ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2555
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข
เรื่อง
ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน
(ฉบับที่ ๔)
พ.ศ. ๒๕๕๕
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๖ (๕) (๗) (๙) แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ.
๒๕๑๐ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยา (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๗๘
แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ. ๒๕๑๐ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบ มาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๕ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยคำแนะนำของคณะกรรมการยาในการประชุมครั้งที่
๓/๒๕๕๔ และ ๕/๒๕๕๔ เมื่อวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ และ วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ.
๒๕๕๔ ตามลำดับ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น
(๑.๘) (๑.๙) (๑.๑๐) (๒.๒) และ (๑๒.๗) ของข้อ ๒ แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง
ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน ฉบับลงวันที่ ๒๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๒
(๑.๘) ยาเม็ดลดกรด อะลูมินา-แมกนีเซีย-ไซเมธิโคน
ในสูตรตำรับ ๑ เม็ด ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Aluminium Hydroxide  ๒๐๐
- ๖๐๐ มิลลิกรัม
Magnesium Hydroxide  ๒๐๐
- ๔๐๐ มิลลิกรัม
Simethicone  ๔๐
- ๑๒๕ มิลลิกรัม
สรรพคุณ  บรรเทาอาการจุกเสียด
ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ
ปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้
และช่วยขับลม
ขนาดและวิธีใช้ เคี้ยวยาก่อนกลืน
รับประทานก่อนอาหาร ครึ่งชั่วโมง
หรือหลังอาหาร ๑ ชั่วโมง
หรือเมื่อมีอาการ
ผู้ใหญ่  รับประทานครั้งละ
๑ - ๔ เม็ด
เด็กอายุ ๖ - ๑๒ ปี  รับประทานครั้งละ ๑ - ๒
เม็ด
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
สำหรับตำรับที่มี
Low Sodium คือ มีผลวิเคราะห์ที่แสดงว่ามีปริมาณของ Sodium ในขนาดรับประทานต่อวันไม่เกิน ๕ มิลลิอิควิวาเลนท์ (๑๑๕ มิลลิกรัม)
ให้แจ้งคำเตือนดังนี้
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
การเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐ องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ แผงละ ๔ และ ๑๐ เม็ด
(๑.๙) ยาน้ำลดกรด อะลูมินา - แมกนีเซีย - ไซเมธิโคน
ในสูตรตำรับ ๕ มิลลิลิตรประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ
Aluminium Hydroxide  ๑๖๕
- ๖๕๐ มิลลิกรัม
Magnesium Hydroxide  ๑๐๓ - ๕๐๐ มิลลิกรัม
Simethicone  ๒๐
- ๔๐ มิลลิกรัม
สรรพคุณ  บรรเทาอาการจุกเสียด
ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ
ปวดท้องเนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้
และช่วยขับลม
ขนาดและวิธีใช้  เขย่าขวดก่อนใช้ยา
รับประทานก่อนอาหาร ครึ่งชั่วโมง
หรือหลังอาหาร ๑ ชั่วโมง
หรือเมื่อมีอาการ
ผู้ใหญ่
รับประทานครั้งละ  ๑
- ๔ ช้อนชา
เด็กอายุ ๖ -
๑๒ ปี รับประทานครั้งละ  ๑
- ๒ ช้อนชา
เด็กอายุ ๓ - ๖
ปี รับประทานครั้งละ  ครึ่ง
- ๑ ช้อนชา
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
สำหรับตำรับที่มี Low Sodium คือ
มีผลวิเคราะห์ที่แสดงว่ามีปริมาณของ Sodium ในขนาดรับประทานต่อวันไม่เกิน
๕ มิลลิอิควิวาเลนท์ (๑๑๕ มิลลิกรัม) ให้แจ้งคำเตือนดังนี้
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์
๓)
ในกรณีที่รับประทานยานี้ร่วมกับยาอื่น ควรรับประทานห่างกัน ๒ ชั่วโมง
การเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐
องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ ขวดละ ๒๔๐ และ ๔๕๐ มิลลิลิตร
(๑.๑๐) ยาผงฟู่ซิตริกแอซิด - โซเดียมไบคาร์บอเนต - โซเดียมคาร์บอเนต
ในสูตรตำรับ ๑ ซอง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Citric Acid Anhydrous  ไม่เกิน
๑.๘๕๐ กรัม
Sodium Bicarbonate  ไม่เกิน
๑.๙๖๐ กรัม
Sodium Carbonate  ไม่เกิน
๐.๔๓๐ กรัม
สรรพคุณ  ลดกรด
บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ เนื่องจากมีกรดมากในกระเพาะอาหาร
ขนาดและวิธีใช้  ผสมน้ำค่อนแก้วรับประทาน หลังหมดฟองฟู่
ผู้ใหญ่และเด็กอายุ ๑๒ ปีขึ้นไป ครั้งละ
๑ ซอง
รับประทานซ้ำได้อีกภายใน ๒ หรือ ๓
ชั่วโมง ถ้าต้องการ
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามใช้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง หรือโรคไต
๒) ไม่ควรรับประทานเป็นเวลานานกว่า ๒
สัปดาห์ นอกจากแพทย์สั่ง
การเก็บรักษา เก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน ๓๐
องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ ซองอะลูมิเนียม ไม่เกิน ๔.๓
กรัม
(๒.๒) ยาผงถ่านรักษาอาการท้องเสีย
ในสูตรตำรับ ๑ เม็ด/แคปซูล
ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ
Activated charcoal ๒๕๐ - ๓๕๐ มิลลิกรัม
สรรพคุณ  รักษาอาการท้องเสีย
ขนาดและวิธีใช้ รับประทานยานี้ก่อนหรือหลังรับประทานยาอื่น ๆ ๒ ชั่วโมง
ผู้ใหญ่ และเด็ก อายุมากกว่า ๒ ปี
รับประทานครั้งละ ๓ - ๔ เม็ด
วันละ ๓ - ๔ เม็ด
(โดยให้คณะอนุกรรมการพิจารณาตำรับยาแผนปัจจุบันที่ใช้สำหรับมนุษย์พิจารณาตามขนาดที่ถูกต้องตามสูตรตำรับที่ผู้รับอนุญาตขอขึ้นทะเบียนตำรับยา)
คำเตือน ๑) ห้ามรับประทานยานี้พร้อมกับยาอื่น
๒)
รับประทานยาผงถ่านนี้แล้วอุจจาระจะมีสีค่อนข้างดำ
๓) ถ้าอาการท้องเสียยังไม่ดีขึ้นภายใน ๒
- ๓ วัน หลังรับประทานยา
ควรปรึกษาแพทย์
การเก็บรักษา  เก็บในแห้ง และอุณหภูมิต่ำกว่า ๓๐ องศาเซลเซียส
ขนาดบรรจุ  แผงละไม่เกิน ๑๐ เม็ด/แคปซูล
(๑๒.๗) น้ำยาฆ่าเชื้อโรคคลอโรไซลีนอล
ในสูตรตำรับประกอบด้วย
Chloroxylenol  ร้อยละ
๔.๘ โดยน้ำหนักต่อปริมาตร
Isopropyl Alcohol Solution  ร้อยละ
๑๒ โดยปริมาตร
สรรพคุณ  ใช้ทำความสะอาดรอบบาดแผล
วิธีใช้  ห้ามใส่แผลโดยตรง
เจือจางน้ำยา
๑ ส่วนกับน้ำ ๑๙ ส่วน ใช้เช็ดทำความสะอาดรอบบาดแผล
คำเตือน  ห้ามรับประทาน
การเก็บรักษา ปิดฝาให้สนิท
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน ๔๕๐ มิลลิลิตร

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกความใน
(๒.๑) ของข้อ ๒ แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน
ฉบับลงวันที่ ๒๘ มีนาคม ๒๕๔๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๒.๑) ยาแก้ท้องเสีย ผงน้ำตาลเกลือแร่
ในสูตรตำรับ ๑ ซอง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Sodium Chloride  ๐.๘๗๕
กรัม
Sodium Bicarbonate  ๐.๖๒๕ กรัม
Potassium Chloride  ๐.๓๗๕
กรัม
Glucose Anhydrous  ๕.๐๐๐
กรัม
หรือ ในสูตรตำรับ ๑
ซองประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ
Sodium Chloride  ๐.๘๗๕
กรัม
Trisodium Citrate Dihydrate  ๐.๗๒๕
กรัม
Potassium Chloride  ๐.๓๗๕
กรัม
Glucose Anhydrous  ๕.๐๐๐ กรัม
หรือ ในสูตรตำรับ ๑ ซอง
ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ
Sodium chloride  ๐.๖๕๐
กรัม
Trisodium citrate, dihydrate  ๐.๗๒๕
กรัม
Potassium chloride  ๐.๓๗๕
กรัม
Glucose, anhydrous  ๓.๓๗๕
กรัม
สรรพคุณ  ทดแทนการเสียน้ำในรายที่มีอาการท้องร่วง
หรือในรายที่มีอาเจียนมาก ๆ และป้องกันการช็อคเนื่องจากการที่ร่างกายขาดน้ำ
วิธีใช้ เทผงยาทั้งซองละลายในน้ำสะอาด
เช่น น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ประมาณ ๒๕๐ มิลลิลิตร (๑ แก้ว) ให้ดื่มมาก ๆ
เมื่อเริ่มมีอาการท้องร่วง ถ้าถ่ายบ่อยให้ดื่มบ่อยครั้งขึ้น
ถ้าอาเจียนด้วยให้ดื่มทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง
ขนาดการใช้ เด็กอายุมากกว่า ๒ ปี - ผู้ใหญ่
ให้ดื่มสารละลายเกลือแร่ประมาณ ๑ แก้ว (๒๕๐ มิลลิลิตร) ต่อการถ่ายอุจจาระ ๑ ครั้ง
หรือตามความกระหายของผู้ป่วย
เด็กอ่อน -
เด็กอายุ ๒ ปี ให้ดื่มทีละน้อยสลับกับน้ำเปล่าประมาณวันละ ๔ ซอง
หรือมากพอที่คนไข้ต้องการและดื่มต่อไปจนกว่าอาการจะดีขึ้น
คำเตือน  ๑)
ผู้ที่เป็นโรคหัวใจหรือโรคไต ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้
๒) ถ้าผู้ป่วยยังมีอาการอาเจียนมาก
เหงื่อออกมาก ตัวเย็น ความรู้สึก
เปลี่ยนแปลงไป หรือหมดสติ
ควรนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยด่วน
การเก็บรักษา  ๑) เก็บในที่แห้ง และป้องกันไม่ให้ถูกแสงแดด
๒) ยาที่ละลายน้ำแล้วเกิน ๒๔ ชั่วโมง
ไม่ควรใช้
ขนาดบรรจุ  ๑ ซองสำหรับผสมน้ำ ๒๕๐ มิลลิลิตร

ข้อ ๓ ให้แก้ไขขนาดบรรจุใน
(๑๐.๒) (๑๒.๓) (๑๒.๔) (๑๒.๕) (๑๒.๖) และ (๑๕.๕) ของข้อ ๒
แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน ฉบับลงวันที่ ๒๘
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๒ เป็นดังนี้
(๑๐.๒) ยาล้างตา
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๒๔๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๓) ยาใส่แผลโพวิโดน - ไอโอดีน
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๑๒๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๔) ยาไอโซโพลพิล แอลกอฮอล์
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๔๕๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๕) ยาเอทิล แอลกอฮอล์
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๔๕๐ มิลลิลิตร
(๑๒.๖) น้ำเกลือล้างแผล
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน
๑ ลิตร
(๑๕.๕) ยาทาแก้ผดผื่นคัน คาลาไมน์
ขนาดบรรจุ  ขวดละไม่เกิน ๑๘๐
มิลลิลิตร

ข้อ ๔[๑] ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๕
วิทยา บุรณศิริ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข









ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๘ พฤษภาคม ๒๕๕๕

ณัฐพร/ผู้ตรวจ
๘ พฤษภาคม ๒๕๕๕

















































[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๗๔ ง/หน้า ๒๐/๒ พฤษภาคม ๒๕๕๕