โลกนิติจำแลง บทดอกสร้อย
พยัญชนะภาษิต
บทดอกสร้อย
นมตฺถุ รตนตฺยสฺสฺ
/*44ก. เอ๋ย ก. กิน ทั้งแดนดินล้วนหาแต่อาหาร เพื่อชูชนม์ตนไว้ให้ยืนนาน แก้อาการหิวโหยหายโรยแรง น้อยภักษาพาซูบรูปสลด เกินกำหนดอาหารพาลแสลง จะเกิดโรควิปริตผิดสำแลง พึงระแวงระวังไว้ให้เหมาะเอย.
ข. เอ๋ย ข. ขัด สารพัดกิจการงานทั้งหลาย อุปสรรคดักขวางช่างมากมาย ไม่ง่ายดายดังจิตคิดคะเน แม้ผู้ใดใฝ่ฝันมั่นมานะ อุตสาหะแก้ไขไม่หันเห รู้หลบเลี่ยงเบี่ยงบ่ายคิดถ่ายเท คงถึงเวลาเสร็จสำเร็จเอย.
ค. เอ๋ย ค. ควาย พวกผู้ชายชอบเปรียบเทียบกับหญิง ว่าโง่เง่างมเงอะเซ่อเซอะจริง เขาอวดหยิ่งหยามเล่นเช่นเคยมา อย่าโกรธขึ้งขุ่นใจไม่พอที่ จงใฝ่ดีด้วยขยันหมั่นศึกษา ให้ฉลาดปราดเปรื่องเรืองปัญญา ใครจะว่าเราเป็นควายอายปากเอย.
/*45ฆ. เอ๋ย ฆ. ฆ่า ใครจะหาเหตุให้ไปเป็นผี ไม่แต่เราเขาก็หวงห่วงชีวี จึงควรมีเมตตาการุญกัน การเบียนเบียดเสียดส่อเป็นข้อร้าย ฆ่ากันตายเต็มโฉดโทษมหันต์ ใครรักยาวกล่าวไว้ให้ฆ่าฟัน ใครรักสั้นหมั่นรอต่อเอาเอย.
ง. เอ๋ย ง. เงิน ใครไม่เกินหน้าเห็นเพราะเป็นจ้าว สูงอำนาจสูงวาสนาพราว คนระนาวนอบน้อมยอมเกรงกลัว อยู่กับใครใจผู้นั้นผันแปรหมด ลืมสบถสะบัดได้มิใช่ชั่ว ที่จนยากตากหน้าว่ากันนัว ก็เพราะตัวเงินนำกระทำเอย.
จ. เอ๋ย จ. จิ้งหรีด ส่งเสียงกรีดหวีดร้องก้องสนั่น เพราะฉุนเฉียวเกรี้ยวโกรธโดดสู้กัน ด้วยเขาปั่นหัวให้ใจเดือดดาล เกิดเป็นคนควรที่มีสติ ค่อยตรองตริตรึกไปให้รอบด้าน อย่าเชื่อยุแหย่นักจักเสียการ หลงล้างผลาญเพื่อนกันอย่างนั้นเอย.
ฉ. เอ๋ย ฉ. ฉิ่ง นับเป็นสิ่งสำคัญอันมั่นเหมาะ ให้จังหวะกะนำทางจำเพาะ เพิ่มไพเราะดนตรีทุกทีไป หากเสียงฉิ่งผิดพลาดขาดจังหวะ ย่อมเปะปะไขว้เขวเถลไถล เหมือนนายเรือพาผิดทิศทางไป ย่อมเหลวไหลไม่เหลือทั้งเรือเอย.
/*46ช. เอ๋ย ช. ชาติ ขอให้ราษฎร์พร้อมพรักร่วมรักษา อย่าให้หมู่ไพรีมาบีฑา คอยตริตราป้องปัดขจัดภัย แม้สมานสามัคคีไว้ดีอยู่ มวลศัตรูจู่มาหาได้ไม่ หมู่อมิตรคิดร้ายย่อมพ่ายไป เพราะคนไทยใจสมัครรักกันเอย.
ซ. เอ๋ย ซ. ซื่อ คนนับถือเชิดชูอยู่ถ้วนหน้า อยากจะคบคนซื่อถือสัจจา ปรารถนาหลีกพ้นจากคนคด แปลกอยู่ที่โดยมากอยากพบซื่อ ตัวเองคือคนสวนทวนสบถ ตั้งหน้าแต่แก้เกี้ยวพูดเลี้ยวลด ถูกเขาปดทดแทนแค้นเคืองเอย.
ฌ. เอ๋ย ฌ. ฌาน ท่านบรรหารเหตุมาว่าความเพ่ง ด้วยการพิจารณาหารือเอง คือเพ่งเล่งด้วยใจมิใช่ตา จะกอบกรรมทำกิจพินิจก่อน ไม่เดือดร้อนควรริดำริหา ถ้าเดือดร้อนหลีกให้ไกลกายา จึ่งเรียกว่าเป็นผู้รู้เพ่งเอย.
ญ. เอ๋ย ญ. ญาติ พอเกิดมาสามารถเป็นญาติได้ เพราะร่วมวงศ์พงศ์พันธุ์เท่านั้นไซร้ ก็มิใช่ข้อเด่นเห็นสำคัญ จะนับถือโดยชาติว่าญาติได้ ก็ต่อในผู้ที่มีธรรมมั่น ประกอบสังคหกิจนิตย์นิรันดร์ ไม่บิดผันผูกสมัครรักแน่เอย.
ฎ. เอ๋ย ฎ. ชฎา แม้นำมาสวมใส่ไว้บนหัว มักเกิดโทษโฉดเขลาด้วยเมามัว คิดว่าตัวลอยฟ้ามาแดนดิน เยี่ยง/*47ยศศักดิ์ชักให้หัวใจเติบ หลงกำเริบลืมตนจนหมดสิ้น เหมือนมิได้เหยียบยืนบนพื้นดิน มิได้กินข้าวเหมือนเพื่อนคนเอย.
ฏ. เอ๋ย ฏ. ปฏัก สำหรับหักหาญสัตว์ชะงัดยิ่ง ล้างพยศหมดร้ายหายจริงจริง ที่เย่อหยิ่งยลปฏักหนักเป็นเบา เหมือนมนุษย์สุดดีมีพยศ ต้องมีกฎหมายกางล้างความเขลา ที่จองหองพองตัวด้วยมัวเมา จะบางเบาเมื่อประจักษ์ปฏักเอย.
ฐ. เอ๋ย ฐ. ฐาน ท่านขนานนามมีว่าที่ตั้ง คนก็มีฐานะควรระวัง จะพึงตั้งตนไว้อย่างไรดี คนเรานี้มีค่าตามฐานะ จึงควรกะการให้งามตามศักดิ์ศรี เหมือนสร้างรังไว้สำหรับรับกายี ให้พอดีดูสง่าน่าชมเอย.
ฑ. เอ๋ย ฑ. มณโฑ ช่างแสนโก้โสภาจะหาไหน แต่เวรกรรมนำยักเหมือนชักใย มีผัวไพล่เปลี่ยนพักตร์ยักษ์กับลิง ฉะนั้นสาวโสภาอย่าประมาท ว่ารวยรูปวิลาสสะอาดหญิง รู้รักนวลสงวนนามให้งามจริง อย่าเที่ยววิ่งวุ่นเวียนเปลี่ยนผัวเอย.
ฒ. เอ๋ย ฒ. ผู้เฒ่า คนที่เขลาขลาดกลัวกันทั่วหน้า กลัวจะเงอะงุ่มง่ามยามชรา กลัวกายาเหี่ยวย่นจนหย่อนยาน กลัวเพียงไรใช่ที่จะหนีพ้น เพราะว่ายวนเวียนวงในสงสาร วันล่วงไปวัยล่วงไปตามกาล ถึงไม่ยานก็ต้องย่นทุกคนเอย.
/*48ณ. เอ๋ย ณ. กรุณา ร่วมเมตตาปรานีเป็นดีเหลือ ช่วยด้วยใจและกายหมายเอื้อเฟื้อ ช่วยจุนเจือไม่ตั้งหวังตอบแทน เหมือนฝนหลั่งไหลหลากลงจากฟ้า สายธาราเย็นรื่นชื่นทรวงแสน ชะโลมซาบอาบสิ้นทั้งดินแดน เป็นสุขแม้นเมืองสวรรค์ทั่วกันเอย.
ด. เอ๋ย ด. ดาว สุกสะกาวขาวผ่องละอองศรี ลอยอยู่เหนือนภายามราตรี รัศมีสุกเด่นน่าเอ็นดู เขาย่อมเปรยพจน์เปรียบเทียบหญิงสาว ว่าเหมือนดาวดวงเด่นเห็นเลิศหรู แม้รักนวลสงวนกายชายเชิดชู ไม่รุบหรู่ล่วงลับอับแสงเอย.
ต. เอ๋ย ต. ตัณหา บางท่านว่าตาหันนั้นก็ใช่ ตาไม่หันตัณหามาอย่างไร ขอน้อมให้บัณฑิตพินิจตรอง อันตัณหาว่าการทะยานอยาก คอยฉุดลากรวบรัดสัตว์ทั้งผอง มิให้ล่วงบ่วงกรรมนำครรลอง ลงติดข้องข่ายนรกหมกไหม้เอย.
ถ. เอ๋ย ถ. ถาม ให้แจ้งความตามจิตคิดสงสัย เป็นวิธีศึกษามาแต่ไร ประดับให้ล้ำเลิศเกิดปัญญา การถามไถ่ไล่เลียงเพียงเพื่อรู้ ก็ควรอยู่ยามประสบพบปัญหา ถ้าถามไล่ภูมิรู้ของครูบา เป็นที่น่าตำหนิติเตียนเอย.
/*49ท. เอ๋ย ท. โทสะ คือคิดประทุษร้ายฝ่ายอื่นเขา เกิดจากโกรธเกลียดชังทั้งความเมา เกิดจากเบาปัญญาดูน่าอาย อันโทสะละกันด้วยขันติ รู้ดำริดับเดือดให้เหือดหาย ผู้รู้จักให้อภัยใจสบาย ขอให้หน่ายหนีโทสะละเสียเอย.
ธ. เอ๋ย ธ. ธง ระบุบ่งบอกชาติศาสนา อีกกษัตริย์ฉัตรชัยไทยประชา เราเรียกว่าไตรรงค์ธงชาติไทย กษัตริย์ครองป้องชาติศาสนา ให้ประชาผาสุกทุกสมัย พระคุณสิ้นดินฟ้านภาลัย ขอทรงชัยทรงพระเจริญเอย.
น. เอ๋ย น. หนู ทุกคนผู้รู้จักกันนักหนา ว่าสัตว์ร่างเล็กมีสี่บาทา กัดเสื้อผ้าผ่อนขาดวินาศลง หนูไม่มีดีแน่แม้แต่น้อย นำให้ย่อยยับยุ่ยเป็นผุยผง หนูที่นิ่มเนื้อหนังชังไม่ลง มีแต่ปลงใจปักรักแน่เอย.
บ. เอ๋ย บ. บ้า มีอยู่ห้าร้อยชนิดคิดแล้วขำ บ้ายศศักดิ์เงินทองบ้าร้องรำ บ้าบ่นพร่ำเพ้อเจ้อละเมอเมา ทำสิ่งใดเพลิดเพลินจนเกินส่วน ก็สมควรเขาจะว่าบ้าแล้วเจ้า พิเคราะห์ดูให้รู้จักซึ่งหนักเบา เลือกไต่เต้าตามทางสายกลางเอย.
ป. เอ๋ย ป. เป็ด เรียนสำเร็จหลายวิชาน่าเลื่อมใส โน่นก็รู้นี่ก็รู้อยู่เปรอะไป รู้อะไรไม่จริงสักสิ่งเดียว เกิดเป็นคน/*50ควรหมั่นมุ่งมั่นจิต จะเรียนวิชชาใดให้ชาญเชี่ยว รู้อะไรให้แน่แม้สิ่งเดียว คนกราวเกรียวนับถือเลื่องลือเอย.
ผ. เอ๋ย ผ. ผี เป็นสิ่งที่ทำให้ใจหวาดเสียว ยินหมาหอนเห่าปลุกขนลุกเกรียว ให้แลเหลียวหน้าหลังระวังตัว อันผีหลอกคิดไปไม่น่าพรั่น คนเหมือนกันหลอนหลอกต้องกลอกหัว หลอกกันถึงวอดวายทำลายตัว น่าเกรงกลัวกว่าที่ผีหลอกเอย.
ฝ. เอ๋ย ฝ. ฝัน พอตื่นพลันฝันกลับเลือนลับหาย จะเป็นลางร้ายดีมีทำนาย อธิบายบอกความตามตำรา คนที่นั่งใจลอยปล่อยสติ คือพวกริเริ่มจัดสมบัติบ้า ที่คิดแล้วมาเขียนเปลี่ยนเงินตรา เห็นดีกว่าพวกคิดผิดผิดเอย.
พ. เอ๋ย พ. เพื่อน มีกลาดเกลื่อนกล่นไปนับไม่ถ้วน ทั้งเพื่อนกินเพื่อนตายหลายกระบวน จงใคร่ครวญถ้วนถี่ที่จะคบ อันเพื่อนกินสิ้นเงินแล้วเมินหนี ตัดไมตรีบ่ายเบี่ยงคอยเลี่ยงหลบ เพื่อนดีดีมีน้อยไม่ค่อยพบ ใครประสบก็ประเสริฐเลิศล้นเอย.
ฟ. เอ๋ย ฟ. ไฟ ถ้าปล่อยให้ไหม้บ้านเป็นผลาญหมด ถ้าใช้หุงข้าวปลาโอชารส ควรวางกฎการใช้ลงให้ดี ของทุก/*51อย่างย่อมมีทั้งดีชั่ว สำคัญตัวต้องใช้ให้ถูกที่ ใช้ทางร้ายกลายไปเป็นไพรี ใช้ทางดีมีคุณบุญหนักเอย.
ภ. เอ๋ย ภ. ภรรยา ท่านเปรียบว่าความร้ายคล้ายงูเห่า เลี้ยงไม่ดีมีแต่วกจะฉกเอา หากจะเหมาเช่นนี้ทีจะเกิน ชื่อว่าคนย่อมมีทั้งดีชั่ว ถูกใจตัวก็มักจักสรรเสริญ ไม่ชอบใจนินทาว่ากันเพลิน บุญเผอิญโชคมีของดีเอย.
ม. เอ๋ย ม. ใหม่ ไม่ว่าใครใจสมัครรักเสมอ จนหลงปลื้มลืมเก่าเฝ้าละเมอ เพราะความเห่อของใหม่ใจมัวเมา อะไรใหม่ใช่สิ่งที่จริงแน่ ว่าใหม่แท้เที่ยงเหมาะก็เพราะเขลา ดูงามงดสดใสใหม่ที่เรา แต่ว่าเก่าเกินกลืนจากอื่นเอย.
ย. เอ๋ย ย. อยาก ที่ลำบากยากแค้นถึงแสนเข็ญ เพราะยออยากตัวเดียวเที่ยวลำเค็ญ ที่ยากเย็นก็เพราะอยากมันมากไป ถ้าตัดอยากยากร้ายก็หายหมด อยากปรากฏกายยากลำบากใหม่ เกิดเป็นคนทนเคราะห์ก็เพราะใคร ก็เพราะใจเพราะปากมันอยากเอย.
ร. เอ๋ย ร.รัก ถูกคนชักเชิดตัวจนหัวปั่น เอาความรักไปล่อพองงงัน แล้วก็หันเหร้างจืดจางไป คนใช้รักลวงเล่นเป็นคนชั่ว พารักกลั้วเกลือกเลวจนเหลวไหล ความรักนี้ดี/*52แน่มาแต่ไร ความรักได้กล่อมเกลี้ยงเลี้ยงโลกเอย.
ล. เอ๋ย ล. เลือก เหลือแต่เปลือกเลือกกินจนสิ้นของ หวังเลือกให้ได้เนื้อเป็นเชื้อทอง จะชวดปองเสียเปล่าไม่เข้าการ โบราณว่าเลือกนักมักได้แร่ คือคำแปลว่าอดลิ้มรสหวาน หากเลือกได้แร่ทางบางสะพาน คนสำราญเริงรื่นชื่นใจเอย.
ว. เอ๋ย ว. ว่าว ผู้ที่สาวป่านเป็นเช่นดวงจิต ย่อมชักให้ไปตามแต่ความคิด ถูกหรือผิดสุดแท้แต่ผู้ชัก ผู้เป็นใหญ่ถ้าเป็นเช่นกับว่าว สุดแต่ผู้ชักสาวจะพลิกผลัก เหมือนเชิดหุ่นลิงให้ไปเป็นยักษ์ มีแต่ปักลงข้างทางเสื่อมเอย.
ศ. เอ๋ย ศ. ศาลา คนไปมาพำนักพักอาศัย พอดับร้อนผ่อนชื่นรื่นฤทัย แล้วครรไลเลยลับไม่กลับมา เกิดเป็นหญิงอย่ารักแต่มักง่าย เที่ยวโปรยปรายเสน่ห์ไปให้ทั่วหน้า ใครจะรับร่วมเรียงเคียงกายา เหมือนศาลาอาศัยทั่วไปเอย.
ษ. เอ๋ย ษ. ฤษี ถ้าอ้วนพีแล้วไซร้เห็นไม่สม ต้องซูบผอมตรอมกายาจึงน่าชม โลกนิยมชมที่ฤษีโซ ฤษีผอมผ่ายไปเพราะไร้ภัตต์ หาให้สัตว์เลี้ยงสิ้นกินสุโข ลิงมันกินกันยุ่งจนพุงโต ฤษีโซแสบท้องไม่ร้องเอย.
/*53ส. เอ๋ย ส. สรรเสริญ ช่างฟังเพลินเพราะหูไม่รู้หาย ยินเขาเยินยอให้ใจสบาย เป็นเครื่องหมายพันผูกปลูกไมตรี การตำหนิติว่าพาขุ่นข้อง ควรจะต้องบ่ายเบี่ยงเลี่ยงหลบหนี กล่าววาจาปราศรัยให้ชอบที จึงจะมีคนสมัครรักใคร่เอย.
ห. เอ๋ย ห. ห่วง เป็นเหมือนบ่วงบาศมัดรัดกระสัน ห่วงเมียผัวห่วงลูกใจผูกพัน ห่วงทั้งสรรพสมบัติตัดไม่ลง คือเครื่องถ่วงปวงสัตว์คอยขัดขวาง ปิดหนทางมืดคลุ้มด้วยลุ่มหลง ไม่พบกาลผ่านพ้นจากวนวง ข้องในสงสารวัฏรัดรึงเอย
ฬ. เอ๋ย ฬ. จุฬา แสนสง่างดงามยามเหาะเหิน มาหลงรักปักเป้าเฝ้าหยอกเอิน มัวเพลิดเพลินพลัดพลาดลงฟาดดิน อันความรักแรงฤทธิ์เป็นพิษร้าย อาจทำลายล้างตนจนหมดสิ้น เพราะลุ่มหลงจงใจในยุพิน จะโดยดิ้นดั่งจุฬาสิ้นท่าเอย.
อ. เอ๋ย อ. อวด คนจะปวดหัวปั่นกันเพียงไหน ถ้าอวดมีดีเห็นเด่นกว่าใคร อวดกันใหญ่ไม่ประนอมลงยอมแพ้ คนที่มีดีดื่นผู้อื่นเห็น ว่าดีเด่นจึงชมนิยมแน่ ที่อวดว่าตัวเองนี้เก่งแท้ เขานั้นแลไม่มีดีจริงเอย.
ฮ. เอ๋ย ฮ. นกฮูก ปากจมูกหูตาดูน่าขัน นิยมเสพสัตว์ที่มีชีวัน ชอบหลอนหลอกกลอกขันทั้งหน้าตา พวกเพื่อนนก/*54ด้วยกันนั้นก็เกลียด พากันเหยียดไม่นิยมชมปักษา คนที่ไร้รูปงามทรามกิริยา ย่อมเลวจริงยิ่งกว่าปักษาเอย.
ฉันเอง ใช่จะเก่งการกวีมีชื่อเสียง ด้วยเขียนคิดทีละน้อยค่อยเรียบเรียง ไม่หมายเคียงคู่กวีผู้ปรีชา หวังเป็นเพียงภาษิตสกิดใจ แด่ชาวไทยทั้งมวลทุกถ้วนหน้า ไม่ชอบใจใครก็ขอขมา อยากนินทาด่าก็ขอเชิญเอย.
---
น้ำ.........
น้ำเอ๋ยน้ำไหล เปรียบดังใจผู้หญิงจริงหรือนั้น ว่าไหลหลากมากแควไม่แน่ครัน ดูเหมือนมั่นใจจริงอ่าหญิงร้าย แต่ใจคนวนเวียนทั้งเหียนหัน ที่จะมั่นแน้นศิลานั้นอย่าหมาย อันชั่วทรามความจริงทั้งหญิงชาย ก็มีคล้ายคลึงกันทั้งนั้นเอย.
น้ำเอ๋ยน้ำเหล้า ดื่มแล้วเมามึนมัวกันทั่วหน้า ต่างลืมตนลืมสติขาดตริตรา คนดีกลายคล้ายบ้ามึนเมา อันเมา/*55เหล้าเมารักก็มักหาย เมาไม่คล้ายมึนงงด้วยหลงเขลา โมหจิตปิดตั้งกำบังเอา ต้องมักเมากว่าจะตายวอดวายเอย.
น้ำเอ๋ยน้ำหมึก ใครจะนึกหนอว่ามีค่าหลาย คนออกชื่อลือทั่วแม้ตัวตาย เพราะเขียนขายน้ำหมึกด้วยตรึกตรอง การคิดเขียนเรียนรู้ครูสรรเสริญ ว่าเจริญรุดหน้ากว่าชนผอง ชื่อเสียงเลื่องลือไกลได้เงินทอง เพราะสมองกับน้ำหมึกนึกได้เอย
น้ำเอ๋ยน้ำชา มีราคาค่างวดเจ็บปวดเหลือ มากหรือน้อยคอยดูผู้เอื้อเฟื้อ ถ้าหน้าเนื้อใจเสือก็เหลือแรง ใครไม่กินน้ำชาท่านว่าโง่ ยิ่งใหญ่โตก็ยิงเกาะเสาะแสวง ยิ่งกินนานนับปียิ่งมีแรง ใครแสดงผิดแผกพุงแตกเอย.
น้ำเอ๋ยน้ำใส ควรเอาไว้ข้างนอกบอกกระแส เอาน้ำขุ่นไว้ในมิให้แล มองเห็นแต่น้ำใสใจบันเทิง เมื่อมีเรื่องเคืองใจท่านให้ยิ้ม เหมือนน้ำใสไว้ริมล่อให้เหลิง ยิ้มให้กันนั้นไซร้ใจร่าเริง คนชอบเชิงเหมือนใช้น้ำใสเอย.
น้ำเอ๋ยน้ำพริก มีขลุกขลิกค้างถ้วยจะสวยหรือ ต้องตำใหม่ใส่เปรี้ยวเค็มเต็มฝีมือ จึงจะลือชื่อฉมชมว่าดี แต่ทั่วไปได้แกงแล้วแหนงหน่าย มักเทถ่ายทิ้งคว่ำน้ำพริกหนี เหมือนได้ใหม่ลืมเก่าไม่เข้าที คงไม่มีใครชมนิยมเอย.
/*56น้ำเอ๋ยน้ำคำ ช่างเฉื่อยฉ่ำชื่นหูไม่รู้หาย อันหวานอื่นหมื่นแสนย่อมแคลนคลาย ไม่ละม้ายน้ำคำฉ่ำชะโลม ก่อนพูดพร่ำคำนวณให้ถ้วนทั่ว แม้นพูดชั่วตัวเพลียก็เสียโฉม ใครขืนพูดพล่อยพล่อยเหมือนลอยโคม คงทุกข์โทมนัสแท้เป็นแน่เอย.
น้ำเอ๋ยน้ำเย็น ปลาที่เป็นกลับตายนิยายไข แต่น้ำร้อนปลาเป็นเห็นอย่างไร ดูเหมือนไม่ตรงตามความเป็นจริง คนใจร้อนทำอะไรไม่น่าขำ ท่านแนะนำน้ำเย็นเป็นดียิ่ง ค่อยโลมเล้าเอาใจใส่จริงจริง ดีกว่าวิ่งวู่วามเสียความเอย.
น้ำเอ๋ยน้ำตา เขาย่อมว่าหาง่ายในฝ่ายหญิง ใช้น้ำตาฆ่าชายช่างร้ายจริง ทุกสรรพสิ่งสุดแน่แพ้น้ำตา เมื่อทุกข์โศกเศร้าหมองก็ร้องไห้ ครั้นดีใจจอดจิตสนิทหน้า ก็น้ำตาเล็ดลีบบีบออกมา ใช้น้ำตาเป็นอาวุธสุดดีเอย.
น้ำเอ๋ยน้ำตาล มีความหวานเที่ยงแท้ไม่แปรผัน แต่หวานลิ้นสิ้นรสก็หมดมัน ไม่แม่นมั่นเหมือนน้ำคำที่ฉ่ำใจ โลกนิยมชมน้ำตาลว่าหวานแน่ ยังกลับแปรเปลี่ยนเห็นเปนรูปใหม่ อันน้ำตาลเป็นน้ำตาว่าอย่างไร ช่วยกันใช้ความคิดพินิจเอย.
/*57น้ำเอ๋ยน้ำลาย ท่านที่คายแล้วคืนกลืนได้หรือ เหมือนได้เอื้อนโอษฐ์ออกบอกระบือ จะกลับรื้อคืนคำทำไม่ลง แต่บางคนทนกรรมก็ทำได้ เพียงเพื่อให้ได้ผลตนประสงค์ เหมือนน้ำลายคายทิ้งแล้ววิ่งตรง เข้าเลียคงกลับคืนกลืนได้เอย.
น้ำเอ๋ยน้ำฝน ประชาชนชื่นชมนิยมยิ่ง ช่วยดับร้อนผ่อนคลายเหือดหายจริง ทั้งเป็นสิ่งเสริมสร้างทางไร่นา อันคนมีเมตตาและปรานี เป็นความดีเด่นนักสุดจักหา เกิดแต่ที่มีใจใฝ่กรุณา เหมือนฝนจากฟากฟ้าลงมาเอย.
ดอก.....
ดอกเอ๋ยดอกนกยูง เจ้าอยู่สูงสุดเอื้อมเงื้อมมือสอย ทนงตนว่าประเสริฐแสนเลิศลอย มาร่วงผลอยหล่นพรูอยู่ตามทาง เหมือนนงรามงามนักพักตร์ผุดผ่อง หยิ่งผยองเยี่ยงนกยูงสูงสล้าง ถึงคราวสิ้นวาสนามาอับปาง ถูกทิ้งขว้างร้างราไร้ค่าเอย.
ดอกเอ๋ยดอกผกากรอง ผุดผ่องพรรณเลิศงามเฉิดฉาย แดงเหลืองม่วงขาวพราวลวดลาย แต่กลิ่นอายไม่มีที่ชื่นชม เหมือนนารีมีรูปจำเริญลักษณ์ ประไพพักตร์พริ้งเพริศประ/*58เสริฐสม แต่ถ้าไร้ความดีที่นิยม ใครจะงมงายว่าน่ารักเอย.
ดอกเอ๋ยดอกคริสต์มาส แดงฉูดฉาดบาดตาน่าพิศวง ใครหลงปลื้มลืมตัวมัวพะวง อกก็คงขื่นขมตรมไม่วาย ฤดูดอกเดือนเดียวก็เหี่ยวแห้ง แล้วก็แล้งเริดร้างเลยห่างหาย เหมือนคนดีไม่ตลอดรอดอบาย มากลับกลายเกลือกกลั้วความชั่วเอย.
ดอกเอ๋ยดอกอัญชัน เจ้าเลื้อยพันพาดพานระรานทั่ว เหมือนคนคร้านการกิจคิดเลี้ยงตัว เฝ้าพันพัวพึ่งพาเขาท่าเดียว ครั้นไม่มีผู้ใดให้พิงพัก ต้องทุกข์หนักเพราะใครไม่แลเหลียว ลงสิ้นท่าบ้าบ่นจนจริงเจียว คอยเกาะเกี่ยวเหมือนอัญชันเช่นนั้นเอย.
ดอกเอ๋ยดอกพุดตาล เมื่อแรกบานขาวเด่นเห็นชัดแจ้ง ถึงยามบ่ายย้ายสีมาปนแดง ตกบ่ายแปลงเปลี่ยนระคนปนสีฟ้า เปรียบเหมือนน้ำใจมนุษย์สุดคาดหมาย ประเดี๋ยวร้ายประเดี๋ยวดีมีหลายท่า บัดเดี๋ยวชอบบัดเดี๋ยวชังนั่งนินทา เดี๋ยวด่าว่าเดี๋ยวยกยอสอพลอเอย ฯ