ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศ พ.ศ. 2559
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
สำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๕๙
 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์
อัตราและวิธีการเบิกจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศให้เหมาะสมยิ่งขึ้น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๖ แห่งพระราชกฤษฎีกาเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล พ.ศ. ๒๕๕๓
กระทรวงการคลังโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๕๙

ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๓๔
บรรดาระเบียบและคำสั่งอื่นใดที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้
หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ
๔ ในระเบียบนี้
ผู้มีสิทธิ หมายความว่า ข้าราชการซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งที่ประจำอยู่ในต่างประเทศและได้ไปปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งดังกล่าว
สำนักงาน หมายความว่า สถานเอกอัครราชทูต
สถานกงสุลใหญ่ สถานกงสุล สถานรองกงสุล ส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศที่เรียกชื่อเป็นอย่างอื่นและปฏิบัติหน้าที่เช่นเดียวกับสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่
สำนักงานของคณะผู้แทนถาวรหรือคณะผู้แทนไทย
หรือหน่วยงานประจำในต่างประเทศของส่วนราชการอื่น แล้วแต่กรณี
หัวหน้าสำนักงาน ได้แก่ บุคคลดังต่อไปนี้
(ก)
หัวหน้าคณะผู้แทน กรณีสถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุลใหญ่ สถานกงสุล สถานรองกงสุล ส่วนราชการของกระทรวงการต่างประเทศที่เรียกชื่อเป็นอย่างอื่นและปฏิบัติหน้าที่เช่นเดียวกับสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่
หรือสำนักงานของคณะผู้แทนถาวรหรือคณะผู้แทนไทย แล้วแต่กรณี
(ข)
หัวหน้าหน่วยงาน
กรณีหน่วยงานประจำในต่างประเทศของส่วนราชการอื่นซึ่งมิใช่หน่วยงานตาม (ก)
หัวหน้าคณะผู้แทน หมายความว่า
ข้าราชการสังกัดกระทรวงการต่างประเทศซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะผู้แทนตามระเบียบพิธีการทูต
หรือระเบียบพิธีการกงสุล ในกรณีของคณะผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การระหว่างประเทศ
ให้หมายความว่า ข้าราชการสังกัดส่วนราชการ
ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การระหว่างประเทศ
ค่ารักษาพยาบาล หมายความว่า
เงินที่สถานพยาบาลในต่างประเทศเรียกเก็บในการรักษาพยาบาลดังนี้
(๑)
ค่ายา ค่าเวชภัณฑ์ ค่าอุปกรณ์ทางการแพทย์ ค่าเลือดและส่วนประกอบของเลือดหรือสารทดแทน
ค่าน้ำยาหรืออาหารทางเส้นเลือด ค่าออกซิเจน และอื่น ๆ
ทำนองเดียวกันที่ใช้ในการบำบัดรักษาโรค
(๒)
ค่าอวัยวะเทียมและอุปกรณ์ในการบำบัดรักษาโรค รวมทั้งค่าซ่อมแซม
(๓)
ค่าบริการทางการแพทย์ ค่าบริการทางการพยาบาล ค่าตรวจวินิจฉัยโรค ค่าวิเคราะห์โรค แต่ไม่รวมถึงค่าธรรมเนียมแพทย์พิเศษ
ค่าจ้างผู้พยาบาลพิเศษ ค่าธรรมเนียมพิเศษ
และค่าบริการอื่นทำนองเดียวกันที่มีลักษณะเป็นเงินตอบแทนพิเศษ
(๔)
ค่าตรวจครรภ์ ค่าคลอดบุตรและการดูแลหลังคลอดบุตร
(๕)
ค่าห้องและค่าอาหารตลอดระยะเวลาที่เข้ารับการรักษาพยาบาล
สถานพยาบาล หมายความว่า
(๑)
สถานบริการตรวจและรักษาโรคอันเนื่องจากการเจ็บป่วย
ซึ่งได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการและดำเนินการตามกฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคับของประเทศที่สถานพยาบาลนั้นตั้งอยู่
(๒) สถานที่จำหน่ายยาที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคับของประเทศนั้นซึ่งจำหน่ายให้แก่ผู้ป่วยตามใบสั่งแพทย์ที่รักษา
บุตร หมายความว่า
บุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้มีสิทธิซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ หรือบรรลุนิติภาวะแล้ว
แต่เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของผู้มีสิทธิ
แต่ไม่รวมถึงบุตรบุญธรรมหรือบุตรซึ่งได้ยกให้เป็นบุตรบุญธรรมของบุคคลอื่น
บุคคลในครอบครัว หมายความว่า
(๑)
บุตร
(๒)
คู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมายของผู้มีสิทธิ
(๓)
มารดาหรือบิดาที่ชอบด้วยกฎหมายของผู้มีสิทธิ

ข้อ ๕ บรรดาแบบพิมพ์ที่ใช้เกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
ให้เป็นไปตามที่กรมบัญชีกลางกำหนด

ข้อ
๖ ในกรณีที่ส่วนราชการไม่สามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในระเบียบนี้หรือมีความจำเป็นต้องปฏิบัตินอกเหนือจากที่กำหนดในระเบียบนี้
ให้ขอทำความตกลงกับกระทรวงการคลัง

ข้อ
๗ ให้ปลัดกระทรวงการคลังรักษาการตามระเบียบนี้

หมวด ๑
หลักเกณฑ์การได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
 

ข้อ
๘ ผู้มีสิทธิมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับตนเอง
คู่สมรสและบุตรซึ่งได้อาศัยอยู่ร่วมกันเป็นการประจำกับผู้มีสิทธิ
ขณะที่อยู่ในประเทศที่ผู้มีสิทธิประจำการ ตามระเบียบนี้
กรณีผู้มีสิทธิได้รับคำสั่งให้เดินทางไปราชการ
ไปศึกษา ฝึกอบรม ดูงานในต่างประเทศ ซึ่งมิใช่ประเทศที่ประจำการ
เกิดเจ็บป่วยและเข้ารับการรักษาพยาบาลในสถานพยาบาลของประเทศนั้น
ให้มีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล ตามระเบียบนี้ เว้นแต่
ได้รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ หรือจากหน่วยงานใด ๆ ในเรื่องสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลแล้ว
ไม่มีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลตามระเบียบนี้
แต่หากได้รับต่ำกว่าสิทธิที่พึงจะได้รับตามหลักเกณฑ์นี้
ให้มีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลเฉพาะในส่วนที่ขาดอยู่
กรณีผู้มีสิทธิ
คู่สมรสและบุตรซึ่งได้อาศัยอยู่ร่วมกันเป็นการประจำกับผู้มีสิทธิ ณ
ประเทศที่ประจำการ เดินทางมาเข้ารับการรักษาพยาบาลในประเทศไทย
และกรณีบุคคลในครอบครัวของผู้มีสิทธิ
ซึ่งอยู่ในประเทศไทยเข้ารับการรักษาพยาบาลในสถานพยาบาลในประเทศ
สิทธิการได้รับเงินค่ารักษาพยาบาลของบุคคลดังกล่าวให้เป็นไปตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล

ข้อ
๙ ให้ผู้มีสิทธิมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับบุตรได้เพียงคนที่หนึ่งถึงคนที่สาม
ผู้มีสิทธิผู้ใดมีบุตรเกินสามคน
และต่อมาบุตรคนหนึ่งคนใดในจำนวนสามคนตามวรรคหนึ่งตายลงก่อนที่จะบรรลุนิติภาวะ
ให้ผู้นั้นมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับบุตรเพิ่มขึ้นอีกเท่าจำนวนบุตรที่ตาย
โดยให้นับจำนวนบุตรที่อยู่ลำดับถัดไปก่อน
การนับลำดับบุตร
ให้นับเรียงตามลำดับการเกิดก่อนหลัง ทั้งนี้
ไม่ว่าเป็นบุตรที่เกิดจากการสมรสครั้งใด หรืออยู่ในอำนาจปกครองของตนหรือไม่

ข้อ ๑๐ ผู้มีสิทธิผู้ใดยังไม่มีบุตรหรือมีบุตรที่มีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลตามข้อ ๙ ยังไม่ถึงสามคน
ถ้าต่อมามีบุตรแฝดซึ่งทำให้มีจำนวนบุตรเกินสามคน
ให้ผู้มีสิทธิผู้นั้นมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลตามข้อ ๙
สำหรับบุตรแฝดดังกล่าวทุกคน
เมื่อบุตรแฝดดังกล่าวเป็นบุตรที่เกิดจากคู่สมรสในกรณีที่ผู้มีสิทธิเป็นชาย
หรือเป็นบุตรของตนเองในกรณีที่ผู้มีสิทธิเป็นหญิง
ในกรณีที่บุตรคนใดคนหนึ่งของผู้มีสิทธิตามวรรคหนึ่งตายลงก่อนที่จะบรรลุนิติภาวะ
ให้ลดจำนวนบุตรที่ได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลลงจนกว่าจำนวนบุตรที่ได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลเหลือไม่เกินสามคน
หลังจากนั้นผู้มีสิทธิจึงจะมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้นได้ตามข้อ
๙ วรรคสอง

ข้อ
๑๑ กรณีการเจ็บป่วยนอกเหนือจากโรคทางทันตกรรม
ซึ่งผู้มีสิทธิ คู่สมรสและบุตรไม่สามารถเข้ารับการรักษาพยาบาลในสถานพยาบาลในประเทศที่ข้าราชการประจำการ
และมีความจำเป็นต้องเดินทางไปเข้ารับการรักษาพยาบาลในสถานพยาบาลในประเทศที่มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศที่ข้าราชการประจำการ
หรือเดินทางมาเข้ารับการรักษาพยาบาลในประเทศไทย ให้หัวหน้าส่วนราชการเจ้าของงบประมาณ
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย เป็นผู้พิจารณาอนุมัติ
ในกรณีที่ผู้มีสิทธิ
คู่สมรสและบุตรได้รับอนุมัติให้เดินทางไปเข้ารับการรักษาพยาบาลในต่างประเทศซึ่งมิใช่ประเทศที่ข้าราชการประจำการ
ให้ผู้มีสิทธิมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับตนเองคู่สมรสและบุตร
ตามระเบียบนี้
การเดินทางไปและกลับระหว่างประเทศที่ข้าราชการประจำการกับประเทศที่เข้ารับการรักษาพยาบาลตามวรรคหนึ่ง
ให้เบิกค่าพาหนะโดยอนุโลมตามสิทธิของผู้มีสิทธิตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการ

หมวด ๒
อัตราเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
 

ข้อ
๑๒ อัตราเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
ให้เบิกได้ตามรายการที่กำหนด ดังต่อไปนี้
(๑)
ค่ารักษาพยาบาล ยกเว้นค่ารักษาทางทันตกรรม ในเดือนหนึ่ง
ให้เบิกได้เฉพาะในส่วนที่เกินร้อยละห้าของอัตราเงินเพิ่มสำหรับข้าราชการซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งที่ประจำอยู่ในต่างประเทศที่ผู้มีสิทธิได้รับสำหรับตนเอง
คู่สมรสและบุตร ในแต่ละเดือน
(๒)
ค่ารักษาทางทันตกรรม
ให้เบิกในอัตราร้อยละห้าสิบของที่จ่ายจริงตามที่สถานพยาบาลเรียกเก็บ
(๓) ค่าห้องและค่าอาหาร ยกเว้นกรณีตามข้อ ๑๓
ให้นำไปรวมเป็นค่ารักษาพยาบาล ตาม (๑)
การคำนวณค่ารักษาพยาบาลตาม
(๑) ให้คิดจากวันเข้ารับการรักษาพยาบาล โดยคำนวณเป็นรายเดือนตามปฏิทิน
สำหรับค่าใช้จ่ายอื่นที่จำเป็นแก่การรักษาพยาบาล
ให้เบิกได้ตามรายการและอัตราที่กระทรวงการคลังกำหนด

ข้อ
๑๓ ในกรณีผู้เข้ารับการรักษาพยาบาลประเภทผู้ป่วยใน
ซึ่งมิใช่ผู้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต หรือคู่สมรส หากพักห้องพิเศษเตียงเดี่ยว
ให้หักร้อยละยี่สิบของค่าห้องและค่าอาหารที่จ่ายจริงก่อนนำไปรวมเป็นค่ารักษาพยาบาล
ตามข้อ ๑๒ (๑) เว้นแต่ ในกรณีเห็นว่ามีเหตุผลความจำเป็นต้องพักห้องพิเศษเตียงเดี่ยว
ให้เป็นดุลพินิจของหัวหน้าส่วนราชการเจ้าของงบประมาณที่จะพิจารณาให้นำค่าห้องและค่าอาหารไปรวมเป็นค่ารักษาพยาบาลโดยไม่ต้องหักร้อยละยี่สิบ

ข้อ
๑๔ ค่ายาที่จะนำมาเบิกเป็นค่ารักษาพยาบาล
ต้องเป็นยารักษาโรคโดยแท้ ไม่ใช่ยาประเภทประเทืองผิว ยาบำรุงทุกชนิด ยาสระผม ครีม
ยาสีฟัน เครื่องสำอาง เครื่องอาหารกระป๋อง อาหารเสริม ทั้งนี้
ไม่ว่าจะต้องใช้ตามคำสั่งแพทย์หรือไม่ก็ตาม
เครื่องใช้ในการรักษาพยาบาล
เช่น แก้วล้างตา แก้วตวงยา หม้อสวน หม้อนึ่ง และเครื่องมือแพทย์ต่าง
ๆ แม้จะต้องใช้ตามคำแนะนำของแพทย์ก็ตาม
ไม่อยู่ในข่ายที่จะนำมาเบิกเป็นค่ารักษาพยาบาล
ค่าใช้จ่ายในการตรวจตาเพื่อทำแว่นตาหรือเลนส์สัมผัส
ค่าแว่นตาหรือค่าเลนส์สัมผัส ไม่อยู่ในข่ายที่จะนำมาเบิกเป็นค่ารักษาพยาบาล

หมวด ๓
การเบิกจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
 

ข้อ
๑๕ การใช้สิทธิเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับบุตร
ในกรณีผู้มีสิทธิมีคู่สมรสเป็นผู้มีสิทธิเช่นเดียวกัน
ให้คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ใช้สิทธิเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลแต่เพียงฝ่ายเดียว
โดยผู้ใช้สิทธิต้องรับรองตนเองในใบเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลว่าตนเป็นผู้ใช้สิทธิเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลบุตรแต่เพียงฝ่ายเดียว
ให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับแก่กรณีการหย่าโดยอนุโลม
ทั้งนี้
ไม่ว่าการหย่าจะเกิดขึ้นก่อนหรือหลังจากที่มีการใช้สิทธิเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลไปแล้ว

ข้อ
๑๖ ให้ผู้มีสิทธิเป็นผู้รับรองการมีสิทธิของตนเอง
ของคู่สมรส หรือของบุตรที่อาศัยสิทธิของตน

ข้อ
๑๗ การอนุมัติเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
ให้เป็นอำนาจของหัวหน้าส่วนราชการเจ้าของงบประมาณ
การอนุมัติเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลของผู้มีสิทธิแต่ละคนในแต่ละครั้ง
ถ้าเป็นเงินจำนวนไม่เกินห้าหมื่นบาท
หัวหน้าส่วนราชการเจ้าของงบประมาณอาจมอบอำนาจให้แก่หัวหน้าสำนักงานก็ได้

ข้อ
๑๘ การขอเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
ให้ผู้มีสิทธิยื่นใบเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลตามแบบที่กรมบัญชีกลางกำหนด
พร้อมด้วยหลักฐานการรับเงินของสถานพยาบาล ณ สำนักงานที่ข้าราชการผู้นั้นดำรงตำแหน่งประจำ
ภายในระยะเวลาหนึ่งปีนับถัดจากวันที่ปรากฏในหลักฐานการรับเงิน
หากพ้นกำหนดเวลาดังกล่าว
ให้ถือว่าผู้มีสิทธิไม่ประสงค์เบิกเงินช่วยเหลือรักษาพยาบาลในครั้งนั้น

ข้อ ๑๙ การเบิกจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
ให้ส่วนราชการเบิกจ่ายจากงบดำเนินงานตามงบประมาณรายจ่ายของปีงบประมาณนั้น

ข้อ
๒๐ ในกรณีที่ผู้มีสิทธิเบิกเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
โดยไม่เป็นไปตามระเบียบนี้หรือเกินสิทธิที่จะได้รับตามระเบียบนี้
ให้ผู้มีสิทธินำเงินส่วนที่ได้รับเกินไปหรือไม่ถูกต้องนั้นส่งคืนให้แก่สำนักงานโดยเร็ว
เงินที่ส่งคืนให้แก่สำนักงานตามวรรคหนึ่ง
หากเป็นเงินของปีงบประมาณปัจจุบัน ให้สำนักงานนำเข้าไว้ในงบดำเนินงานของสำนักงาน
แต่ถ้าเป็นเงินของปีงบประมาณที่ผ่านมา ให้นำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน

ข้อ
๒๑ เมื่อสิ้นปีงบประมาณ ให้ส่วนราชการส่งรายงานการเบิกจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล
ตามแบบที่กรมบัญชีกลางกำหนด ให้กรมบัญชีกลางทราบภายในสิ้นเดือนพฤศจิกายนของทุกปี

บทเฉพาะกาล
 

ข้อ
๒๒ ค่ารักษาพยาบาลที่เกิดขึ้นก่อนที่ระเบียบนี้มีผลใช้บังคับ
ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๓๔

ข้อ
๒๓ ในระหว่างที่ยังมิได้กำหนดแบบและแบบพิมพ์ที่ใช้เกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลตามข้อ
๕ และข้อ ๑๘
ให้ใช้แบบและแบบพิมพ์ที่กำหนดตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจ่ายเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหน้าที่ประจำอยู่ในต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๓๔


ประกาศ ณ วันที่ ๒๓
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๙
อภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง








ชนิกา/ปริยานุช/จัดทำ
๙ มกราคม ๒๕๖๐





























[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๓/ตอนพิเศษ ๓๑๔ ง/หน้า ๑/๒๙ ธันวาคม ๒๕๕๙