ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การปฏิบัติเกี่ยวกับการรับและการจ่ายเงิน การตรวจสอบและควบคุมภายในของบริษัทเงินทุน และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
การปฏิบัติเกี่ยวกับการรับและจ่ายเงิน การตรวจสอบและควบคุม
ภายในของบริษัทเงินทุน
และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
------------

 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๒ ตรี และมาตรา ๕๖ แห่งพระราชบัญญัติ
การประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ และที่แก้ไข
เพิ่มเติม
ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกำหนดเกี่ยวกับการรับและการจ่ายเงิน การตรวจสอบ
และควบคุมภายใน
เพื่อให้บริษัทเงินทุนและบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ถือปฏิบัติดังต่อไปนี้
 ข้อ
๑ ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง การปฏิบัติเกี่ยวกับ
การรับและจ่ายเงิน
การตรวจสอบและควบคุมภายในของบริษัทเงินทุนและบริษัทเครดิตฟองเอร์ 
ลงวันที่ ๑๔ กันยายน ๒๕๓๗ และประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง การปฏิบัติเกี่ยวกับ
การรับและจ่ายเงิน การตรวจสอบและควบคุมภายในของบริษัทเงินทุน
และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ 
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๘ ลงวันที่ ๑๔ กันยายน ๒๕๓๘
 ข้อ
๒ ในประกาศนี้
 "การให้กู้ยืมเงิน" หมายความรวมถึง รับซื้อ ซื้อลด
หรือรับช่วงซื้อลดตั๋วเงินตราสาร
เปลี่ยนมืออื่น หรือตราสารการเครดิต
 "บริษัท" หมายถึง บริษัทเงินทุน
และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
 ข้อ
๓
ให้บริษัทมีข้อกำหนดการปฏิบัติในเรื่อง การรับเงินและการจ่ายเงินอย่างน้อย 
ดังนี้
 ๓.๑
การรับเงินเป็นเช็ค หรือจ่ายเงินเป็นเช็ค ให้จัดทำทะเบียนบันทึกการรับจ่าย
ให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ โดยแสดงรายละเอียด เลขที่เช็ค ซื่อลูกค้าของบริษัทหรือผู้สั่งจ่ายหรือผู้รับเงิน
วันออกเช็ค ธนาคาร สาขา และจำนวนเงิน ทั้งนี้
ในการรับเงินเป็นเช็คอาจใช้สำเนาใบเสร็จรับเช็ค 
หรือใบนำส่งเช็คเข้าฝากธนาคารพาณิชย์แทนทะเบียนก็ได้
และกรณีลูกค้านำเช็คฝากเข้าบัญชีเงินฝาก
ของบริษัท อาจใช้สำเนาใบนำฝากเป็นทะเบียนก็ได้
 ๓.๒
การจ่ายเงินในการให้กู้ยืมเงิน และการลงทุนในหลักทรัพย์ให้จ่ายแก่ผู้กู้ยืม
หรือผู้ที่มีธุรกรรมดังกล่าวข้างต้นกับบริษัทเท่านั้น
และจ่ายเป็นเช็คขีดคร่อมเข้าบัญชีผู้รับเงิน
(Account Payee Only)
หรือโอนเงินเข้าบัญชีผู้รับเงินโดยผ่านบริการบาทเนตของธนาคาร
แห่งประเทศไทย
เว้นแต่กรณีบริษัทและผู้กู้ยืมเงินหรือผู้ที่มีธุรกรรมดังกล่าวข้างต้นกับบริษัทมีสัญญา
ตกลงร่วมกันในการจ่ายเงินเป็นเช็คและการโอนเงินเข้าบัญชีผู้รับเงินเป็นอย่างอื่นก็สามารถปฏิบัติ
ตามข้อตกลงนั้นได้
 ๓.๓
การจ่ายเงินในกรณีอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวใน ๓.๒ ในจำนวนเกินกว่าที่
บริษัทกำหนดต้องจ่ายเป็นเช็คขีดคร่อม
หรือโอนเงินเข้าบัญชีผู้รับเงินโดยผ่านบริการบาทเนตของ
ธนาคารแห่งประเทศไทย
เว้นแต่กรณีมีสัญญาตกลงร่วมกันในการจ่ายเงินเป็นเช็ค และการโอนเงิน
เข้าบัญชีผู้รับเงินเป็นอย่างอื่น ก็สามารถปฏิบัติตามข้อตกลงนั้นได้
 ๓.๔
การจ่ายเงินตามตั๋วสัญญาใช้เงิน หรือบัตรเงินฝาก หรือตราสารอื่นของบริษัท
ให้ถือปฏิบัติตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้อง
 ทั้งนี้
การจ่ายเงินดังกล่าวข้างต้นต้องได้รับการอนุมัติจากผู้มีอำนาจตามที่กำหนด
ในระเบียบของบริษัทในแต่ละกรณีก่อน
 ข้อ
๔ ให้บริษัทกำหนดเกี่ยวกับนโยบาย
ระเบียบ และหลักเกณฑ์ ในการให้กู้ยืมเงิน
การก่อภาระผูกพัน การลงทุนในหลักทรัพย์
และการขายสินทรัพย์
เพื่อประโยชน์ในการดำเนินกิจการ
ของบริษัทเอง ข้อกำหนดดังกล่าวควรประกอบด้วยการมอบหมายอำนาจ
หน้าที่และความรับผิดชอบ
ให้ชัดเจน และกระบวนการบริหารความเสี่ยง อย่างน้อยดังนี้
 ๔.๑
การให้กู้ยืมเงิน และการก่อภาระผูกพัน
 (๑)
ต้องมีนโยบายการให้กู้ยืม และก่อภาระผูกพัน ซึ่งอย่างน้อยควรกำหนด
ในเรื่องประเภท และสัดส่วนวงเงินการให้กู้ยืมโดยรวม
และการก่อภาระผูกพันโดยรวมแก่ภาค
เศรษฐกิจต่าง ๆ หรือประเภทธุรกิจที่อยู่ในภาคเศรษฐกิจนั้น ๆ
โดยพิจารณาความเพียงพอของ
เงินกองทุน วิธีการบริหารความเสี่ยง
และผู้ที่รับผิดชอบเพื่อแสดงถึงความพร้อมของบริษัทรวมทั้ง
ไม่ให้เกิดการกระจุกตัวของการให้กู้ยืมเงินและการก่อภาระผูกพัน
 (๒)
ให้กำหนดผู้รับผิดชอบงานความเสี่ยงทางเครดิตแยกจากบุคคลอื่น
โดยรับผิดชอบการพิจารณาการให้กู้ยืมเงิน
และการก่อภาระผูกพัน ก่อนนำเสนอผู้มีอำนาจอนุมัติ
หลักเกณฑ์การพิจารณาอย่างน้อยจะต้องมีข้อกำหนดในเรื่องความเสี่ยงในการชำระหนี้คืนตาม
กำหนดเวลาตามลักษณะหรือประเภทการให้กู้ยืมเงินหลักประกันหรือผู้ค้ำประกัน
(ถ้ามี) เงื่อนไข
และหลักเกณฑ์การคิดดอกเบี้ย
 (๓)
ให้กำหนดผู้มีอำนาจอนุมัติการให้กู้ยืมเงิน และการก่อภาระผูกพัน
ในแต่ละระดับให้เหมาะสม
โดยอาจแยกอำนาจการอนุมัติตามตำแหน่งและอำนาจอนุมัติของ
คณะกรรมการสินเชื่อ ผู้มีอำนาจตามข้อนี้จะต้องมิใช่บุคคลหรือคณะบุคคลตาม
(๒) ยกเว้นกรณี
ลูกค้ารายย่อยหรือวงเงินต่ำ
 (๔)
ให้กำหนดผู้รับผิดชอบหรือผู้ตรวจสอบความถูกต้องการปฏิบัติภายหลัง
การอนุมัติการให้กู้ยืมเงิน และการก่อภาระผูกพัน เช่น
ตรวจสอบการอนุมัติจากผู้มีอำนาจตาม (๓) 
ตรวจสอบการปฏิบัติตามเงื่อนไขในการอนุมัติสินเชื่อ
การก่อภาระผูกพัน ตรวจสอบการทำสัญญา 
การจำนำ จำนอง
การค้ำประกันรวมทั้งผู้รับผิดชอบความถูกต้องสมบูรณ์ ในการจ่ายเงิน หรือก่อภาระ
ผูกพัน
ผู้รับผิดชอบหรือผู้ตรวจสอบตามข้อนี้จะต้องมิใช่บุคคล หรือคณะบุคคลตาม (๒) และ (๓)
 (๕)
ให้กำหนดผู้รับผิดชอบในการรายงานข้อมูลการให้กู้ยืมเงินและการ
ก่อภาระผูกพัน ต่อคณะกรรมการบริษัทเป็นประจำ
ซึ่งอาจรายงานข้อมูลโดยรวมเป็นอย่างน้อย
 (๖)
ให้กำหนดผู้รับผิดชอบตรวจสอบการให้กู้ยืมเงิน และการก่อภาระผูกพัน 
ตาม (๑) (๒) และ (๓) เป็นประจำ หน่วยงานหรือผู้ตรวจสอบดังกล่าวจะต้องมิใช่บุคคล
หรือคณะบุคคลตาม (๒) (๓) และ (๔)
และการรายงานผลการตรวจสอบให้กระทำโดยตรงต่อ
คณะกรรมการบริษัท
 ๔.๒
การลงทุนในหลักทรัพย์
 กำหนดนโยบาย
ระเบียบ และหลักเกณฑ์การซื้อและขายหรือลงทุนใน
หลักทรัพย์โดยอย่างน้อยให้มีข้อกำหนดในเรื่องผู้รับผิดชอบและขั้นตอนต่าง
ๆ จนถึงขั้นตอน
การจ่ายเงิน
และรับเงินการรายงานการซื้อและขายหลักทรัพย์ที่ได้รับอนุมัติแล้ว เช่นเดียวกับการ
ให้กู้ยืมเงินและการก่อภาระผูกพันโดยปรับปรุงให้เหมาะสมกับธุรกรรมนั้น
ๆ
 ๔.๓
การขายสินทรัพย์ 
 กำหนดนโยบาย
ระเบียบ และหลักเกณฑ์การขายสินทรัพย์ทั้งสังหาริมทรัพย์
และอสังหาริมทรัพย์ โดยอย่างน้อยให้มีข้อกำหนดในเรื่อง
หลักเกณฑ์ ผู้มีอำนาจอนุมัติ ผู้รับผิดชอบ 
ขั้นตอนหรือวิธีการขายสินทรัพย์
การรายงานเมื่อขายสินทรัพย์แล้ว
 ข้อ
๕ นโยบาย ระเบียบ
และหลักเกณฑ์ดังกล่าวในข้อ ๓ และข้อ ๔ จะต้อง
ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัท
และต้องจัดเก็บไว้ที่บริษัทเพื่อที่ธนาคารแห่งประเทศไทย
สามารถตรวจสอบได้ตลอดเวลาตามที่กฎหมายกำหนด
 บริษัทจะต้องควบคุมดูแลให้มีการปฏิบัติตามข้อกำหนดดังกล่าวโดยเคร่งครัด
โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบภายใน
และมีมาตรการในการลงโทษแก่ผู้ที่มีเจตนา
ไม่ปฏิบัติตามระเบียบนั้น
 ข้อ
๖ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับ
เมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป

 ประกาศ
ณ วันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๓
 
หม่อมราชวงศ์จัตุมงคล โสณกุล
 ผู้ว่าการ
 ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก.๒๕๔๓/พ๙๖ง/๑๘/๒๐ กันยายน ๒๕๔๓]