ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง กำหนดชนิดและลักษณะของเครื่องตวง รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตเครื่องตวง อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด และอายุของคำรับรอง
ประกาศกระทรวงพาณิชย์
ประกาศกระทรวงพาณิชย์
เรื่อง
กำหนดชนิดและลักษณะของเครื่องตวง รายละเอียดของวัสดุที่ใช้ผลิตเครื่องตวง
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
และอายุของคำรับรอง
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕
มาตรา ๑๖ มาตรา ๒๖ และมาตรา ๓๓ แห่งพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. ๒๕๔๒
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์โดยคำแนะนำของคณะกรรมการชั่งตวงวัด
ออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑[๑]
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ ในประกาศนี้
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด หมายความว่า ค่าความคลาดเคลื่อนที่ยอมให้ได้สูงสุดของเครื่องตวงนั้น ๆ
ส่วนแสดงค่า หมายความว่า ส่วนของเครื่องตวงที่ใช้แสดงค่าปริมาณของสิ่งที่ตวง
ขั้นหมายมาตรา หมายความว่า ขีด ฟันเลื่อย หรือเครื่องหมายอื่น ๆ บนส่วนแสดงค่าซึ่งใช้ระบุค่าปริมาณที่ตวง

ลักษณะ
๑
ชนิดของเครื่องตวง
 

ข้อ ๓ ชนิดของเครื่องตวงมี ๒ ชนิด ดังต่อไปนี้
(๑) เครื่องตวงของเหลว ได้แก่
(ก)
เครื่องตวงของเหลวชนิดที่ไม่มีขั้นหมายมาตรา
(ข)
เครื่องตวงของเหลวชนิดที่มีขั้นหมายมาตรา
(ค)
เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันเครื่อง
(ง)
เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดสูบ
(๒) เครื่องตวงของแห้ง

ลักษณะ
๒
ลักษณะ
รายละเอียดวัสดุที่ใช้ผลิต และอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
 

หมวด ๑
บททั่วไป
 

ข้อ ๔ บรรดาเครื่องตวงทั้งปวง
ที่ใช้ในการซื้อขาย หรือแลกเปลี่ยนสินค้ากับผู้อื่น หรือการให้บริการตวง
หรือการใช้เครื่องตวงเพื่อประโยชน์ในการคำนวณค่าตอบแทน
ค่าภาษีอากรและค่าธรรมเนียมต้องมีลักษณะตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้
ผู้ใดประสงค์จะผลิตหรือนำเข้าเครื่องตวงที่มีลักษณะแตกต่างไปจากที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ต้องผ่านการตรวจสอบจากสำนักงานกลางก่อน
หากผลการตรวจสอบปรากฏว่าลักษณะของเครื่องตวงดังกล่าวมีมาตรฐานไม่แตกต่างไปจากที่กำหนดไว้ในประกาศนี้
และรัฐมนตรีเห็นชอบแล้ว
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ให้คำรับรองเครื่องตวงดังกล่าวได้

ข้อ ๕ เครื่องตวงทั้งปวง
ต้องทำให้ถาวรและไม่เป็นเครื่องมือของการฉ้อโกงได้สะดวก
เครื่องตวงทั้งปวงต้องทำด้วยวัสดุอย่างดี
แข็งแรงคงทน
มีการออกแบบและสร้างขึ้นในลักษณะที่เมื่อใช้งานอย่างปกติธรรมดาแล้วต้องมีความถูกต้องอยู่เสมอ
ส่วนประกอบของเครื่องต้องทำงานได้อย่างต่อเนื่อง
ไม่ชำรุด โค้งงอหรือผิดเพี้ยนไปจากเดิม จนทำให้มีผลต่อความถูกต้องของเครื่อง
ในกรณีที่มีการปรับแต่งเครื่องตวง
เครื่องซึ่งปรับแต่งแล้วต้องรักษาสภาพความถูกต้องได้อย่างเหมาะสม
ในกรณีจำเป็นสำนักงานกลางอาจทำการทดสอบกับต้นแบบของเครื่องตวงตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่สำนักงานกลางกำหนดก็ได้

ข้อ ๖ เครื่องตวงทั้งปวงต้องแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้
ไว้บนเครื่อง โดยต้องทำให้อ่านง่าย ชัดเจนและลบเลือนยาก
(๑) ชื่อ
หรือเครื่องหมายการค้าของผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ขาย
(๒) รุ่นซึ่งระบุแบบของเครื่อง
(๓)
เลขลำดับประจำเครื่องที่พนักงานเจ้าหน้าที่กำหนดให้
ความในวรรคหนึ่งมิให้ใช้บังคับกับส่วนประกอบที่แยกออกจากเครื่องตวง
ซึ่งจำเป็นต่อการตวงและไม่มีผลกระทบต่อความถูกต้องของการตวงนั้น
หรือเครื่องตวงซึ่งโดยสภาพไม่สามารถแสดงรายละเอียดดังกล่าวได้
หรือเมื่อแสดงแล้วจะทำให้เกิดความเสียหายแก่เครื่องตวงนั้น

ข้อ ๗
พิกัดกำลังของเครื่องตวงนั้น ต้องแสดงไว้ให้เห็นชัดเจน ลบเลือนยาก ทั้งนี้ จะแสดงเป็นอักษรย่อก็ได้
พิกัดกำลังตามวรรคหนึ่ง
ต้องแสดงเป็นตัวเลขไทยหรืออารบิคและอักษรไทยหรืออักษรหรือสัญลักษณ์ที่รัฐมนตรีกำหนด

ข้อ ๘
เครื่องตวงที่ทำเป็นพิเศษสำหรับอัตราประเพณี
ต้องแสดงพิกัดกำลังทั้งจำนวนหน่วยในระบบเมตริกและจำนวนหน่วยในระบบประเพณี
โดยให้แสดงจำนวนหน่วยในระบบเมตริกก่อน
แล้วตามด้วยจำนวนหน่วยในระบบประเพณีซึ่งแสดงอยู่ในวงเล็บ

ข้อ ๙
ความเที่ยงของเครื่องตวงทั้งปวงต้องอยู่ภายในอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่กำหนดไว้ในประกาศนี้
การให้คำรับรองชั้นหลังแก่เครื่องตวง
ความเที่ยงของเครื่องตวงต้องอยู่ภายในอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่ไม่เกินอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรก
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการตรวจสอบเครื่องตวงที่ใช้งานแล้ว
ต้องเป็นสองเท่าของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรก

ข้อ ๑๐ เครื่องตวงต้องมีส่วนแสดงค่าปริมาณที่ตวงที่เหมาะสม
และมีจำนวนเพียงพอกับการใช้งาน

ข้อ ๑๑ ส่วนแสดงค่าของเครื่องตวงต้องมีลักษณะ
ดังต่อไปนี้
(๑) ส่วนแสดงค่าแบบแอนะล็อก
(ก) ขั้นหมายมาตราและส่วนแสดงค่า
ต้องได้รับการออกแบบอย่างเหมาะสมและทำงานสัมพันธ์กัน
(ข) ขั้นหมายมาตรา ตัวเลข
ตัวอักษร หรือสัญลักษณ์ต่าง ๆ ต้องอ่านง่าย ชัดเจน และลบเลือนยาก
(ค) ถ้ามีส่วนแสดงค่าหลายแห่ง
ทุกแห่งต้องแสดงค่าสอดคล้องกัน
(ง) ถ้ามีส่วนพิมพ์ค่า
ค่าที่พิมพ์ต้องสอดคล้องกับค่าที่แสดง
(๒) ส่วนแสดงค่าแบบดิจิทัล
(ก)
ส่วนแสดงค่าไม่ว่าจะใช้ตัวเลข ตัวอักษร
หรือสัญลักษณ์อื่นใดมาประกอบกันหรือไม่ก็ตาม ต้องไม่ทำให้เกิดความสับสนในการอ่านค่า
(ข) ถ้ามีส่วนแสดงค่าหลายแห่ง
ทุกแห่งต้องแสดงค่าถูกต้องตรงกัน
(ค)
ถ้ามีส่วนแสดงค่าทั้งแบบดิจิทัลและแบบแอนะล็อก
ส่วนแสดงค่าแบบดิจิทัลต้องสอดคล้องกับส่วนแสดงค่าแบบแอนะล็อก
(ง) ถ้ามีส่วนพิมพ์ค่า
ค่าที่พิมพ์ต้องถูกต้องตรงกับค่าที่แสดง
(๓)
ส่วนแสดงค่าของเครื่องตวงที่คำนวณราคาได้
จำนวนเงินต้องมีความถูกต้องสอดคล้องกับปริมาณการตวงที่แสดง

ข้อ ๑๒ เครื่องหมายของบรรดาตัวควบคุมการทำงาน
ส่วนแสดงค่าและอุปกรณ์ต่าง ๆ รวมทั้งสวิตช์ของเครื่องตวง ต้องทำให้อ่านง่าย ชัดเจน
และลบเลือนยาก

ข้อ ๑๓ เครื่องตวงต้องมีที่สำหรับผนึก
เพื่อป้องกันการปรับเปลี่ยนแก้ไขภายหลังการให้คำรับรองแล้ว ซึ่งจะทำการแก้ไข
ดัดแปลง หรือซ่อมแซมเครื่องตวงนั้นได้ก็ต่อเมื่อต้องทำลายผนึกก่อน

หมวด ๒
เครื่องตวง
 

ส่วนที่
๑
เครื่องตวงของเหลว
 

ข้อ ๑๔
เครื่องตวงของเหลวชนิดที่ไม่มีขั้นหมายมาตราต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑)
ตัวเครื่องตวงต้องทำด้วยแก้ว โลหะ
โดยโลหะนั้นต้องหนาพอที่จะไม่ให้เครื่องตวงนั้นเสียรูปทรงได้ง่าย
หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางได้ตรวจสอบแล้วว่ามีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
(๒)
พิกัดกำลังของเครื่องตวงต้องแสดงไว้ที่ด้านนอกของเครื่องตวงให้เห็นได้ชัดเจนและมีลักษณะถาวร โดยต้องกำหนดด้วยการเติมของเหลวเสมอริม
หรือโดยการแสดงแผ่น แท่ง หรือเส้น ณ จุดที่บอกปริมาตรสูงสุดเครื่องตวงนั้น
(๓)
ถ้ามีปลอกรัดเพื่อให้เครื่องตวงนั้นมั่งคง
ปลอกรัดนั้นต้องติดแน่นอยู่ภายนอกเครื่องตวงห้ามมีรอยขีดไว้ภายในเครื่องตวงเป็นส่วนแบ่งขั้นหมายมาตรา
(๔) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
(ก)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังให้มีฝ่ายมากได้ไม่เกินที่กำหนดไว้ตามตาราง
ดังต่อไปนี้
พิกัดกำลัง
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๒๐
  ลิตร
๑๐
  ลิตร
๕
  ลิตร
๒
  ลิตร
๑
  ลิตร
๕๐๐
  มิลลิลิตร
๒๐๐
  มิลลิลิตร
๑๐๐
  มิลลิลิตร
๕๐
  มิลลิลิตร
๗๕
  มิลลิลิตร
๕๐
  มิลลิลิตร
๒๕
  มิลลิลิตร
๑๐
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร
๒
  มิลลิลิตร
๒
  มิลลิลิตร
๑
  มิลลิลิตร
(ข) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังให้มีฝ่ายน้อยได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของฝ่ายมาก

ข้อ ๑๕
เครื่องตวงของเหลวชนิดที่มีขั้นหมายมาตราต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ต้องมีรูปทรงกระบอก
(๒)
ตัวเครื่องตวงให้ทำด้วยแก้ว หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางตรวจสอบแล้วว่ามีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
(๓)
ตัวเครื่องตวงต้องมีความหนาสม่ำเสมอและสามารถทำให้มองเห็นระดับของของเหลวที่บรรจุอยู่ภายในได้
(๔)
เมื่อวัดระยะภายในของเครื่องตวงจากก้นเครื่องตวงถึงขีดขั้นหมายมาตราสูงสุด
ต้องมีระยะไม่น้อยกว่า ๕ เท่าของเส้นผ่าศูนย์กลางภายในของเครื่องตวง
(๕)
ฐานตั้งเครื่องตวงต้องอยู่ในแนวตั้งฉากกับแนวดิ่งของเครื่องตวง และต้องมีขนาดใหญ่พอที่จะไม่ทำให้เครื่องตวงซึ่งว่างเปล่าล้มเมื่อวางเครื่องตวงบนพื้นเอียงซึ่งทำมุม
๑๕ องศากับพื้นราบ
(๖)
ขีดขั้นหมายมาตราต้องตั้งฉากกับแนวดิ่งของเครื่องตวง ขีดขั้นหมายมาตราทุกขีดต้องขนานกันมีความหนาสม่ำเสมอ
เห็นชัดเจน อ่านง่าย และมีลักษณะถาวร
(๗)
ต้องมีข้อความหรือเครื่องหมายที่แสดงว่าเครื่องตวงใช้สำหรับจ่าย เช่น to deliver หรือ TD หรือ Ex หรือเครื่องตวงใช้สำหรับรับ เช่น to contain หรือ TC หรือ In และให้แสดงอุณหภูมิอ้างอิงของเครื่องตวงนั้นด้วย
(๘)
ขั้นหมายมาตราหลักต้องแสดงค่าปริมาตรให้เห็นชัดเจน อ่านง่าย และมีลักษณะถาวร
(๙)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังสำหรับเครื่องตวงของเหลวชนิดที่มีขั้นหมายมาตราแสดงปริมาตรเดียว
และเครื่องตวงของเหลวชนิดที่มีขั้นหมายมาตราแสดงปริมาตรหลายปริมาตรทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยให้เป็นไปตามตารางใน
(ก) หรือ (ข) แล้วแต่กรณี ดังต่อไปนี้
(ก)
เครื่องตวงของเหลวชนิดที่มีขั้นหมายมาตราแสดงปริมาตรเดียว
พิกัดกำลัง
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
สำหรับจ่าย
สำหรับรับ
ไม่เกิน ๓๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๓๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน ๕๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๕๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน ๑๐๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๑๐๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน ๒๕๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๒๕๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน ๔๐๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๔๐๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน ๖๐๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๖๐๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน ๑,๐๐๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๑,๐๐๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน
  ๑,๕๐๐ มิลลิลิตร
มากกว่า ๑,๕๐๐ มิลลิลิตร ไม่เกิน
  ๒,๐๐๐ มิลลิลิตร
-
-
๐.๔
  มิลลิลิตร
๑
  มิลลิลิตร
๒
  มิลลิลิตร
๓
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร
๘
  มิลลิลิตร
๑๐
  มิลลิลิตร
๐.๐๖
  มิลลิลิตร
๐.๑
  มิลลิลิตร
๐.๒
  มิลลิลิตร
๐.๕
  มิลลิลิตร
๑.๐
  มิลลิลิตร
๑.๕
  มิลลิลิตร
๒.๕
  มิลลิลิตร
๔.๐
  มิลลิลิตร
๕.๐
  มิลลิลิตร
(ข)
เครื่องตวงของเหลวชนิดที่มีขั้นหมายมาตราแสดงปริมาตรหลายปริมาตร
เครื่องตวง
พิกัดกำลังไม่เกิน
  ๒,๐๐๐ มิลลิลิตร
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
สำหรับจ่าย
เท่ากับปริมาตรของขีดขั้นหมายมาตราเล็กที่สุด
สำหรับรับ
เท่ากับกึ่งหนึ่งของปริมาตรของขีดขั้นหมาย มาตรา
เล็กที่สุด

ข้อ ๑๖
เครื่องตวงวัดปริมาตรน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันเครื่องต้องมีลักษณะ
ดังต่อไปนี้
(๑)
ตัวเครื่องตวงต้องทำด้วยโลหะที่เหมาะสม และต้องทำเป็นรูปเหยือกซึ่งเมื่อตะแคง ๑๒๐
องศาจากแนวดิ่งแล้ว น้ำมันในเครื่องตวงต้องไหลออกได้หมด
(๒)
พิกัดกำลังของเครื่องตวงต้องกำหนดด้วยการเติมของเหลวเสมอคอคอดกับต้องมีตัวหนังสือแสดงขนาดพิกัดกำลังให้เห็นชัดเจน
อ่านได้ง่าย และมีลักษณะถาวรติดอยู่ภายในปากเสริมเหนือคอคอด
(๓)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังให้มีฝ่ายมากเท่านั้นตามตาราง
ดังต่อไปนี้
พิกัดกำลัง
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๒๐
  ลิตร
๑๐
  ลิตร
๕
  ลิตร
๒
  ลิตร
๑
  ลิตร
๕๐๐
  มิลลิลิตร
๗๕
  มิลลิลิตร
๕๐
  มิลลิลิตร
๒๕
  มิลลิลิตร
๑๐
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร

ข้อ ๑๗
เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดสูบต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑)
ตัวเครื่องต้องทำด้วยแก้วใส
หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางได้ตรวจสอบแล้วมีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
(๒)
แท่นรับตัวเครื่องต้องทำด้วยโลหะ หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางได้ตรวจสอบแล้วมีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
โดยเมื่อเปิดเครื่องตวงจนถึงขั้นหมายมาตราขั้นสุดท้ายแล้ว
ต้องไม่มีน้ำมันเหลือติดค้างอยู่อีก
(๓)
ขั้นหมายมาตราแสดงปริมาตรน้ำมันต้องแสดงให้เห็นชัดเจน อ่านง่าย และมีลักษณะถาวร
(๔) ใช้ความดันในการอัดส่งน้ำมันเข้าไปในเครื่องตวง
(๕)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังให้มีฝ่ายมากเท่านั้นตามตาราง
ดังต่อไปนี้
พิกัดกำลัง
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๕
  ลิตร
๔
  ลิตร
๓
  ลิตร
๒
  ลิตร
๑
  ลิตร
๒๕
  มิลลิลิตร
๒๐
  มิลลิลิตร
๑๕
  มิลลิลิตร
๑๐
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร

ข้อ ๑๘
เครื่องตวงน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดสูบที่มีอุปกรณ์เป็นเครื่องหยอดเหรียญ
สอดธนบัตร หรือบัตรเครดิต นอกจากต้องมีลักษณะตามข้อ ๑๗ แล้ว
อุปกรณ์ที่เป็นเครื่องหยอดเหรียญ สอดธนบัตร หรือบัตรเครดิต ต้องมีลักษณะเพิ่มเติม
ดังต่อไปนี้
(๑)
เป็นกลไกสำหรับควบคุมการอัดส่งน้ำมันเข้าไปในเครื่องตวง
(๒)
ต้องมีส่วนแสดงค่าจำนวนเงินทั้งหมดที่เครื่องได้รับในการอัดส่งน้ำมันเข้าไปในเครื่องตวงแต่ละครั้งไว้บนตัวเครื่องในบริเวณที่สามารถอ่านได้ง่ายและมองเห็นได้ชัดเจน

ส่วนที่
๒
เครื่องตวงของแห้ง
 

ข้อ ๑๙ เครื่องตวงของแห้งต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑)
ตัวเครื่องตวงของแห้งต้องทำด้วยวัสดุที่คงรูปไม่ว่าจะเป็นโลหะ โลหะผสม ไม้แข็ง หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางตรวจสอบแล้วมีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
(๒)
เครื่องตวงของแห้งที่ทำด้วยไม้ต้องมีปลอกโลหะรัดทั้งปากและก้นโดยให้อยู่ในลักษณะมั่นคงและต้องไม่ทำขึ้นจากไม้ทั้งท่อนหรือไม้ที่ฉุอุ้มน้ำ
(๓)
เครื่องตวงของแห้งนอกจากเครื่องตวงตาม (๕)
ต้องแสดงพิกัดกำลังของเครื่องไว้ที่ด้านนอกของเครื่อง ให้เห็นได้ชัดเจน อ่านง่าย
และมีลักษณะถาวร
(๔) เครื่องตวงของแห้ง
ต้องทำเป็นรูปทรงกระบอกและมีเส้นผ่าศูนย์กลางภายในประมาณเท่ากับเส้นลึก
(๕)
เครื่องตวงชนิดสานด้วยไม้ไผ่และหวายต้องมีลักษณะ
(ก) ตัวเครื่องตวงชนิดนี้
ต้องสานให้ถี่และแน่นและมีลักษณะแข็งแรงไม่เสียรูปทรงง่ายเนื่องจากแรงกดบีบ
ขอบบนต้องทำเป็นวงกลมติดแน่นประจำอยู่กับตัวเครื่อง และต้องหุ้มด้วยโลหะ โลหะที่หุ้มทั้งด้านในและด้านนอกเครื่อง
ต้องกว้างด้านละอย่างน้อย ๕ เซนติเมตร เส้นผ่าศูนย์กลางภายในของขอบประมาณ ๓๐
เซนติเมตร
(ข) เครื่องตวงชนิดนี้
ให้ทำขนาดที่มีพิกัดกำลัง ๒๐ ลิตร (หนึ่งสัดหลวง) ได้เพียงขนาดเดียว
(ค)
เครื่องตวงชนิดนี้ต้องชุบน้ำมันยางให้ชุ่ม
(ง) พิกัดกำลังของเครื่องนั้น
ต้องแสดงให้เห็นได้ชัดเจน อ่านง่าย และมีลักษณะถาวรไว้บนขอบโลหะด้านนอกเครื่อง
และให้แสดงเป็นตัวเลขไทยเท่านั้น
(จ)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังของเครื่องตวงชนิดนี้
ให้มีฝ่ายมากเท่านั้น และต้องไม่เกิน ๑๘๐ มิลลิลิตร
(ฉ)
ลักษณะของเครื่องตวงชนิดนี้จะต้องไม่เสียรูปทรงหรือชำรุดเสียหายจนทำให้ผลการตวงผิดไป
(๖)
ให้กำหนดพิกัดกำลังโดยเติมของให้เต็มเปี่ยมริมและห้ามมีส่วนแบ่งมาตรา
(๗) เครื่องตวงของแห้งนั้น
ห้ามทำชนิดใช้ตวงได้สองทางในลักษณะนำส่วนก้นใส่ตวงของได้ไม่ว่าจะโดยจุเท่ากันทั้งสองข้างหรือต่างส่วนกันก็ตาม
(๘) เครื่องตวงของแห้งนั้น
ห้ามใช้ชนิดที่ถอดหรือเลื่อนก้นได้
(๙)
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดสำหรับการให้คำรับรองชั้นแรกและการให้คำรับรองชั้นหลังของเครื่องตวงของแห้งนอกจากเครื่องตวงตาม
(๕) ให้มีฝ่ายมากเท่านั้น และมีค่าไม่เกินที่กำหนดไว้ตามตารางดังต่อไปนี้
พิกัดกำลัง
อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
๕๐
  ลิตร
๔๐
  ลิตร (๒ สัดหลวง)
๒๐
  ลิตร (๑ สัดหลวง)
๑๐
  ลิตร
๕
  ลิตร
๒
  ลิตร
๑
  ลิตร (๑ ทะนานหลวง)
๕๐๐
  มิลลิลิตร
๒๐๐
  มิลลิลิตร
๑๐๐
  มิลลิลิตร
๕๐
  มิลลิลิตร
๒๕๐
  มิลลิลิตร
๒๐๐
  มิลลิลิตร
๑๖๐
  มิลลิลิตร
๑๐๐
  มิลลิลิตร
๕๐
  มิลลิลิตร
๒๐
  มิลลิลิตร
๑๐
  มิลลิลิตร
๑๐
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร
๕
  มิลลิลิตร
๒
  มิลลิลิตร

ลักษณะ
๓
คำรับรอง
 

ข้อ ๒๐
ให้เครื่องตวงทุกชนิดที่ให้คำรับรองโดยผู้ซ่อมมีอายุคำรับรอง ๖๐
วันนับแต่วันที่ให้คำรับรอง


ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๐
อภิรดี
ตันตราภรณ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์







พิมพ์มาดา/อัญชลี/จัดทำ
๑๔ กรกฎาคม
๒๕๖๐




















[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๗๙ ง/หน้า ๔๒/๑๒ กรกฎาคม ๒๕๖๐