ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต พ.ศ. 2551
ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๕๑[๑]
 

ตามที่ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
(ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๔๗ เมื่อวันที่ ๒๔ ธันวาคม ๒๕๔๗
ทำให้เกิดหลักการและแนวทางปฏิบัติใหม่ขึ้นหลายประการ โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ในการดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดกฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมสรรพสามิต
นอกจากนี้ ปัจจุบันได้มีการปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงานของกรมสรรพสามิต
ตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมสรรพสามิต กระทรวงการคลัง พ.ศ. ๒๕๕๑ และประกาศกระทรวงการคลัง
เรื่อง กำหนดและแบ่งส่วนราชการตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมสรรพสามิต
กระทรวงการคลัง พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑

ดังนั้น
เพื่อให้การปฏิบัติเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีตามความในมาตรา ๔๔
ทวิแห่งพระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. ๒๔๙๓ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสุรา
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๑๐ มาตรา ๕๔ แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. ๒๕๐๙ และมาตรา ๑๓๓
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ เป็นไปในแนวทางเดียวกัน
อธิบดีกรมสรรพสามิตจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมสรรพสามิตว่าด้วยการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ
๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันออกประกาศเป็นต้นไป

ข้อ
๓ ให้ยกเลิกระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการเปรียบเทียบคดี พ.ศ. ๒๕๔๐ ลงวันที่ ๒๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๐ และระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการเปรียบเทียบคดี พ.ศ. ๒๕๔๐ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ ลงวันที่ ๒๗ มิถุนายน
พ.ศ. ๒๕๕๐
บรรดาระเบียบ
ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใด ซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ
๔ ให้ผู้อำนวยการสำนักกฎหมายเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้
หากมีปัญหาเกี่ยวกับทางปฏิบัติหรือระเบียบนี้มิได้กำหนดทางปฏิบัติไว้
ให้รายงานให้กรมสรรพสามิตเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาด

หมวด ๑
บททั่วไป
 

ข้อ
๕ ในระเบียบนี้
กฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต หมายความว่า
พระราชบัญญัติไพ่ พุทธศักราช ๒๔๘๖ พระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. ๒๔๙๓ พระราชบัญญัติยาสูบ
พ.ศ. ๒๕๐๙ และพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
และให้หมายความรวมถึงกฎหมายอื่นที่บัญญัติให้อธิบดีกรมสรรพสามิตมีอำนาจเปรียบเทียบคดี
ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หมายความว่า
อธิบดีกรมสรรพสามิต หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดี หรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายให้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี หมายความว่า
คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี ตามมาตรา ๑๓๓ แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
เจ้าหน้าที่ดำเนินคดี หมายความว่า
ข้าราชการพลเรือนสังกัดกรมสรรพสามิต ซึ่งหัวหน้าหน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีมอบหมายให้มีหน้าที่สั่งคดีไปก่อน
เจ้าพนักงานผู้จับกุม หมายความว่า
ข้าราชการพลเรือนสังกัดกรมสรรพสามิต
ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจหน้าที่ในการจับกุมปราบปรามผู้กระทำผิดกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
และให้หมายความรวมถึงพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
การเปรียบเทียบคดี หมายความว่า
การเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีหรือคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
และให้หมายความรวมถึงการอนุมัติเปรียบเทียบคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีกรณีมีการสั่งคดีไปก่อน
เพื่อให้คดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
การสั่งคดีไปก่อน หมายความว่า
การดำเนินการของเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต

ข้อ
๖ ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมดำเนินการให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
และไม่เกินกว่าความจำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดี เกี่ยวกับการจับกุม
การควบคุมตัวผู้ต้องหาให้เสร็จสิ้น
ก่อนที่จะนำคดีส่งให้หน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีทำการเปรียบเทียบคดี เว้นแต่เป็นคดีที่ผู้กระทำความผิดในความผิดที่สามารถเปรียบเทียบคดีได้มาพบเจ้าพนักงานกรมสรรพสามิต
ณ ที่ทำการ โดยไม่มีการจับกุม ซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพสามิตกำหนด

หมวด ๒
หน่วยงานและสถานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
 

ข้อ
๗ ให้หน่วยงานดังต่อไปนี้มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
๗.๑
สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิต
มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีในความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตได้ทั่วราชอาณาจักร
๗.๒
บรรดาความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่เกิดขึ้น
อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในท้องที่จังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาใด
ให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ
สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขานั้น ๆ
กรณีมีการโอนคดีเนื่องจากตามลักษณะของความผิด
ฐานะของผู้กระทำผิด จำนวนผู้กระทำผิด ความรู้สึกของประชาชนส่วนมากแห่งท้องถิ่นนั้น
หรือเหตุผลอย่างอื่น ซึ่งไม่อาจจะส่งดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดียังหน่วยงานตามข้อ
๗.๒ ได้
หรือคดีที่มีความสำคัญหรือเกี่ยวข้องกับหน่วยงานราชการอื่นซึ่งถือเป็นคดีสำคัญ
ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมอาจขออนุมัติจากอธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายเพื่อส่งดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ณ ส่วนคดี สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิต
โดยให้มีอำนาจดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีได้ทั่วราชอาณาจักร
๗.๓
บรรดาความผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตที่เกิดขึ้น
อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในท้องที่กรุงเทพมหานคร ถ้าเกิดในท้องที่สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครใดให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานครนั้น ๆ 
สำหรับสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร
๑ - ๕ ในระหว่างที่ยังมิได้มีการจัดตั้งสำนักงานแยกออกจากกรมสรรพสามิตและอาจจะยังไม่มีความพร้อมในการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
รวมถึงการตรวจพิสูจน์และการเก็บรักษาของกลาง ก็ให้ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี ณ
ส่วนคดี สำนักกฎหมาย กรมสรรพสามิต ไปก่อนจนกว่าจะมีความพร้อมดังกล่าว

ข้อ
๘ ให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสถานที่ตั้งปกติของสำนักงาน
ในกรณีที่มีความจำเป็นจะต้องเปรียบเทียบคดีให้เสร็จสิ้นโดยเร็วที่สุด
ให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมร้องขอต่อผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีในคดีนั้น ๆ
ให้ไปดำเนินการเปรียบเทียบคดีนอกสถานที่ตั้งปกติของสำนักงานได้ โดยให้ใช้สถานที่ของหน่วยงานราชการอื่น
หรือสถานที่อื่นเป็นสถานที่เปรียบเทียบคดี ทั้งนี้
ให้คำนึงถึงความเหมาะสมของสถานที่ด้วย
ให้อาคารสถานที่ที่ใช้ขนส่งผู้โดยสารภายในประเทศ
หรือผู้เดินทางระหว่างประเทศ ถือเป็นสถานที่ดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดีเขตพิเศษ
สำหรับการดำเนินคดีและเปรียบเทียบคดี
ตามวรรคสองและวรรคสามให้เป็นไปตามขั้นตอนปฏิบัติที่ระบุไว้ในหมวด ๓ โดยอนุโลม

หมวด ๓
ขั้นตอนปฏิบัติในการเปรียบเทียบคดี
 

ข้อ
๙ ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีตรวจสอบว่าเจ้าพนักงานผู้จับกุมปฏิบัติตามขั้นตอนเพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาโดยเฉพาะบทบัญญัติในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการจับกุมเสร็จสิ้นแล้วหรือไม่
หากยังปฏิบัติไม่ครบถ้วนให้แจ้งเจ้าพนักงานผู้จับกุมปฏิบัติให้ครบถ้วนต่อไป

ข้อ
๑๐ ก่อนดำเนินการเปรียบเทียบคดี
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีตรวจสอบรายละเอียดแห่งคดี
บันทึกการจับกุม หรือบันทึกการตรวจค้น
หรือบันทึกอายัดของกลางรวมทั้งเอกสารหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้องกับการจับกุม
และจำนวนของกลาง (ถ้ามี)
โดยเจ้าพนักงานผู้จับกุมมีหน้าที่ในการชี้แจงข้อเท็จจริงโดยละเอียด สำหรับของกลางให้ทำการตรวจพิสูจน์ตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
ในคดีที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีเห็นว่า เป็นกรณีที่ไม่อาจเปรียบเทียบคดีได้
หรือกรณีที่ไม่สมควรเปรียบเทียบคดี
หรือกรณีที่ผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดีแต่ไม่สามารถชำระเงินค่าปรับได้ภายในกำหนดเวลา
ก็ให้แจ้งเจ้าพนักงานผู้จับกุมส่งเรื่องให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีต่อไป
สำหรับกรณีที่ไม่สมควรเปรียบเทียบคดี
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีพิจารณาโดยคำนึงถึง
(๑)
การกระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตในกรณีนำเข้า ทำขาย ซื้อ
หรือมีไว้ในครอบครอง โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือมิได้เสียภาษี
(๒)
เจตนาที่จะหลีกเลี่ยงภาษี
(๓)
ลักษณะการกระทำผิด เช่น
กระทำความผิดเป็นกระบวนการมีผู้เกี่ยวข้องจำนวนมากมีการจัดตั้งนิติบุคคลหรือบุคคลเข้ามาดำเนินการในกิจการที่มีการหลีกเลี่ยงภาษี
(๔)
จำนวนครั้งที่กระทำผิดบ่อยครั้งหรือกระทำผิดอยู่เป็นประจำ เช่น ในรอบปี
รอบเดือนใบอนุญาตหรือการขอนำเข้า
(๕)
พฤติการณ์อื่นที่แสดงให้เห็นว่าผู้กระทำผิดจงใจปฏิบัติอันเป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย

ข้อ
๑๑ การเปรียบเทียบคดี
ให้ปฏิบัติตามขั้นตอน ดังต่อไปนี้
๑๑.๑
ขั้นตอนการเปรียบเทียบคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
๑)
กรณีดำเนินการเปรียบเทียบคดีโดยเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีสั่งคดีไปก่อนให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
การลงรับคดีและจัดทำคำร้องขอให้เปรียบเทียบคดี
ลงรับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ
โดยให้บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับคดี ได้แก่ ชื่อและตำแหน่งเจ้าพนักงานผู้จับกุม
ชื่อผู้ต้องหารวมทั้งอายุและภูมิลำเนา จำนวนของกลาง ข้อกล่าวหา
พฤติการณ์แห่งการกระทำผิด วันเวลาที่จับกุม สถานที่เกิดเหตุ
และลงลายมือชื่อของผู้กล่าวหา ผู้ต้องหา ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีในฐานะผู้บันทึก ตามลำดับหากผู้ต้องหาเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตหรือจดทะเบียนตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
ให้ลงรายการดังกล่าวในสมุดรับคำกล่าวโทษ
และหากมีรายละเอียดอื่นใดที่จำเป็นเกี่ยวกับคดี ก็ให้บันทึกเพิ่มเติมไว้ด้วย
ชี้แจงให้ผู้ต้องหาเข้าใจถึงความผิดที่เกิดขึ้นว่าเป็นคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีได้
ถ้าผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดี
ก็ให้จัดทำคำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
(๒)
การรับเงินค่าปรับ
เมื่อลงรับคดีเสร็จแล้ว
ให้กำหนดจำนวนเงินค่าปรับตามฐานความผิดตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด
เมื่อผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับ ให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีออกใบเสร็จรับเงิน
โดยให้ผู้ต้องหาลงลายมือชื่อไว้เป็นสำคัญที่ตอนล่างของใบเสร็จรับเงินและที่สำเนาใบเสร็จรับเงินนั้นด้วย
เพื่อแสดงว่าผู้ต้องหาได้รับทราบและตรวจความถูกต้องแล้ว
พร้อมทั้งส่งมอบใบเสร็จรับเงินต้นฉบับให้แก่ผู้ต้องหารับไป
(๓)
การจัดทำสำนวนคดี
ให้จัดทำบันทึกการเปรียบเทียบคดี
คำให้การผู้ต้องหาและบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ
ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
(๔)
การขอความเห็นชอบและอนุมัติการเปรียบเทียบคดี
ให้เจ้าหน้าที่ดำเนินคดีจัดทำรายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดีพร้อมเสนอสำนวนคดีผ่านผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้น
เพื่อให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีพิจารณาอนุมัติโดยไม่ชักช้า
ก่อนที่จะพิจารณาอนุมัติ
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีเสนอขอความเห็นชอบไปยังผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไปอีกหนึ่งชั้น
ในกรณีที่จะต้องเสนอขอความเห็นชอบจากอธิบดี
ให้หน่วยงานที่สั่งคดีไปก่อน
ส่งรายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดีและสำนวนคดีผ่านส่วนคดี สำนักกฎหมายโดยเร็ว
และให้ส่วนคดีมีหน้าที่เสนอขอความเห็นชอบพร้อมทั้งแจ้งผลให้หน่วยงานที่สั่งคดีไปก่อนดำเนินการอนุมัติการเปรียบเทียบคดีต่อไป
เมื่อได้รับคำสั่งอนุมัติให้เปรียบเทียบคดีแล้ว
ให้ดำเนินการตามคำสั่งและนำเงินค่าปรับส่งเป็นรายได้แผ่นดินตามระเบียบว่าด้วยการนั้นต่อไป
และให้ถือว่าวันที่ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีอนุมัติการเปรียบเทียบคดี เป็นวันที่คดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
๒)
กรณีดำเนินการเปรียบเทียบคดีโดยผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
การลงรับคดีและจัดทำคำร้องขอให้เปรียบเทียบคดี
ลงรับคดีในสมุดรับคำกล่าวโทษ
โดยให้บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับคดี ได้แก่ ชื่อและตำแหน่งเจ้าพนักงานผู้จับกุม
ชื่อผู้ต้องหารวมทั้งอายุและภูมิลำเนา จำนวนของกลาง ข้อกล่าวหา
พฤติการณ์แห่งการกระทำผิด วันเวลาที่จับกุม สถานที่เกิดเหตุ
และลงลายมือชื่อของผู้กล่าวหา ผู้ต้องหา ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีในฐานะผู้บันทึก
ตามลำดับหากผู้ต้องหาเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตหรือจดทะเบียนตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
ให้ลงรายการดังกล่าวในสมุดรับคำกล่าวโทษ
และหากมีรายละเอียดอื่นใดที่จำเป็นเกี่ยวกับคดี ก็ให้บันทึกเพิ่มเติมไว้ด้วย
ชี้แจงให้ผู้ต้องหาเข้าใจถึงความผิดที่เกิดขึ้นว่าเป็นคดีที่ทำการเปรียบเทียบคดีได้
ถ้าผู้ต้องหายินยอมให้เปรียบเทียบคดี ก็ให้จัดทำคำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
(๒)
การรับเงินค่าปรับ
เมื่อลงรับคดีเสร็จแล้ว
ให้กำหนดจำนวนเงินค่าปรับตามฐานความผิดตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด
เมื่อผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับ ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีออกใบเสร็จรับเงิน
โดยให้ผู้ต้องหาลงลายมือชื่อไว้เป็นสำคัญที่ตอนล่างของใบเสร็จรับเงินและที่สำเนาใบเสร็จรับเงินนั้นด้วย
เพื่อแสดงว่าผู้ต้องหาได้รับทราบและตรวจความถูกต้องแล้ว
พร้อมทั้งส่งมอบใบเสร็จรับเงินต้นฉบับให้แก่ผู้ต้องหารับไป
(๓)
การจัดทำสำนวนคดี
ให้จัดทำบันทึกการเปรียบเทียบคดี
คำให้การผู้ต้องหาและบันทึกคำให้การของผู้กล่าวโทษ
ตามแบบที่กรมสรรพสามิตกำหนดท้ายระเบียบนี้
๑๑.๒
ขั้นตอนการเปรียบเทียบคดีของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
เมื่อหน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีได้รับคดีที่อยู่ในอำนาจการเปรียบเทียบคดีของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
และผู้ต้องหาร้องขอให้เปรียบเทียบคดี ซึ่งผู้ต้องหาอาจถูกควบคุมตัว
หรือได้รับการปล่อยชั่วคราวตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
ให้ดำเนินการตามขั้นตอนการลงรับคดีของผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีโดยอนุโลม
และส่งของกลาง (ถ้ามี) ไปทำการตรวจพิสูจน์ตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
แล้วจึงดำเนินการดังนี้
๑)
การลงมติของคณะกรรมการเปรียบเทียบคดี
ให้หน่วยงานดังกล่าวจัดทำหนังสือเชิญคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีเพื่อประชุมลงมติให้แล้วเสร็จโดยไม่ชักช้า
เมื่อคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีมีมติอย่างไร ให้มีหนังสือแจ้งผลการลงมติดังกล่าวให้ผู้ต้องหาทราบ
โดยส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
๒)
การชำระเงินค่าปรับ
เมื่อคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีมีมติให้เปรียบเทียบคดีโดยกำหนดจำนวนเงินค่าปรับแล้ว
ให้ผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับแก่หน่วยงานดังกล่าวข้างต้น ตามจำนวนที่กำหนดภายใน ๓๐
วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งผลการลงมติ
และให้ถือว่าคดีอาญาเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในวันที่ผู้ต้องหาชำระเงินค่าปรับ
หากผู้ต้องหาไม่ชำระเงินค่าปรับภายในกำหนดเวลา
หรือกรณีคณะกรรมการเปรียบเทียบคดีเห็นว่าไม่สมควรเปรียบเทียบคดี ให้หน่วยงานที่รับคดีส่งเรื่องให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีต่อไป

ข้อ
๑๒ คดีที่ยังไม่ได้ตัวผู้กระทำผิด
ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมทำเรื่องส่งให้พนักงานสอบสวนเพื่อทำการสืบสวนหาตัวผู้กระทำผิดส่วนของกลางให้ผู้มีหน้าที่รักษาของกลางเก็บรักษาไว้
เมื่อได้ตัวผู้กระทำผิดมาแล้วถ้าเป็นคดีที่เห็นว่าอยู่ในอำนาจเปรียบเทียบคดีได้
ก็ให้นำสำนวนคดีมาเปรียบเทียบคดีต่อไป

ข้อ
๑๓ ในการรับเงิน
การหักจ่ายเป็นเงินสินบนและหรือเงินรางวัลให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับการเก็บรักษาเงิน
และการนำเงินค่าปรับในการเปรียบเทียบคดีส่งคลังให้ถือปฏิบัติตามระเบียบว่าด้วยการนั้น
ๆ

หมวด ๔
การจัดการของกลางในคดี
 

ข้อ
๑๔ ในการเปรียบเทียบคดีที่มีของกลางซึ่งกฎหมายบัญญัติให้ศาลต้องริบ
หรือในกรณีของกลางที่ศาลอาจสั่งริบ หรือผู้ต้องหายินยอมยกให้เป็นของกรมสรรพสามิต
ให้ดำเนินการกับของกลางดังกล่าวตามระเบียบว่าด้วยการนั้น

ข้อ
๑๕ สำหรับของกลางที่ต้องคืนแก่ผู้ต้องหาหรือเจ้าของ
ถ้าการคืนของกลางนั้นจะต้องมีการเสียภาษีหรือนำเครื่องหมายอย่างหนึ่งอย่างใดมาปิดไว้กับของกลาง
เพื่อแสดงเป็นหลักฐานว่าได้เสียภาษีโดยถูกต้องแล้ว ให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดีแจ้งกำหนดเวลาให้ผู้ต้องหาเสียภาษี
โดยจัดทำบันทึกให้ผู้ต้องหารับทราบและลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน
และให้เจ้าพนักงานผู้จับกุมมีหน้าที่ดำเนินการให้ผู้ต้องหาเสียภาษีให้ครบถ้วนต่อไป
แล้วส่งหลักฐานการเสียภาษีดังกล่าวให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี
หรือเจ้าหน้าที่ดำเนินคดี
เพื่อแจ้งให้เจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่เก็บรักษาของกลางคืนของกลางแก่ผู้ต้องหาต่อไป
หากผู้มีหน้าที่เสียภาษีสำหรับของกลางตามวรรคแรกไม่ยอมชำระภาษีภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ผู้มีอำนาจเปรียบเทียบคดีแจ้งให้ผู้เก็บรักษาของกลางทราบ
เพื่อดำเนินการตามระเบียบว่าด้วยการนั้น

หมวด ๕
การรายงานและการควบคุม
 

ข้อ
๑๖ ให้หน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดี จัดทำงบเดือนรายงานผลคดี (ส.ส.๒/๕๕) ตามแบบท้ายระเบียบดังนี้
๑๖.๑
ในกรุงเทพมหานคร ในระหว่างที่ยังมิได้มีการจัดตั้งสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่กรุงเทพมหานคร
๑ - ๕ แยกออกจากกรมสรรพสามิต ให้สำนักกฎหมายจัดทำงบเดือนรายงานผลคดี (ส.ส.๒/๕๕)
ที่เกิดขึ้นในแต่ละเดือนเสนอกรมสรรพสามิตทราบ ทั้งนี้
ให้สำเนาส่งสำนักตรวจสอบป้องกันและปราบปราม และศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ
เพื่อเก็บรวบรวมไว้เป็นสถิติคดีต่อไป
๑๖.๒
ในเขตจังหวัดอื่น
ให้สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาแต่ละแห่งจัดทำงบเดือนรายงานผลคดี (ส.ส.๒/๕๕)
ที่เกิดขึ้นในแต่ละเดือนพร้อมทั้งรายงานสำนวนการเปรียบเทียบคดีส่งสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ที่ทำหน้าที่กำกับดูแล
ภายในวันที่ ๕ ของเดือนถัดไป

ข้อ
๑๗ เมื่อสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ได้รับงบเดือนรายงานผลคดีประจำเดือน
และสำนวนการเปรียบเทียบคดีจากสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบ
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ได้รวบรวมผลคดีและสำนวนการเปรียบเทียบคดีในส่วนที่ทำการเปรียบเทียบคดีเอง
แล้วแต่กรณี ก็ให้บันทึกลงในสมุดสารบบคดีและตรวจสอบความถูกต้องของสำนวนการเปรียบเทียบคดี
และเก็บรักษาไว้ต่อไป
ให้สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่รวบรวมผลคดีตามวรรคแรก
แล้วจัดทำงบเดือนรายงานผลคดี (ส.ส.๒/๕๕) ส่งสำนักงานสรรพสามิตภาคที่รับผิดชอบ
ภายในวันที่ ๑๕ ของเดือนถัดไป

ข้อ
๑๘ ให้สำนักงานสรรพสามิตภาค รวบรวมจัดทำรายงานสถิติคดีผู้กระทำผิดตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิตแต่ละฉบับของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ทุกพื้นที่ภายในภาค
เช่น จำนวนคดี จำนวนเงินค่าปรับ จำนวนเงินสินบนและเงินรางวัล จำนวนเงินส่งคลัง
จำนวนของกลางพร้อมทั้งรายละเอียดอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งปัญหาและอุปสรรคหรือข้อเสนอแนะ
(ถ้ามี) ส่งกรมสรรพสามิต ภายในวันที่ ๒๐ ของเดือนที่ได้รับงบเดือน
โดยให้สำนักกฎหมาย และศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ
จัดทำรวบรวมสถิติคดีของทุกภาคไว้เพื่อเป็นข้อมูล

ข้อ
๑๙ ให้สำนักกฎหมาย
หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ แล้วแต่กรณี รับผิดชอบในการเก็บรักษาสำนวนการเปรียบเทียบคดีที่เสร็จคดีไว้ภายในอายุความ
เมื่อพ้นกำหนดอายุความให้ขออนุญาตทำลายตามระเบียบว่าด้วยการนั้น

ข้อ
๒๐ ให้สรรพสามิตพื้นที่ควบคุม กำกับดูแลการเปรียบเทียบคดีของสำ
นักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบ ให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้อง โดยให้ตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบปีละสองครั้งและบันทึกการตรวจไว้เป็นหลักฐาน
แล้วรายงานผลการตรวจให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคเพื่อทราบต่อไป

ข้อ
๒๑ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาคควบคุม
กำกับดูแลการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่และสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่สาขาที่รับผิดชอบให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและถูกต้อง
โดยให้ตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบ คดีของหน่วยงานนั้น ๆ ปีละหนึ่งครั้ง
(โดยการสุ่มตรวจ) และบันทึกการตรวจไว้เป็นหลักฐานแล้วรายงานผลการตรวจให้อธิบดีเพื่อทราบต่อไป

ข้อ
๒๒ ให้สำนักกฎหมาย
มีอำนาจหน้าที่ในการให้คำแนะนำ
และออกตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของหน่วยงานที่ทำการเปรียบเทียบคดีทุกแห่งโดยให้สุ่มตรวจพื้นที่อย่างน้อยภาคละหนึ่งครั้งในแต่ละปี
พร้อมทั้งสรุปผลการตรวจการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเปรียบเทียบคดีของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่และสำนักงานสรรพสามิตภาค
แล้วรายงานผลการตรวจให้อธิบดีเพื่อทราบต่อไป

ข้อ
๒๓ กรณีหน่วยงานที่มีหน้าที่เปรียบเทียบคดีได้ดำเนินคดีหรือเปรียบเทียบคดี
เฉพาะคดีสำคัญ เช่น คดีที่มีของกลางจำนวนมาก
มูลค่าของกลางตั้งแต่หนึ่งล้านบาทขึ้นไป หรือคดีที่มีการต่อสู้คดี
หรือคดีที่อยู่ในความสนใจของประชาชนจำนวนมาก เป็นต้น
ให้หน่วยงานดังกล่าวรายงานสรุปรายละเอียดเกี่ยวกับคดีให้กรมสรรพสามิตทราบโดยเร็ว
และให้ส่วนคดี สำนักกฎหมาย มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการตรวจสอบข้อเท็จจริง
พร้อมทั้งติดตามคดีอย่างใกล้ชิด โดยให้คำแนะนำปรึกษาหรือดำเนินการเกี่ยวกับคดี
เพื่อให้การดำเนินคดีมีประสิทธิภาพต่อไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑
สุรพล สุประดิษฐ์
รองอธิบดี
รักษาการในตำแหน่ง
ที่ปรึกษาด้านการพัฒนาและบริหารการจัดเก็บภาษี
ปฏิบัติราชการแทน
อธิบดีกรมสรรพสามิต
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
คำร้องขอให้เปรียบเทียบคดีตามกฎหมายในหน้าที่กรมสรรพสามิต
๒.
รายงานขออนุมัติการเปรียบเทียบคดี
๓.
แบบขออนุมัติ ๑ (กรณีเป็นอำนาจเปรียบเทียบของ นิติกร ๘ ว ส่วนคดี สกม./จบ.สส.๗ ฝ่ายกฎหมาย
สสพ./สรรพสามิตพื้นที่สาขา)
๔.
แบบขออนุมัติ ๒ (กรณีเป็นอำนาจเปรียบเทียบของ นิติกร ๘ ส่วนคดี
สกม./สรรพสามิตพื้นที่)
๕.
แบบขออนุมัติ ๓ (กรณีเป็นอำนาจเปรียบเทียบของ
ผู้อำนวยการสำนักกฎหมาย/ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค)
๖.
กรมสรรพสามิต บันทึกการเปรียบเทียบคดี............................(ส.ส. ๒/๕๒)
๗.
กรมสรรพสามิต บันทึกคำให้การของผู้ต้องหา (ส.ส. ๒/๕๓)
๘.
กรมสรรพสามิต คำให้การของผู้กล่าวโทษ (ส.ส. ๒/๕๔)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)















ปริยานุช/จัดทำ
๑๓ มกราคม ๒๕๕๒

ศิรวัชร์/ปรับปรุง
๒๕ มกราคม ๒๕๖๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๓ ง/หน้า ๑/๘ มกราคม ๒๕๕๒