ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการออกคำสั่งทำการตรวจค้น ตามมาตรา 148 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560
ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการออกคำสั่งทำการตรวจค้น
ตามมาตรา ๑๔๘ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๖๐[๑]
 

เพื่อให้การออกคำสั่งทำการตรวจค้น
หรือยึดบัญชีเอกสารหรือหลักฐานของผู้ค้างชำระภาษีและบุคคลใด ๆ
ที่มีเหตุอันควรเชื่อว่าจะเป็นประโยชน์แก่การจัดเก็บภาษีค้างเป็นไปด้วยความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพในการเร่งรัดบังคับชำระภาษีค้าง
อาศัยอำนาจตามมาตรา ๑๔๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ อธิบดีกรมสรรพสามิต
จึงวางระเบียบไว้ดังนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วยการออกคำสั่งทำการตรวจค้นตามมาตรา
๑๔๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่
๑๖ กันยายน ๒๕๖๐ เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้อธิบดีกรมสรรพสามิตเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้
ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติ หรือไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดในระเบียบนี้หรือมีปัญหาอื่นใดที่มิได้กำหนดไว้ในระเบียบนี้
ให้อธิบดีเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดกรณีปัญหาเกี่ยวกับทางปฏิบัติหรือกรณีที่ระเบียบนี้มิได้กำหนดทางปฏิบัติไว้

ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
อธิบดี หมายความว่า
อธิบดีกรมสรรพสามิต
เจ้าพนักงาน หมายความว่า
เจ้าพนักงานสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐
ผู้ค้างชำระภาษี หมายความว่า
ผู้ค้างชำระภาษีตามระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการปฏิบัติเกี่ยวกับการบังคับชำระภาษีค้างโดยการยึด
การอายัด และการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ภาษีค้าง หมายความว่า ภาษีค้างตามระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการปฏิบัติเกี่ยวกับการบังคับชำระภาษีค้างโดยการยึด
การอายัด และการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ตรวจค้น หมายความว่า
การกระทำใด ๆ เพื่อยึดบัญชี เอกสาร หรือหลักฐานอื่น และให้รวมถึงการเปิดสถานที่ใด
ๆ ตู้นิรภัย ตู้หรือที่เก็บของอื่น ๆ ของผู้รับการตรวจค้นอันจำเป็นแก่การเร่งรัดการบังคับชำระภาษีค้าง ณ โรงอุตสาหกรรม
คลังสินค้าทัณฑ์บน สถานประกอบการ สถานบริการหรือสถานที่ใด ๆ
ของผู้ค้างชำระภาษีหรือบุคคลใด ๆ
ผู้รับการตรวจค้น หมายความว่า เจ้าของ หรือผู้ครอบครองสถานที่ ให้หมายความรวมถึงบุคคลอื่นซึ่งอยู่ ณ สถานที่นั้น
หรือผู้รักษาสถานที่ที่จะทำการตรวจค้นที่มีอายุ ๒๐
ปีบริบูรณ์ในกรณีที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่ไม่อยู่

ข้อ ๕ ผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้น ตามมาตรา ๑๔๘
วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ คือ
๕.๑ อธิบดี สำหรับท้องที่ทั่วราชอาณาจักร
๕.๒ ที่ปรึกษา (ผู้ทรงคุณวุฒิ) หรือรองอธิบดี
หรือผู้อำนวยการสำนักกฎหมายซึ่งปฏิบัติราชการแทนอธิบดี
กรณีได้รับมอบอำนาจหน้าที่ให้ปฏิบัติราชการแทนอธิบดี
๕.๓ ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคซึ่งปฏิบัติราชการแทนอธิบดี
กรณีได้รับมอบอำนาจหน้าที่ให้ปฏิบัติราชการแทนอธิบดี

ข้อ ๖ การตรวจค้น
ต้องกระทำในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นหรือพระอาทิตย์ตก หรือในระหว่างเวลาทำการของผู้ประกอบอุตสาหกรรม
เจ้าของคลังสินค้าทัณฑ์บน ผู้นำเข้า หรือผู้ประกอบกิจการสถานบริการนั้น

ข้อ ๗ การตรวจค้นจะต้องมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าจะเป็นประโยชน์แก่การบังคับชำระภาษีค้างโดยต้องมีการสืบสวนหรือประมวลหลักฐานต่าง
ๆ ก่อนดำเนินการตรวจค้น

ข้อ ๘ คำสั่งให้ทำการตรวจค้น ให้จัดทำขึ้นจำนวน ๓
ฉบับ ตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้ ฉบับที่ ๑ นำไปแสดงแก่ผู้รับการตรวจค้น
ฉบับที่ ๒ ติดไว้กับสมุดคำสั่งให้ทำการตรวจค้นของหน่วยงานผู้ออกคำสั่งตรวจค้นนั้น
ฉบับที่ ๓ ให้ติดไว้กับสำนวนการบังคับชำระภาษีค้าง

ข้อ ๙ กรณีที่ผู้รับการตรวจค้นเป็นบุคคลซึ่งมีคำสั่งให้ยึดทรัพย์สิน
และหรืออายัดสิทธิเรียกร้องซึ่งออกตามระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการปฏิบัติเกี่ยวกับการบังคับชำระภาษีค้างโดยการยึด
การอายัด และการขายทอดตลาดทรัพย์สิน ให้เจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้นนำคำสั่งยึด
และหรืออายัดดังกล่าวไปด้วย หากในการตรวจค้นพบทรัพย์สินตามคำสั่งดังกล่าว
ให้เจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้นทำการยึดและหรืออายัดไปในคราวเดียวกัน
โดยให้ปฏิบัติตามระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการนั้น

ข้อ ๑๐ ในการตรวจค้น
๑๐.๑ เจ้าพนักงานที่ทำการตรวจค้นในแต่ละครั้ง ต้องมีจำนวนไม่น้อยกว่า
๓ คน โดยมีข้าราชการซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าชำนาญงาน
หรือชำนาญการขึ้นไปเป็นหัวหน้าชุดที่ทำการตรวจค้น
๑๐.๒ ในการตรวจค้นจะต้องแต่งเครื่องแบบกรมสรรพสามิต
เว้นแต่ผู้ออกคำสั่งจะมีคำสั่งไม่ให้เจ้าพนักงานแต่งเครื่องแบบเป็นการเฉพาะรายก็ให้ระบุไว้ในคำสั่งตรวจค้น
๑๐.๓ ต้องแสดงบัตรประจำตัวข้าราชการต่อผู้รับการตรวจค้นทุกกรณี
พร้อมทั้งแจ้งให้ผู้รับการตรวจค้นทราบถึงความประสงค์ในการตรวจค้น
พร้อมทั้งแสดงความบริสุทธิ์ให้ผู้รับการตรวจค้นเห็นว่าเจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้นไม่มีสิ่งของผิดกฎหมายติดตัวมา
และให้บันทึกไว้เป็นหลักฐานด้านหลังของคำสั่งตรวจค้น ฉบับที่ ๑
พร้อมให้ผู้รับการตรวจค้นลงลายมือชื่อรับทราบคำสั่งการตรวจค้นนั้น
หากผู้รับการตรวจค้นไม่ยินยอมลงลายมือชื่อ ให้บันทึกถึงเหตุนั้นไว้ด้วย
๑๐.๔ การตรวจค้นต้องกระทำต่อหน้าผู้รับการตรวจค้น
หากไม่สามารถทำการตรวจค้นได้ด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง
ให้แจ้งเจ้าพนักงานตำรวจแห่งท้องที่นั้นทราบ เพื่อเป็นพยานในการตรวจค้น
๑๐.๕ การตรวจค้นต้องใช้ความละเอียดรอบคอบมิให้เอกสารหลักฐานที่เกี่ยวกับการบังคับชำระภาษีค้างถูกปิดบังซ่อนเร้นไว้
และให้ใช้ดุลพินิจในการยึดเอกสารหลักฐานเฉพาะที่สำคัญและเป็นประโยชน์ต่อการบังคับชำระภาษีค้างเท่านั้น
๑๐.๖ ต้องทำการตรวจค้นโดยสุภาพ
ใช้ความระมัดระวังมิให้เกิดความเสียหาย กระจัดกระจาย บุบสลายแก่ทรัพย์สินใด ๆ
และต้องไม่เป็นการขัดขวางการประกอบธุรกิจของผู้รับการตรวจค้นจนเกินความจำเป็น

ข้อ ๑๑ การตรวจค้นที่ไม่อาจกระทำต่อหน้าผู้รับการตรวจค้น
ให้นำพยานหลักฐานไปยังสถานีตำรวจแห่งท้องที่เพื่อลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน
ก่อนนำกลับไปยังหน่วยงานของเจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้น

ข้อ ๑๒ กรณีไม่อาจทำการตรวจค้นให้แล้วเสร็จภายในวันนั้น
ให้ดำเนินการอายัดเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ที่ตรวจค้นไม่แล้วเสร็จ
ให้ไปยังสถานีตำรวจแห่งท้องที่เพื่อลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน
และทำการตรวจค้นในวันต่อไป

ข้อ ๑๓ การปฏิบัติเมื่อทำการตรวจค้นแล้วเสร็จ
๑๓.๑ ให้เจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้นจัดทำบันทึกรายละเอียดการตรวจค้น (หากมีเอกสารหลักฐานที่จะต้องทำการยึดจากผู้ทำการตรวจค้น
ให้จัดทำใบรับเอกสารหลักฐานแนบบันทึกรายละเอียดการตรวจค้นตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้ด้วย)
จำนวน ๓ ฉบับ พร้อมทั้งอ่านให้ผู้รับการตรวจค้นฟัง
และให้ผู้รับการตรวจค้นลงลายมือชื่อรับทราบถึงรายละเอียดในบันทึกดังกล่าว
โดยบันทึกฉบับที่ ๑ ติดไว้กับสำนวนการบังคับชำระภาษีค้าง ฉบับที่ ๒
มอบให้กับผู้รับการตรวจค้น ฉบับที่ ๓ ติดไว้กับต้นฉบับคำสั่งตรวจค้น
๑๓.๒ ให้เจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้นและผู้รับการตรวจค้น
ลงลายมือชื่อกำกับเอกสารหลักฐานที่ทำการตรวจยึดทุกฉบับ
หากจำนวนเอกสารหลักฐานมีจำนวนมาก
ให้เป็นดุลพินิจของหัวหน้าชุดว่าจะลงนามเฉพาะในเอกสารที่เห็นว่าสำคัญก็ได้

ข้อ ๑๔ ให้เจ้าพนักงานผู้ทำการตรวจค้นจัดทำบันทึกเพื่อรายงานผลการตรวจค้นตามแบบที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้ต่อผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้นทราบทันที
หรือในวันทำการแรก โดยมีรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้
๑๔.๑ เจ้าพนักงานได้มีการแสดงคำสั่งตรวจค้น
การแสดงบัตรประจำตัวข้าราชการและการแสดงความบริสุทธิ์ก่อนเข้าทำการตรวจค้น
๑๔.๒ ชื่อผู้รับการตรวจค้น หากเป็นกรณีอื่นซึ่งไม่มีผู้รับการตรวจค้น
หรือมีการแจ้งให้เจ้าพนักงานตำรวจแห่งท้องที่นั้นทราบเพื่อเป็นพยานในการตรวจค้น
ให้แสดงรายละเอียดไว้ด้วย
๑๔.๓ วัน เวลาที่เริ่มทำการตรวจค้น และสิ้นสุดการตรวจค้น
๑๔.๔ ลักษณะการตรวจค้น การตรวจพบเอกสารหลักฐาน
การได้มาซึ่งเอกสารหลักฐานและปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ของการตรวจค้น

ข้อ ๑๕ กรณีผู้ค้างภาษีหรือผู้รับคำสั่งให้ทำการตรวจค้นย้ายภูมิลำเนา
ให้ดำเนินการดังนี้
๑๕.๑
ในกรณีภูมิลำเนาใหม่อยู่ในเขตท้องที่รับผิดชอบของผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้นเพื่อบังคับชำระภาษีค้าง
ให้ดำเนินการต่อไปจนถึงที่สุด
๑๕.๒
ในกรณีภูมิลำเนาใหม่อยู่นอกเขตท้องที่รับผิดชอบของผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้นเพื่อบังคับชำระภาษีค้าง
ไม่ว่าจะมีการตรวจค้นและยึดอายัดเอกสารหลักฐานแล้วหรือไม่ก็ตาม ให้หน่วยงานซึ่งมีอำนาจเหนือผู้ค้างชำระภาษีหรือผู้รับการตรวจค้นอยู่แต่เดิม
แจ้งขอให้หน่วยงานซึ่งมีอำนาจเหนือผู้ค้างชำระภาษีหรือผู้รับการตรวจค้นตามที่มีภูมิลำเนาใหม่
ดำเนินการตรวจค้นโดยอนุโลม หากได้มาซึ่งเอกสารหลักฐานอย่างใด ๆ
ให้จัดส่งไปยังหน่วยงานซึ่งมีอำนาจเหนือผู้ค้างชำระภาษีหรือผู้รับการตรวจค้นซึ่งมีอำนาจอยู่แต่เดิม

ข้อ ๑๖ การปฏิบัติเกี่ยวกับเอกสารหลักฐานที่ตรวจยึดได้ตามคำสั่งตรวจค้น
ให้ถือปฏิบัติดังนี้
๑๖.๑ กรณีการคืนเอกสารหลักฐานที่เจ้าพนักงานได้ยึดจากตรวจค้น
ซึ่งอยู่ระหว่างการตรวจสอบ หากผู้เป็นเจ้าของเอกสารหลักฐานมีความจำเป็นอย่างใด ๆ
ที่จะต้องใช้เอกสารนั้นเป็นการชั่วคราว
ให้ผู้เป็นเจ้าของยื่นคำร้องขอต่อหน่วยงานผู้ทำการยึดเอกสารหลักฐานนั้น
และให้ผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้นพิจารณาสั่งการ
๑๖.๒ ให้จัดเก็บเอกสารหลักฐานที่ยึดมาได้ตามคำสั่งตรวจค้น
บรรจุในกล่องหรือหีบห่อพร้อมติดป้ายชื่อผู้เป็นเจ้าของเรื่อง และเจ้าของเอกสาร
ไว้จนกว่าการดำเนินการเกี่ยวกับการบังคับชำระภาษีค้างจะเสร็จสิ้นถึงที่สุด
๑๖.๓ กรณีหน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมายขอให้จัดส่งเอกสารหลักฐานให้ผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้นสั่งจัดส่งเอกสารหลักฐานดังกล่าวไปยังหน่วยงานผู้มีอำนาจ
๑๖.๔ กรณีผู้ค้างชำระได้นำเงินมาชำระครบถ้วนแล้ว
ให้เจ้าพนักงานแจ้งให้ผู้เป็นเจ้าของมาขอรับคืนภายในกำหนด แต่ต้องไม่น้อยกว่า ๑๕
วันนับแต่วันได้รับหนังสือแจ้ง
๑๖.๕
กรณีที่ผู้เป็นเจ้าของไม่มาขอรับเอกสารหลักฐานคืนภายในกำหนดเวลา ให้เสนอผู้มีอำนาจออกคำสั่งตรวจค้นเพื่อพิจารณาจัดส่งคืนโดยตรง หรือสั่งให้นำไปเก็บรักษาในสถานที่อื่นหรือดำเนินการอย่างอื่นแล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๗ สำนวนคดีที่เสร็จสิ้นการบังคับชำระภาษีค้างแล้ว
ให้เก็บรักษาไว้หรือทำลายได้ตามระเบียบว่าด้วยการนั้น

ข้อ ๑๘ การออกคำสั่งตรวจค้น
จะต้องจัดทำทะเบียนควบคุมไว้เป็นหลักฐาน และการนับเลขของคำสั่งตรวจค้น
ให้นับตามปีปฏิทิน

ข้อ ๑๙ ให้อธิบดีเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้


ประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐
สมชาย พูลสวัสดิ์
อธิบดีกรมสรรพสามิต

เอกสารแนบท้าย

๑. คำสั่งให้ตรวจค้น ตามความในมาตรา ๑๔๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๖๐
๒. ใบรับเอกสารและหลักฐานต่าง ๆ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)







พัชรภรณ์/จัดทำ
๒๙
กันยายน ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕/ตอนพิเศษ
๑๑๙ ง/หน้า ๑๕๒ (เล่มที่ ๑)/๒๔ พฤษภาคม
๒๕๖๑