โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี
นายสวนหาดเล็ก
คำอธิบาย
โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรีเรื่องนี้ ปรากฏว่านายสวนหาดเล็กเปนผู้แต่ง สังเกตตามสำนวนเข้าใจว่าแต่งถวาย เปนหนังสือที่นับถือว่าแต่งดี ยกย่องว่าเปนโคลงตำราเรื่อง ๑ ครั้นมาถึงรัชกาลที่ ๕ พระบาทสมเด็จฯ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์หนังสือเรื่องพะราชวิจารณ์ ทรงค้นหนังสือเก่าสอบเรื่องพงศาวดารครั้งกรุงธนบุรี ได้ข้อสำคัญในโคลงยอพะเกียรติของนายสวนเรื่องนี้หลายเรื่อง ดูเหมือนได้ทรงอ้างไว้ในหนังสือพระราชวิจารณ์ ทรงสรรเสริญโคลงเรื่องนี้ว่า มีประโยชน์ในทางความรู้โบราณคดีด้วย เพราะฉนั้นจึงเห็นว่าควรจะพิมพ์รักษาไว้มิให้สูญเสีย
ด.ร.
โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี
/*1๑๏ นายสวนมหาดเล็กเจ้า
จอมกษัตริย์
แถลงเรื่องราชศรีสวัสดิ์
กราบเกล้า
ถวายต่างบุษปรัตน์
มาลย์มาศ
ภุมวารเดือนเก้า
สิบขึ้นเถาะตรี1 ฯ
๒๏ บังคมบทรัชไท้
ทรงทศ ธรรมนา
พระปิ่นอยุธยายศ
ยอดฟ้า
ขอแถลงนิพนธ์พจน์
เฉลิมบาท พระเอย
ไว้พระเกียรติท่วมหล้า
โลกเหลื้องฦๅบุญ ฯ
๓๏ บุญพระภูวนาถเกล้า
จักรพาฬ
ทรงฤทธิ์เดโชชาญ
เชี่ยวพ้น
พระสติวิทยาญาณ
ขยันยอด ชนแฮ
ทรงสมาธิปัญญาล้น
แหล่งหล้าฤาเสมอ ฯ
/*2๔๏ เสมอองค์หริรักษ์เรื้อง
รงค์รุทร์
ลล่วงพาหนะครุฑ
สู่หล้า
ฤๅจรจากเกษียรสมุทร์
มาทวีป นี้แฮ
เนื้อหน่อพุทธพงศ์กล้า
ก่อสร้างโพธิญาณ ฯ
๕๏ พระตรีญาณประเวศด้วย
นรชน
เห็นทุกข์เมทนีดล
แด่ขว้ำ
ยลสาสนพระพุทธพล
โรยร่อย
หวังช่วยเชิดชูปล้ำ
ปลุกให้คงเกษม ฯ
๖๏ จึ่งยกพยุหยาตรข้าม
กันดาร ชเลนา
จรจากจันทบูรสถาน
ท่านไท้
สถิตธนนครินราญ
อริราช
หวังสาสนสมบูรณ์ให้
เทพซร้องสดุดี ฯ
๗๏ ฝูงทวยราษฎร์ทั้ง
พสุธา
มาพึ่งบารมีมา
มากพร้อม
ภักดีอยู่ถนอมบา
ทุการาช
บาทพระเปนมกุฎย้อม
โลกให้คืนเกษม ฯ
/*3๘๏ พระการุญภาพเลี้ยง
พลพล
ทั่วทิศทิศาชน
ชื่นพร้อม
โดยมีวิทยาคน
ขยันยิ่ง
เติมแต่งเต็มขนาดย้อม
ยกขึ้นควรฐาน ฯ
๙๏ แม้พระจักรรัตน์เจ้า
จักรพาฬ
ไป่เสด็จสู่ธนสถาน
ที่นี้
หมู่นรากรจะลาญ
ลาชีพ
เพื่อภุดาหารกี้
ก่อนสิ้นสุดหา ฯ
๑๐๏ พระมามอบชีพช้อน
ชีพิต
อวยโภชนทานอุทิศ
ทั่วได้
อเนกบริจาคนิตย์
สนองสาส นานา
ธรณิศหวาดไหวไหว้
เชิดชี้ชมผล ฯ
๑๑๏ พระคุณเอนกเถ้า
สยมภู
ยกหมู่นรชนชู
ชีพไว้
ทรงธรรมิกราชตรู
ตราโลก
เปนมกุฎแก่นไท้
ทั่วท้าวฤาเสมอ ฯ
/*4๑๒๏ จึ่งแต่งฐานที่ทั้ง
ภูมิไชย
ให้สถิตถาวรไป
ตราบเท้า
กัลปาวสานใน
ธรณิศ
ธนบุรินปิ่นเกล้า
ตริสร้างเวียงสถาน ฯ
๑๓๏ เมืองเก่าดูรดะด้วย
รนามวัน
พงพ่านผักโหมหัน
แหกขึ้น
กองกอบอศุภสรรพ์
เนียรชีพ
ครั้นพระมาสถิตฟื้น
กลับแผ้วผ่องไสว ฯ
๑๔๏ ภูมสถานที่สถิตไท้
ไชยสถาน
พ่างพิษณุกรรมชำนาญ
เษกสร้าง
ราชวังมุขวิมาน
มูลเกิด มีนา
เรือนรัตนซ้ายขวากว้าง
เพียบพื้นภูวดล ฯ
๑๕๏ มีฉนวนขนานน้ำพ่วง
ขนัดแพ
เปนที่ลานสมรแล
ล่อฟ้า
โรงทองพระลานแด
ดูถง่าน พระเอย
โรงพระอาภรณ์อ้า
ร่ำรื้อฤาถึง ฯ
/*5๑๖๏ โรงสรรพยุทธไว้
ศัสตรา
โรงอัศวคเชนทรา
เพริศแพร้ว
โรงสุธรรมพิพากษา
คดีราษ ฎรแฮ
โรงพระโอสถแผ้ว
โรคให้มลายหาย ฯ
๑๗๏ พระคลังทวาทัศถ้วน
โภคี
สมบัติเหมือบมามี
มากพร้อม
ศาลามาตยมนตรี
เตรียมเฟ่า
ทิมกระท่อมพลล้อม
รอบรั้วรวังใน ฯ
๑๘๏ ป้อมค่ายคูเขื่อนขั้น
ปราการ
ในนอกวังเวียงสถาน
ท่านไท้
หอรบวิชัยชาญ
เรียงรอบ
สบสรรพาวุธไว้
ผดับเบื้องบทศรี ฯ
๑๙๏ ดูดุจเธอเทพแท้
นฤมิต
ฤๅวิษณุกรรมปลิด
จากฟ้า
ถ่อมถวายพระบรมสิทธิ์
ทรงเดช
เลอวิไลยงามหล้า
เลิศล้ำบุญสนอง ฯ
/*6๒๐๏ มีคชกิริณิศแก้ว
เศวตวงศ์
รอยว่าอินทรอวยลง
สู่ไท้
มีสินธพชาติพงศ์
ขัตติยอาสน์
มีมุขมนตรีใต้
ฟากฟ้าฤาเสมอ ฯ
๒๑๏ มีอัคเรศฝ่ายซ้าย
ขวาผจง
หมู่พระสนมองค์
อ่อนพริ้ม
ย่อมเผ่าขัตติยพงศ์
เมืองออก
โลกเลงสมรปิ้ม
ล่มล้มเททรวง ฯ
๒๒๏ แต่ละองค์ทรงภาคยเพี้ยง
พิมพ์สวรรค์ แลฤา
ฤาว่าจันทรแจ่มจรัล
สู่ไท้
วิมลมุขภมูฉัน
ฉายเฉิด ฉมนา
ศุภลักษณวิไลยไล้
เลื่อนฟ้ามาดิน ฯ
๒๓๏ มาทูลถนอมบาทไท้
ขจรขจาย
ดูดุจดาราราย
เรื่อฟ้า
ล้อมจันทรพิมลหมาย
หมดเมฆ
จันทร์เฉกจอมภพหล้า
เลิศล้วนควรชม ฯ
/*7๒๔๏ มีนรนาริศเรื้อง
ระบำขำ
วรรูปสุนทรารำ
เรื่อยร้อง
ชูเฉลิมราชฐานบำ
เรอราช
เปนที่สุขเขษมซร้อง
พรั่งพริ้มเพราไสว ฯ
๒๕๏ มโหรีเชิงม่านแม้น
พิณอินทร์
เปนที่นฤบดินทร์ยิน
ยั่วล้ำ
ดั่งอัปสรเทวินทร์
ขับถ่อ ถนอมนา
เหมือนจะส่ออกช้ำ
แซกซ้ำนำเขษม ฯ
๒๖๏ เจ้ายั่วสี่ท้าวท่าน
สง่างาม
นักพฤฒิพระสนมนาม
สี่ถ้วน
เฉลิมฉลองพระโอษฐตาม
กิจราช
ชาวชแม่แลลานล้วน
ล่อล้อมรวังองค์ ฯ
๒๗๏ ฝ่ายหมู่มุขมาตย์เฝ้า
บริบาล
ชาญกิจชาญรงคชาญ
เลิศล้วน
สมุหกลาโหมหาญ
หาญยิ่ง
นายกยกพจนถ้วน
ถี่ถ้อยขบวรความ ฯ
/*8๒๘๏ จัตุสดมภ์เดชล้วน
รบือนาม
หกเหล่าอาสาสนาม
แกว่นแกล้ว
แปดตำรวจรวดเร็วตาม
กมลราช
มหาดเล็กราชวังแพร้ว
พรั่งพร้อมรวังวัง ฯ
๒๙๏ นักองค์รามนเรศแม้น
รามา
เปนปิ่นกัมพูชา
ใช่น้อย
นักฟ้าทลหะมหา
อุปราช เขมรแฮ
มาพึ่งบทรัชช้อย
ชื่นเฝ้าบริบาล ฯ
๓๐๏ แขกชวาวรเทศทั้ง
มลายู
จีนฝรั่งลันดาดู
ดาษเฝ้า
ลาวมอญย่อมถนอมชู
วรบาท พระนา
พระกรุญเหนือเกล้า
กล่อมเลี้ยงควรฐาน ฯ
๓๑๏ ล้วนหมู่พยุหยศหย้อม
ยืนรงค์
ทุกหมวดทุกกระทรวงทรง
ฤทธิเรื้อง
คุณวุฒิวิทยาคง
ทนศาสตร์
ย่อมชนะนคราเบื้อง
ต่ำใต้ฤาเสมอ ฯ
/*9๓๒๏ พลหาญหาญมหิทธิห้าว
รณรงค์
ชัยสิทธิฤทธาตรง
ต่อไท้
ปราบเนียรชีวิตวงศ์
อริราช
พระเกียรติยศได้
ท่วมฟ้าดินเสทือน ฯ
๓๓๏ พระเดชานุภาพพ้น
พงศ์กษัตริย์
ควรแก่เศวตฉัตรรัตน์
เรื่อฟ้า
เปนหลักโลกุดมดัด
ใจโลก
ด้วยบุรพบารมีเกล้า
กว่ากล้ากลับแขง ฯ
๓๔๏ ใครอาจอาตมตั้ง
ตัวผจญ ได้ฤา
พ่ายพระกุศลพล
ทั่วท้าว
ปราบดาภิเษกบน
ภัทรบิฐ บัวแฮ
สมบัติสมบูรณ์ด้าว
แด่นฟ้า มาปาน ฯ
๓๕๏ ใครที่โมหมืดไหม้
สเทือนฤทธิ์
รอยว่าเวรตามปลิด
ชีพม้วย
ที่แขงแข่งอิทธิฤทธิ์
ภูวนาถ
ย่อมระยำยับด้วย
ปิ่นเกล้าธรณี ฯ
/*10๓๖๏ ปางเมืองนครราชตั้ง
ตัวปทุษฐ์
ก่อพิกลการยุทธ
ศึกสร้าง
พระยกพยูหรุด
ราญราบ
น้อยโทษเลี้ยงใหญ่ล้าง
ชีพสิ้นสูญหาย ฯ
๓๗๏ ปางปาตลิบุตรเจ้า
นัครา
แจ้งพยศเดชา
ปิ่นเกล้า
ทรนงศักดิ์อหังการ์
เกกเก่ง อยู่แฮ
ยังไป่น้อมประนตเข้า
สู่เงื้อมบทมาลย์ ฯ
๓๘๏ ยกพยุหยาตรเยื้อง
บทศรี
ดังพระกฤษณตรี
โลกล้น
พลหาญหื่นมหิทธิมี
ฤทธิภาพ
ทลวงล่วงเขตนครปล้น
ไล่ลุ้ยทลุยไป ฯ
๓๙๏ เจ้าปาตลิบุตรนั้น
อัปรา ชัยเอย
ไปสถิตเทพาพา
พวกแพ้
หนีเข้าพึ่งตนนา
ทัพเล่า
ทัพราชรีบรบแหร้
แขกม้วยเมืองทลาย ฯ
/*11๔๐๏ จึงยกอพยพเข้า
ตานี
พญาแขกเกรงบารมี
ส่งให้
มาถวายกับบุตรี
มาลย์ยิ่ง เมืองนา
พระประทานอภัยให้
กลับเลี้ยงเปนเฉลิม ฯ
๔๑๏ ปางสวางคบุเรศร้าย
รแวงผิด
พุทธบุตรละพุทธกิจ
ก่อแกล้ว
ทุศิลทุจริตอิจ
ฉาราช
เสด็จปราบสัตวบาปแผ้ว
ฟอกฟื้นสาสนา ฯ
๔๒๏ แล้วฉลองพุทธธาตุแท้
สุจริต
สมณะบรรพชิต
ใช่น้อย
พระอวยธนอุทิศ
ทานทั่ว
มีมหรศพช้อย
ชื่นช้อยชนเขษม ฯ
๔๓๏ เมืองชัยที่ร่วมร้าย
เวียงสวางค์
พ่ายพระเดชคุณปาง
ปิ่มม้วย
กลับน้อมศิโรตมางค์
มาเล่า
มาภักดิ์เปนทหารด้วย
อยู่ใต้บาทบงสุ์ ฯ
/*12๔๔๏ ปางปาตลิบุตรทั้ง
เวียงสวางค์
นครราชสิมาหมาง
ปิ่นหล้า
ถ้าแต่หมู่ทหารกลาง
หมวดหนึ่ง ก็ดี
ก็จะมีชัยแก่ข้า
ศึกเสี้ยนสยบแสยง ฯ
๔๕๏ พระเห็นพลพระห้าว
เหลือหาญ
เกรงราษฎรจะลาญ
ชีพม้วย
จึงเสด็จผดับการ
รงค์รวด ระงับแฮ
หวังปราบหวังกรุญด้วย
ดั่งนี้ทรงถวิล ฯ
๔๖๏ ครั้นดับเด็จร้ายทั่ว
ธรณี
หมู่มาตย์เปรมปรีดี
ทั่วได้
บำเหน็จพระพูลทวี
ทุกเมื่อ
ทรัพยกองโกยให้
ทุกเถี้ยวโดยหวัง ฯ
๔๗๏ ทหารเอกพระมอบหมั้น
เมืองเอก
ตามที่ตรีโทเษก
ส่งให้
ขนานนามย่อมอดิเรก
ตำแหน่ง มีนา
ทั้งราชนิกูลไท้
เษกสร้างตามขบวร ฯ
/*13๔๘๏ เจ้าดารานเรศเรื้อง
รวิวงศ์
ทรงพระกรุณาปลง
โปรดให้
ครองปาตลิบุตรทรง
ธรณิศ
ตั้งพระหฤทัยไท้
ท่านตั้งตามสถาน ฯ
๔๙๏ เจ้าพระยาอนุชิตเชื้อ
อาสา
ครองพิษณุโลกา
เพริศแพร้ว
เจ้าพระยาพิชัยรา
ชาชื่อ ฦาแฮ
ครองสวรรคโลกแผ้ว
ผ่องน้ำใจถวิล ฯ
๕๐๏ เจ้าพระยาอนุรักษ์เรื้อง
รงค์รุทร์
ครองนครสวรรค์ผุด
ผาดแผ้ว
ฤทธิ์ประมาณสุด
คำร่ำ ถึงฤา
เจ้าพระยาสรรค์ทแกล้ว
โปรดให้เมืองสรรค์ ฯ
๕๑๏ บำเหน็จดำแหน่งน้อย
พอประมาณ ก็ดี
พระโปรดประทานสถาน
ที่ได้
เปนพระยาพระหลวงทหาร
ในนอก
เมืองเอกโทตรีให้
ครอบเลี้ยงประชาชน ฯ
/*14๕๒๏ ประมวญนัคเรศแคว้น
อยุธยา
หนฝ่ายใต้เหนือมา
ท่วนทั้ง
ร้อยสบุรีสถา
พรทั่ว สถานแฮ
พระมอบมาตยไปตั้ง
แต่งไว้เปนเฉลิม ฯ
๕๓๏ นานาประเทศขึ้น
ยังหลาย
เปนที่ทูลทางถวาย
ดอกไม้
หิรัญรัตนทองพราย
สรรพส่ง มานา
ทั้งพระยาไทรไซร้
มอบเกล้าสดุดี ฯ
๕๔๏ ตานีนัคเรศเจ้า
นครา
ส่งสุวรรณบุษปมา
กราบเกล้า
น้อมถวายปิ่นอยุธยา
ภูวนาถ
กลัวรักภักดีเจ้า
สู่เงื้อมบทมูล ฯ
๕๕๏ กรุงศรีสัตนาคเจ้า
กรุงกษัตริย์
ทรงพระสุพรรณบัตร
บอกร้อน
น้อมถวายบุษปรัต
นมาศ มานา
มาพึ่งบารมีต้อน
ตัดร้ายรอนเข็ญ ฯ
/*15๕๖๏ ท้าวทั่วนัคเรศน้อม
พนมกร
ทรงสุวรรณมาลย์จร
จรดเกล้า
มาถวายบทบวร
วรราช
ถ้วนอัษฎาทิศเข้า
นอบน้อมสดุดี ฯ
๕๗๏ พระเดียวบุญลาภเลี้ยง
ประชากร
เปนบิตุรมาดร
ทั่วหล้า
เปนเจ้าและครูสอน
สั่งโลก
เปนสุขทุกถ้วนหน้า
นิกรทั้งชายหญิง ฯ
๕๘๏ เปนที่พำนักถ้วน
นรชน
เปนที่กรุณาคน
ยากไร้
เปนที่ส่งสัตวดล
เมืองโมกข์
เปนทรัพยปจุปันให้
ทั่วหน้าเนืองเขษม ฯ
๕๙๏ พระยลพลหนักแหน้น
พสุธา
ขยายยักนัครามา
ใหม่สร้าง
เทียมสรวงบุรีสถา
พรทั่ว สถานเฮย
มหรศพครบสิ่งสล้าง
หลากเหล้นงารฉลอง ฯ
/*16๖๐๏ แล้วให้ประลองศาสตรถ้วน
ขบวรหาญ
สารคชคชสารผสาน
แกว่นกล้า
ม้าทวนต่อทวนทาน
แทงร่อ รำแฮ
ม้าครุบคลีกระบี่ม้า
วิ่งม้าพนันเร็ว ฯ
๖๑๏ พลหาญเปนคู่เข้า
ผชัญหาญ
โหมฮึกครึกโครมทยาน
ขู่คู้
เคยหักอริราญ
เร็วรวด
นี่สิรู้ต่อรู้
ไป่แพ้พอเสมอ ฯ
๖๒๏ เสโลห์ต่อโล่ห์เลี้ยว
ประลองเชิง
พลดาบสองมือถเกิง
ต่อสู้
ต่างมีฤทธิแรงเริง
สุรยิ่ง ขยันแฮ
โถมฟาดศัสตราหยู้
ผัดเหล้นเปนเฉลิม ฯ
๖๓๏ ดาบดั้งดึงโดดดั้น
จบันแรง
แขกกระบี่คำแหงแขง
แข่งเหล้น
กระบี่ต่อกระบี่แทง
ฟันฟาด กันนา
ทวนต่อทวนตื่นเต้น
สู่สู้ดูขยัน ฯ
/*17๖๔๏ พลง้าวกวัดง้าวง่า
งอนงาม
พิฦกแลควรขาม
พรั่นไส้
หมู่ตบองต่อตบองตาม
ขบวรไล่ กันนา
เหล็กก็เหล็กนิไม้
ต่อไม้กลางสนาม ฯ
๖๕๏ สองมือพลหอกหง้าม
หอกเขน
หอกบังบังอาตม์เจน
จ่อจ้อง
หอกคู่ตละคู่เกณฑ์
กะคู่ กันนา
คู่กฤชฤทธิปองป้อง
ปัดเหล้นหลายกล ฯ
๖๖๏ สุดสิ้นอาวุธสิ้น
ขบวรถือ
มวยหมัดจัดผจัญมือ
หมัดหมั้น
มวยหญิงยิ่งหญิงฤา
ชายเปรียบ เสมอแฮ
เคียนคาดคู่ถันคั้น
แปลกเบื้องขบวรชาย ฯ
๖๗๏ มวยเตี้ยก็ต่อเตี้ย
ตุมรัด
เหมือนเต่ากับกบกัด
เก่งจ้าน
พึ่งเห็นพึ่งอุบัติ
บังเกิด มีแฮ
สิ้นฤทธิแรงโรยคร้าน
ขอดหน้าตาหมอง ฯ
/*18๖๘๏ เสร็จการสยมโภชให้
รางวัล
ท่วนทุกคนครันครัน
แต่ได้
สามวันบริจาคปัน
ทานทั่ว ชนนา
สรรพสิ่งสรรค์ให้
ทั่วแท้ไทยทาน ฯ
๖๙๏ พระทานผู้ได้ย่อม
ทำบุญ
ย่อมแผ่กุศลรุน
ส่งไท้
เปนเนืองนิตยสุน
ทรสรร เสริญนา
พระจะสุขสวัสดิได้
ยืดแท้ตามผล ฯ
๗๐๏ จะภิยโยภาพด้วย
ปรีชาญ
ตราบตรัสโพธิญาณราญ
บาปแคล้ว
จะเรืองเกียรดิพิศาล
สุดโลก
ด้วยบุรพบารมีแกล้ว
เลิศล้ำแดนไตร ฯ
๗๑๏ ขอพรพระพุทธเรื้อง
สพัญญู
จงแผ่พระเดชชู
ปิ่นเกล้า
ตราบเสด็จโพธิญาณตรู
ตราโลก
ดัดเด็จปัญจขันธ์เข้า
สู่ห้องนฤพาน ฯ
/*19๗๒๏ ขอพรสธรรมเจ้าช่วย
ผชุมธรรม์
แปดหมื่นสี่ธรรมขันธ์
ช่องชี้
พระไตรปิฎกพลัน
สิงสู่ พระนา
ให้พระปัญญานี้
ตรัสรู้ ถ่องถวิล ฯ
๗๓๏ ขอพรพุทธบุตรผู้
พุทธพงศ์
เธอที่สุทธศิลทรง
ถ่องถ้วน
ให้พระบริบาลคง
ธรณิศ ยืนนา
ไหลหลั่งโภคแหล่ล้วน
สู้ไท้นิจกาล ฯ
๗๔๏ ขอพรประเมศวร์เจ้า
อมรแมน
ทรงอาสน์อุศภแดน
ฟากฟ้า
เชิญช่วยบพิตรแสน
สามารถ
เลงทิพนัยนกล้า
แหล่งล้วนชวนเห็น ฯ
๗๕๏ ขอพรหริรักษ์เรื้อง
จักรา วุธเฮย
ภูวฤทธิจงฤทธิมา
แก่ไท้
ปราบมารหมู่ประจา
มิตรราช
ให้ประสิทธิชัยให้
ศึกเสี้ยนสยบแสยง ฯ
/*20๗๖๏ ขอพรกมลาสน์ท้าว
ทรงหงส์
ให้พระศรีกายจง
อย่าเศร้า
พระชนมยืดยาวคง
พันขวบ
ให้อัปสรสนมเฝ้า
นับร้อยพันทวี ฯ
๗๗๏ ขอพรเทวราชไท้
เทวกรรม์
นำเศวตกุญชรจรัล
สู่ไท้
ให้ครบทศสารสรรค์
มาสู่ พระนา
เปนชำนินาคให้
ชื่นท้าวชมเขษม ฯ
๗๘๏ ขอพรพลาหกไท้
เทวบุตร
ให้ตกตามระดูยุต
ติต้อง
อย่าให้ผิดระดูดุจ
เดือนแดด
ให้ราษฎรอยู่ซร้อง
แซ่ซร้องเย็นเขษม ฯ
๗๙๏ ขอพรเทวท่านท้าว
วาตา
พาพัดรำเพยพา
ชื่นไท้
ขอพรพระคงคา
กระแสสมุทร์
อย่ามากอย่าน้อยให้
โภชนนั้นพองาม ฯ
/*21๘๐๏ ขอพรยมเรศเรื้อง
วโรตมา พยพแฮ
เธอทิพนัยนอา
วุธนั้น
ช่วยขจัดหมู่โจรธา
นีราช
ให้รื่นพระนครขั้น
กวาดร้ายขจายเข็ญ ฯ
๘๑๏ ขอพรจัตุโลกท้าว
บริบาล
มาช่วยบริรักษ์สถาน
ท่านไท้
อย่าให้สัตวบาปพาน
เวียงราช
สถาวรวัฒนให้
ปิ่นเกล้าพูลเขษม ฯ
๘๒๏ สิ้นสมุทรพจนข้า
ขจายแจง
ยังขาดกมลความแฝง
อยู่บ้าง
หากมีภักดีแสดง
โดยเลศ
ควรมิควรคำอ้าง
ผิดเพี้ยนอภัยขอ ฯ
๘๓๏ คิดด้วยสุจริตด้วย
กตัญญู
คุณพระปกกระหม่อมชู
ชื่นซร้อง
หาสิ่งจะสนองภู
ธรสุด สนองนา
จึ่งแต่งตามขบวรต้อง
เรื่องไว้เปนเฉลิม ฯ
/*22๘๔๏ หวังให้กุลบุตรเบื้อง
อนาคต
ให้ปรากฎเกียรติยศ
ปิ่นเกล้า
ไป่ยลแต่สดับพจน์
ราวเรื่อง สนองนา
ก็จะสาธุการเช้า
ค่ำชี้ชมผล ฯ
๘๕๏ จะแถลงพากยวากย์ทั้ง
ขบวรฉันท์
ลิลิตกาพยวิสรร
ชง่ายพร้อง
เพลงยาวกิจเลอคัน
โลงลอก ดีนา
เรื่องสิใหญ่โคลงคล้อง
ชอบถ้อยขบวรความ ฯ
จบบริบูรณ์