ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง แบบ ขนาด และมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง แบบ ขนาด
และมาตรฐานเครื่องตรวจสภาพรถและ
อุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถ[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในข้อ
๓ (๒) และข้อ ๔ (๔) แห่งกฎกระทรวงฉบับที่ ๓๗ (พ.ศ. ๒๕๓๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมการขนส่งทางบกกำหนดแบบ ขนาด
และมาตรฐานของเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์
หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑
สถานตรวจสภาพรถที่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถ
ตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกและกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ ต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ประจำสถานตรวจสภาพรถ
ตามแบบ ขนาด และมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑)
เครื่องทดสอบห้ามล้อ เป็นแบบติดตั้งถาวรกับพื้น สามารถแสดงค่าของแรงห้ามล้อ
ที่ล้อหน้าซ้าย ล้อหน้าขวา ล้อหลังซ้ายและล้อหลังขวาได้โดยอิสระ
และความแตกต่างระหว่างค่าของแรงห้ามล้อที่แสดงแต่ละค่า (GRADUATION หรือ
MINIMUM SCALE) ต้องไม่เกิน ๒๐
กิโลกรัม หรือหน่วยอื่นที่เทียบเท่า
สถานตรวจสภาพรถใดไม่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่มีน้ำหนักรถเกิน
๑,๖๐๐ กิโลกรัม จะจัดให้มีเครื่องทดสอบห้ามล้อหรือไม่ก็ได้
(๒)
เครื่องทดสอบศูนย์ล้อ สามารถแสดงค่าการลื่นไถลทางด้านข้าง (SIDE SLIP) ของล้อหน้าทั้งซ้ายและขวาได้ไม่น้อยกว่าข้างละ ๑๐ เมตร
ต่อระยะทางที่รถเคลื่อนไป ๑ กิโลเมตร
หรือหน่วยอื่นที่เทียบเท่าและความแตกต่างระหว่างค่าการลื่นไถลที่แสดงแต่ละค่า
ต้องไม่เกิน ๑ เมตร ต่อระยะทางที่รถเคลื่อนไป ๑ กิโลเมตร
(๓)
เครื่องทดสอบโคมไฟหน้า สามารถแสดงค่าการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสง (จุดโฟกัส)
ของโคมไฟหน้ารถ ไปทางซ้ายและขวา สูงและต่ำ เป็นเซนติเมตร ต่อระยะห่างไปทางหน้ารถ
๑๐ เมตร หรือเป็นนิ้วต่อระยะห่างไปทางหน้ารถ ๒๕ ฟุต หรือเป็นค่าองศาของมุมก็ได้
กรณีที่สถานตรวจสภาพรถใดไม่มีเครื่องทดสอบโคมไฟหน้า
จะใช้อุปกรณ์หรือวัสดุอื่นใดเป็นฉากรับแสงสำหรับทดสอบการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถแทนก็ได้
แต่ผลการทดสอบต้องอ่านค่าการเบี่ยงเบนของศูนย์รวมแสงของโคมไฟหน้ารถได้เช่นเดียวกับเครื่องทดสอบโคมไฟหน้าตามวรรคหนึ่ง
(๔)
เครื่องวัดควันดำ
เป็นเครื่องวัดที่สามารถวัดค่าควันดำที่ระบายจากท่อไอเสียของรถยนต์ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมประกาศกำหนด
สถานตรวจสภาพรถใดไม่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล
ไม่ต้องจัดให้มีเครื่องวัดควันดำ
(๕)
เครื่องวิเคราะห์ก๊าซ เป็นเครื่องที่สามารถวัดปริมาณก๊าซคาร์บอนมอน๊อคไซด์
หรือก๊าซไฮโดรคาร์บอนที่ระบายจากท่อไอเสียของรถยนต์
ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมประกาศกำหนด
สถานตรวจสภาพรถใดไม่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้เครื่องยนต์แก๊สโซลีน
ไม่ต้องจัดให้มีเครื่องวิเคราะห์ก๊าซ
(๖)
เครื่องวัดระดับเสียงและเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์
(ก)
เครื่องวัดระดับเสียง เป็นเครื่องที่สามารถวัดระดับเสียงของรถยนต์
ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมประกาศกำหนด
(ข)
เครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ สามารถใช้วัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ (เบนซิน)
ในการตรวจสอบระดับเสียงของรถยนต์ ตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมประกาศกำหนด
สถานตรวจสภาพรถที่ไม่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้เครื่องยนต์แก๊สโซลีน
ไม่ต้องจัดให้มีเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์
(๗)
เครื่องตรวจสอบก๊าซรั่ว
สำหรับใช้ตรวจสอบการรั่วของก๊าซที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถยนต์ เช่น
ก๊าซธรรมชาติ (LPG) และก๊าซธรรมชาติอัด (CNG) เป็นต้น
สามารถตรวจสอบการรั่วของก๊าซที่มีประมาณตั้งแต่ ๕๐ ppm.
หรือน้อยกว่า ถึง ๘๐๐ ppm. หรือมากกว่า
สถานตรวจสภาพรถที่ไม่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถที่ใช้ก๊าซเป็นเชื้อเพลิงไม่ต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสอบก๊าซรั่ว
(๘)
สิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพใต้ท้องรถ จะเป็นเครื่องยกรถทั้งคันหรือสะพาน
หรือบ่อตรวจสภาพใต้ท้องรถอย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้ ทั้งนี้
ต้องมีสภาพมั่นคงแข็งแรงและเหมาะสมสำหรับตรวจสภาพใต้ท้องรถ
กรณีที่เครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไม่เป็นไปตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น
หากสถานตรวจสภาพรถใดประสงค์จะนำมาใช้ต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบกก่อน

ข้อ
๒
สถานตรวจสภาพรถที่ประสงค์จะตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพรถจักรยานยนต์ตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
ต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถและอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกในการตรวจสภาพรถไว้ประจำสถานตรวจสภาพรถตามแบบ
ขนาด และมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑)
เครื่องทดสอบโคมไฟหน้า ตามข้อ ๑ (๓)
(๒)
เครื่องวิเคราะห์ก๊าซ ตามข้อ ๑ (๕)
(๓)
เครื่องวัดระดับเสียงและเครื่องวัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ ตามข้อ ๑ (๖)

ข้อ
๓
เมื่อพ้นกำหนดเวลาสามปีนับแต่วันที่ประกาศนี้ใช้บังคับ
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
และผู้อยู่ในเกณฑ์จะได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถรายใหม่อาจต้องจัดให้มีเครื่องตรวจสภาพรถดังต่อไปนี้เป็นการเพิ่มเติมตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(๑)
กรณีสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพสำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกและกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
ได้แก่
(ก)
เครื่องทดสอบห้ามล้อ ในกรณีที่สถานตรวจสภาพรถนั้นยังไม่มีเครื่องทดสอบห้ามล้อ
(ข)
เครื่องทดสอบเครื่องวัดความเร็วรถ
(ค)
เครื่องมืออื่น ๆ ตามที่กรมการขนส่งทางบกเห็นสมควร
(๒)
กรณีสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพรถจักรยานยนต์ตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
ได้แก่
(ก)
เครื่องทดสอบห้ามล้อ
(ข)
เครื่องมืออื่น ๆ ตามที่กรมการขนส่งทางบกเห็นสมควร

ข้อ
๔ ในกรณีที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดให้การตรวจสภาพรถเพื่อออกใบรับรองการตรวจสภาพรถ
ต้องมีการตรวจวัดค่าปริมาณก๊าซหรือสารมลพิษอื่นใดตามมาตรฐานที่กระทรวงวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม หรือกรมควบคุมมลพิษประกาศกำหนด
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถต้องจัดให้มีเครื่องวัดปริมาณก๊าซ
หรือสารมลพิษนั้นเป็นการเพิ่มเติมภายในระยะเวลาที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดด้วย

ทั้งนี้
ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป


ประกาศ ณ วันที่ ๑๙
สิงหาคม ๒๕๓๖
ศรีพร คำหมาย
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก





อัมภิญา/พิมพ์
๑ พฤษภาคม ๒๕๕๑

รัศม์วรรณวลัย/ตรวจ
๒ พฤษภาคม ๒๕๕๑

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘



[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๑๓๔/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๔/๑๓ กันยายน ๒๕๓๖