ฉัฬะทิศะธรรมะประฏิบัติ
/**/ประวัติ
หม่อมเจ้า วรวีรากร วรวรรณ
ประสูติ
๘ กันยายน ๒๔๔๓ ณ ตำบล คลองซอยที่ ๗ อำเภอธัญญะบุรี จังหวัดพระนคร
ในพระเจ้าบรมวงศ์เรอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ และ หม่อมแช่ม วรวรรณ ณ อยุธยา (วงศาโรจน์)
คำประทานพรของเสด็จพ่อ
วรวีร์ (-ากร ตัน) ที่ สิบเก้า
เอารส
เชลงวิชาปรากฎ
เกียรติเกื้อ
รักดีไป่มีลด
อุสา หะเลย
ชอบสง่าโอ่อ่าเอื้อ
เพื่อนพ้องปองสมาน
การศึกษา
๒๔๕๑--๕๕ โรงเรียนราชวิทยาลัย สำเร็จมัธยม ๔
๒๔๕๒-๖๐ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สำเร็จประโยคมัธยมบริบูรณ์
๒๔๖๑-๖๒ โรงเรียนเตรียม แคสคาดิลลา อิธาคา สำเร็จเตรียมมหาวิทยาลัย
๒๔๖๒--๒๒๑ มหาวิทยาลัย เพนน์ซิลเวเนีย ได้รับปริญญาเศรษฐศาสตรบัณฑิต
รับราชการ
ปี ๒๔๖๓ ล่ามประจำกองบัญชาการ กรมรถไฟแล้วประจำกองพัสดุ
๒๔๗๐ ประจำกองอำนวยการเดินรถ
๒๔๗๒ หัวหน้าแผนกโดยสาร
๒๔๗๓ สารวัตรตรวจการเดินรถ
/*ข*/๒๔๗๕ สมุหบัญชี ประมวลบัญชี
๒๔๗๙ ทำการแทนผู้จัดการพัสดุ
๒๔๘๑ หัวหน้ากองจัดการเดินรถภาคใต้
๒๔๘๖ รักษาการแทนผู้อำนวยการฝ่ายการบัญชี
๒๔๙๐ ผู้อำนวยการฝ่ายการบัญชี กรมรถไฟ
๒๔๙๔ ผู้อำนวยการฝ่ายการบัญชี การรถไฟ
๒๔๙๖ ผู้อำนวยการฝ่ายประจำการรถไฟ
๒๕๐๐ หัวหน้าสำนักงานคลังพัสดุอิกตำแหน่งหนึ่ง
๒๕๐๔ ออกจากงานฐานสูงอายุ
ราชการพิเศษ
๒๔๙๒ กรรมการพิจารณาวางสังคมสงเคราะห์
๒๔๙๓ กรรมการประจำสาขาเศรษฐกิจ การพาณิชย์ สภาเศรษฐกิจแห่งชาติ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์
๒๔๙๐ เหรียญจักรพรรดิมาลา
๒๔๙๒ ทวีติยาภรณ์ มงกุฎไทย
๒๕๐๐ ทวีติยาภรณ์ ช้างเผือก
อุปสมบท
๒๕๐๓ อุปสมบท ประจำวัดมกุฎกษัตริยาราม
สกุล
สมรส หม่อมเริ่มจิตต์ วรวรรณ
บุตรธิดา
หม่อมราชวงศ์ วีรเดช วรวรรณ
หม่อมราชวงศ์ สราวุธ วรวรรณ
หม่อมราชวงศ์ รวิจิตร์ วรวรรณ
หม่อมราชวงศ์ อภิรจิต วรวรรณ
ฉัฬะทิศะธรรมะประฏิบัติ์
๑๏ ปางสรรเพชญ์พุทธเจ้า
จระคาม นครเอย
บรรสพสิงคาลนาม
หนุ่มน้อย
เคารพซบเกศประณาม
ฉัฬะทิศ ถลองแฮ
บนล่างหน้าหลังคล้อย
ปรัศว์ซ้ายภายขวา ฯะ
๒๏ ปุจฉามาณพน้อม
เศียรภิวันทน์ สนองนา
เมื่อชนกมรณาสัน
สั่งไว้
ทุกทิวาทุกสายัณห์
เพียรระยอบ ทิศเทอญ
ทั้งหกห่อนตกไร้
เหือดร้อนเริงเกษม ฯะ
๓๏ เหมะหิตคุณะนิติ์นี้
พะลีผล ผยองพ่า
สวัสดิแพรแด่ตนคน
อื่นด้วย
ตรัสซักหลักใดยล
ใดวิศิษฏ์ สนองฤา
ปาโมกข์ไหนโยกย้วย
แยบย้อนสอนบิดา ฯะ
๔๏ สิงคาละมาณพน้อม
สนองยุบล
ไป่ทราบไป่ยลผล
ผิน้อย
กตัญญูก็สู้ทน
ไหว้ทิศ ถนองนา
โดยซื่อนับถือถ้อย
พ่อเถ้าเถลิงมูล ฯะ
๕๏ ทูลวอนพุทธเจ้าโปรด
ประทานธรรมะ เทศน์เทอญ
เพื่อยึดเป็นพฤติกรรม
ตราบม้วย
พระมหากรุณาสัม
พุทธเกิด กรุญแฮ
จึ่งประศาสน์เธียระวาทด้วย
เดชน้อมมโนประถัมม์ ฯะ
/*2*/๖๏ ดึกดำบรรพนั้นสัก
กะราชา สวรรค์ฤา
ยามรุ่งยามค่ำจา
รีตไหว้
ฉัฬะทิศเจิดจริตปรา
กฏก่อน ใครแฮ
นิติศาสตร์อริยะชาติใช้
เชื่อมช้วยฉลวยดี ฯะ
๗๏ มาตระลีทีประหลาดข้อ
มัฆวาน
ไหว้ทิศเป็นนิจจะกาล
ค่ำเช้า
ทูลถามเหตุประณามสถาน
ทั้งหก ใยท่าน
วชิระหัตถ์ตรัสแถลงเค้า
คติต้อนนุสรณ์ธรรม ฯะ
๘๏ (ก ๑) ทิศบูรพ์วันทนาตถ์เอื้อน
อุประมา
องค์บิดามารดา
เกิดเกล้า
สมดนัยจอดใจอุตสาห์
ปฏิบัติ ต่อท่าน
ห้าอย่างละอย่างเฝ้า
ใฝ่เกื้อกรรมสมาน ฯะ
๙๏ (๑) ท่านเลี้ยงเราจักเลี้ยง
ท่านประถัมภ์ ถนองท่าน
(๒) ธูรท่านเราจักทำ
ทุกเบื้อง
(๓) ตั้งตระกูลเผ่าประยูรบำ
รุงสถิตย์ เสถียรแฮ
(๔) พ่วนประพฤติยึดเยี่ยงเปลื้อง
ชั่วคุ้นคุณผงม ฯะ
๑๐๏ สมยกมฤดกป้อง
ทรัพย์วิศิษฏ์ สนองท่าน
(๕) ยังเทิดทักษิโณทิศ
เมื่อม้วย
ห้าประเภทชเนตริย์กิตย์
ลูกอุป ประการเอย
เฉกบุรัพพะทิศท้วย
นิทัศน์เกื้อกันเกษม ฯะ
/*3*/๑๑๏ พ่อแม่เปรมจิตน้อม
ถนอมดนัย
โดยซอบตอบนิติไสย์
ส่วนห้า
(๑) ห้ามบาปชั่วหยาบไฉน
เหนี่ยวห่าง หวงแฮ
(๒) น่าที่แนะดีกล้า
กล่อมข้อเฉลิมคุณ ฯะ
๑๒๏ (๓) อุดหนุนจุนเจตน์สร้อง
สิกสา ควรเอย
สิปปะกิตย์พิทยาสา
มารถรู้
(๔) ประสพช่องจัดปองวิวาห์
วุฒิศักดิ์ สมานแฮ
(๕) ทั้งยกมฤกกู้
เกียรติตั้งตัวเฉลิม ฯะ
๑๓๏ (ข ๒) เสริมทักษิณะทิศน้อม
นมัสการ
ครูอุปัทธยาจารย์
เจียกไว้
สมศิษย์เจิดจริตฐาน
ถูกเทิด ธรรมแฮ
ห้าอย่างละอย่างใช้
ชอบฉนี้ศรีจรัญ ฯะ
๑๔๏ (๑) ผะดุงขวัญฉันศิษย์เอื้อน
อภิวันทน์ ท่านนา
(๒) ควรช่วยช่วยท่านฉัน
รับใช้
(๓) เชื่อฟังห่อนทะลั่งดัน
เดิดอวด ดีเลย
(๔) บั่นบากอุปะฐากให้
สดวกให้ไสเกษม ฯะ
๑๕๏ (๕) เปรมอุราคาระวะตั้ง
ใจเรียน
ศิลปะศาสตร์พิทะยาตถ์เพียร
เพิ่มรู้
เบ็ญจธรรมเจิดจำเนียร
นิติต่อ ครูนา
ย่อมอุบัติศรีสวัสดิ์กู้
เกียรติกะตุ้นคุณผยอง ฯะ
/*4*/๑๖๏ ครูสนองนิติลักษณ์เด้วย
ปราณี
แด่ศิษย์มิตระจิตทวี
วุฒิสร้าน
(๑) แนะนำพฤติกรรมดี
ดัดจริต เจริญเอย
(๒) ให้ร่ำเรียนเพียรกว้าน
สิ่งรู้ชูถวิล ฯะ
๑๗๏ (๓) แถลงศิลปะศาสตร์ไร้
อำพราง น้อยเลย
(๔) ยกย่องทุกช่องทาง
เทิดหน้า
ราชสกุลและขุนนาง
พาณิชย์ ก็ดี
ตระหนักระบอบชอบคบค้า
ควบคุ้นหนุนพลัง ฯะ
๑๘๏ (๕) หวังนุเคราะห์เจาะเจตน์เกื้อ
สรรพะกิตย์
ห่อนเปลี่ยวเที่ยวสาระทิศ
ท่านคุ้ม
ดีเด่นเดชเป็นศิษย์
ปาโมกข์ ประลือเอย
เกรงจิตคิดโอบอุ้ม
พ่วนเอื้ออวยประถัมภ์ ฯะ
๑๙๏ (ค ๓) เปรียบประจำประจิมะทิศนั้น
ภรรยา
เบ็ญจพิธอิฏฐะธรรมสวา
เมศคล้อย
(๑) ยกย่องอย่างเมียวิวาห์
หวังร่วม ชีวิตเอย
(๒) ฝังปลูกดูถูกน้อย
หนึ่งกล้าแกลไฉน
๒๐๏ (๓) ไป่นอกใจใฝ่โน้ม
เสน่ห์ผะดา แดเจ้า
(๔) ยอมประสิทธิ์กิตย์เคหา
แม่ห้อง
(๕) อวยทรัพย์เครื่องประดับอา
ภรณ์พิทักษ์ ขวัญแม่
แต่หนุ่มคุมชราพร้อง
จิตเกื้อสกุลเกษม ฯะ
/*5*/๒๑๏ เมียเปรมปฏิบัติเบื้อง
เบ็ญจธรรม์ ถนอมมา
(๑) พ่วนประหยัดจัดเรือนขยัน
ยกหน้า
(๒) ญาติมิตพิศวาทฉัน
ญาติมิตร เมียฤๅ
(๓) ไป่นอกใจไป่กล้า
นอกน้ำคำผัว ฯะ
๒๒๏ (๔) มุ่นมัวประมูลทรัพย์เอื้อ
ออมสิน
(๕) ประกอบกิตย์เป็นนิตย์ชิน
เกลียดคร้าน
นึกผัวเฉกตัวถวิล
วุฑฒิภาพ เผยอเอย
ปลื้มปลุกสุขศันติ์สร้าน
เสน่ห์น้อมถนอมกมล ฯะ
๒๓๏ (ฆ ๔) ทิศซ้ายกลมิตเบื้อง
เบ็ญจธรรม์ ถนอมนา
(๑) เอิบอุประถัมภ์กำนัล
นายปลื้ม
(๒) พูดเพราะเสาะสาระบรร
เทิงโสต สหายแฮ
(๓) ปราโมทย์ยั่วประโยชน์ยื้ม
หัตถ์เกื้อถเกิงเกษม ฯะ
๒๔๏ เปรมกมลเสมอต้นและ
เสมอปลาย
ไป่หยิ่งเฉชิ่งคลาย
โอบเอื้อ
(๑) มาระสาไป่หม่าสหาย
เหจาก จริงเลย
สัตย์ซื่อนับถือเกื้อ
เกียรติแจ้งแหนงไฉน ฯะ
๒๕๏ เพื่อนใจใช่เพื่อนล้อ
พนอเสนอ คุณเพื่อน
(๑) ถนอมมิตเมื่อเผลอเรอ
ริห้าม
(๒) ถนอมสินเมื่อหมิ่นแผลอ
พลาดประโยชน์ พะยุงแฮ
(๓) พึ่งภักดิ์ไป่พักคร้าม
คร่าพ้นภัยไฉน ฯะ
/*6*/๒๖๏ (๔) เมื่อวิบัติไป่สะบัดทิ้ง
ถนอมสง เคราะห์เพื่อน
(๕) ตลอดทั่วครอบครัวพะวง
หว่านล้อม
เพื่อนตายต่างกายตรง
ใจดุจ จะเดียวฤา
เกลอเล่ห์นี้ดีพร้อม
เดชพร้อมสหายะธรรม ฯะ
๒๗๏ (ง ๕) ทิศล่างจำแนกเบื้อง
บริพาร
เบ็ญจพิธธรรมะบริหาร
ห่างร้าย
(๑) ใช้สรอย พ่วนคอยสมาน
สมสมาถ แรงฤา
สอนสั่งหวังดีคล้าย
ชนกเอื้อเอาใจ ฯะ
๒๘๏ (๒) ให้ภักษ์ให้โภคให้
พัสตรา
(๓) ปางป่วยช่วยรักษา
ส่อเอื้อ
(๔) อะไรอร่อยก็ประดอยหา
ปรนชื่น ชิมแฮ
(๕) ปล่อยพักปล่อยเล่นเกื้อ
สนุกพื้นใจเกษม ฯะ
๒๙๏ บ่าวเปรมจิตคิดพเน้า
นายรวัง งานท่าน
(๑) ตื่นก่อน (๒) นอนทีหลัง
เลิกท้อ
(๓) นายให้สิ่งใดหวัง
ชมชื่น นั้นนา
ทนุกประโยชน์ไป่โฉดฉ้อ
เชื่อมด้วยฤดีปถัมภ์ ฯะ
๓๐๏ (๔) ทำงานดีขึ้นทุก
พนักงาน
โดยสมัครภักดีปาน
พ่อใช้
(๕) สรรเสริญเกริ่นคุณสมาน
เกียรติศักดิ์ สนองแฮ
ไป่หมิ่นโฉ่ฉินให้
เลื่องร้ายนายเสีย ฯะ
/*7*/๓๑๏ (จ ๖) ยอมเอี้ยเกลี่ยศักดิ์ให้
สมณะ พราหมณฤา
เปรียบทิศเหนือสีสะ
ซบน้อม
(๑) เมตตาใฝ่คาระวะ
ไห้ว้รับ รองท่าน
(๒) ทั้งปาก (๓) ทั้งใจพร้อม
แพร่เกื้อถเกิงสมัย ฯะ
๓๒๏ (๔) ไป่ปิดประตูบ้านเอีบ
อารี
(๕) อวยศรัทธามิสพะลี
ห่อนร้าง
จิตตั้งแต่หวังดี
โดยชอบ เฉลิมเอย
เพราะพระสละเหย้าล้าง
กิเลสย้อนสอนเรา ฯะ
๓๓๏ เผ่าสงฆ์จงเจตน์เกื้อ
กรุณา สนองเพื่อน
(๑) ห้ามชั่ว (๒) ยั่วดีหา
ชอบใช้
(๓) อนุเคราะห์เพาะปัญญา
ทางเยี่ยม สวรรค์ฤา
กับทุกข์เสริมสุขให้
ฉลาดถ้วนนิยามะธรรม ฯะ
๓๔๏ พร่ำแถลงแจ้งข้อที่
มิเคย สดับฤา
(๕) ข้อที่เคยสดับเฉลย
แจ่มแจ้ง
ตระหนักเหตุเภทแลภิเปรย
เปรียบชุบ ญาณเพื่อน
ฉงนสร่างสุดทางแย้ง
หยั่งรู้ชูขวัญ ฯะ
๓๕๏ ฉัฎฐีฉัฬะทิศถ้วน
ธรรมเตือน สติเจ้า
เดชช่ำฉัฬะธรรมเยือน
ยั่วเอื้อ
คอยสกิดเพื่อนตงิดเหมือน
ปาโมกข์ คุมฤา
เธียระชาติไป่ปะมาทเกื้อ
เกียรติสร้องสมจรัญ ฯะ
/*8*/๓๖๏ ฉนั้นองค์อมเรศไหว้
ฉัฬะทิศ
ทุกทิวัสลัชนินนิตย์
เนื่องกู้
นิทัศน์หลามลพราหมณะศิษย์
สอนสืบ มารา
รู้แต่ไหว้ไป่รู้
ลักษณะล้ำธรรมเฉนียน ฯะ
๓๗๏ แม้เกษียลพุทธศาสน์เมื้อ
มัชฌิมะมัคร์
กามะพล่านทระมานผลัก
เผล็ดเพี้ยน
มุ่งสมานนฤพานหัก
หายกิเศส ะหลงฤา
หินะชาติหย่อนฉลาดเมี้ยน
มาร์คฉนั้นอนันต์หนอ ฯะ
๓๘๏ กรรมส่อสุขทุกข์ถ้วน
ทุกมนุษย์
สังเวชเพสทุพละสุด
แสร่รู้
แบ่งโลกิยะโลกุต
ะระนิเทศน์ แถลงแฮ
เพื่อทนุกเพลาทุกข์กู้
โสตถิ์เพี้ยง พอสมาน ฯะ
๓๙๏ มัฆวานสถานหกไหว้
วุฒิธรรณ สถิตย์เอย
แถลงแด่มาตะลีนำ
โลกแจ้ง
เถิงพาหิระศาสน์ประถัมภ์
คุณะเทิด ถนองนา
เสมือนพุทโธวาทแว้ง
สวัสดิคล้อยถอยไฉน ฯะ
๔๐๏ แต่ไหว้ฉัฬะทิศทุ้ย
วันทา
ห่อนตระหนักหลักธรรมพา
พ่วนเพ้อ
ไหว้ทิศจิตแจ่มปรา
โมทย์ทิศ ะธรรมพ่อ
เป็นประโยชน์ส่อโสตถิ์เท้อ
ทั่วทั้งเราเขา ฯะ
/*9*/๔๑๏ สิงคาลเกล้ากราบปลื้ม
พุทธพรรณ ะนาตถ์ท่าน
ไหว้ทิศจิตถวิลธรรม์
ท่วมเอื้อ
ครองคฤหาสน์ปราศภยัน
ตรายก่อง เกษมเอย
เดชพฤติกรรมประถัมภ์เชื้อ
โชติท้นผลงาม ฯะ
ศุภมัสดุ
/*10*/ชาติสท้อน ไม่ทุบเสียก่อนก็ไม่หวาน
๏ โอยโอ๊ย โอ๊ยโอย! โหยหวล
ครางครวญ เจ็บแสบ แปลบเสียว
อลึ่งฉึ่ง ตึงหน้า ตาเดียว
ดำเหมือน ม่าเหมี่ยว เบ่งบวม
เนื้อเบะ เหยะซ้ำ กล้ำหนอง
ปลี่เหวอะ เหยอะพอง เหน้าน่วม
จมูกเห่อ ปากเจ่อ แก้มท้วม
ปานสวม หน้ากาก ผีฉมบ
บุญลิบ ขยิบตา ไว้ทัน
ข้างหนึ่ง ถึงกนั้น ฟ่ากลบ
เผยอนิด พิษม์พ่วน ซวนซบ
ปล๊าบปล๊าบ แทบสลบ ทั้งเป็น
ถูกน้ำ กรดราด สาดหน้า
ไหม้หม่า หนังเนื้อ เหลือเข็ญ
น้ำยา ผ้าชุบ หยุบเย็น
โปะปิด มิดเม้น ทะเล้นพิษม์
อิงอาสน์ อนาถเอน เบนแบ
นิ่งแน่ แผ่นอน สท้อนจิต
นางพยา บาลระวัง นังชิด
ครางนิด คอยถนอม ออมแด
โอยโอ๊ย โอ๊ยโอย! โรยแรง
เหมือนแมง ป่องต่อย ร้อยแผล
ทั้งเจ็บ ทั้งระย่อ ท้อแท้
มาแพ้ รู้เมีย เสียใจ
ทั้งรัก ทั้งแค้น แน่นอุระ
สุดจะ ปรับทุกข์ ใครไหว
ควรหรือ ดื้อดัน จรรไร
เหลือนึก ฮึกได้ เพียงนี้
เพราะรัก จึงหัก ใจปอง
หาช่อง ประลองเลส เศรษฐี
เหิมหาญ แต่งงาน เศรษฐินี
เป็นสง่า ราศรี แก้จน
เมียรัก ใช่จัก ทิ้งขว้าง
อย่าร้าง ตุเหร่ ตุหรัด ขัดสน
หวังใจ ใคร่หา มาปรน
ให้พ้น อัตคัด ขัดทุน
ครั้นจะ บอกความ ทรามสวาท
จะอาละวาด ตึงตึง คลั่งวุ่น
เลิกวิวาห์ เสียท่า ทารุณ
ชุลมุน ทุกทาง รคางภัย
ตัวเรา ตัวเจ้า เล่าก็คน
ถึงจน ถึงเห็น เป็นไพร่
พะวงหวัง ฝังปลูก ถูกใจ
เป็นไฉน มาเป็น เช่นนี้
โฉมงาม นามเสนาะ เหมาะมาท
เฉลียวฉลาด รอบรู้ ชูศรี
/*12*/ใครเห็น เป็นน่า ปรานี
มิประจักษ์ ยักขินี แปลงประจาน
จะฟ้องร้อง ให้น้อง เข้าคุก
ก็ฉุก ใจจง สงสาร
ปล่อยไว้ เห็นไม่ เป็นการ
จะเหลิ่งร่าน ซ้ำร้าย ตกายกวน
อึดอัด ขัดคิด อิดโรย
โอยโอ๊ย โอ๊ยโอย! โหยหวล
สิ้นสวย สิ้นเก๋ เรรวน
ทุกกระแสร์ แปรปรวน เปลี่ยนกรุย
คุณอนงค์ ไหนจะจง เจตนา
เห็นหน้า นึกเฉลียว เตียวหุย
ใหม่เก่า เจ้ากระเจิง เหลิงตลุย
สิ้นคุย สิ้นหวัง ครั้งนี้
โอยโอ๊ย โอ๊ยโอย! โดยเคราะห์
จำเพาะเกิดร้าย ถลายพี่
แม้กระทรวง ล่วงรู้ ราคี
หน้าที่ หมดมาท ราชการ
อุตส่าห์ หาตระแหน่ แก้ตน
พอพ้น ครหา หน้าด้าน
โทษบ้าย เอาอ้าย ขะโมยพาล
ก่อนการ อื้ออึง จึงจะงาม
โอยโอ๊ย โอ๊ยโอย! โดยปวด
เร้ารวด กายจิต คิดขาม
ใคร่เห็น เป็นสุบิน สิ้นความ
ก็สุด พยายาม ให้เป็น ฯ
๏ ยินบ่าว กระเสร่า กระซิบ
อุบอิบ เงอะงะ อุระเต้น
แข็งใจ ถามไป ใจเย็น
จึ่งทราบ ประเด็น กิจจา
ว่าท่าน หลวงฉลาด ราชนิต
เนติ บัณฑิต มาหา
“เออเจ้า เชิญเขา เข้ามา
นางพยา บาลเชิญ ออกไป”
หลวงสง่า เข้ามา คำนับ
จับเก้า อี้ตั้ง นั่งใกล้
ทั่วห้อง มองเขม้น ไม่เห็นใคร
จึงไข พจนา น่าฟัง ฯ
๏ “ผมเป็น ทนาย ฝ่ายแม่
รำมะแข สงเคราะห์ เพราะหวัง
ประะโยชน์จัก ชักโยง มิโด่งดัง
ดีทั้ง คุณทั้ง ภรรยา
ใช้ก่อ หมอความ หยามแหย่
เห็นแก่ สินจ้าง ตั้งหน้า
เป็นมิต วางจิต เมตตา
ฉันท์ตุลา การอ นุญาโต
แม้คุณ ฟ้องร้อง ปองโทษ
เหมือนอุโฆษ ข่าวอาย ร้ายโฉ่
ถึงแม่ รำมะแข สุดโย
รับโท ษาทุกข์ คุกตราง
คุณเอง น่าเกรง อัปยศ
/*13*/ถูกปลด หน้าที่ มีอย่าง
กอดคอ กันยับ อับปาง
เสียทั้ง สองข้าง ร้างบุญ
เผื่อศาลฟัง ประเด็น เห็นอก
อาจยก โทษหญิง ยิ่งวุ่น
ลามก จะตก แก่คุณ
หมดทาง อุดหนุน กรุณา
อนึ่งแม้ รำมะแข แสร่ร้าย
เพราะฝ่าย คุณก่อ โทษา
มนุษยะจิต ย่อมผิด ผักปลา
ยิ่งรัก ยิ่งชล่า ฉลองรัก
คุณไม่ บอกกล่าว ข่าวจริง
เหมือนจะทิ้ง จะขว้าง ร้างผลัก
ศึกผัว ยั่วแสลง แรงนัก
จึ่งหัก หาญแร่ แก้แค้น
ใจคุณ ใจผม สมคล้าย
ใจลูก ผู้ชาย มั่นแม่น
น่าอภัย ไว้ขอบ ตอบแทน
จึ่งจะ สมแผน ชาครีย์
ปิดความ หยามศักดิ์ หักหาย
เอาเป็น ผู้ร้าย ข่มขี่
ใครแจ้ง แพร่งพราย กลายดี
เหมือนปล่อย สกุณี พ้นกรง
เสียแรง เคยรัก เคยใคร่
ดีได้ แก่คุณ บญส่ง
ประทานโทย โปรดอย่า ว่าทนง
จำนง สมานพนึง จึงมา ฯ
๏ หลวงหนุ่ม กลุ้มตรึก นึกอยู่
เป็นครู่ จุงออก ปากว่า
“ขอบคุณ ที่คุณ กรุณา
สู้มา แนะนำ คำคม
ขอโทษ เถิดโปรด เมตตา
อย่าว่า โอหัง ฟังผม
สามี ภรรยา ปรารมภ์
ไม่สม คุณลอด สอดกลาง
เชิญแม่ รำมะแข กลับมา
พูดจา กับผม สมอย่าง
ตกลง กันได้ ใช่พราง
เห็นอย่าง ใดเชิญ ตอบมา” ฯ
๏ “ขอรับ ผมกลับ จากนี่
เดี๋ยวนี้ จะให้ มาหา
ขอให้ คุณหาย โรคา
ผมลา” เท่านั้น หันไป ฯ
๏ โอยโอ๊ย โอ๊ยโอย! โหยเรียก
อ้ายคำ สำเหนียก นายได้
เหย่า ๆ วิ่งเข้า ห้องใน
กวักมือ มาใกล้ กระซิบ
บ่าวผลุน หมุนออก นอกเรือน
/*14*/สักครู่ ดูเหมือน ย่องกริบ
อะไรหนอ ห่อผ้า ตากระพริบ
นายหยิบ ขวดขยับ รับมา
อ๊อขวด น้ำร้อน ผ่อนเจ็บ
ซุกเหน็บ ห่อแอบ แนบขา
อุยอุย! เบา ๆ เร้าอุรา
อ้ายคำ อำลา ออกไป ฯ
๏ เดี๋ยวแม่ รำมะแข ภรรยา
ค่อยย่อง เข้ามา นั่งใกล้
เห็นพักตร์ ผัวหนุ่ม คลุมสใบ
สยองใจ ซิก ๆ โศกา ฯ
๏ หลวงพิชัย ได้ยิน ถวิลแน่
รำมะแข ค่อยเวิก เลิกหน้า
นางเห็น ผัวรัก พักตรา
เหมือนหน้า กากสะยิว หวิวใจ
สอึกสอื้น สุดฝืน พิลาบ
ลงกราบ ผัวรัก ฮักๆไห้
รับผิด ที่คิด ผิดไป
ขอโทษ โปรดอภัย โทษกรณ์ ฯ
๏ “เมียรัก
พี่เสียศักดิ์ เสียโฉม เสียสมร
เสียชื่อ ลือข่าว อ้าวนคร
จะเสียฐา นันดร เพราะดวงใจ
ถึงกระนี้ หรี่ตา เห็นหน้าน้อง
อล่องฉ่อง ชื่นชีวัน ผันไฉน
ถึงผิดยิ่ง กว่านี้ มิเป็นไร
หากใจ น้องรัก ยังรักแรง
มิฟ้องร้อง จองกรรม รำมะแข
เว้นแต่ รักแร้น แสนแสลง
เล็งฤดี พี่หวัง ยังมิแปลง
เชิญแถลง น้ำใจ ใคร่ฟัง” ฯ
๏ ทูลหัว
โอ้ผัว ชื่นใจ มีใครบ้าง
จะสลัด ตัดรัก มิพักยั้ง
ยิ่งสังเวช ฉะนี้ ทวีรัก
น้องผิด ฤทธิ์ดาล โทโษ
จึงโอหัง ทยาน หาญหัก
ผลาญเดีย เสยโฉม เสียพักตร์
ผิดหนัก ชั่วโฉด พิโรธควร” ฯ
๏ ดวงชีวา
พี่ยา หรือคิด ห้วน ๆ”
ฌียรขเยื้อน สเทือนนิด สกิดกวน
โอยโอ๊ย โอ๊ย! ครวญ ครางพลาง
“แม่ทำ อำมหิต คิดไหม
เหมือนใจ ยักขินี ผีสาง
ช่างไม่ ไต่ถาม ความรคาง
โผงผาง ก็ผล้า สามี
/*15*/แม้มิแสน เสน่หา กว่าชีวิต
ใครเลย จะคิด เหมือนพี่
ตัวรทม ไม่สม ปรานี
ยังมี แก่ใจ อภัยพาล” ฯ
๏ “ช่างพูด
เกิดบูด เพราะใคร ใจหาญ
เหีมเห่อ เกย่อแกย่ง จะแต่งงาน
แต่ตาม พละการ ทนงใจ
เมียรัก จักบอก สักคำ
เช้าค่ำ เสนอหน้า ก็หาไม่
เสียสัตย์ สัญญา ว่าไว้
จะไม่ มีเมีย เสียเลย” ฯ
๏ “ดวงชีวี
หวังดี ปรองดอง หนะน้อยเอ๋ย
เราจน ทนยาก อยากเสบย
ทรามเชย แม่ก็รู้ อยู่แก่ใจ
คุณอนงค์ ปลงอุรา วิวาห์พี่
เขาเป็น เศรษฐินี รู้ไหม
ใช่เบื่อ เหย่อเสน่ห์ เร่ใจ
หวังได้ ร่ำรวย ช่วยนาง
ปกปิด เพราะคิค เกรงเจ้า
รู้เค้า เอ็ดอึง ผึงผาง
เสียอุบาย วุ่นวาย หมายค้าง
จริงอย่าง ที่ว่า หนาอนงค์” ฯ
๏ น่าหัว
แก้ตัว เท่อเท่อ เพ้อหลง
กรุณา เชือดคอ พ่อทนง
เถิดสงสาร มิขอ ต่อความ
ไหนไหน ต่างได้ ทำผิด
ต่างคิด รู้สึก ฮึกห่าม
ถึงโกรธ เชิญโปรด พยายาม
ถวิลความ แต่หลัง ยั้งใจ
อย่าคิด พยาบาท มาทร้าย
มั่นหมาย แก้แค้น แผนไพร่
ถึงเอี้ย เสียโฉม โน้มฤทัย
อวยอภัย ใจงาม ครามครัน” ฯ
๏ “ดวงเนตร
อย่าทเวศ อย่าทุกข์ ขุกศัลย์
เถิดพี่ มิฟ้อง ปองทัณฑ์
ตระหนักมั่น แม่ยัง ปรานี
เคียดขึ้ง หึงสา ซาแล้ว
น้องแก้ว เช็ญกระเถิบ มานี่
ขอจูบ งามชื่น ชื่นชีวี
พอพี่ ปลุกปลื้ม ลืมคราง ฯ
๏ สงสาร กานดา ภรรยาสวย
ทรวงรทวย ซาบสร้าน สท้านหมาง
พักตร์เหวอะ เหยอะแผล แลพาง
ผีสาง ป่าช้า น่ากลัว
/*16*/จุมพิต ติดแก้ม แนมชิด
ออกสอิด สเอียนพอง สยองหัว
ก้มพักตร์ ชงักงัน ประหวั่นรัว
รทึกทั่ว กายอึ้ง ตลึงตรอง
“ชื่นใจ หลวงพิชัย เฉลิมฤทธิ์
หน้าผิด ผัวรัก ชักสยอง
จะอักเสพ แผลเฉอะ เหยอะพอง
น่าประคอง สงวนตน จนฟื้น
จังงัง นั่งเซา เศร้าสลด
สุชลหยด เผาะ ๆ เสาะสอื้น
ผัวเห็น กิริยา ท่าฟื้น
อุส่าห์ฝืน ตัวนั่ง ทะลั่งใจ ฯ
๏ “รำมะแข
ไว้แง่ งอนกะนั้น หมั่นไส้
เจ้าสิ้น เสน่หา อาลัย
จึ่กล้า พูดได้ ดังนั้น
เพียงจะขอ จุมพิต นิดหนึ่ง
ดื้อดึง รังเกียจ เดียดฉัน
เห็นพยศ ว่าหมด รักกัน
ใครนั่น สาดกรด หมดอาย
พักตร์พี่ เหมือนผี ขึ้นเน่า
เพราะเจ้า ทำเล่น ง่ายง่าย
อยากสนุก เข้าคุก บุกร้าย
พี่ชาย ไม่ห้าม ตามปอง” ฯ
๏ ฟังขู่
อดสู สร้ากมล ขนสยอง
ฝืนใจ กระเถิบใกล้ อาสน์รอง
กรตระคอง เพลาผัว โศกา
ผัวลูบ จูบนลาต อนาถจิต
ชื่นชีวิต กลิ่นเคย เชยนาสา
เจ็บแสบ แปลบสเทือน เอือนอุรา
เหยอะหน้า ผากจุ๊บ บุบโพ
สาวสวย ขวยกมล ทุรนจิต
โดยสอิด สเอียนเห็น เหม็นโฉ่
ผ้าเช็ดหน้า ปกหน้า โศกาโฮ
ไถลเช็ด เสโท นลาตเอือน ฯ
๏ หลวงดรุณ พักตร์หุ่น อ้ายคุ่ย
ยิ้มปุ่ย ทนรทม ผะอมเอื้อน
“พี่ทา ยาสวรรค์ ขวัญเรือน
แม่เหมือน หมอฟ้า มานิมิต
พี่ชาย หายพลัน ชีวันฟู
จูบฟอด เดียวดู ดังปลิด
เชิญจูบ พี่ยา มาชิด
พอพี่ ชื่นจิต สมปอง” ฯ
๏ ฟังขอ
สาวรย่อ จิตกลัว หัวสยอง
ก้มหน้า น้ำตา ไหลนอง
ไม่สนอง พจมาลย์ ประการใด ฯ
/*17*/๏ “รำมะแข
อย่าแสร่ สลัดเสน่ห์ เผลไผล
เกลียดกลัว ผัวรัก ทำไม
เคยจูบ ลูบไล้ ร่วมนอน
ถึงหน้า พี่ยา น่าสยด
ก็เพราะ น้ำกรด ของหล่อน
จงจุมพิต ภิรมย์ สมวอน
แสนงอน หยอนระย่อ ท้อใย” ฯ
๏ ฟังพ้อ
สุชลคลอ คุกชงฆ์ หย่งใกล้
สรวมคอ พ่อหลวง ละลวงใจ
ฝืนใคร่จูบ อศุภ ระหรุบแด
๏ “โอ๊ยโอ๊ย” สาวโหย เสียงก้อง
พักตร์พอง พ่ำพำ รำมะแข
สดุ้งโหยง โคลงศอ ท้อแท้
ล้มเผ่แ แดยัน วิสัญญี ฯ
๏ ผัวรัก ยิ่งพยัก ไว้พยศ
โยนขวด น้ำกรด ใส่สี
เป็นขวด น้ำร้อน ย้อนที
หายกัน ฉันที่ เมียทำ
เลิกดำริห์ วิวาห์ นารี
เศรษฐินี ถนอมเจ้า เช้าค่ำ
รำมะแข แชแหม เกรงยำ
คงประจำ สนองบาท ราชการ
บางคน กมลอุบาทว์ ชาติสท้อน
ไม่ทุบ เสียก่อน ก็ไม่หวาน
แรกตื่น ชื่นโฉม โลมละลาน
ครั้นนาน จับเบื่อ เหลือโย
ฝืนใจ ไขว่สวาท หรือบาดหมาง
อย่าร้าง เลยเตลิด เกิดโฉ่
ทุกคู่ อยู่ย้วย ด้วยมโน
โฉมโศภี ไฉนแพ้ ใจเอย ฯ
สมน้ำหน้า
๏ หะ หะ หา ! น่าปลื้ม น่าขัน
น้อยคน น้อยวัน น้อยช่อง
สพโฉลก โชคอุดม สมปอง
เหมือนสนอง นิธิชาต ปลาดครัน
เลือดแล่น แสนสเริง เชิงประกวด
โอ้อวค คีริบูน สกูลสัน
เก่งมาก สั่งจาก เยอรมัน
แข่งขัน นกน้อย สำออยลำ
บรรเลง เพลงโฮม สวิตโฮม
สมโฉม สมชม คมขำ
ยักอก ยกหาง พ่างรำ
ลอยหน้า ท่าทำ สำอาง
มิเสียที ที่เลี้ยง เสียงเสนาะ
จับใจ ไพเราะห์ สุดอย่าง
นกอื่น ตื่นประชัน ขันค้าง
ใครดื้อ ถือหาง ต่างแพ้
วันนัด ชุนุมครั้ง หลังนี้
นกพี่ ที่หนึ่ง ผึ่งแฟ่
มีชื่อ ลือเลื่อง เฟื่องแท้
นับแต่ ต่อรอง สองพัน
ยังประเดิม เดิมพัน พันบาท
รวยเงิน เกินคาด เกินฝัน
นัดหน้า ก็น่า เค็มมัน
ยังอีก สองวัน ขันประชุม
นกพี่ มีแต่ มีชัย
หน้าไหน จะแย้ง แข่งขยุ้ม
นัดไหน นัดนั้น ขันคุม
ลาภเกิด เปีดขุม เงินรวย ฯ
๏ บุญพี่ ไหนมี คีริบูน
เอกอดูลย์ บรรเลง เพลงสลวย
ชนะนก คนอื่น ชื่นชวย
ไหนมี เมียสรวย สมใจ
แม่กุสุม หนุ่มหนุ่ม รุมรัก
สนองหัก หาญหยิ่ง ชิงได้
โดยฤทธิ์ เสน่หา อาลัย
มิใช่ ผู้ใหญ่ ฝืนอุรา
บ้านน้อย เรือน้อย กลอยถนอม
ถึงย่อม ก็ย่อม หรรษา
มีสนาม มีสวน ยวนตา
ชื่นชีวา น่าชม สมสกนธ์
เครื่องแต่ง เครื่องใช้ ไม่หรู
พอชู ศักดิ์ใช่ ขันสน
สอาดสอ้าน ไม่บาด ตาคน
สง่าพอ ชลอชนม์ พละเรือน
รับจ้าง ห้างฝรั่ง ตั้งจิต
ขยันกิจ หย่งเยี่ยม เทียมเพื่อน
ซื่อตรง ทรงศักดิ์ มิพักเชือน
/*20*/จนเลื่อน เป็นสมุห์ บาญชี
ยามเยาว์ เอาใจ ใฝ่เรียน
ยามหนุ่ม เป็นเสมียน เพียรจี๋
ยามงาน ไม่คร้าน งานดี
ยามว่าง สอางชีวี ปรีดา
สนุกสนาน บานกมล พ้นหมาง
ในทาง ใครใคร ไม่ด่า
เจิดจรีย์ เป็นศรี ชีวา
สมหน้า ชาครีย์ ศรีชาย ฯ
๏ หะ หะ หา! นึกน่า สังเวช
หลวงเดช ดำรง วงสหาย
หวังไหน ไม่เหมาะ เคราะห์ร้าย
แค่นตกาย หมายค้าง หมางแด
เป็นมิต ร่วมวิท ยาลัย
ร่วมใจ ร่วมสนุก ทุกแง่
กะเย่อกะแหย่ง แซ่งตบึง ถึงแพ้
ยังขยิ่ม ยิ้มแต้ แก้มือ
ใจหาญ สมทหาร ชาญชาย
เจ้าอุบาย เจ้าเล่ห์ ทื่อทื่อ
มิใย เพื่อนเมือง เลื่องลือ
เพื่อนดื้อ ดึงดัน พรั่นใคร
คนองหนุ่ม แม่กุสุม ยอดสวาท
มุ่นมาท ผูกสมัค รักใคร่
ถึงหล่อน มิหย่อน อาลัย
เพื่อนไม่ ย่อย่น ทนเพียร
ประจบประแจง แข่งเสน่ห์ เล่ห์ล่อ
ขอพ่อ รบกวน ป้วนเปี้ยน
ฉิบหาย หลายพัน หมั่นเวียน
ตีสนิท มิดเมี้ยน กำนัล
สาวกุสุม ทุ่มสมัค รักสนอง
จนอยู่ คู่ครอง ประคองขวัญ
ยังเลียบเลียม เยี่ยมเผยอ เจอกัน
วางฉันท์ เป็นเพื่อน เหมือนเคย
พี่เลี้ยง คีริบูน ประมูลพี่
นกดี ที่ไหน สร่ายเสย
ซื้อหา มานะ มิละเลย
เอ้อระเห่ย เห่อเล่น เป็นรอง
นอกจาก นกเรา เขาเก่ง
ยังเก็ง เอาชัย ไม่หยอง
นัดหน้า ก็กล้า ท้าประลอง
ต่อสอง เอาหนึ่ง อึงไป
นกแพ้ แต่ใจ ไม่แพ้
คิดแต่ เอาชนะ จงได้
ปราณี พี่เตือน เพื่อนไว้
กลับท้า ไยไพ ไม่ฟัง
หะ หะ หา! เทวดา ดลจิต
ให้มิต พี่เพ้อ ลเมอคลั่ง
อัปะรา ชัยซ้ำ อำปลัง
นึกก็สัง เวชเกลอ เพ้อทนง ฯ
/*21*/๏ แม่กุสุม ดุ่ม ๆ เดิรมา
ชายตา ยิ้มยวน ชวนหลง
สนองหนุ่ม กรุ่มคนึง ทลึ่งตรง
กอดนง ลักษณ์พนอ คลอมา
จูบนิด ยั่วจิต จูบซ้ำ
งามขำ สร้วมโอบ อังสา
ชื่นจิต จุมพิต พี่ยา
ประคองนั่ง โซฟา ชีวาฟู ฯ
๏ “ดวงชีวี
บุญพี่ ได้น้อง ประคองคู่
ฝากชีวัน บรรโลม โฉมตรู
มิรู้ร้าง ยุคล จนตาย
ยามเอื่อย เหนื่อยงาน พาลเหงา
พักตร์เจ้า ย้อมเสน่ห์ เหหาย
สูดแก้ม แนบสนิท ชิดกาย
แม่เหมือน เดือนฉาย ชื่นใจ” ฯ
๏ “บุญน้อง
พี่สนอง เสน่หา หาไหน
สมกุสุม ทุ่่มโถม อาลัย
มอบชีวิต สนิทใน พี่ยา
หนุ่มหนุ่ม รักกุสุม รุมมาท
มิไยพ้อ ขอสวาท วาสนา
คู่สนอง มิปอง เจตนา
แน่วกมล จนวิวาห์ สมคนึง” ฯ
๏ สนองหนุ่ม จุมพิต จิตชื่น
ลุกยืน ยิ้มพยัก พักตร์ผึ่ง
สองหน้า ฉ่าฉ่ำ รำพึง
แต่ตระลึง พิศวาส จะขาดใจ
หายวับ ลับเฉลียง เลี่ยงเลี้ยว
บัดเดี๋ยว หิ้วกรง หย่งใกล้
ผะจงวาง ข้างน้อง ว่องไว
ยิ้มลไม ใคร่ฟัง สกุณา
เผยถุง แพรคลุม กรุ้มกริ่ม
ปิ้มผ่าน พิมานสวรรค์ หรรษา
คีริบูน บัณฑูร โลมา
ยลแสง สุริยา ย่ำคนอง
เต้นเหยาะ ส่งเสนาะ สำเนียง
จำเรียง เพลงฝรั่ง ดังก้อง
“จิวจิ่วเจี๊ยว, จ้อยจ่อยเจี๋ยว, จ้องจ๋องจอง
นายสนอง ยิ้มขยิ่ม อิ่มอุรา
ไขว่ห้าง เชิดคาง ยักคิ้ว
“เจียวเจี่ยวจิ๊ว, เจี้ยวเจียง” เสียงเจ้า
ปากกระเดาะ เฆาะจังหวะ รี่ตา
สีหน้า แสนเหว เสน่ห์ฟัง ฯ
๏ “เดียน้อง
เดาฤดี พี่สนอง ลองมั่ง
รักนก ยกหยิ่ง จริงจัง
อาจชั่ง น้ำใจ ได้สบาย
/*22*/คงมี ภาษี น้ำหนัก
รักยิ่ง เพื่อนมนุษย์ ชุดสหาย
เว้นแต่ ใครหนอ ขอทาย”
“ก็กาย ของพี่ ซีน้อง”
สาวค้อน เจ้าย้อน กอดจูบ
โลมลูบ ปทุมมาลย์ สร้านสยอง
ลืมฟัง นกน้อย สำออยร้อง
“เจี๊ยวเจี๋ยวจ่อง, เจี๊ยวเจียว เจี๋ยวจาย”
หวลดู นาฬิกา “อ๋าพี่
เช้านี้ เพลิดเพลิน เกินสาย”
ปิดถุง พยุงกรง เดินกราย
ไปแขวน แสนสบาย ใจครัน
เมียหยิบ หมวกยื่น ชื่นทรวง
เหลียวหวง คีริบูน ทูนขวัญ
กับกับ ลงกระได ไปพลัน
เดี๋ยวรถ ยนตร์ถลัน แล่นลับ ฯ
๏ สาวกุสุม ยืนซุ่ม ซุ้มทวาร
สวาทหวาน ใจสเทิ้น เดิรกลับ
ฉวยตะกร้า ถักลูกไม้ หายวับ
คงจับ ถักเล่น เจนมือ
ว่างงาน การเรือน เชือนไฉน
ถักลูกไม้ ไม่ก็ อ่านหนังสือ
การครัว ใช่ชั่ว ตัวลือ
ฝึกปรือ ขนมฝรั่ง ทั้งไท ฯ
๏ เสียงเกือก กึกกึก พิลึกหลาย
มิได้นัด ได้หมาย สหายไหน
ขยับแยบ แอบดู ใคร่รู้ใคร
เที่ยวไถล สอดสร่าย แต่บ่ายโมง
ขันอึ้ขัน นั่นหลวง เดชดำรง
ไยตรง ขึ้นเหย้า เราโย่งโย่ง
ไว้จะจึ่ง ผึ่งผาย ฉะนายโรง
เดิรโคลง ไหล่อาด ปลาดจริง
จะแกล้งเมิน ไม่เชิญ ไม่รับ
สนองกลับ จะพวัก ชักกริ่ง
ดัดจริต ฤทธิ์อาย หมายประวิง
สุงสิง สืบเสน่ห์ เรรวน
ฝืนใจ ออกไป ต้อนรับ
หลวงเดช คำนับ แย้มสรวล ฯ
๏ “หล่อนวิวาห์ ช้าวัน ฉันควร
เฝ้าด่วน มาเยือน เพื่อนรัก
ไมตรี เคยมี มาไฉน
ยังไม่ ลืมคิด จิตประจักษ์
พอเลิก ซ้อมยุธ หยุดพัก
ใจผลัก หลุน ๆ ผลุนมา” ฯ
๏ “ขอบใจ
นึกจะเฉย เลยมิให้ เห็นหน้า
ใจอิฉัน มั่นคนึง ถึงวิวาห์
เคยวิสา สะสหาย มิคลายเชือน
/*23*/ประทานโทษ โปรดนั่ง เดียวเดี๋ยว”
ลับเลี้ยว หายไป ใจเจื่อน
หยิบบุหรี่ มาวาง กลางเรือน
ยิ้มเยื้อน นั่งลง ตรงกัน ฯ
๏ “แม่กุสุม
ฉะกระชุม กระชวย สวยสวรรค์
บุญสนอง ครองชู้ คู่ชีวัน
เฉลิมขวัญ เฉลิมแคว้น แม้นนิมิต
มีธุระ ประสงค์ จงใช้
อย่าได้ เกรงใจ ใฝ่จิต
ถึงมิใช่ เนื้อคู่ ชูชิด
ก็ยังพิศ ะวาสแม่ แดยืน
ขอสมัค ภักดี นิรันดร
เหมือนก่อน ๆ ทุกรบอบ ชอบชื่น
มิพอใจ ข้อไหน ไยพื้น
เชิญกลืน หายเหลือ แต่เยื่อมิต” ฯ
๏ แม่กุสุม ซุ่มยิ้ม กริ่มทนง
มิตอบตรง พจมาลย์ สมานจิต
ออกอุบาย ย้ายความ ตามคิด
ถามเรื่อง ประลองฤทธิ์ ซ้อมรบ
หลวงทหาร ฉะฉาน เฉลยเล่า
แกมเย้า แกมยอ จ้อประจบ
ฟังเหมือน เพื่อนชีวา ผวาพบ
เสรสรวล ชวนสพ เสมอใจ
ลงท้าย ย้ายเรื่อง เยื้องคล่อง
ยกย่อง สนองผัว ยั่วใหญ่
วิวาห์เหมาะ เคราะห์ดี นี่กระไร
ขอให้ สุขเกษม เปรมปรอง
หวลเล่า ข่าวระบือ ชื่อลั่น
โดยประชัน คีริบูน เกียรติก้อง
สันทัด หัดวิหค ดิลกร้อง
นกของ ใคร ๆ ไม่เทียม
ช่างหา ช่างเลี้ยง ช่างฝึก
เหลือพิลึก เลิสปลอด ยอดเยี่ยม
ทอดสนิธ มิตสนอง ประลองเลียม
เอกเอี่ยม ชื่นชวย อวยพร ฯ
๏ เมียสาว ผ่าวถวิล ยินดี
สามี เชิดชื่อ ลือกระฉ่อน
หลวงเดช เลสฉมัง ยั้งย้อน
ลล้วนต้อน สาวเสน่ห์ เหวเพลิน
ยิ้มหยอก ออกปาก อยากชม
คารม คีริบูน สรรเสริญ
พอเป็น ราศรี ที่เผอิญ
มาผเชิญ โชคเรี่ยม เยี่ยมนาง ฯ
๏ “ขอโทษ
เธอโปรด กรุณา อย่าหมาง
ใช่รังเกียจ เดียดฉัน กั้นกลาง
เพื่อนอย่าง คุณหลวง หวงไย
/*24*/แต่สนอง เจ้าของ สกุณา
ให้อิฉัน สัญญา เสียใหญ่
กำชับ กำชา ว่าไว้
มิให้ ใครดอด ลอดชม
โปรดรอ ต่อพบ เจ้าของ
ปรองดอง กันเถิด ประเสริฐสม
มิอยากหัด ขัดใจ ให้รทม
วันถม ไปเชิญ มาดู” ฯ
๏ “แล้วกัน
ตัวฉัน จะไม่ ได้อยู่
ในนคร เหอ! หล่อน ไม่รู้
พรุ่งนี้ ไปสู่ เมืองอุบล ฯ
๏ “คุณเอ๋ย
อย่าเลย อย่าเพ่อ เพ้อบ่น
เมื่อกลับ เชิญกลับ มายล
พอพ้น ผิดอิฉัน เสียสัญญา ฯ
๏ “ยอดสหาย
อย่ารคาย เคืองถือ โทษา
มาเยือน เหมือนจะ มาลา
แม่กุสุม สุ่มป่า ค้างปี
กะอีอวด นกหวัง ฟังร้อง
ก็ต้อง เผลไผล ใส่สี
พ่อสนอง ยังปอง ไมตรี
ไม่มี เดียดฉัน ฉันเลย
เห็นใจ หล่อนไม่ อาทร
คำวอน เพื่อนมา ลาเฉลย
ลองใจ เพียงนี้ ยินภิเปรย
อกเอ๋ย น่าลเหี่ย เสียใจ
นับประสา แต่ถึง พึ่งพา
เพียงดู สกุณา ปัดได้
รู้เท่า ที่เจ้า ใส่ไคล้
หมดเอื้อ เยื่อใย ขอลา ฯ
๏ “ดูซี้
เท่านี้ ก็ฉุน คุณขา
อิฉันบอก จริงๆ ยิ่งมา
พาลพา โลเคือง เฟื่องพิลึก
แม้นก ของอิฉัน มั่นใจ
รีบยก มาให้ สมตรึก
นี่ของ พ่อสนอง ลองนึก
ใครจะฮึก เหิมทำ ลำพัง
ถึงดัน สัญญา ว้าวุ่น
แม่คุณ เองคง ตำหนิมั่ง
หน่วงจิต อย่าคิด ดันทุลัง
ขอโทษ โปรดยั้ง ธเยอใจ” ฯ
๏ “ชูขวัญ
ถ้ากระนั้น ฉันขอ ริใหม่
นกเลี้ยง ไว้รเบียง เฉลียงใน
ฉันจะไป เปิดดู ครู่เดียว
/*25*/หล่อนมิต้อง เกี่ยวข้อง บังอาจ
เป็นแต่ อนุญาต สักประเดี๋ยว
พอไม่ เสียใจ ฤทัยเซียว
โดยเฉลียว หล่อนสิ้น ปราณี ฯ
๏ ฟังว่า
แม่กุสุม กลุ้มอุรา หมองศรี
ยืนตลึง บึ้งหน้า มิพาที
หลวงทหาร พิรี้ พิไรวอน
เจ้าถวิล สิ้นภวัง กังขา
เห็นท่า ซื่อต่อ พ้อย่อน
เชื่อจิต ไหนจะคิด ยอกย้อน
ใจอ่อน หล่อนพยัก พักตร์อวย ฯ
๏ หลวงเดช ดำรง ทนงนึก
กึกกึก เดิรพเน้า สาวสวย
ไปเฉลียง เคียงคุม กุสุมงวย
ยืนรทวย อ้างว้าง ข้างกรง
ฉับเฉียว เหลียวเห็น หลวงทหาร
เปิดถุง เปิดทวาร กรงส่ง
คีริบูน เสียงเพราะ เหยาะลง
เห็นล่ง บินปรื๋อ หวือไกล
สาวชแง้ แลตาม หวามวิบ
หายฉิบ ทรวงสว้าน สท้านไหม้
เหมือนพระยม ล่มล้วง ดวงใจ
ทรามวัย ซวนซบ สลบลง ฯ
๏ หลวงเดช สังเวช สาวสยอง
เข้าประคอง อุ้มมา โซฟาหย่ง
เปีดซอง คว้าหลอด ยอดทนง
หักปึง สร่ายตรง จมูกนาง
บัดใจ ได้สติ มิช้า
วิ่งหา ยาดม สมสร่าง
เข้าห้อง ไสยา ตาคว้าง
ฉวยน้ำ อบนาง ชโลมเดีย
เห็นบรั่น ถลันริน ลงช้อน
จะป้อน เจ้าสลัด ปัดเสีย
กัดทนต์ ทุรนแค้น แสนเพลีย
ทหารชม้อย คอยเคลีย เอาใจ ฯ
๏ ดวงชีวิต
อย่าคิด ขุ่นข้อง หมองไหม้
ใช่แสร้ง แกล้งเจ้า เร่าไย
พเอินพลาด มือไป ปัดประตู
ฉันจะ พยายาม ตามต่อ
นกล่อ มาให้ ในครู่
จะขอโทษ เจ้าของ สนองรู้
ไหนจะฟู้ หึงหวง ดวงใจ
วางสมร เถิดหล่อน มิสาบสูญ
คงดัก คีริบูน คืนได้
ฉันผิด ฉันคิด ขออภัย
หล่อนไม่ ควรเห็น เป็นอมิต” ฯ
/*26*/๏ “อ้ายบ้า
หน้ามึง กับใจ ไกลผิด
ชายไหน ในพิภพ จบทิศ
ไม่รยำ อมหิต เสมอมึง
ไปๆ ไสหัว พ้นบ้าน
อย่าประจาร ฝานมนัส ขัดขึ้ง
ตอบแค้น แทนเอื้อ เหลือคนึง
อ้ายอุบาทว์ ชาติทลึ่ง สัตว์นรก” ฯ
๏ หลวงเดช ดำรง ชงฆ์คุก
เฉียวฉุก จิตฝ่อ คอตก
รู้สึก ผิดลึก ลามก
เนตรซก ชลนา ลานาง
ลับกาย นายร้อย ร้อยชั่ง
แค้นคั่ง ทุรน หม่นหมาง
เศร้าสร้อย ลห้อยหวล ครวญคราง
ปิ้มจะวาง ชีวัน ขวัญเรือน ฯ
๏ “ตายดี กว่าจะอยู่ กูเอ๋ย
เคยหรือ หญิงเลว เหลวเหมือน
ชั่วชัด สัตย์สบั้น ฟั่นเฟือน
เห็นเพื่อน ดีกว่า สามี
ถึงฉอ้อน วอนง้อ ขอโทษ
วายโกรธ ไม่วาย หน่ายหนี
เห็นใจ น้องใจ ไม่ดี
ควรแล้ว แกล้วพี่ สิ้นรัก
เกิดครั้ง หวังร่ำ ทำชอบ
สมรบอบ นารี มีศักดิ์
เคราะห์กรรม นำก่อ ทรลักษณ์
ยอมตาย ไม่พัก ยอมอาย” ฯ
๏ กระเส่าเสี่ยง โฮโฮ โศกี
สามีเยี่ยม พะไล ใจหาย
วิ่งเข้า สร้วมสอด กอดกาย
ตาสร่าย แลสอบ รอบเรือน
ยังมิทัน ขวัญใจ ไขข่าว
บอกกล่าว เกิดวิบาก จากเพื่อน
สนองผงะ ผละนาง หมางเอือน
โผนเยือน นกน้อย จ๋อยใจ
ถุงเลิก เวิกอยู่ ประตูเปิด
ก็เกิด ญาณเกิน สงสัย
กระทืบเท้า อ้าวอึง ถึงห้องใน
คู่ชีวา ผวาไป หมอบซบ
เท้าผัว ตัวสั่น สอื้นไห้
เล่าพิไร แต่ต้น จนจบ
เคล้าสอื้น กำศวญ ทวนทบ
สนองฟัง ดังสลบ กอดมือ
ตลึงยั้ง ยืนฟัง คลั่งเดือด
เหลือเหือด น้อยใจ ไขสือ
มิพัก ตอบนาง ครางฮือฮือ
ซือบือ เพ่งหน้า บ้าพิลึก
/*27*/เผ่นมา คว้าไปร ยณีย์บัตร์
แกว่งหัตถ์ สั่นหา ปากกาหมึก
เขียนอักษร อ่อนศอ ท้อระธึก
ตึ้ก ๆ ทรวงเต้น เข็ญฟัน
ปิดสแตมป์ แล้วแถม สลักชื่อ
วิ่งตื๋อ ออกถนน ถลนถลัน
กลับขึ้น เคหา ตามัน
เห็นเมีย ซบศัลย์ สอื้นโอย
สร้วมกสุม อุ้มน้อง ประคองลาก
กรากเข้า ห้องนอน สท้อนโหย
หับประถู รูต่าง พ่างขโมย
จะมาโกย ทรัพย์สิน สิ้นตัว
เสียงกุสุม สอื้นโอ้ โศกา
เสียงฮื่อฮ่า น่าสยอง สนองผัว
เสมือนโชค โลกวินาศ อนาถกลัว
ขนหัว ลุกชัน ขวัญบิน
เป็นนาน กระเสราสท่าน เทวศเคล้า
เสียงเศร้า สท้อนลม รทมถวิล
น่าสยด สยองใจ ใครยิน
เหลือรหัศ ตัดสิน ร้ายดี
๏ “เอ๋สนอง อยู่ไหน ใครถาม
น่าหวาม วายอุรา ฉ่าฉวี
เดี๋ยวสนอง ยิ้มต๋า มิราคี
เดิรรี่ ออกมา หาพลัน
สวยสง่า ล้างหน้า ทาแป้ง
พักตร์แฉ่ง แช่มชื่น ฟื้นขวัญ
นึกใคร หรือแขก แปลกนั้น
หลวงคู่ แข่งขัน เดชดำรง
ยิ้มขยับ จับมือ รื้อหมอง
ต่างจ้อง หน้าจริต พิศวง
ครู่ใหญ่ ต่างไถล ไว้ทนง
ยิ้มหย่ง พยศกล้า หากัน” ฯ
๏ “ทราบว่า คุณจะลา จากบางกอก
พรุ่งนี้ ผมออก ขบขัน
คุณท้า นัดหน้า จะประชัน
คีริบูน ออกสนั่น สนามลือ
เป็นไฉน หนีไป เสียก่อน
คุณหลอน ข้างไหน อย่าไขสือ
เคยเป็น เพื่อนฝูง จูงมือ
หรือจะ ไม่บอก ก็บอกไป” ฯ
๏ “เกลอคุ้น
อย่าฉุน อย่าหลง สงสัย
กันหรือ แพ้มือ ผู้ใด
ลงกล้า ท้าไว้ ไม่จำนน
เป็นต้อง เห็นกัน พนันหน้า
ใช่ว่า จะหนี ลี้ร่น
แม่กุสุม หรือแก แสร่ซน
ฟังยุบล ผิดพุ่ง เป็นพรุ่งนี้ ฯ
/*28*/๏ จริงใจ กันจะไป จากกรุง
จึงมุ่ง มาลา ถึงนี่
ยังไม่ กำหนด ราตรี
สิ้นเรื่อง เท่านี้ ขันใย
เออสนอง กันตัอง การชม้อย
คีริบูน แกหน่อย ได้ไหม
เร่งมือ ปรือปรน สนใจ
ผะคบผงม เสียใหญ่ ละซี่” ฯ
๏ “เก็งผิด
จะปก ปิดใย เชิญมานี่
ผมใคร่ ประกวด อวดดี
เห็นฝี มือผม ผงมมัน” ฯ
๏ พูดพลาง ย่างเหย่า เข้าห้อง
ยิ้มย่อง หิ้วกรง ทนงหยัน
มาวาง ข้างหลวง เดชพลัน
“นั่นนั่น เชิญเถิด เปิดดู” ฯ
๏ ทหารหนุ่ม กลุ้มวิตก อกเต้น
นิ่งจ้อง มองเขม้น เป็นครู่
“เอ๊ะสนอง ลองยัด หมัดครู
มัดเมีย เสียรู้ มันกระมัง
ปล่อยนก ขี้เท่อ เพ้อป่อ
จึ่งล่อ มาเย้ย เถ่ยฉมัง
หรือนก มีชื่อ ลือดัง
มันต่อ คืนรัง ยังแคลง
จะเปิดถุง ยุ่งจิต คิดรอบ
แทบหอบ หัวหด สยดแสยง
ยกกรง หย่งขึ้น ยืนตแคง
ค่อยเปิด ถุงแดง ดูตลึง
มือสั่น ขวัญหนี ฤดีผลอย
แทบปล่อย กรงนก ตกผึง
หน้าซีด เหงื่อซิก รริกรึง
แขงขึง ตรึ้งกราด อนาถกุม
กรงนี้ นกคีริ บูนไร้
กลับใส่ เศียรแม่ กุสุม
ตาค้าง ปากอ้า เกษาคลุม
เลือดชุ่ม โอ๊ะน่า เสียวใจ
ค่อยผจง วางกรง ลงพลัน
ชงักงัน สั่นสทก อกไข้
เห็นสนอง ย่องกลับ ฉับไว
ฉวยได้ แด๊กเก้อ เท่อมา
ท่านหลวง ล้วงกรเป๋า ชักเบรานิง
ชิงยิง ปึงปึง ซึ่งหน้า
สนองสดุ้ง โดดผลุง เข้ามา
หลวงเดช แผ่หลา ลาเลย ฯ
ศุภมัศดุ