สักระวาน่าหนาว
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว นามปากกา "ศรีอยุธยา"
สักระวาน่าหนาว
โดย
ศรีอยุธยา
(รวบรวมจากหนังสือพิมพ์ “ดุสิตสมิต”)
สักระวาน่าหนาว
บทที่ ๑
๏ สักระวาน่าหนาวชาวสยาม
ค่อยมีความปรีดิ์เปรมเกษมสันต์
ฤดูร้อนอ่อนแท้แพ้แรงครัน
ยามเหมันต์แรงทวีฤดีสบาย
พิศนภางค์เห็นสว่างกระจ่างแจ่ม
แสนอะแร่มเรืองอร่ามยามเดือนหงาย
ลมระรวยอวยกลิ่นผกากราย
แสนสบายทั่วหน้าประชา เอย ฯ
บทที่ ๒
๏ สักระวาข้าขอแถลงเรื่อง
ให้ต่อเนื่องเปนกลอนสุนทรว่า
แถลงเล่าเปนเค้าสักระวา
เช่นที่เคยเล่นมาแต่ก่อนกาล
ขอผู้เปนกะวีมีความรู้
โปรดอภัยให้ดนูผู้แต่งสาร
แม้มิถูกเยี่ยงแยบแบบโบราณ
ขอให้ท่านเมตตาข้าเถิด เอย ฯ
บทที่ ๓
๏ สักระวาโบราณท่านย่อมว่า
แม้หนาวลมห่มผ้าก็อุ่นได้
หนาวน้ำฟ้าท่านว่าจงผิงไฟ
หนาวอารมณ์ห่มอะไรจึ่งจะวาย
หนาวอารมณ์โอ้ระทมระทดจิต
ไร้มิ่งมิตร์พิสวาทอันมาตร์หมาย
หนาวตลอดทรวงร้าวหนาวทั้งกาย
หนาวแทบวายชีวิตปลิดไป เอย ฯ
/*2บทที่ ๔
๏ สักระวาต่อกลอนสุนทรถ้อย
ถึงหนุ่มน้อยบุญปลูกถูกสมัย
ชื่อสวัสดิ์วัฒวงศ์เผ่าพงศ์ไทย
อย่าอึงไปข้าจะบอกซึ่งความลับ
บิดาเขาชื่ออาเก๊าอยู่ตรอกแตง
ติดป้ายแดงขอบลายขายจันอับ
มารดาเขาชาวสยามนามแม่ทรัพย์
ฉนั้นนับว่าถูกลูกไทย เอย ฯ
บทที่ ๕
๏ สักระวาอนุสนธิ์นิพนธ์พัจน์
ถึงสวัสดิ์วัฒวงศ์พงศ์ไทยใหม่
รูปเขางามเอี่ยมโอ่โก้กระไร
ผิวเขาใสสะพรั่งดังเงินยวง
จากโรงเรียนอะซัมชั่นนั้นผ่านมา
โรงศึกษามหาดเล็กเด็กในหลวง
ชุบตัวใหม่ได้แน่สมแดดวง
ชนทั้งปวงย่อมนิยมชมเขา เอย ฯ
บทที่ ๖
๏ สักระวานายสวัสดิ์ชงัดเพียร
อยู่โรงเรียนมหาดเล็กหกเดือนเล่า
ก็สอบไล่ได้ที่ดีไม่เบา
ไม่ช้าเขาสมจิตติดแผงคอ
ลองรับใช้อยู่ในราชสำนัก
แต่เพียงสักหกเดือนเท่านั้นหนอ
เห็นว่าเปลืองวิชาการงานไม่พอ
เขาจึงขอลาออกนอกเทียว เอย ฯ
/*3บทที่ ๗
๏ สักระวานายสวัสดิ์ชัดฉกาจ
พ้นจากราชสำนักไม่พักเหี่ยว
เพราะเงินเขารวยโขโก้นักเทียว
หาเพื่อนเที่ยวได้ถนัดไม่ขัดทาง
เช้าเขาตื่นไม่สู้สายราวบ่ายโมง
แต่งโอ่โถงฟรีถนัดไม่ขัดขวาง
เสื้อแพรริ้วงามเด็ดเมล็ดมะปราง
พันคอพลางแกว่งไม้เท้าก้าวไป เอย ฯ
บทที่ ๘
๏ สักระวาน่าดูสวัสดิ์โก้
ขึ้นขี่โมเต้อร์ไซค์แล่นไปจี๋
ไปเที่ยวก๋าน่าพระลานสำราญดี
ทั้งมีช่องได้พบพวกเพื่อนยา
เห็นเพื่อนเก่าเขาออกมาจากวัง
สวัสดิ์ตั้งท่าเหมาะเยาะในหน้า
สงสารจังถูกขังในโน้นนา
ไม่โก้ฟรีปรีดาเหมือนเรา เอย ฯ
บทที่ ๙
๏ สักระวายามค่ำย่ำเย็นลง
สวัสดิ์คงแต่งโอ่โก้นักหนา
แล้วรีบเร่งเร็วไปมิได้ช้า
หาภักษากินโก้ที่โฮเตล
แล้วไปดูภาพยนตร์สนใจจินต์
จำชาร์ลีแชปลินไว้เลียนเล่น
อีกมองดูนารีที่งามเด่น
หนังเลิกเล่นแล้วชวนหล่อนไป เอย ฯ
/*4บทที่ ๑๐
๏ สักระวาพานางสำอางค์องค์
ไปถนนราชวงศ์ลุ่มหลงใหญ่
กินเข้าต้มอิ่มหนำสำราญใจ
แล้วเลยไปเคหาแม่นารี
ปลื้มประโลมอรไทยที่ในห้อง
ประทีปส่องมรกฎแสนสดสี
อีกสองวันต้องไปหามิตานี
เออเช่นนี้สิสนุกแสนสุข เอย ฯ
บทที่ ๑๑
๏ สักระวาอาเก๊าแสนเศร้าจิต
รำพึงคิดถึงบุตร์สุดสงสาร
เฝ้าแต่เที่ยวร่ำไปไม่ทำงาน
ไม่ได้การจะฉิบหายและขายตน
จึงปฤกษาอาทรัพย์และปรับทุกข์
ลูกเรารักแต่สนุกจะปี้ป่น
ฉันใดจะได้เห็นมันเปนคน
อั๊วนี่จนใจแท้แม่ทรัพย์ เอย ฯ
บทที่ ๑๒
๏ สักระวาแม่ทรัพย์รับปฤกษา
จึงตอบว่าลื้อเหนอเซ่อไปได้
เอาไปฝากเจ้าคุณท่านเปนไร
ให้เข้ารับราชการงานโอฟิซ
ในไม่ช้าจะได้เห็นเปนขุนนาง
คงมีทางสมหมายนายชอบจิต
ลงทุนของกำนัลท่านสักนิด
คงสมคิดเราแท้แน่ละ เอย ฯ
/*5บทที่ ๑๓
๏ สักระวาไม่ช้านายสวัสดิ์
ก็ได้พลัดไปเข้ากระทรวงหนึ่ง
อย่าออกนามดีกว่าข้าคำนึง
ถึงกฎหมายหมิ่นประมาทมิอาจโว
เปนเสมียนสำรองท่านลองใช้
เงินเดือนหาได้ไม่แต่ก็โก้
ทำท่าเปนขุนนางวางภูมโต
เที่ยวคุยโอ้ถึงโอฟิซติดปาก เอย ฯ
บทที่ ๑๔
๏ สักระวาชายงามผู้ทรามเปลี่ยว
มีเพื่อนเที่ยวพร้อมพรั่งดังถวิล
ช่วยสนุกสุขสนานในการกิน
อีกชี้ถิ่นที่เล่นอย่างเย็นใจ
แต่ละคืนกลับดึกพิลึกแท้
แต่พ่อแม่จะว่าก็หาไม่
เชื่อว่าเขาคงติดงานการท่านใช้
สองดีใจชมบุตร์สุดรัก เอย ฯ
บทที่ ๑๕
๏ สักระวาอยู่มามิช้านัก
สวัสดิ์รักกัญญามารศรี
ชื่อว่าสาวสร้อยระย้ายอดนารี
เรียนอยู่ที่แหม่มโคล์โก้นักแฮะ
ตาขำคมผมมวยสรวยสมหน้า
ฟันมุกดาเด่นขาวราวกับแกะ
สะเอวกลมนมเต่งเก่งจริงและ
น่าต้องแตะกายกอดยอดหญิง เอย ฯ
/*6บทที่ ๑๖
๏ สักระวาคอยหาซึ่งโอกาศ
รู้จักนาฎนวลลอองผู้ผ่องศรี
คอยด้อมมองจ้องอยู่ดูท่วงที
จนโชคดีได้สมอารมณ์ปอง
ไปพบหล่อนในห้างอันกว้างใหญ่
หล่อนนั้นไซร้ชุลมุนวุ่นซื้อของ
ผ้าเช็ดหน้าหล่อนหล่นปนลออง
สวัสดิ์จ้องจ้วงหยิบคืนหล่อน เอย ฯ
บทที่ ๑๗
๏ สักระวาคราเมื่อรู้จักแล้ว
เพียรจะพบนางแก้วไม่หยุดหย่อน
ไม่พบสมปราถนาแสนอาวรณ์
เขียนอักษรแถลงแจ้งจิตไป
ว่าไมเดียร์พี่ละเหี่ยในดวงจิต
เมื่อไรจะได้คิสส์พิสมัย
ไอลัฟหล่อนบังอรจงเชื่อไอ
โอริไปลให้ดีสักที เอย ฯ
บทที่ ๑๘
๏ สักระวาสร้อยระย้าได้รับสาร
แม่นงคราญนึกขันหาน้อยไม่
หล่อนรู้ชัดว่าสวัสดิ์นั้นคือใคร
จึ่งจงใจล้อเล่นเปนอาทิ
จึ่งเขียนตอบขอบใจเปนนักหนา
แต่ตูข้าเปนอนงค์จงตรองตริ
จะใจง่ายดายฉนั้นแล้วกันซิ
ชนจะติแต้มร้ายอายเขา เอย ฯ
/*7บทที่ ๑๙
๏ สักระวาหนุ่มตะกอพอรับสาร
ยิ่งทราบสร้านทรวงรักเปนนักหนา
ตอบย้อนไปไมเดียร์เฮียร์ไอว่า
โอแม่ดาร์ลิงสร้อยผู้กลอยใจ
อันตัวพี่มีเอดุเคชั่น
ได้เรียนจบครบสรรพ์ทันสมัย
หล่อนก็เปนนารีซีวิไลซ์
ฉนั้นไซร้ควรคู่ดูเหมาะ เอย ฯ
บทที่ ๒๐
๏ สักระวาทรามเชยเฉลยสาร
จดหมายวานนี้อ่านก็นึกขัน
คุณคงนึกว่าสร้อยรู้น้อยครัน
เพราะฉนั้นจะหลอกเล่นตามใจ
เมื่อแต่งงานกับสร้อยเรียบร้อยแล้ว
อันแม่แก้วเมียเก่าเอาไว้ไหน
จะไว้บ้านเดียวกันหรือฉันใด
ขอจงได้แถลงแจ่มแจ้ง เอย ฯ
บทที่ ๒๑
๏ สักระวาตอบถ้อยแม่สร้อยถาม
ขอบอกความสัจจาอย่าฉงน
นางแก้วกับงามปลอดยอดกมล
คนละชั้นไม่เทียบอย่าเปรียบกัน
เมียเกเรเกเสทั้งเพไซร้
เปนห่วงใยนิ่มน้องจงเชื่อฉัน
เมียคนที่พาโชแบบโก้นั้น
คือแจ่มจันทร์สร้อยระย้ายาใจ เอย ฯ
/*8บทที่ ๒๒
๏ สักระวานารีมีสารตอบ
ว่าฉันขอบใจพี่หาน้อยไม่
แต่ดิฉันตั้งจิตคิดมั่นใจ
ว่าจะไม่ร่วมผัวกับใครเลย
ดิฉันนี้มีวิชาอยู่พอตัว
คงหาผัวไม่ยากนะพี่เอ๋ย
ทั้งขุนหลวงพระพระยาพอหาเชย
ได้เสบยเปนแน่แท้เทียว เอย ฯ
บทที่ ๒๓
๏ สักระวานายสวัสดิ์ออกขัดจิต
ย้อนลิขิตว่าน้องจงตรองหน่อย
อยากได้ผัวแก่ชราอายุร้อย
แม่สาวสร้อยจะสุขได้ฉันใด
หวังสบายกลับจะกลายเปนรำคาญ
คอยแต่นั่งพยาบาลสามีไข้
จะเปนสุขสนุกได้ฉันใด
ขอสายใจไตร่ดูให้ดี เอย ฯ
บทที่ ๒๔
๏ สักระวาสาวสร้อยตอบถ้อยว่า
ภัสดาหนุ่มน้อยก็อาจไข้
เช่นคุณเองก็เก่งหยอกเมื่อไร
เคยได้ไปแอบหามิตานี
อันผัวแก่แม้ไข้ขอให้เพียง
บำรุงเลี้ยงฟุ่มเฟือยเรื่อยเต็มที่
ก็จะได้เปนสุขสนุกดี
ทรัพย์สินมีมากใช้พอใจ เอย ฯ
/*9บทที่ ๒๕
๏ สักระวานายสวัสดิ์แสนขัดจิต
นางมิ่งมิตร์ตอบตัดและขัดขวาง
เฝ้าคนึงอึ้งอ้ำคลำหาทาง
ที่ให้นางนึกรักสมัคใจ
ตามเชื้อเก่าเขาย่อมดูถูกหญิง
นึกว่าสิ่งที่พอจะล่อได้
คืออวดมีอวดมั่งตั้งหน้าใหญ่
นึกแน่ใจคงสมอารมณ์ เอย ฯ
บทที่ ๒๖
๏ สักระวาต่อมาสวัสดิ์โง่
ก็แต่งตัวฟรีโก้ยิ่งกว่าเก่า
คอยเที่ยวกรอล่อตาแม่นงเยาว์
ทุกค่ำเช้าเฝ้าคิดยวนจิตนาง
หล่อนออกปากอะไรหาให้สิ้น
ทั้งเพ็ชร์นิลแหวนกำไลไม่ขัดขวาง
นางจะไปหนไหนไฝ่ตามนาง
จนราร้างกิจการงานหมด เอย ฯ
บทที่ ๒๗
๏ สักระวาท่านมหาอำมาตย์ใหญ่
ได้ลองใช้นายสวัสดิ์หกเดือนกว่า
เห็นว่าไม่เปนเรื่องเคืองอัชฌา
เช้าก็มาแสนสายบ่ายกลับวัน
ครั้นตักเตือนก็ง้อขอแก้ตัว
แต่เมามัวลืมคำที่ร่ำมั่น
เตือนจนเบื่อไม่เชื่อไม่ฟังกัน
ออกจากกระทรวงฉันดีกว่า เอย ฯ
/*10บทที่ ๒๘
๏ สักระวานายสวัสดิ์สบัดหน้า
คำนับลาเจ้าคุณขุ่นไปบ้าน
บอกบิดาว่าลาออกจากงาน
เพราะนายท่านไม่ชอบตัวลูกยา
อันลูกไซร้ไม่เปนหัวประจบ
ไม่นอบนบลีนเตียเคลียเปนข้า
ทุกวันนี้คนดีมีวิชา
ต้องเสียท่าคนช่าง ป. จ. เอย ฯ
บทที่ ๒๙
๏ สักระวาอาเก๊าไม่เข้าจิต
มิได้คิดว่าลูกกล่าวมุสา
เห็นว่าเปนคนดีมีวิชา
ไหนจะมาพูดปดสด ๆ ฉนี้
จึ่งปลอบว่าลูกยาอย่าเสียใจ
เตี่ยจะช่วยลูกให้เจริญศรี
จะพาไปฝากตัวเจ๊สัวฮี้
มิช้าทีสมหวังมั่งมี เอย ฯ
บทที่ ๓๐
๏ สักระวาแม่ทรัพย์กลับฉงน
หรือลูกตนจะหลอกตาเตี่ยให้
แกอุส่าห์พยายามสืบถามไป
มิช้าใยแจ้งจริงทุกสิ่งอัน
แกแสนโกรธติโทษนายสวัสดิ์
ปดถนัดน่าเฆี่ยนเจียนอาสัญ
อันเงินทองของใช้ไม่ให้ปัน
จนกว่ามันนี่นะจะดี เอย ฯ
/*11บทที่ ๓๑
๏ สักระวานายสวัสดิ์ข้องขัดจิต
แต่สุดคิดขัดแม่หรือแปรผัน
ทั้งนายเตี่ยกลัวเมียเสียมากครัน
เพราะฉนั้นหมดท่าหาอุบาย
จึงก้มกราบมารดาว่าลูกชั่ว
ละเลิงตัวเล่นล้วนจวนฉิบหาย
ขอคุณแม่เมตตาแก่ลูกชาย
โปรดภิปรายช่วยชี้วิถี เอย ฯ
บทที่ ๓๒
๏ สักระวาแม่ทรัพย์รับลูกยอ
แกก็พอใจมากหาน้อยไม่
จึงตอบว่าลูกยาก็เติบใหญ่
ควรตั้งใจแล้วเจ้ามีเย่าเรือน
นี้ก็เปนธรรมดามารดาไซร้
ย่อมมั่นใจว่าแม้ลูกมีเพื่อน
เสนหายาจิตอยู่ติดเรือน
ย่อมคิดเหมือน ๆ กันทังนั้น เอย ฯ
บทที่ ๓๓
๏ สักระวานายสวัสดิ์ยกหัดถ์ไหว้
แล้วถามไปว่าเมียของดิฉัน
จะหาได้ที่ไหนลูกใครกัน
และหล่อนนั้นรูปร่างเปนอย่างไร
ขอคุณแม่รู้นาว่าลูกนี้
เปนคนฟรียังสยามตามสมัย
ต้องขอเลือกหญิงงามตามพอใจ
จะจัดไปอย่างเก่าไม่เอา เอย ฯ
/*12บทที่ ๓๔
๏ สักระวาแม่พ่อหัวร่อร่วน
ฟังสำนวนลูกเราเขาเก่งก๋า
เขาจะตามใจตนค้นภรรยา
แต่ว่าเงินทองเขาเอาจากใคร
โตปานนี้ไม่มีอาชีวะ
จะเลี้ยงครอบครัวนั้นฉันใดได้
ไม่ให้เราเลือกให้ก็ตามใจ
หาเองเราไม่ให้ทุนเรา เอย ฯ
บทที่ ๓๕
๏ สักระวาหนุ่มตะกอฟังพ่อแม่
นึกว่าแย่เสียทีแกปี้ป่น
ต้องยินยอมอ่อนน้อมดูสักหน
พอให้พ้นทุกข์ไปในครานี้
จึงตอบว่าข้าขออภัยโทษ
อันจะโปรดปลูกฝังทั้งทีนี้
สุดแท้แต่จะเมตตาปรานี
ตัวลูกนี้ประนอมพร้อมใจ เอย ฯ
บทที่ ๓๖
๏ สักระวามารดายินดีแท้
จึงตอบแก่ลูกชายสายสมร
แม่เห็นว่ากิมลี้ศรีบังอร
ลูกอากรไล่เห่าเขาเหมาะดี
เขามั่งมีเงินทองเข้าของถม
แสนอุดมมั่งคั่งทั้งดินที่
ผืนโต ๆ อะโขเขามากมี
ผัดพรุ่งนี้จะไปขอให้พ่อ เอย ฯ
/*13บทที่ ๓๗
๏ สักระวานายสวัสดิ์ข้องขัดจิต
รำพึงคิดถึงวิวาห์น่าใจหาย
นึกถึงสาวสร้อยระย้าน่าเสียดาย
แทบจะตายเพราะเศร้าเหงาวิญญา
โอ้อกเอ๋ยหวังเชยพักตร์แฉล้ม
หวังจูบแก้มกอดดมชมเกษา
หวังฟังคำพริ้งพร้อยกลอยอุรา
แต่นี้นาจะต้องพรากจากกัน เอย ฯ
บทที่ ๓๘
๏ สักระวายิ่งคิดจิตยิ่งไข้
ถอนใจใหญ่หยิบกระดาษวาดอักษร
ถึงแม่สาวสร้อยระย้าสง่างอน
ขอบังอรเมตตาอย่าข้อนเคาะ
ด้วยแม่พ่อจะขอภรรยาให้
จะคำนึงฐานใดไม่เห็นเหมาะ
ต้องจำทนก้มหน้าเปนคราเคราะห์
อย่าเยาะเลยแก้วตาปรานี เอย ฯ
บทที่ ๓๙
๏ สักระวาสาวสร้อยตอบถ้อยว่า
ช่างเจรจาพลอดพล่อยน้อยไปฤา
คุณเปนชายสมัยใหม่ใคร ๆ ลือ
คุณมีชื่อว่าโก้นะเจ้าคะ
เหตุไฉนยอมให้เขาบังคับ
จับแต่งงานปานเป็ดหรือไก่ล่ะ
หรือเต็มใจแต่ไถลหลอกเล่นนะ
ชรอยจะลวงสร้อยหนอยแน่ เอย ฯ
/*14บทที่ ๔๐
๏ สักระวาหนุ่มน้อยตอบถ้อยเฉลย
โอ้อกเอ๋ยดาร์ลิงกริ่งใจได้
อันนางสาวกิมลี้ดีอย่างไร
จึงจะได้เปรียบสร้อยกลอยวิญญา
สร้อยเหมือนแสงสุริยงยามส่งศรี
ส่วนกิมลี้เหมือนหิ่งห้อยน้อยนักหนา
สร้อยคือหงส์สกุณีลี้คือกา
ฤาจะมาแข่งขันกันได้ เอย ฯ
บทที่ ๔๑
๏ สักระวาบังอรย้อนตอบถ้อย
พ่อหนุ่มน้อยฉอเลาะเหมาะเฉลย
ช่างค้นหาสิ่งเทียบและเปรียบเปรย
กระไรเลยนึกว่าเขาไม่เข้าใจ
อันแสงสูรย์และหงส์องค์อุดม
เอาไว้ชมดูเล่นเห็นพอได้
แต่ที่แท้สูรย์แพ้แสงโคมไฟ
หงส์อุไรแพ้นกขุนทอง เอย ฯ
บทที่ ๔๒
๏ สักระวาชายอ่านดาลดวงจิต
ตอบมิ่งมิตร์หน้าแฉล้มช่างแนมเหน็บ
ทุก ๆ คำตำใจได้ดังเล็บ
หล่อนหยิกเจ็บเลือดอาบทราบสรรพางค์
แม้เลือกได้ฤาจะไม่สนิธน้อง
เคียงประคองคู่ใจไม่เหินห่าง
ถึงตัวไกลใจยังคงคู่นาง
รักไม่วางวายกระสันสักวัน เอย ฯ
/*15บทที่ ๔๓
๏ สักระวาสาวสร้อยตอบถ้อยแถลง
แม้ไม่แสร้งเสรหลอกจะบอกให้
เวลานี้ยังไม่มีซึ่งชายใด
จะมาไฝ่ขอน้องคู่ครองกัน
แม้สมัคจะดำรงคงไมตรี
ก็ไม่มีผู้ใดจะเดียดฉัน
จะโต้ตอบสาราไปมากัน
เชิงฉันมิตร์นั้นไม่เปนไร เอย ฯ
บทที่ ๔๔
๏ สักระวานายสวัสดิ์วัฒวงศ์
กำลังหลงสร้อยระย้าหาน้อยไม่
ครั้นได้รับสารตอบแสนชอบใจ
ยิ่งรักใหญ่ทุกวันพันทวี
ถึงแต่งงานแล้วก็ปานมิได้แต่ง
ทุกหนแห่งเที่ยวรอกรอโฉมศรี
สิ้นเกรงใจในส่วนแม่กิมลี้
ประพฤติฟรีโก้เล่นเช่นก่อน เอย ฯ
บทที่ ๔๕
๏ สักระวาอยู่มามิช้านัก
เกิดขลุกขลักเปนการรำคาญใหญ่
เจ๊สัวฮี้ตรวจบาญชีเงินหายไป
โกรธเปนไฟว่าจะร้องฟ้องคดี
แต่อาเก๊าเว้าวอนขอผ่อนใช้
เงินนั้นให้แทนบุตร์จนเต็มที่
การค้าขายกำไรก็ไม่มี
พอหมดณี่นายเตี่ยเอี้ยเทียว เอย ฯ
/*16บทที่ ๔๖
๏ สักระวานายสวัสดิ์ขัดข้องใหญ่
เจ๊สัวไล่แล้วหนอพ่อหมดท่า
อันการงานใด ๆ จะไฝ่หา
ก็ลำบากเลือดตาแทบกระเด็น
แต่กระนั้นตามวิสัยคนใจแตก
ก็ไม่แปลกเปลี่ยนใจในทางเล่น
เล่นม้าเล่นตีผีไม่มีเว้น
เพราะเปนเย็นตลแมนแสนโก้ เอย ฯ
บทที่ ๔๗
๏ สักระวาอาชีพหามีไม่
ฉนั้นไซร้นายสวัสดิ์ขัดสนเหลือ
ครั้นไปขอเงินพ่อมาจุนเจือ
เงินก็เมื้อหมดเสร็จเจ็ดวันไป
คิดอุบายย้ายยักชักชวนมิตร์
ช่วยกันคิดลวงพ่อเห็นพอได้
ช่วยกันหนุนอาเก๊าเช่าเรือไฟ
ขนเข้าไปซัวเถาเอาทุน เอย ฯ
บทที่ ๔๘
๏ สักระวาเจ้าท่าตรวจกำปั่น
เห็นว่ามันเก่าเกินเดินไมได้
จึงห้ามเรือมิให้ออกทเลใหญ่
ฉนั้นไซร้อาเก๊าก็เข้าร้าย
เจ้าของเรือไม่ยอมจะคืนทรัพย์
ฝ่ายโรงสีก็ปรับเขาฉิบหาย
อาเก๊าแก่แย่ยับอีกอับอาย
รากเลือดวายชีวามิช้า เอย ฯ
/*17บทที่ ๔๙
๏ สักระวาแม่ทรัพย์นับว่าดี
รักสามีจริงนาน่าสงสาร
ยามวิโยคโศกใจดังไฟราน
ปริเทวนาการอยู่หลายวัน
แล้วรำพึงถึงธรรมดาโลก
มีแต่โศกเสื่อมสุขทุกสิ่งสรรพ์
ไม่มีสิ่งเที่ยงแท้แต่สักอัน
เหตุฉนั้นยอมสละจะดี เอย ฯ
บทที่ ๕๐
๏ สักระวาคิดฉนั้นแกผันผาย
หาลูกชายชี้แจงแถลงไข
อันตัวแม่นี้แก่ลงแล้วไซร้
จะอยู่ไปไม่สราญนานกี่วัน
แม่จึ่งคิดสะสมบ่มกุศล
ไว้ช่วยตนเดินจบภพสวรรค์
อันสมบัติพัสถานทุกสิ่งอัน
ขอมอบพลันให้ลูกปลูกฝัง เอย ฯ
บทที่ ๕๑
๏ สักระวาฟังแม่แกขานไข
นายสวัสดิ์ดีใจเปนนักหนา
เห็นแก่ตัวเปนใหญ่ไฝ่เงินตรา
นึกแต่ว่าจะได้โก้โอ่เต็มตัว
จึ่งตอบว่าคุณแม่แก่ปานนี้
บวชเปนชีดีละจะยังชั่ว
ไม่ควรห่วงเงินทองของพันพัว
อย่าได้กลัวลูกจะเลี้ยงเพียงพอ เอย ฯ
/*18บทที่ ๕๒
๏ สักระวามารดาไปบวชแล้ว
ฝ่ายลูกแก้วเปนสุขสนุกโข
เลี้ยงเพื่อนฝูงจูงหญิงวิ่งเที่ยวโช
แสนจะโก้ก๋าใหญ่ไม่วายวัน
ของดี ๆ มีราคาค่าไม่น้อย
ซื้อกำนัลสาวสร้อยทุกสิ่งสรรพ์
หล่อนอิดเอื้อนเตือนให้รับไว้พลัน
ฉนั้นหล่อนเกรงใจรับไว้ เอย ฯ
บทที่ ๕๓
๏ สักระวาไม่ช้าสมบัติเหี้ยน
ใช้จนเตียนแต่ยังไม่กลับจิต
อ้อนวอนขอพ่อตามาเปนนิตย์
เพราะสิ้นคิดสิ้นท่าจะหาเอง
ในที่สุดไล่เห่าแกเว้าว่า
เตือนก็กลับโกรธาทำตาเป๋ง
ครั้นแกโกรธโกรธตอบไม่ชอบเพลง
ลุกผางเผงเดินออกนอกบ้าน เอย ฯ
บทที่ ๕๔
๏ สักระวาพ่อตาอุราร้าว
เรียกลูกสาวออกมาว่าลูกเอ๋ย
ผัวของเจ้ามันใช้ไม่ได้เลย
ขืนนิ่งเฉยจะยิบฉิบหายไป
เหมือนคบเหี้ยพลอยเสียราศีเปล่า
อีกตัวเจ้าเขาจะรักก็หาไม่
จะคงอยู่กับมันไปฉันใด
อย่ากันเสียเปนไรลูกรัก เอย ฯ
/*19บทที่ ๕๕
๏ สักระวาอย่าจากนางกิมลี
นายสวัสดิ์ยินดีหาน้อยไม่
เขียนจดหมายถึงสร้อยผู้กลอยใจ
ว่าโอไมสวี๊ตหาร์ตไออ๊าสก์ยู
ทูบีแกล๊ดวิดมีที่ฟรีแล้ว
ได้เชยแก้วกนิษฐามหาหรู
โดยเต็มที่ไม่มีใครกีดอยู่
จะได้ลัฟแต่ยูผู้เดียว เอย ฯ
บทที่ ๕๖
๏ สักระวาสาวสร้อยค่อยคำนึง
ถึงฐานะของสวัสดิ์แสนขัดสน
อันการที่มีผัวเปนตัวตน
ต้องหาคนมั่นคงยงยืนนาน
อันสวัสดิ์ขัดสนจนปานนี้
เปนเมียเขาไม่มีซึ่งหลักฐาน
จะพลอยพากันฉิบหายแทบวายปราณ
ไม่เปนการเลิกทีดีกว่า เอย ฯ
บทที่ ๕๗
๏ สักระวาตรึกตราเช่นนั้นไซร้
จึ่งตอบนายสวัสดิ์ไปเปนคำว่า
ฉันขอโทษเธอโปรดกรุณา
จะขอแจ้งกิจจาโดยจริงใจ
ดิฉันชอบสนุกและสุขสพรั่ง
แสนเกลียดชังความจนทนไม่ไหว
อันสิ่งของดี ๆ ที่คุณให้
ดิฉันได้รวบรวมส่งคืน เอย ฯ
/*20บทที่ ๕๘
๏ สักระวาน่าสงสารนายสวัสดิ์
อ่านสารทราบความชัดก็มืดหน้า
หวลคำนึงถึงตัวแสนชั่วช้า
เลวยิ่งกว่าเดรฉานสามาญแท้
ครั้นเมื่อค่อยวายคลายกำสด
ไปประณตนบราบกราบกรานแม่
ขออภัยที่ได้ผิดมากแท้
ขอคุณแม่ช่วยข้าครานี้ เอย ฯ
บทที่ ๕๙
๏ สักระวาแม่ทรัพย์รับขวัญบุตร์
ความรักยุดยึดใจไม่แปรผัน
อันตัวลูกได้สติสิดีครัน
ต่อแต่นี้ทีจะหมั่นในการงาน
ลูกจงจิตคิดอยากทำการใด
ณแห่งไหนแม่จะพาไปฝากท่าน
แต่ลูกต้องตั้งสัตย์ปฏิญาณ
จะทำงานยืดไปไม่ทิ้ง เอย ฯ
บทที่ ๖๐
๏ สักระวานายสวัสดิ์ยกหัดถ์ไหว้
แล้วตอบไปว่าลูกไม่แลเห็น
ว่าจะพึ่งแห่งใดได้ร่มเย็น
เช่นพระราชสำนักพระจักรา
ลูกเคยอยู่ภายในไพล่วิ่งออก
มาข้างนอกเพราะคิดผิดนักหนา
บัดนี้เห็นโทษตัวอันชั่วช้า
นึกอายหน้ามิอาจกลับไป เอย ฯ
/*21บทที่ ๖๑
๏ สักระวาแม่ทรัพย์รับปากว่า
แม่จะลองไปหาท่านผู้ใหญ่
ท่านมีความเมตตาหาน้อยไม่
ไม่ไฝ่ผูกเวราลูกอย่ากลัว
รุ่งขึ้นไซร้แกไปหาเจ้าคุณ
ขอพึ่งบุญบารมีไว้เหนือหัว
พ่อสวัสดิ์รู้สึกสำนึกตัว
จะละชั่วเปนแท้แน่แล้ว เอย ฯ
บทที่ ๖๒
๏ สักระวาท่านผู้ใหญ่ใจอารี
นึกเห็นแก่แม่ชีน่าสงสาร
จึ่งรับนายสวัสดิ์ไว้ให้ทำงาน
เปนสำรองราชการในกองกลาง
สังกัดกรมมหรศพลองดูที
เงินเดือนญี่สิบไซร้ใช้ต่าง ๆ
แม้งานแขงแรงดีอาจมีทาง
ได้ขเยื่อนเลื่อนอย่างพอใจ เอย ฯ
บทที่ ๖๓
๏ สักระวานายสวัสดิ์วัฒวงศ์
สมประสงค์เข้าสำนักหลักฐานได้
ก็ทำงานขันเข้มอย่างเต็มใจ
บ่อมิได้มัวเล่นเช่นเคยมา
สมัคประจำการกรมพรานหลวง
ในเวลาทั้งปวงแต่งเสือป่า
เลิกแต่งกายโก้ฟรีที่เคยมา
กิริยาเสงี่ยมเจียมตัว เอย ฯ
/*22บทที่ ๖๔
๏ สักระวากล่าวกลอนสุนทรแถลง
มิได้แสร้งกล่าวเปรียบเทียบใครหนอ
หวังแต่จะสำแดงแถลงพอ
ช่วยแนะข้อคติแห่งโบราณ
อันผู้ใดไฝ่ตามแต่ใจตน
มักต้องทนทุกข์ภัยไร้สุขศานติ์
แม้รู้จักข่มใจไม่ยากนาน
ได้พ้นทุกข์สุขสราญยั่งยืน เอย ฯ
บทที่ ๖๕
๏ สักระวาจำลาสหายแล้ว
ขอเกลอแก้วอยู่สุขสนุกสนาน
กลอนนี้เพียงเรียงเล่นเปนประมาณ
แก้รำคาญระหว่างว่างกิจจา
อันบทกลอนกระท่อนกระแท่นบ้าง
และแต่งอย่างสัประดนปนภาษา
ขอเพื่อนจงใจดีมีเมตตา
โปรดอภัยให้ข้าบ้างเถิด เอย ฯ
บทที่ ๖๖
๏ สักระวาหนาวจิตคิดไฉน
จะห่มผ้าผิงไฟก็ไม่หาย
ได้แต่ขอนบนอบและมอบกาย
กราบถวายแทบเบื้องบาทบงสุ์
ขอพึ่งพระบารมีโมลีโลก
บุญโศลกอุ่นอารมณ์สมประสงค์
ขอพระมงกุฎเกศประเทศทรง
พระยศยงยืนอยู่คู่ฟ้า เอย ฯ
ศรีอยุธยา