เปาบุ้นจิ้น
นางช้อย นันทาภิวัฒน์ และครอบครัว
คำปรารภ
คุณสมบูรณ์ นันทาภิวัฒน์ ผู้วายชนม์ได้ขอให้พิมพ์หนังสือเกี่ยวกับเรื่องราวของเปาเล่งถูกงอั้นหรือที่รู้จักกันโดยทั่วไปว่าเปาบุ้นจิ้น เพื่อเป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพของตนเองก่อนที่จะถึงแก่กรรมไม่นานนัก ญาติพี่น้องจึงสนองความประสงค์ โดยได้นำต้นฉบับต่าง ๆ ของเรื่องดังกล่าวซึ่งมีอยู่ด้วยกันหลายฉบับมาพิจารณา และเห็นว่าฉบับที่คุรุสภาเป็นผู้จัดพิมพ์ในปี พ.ศ. ๒๕๑๖ นั้นมีความเหมาะสมที่สุด จึงได้นำต้นฉบับดังกล่าวมาจัดพิมพ์ขึ้นอีกครั้งหนึ่ง และเพื่อที่จะให้หนังสือเล่มนี้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ทางผู้จัดทำได้นำประวัติของเปาเล่งถูกงอั้นมารวมพิมพ์ไว้ด้วย
หนังสือเรื่องเปาเล่งถูกงอั้น : เปาบุ้นจิ้นนี้เป็นหนังสือพงศาวดารเกี่ยวกับเรื่องราวของนักปราชญ์ฝ่ายจีน คือ เปาบุ้นจิ้น ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นผู้ที่มีสติปัญญาและมีความซื่อตรงยิ่งเมื่อครั้งแผ่นดินซ้อง เปาบุ้นจิ้นรับราชการเป็นขุนนางฝ่ายพลเรือน มีหน้าที่ระงับความทุกข์ร้อนของอาณาประชาราษฎร์ต่างพระเนตรพระกรรณ มีความชอบจึงได้เลื่อนยศเป็นเปาเล่งถู และได้รับพระราชทานอำนาจจนถึงสามารถถอดถอนเจ้านายขุนนางผู้ใหญ่ และลงโทษผู้กระทำผิดขั้นประหารชีวิตได้โดยไม่ต้องกราบทูลพระเจ้าแผ่นดินก่อน รวมทั้งมีอำนาจขัดขวางท้องบัตรใบตรา และยึดลายพระหัตถ์พระเจ้าแผ่นดินได้ เรื่องราวต่าง ๆ ในหนังสือเล่มนี้แม้จะเป็นเรื่องเก่าตั้งแต่ครั้งโบราณ แต่ก็ยังเป็นนิทัศน์อุทธาหรณ์ที่ดีแก่ผู้ใฝ่ความเป็นธรรมโดยทั่วไป ซึ่งตรงกับจุดประสงค์ของคุณสมบูรณ์ นันทาภิวัฒน์ ที่ดำริให้จัดพิมพ์หนังสือเรื่องนี้ขึ้น รวมทั้งยังเป็นคุณสมบัติที่ญาติมิตรต่างเห็นว่าคุณสมบูรณ์ได้ยึดมั่นมาตลอดชีวิต
นางช้อย นันทาภิวัฒน์ และครอบครัว
คำนำ
ในการประชุมคณะกรรมการดำเนินงานจัดพิมพ์หนังสือ1ชดภาษาไทย เพื่อทบทวน งานที่ได้ดำเนินมาแล้วในปีแรก คณะกรรมการดำเนินงานได้มีมติให้เพิ่มการจัดพิมพ์หนังสือชุด ภาษาไทยขึ้นอีก ๓ ชุด คือ ชุดประชุมพงศาวดาร ชุดรามเกยรด และชุดพงศาวดารจีน
ชุดพงศาวดารจีนซึ่งจัดเป็นชุดที่ ๒๐ นี้ คณะกรรมการได้มีมติให้จัดพิมพ์เฉพาะเรื่องที่ นับเนื่องเป็น พงศาวดารจีน, จริง ๆ เสียก่อน ส่วนเรื่องจีนอื่น ๆ ที่จัดว่าเป็น “เกร็ด, พงศาวดาร บ้าง หรือที่แต่งเป็นแบบนวนิยายบ้าง ให้จัดพิมพ์ต่อภายหลัง
ความจริงหนังสือพงศาวดารจีนไม่ว่าประเภทใดมีผู้นิยมอ่านกันมาก ในสมัยก่อนชาวบ้าน ร้านตลาดทั่วไปติดพงศาวดารจีนเหมือนกับการรับประทานอาหาร ฉะนั้นจึงปรากฏว่าบรรดา หนังสือพิมพ์ต่าง ๆ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จะต้องลงเรื่องจีน อย่างน้อยหนึ่งเรื่องเป็นประจำ	นักอ่านจะซึ้อหนังสือพิมพ์รายวันเพื่ออ่านเรื่องจีนวันต่อวัน
เรื่องที่ลงพิมพ์นั้นบางเรื่องก็เป็นเรื่องที่เคยพิมพ์เป็นเล่มมาแล้ว แต่หาอ่านไม่ได้ เพราะต้นฉบับ เดิมหายาก และมิได้มีการพิมพ์ขึ้นใหม่ บางเรื่องก็เป็นเรื่องที่แปลขึ้นใหม่จากนวนิยายจีน ซึ่ง แต่งอิงพงศาวดาร บางเรื่องก็เป็นเรื่องที่นักประพันธ์ไทยแต่งขึ้นเอง ทำนองแต่งนวนิยายอาศัย พงศาวดารจีน เรื่องอิงพงศาวดารจีนที่น่าอ่าน เพราะเป็นเรื่องมีคติแก่ชีวิตและครอบครัวก็มี หลายเรื่อง เช่น เรื่องจอย่ยเหมีง เป็นต้น
ส่วนเรื่องจีนที่จัดได้ว่าเป็นเรื่อง “พงศาวดาร,, นั้น ปรากฏจากหนังสือตำนานสามก๊ก พระนิพนธ์สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพว่า พระบาทสมเด็จพระพทธยอดฟ้าจุฬาโลก มีพระราชดำรัสสั่งให้แปลขึ้น ๒ เรื่อง คือเรื่องไช่สั่นเรื่องหนึ่งกับเรื่องสามก๊กเรื่องหนึ่ง โปรดให้ สมเด็จพระเจ้าหลานเธอกรมพระราชวังหลัง ทรงอำนวยการแปล:เรื่องไซ่ฮั่น และให้เจ้าพระยา พระคลัง (หน) อำนวยการแปลเรื่องสามก๊ก นับเป็นเริ่มแรกของการแปลพงศาวดารจีนมาเป็น ภาษาไทย ในรัชกาลที่ ๒ ได้มีการแปลบ้าง แต่ปรากฏว่าส่วนใหญ่ได้มีการแปลในรัชกาลที่ ๔ และรัชกาลต่อ ๆ มา
แต่การแปลพงศาวดารจีนเป็นภาษาไทยในครั้งนั้นหาได้แปลตามลำดับราชวงศ์กษ้ต่ริย์จีน ไม่เข้าใจว่าอาจเพ่งเสีงไปในความสนุกของเรื่องหรือตามแต่จะหาต้นฉบับได้มากกว่า ทั้งผู้อ่าน
๐๔
ไม่ปรารถนาจะหาความร้ทางประว้คคาสคร์ นอกจากความสนุกเป็นสำคญ แค่ในการฟ้มพคราวน คณะกรรมการมความคืคเหนว่า ควรจะจัคพมพใหม่คามสำคบราชวงศ์กษัตริย์จีน ซึ่งบางทีจะ เป็นประโยชน์แก่ผู้สนใจทางประว้คคาสคร์บาง จงใต้เรียงลำดับการฟ้มพ์ดงต่อโปนี้ คือ
๑. ใคเภก
๒. ห้องสิน
๓. เลียดก๊ก ๔. ใช่ฮั่น ๔. ไต้ฮั่น ๖. ตั้งฮั่น ๗. สามก๊ก
๘. ใชจิ้น ๙. ตั้งจิ้น ๑๐. นาซ้อง ๑๑. ส้วยถัง ๒. ซุยถัง ๑๓. เสาปัก ๔. ซ้ยิ่นก๊ย ๔. ชเคงซ้น ๑๖. ใชอิ้ว ๗. บเชีกเทียน
เริ่มแต่ประวัติศาสตร์ยังเจือปนด้วยนิยาย เช่น การสร์าง ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ สร้างโลก ฯลฯ จนลีงตอนใกลี ประวัติศาสตร์ กษัตริย์องค์แรก ๆ ของจีน ตั้งแต่สมัยที่ กษัตริย์ไต้ขึ้นเสวยราชย์ โดยราษฎรเป็นผู้เลือก จนลีง ปฐมกษัตริย์ลีบราชวงศ์ คือ กษัตริย์ราชวงศ์แฮ่ยับกษัตริย์ ราชวงศ์เซียว (ก่อนพุทธศักราช ๒๑๔๔ ปี ถึงก่อนพุทธ-ศักราช ๑๒๔๐ ปี)
ราชวงศ์เซียว แสะราชวงศ์จืว
(ก่อนพุทธศักราช ๑๒๔๐ ปี ถึงพุทธศักราช ๒๙๗)
ราชวงศ์จน แสะราชวงศ์ฮั่น (พ.ศ. ๒๙๗ - ๓๓๗)
ราชวงศ์ฮั่นตอนปลายต่อราชวงศ์วุย และราชวงศ์จิ้นตอนต้น (พ.ศ. ๓๓๗-๘๐๗)
ราชวงศ์จิ้น ราชวงศ์เชอ ราชวงศ์ชี ราชวงศ์เหลียง แสะราชวงศ์ตั้น (พ.ค. ๘๐๘-๓๒)
ราชวงศ์ซุย แสะราชวงศ์ถังคอนคน (พ.ศ. ๓๒-9*๖*)
ราชวงศ์ถัง
(พ.ค. ๖-๔๔๐)
๘. หงอโ#ว
๑๙. น้ำปัก#อง ๒๐. บวนธ่วยเหลา ๒๑. โหงวโ#วเพงไช ๒๒. โทงาโ#วเพงทนำ ๒๓. โทงาโ#วเพงปัก ๒๙. ชายงัก ๒๙. ข้องกง ๒๖. เปาเส่งกกงปีน ๒๗. ง่านเฉยว
ราช-วง#เทลียง ราชวงศ์จัง ราชวงศ์จิ้น ราชวงศ์#น ราชวงศ์ด้ว (พ.ศ. ๑๔๙๐*๑๙๐๓)
ราชวงศ์#อง
(พ.ศ. ๑๔๐๓๘๙)
ราชวงศ์ทงาน
๒๘. เม่งเฉยว ๒๙. เองเลยดต้-วน ๓๐. ชองเด้กอิ้วกังทนำ ๓๏. ไ#องเผ่า ๓๒. เชยวองเผ่า ๓๓. เนียหนำอ์ด#อ ๓๔. เม่งมวดเชงพอ ๓๙. เชงเฉยว
(พ.ศ. ๘๒๐๑๙๑๑)
ราชวงศ์เทมง (พ.ศ. ๑๙๑๏-๒๘๖)
ราชวงศ์เช้ง
(พ.ศ. ๒๘๗-๒๔๙๙)
รวมทั้งสิ้นเป็นหนัง9๐ ๓๙ เรื่อง ซึ่ง#าแบ่งตามขนาดทนังสือชุดภาษาโทย ก็อาจจะได้ ไม่ตากว่า ๐๐ เล่ม ต้นฉบับพมพ์พงศาวดารจนดามบญช้ดังกล่าวนี้ ไนปัจจุบันทาอ่านด้นไ#ยาก เพราะส่วน,โทญมได้ม่การพิมพ์ขึ้น1โทม่นอกจากเรื่องที่นิยมด้นร่าสนุกมาก ๆ เท่านัน การพิมพ์ ดราวนี้ก็#องยม#นฉบับจากทสายเด้าของด้วยด้น ซึ่งคุรุสภา#องขอแสดงดวามขอบคุณ,ท่าน เด้าของ#นฉบับทุกท่านได้ ผ ฑึ่นี้ด้วย เพราะความเออเฟ้อชองท่านเท่าด้บเป็นการช่วยรักษา วรรณกรรมของชาติโห้คงได้ส่วน,หนึ่ง และการจัดพมพ์นั้นได้แก้ไขเฉพาะอักชรวิธ ส่วนก้อยดำ สำนวนต่าง ๆ ไ#ดงได้ดามเดม ช้งท่านจะได้ทราบภาษาที่คนไทยเรานิยมใช้เมื่อด้อยปีเศษมา แก้วว่าเป็นอย่างไร
ประวัติเปาเล่งถูกงอั้น (เปาบุ้นจิ้น)
ในรัชกาลพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ กษัตริย์องค์ที่สามของแผ่นดินซ้อง ณ เมืองหุ้นน่ำกุ้ย ตำบลบ้านเปาเกจึง ยังมีชายผู้หนึ่งแซ่เปา ชื่อเบ๊ะบ้วน พวกแซ่เปาเป็นตระกูลที่มั่งมีและมีชื่อเสียงมาแต่ดั้งเดิม เปาเบ๊ะบ้วนเป็นคนใจดี สร้างกุศลอยู่เสมอมิได้ขาด มีภรรยาชื่อนางหลีสีอันหยิน เกิดบุตรชายด้วยกันสองคน คนหัวปีชื่อเปาบุ้นกุ้ย คนที่สองชื่อเปาบุ้นลุ้ย เมื่อเปาบุ้นกุ้ยมีอายุสมควรแล้วก็ได้แต่งงานกับนางหลิวสี มีบุตรด้วยกันคนหนึ่งเป็นชายชื่อเปาเหมียนอายุได้สองขวบ ส่วนเปาบุ้นลุ้ยก็ได้แต่งงานกับนางกังสีแต่ยังหามีบุตรไม่ ทั้งเปาบุนกุ้ย เปาบุ้นลุ้ยกับภรรยาได้ช่วยบิดามารดาทำมาหากินและดูแลบ่าวไพร่เป็นสุขตลอดมา
ต่อมาไม่ช้านางหลีสีอันหยินก็ตั้งครรภ์ ครั้นครบกำหนดก็คลอดบุตรออกมาเป็นชายมีกลิ่นหอมตลบไปทั้งบ้าน เด็กนั้นพอออกจากครรภ์ก็ร้องเสียงเหมือนหงส์ มีแสงสว่างปรากฏขึ้นทั่วทั้งบ้านเป็นที่อัศจรรย์นัก ชาวบ้านเห็นแสงสว่างก็ตกใจด้วยสำคัญว่าบ้านเปาเบ๊ะบ้วนเกิดเพลิงไหม้ ต่างช่วยกันตักน้ำเพื่อมาดับไฟเป็นที่โกลาหล แต่เมื่อมาถึงพวกชาวบ้านเห็นว่าเข้าใจผิดจึงพากันกลับไป เมื่อเปาเบ๊ะบ้วนเห็นบุตรที่เกิดใหม่ของตนหน้าดำผิดกับเด็กทั้งปวงก็ตกตะลึงจนพูดไม่ออก รุ่งเช้าคนทั้งหลายเมื่อได้ทราบข่าวว่านางหลีสีอันหยินคลอดบุตรก็พากันมาเยี่ยม เมื่อเห็นหน้าทารกนั้นดำก็นึกรังเกียจ เปาเบ๊ะบ้วนเห็นดังนั้นก็เสียใจเป็นกำลัง คิดในใจว่าชะรอยบุตรของเราเป็นปีศาจแน่แล้ว หน้าตาจึงผิดมนุษย์เช่นนี้ ครั้นคนที่มาเยี่ยมกลับไปหมดแล้วเปาเบ๊ะบ้วนจึงพูดกับนางหลีสีผู้ภรรยาว่า บุตรของเราคนนี้ก่อนจะคลอดก็มีแสงสว่างทั่วไปทั้งบ้าน คนทั้งหลายตกใจคิดว่าบ้านของเราเกิดไฟไหม้จึงพากันมาดูซึ่งน่าจะเป็นลางร้าย ครั้นได้เห็นทารกหน้าดำ ลักษณะผิดกับเด็กธรรมดาก็สมจริงเหมือนนึกทีเดียว อ้ายเด็กคนนี้คงเป็นปีศาจมาเกิด ขืนเลี้ยงไว้จะเป็นเสนียดจัญไรแก่บ้าน เปาเบ๊ะบ้วนเป็นคนบ้านนอกทำไร่ไถนา เคยคบค้าสมาคมแต่คนจำพวกเดียวกัน แม้จะมั่งมีเงินทองแต่ก็ไม่ได้เล่าเรียนวิชาความรู้ จึงเป็นคนโง่เขลาหาล่วงรู้ในสิ่งดีและชั่วไม่ นางหลีสีอันหยินก็เป็นเช่นเดียวกัน เมื่อได้ยินสามีพูดดังนั้นก็พลอยเห็นจริง จึงพูดกับสามีว่าเรื่องนี้แล้วแต่ท่านจะเห็นสมควรเถิด ข้าพเจ้าเห็นหน้ามันเข้าก็ให้นึกกลัวอยู่แต่แรกแล้ว มันคงเป็นลูกปีศาจมาอาศัยท้องเกิดเป็นแน่ เปาเบ๊ะบ้วนได้ฟังก็ให้นึกเกลียดชังมากขึ้น จึงพูดต่อไปว่าถ้าเช่นนั้นเราก็เลี้ยงมันไว้ไม่ได้ ต้องเอาไปทิ้งในป่าจึงจะควร ขืนเลี้ยงมันก็เท่ากับให้ร้ายแก่ตัว บ้านแซ่เปาประพฤติแต่ความดีมีความสุขมาหลายชั่วอายุคนแล้ว อย่าให้เป็นอันตรายเพราะเด็กคนนี้เลย
ขณะเมื่อเปาเบ๊ะบ้วนกับนางหลีสีอันหยินภรรยาปรึกษากันจะเอาลูกไปทิ้งนั้น นางหลิวสีบุตรสะใภ้คนใหญ่นั่งอยู่ที่นั้นด้วย นางหลิวสีเป็นสตรีก็จริงแต่มีสติปัญญาความคิดเฉลียวฉลาด ด้วยตระกูลของนางเป็นคนเล่าเรียนหนังสือมีความรู้ นางหลิวสีได้เห็นนิมิตต่าง ๆ เกิดขึ้นในขณะที่ทารกคลอดออกมา ก็เชื่อว่าเด็กคนนี้เมื่อโตขึ้นจะเป็นผู้มีบุญวาสนามาก จึงอ้อนวอนมิให้เปาเบ๊ะบ้วนและนางหลีสีเอาน้องไปทิ้งด้วยเหตุผลต่าง ๆ นานา แต่เปาเบ๊ะบ้วนไม่ยอมกลับใจ นางหลิวสีจึงขอรับเอาไปเลี้ยงเสียเอง และรับรองว่าหากภายหลังมีภัยอันตรายเกิดขึ้น ก็จะไม่ให้เกี่ยวข้องเดือดร้อนถึงบิดามารดาเลย เปาเบ๊ะบ้วนโกรธจัดแต่ในที่สุดก็ยอม นางหลิวสีจึงรับเอาทารกนั้นไปเลี้ยงยังบ้าน ให้กินนมด้วยกันกับเปาเหมียนบุตรของตน และให้ชื่อเด็กนั้นว่า เปาบุ้นจิ้น ซึ่งต่อมาได้เข้ารับราชการมีความชอบมาก จึงได้รับการเลื่อนยศเป็นเปาเล่งถู
/*108นางหลิวลีเลี้ยงดูเปาเล่งถูมาจนอายุได้เจ็ดปี พวกเด็กที่มีอายุรุ่นราวคราวเดียวกับเปาเล่งถูในแถบนั้น บิดามารดาต่างส่งให้ไปเรียนหนังสือโดยมาก แต่เปาเบ๊ะบ้วนหาเอาธุระจัดการให้บุตรได้เล่าเรียน ซ้ำบังคับให้ออกไปเลี้ยงกระบือตามท้องทุ่งนา วันหนึ่งเปาเล่งถูไม่ต้องออกไปเลี้ยงกระบือจึงเดินมาเที่ยวเล่นอยู่ข้างโรงเรียน ได้ยินเสียงเด็กอ่านหนังสือ ก็นั่งฟังและคิดในใจว่าถ้าขืนเลี้ยงควายอยู่อย่างนี้ก็หามีประโยชน์ไม่ เราควรต้องพยายามเรียนหนังสือ ถ้ามีวาสนาก็จะได้เป็นขุนนางกับเขาบ้าง จึงเอาความข้อนี้ไปปรึกษากับมารดา นางหลิวสีได้ยินถ้อยคำเปาเล่งถูบังเกิดความสงสาร จึงบอกความจริงทั้งหมดให้เปาเล่งถูได้รู้ ด้วยเหตุว่าเปาเล่งถูมีอายุถึงแปดปี แล้วทั้งมีความคิดสติปัญญาเฉียบแหลม เปาเล่งถูเมื่อได้ทราบความจริงโดยตลอดจึงได้พูดขึ้นว่า พี่มีคุณกับข้าพเจ้าเหลือล้น ถึงตายแล้วกลับมาเกิดใหม่ก็ยังทดแทนบุญคุณครบถ้วนไม่ ครั้งนี้ถ้าไม่ได้พี่เป็นผู้อุปถัมภ์ค้ำชูแล้ว ที่ไหนข้าพเจ้าจะมีชีวิตอยู่จนเดี๋ยวนี้ นางหลิวสีจึงพูดขึ้นว่าข้อที่เลี้ยงดูเจ้ามานั้นไม่ต้องพูดถึงดอก ว่าแต่เจ้าเติบใหญ่ขึ้นมามีแก่ใจอยากเล่าเรียนก็ดีแล้ว เราจะไปบอกบิดามารดาให้ทราบเสียก่อน นางหลิวสีไปหาเปาเบ๊ะบ้วนกับนางหลีสี เพื่อชี้แจงความประสงค์ของเปาเล่งถูให้ทราบทุกประการ เปาเบ๊ะบ้วนได้ฟังแล้วมีความไม่พอใจ นางหลิวสีเห็นว่าพูดจาไม่ลงรอยกันขืนพูดต่อไปก็ไม่มีประโยชน์ จึงได้กลับห้องของตนและได้หาทางช่วยด้วยตนเอง โดยได้เขียนหนังสือฝากเปาเล่งถูไว้กับอาของตนชื่อหลิวแซเป็นครูสอนหนังสืออยู่ที่ตำบลบ้านไทเพ่ง นางหลิวสียังได้ฝากเงินจำนวนสี่สิบตำลึงไปให้แก่หลิวแซซินแสเป็นค่าเล่าเรียนด้วย ตั้งแต่เล่าเรียนอยู่ในบ้านหลิวแซ นางหลิวสีก็คอยส่งเสบียงอาหารและเงินทองเสมอมามิได้ขาด เปาเล่งถูปัญญาไว วิชาสิ่งใดที่หลิวแซซินแสแนะนำให้แต่เพียงครั้งเดียวก็จดจำไว้โดยแม่นยำ หลิวแซซินแสมีความเมตตารักใคร่มากกว่าเด็กอื่น ๆ เปาเล่งถูจึงอยู่เย็นเป็นสุขเป็นเวลาหลายปี
เปาเล่งถูเรียนหนังสืออยู่กับหลิวแซซินแสมาจนอายุได้สิบห้าปี มีสติปัญญาเฉียบแหลม ชำนาญในทางหนังสือไม่มีผู้ใดสู้ เปาเหมียนมีอายุสิบเจ็ดปี แต่มีความรู้ถ้าจะเปรียบกับเปาเล่งถูแล้วห่างกันไกลมาก ทั้งนิสัยก็เป็นคนมักได้ต่าง ๆ อยู่มาหลิวแซล้มเจ็บลงไม่ช้าก็ถึงแก่กรรม เปาเล่งถูกับเปาเหมียนจึงต้องกลับมาอยู่บ้าน ช่วยพี่ชายทำไร่ไถนาไปตามเคย กลางวันออกไปทำงาน แต่กลางคืนกลับมาดูหนังสืออยู่เสมอเป็นนิจ
เช้าวันหนึ่งเปาเล่งถูตื่นนอนแต่งตัวเรียบร้อยแล้วจึงเข้ามาในตึกคำนับบิดามารดากับนางหลิวสี พี่สะไภ้ตามธรรมเนียม พลางบอกกับบิดามารดาและพี่สะใภ้ว่า ปีนี้เมืองหลวงมีการสอบไล่ ข้าพเจ้าตั้งใจจะไปสอบกับเขาบ้าง หาไม่ก็จะเสียเวลาไปเปล่า ๆ ด้วยสามปีจะมีการสอบสักครั้งหนึ่ง ขอบิดามารดาได้อนุญาตให้ข้าพเจ้าไปเถิด ถ้ามีบุญวาสนาสอบไล่ได้เป็นขุนนางก็จะเป็นเกียรติแก่วงศ์ตระกูลสืบไป
เปาเบ๊ะบ้วนกับภรรยาจึงพูดว้าเจ้าอย่าคิดให้ยุ่งไปนักเลย นักปราชญ์ท่านกล่าวไว้ว่า ผู้ใดลักษณะไม่ดีก็ย่อมไร้ความรู้ เจ้ามีความเพียรไปก็หาเป็นประโยชน์ไม่ เจ้าเคยเห็นคนที่เป็นขุนนางมาแต่ก่อนมีใครที่หน้าดำเหมือนกับเจ้าไม่ เจ้าต้องเสียเวลาตรากตรำไปถึงเมืองหลวงหาสมควรไม่ เปาเล่งถูเห็นบิดามารดาคัดค้านจึงตอบว่านักปราชญ์ท่านกล่าวไว้แต่โบราณว่าถ้าดูวิชาความรู้อย่าพึงดูที่หน้า น้ำในท่องทะเลใครจะอาจหยั่งถึง ตัวข้าพเจ้านี้ถึงแม้มีลักษณะไม่สวยงาม แต่ก็มีวิชาความรู้อยู่ในตัว พร้อมทั้งเปรียบคนแต่ก่อนให้ฟังว่า บังทองเมื่อครั้นแผ่นดินสามก๊กนั้น ลักษณะขี้ริ้วหาสวยงามมิได้ ซุ่นกวนเจ้าเมืองกังตั๋งเห็นลักษณะแล้วก็รังเกียจไม่รับไว้ทำราชการ ภายหลังเล่าปี่รับไปเลี้ยงไว้ได้ช่วยท่านบำรุงแผ่นดินด้วยสติปัญญามีชื่อเสียงโด่งดังปรากฏมาจนทุกวันนี้ แต่ลำพังบังทองคนเดียวยังสามารถเข้าไปในค่ายโจโฉ ใช้อุบายเผาทหารโจโฉ/*109ตายเสียตั้งร้อยหมื่น อันคนที่ประกอบด้วยความรู้ลึกซึ้ง แต่เทพยดาบันดาลให้เกิดมีลักษณะเช่นนี้จะทำอย่างไรได้
นางหลิวสีผู้พี่สะใภ้เห็นเปาเบ๊ะบ้วนไม่ฟังเสียงจึงช่วยอ้อนวอนว่าเปาเล่งถูพูดจาเฉียบแหลมมาก หากบิดามารดาอนุญาตให้ไปสอบคิดว่าคงจะสอบไล่ได้เป็นขุนนางเป็นแน่ เปาเบ๊ะบ้วนจึงตอบนางหลิวสีว่า คนอย่างเปาเล่งถูหรือจะเป็นขุนนาง เพราะลักษณะของมันก็บอกอยู่แล้วว่าเกิดมาสำหรับเลี้ยงควาย ขืนให้ไปก็เสียเงินค่าเดินทาง แลป่วยการเปล่า ๆ อนึ่งตระกูลเราทำไร่ไถนากันทุกคน มันจะผ่าเหล่าไปเป็นขุนนางอย่างไรได้ นางหลิวสีจึงตอบว่าผู้ที่เป็นขุนนางแต่ก่อนใช่จะเนื่องมาจากต้นตระกูลก็หามิได้ เกิดมาเป็นชายถ้ามีความมานะพากเพียรก็อาจเป็นขุนนาง ข้าพเจ้าเห็นว่าเปาเล่งถูมีวิชาความรู้มาก หาไม่แล้วที่ไหนจะยกนักปราชญ์แต่ก่อน ๆ มาเปรียบเทียบให้บิดาฟังได้ ไหน ๆ เปาเล่งถูก็ได้ตั้งใจร่ำเรียนมาแล้ว ควรลองให้ไปสอบดูสักครั้งหนึ่งคงไม่เป็นที่เสียหายอย่างไรดอก ถ้าเป็นบุตรสอบไล่ได้ก็จะเป็นเกียรติยศ ทำให้คนทั้งปวงมีความเคารพนับถือเราอีกส่วนหนึ่งด้วย
/*5510เปาเบ๊ะบ้วนเห็นนางหลิวสีพูดมีเหตุผลก็ค่อนข้างเห็นด้วย แต่เที่ยงว่าเปาเล่งถูย้งเป็นเด็กอยู่ หามี อายุสมควรเป็นขุนนางไม่ ต่อถึงกำหนดสอบไล่คราวหน้าจึงค่อยไปจะไม่ดีกว่าหรือ นางหลิวสีจึงตอบว่า เปาเล่งถูมีความรู้จะต้องเกรงอายุน้อยทำไม ถ้ามีความสามารถก็อาจเป็นขุนนางได้อยู่แล้ว เมื่อครั้นแผ่นดิน จิ้นนั้นกำลออายุสิบสองปีได้เป็นภ้บใจเสี่ยง ถ้าจะเอามาเปรียบก้นแล้วเปาเล่งถูมังชาไปเสียอีก ยิ่งได้เป็น ขุนนางแต่เด็กก็ยิ่งมีชื่อเสียงโด่งด้งมาก เปาเบ๊ะบ้วนจึงตอบว่า เมื่อเจ้าเห่ออยากจะให้มันมียศดังนั้นเราก็จะ อนุญาตให้ไป แด่ต้องเลือกหาว้นดีเสียก่อน
เปาเล่งถูก้บนางหลิวสีเห็นบิดาอนุญาตก็มีความยินดียิ่งนัก ครั้นถึงวันขึ้นสามคาเดือนห้าเป็นร้นดี เปาเบ้ะบ้วนก็ให้ตั้งโต๊ะจัดหาเครื่องสุราอาหารมาเลี้ยงดูก้นทั้งบ้านเป็นที่รื่นเริง เปาเบ้ะบ้วนนางหลีสีสามี ภรรยาให้พรแก่บุตรแล้วห่อเงินสิบดำสีงมอบให้เป็นค่าเดินทาง ครั้นเลี้ยงคูก้นเสร็จแล้วเปาเล่งถูก็คำนับลา บิดามารดาญาติทั้งปวง นางหลีสีให้เงินเพิ่มเติมแก่เปาเล่งถูอีกยี่สิบดำสีง เปาเล่งถูร้สีกขอบคุณเป็นอันมาก ครั้งแล้วจึงเดินทางตรงไปเมืองหลวงแด่ผู้เดียว
ครั้นถึงเวลาสอบไล่เปาเล่งถูนั้แมีความรู้มากเขียนคำตอบได้เรียบร้อยและว่องไวกว่าคนอื่น เดียว บุ้นเองซึ่งพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้แต่งตั้งให้เป็นเจ้าพนักงานสอบไล่เมื่อได้รับคำตอบมาตรวจทั่วแล้ว เห็นว่า คำตอบของเปาเล่งถูคนเดียวเท่านั้นที่ถูกต้องดีตลอด นับว่ามีความรู้สูงกว่าคนทั้งหลาย ฌกวยนั้นมีความรู้ อย่างสามัญ แต่มีพระกระแสรับสั่งให้เลือกลัดขึ้นเป็นขุนนาง เดียวบ้นเองก็ลัดเข้าไร้เป็นชั้นที่สอง ด้วยเหตุ ว่าเป็นพระญาติก็ต้องจัดให้ไปตามพระประสงค์ ชิมกอกเชงมีความรู้เป็นชั้นที่สอง แด่เมื่อให้เบกวยแทนที่ เสียแล้ว จึงต้องลัดลงเบ็นชั้นที่สาม เสร็จแล้วก็เสือกตำแหน่งจินสีออีกสามร้อยหกสิบคน
หลังจากที่เดียวบันเองจัดการสอบไล่เป็นที่เรียบร้อยแล้ว จึงนำคำตอบถวายเพื่อให้พระเจ้าซ้อง ยินจงฮ่องเต้ทรงวินิจนัย ซึ่งก็ทรงเห็นว่าเปาเล่งถูมีความรู้สูงกว่าคนอื่น โปรดให้เป็นที่จอหงวน เบกวยมีวิชา ชั้นสามัญ แต่เป็นน้อยชายของเบกยฮุยสนมเอก จึงโปรดให้เป็นป๋ารั้น ชิมกอกเชงเป็นทาฮวย แล้วรับสั่งให้ หานักเรียนทั้งสามเข้าเฝ้า เพื่อจะได้พระราชทานช่อดอกไม้
คนทั้งสามได้ทราบรับสั่งก็พากันเข้าไปเฝ้า คุกเข่าถวายคำนับ พร้อมทั้งกราบทูลชื่อแช่ของตนให้ ทรงทราบ พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ทอดพระเนตรเห็นคนทั้งลามเป็นคนหนุ่มร่นเดียวกัน แต่เปาเล่งถูหน้าดำ
๐
ลักษณะขึ้ริ้วไม่สมตำแหน่งจอหงวน มีพระทัยรังเกียจไม่ทรงโปรด จึงได้ทรงเปลี่ยนแปสงตำแหน่งเสียใหม่ ใต้เบกวยเป็นตำแหน่งจอหงวน ช์มก๐กเ1ชงเป็นทาฮวยดามเดิม คงขาดตำแหน่งป๋ารั้นจึงมีรับสั่งให้เสือกถ้ลี่น แทน ดรั*เท่านั้นแล้วเสด็จขึ้น เวลานั้นเปาเส่งถูเสียใจแทบสมจับ กลับมาถึงที่พกให้มีความตับใจเป็นที่สุต น่กโกรธเดองพระเจ้าแผ่นดินว่ามิได้สั่งอยู่ไนสัตย์ธรรม เห็นแก่รูปร่างไม่เห็นแก่ความรู้แล้วเหยียบยาความ สามารถของตน ยิ่งคิดก็ยิ่งมีความแค้นใจจนน้ำตาไหลลงอาบหน้าถึงเวลาพลบคาเปาเล่งถูยิ่งนึกไปยิ่งกล้มใจ หนักขึ้น เห็นว่าขืนอยู่ไปก็รังแด่จะได้รับความอับอายขายหน้า ควรตายเสียให้พนทุกข์ฟันร้อนเสียดิกว่า ต่อชาติหน้าจึงค่อยมาทดแทนคุณพี่สะใภ้ใหม่ จึงตกลงใจว่าถึงเวลาสองยามดกสง้ดจะฆ่าค้วดาย
ขณะนั้นเทพารักษ์ประจำเมืองเบยนเหสียงมีดวามรั&นใจ เล็งดทราบว่าเปาเล่งถูกาล้งเคราะห์ร่าย ค้องหาหนทางแภ้ไข เพราะต่อไปจะเป็นขุนนางผู้ใหญ่ช่วยทำนุบำรุงแผ่นดินซ้อง เทพารักษ์เห็นว่าเห้งตัน-ใจเสียงฝ่ายซ้ายอาจจะช่วยอุปการะเปาเล่งถูได้ จึงไปเข้าฝันว่าดินนี้เวลาสองยาม ท่านจงรีบไปที่สะพาน โล่กงเที่ยวช่วยชีวิตบุ*นเดียกแชซึ่งลงมาเกิดเป็นเปาเล่งถูไว้อย่าให้ถึงความตาย ท่านผู้นี้เป็นตงฉินจุติจาก สวรรค์มาช่วยทำนุบำรุงแผ่นดินซ้องให้มีความสุข เห้งตันตกใจตื่นร่าพึงว่าเทพารักษ์มาเข้า,ฝัน ฝันนี้ควรต้อง เชื่อ จึงเรียกทหารคนสนิทสองคนเดินออกจากบ้านตรงไปที่สะพานโล่กั๋งเที่ยว
ฝ่ายเปาเล่งถูนั่งรอเวลาอยู่จนสองยาม เห็นผู้คนหล้บสนิทแล้วก็นึกขึ้นได้ว่า ถ้าหากฆ่าตัวตายใน โรงเสี้ยมนี้ เจ้าของโรงเสี้ยมก็จะพลอยเดือดร้อน จำจะไปตายเสียข้างนอกดิกว่า คิดดังนั้นแล้วก็รีบออกจาก โรงเสี้ยมเดินไปดามถนนหลวง เดินเรื่อยไปจนถึงสะพานแห่งหนึ่ง แสงเดือนส่องสว่างแลเห็นตัวอักษรสามตัว ที่บนสะพานเขียนไว้ว่า โล่กงเที่ยวก็ตกลงใจจะผูกคอตายบนสะพานนี้ จึงเดินตรงรี่เข้าไปที่สะพานจัดแจง แถ้ถ้ารัดเอวออกมาผูกคอดาย พลางคิดในใจว่าเราอุตส่าห์บากบั่นเข้ามาเมืองหลวงสอบไล่จนสำเร็จแต่ พระเจ้าแผ่นดินมิได้ดั้งอยู่ในอัดย์ธรรม เห็นอักษณะเราไม่สว ยงามเล ยไม่พระราชทานตำแหน่งขุนนางให้ แด่นึกไปอีกทีก็ยากที่จะโกรธพระเจ้าแผ่นดินเพราะแม้แต่บิดามารดาเราเองยังรังเกียจ ถึงแก่จะเอาทิ้งเสีย เมื่อคลอดออกมา หากได้พี่สะใภ้ช่วยอุปการะเลี้ยงลูจึงรอดชีวิตมาได้ เมื่อเราเป็นคนมีกรรมดังนี้แล้วก็ไม่ขอ อยู่ดูหน้าคนทั้งปวง คิดแล้วก็เอาถ้ารัดเอวผูกคอแขวนกับเสาสะพาน
ขณะนั้นเห้งค้นใจเสี่ยงก็มาถึง เห็นคนผูกคอดายห้อยอยู่ที่เสาสะพานก็สั่งทหารคนสนิทให้เข้าไป แก้[ดยเร็วและเรียกให้รู้สึกตัว เมื่อเปาเล่งถูได้สติสึมดาขึ้นดูเห็นชายสามคนยีนอยู่ตรงหน้าท่าทางเป็นนาย กับปาว ก็รู้ว่าเป็นผู้มาช่วยชีวิดดนไว้ สำหรับชายสูงอายุนี้หนวดยาวถึงหน้าอกท่าทางเป็นคนมีบุญ จึงเข้า ไปคุกเข่าคำนับ เห้งตันจึงว่าลุกขึ้นเถิด ตัวท่านนั้นกาอังหนุ่มแต่เหตุใดจึงมายอมตายเสียเล่า ท่านจงตามเรา ไปบ้านด้วยกันเถิด เมื่อมีทุกข์อย่างไรเราจะช่วยแกไข เมื่อถึงบ้านแล้วเปาเล่งถูจึงเล่าความตามสัตย์ทุก ประการ เห้งตันได้ฟังดังนั้นจึงพูดกลบเกลื่อนว่า ถ้าเป็นจริงดังนั้นก็น้บว่าไม่เป็นยุติธรรมเพราะคนเราจะถือ เอาอักษณะสวยงามไม่ได้ ค้องคิดถึงความรู้เป็นประมาณ ครั้งนี้ถ้าจะพูดกันตามหน้าที่เราเป็นใจเสี่ยก็เท่ากับ ท่านมาร้องทุกข์ เราจะค้องช่วยเหลือท่านให้เป็นไปโดยยุติธรรม
เห้งค้นคิดในใจว่าจำเราจะต้องทดลองดูสติปัญญาไหวพริบชายคนนี้ คิดแล้วจึงกล่าวคำโคลงเป็น ปัญหาว่า ปากสุนัขทำไมจึงมีฟันข้าง เปาเล่งถูจึงนึกรู้ทันจึงตอบว่าศีรษะงูก็อาจบ้งเกิดแก้วพญานาคเหมือน กัน เห้งค้นหัวเราะพลางพูดว่าท่านตอบโคลงของเราถูกค้องโดยว่องไว สมควรค้องยกย่องว่าเป็นผู้มีความรู้ เมื่อถามชื่อตัวชื่อแช่เปาเล่งถูแล้ว เทังตันจึงพูดว่าดิแล้วพรุ่งนี้เราเข้าไปในวังจะช่วยกราบทูลพระเจ้าแผ่นดิน
ขอตำแหน่งหน้าที่ให้แก่ท่าน และ1ให้เปาเส่งถูพักอยู่ที่ป้าน1ของดนก่อน
รุ่งชื่นเช้าเห้งตันไปเข้าเฝ้าพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ หลังจากรับสั่งให้จัดกระบวนแห่จอหงวนป๋างั้น และที่าฮวย ขุนนางสามตำแหน่งดามธรรมเนียมแล้ว เห้งต้นจึงลุกจากที่นั่งเข้าไปถวายตำน้บ พระเจ้าซ้อง ยินจงฮ่องเต้ตรัสถามว่าท่านใจเสี่ยงจันนี้มีราชการสิ่งใดหรือ เหงตันกราบทูลว่าการสอบไล่ปีนี้มีนัก,เรียน คนหนึ่งแช่เปาชื่อฟงถู เป็น1ชาวเมืองกุยจิวเสีย มีความรู้ดีกว่าน้กเรียนทั้งปวง แด่พระองค์ทรงเห็นว่า ลักษณะไม่สวยงามจึงไม่โปรดให้เป็นขุนนาง ดามที่ทรงเห็นด้งนั่นก็ชอบอยู่ ด้วยน้กเรียนมีมากอาจเลือก รับได้ แต่ข้าพเจ้าเห็นว่าถ้าพระองค์จะถือเอาวิชาความรัเป็นใหญ่จะดีกว่า เพราะการถือเอาลักษณะเป็น ประมาณนั้น ต่อไปข้างหน้าคนที่มีวิชาก็จะพากันห้อถอยเสีย ด้วยเกรงว่าจะท่รงรังเกียจเช่นเดียวกับเปาเล่งถู บ้านเมืองก็จะขาดคนมีวิชาความรัสำหรับทำนุบำรุงสืบไป ทั้งนี้ขอพระองค์ทรงดำริเสียให้รอบคอบก่อน
พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้จึงตรัสถามเท้งตันว่า เรื่องนี้ท่านทราบมาจากไหน เห้งต้นจึงกราบทูลเรื่อง ที่ไปช่วยเปาเล่งถูเมื่อคีนนี้แต่ต้นจนปลายให้ทรงทราบทุกประการ พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ไต้ทรงฟังก็ดำริ อยู่ในพระฑ้ยว่า เรื่องนี้เราคิดผิดไปจริง ทรงดำริเช่นนี้แล้วก็รับสั่งกับเห้งด้นว่าท่านช่วยชีวิตเปาเล่งถูไวแล พาไปอยู่ในบ้านท่านก็ดีแล้ว เราจะให้คนไปเรียกด้วมาแต่งดั้งให้เป็นขุนนางตามสมควร เห้งด้นเห็นพระเจ้า ซ้องยินจงฮ่องเต้ทรงเห็นด้วยก็ดีใจ ถวายคำนับขอบพร่ะคุณแล้วก็ถอยออกไปอยู่ดามตำแหน่งเฝ้า
โซไต้กังขุนนางตำแหน่งทีนี้งรับสั่งพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ จึงนำตัวเปาเล่งถูขนมาเฝ้า เมื่อเปา เล่งถูมาถึงก็คุกเข่าลงถวายคำนับคอยฟังพระกระแสรับสั่งอยู่ พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้จึงตรัสว่าเราเห็น ลักษณะของท่านผิดธรรมดาเลยไม่ทันคิดให้รอบคอบ หากเทังตันมาแนะนำเราจึงนึกชื่นไต้ บัดนี้เราจะแต่ง ดั้งให้เป็นขุนนางตามสมควร แล้วจึงตรัสถามขุนนางผู้ใหญ่ทั้งปวงว่ายังมีหน้าที่ขุนนางตำแหน่งใดว่างอยู่ บ้าง ชืออันขุนนางผู้ใหญ่เป็นที่สี่โปัวกราบทูลว่า เวลานี้หน้าที่อำเภอเตี้ยตักถ้ยว่างอยู่ ด้วยโง่เตี้ยนอัน นายอำเภอคนเก่าถึงแก่กรรม ใบบอกหัวเมืองเพิ่งส่งเข้ามาถึงเมื่อวานนี้ พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ไต้ทรงฟังก็ มีพระทัยยินดี จึงทรงดั้งให้เปาเล่งถูเป็นนายอำเภอเตี้ยตักภัย รีบสั่งต่อไปว่าท่านจงไปรีบหนังสือเบิกด่านที่ ขุนนางตำแหน่งลี่โป๋วแล้วออกไปรับราชการดามหน้าที่ แต่ท่านอย่าไต้เห็นแก่สินบนหรือลาภสการอันจะ ทำให้เสียราชการแต่อย่างใดเป็นอันขาด
เปาเล่งถูคุกเข่าลงถวายคำนับกราบทูลว่าพระองค์ทรงแต่งดั้งข้าพเจ้าเป็นขุนนาง พระเดชพระคุณ เป็นล้นพัน ไหนเลยข้าพเจ้าจะบังอาจกระทำทุจริตเช่นนั้นไต้ ข้าพเจ้าจะดั้งใจทำราชการฉลองพระเดช พระคุณด้วยความจงรักภักดีต่อพระองค์จนเต็มสดีกำลัง มีให้เป็นที่เสื่อมเสียพระเกียรติยศไต้ พระเจ้าซ้อง ยินจงฮ่องเต้ทรงทราบจากเห้งตันใจเสี่ยงถึงเรื่องฟาเล่งถูจะได้เป็นผู้ช่วยทำนุบำรุงแผ่นดินอยู่แล้ว ครั้นไต้ ทรงฟังเปาเล่งถูพูดจาองอาจเฉียบแหลมก็เป็นที่พอพระทัย จึงตรัสถามเปาเล่งถูว่า ท่านมีลักษณะผิด ธรรมดาเช่นนี้น่าจะมีเรื่องส่วนตัวที่น่าฟังอยู่บ้าง ถ้าไม่ขัดข้องจะเล่าให้ฟังไต้หรือไม่ เปาเล่งถูกราบทูลว่า ข้าพเจ้าเต็มใจจะเล่าถวายดามความสัตย์จริงทุกประการ แล้วก็กราบทูลเรื่องราวของตนตั้งแต่ต้นปลายให้ ทรงทราบ และกราบทูลต่อไปว่าพิ่สะใ/ไมบุญคุณกับข้าพเจ้าอย่างใหญ่หลวงนัก ขอพระองค์ทรงพระกรุณา ด้ายเถิด
พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ไต้ทรงฟังก็มีพระทัยโสมนัสรับสั่งว่า พี่สะใภัของท่านเป็นคนมีสติปัญญา ประกอบด้วยความเมตตาจึต ควรเป็นที่นับถือไต้คนหนึ่งเราดั้งให้เป็นชาปินฮูหยิน ส่วนบิดามารดาของท่าน
นั้นเราตั้งไต่เป็นกวงอกไต้อ เปาเล่งถูได่ตังรับสั่งดังนั้นกิถวายคำนับขอบพระคุณคามธรรมเนียม พระเจ้า ข้องย์นจงอ่องเดรังรับสั่งแก่เต่งตันต่อไปว่า ท่านเป็นขุนนางตงฉินเอาใจใส่ต่อราชการแผ่นดิน คราวนี้ต้อง นับว่าเป็นความชอบชองท่านอย่างหนึ่ง เราอนุญาตไต่หยุดตักเหนื่อยไม่ต้องเผ่าหนึ่งเตอน ตรสแต่ใก็ เสต์จตี้น
เปาเล่งถูตามเต่งตันกลับมากงป้านไต่ลิความย์นดิเป็นที่สต จงพูดแก่เต่งตันว่า ท่าน1ส่วยคุปถมกั ข้าพเจ้าจนได้ดิครั้งนี้เป็นบุญคุณใหญ่หอวงหาที่เปรียบลิได้ ไม่ทราบว่าเมื่อไตข้าพเจ้ารังลิโอกาศตอบแทน บุญคุณท่านไต่บาง เต่งตันตอบว่าเรื่องบุญคุณนั้นท่านอย่าใต้พูดถงเสย เชิญท่านรับไปรับราชการตามหน้าที่ อตส่าต่ทำราชการโตยสจรัตไต่เป็นที่พงแก่ราษฎรทั้งปวง ล้าท่านหมนเอาใจไส่ใต่ลิความชอบแล้ว อกไม่ช้า ก์คงจะได้เสื่อนยคใหญ่ชนไปอก เต่งตันโต่โอวาสสั่งสอนเปาเล่งถูแล้วก็ไปยังต่องชองตน ผ่ายเปาเล่งถูก์คอย รอรับหนังลิอเบกด่านอยู่ที่ป้านเต่งตัน
เปาเล่งถูตักอยู่ที่ปานเต่งตันประมาณสี่หารัน พอได้รับหนังสอเป็กด่านแล้วก็เข้าไปเผ่ากราบทูลลา พระเจ้าแผ่นตน แลวสาเต่งตันออกจากเมืองหอวง เปาเล่งถูกับพวกเช้าพนักงานพากันเดินทางตรงไปยัง เตี้ยตักกุย ไนระหว่างเดินทางนั้นเปาเล่งถูเขียนหนังสอฉปบหนึ่ง เต่าเรื่องของตนที่เป็นไปไนเมืองหอวงโตย ตลอด เขียนเส่ร็จแล้วก็มอบไต่เช้าพนักงานถือโปยังเมืองคุยจิวเสย
ฝ่ายเปาเบะป้วนกับนางหลิลิตั้งแต่เปาเล่งถูผู้บุตรเข้าไปสอบไต่ยังเมืองหลวงแล้วก็อยู่ปานเป็นสุข สบายตัวยกันตลอตมา วนหนึ่ง,ไม่มีก์จขุระสี่งได สามภรรยาพร้อมตัวยบุตรชายบุตรสะใภนั้งสนทนากันอยู่โน ปาน ครั้นได้ทราบว่าเปาเล่งถูใต่คนกอหนังสอมาแต่เมืองหลวงก็บอกคนใช้ไต่นำเช้ามา พนักงานถือหนังสอ คำนับแล้วก็ส่งหนังสอไต่เปาเป้ะป้วนรับมาฉิกออกอ่านต่อหน้าคนทั้งปวงทราบความตลอตแล้วก็ลิความยนดิ เป็นที่ยง สองคนผวเลียต่วเราะแทบไม่หยุดหย่อน ครั้นไต่รางร้อแก่คนก็อหนังสอตามควรแล้วรัตการส่งเสย ไต่กตับ,ไป
เปาเล่งถู เปาปันล้ยทราบว่าน้องชายได้เป็นขุนนางก็ลิความย์นดิ ส่วนนางหลิวลินั้นดิใจยงกว่าฝ่อื่น ตัวยสมกับที่ตนคิตใวทุกประการ เปาเปัะป้วนสามภรรยากล่าวชมเชยนางหลิวลิบุตรสะโภต่าง ๆ แล้วพูด ต่อไปว่า ล้าไม่ได้เช้าอปการะเตี้ยงตเต่งถูมาแล้วไหนเอยเราจะได้เป็นขุนนางลิเกยรดิกงเพยงนี้ เช้าเองกัไม่ เสยแรงพออยได้ลิยคเป็นแห!)นตัวข นางหลิวลิยิ้มแล้วตอบว่า ครั้งนี้ควรต้องคตกงบุญคุณเต่งตันใจเสี่ยงไต่ มาก ล้าไม่ได้เต่งตันใจเสี่ยงแล้วป้านนี้เต่งถูจะไปอยู่ที่ไหนก็ไม่ร อนึ่งก็ได้อาศัยเทพตาฟ้าดินช่วขคุมครอง รักษาตัวขเหมือนกัน จงเผอญใต่ลิคนดิมาช่วยอุปกัมภ ที่ถูกต้องช้คการเช่นใหรัคำนับเทพยคาฟ้าตนจง จะควร เปาเป้ะป้วนได้ฟ้งก็เห็นชอบตัวย จงไต่ช้ตการบวงสรวงเทพาอารักษ์ปานเป็นการสนุกสนานรึ๋นเรัง บรรตาญาติพวกพองก็รัตช้าวของพากันมาแสตงความย์นดิฑวหน้า เมื่อเสรัจการเรียบร้อยแล้วเปาเปัะป้วน สามภรรยาบุตรชายบุตรสะไกัก็อยู่เป็นสชแต่นั้นมา
ยังลิชายคนหนึ่งแช่เต่าชอกัง ตั้งปานเรือนอยู่ที่คำบอโง่หอปอไกล้กับตำบลเตี้ยตักยหนทาง ประมาณยึ๋สบตี้ เต่ากังเป็นคนทุจรัตลิชึ๋อเสยงโต่งตังอยู่โนคำบอนี้คนหนึ่ง มนัสขโหตร้ายคตโกงปราคจาก เมตตารัต ไนปานเต่ากังนั้นตั้งช่องสมเตี้ยงโจรผร้ายไร้คอยดิปล้นราษฎรแอะคนเดินทางอยู่เสมอ อนึ่งเต่ากัง ได้ตั้งโรงเตี้ยมไว้รัมทางหอวงลิทแห่งหนึ่งคอยทำร้ายแย่งชงช้าวชองเรันทองจากคนเดินทางที่มาตักเสมอ ชาวปานไนคำบอนี้ย่อมทราบอยู่ตัวยกันทุกคน แต่ไม่ลิไตรอาจฟ้องร้องว่ากต่าวเพราะเกรงกตัวอำนาจเต่ากัง
ยิ่งนัก	อนี้งพวกขุนคา6เตลาการก็เป็นพรรคพวกของIล่ากิงทั้งสิ้น ใครขืนไปฟ้องร้องก็ต้องเสียเงินเสีย
แรงเปล่า พวกคาลตุลาการหาเอาเป็นธุระจัดการใต้ไม่ เล่ากังประพฤติการทุจริตเช่นนี้มาหลายปี ราษฎร ชาวบ้านถูกกดขี่บีบทั้นไต้ร้บความเดือดร้อนเป็นสาห้ส
ในตำบลนี้มีชายชาวบ้านคน,หนึ่งแซ่จูขึ้อเหลียง ภรรยาชื่อนางจิวรูปร่างงดงาม ผ้วเมียคู่นี้เป็นคน ยากจนยิ่งนัก จูเหลียงติดจะค้าชายก็ไม่มีทุน จึงปรึกษาพร้อมใจกับนางจิวสีภรรยาไปกู้เงินเล่ากังมาทำทุน ค้าขายยี่สิบตำลีง แต่ก็เป็นคราวเคราะต้ขาดทุนปนปี ทั้งทุนกำไรหมดสิ้นต้องเลิกการค้าขาย จูเหลียงเป็นหนี้ เล่ากังอยู่สองปี เล่ากังเลยติดต้นทบดอกรวมเป็นร้อยตำลีง
วันหนึ่งเล่ากังพาพรรคพวกห้าหกคนมาทรงเงินที่บ้านจูเหลียง จูเหลียงไม่สามารถจะหาเงินมาไข้ ใต้ไดจึงอ้อนวอนขอทุเลาไปก่อน เล่ากังโกรธจะเร่งรัดเอาใต้ไต้เดี๋ยวนั้น จูเหลียงจึงพูดอ้อนวอนว่าข้าพเจ้า ไม่มีจริง ๆ ท่านติดเอาทั้งร้อยตำลึง ข้าพเจ้าจะไปหาที่ไหนมาโช์ใต้ใต้ อ้าต้องการแด่เพียงเล็ก ๆ น้อย ๆ ข้าพเจ้าก็จะอุดส่าห้หามาผ่อนไห้ เล่ากังตวาดว่า ต้วเอาเงินของเราไปยังไม่นึกถึงบุญคุณ เราติดเอาเพียง เท่านี้ดืหนักหนาอยู่แล้ว จงรีบเอามาไข้เสียโดยเร็วเถิด จูเหลียงดอบว่าข้าพเจ้าเอาเงินท่านไป ก็เพื่อลงทุน ค้าขาย แต่ข้าพเจ้ากลับขาดทุนหมด เวลานี้จะกินเข้าไปก็ไม่มี ที่ข้าพเจ้าจะร้บผ่อนไห้ท่านเล็กน้อยก็มิไช่ว่า ข้าพเจ้ามีอยู่แล้ว คิดว่าจะไปหยิบยืมมาผ่อนไข้ไห้ท่านดอก ท่านจงเห็นอกข้าพเจ้าบ้างเถิด
เล่ากังได้ฟังก็ยิ่งโกรธมากขึ้น ร้องว่า เจ้าจะเอาไปค้าขายชาดทุนไต้กำไรอย่างไรเราไม่รู้ด้วย รู้แต่ ว่าเจ้าเอาเงินของเราไปก็ต้องเอามาไข้ให้เราเท่านั้น อ้าไม่มีจริง ๆ จงเอาเมียของเจ้าไปขายเอาเงินมาไข้เรา ก็ได้ จูเหลียงถูกเร่งรัดหนักเช้าก็หมดปัญญาไม่รู้จะพูดอย่างไรต่อไป เล่ากังจึงงพรรคพวกไห้กลมรมกัน ทำร้ายจูเหลียง พวกบ้านใกล้เรือนเคยงที่เห็นต่างพากันสงสารจูเหลียงยิ่งนัก แต่เกรงกลัวอำนาจเล่ากังจึง ไม่กล้าช่วยเหลือ นางจิวสีภรรยาอยู่ข้างไนเห็นเขาทุบดืสามีก็มีความสงสาร ร้องไห้พลางวิ่งออกมาขอร้องไร้ เล่ากังเห็นนางจิวสีภรรยาจูเหลียงหน้าตาหมดจดก็ชอบใจร้องสั่งพรรคพวกไห้จับด้วนางจิวสีไร้แล้วพูดว่า อ้ามันไม่มีเงินให้ก็ต้องจับเอาเมียมันไปเป็นเมียเรา พรรคพวกได้ฟังก็ปล่อยมีอจูเหลียงตรงเช้าจับด้วนางจิวสี ฉุดออกไปนอกบ้าน
จูเหลียงเห็นเล่ากังฉุดภรรยาไป ก็แค้นใจลีมเกรงกลัวอะไรทั้งสิ้น รีบวิ่งไล่ดามมาข้างหลังโดยไม่ติด ชีวิต พรรคพวกเล่ากังจึงช่วยกันกล้มรุมถีบเดะจูเหลียงล้มควิ่าล้มหงายอยู่กับพื้นติน จูเหลียงตัวคนเดียว เห็นจะสูไม่ไต้ก็ร้องไห้รารักภรรยา และมีความแค้นใจยิ่งนักพูดขึ้นด้วยเสียงอ้นตังว่า บ้านเมืองไม่มีขึ่อมีแป บ้างเลยหรือ ที่นี้เราจะไปพึ่งใครเล่า ครั้นจะไปฟ้องร้องยังโรงศาลก็ไม่มีเงินจะเสีย เทพยดาฟ้าตินช่างไม่เห็น แก่คนจนบ้างเลย พูดพลางก็เดินร้องไห้กลับบ้าน
ฝ่ายเปาเล่งถูเดินทางมาไกล้จะถึงตำบลเตี้ยต้กกู้ยเหลือบไปเห็นชายคนหนึ่งเดินร้องไห้มาดามทาง จึงติดแต่ไนใจว่าชายคนนี้คงจะได้รับความเดือดร้อนอะไรมาเป็นแน่ ติดแล้วเดินเข้าไปถาม จูเหลียงเห็นมีคน มาถามก็เงยหน้าขึ้นดู เห็นชายคนหนึ่งแต่ต้วสุภาพ จึงตรึกตรองอยู่ไนใจว่า เมื่อเขามีแก่ใจเช่นนั้นแล้วก็ควร บอกไปดามดรงเกลือกว่าเขาจะสามารถช่วยเหลือเราไห้พ้นความเดือดร้อนไต้บ้าง ติดดังนั้นแล้วก็เล่าเรื่อง ทั้งแต่ต้นจนปลายให้เปาเล่งถูฟัง
เปาเล่งถูทราบเรื่องโดยตลอดแล้วก็โกรธ พูดขึ้นด้วยเสียงอ้นด้งว่ามันทำเช่นนี้จะไข้ไต้หรือบ้าน เมืองคงไม่ยอมปล่อยไห้อ้ายคนขนัดนี้ทำการทุจริตอยู่รั้าไปตอก แต่เดิมมาทำไมพวกเจ้าเมืองกรมการจึงไม่
๙
กำจ้ตยันเล่า จูเทสียงลอบว่าท่านคงเป้นคนมาจากที่อื่นจึงไม่ทราบเรื่องราวตลอด อ้ายเล่ากังคนนี้ประพฤติ การทุจริตชั่วรายยิ่งนัก ใช้อำนาจกดชื่ป็บคั้นราษฎรให้ใต้ร้บความเดือดร้อนอยู่เนือง ๆ ในบ้านก็ตั้งซ่องเลี้ยง พวกโจรไวคอยดืปอ้นราษฎรมามากต่อมาก ทั้งยังตั้งโรงเตี๊ยมไว้ริมทางหลวงอีกแห่งหนึ่ง คนเดินทางไม่ท้น รเข้าไปพ้กก็ถูกม้นทำร้ไยแย่งชิงเอาฑร้พย์สินเงินทองเสียสิ้น ใครขืนไปฟ้องร้องยังโรงศาลก็เสียเงินเปล่า ด้วยบนศาลตุลาการเป็นพรรคพวกของยันทั้งนั้น พวกชาวบ้านจึงพากันเกรงกลัวอำนาจของยันทุกคน เปาเล่งถูได้ฟังจึงถามต่อไปว่า ถ้าเช่นนั้นการที่ยันแย่งเอาภรรยาของท่านไป มิต้องยอมให้ยันทำเล่นดาม สบายหรือ ท่านควรต้องรีบไปฟ้องร้องจึงจะถูก จูเหลียงจึงว่าเวลานี้นายอำเภอถึงแก่กรรมแล้วขุนนางใหม่ ที่จะมาแทนก็ยังมาไม่ถึง ครั้นจะไปฟ้องที่ในเมืองก็ไม่มีค่าเดินทาง ความเดือดร้อนของข้าพเจ้าเป็นเช่นนี้ ท่านจงเห็นเถิด เปาเล่งถูจึงบอกขึ้นว่าคนที่มาเป็นนายอำเภอใหม่นี้แซ่เปาชื่อบ้นจิ๋น เป็นเพื่อนรักกับเรา พรุ่งนี้คงจะมาถึงที่ว่าการดอก เวลานายอำเภอออกไปจัดการเซ่นไหว้เจ้าหลักเมือง ท่านจงไปร้องทุกข์ต่อ เขาเถิด เราเฮงก็จะไปที่อำเภอเหมือนกัน จะได้เลยไปบอกเพื่อนเราให้เขาช่วยกำจัดอ้ายผู้ร้ายคนนี้เสีย ราษฎรจะได้มีความสุขต่อไป แต่บัดนี้เราเห็นท่านยากจนน่าเวทนานักเราจะให้เงินท่านสิบตำลึงเพื่อเป็นค่า ใช้สอยไปพลางก่อน พูดแล้วก็ส่งเงินให้
จูเหลียงเมื่อไต้ร้บเงินจากเปาเล่งถูสิบตำลึงก็รีบกลับมายังบ้าน ให้มีความยินดีนึกขอบคุณเปาเล่งถู อยู่มิวาย พอรุ่งขึ้นเช้าก็ออกจากบ้านมาคอยเปาเล่งถูอยู่ริมทางที่จะไปยังศาลหลักเมือง เปาเล่งถูพร้อมกับ ขุนนางกรมการเมื่อจัดการบวงสรวงเจ้าหลักเมืองตามธรรมเนียมเสร็จแล้วก็กลับมาตามทาง จูเหสียงเห็น เกี้ยวนายอำเภอจึงตรงเข้าไปร้องทุกข์ แต่เจ้าพนักงานตวาดให้หลีกทางไป เปาเล่งถูนั้งอยู่ในเกี้ยวมองเห็น จูเหลียงมาร้องทุกข์ดามที่สั่งไว้จึงสั่งการให้กรมการพาตัวไปที่ว่าการด้วย ครั้นถึงที่ว่าการเปาเล่งถูรีบออกมา นั้งยังเจ่หมืงที่ชำระความ พวกพนักงานยืนเรียงรายอยู่สองช้างทาง ขณะนั้นจูเหลียงหมอบอยู่ที่หน้าโต้ะ ครั้นไต่ยินเสียงนายอำเภอออกมาจึงเหลือบขึ้นดู พอมองเห็นหน้าเปาเล่งถูก็ตกใจ นึกขึ้นมาได้ว่าชายที่พบ กับเราเมื่อวานนี้ คอนายอำเภอใหม่นี้เอง ชะรอยจะปลอมตัวออกเที่ยวตรวจตราทุกข์สุขของราษฎรเป็นแน่ ดูท่าทางเป็นคนเอาการเอางานตั้งใจปราบปรามคนร้ายจริง จูเหลียงคิดอยู่ในใจฉะนี้แล้วก็หมอบนิ่งอยู่ เปาเล่งถูจึงถามว่า ท่านผู้นี้มืชื่อ1โดแซ่1โด ไต้ร้บความเดือดร้อนอย่างไร จงเล่าไปให้แจ่มแจ้ง
จูเหลียงได้ฟังจึงแจ้งว่าข้าพเจ้าแซ่จูชื่อเหสียง ไต้รับความเดือดร้อนเพราะเล่ากังข่มเหงข้าพเจ้า เหลือ๓น แล้วก็เล่าเรื่องราวตั้งแต่ต้นมาจนเล่ากังแย่งชิงภรรยาไปให้เปาเล่งถูทราบสิ้นทุกประการ เปาเล่งถู จึงว่าแก่จูเหลียงว่า เรื่องที่ท่านร้องทุกข์กล่าวโทษเล่ากังนี้เป็นคดืร้ายแรงสำคัญอยู่ จะทำการสะเพร่าเหลว ไหลไม่ได้เป็นอ้นขาด ต้องหาหลักฐานพยานประกอบให้แน่นแฟ้นเราจึงจะชำระให้ จูเหลียงก็ยืนคำอยู่ว่า ข้าพเจ้าให้การดามสัตย์จริง เปาเล่งถูสอบถามปากคำจนแน่ใจแล้ว จึงสั่งให้คุมตัวจูเหลียงไร้แล้วกลับไป ข้างใน สั่งคนสนืฑให้ไปตามพวกกรมการเช้ามาทั้งหมด คนเหล่านั้นไต้ทราบว่า เปาเล่งถูเรียกตัวก็พากัน เข้าไปคำนับคอยฟังคำสั่งอยู่พร้อมหน้า เปาเล่งถูจึงถามว่าพวกท่านใครมืแมือเข้มแข็งบ้าง เราต้องการรู้จัก ต้วสักหน่อย
พนักงานได้ฟังนายอำเภอใหม่ซักถามเช่นนั้น ต่างก็มีความสงสัยด้วยไม่ทราบว่านายอำเภอมื ความประสงต้อย่างไร เข้าใจไปเสียว่าจะชักฟอกเอาตัวพรรคพวกคนร้าย จึงตอบพร้อมกันเป็นเสียงเดียวว่า พจกข้าพเจ้าเป็นพนักงานอยู่ที่อำเภอนี้มาหลายปี มิได้คิดจะประพฤติการทุจริตชั่วร้ายอย่างไร จึงมิได้ฝืกห้ด
๕
เพลงอาวธ่ไร้เลข เปาเล่งถูหัวเราะแล้วพูดว่า ท่านทงหลายอย่าเข้าใจผิด ที่เราอยากรู้จักก็ปรารถนาเลือก คัดไว้ใช้ในราชการดอก เพราะการจับคนร้ายจำเป็นจะต้องใช้คนมื?เมือเหมือนกัน เราจะเล่าอะไรให้ท่านฟัง ลักเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเดินทางมาจากเมืองหลวงนั้น เราสบได้ความว่าในตำบลนี้มืชายชึ๋อเล่ากังดั้งซ่องเลี้ยง โจร ประพฤติกาวกดขี่เบียดเบียนราษฎรต่าง ๆ เรามีความประสงค์จะกำจัดม้นเสีย ร้นนั้พอดีจูเหสียงมาร้อง ทุกข์ว่า เล่ากังแย่งชิงภรรยาของเขาไป ครั้นเราจะไปจับตัวมันมาลงโทษก็เกรงว่าพวกโจรจะต่อลัแล้วพากัน หลบหนีไปเสีย เราจึงถามพวกท่านดู เผื่อใครมีเ]มือจะได้ไปจับคนร้ายด้วยกัน
พวกพนักงานค่อยฟังดังนั้นก็ได้คลายวิตกจึงบอกดามความจริงว่าพวกข้าพเจ้าไม่มีใครชำนิชำนาญ เพลงอาวธดอก แต่มืพนักงานมาใหม่อยู่สองคนกำลังห่น์ม?!มือเข้มแข็ง คนหนึ่งชื่อเดียเหล็งอีกคนหนึ่งชึ๋อ เตยเอา นอกจากสองคนนึ้แล้วก็ไม่เห็นมีใครเป็นคนมี?เมือ
เปาเล่งถูได้ฟังก็มีความยินดี สั่งให้หาด้วเดียเหล็งเดียเฮาเข้ามาข้างใน คนทั้งสองได้ทราบก็ริบเข้า มาคำนับเปาเล่งถ แล้วยีนอย่ข้างหนึ่ง เปาเล่งถฟัศดรปร่างเห็นลักษณะผื่งผายสมควรเป็นคนมี?เมือ จึงพด
V	1	ป	ข่มิ	บ่
แก่คนทั้งสองว่า เราเห็นท่านเป็นคนมี?เมือพอใช้การได้ จะให้ท่านไปที่ตำบลโง่หลีปอจับตัวเล่ากังคนร้ายมา ให้เรา จงคอยระวังอย่าปล่อยให้หลบหนีไปได้เป็นอ้นขาด เราจะจัดทหารให้ไปด้วยลักสองร้อย แม้นทำการ สำเร็จกลับมาเราจะบาเหนิจรางวัลให้ถึงขนาด เดียเหล็งเดียเฮาร้บคำแล้ว ฟาเล่งถูก็เขียนหนังสือไปถึงขงบู ซึ่งเป็นที่ซิวเอี๋ยขอทหารมาสองร้อยคน ขงบูจ่ายทหารให้ครบดามจำนวนแล้ว ฟาเล่งถูจึงมอบหมายให้แก่ เตียเหลีงเตียเฮา กำชับสั่งว่าคนในบ้านเล่ากังมีเท่าใดต้องจับมาให้หมด เดียเหล็งเดียเฮาคำนับรีบสั่งถอย ออกมาจัดแจงเตรียมเครื่องศาสตราวุธพร้อมแล้ว ก็รีบยกไปตำบลโง่หลีปอโดยเร็ว
ฝ่ายเล่ากังตั้งแต่แย่งชิงนางจิวสีภรรยาจูเหลียงมาได้ เห็นรูปงดงามก็ต้องใจ พูดจาเกลี้ยกล่อมจะ ให้นางจิวสีเป็นภรรยาก็ไม่สมคิด ถึงแม้เล่ากังจะไข้อำนาจกดขี่ประการใด นางจิวสีมีความซื่อสัตย์ต่อสามืลั ยอมตายไม่ยอมเป็นภรรยาเล่ากัง เล่ากังจะห้กโหมเอาด้วยกำลังก็เกรงนางจิวสีจะฆ่าตัวดายเสีย โดยนีก เสียดายรูปร่างอยู่จึงให้เอาตัวไปจำข้งทรมานไร้
ร้นนั้นเล่ากังนั้งสนทนากับนางพวงสีภรรยาอยู่ในดีก หญิงคนใช้วิ่งหน้าดื่นเข้ไมาแจ้งว่ามืพวก ทหารมาล้อมบ้านไร้ เล่ากังได้ฟังก็ตกใจจนขวัญบิน พอจัดแจงจะหนีออกจากบ้าน เดียเห่ลีงก็วิ่งสวนเช้ามา เล่ากังเหนจวนตัวจึงตรงเข้าต่อลักับเดียเห่ล็ง เดียเฮาวิ่งเข้าไปช่วยเดียเหลีงต่อลักับเล่ากัง มืช้าเล่ากังก็เสียที เตียเหลีงเตียเอาจับตัวไต้ให้ทหารมัดไร้ บรรดาคนในบ้านเล่ากังมีเท่าใดก็ถูกจับหมดทั้งหญิงชาย เด็ก ยู่ใหญ่ พวกทหารเที่ยวด้นไปพบนางจิวสีภรรยาจูเห่ลียงเข้าก็เลยนำตัวไปด้วย เดียเหลีงเดียเฮาจึงให้ทหารปีดประตู บ้านใส่กุญแจเสีย แล้วคุมตัวเล่ากังกับพรรคพวกกลับไปย้งที่ว่าการอำเภอ พวกชาวบ้านได้ทราบว่ากรมการ จับเอาตัวเล่ากังไปก็มีความยินดียิ่งนัก พากันออกปากว่าเทพยดาไม่เข้าด้วยคนผดตั้งแต่นี๋ไปพวกเราคงนอน ดาหลับ ราษฎรคนใดที่เป็นพรรคพวกเล่ากังพ่อรู้เรื่องก็ตกใจพากันหลบหนีไปสิ้น
ฝ่ายเดียเหลีงเดียเฮาครั้นคุมตัวเล่ากังมาถึงที่ว่าการก็สั่งให้ดีกลองสัญญาณขึ้น เปาเล่งถูได้ยิน เสียงกลองก็รีบสวมเครื่องยศออกมานั้งที่ว่าการ เดียเห่ลีงเดียเฮาเข้าไปคำนับแจ้งว่า ข้าพเจ้าร้บคำสั่งให้ไป จับตัวเล่ากังที่ตำบลโงหลปอนั้น บ้ดนึ่จับมาได้ทั้งคร้วเรือนแล้ว เปาเล่งถูได้ทราบก็มีความยินดียิ่งนัก สั่งให้ หาตัวเล่ากังกับพรรคพวกเข้ามา สักครู่หนึ่งเจ้าพนักงาน ก็ตุมเล่ากังกับครอบคร้วเข้ามาคุกเข่าลงคำนับอยู่ พร้อมหน้า เปาเก่งถูร้องตวาดถามเล่ากังว่า เจ้าบ้งอาจดั้งซ่องเลี้ยงโจรไร้ในปาน แลดั้งโรงเดื่ยมไร้ริมทาง
คอยดีปล้นแย่งชงทำร้ายราษฎรคนเดินทางจริงหรือไม่ ถ้าจริงจงรับสารภาพมาแด่!ดยดี เล่าทังใหการภาค เสธว่าข้าพเจ้าไม่ได้สั่งช่องไนบ้านเลย โรงเตี้ยมนั้นเป็นของข้าพเจ้าก็จริง แต่ไม่ไถ้ทำการทจริตถ้งกล่าวตา เปาเล่งถูพูดต่อไปว่า ความมีดของเจ้าอ้งมีอก เถ้าไข้อำนาจกดชื่บีบคนราษฎรไห้ไถ้รับความเดือดร้อนต่าง ๆ บุตรภรรยาไครสวยงามก็พาพรรคพวกเข้าแย่งรงฉุดคร่าเอาไป ข้อนี้จริงหรือไม่ เล่ากงเกยงว่าท่านไล่!ทษ ข้าพเถ้าเปล่า ๆ ทงนี้น ถ้วโจกฑ่ทว่านี้อยู่ไหนจงมาว่ากล่าวกันดามธรรมเนียม ซึ่งจะมาปรักปร่าข้าพเจ้า โดยไม่มีหลักฐานพยานนี้จะไข้ไถ้หรือ
เปาเล่งถูจงว่า เถ้ามันลัญซาดีผ้รายปากแข้ง ถ้าริบสารภาพเสยแต่โดยดโทษก็จะเบาบางสง แมน เราหาถ้วโจกท์มาไหเถ้าจะว่าอย่างไรเล่า เล่ากังตอบว่าเมื่อมีถ้วโจทกัมาข้าพเจ้าก็จะไถ้แล้คดีบ้าง ขณะนี้น นางจิวสีหมอบอยู่ที่หน้าโถ้ะจิงตรงเข้าไปขี้แจงแก่เปาเล่งถูว่า ข้าพเจ้าชื่อจิวสีสามีชื่อจูเหลียง เล่ากงไดไข้ อำนาจฉุดคร่าข้าพเจ้าไปเพื่อจะเอาเป็นภรรยา แล้วก็เล่าเรื่องที่เป็นมาแต่ตนจนปลายไถ้เปาเล่งถูฟังจนตลอด เปาเล่งถูไถ้ทราบว่าหญงนั้นคอนางจิวสี จิงสงไถ้เรียกถ้วจูเหสียงออกมา บอกว่าภรรยาชองท่านมาอยู่ที่นี้ แล้ว ท่านจงไปพบปะกันเก็ด
ขณะนั้นสามีภรรยาได้พบกันมีความยินดีจนน้ำตาไหล รู้สึก,ขอบคุณฟาเล่งถูเป็นที่ยิ่ง เปา(.ส่งถู จิงร้องตวาดเล่ากังว่า ทนี้เถ้าจะต่อล้ว่าอย่างไรเล่า กันไดนั้นเล่ากังก็นีกรไถ้ว่าจูเหลยงมาเป็นโจทก็จิงไถ้การ แก็ถ้าว่า ข้าพเจ้าไม่ไถ้แย่งข้งภรรยาของจูเหสียง ความจริงจูเหสียงเป็นหนี้ข้าพเจ้าไถ้กเงินไปร้อยคำสีง นานมาแล้ว ข้าพเจ้าไปทรงถามจนถึงบ้านเป็นหลายครั้ง แด่จูเหลียงแกล้งบิดพลิ้วไม่ใช้เงินให้ ข้าพเจ้าหมด หนทางที่จะทำอย่างไร จิงออกอบายถ้บเอานางจิวสีภรรยามาไวที่บ้าน ข้อนี้เป็นความจริง แด่หวงว่าจะขด เอาไวเป็นถ้วจำนำเท่านั้น ถ้าจูเหลียงนำเอาเงินมาไข้ไห้ข้าพเจ้าหมดแล้ว ข้าพเจ้าก็จะส่งถ้วนางจิวสีคนไปไถ้ ซึ่งข้าพเจ้าจะไถ้มีเจตนาแย่งข้งเอาไปเป็นภรรยานั้นหามีไถ้
เปาเล่งถูไถ้ฟ้งถ้งนั้นก็โกรธนัก เอามีอดบโถ้ะร้องดวาดว่า ความประพฤดีของเถ้านั้นเราย่อมรู้อยู่ สิ้นแล้ว ยงจะข้นแก้ถ้าอยู่อกหรือ เล่ากังก็คงปฏิเสธไม่ยอมรับอยู่ดามเดิม เปาเล่งถูข้ดใจยิ่งนัก จึงสั่งไห้ เฆี่ยนเล่ากังสองร้อย พวกนักการก็จ้บถ้วเล่ากังควาลงเฆี่ยนจนครบสองร้อยทตามคำสง เปาเล่งถูจิงพูดว่า ถ้าเถ้าริบเสียโดยดีก็คงไม่ถ้องเฆี่ยินดี ฑนี้เจ้าจะไถ้การตามสัตย์จริงหรือมังเล่า เล่ากังเถียงว่า ข้าพเจ้าไม่ได้ ทำมีด จะไถ้ยอมริบอย่างไรไถ้ ฟาเล่งถูร้องตวาดว่าคดีมีพยานอยู่ชัดเจนเช่นนี้กังไม่ยอมรับเป็นสัตก็ แล้ว เรื่องอื่น ๆ ไหนเลยมันจะรับสารภาพเล่า พูดเท่านั้นแล้วก็สั่งไถ้เอาเครื่องทรมานออกมา ให้จับตัวเล่ากัง เข้าเครื่องบีบโดยเร็ว นักการจิงไข้เครื่องบีบบีบหน้าแข้งเล่ากัง เล่ากังมีความเจ็บปวดเหลือก๐าล้งที่จะทนได้ จึงคิดอยู่ในใจว่าล้าเราข้นทำปากแข้งก็จะต้องตายลำบากน่าทุเรศ ไหน ๆ จะตายแล้วก็ให้ตายโดยสะดวก เถีต คิดแล้วร้องบอกว่า ข้าพเจ้ายอมรับเป็นสัตย์แล้ว เปาเล่งถูจึงให้คลายเครื่องบีบออกเสีย สั่งนักการไถ้หา กระดาษพู่กัน1โถ้เล่ากังเข้ขนคำสารภาพมาโดยเร็ว เล่ากังก็เขียนคำไถ้การรับสารภาพความมีดของตนที่ได้ กระทำไร้ทุกสิ้งทุกอย่าง เสร็จแล้วพนักงานก็นำไปให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูอ่านดูดลอดแล้วก็มีความยินดี จึง บอกแก่จูเหลียงกับภรรยาว่าคดีของท่านเป็นอ้นเสร็จแล้วจงพาภรรยากลับไปบ้านเสียเถีด
จูเหลียงกับนางจิวสีมีความยินดีหาที่เปรียบมีได้ คุกเข่าลงคำนับกล่าวคำขอบคุณแล้วก็พากันกลับ ไป ฟาเล่งถูจึงปริกษาโทษเล่ากังว่ามีความมีดชั่วร้ายอย่างมหันด้ ต้องตีด้วยกระบองจนดายคาที่ ตัดสินแล้ว ก็สั่งไถ้เสียเหลงเอากระบองออกมาดีเล่ากัง เดีงเหลีงรับคำสั่งฉุดตัวเล่ากังควาลงกับพึ๋น ดีลงไปได้สิบสามท
๗
เล่ากังก็ขาด1ใจตาย เปาเล่งถูให้เอาศพไปทิ้งเสีย1โนปา แล้วให้5บทรัพย์สมบัติของเล่ากังไว้เป็นของหลวง นางพวงสีห้ภรรยาเล่ากังนั้น บงคบให้บวชเป็นข้อยู่รัด ส่วนคน,ใช้หล้}งชาขในบานก็ปล่อย1ให้ไปอยู่ตาม ภูมิลำเนาของตน แต่นั้นมาเปาเล่งถูก็มิชื่อเสียงโด่งดังเลื่องลือไป พวกราษฎรในท้องที่อำเภอเตี้ยตักกัย พากันสรรเสริญว่านายอำเภอคนใหม่นี้มีความสามารถกำรัดคนร้ายสำคัญได้โดยมิได้เห็นแก่หน้าบุคคล พวกตุล่าการก็พากันเกรงข่ามไม่อาจจะประพฤติเหลวไหลเหมือนแต่ก่อน ราษฎรก็ค่อยมีความสุขขึ้น
รันหนึ่ง เปาเล่งถูนั่ง้ทำการอยู่ที่อำเภอ เวลานั้นมืชายสองคนเก็ตวิวาททุมเถียงกันมาแด่ไกล ครั้น มาถึงหน้าอำเภอก็พากันขึ้นมาบนที่ว่าการ คุกเข่าลงค่าน้บอยู่หน้าโต๊ะทั้งสองคน เปาเล่งถูจึงถามว่าเจ้าสอง คนเก็ดวิวาทกันด้วยเรื่องอะไร ชื่อแซ่อย่างไร ใครเป็นโจทย์เป็นจำเลยจงบอกมาโดยเร็ว ชายคนหนึ่งแจ้งว่า ข้าพเจ้าเป็นโจทย์ชื่อกังเสง จำเลยือเต๊ยวห้อเชงอยู่บานใกล้เคียงกัน จำเลยได้กู้เงิน1ข้าพเจ้าไปยี่สิบดำลืง ล้ญฌาว่าจะใช้ให้ภายไนสองเดือน ครั้นถึงกำหนดข้าพเจ้าไปทรงถามที่บ้านจำเลย จำเลยจึงชำระเงินให้ ข้าพเจ้าถูกต้องตามสัญญา	แต่ในระหว่างที่ข้าพเจ้าย้งอยู่บ้านจำเลยนั้นบังเอิญมีเพื่อนมาชวนไปธุระ
ข้าพเจ้าจึงเอาเงินยี่สิบตำลึงนั้นฝากจำเลยไว้ก่อน ศรั้แเสร็จธระกลับมาจะขอริบเงินคีนไป จำเลยกลับปฏิเสธ ว่าไม่ได้รับฝากไว้ ข้าพเจ้าจึงต้องพาเอาด้วมาที่นี่ ขอท่านได้โปรดตัดสินให้จำเลยคีนเงินให้แก่ข้าพเจ้าด้วย
เปาเล่งถูทราบความตลอดแล้วจึงถามเคียวห้อเชงว่า โจทย์เขาฟ้องกล่าวหาเจ้าเช่นนี้เจ้าจะแล้ว่า อย่างไร เดียวห้อเข่งก็ให้การว่า ข้อที่โจทย์ว่าข้าพเจ้ากู้เงินมายี่สิบตำลึงนั้นเป็นความจริง แด่เมื่อถึงกำหนด ข้าพเจ้าได้ใช้เงินให้แก่โจทย์เป็นการเสร็จสิ้นก่นแล้ว ข้อนี้โจทก์ก็รับ ส่วนที่ข้าพเจ้าย้กยอกเงินฝากนั้นเป็น ความเท็จทั้งสิ้น โจทย์รับเงินมาจากข้าพเจ้าแล้วเอาไปท้าอะไรเสียข้าพเจ้าหาทราบไม่ เปาฟงถูเห็นคำโจทย์ จำเลยยันกันเช่นนั้นจึงถามกังเสงว่า เจ้ามีพยานรู้เห็นในเรื่องนี้บ้างหรือไม่ กังเสงก็ตอบว่าเวลานั้นจำเลยกับ ข้าพเจ้าอยู่ด้วยกันแด่ลำพ้งสองคนเท่านั้น เปาเล่งถูเห็นเป็นคดีเลื่อนลอยไม่มีหลักฐาน จึงพูดไกล่เกลี่ยแก่ เจ้าทรัย์ว่า เจ้าเองก็ริบอยู่ว่าจำเลยไข้ให้แล้วไม่พอที่จะหาความร้อนใจเลย กังเสงก็ให้การยืนคำอยู่ว่า ข่อ ท่านจงโปรดพิจารณาให้แตกห้กออกไปเถิด เพราะข้าพเจ้าหาได้กล่าวหาโดยเหลวไหลไม่ ล้าข้าพเจ้าน้าเอา คำเท็จมาร้องเรียน พิจารณาเป็นสัตย์แล้วข้าพเจ้าจะยอมริบโทษทุกอย่าง
เปาเล่งถูเห็นกังเสงให้ล้อยคำมนคงก็นึ่งคีดอยู่ในใจว่า เรื่องนี้เดียวห้อเข่งคงจะย้กยอกเอาไว้จริง แต่ครั้นเราจะลงโทษก็ไม่มีหลักฐานพยานเพียงพอ นึ่งตรีกดรองอยู่เป็นนานจึงมองเห็นอุบายอย่างหนึ่ง ก็สั่ง พนักงานให้คุมตัวกังเสงเข้าไปเสียข้างใน เหลือแต่เดียวห้อเข่งอยู่คนเดียว เปาเล่งถูจึงแกล้งขู่ว่า เจ้าเป็นคน โลภเห็นแก่เงินทองของเขาจริงควรต้องรับโทษหนัก แด่เรายังมีความเวทนาเจ้าอยู่ จึงจะยอมผ่อนกันให้ สักอย่างหนึ่ง เราจะเขียนอักษรคำว่าเงินลงไว้ไนฝ่ามือเจ้า แล้วเจ้าต้องเข้าไปคุกเข่าอยู่ในห้องจนถึงเวลาบ่าย ล้าตัวอักษรนั้นยังคงอยู่ไม่ลบเลือนเราจะยอมยกโทษให้	เดียวห้อเข่งได้ฟัง ให้นกกระหยี่มใจเป็นที่สุด
พนักงานก็เขียนตัวอักษรคำว่าเงินลงในฝ่ามีอทางข้าย แล้วคุมตัวเข้าไปไว้ไนห้องสับแห่งหนึ่ง ครั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงเรียกเตยเหลืงเข้ามากระซบสั่งว่า เจ้าจงไปที่บ้านเดียวห้อเข่ง กระทบหลอกภรรยาว่า บัดนี้สามี ยอมรับเป็นสัตย์แล้ว ให้มาเอาเงินที่บ้านไปคีนเจ้าของเข่าเสีย ล้าภรรยาเดียวห้อเข่งปฏิเสธเจ้าจงจ้บเอาตัว มาด้วย
เดียเหล็งคำนับลารีบไปถึงบ้านเดียวห้อเข่ง บอกแก่นางลื่อสีภรรยาเดียวห้อเข่งดามคำสั่ง นาง ลื่อสิปฏิเสธว่าไม่รู้ไม่เห็น เดีขเหสิงจึงเกาะตัวมาอำเภอชี้แจงให้เปาเล่งถูทราบทุกประการ เปาเล่งถูว่าแก่
๔
นาง9๐สีว่า บัดนี้สามีเจ้ายอมสารภาพบอกว่าเวลานี้เงินก็ยังอยู่ครบล้วน เหคุไฉนเจ้าจึงกล้าปฏิเสธเล่า ถา เจ้ายังไม่เห็นจริงจงคอยฟังคำของสามีเจ้าเถิด ทันใดนั้นจึงสั่งเดียเฮาให้พาคัวนางลื่อสีไปถามเดียวห้อเชงว่า เงินนั้นยังคงบริบูรณ์อยู่หรือบกพร่องไปบ้าง เดียเธาก็เองถามเดียวห้อเซงอยู่นอกห้อง
เดียวห้อเชงไม่ทราบว่าเป็นอบายทั้งไม่รู้ว่าภรรยาของตนถูกจับมา ได้ยินเสียงเองถามก็สำคัญว่า ถามถึงอักษรเงินที่เขียนไวในฝ่ามือจึงรีบขานออกมาตัง ๆ ว่า ยังบริบูรณ์ดีอยู่ ข้าพเจ้าไม่อาจทำให้บกพร่อง เลย เดียเอาจึงพานางลื่อสีกลับมาหาเปาเล่งถู นางลื่อสีสำคัญว่าสามียอมรับสารภาพจริง เลยหมอบก้มหน้า นิ่งอยู่ เปาเล้งถูจึงแกล้งขู่นางลื่อสีว่าสามีเจ้ายอมเบสารภาพทุกอย่างแล้ว บอกว่าเวลานี้เงินยังครบบริบูรณ์ เจ้ายังกล้าปฏิเสธอีกหรือ หญิงใจเายเช่นนี้ล้าไม่ลงโทษให้หนักที่ไหนจะยอมวับเป็นสัตย์
นางลื่อสีตกใจกล้วจนคัวสั่น จำเป็นต้องเบสารภาพว่าทั้งนี้เป็นคัวยสามีข้าพเจ้าคนเดียว วันนั้น ก้งเสงไปทรงเงินที่บ้าน สามีข้าพเจ้าก็เอาเงินมาชำระให้เสร็จแล้ว เผอิญกังเสงมีธุระจำเป็นต้องไปทางอื่น จึงกลับเอาเงินยี่สิบตำลึงนั้นมาฝากสามีข้าพเจ้าไว้ก่อน เมื่อเสร็จธุระกลับมาจะขอวับเงินคืนไป สามีข้าพเจ้า บ้งเกิดโลภเจตนาคิดจะโกงเอาเงินนั้นเสียจึงไม่คืนให้ บัดนี้เขายอมวับสารภาพแล้ว ข้าพเจ้าก็มิอาจกล่าวเท็จ ขอท่านจงโปรดยกโทษให้แก่ข้าพเจ้าเสียเถิด คัวเงินเวลานี้ยังเก็บไว้ในบ้านครบทั้งยี่สิบตำลึง ล้าข้าพเจ้าได้ กลับไปก็จะนำมาคืนให้กังเสงจนครบ
เปาเล้งถูเห็นนางลื่อสีร้บเป็นอัดย์แล้ว จึงสั่งให้เดียเหล็งคุมคัวเดียวห้อเซงออกมา เดียวห้อเชง เหลือบไปเห็นภรรยาก็สะคุ้งใจ รีบคุกเข่าลงคำนับอยู่ตรงหน้า เปาเล้งถูเองตวาดว่าเมียเจ้าให้การวับเป็น สัตย์หมดทุกข้อแล้ว เจ้ายังจะปากแข็งหรือ เดียวห้อเชงตกใจคัวสั่นมีความกลัวยิ่งนัก นึกแค้นใจภรรยาของ ตนว่าไม่ควรจะมารับสารภาพเลย แต่ไหน ๆ เนื้อความก็แตกแล้วจำเป็นค้องยอมรับโดยดี คิดแล้วจึง อ้อนวอนขอความกรุณาว่า เวลานั้นข้าพเจ้าใจเบาเห็นผิดเป็นชอบไป ขอท่านได้กรุณาคัวยเกิด เวลานี้เงิน ยังอยู่ในบ้าน ข้าพเจ้าไม่ได้เอาไปใช้สอยอะไรเลย ขอให้ข้าพเจ้ากลับไปจะได้รีบนำเงินมาคืนให้แก่กังเสง โดยเร็ว
เปาเล้งถูเห็นจำเลยยอมให้การรับสารภาพตามสัตย์จริงแล้ว ก็สั่งให้นำคัวกังเสงออกมาข้างนอก กังเสงคุกเข่าลงคำนับอยู่ตรงหน้าเปาเล้งถูจึงคัดสินไปว่าในคดีเรื่องนี้ เดียวห้อเชงคิดจะโกงจะยักยอกเอาเงิน ของกังเสงเสีย เห็นว่าจำเลยมีความผิดจริงแต่หากเป็นคนโง่เขลาลุแก่อำนาจโลภเจตนา ทั้งเงินของกลางยัง คงอยู่โดยครบล้วน เห็นว่ายังไม่ควรต้องได้รับโทษหนัก ให้เฆี่ยนเสียยี่สิบทีแล้วปล่อยคัวไป ส่วนเงินของ กลางดองคืนให้แก่โจทย์ เปาเล้งถูพิจารณาคดีเสร็จแล้วก็กลับ เดียวห้อเชงถูกดีมีความเจ็บปวดอย่างสาห้ส เวลาเคินไปบ้านให้นักแค้นใจภรรยายิ่งนัก พูดว่าเจ้าไม่ควรให้การรับสารภาพต่อนายอำเภอเลย นางลื่อสี ตอบสามีว่า ก็ข้าพเจ้าได้ยินเสียงท่านพูดอยู่ว่า เงินยังอยู่จะไม่ให้ข้าพเจ้าให้การตามตรงอย่างไรเล้า
เดียวห้อเชงจึงนักรู้ขึ้นมาท้นท็ว่า เราเสียกลนายอำเภอเสียแล้ว เวลาที่เขียนคัวอักษรคำว่าเงินใน ฝ่ามีฮเรามีได้นักเสียเลย ต่อบัดนี้จึงมาคิดเห็น ครั้งแล้วก็นิ่งก้มหน้าเดินต่อไปจนถึงบ้าน กังเสงตามไปรับเงิน แล้วก็กลับไป บรรดาราษฎรที่พากันมาดู ต่างก็ชมเชยว่านายอำเภอมีสติปัญญา สามารถพิจารณาคดีเที่ยง ธรรมไม่มีผู้ใดเสมอเหมือน
อยู่มาวันหนึ่ง พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเคัเสด็จออกประทับ ณ พระที่นั่งกิมส่วนเคัย ขุนนางผู้ใหญ่ น้อยถวายคำนับเฝ้าอยู่ตามสำคับ ขณะนั้นอันขี เจียะสิน บ้นปีวโป่ว ขุนนางผู้ใหญ่ทั้งสามกราบทูลว่า ตั้งแต่
๙
พระองค์ฑรงโปรด1ให้เปาเล่งถูไปรับหน้าที่เป็นนายอำเภอเตี้ยตก(ไยมาได้สองปีแล้ว บัดนี้ในตำบลนั้นก็ปราด จากโจรผู้ร้าย ราษฎรทำมาหาก็นเป็นสุขสบายยิ่งนัก เห็นว่าเปาเล่งถูมีสติปัญญาสามารถ อุตส่าห์เอาใจใส่ใน ราชการ ทำนุบำรุงบ้านเมืองด้วยความจงรักภักดีต่อพระองค์โดยแห้ ขอได้โปรดมีรับสั่งให้หาต้วเข้ามายัง เมืองหลวง แต่งดั้งให้มียศดักดั้สูงขึ้นไป เปาเล่งถูจะได้มีน้ำใจรับราชการฉลองพระเดชพระคุณต่อไปอีก พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงเห็นชอบด้วย จึงมีรับสั่งให้ข้าหลวงเชิญลายพระหัตถ์ออกไปเรียกตัวเปาเล่งถู เข้ามายังเมืองหลวง
เปาเล่งถูกับเดียเหลีงเดียเฮาเดินทางไปถึงเมืองเปียนเหลียง แล้วพากันตรงไปบ้านเห้งตัน เปา เล่งถูบอกคนเฝ้าประตูให้ไปแจ้งยังข้างใน ไม่ข้าดนเฝ้าประตูก็ออกมาน้าเข้าไป คนดั้งสองได้พบกันเข้ามี ความยินดียิ่งนัก เปาเล่งถูคุกเข่าลงคำนับตามธรรมเนียมแล้วนั้งลงข้างหน้า เห้งด้นจึงว่าแก่เปาเล่งถูว่าท่าน จากเราไปรับหน้าที่นายอำเภอเป็นเวลาสองปีเศษ ได้หมั่นเอาใจใส่สอดส่องทุกข์สุขของราษฎรโดยเห็นแก่ บ้านเมืองจริง ฮันขี เจียะสิน บ้นปีวโป้รขุนนางผู้ใหญ่ดั้งสาม จึงช่วยกราบทูลยกย่องความชอบของท่านให้ ทรงทราบ พระเจ้าแผ่นดินทรงยินดีจึงรับสั่งให้หาท่านกลับเข้าไป ท่านกลับมาครั้งนี้คงได้เลี๋อนยศเป็นขุนนาง ชั้นสูงขึ้นไปเป็นแน่ เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี กล่าวคำขอบคุณด้วยถ้อยคำต่าง ๆ เห้งด้นสั่งให้จ้ด โต๊ะหาเครื่องสุราอาหารมาเลี้ยงดูเป็นอ้นดี สองคนนั้งเสพสุราอยู่ด้วยกันเป็นที่สบาย พลางสนทนาด้วยข้อ ราชการบ้านเมืองพกหนึ่ง พอควรแก่เวลาแล้วต่างก็ไปนอน
รุ่งขึ้นเข้าเห้งตันกับเปาเล่งถูแต่งเครื่องยศเสร็จแล้ว ก็,นั่งเกี้ยวไปในวัง พอพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ เสด็จออก เปาเส่งถูก็เข้าไปคุกเข่าลงถวายคำนับกราบทูลว่า พระองค์รับสั่งให้ข้าพเจ้ากลับเข้ามายังเมือง หลวงนั้นเป็นพระคุณหาที่สุดมิได้ ขอให้พระองค์เจริญพระชนม์ยืนยาวนับด้วยหมื่นปีเถิด พระเจ้าข้อง ยินจงฮ่องเต้ทรงโสมนัสรับสั่งว่า ท่านมีความอุตสาหะในราชการ ทำนุบำรุงให้ราษฎรมีความสุขด้วยความ สามารถ เห็นชัดว่าท่านจงรักภักดีต่อเราจริง ตรัสชมเชยแล้วรับสั่งถามขุนนางผู้ใหญ่ดั้งหลายว่า เปาเล่งถู มีความชอบครั้งนี้สมควรจะเลื่อนยศให้เป็นขุนนางตำแหน่งใด โขยจ้นใจเสี่ยงฝ่ายขวาจึงกราบทูลขึ้นว่า ข้วบ้นหัวเจ้าเมืองไคฮงฮู้มีความชราไม่สามารถจะร้บราชการได้ต่อไป ได้มีหนังสือเข้ามากราบทูลลาออก จากหน้าที่หลายวันแล้ว ขอพระองค์ทรงดั้งให้เปาเล่/1ถูเป็นเจ้าเมืองไคฮงฮู้ รับราชการสนองพระเดชพระคุณ ต่อไปเถิด ภายหลังเมื่อมีความชอบในหน้าที่ราชการยิ่งขึ้นจึงค่อยเรียกกลับเข้ามารับราชการในเมืองหลวง เป็นขุนนางชั้นสูงต่อไป พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงเห็นชอบด้วย รีบสั่งแก่เปาเล่งถูว่า เราดั้งให้ท่านเป็น เจ้าเมืองไคฮงฮู้ จงรีบไปรับหน้าที่ดูแลอย่าให้ราษฎรมีความเดือดร้อนขึ้นได้ ฟาเล่งดูถวายคำนับรับตราดั้ง เป็นเจ้าเมืองแล้ว จึงกราบทูลไปว่า ตั้งแต่ข้าพเจ้าออกจากบ้านมาจนบัดนี้ก็ช้านานแล้ว ไม่ทราบว่าบิดา มารดาจะเป็นประการใดบ้าง ขอพระองค์ทรงโปรดให้ข้าพเจ้าลาพักราชการลักสองเดือนจะได้มีโอกาศไป เยี่ยมบิดามารดา เมื่อถึงกำหนดจะรีบไปรับราชการฉลองพระเดชพระคุณตามรับสั่ง พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ทรงอนุญาตแล้ว เปาเล่งถูก็ถวายคำนับถอยออกไป
ขณะนั้น ขุนนางตำแหน่งองหมีงเข้าไปถวายคำนับกราบทูลว่า บัดนี้เจ้าเมืองคุยเต๊กฮู้ขึ้งขึ้นกับ เมืองห้อหน้ามีหนังสือบอกเข้ามาว่า ฝนแล้ง ราษฎรทำนาไม่ได้ผล พากันอดอยากได้รับความเดือดร้อนเป็น สาหัส ขอพระองค์ทรงโปรดตับความทุกข์เข์ญให้แก่ราษฎรดั้งปวงด้วยเถิด พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ได้ทรง ฟังจึงรับสั่งว่า ถ้าราษฎรได้รับความเดือดร้อนถึงเพยงนั้น เราก็ต้องให้ขุนนางน้าข้าวปลาอาหารออกไปแจก
๒๐
จ่าย*ามสมควร ขณะนั้นเดียวบุนเองขุนนางตำแหน่งเปียโฟ้วเชี่ยจึอกราบทูลขึ้นว่า เบกวยก๊กกู*ขึ้งเป็น จ๐หงวน พระองคโปรดไห้ช่วยราชการอยู่ก้บฟ้าพเจานั้น เป็นผู้มีความสามารถดีอยู่ ฟ้าพเฝ้าเฟ้นสมควร ไห้เป็นฟ้าหลวงออกไปฟ้ดการที่เมืองคุยเลักอู้ คงจะไคราชการเป็นแน่
พระเจ้าฟ้องขนจงฮ่องเดไล้ฑรงฟังก็สบอธยาลัย รับสั่งไห้หาเบกวยเฝ้ามาเฝ้า ครัสถงการที่เดียว
บุนเองเป็นผกราบทูลแนะนำไห้เฝ้าใจดลอดแล้ว จึงมีรับสั่งแก่เบกวยด่อไปว่า เราสั่งไห้เฝ้าเป็นฟ้าหลวงคุม
เงนสีบหมึ๋นตำลงออกไปแจกจ่ายไห้แก่ราษฎรที่เมืองคุยเลักอู้ เจาคองเอาใจไส่ค่อราชการ อปาไฟ้อำนาจ
กดขึ่ราษฎรให้ไดรับความเดือดฟ้อนเป็นลันขาด เสร็จราชการกลับมา เราจะแด่งสั่งไหมยคใหญ่ขึ้นไปดาม
สมควร เบกวยถวายคำนับรีบรีบสั่งแล้ว พระเจ้าฟ้องยนจงฮ่องเลัก็เสด็จขึ้น ขุนนางผู้ใหญ่ผู้น้อยค่างพากัน
กลับบาน เปาเล่งถูก็กลับมาถึงบ้านพรอมเห้งลัน เมื่อคนสั่งสองสนทนาก้นอยู่นั้น เปาเล่งถูจึงพูดก้บเห้งลัน
ว่า ฟ้าพเจาไดรับอนุญาตไห้หยดพักราชการกลับไปบ้านไดสองเดือน หนทางไปถงเมืองทุนหนำคุยลังไกล
นัก ฟ้าพเฝ้าคดจะออกเดินทางก้นรุ่งขึ้น จะได่มเวลารีบไปรับราชการพันคามกำหนด ก้นนี้จงบอกไหท่าน
ทราบเสียก่อนแล้วจะลาไปเป็นการด่วน เห้งลันไล้ฟังลังนั้นก็สั่งไห้ฟ้คโลัะและสุรามาเลี้ยงส่งตามธรรมเนี้ยม
เปาเล่งถร้สึกขอบคุณเห้งลันเป็นที่สุด จงพดขึ้นว่าท่านมีบุฌคุณอย่ก้บฟ้าพเฝ้า1ใหญ่หลวงนักไม่ทราบว่าเวลา ชด่ จิ จิ 11 1 * จิ 11 *
ไดจงจะมีไอกาสทดแทนคุณท่านบาง เหงลันหัวเราะแล้วคอบว่า ท่านก้บเรามืไช่เป็นคนอื่น เราหาถอว่าเป็น บุญคุณอะไรด่อก้นไม่ เพราะเราทำดามหน้าที่ของมนุษย์ล้องช่วยเหลือก้น ถาท่านถอว่าเรามีบุญคุณ ท่าน ก็ไล้ดอบแทนบุญคุณไพัแก่เราแล้ว ลัวยท่านไล้ทำคุณประโยชน์ไพัประฟ้กษ์แก่คนสั่งปวง มีเสียทีที่เราก้กไคร่ ไววางใจเลย แด่นัลัยเราชอบเคารพนับถอผู้มีความสัตย์ด่อบ้านเมือง เมื่อ,ได้มาเฟ้นท่านเป็นขุนนางตงฉ์น ช่วยปราบปรามคนทุจร็ดโดยเล็งเฟ้นความทุกข์สุขของราษฎรเป็นใหญ่ลังนี้แล้ว เรากลับเฟ้นท่านมีบุญคุณ ต่อเราเสีย.อีก เพราะท่านทำบุญคุณไพัแก่บ้านเมืองก็เท่ากับทำคุณใพัแก่คนทุกคนเหมือนกัน เปาเล่งถูเฟ้น เหงลันยกย่องคนเช่นนั้นจงดอบว่า ท่านยกย่องฟ้าพเฟ้ใเก็นไปนัก สงที่ฟ้าพเจาไคทำไปแล้วนั้นเป็นหนำที่ ของฟ้าพเจาสั่งสิ้นและฟ้าพเฝ้าไล้ดิครั้งนี้ไม่ไข่เพราะท่านดอกหรือ หาไม่ฟ้าพเจาคงคายเสียแล้ว แค่นลัยท่าน ชึ๋อดรงจึงคิดประมาณคนคามวลัยของผู้มีสติปัญญา แพ้จริงครั้งนี้นับว่าเป็นบุญวาสนาของฟ้าพเฝ้ายิ่งนักที่ไล้ ท่านเป็นที่พง
เพังลันจึงพูดว่า เมื่อท่านจะคิดเช่นนั้นก็ตามใจเถิด แค่เวลานี้เราอยากจะพูดอะไรกับท่านลักอย่าง หนึ่ง คอเวลานี้ที่เมืองคุขเลักอู้ขึ้งขึ้นกับเมืองห้อหนำบ้งเก็ดฝนแลังราษฎรพากันอคอยากเคอดฟ้อนอย่าง สาหัส เจาเมืองมีหนังสือบอกเฝ้ามากราบทูล เดียวบ้นเองรีบกราบทูลแนะนำให้เบกวยคุมพระราชทรัพย์ ออกไปเสียก่อน เรารู้อยู่ว่าเดียวบ้นเองเป็นขุนนางกังฉินเฟ้นแก่ลาภยศฝ่ายเดียว มันแนะนำเบกวยขึ้นก็ ประสงคจะเอาหน้าพระเจ้าแผ่นดิน ลัวยเบกวยเป็นก๊กกูน้องนางเบคุยฮุย อนึ่งเบกวยก็เป็นพรรคพวกของ มันสั่งเป็นคนมักไดอยู่ลัวข ดีร้ายคงร่วมกันฉ้อโกงเงินหลวงทำไห้ราษฎรไล้รับความเดือดฟ้อนหนักขึ้น ท่าน ออกไปเป็นเจาเมืองไคขงอู้ครั้งนี้ ก็ไม่ห่างไกลกับเมืองคุยเลักอู้นัก สั่งขึ้นอยู่ไนเมืองห้อหนำแฟ้ด้วยกันสั่ง สองเมือง ท่านช่วยเอาใจไส่คอยสีบข่าวคราวฟังดด้วย ก้าเบกวยทำไห้ราษฎรไครับความเคอคฟ้อนอย่างไร แล้ว ท่านจงมีหนังสือบอกเล่าความผดมาไห้ทราบ เราจะนำขึ้นกราบทูลพระเจ้าแผ่นดินช่วยลับฟ้อนราษฎร ไห้น้อยลง ก้าเขาประพฤติดิไนราชการกลับมาเราก็จะช่วยกราบทูลไห้พระราชทานยคลักคสูงขึ้นไปคามสมควร
เปาเล่งถูไล้ฟังเรื่องตลอดแล้วจึงคอบว่า ท่านเป็นขุนนางคงฉินแพ้ เอาใจไส่สอคส่องไนราชการ
๒*
ทั่วไป ท้งคอย1ให้มีความสุขแก่ราษฎรทั่วทั้งแผ่นดิน ขาพเจามีความเคารพนับถือยิ่งนัก สอยคำที่ท่านสั่งไว้ ประการใด ขาพเจาจะขอจดจำใส่ใจไว้ทั้งสั่น ครั้นกินโต๊ะเสร็จแล้วกพอเป็นเวลาพลบคา สองคนนั่งสนทนา กันด้วยราชการเมืองอย่างอื่นต่อไปจนสมควรแก่เวลากิแยกกันไปนอน รุ่งขึ้นเช้าเปาเล่งถูจัดแจงลาเห้งด้น เสร็จแล้วก็พาเดียเหลิงเดียเฮาออกจากบ้านพร้อมด้วยพนักงานทั้งปวง เห้งดันตามออกมาส่งจนถึงหน้าประตู เปาเส่งถูคำนับลาพากันออกจากเมืองหลวงเร็งร้ดไปดามทาง
ฝ่ายเปาเบ๊ะป้วนกับนางหลีสี อยู่บ้านมีความสุขด้วยกันทั้งครอบครัว วันนั่นไม่มีธุระอะไรก็นั่ง สนทนากันอยู่ในบ้าน ขณะนั่นคนใช้เช้ามาคำนับแจ้งว่าบุตรท่านไปรับราชการได้เลื่อนยศ บัดนี้ลาพ้กกลับ มาบ้านสองเดือน ให้พนักงานมาล่วงหน้ามาแจ้งว่าอีกประเดี๋ยวจะมาถึง เปาเบ้ะบ้วนได้ฟังก็มีความยินดี บอกแก่นางหลีสีกับเปาบ้นถ้ย เปาบ้นล้ยสองคนพี่น้องว่า น้องชายเจ้าไปเป็นขุนนางกลับมาแล้ว เร่าพากัน ออกไปรับที่หน้าบ้านเถิด
นางหลิวสีได้ทราบว่าเปาฟงถูกลับมาก็มีความยินดียิ่งนัก เพราะตั้งใจคอยอยู่ทุกเวลา พอเปาเบ้ะบ้วน ออกมาถึงประตูหน้าบ้าน เปาเล่งถูก็มาถึงดรงเข้าไปคำนับต่างคนต่างมีความยินดีเป็นอันมาก แล้วก็พากัน เข้าไปในบ้าน จัดแจงจุดธูปเทียนคำนับเทพยดาฟ้าดิน และคำนับปูย่าดายายดามประเพณี เปาเล่งถูก็คุกเข่า คำนับบิดามารดา เปาเบ้ะบ้วนนางหลีสีประคองบุตรชายให้สุกขึ้นแล้วเปาเล่งถูจึงแสดงความเคารพต่อพี่ชาย ทั้งสอง เวลานั่นพี่สะใภ้ทั้งสองคนก็นั่งอยู่ที่นั่นด้วย เปาเล่งถูจึงพูดแก่นางหลิวสีพี่สะใภ้คนที่หนึ่งว่า ตั้วช้อจง รับความเคารพของข้าพเจ้าด้วย ขฮให้ข้าพเจ้าคุกเข่าลงคำนับเป็นการตอบแทนคุณด้วยเถิด นางหลิวสีตอบ ว่า ท่านอย่าใช้กิริยาถึงอย่างนั่นเลย เรามิใช่คนอื่นที่ไหนมาดอก หาเป็นการสมควรที่ท่านจะยกเอาบุญคุณ ขึ้นมากล่าวไม่ เพียงว่าท่านได้เป็นขุนนางข้าพเจ้าพลอยมีชื่อเสียงด้วยก็เป็นที่ยินดีพออยู่แล้ว เปาเล่งสู่จึงว่า แต่เดิมถ้าไม่ได้ท่านช่วยอุปถ้มภ้Iหนเลยวันนี้ข้าพเจ้าจะได้เป็นขุนนางกลับมาเล่า พระเดชพระคุณของท่าน มีอยู่ใหญ่หลวงนัก ควรแล้วที่ข้าพเจ้าจะต้องแสดงความเคารพเพื่อเป็นความดีแก่ข้าพเจ้าต่อไป
เปาเบ้ะบ้วนกับภรรยาก็ช่วยพูดแก่นางหลิวสีว่า เจ้าเป็นผูลี้ยงตูเขามา บัดนี้เขามีเกียรติยศกลับมา ถึงบ้านเป็นที่เชิดชูแก่แช่เปาสืบไป เห็นได้ว่าเจ้าเป็นสตรีที่มีสติปัญญาสามารถคนหนึ่ง สมควรจะตองให้เขา แสดงความเคารพเป็นการตอบแทน เจ้าอย่าเกี่ยงงอนเลย นางหลิวสีก็เป็นอันจนใจจำเป็นต้องยอมปฏิป้ติ ตาม เปาเล่งถูจึงคุกเข่าลงคำนับอยู่กับพื๋น นางหลิวสีประคองให้ลุกขึ้น เวลานั่นต่างคนก็มีความยินดีด้วยกัน ทั่วทั้งบ้าน บรรดาญาติพี่น้องรู้เรื่องก็จัดหาช้าวของพากันมาแสดงความยินดีทั่วไป เปาเบ้ะบ้วนจึงให้จัดโต๊ะ มาเลี้ยงตูกันเป็นที่รื่นเริงสนุกสนานอยู่หลายวัน
ฝ่ายเบกวยก๊กกูรับพระกระแสรับสั่งคุมพระราชทรัพย์สีบหมื่นตำลึงออกไป.แจกจ่ายให้แก่ราษฎร ครั้นเดินขบวนมาถึงเมืองห้อหนำแช้ บรรดาเจ้าเมืองกรมการกีพากันออกมาคอยรับสั่ง ฌกวยหยุดพ้กพอ สมควรแก่เวลาแล้ว ก็สั่งให้เดินขบวนเลยมาจนถึงเมืองกยเต๊กฮู้ พวกเจ้าเมืองกรมการต่างพากันออกมาคอย ต้อนรับช้าหลวงถึงนอกเมืองเนืองแน่นไปทั้งสองฟากทาง ด้วยรู้ว่าช้าหลวงก๊กกูน้องพระสนมพระเจ้าแผ่นดิน ขุนนางทั้งปวงมีความกล้วเกรงยิ่งนัก พอขบวนหยุดก็ให้จุดประทัดสัญญาณขึ้นสามนัด ครั้นแล้วก็พากัน เข้าไปในเมือง จัดกงก๊วนให้พักเป็นที่สำราญ บรรดาขุนนางด่างคนส่งเทียบเช้ามาแสดงความเคารพอยู่ เนือง ๆ เบกวยจัดแจงออกหมายประกาศให้ราษฎรทราบทั่วถึงกันแล้ว พอถึงวันกำหนดก็ให้ตั้งต้นแจกจ่าย เงิน บรรดาราษฎรที่ยากจนเข็ญใจ ต่างพากันมาริบเงินด้วยความยินดี
๒๒
ทีแรณบกวยก์เอา11*ใส่ตรวจดราด้วยตนเองอยู่สองสามรน ต่อมาทเพกเฉยทอดทิ้งไม่เอาเป็นธุระ คิดเห็นแต่ความสนุกแพสุราร้นบังคา ให้คนสนิทไปสืบเลาะหาหญิงรูปงามมาขับร้องเล่นตามสบาย การแจก เงินนั้นมอบให้ขุนนางรองจัดการจ่ายไปดามลำพัง คนเหล่านั้นกิพากันคิดเบียดบังเอาพระราชทร้พย หาไค จ่ายให้ตามกาหนดไม่ ทั้งใช้อำนาจบังคับกตขึ่ราษฎรโดยพลการ ราษฎรค่างได้รับความเสือคร้อนทั่วไปทั้ง เมือง พวกเจ้าเมืองกรมการไต้ทราบก็มิอาจว่ากล่าวคัวยเกรงกลัวอำนาจเบกวยก้บพรรคพวกยิ่งนัก เบกวย กับพวกยิ่งไต่ใจประพฤตแก่การชั่วร้ายทุจริตทุกร้นมา
ครั้นครบกำหนดสองเสือน เปาเล่งดูก็ออกเดินทางไปริบหน้าที่เจ้าเมียงไคขงผู้ เมืองไคธงผู้นี้เป็น คัวเมืองใหญ่มีอำเภอขึ้นอยู่สามลิบสี่อำเภอคัวยก้น เปาเล่งถูหมนเอาใจสอดส่องความทุกขสุขของราษฎรอยู่ เสมอ คัดสนความยุติธรรมมีได้เห็นแก่ของกำนัลลาภสการอย่างใด บ้านเมืองจงเรียบร้อยโจรยู่ร้ายเบาบางลง ราษฎรไต่ริบความสุขทั่วก้น
เยเบกวยก๊กกํดั้งแค่ไปเป็นช้าหลวงอยู่ที่เมืองกุยเคักธก็มีได้เอาใจใส่ดามหน้าที่ คิคแค่ความสนุก หาหญิงสาวเช้ามาขับร้องเสพสุราคัวยทุกร้นมีได้ขาด เงินหลวงที่คมมาแจกจ่ายให้ราษฎรนั้นเบกวยกิเบียด บังบักยอกเอาไว้ใช้ส่วนคัว ทั้งก้งแปงออกเป็นของกำนัลลอบส่งไปให้เสียวบนเองบังเมืองหลวง ส่วนพรรค พวกก็ถีออำนาจเที่ยวกดขี่ราษฎรล่วงประเวณีลูกเมียเขา เบกวยรู้แล้วก็นิ่งเฉยเสียไม่ว่ากล่าว ราษฎรต่างได้ ร้บความเสือดร้อนยงขึ้นทุกร้น พวกขุนนางกรมการเมืองกุยเต๊กฮู้มีความร้อนใจเป็นที่ยิ่ง แค่ก็ไม่มีใครอาจ ว่ากล่าวคัวยกล้วเกรงอำนาจเบกวยอยู่ ครั้แจะไปฟ้องร้องบังโรงศาลก็เห็นว่าคงทำอะไรเบกวยไม่ได้ จึงค้อง นิ่งอยู่
ต่อมาเมืองกุยเด๊กฮู้ฝนฟ้าค่อยดกต้องตามฤดูกาล ราษฎรทำไร่ไถนาพอเก็บเกี่ยวไต้ผลบ้างจึงมี ความสุขดีขึ้นกว่าปีก่อน ร้นหนึ่งเบกวยไม่มีชุระอะไรก็พาเบเฮงคนใช้ร่วมใจกับพรรคพวกออกไปเที่ยวดู ผู้หญิงสวยที่ว้ด ด้วยร้นนั้นเป็นร้นขึ้นคาหนึ่ง ราษฎรชาวบ้านพากันออกไปไหว้พระมากต่อมาก ขณะเมื่อ เดินมาดามทางนั้น เบกวยไต้เห็นหญิงคนหนึ่งกำลังนั้งขักผาอยู่ที่ช้างบ่อน้ำหน้าบ้าน รูปร่างงดงามดังนางฟ้า พอฒกวยเห็นเช้าก็ต้องใจหยุดยีนดูอยู่ หญิงนั้นรู้ท่าจึงรีบเก็บผ้ากลับเข้าไปในบ้านปิดประตูเสียทันที เบกวย จ้องตาดูจนเผลอสติ เมื่อเห็นหญิงงามเข้าไปเสียในบ้านก็ใจหายไม่เป็นอ้นที่จะไปไหว้พระ เลยสั่งให้เดิน ขบวนกลบ
ครั้นถึงกงก๊วน เบกวยก็เรียกเบเฮงเช้ามาชักถามว่า เมื่อเราเดินจะไปไหว้พระตามทางเมื่อกี้นี้นั้น ไต้เห็นหญิงงามคนหนึ่งกำลังชักผ้าอยู่เจ้ารู้หรือไม่ว่าหญิงคนนั้นเป็นลูกเมียใคร เบเฮงได้ฟังจึงตอบว่าหญิง นั้นชื่อนางจนสีเป็นเมียของซิวจ้ายคนหนึ่งชื่อจี้หลิน มาอยู่กับสามีประมาณสองปีแล้ว ที่บ้านอยู่ด้วยกัน สองคนผ้วเมียเท่านั้น เวลานี้จี้หลินสามีร้บจ้างเป็นครูสอนหนังสือ เบกวยจึงว่าแก่เบเฮงต่อไปว่า หญิงคนนี้ รูปร่างงดงามไม่มีหญิงใดเสมอเหมือน เรามีความพอใจเป็นที่สุด อยากจะไดไว้เป็นภรรยาน้อย แต่บังมอง ไม่เห็นช่องว่าจะท่าอย่างไรจึงจะได้หญิงคนนั้นสมด้งใจนึก
เบเฮงนึ่งอยู่ครู่หนึ่งจึงตอบว่า ข้าพเจ้ามีอุบายอยู่อย่างหนึ่งท่านจงมีหนังสือไปเทียบเชิญจี๋หลิน มาร้บหน้าที่เสมียนอยู่ในนี้ เมื่อลวงเอาคัวมาไต้แล้วจงมอมเหล้าเสียให้เมาสิ้นสติ ช่วยก้นจ้บบัคไปถ่วงเสียที่ บ่อน้ำในสวนดอกไม ภายหลังจึงไปหลอกภรรยาอีกชั้นหนึ่งว่า สามีป่วยบอกให้มาดามไปเขี่ยมไข บอกเช่น นี้ใหนเลยนางจะกล้าขัด เมื่อดกเช้ามาถึงในบ้านเรา ท่านจะทำอย่างไรก็ต้องไต้สมความปรารถนา เมื่อเสร็จ
๒๓
ราชกา,เก*บ้เ,ข้าไปเมืองหลวงก็จะใต้พานางคนนี้เ,ปดวยกัน ใครเลยจะรู้เรื่องว่าเราไต้มาอย่างไร ข้าพเจ้า เห็นว่าทำอย่างนี้มิดชิดกว่าทางอนมาก
เบกวยได้ฟังก็มีความยินดีออกปากชมว่าอุบายของเจ้าดืนัก แล้วจัดแจงเขียนหนังเอเทียบส่งให้ เบเองไปจัดการโดยเร็ว วันนี้นเผอิญจี้หลินอยู่บานไม่ไดไปไหน เบเฮงเข้ามาพบด้วส์งหนังสือเทียบให้ดู จี้หลินรับมาอ่านทราบความตลอดแล้วก็มีความยินดื พูดกับเบเองว่าข้าพเจ้าขอบใจก๊กกูยิ่งนัก ท่านจงกลับ ไปบอกเถิดว่าประเดี๋ยวข้าพเจ้าจะตามไปที่กงก๊วน เบเฮงจึงตอบว่า ก๊กกูกำลังคอยพบด้วท่านอยู่เชิญท่าน ร็บไปโดยเร็วเก็ด พูดแล้วก็คำนับลากลับไป จี้หลินจึงพูดกับนางจี้นสืภรรยาว่า เบกวยก๊กกูมีหนังสือเทียบ มาเชิญให้เป็นเสมียนอยู่ในนี้น แต่นี้ต่อไปเราสองคนผัวเมียก็จะพนทุกข์ยากไม่ต้องเดือดร้อนอีกแล้ว นาง จี้นสีตอบสามีว่า เบกวยเป็นคนพาลใจคอโหดราย เสี้ยมสอนคนไซให้ประพฤติทุจริตกดขี่ข่มเหงชาวบ้านอยู่ เสมอ ภายหลังคงมีความเดือดร้อนเป็นแน่แท้ ท่านอย่าไปเลย จี้หลินตอบว่า เขามาเชิญเราไปรับหน้าที่ เสมียนอยู่ในบ้านคงไม่เป็นไรหรอก เจ้าจงวางใจเสียเถดอย่าเพ่อร้อนใจไปก่อนเลย อนึ่งเบกวยก็เป็นถึง จอหงวน ธรรมดาผู้ที่เคยเล่าเรียนหนังสือม้กมีความรักใคร่ชอบพอคบคนที่มีวิชาความรู้เหมีฮนกัน
นาง1จี้นสีได้ฟังสามีชี๋แจงดังนั้นก็กำ,ขบต่อ,ไปว่า ท่านจะไปก็ต้องระมัดระว้งตัวจงดี อย่าได้สมรู้ร่วม คิดทำการกดขี่ชาวบ้านเป็นอ้นขาด จี้หลินก็รับคาภรรยาแล้วออกจากบ้านตรงมาถึงกงก๊วนบอกคนเฝ้าประตู ให้เข้าไปแจ้งยังข้างใน เบกวยได้ทราบว่าจี้หลินมาก็จัดแจงออกมาต้อนรับ จี้หลินแสดงความเคารพตาม ธรรมเนียมแล้วก็ตามเบกวยเข้าไปข้างใน เบกวยจัดที่นั่งให้ตามสมควร คนใช้ก็ยกน้ำชาออกมาดั้งจี้หลิน จึงพูดกับฒกวยว่า ท่านมีเทียบไปเรียกด้วข้าพเจ้ามาทำงานทั้งนี้นับว่าเป็นพระเดชพระคุณอ้นสงสุด เบกวย ตอบว่าที่นี่ขาดหน้าที่เสมียนอยู่คนหนึ่ง เราได้ยินวำท่านมีวิชาความรู้สูง จึงให้คนไปเชิญท่านมาทำงานอยู่ ด้วยกัน พูดแล้วก็ดั้งคนใช้ให้จัดโต๊ะสุราอาหารเข้ามาเลี้ยงตู คนใช้ยกโต๊ะเข้ามาดั้งแล้ว เบกวยจึงว่าแก่ จี้หลินว่า ข้าพเจ้าจัดหาของรับประทานไว้บ้างเล็กน้อย เชิญท่านเสพสุราอาหารด้วยกันเถิด
จี้หลินไม่รู้เท่านึกขอบใจเบกวยเป็นอันมาก แล้วคนทั้งสองก็เข้านั้งโต๊ะเสพสุราสนทนากัน เบกวย แกล้งทำกิริยาเป็นความรักใคร่ ชักชวนให้เสพสุราบ่อย ๆ จี้หลินไม้รู้ว่าเป็นอุบายหามีความระแวงสงสัย อย่างใดไม่ก็ดื่มสุราจนหมดจอกทุกที ครั้นถึงเพลากลางคืนจี้หลินก็เมามายจนเผลอสติ เบกายเห็นจี้หลิน ต้องอุบายเมาสุราเต็มที่แล้ว จึงดั้งคนให้ยกโต๊ะออกไปเสีย แล้วให้คนสนีฑที่ไว้วางใจไต้หลายคนมาช่วยกัน หามจี้หลินทิ้งลงไปในบ่อน้ำที่สวนดอกไมหลังกงก๊วน จี้หลินก็จมน้ำตายอยู่ในบ่อนั้น บ่อน้ำนี้เป็นบ่อเก่า นมนานหลายร้อยปีกันบ่อล็กเหมือนเหว ความจึงรู้ไปถึงพญานาค ครั้นพญานาครู้วาเบกวยกระทำการบาป หยาบช้าเจตนาแย่งชิงเอานางจี้นสีภรรยาจี้หลินจึงไดคิดฆ่าสามีเสีย แต่จี้หลินคนนี้ยังไม่ถึงเวลาด้บสูญควร จะช่วยชีวิตไว้ จึงหยิบเอายาวิเศษมาใส่ไว้ในปากจี้หลินเมีดหนึ่ง แล้วดั้งปีศาจให้นำวิญญาณจี้หลินส่งไปยัง เมืองมี
ฝ่ายเบกวยครั้นทำการสมคิดแล้วก็มีความยินดื เรียกเบเฮงคนสนีทเข้ามาดั้งให้จัดเลี้ยวไปรับนาง จี้นสีภรรยาจี้หลินตามที่คิดไว้ เบเฮงก็จัดบ่าวหามเลี้ยวมาถึงหน้าบ้านร้องเรียกให้เปิดประตูแล้วก็ลวงนาง จี้นสีว่า.เมื่อตอนปายสามีท่านไปถึงกงก๊วน นายข้าพเจ้ามีความเคารพนับถือจึงให้จัดปรงอาหารรับรองเลี้ยงตู เต็มที่ แต่สามีท่านเสพสุรามากเกินไป มีอาการมีนเมาสลบไสลไม่รู้สกตัว นายข้าพเจ้ามีความตกใจ จึงให้ เอาเลี้ยวมารับท่านไป.ตู ก้าข้านักจะไม่เป็นการ จงเร่งจัดแจงไปด้วยกันโดยเร็วเถิด
๏๒๔
นางจี้นสีใด้ฟังก็ตกใจยิ่งน,ก มิทันได้ตรึกตรองก็รีบตะลีตะลานออกจากบ้านขึ้นเกี้ยวมาก้บเบเฮง ทันที ครั้นถึงก็ลงจากเกี้ยวเตินตามเบเฮงเข้าไปข้างใน เห็นแต่เบกวยน์่งอยู่คนเดียว นางจิ้นลีก็เตินตรง เข้าไปคุกเข่าลงคำนับถามว่า ลามิข้าพเจ้าอยู่ที่ไหน ท่านโปรดให้ข้าพเจ้าพบปะก็บสามีด้วยเถิด เบกวยแกด้ง ตอบว่า เจ้ามาข้าไปสามีเจ้าถึงแก่ความดายเสียแล้ว เรามีความสงสารเจ้าที่ต้องเป็นหม้ายแต่อังสาวยิ่งนัก นางจนสีได้ฟังก็ใจหาย แต่อุตส่าห์ระงับความโศกไว้ ถามต่อไปว่า สามีข้าพเจ้าตายแล้วศพอยู่ที่ไหนเล่า ขอให้ข้าพเจ้าได้เห็นหน้าส้กหน่อยเถิด เบกวยตอบว่าเจ้าอยากจะเห็นทำไมไม่มีประโยชน์ดอก เราให้คนเอา ไปทิ้งเสียในเหวเมื่อก่อนหน้าเจ้าจะมาถึงประเดี๋ยวเดียว
นางจี้นสีได้ยินดังนั้นก็สำคัญว่าจริง ให้มีความโศกเศร้าเสียใจถึงสามีจนสลบแน่นิ่งอยู่กับพื๋น ส้กครู่ หนึ่งจึงได้สติฟืนขึ้น ฌกวยจึงพูดจาปลอบโยนว่า เจ้าจะเสียอกเสียใจไปทำไม ไหน ๆ สามีเจ้าก็ตายไปแล้ว จงยอมเป็นภรรยาน้อยของเราเสียเถิด จะกินอยู่นุ่งห่มก็บริบูรณ์พร้อมทุกอย่าง ดีเสียกว่าที่เป็นภรรยาจี้หลิน ดั้งร้อยเท่า เราขอบอกเจ้าดามตรงว่าตั้งแต่เราเห็นเจ้ามีลักษณะงดงามก็ต้องใจ ให้มีความรักใคร่อยากได้เจ้า แทบใจจะขาด บัดนี้เป็นบุญของเราที่สามีเจ้ามาตายลงพอดีเจ้าอย่าเกี่ยงงอนไปเลย
นางจี้นสีได้ฟัง ก็นึกรูได้ว่าเป็นอุบายของเบกวย ให้มีความสงสารจี้หลินผู้สามียิ่งนัก น้ำตาไหล พราก ๆ ร้องไห้พลางร้องต่าฒกวยด้วยความแค้นเคืองว่า อ้ายโจรบังอาจฆ่าสามีกูตาย มิหนำซ้ำทำให้ซาก ศพสูญหายไปเสียด้วย มีงจะเอาแต่ใจของมึงหาได้เกรงกลัวบาปกรรมไม่ กูยอมตายเสียดีกว่า ซึ่งจะยอมเป็น เมียมึงนั้นอย่านึกเลย เบกวยมิเที่จะเกี้ยวพาราสีอย่างไร จะทุบตีนางจี้นสีก็มีความเสียดายเกรงจะตายเสีย เบเฮงเห็นดังนั้นจึงว่าแก่เบกวยว่า เวลานี้นางจิ้นสีกำลังคุมแค้นเสียอกเสียใจในเรื่องผัวตาย ขืนหักด้ามพร้า ด้วยหัวเข่าไหนเลยนางจะยอม ควรต้องเอาตัวไปก้กข้งไว้ก่อนลักสามวัน ให้กินอยู่หลับนอนให้สบาย พอ นางค่อยคลายความเสียใจแล้ว จึงค่อยพูดจาปลอบโยนต่อภายหลัง เบกวยได้ฟังดังนั้นก็เห็นด้วย สั่งคนใช้ ให้คุมด้วนางไปค้กข้งไว้ในห้องหนึ่ง นางจี้นสีให้มีความอาลัยถึงสามียิ่งนัก นั้งร้องไห้บ่นถึงสามีไม่เป็นอันกิน อันนอนทั้งกลางวันกลางคืน
ฝ่ายวิญญาณจี้หลินครั้นมาถึงเมืองผีก็ดรงไปที่ล่ฮอ้วงเด้ย มิข้ายมบาลผู้เป็นใหญ่ก็ออกนั้งย้งที่ ว่าการ พวกทหารผีศีรษะกระบือศีรษะม้ายืนเรียงรายอยู่สองข้าง พนักงานผู้ถือบัญชีนั่งอยู่ข้างหนึ่ง จี้หลิน จึงเข้าไปคุกเข่าลงคำนับ ยมบาลจึงถามว่าเจ้าได้รับความเดือดร้อนอย่างไร จงบอกเล่าให้เรารู้ตามตรง จี้หลินแจ้งว่า ข้าพเจ้าแช่จี้ชื่อหลินเป็นชาวเมืองกุยเค้กฮู้ ภรรยาชื่อนางจี้นสี อยู่มาเมืองกุยเค้กอัฝนแล้ง ราษฎรทำนาไม่ได้ผล พระเจ้าแผ่นดินจึงโปรดให้เบกวยก๊กกํนำพระราชทรัพย์ออกมาแจกจ่ายแก่ราษฎร เบกวยคนนี้มีนิสัยเป็นพาลใจคอโหดร้าย ครั้นเห็นนางจี้นสีภรรยาข้าพเจ้ารูปร่างงดงามก็อยากได้ จึงออก อุบายล่อลวงข้าพเจ้าไปที่กงก๊วน มอมเหล้าข้าพเจ้าจนมีนเมาไม่รู้สึกตัวแล้วเอาข้าพเจ้าไปถ่วงในเหวลีก พญานาคได้แนะนำให้ข้าพเจ้ามาฟ้องต่อท่าน ขอท่านจงโปรดลงโทษคนทุจริตให้แก่ข้าพเจ้าตัวย
ยมบาลได้ฟังดังนั้นก็มีความโกรธเคืองยิ่งนักจึงสั่งให้พนักงานบัญชีตรวจดูอายุของจี้หลินพนักงาน บัญชีตรวจดูดลอดแล้วก็แจ้งว่าจี้หลินอังไม่ถึงกำหนดสิ้นอายุ เบกวยได้ฆ่าจี้หลินจริง เวลานี้อังได้กกข้ง ภรรยาจี้หลินไว้ด้วย ยมบาลจึงสั่งทหารผีให้ไปจ้บตัวเบกวยมาลงโทษในเมืองนรก พนักงานบัญชีจึงคัดค้าน ว่าอขำเฟอจ้บเอาเบกวขมาเลย อันพวกแช่เบนั้นเป็นคนทุจริตใจคอโหดเหี้ยมทั้งสิ้น ควรต้องให้เมืองมนุษย์ เขาลงโทษ จะได้เป็นเยิ่ยงอย่างให้คนภายหลังรู้เห็นไว้บ้าง เวลานี้ต้องให้ทหารเรานำวิญญาณจี้หลินไปฟ้อง
๑๒๕
ร้องต่อเปาเล่งถูที่เมือง1ใคฮงฮู้ เปาเล์งถูคงมีความสามารถจัลการ1ให้จี้หลินมีชีวิตกลับคน1ใต้พบปะลับนาง จี้นสีภรรยา ยมบาลเห็นชอบด้วย จึงสั่งทหารผิให้นำวิญญาณจี้หลินไปฟ้องต่อเปาเล่งถูในเมืองมนุษย์ จี้หลิน ได้ฟังก็มีความยินดี กล่าวคำขอบคุณแล้วก็คำนับลาออกมา ทหารผิก็นำวิญญาณจี้หลินตรงไปยังเมืองไคฮงสู
ฝ่ายเปาเล่งถูว้นนั้นชำระความเสร็จแล้วก็กลับบ้าน ครั้นถึงเวลากลางคืนนั้งดูหนังสืออยู่ในห้องแด่ ลำพ้ง พอเวลาสองยามวิญญาณจี้หลินก็มาถึง บัดดาลให้เป็นลมพดเข้ามากระทบถูกตัวเปาเล่งถูเยือกเย็น ผิดสังเกต ดะเกียงที่จุดอยู่ในห้องแทบจะตับ แด่เปาเล่งถูหามีความหวาดกลัวไม่ ด้วยทราบว่าลมชนิดนี้เป็น ลมปีศาจที่ได้รับความเดือดร้อนอย่างหนึ่งอย่างใด ทนใดจึงร้องถามว่วปีศาจที่ไหนเข้ามาจนถึงนี้ เจ้าถูกกดขี่ เดือดร้อนอย่างไรจงบอกเล่าให้เราทราบเถิด เราจะช่วยจัดการให้ได้รับความยุติธรรมดามสมควร วิญญาณ จี้หลินก็มีความยินดี สำแดงกายให้เห็นปรากฏแล้วคุกเข่าลงคำนับพูดว่า ขอท่านจงโปรดฟังถ้อยคำของ ข้าพเจ้าด้วยเถิด พูดเท่านั้นแล้วก็เล่าเรื่องที่เบกวยคิดทำร้ายตั้งแต่ด้นจนปลายให้ฟังโดยถี่ถ้วน
เปาเล่งถูได้ทราบก็มีความสงสารถามต่อไปว่า ท่านถูกเขาทำร้ายจนถึงแก่ความตายแล้ว เวลานี้ ซากศพของท่านอยู่แห่งใดเล่า จี้หลินตอบว่าอยู่ในก้นเหวที่สวนหลังกงก๊วนเมืองคุยเตกฮู้ เปาเล่งถูจึงว่าแก่ จี้หลินว่า เรื่องนี้เราก็คิดสงสารอยู่มาก แต่เราก็ยังรู้สึกหนักใจยิ่งนัก ด้วยเราเป็นขุนนางผู้น้อยมีอำนาจไม่พอ อ้ายเบกวยคนนี้เป็นก๊กกูเชื้อพระวงศ์ของพระเจ้าแผ่นดิน หากเราจะชำระว่ากล่าวชื้น เมื่อไม่มีตัวโจทก์มา ยืนยันแล้ว ที่ไหนเราจะทำไปได้ตลอดแต่โดยลำพัง ทั้งภรรยาของท่านจะป็นดายอย่างไรก็ไม่รู้ เมื่อไม่มื หลักฐานมั่นคงเช่นนี้แล้วก็เป็นการยากแก่เรายิ่งนัก จี้หลินจึงว่าถึงข้าพเจ้าถูกเขาทำร้ายถึงแก่ชีวิตก็จริง แต่ ข้าพเจ้ายังไม่สิ้นอายุ เวลานี้พญานาคได้ร้กษาซากศพข้าพเจ้าอยู่ ถ้าท่านไปถึงที่นั้นช่วยเอาซากศพขึ้นมา จากเหวแล้ว ท่านจงตั้งสัตย์อธิษฐานในที่กลางแจ้ง เวลานั้นข้าพเจ้าคงส์นขึ้นมาดอก ซึ่งท่านเกรงว่าจะ กำจัดอ้ายกังฉินไม่สำเร็จนั้นจงวางใจเสียเถิด
เปาเล่งถูนึกใคร่ครวญอยู่ในใจ ถ้าเป็นดังนั้นจริงเราก็ควรรับธระ ครั้นแล้วจึงพูดแก่จี้หลินต่อไปว่า เรื่องนี้เราจะช่วยจัดการให้ท่านได้รับความยุติธรรมจนดลอด จี้หลินก็มีความยินดี กระทำคำนับแล้วก็กสาย เป็นลมสูญหายไป
เปาเล่งถูเห็นปีศาจจี้หลินหายไปก้บดา จึงนึกตรึกตรงอยู่คนเดียวว่า อ้ายก้งฉินบ้งอาจทำทุจริต ร้ายแรงหาเกรงกลัวอาญาแผ่นดินไม่ มันคงถืออำนาจว่าเป็นขุนนางผู่ใหญ่เชื้อพระวงศ์ จึงกดขี่ช่มเหงราษฎร ดามอำเภอใจ เราเป็นขุนนางผู้น้อยก็จริงแด่พระเจ้าแผ่นดินขุบเลี้ยงให้มีเบี้ยหวัดเงินเดือนหาควรนิ่งดูดาย เสียไม่ เมื่อหักโค่นมันไม่สำเร็จเรายอมดายเสียดีกว่า ในชั้นด้นเราควรต้องมีใบบอกส่งเข้าไปกราบทูลให้ทรง ทราบเสียก่อน แล้วคงมีขุนนางผู้ใหญ่ออกมาจัดการไต่สวนให้เห็นเท็จและจริงดอก คิดแต่ในใจดังนั้นแล้วก็ พอดีเป็นเวลาจวนสว่าง เปาเล่งถูเลยไม่นอนรึบจัดแจงเขียนใบบอกส่งเข้าไปกราบทูลยังเมืองหลวง ครั้น เขียนเสร็จเรียบร้อยก็พอดีร่งสว่าง เปาเล่งถูเรียกพนักงานเดินจดหมายเข้ามามอบหนังสือให้พลางกำข้บ ว่า เจ้าจงถือหนังสือนี้ไปส่งที่บ้านเห้งตันใจเสี่ยงในเมืองหลวง พบตัวแล้วจงมอบให้เห้งด้นไปจัดการเถิด พนักงานรับหนังสือคำนับลาออกมาชื้นม้าเดินทางตรงไปยังเมืองเปียนเหลียงทันที
ฝ่ายเห้งตันใจเสี่ยง ตั้งแต่เปาเล่งถูไปเป็นเจ้าเมืองไคฮงฮู้แล้วก็คอยฟังข่าวคราวอยู่ตลอดเวลา วันหนึ่งกลับอกมาจากในวังไม่มีธุ/1ะอะไรเข้าไปนิ่งเล่นอยู่ในห้องหนังสือ ทันใดนั้นคนเฝ้าประสูเข้ามาแจ้งว่า เจ้าเมืองไคฮงฮู้ให้คนถือหนังสือมาถึงท่าน พูดแล้วก็ส่งหนังสือให้ เห้งตันร้บมาเปิดผนึกสูก็รู้ว่าเป็นหนังสือ
๒๖
ชองฟาเล่งถู ความตอนด้นถามถึงทุกข์ธุขที่ได้จากกันไป ตอนทายพูดถึงเรื่องเบกวยประพฤติเป็นพาลใช้ อำนาจกดขี่ราษฎรโทได้,รับความเดือดร้อนอฝางสาหัส ขอให้นำใบบอกขึ้นถวายไห้ทรงทราบด้วย เด้งด้น อ่านทนงสีอทราบความดลอดแล้วก็คดแด่1โน1ใจว่าเรื่องนี้รายแรงอยู่ จำเราจะต้องนำเรื่องราวขึ้นกราบทูลใด้ ทรงทราบในวันพรุ่งนี้ ครั้นแล้วก็บอกให้คนเดินหนังสือกลับไปเสียก่อน
รุ่งขึ้นเช้าเด้งต้นก็จัดแจงแต่งตัวเข้าวัง พอพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จออกประทับ ณ พระที่นั่ง กิมส่วนเตย ขุนนางฝ่ายบุำเฝ้ายทัต่างคนถวายคำนับดามประเพณีแล้วก็เฝ้าอยู่พร้อมกันเป็นลำดับ เด้งด้น จึงตรงเข้าไปถวายคำนับกราบทูลใด้ทรงทราบว่า ทัดนี้เจ้าเมืองไคฮงฮู้มืใบบอกราชการสำคัญล่งเช้ามากราบ ทูล ข้าพเจ้าขอนำขึ้นถวายเพื่อใด้ทรงทราบ พนักงานจึงรับขึ้นไปวางไว้บนโต๊ะหน้าพระที่นั่ง
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทอดพระเนตรใบบอกมีความว่า ข้าพเจ้าเปาเส่งถูเจ้าเมืองไคฮงฮู้ขอถวาย ฎีกากราบทูลใด้ทรงทราบว่า ทัดนี้มีผู้ที่มิได้เกรงกต้วพระราชอาญา ประพฤติการทุจริต ล่วงกฎหมาย บานเมือง ทำให้เป็นที่เสื่อมเสียพระเดชานุภาพของพระองค์ ผู้นี้คือเบกวยก๊กกู ซึ่งพระองค์ทรงโปรดตั้งให้ เป็นข้าหลวงออกไปช่วยทุกข์ราษฎรที่เมืองกุยเต๊กฮู้นั่น เบกวยรับพระกระแสรับสงออกไปแล้วหาไต้กระทา ตามข้อรับสั่งให้สมดังพระประสงค์ไม่ กลับประพฤติตนเห็นแก่ความสนกเสพสุราหาหฌิงรปงามมาบำเรอให้
1 ““ 77*	!โไ:! ไ;* “
เพลิดเพลน ทังทาการกดขราษฎรเที่ยวแย่งขิงบุตรภรรยาชาวปานมาทาการล่วงประเวณ เวลานกมนาง จี้นสีภรรยาจี้หลินที่เบกวยแย่งชิงเอามาเป็นพยานหลักฐานอยู่คนหนึ่ง ชั้นเติมฌกวยล่อลวงจี้หลินไปมอม สุราที่กงก๊วนจนมึนเมา แล้วเอาไปถ่วงเสียที่บ่อน้ำในสวนดอกไม้หลังกงก๊วนจนถึงแก่ความตาย ภายหลังจึง ไปหลอกเอาตัวนางจี้นสีมา เวลานี้ยังถูกกักข้งอยู่ในกงก๊วน วิญญาณจี้หลินไปร้องทุกข์ต่อข้าพเจ้าที่เมือง ไคฮงฮู้ ช้ไพเจ้าเป็นผู้ที่ไต้รับพระราชทานเบี้ยหวัดเงินเดือนของพระองค์ จำเป็นต้องกราบทูลให้ทรงทราบ ขอพระองค์ได้โปรดลงโทษผู้ประพฤติมิชอบให้เป็นไปตามกฎหมายท้านเมือง ภายหลังคนทั้งปวงจะได้เกรง กลัวมิอาจประพฤติชั้วร้ายอย่างนี้อีกต่อไป พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทอดพระเนตรเรื่องราวของเปาเล่งถู ดลอดแล้ว จึงตรัสเล่าข้อความในใบบอกให้ขุนนางทั้งปวงทราบทั่วกันพลางมีสั่งต่อไปว่า เรื่องราวของเปา เล่งถูนี้เราย้งมีความสงสัยอยู่ จะเท็จจริงอย่างไรย้งไม่!ได้ ท่านทั้งปวงมีความเห็นอย่างไรบ้าง
ขณะนั่นเดียวทันเองขุนนางผู้ใหญ่เข้าไปถวายคำนับกราบทูลขึ้นก่อนว่า เรื่องราวที่เปาเล่งถูฟ้อง ร้องกล่าวโทษเบกวยครั้งนี้เป็นความผิดร้ายแรงสำคัญอยู่ ข้าพเจ้าเห็นว่าเบกวยคงมิอาจประพฤติเหลวไหล ไต้ถึงเช่นนี้ เกรงว่าเปาเล่งถูจะแกล้งใส่ความกราบทูลเข้ามาก็เป็นไต้ ครั้งนี้ข้าพเจ้าจะขอรับอาสาไปไต่สวน ให้เห็นเท็จและจริง หากว่าเบกวยมิได้ประพฤติเหมือนตังข้อหาเปาเล่งถูทังอาจกราบทูลเหลวไหลแล้วก็ควร ต้องไต้รับพระราชอาญาจงหนัก และก้าเบกวยประพฤติการล่วงกฎหมายจริง ก็ต้องเรียกตัวเข้ามาลงพระราช อาญาให้เป็นไปดามโทษานุโทษ
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ได้ฟังย้งมิทันตรัสประการใด ทันใดนั่นโปยอ่องก็กราบทูลขึ้นว่า ข้าพเจ้า ทราบอยู่ว่าเดียวทันเองกับเบกวยสองคนนี้มีความรักใคร่นับถือเป็นศิษย์อาจารย์กันอยู่ ถาให้เดียวทันเอง ออกไปไต่สวนความเรื่องนี้ เกรงว่ารูปความจะเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างอื่นไปเสีย พระองค์ก็ไม่ทราบข้อเท็จ และจริง พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ไต้ทรงฟังโปยอ่องคัดต้านตังนั่นก็ทรงเห็นชอบด้วย จึงตรัสต่อไปว่า ถ้าเช่น นั่นเราจะได้ใครออกไปไต่สวนเรื่องนี้อีกเล่า โขวจ้นใจเสียงฝ่ายขวาจึงกราบทูลขึ้นว่า ฮ้นขขุนนางตำแหน่ง งึ๋อขึ้อเป็นคนซื่อสัตย์ ทั้งมืสติปัญญาหลักแหลมเห็นว่าจะได้ราชการอยู่ ขอพระองค์จงโปรดให้ฮันขีออกไป
๑๒๗
ไต่สวนคดีเรื่องนี้เถด พระเจ้า1ซ้อง:จันจงฮ่องเต้ก็ทรงเฟ้นด้วยจึงมีรับสั่งว่าให้อันขออกไปก็ดีแล้ว แต่ควรจะให้ ใครออกไปด้วยอีกสักคนหนึ่ง เมื่อมีการดีดข้ดอะไรจะได้ปรึกษาหารือก้น
โปยอีองจึงกราบทูลว่า ข้าพเจ้าขอแนะนำขุนนางฝ่ายในให้อีกคนหนึ่งคือต้นหลิมข้นทีผู้ใหญ่ ผู้นี้ เป็นคนใจคอมั่นคงนัก พระองค์จงโปรดให้ออกไปด้วยกันกับอันขีเถิด พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงเห็นด้วย จึงมืรับสั่งให้หาอ้นชิกับดันหลิมสองคนเข้ามาหาหน้าพระที่นี่งตรัสเล่าข้อความให้ขุนนางทั้งสองทราบตลอด แล้ว ก็พระราชทานลายพระหัตถ์มอบให้ พลางมีรับสั่งต่อไปว่า ท่านทั้งสองจงออกไปชำระความเรื่องนี้ที่ เมืองกุยเต๊กฮู้ซึ่งขึ้นกับเมืองห้อหนำแซ้ ใครผิดใครถูกต้องว่าก้นไปดามทางยุติธรรม อย่าไต้ลำเอียงเห็นแก่ หน้าใครเป็นอ้นขาด ขุนนางทั้งสองรับพระกระแสรับสั่งถวายคำนับออกมาจากท้องพระโรงแล้ว พระเจ้าซ้อง ยินจงฮ่องเต้ก็เสด็จขึ้น ขุนนางฝ่ายบุน้ฝ่ายบู๊ทั้งปวงด่างพากันกลบบ้าน
ฮ้นขีกับดันหลิมพร้อมด้วยพวกพนักงาน ก็เชิญลายพระห้ดถ์ออกจากเมืองหลวงเดินทางตรงไปอ้ง เมืองกุยเต๊กฮู้ ผ่านด่านทางตำบลใด บรรดาเจ้าเมือง กรมการ ก็พากันออกมาคอยต้อนรับดลอดระยะทาง จนถึงเมืองห้อหนำแซ้ อ้นชิดันหลิมหยุดพักครู่หนึ่งแล้วก็เดินขบวนเลยไปยังเมืองไคฮงสู้ก่อน เปาเล่งถู กับขุนนางทั้งปวงก็ออกมาคอยต้อนรับข้าหลวงอยู่นอกเมือง พอขบวนมาถึงก็จุดประทัดสัญญาณขึ้นสามนัด เปาเล่งถูเชิญข้าหลวงเข้าไปพักในกงก้วน พอไต้เวลาสมควรก็ส่งเสียขุนนางกรมการที่มาร้บกลับไปสิ้น เร้น แต่เปาเล่งถูคนเดียวให้รออยู่ เปาเล่งถูจึงเข้าไปคำนับข้าหลวงทั้งสอง ฮ้นขีจึงว่าแก่เปาเล่งถูว่า ท่านมีใบ บอกกล่าวโทษเบกวยเข้าไปกราบทูลยังเมืองหลวง พระเจ้าแผ่นดินจึงมีรับสั่งให้ข้าพเจ้าทั้งสองออกมาชำระ พรุ่งนี้เข้าต้องขอเชิญท่านไปย้งเมืองกุยเด๊กฮู้ด้วยกัน เมื่อพร้อมโจทก์จำเลยแล้วจะได้จัดการชำระเสียให้ สำเร็จสำนวน เปาเล่งถูยกมือขึ้นคำนับแล้วตอบว่า ความจริงเรื่องนี้ก็ไม่สู้จะเกี่ยวข้องกับข้าพเจ้านักด้วยอยู่ คนละหัวเมือง แต่เมื่อเจ้าทุกข์มาฟ้องร้องขึ้นแล้ว ข้าพเจ้าก็อดนึ่งอยู่ไม่ได้ ท่านเป็นข้าหลวงออกมาทั้งนี้ ข้าพเจ้ามีความยินดีนัก จะได้ว่ากล่าวกันให้เห็นเท็จและจริง สามคนนึ่งสนทนากันพอสมควรแก่เวลาแล้ว เปาเล่งถูก็คำนับลากลับไปที่อยู่
รุ่งขึ้นเข้าเปาเล่งถูก็พาเดียงเหลิง เดียเฮา ดังเถียว ลิปา ทหารสนิทสี่คนมาหาข้าหลวงอ้งกงก๊วน อ้นชิ ตันหลิมเห็นพร้อมเพรียงกันแล้ว ก็สั่งให้เดินขบวนออกจากเมืองไคฮงสู้ไป ขุนนางกรมการผู้ใหญ่ ผู้น้อยต่างคนตามออกมาล่งสิ้นระยะทางประมาณสิบลี้
ฝ่ายพนักงานถือคำสั่งล่วงหน้าครั้นมาถึงเมืองกุยเต๊กสู้ ก็เข้าไปล่งหนังสือให้แก่เจ้าหน้าที่ตาม ธรรมเนียม เจ้าเมืองกรมการไต้ทราบว่าข้าหลวงมาก็ตกใจ ต่างพากันออกมาคอยต้อนรับอยู่หน้าเมืองพร้อม ด้วยเบกวย พอข้าหลวงเดินทางมาถึง ขุนนางทั้งปวงด่างก็แสดงความเคารพแล้วเชิญไปพักยังกงกัวน ตันหลิมจึงบอกแก่คนเหล่านั้นว่า ข้าพเจ้ากับอ้นชิเชิญลายพระห้ตถ์ของพระเจ้าแผ่นดินมาที่นี่ด้วยราชการ สำคัญอย่างหนึ่ง ขุนนางเหล่านั้นได้ฟังก็พากันหวาดหรั้นด้วยไม่ทราบว่าเหดผลต้นปลายเป็นประการใด ต่างคนรีบไปจัดแจงดั้งที่บูชารับลายพระห้ตถ์แล้วก็คุกเชำถวายคำนับอยู่พร้อมกัน
ข้าหลวงทั้งสองก็เชิญลายพระห้ค์ออกมาอ่านความว่า พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้มีพระกระแสรับสั่ง มายังขุนนางทั้งปวงให้ทราบทั่วกันว่า บัดนี้เปาเล่งถูเจ้าเมืองไคฮงสู้ถวายฎีกากล่าวหาว่าเบกวยก๊กถู่ ชงเรา ให้มาช่วยตับทุกข์ราษฎรในเมืองกุยเต๊กสู้บ้งอาจใจประพฤติละเมีดกฎหมายบ้านเมือง แย่งชิงบุตรภรรยา ชาวบ้านมากักขังไวในกงก๊วน ทั้งทำร้ายจี๋หลินจับถ่วงลงในบ่อน้ำจนถึงแก่ความตาย เราจึงให้อ้นชิขุนนาง
ตำแหน่งงอ1ชื่อกบดันหลิม,ใทกาสองคนเป็นขาหลวงออกมาชำระ ถ้าเบกวยบงอาจประพฤติทุจริตจริงดง ข้อหา ก็ต์องร้บโทษตามกฎหมายบ้านเมือง หากความไม่เป็นจริง เปาเล่งถูก็ต้องได้รับอาญาฐานแกล้ง ใส่ความเขาครั้นอ่านข้อรับสั่งจบลง ขุนนางทั้งปวงก็ถวายคำนับพร้อมกัน ข้าหลวงทั้งสองจึงเชิญลายพระ หัตถ์ขึ้นไร้บนที่บูชา
เวลานั้นฌกวยตกใจกล้วจนขวัญหนีดีฝ่อ พลางคิดอยู่ในใจว่า เรั้องนี๋ไม่มืใครรู้เห็น แต่ไฉนหนอ เนื้อความจึงแพร่งพราย1ไปถึงเปาเล่งถู ถึงกับทำฎีกาเข้าไปกราบทูลให้ทรงทราบ คิดแล้วให้มีความหวาด กล้วยงนก แต่แกล้งทำกิริยาเหมือนดังไม่เกรงกล้ว หัวเราะพลางพูดกับเปาเล่งถูว่า ท่านกับข้าพเจ้าก็เป็น เพื่อนร้กกัน ไม่ควรจะกราบทูลใส่ความข้าพเจ้าเลอะเทอะเช่นนี้เลย ท่านแกล้งหาความใส่โทษข้าพเจ้าเล่น เปล่า ๆ หาเป็นการสมควรไม่ เรื่องนี้ท่านมืล้กชีพยานอยู่ที่ไหน ถึงอย่างไรก็ตองไปยืนข้นกันให้ถึงหน้า พระที่นั่ง
เปาเล่งถูยิ้มพลางตอบว่า ท่านนั่นถีอดัวว่าเป็นกักกญาติพระเจ้าแผ่นดิน จึงบังอาจลบล้างอำนาจ กฎหมายบ้านเมือง กดขี่ราษฎรให้ใดัร้บความเดือดร้อนอย่างสาห้ส เขาย่อมว่ามนุษย์โม่เห็นผีสางเทวดาก็ ต้องรู้ บัดนี้ท่านข้าหลวงทั้งสองก็มาอยู่ที่นี้แล้ว ไม่จำเป็นต้องไปให้ถึงหน้าพระที่นั่ง มืข้าก็คงได้เห็นเท็จและ จริงกันดอก เบกวยได้ฟังก็ไม่อาจโดัเถียงต่อไปด้วยเกรงจะมืพิรุธขึ้น อันชี ดันหลิมได้ฟังคนทั้งสองโด้เถียง กันจึงพูดว่า ธรรมดากฎหมายบ้านเมืองต้องไม่เห็นแก่หน้าใครเป็นอันขาด ข้าพเจ้าจะได้จัดการพิจารณา เดี๋ยวนี้ ขอเชิญท่านทั้งสองออกไปข้งที่ชำระความเถิด พูดแล้วข้าหลวงทั้งสองก็ออกไปนั่งบนเง่หมึง พวก ขุนนางกรมการทั้งปวงก็ออกมายืนเรียงรายอยู่พร้อมกัน ต่างคนแสดงความเคารพต่อข้าหลวงแล้วก็ยืนอยู่ สองข้าง เปาเล่งถูกับ:เบกวยเข้าไปยืนอยู่หน้าโดัะทั้งสองคน อันชีจึงว่าแก่ฒกวยว่าคดีเรื่องนี้แข้นเป็นจริง อย่างเปาเล่งถูกล่าวหาแล้ว ท่านก็ควรให้การสารภาพเสียแต่โดยดี อย่าให้ต้องเสียเวลามากมายไปเลย
เบกวยให้การยืนข้นคำอยู่ว่า เรื่องนี้ข้าพเจ้ามืได้กระทำเลยเป็นความสัตย์ หลักฐานพยานมึอยู่ที่ ไหนก็จงนำมาว่ากล่าวกันเถิด ดันหลิมจึงว่าแก่เปาเล่งถูว่า เบกวยให้การปฏิเสธเช่นนี้ท่านจะว่าอย่างไรเล่า ท่านสามารถนำพยานหลักฐานมายืนข้นได้หรือ เปาเล่งถูตอบว่าวิญญาณจี้หลินผู้ตายได้มาร้องทุกข์ต่อ ข้าพเจ้าว่าซากศพเขาจมอยู่ที่กันบ่อในสวนดอกไข้กงกัวน ท่านจงให้นักการไปช่วยกันนำเอาซากศพจี้หลิน ขึ้นมาเถิด เท็จจริงอย่างไรก็คงเห็นกันเป็นมนคง
เบกวยได้ฟังดังนั่นก็ตกใจ จึงดัดด้านขึ้นว่าคำพูดของปีศาจจะเอาเป็นประมาณได้หรือ ท่าน ข้าหลวงอย่าได้เชื่อฟังคำเหลวไหลของเปาเล่งถูเลย การไต่สวนเช่นนั่นท่าให้เสียเวลาเปล่า ๆ อันชีจึงว่า เมื่อโจทย์เขาอ้างหลักฐานอย่างนี้ จะจริงมืจริงอย่างไรก็ต้องลองดูก่อน พูดแล้วก็สั่งพวกพนักงานให้ไปช่วย กันงมศพจี้หลินที่บ่อน้ำในสวนดอกไข้หลังกงกัวน พวกพนักงานได้รับคำสั่งก็พากันออกไป เบ่กวยเวลานั่น หน้าสลดลงฑ้นท็ ให้มีความแด้นเปาเล่งถูว่าไม่ควรจะหาเรื่องมาเป็นคู่วิวาทกับตนเลย พลางตรืกตรองหา อบายที่จะแกไขเอาดัวรอด
ฝ่ายพวกพนักงานครั้นมาถึงบ่อน้ำก็ชวนกันดำลงไปค้นหาจนถึงกันบ่อ สักครู่หนึ่งก็พบศพอยู่ในนั่น จึงช่วยกันเอาขึ้นมา ครั้นแล้วก็หามไปข้งที่ว่าการ คนทั้งปวงเห็นศพนั่นข้งดีอยู่เหมือนคนธรรมดาก็พากันมื ความประหลาดยิ่งนัก อันชี ดันหลิมจึงถามเบกวยว่า บัดนี้ก็ได้ซากศพขึ้นมาแล้ว ท่านจะให้การอย่างไร จงชี้แจงมาโดยเร็ว ฒกวยเห็นศพจี้หลินก็ตกตะลึงจิตใจไม่อยู่กับดัว พอนีกเห็นหนทางที่จะแก้ดัวจึงบอกว่า
๒๙
ศพนี้เป็นศพคนใช้,ของข้าพเจ้าต่างหาก หาใช่ศพจี้หลนไม่ เดิมทีบันลักเอาเงินทองของข้าพเจ้าไป ภายหลัง เสกตัวกลัวข้าพเจ้าจะลงโทษ จึงหนีไปกระโดดนาตายในบ่อน้ำ ถ้าเป็นศพจี้หลินคนที่ข้าพเจ้าทำรายจริง แล้ว เวลาก็ล่วงมานานจนถึงป่านนี้ ไหนเลยศพจะสดใสอยู่มีเน่าเ!เอยไปหมดแล้วหรือ ข้อนี้ย่อมเห็นได้ว่า เปาเล่งถูแกล้งใส่โทษข้าพเจ้าเปล่า ๆ ขอท่านข้าหลวงจงใคร่ครวญดูให้ดีเถิด
เปาเล่งถูจึงตอบว่า ท่านข้าหลวงอย่าได้เชื่อถ้อยค,าเบกวยเลย เรื่องนี้วิญญาณจี้หลินได้บอกข้าพเจ้า ว่าเขาถูกถ่วงลงไปจมน้ำดายอยู่ในบ่อจริง แต่เขายังไม่ถึงคราวที่สิ้นอายุ ร่างกายจึงยังไม่เน่าฟ้อย ถ้าลอง แก้ไขดูอาจจะกลับสิ้นขึ้นมาได้ ลันชีกับด้นหลิมพิจารณาดูร่างกายจี้หลิน เห็นหน้าดายังสดชื่นประหนึ่งว่า คนที่มีชีวิต ก็คิดแต่ในใจว่าบางทิศพนี้อาจจะเป็นชื่นมาได้จริง จึงถามเปาเล่งถูว่า ท่านจะแก้ไขอย่างไรให้ สิ้นขึ้นมาเล่า เปาเล่งถูจึงตอบว่า จงให้พนักงานออกไปตั้งโต๊ะที่บูชากลางแจ้ง ข้าพเจ้าจะตั้งพิธีบูชาฟ้าและ ดิน วิญญาณจี้หลินก็จะกลับเข้าร่างกายตามเดิม ลันข ด้นหลิมให้พนักงานจัดการตามคำเปาเล่งถู เสร็จแล้ว ก็พากันออกไปยืนอยู่ข้างโต๊ะพร้อมด้วยขุนนางกรมการทั้งปวง
เปาเล่งถูสำรวมกายคุกเข่าคำนับเทพยดาฟ้าและดิน ตั้งสัตย์อธิษฐานว่าถ้าจี้หลินยังไม่ถึงคราวสิ้น อายุ ถูกเขาทำร้ายตายจริงแล้ว ขอให้เทพยดาฟ้าดินช่วยน่าวิญญาณจี้หลินเข้าสู่ร่างกายด้วยเถิด ขณะนั้น ก็ร้อนไปถึงเทพยดาเบื้องบนกับเจ้าหลักเมือง เทพยดาตั้งสองจึงนำวิญญาณจี้หลินเข้าสู่ร่างกาย สักครู่หนึ่ง ร่างกายจี้หลินก็กระดิกได้ เปาเล่งถูมีความยืนดียิ่งนัก สั่งพวกพนักงานให้เอาน้ำชีงมากรอกให้กิน พอน้ำขง ตกถึงท้องจี้หลินก็ลุกขึ้นนั่งน้ำตาไหลอยู่พราก ๆ เบกวยดกใจเหงอออกเปียกชุ่มไปตั้งเสื้อกางเกง เปาเล่งถู จึงว่าแก่จี้หลินว่า ท่านข้าหลวงตั้งสองมาเป็นประธานอยู่ที่นี้แล้ว ท่านมีเรื่องเดือดร้อนอย่างไร ก็จงเข้าไป ฟ้องร้องต่อท่านเถิด
จี้หลินได้ฟังด้งนั่นก็ตรงเข้าไปคุกเข่าลงคำนับอยู่หน้าโต๊ะ พลางเล่าเรื่องที่ดนถูกทำร้ายตั้งแต่ด้น จนปลายให้ทราบสิ้นทุกประการ แล้วพูดต่อไปว่าขอท่านได้[ปรดพิจารณาลงโทษคนร้ายให้ข้าพเจ้าด้วย ลันชี ด้นหลิมข้าหลวงทั้งสองนายทราบความตลอดแล้วให้มีความโกรธเดืองยิ่งนัก สั่งพนักงานให้เชิญลายพระห้ตถ์ ออกมาตั้งบนโต๊ะ เบกวยได้เห็นก็ตกใจต้องคุกเข่าลงถวายคำนับทันที ข้าหลวงทั้งสองจึงให้ถอดเครื่องยศ ของเบกวยออก แล้วบังด้บให้สารภาพตามความสัตย์จริง เบกวยจำเป็นต้องให้การร้บเป็นสัตย์ตั้งแต่ด้นจน ปลายทุกประการ
ลันชีด้นหลิมจึงสั่งพนักงานให้โปจ้บพรรคพวกเบกวยที่ในกงถ้วนมาให้สิ้นทุกคน พนักงานรับสั่ง พากันไปถึงกงถ้วน เที่ยวด้นจ้บผัคนทั่วไปไม่เลือกหน้า พนักงานคนหนึ่งด้นได้ด้วนางจี้นสีก็นำตัวมาให้ท่าน ข้าหลวงทั้งสอง นางจี้นสีเหลือบเห็นสามีก็ตรงเข้าไปหา สองคนผัวเมียกอดคอกันร้องไห้รำพ้นถึงเรื่องราวที่ เป็นมาแล้วแต่หนหลัง ครั้นได้ทราบว่าเปาเล่งถูเป็นผัช่วยเหลือให้ตนได้รับความยุติธรรม ก็พากันเข้ามา คุกเข่าลงคำนับกล่าวคำขอบคุณ
ลันชี ด้นหลิม กับบรรดาขุนนางกรมการทั้งปวงต่างคนชมเชยเปาเล่งถูว่ามีความสามารถด้ง เทพยดา อาจช่วยชีวิตคนดายให้สิ้นขึ้นมาได้ แล้วข้าหลวงทั้งสองจึงหยืบเงินมาร้อยคำลืงรางวัลให้แก่นาง จี้นสื ตอบแทนความสัตย์ซื่อต่อสามี แล้วพูดแก่คนทั้งสองต่อไปว่า ท่านจงพากันกลับไปบ้านเสียเถิด คนร่าย นั่นเราจะจัดการลงโทษตามความผิด สองสามีภรรยาคุกเข่าลงคำนับขอบคุณข้าหลวงทั้งสองกับเปาเล่งถู แล้วก็ลากลับไปบ้าน ลันชีจึงราบรามคำให้การของณกายจัดแจงจะกลับเมืองหลวงให้พนักงานคุมด้วฌกาย
8๓๐
ไ!]ด้วย ส่วนพรรคพวกอีกหลายสิบคนนั้น มอบให้เจ้าเมืองกุยเต๊กฮู้จัดการลงโทษดามกบิลเมือง แล้วฮันฃี จึงว่าแก่เปาเล่งถูว่า ท่านจงกลับไปรีบราชการดามหน้าที่ก่อนเถิด ข้าพเจ้ากลับไปถึงเมืองหลวงจะกราบทูล พระเจ้าแผ่นดินให้ทรงทราบ ล้ามืรับสั่งประการใดคงจะรีในภายหลัง
เปาเล่งถูคำนับลาข้าหลวงทั้งสองออกมา เรียกเดียเหลิง เดียเอา ลังเกียว ลิปา ทหารคนสนิทสี่นาย พากันเดินทางกลับไปเมืองไคฮงฮู้ ส่วนอันขดันหลิมข้าหลวงทั้งสองก็พาพวกพนักงานคุมนักโทษเดินทาง กลับไปเมืองหลวง พวกขุนนางกรมการคามออกมาส่งสั่นทางประมาณลิบลี้แล้วก็พากนกลับเข้าเมือง ราษฎร ในเมืองกุยเลักอัค่างคนมีความยินดีพากนสรรเส่รีญชมเชยเปาเส่งถูฑวไปทุกคน
ฝ่ายฮันขีดันหลิมเดินทางมาหลายวันจึงถึงเมืองหลวง รุ่งขึ้นเข้าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเดัเสด็จออก ประทับพระที่นั่งก็มส่วนเด้ย ขุนนางผู้ใหญ่ผู้น้อยเฝ้าอยู่ดามตำแหน่ง ขณะนั่นขุนนางตำแหน่งอึ้งหมืง กราบทูลว่า อันข้ลันหลิมกลับมาถึงแล้ว บัดนี้คอยเฝ้าฟังพระกระแสรับสั่งอยู่ยังประตูโง่วหมืง พระเจ้าซ้อง ยินจงฮ่องเต้จึงมืรับสั่งให้พาเข้ามาเฝ้า ข้าหลวงทั้งสองเข้ามาคุกเข่าถวายคำนับต่อหน้าพระที่นั่งกราบทูลว่า ข้าพเจ้าทั้งสองรับพระกระแสรับสั่งออกไปจัดการไต่สวนคดีได้ทราบเป็นลัดยัแล้ว บัดนี้ข้าพเจ้าขอน่าคำให้ การของเบกวยก๊กก่ขึ้นถวายพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ทรงทอดพระเนตรตลอดแล้วก็ทรงขัดเคืองพระทัยยิ่งนัก รับสั่งแก่ขุนนางทั้งสองว่า ท่านออกไปชาระสะสางจนได้ความจริงกลับมา ทั้งนี้น้บว่ามีความชอบต่อบ้านเมือง เป็นอันมาก ตรัสแล้วก็โปรดเลื่อนอันขีให้มีตำแหน่งสูงขึ้นไปอีกสามชั้น เลื่อนตำแหน่งดันหลิมให้เป็นหัวหน้า ขันทีจัดการฝ่ายในโดยเด็ดขาด อันขีดันหลิมคุกเข่าลงถวายคำนับรับตำแหน่งแล้วก็ถอยออกไปเผ่าอยู่ตาม หน้าที่
พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้จึงมีรับสั่งให้หาเบกวยเข้ามาเฝ้าพนักงานก็คุมดัวเบกวยเข้ามาคุกเข่าถวาย คำนับ พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเดัทอดพระเนตรเห็นก็ทรงกริ้วโกรธยิ่งนัก ยกพระห้ตล้ขึ้นตบโต๊ะรับสั่งด้วยพระ สูรเสียงอ้นดังว่า อ้ายคนทรยศใช้ให้ออกไปช่วยดับทุกข์ร้อนของราษฎร กลับไปก่อความเคือดร้อนหนักขึ้น อีก ใช้อำนาจข่มขืนแย่งชิงบุตรภรรยาเขาแล้วมีหน่าซ้ำทาร้ายจี้หลินถึงแก่ชีวิต ครั้งนี้หากได้เปาเล่งถูทำ เรื่องราวบอกเข้ามา หาไม่แล้วจี้หลินมิต้องตายเพราะความกดขี่ของมึงหรือ เบกวยตกใจแทบชีวิตจะออกจาก รำง คุกเข่าลงถวายคำนับร้องไห้วิงวอนขอพระราชทานอภัยโทษ พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้จึงตรัสถามขุนนาง ทั้งปวงว่า เบกวยทำความผิดครั้งนี้ควรต้องได้รับโทษสถานใด เห้งดันใจเสี่ยงกราบทูลว่า เบกวยบังอาจแย่ง ชิงบุตรภรรยาเขาทำร้ายจนจี้หลินถึงตาย ควรต้องไต้รับโทษแก่ประหารชีวิต
ในขณะพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ทรงพิโรธเบกวยอยู่นั่น มีขันทีคนหนึ่งรีบน่าข้อความไปแจ้งแก่นาง เบกุยอยให้ทราบ นางเบกยฮยตกใจจนขวัญหายก็รีบออกมาเฝ้ายังหน้าพระที่นั่งกิมส่วนเต้ยคุกเข่าลงถวาย คำนับกราบทูลวิงวอนว่า เบกวยน้องข้าพเจ้ายังหนุ่มอยู่จึงทำการพลาดพลั้งโดยเบาความ แต่ความผิดนี้เป็น แด่เพียงครั้งแรก ขอพระองค์ทรงโปรด9ย่าให้ถึงดายเลย ทูลพลางน้ำตาหลั่งไหลลงอาบหน้า พระเจ้าซ้อง ยินจงฮ่องเต้ทอดพระเนตรเห็นดังนั่นก็พระทัยอ่อน จึงรับสั่งแก่นางเบคุย8ยว่า น้องเจ้าทำผิดกฎหมายบ้าน เมืองโทษควรต้องถึงประหารชีวิต แด่เจ้าได้ออกมาขอร้องไว้ก็จะผ่อนผันให้ นางเบคุยฮุยมีความยินดี ถวาย คำนับกล่าวคำขอบคุณแล้วกลับเข้าข้างใน พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ทรงโปรดยกโทษประหารชีวิตเบกวยเสีย เป็นแด่มืรับสั่งให้เนรเทศออกไปให้พนพระราชอาณาเขตจนตลอดชีวิต เบกวยถวายคำนับขอบพระคุณแล้ว เจ้าพนักงานก็คุมดัวออกไป
๓*
พระ(.จ้าข้องยินจงฮ่องเต้จึงมีรบสั่งแก่เดียวบุ้นเองต่อไปว่า ตัวเป็นขุนนางผู้ใหญ่ไม่ชื่อดรงต่อบ้าน เมือง สมรู้เป็นใจสับคนร้ายยักยอกเปียตบังเอาพระราชทรัพย์ไร้เป็นประโยชน์ส่วนตัว ไม่ควรทำราชการ ต่อไป ตรัสแล้วก็สั่งให้ถอดเดียวบันเองลงเป็นไพร่ เดียวบ้นเองถูกถอดมีความลับอายแก่ขุนนางทั้งปวงยิ่งนัก ถวายคานับถอยออกจากท้องพระโรงรีบกลับบ้าน จัดแจงเตรียมขาวของพาบุตรภรรยาออกจากเมืองหลวง กลับไปอยู่บ้านเดิม ครั้นแล้วพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้จึงมืรับสั่งให้ทำท้องตราออกไปเรียกตัวเปาเล่งถูกลับ เช้าเมืองหลวง
ฝ่ายเปาเส่งถูไต้ทราบแล้วก็เตรียมตัวพาเตยเหล็ง เดียเอา ดังเกียว เปา ทหารสนิททั้งสี่คนมายัง เมืองเปียนเหลียงพร้อมตัวยช้าหลวง บรรดาราษฎรชาวเมืองพอรู้เรื่องก็มีความสลดใจทั่วหน้าสัน ให้รู้สก เลียดายเปาเล่งถูยิ่งนัก จึงพาสันมาคอยส่งแน่นเมืองไปทั้งสองฟากทาง เมื่อเปาเล่งถูไปกีงเมืองเปียนเหลียง นั้นพอดีเป็นเวลาเย็น จึงเลยไปคำนับเห้งตันที่บ้าน เห้งตันมีความยินดียิ่งนัก รีบออกมาต้อนรับพาสันเข้าไป นั่งข้างใน เห้งดันจึงซมเชยว่าท่านมีความซื่อสัตย์ต่อบ้านเมืองโดยแท้ ครั้งนี้กำจ้ดเบกวยเลียไต้ ทั้งเดียวบน เองก็ถูกถอดลงเป็นไพร่กลับไปอยู่บ้านเดิม พระเจ้าแผ่นดินองค์นี้ฑรงดั้งอยู่ในสัตย์ธรรมมิได้เช้าสับคนผิด ซึ่งมีรับสั่งให้หาท่านกลับเช้าเมืองหลวงครั้งนี้ท่านจะได้รับยศสูงขึ้นไปอ็กเป็นแน่ ครั้นสนทนาสันอยู่ลีกพ้ก หนึ่งแล้ว เห้งตันก็สั่งคนใช้ให้จัดโต๊ะเครื่องสุราอาหารมาเลี้ยงดูเปาเล่งถูเป็นอนดี เดียเหล็ง เตยแก ตังเกียว ลิปาก็พักอยู่ในบ้านเห้งตันตัวยสัน
รุ่งขึ้นเช้าเห้งตันสับเปาเล่งถูก็พาสันเข้าไปเฝ้า พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทอดพระเนตรเห็นเปาเส่งถู ก็ดีพระห้ย โปรดให้ลุกขึ้นนั่งดามปกติ ตรัสยกย่องความชอบของเปาเล่งถูแล้วก็มืรีบสั่งเลื่อนให้เป็นขุนนาง ตำแหน่งลันช้ด เปาเล่งถูคุกเข่าลงถวายคำนับรับตำแหน่งตามธรรมเนียม ทันใดนั้นขุนนางตำแหน่งอึ้งหนึ่ง ก็น่าใบบอกเมืองดั้นจิวขึ้นถวาย พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงมารับมาทอดพระเนตรตลอดแล้วก็เศร้าพระห้ย รับสั่งแก่ขุนนางทั้งปวงว่า เมืองดั้นจึวเก็ดน้ำท่วมราษฎรไต่รีบความเดือดร้อนล้มตายเป็นลันมาก ท่านทั้งปวง จะเห็นหนทางตับทุกข์ของพลเมืองอย่างไรบ้าง เห้งตันจึงกราบทูลว่า ครั้งนี้ขอพระองค์ทรงโปรดให้ขุนนาง ออกไปช่วยทุกข์ราษฎร์เหมือนเข่นเคย แต่ผู้ที่จะไปนั้นข้าพเจ้าเห็นว่าต้องให้เปาเล่งถูผู้มีความซื่อสัตย์ออก ไป จึงจะได้ราชการสมพระประสงค์ ขณะนั้นบรรดาขุนนางผู้ใหญ่ซึ่งอยู่ในที่เฝ้า คอโปยอองหนึ่ง ขื่อนำออง แต้อบหนึ่ง ยังเพงอองกอหลีมหนึ่ง เจงช้นอองอเอยนเฮียนหนึ่ง ตังเพงอ่องเช่าโหหนึ่ง โขวจ้นใจเสี่ยงฝ่าย ขวาหนึ่ง ชีอลันลีโป๋หนึ่ง ลันขหนึ่ง เจียะลีน่หนึ่ง จึงกราบทูลขึ้นพร้อมสันว่า ขอพระองค์ทรงโปรดให้เปาเล่งถู เป็นช้าหลวงออกไปเถิด
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงเห็นชอบด้วย จึงพระราชทานลายพระห้ตถ์สับเชียงฮวงปอเกี่ยมกระบี่ อาญาสิทธให้แก่เปาเล่งถู รับสั่งว่า ท่านจงกำหนดรันเร่งออกไปช่วยทุกข์ราษฎรเมืองดั้นจึวโดยเร็วเถิด ถา เห็นผู้ใตบังอาจประพฤตการทุจรีตแล้วท่านมือำนาจที่จะตัดศีรษะไต้ห้นที เปาเล่งถูรีบลายพระห้ตถ์กบกระบี่ อาญาสทธแล้วถวายคำนับ กล่าวคำขอบพระคุณ พอไต้เวลาพระเจ้าข้องจึนจงฮ่องเต้ก็เสด็จขึ้น เปา!ล่งถูไต้ เลื่อนยศเป็นขุนนางผู้ใหญ่ แล้วไปคำนับแสดงความขอบคุณเห้งตัน แลขุนนางผู้ใหญ่ที่ช่วยสันรับรองว่าตน สมควรเป็นขุนนางชั้นสูงทั่วทุกคน เสร็จธระแล้วลาเห้งต้น พาเตยเหอง เตยเซา ตังเกียว ลีปา พร้อมสับพวก พนักงานเดินตรงไปทางทิศเหนือ
ฝ่ายนางเบทุยซยตั้งแต่เบกวยน้องชายถูกเนรเทศออกไปนอกพระราชอาณาเขตตลอดชีวตแล้ว
๐1)๐
ก็มีความแคนเคืองเปาเล่งถูยิ่งนัก ในใจคัดอาฆาตคอยหาโอกาศแกแค้นอยู่เสมอ ครั้นได้ทราบว่าพระเจ้า แผ่นคันมีริบสั่งโห้เปาเล่งคูออก1ไปเมืองดั้น่จิว นางเบอุยฮุยก็ขึ้นรถมีนางกำนัลขันทีแห่แหนเป็นขบวนไปคอย ทีอยู่ พอฟาเล่งถูมาถึงก็สั่งให้ขบวนของตนออกไปขวางหน้าไว้ เปาเล่งถูไม่!ในอุบายของนางฌอุยฮุย สำคัญว่านางฌกุยฮุยออกมาโดยสุจริตก็ตกใจสั่งให้เดินขบวนหลีกไปออกทางทิศดะว้นตก นางเบอุยฮุยเฟ้น ดังนั้นก็สั่งให้ออมขบวน,โปคอยคักหน้าทางทิศดะว้นดกอก
เปาเล่งถูจึงสั่งให้หยดขบวนของตน แล้วลงจากเกี้ยวมือถือแผ่นงาสำหรับเข้าเฝ้าเดินตรงเข้าไปที่ หน้ารถ ค้าน้บดามธรรมเนียมแล้วพูดว่า ข้าพเจ้าร้บริบสั่งให้ไปช่วยทุกข์ราษฎรเมืองตั้นจิว เนี่ยเนี้ยน้าขบวน มาขวางหน้าข้าพเจ้าไว้คัวยเหตุใด นางเบอุยฮุยริองตวาตว่า คัวเป็นขุนนางในพระเจ้าข้องยินจงอ่องเคั เมื่อ เฟ้นขบวนของเรามาควรต้องหลีกเลี่ยงไปเสียให้พนจึงจะถูก การที่คัวบงอาจมาขวางหน้าเราไว้เป็นการ ดูหมิ่นเช่นนี้โดยถือดีว่าเป็นขุนนางมีความช่อบหรือ ชั่วดีอย่างไรเราก็เป็นอุยฮุยของพระเจ้าแผ่นดิน ถึงไม่ เฟ้นคับเราก็ต้องเฟ้นแก่พระเจ้าแผ่นดินซึ่งมีบุญคุณขุบเลี้ยงคัวมาบ้าง ซึ่งคัวทำเช่นนี้มีไต้คิดว่าเป็นข้าคับเจ้า ตามธรรมเนียมบ้างเลย เปาเล่งถูตอบว่า ข้าพเจ้าหลบเลี่ยงเนี่ยเนี้ยมาหนหนึ่งแล้ว เนึ่ยเนี้ยหาสมควรจะมา หาเหตุคับข้าพเจ้าไม่ ข้าพเจ้ารับริบสั่งของพระเจ้าแผ่นดินไปโดยราชการริอน ซึ่งเนึ่ยเนี้ยมาขัดขวางไว้นั้น เฟ้นสมควรแล้วหรือ
นางเบอุยฮุยได้ฟังดังนั้นก็แกล้งนั่งหน้าบึ้งเฉยเสียหาได้โต้ตอบประการใดไม่ เปาเล่งถูจึงสั่งให้เคัน ขบวนกค้บไปออกทางทิศตะว้นออก นางเบอุยฮุยก็สั่งให้เคันขบวนไปคอยคักหน้าอย่างเดิมอก ทั้งสั่งพวก นางกำนัลข้นทีให้ยืนเรียงรายเต็มไปดลอดทาง เปาเล่งถูมองเฟ้นก็โกรธยิ่งนัก พูดว่าเมื่อเขาอยากจะพาลหา เหตุคับเราจริง ๆ แล้วก็ต้องลองดีคันดูสักพ้กหนึ่ง จะเป็นอย่างไรก็ตามเถิด ผิดช่อบก็ยอมถวายศีรษะ พูด แล้วก็ร้องสั่งคนของตนให้ขับไล่พวกนางกำนัลขันทีออกไปให้พ้นทาง พวกพนักงานไต้รับคำสั่งก็พาคันรกไล่ พวกนางกำนัลขันทีแดกร่นไปถึงหน้ารถของนางเบกอุยฮุย แล้วช่วยคันลากรถไปแอบไว้ข้างทาง
นางเบอุยฮุยมีความแค้นใจยิ่งนัก ร้องตวาดว่าอ้ายพวกนี้บ้งอาจล่วงเกินอุยฮุยของพระเจ้าแผ่นดิน ถูต้องไปกราบทูลพระเจ้าแผ่นดินให้ประหารชีวิตพวกมึงเสียให้หมดทั้งเจ็ดโคตรจึงจะสาแก่ใจ พูดพลางฉีกเลี้อ ยศหยิบหมวกกิมห้งควนที่สวมอยู่บนศีรษะลงมาขยี้เสียให้ยับเยิน แล้วพานางกำนัลขันทีกลับเข้าพระราชวัง ขึ้นเฝ้าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ร้องไห้พลางคุกเข่าลงถวายคำนับเกลือกศีรษะอยู่คับพระบาท กราบทูลว่า ว้นนี้ข้าพเจ้าคับนางกำนัลขันทีจะไปไหว้พระที่วัด เผอิญไปพบคับเปาเล่งถูที่กลางทาง เปาเล่งถูมื่ได้เกรง กล้วพระราชอาญาบ้งอาจขวางหน้าขบวนของข้าพเจ้า ครั้นข้าพเจ้าว่ากล่าวคักเตือน เปาเล่งถูกลับทะนงคัว ว่า ไต้รับรับสั่งให้โปช่วยทุกข์ราษฎรที่เมืองดั้นจ็ว แล้วบุกรุกเข้ามาทำร้ายข้าพเจ้า จนเลี้อยศคับหมวก กิมห้งควนฉีกขาดยับเยินไปสิ้นนึ่หากข้าVนจ้าหนีมาเสียท้นมีฉะนั้นไหนเลยจะได้รอดชีวิตกลับมาเฝ้าพระองค์ ซึ่งเปาเล่งถูบ้งอาจทุบดีข้าพเจ้าผู้เป็นอุยฮุยของพระองค์ ดังนี้เป็นการหมิ่นประมาทพระเดชานุภาพหามี ความเคารพเกรงกลัวพระบารมีไม่ ขอพระองค์โดโปรดลงโทษอ้ายคนทรยศให้แก่ข้าพเจ้าคัวย ครั้งนี้ถา พระองค์โม่ทรงโปรดข้าพเจ้าก็จะไม่ครองชีวิตอยู่ทนความระกำใจเป็นอ้นขาด กราบทูลพลางน้ำตาก็ไหลหลัง หยดลงต้องพระบาทมีขาดสาย
พระเจ้าข้องยืนจงฮ่องเต้ทอดพระเนตรเห็นเลี้อหมวกที่นางเบอุยฮุยสวมอยู่นั้นฉีกขาดย่อยยับ ก็ บ้งเกิดความสงสารทรงกริ้วโกรธเปาเล่งถูยิ่งนัก จึงริบเสด็จออกประทับ ณ พระที่นั่งกิมส่วนเต้ย เจ้าพนักงาน
๓๓
ก็ดีระฆังด้งขึ้น ขุนนางฝ่ายบุนฝ่ายบูใดยนเสียงระฆังต่างก็ตกโจ้ไม่รัเรื่องราวเป็นประการโด จึงรีบเขามายัง หน้าพระที่นั่งถวายคำนับดามประเพณี พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้กำลังทรงพิโรธ จึงตรัสแก่ขุนนางทั้งปวงว่า เปาเล่งถูบังอาจทุบตีนางเบกุยฮุยควรต้องรับโทษถึงประหารชีวิต ขุนนางทั้งฝ่ายบุวิเฝ้ายบูได้ยินรับสั่งดังนั้น ก็พากันตกตะลึง ดวยไม่ทราบว่าเหตุผลต้นปลายเป็นประการใด
ขณะนั้นเปาเล่งถูก็รีบเข้ามาเฝ้าคุกเข่าลงถวายคำนับอยู่ต่อหน้าพระที่นั่ง พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ จึงรับสั่งถามด้วยพระสุรเสียงอ้นดังว่า เหตุไรเจ้าจึงบังอาจทุบตีนางเบกุยฮุย เจ้าทาการหมิ่นประมาทเราถึง เพียงนี้ควรต้องรับโทษสถานใดจงฝงชี้แจงมาโดยเร็ว
เปาเล่งถูกราบทูลว่า ถ้าข้าพเจ้าทำการล่วงเกินต่อเบเนี่ยเนี้ยจริงก็ควรมีโทษถึงประหารชีวิต แต่ ข้าพเจ้าขอกราบทูลเรื่องราวให้ทรงทราบเสียก่อน ว่าเดิมข้าพเจ้าไต้รับรับสั่งของพระอ่งค์ให้โปเมืองดั้นจิว พอไต้ฤกษ์ดีวันนี้ก็เดินขบวนออกจากเมืองหลวง เบเนึ่ยเนี้ยผูกใจเจ็บข้าพเจ้าด้วยเรื่องกล่าวโทษเบกวย จึง ใช้อบายแกล้งเดินขบวนออกมาสกัดหน้าไว้ ข้าพเจ้าพยายามหลีกเลี่ยงครั้งหนึ่งแล้ว เบเนี่ยเนี้ยก็ตามสกัด หน้าไว้อีก ข้าพเจ้าลงมาจากเกี้ยวเข้าไปชี้แจงให้เปิดทางเพื่อจะได้รีบไปตามพระกระแสรับสั่ง เบเนี้ยเนี้ยก็ นิ่งเสีย ครั้นข้าพเจ้ากลับไปเดินทางอื่น เบเนี่ยเนี้ยก็ยกกระบวนไปดักกั้นหนทางไว้อีก มิหนำชาสั่งให้นาง กำนัลขันทีแกล้งออกมายืนเรียงรายเต็มไปหมด ข้าพเจ้าเห็นเบเนี่ยเนี้ยเจตนาแกล้งจริงแล้ว จ้งต้องให้พวก พนักงานขับไล่นางกำนัลขันทีไปเสียให้พีน แล้วลากรถของเบเนี่ยเนี้ยให้เข้าไปแอบอยู่ข้างทาง ความล้ดยั จริงเป็นดังนี้ ซึ่งข้ไพเจ้าจะได้บังอาจทุบดีเบเนื่ยเนี้ยนั้นหามิได้
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเตโต้ทรงฟังก็คำนึงอยู่ในพระท้ยว่าเปาเล่งถูเป็นคนซื่อลัตยัโหนเลยจะกล้า ทำถึงเพียงนั้น เรื่องนี้นางเบกุยฮุยคงดั้งใจจะแถ้แค้นแทนน้องชายจริง ทรงดำริดังนั้นแล้วก็พระราชทานโทษ ให้แก่เปาเล่งถู รับสั่งให้รีบไปช่วยทุกข์พวกราษฎร์ที่เมืองดั้นจิวโดยเร็ว ฟาเล่งถูมีความยินดียิ่งนัก คุกเข่า ลงถวายคำนับกราบทูลว่า พระองค์เป็นกษ้ต่ริย์ที่ทรงพระปรีชาสามารถ ประกอบด้วยบุญญาอก็นิหารอ้น เหลือล้น ขอให้พระองค์ดำรงอยู่ในราชสมบัติเจริญพระชนม์ยืนยาวดั้งหมิ่นปีเถิด ทูลแล้วก็ถวายคำนับลา ออกจากท้องพระโรง รีบเคนขบวนจากเมืองหลวงเร่งรัดไปเมืองดั้นจ็วโดยเร็ว
ครั้นพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จขึ้นเข้ามาประห้บในตำหนักข้างในก็ทรงขัดเคืองนางเบกุยฮุย ยิ่งนัก ตรัสตำหนิว่าเป็นคนใจร้ายแกล้งหาเหตุพาลผิดแก่ผู้มีความชอบต่อแผ่นดิน นางเบกุยฮุยก็มีความ เสียใจถึงแก่ป่วยลงภายหลังก็เลยตรอมใจตาย พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้โปรดให้ลัดการฝ็งคพดามเกียรติยค พระสนมเอก
ฝ่ายเห้งด้นใจเสี่ยงฝ่ายช้ายนั้นมีอาการป่วยกระเสาะกระแสะอยู่เสมอด้วยเป็นคนชราอายุมาก ว้นหนึ่งพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จออกขุนนาง เห้งด้นจึงเข้าไปคุกเข่าถวายคำนับกราบทูลว่า เวลานี้ ข้าพเจ้าก็ชราแล้วมีโรคภัยเบียดเบียนอยู่เสมอ ทั้งสติปัญญาก็ฟันเฟือนหลงลืมไม่เหมือนแต่ก่อน ขอพระองค์ โปรดอนุญาตให้ข้าพเจ้าออกจากหน้าที่ราชการกลับไปอยู่บ้านเดิมเถิด พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้จึงรับสั่งว่า ท่านลาออกครั้งนี้เรามีความเสียดายยิ่งนัก ด้วยท่านมีความสามารถในหน้าที่ราชการประกอบด้วยความ ซื่อสัตย์สุจริตมั่นคง แต่ท่านก็รับราชการมานาน มีความเหน็ดเหนื่อยมากควรที่จะพกผ่อนหาความสุขเสีย บ้าง เราอนุญาตให้ท่านกลับไปอยู่บ้านเดิมได้ตามประสงค์ ส่วนเบี้ยหว้ดเงนปีของท่านให้คงได้รับตามเดิม เป็นการตอบแทนคุณความดีของท่านที่มีมาแต่ก่อน
*๓๙
เหงตันเห็นพระเจ้าข้อง:จินจงทรงอนุญาต1ให้ก็มีความยินดีคุกเ,ปาลงถวายคานับขอบคุณ1ตามธรรมเนียม พระเจ้าข้องยินจงส่องเดจึงมืรับสั่งต่อไปว่า เมื่อท่านออกจากหน้าที่ราชการแล้วใจเสี่ยงก็ว่างเปล่าอยู่ ท่าน เห็นว่าผูใดสมควรแก่ตำแหน่งนี้บ้าง เหงต้นกราบทูลว่าทั้งนี้ต้องแล้วแต่พระองค์จะทรงโปรด แต่ช้าพเล้า เห็นว่าโขวล้นใจเสี่ยงฝ่ายขวาก็มีความสามารถในหน้าที่วาชการทั่วไปอยู่แล้ว อนึ่งบุนง่วนภกกบยู่ปิด ก็เป็น ผู้ที่มีสตปัญญาสามารถไต้รับราชการมานานทั้งเป็นคนซื่อล้ตย์มนคง ขอพระองค์โดโปรดเลื่อนขึ้นเป็น ขุนนางผู้ใหญ่ จะได้ช่วยราชการบ้านเมืองต่อไป พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ก็ทรงเห็นด้วย จึงโปรดเลื่อนให้บุน ง่วนภ้กก้บปูปีดเป็นขุนนางผู้ใหญ่ คนทั้งสองคุกเข่าลงถวายคำนับตามธรรมเนียม ครั้นแล้วพระเจ้าข้อง ยินจงส่องเต่จึงพระราชทานสุราให้แก่เห้งต้นสามถวยต่อพระหัตถ์เป็นเกียรติยศ เหังต้นคุกเข่าถวายคำนับ รบพระราชทานสุราแล้วก็ทูลลากลับไปบ้าน
ฝ่ายเปาบ้นจิ๋นเดินขบวนมาถึงเมืองดั้นจิว บรรดาขุนนางกรมการในเมืองนั้นก็พากันออกมา ต้อนรับช้าหลวง เปาเล่งถูเข้าไปหักในกงก๊วนเรียบร้อยแล้ว ก็สั่งให้ออกหมายประกาศแก่ราษฎรให้ทราบทั่ว ก้น ครั้นถึงวันกำหนดดั้งต้นแจกจ่ายพระราชทรัพย์ ราษฎรชาวเมืองพากันมารับเงินแน่นไปทั้งกงก๊วนทุกวัน เปาเล่งถูคอยเอาใจใส่ตรวจดูแลให้ราษฎรไต้รับความสุขโดยเสมอหน้า รุ่งขึ้นปีใหม่เมืองดั้นจิวก็ค่อยบรีบูรณ์ ดีขึ้น ราษฎรชาวเมืองคลายความอ้ดต้ดมีความสุขสบายทั่วหน้าก้นแล้ว เปาเล่งถูก็พาทหารสนิทสี่คนกับ พวกพน้ฑงานเดินทางกลับเมืองหลวง บรรดาขุนนางกรมการพากันออกมาส่งสิ้นระยะทางพอสมควรแล้วก็ กลับเขาเมืองดินจิว
ครั้นเปาเล่งถูมาถึงเมืองเปียนเหลียงก็เช้าเฝ้าพระเจ้าแผ่นดิน คุกเข่าถวายคำนับกราบทูลว่าพระองค์ ทรงโปรดให้ข้าพเจ้าเป็นช้าหลวงออกไปช่วยทุกข์ราษฎรเมืองดั้นจิวนั้น บัดนี้ดั้นจิวช้าวปลาบริบูรณ์มืคํว่าม สุขทั่วหน้าก้นแล้ว ข้าพเจ้าจึงกลับมากราบทูลให้ทรงทราบ พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงพระโสมนัสยิ่งนัก ตรัสยกย่องความชอบของเปาเล่งถู แล้วพระราชทานบำเหน็จรางวัลให้เป็นอันมาก พลางรับสั่งแก่เปาเล่งถู ต่อไปว่า เราดั้งให้ท่านเป็นคนคอยตรวจดูแลทุกข์สุขของราษฎรในเมืองหลวงตั้งแต่บัดนี้ เปาเล่งถูจึงคุกเข่า ลงถวายคำนับขอบคุณดามธรรมเนียมแล้ว พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ก็เสด็จขึ้น บรรดาพระราชวงศ์แลขุนนาง ผู้ใหญ่ทั้งปวงต่างพากันมาแสดงความยินดีด้วยเปาเล่งถูทั่วหน้าก้น แต่นั้นมาบ้านเมืองก็เรียบร้อยปราศจาฦ เสี้ยนศ้ดรู ราษฎรพลเมืองอยู่เย็นเป็นสุขทั่วราชอาณาเขต แต่งานลีบสวนชำระคดีความของเปาเล่งถูที่น่า สนใจลีกมากเรื่องยังคงดำเนินต่อไป มีเรื่องราวปรากฏดังประมวลไว้ต่อไปนี้
พรสาวสารจีน เรื่อง
เา]ๆเส่งฅูกงอน เ\|ๆนุนจีน ราทรงส์ชอง (พ.ส. ๐๕๐*1-๐๘6๙)
เรื่องที่ 6
เมื่อครั้งแผ่นดินพระเจ้า1ชองยินจงฮ่องเต้ ที่ตำบลแทกา!ไย แขวงเมืองเค้กอ้นหู ยังมีนักเรียนผู้หนึ่ง แซ่ค้อ ชื่อเหียนตง อายุได้ ๑๘ ปี เล่าเรียนหนังสือดีสอบไล่ได้ประโยคชั้นสิวจาย
ในที่ตำบลนั้น ยังมีเศรษฐีผู้หนึ่งบริบูรณ์ไปด้วยทรัพย์สินเป็นอันมาก ตั้งบานเรือนดึกห้างอยู่ริมถนน มีบุตรหญิงคนหนึ่งมีชื่อนางสุกเง็กอายุได้ ๑๗ ปี มีอ้กษณะสิริรูปและมารยาทเป็นอ้นตีและงามยิ่งนัก
ส่วนค้อเหียนตงนักเรียน ไปเรียนหนังสือได้เตีนไปมาทางนั้นทุกรัน แลเห็นนางสุกเง็กบุตรเศรษฐี มีลักษณะงาม ค้อเหียนดงมีจิตปฏิพ้ฑธํรักใคร่ยิ่งนัก จึง-วานหญิงมีชื่อที่ชอบอ้ชฌาลัยกนกับนางเป็นสึ๋อช่วย พูดจาแทะโลมนางสุกเง์ก
ส่วนนางสุกเง์กเมื่อได้เห็นลักษณะรูปค้อเหียนดงนักเรียนกํมีความปฎํห้ฑช์พอใจรักใครในค้อเหียนดง จึงได้นัดแนะไปมาหาส่ร่วมรู้รักใคร่กันดามประเวณ์
นางสุกเง็กจึงบอกแก่ค้อเหียนตงว่า ตั้งแต่นั้ไปท่านไม่ค้องเอาบนใดมาพาด เกรงว่าผู้คนเขาไปมา จะเห็นเขา ข้าพเจ้าจะเอาเชือกทำบันไดมีสายเหนี่ยว หย่อนลงไปดามข่องหน้าต่าง มีสายเชือกเล็กผูกไร้เป็น สำคัญ ท่านมาถึงเมื่อใดจงกระตุกเชือกเล็กให้ข้าพเจ้ารู้เป็นสำคัญ ตั้งแต่ค้อเหียนตงลักลอบไปมาหาส่นาง สุกเง็กมาได้ประมาณลักหกเดือน บิดามารดาของนางสุกเง็กก็มีได้รู้ความ แต่ไกวบ้านสถาน1โกลัเคยงย่อม รู้เห็นทงสิ้น
อยู่มารันหนึ่งพวกเพื่อนนักเรียนด้วยกันมาซวนค้อเหียนดงไปนั้งโต๊ะเสพสุรากนเสิ้ยง จึงในคนรันนั้น ค้อเหียนตงหาได้ไปหานางชุกเงกไม่
ยังมีหลวงจีนรูปหนึ่งชื่อเม่งซิว สำนักอยู่รัดกวนอมยิ่ เวลากลางคนเคาะเกราะเที่ยวเตีนจงกรมตาม ถนน ในตีนรันนั้นหลวงจีนเม่งซิวเตีนมาถึงหนาดกของนางชุกเง็ก เห็นเชือกเสนเล็ก ๆ เสนหนึ่งห้อยลงมา จากหน้าต่างจึงเข้าไปใกล้จ้บเชือกนั้นดงดู
ฝ่ายนางสุกเง็กเห็นเชือกกระตุกดังนั้นกสำคัญเข้าใจว่า ค้อเหียนตงมาหาตามเคย มีความขนดจึง หย่อนบันไดเชือกลงไปรับตามเคย
ฝ่ายหลวงจีนเม่งซิวเห็นดังนั้น จึงตีดในใจว่าชะรอยชายกับหญิงจะรักใคร่กัน จึงทำสำคัญไร้แล้ว หย่อนบันไดเชือกลงมารับกันค้งนี้ เมื่อหลวงจีนเม่งซิวคดเห็นแนแก่ใจดังนั้นแล้ว จึงเหนี่ยวเชือกปีนบันได ขนไปจนถึงหน้าต่างตก
ส่วนนางลุ[กเงกครั้นแลเฟ้นหลวง1จีนปีนเชือกขึ้นมาหาVใเค้อเV(ขนดงชู้,รักไม่ก็ตกใจตัวสั่,แ จึงว่าแก่ หลวงจีนเม่งซิวว่า เราหวงใจว่าชู้รักของเรา เราจึงหย่อนบนไดรับให้ขึ้นมา ตัวท่านหาใช่ชู้รักของเราไม่ ประการหนึ่งตัวท่านก็เป็นชีบานาสงฆ์บวชแล้วก็ควรจะตั้งอยู่ในศีลสตย่ดามเพศของน้กบวช หาควรกระทำ ลวามชั่วให้ผิดเพศสมณะไม่ จงรบลงไปเสียให้พนตกเรา
เมื่อหลวงจีนได้ฟังนางสุกเง็กว่ากล่าวดังนั้นจึงตอบว่า ตัวเจาได้รัชรูปขึ้นมาถึงที่นี่แล้ว ขอให้รูปไดอาศัย หลับนอนด้วยสกคนหนึ่งเถด รูปจะม่ความขอบใจสีกาเป็นอันมาก ตั้งสีกาก็จะได้ส่วนผลาน์สงสีเป็นอันมากด้วย ฝ่ายนางชุกเง์กเมื่อได้ฟังหลวงจีนพูตจาเกี้ยวพานดังนั้น ก็มื่ความโกรธยงนก จึงตวาตว่า ถาท่าน รนลี้อตงอยู่มีลงไปเสียโตยเริว เราจะร้องขึ้นให้ขาวบ้านร้านตลาดเขามาจ้บตัวท่านว่าเป็นผร้าย ท่านก็จะได้ ร้บความอ้ปยตอ้บอาย และตั้งจะมโทษด้วยเป็นอันมาก
หลวงจีนเบ่งซิวตอบว่า เจารับเราขึ้นมาแล้ว และกลับมาขบไล่เสียอกตังนี่หาควรไม่ นางสุกเง์กเห็น หลวงจีนพูดตั้อด้านดังนั้นก็ร้องขึ้นได้คำหนึ่ง หรังจะให้รกวบานรู้จะได้มาจบตัวหลวงจีน ในทนใตนั้นหลวงจีน เม่งซิวก็ข้กมีตออกจากพก ตรงเข้าไปฆ่านางสุกเง็กตายในทนท แล้วก็เก็บเอาแกวแหวนเง์นทองและสีงของ ซึ่งมราคา อ้นเป็นเครื่องแต่งตัวของนางสุกเง์กนั้นไปเป็นอาณาประโยชน์แห่งตน
ครั้นร่งขึ้นเวลาสายถงเวลาก็นข้าวเข้า เตรษฐผูเป็นบตามารดาของนางสุกเง็ก หาเห็นนางสุกเง็ก มาก็นอาหารด้วยตามเคยไม่ เศรษฐีจึงเข้าไปในห้องของนางสุกเง็ก แลเห็นตพนางสุกเง็กนอนตายมบาตแผล โลห็ตไหลอาบอยู่ก็ตกใจ หารู้ว่าฟ้ใตมาทำร้ายแก่นางสุกเงกไม่ เตรษฐึมีความอาลัยร้องไห้รักบุตรเป็นอันมาก เศรษฐีจึงเชิญกำน์นพนนายบ้านอำเภอมาพลิกศพข้นสุตรบาตแผลและกฎหมายตราสินตามธรรมเนียม บ้านเมือง
ขณะนั้นฝ่ที่อยู่บ้านใกล้เคยงของเสียวหชั่นผูหนึ่งขึ้อแซ่มีได้ปรากฏจึงบอกแก่เศรษฐีว่า ข้าพเจ้าได้รู้ อยู่ว่าบุตรของท่านรักใคร่เป็นชู้แก่คอเห็ยนตงน์กเร้ยนในขนสิวจ้ายมาช้านานแล้ว เมื่อเวลาศีนนี่ค้อเหียนตง ไปก็นเลี้ยงเสพสุราเมาตับพวกเพื่อนหลายคนด้วยตัน คงจะกลับมาหานางสุกเง์ก ด้วยค้อเห็ยนตงเมาสุราจะ ฆ่าบุตรท่านตอกกระบ้ง ค้าท่านฟ้องขึ้นแล้วคงจะได้ความจริง
ฝ่ายเสียวหชั่นครั้นไต่ใจความแล้ว จึงแต่งฟ้อง ไปมื่นแก่เปาเล่งถูใจความว่า ค้อเห็ยนตงสิวจ้ายรักใคร่ แก่นางสุกเง์กมานานมีผร้เห็นเป็นพยาน และในเวลาคนนี่ค้อเหียนตงไปเสพสุราตับพวกเพื่อนเมามามาก คงจะฆ่าบุตรข้าพเจ้าเสียเป็นแน่ ขอท่านได้พจารณาไต่สวนเอาความจริงตามพระราชกำหนตกฎหมาย และ ทางยุตธรรม
ด่วนเปาเล่งถูครั้นได้รู้ความตามฟ้องของเสียวหอนดังนั้นแล้ว จึงให้น์กการไปตามตัวค้อเหียนตง มาขำวะไต่ถาม ค้อเหียนตง่ให้การตามความสัตย์จริง เสียวหอนฝ่โจฑกํอ้างพยาน ศีอหสินเสียวมีหนึ่ง หลินหงอฟันหนึ่ง พยานเบิกความว่า ค้อเหียนตงรักใคร่ไปมาหาส่แก่นางชุกเง์กนั้นจริงพยานได้รู้เห็น แต่ข้อ ที่ว่าค้อเหียนตงฆ่านางสุกเง็กนั้น พยาน1โม่รูไม่เห็น จะเป็นผู1ตฆ่า พยานไมรู้ไม่เห็น
ฝ่ายค้อเหียนตงให้การอ้างพยานว่า ในเวลาคนนี่ ข้าพเจ้ามีที่อยู่เป็นหลักฐานมนคง มีได้ไปแห่งใต จนตลอตร่ง ได้อยู่ตับเพื่อนน์กเรียนด้วยตันเป็นหลายคน
เปาเล่งถูจึงให้สิบพยานที่จ้าเลยอ้าง ก็ได้ความตามคำให้การข้ออ้าง เปาเต่งดูจึงถามค้อเหียนตง ต่อไปว่า เมื่อเวลาเจ้าไปมาหาต่นางสุกเง์กในเวลาก่อน ๆ นั้น ได้พบปะฝ่ใตได้รู้เห็นเป้นพยานบ้างหรือเปล่า
๏๓๗
ค้อเหียนดงให้การว่า เมื่อเวลาข้าพเจ้าไปมาหา*นางสุกเงกนั้น หามผู้ใด!เห็นเป็นพยาน1ไม่ ได้พบ แต่หลวงจีนรูปหนึ่งเดินภาวนาเคาะเกราะไปมาอยู่ดามถนนนั้น นอกจากนั้นแล้วข้าพเจ้าหาได้พบปะผู้ใด ไม่เลย
เปาเล่งถู,ได้ฟังค้อเหียนตง1ให้การดังนั้นแล้ว จึงทำอุบายพูดว่า ถ้าดังนั้นค้อเหียนดงเป็นผู้ฆ่านาง สุกเง็กเป็นแน่แล้ว จึงสั่งให้นักการดีค้อเหียนดง ๒๐ ที แล้วให้คมตัวไปขังไว แล้วเปาเล่งถูจึงถามอ์องค้ง กบหลีหงีนายผู้คุมว่า หลวงจีนองค์นี้สำนักอาศัยอยู่ที่ไหนท่านรู้จักหรือไม่ อ๋องดงจึงบอกว่า หลวงจีนองค์นี้ สำนักอยู่จัดกวนอิมยี่ ริมสะพานฮ่วยเกีย เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงกระซิบสั่งเป็นอุบายให้อ๋องดงกับหลีหงี ไปกระทำการตามที่คิดนั้น แล้วจึงว่าถ้าได้ความจริงแล้วจะมีรางจัลให้แก่อ๋องต่งก้บหลีหงี จากนั้นอ๋องต่งและ หลีหงีกีคำนับลาไปกระทำดามคำเปาเล่งถูสั่งทุกประการ
ฝ่ายหลวงจีนเม่งซิวครั้นเวลาดีกประมาณ ๒ ยามก็ออกจากสำนักเที่ยวเดินภาวนาดีเกราะมาดาม เคย ครั้นถึงสะพานส่วนเกีย ได้ยินเสียงหญิงรองปลอมเป็นปีศาจของนางสุกเงกอยู่ได้สะพาน เรียกออกชื่อ หลวงจีนเม่งซิวว่า ท่านหลวงจีนเอ๋ยไม่ควรเลยที่จะฆ่าเรา บัดนี้เราได้ไปฟ้องท่านต่อพระยายมราชแล้ว ท่าน ให้นำยมบาลมาเป็นเทวทูด เอาดวงจึตวิญญาณของท่านไปชำระยังเมืองนรก
ฝ่ายอ๋องดงกับหลีหงี ซึ่งปลอมเป็นเทวฑูดยินอยู่บนสะพานจึงร้องลงไปว่า ท่านหลวงจีน1นึ่ไม่อยู่ใน ศีลในธรรม ฆ่ามนุษย์แล้วมิหนำซ้ำเอาทรัพย์ของเขาโดยไถยจิตยันเป็นใจขโมย บัคนี้พระยายมให้เรามาเอา วิญญาณท่านไปชำระในนรก
ฝ่ายหลวงจีนเม่งซิว ครั้นได้ยนปีศาจปลอมซึ่งอยู่ใด้สะพานบนสะพานร้องบอกดังนั้นก็ตกใจ ทรูด นั้งลงภาวนา แล้วตอบว่ายันแก้วแหวนเงินทองสิ่งของเครื่องแต่งด้วของเจ้านั้น เราจะจำหน่ายขายเอาเงิน มาทำกงเต๊กแผ่กุศลส่วนบุญให้แก่เจ้า เจ้าอย่าได้มาหลอกหลอนเราต่อไปเลย
ฝ่ายอ๋องต่ง หลีหงี ครั้นได้ยินหลวงจีนเม่งซิวพูดดังนั้น เห็นได้ความจริงว่าหลวงจีนเม่งซิวเป็นผู้ได้ ฆ่านางสุกเง็กจริงแล้ว อ๋องดงกับหลีหงิก็ลงจากสะพาน ตรงเข้าจับตัวหลวงจีนฟงซิวม้ดคุมมาส่งให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูมีความยินดีจึงรางจัลหญิงคนชั่วซึ่งปลอมเป็นปีศาจนางสุกเง็กกับอ๋องต่ง หลีหงี พอสมควรแก่ความ ชอบ แล้วจึงซักถามหลวงจีนเม่งซิว หลวงจีนเม่งซิวก็ร้บเป็นสัตย์ตามที่ตนได้กระทำทุกประการ เปา.เล่งถูก็ วางบทปรับโทษหลวงจีนเม่งซิวตามกฎหมายและปล่อยตัวค้อเหียนตงออกจากที่จำแล้วจึงพูดแก่ค้อเหียนตง ว่า ตัวท่านก็เป็นผู้ได้เล่าเรียนรู้ขนบธรรมเนียมอยู่แล้ว ยันนางสุกเง็กผู้ตายนี้ก็ได้ร่วมรักแก่ตัวท่าน จัดว่า เป็นภรรยาของท่านแล้ว มาถึงแก่ความตายเสียด้วยฮมือของหลวงจีนฉะนี้ ตัวท่านค้องไจัทุกข์นุ่งขาวห่ม ขาวให้แก่นางสุกเง็ก ยันนางสุกเง็กนี้ต้องนับว่าเป็นเอกภรรยาของท่าน
ค้อเหียนตงได้ฟังเปาเล่งถูว่ากล่าวแนะนำดังนั้น ก็กระทำการไวทุกข์นุ่งขาวห่มขาวให้นางสุกเงิก ตามธรรมเนียมจีน แล้วค้อเหียนตงจึงแจ้งความแก่เปาเล่งถูว่า เดิมข้าพเจ้าตั้งใจว่า ถ้าข้าพเจ้าสอบไล่ได้ ประโยคกีอหยินแล้ว ก็จะให้ผู้ใหญ่เป็นเฒ่าแก่มาสู่ขอนางสุกเง็กต่อบิดามารดาของนางสุกเง็ก มาบังเอิญเป็น ให้หลวงจีนคนร้ายฆ่านางสุกเง็กตายเสียดังนี้ ข้าพเจ้ามีความเสียดายนางสุกเงกแสะมีความโทมนัสเป็นที่ยง ข้าพเจ้าไม่ขอมีภรรยาต่อไปแล้ว ว่าแล้วก็อาลาเปาเล่งถูกลับไปบ้านเรือน ครั้นอยู่มาค้อเหียนดงไปสอบไล่ หนังสือได้ประโยคชั้นกีอหยิน ทำราชการได้เป็นขุนนางมียศขนจึงไปคำนับฟาเล่งถู เปาเล่งถูมีความยินดีจึง ถามค้อเหียนตงว่า ท่านจะมีภรรยาต่อไปหรือประการใด ค้อเหียนตงจึงแจ้งความว่า นางสุกเงิกมีความ

๑๓๘
ซอล้ตย์ต่3ขาพIจ้า ข้าพเจ้าไม่มภารยาต่อไปแล้ว เปาเส่งถูจึงว่า อ้นเกิดมาเป็นชายชาติฑหาร ต้องมบุตร ภรรยาจะได้ต่อเชอสายสีบตระกูล แม้ว่าผู้!ดไม่คิดต่อเชี๋อชาติตระกูล ก็จัดว่าผู้นั้นไม่มีความกต้ญญู ต่อแผ่นดินและบิดามารดาของตน บัดนี้ท่านควรจะมีภรรยาแล้ว เปาเล่งถูจึงให้เพื่อนข้าราชการร่น เดียวกันแก่ค้อเหียนดง เป็นเฒ่าแก่ขอบุตรของพวกแช่ชุ่ขมาให้ค้อเหียนตงเป็นภรรยา ส่วนค้อเหียนตงค่าที่ ข้ตเปาฟงคูมีได้จึงค้องรับปฏิบ้ตตาม
เ.รึ๋องที่ ๒
มความว่า ที่เมืองก้ยจิวเวลานั้น มีชายนักเรียนคนหนึ่งชื่อเต็งยตตง สอบ,ใส่ได้ประโยคชั้นสิวจาย เตงยิดตงมีภรรยาชื่อนางเต็งสี เต็งขดดงชอบพออัธยาศ้ยก้นก้บหลวงจีนแช่ฮุยเจ้าวัดอันฮกยี่ เต็งยตตง ไบ่มาหาสู่นอนค้างอ้างแรมอยู่วัดอันฮกยี่เพื่อจะได้อ่านหนังสือเล่น เต็งยิดดงได้บอกแก่ภรรยาไว้ว่า ออกไป ค้างอยู่ที่วัดมีความเขนใจมาก เพื่อจะได้กินยาร้กษาโรค และอ่านหนังสือด้วย
ครั้นอยู่มาวันหนึ่ง หลวงจีนแช่ฮุยไปที่บ้านเรือนเต็งยิดดง นางเต็งสีภรรยาเต็งยิดตงกิจัดหาอาหาร เพลเลี้ยงหลวงจีนแช่ฮุย หลวงจีนแช่ฮุยเมื่อได้เห็นนางเต็งสีมีลักษณะรูปจริตกิริยาสะอาดระวาดระวัย และ ทั้งมีมารยาทเรียบร้อยเป็นอันดีกิมีความกำหนัดนึกวัก มีจีดกระลันพ้นผูกพิศวาสไม่สามารถจะสำรวมจิต ไร้ได้ ครั้นกินอาหารเสร็จแล้วกิลาเต็งยิดดงก้บนางเต็งสีกลับมายังสำนักแห่งตน แต่ดวงจิตนั้นมีความกำหนัด นึกหมายมุ่งจะหาโอกาศให้สำเร็จความประสงค์จงได้
ครั้นอยู่มาเต็งยิดดงออกไปอยู่ที่วัดกับหลวงจีนแช่ฮุย อ่านหนังสืออยู่ประมาณเดือนเศษ หลวงจีน แช่ฮุยจึงคิดอุบายลวงนางเต็งสีภรรยาของเต็งยิดดงว่า เต็งยิดดงป้วยเป็นลมอยู่ที่วัด มีอาการหนักจะเป็น ตายเท่ากัน สั่งมาให้บอกนางเต็งสีออกไปปฏิบ้ตสามีอยู่ที่วัด
ฝ่ายนางเต็งสีเมื่อได้ฟังดังนั้น สำคัญว่าเป็นความจริงกิตกใจจึงรืบขึ้นนั้งเกี้ยวให้คนหามหามไปยัง วัดอันฮกยี่ ด้วยระยะทางทั้งแต่บ้านเต็งยิดดงไปถึงวัดอันฮกยี่ทางถึง ๑๐ ลี้ เดินด้วยเท้า ๖ ชั่วโมงจึงจะถึงวัด พวกหามเกี้ยวกิหามนางเต็งสีเข้าไปในกฎีที่อยู่ของหลวงจีน นางเต็งสีแลเห็นเครื่องโต๊ะและสุราของหลวงจีน แช่ฮุย จัดไว้คอยท่าเลี้ยงนางเต็งสี นางเต็งสีจึงถามหลวงจีนแช่ฮุยว่าสามีของข้าพเจ้าปวยอยู่ที่ไหน
หลวงจีนแช่ฮุยบอกว่า สามีของท่านหมอเขาช่วยรักษาพยาบาลแก้ไขหายเป็นปกดิแล้ว พวกเพื่อน เขาชวนให้ไปเที่ยวดูวัดสร้างใหม่ ท่านกิได้มาถึงที่วัดของข้าพเจ้าแล้ว เชิญนั้งโต๊ะวับประทานสุราคัวยก้น ก่อนให้เป็นที่สบายใจ ค้างอยู่กุฎีข้าพเจ้าลักคืนหนึ่งจะได้สนทนาก้นเล่นให้เป็นที่ผาสุกใจ รุ่งเข้าจึงค่อยกลับ ไปบ้าน
ฝ่ายนางเต็งสีเมื่อได้ฟังหลวงจีนพูดจาดังนั้น กิเข้าใจแน่ว่าคัวเสียกลอุบายของหลวงจีนเสียแล้ว ไม่รู้ที่จะแก้ไขประการใด ขัดไม่ได้กิเสพสุราด้วยประมาณลักสองถวย แล้วนางเต็งสีจะลุกออกไปเรียกคน หามเกี้ยวให้หามไปส่งบ้าน หลวงจีนแช่ฮุยจึงห้ามว่าป่านฉะนี้กิเป็นเวลามีดอยู่แล้ว พวกวับจ้างหามเกี้ยวเขา กิกลับไปบ้านเขาเสียห่มดแล้ว ท่านจะกลับไปกิเป็นการยากลำบาก ด้วยเป็นเวลากลางดืนนอนค้างอยู่เสียที่นี่ เถิด นางเต็งสีกิเป็นที่จนใจหลวงจีนแช่ฮุยกิจัดห้องให้นางเต็งสีหลับนอน นางเต็งสีกิเข้าไปในห้องปิดประต สั่นดาน นางเต็งสีนอนไม่ใคร่จะหลับ เพราะกลัวหลวงจีนจะเข้ามาทาการหยาบช้า ครั้นเวลาดืกประมาณ สองยามหลวงจีนแช่ฮุยกิงัดดานเข้าไปหานางเต็งสี นางเต็งสีกิร้องขึ้นคัวยเสียงอันด้ง หลวงจีนแช่ฮุยจึงว่า แม้ว่าเจ้าจะร้องจนคอแตกกิจะไม่มีผูใดรู้เห็นหรือช่วยเจ้าได้ แม้เจ้าไม่ยอมเป็นภรรยาเราโดยดื เรากิจะ ฆ่าเจ้าเสียในทันใดนี้ ด้วยเราทั้งใจมุ่งหมายนึกวักเจ้ามาช้านานแล้ว พื่งจะสมความปรารถนาในครั้งนี้เจ้าอย่า ดิ้นรนเดือดร้อนไปเลย จงประนึประนอมยอมเสียโดยดืเถิด ส่วนนางเต็งสีตกอยู่ในอำนาจของหลวงจีนสุดที่ จะคิดแก้ใข กิจ้าใจจาเป็นต้องยอมเสียคัวแก่หลวงจีนแช่ฮุย แล้วหลวงจีนจึงโกนมมนางเต็งสีเสียให้นงห่ม๏๔๐
แปลงเพศเป็นสามเณร แล้-ไข้ง1ไวอยู่แด่1ในหองชั้นในมิให้ผูใดรเฟ้นเป็นอ้น1ขาด
ฟ้ายปิตามารตาของนางเต็งสีตับหลานสาวอยู่ที่ป้าน เห็นนางเต็งสีหายไปหลายวัน จึงพาตันไปตัง วัตล้นอกยี่ ถามหลวงจนแช่ฮุย หลวงจีนแช่ฮุยก็พตปฐเสธว่าไม่ว่ไม่เห็น ก็เป็นที่จนใจอยู่ช่วยตัน จึงไปหา ชนแสหมอดูท่านายก็ไม่ถูกตอง
ฟ้ายเต็งยิตตงไปอยู่ในวัตนั้นไข่ประมาณเต็อนเศษแล้ว หาไข่ว่ว่าภรรยาเสียกลหลวงจนไม่ ไข่ข่าว พวกป้านมาบอกว่านางเต็งสีนั้นหายไป เต็งยิตตงตกใจมความรีตกก็งภรรยายี่งฟัก จึงเข่าไปตังสำฟักของ หลวงจนแช่ฮุย เที่อจะลากลับไปป้าน
ขณะนั้นนางเต็งสีไข่ยินเสียงเต็งขตตงสามจำไข่ก็มความย์นต็ยี่งฟัก จึงวงออกมาว่องไหว่าพนบอก ว่า ท่านจำข่าพเจำไม่ไข่หรอ หลวงจ์นแช่ฮุยลวงข่าพเจำว่าท่านป้วย ข่าพเจำสำคญว่าจริงจึงไข่มา หลวงจน แช่ฮุยกระทำการหยาบข่าข่มขนข่าพเจำ ข่าพเจำจะเล็ตลอตหลกหน์ไปทางใตก็ไม่พน จึงจำใจตกอยู่ใน อำนาจหลวงจ์นฉะนั้
เมื่อเต็งยศตงไข่เห็นและไข่ฟังภรรยาบอกเล่าฉะนั้น ก็ป้นตาลโทโสตรงเข่าชกต่อยเอาหลวงจีน แช่ฮุย หลวงจีนแซ่ฮุยก็ร้องเรียกบรรดาศิษย์มาเข่ากลุ้มรุม จ้บตัวเต็งยิดตงไข่แลวเอาโซ่ล่ามไว้ แล้วหลวงจีน แซ่ฮุยหยิบอาวุธมาจะฆ่าเต็งยิดตงเสีย ขณะนั้น นางเต็งสีก็ตรงเข่าแย่งช์งเอาอาวุธจากมอหลวงจีนแช่ฮุย ไปไข่	1 1
ฟ้ายเต็งยิตตงจึงพตแก่หลวงจีนว่า ท่านจะฆ่าเราแล้วจงฆ่าภรรยาเราเสียช่วย เราผัวเมฆจะไตไป พร้อมตันที่เมืองผีทั้งผัวเมย หลวงจีนแช่ฮุยจึงศอบว่าเจำตายแล้วภรรยาของเจำก็ข่ปีงเป็นภรรยาของเรา ว่า ดังนั้นแล้วหลวงจีนเจำวัตตับพวกศิษย์ก็คมตัวเต็งยิตตงอปีกไปข่างหลังว้ต ในที่นั้นมระฆงใหญ่อยู่หนึ่งระฆ่ง จึงเอาระฆงนั้นครอบตัวเต็งยิตตงไว้ หวังจะให้ถงความตายอยู่ในระฆ่งนั้น
ฟ้ายท่านเปาเล่งถูเป็นตำแหน่งที่เอ*ซุนอาน ถอรับสั่งพระเจ้า1ข่องยินจงฟองเต เป็นข่าหลวงใหญ่ไป เที่ยวตรวจตามบรรตาฟัวเมืองใหญ่ฟ้อยในพระราชอาณาเขต ครั้นไปถงเมืองกยจีวเข่าแล้ว ผัวักษาเมืองตับ กรมการก็ข่อนร้บเปาเล่งถูตามธรรมเนียมข่าหลวงใหญ่ เปาเล่งถูก็เข่าพกอยู่ตังต็กกงตัวน ในราตรีนั้น เปาเล่งถูหล้บสนท เทพเจำเข่าล้งหรณ์ป้งเอญให้นมิตฝัน เพราะเปาเล่งถูเป็นตาของโลกในเวลานั้น เทพเจำ คอยต็ตตามฟัตักษ์ว่กษาฑกห็วาราตรีกาล เปาเล่งถูฝันเห็นว่าพระกวนยิมมาพาเปาเล่งถูไปเที่ยวตังวัตอกยี่ เห็นตังกรตำตัวหนึ่งจมตนอยู่ เปาเล่งถูไข่นิมิตฟันเห็นเช่นนี้มาถึงสามคนศิต ๆ ตันแล้วจึงตรีตรองเห็นว่า เป็นการประหลาตอศจรรย์อยู่ ชะรอยที่วัตล้นอกยี่จะมเหตสั่งใตอยู่ล้กอย่างหนั้งเป็นมนคง จึงใต้เรานิมิตฝัน เห็นไป๗นนั้ ครั้นตรีตรองเห็นความดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูก็ขึ้นนั่งเกี้ยวหามมบ่าวไพร่ศิตตามไปตัวยหลายคน ครั้นก็งว้ตล้นอกยี่เปาเล่งถูก็ลงจากเที่ยวเข่าไปในสำฟักของหลวงจีนแช่ฮุยเจำวัต หลวงจีนเจำว้ตก็ข่อนรบ เปาเล่งถูตามธรรมเนียม ยกน้ำขามาเลึ้ยงเปาเล่งถู เปาเล่งถูเห็นระตังใหญ่หนั้งระฆ่งตงควาอยู่ที่ต็น ม ความสงล้ขจึงใต้ปาวไพร่ที่ตามมาข่ายนั้นหงายระฆ้งขึ้นตู เห็นเต็งยิตตงนอนหายใจรวย ๆ อยู่ จวนจะสิ้น,1จ อยู่แล้ว เปาเล่งถูจึงใต้คนไปตามชนแสหมอยามาแก่ไขว่กษาพยาบาลจนเต็งยิตตงต่อยที่เนไข่สต็ปิแรงขึ้น จึง หยอตน้ำหยอตข่าวจนปิกำลังเป็นปกศิ เต็งยิตตงจึงคำนบเปาเล่งถูแจ์งความตามที่หลวงจีนแช่ฮุยเจำวัตไข่ ศิตฮุบายหลอกลวงภรรยาของเต็งยิตตงใต้เปาเล่งถูฟังตงแต่ตนจนปลาย
เปาเล่งถูจึงใต้ฑหารตับฟักการไปจ์บข่วหลวงจีนแช่ฮุยมา แล้วใต้หลวงจีนนำฟักการตับทหารไป
๔*
เอาต้วนางเต็งสีมา*อบถาม หลิวงจีนแช่อุยก็นำทหารไปถึงที่แห่งพนึ่งเป็นอุโมงค์ มีบ้นใดลงไปในอุโมงค์นั้น มีโคมจุดส่องแสงสว่าง ทหารจึงพานางที่หลิวง1จีนโกนผมแปลิงเพศเป็นสามเณรนั้น ขึ้นมาพบกันแก่เต็งยิดตง สามี
เปาเล้งถูเหันดังนั้น จึงสอบถามนางเต็งสี นางเต็งสีก็ร้องไห้เล่าความตั้งแต่หลวงจีนแช่อุยหลอก ลวงมาทำการข่มขืน และแปลงเพศให้เป็นสามเณร ให้เปาเล้งถูฟังถี่ถ้วนทุกประการ เปาเล้งถูใด้ฟังดังนั้นจึง ปรึกษาโทษหลวงจีนแช่อุยเจ้าวัด ให้ทหารเอาด้วไปฆ่าเสีย แต่บรรดาหลวงจีนลูกวัดที่แห็นเป็นใจด้วย หลวงจีนเจ้าวัดนั้นให้สกออกจากเพศหลวงจีนจ่ายไปเป็นพลทหาร แล้วเปาเล้งถูจึงพูดแก่นางเต็งสีว่า เมื่อ หลวงจีนแซ่อุยหลอกลวงเจ้ามาข่มขืนนั้น ถ้าเจ้าไม่ยินยอมหลวงจีนคงจะฆ่าเจ้าเสียแต่ในเวลานั้นเป็นแน่ ชื่อเสียงของเจ้าย่อมปรากฏว่า เป็นหญิงชื่อสดย์ด่อสามี เมื่อหลวงจีนข้งผ้วเจ้าไว้[นระฆงนั้น หากเทพเจ้า บันดาลให้เราฝันเห็นเราจึงมาช่วยชีวิตไว้1ด้หาไม่ก็คงจะถึงความตายอยู่ในระฆงเป็นแน่
เมื่อนางเต็งสีได้ฟังเปาเล้งถูว่าดังนั้น ให้นึกอ้ปยศอดสูมีความละอายแก่ใจเป็นที่สุด จึงพูดว่าข้อที่ ข้าพเจ้าได้เสียด้วแก่หลวงจีนนั้น เพราะข้าพเจ้าย้งมิได้แก้แค้นหลวงจีน ก็บัดนี้ท่านมาช่วยชีวิตสามีของ ข้าพเจ้าพ้นจากความตายแล้ว พระเดชพระคุณของท่านมีแก่ข้าพเจ้าและสามีข้าพเจ้าเป็นที่ยิ่ง โทษของ หลวงจีนแซ่อุยถึงประหารชีวิต หลวงจีนก็ดายไปตามโทษของหลวงจีนแล้ว ข้าพเจ้าก็หายแค้นสมความ ประสงค์แล้ว บัดนี้ข้าพเจ้าจะขอลาดายต่อหน่าท่านและสามีของข้าพเจ้า เพื่อให้เห็นความสัตย์สุจริตของ ข้าพเจ้า ว่าแล้วนางเต็งสีก็เอาศีรษะฟาดเข้ากับเสาวัดจนศีรษะแตกโลหิตไหล เปาเล้งถูจึงเข้าไปห้ามไว้มิให้ ทำต่อไป แล้วให้ซินแสหมอบาดแผลประกอบยาร้กษานางเต็งสี เปาเล้งถูจึงบอกแก่เต็งยิดตงว่าภรรยาของ ท่านก็น่บว่าเป็นหญิงสุจริตซื่อตรงต่อสามีไต้ผู้หนึ่ง	ท่านต้องร้บเอาไปเลี้ยงเป็นภรรยาตามเดิมเถิด
เต็งยิดดงกับเต็งสีได้ฟังเปาเล้งถูว่าดังนั้น ก็คำนับลาเปาเล้งถูกลับบ้านเรือน จึงจ้างช่างแกะมาแกะ รูปเปาเล้งถูขึ้นไว้บูชากราบไหว้ขอบคุณทุกคาเข้า
นี้แหละท่านผู้อ่านผู้ฟังทั้งหลาย ควรจะจดจำจารึกไว้ในใจเป็นแบบอย่างว่า อ้นบุคคลที่ตั้งอยู่ใน ยุติธรรมนี้เป็นที่พอใจของเทพยดาและมนุษย์ เมื่อท่านผูใดได้เป็นราชบุรุษ ศีอผู้พิพากษาตุลาการหรือเทศา ข้าหลวง ซึ่งนับว่าเป็นร้ตนราชบุรุษ ได้รับพระราชทานเบี้ยหวัดเงินเดือนและยศศักดิ์สมเจตนาแล้ว ควรจะ ตั้งใจภ้กดืต่อใต้ละอองธุลีพระบาทของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแห่งเรา ประพฤติคุณวิชาให้ปรากฏเหมือนท่าน แต่ก่อน ให้เป็นที่เฉลิมพระเกียรติยศเจ้าแห่งเราจะได้มีชื่อปรากฏอยู่ชั่วฟ้าและดิน ดจท่านเปาบุ้นจิ้นผู้นี้ที่ เราได้กล่าวมาก็จักเป็นเกียรติยศชื่อเสียงแก่ด้วเรา และตลอดถึงบุตรและนัดดาด้วย
ครั้นอยู่มาภายหลังเต็งยิดตงไปสอบไล่หนังสือ ได้ประโยคมาก ทำราชการมีชื่อเสียงปรากฏใน แผ่นดิน เป็นที่สรรเสริญของมหาชนในประเทศนั้น
เรื่องที่ 61
มความว่าที่ตำบลแขวงเมืองไชอ้นห มีเศรษเผู้หนึ่งชื่อช่องกุ้ยมืภรรยาชื่อนางก้งสื มีบุตรด้วยกน ๔ คน	คนที่	9 ชื่อเด็กเฮา	คนที่	๒ ชื่อเด็กผี๋	คนที่	๓ ชื่อเด็กผง คนที่	๔	ชื่อเด็กสิน	เคิกเอาก้บเคิกสิน
นั้นเป็นผู้ดูแลว่ากล่าวในการบานเรือน เคิกคี๋นั้นเป็นผู้ไปเที่ยวค้าขายทางใกล เด็กดงนั้นเป้นนักเรียน เรียน หนังสือรู้มากสอบ,ไล่ใต้ประโยคชั้นสิวจาย เด็กสินซึ่งเป็นน้องสุดท้องนั้น มีความรักใคร์กลัวเกรงพี่ชายที่ง ลามคนเป็นอันมาก
ครั้นอยู่มาเด็กตงป่วยด้วยโรคไข้พิษ เด็กสินผู้น้องก็เอาใจใส่ดูแลปฐบัติเด็กตงผู้พี่มิได้ขาด เด็กสิน เห็นว่านางสุกเจงผู้พี่สะใภ้มีลักษณะรูปกิริยางาม เฝ้าปฏิบัติเด็กตงผู้พี่อยู่ฉะนั้น ย่อมเป็นการปฏํพัทธ์ชายวน ในการโลกิยจิตอาจจะให้กำเริบโรคขึ้นได้ อาการของเด็กดงก็จะหนักลงทุกที อาจจะกระทำให้เกิดอันตราย ถึงชีวิตได้ เด็กสินคิดจะยายเด็กตงผู้พี่ให้ไปอยู่เสียที่ในห้องหนังสือ เพื่อจะให้ห่างแก่นางสุกเจง แต่ฝ่ายนาง สุกเจงหายอมไม่ จึงนางสุกเจงได้เชิญซินแสหมอยามารักษาเด็กตงสามีโดยความสุจริต มิได้คิดที่จะยั่วยวน ให้เด็กดงผู้สามี มีความประหวัดกำหนัดรักใคร่ในการโลกีย์เลย
แต่บรรดาพวกเพื่อนนักเรียนทั้งหลายของเด็กตง ครั้นแจ้งว่าเด็กตงป่วย ก็ชานก้นมาเยปีนเด็กผง บรรคาพากเพื่อนของเด็กตงพากันพูดว่าอ้นเป็นนักเรียนนั้ ถามีความเพียรเล่าเรียนมาก โรคกระสายมกจะ เกิดสำหรับด้วแทบทุกคน ภ้าผู้[ดลุ่มหลงม้วเมาไปด้วยความกำหนัดในสตรีแล้ว โรคนั้นก็จะกำเริบมากขึ้น โดยเร็ว มักจะเป็นอันตรายดายเสียด้วยเหตุนี้โดยมาก บรรดาพวกเพื่อนนักเรียนที่มาเยือน ต่างคนต่างปรับ ทุกข์ก้นดังนั้นแล้วก็ลาเด็กผงกลับไปบาน
ฝ่ายเด็กผงปวยอาการหนักลงทุกวัน นางสุกเจงมีความผกใจจึงไปแจ้งความแก่เด็กสินผู้น้องผา เด็กสินก็มีความโกรธนางสุกเจงผู้พี่สะใภ้เป็นอันมาก จึงว่าเติมข์าพเจ้าจะขอยายให้พี่ข์าพเจ้าไปอยู่ในห้อง หนังสือ ท่านก็หายอมให้ข้าพเจ้าอ้ายไปไม่ จนพี่ข้าพเจ้ามีอาการทรุดหนักลงถึงเพียงนี้ เด็กสินว่าดังนั้นแล้ว ก็เข้าไปเยือนเด็กผงไนห้องถามถึงอาการไข้
เด็กผงเห็นเด็กสินผู้นั&งเข้ามาก็รองไห้ แล้วจึงสั่งว่าพี่ผายแล้ว น้องอยู่ภายหลังจงอุตส่าห์เล่าเรียน หนังสือให้สอบไล่เอาประโยคแก่เขาบ้าง เพื่อจะได้ทำราชการมีชื่อเสียงปรากฏเทียมหน้าเพื่อนมนุษย์ นาง สุกเจงซึ่งเป็นพี่สะใภ้ของเจ้า เจ้าจงช่วยบำรุงรักษาไว้ด้วย อย่าให้ได้ความลำบากเลย ครั้นสั่งเสียน้องชาย ดังนั้นแล้ว พอลมกำเริบขึ้นมาเด็กผงก็ถึงแก่ความผาย แต่บรรดาพวกพ้องและวงศ์ญาติ ก็ร้องไห้รักเด็กตง เป็นอันมาก ครั้นค่อยสร่างความโศกแล้ว ก็จ้ดห็บใส่ศพเด็กตงไปฝังไว้ตามธรรมเนียม
ฝ่ายนางสุกเจงตั้งแต่เด็กตงสามีถึงแก่กรรมล่วงไปแล้ว นางสุกเจงร้องไห้เศร้าโคกถึงสามีทุกวัน มิได้ขาด นางนุ่งขาวห่มขาวไว้ทุกข์ ครั้นถึงเจึดวันก็ทำกงเด็กครั้งหนึ่ง แผ่ส่วนบุญไปให้สามีถึงเจ็ดครั้งแล้ว ฝ่ายบดามารดาของสามี เห็นนางสุกเจงบุตรสะใภ้มีความกด้ญฌต่อสามีดังนั้น ก็มีความยืนติและ เมตตานางสุกเจงเป็นอันมากต่างคนต่างสรรเสริญนางสุกเจง
ครั้นอยู่มาถึงกำหนดจะทำกงเต๊กร้อยวัน กวงก๊กอนซึ่งเป็นปิตาของนางสุกเจง น้าเครื่องเซ่นมา เพื่อจะเซ่นศพเด็กตงผู้บุตรเขย จึงบอกแต่ตามบรรดาพวกพ้องของเด็กสินว่า บัดนี้ถึงกำหนดร้อยวันซึ่งจะได้
๔๓
ทำกงเต๊กแผ่ส่วนบุญ,ไป1ไห้แก่เด็กตงบุตรเขยข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้าเห็นว่า ตามบรรดาพวกพ้องของข้าพเจ้าที่ บวชอยู่วัดธุนกวนยิ่ก็หลายคน ควรจะนิมนดท่านหลวงจีนเหล่านี้มาช่วยทำกงเต๊กจึงจะควร
ส่วนเด็กสินเมื่อได้ฟังกวงก๊กอั้นพูดจาชี้แจงต๊งนั้นจึงพูดว่า ซึ่งท่านมีแก่ใจจะช่วยเป็นธุระในการ กงเต๊กนั้น พระเดชพระคุณของท่านเป็นที่ยิ่งแล้ว แด่ข้าพเจ้าไม่พอใจเห็นว่าไม่มีประโยชน์อ้นใดเลย
กวงก๊กอั้นได้ฟังเด็กสินพูดจาไม่ยินดีด้วยก็มีความเสียใจ จึงไปพูดจาปรึกษาให้นางสุกเจงผู้บุตรฟัง ทุกประการ
นางสุกเจงได้ฟังบดาบอกเล่าดังนั้น จึงเล่าความซึ่งเด็กสินมีความโกรธ ด้วยเรื่องจะขอย้ายเด็กดง ไปไว้ในห้องหนังสือ ข้าพเจ้าไม่ยอมให้ย้ายไปจนถึงแก่ความดายนั้น ให้บิดาฟังทุกประการ แล้วนางสุกเจง จึงนิมนต์หลวงจีน ซึ่งเป็นญาติของกวงก๊กอั้นผู้บิดาแนะนำนั้นมาทำพิธีกงเต๊ก กวงก๊กอั้นจึงบอกแก่นางสุก เจงและวงศ์ญาติของเด็กดงผู้ตาย ให้มาประชุมจุดธูปเทียนบูชาพระฟังหลวงจีนสวดแผ่กุศลส่วนบุญไปให้ เด็กตงผู้ตาย ครั้นเวลารุ่งชี้นราตรีหนึ่ง เลิกการกงเต๊กแล้วกวงก๊กอั้นจึงบอกแก่นางสุกเจงว่าเงินทองซึ่งจะ ทำบุญให้แก่หลวงจีนเจ้าว้ดและลูกวัดนั้น แต่ล้วนเป็นพวกพ้องของเราทั้งสิ้นมากน้อยไม่สู้กระไรนัก แต่ หลวงจีนฮวยหงวนนั้นเป็นแช่อื่นหาใช่ญาติของเราไม่ต้องถวายปัจจัยให้แก่ท่านดามธรรมเนียมอย่าให้ท่าน ติฉินนินทาเราต่อภายหลังได้ นางสุกเจงได้ฟังบิดาบอกดังนั้นจึงเอาเงินมาอีกลิ่มหนึ่ง ถวายให้แก่หลวงจีน ฮวยหงวน แต่บรรดาหลวงจีนนอกนั้นก็ลากลับไปวัด
ฝ่ายหลวงจีนฮวยหงวนเมื่อมาสวดกงเต๊กนั้นพิจารณาดูรูปร่างนางสุกเจง เห็นมีลักษณะรูปหมดจด งดงามก็ให้เกิดความปฏิพ้ทธ์รกใคร่ใจกระส้น เมื่อหลวงจีนทั้งหลายกลับไปแล้ว หลวงจีนฮวยหงวนย้งหา กลับไม่จึงซ่อนต้วอยู่บนชื่อกระทำอุบายคล้ายหนูร้อง นางสุกเจงไต๊ยินสำคัญว่าหนู จึงจุดเทียนเที่ยวส่องดู,ใน ห้องเรือน
ฝ่ายหลวงจีนฮวยหงวนเห็นนางสุกเจงเตินเข้ามาใกล้ จึงหยิบยาวิเศษซึ่งเสกด้วยเวทมนต์[รยลงมา ถูกคัวนางสุกเจง โดยอำนาจอิทธิเวทมนตรายาวิเศษนั้น บันดาลให้นางสุกเจงงวยงงหลงลืมสติเกิดความดา ฤษณากำเริบร้อนด้วยกามราคะมีความกำหนัดในการสังวาส
ฝ่ายหลวงจีนฮวยหงวนเห็นฤทธยาปรากฏได้ทีแล้ว ก็ลงมาจากขื่อเล้าโลมปฏิพ้ทธ์กระทำการสังวาส ร่วมรสประเวณีด้วยนางสุกเจงสมประสงต์ครั้นเวลาใกล้รุ่งหลวงจีนฮวยหงวนก็ด็นเงินลิ่มนั้นให้แก่นางสุกเจง แล้วหลวงจีนก็กลับไปวัด
ฝ่ายนางสุกเจง คณั้สิ้นฤทธยากลับได้สติรู้สึกด้วว่าเสียสัตย์เสียความกด้ญชุ} ซึ่งตนไว้ทุกข์ให้แก่สามี เพราะมาถูกเล่ห์กลของหลวงจีน มีความอายแก่ฝ็สางเทวดายิ่งนัก เห็นว่าตายเสียดีกว่าที่จะอยู่เป็นคนต่อไป คิดดังนั้นแล้วนางสุกเจงก็กัดลิ้นของคัวจนขาดมีโลหิตไหลออกมาทางปากทางจมูกแล้วสิ้นใจตาย
ครั้นเวลารุ่งเข้านางเก๊กเอียงซึ่งเป็นสาวใช้ จึงคักน้ำเข้าไปให้นางสุกเจงล้างหน้า ครั้นเข้าไปในห้อง เห็นศพนางสุกเจงนอนตายอยู่มีโลหิตไหลออกจากจมูกและปากดังนั้น ก็มีความตกใจแล้วและเห็นเงินลิ่มหนึ่ง อยู่ในพกนางสุกเจง นางเก๊กเฮียงก็เก็บเอาเงินนั้นไว้แล้วร้องไห้วิงไปบอกแก่เด็กสิน
ขณะนั้นเด็กสินกับบรรดาพวกพ้องบิดามารดาของนางสุกเจงแจ้งความดังนั้นก็พากันตระหนกตกใจ ชวนกันเข้าไปลูศพนางสุกเจง ครั้นเห็นด้งนั้น่กวงก๊กอั้นก็ร้องไห้เศร้าโศกถึงนางสุกเจงผู้บุตรเป็นอันมากแล้ว เชิญอำเภอมาชันสูตรบาดแผลพลิกศพนางสุกเจง กวงก๊กอั้นจึงว่าบุตรข้าพเจ้าเป็นผู้สุจริตกด้ญชุ}ต่อบิดา
๔๔
มารดาและสาม จะไล้กระทำให้ท่านผู้ใดได้ความเดือดร้อนนั้นก็หามิได้ แต่มีข้อสาเหตุอยู่แก่เด็กลัน เยื่อ เด็กดงบุตรเขยของข้าพเจ้าป่วยอยู่นั้น เด็กสินจะขอย้ายเด็กดงไปปฎ์บดเสียเอง นางสุกเจงบุตรข้าพเจ้าไม่ ยอมใท์ยายไป จนถึงเวลาที่เด็กดงดายไปแล้ว ข้าพเจ้าได้นิมนต์หลวงจีนวงศ์ญาติของข้าพเจ้ามาสวดกงเด้ก เด็กสินก็ไม่เต็มใจและไม่ขนด็ด้วย เด็กสินมีความโกรธอาฆาดนางสุกเจงกับข้าพเจ้าอยู่ความสองข้อนี้เป็น เทเหสุมาแต่เต็ม เด็กลันคงจะข่มขุนนางสุกเจง นางสุกเจงจะไม่ยอมจึงได้กัดลิ้นฆ่าดนตายเสียเอง ด้งนั้เป็น แน่ จำจะฟ้องร้องขึ้น,ให้ศาลพิจารณาเอาความจริง กวงก๊กอั๋นจึงทำฟ้องไปยื่นต่อเปาเล่งถู
ฝ่ายเด็กลันครั้นแจงว่ากวงก๊กอั๋นไปฟ้องแลวดังนั้นก็ตกใจ เด็กสินจึงกอดป็ายยื่ห้อเด็กดงผู้พี่ซึ่ง บุรทไว้นั้น และร้องไหรำพ้นไปว่า ท่านผู้พี่ชงดายไปแล้ว จงสอดส่องเห็นความซื่อสัตย์กด้ญญูของข้าพเจ้า ผู้เป็นน่องเคด บัดนี้กวงก๊กอั๋นฟ้องหากล่าวโทษข้าพเจ้าด้วยสาเหตุเยื่อครั้งพี่ยังป่วยอยู่นั้น แมวาผีสางของ พี่ศักดิ์สิทธิ์นจริงแล้วจงยันดาลไหได้ด้วผู้ราย ซึ่งกระทำแก่พี่สะใภ้ให้ปรากฏแก่ดาด้วยเถิด เด็กสินร้องไห้ รำพ้นเศร้าโศกดังนั้น จนสลบลมจับนิ่งอยู่กับที่ ครั้นเวลาดึกประมาณสามยามเด็กสินเคลิ้มเห็นเป็นเด็กตง ผู้พี่มาบอกความว่า น่องเราอย่ามีความริดกเลย ผู้ซึ่งกระทำร้ายพี่สะใภ้ของน่องนั้นเป็นเหตุที่หลวงจีนโปรย ชา พี่สะใภ้ของเจ้าจึงได้ตาย กับเงินลิ่มหนึ่ง ซึ่งพี่สะใภ้ได้ทำบุญให้ค่าสวดกงเต๊กไปแก่หลวงจีนฮวยหงวน หลวงจีนฮวยหงวนดึนมาให้แก่พี่สะใภ้ของน่อง บ้ดนึ่ตกอยู่ที่นางเก๊กเอียงพี่จะช่วยน่องในความเรื่องนี้ มิให้ แพ้แก่เขา ปีศาจเด็กดงก็อ้นดรธานสูญหายไป ฝ่ายเด็กสินก็ตกใจฟันขึ้นทันทียังไม่ลิ้นความวิตก
ครั้นรุ่งขึ้นนักการก็นำหมายไปเอาด้วเด็กสินมายังศาลวินิจฉัยเปาเล่งถูจึงอ่านฟ้องที่กวนก๊กอั๋น กล่าวหาให้เด็กสินฟัง แลวขู่ถามเด็กสินว่า ถ้าเจ้าได้ทำร้ายแก่นางสุกเจงผู้พี่สะใภ้จริงแล้ว จงร้บเสียโดยดีเถิด
เด็กสินได้ฟังเปาเล่งถูขู่ถามดังนั้น จึงให้การตามจริงปฏิเสธไม่รับ แล้วก็อ้างไปถึงความนิมิตฝันนั้น ให้เปาเล่งถูฟัง เปาเล่งถูมีความโกรธจึงว่า ซึ่งเจ้าให้การชัดทอดไปถึงหลวงจีนอ้นเป็นผู้มีศีลมีสัตย์เป็นสมณะ และอ้างเอาผีสางในความฝันมาเป็นสักขีพยานนั้นฟังหาไดไม่ เปาเล่งถูจึงให้นักการดีเด็กสิน ๓๐ ที แล้วถาม ต่อไปอีก
เด็กสินร้องไห้รำพ้นถึงเด็กตงผู้พี่ที่ตายไปแล้วนั้นว่า ครั้งนี้กวงก๊กอั๋นเอาความเทีจมาฟ้องหากล่าว โทษข้าพเจ้า ๆ ต้องรับอาญาตุลาการทนทุกข์เวทนาในอ้นใช่ที่ เห็นด้วข้าพเจ้าจะตายไปเพราะความเทีจเป็น เที่ยงแห้แล้ว
ฝ่ายเปาเล่งถูเยื่อได้ฟังเด็กสินรำพ้นถึงเด็กตงผู้ดายดังนั้น เปาเล่งถูนิกคะเนเห็น-ว่าเกอบจะเป็น ความจริงของเด็กสิน แต่ยังไม่แลเห็นกระแสความที่จะพึงพจารณาไต่สวนไปถึงหลวงจีนฮวยหงวนได้ ใน ขณะเยื่อนิ่งนิกตรึกตรองแส่หาทางพิจารณาอยู่นั้น บงเอีญให้ง่วงเหงาหาวนอน ก็ม่อยหลับ1ไปบนเถ้าอี๋อง ฝันเห็นว่าเด็กดงผู้ตายมายนคำนับอยู่ตรงหน่า แล้วพูดว่าก็ตดิศัพท์ระบอล้อชาชมกันทั้งแผ่นดินว่าท่านเป็น ผู้ทั้งอยู่ในยุดิธรรม ชำระถ้อยความเลดลอดสอดส่องล่วงรัตลอดถึงความเทีจและความจริง คนดีและค.นร้าย เหตุใดครั้งนี้ความเรื่องนี้ ท่านจึงเคสิบเคลิ้มไปฉะนี้เล่า ผู้ซึ่งกระทำแก่นางสุกเจงนั้นศีอหลวงจีนอวยหงวน เงินลิ่มหนึ่งที่นางสุกเจงทำบุญให้แก่หลวงจีนอวยหงวนไป หลวงจีนอวยหงวนกลับศีนให้นางสุกเจงผู้ตาย เงินลิ่มนั้นตกอยู่ที่นางเก๊กเอียง เป็นหลักฐานที่อ้างทางพิจารณา แล้วปีศาจเด็กดงก็อันตรธานสูญหายไป เปาเล้งถูก็ได้สดิตนพี่นขึ้นทันทีจึงคำริว่า เทพยดาเจ้าไม่เข้าด้วยคนร้าย จึงบันดาลให้เราฝันเห็นไป.เช่นนี้ สมแก่คำของเด็กสินที่กล้าวอ้าง แต่คำให้การของเด็กสินยังบกพร่องอยู่หาละเอียดไม่ คิดดังนั้นแล้วจึงทั้งให้
9๔๕
นักกๆรไปดามตัวนางเก๊กเฮยงมา1ชักถามว่า เงินลิ่มหนึ่งที่เจ้าใต้ไว้นั้น เจ้าไต้มาแด่ไหน จงไหการไปดาม ความสดย์ความจริง ถาอำพรางไว้เราจะทำโทษให้ถึงสาหัส
ส่วนนางเก๊กเอียงได้ฟังเปาเล่งถูขู่ถามดังนั้นก็ตกใจจึงให้การไปดามจริงว่า เดิมเมื่อนางสุกเจงนาย ของข้าพเจ้าตายนั้น เขาหามคพลงใส่หีบ เงินลิ่มนี้จึงได้ตกลงมาจากตัวนางสุกเจงผู้ดาย ข้าพเจ้าจึงเก็บไว้ เปาเส่งถูได้ฟังดังนั้นจึงบังคับให้นางเก๊กเอียงส่งเงินลิ่มนั้นมาพิจารณา แล้วสืบถามพวกพ้องของนางสุกเจง ได้ความว่า เงินลิ่มนี้จำได้เป็นแม่นมั่นว่านางสุกเจ.งให้แก่หลวงจึนฮวยหงวนไปเป็นค่าสวดกงเต๊ก
เปาเล่งถูสืบได้ความดังนั้นแล้ว จึงไห้นักการไปเอาดัวหลวงจีนฮวยหงวนมาขู่ถาม หลวงจีนฮวย หงวนมีความตกใจกลัวตัวสั่นด้วยเป็นความจริงใจทั้งสิ้น ก็ให้การร้บเป็นสัตย์สมด้วยเหตุการณ์ เปาเล่งถูจึง ให้ปล่อยตัวเด็กสินกลับไปบ้านเรือน จึงปร้บโทษหลวงจีนฮวยหงวน,ให้ประหารอีวิดดายดกไปดามลัน1คย กฎหมายบ้านเมือง
เรื่องที่ ๙
มความว่าที่ตำบลแขวงเมืองIตี๋ยจิวหู มชายนักเรยนอยู่สามคน คนหนึ่งชื่อดิวสิอเหลง คนหนึ่งชึ๋อ เสาเป็กIหลยม คนหนึ่งชึ๋ออ่องจ้อลัน ทั้ง ๓ คนนี้เป็นคนขึ้อสัตย์สุจวิตดงอยู่ในยุด์ธรรม ครนอยู่มาในเมือง หลวงถงคราวสอบใส่หนังสือ ดวสือเหลงกบอ่องจ้อลันทงสองคนพาถันลงเวือจ้าง จะเขาไปสอบไล่หนังสือ ณ เมืองหลวง ครนลงมาในเรอจ้างแสืว ด์วสือเหลงท่ากิวิยาถอนใจใหญ่ อ่องจ้อลันเฟ้นตวสิอเหลงถอนใจใหญ่ ลังนั้น อ่องจ้อลันจ้งว่า เราถับท่านเข้าไปลังเมืองหลวงครั้งนี้จะสอบไล่หนังสือก็เที่อความปรารกนาจะท่า ราชการให้มขึ้อเสียงปรากป็ไว้ไนแผ่นคน ท่านมามความเดร้าโคกทุกข้ร้อนถอนใจใหญ่ลัวยธุระก้งวลลี่งใดเล่า ดวสือเหลงไดฟังอ่องจ้อลันถามลังนั้น จ้งตอบว่า ซึ่งข้าพเจ้าจะไปสอบไล่หนังสือครั้งนี้ เพราะ เป็นการก็งกำหนด ก็ดองจำใจจำเป็นไปสอบไล่ แด่ข้าพเจ้ามความวิดกเป็นห่วงถงภรรยาอยู่ข้างหลังมครรภ์ กงเจ็ดเสือนแล้ว ถ้ากลับไม่พ้นกำหนดที่ภรรยาจะคลอดบุตรไม่ม้ผูไดจะช่วยอุปถัมภ์ดูแลเลี้ยงรักษา ภรรยา ข้าพเจ้าคงจะไดความลำบากเป็นลันมาก อาลัยเหตุนี้ข้าพเจ้าจ้งม้ความวิดกอยู่
อ่องจ้อลันจ้งว่า ธรรมดามนุษย์ที่เกิดมาในโลกก้าลังไม่ถงแก่วาระที่จะเป็นอันตรายแล้ว เทพเจ้าก็ ข่อมสืดดามช่วยอภ์บาลบำรุงระรังรักษา ท่านอย่ามความวิดกเลย ท่านกบข้าพเจ้าเล่า ก็เป้นดู่เวียนหนังสือ มาดวยก้น ไปสอบไล่หนังสือก็ไล้ไปดวยถัน แม้ว่าบุตรของท่านก้บบุตรของข้าพเจ้า ฝ่ายหนึ่งเป็นชาย ฝ่าย หนึ่งเป็นหญิงถ้าเจวิญรัยใหญ่กล้าเป็นหนุ่มเป็นสาวขึ้นล้วยถันแล้ว ข้าพเจ้าถับท่านขอเป็นเกี่ยวดองถัน ให้ สมแก่ที่ท่านถับข้าพเจ้าไล้รักใคร่ถันมาแด่เสืม กาเป็นหญิงหรอเป็นชายด้วยถันฑงสองฝ่ายแล้ว ก็ให้บุตร ข้าพเจ้ไถับบุตรท่านเป้นที่น้องถัน ข้าพเจ้าว่าลังนี้ ท่านจะเฟ้นเป็นประการได
ดวสือเหลงไล้ฟังอ่องจ้อลันว่ากล่าวผูกพ้นลังนั้นก็มความยินดลงเนื้อเฟ้นชอบด้วย อ่องจ้อลันให้ ปาวเอาสรามาเลี้ยงดูถันที่ไนเรอจางเป็นที่รึ๋นเวิงสบายใจ และสนทนาปราครัยถันดามสบาย ครั้นถึงเมืองหลวง ด์วสื๐เหลงสอบไล่ไล้ถงสองประโยค แต่อ่องจ้อลันนั้น เข้าสอบไล่ก็ดกหาไล้ประโยคไม่ อ่อง1จ้อลันจ้งบอก แก่ดวสือเหลงว่า ท่านสอบไล่ไดประโยคแล้ว จงรอฟังเสนาบดอยู่ก่อน ท่านจะจัดการให้รับราชการไน ตำแหน่งได แด่ข้าพเจ้าจะรบกลับไปบำนก่อนจะไล้บอกกล่าวแก่บุตรภรรยาของท่านที่อยู่ม้านเวือนให้ทราบ ก่อน สืวสือเหลงไล้ฟังลังนั้นก็มความยินด จ้งเชยนหนังสือฉม้บหนึ่งว่าลัวยการสอบไล่ และมความธุชอยู่ ไม่ไข้เจ้บ ฝากอ่องจ้อลันนำไปให้แก่บุตรภรรยาที่ม้านเรอน แล้วสืวสือเหลงจ้งว่าแก่อ่องจ้อลันว่า ม้านเวิ&น ครอบครัวชองข้าพเจ้าก็เหมือนครอบครัวของท่าน ท่านจงช่วยดูแลแทนข้าพเจ้าลัวยเกด ข้าพเจ้าจะรออยู่ฟัง ราชการให้เป็นปกดํก่อนแล้วเนี้&ไดข้าพเจ้าจ้งจะไล้กลับไปม้าน ครั้แสั่งเสียถันเสวิจสรรพลังนั้นแล้ว อ่องจ้อลัน ก็คำนับลาดวสื&เหลงกลับมาลังม้าน
ฝ่ายนางรุ่ยภรรยาชองอ่องจ้อลัน คลอดบุตรเป็นขายให้ขอว่าอ่องเฉยวดง อ่องจ้อลันครั้นมากง ม้านทราบว่าบุตรเป็นชายก็ม้ความยินด จ้งถามนางรุ่ยสืว่า บุตรคลอดดกฟากนั้นเวลาใดรันไดขึ้นแรมกี่คา นางรุ่ยสืบอกว่า เวลา ๒ โมงเข้ารันพฤห่สบด เสือนสาม ปีมะโรง กบนางหลสืภรรยาของดวสือเหลงก็คลอด บุตรเป็นหญิงร่วมรันและเสือนปีถันถับบุตรของเรา ผัดแด่เวลาเป็นย์าคาไปเท่านั้น มารดาเขาให้ขอนางเลี่ยง เงก อ่องจ้อลันไล้ทราบลังนั้นมดวามยินสืเป็นลันมาก เพราะเหดที่ไล้สัญญาถันไร้แก่สืวสื&เหลง อ่องจ้อลัน
๔๗
ก็ไปเยขมเยือนนางหลีสีล่งหนังสือของติวสีอเหลงให้แก่นางหลสี นางหสืสืเป็ดมนีกออฑอ่านแจ้งความทุก ประการแล้วก็มีความยินดี แล้ว!เอง,จือลันก็เล่าความที่ได้สญญาถันไว้แก่!)วสือเหลงให้นางหลีสีฟังทุกประการ นางหลีสีจ้งจัดโต๊ะและสุรามาเลี้ยงอ่องจ้อลันเป็นอันดี อ่องจ้อลันกินเลี้ยงแล้วก็คำนับลานางหลีสีกลับไปบ้าน ตั้งแต่นั้นมาอ่องจ้อลันก็ไปมาหาสู่เอาใจใส่ดูแลบุตรภรรยาติวสีอเหลงโดยอย่างฉันญาติอันสนิท
ครั้นอยู่มาได้ประมาณสองเดือน ติวสีอเห#งได้รับยคตำแหน่งนายอำเภอ ติวสีอเหลงก็กลับมาอัง บ้านเรือน จ้งวานเล่าเปิกเหลียมเป็นเฒ่าแก่ จ้ดแหวนเพชรวงหนึ่งไห้แก่บุตรอ่องจ้อลันเป็นของหมน อ่องจ้อลันจึงจัดกำไลหยกคู่หนึ่งเป็นของหมั้น ตอบไห้แก่บุตรติวสีอเหลงดามธรรมเนียม ติวสีอเหลงก็ไปรับ ราชการหัวเมืองดามตำแหน่งหน้าที่ของตน ติวสือเหลงก้บอ่องจ้อลันได้มีหนังสือโด้ตอบไปมาถามข่าวทุกข์สุข ถึงก้นและก่นอยู่มิได้ขาด
ฝ่ายอ่องจ้อลันไปสอบไล่หนังสือถึงสองครั้งก็ไม่ได้ประโยค อ่องจ้อลันก็มีมานะไปอาสาทำราชการ อยู่ ณ เมืองสงกัง อ่องจ้อลันมีความชอบได้เป็นขุนนางขึ้น ครั้นอยู่มาอ่องจ้อลันก็ฟ้วยลง เห็นอาการว่าชีวิต ของตนจะไม่รอดแล้ว อ่องจ้อลันจ้งมีหนังสือไปถึงติวสีอเหลง ว่าด้วยขอฝากบุตรกับภรรยาอยู่ภายหลังด้วย ครั้นอยู่มาโรคกำเริบขึ้นอ่องจ้อลันก็ถึงแก่กรรมลง
ฝ่ายติวสีอเหลงไปเป็นขุนนางอยู่ ณ เมืองน้ำเกี่ย ครั้นได้รับหนังสือของอ่องจ้อลัน กับทั้งแจ้งความ ว่า อ่องจ้อลันถึงแก่กรรมเสียแล้ว ติวสิอเหลงมีความอาลัยเศร้าโศกถึงอ่องจ้อลันยิ่งนัก ติวสีอเหลงจึงออก เงินสองร้อยตำลึง เช่าเรือและจ้างคนบรรทุกศพของอ่องจ้อลันกลับมาบ้านเติม จัดหาฮวงซุ้ยฟังไว้ดาม ธรรมเนียม ติวสือเหลงจะรับอ่องเฉียวตั้งผู้บุตรของอ่องจ้อลันไห้ไปเล่าเรียนหนังสือ อ่องเฉียวตั้งก็ร้องไห้ คำนับติวสือเหลงแล้วว่าบิดาข้าพเจ้าก็พึ่งถึงแก่กรรมลงใหม่ ๆ อยู่แต่มารดาเล่าก็เป็นหม้าย ประการหนึ่ง ก็ข้ดสนยากจนไม่บริบูรณ์เหมือนคนทั้งหลาย ข้าพเจ้าไม่อาจจะทั้งมารดาของข้าพเจ้าให้ห่างไกลไปได้ ซึ่ง ท่านจะอนุกูลเกื้อหนุนอนุเคราะห์ช่วยอุปถัมภ์บำรุงนั้น พระเดชพระคุณท่านหาที่สุดมิได้แล้ว ติวสือเหลงได้ ฟังอ่องเฉียวตั้งพูดจาเฉลียวฉลาด และมีความกด้ญญูต่อมารดาดังนั้น ติวสือเหลงมีดวามเมดดาอ่องเฉียวตั้ง เป็นอันมาก จึงอุปถัมภ์บำรุงอ่องเฉียวตั้งมาจนอายุได้ ๑๔ ปี
ครั้นอยู่มาติวสือเหลงได้เลื่อนยศขึ้น เป็นขุนนางตำแหน่งเทียนเจ้งอยู่ ณ เมืองน้ำเกี่ย ฝ่ายอ่อง เฉียวตั้งครั้นอยู่มาก็อุตส่าห์ไปเล่าเรียนหนังสือจนถึงแก่ความยากจนข้ดสนลงเป็นอันมาก ฝ่ายติวสือเหลง ตั้งแต่ได้เลื่อนยศเป็นขุนนางเทียนเจ่งก็ไม่มืบุตรต่อไป มืแต่นางเลี่ยงเงิกบุตรหญิงผู้เดียวเท่านั้น ติวสือเหลง ก็ลาจากราชการกลับมาอยู่บ้านเติม ขณะนั้นอ่องเฉียวตั้งอายได้ ๑๖ ปี แจ้งว่าติวสือเหลงกลับมาบ้าน จึงไป หาเล่าเบิกเหลียมผู้เฒ่าแก่ให้นำไปคำนับติวสือเหลง ติวสีอเหลงเห็นอ่องเฉียวตั้งนุ่งห่มแต่งด้วไม่สะอาด ก็มี ความรังเกียจไม่ใคร่จะพูดจาปราศรัยด้วย
อ่องเฉียวตั้งจึงคำนับลาติวสือเหลงกลับไปบ้านแล้วเล่าความให้เล่าเป็กเหลียมฟังว่า เติมบิดา ข้าพเจ้ากับติวสือเหลงรักใคร่กัน ได้มีคำมั้นล้ญญาไว้ต่อกันว่าขอเป็นเที่ยวดอง ติวสือเหลงจะยกบุตรสาวไห้ เป็นภรรยาของข้าพเจ้า มาบ้ดนี๋ขอท่านไปหานัดการวิวาหมงคลฟังลูคารมท่านจะว่ากล่าวประการใด
เล่าเป็กเหลียมเฒ่าแก่จึงไปบอกเล่าขอนัดถารวิวาหมงคล ติวสือเหลงจึงว่า บุตรข้าพเจ้ากับบุตร อ่องจ้อลันก็เป็นบุตรขุนนางมีขศศ้กดด้วยกัน จงจัดสิ่งของมาแต่งงานตามธรรมเนียมอย่าไห้น้อยหนาด้วยกัน ทั้งสองฝ่าย แล้วข้าพเจ้าก็ไม่มีความรังเกียจเลย
เล่าเปิกเหลียมครั้นไล่ฟังคิวลีอเหลงว่ามาดังนั้นแลวก็นำความไปแล่งแก่มารตาอ,องเฉียวตั่งให้ฟัง ทุกประการ อองIฉืยวตงไคฟังดังนั้น จึงบอกแก่เล่าเชกเหลียมว่า มาบ#เนี้ร่Xาพเล่ไก็ยากจนแงเงนทองไม่ม่ พอที่จะแต่งงานให้สมแก่ย#!บุตรของท่าน การเรื่องนี้จะรั้งรอไว้ก่อน เมื่อท่านลีมคำมั่นสัญญาเดิมเสยแล้ว จะเฟ้นแก่ฟ้อนที่มั่งตั่งบรบุรถโล่วยสาภยคแล่ว ก็สตแล่วแต่การวะเป้นไป เล่าเป้กเหลีขมครั้น1ได้ฟังออง เฉียวตั่งบอกดังนั้นก็สากดับไปป้าน
ฟ้าขลีวลีอเหสง คอยฟังว่าอองเฉียวตั่งจะมานัตแต่งการว์วาหมงคสอยู่ก็นกับนางเสี่ยงเงกฟ้บุตร เมื่อไต ก็หาเฟ้นเฝาแก่มานัตว่ากล่าวประการไตต่อไปไม่ ลีวลีอเหสงจึงปรึกษาแก่หลีลีภรรยาว่าบุตรของเฑ ฮาขก็เจจึญมากชื่นเป็นสาวแล่ว เลีมไล่วับคำมั่นสัญญาไว้ว่าจะให้อองเฉียวตั่เ อองเฉียวตงมความเจียมดัว ว่ายากวน ไม่มสงไตจะมาแล่งงาน ก้าไม่มาแต่งแล่วม่บุตรขุนนางฟ้!ในมาขอ เราจะยกไห้แก่ฟ้อนเลีย นาง หลี*ไล่ฟังลีวลีอเหสงผูสาปีพตดังนั้น นางจึงว่าความยากจนไม่ปีเง์นทอง แต่มความเพยรเล่าเรยนหนังสือ มคุณเป็นประโยชน์แก่ราชการแล้วผูนั้นจะตกไปอยู่ทคานุฑิค ก็ไม่เป็นคนตั่าข์า ประการหนึ่งเราก็ได้สัญญา ไว้แก่อ์องจึอฉิน ฟ้บตาของอองเฉียวตั่งไว้แต่เลีม ถาเราป็ตพสี่วท่าลีมคำสัญญาเลียก็ไล่ชื่อว่าเราเป็นฟ้เลีย สัตย์ จะเป็นที่ลีเลียนชองเทาตาแสะมนษข์หาควรไม่
ขณะเมื่อลีวลีอเหสงกับนางหลีลีพูตกันอยู่นั้น นางเสี่ยงเง็กฟ้บุตรแอบฟังอยู่หดังนาก จึงไล่วัความ ข์ตว่า (เตามารตารบคำมั่นสัญญาว่าจะยกนางให้เป็นภรรยาอองเฉียวตั่ง นางเสี่ยงเง์กคตอยู่ไนใจว่า แม่บคา มารตาจะยกให้ฟ้อนต่อไปจริง เราจะขอตายเลียลีกว่าที่จะอยู่เป็นมนุษย์ต่อไป เพราะอายแก่เขาที่จะขนชื่อว่า เป็นหญงหม่ายขันหมาก ตั่งแต่นั้นมานางเสี่ยงเจึกก็ไม่มความสบายใจเสย ครั้นอยู่มาวันหนึ่งนางเสี่ยงเง็กจึง ชวนนางตั่นกัยสาวไชออกไปชมสวนตอกไม่ เที่อจะให้คสายความทุกข์ป้าง ในวันนั้นนางเสี่ยงเจึกเฟ้นออง เฉียวตั่ง เลีนไปตามทางร์มสวนตอกไม่ นางเสี่ยงเงกพิจารณาตูอองเฉียวตั่งมลักษณะเป็นอัน์งาม แต่นุ่งห่ม เป็นคนอนาถาไม่สะอาต นางเสี่ยงเงกไห้ม่จึตค์ตสงสาร แสะวักใคร่อองเฉียวตั่งยิ่งนัก ครั้นวันหดังมานาง เสี่ยงเจึกก็ออกไปชมสวนตามเคย เฟ้นอองเฉียวตั่งเคนไปเรยนหนังสอทางนั้นอก
ฟ้ายล่องเฉียวตั่ง ครั้นแสไปเฟ้นนางเสี่ยงเง็กป็นอยู่ไนสวนตอกไม่มดักษณะเป็นอันงามยิ้งนัก ล่อง เฉียวตั่งถอนใจไหบุเลีตอยู่ไนใจว่า หงฟ้นี้ป็ตาเราไล่สู่ขอท่าหมั่นสัญญาไว้ให้ เพราะเราอนาถายากจน ไม่ม่ ทวัพย์*มป้ลีจะท่าทุนแต่งงานแก่เขา จึงไม่ได้เป็นภรรยาสามกัน วาสนาเราไม่ม่จึงให้เป็นไปดังนั้น ครั้น รำฟังอยู่ไนใจดังนั้นแดัว ล่องเฉียวตั่งก็เลีนเสยไปยงโรงเรขนตามเคย
ครั้นอยู่มาวันหดังล่องเฉียวตั่งเลีนไปมาทางนั้นลีก นางเสี่ยงเงกจึงใข์ไห้นางตั่นกัขสาวใข์ออกไป เขัญล่องเฉียวตั่ง ไห้เข้ามาอังสวนตอกไม่ นางตั่นกัยสาวใช้ก็ออกไปยตชายเสื่อล่องเฉียวตั่งไว้แล่วพูตว่า นายข์าพเล่าเฟ้นท่านเข้าแล่ว ให้ลีตถงป็ตาของท่าน ที่ก็งแก่กรรมล่วงไปแล่วนั้น นายข์าพเล่าอยากจะพบแก่ ท่าน จึงให้ข้าพเล่าออกมาเ?ญท่านให้เข้าไปในสวนตอกไม่ หวังจะได้สนทนาแก่ท่าน
ล่องเฉียวตั่งไล่ฟังนางตั่นกัขมาเข์ญไห้เข้าไปไนสวนตอกไม่ดังนั้น ก็มความย์นต จึงเตนตามนาง ตั่นกัขเข้าไปไนสาน ครั้นก็งต่างคนต่างคำนับกัน ท่วงฟัชายกับหงซึ่งม่จึตปฎ์พฑข์วักใคร่กันแล่วก็แสตง ก็จึยาชายตาประพรายพรั้มยิ้มย่องต่อกัน แสะพตจาปราควัยโตตอบกันด้วยถ้อยคำอันไพเราะล่อนหวาน แส่วนางเสี่ยงเงกเล่าความตามที่ป็ตามารตาปรารภปรึกษากันนั้น ไห้ล่องเฉียวตั่งฟังทุกประการ แส่วนาง เสี่ยงเจึกจึงว่าป็ตาชองข์าพเล่าก็บป็ตาชองท่านก็ไล่ไห้คำมั่นสัญญากันไว้ว่า จะไห้ท่านกับข์าพเล่าอยู่ก็นล่วย
๙๙
กัน เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้า:จึงมีความเมดดาอาสัย1ในตัรท่านเป็นที่ยิ่ง ท่านจงอุตสาหะเรียนหนังสือในตระกูลกวี ให้มีชื่อเสียงปรากฏไว้ในแผ่นตน เรากับท่านคงจะได้อยู่ก็นร่วมทุกข์ร่วมสุขก้นไปกว่าจะหาชีวิตไม่
อองเฉียวดงจึงว่า บิดามารดามิคำมั่นสัญญาไว้ต่อกันก็จริงแล้ว มาบัดนี้บิดาของข้าพเจ้าถึงแก่กรรม ล่วงสับไปเสียแล้ว ตัวข้าพเจ้ากอนาถายากจน ชั้นแต่เอื้อกางเกงจะบริโภคนุ่งห่มก็ไม่เต็มภาคภูมิ เพราะ ฉะนั้นจึงไม่อาจมานัดการวิวาหมงคล จึงได้รอรั้งไว้โดยความเจียมต่วว่าเป็นคนอนาถา
นางเลี่ยงเงิกได้ฟังอ๋องเฉียวตั้งปรับทุกข์ดังนั้นให้มีความเมตตาอาลัยในอ๋องเฉียวตั้งยิ่งนัก แล้วจึง พูดว่า ข้อที่เงินทองลี่งของอุปโภคบริโภคนั้น ท่านอย่ามีความวิตกเสย ในคาวันนี้ท่านจงมาหาข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะ๓อทูลอุปถัมภ์ให้สมความปรารถนา
อองเฉียวตงได้ฟังนางเลี่ยงเง็กพูดจาแนะดังนั้นก็มีความยินดี จึงพูดแก่นางเลี่ยงเงกว่า เวลานี้ ข้าพเจ้าขอลาท่านไปก่อน ครั้นจะอยู่ข้าเผื่อผู้คนจะรู้ความจะอื้อฉาวไป ว่าดังนั้นแล้ว ก็ลานางเลี่ยงเง็กไปบัง โรงเรียน ครั้นเวลาดึกประมาณสองยามเศษ อ๋องเฉียวตั้งจึงไปหานางเลี่ยงเง็กดามที่ไต้นัดกันไว้ ครั้นถึง ประตูสวนหลังบ้านเห็นนางตั้นก้ยเป็ดประตูสวนรับ นางดนก้ยจึงแจ้งความว่า นางเลี่ยงเง์กนายข้าพเจ้าบัง ไม่หลับ ตั้งใจคอยท่านอยู่ท่าน อย่ามีความวิตกอย่างใดเลยเชิญท่านเข้าไปหานางเถึด
อ๋องเฉียวตั้งได้ฟังนางตั้นก้ยเล่าบอกดังนั้น ก็มีความยินดีเดินตามนางตนก้ยเข้าไปในดึกของนาง เลี่ยงเงก เห็นนางจัดเครื่องโต๊ะและสุราไว้คอยท่าก็มีความยินดียิ่งนัก
ฝ่ายนางเลี่ยงเงิกเห็นอ๋องเฉียวตั้งเข้ามาก็มีความยินดี เชิญให้อ๋องเฉียวตั้งนั้งเก้าอี้เสพสุราร่วมโต๊ะ อันเดียวกัน ต่างพูดจาสนทนากันตามวิสัยหนุ่มกับสาวเป็นที่รื่นเริงในครั้งแรกที่พึ่งไต้ประสบพบกัน แต่นาง เลี่ยงเง็กพูดแก่อ๋องเฉียวตั้งว่า ข้าพเจ้านัดให้ท่านมาในวันนี้ประสงค์จะให้เงินทองเอื้อผาแก่ท่านไปใช้สอย ก่อนและจะไต่ให้เฒ่าแก่มานัดการมงคล แล้วท่านกับข้าพเจ้าจึงจะร่วมประเวณีเป็นสามีกิริยากันต่อภายหลัง จึงจะสมควรแก่เราท่านที่เป็นบุตรผู้มิบิดามารดาด้วยกัน
อ๋องเฉียวตั้งได้ฟังนางเลี่ยงเง็กว่ากล่าวตามจริตกิริยาหญิงอันดีเช่นนั้น ก็มีความเกรงใจไม่อาจจะ ล่วงเกินข่มขนให้เป็นที่เคืองใจ ขณะนั้นเวลาประมาณสามยามเศษนางเลี่ยงเง็กเมาสุราก็ม่อยหลับไป
ฝ่ายอ๋องเฉียวตั้งเห็นเวลาดึกจวนใกต้สว่างอยู่แล้วคิดจะกลับบ้าน จึงออกไปจากห้องนางเลี่ยงเง็ถ จะลานางตั้นก้ยกลับบ้าน นางตั้นก้ยจึงห้ามว่าเวลานี้นายข้าพเจ้าเมาสุราบังหลับอยู่ ท่านจงรอคอยให้นาย ข้าพเจ้าหายเมาสุราดื่นขึ้นมาก่อนท่านจึงค่อยไป อ๋องเฉียวตั้งได้ฟังนางตั้นก้ยห้ามปรามดังนั้น ก็กลับเข้าไป ในห้องรอคอยนางเลี่ยงเงิกอยู่
ฝ่ายนางเลี่ยงเงิกครั้นสร่างเมาแล้วก็ดื่นขน นางตั้นก้ยจึงตักน้ำเข้าไปไห้นางเลี่ยงเง็กต้างหน้า แล้ว นางเลี่ยงเง็กจัดแพรอย่างดีสามไม เงินสามลิ่ม สายสร้อยกำไลทองคำ ๑ ตู่ มาให้แก่อ๋องเฉียวตั้งแล้วว่า ลิ่งของเหล่านี้ท่านเอาไปใช้สอยแก้จนไปพลาง แต่เงินทองลิ่งของที่จะแต่งงานแก่ข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้าจะจัด หาให้ท่านต่อภายหลัง
อ๋องเฉียวตั้งร้บสิ่งของมาจากนางเลี่ยงเง็กแล้ว ก็ลากลับไปบ้าน ตั้งแต่นั้นมาอ๋องเฉียวตั้งก็ลักลอบ ไปมาหาสู่หลับนอนด้วยนางเลี่ยงเงิกประมาณมาได้สัก ๑๕ วัน
อยู่มาวันหนึ่งนางงุ่ยสีมารดาของอ๋องเฉียวตั้งป่วยอ๋องเฉียวตั้งจึงอยู่ปฎบ้ตมารดา ไนราตรีวันนั้น หาไต่ไปหานางเลี่ยงเงิกไม่
ไนตำบลใ*แมีผู้ร้ายอยู่คนหนึ่งซื่อเซ้งหยิน เวลากลางคืนเที่ยวตัดช่องย่องเบาของชาวบ้านร้าน ตลาดในแขวงนั้น มาเป็นอาณาประโยชน์เลี้ยงชีพ วันนั้นเช้งหยินไปบ้งประตูหลังบ้านของติวสือเหลง1ซึ่งเป็น ขุนนางชำเจง ปีดาของนางเลี่ยงเง็ก
ฝ่ายนางคั่นทุ้ยสาวใช้ของนางเลี่ยงเงิก ซึ่งใหคอยอยู่ที่ประตูจะได้เปิดรับอองเฉียวตงทุกวันมิได้ ขาดทุกคืนนั้น ครั้นเห็นเช้งหยินผู้ร้ายมาก็สำคัญว่าอ๋องเฉียวตงมาจึงเปิดประตูรับ ครั้นเช้ามาใกล้นางคั่นทุ้ย นางตนทุ้ยเห็นเป็นผู้ร้ายมิใช่อ๋องเฉียวดง นางตนทุ้ยจะกลับวิ่งหนีเข้าไปในตึกที่อยู่ของนางเลี่ยงเง็กจะร้องขึ้น ให้ผู้คนซึ่งอยู่ในบ้านมาช่วย ก็พอเช้งหยินตามเข้าไปท้น ช้กอาวุธออกฟันฆ่านางคั่นทุ้ยล้มลงนอนตายอยู่ใน ที่นั้น
ฝ่ายนางเลี่ยงเง็กนั้งคอยหาอ๋องเฉียวคั่งอยู่ตามเคยยังหาท้นจะหลับไม่ ด้วยแสงโคมส่องสว่างแล เห็นผู้ร้ายไล่นางคั่นทุ้ยเช้ามา แล้วฆ่านางคั่นทุ้ยตาย นางเลี่ยงเง็กเห็นดังนั้นก็ตกใจจึงวิ่งหนีไปซ่อนตัวอยู่ หลังตึก เช้งหยินผู้ร้ายก็เช้าเก็บเอาเงินทองสิ่งของไปเป็นอันมาก
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า ติวสือเหลงจึงได้รู้ว่ามีอ้ายผู้ร้ายลอบเช้ามาฆ่านางคั่นทุ้ยสาวใช้ของนางเลี่ยงเงิก ตาย ติวสือเหลงจึงว่าแก่นางเลี่ยงเง็กผู้บุตรว่า เหตุใดรู้แล้วว่ามีอ้ายผู้ร้ายลอบเช้ามากระทำร้ายนางคั่นทุ้ย ดังนั้น จึงไม่ร้องขึ้นให้ผู้คนในบ้านรู้จะได้จ้บเอาตัวให้ได้
นางเลี่ยงเง็กจึงแจ้งความว่า เมื่อขณะอ้ายผู้ร้ายลอบเช้ามาทำร้ายแก่นางคั่นทุ้ยนั้น ครั้นข้าพเจ้าจะ ร้องขึ้นเล่าก็เกรงว่าอ้ายผู้ร้ายจะทำร้ายข้าพเจ้าด้วย ข้าพเจ้าจึงวิ่งหนีไปซ่อนตัวอยู่หลังตึก
ตึวสีอเหลงถามดังนั้นแล้วจึงไปพิจารณาดูศพนางคั่นทุ้ย เห็นศพนางคั่นทุ้ยนอนตายอยู่ข้างประตู หลังบ้าน ดิวสือเหลงจึงถามนางเลี่ยงเง็กต่อไปว่า เหตุใดหนออ้ายผู้ร้ายจึงฆ่านางคั่นทุ้ยตายอยู่ที่ริมประตู ฉะนี้ บิดามีความสงสัยน้ก
นางเลี่ยงเง็กได้ฟังบิดาถามต่อไปดังนั้น ก็นิ่งอยู่มิได้ตอบประการใดต่อไป ดิวสือเหลงจึงให้คนใช้ ไปดามตัวกำน้นอำเภอมาท้าคำกฎหมายตราสินข้นสูตรบาดแผลพลิกศพนางคั่นทุ้ยไว้ตามกฎหมายบ้านเมือง ครั้นจะไปฟ้องร้องต่อโรงศาลก็ไม่มีช้อสาเหตุแก่ผู้ใดและของกลางอันใดจึงเป็นที่จนใจไม่รู้ที่จะทำประการใด ต่อไป แต่นางเลี่ยงเงิกนั้นมีความวิตกเป็นอันมาก เกรงว่าบิดามารดาจะรู้ว่าเหตุเพราะนางให้นางคั่นทุ้ยเปิด ประตูร้บอ๋องเฉียวคั่งให้เช้ามาหา จึงเกิดผู้ร้ายฆ่านางคั่นทุ้ยตายดังนั้น นางเลี่ยงเง็กมีความเสียใจให้เจ็บป่วย เป็นไข้ใจไม่ใคร่จะมีความสุขเลย
ฝ่ายติวสีอเหลงจึงให้คนใช้ออกสืบและบนบาน และเที่ยวตรวจตูตามโรงร้านซึ่งแลกเปลี่ยนเงินทอง ทุกร้านโรง ถ้าพบปะของกลางแล้วจะเอาตัวอ้ายผู้ร้ายให้จงได้
ฝ่ายอ๋องเฉียวคั่ง คั่งแต่นางง่ยสีผู้มารดาป่วยลงหลายวันไม่มีเงินจะออกค่ายาให้แก่ช้นแส จึงเอา กำไลทองคำที่นางเลี่ยงเงิกให้ไปนั้นแต่ขอนหนึ่งไปขายตามชาวร้าน
ฝ่ายเสียวทุ้ยผู้เจ้าของร้านรับเอากำไลทองคำมาพิจารณาตูแล้ววางไว้บนโต๊ะยังไม่ท้นจะตึราคาว่า มากน์อยเท่าใด พอหมยอ๊วงคนใช้ของติวสิอเหลงมาถึงเช้าทันที เห็นกำไลวางไว้บนโต๊ะ ก็หวังใจเป็นแน่ว่า กำไลขอนนี้เป็นของติวสิอเหลงเป็นแน่ ติดเห็นดังนั้นแล้วหมุยอ๊วงจึงถามเจ้าของร้านว่า กำไลทองคำขอนนี้ เป็นของผู้ใดได้มาแต่ไหน
เสียวทุ้ยเจ้าของร้านบอกว่า ของอ๋องเฉียวคั่งนำมาจะขายเขา จะได้มาแต่แห่งหนตำบลใดข้าพเจ้า
6)๕๏
หาทราบไม่ เสียวทุ้ยว่าดังนั้นแล้วจึงหยิบกำไ๏ส่งไปให้หมยอ้วงตู หมยอ๊วงตูแล้วก็นำเอากำไ๏นั้นไปให้ ติวสีอเห๏งดู ติวสีอเห๏งก้บนางหลีสีอู่หยิน1ซึ่งเป็นภรรยารับมาพิจารณาดู ก็จำได้แม่นมั่นว่าเป็นของของตัว แน่แล้ว จึงถามคนใช้ว่า ของนี้ได้มาแต่ไหนผูใดเป็นเจ้าของ หมุยอ๊วงจึงแจ้งความตามที่อ๋องเฉียวคั่งนำไป ขายนั้นให้ฟังทุกประการ ติวสือเหลงได้ฟังดังนั้นก็มีความโกรธอ๋องเฉียวตงเป็นอันมาก แล้วจึงพูดว่าอ๋อง เฉียวตงนี้ยากจนลงจึงได้ประพฤติตนเป็นโจรผู้ร้าย จำจะต้องฟ้องต่อเปาเล่ง ถูให้ช้าระ คงจะได้ความจริง ว่า ดังนั้นแล้วติวสือเหลงก็แต่งฟ้องกล่าวโทษอ๋องเฉียวดงไปยื่นต่อเปาเล่งถู ในฟ้องมีความว่า
เมื่อ ณ วันขึ้นสองคั่าเวลาดึกประมาณสองยามเศษ มีอ้ายผู้ร้ายลอบเข้าไปในบ้านฆ่านางคั่นทุ้ย สาวใช้ของบุตรข้าพเจ้าตายแล้ว อ้ายผู้ร้ายเก็บเอาเงินทองสิ่งของของข้าพเจ้าไปเป็นหลายสิ่งหลายอย่าง รายสิ่งของมีแจ้งอยู่ในคำกฎหมายตราสินนั้นทุกประการแล้ว ข้าพเจ้าให้คนใช้ของข้าพเจ้าไปเที่ยวสิบเสาะ ตรวจดูตามโรงร้าน ได้กำไลทองคำของกลางมาจากอ๋องเฉียวตงขอนหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงร้ว่าอ๋องเฉียวตงเป็น ผู้ร้าย ขอท่านได้เรียกด้วอ๋องเฉียวตงมาพิจารณา ตามพระราชกำหนดกฎหมายและทางยุติธรรม
ขณะนั้นเปาเล่งถูเป็นช้าหลวงพิเศษตรวจตามบรรดาหัวเมือง ครั้นมาถึงก็เช้าพักอยู่ยังดึกหลวง ซึ่งเป็นที่พักของช้าหลวง เมื่อได้รับฟ้องของติวสือเหลงแล้ว จึงสั่งให้น้กการไปเอาตัวอ๋องเฉียวดงมาพิจารณา ไต่ถามตามช้อหา อ๋องเฉียวตงให้การปฏิเสธไม่รับ เปาเล่งถูจึงมีกระทู้ถามต่อไปว่า ไม่รับว่าฆ่านางตนทุ้ย ตายนั้นกำไลทองคำของกลางนี้ตัวเจ้าได้ที่ไหนมา จงให้การไปตามจริง ถาอำพรางไว้เราจะทำโทษให้ถึงสาห้ส อ๋องเฉียวดงจึงให้การคั่งแต่อ๋องจือฉินผู้เป็นบิดาก้บติวสีอเหลงรักใคร่ได้อุปถัมภ์ซึ่งก้นและก้น และ ได้ทำคำมั่นสัญญาเป็นเกี่ยวดองจนถึงนางเลี่ยงเง็กให้เงินทองสิ่งของมีราคา นางคั่นทุ้ยลาวใช่ได้เป็นผู้เปิด ประตูรับส่งคั่งแต่ด้นจนปลายให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงว่า ก้าสืบที่นางเลี่ยงเง็กเขาไม่รับดุจคำของเจ้าอ้าง เจ้าจะว่าประการใด อ๋องเฉียวคั่งว่าถ้าสืบที่นางเลี่ยงเง็กเขาไม่รับไม่สมคำให้การของข้าพเจ้าแล้ว ก็แล้วแต่ท่านจะเมตตาเพราะ เป็นความจริงอย่างนั้น ข้าพเจ้าจึงกล้าอ้าง
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้นักการไปตามตัวนางเลี่ยงเง็กมาสอบถาม ครั้นนางเลี่ยงเง็กมาถึงแล้ว เปาเล่งถูจึงถามนางเลี่ยงเง็กว่า เจ้าได้นัดแนะและให้เงินทองสิ่งของต่าง ๆ แก่อ๋องเฉียวคั่งไปจริงหรือ นาง เลี่ยงเง็กได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น ให้มีความละอายใจยื่งนักไม่อาจพูดก็หมอบก้มหน้านึ่งอยู่ เปาเล่งถูถาม ซ้ำดังนั้นถึงสามครั้งนางเลี่ยงเงิกก็นึ่งอยู่ เปาเล่งถูมีความโกรธจึงทำอุบายสั่งให้นักการยึดตัวอ๋องเฉียวคั่งลง จะดึ ๔๐ ทีก่อนแล้วจึงจะถาม นักการก็ยึดตัวอ๋องเฉียวคั่งลงจะตี อ๋องเฉียวคั่งก็ร้องไห้รำพันบ่นลำเลิกนาง เลี่ยงเงกว่า เรากับเจ้าก็ร่วมรักทาสัตย์สาบานต่อก้นไว้ว่าจะร่วมสุขร่วมทุกข์ก้นจนตลอดชีวิต เจ้าจึงไตไห้ สิ่งของทองเงินไปแก่เรา มาบัดนี้เกิดความด้วยอ้ายผู้ร้ายลอบเข้าไปฆ่านางคั่นทุ้ยตาย ตัวข้าพเจ้าต้องรับ อาญาแทนอ้ายคนร้ายถึงตัวข้าพเจ้าจะต้องตายโดยความซื่อสัตย์ ก็ไม่ติดเสียดายแก่ชีวิตแล้ว แต่มาเป็นห่วง ด้วยมารดาเป็นคนชราอยู่ภายหลัง จะได้ความลำบากยากแคนไม่มีใครจะอุปถัมภ์เท่านั้น
ฝ่ายนางเลี่ยงเง็ก ครั้แได้ฟังอ๋องเฉียวคั่งร้องไห้รำพันบ่นดังนั้นทั้งแลเห็นนักการจะดึอ๋องเฉียวคั่ง ตามคำสั่ง1ของเปาเล่งถู นางเลี่ยงเงิกตกใจแล้วก็ร้องไห้ ทั้งมีความเมตตาและสงสารอ๋องเฉียวคั่งยื่งนัก นาง จึงคุกเข่าลงคำนับเปาเล่งถูอยู่ตรงหน้าแล้วเบกความตามถ้อยคำของอ๋องเฉียวคั่งอ้างมาถึงนางนั้นทุกประการ ใจความว่า เมื่อขณะอ้ายผู้ร้ายเข้าไปฆ่านางคั่นทุ้ยนั้น แลงไฟส่องลว่างข้าพเจ้าได้เห็นตัวอ้ายผู้ร้ายมีใร่
4๒
ออ4เฉยว1ไงแด่จาหนาไมได้ อองเฉียวทั้งจะใดเป็นผู้ร้ายฆ่านางทั้นก้ยดายนั้นหามิได้
เปาเล่งถูไดฟังนาง18ยงเง็กคนกลางเบิกความดงนั้น ก็พิจารณาเฟ้นเบินความจรงของอองเฉียวตง ทั้งสิ้น รีงก้งใท้นักการปล่อยด้วอ*องเฉียวทั้งออกมา อ*องเฉียวทั้งก็ออกมาคุกเข่าอยู่คางหน้าเปาเส่งถ ขผะนั้น นางเลี่ยงเงิกก็คกเช่าอยู่เคยงก้นที่นั่นด้วย นางเลี่ยงเง็กเฟ้นมวยผมของอ*องเฉียวทั้งหลุดลุ่ยออกไป ยังมใด้ เกท้าไท้เรียบเอย นางเลี่ยงเง็กจงลุกขึ้นช่วยเกด้าผมใท้อ*องเฉียวทั้ง
ฟ้ายท้วท้อเหสงเฟ้นนางเลี่ยงเง์กเกสาผมไท้อ๋องเฉียวทั้เด้ง์นั้น ด้วท้อเหองมความโกรธบุตรยิ่งนัก ออกปากด่านางเลี่ยงเง็กว่า บุตรเช่นนี้กระทำไท้บิดาได้ความยับอายขายหน้าก็เป็นได้ ช่างไปมความอาย แสะกก้วเกรงบิดามารดาเสย
เปาเด่งถูเฟ้นท้วท้อเหสงมความโกรธนางเลี่ยงเงกดังนั้น เปาเด่งถูธงขึ้แธงข้อความด้ธารผาเนื้อ เฟ้นไท้ท้วท้อเหสงด้งว่า อ๋องเฉียวทั้งนี้เท้มท่านก็ได้รับคำมั่น*ญญาต่อบิดาของเขาไว้ว่า จะยกนางเลี่ยงเง็ก ไท้เป็นภรรยา ครั้นมาบ้ตนี้อ๋องเฉียวทั้งยากจนไม่ม่เงนจะแต่งงานก้บบุตรของท่านตามธรรมเนียม การก็เป็น ยุดสงจนคงนางเลี่ยงเง์กบุตรของท่านรักใคร่ก้นก้บอองเฉียวทั้ง มไท้ขาดคำมั่นสญญาก้นมาแต่เดมแสะได้ไท้ เงันทองสิ้งข&งแก่อองเฉียวทั้ง ฑงนางทั้นกุ้ยก็เป็นใจแก่นางเลี่ยงเง์กเป็นผเป็ตประตูรับแสะส่งอ*องเฉียวทั้ง นางดนก่บก็ได้กระทำตุผไว้ต่ออ๋องเฉียวทั้ง ไม่มข้อสาเหตุยันสมควรที่จะไหเห็นว่า อ๋องเฉียวทั้งเป็นผู้ร้ายฆ่า นางดนก(เดาขได้ ท่านจะไท้ข้าหเว้าสงเนื้อเห็นว่าอ๋องเฉียวทั้งเป็นฟ้รีายนั้นยังไม่ได้ก่อน
ดวท้อเหสงได้ด้งเปาเด่งถูชี้แจงดังนั้น ก็นี้กสะอายใจแก้วจงหดว่า บุตรของข้าพเท้าสะเมตไม่อยู่ไน ถ้อยคำของป็ดามารดา ด่วนขังลุกก่อนห่าหช่นนี้หาควรไม่
เปาเส่งถูจงว่า ไหน ๆ บุตรของท่านก็ได้ร่วมลุขร่วมทุกข้ก้นก้บอ๋องเฉียวทั้งแก้ว ท่านจงแต่งไท้ ออกหน้าอยู่ก็นด้วยกันเสยเคด ท่านจงจะไม่เป็นคนเสยสตยั ท้วท้อเหสงจงว่า สาเหตุเป็น1ไปด้วยบุตรของ ข้าพเท้าก้บอ๋องเฉียวทั้ง นางทั้นก้ยจงได้คงแก่ความดาย ขอท่านจงชำระใท้ได้ตัวจริงเท้ยก่อน
เปาเด่งถูได้ด้งท้วท้อเหสงว่าดังนั้น จงคอบว่าผรายรายนี้ข้าพเท้าจะชำระใท้ใดในเรีดรันนี้ ท่านจง คอยด้งเคด อย่ามความวตกเสยแต่ขอไท้ท่านหารันฤกษ์ด แต่งอ๋องเฉียวทั้งก้บบุตรท่านไท้อยู่ก็นเป็นภรรยา สามก้นเท้ขเคิต ท้าท้อเหสงได้ด้งดังนั้น โตยขัดเปาเด่งถูมั่ได้ก็รับคำ แก้วก็สากก้บไปบาน
เปาเส่งถูจงสงไท้ปด่อยด้วอ๋องเฉียวทั้ง ก้นนางเลี่ยงเง็กกก้บไปบ้าน ฝ่ายอ๋องเฉียวทั้งกลับมาบาน แก้วก็จตเปเฑยนขึ้น ที่ ๆ บุขาอ๋องจอฉีนผู้บิดาแก้วบ่นว่า เวลาเคราะท้ของข้าพเจ้าร้ายจงหากไท้เป็นไป เหราะก้ายผรัไยมาฆำนางทั้นก้ข เพราะฟ้ชำระยังด้จารผาไม่ได้จริง ครั้นบ่นดังนั้นแก้วอ๋องเฉียวทั้งก็เข้านอน ครั้นเวลาท้กประมาผองยามเศษ อ๋องเฉียวทั้งฝืนเฟ้นอ๋องจอฉีนผู้บิดาที่ถงแก่กรรมนั้นว่า ก็อไม่ไผ่ส่าหรีบ เลี่ยงทายมาโขนต่อหน้าอ๋องเฉียวทั้งสองยัน ไม่นั้นควายันหนึ่งหงายยันหนึ่งสองยันคดเที่ยวก้น แก้วอ๋องจอ ฉีนก็เท้นกก้บยันดรธานหายไป อ๋องเฉียวทั้งครั้นได้สท้ลี่นขึ้นตรีกดรองไคร่ครวญดูความฝืนเป็นปัญหาอยู่ แปสไม่ออกยังหาเฟ้นความไม่
ฝ่ายเปาเด่งถู ไนราดรียันเท้ยาก้นก้บอ๋องเฉียวทั้งฝืนเฟ้นนั้น เปาเล่งถูฝืนเฟ้นเป็นเทพด้งหรณ์ เหมือนกันว่า ม่เด์กรายผห่นี้งแต่งด้วสะอาดเข้ามาคำนับเปาเด่งถูแก้วก็โยนไม่เลี่ยงทายสงควายันหนึ่งหงาย ยันหนึ่ง เหมือนเข่นที่อ๋องเฉียวทั้งฝืนเฟ้นฉะนั้น ครั้นได้สท้ลี่นแก้วธงตรีดรองตามก้กษผะนัป็ดของปัญหา นั้น ท้ตเป็นด้วยักษรได้ ๔ อย่าง ไมเลี่ยงทายนั้นกระทำด้วยโคนไม่ไฝ ไม่ไฝนั้นภาษาจนเรียกว่า เด๊ก ไม่
๕๓
เสี่ยงทายนั้นเรียกว่า ปาย ควาอันหนึ่งหงายยันหนึ่งเรียกว่าเซง ไม้เสี่ยงทายสองยันเกี่ยวกันนั้นเหมือน ยักษรด้วหยิน เปาเด่งถูคดเห็นนิมืดในความฝืนเป็นปัญหาฉะนั้นแล้ว รุ่ง1ชื่น่จึง,ไปยังดาลนั่งที่ว่าราชการชำระ ความ แล้วเล่าความฝืนให้ผู้รกษาเมืองกรมการฟังทุกประการ ขณะนั้นอ้องเฉียวดงก็มาเล่าความฝืนของตัว ให้เปาเด่งถูฟ้งทุกประการ ข้างเปาเล่งถูเห็นถูกดองกันกับฝืนของเปาเล่งถูดังนั้นจึงว่า ยัไยผู้ร้ายรายนี้ชะรอย จะเป็นแซ่เต๊ก ก้ามืฉะนั้นขอปวย ไม้ไผ่เป็นไม้เสี่ยงทายควายันหนึ่งหงายยันหนึ่งนั้นเสี่ยงทายเรียกว่าเข้ง ไม้เสี่ยงทายสองยันเกี่ยวก้นเรียกว่าหยิน คนในดำบลของเมืองนี้ มืผู้ใดชื่อพ้องกันเหมือนดังกล่าวมานี้มื หรี&ไม่ เมื่อเปาเล่งถูถามดังนั้นแล้ว ในที่นั้นมีนักการผู้หนึ่งอยู่ที่นั้น จึงบอกว่า ในดำบลแขวงเมืองนี้ มีชาย ผู้หนึ่งเคยเป็นผู้ร้ายด้/1ช่องย่องเบาเก่งกาจเป็นคนสำคัญมาก ผู้นั้นแช่เด๊กชื่อเ1ซัง,หยิน เที่ยวตัดช่องย่องเมา ชาวบ้านเขาจับตัวได้ชำระเป็นสัตย์ แล้วสักเป็นตัวอักษรไวด้วยหมืกที่บ่าเป็นสำคัญ ชื่อและแช่ยังปรากฏอย่ ในสารบบบ้ญข้
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นมีความยินดีแล้วจึงพูดว่า ล้ากระนั้นอ้ายผู้ร้ายที่ม่านางสั่นกุยดาย คงจะเป็น อ้ายคนนี้เป็นแน่แล้ว เทพยดาจึงดลใจให้เราและอ้องเฉียวดงฝืนเห็นเหมือนกัน ในคืนวันเดียวกันนักการจง ไปจับตัวมาฟอกซักไล่เลี่ยงไต่ถาม ดงจะได้ความจริงเป็นแน่
ฝ่ายนักการครั้นได้รบดำสั่งของเปาเล่งถูดังนั้น จึงไปจับเอาตัวเข้งหยินมาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึง ซักถามเซังหยิน เช้งหยินให้การปฏิเสธไม่รับ เปาเล่งถูจึงว่ามีงเป็นผู้ร้ายมืชื่อปรากฏมาแต่เดิม ล้ารับเสีย โดยดีแล้ว ยันโทษทัณฑ์นั้นพอจะลดให้เบาลงได้บ้าง ล้าไม่รับแล้วจะทนอาญาได้หรือ ภายหลังเป็นสัตย์จะ ต้องทำโทษเต็มดามกฎหมาย
เช้งหยินได้ฟังเปาเล่งถูซักถามดังนั้นจึงให้การว่าแต่เดิมนั้นข้าพเจ้าเป็นผู้ร้ายเที่ยวตัดช่องย่องเบา จริง มาบัดนี้ข้าพเจ้ามีความเข็ดหลาบกลัวเกรงอาญาแผ่นดิน มิได้ประพฤติความชั่วอีก เช่นแต่ก่อนแล้ว ข้าพเจ้ามิได้ฆ่านางดนกุ้ยและมิได้เก็บเอาทรัพย์สมบัติเงินทองของเจ้าเรือนไปเลย
เปาเล่งถูได้ฟังเช้งหยินให้การไม่ร้บ ดังนั้น จึงสั่งให้นักการยึดด้วเข้งหยินลงจะผูกดีเป็นทีขู่จะให้รับ เช้งหยินก็ไม่รับ พอเปาเล่งถูแลเห็นลูกกุญแจผูกติดอยู่กับตัวเช้งหยินที่นั้นเอว จึงให้นักการแก้เอาลูกกุญแจ มาพิจารณาดู แล้วส่งลูกกุญแจให้นักการกระซิบสั่งบอกอุบายให้แก่นักการไปคันของกลางที่บ้านเช้งหยิน นักการก็รีบไปบ้านเช้งหยินแล้วลวงภรรยาเช้งหยินว่า บัดนี้สามีของท่านรับเป็นสัตย์แล้วส่งลูกกุญแจให้ ข้าพเจ้ามาไขเอาของกลางที่เก็บไว้ในหีบส่งไปยังศาลเพื่อจะได้พิจารณา
ฝ่ายภรรยาของเช้งหยินได้ฟังดังนั้น สำคัญว่าจริง ก็ตกใจจึงนำนักการเข้าไปในห้อง นักการก็ไข กุญแจเป็ดหีบออกทั้งสองหีบเห็นมิเงินทองสี่งของที่ใส่ไว้ในหีบเป็นอันมาก จึงนำสิ่งของทั้งนั้นมาให้เปาเล่งถู พิจารณา เปาเล่งถูจึงให้เสมียนจดรายสิ่งของนั้น ๆ คือเสื้อแพรอย่างดียังใหม่อยู่ ๔๐ เสื้อ กางเกงแพร ๓๐ กางเกง กำไลทองดำหนึ่งคู่ พัดกระจก ๑ บาน เปาเล่งถูจึงให้หาด้วติวสีอเหลงผู้โจทกมาดูสิ่งของเหล่านั้น จะเป็นของดิวสีอเหลงหรือมิใช่
ติวสีอเหลงครั้นเห็นสิ่งของก็จำได้แม่นมั่น เปาเล่งถูจึงถามเช้งหยิน เช้งหยินก็รับเป็นสัตย์ แล้ว เปาเล่งถูก็ปรึกษาโทษเช้งหยินตามกฎหมาย ฝ่ายดิวสือเหลงครั้นได้วันฤกษ์ดีก็แต่งการวิวาหมงคลให้อ้อง เฉียวดงกับนางเลี่ยงเงิกอยู่กินเป็นภรรยาสามีกัน ครั้นนานมาอ้องเฉียวดงไปสอบไล่หนังสือได้เป็นขุนนาง สืบตระกูลมีชื่อปรากฏในจดหมายเหตุต่อมาจนทุกวันนี้
เรื่องที่ ๕
มีความว่าที่ตำบสโปจึวแขวงเมืองช้วคง ยังม,ชาบผหนึ่งแช่ลี้ ชื่อม้นหยน ลี๋มนหยนมีบุตรขายคน หนึ่งชื่อยู่พัง เมื่ออายุยู่พังได้ ๐ ขวบไปเล่าเรียนหนังสือมีลติปัญญาหาผู้เสมอโดยยาก ครั้นอยู่มาในตำบ* นั้นยังมีชายผู้หนึ่งแช่ค้นชื่อปังมั่วเป็นขุนนางตำแหน่งเหาสือ มีบุตรหญิงคนหนึ่งชื่อนางค้นอ่วยเยัง นางค้น อ่วยเองมียักษณะเป็นยันงามยิ่งนัก ค้นปังมั่วอยากจะใคร่ได้ยู่พังเป็นบุตรเขย ค้นปังมั่วจึงวานได้เพา!เนเปง เป็นสึ๋อสายว่ากล่าวค่อบิดามารคาของยู่พัง บิดามารคายู่พังก็มีความขนด ครั้นได้รันฤกบ้คิสิ้มนหยนผู้บิคา ของย่พัง จึงแค่งการรืวาหมงคสคามธรรมเนียม ได้นางค้นธ่วยเยังออ่กินเป็นสามภรรยากันกบอ่พัง แยัวแต่ง
ป้, V	.*,-.1	4	9๐ “...1	..1-1 *,1 ยั -1 ,44.,*	ะ,
เคะและสุรามาเสยงกนคามบรรดาวงคญาคิกบพวกเพอนนกเรยนของยู่พงทิมากนเสยงเบนทรนเรง ขณะนน
ปงมีขายนักเรียนคนหนึ่งแช่จชื่ออ่องสึ๋อ เป็นบุตรขุนนางผู้ในญ่ตำแนน่งเยัยโป็ว แล เห็นนางค้นอ่วยเยังซึ่ง
เป็นภรรยาของยู่พงนั้น มียักษณะยันงามยิ่งนัก จอ่องส์อเห็นดังนั้นคิดอยู่ในใจว่าจะคิดทำนันใค จึงจะแอ่ง
เอานางค้นอ่วงเยังไปเป็นภรรยาของเราได้ ครั้นรับประทานสุราแสะอาหารเสร็จแยัวก็กลับไปปาน อยู่มาป็ดา
มารคายู่พังถงแก่กรรมล่วงไปแสว ยู่พังก็ไร้ทุกข์คามธรรมเนียม ครั้นพนกำนนคไวทุกข์แยัว นางค้นอ่วยเยัง
ก็มีบุตรก์บยู่พงคนนนั้งเป็นขาย พออีงกำหนดจะสอบไล่หนังสือ ยู่พังก็มอบการเหปาเรือนใต้ค้นปังมั่วผู้บิดา
ของภรรยาคูแสว่ากล่าวรักษา แยัวยู่พังก็จัคเงินใส่ไปพอสมควรที่จะใช้เคินทาง กับคนใช้หนึ่งคนชื่อตินยิ่
ออกจากปานไปได้ประมาณสืบรัน ถงตำบลชายป้าแห่งหนึ่ง มีพวกโจรออกมาคิชิงแยัวจับเอาค้วยู่พังไป แค่
คินยิ่ซึ่งเป็นคนใช้ของยู่พังวงหนี้ไปพันพวกโจรได้ กยับมาปานแจ้งความแก่นางค้นอ่วยเองภรรยาของยู่พัง
ทุกประการ นางยู่พังได้ฟ้งดังนั้นก็คกใจร้องได้คิดถงยู่พังผู้สามีเป็นที่ยิ่ง
ป้ายค้นปังมั่วผู้ป็ดาของนางค้นอ่ายเยัง จะไปคามยู่พังบุครเขย จงบอกแก่นางค้นอ่วยเอง ชงเจ้าจะ ทิ้งเหยำเรือนเสยไปคามสามเจ้านั้นไม่ได้ ด้วยไม่มีผู้ไคจะคูเหยำเรือน ประการหนึ่งบุตรของเจ้าเล่าก็ยังไม่ทิ้ง นม ที่เป็นทั้งนี้โดยเวลาเคราะห์กรรมได้กระทำมา จึงได้เผอิญเป็นเหตุใต้สามีของเจ้าจึงพลัดพรากไปจากกัน บิดามีความวตกยิ่งนัก บิดาจะไปติดตามถามข่าวใต้ทราบความเรื่องสามีของเจ้าเอง แต่การเหปาเรือนของ บิดาและเหปาเรือนของเจ้า บิดาจะมอบใต้ตินยิ่เป็นผู้ดูแลว่ากล่าวรักษาทั้งสิ้น ค้นปังมั่วครั้นจัดการบานเรือน สงเสยเสร็จแสว ก็จัดหาเงินใส่ไปพอสมควรกับคนใช้หลายคนด้วยกันออกจากบ้านไปเที่ยวสืบเสาะติดตาม ยู่พังผู้บุตรเขย
ฝ่ายนางค้นฮ่วยเองอยู่รักษาการบ้านกับหญิงคนใช้ผู้หนึ่งอายุได้ ๑๗ ปีชื่อนางกัยเยัง สองคนบ่าว นายอยู่ด้วยกันหาไดไปแห่งหนตำบลใดไม่
ฝ่ายนางขุนเฮยงซึ่งภรรยาของตินยิ่ เป็นชู้กันกับเตียม่องชิด เตียม่องชิดลักลอบไปมาหาสู่นาง ขุนเอียงอยู่เสมอเนื้องนี้คย ครั้นอยู่มารันหนึ่ง เตียม่องชิดจึงพูดสัพยอกแก่นางขุนเอียงว่า นางค้นปวยเยัง นายของเจ้ามีลักษณะยันงาม มาบ้คนี้ก็เป็นหมายปาเจ้าเป็นสอสายชกนำได้แก่เราแย้า เราจะไม่สิมคุณของ เจ้าเสย
นางขุนเอียงได้ฟังเตียม่องชิดชายชู้ว่าดังนั้น นางขุนเอียงจึงบอกว่า นางค้นฮ่วยเองนายของข้าพเจ้า ผู้นี้ เป็นคนใจคอมั่นคงไม่เป็นคนโลเลเหมือนเช่นคนทั้งหลาย ซึ่งจะให้ข้าพเจ้าเป็นสื่อสายช้กนำใต้นั้นยากนัก
เตยม่องชิดรงว่า ถ้าเจ้าเป็นใจด้วขช่วยเอาใจ1ต่สื่อชักจริง ๆ แล้วทำไมจะไม้ได้ นางขุนเอียงว่าข้อ นันข้าพเจ้าไม่สามารถจะรับธระอาสาท่านได้ ครั้นพูดลัพยอกก้นเป้นทีเล่นทีจริงดังนั้นแล้ว เตยม่องชิดก็กลับ ไปป้าน
ฝ่ายจูอ่องสื่อซึ่งเป็นบุตรขุนนางผู้ใหญ่ ดั้งแด่รันไปกินเลี้ยงเสพสุรารันแด่งงาน นางด้นฮ่วยเล้งก้บ ยู่พัง ครั้นกลับมาจ้ตใจจูอ่องสื่อให้คิดผูกพันกระส้นถึงนางด้นฮ่วยเองอยู่เสมอมิได้ขาด คิดจะชิงเอานางด้น ฮ่วยเองภรรยายู่พังให้จงได้ ครั้นอยู่มาจูอ่องสื่อทราบความว่า นางด้นอ่วยเล้งเป็นหม้ายกิมีความยินดีคิดอยู่ ในใจว่า ครั้งนี้คงจะสมความปรารถนา ครั้นคิดดังนั้นแล้วจูอ่องสื่อกิไปเที่ยวตามบ้านที่ใกล้เคียงก้นกับบ้าน ของนางด้นอ่วยเล้ง จูอ่องสื่อก็พูดจาประจบประแจงรู้จักด้นเคยแก่ชาวบ้านตำบลนั้น จูอ่องสื่อจึงถามถึงเรื่อง ยู่พังที่พวกโจรจับเอาไป มิผู้คนบ่าวไพร่ซึ่งอยู่ในเรือนก้บนางด้นอ่วยเล้งกี่คน ชาวบ้านได้ฟังจูอ่องสื่อถาม ดังนั้น ก็บอกเล่าตามความจริงให้จูอ่องสื่อฟังว่า เมื่อพวกโจรผู้ร้ายจับเอาด้วยู่พังไปแล้ว ด้นปังมวซึ่งเป็น บิดาของนางด้นฮ่วยเล้ง ยกผู้คนบ่าวไพร่ไปตาม นางด้นอ่วยเล้งอยู่เรือนแด่ก้บหญิงคนไข้คนหนึ่งเท่านั้น อายุ ได้๑๗ปีตินยี่เป็นผู้ใหญ่คอยดูแลการบ้านเรือนของนางด้นอ่วยเล้งทั้งสิ้นแด่นางขุนเอียงซึ่งเป็นภรรยาของดินยี่ เป็นคนโลเลไม่ซื่อตรงต่อสามิ ไปเที่ยวคบชู้สู่ชายอยู่เนืองนิตย์ แด่นางด้นอ่วยเล้งนั้นหาได้ไปเที่ยวแห่งใดไม่ เหตุใดท่านจึงรู้ว่าโจรผู้ร้ายจับเอาด้วยู่พังไปเล่า
จูอ่องสื่อบอกว่า ข้าพเจ้าทราบความมาจากเตียม่องชิด ด้วยเตยย่องชิตเป็นน้กเลงเจ้าชู้ เป็นชู้แก่ นางขุนเอียงภรรยาของตินยี่ จูอ่องสื่อครั้นพูดจาสืบรู้เรื่องดังนั้นแล้วกิลาชาวบ้านเหล่านั้นกลับไปบ้านเรือนตน
ครั้นอยู่มาตินยี่หาได้อยู่ในบ้านของนางด้นอ่วยเล้งไม่ จูอ่องสื่อสืบรู้ดังนั้นก็มีความยินดี ด้วยเมื่อ ครั้งไปกินเลี้ยงแต่งงานนั้นได้สังเกตท่าทางเข้ไออก เห็นทางประตูหลังบ้านพอจะแอบลอบไปมาเข้าออกหรือ ซุ่มแอบคอยให้พบปะนางด้นอ่วยเล้งได้ คิดเห็นดังนั้นแล้ว ครั้นเวลาพลบคา จูอ่องสื่อก็เข้าไปซุ่มอยู่ในห้อง อาบน้ำของนางด้นอ่วยเล้งคอยท่าอยู่ ถ้านางด้นอ่วยเล้งมาอาบน้ำเมื่อใดแล้ว จะได้กระทำการข่มขนเอาโตย กำลัง
ฝ่ายนางด้นฮ่วยเล้ง ครั้นถึงเวลาอาบน้ำจึงเรียกนางขุนเอียงมาดูแลบุตรของนาง แล้วนางจึงเข้าไป ในห้องน้ำ เปลื้องเสื้อกางเกงออกอาบน้ำ ในขณะนั้นจูอ่องสื่อซึ่งแอบซุ่มอยู่ เห็นนางด้นอ่วยเล้งก้าลังอาบน้ำ จูอ่องสื่อก็ตรงเข้าไปล้มเอานางด้นอ่วยเล้งมือหนึ่งปิดปากไร้มิให้ร้องขนได้ จูอ่องสื่อก็กระทำการลังวาสโดย กำลังอ้นปราศจากความเล้าโลม
นางด้นอ่วยเล้ง จะดิ้นรนลักเท่าไรก็ไม่พันมีอจูอ่องสื่อไปได้ จำเป็นต้องเสียด้วด้วยการประเวณี มีความเสียใจและคิดแคนยี่งนัก ก็กลั้นใจก้ดลี้นของตนขาดจนโลหิตไหลออกทางปากทางจมูก แล้วก็ขาตใจ ตายอยู่กับที่
ฝ่ายจูอ่องสื่อครั้นเห็นนางด้นอ่วยเล้งตายดังนั้นก็ตกใจรีบหนีออกจากบ้านนางด้นฮ่วยเล้งกลับไป
โ;ตยเร็ว
ฝ่ายบุตรของนางด้นอ่วยเล้ง ก็ล้อนร้องไห้จะกินนม นางขุนเอียงจะปลอบโยนลักเท่าใดเด็กนั้นก็ไม่ หยุดร้องไห้ จึงนางขุนเอียงก็เตินออกไปตามเรียกหานางด้นอ่วยเล้ง เห็นประตูห้องน้ำปิดอยู่มิได้ยินขานรับ นางขุนเอียงนืกประหลาดใจให้มีความสงสัย จึงเอาเทียนจูดเพลิง เปิดประตูห้องน้ำเข้าไปส่องดู เห็นศพนาง ด้นอ่วยเล้งนอนตายเปลือยกายอยู่ มิโลหิตไหลออกมาทางปากทางจมูกดังนั้นก็มีความตกใจ ไม่แจ้งว่านาง
๏๔๖
ต1นอ่วย1๐งจะตายตายเหตุอ้น1ต นางขุนเอ้ยงติงไปรองเรียกพวกขาวบ้านที่เรอนไกอ้เตียงใต้มาช่วยก้น
เทไฒเ
ในขณะนั้น หงอสบส หงอเตยวสิบ เป็นวงศ์ญาติข้างฝ่ายนางต้นอ์วยเอ้งมาเฟ้นต้งนั้น แตะนาง ขุนเอ้ยงไต้บอกเล่าตงแต่นางต้นอ่วยเอ้งใต้ตูแลบุตรไว้ นางต้นธ่วยเอ้งไปอาบน้ำจนถงแก่นางตายอยู่ในต้อง ต้งนั้น ใต้หงอสิบสิหงอเตียวสิบฟังทุกประการ หงอสิบตก้บหงอเตียวสิบได้ฟังต้งนั้นแล้ว จงพิจารณาตูเฟ้น โตฟ้ตไห*ออกจากปากจากจมก แตะนอนตายเปตอยกายอยู่ต้งนั้น เฟ้นความขัตว่าตายด้วยมือ้ายผู้จ้ายมา ทำการข่มขนจงใต้ตายด้วยอาการเข่นนั้ หงอสิบสิ หงอเตียวสิบเห็นว่าไม่ใช่อื่นไกล ขะรอยนางขุนเอ้ยง ภรรยาของตินยึ๋เป็นคนเตเพลไปเที่ยวคบขัสู่ขาย มีเตียม่องข้ตเป็นต้น จงใต้ขักนำคนพาตมากระทำการ หยาบช้าแก่นางต้นอ่วยเอ้ง ติงใต้ตายตงต้งนั้ ว่าต้งนั้นแล้วติงใต้คนไข้ไปเข์ญอำเภอมาพลกคพแตะทำคำ กฎหมายตราสินข้นสูตรบาตแผลศพไว้ตามกฎหมาย แล้วจับต้วนางขุนเอ้ยงล่ามโซ่ไต่กุญแจต่งต้วไปบังผู้ รกษาเมืองใต้ข้าระไต่สวน แล้วหงอสิบสิ หงอเตียวตบ ก็หานางนมมาเลี้ยงบุตรของนางต้นอ่วยเอ้งไจัต่อไป ฝ่ายตินขี่ตินวนนั้นหาไต้อยู่ไม่ ไปตูแลการงานบ้านเรอนของต้นปังมั่ว ครั้นกอ้บมาเฟ้นเก่ตการเกี่ยวข้องด้วย นางขุนเอยงภรรยาของต้วต้งนั้น ตินยี่ติงทำฟ้องฉบับหลี้งไปยึ๋นต่อผู้จักษาเมือง ใจความว่า นางขุนเอยง ภรรยาของตินยี่ไม่ชึ๋อตรงต่อตินส์ ไปคบหาเป็นขัแณ่ติยม่องข้ตซึ่งเป็นคนพาลมากระทำรายแก่นางต้นอ่วยเอง นายของตินกี่ใต้ถงแก่ความตายไปนั้น ขอท่านไต้พิจารณาใต้เฟ้นเป็นยุติธรรม
ฝ่ายผู้จักษาเมืองครั้นจับฟ้องของตินยี่ตรวจตูรู้ความแล้ว ติงไต้ใต้ผู้คุมคุมต้วเตียม่องข์ตก้บนาง ขุนเอ้ยงมาขักถาม นางขุนเอ้ยงใต้การว่าไต้เป็นข้แก่เตียม่องข์ตนั้นจรง แต่ข้อที่หาว่าไต้กระทำการหยาบช้า ฆ่านางต้นต่วยเอ้งนั้นหามืไต้ เมื่อนางขุนเอ้ยงใต้การแบ่งจับแบ่งอ้ต้งนั้นแล้ว คาลติงถามเตียม่องข้ตต่อไป ตามฟ้องของตินขี่โจทก้ เตียม่องข้ตก็ใต้การแบ่งจับแบ่งสู เหมือนนางขุนเอ้ยงใต้กาวเหมือนกัน แล้วเตียม่อง อ้ตใต้ทานบนแก่ศาลว่า อ้าข้าพเจ้าก้บนางขุนเอ้ยงไต้ตมรู้ร่วมคตก้น กระทำแก่นางต้นอ่วยเอ้งต้งหา ตบไต้ ความจริงแล้ว ข้าพเจ้าก้บนางขุนเอ้ยงขอยอมตายตามกฎหมายแผ่นดิน ไม่มีความโทมน้ตนอยใจเลย แต่ขอ ใต้ตบตวนทวนพยานใต้แก่ข้าพเจ้าโตยยุติธรรมเก็ต
เมื่อผู้จักษาเมืองได้ฟังคำใต้การและทานบนของเตียม่องขิคทาใต้ตบตวนต้งนั้น ผู้จักษๆเมืองติง ถามหง8สิบสื หงอเตียวสิบผู้โจฑก์ ว่าผู้คนปาวไพร่ชงอยู่ในบ้านของนางต้นอวยเอ้ง ยงมือกกี่คนใต้คุมเอา ต้วมาจะได้ไต่ตวนตบถามต่อไป
หงอสิบอ้ ก้บหงอเติบวสิบ ติงแจ้งความแก่ผู้จักษๆเมืองว่า บังมีเติกหญิงเป็นคนใช้อกสองคน ข้าพเจ้าจะต่งต้วมาใต้แก่ท่าน ว่าต้งนั้นแล้ว ก็ใต้คนไปตามนางขุนเอ้ยงนางกุยเอ้งมาใต้ผู้จักษาเมืองไต่ตวน ผู้จักษาเมืองติงพาหงเติกตาวตองคนนั้นไปบังหลงจวนต่อยปลอบถาม
นาง1ขุนเอ้ยงเบิกความว่า เติมนายข้าพเจ้าไปอาบน้ำ ท่านใต้ข้าพเจ้าตูบุตรของท่านอยู่ ครั้นบุตร ของท่านรองข้าพเจ้าปอบไม่หยุด ข้าพเจ้าติงไต้ไปตามนายข้าพเจ้าที่ต้องอาบน้ำ เฟ้นประตูปิดเป็นที่ม่ดอยู่ ข้าพเจ้าติงเอาเทขนไปจดไฟมาส่องตู ติงไต้เฟ้นคพนายของข้าพเจ้านอนตายเปตอยกายอยู่ในต้องน้ำ นอก จากลี้ข้าพเจ้ามืไต้รู้เห็นว่าผู้ใตกระทำใต้นายข้าพเจ้าตาย
ผู้จักษาเมืองติงถามนางขุนเอ้ยงก้บนางอ้ยเองว่า หงอสิบตก้บหงอเตียวสิบตองคนลี้ เคยไปมาหาสู่ ที่บ้านเตือนนายของเจ้าบ้างหติอไม่ หชุเงเติกตองคนก้ใต้การเบกความ-ว่า ข้าพเจ้าหาไต้เฟ้นหง๐สิบต หงอ
๏๕๗
เดียวสิบไปมาที่บานIรอนนายข้าหเจ้าไม่ แจ้วผู้จักษาเมืองถามต่อไปอีกว่า เดียม่องชิดไต้ไปมาที่บานเรือน นายของเจ้าหวอไม่ หญิงเด็กทั้งสองคนก็ไห้การเบิกความว่า เดียม่องชิตนี้เคยไปมาพักพิงอยู่ที่บ้านเรือนของ นายข้าพเจ้าเป็นนิตย์ ผู้จักษาเมืองครั้นไคไต่สวนดังนี้นแจ้ว จึงพูดแก่ตุลาการว่า หงอสิบสีก้บทงอเดียวสิบ ทั้งสองคนนี้ เดิมเราเข้าใจว่าฟ้องแก้เกี้ยว ที่จริงนั้นดกหนักอยู่ที่เดียม่องชิลผู้เดียว เพราะพิจารณาเห็นว่า ได!ปมาหาสู่เป็นข้กันแก่นางขุนเอียง ซึ่งเป็นภรรยาดินยี่ เป็นคนไข้ของนางด้นธ่วยเองจึงไดกระทำกาว หยาบช้าให้นางด้นฮ่วยเอ้งถึงแก่ความดาย นอกกว่านั้นแจ้วไม่มืผู้!ดล่วงรู้ ผู้จักษาเมืองว่าดังนั้นแจ้วจึงสั่งให้ ผู้คุม คุมด้วเดียม่องชิดก้บนางขุนเอียงไปขังไวกองลหุโทษก่อน แจ้วสั่งไห้พวกพ้องของนางด้นฮ่วยเองเอา ศพนางไปฝังไว้ตามธรรมเนียม
ฝ่ายพวกชาวบ้านรานถิ่นที่ใกจ้เคียงพากันสรรเสริญดินยี่ว่าเป็นผู้กด้ญญูต่อนาย จึงพากันทำ หนังสือขึ้นเสนอความชอบของดินยี่ต่อผู้จักษาเมืองให้ทราบ แต่เดียม่องชิดกับนางขุนเอียงต้องจำขังอยู่ใน กองลหุโทษช้านานประมาณปีกว่า ผู้จักษาเมืองกรมการจะชำระให้เป็นส้ดย์ลงก็ยังไม่เป็นไปได้
ฝ่ายท่านเปาเล่งถู เป็นข้าหลวงไปตรวจตามบรรดาหัวเมืองครั้นมาถึงเมืองซ้วดง ผู้จักษาเมืองและ กรมการก็ออกไปต้อนจับเปาเล่งถูตามธรรมเนียม เปาเล่งถูก็เข้าพักอยู่ก่งก๊วนซึ่งเป็นดึกหลวงสำหจับข้าหลวง
ฝ่ายบิดาเลี้ยงของเดียม่องชิดเป็นหมอความ จึงทำเรื่องราวกล่าวโทษผู้-รักษาเมืองกรมการไปจ้อง ต่อเปาเล่งถูฉบับหนึ่งใจความว่าตินยี่ หงอสิบสิ หงอเดียวสิบ พจ้อมใจก้นเป็นโจทก์ฟ้องกล่าวโทษปจักปรำ เดียม่องชิดนางขุนเอียงว่าเป็นชู้กัน ย้งมิหนำซ้ำว่าเตียม่องชิดไปกระทำการข่มชินนางด้นส์วยเอ้งให้ถึงแก่ ความตาย ถ้อยคำสำนวนมีแจ้งอยู่ในคำฟ้องและคำให้การนั้นแจ้ว ความข้อนี้ก็ไดสืบสวนทวนพยานแจ้ว ไม่ ไต้ความจริงตามโจทก์กล่าวหา เป็นแต่ยกข้อสาเหตุที่เดียม่องชิดไปมากระทำข้แก่นางขุนเอียงขึ้นว่าเท่านั้น เดียม่องชิดกับนางขุนเอียงต้องทนทุกข์เวทนาจำขังอยู่ในกองลหุโทษ ช้านานมาแจ้วขอท่านไต้ชำระโดย ยุติธรรม
ฝ่ายเปาเล่งถู ครั้นจับเรื่องราวของบิดาเลี้ยงเดียม่องชิดมาตรวจดูแจ้งข้อความดังนั้นแจ้ว ก็นึ่ง ตรึกตรองอยู่ ในว้นนั้นยังหาไต้ออกไปนั้งศาลไม่ ในราตรีวันนั้น เปาเล่งถูหลับสนิทนิมิตฝันเห็นว่ามีหญิงคน หนึ่งเดินเข้ามาใกล้ ทำกิริยาตุจด้งเข้ายื่นเรื่องราวฟ้อง แจ้วหญิงนั้นกล่าวคำโคลงเป็นลักษรซ่อนกล ๔ บท ใจความว่า เจ๊กสื่อลิบโต้วหยินสือ ยิบอั๊วฑองด้วเจ๊กเลียวก็อ เชียกยิกเล่าโต้วฮ้มโออวงชีจูฮ่องขึ้พังเซอยห็น ครั้นกล่าวคำโคลงดังนั้นแจ้ว ก็อันตรธานหายไป เปาเล่งถูครั้นไต้สตตื่นขึ้นมาแจ้ว เห็นแมลงมมด้วหนึ่งข้กใย ออกจากปาก แจ้วก็ตกลงมาตายต่อหน้าเปาเล่งถู ครั้นเห็นแมลงมุมตกลงมาตายอยู่ดังนั้น เป็นข้อปัญหา อันหนึ่งที่จะให้วินิจฉัยอาศัยเหตุที่เปาเล่งถูเคยสังเกตกำหนดมะนะสิการะตริตรอง ในสรรพเหตุลางและนิมิต ต่าง ๆ ในคดีของราษฎรเกิดขึ้นเป็นข้อความอ้นลี้จ้บ ลึกขึ้ง และยากที่ตุลาการจะไต่สวนให้ไต้ความจริง.เป็น่ ยุติธรรมลงไต้ เปาเล่งถูเคยไต่สวนพิจารณาไต้ความจริงทุกเรื่อง ไม่พันคลองปัญญาเปาเล่งถูไปไต้ ฟาเล่งถู จึงคิดขึ้นมาได้ว่า ไต้จับเรื่องราวของราษฎรไว้ฉบับหนึ่งใจความว่าข่มชินนางด้นอ่วยเอ้ง นางด้นฮ่วยเอ้-๐เอา ปากกัดลี้นขาดถึงแก่ความตาย เปาเล่งถูคิดคำโคลงเป็นอักษรซ่อนกลนั้นยังไม่ออกแต่คิดเห็นว่า ด้วแมลงมม ตกลงมา ด้วแมลงมุมอยู่ในศัพท์อักษรจึนอ่านว่าจ เปาเล่งถูคิดเห็นดังนั้นแจ้ว ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้าก็ไปยังศาล พร้อมด้วยผู้ว่าราชการเมืองและกรมการ จึงล่งถ้อยคำสำนวนฝ่ายโจทก์และจำเลยว่าด้วยข่มชินนางด้นอ่วยเอ้ง นางด้นฮ่วยเอ้งกัดลิ้นตายนั้นมาให้เปาเล่งถูตรวจพิจารณา ครั้นเปาเล่งถูตรวจตลอดแจ้วจึงถามเตยม่องชิดว่า
๕๔
นาง,ขุนเฮียงกับนางกขเองเบิกความว่า นางดันส่วยเอังเมื่อยังปกติยังไม่เกิดอันตรายนั้น,ไม่มี,ชายผู้!ด,ไปมา หาสู่เป็นทิชอบอัชฌาสัย มีแต่เจ้าเป็นชายข้ของนางขุนเฮียงผู้เตียว เคยไปมาหาสู่นางขุนเฮียงจนถึงนางด้น อ่วขเจ้งถึงแก่ความคายนั้น คลาการชำระสงเนื้อเห็นว่าควเจ้าเป็นผู้ร้าย บัดนี้เจ้ามาร้องว่าไม่เป็นยุคิธรรม ฉันไค
เตยม่องชิดได้ฟังฟาเล่งถูถามดังนั้น จึงให้การว่า ข้าพเจ้าเป็นสัตว์ผู้ยากมีปากก็มีเสียเปล่าทุ่มเถียง ไมขึ้น ผู้รักษาเมืองกรมการจะปรึกษาโทษวางบทปรับให้ข้าพเจ้าถึงความตาย เพราะฉะนั้น ปิตาเลี้ยงของ ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านเป็นหูทิพย์ตาทิพย์ อาจจะสอดล่องเฟ้นความเทิจจรึงทุกข์สุขของราษฎรจึงทำเรืองราวมา ยึ๋นค่อท่าน ขอท่านได้ชำระให้เฟ้นจริงเป้นยคิธรรม
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นแจ้ว จึงให้ผู้ทุมคมด้วนางขุนเฮยงแยกออกไปให้ห้างเคยม่องชิด เปาเล่งถูจึง ถามเตยม่องชิตต่อไปว่า เมื่อเดิมนางด้นส่วยเจ้งไปอาบน้ำนั้นมีสื่งของสิ่งใดบ้างเป็นสำคัญ เตยม่องชิตให้ การว่าข้าพเจ้าไม่ทราบว่ามีสิ่งใด เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงว่าถ้าไม่ให้การไปดามจริงแจ้ว เจ้าก็ต้องตายตามบท เคยม่องชิดได้ฟังดังนั้นก็มีความเสียใจ จึงคิดว่าเวรกรรมของเราซึ่งได้กระทำไว้แต่หนหลัง จึงให้ เป็นไปดังนี้ คิดดังนั้นแจ้วเคยม่องชิดจึงให้การเดา ๆ ไปว่า ในห้องน้ำคงมีม่านทองและหีบและเตียงเป็นต้น ครนเคยม่องชิดให้การดังนั้นแจ้วเปาเล่งถูจึงให้ผู้ทุมทุมด้วนางขุนเฮยงมาถามว่า ในห้องน้ำของนางดัน ส่วยเองนายขอ่งเจ้ามีสิ่งของอันใดบ้าง นางขุนเฮียงให้การว่า นายข้าพเจ้าเป็นผู้มั่งมีบริบูรณ์ไปด้วยเงินทอง เลี้อผาใส่หีบเกบไว,บนตีก,ชั้นสูง ในห้องอาบน้ำหามีสิ่งใดไม่
เปาเล่งถูได้ฟังคำให้การของนางขุนเฮียง กับเตียม่องชิดหาต้องกันไม่ เปาเล่งถูจึงพิจารณาเห็นว่า ความเรื่องนี้เตียม่องชิดหาได้กระทำร้ายแก่นางดันส่วยเจ้งไม่ คงเป็นผู้อื่นทาเป็นแน่ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแจ้ว่ เปาเส่งถูจึงถามนางขุนเฮียงต่อไปว่า นายของเจ้าเดิมเคยชอบพออัชฌาสัย แก่ผู้มีซื่อที่เคยไปมาหาสู่นั้น คน แช่จูมีบ้างหรึ&หาไม่
นางขุนเฮียงจึงให้การว่า เมื่อยู่พ้งสามีของนางดันส่วยเจ้งซึ่งเป็นนายของข้าพเจ้าชอบพออัชฌาสัย กันแก่จูอ่องสิ่อ บุตรขุนนางผู้ใหญ่ตำแหน่งเจ้ยโป้วเซยงจอ ผู้นั้นเคยไปมาหาสู่อยู่เนืองนิตย์ ตั้งแต่ยู่พังไป สอบไล่หนังสือพวกโจรจับเอาดัวไป ตั้งแต่นั้นมาไม่เห็นจูส่องสื่อไปมาหาสู่เลย มาเมื่อในระหว่างปีนี้จูส่องสื่อ มานอนด้างจ้างแรมอ่านหนังสืออยู่ที่บ้านส่องกักฉายระยะทางก็ใกจ้กับบ้านนายข้าพเจ้าไม่สู่ไกลนัก เปา เล่งถูได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี จึงกลับไปยังกำก๊วนในราดรืวันนั้นฝันเห็นว่าหญิงมากล่าวคำโคลงดังที่กล่าว แจ้วนั้นอก ครั้นได้สตีตื่นขึ้นมาแจ้ว ก็คิดเห็นคำโคลงที่เป็นปริศนานั้นได้ว่า อักษรตัวเจ๊กกับดัวสื่อประสมเข้า ด้วยกันเป็นอักษรดัวเจ้อย อักษรตัวลิบกับดัวโคัวดัวหู่นั้นประสมกันเข้าเป็นอักษรตัวโปัว อักษรตัวยิบประสม กันเข้ากับดัวอัวเป็นอักษรตัวกง อักษรตัวเจ๊กประสมกันเข้ากับตัวเลียวเป็นอักษรตัวจออักษรดัวจูกับส่อง สำเนียงจ้นเดียวกันกับตัวอ่อง ออกความว่าแช่จูซื่อส่องสื่อแปลความไทยว่า จูส่องสื่อเป็นบุตรขุนนางผู้ใหญ่ ตำแหน่งเจ้อยโป้วเชียงจอ ฟาเล่งถูคิดปริศนาคำโคลงเห็นตกลงดังนั้นแจ้ว ครั้นรุ่งขึ้นเปาเล่งถูออกนั้งยังที่ ว่าราชการ จูอ่องสื่อมาคำนับเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงแกลงถามจูส่องสื่อว่า กิตติศ้พท์เสื่องลือกันว่าท่านเป็นผู้ เล่าเรียนร้หนังสือมาก ข้าพเจ้าอยากจะให้ท่านคิดคำโคลงซ้อนกลให้ข้าพเจ้าสักหน่อยจะได้หรือไม่
จูส่องสื่อได้ฟังฟาเล่งถูถามดังนั้นก็ บอกปฏิเสธว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ใด้เล่าเรียนรู้แต่น้อย เหลือกำลง สคิปัญญาที่จะคิดได้ว่า ดังนั้นแจ้วก็ลากลับไปบ้าน
๏๕๙
ไน,ขณะนี้นอ่องก๊กฉายกบพ,วกเพื่อนสี่หาคนมาคำนับฝาเส่งถู ฟาเล่งถูจึงถามว่า บรรดาท่านที่มา หาข้าพเจ้านี้ ท่านก็เป็นผู้เล่าเรียนรู้หนังสือดีทั้งสิ้น แด่จูอ่องสิ้อนี้เป็นคนมีลักษณะหมดจดดี และพูดว่าไม่ได้ เล่าเรียนรู้หนังสือเหมือนท่านทั้งหลายนั้นยังกระไรอยู่ อ่องก๊กฉายได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นจึงพูดว่า จูอ่อง สื่อนี้ได้เล่าเรียนหนังสือครูเดียวกันก้บข้าพเจ้าที่ตำบลช่องฮองสิ้ก็งสี่ปี เมื่อเดือนแปดขึ้นแปดคาปีก่อนนี้ จูอ่องสื่อก็ทั้งการเล่าเรียนไปเที่ยวเสีย เพราะฉะนั้น ความรูจึงไม่พอจะโด้ตอบแก่ท่านผู้ที่รู้ได้
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงตรวจดูในคำฟ้องของโจทก์ที่ฟ้องหากล่าวโทษเดียม่องชิด ว้นดีนเดือนป็ ถูกต้องก้นแก่ว้นที่จูอ่องสื่อออกจากโรงเรียนสมก้นก้บที่อ่องก๊กฉายบอกเล่านั้น เปาเล่งถูคิดเห็นในความฝัน กับสอบไดใจความตรงก้นแน่นอนดังนั้นแล้ว จึงให้นักการไปเอาด้วจูอ่องสื่อมาผูกแล้วดีถาม จูอ่องสื่อได้ ความเจ็บปวดก็ให้การรับเป็นสัตย์ แล้วฝาเล่งถูพร้อมด้วยผู้รักษาเมืองกรมการลงด้ดสินปร้บโทษเป็นสองสถาน สถานหนึ่งโทษของจูอ่องสื่อกระทำความหยาบช้าข่มขืนนางด้นอ่วยเอ้ง นางด้นอ่วยเอ้งกลนใจกัดปลายสิ้น ถึงแก่ความตายนั้น โทษของจูอ่องสื่อถึงประหารชีวิต อีกสถานหนึ่ง ในส่วนโทษของนางขุนเฮียงนอกใจสามี ไปกระทำชู้ด้วยเดียม่องชิดนั้น ในขณะนี้นางขุนเฮียงมีครรภ์อยู่ ถ้าคลอดบุตรแล้วเมื่อใด ให้เนรเทศนาง ขุนเฮียงกับเดียม่องชิดชายชู้ไปอยู่เสียยังเมืองไกลให้เป็นตัวอย่างต่อไป ครั้นด้ดสินถ้อยความเสร็จแล้ว เปา เล่งถูก็ไปตรวจเมืองอนต่อไป
เรื่องที่ ๖
น*)วามว่า ทตำบลเทงฮั๋ยกยแขวงเมืองเบงปอห ยังมขายสองทน ๆ หนึ่งแช่โด้วขีอคว คนหนึ่งแช่แอ ขอ19ง แฮเจงเป็นขุนนางคำแหน่งซึ่เล้ง ทั้งสองคนนีเป็นมีตรสหายวักใคร่กันเสมอหนึ่งญาต
ครั้นอยู่มาแอเจงมีบุตรชายคนหนึ่งให้ขอเขียงสี มาภายหยังโค์วควมีบุตรหญิงคนหนึ่งใด้ขึ๋อกุยเง์ก นางกุยเง็กกบเขยงสีเจรญวัยใหญ่ขึ้นด้วยกน ฝ่ายแฮเจงผู้ป็ตาของเขียงสีจึงวานเฒ่าแก่มาสู่ของนางกุยเงก ไหเซนภรรยาของเขียงสิ ด้วยนางกัยเง์กกับเขียงสีอายุยังเยาว์อยู่ แอเจงเอากำไตทองคำต่หนึ่งเป็นของหมั้น โค์วค์ว ข้างฝ่ายปิตานางกุยเงกจึงเอาปินประยับด้วยเพขวเป็นของหมั่นตอบแทน
ฝ่ายแอเจงเป็นขุนนางก็ตงอยู่ไนยุตธรรม มีได้คตเปียตเป็ยนราษฎรใด้ไยัความเตอตร่อน แอเจง เข้าไปทำราชการอยู่ในเมืองหลวง ครั้นอยู่มาป่วยลงถึงแก่กรรม โล้วควซึ่งเป็นขุนนางตำแหน่งเกียมสู่จึง เกึ๋อกุลน่าเอาคพแอเจงมายังบานเสิมหาทึ๋ฮวงข้ยฝ็งไว้ตามธรรมเนียม
ฝ่ายเขียงสิบุตรของแอเจงตงแต่แอเจงผู้ป็ตาถึงแก่กรรมตวงไปแล้วเขียงไปเต่าเรยนหนังตอตงแต่ อายุ 9๐ ปี จนอายุใยั ๖ ปี ถึงแก่ความขากจนตงเป็นอันมาก
ครั้นอยู่มาโล้วทั่วเห็นว่านางล้ยเงิกผู้บุตร และเขียงสิเป็นหนุ่มเป็นตาวซึ่นด้วยกันทั้งตองฝ่ายแล้ว จึงเดือนเขียงสีใด้นัดวันแต่งงานวิวาหมงคลเป็นภรรยาสามีกันดามประเพณีธรรมเนียม
ฝ่ายเขียงสิมีความเจียมตนด้วยเห็นว่าตัวยากจน ไม่มทรัพย์สินเงินทองสิ่งของจะแต่งงานจึงขอบอกเสิก ฝ่ายโล้วค์วจึงบอกแก่บุตรภรรยาว่า ล้าไม่มีเงินถึงรอยตำสิงและสิ่งของมาแต่งตามธรรมเนียม พน กำหนดสามปีไปแล้ว มียู่ไตมาขอก็จะยกได้แก่ผู้นั้น
นางกัยเงิกไยัฟังโล้วควผู้ปิตาว่าจะยกได้ผู้อื่นยังนั้น จึงพตแก่ปิตามารตาว่า ปิตามารตาจะกระทำ ดังนั้นหาควรไม่ เพราะได้วับคำมั่นยัญญาไว้ต่อกัน แมจะยากจนประการไต ๆ ข้าพเจ้าก็ไม่ทิ้ง ซึ่งปิตาจะ มาตะทิ้งความสัตย์เตยเช่นนั้น ก็จะเป็นที่ติเตยนของเทพยดามนุษย์ทั้งหลายทั่วโลก
โควทั่วผู้บดาได้ฟังนาง กุยเงิกดังนั้น จึงดอบบุตรว่าล้าไม่มีเงินร่อยตำลงกับสิ่งของมาแต่งการวิวาห์ ตามธรรมเนียมแล้ว เราเป็นยันไม่ยอมยกได้เป็นยันขาต
นางล้ยเงกไตฟังปิตาว่ายังนั้น จึงยักเงินทองสิ่งของต่าง ๆ ช่อนไว้แล้ว จึงกระซิบสั่งนางขีวเฮยง ลาวไข้คนสนฑได้ไปเขีญตัวเขียงสีมา จะเกอหนุนได้เงินทองสิ่งของได้สมความปรารถนา
นางชวเฮียงคนไข้วับคำสิ่งนางกุยเง็กดังนั้นแล้ว จึงไปหาเขียงสิแล้วแจ้งความว่า นางล้ยเงิกนาย ของข้าพเจ้าเห็นว่าฟานอนาถายากจนลง ก็มีความเมตตาอาลัยในตัวท่านยิ่งนักด้วยคดเห็นว่าปิตามารดาทั้ง ตองฝ่าย ก็ได้กระทำคำมั่นยัญญาไ-ว้ต่อกัน หวังจะได้ท่านกับนางล้ณงิก เป็นภรรยาสามีร่วมสุขร่วมทุกข์กัน ครั้นมายัดนั้ท่านผู้,ปิตาของนาย,ข้าพเจ้า เห็นว่าท่านไม่มีเงินทองสิ่งของจะไปแต่งงานดามธรรมเนียมแล้ว ล้า พนกำหนตตามปีไปแล้ว จะยกนางกัยเงิกได้แก่ผู้อื่น นางกัยเงกไม่สืมคำมั่นสัญญาเสียเลย จึงไข้ได้ข้าพเจ้า มาแล้งความแก่ท่านว่า อย่าได้ท่านมีความวิตกทุกข์ว้อนไปเลย ได้ท่านไปหานายข้าพเจ้า นายข้าพเจ้าจะ ยุตหนุนอนุกได้เงินทองสิ่งของมาแก่ท่าน จะได้แต่งงานวิวาหมงคลอยู่ก็นเป็นภรรยาสามีกันตามประเพณี เวตาคำพร่งนั้สิกตองยาม เชิญท่านไปทื่สวนดอกไม้หยังบาน นายข้าพเจ้าจะได้เงินทองสิ่งของแก่ท่าน
เชยงสีไ.ตฟังดังนั้นมีความยินดืยิ่งนก แล้วโไรบตามคำนางซิวเฮียงซึ่งมาไ*#1ใวนนทุกประการ แล้ว นๆงซิวเฮยงก็ลากลับเข้าไปไนป้าน
ฝ่ายเซยงสีมีความขันตี จึงไปบอกเล่าให้หลีเสียนห่ผู้เป็นเพื่อนร้กอันสนิทให้รูความลับของตนทุก ประการ หสีเสียนหู่เป็นคนทุจริตเห็นเชียงสีไว้1จบอกเล่าความลับดังนั้น ก็กระทำเป็นพลอยขนดีด้วย จึงชื้อ สรามาเลี้ยงมอมเชียงสีแล้วว่า ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านเป็นคนยากจนข้ตสนมาก็ช้านานแล้ว มาบัดนี้มีลาภจะ บงเก็ตแก่ท่านแล้ว ข้าพเจ้าพลอยมีความ!)นตีห้วยท่านยิ่ง นักวันนี้เรากับท่านเสพสุรากันเล่นให้เป็นที่สบาย ใจห้วยกัน ก้าถึงเวลากำหนดที่นัดไว้ ท่านจึงค่อยไป วำดังนั้นแล้วหลีเสียนห่ก็รินสุราส่งให้เชียงสีกิน ครั้น เชียงสีเสพสุราพอมีนตงตัวแล้ว หลีเสียนห่จึงเอาขาเบื่อเจือลงในสุรารินให้เชียงสีกิน เชียงสีครั้นกินสุราที่เจือ ยาเบื่อเข้าไป ก็ยิ่งมีนเมามากไม่มีสต ก็เลยนอนหลับใหลไป หสีเสียนหู่ครั้นเห็นเชียงสีหลับสนิทแล้ว จึงปลอม เป็นเชียงสีไปยังสวนดอกไม้หลังบ้านนางทุ้ยเง็กซึ่งไห้นัดไว้นั้น หลีเสียนห่ก็กระทำเป็นเสียงเชียงสี ร้องเรียก นางซิวเฮียง นางซิวเฮียงไห้ยินเสียงดังนั้น ก็ส่าตัญว่าเสียงเชียงสีมาเรียก จึงเปิดประตูสวนดอกไม้หลังบาน ออกไปรับ เห็นว่าใช่เชียงสีไม่ นางซิวเฮียงจึงรีบกลับเข้ามาแจ้งความแก่นางทุ้ยเง็กว่า หาใช่เชียงสีไม่ เชียงสี นั้น ข้าพเจ้าจำไห้ทั้งรูปร่างลักษณะและน้ำเสียง เหตุใดจึงเป็นผู้อื่นไปดังนี้
นางทุ้ยเง็กจึงว่า เจ้านัดแก่เขาไว้ไม่มีใครล่วงรูเลย ห้วยเวลานี้เดือนดกสิ้นแสงแล้ว ในอากาคมีดม้ว ไป เจ้าจึงจำหน้าคนไม่ให้ เจ้าจงเอาสิ่งของเงินทองชื้งห์อไว้นั้นไปให้แก่เชียงสีเสียเถิด ห้วยเวลาก็ดืกอยู่แล้ว เชียงสีเขาจะคอยจะเสียเวลาไป
นางซิวเฮียงจึงก็อห่อสิ้งของกับเงินทอง ซึ่งนางทุ้ยเง็กจ้ดห่อไว้นั้นออกไป ครั้นออกไปถึงประตูสวน เดินเข้าไปใกล้หลีเสียนห่ผู้ร้าย นางซิวเฮียงเห็นแน่จำไห้ถนัดว่ามีใช่เชียงสีแล้ว นางซิวเฮียงร้องชื้นห้วยเสียง อันตังว่าผู้ร้าย หาใช่เชียงสีไม่ พอขาดเสียงลงหลีเสียนห่ก็ชกถูกนางซิวเฮียงล้มลง แล้วเอาเท้ากระทืบหน้า อกนางซิวเฮียง นางซิวเฮียงก็ถึงแก่ความตายลงในทันใดนั้น หลีเสียนห่เก็บเอาห่อเงินท่องสิ่งของทั้งนั้นกลับ ไปบ้าน เก็บของทั้งนั้นไว้ดีแล้ว ก็ชื้นบนเตียงกระทำเป็นนอนหลับเคียงอยู่กับเชียงสี เพื่อจะมีให้เชียงสีรว่า ตนเป็นผู้ร้ายลอบปลอมไปเอาสิ่งของและฆ่าคนตายห้วย
ฝ่ายเชียงสีครั้นสร่างฤทธิ์ยาและสุราแล้ว ดื่นชื้นคิดไห้ว่าน้ตไว้แก่นางซิวเฮียง ให้ไปร้บสิ่งของที่นาง ทุ้ยเง็กจะให้ ครั้นคิดไห้ดังนั้นแล้ว จึงรีบไปยังสวนตอกไม้หลังบ้านนางกัยเง์ก ครั้นเข้าในบ้านเห็นนางซิวเฮียง นอนตามอยู่ เชียงสีส่าตัญว่านางซิวเฮียงคอยอยู่ช้านานจึงไห้นอนหลับไป เชียงสีเข้าไปไกล้เอามีอห้องตัว นางซิวเฮียงจึงไห้ร้ว่านางซิวเฮียงถึงความตายเสียแล้วจนศพนั้นแข็ง เชียงสีมีความตกใจก็รีบกลับไปยังบ้าน เรือนตน
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้าผู้คนปาวไพร่ซึ่งอยู่ในบ้านโห้วทั่วไม่เห็นนางซิวเฮียงมารับใช้การงานดามเคย จึงไปเที่ยวตามหาก็พบศพนางซิวเฮียงนอนตายอยู่ที่ริมประตูสวนดอกไม้ จึงไปแจ้งความแก่โควควและนาง ทุ้ยเงก นางทุ้ยเง็กก็ตกใจ แด่โควคั้วมีความสงสัยว่านางซิวเฮียงจะมีค่วามผดห้วยข้อใดต่อนางทุ้ยเง็ก นาง ทุ้ยเง็กจึงตีนางซิวเฮียงคนใชให้ถึงแก่ความตายฉะนี้ โห้วทั่วมีความสงสัยดังนั้นแล้วจึงถามนางทุ้ยเง็กผู้บุตร ว่าตัวยเหตุใดนางซิวเฮียงจึงได้ไปนอนตายอยู่ที่ประตูสวนฉะนี้
นางทุ้ยเงิกไห้ฟังปิตาถามดังนั้น จึงเล่าความตามจริง ซึ่งได้ใช้ให้นางซิวเฮียงไปนัดแก่เชียงสีให้เข้า มาในสวนตอกไม้ เพื่อจะให้สิ่งของทองเงินไปกระทำสีนสอด เพราะมีไห้ร้ว่าเชียงสีเป็นผู้ร้ายใจฉกรรจ้ถึงแก่
*๖๒
ฆ่าคนได้ฉะนี้
โควคิ้วได้ฟังบุตรบอกเล่าดังนี้ มีความโกรธเขียงสียิ่งนัก จึงแต่งทนายไปฟ้องหากล่าวโทษเขียงสี ต่อผู้รักษาเมือง,ใจความว่า
เดิมบิคาของเชียงสิ ได้หมั้นขอนางก้ยเง็กบุตรของโด้วคิ้วไว้จะให้เป็นภรรยาเขียงสี ทั้งสองฝ่ายได้ รับข้นหมากหมั้นด้ญญาต่อกันแล้ว ครั้นอยู่มาถึงกำหนดนัดแต่งงานววาหมงคล เขียงสีไปมิทรัพย์สมบดเงิน ทองที่จะแต่งงาน นางกัยเง็กมีความเมตตาอาลัยในเชียงสี จึงให้นางซิวเฮียงไปบอกนัดเชียงสีให้ไปรับเงิน ทองสิ่งของที่ในสวนดอกไม้หลังบาน เขียงสีไม่เอาแด่ของกลับฆ่านางซิวเฮียงให้ถึงแก่ความตายเสียด้วย ขอ ท่านได้เรียกด้วเชียงสีมาพิจารณาให้เห็นเท็จและจริงโดยยุติธรรมดามกฎหมาช
ฝ่ายผู้รักษาเมืองครั้นได้แจ้งในคำฟ้องของโด้วทั่วดังนั้นแล้ว จึงให้นักการถือหมายไปเกาะตัวเขียงสี มาช้กถาม เชียงสีให้การใจความว่า เติมบิดามารดาได้หมั้นสัญญานางกัยเง็กไว้ เพื่อจะให้เป็นภรรยา ข้าพเจ้านั้นเป็นความจริง ครั้นอยู่มาเห็นว่าข้าพเจ้ายากจนไม่มีเงินทองสิ่งของจะแต่งการมงคล โด้วคั้วเป็นผู้ กลับกลอกหาตั้งอยู่ในลัดยานุสัตย์ไม่ คดอบายให้นางซิวเฮียงไปนัดให้ข้าพเจ้ามารับสิ่งของเงินทองว่าเป็น ของนางกยเง์กจะให้ ครั้นข้าพเจ้ามาถึงสวนดอกไม้ดามคำนัดเห็นแต่ศพนางซิวเฮียงนอนตายอยู่ ข้าพเจ้าก็ กลับไปบ้านข้าพเจ้า ข้อซึ่งหาว่าข้าพเจ้าฆ่านางซิวเฮียงตายนั้นหามิได้ ขอท่านได้พิจารณาโดยยุติธรรมดาม กฎหมายเถิด
ฝ่ายผู้รักษาเมืองและกรมการ จึงเทียบคำฟ้องกับคำให้การของเชียงสีมาพิจารณาดูแล้ว จึงถาม โด้วตั้วต่อไป โด้วคิ้วให้การเพิ่มเติมว่า บุตรของข้าพเจ้าให้นางซิวเฮียงนำเงินไปให้เขียงสีถึงร้อยตำลึงเศษ กับทองคำเป็นรูปพรรณต่างหากนางกัยเง็กคนกลางเป็นพยานอยู่ขอท่านได้พิจารณาให้เห็นเท็จและจริงเถิด
ผู้รักษาเมืองกรมการจึงถามนางกัยผ็กว่า ฝ่ายหนึ่งก็บิดาฝ่ายหนึ่งก็เป็นสามีจงเบิกความไปตามจริง นางกัยเง็กจึงเบิกความว่า เดิมบิดามารดาได้รับคำมั้นสัญญาไว้ต่อกันนั้นจริง ครั้นต่อมาเขียงสีไม่มีเงินทอง จะมาแต่งงานดามธรรมเนียม บิดาข้าพเจ้าก็จะไม่ยอมยกให้ ส่วนตัวข้าพเจ้าไม่เห็นด้วยบิดาในที่จะตัดทาง ไมตรี ข้าพเจ้าจึงให้นางชิงเฮียงไปนัดให้เขียงสีไปย้งสวนดอกไม้หลังบ้านข้าพเจ้า ครั้นถึงเวลานัดเขียงสีก็ไป ตามนัด ข้าพเจ้าจึงให้นางซิวเฮียงเอาเงินทองสิ่งของออกไปให้ หรือว่าเชียงสีจะข่มนางซิวเฮียง นางซิวเฮียง จะไม่ยอมหรือว่าเขียงสีจะโกรธว่าบิดาข้าพเจ้าเห็นว่ายากจนลงจะไม่ยอมยกข้าพเจ้าให้ จึงได้ฆ่านางซิวเฮียง ดาย ข้าพเจ้าก็หาทราบในใจของเขียงสีไม่ ขอท่านได้พิจารณาโดยยุติธรรมเถิด
ฝ่ายผู้รักษาเมืองได้ฟังนางกัยเง็กเบิกความจริงดังนั้นก็ดบโต๊ะหัวเราะแล้วจึงพูดว่า คำหากับคำให้ การและพยานก็สมกันทั้งสิ้นแล้ว เราเห็นว่าเขียงสีพิรุธเป็นสัตย์แท้ จะปฏิเสธว่ามิได้ฆ่านางซิวเฮียงนั้น กระไรได้
เขียงสีจึงให้การชี้แจงเพิ่มเติมอีกว่า คำใดที่ข้าพเจ้าได้กล่าวมาแล้วนั้น ก็เป็นความจริงทั้งสิ้น แต่ ข้อที่นางซิวเฮียงรับเอาเงินทองสิ่งของมาให้ ก็จ้ดว่าเป็นผู้มีคุณอยู่ส่วนหนึ่ง แล้วข้าพเจ้าจะกลับประทุษร้าย ต่อผู้มีคุณอันหาเหตุสมควรมิได้เสียดังนี้ ท่านเห็นควรแก่ข้อความแล้วหรือ ขอท่านได้พิจารณาแต่โดยใจอัน เป็นกลางยุติธรรมแท้ก่อน ล้าท่านจะลงความเห็นอยู่ว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ฆ่านางซิวเฮียงผู้มีคุณแล้ว ก็จัดว่าเป็น เวรกรรมของข้าพเจ้าที่ได้ท่าไว้แต่ชาติก่อนมาตามสนอง ข้าพเจ้าจะท่ากระไรได้หากจะให้เป็นไปเองโดย
ยถากรรม
๏๖๓
ครั้นเชยง*ให้การขี้แจงดังนั้นแจ้ว ผู้รักษาเมืองกรมการจึงตัดสินปร้บโทษเขียง*!*ด้วยบทถึ.}ประหาร ชีว๊ด แด่ผู้ว่าราชการเมืองได้มืหนัง*อบอกไปยังเมืองกวางคุ้ง ชงเป็นหัวเมืองใหญ่ ๆ ยังไม่มืดราอนุญาตให้ ทำโทษตามตดสิน จึงต้องรอดราและงดการทำโทษประหารชวดเชยง*ไว้ เชยง*ต้องจำอยู่ในระหว่างกอง ลหโทษ ประมาณ*ก*ามปี
ฝ่ายเปาเล่งถู ถือรบ*งพระเจ้าข้องขนจงฮ่องเต้เป็นข้าหลวงไปเที่ยวตรวจดามบรรดาหัวเมือง มา ถึงเมืองเบงปอหูเข้าพกอยู่ยังกงด้วนตำบลเท์งอยกุย ผู้รกษาเมือง และกรมการออกไปต้อนรับเปาเล่งถูดาม ธรรมเนียม ผู้รักษาเมืองกบกรมการจึงนำคดฟ้องของโด้วคิ้วและตำให้การของเชยงสี และตำพยานคนกลาง และคำฟ้พากษาที่ได้ลงเนื้อเห็นว่าเชยง*ฆ่านาง,ซิวเอยงดาย*มโจทก์หา ปรึกษาตัดสินปรับโทษใส่ด้วยบท ถึงประหารซิว้ดให้ดายดกไปดามกนนั้น มาให้เปาเล่งถูตรวจด
ครั้นเปาเล่งถูตรวจดูตำหาตำให้การ คำพยานคนกลางเห็นข้อที่นางซิวเฮียงรับเอาเงินทองสิ่งของมา จากมือนางกุยเงก ไปให้แก่เชียงสี เชียงสีกลับฆ่านางซิวเอียงตายเสียดังนั้นมีความสงส้ย ลงเนื้อเห็นว่าเป็น พิรุธผู้ร้ายฆ่าคนตายนั้น ยังไม่ควรเห็นเอาเป็นจริงลงไปได้ เปาเล่งถูจึงสั่งให้ผู้คุมคุมตัวเชียงสีมา เปาเล่งถู จึงสอบถามต่อไปว่า การซึ่งนางกุ้ยเง็กให้นางซิวเฮียงมาน้ดให้เจ้าไปรับเอาเงินทองสิ่งของดังนั้น ความข้อนี้! กันแต่เจ้ากับนางซิวเฮียงและนางคุ้ยเงิกเท่านั้นหรือ หรือว่าเจ้าแพร่งพรายให้ผู้ใด!ต่อออกไปอีกบ้าง เชียงสี ได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นก็นีกขึ้นได้ จึงคำนับแจ้วแจ้งความว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ยากจน ครั้นนางคุ้ยเง็กบอกให้ เงินทองแก่ข้าพเจ้าดังนั้น ก็มีความขนด ข้าพเจ้าจึงไปบอกแก่หลีเสียนหู่ผู้เพื่อนรักของข้าพเจ้า หลเสียนหู่จึง เชิญข้าพเจ้าไปเสพสุราที่บ้านหลีเสียนหู่ หลีเสียนหูให้ข้าพเจ้าเสพสุราแล้ว ก็นอนหลับอยู่ในเรือนของหลี เสียนหู่ ครั้นข้าพเจ้าสร่างเมาได้สติแล้วจึงไปยังสวนดอกไม้หลังบ้านของนางกุยเง็ก จึงได้เห็นคพนางซิวเฮียง นอนตายอยู่ ข้าพเจ้าจึงได้กลับไปบ้าน เหตุการณ์เป็นไปดังนี้ จึงได้ตกหนักอยู่แก่ข้าพเจ้า แจ้งอยู่ในคำให้ การของข้าพเจ้านั้นทุกประการแล้ว ขอท่านผู้มีแก้วตาปัญญาญาณเป็นที่พื่งพิงพิจารณาโดยยุติธรรม ตัว ข้าพเจ้านอกจากความละเมิดแล้ว ก็มิได้กระทำความผิดสิ่งใดเลย
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น พิจารณาเห็นกระแสความโดยคำให้การชัดแน่ในปัญญาว่า หลีเสียนหู่เป็น ผู้ร้ายฆ่านางซิวเฮียงดายก็มิได้ถามต่อไป แล้วจึงสั่งผู้รักษาเมืองกรมการว่า คดีเรื่องนี้ต้องงดไว้ก่อนจะตอง สืบสวนให้ละเอียดอีกลักชั้นหนึ่ง เห็นควรแล้วจึงจะปรับโทษตามกฎหมาย แล้วฟาเล่งถูจึงคิดอุบายให้ผู้ที่มี กิริยาสุภาพเรียบร้อยซึ่งเป็นชาวเมืองเบงปอหู ไปเกลยกล่อมชักชวนหลีเสียนหู่มาให้!จักคุ้นเคยแก่เปาเล่งถู เปาเล่งถูกกระทำเป็นพูดจาปราศรัยด้วยหลีเสียนหู่เป็นลันดีโดยอย่าง*นีฑ หลีเสียนหู่หาได้!ในกลอุบายของ เปาเล่งถูไม่ หลีเสียนห่ก็ไปมาหาสู่อาสาเป็นคนใช้สนีทของเปาเล่งถู มาช้านานประมาณครึ่งปี
อยู่มาวันหนึ่งเปาเล่งดูจึงบอกแก่หลีเสียนหู่ว่า ตัวเรามาอยู่รักษาราชการเมืองนี้ก็ช้านานมาแล้ว มาบัดนี้เราอยากจะมีภรรยา ขอท่านได้เป็นธระแสวงหาขี้อทองรูปพรรณอย่างเก่ามาให้ เราจะเอาไปหมั้น ภรรยา ถ้าท่านหามาให้เราได้เร่าจะมีความขอบใจท่านยิ่งนัก
หลีเสียนหู่ได้ฟังดังนั้น ก็รับคำเปาเล่งถูว่าจะไปสืบห่ามาให้จงได้ ครั้นอยู่มาหลีเสียนหู่จึงเอาทองคำ รูปพรรณที่ได้มาจากนางซิวเอียงนั้นมาให้ฟาเล่งถูเป็นหลายสิ่ง
เปาเล่งถูครั้นเห็นทองรูปพรรณได้มาดังนั้นก็กระทำเป็นยินดี แล้วฟาเล่งถูจึงให้นักการไปดามตัว นางคุ้ยเงิกกับบดามารดาของนางมาพร้อมกันกับเขียงสีนักโทษ แล้วฟาเล่งถูจึงเอาทองรูปพรรณที่หลีเสียนหู่
๖๔
นำมาให้นั้น แผออกต่อหนำผู้รักษาเมืองและตุลาการแล้วจึงถามว่า สิ่งของเหล่านี้จะเป็นของ ๆ นางกัยเจึกที่ นัดใหแก่เชียงสีใช่หรอมิใช่
ขณะนั้นนางกยเง็กแลเฟ้นสิ่งของ คอกำไลทองคำประดับพลอยเพชรสองค่ โถแปังท่าด้วยทองคำ หนึ่งโถ กระจกบานลบแลทำขอบด้วยทองคำหนั้งบาน นางก้ยเงกพิจารณาเฟ้นสิ่งของเหล่านั้นก็จำไล้แม่นยำ แกใจ จึงคำนับเปาเล่งถูแล้วบอกว่า สงของเหล่านั้เป็นของของขาพเจา ข้าพเจ้าไล้จัดไว้ก้บเไนร้อยคำจึง และ18๐กางเกงแพ?อย่างดกับทองคำรูปพรรณเหล่านี้ ให้นางชีวเฮียงนำออกไปให้แก่เชียงสี นางชีวเฮียงจึง ไล้ดายไปล้งนั้น
ขณะนั้นเชียงสีจึงพูดซึ่นต่อหนำเปาเล่งถูว่า เพราะฉะนั้นหลเสียนห่จึงเอาสุรามอมข้าพเจ้าให้เมาหลับ แล้วจึงไล้ไปท่าร้ายแก่นางชีวเฮียงให้ถงแก่ความดาย จงได้สงของเหล่านี้มา กระทำไหข้าพเจ้าดองโทษไล้ ความลำบากจวนจะถึงแก่ชีวิดอยู่แล้ว ก้าไม่ไล้ท่านเปาเล่งถูข้าหลวงผู้ดาพิพย์ใจดรงดงฉ์นพิจารณาสอดล่อง แล้ว ข้าพเจ้าก็คงล้องดายดามกฎหมายแผ่นดินเป็นแน่
เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าเห็นว่า ควรท่านผู้เป็นร้ดนราชบุรุษอ้นเป็นเทศาข้าหลวงกระทรวงความ ระงับ ฑกข้สุขของอาณาประขาราษฎร์ต่างพระเนตรพระกรรณ ควรจะคำ,นงถงความเรื่องนี้เอาเป็นแบบอย่างทาง พิจารณา ซึ่งจะถือเอาแต่ว่าพิรุธให้การสมคำหาพยานเบิกความสมร่วมในข้อหาคำให้การของจำเลยเองแล้ว เป็นความจริง ฉะนั้นบางทีก็หาเป็นความจริงไม่ก็มี ดุจเรื่องเชียงสีจำเลยให้การสมโจทก์หาพัวพันตรงต่อ ใจความงามจริงทุกสิ่งทุกประการ แต่หากตุลาการมิได้สอดส่องวินิจฉ้ยให้สิ้นกระแสความก่อน จึงไปยุติอยู่ เพียงเชียงสีให้การสมข้อหาคำพยานคนกลาง จึงกระทำให้ผู้พิจารณาลงความเห็นไปอย่างเดียวว่า เป็นจริง เป็นสัตย์มิได้เฉลียวเล็งหาเหตุให้รอบคอบก่อน ส่วนท่านเปาเล่งถูท่านแส่หาทางที่จะชักนำให้มีเหตุเห็น ความอย่างปีนต่อไปอก เพราะยังไม่ลงความเห็นแต่โดยง่ายโดยหยาบ จึงได้ถามเชียงสีว่าความที่แนะนัดก้น แก่นางชีวเฮียงและนางก้ยเไกนั้น รู้ก้นแต่สามคนเท่านั้นหรือ หรือแพร่งพรายให้ผู้Iดรู้เห็นด้วยบ้าง เพราะ การพิจารณาของเปาเล่งถูละเอียดและเพ่งเล็งแต่จะเอาความจริงอย่างเดียวใช่ว่าท่านผู้นั้นเป็นเทพยดาเมื่อไร ประการหนึ่งความติดและอุบายที่ท่านทอดเทไว้หลายเดือน ก็โดยประสงค์จะให้ได้ของกลางเพื่อให้เป็นความ จริงสนิท มิให้มีข้ออุทธรณ์ค้ดด้านได้ เพราะฉะนั้นชื่อเสียงของท่านจึงปรากฏจนพวกเราที่เกิดมาในภายหลัง พลอยได้รู้เห็นด้วย ควรจะต้องมีสติตริตรองให้รอบคอบถี่ก้วน ซึ่งจะถือว่าพิรุธและสมข้อหา แล้วแต่เท่านั้น บางเรื่องจะไม่เป็นความจริง เช่นพิจารณาได้ความฉะนั้นเลย ด้งเราท่านได้ทราบเนือง ๆ
ครั้นแล้วเปาเล่งถูจึงสั่งให้ถอดเชียงสีออกจากเวรจำ เปาเล่งดูพร้อมด้วยเจ้าเมืองกรมการ จึงชัก ถามหลีเสียนหู่ หลีเสียนหู่ก็ให้การรับเป็นสัตย์ เปาเล่งถูด้ดสีนปรับโทษหลีเสียนหู่ให้ทหาร.คุมด้วไปฆ่าเสีย ดามกฎหมาย
ฝ่ายเชียงสีครั้นพันโทษแล้ว ก็แต่งการวิวาหมงคลเป็นภรรยาสามีก้บนางกัยเงก แล้วจ้างช่างเขียน ให้วาดรูปเปาเล้งถูไว้บูชาคำนับทุกเข้าคำ ครั้นถึงกำหนดสอบไล่หนังสือ เชียงสีไปสอบไล่ได้ประโยค แล้ว ท่าราชการได้เป็นขุนนางมีชื่อเสียงปรากฏในแผ่นดินข้อง
ฬึ๋อผี๋ ๗
มีความว่าที่เมืองกวางด้ง ยังมี,ชายผู้หนึ่งแซ่ฮู้ชื่อ่จออวย จึ๊อฮวยคนนี้เดิมเป็นชาวเมืองจิกกัง เป็น พ่อด้าเช่าติกด้าขายอยู่ในเมืองกวางด้ง มีเงินเป็นทุนอยู่หมื่นดำลง จึ๊อฮวยมืภรรยาน้อยคนหนึ่งชื่อนางอองสี จึ๊ออวยเป็นคนดร้ายหยาบช้า ล้าเสพสุราเมาเวลาใดนางอ้องสีภรรยาน้อยปฏิบิติไม่ถูกใจแล้ว จื้อฮวยก็ดีด่า มีได้ปรานีปราลัย แด่กระทำเช่นนั้นมาเป็นหลายครั้งหลายหน จนนางอองสีเหลือที่จะอดจะทนได้ ครั้นเวลา ดีกนางอ้องสีก็ไปยังบ่อน้ำที่หลังบ้าน โจนลงไปในบ่อถึงแก่ความดายอยู่ในบ่อนั้น
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า จอฮวยหาเห็นนางอ้องสีภรรยาน้อยไม่ จึงได้เที่ยวดามหาก็หาพบเห็นไม่ ก็เป็น ที่จนใจอยู่ จึงเขียนหนังสือบนปิดไว้หลายตำบล ประมาณมาได้สักสองเดือนก็ไม่ได้ข่าวคราว จออวยก็เลกใน การด้าขายที่เมืองกวางด้ง กลับไปย้งเมืองจิกก้งบ้านเดิม
ยังมีชายผู้หนึ่งชื่อหลมฮก ออกร้านขายขาวแกงอยู่ในเมืองกวางด้ง หลิมฮกมืทุนค้าขายรวมได้ สองพันตำลึง จึงสู่ขอแต่งงานวิวาห์แก่นางพังขุนเนีย อยู่กินเป็นภรรยาสามีแก่ก้น แด่นางพังขุนเนียมีจิต สันดานรุนแรง หนาไปด้วยกามราคะยิงนัก ลอบคบชู้สู่ชายนอกใจสามีอยู่เนืองนีดย์
ฝ่ายบิดามารดาของหลิมฮกรู้เห็นเหดการณ์ ที่นางพังขุนเนียประพฤดีเป็นคนชวใจง่าย จึงบอก ความให้หลิมอกรู้ หลิมฮกรู้มีความโกรธยิ่งนักก็ดีด่านางพังขุนเนีย มีได้มีความปรานีปราลัย นางพังาณเนียมี ความแค้นยิ่งนัก จึงไปที่บ้านของตัว บ่นว่าบิดามารดาเกิดช้ไพเว้ามาแล้ว ถาเห็นว่าช้าพเว้ามาเป็นคนไม่ดี แล้ว ควรจะทิ้งเลียให้ตายแต่เวลายังอยู่ในผ้าล้อม ก็จะเป็นการสิ้นทุกข์ไป นี่บิดามารดาเลี้ยงมาจนใหญ่ปานนี้ มายกให้แก่คนใจคอโหดร้ายฉะนี้ ก้าทำความดีก็แด่เพียงหยาบช้าดำค่อนขอดต่าง ๆ ล้ากระทำความผิดก็ ทุบตีมืได้ปรานีปราลัย ช้าพเว้าเห็นว่า ช้าพเว้าจะต้องฆ่าตัวดายเสียดีกว่าที่จะอยู่เป็นมนุษย์ต่อไป
ฝ่ายบิดามารดานางพังขุนเนียได้ฟังนางพังขุนเนียบ่นว่าดังนั้น จึงปลอบโยนเอาใจนางพังขุนเนีย ผู้บุตรว่า เขาเป็นสามีของเว้า เว้าอย่าต่อล้อต่อเถียงเขา ให้เชื่อล้อยฟังคำสามีจึงจะถูกต้องดามแบบอย่าง ธรรมเนียม ล้าเว้าไม่เชื่อล้อยฟังคำเขาแล้วก็จำเป็นอยู่เองที่จะต้องทะเลาะวิวาททุบดีก้นเป็นธรรมดา
นางพังขุนเนียได้ฟังบิดามารดาตักเดือนสั่งสอนดังนั้นก็ลากลับมายังบ้าน อยู่มาว้นหนึ่งเวลาเช้ามีด ด้วยเป็นฤดูหนาวนางพังขุนเนียเปิดประตูโรงออกไปก่อไพ่ผึง ยังมีชายนักเลงเว้าชู้คนหนึ่งชื่อค้อตัดไป อาบน้ำกลับมาทางนั้น เห็นนางพังขุนเนียนั่งผึงไพ่อยู่แต่ผู้เดียว ค้อตัดจึงเข้าไปใกล้พูดจายั่วยวนตาม ธรรมดาชายกับหญิง แล้วว่าสามีของท่านยังไม่ตื่นหรือ เซญเว้าไปกินน้ำร้อนที่บ้านเราก็จะดีคร้น
นางพังขุนเนียจึงตอบชายผู้นั้นว่า บ้านของท่านมีผู้อยู่กินแล้วจะให้ช้าพเว้าไปกระไรได้ ค้อตัดจึง ตอบว่า ช้าพเว้าอยู่แต่ผู้เดียวเท่านั้น ไม่มีผู้!ดมาอยู่ร่วมกับช้าพเว้าดอก ท่านอย่าวิตกเลย
นางพังขุนเนียได้ฟังค้อตัดพูดดังนั้น ด้วยจิตของนางมีแต่ความยินดีพอใจแต่ในการชวอยู่เสมอ กับ ทิ้งความที่คดแค้นหลิมฮกผู้สามีอยู่ด้วยก็ตามค้อตัดไปยังบ้านเรือนค้อตัด ร่วมประเวณ์ก้นตามความปรารถนา ล้าเวลาใดค้อตัดจะไปเที่ยว ก็สั่นกญแจขังนางพังขุนเนียไว้ในห้อง ต่อกลับมาจากเที่ยวจึงได้ไขกุญแจเข้าไป หลับน&นด้วยกัน
ฝ่ายหลิมฮกครั้นตื่นจากนอนแลเห็นไพ่ติดอยู่กับเดาแต่หาเห็นนางพังขุนเนียไม่ หลิมฮกก็พีงเข้าใจ
ว่านางพงขุนเนยคงจะตามชายชู้ไปเป็นแน่ หลิมฮกไปเที่ยวสืบเลกะแสวงหากไม่ใต้ข่าวคราวว่านางพังขุนเนีย ไปอยู่แห่งหนตำบ8ได
ฝ่ายพังเล่ผู้บิดาของนางพังขุนเนีย ครั้นแจ้งว่านางพังขุนเน้ยผู้บุตรหายไป ก็ลงเนื้อเห็นเข้าใจว่า หลิมฮกเป็นคนดุร้าย เคยทุบตีนางพังขุนเนียอยู่เนือง ๆ มาบ้ดนี๋นางพังขุนเนยหายไป ไม่ไดขาวคราวก็หวง ใจเสียว่า หลิมฮกคงตีนางพังขุนเน้ยสาหัสถึงแก่ความตายแล้วหามเอาศพไปซ่อนเสีย มิได้ให้ใครรู้เห็น เป็นแน่แล้ว จึงได้ทำอุบายเป็นทีว่าเที่ยวสืบหาเพื่อจะแก้สงสัยเท่านั้น พังเล่ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว ก็มีความ โกรธหลิมฮกผู้บุตรเขยยิ่งนัก จึงแต่งฟ้องไปยื่นต่อผู้ว่าราชการเมืองใจความว่า ข้าพเจ้าพังเล่ยกนางพังขุนเนีย ให้แก่หลิมฮกเป็นภรรยา ครั้นอยู่มาหลิมอกเป็นคนใจร่ายกาจทุบตีนางพังขุนเนียบุตรีของข้าพเจ้า มิได้มิ ความเมตตาปรานีฉันภรรยา เมื่อเห็นว่าบุตรีของข้าพเจ้าเป็นคนชั่วร้ายสามานย์ประการใด ก็ชอบแต่จะตีน บุตรของข้าพเจ้ามาให้แก่ข้าพเจ้าผู้บิดามารดา มาบัดนี้หลิมฮกทุบดีบุตรข้าพเจ้าถึงสาหัสจนบุตรข้าพเจ้าถึง แก่ความตาย แล้วเอาศพไปซ่อนเสียมิให้ข้าพเจ้าพบเห็น และทำกลอบายว่า บุตรของข้าพเจ้าหนีไป ล้าบุตร ข้าพเจ้าหนีไปจริงแล้ว คงมีผู้ได้พบปะและได้ข่าวคราวบ้าง ความข้อนี้ขอท่านได้เรียกตัวหลิมอกมาพิจารณา ตามกฎหมายและทางยุติธรรม
ครั้นผู้ร้กษาเมืองได้แจ้งความดามฟ้องของพังเล่ตลอดแล้ว จึงให้นักการไปคุมตัวหลิมอกมาชักลาม หลิมอกก็ให้การยืนคำอยู่ว่า มิได้ตีนางพังขุนเนียให้ถึงแก่ความตาย นางพังขุนเนียหนีตามชายชูไป ผู้รักษา เมืองและตุลาการพิจารณาเห็นยังก้ำกึ่งกันอยู่ จำจะต้องสอบสวนต่อไปอีก จึงสั่งให้ผู้ดุมคุมเอาตัวหลิมอกไป จำชังไร้ก่อนในกองลหุโทษ
ฝ่ายค้อตัดชายข้ของนางพังขุนเนีย ครั้นแจ้งความว่าบิดาของนางพังขุนเนียฟ้องหากล่าวโทษหลิมอก ดังนั้น จึงปรึกษาแก่นางพังขุนเนียว่า บัดนี้เกิดความขึ้นดังนี้แล้ว เราจะอยู่ที่ตำบลนี้ไม่ได้ จำเราจะต้องไปอยู่ เมืองอื่นจึงจะพันกัย นางพังขุนเนียได้พิงดังนั้นก็เห็นชอบด้วย ครั้นเวลากลางตีนค้อตัดก็พานางพังขุนเนีย ออกจากแขวงเมืองกวางตังไปอยู่ยังเมืองขุนหนำ เงินทองที่ติดตัวมาเป็นเสบียงอาหารก็ร่อยหรอหมดสิ้นลง ไปทุกร้น ด้อตัดมีความริตกจึงบอกแก่นางพังขุนเนียว่า เราสองคนมาอยู่เมืองนี้เงินที่จะใช้สอยก็หมดลง ใน เมืองนี้วงศ์ญาติของเราก็ไม่มื เพราะฉะนั้นจึงมีความวิตกยิ่งนัก
นางพังขุนเนียจึงพูดว่า ข้านั้นท่านอย่าได้มีความวิตกเลย ล้าท่านอนุญาตให้ข้าพเจ้าเป็นคนหาเงิน แล้ว การกินอยู่นุ่งห่มก็พอจะเลี้ยงกันไปได้ร้นหนึ่ง ๆ
ค้อตัดได้พิงนางพังขุนเนียว่าดังนั้นก็เห็นชอบตัวย จึงเช่าโรงให้นางพังขุนเนียอยู่เป็นหญิงหาเงิน ครั้นใด้มาก็เลี้ยงกันอยู่ ณ ตำบลแขวงเมืองขุนหนำ
ฝ่ายราษฎรชาวบ้านแขวงเมืองกวางตัง พบปะศพผู้หญิงดายอยู่ในบ่อน้ำ ตัวยบ่อน้ำนั้นลึกหลายวา จึงเอาพะองพาดลงไปในปอ แล้วก็เอาเชือกหย่อนลงไปผูกม้ดชักเอาศพนั้นขึ้นมาได้ พร้อมด้วยกำนันอำเภอ มาชันสูตรพลิกศพ แต่ศพนั้นเน่าเ!เอยจำหน้าไม่ได้
ฝ่ายพังเล่ครั้นแจ้งว่า ชาวบ้านได้ศพหญิงตายอยู่ในบ่อน้ำนั้นมา พังเล่ก็ไปดูเห็นศพหญิงดังนั้น ก็ หวงใจว่าเป็นศพของบุตรตน จึงร้องไห้ ขณะนั้นตุลาการก็คุมตัวหลิมฮกมาที่ศพนั้น แล้วชักถามหลิมฮกว่า ศพนี้เป็นศพชองภรรยาท่าน ที่พังเล่ฟ้องหากล่าวโทษแล้วมิใช่หรือ จงรับเสียโดยตีเกิด
หลิมอกจึงให้การว่าลักษณะศพหญิงผู้นี้ทาใช่ศพของภรรยาข้าพเจ้าไม่ ภรรยาของข้าพเจ้ามิลักษณะ
๑๖๗
อายุมาก ลักษณะศพหญิงผู้นี้ยังอ่อนกว่าภรรยาข้าพเจ้ามาก ประการหนึ่งภรรยาของข้าพเจ้ารูปร่างสูง รูป หญิงผู้ตายนี้เป็นคนตา อีกประการหนึ่งภรรยาของข้าพเจ้ามืผมอันยาวจดส้น ศพหญิงนี้ผมสั้น ขอฟานได้ พิจารณาโดยยุติธรรมเถิด
ผู้รักษาเมืองได้ฟังหลิมฮกใหการไม่ร้บดังนั้นจึงว่า เขาได้ศพมาแล้วยังไม่รับ กลับให้การเอน สำนวนต่อไปอีกเล่า ว่าดังนั้นจึงให้นักการตีหลิมฮก ๔๐ ทียกหนึ่ง หลิมฮกเหลือที่จะทนทานก็จำใจให้การรับ ตามข้อหา แล้วต้องจำอยู่ในกองลหุโทษ ครั้นอยู่มาเปาเล่งถูถือรับสั่งพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ออกไปตรวจ ตามบรรดาหัวเมือง ไปถึงเมืองกวางด้งเข้า ผู้รักษาเมืองกรมการก็ออกไปต้อนรับ เชิญเปาเล่งถูเข้ามาพักอยู่ ในก็งก๊วน แล้วผู้รักษาเมืองกรมการนำคำหาคาให้การคดีเรื่องหลิมอกรับเป็นสัตย์ว่าด้วยฆ่านางพังขุนเน้ย ดายนั้นมาเลนอเปาเล่งถู เปาเล่งถูตรวจดูถ้อยคำสำนวนฝ่ายโจทก์จำเลยตลอดแล้ว เห็นว่านางพังขุนเนีย เป็นหญิงหลายใจมักมากในกามราคะ เพราะฉะนั้นหลิมอกสามีจึงได้ฑุบตี ชะรอยนางพังขุนเนียจะหนีตาม ผู้ชายไปเป็นแน่ เปาเล่งถูคิดเห็นดังนั้นแล้ว จึงพูดแก่ผู้รักษาเมืองกรมการว่า ความเรื่องนี้จะเหมาเอาหลิมอก ว่าเป็นสัตย์นั้นจะยังไม่ได้ก่อน เพราะว่าหญิงผู้นี้เป็นหญิงไม่ซื่อตรงต่อสามี เห็นจะหนีดามผู้ชายไปเป็นแน่ จำจะต้องมีตราวางไปตามหัวเมืองทุกแขนงทุกตำบลจึงจะได้ตัวว่าแล้วเปาเล่งถูจึงสั่งให้เขียนหนังสือประทับ ตรายี่ห้อของเปาเล่งถูออกไปวางทุก ๆ เมือง บนจ้บด้วนางพังขุนเนียกับให้สืบลูเพื่อให้รู้ชัดว่า ศพหญิงที่ได้ มานั้น จะเป็นบุตรภรรยาของผู้ใดแน่
ฝ่ายนักการครั้นไปสืบได้ความว่า ภรรยาของจื้ออวยหนีไปโจนลงในบ่อดาย จอฮวยหารู้ไม่ จออวย ยังได้ออกหนังสือบนจับ ฟาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้นักการไปตามตัวจึ๊อฮวยมาสอบถาม จออวยก็ให้การ เหมือนดังคำราษฎรกล่าวกันนั้น ให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ เปาเล่งถูจึงสั่งให้ปล่อยศวจออวยกลับไปบาน แล้วสั่งให้ปล่อยหลิมฮกออกจากเวรจำ ไปหากินตามภูมิลำเนาของตน แล้วเปาเล่งถูจุดธูปเทียนบูชาเทพยดา ซึ่งรักษาฟ้าและตีน อธิษฐานขอให้จับตัวนางพังขุนเนียให้จงได้ โดยเห็นเหตุว่าเพราะภรรยาของจึ๊อฮวยไป โจนบ่อตาย จึงเป็นเหตุให้หลิมฮกต้องเวรจำและถูกเฆี่ยนตีแทบจะถึงแก่ชีวิตอันตราย
ครั้นอยู่มามีชายผู้หนึ่ง ชื่อทังกัว เปาเล่งถูใขีให้ไปราชการที่เมืองอนหนำ ทังกัวไปถึงเมืองอนหนำ ส่งหนังสือให้ผู้รักษาเมืองแล้ว ทังกัวก็เข้าพักอยู่ที่ดีกก่งก๊วน คอยรับหนังสือตอบของผู้รักษาเมืองธุนหนำ อยู่มาวันหนึ่งทังกัวทราบว่า ที่เมืองฮุนหนำมืหญิงรูปงามเป็นคนรับจ้างประเวณีผู้หนึ่งพึ่งมาอยู่ใหม่ ทังกัวก็ ออกจากที่อยู่ไปยังสำนักของนางพังขุนเนีย ทังกัวจึงถามนางพังขุนเนียว่า เจ้าเป็นชาวเมืองไหน รูปร่าง งดงามหมดจด เหตุใดจึงมาเป็นคนหาเงินอย่างนี้
นางพังขุนเนียจึงเล่าความตามจริงว่า บิดามารดาของข้าพเจ้าท่านก็เป็นคนดีเรียบร้อย แต่งให้ ข้าพเจ้ามีสามี ๆ ของข้าพเจ้าเป็นคนหยาบช้าตุร่ายยิ่งนัก ข้าพเจ้าอดรนทนไม่ได้ จึงหนีมาอยู่เมืองนี้ ครั้น ชัดสนจนยากไม่มืทุนรอนจะทำมาหากิน จึงจำใจจำเป็นหาเงินด้วยการอย่างนี้ พอยังชีวิตให้เป็นไปเท่านั้น ทังกัวได้ฟังดังนั้นแล้วจึงพิจารณาดรปร่างลักษณะก็จำได้แน่ว่าเป็นภรรยาของหลิมอกทังกัวจึงพูด ว่า ข้ากับตัวเจ้านี้เป็นคนบานเดียวเมืองเดียวกัน เจ้านี้เป็นภรรยาของหลิมฮกมิใช่หรือ
นางพังขุนเนียได้ฟังทังกัวว่าดังนั้นก็ตกใจ นางจึงเล่าความจริงให้ทังกัวฟังทุกประการแล้วจึงว่า ถ้า ท่านกลับไปเมืองกวางด้งแล้ว ท่านอย่าบอกเล่าแพร่งพรายให้ผู้ใดรู้เลย ว่าแล้วนางพังขุนเนียก็เอาเงินมาให้ ทังกัวหวังจะปิดปากมิให้พูดบอกแก่ผู้ใด แต่ทังกัวไม่รับเงิน แล้วจึงพูดว่า เจ้าพลัดบานเมืองมาได้ความชัดสน
๖๘
ยากจน จงเป็นเอาไวใช้สอยเถิด รุ่งขึ้นพรุ่งนี้แล้วเราจะลาเจ้ากลับไปบ้าน ว่าแล้วพังกัวก็ลานางพังขนเนีย กลับมาก่งกัวน พังกัวดิคฮย่ในใจว่า หลิม๏กก็เป็นคนบ้านเดียวกันกับเรา หลิม๏กได้ความยากถูกเจ์!ยินดี จำจลงก็เพราะหญิงคนนี้ จำเราจะไปแจ้งความแก่หลิม๏กให้รู้จึงจะชอบ ครั้นไล้หนังสือคอบแล้ว พังก้วก็ใบ กลับไปยงเมืองกวางคุ้ง ล่งหนังสือคอบขอราชการไพัแก่เปาเล่งถูแล้ว พังก้วก็ไปเล่าบอกแก่หลิมซก คามที่ ไล้พบปะแก่นางพังชุยเนียใพัหลิมฮกพังทุกประการ
หลิมฮกไล้พังพังก้วมาบอกเล่าดังนั้น ก็มีความยินดีจึงแต่งเรื่องราวไปยื่นต่อเปาเล่งถู ว่าด้วยนาง พังขุนเนียไปอยู่เมืองธุนหนำให้เปาเล่งถูทราบ คามถ้อยคาของพังก้วบอกเล่านั้นทุกประการ
ฟาเล่งถูจึงให้นักการพร้อมด้วยพังก้ว หลิมอกถือหนังสือคำสั้งของเปาเล่งถูไปยังเจ้าเมืองอนหนำ ให้จับล้วนางพังขุนเนียกับล้อตัดชาย1ชู้ มอบให้นักการคุมตัวส่งมายังเมืองกวางคุ้ง
ครั้นไล้ตัวนางพังขุนเนียกับล้อตัดชายชู้มาแล้ว เปาเล่งถูจึงตัดสินให้นางพังขุนเนียคืนสินเดิมให้ หลิม๏ก ส่วนตัวล้อตัดชายชู้นั้น ปร้บไหมมีโทษเนรเทศออกจากเมืองกวางคุ้ง แล้วเอาเงินสำหรับจ่าย ราชการมารางวัลให้แก่พังกัวสามคำลิง ครั้งนั้นเปาเล่งถูมาชำระถ้อยความคดีของราษฎรชาวเมืองกวางคุ้ง อยู่ชำนาน ราษฎรพากันสรรเสริญเปาเล่งถูเป็นอันมาก
ในคดีเรื่องหลิมฮกนี้ ผู้รักษาเมืองกรมการลงเนื้อเห็นว่า หลิมฮกดีเมียตายจริง เพราะไล้ศพนาง อ*องสืภรรยาจอซวยมา จึงไล้ผูกหลิมอก หลิมอกทนเจ็บไม่ไล้จึงล้องจำใจรับ แค่คำที่หลิม๏กให้การตัคล้าน ชี้แจงว่ามีใช่ศพนางพังซุนเนียลักษณะ ๓ อย่าง คือ ๑ รูปศพสูงใหญ่ ๒ รูปคพมีอายุมากไป ๓ ผมสั้นไม่ยาว ถึงสันเหมือนนางพังชนเนีย ผู้รักษาเมืองกรมการก็ยกเลิกเสียว่าเป็นสำนวนโล้แยังไม่เชื่อพัง การที่แล้วแต่ เห็นเช่นนี้พร้อมกัน จึงไล้เห็นผิดห่างไกลจากความจริงไปมาก ดูเหมือนว่าถ้าไม่มีเปาเล่งถู หลิม๏กคงล้อง คายด้วยความไม่จริงคามกฎหมาย และความเห็นของผู้รักษาเมืองและกรมการในสมัยนั้นเป็นแน่ เพราะ ฉะนั้นควรผู้พัพากษาจะต้องจำไว้ดำริอยู่เสมอ
เรื่องที่ ๘
มความว่า ที่ตำบลป้อกุย แขวงเมืองโขวจิ๋ว ยังมีชายสองคน คนหนึ่งชื่อหอตนกุ้ย คนหนึ่งชื่อฮวยชิน หอตั้นกัยเป็นน้องเขยของฮวยชิน หอตนทุ้ยคบคดกนเป็นผู้ร้าย กระทำการเรือจ้าง รับ;ส่งคนโดยสารโนลำน้ำ ยังมีชายผู้หนึ่งชื่อเมงเหลง ตั้งบ้านเรือนอยู่แขวงเมืองเดงจิ๋ว ครั้นอยู่มาเมงเหลงจัดหาเงินเป็น ทุนรอนใส่ไถ้แล้วเมงเหลงกับคนใชหนึ่งคนชื่อหลีเอ็ง ก็ออกจากเมืองเตงจิ๋วจะไปเมืองโซวจิ๋วจัดซื้อผ้าแพร เพื่อจะมาขายที่เมืองด้งไช ครั้นซื้อได้ผ้าแพรเป็นสนล้าแล้ว จึงว่าจ้างเจ้าเรือจ้างบรรทุกแพรที่ซื้อมา
ฝ่ายหอตั้นกัยกับอวยชิน ซื้งเป็นเจ้าของเรือจ้างก็รับบรรทุกแพรของเมงเหลงลงในเรือ หอตั้นกุย กับอวยชินจึงจัดซื้อเครื่องกับแกล้มและสุราลงเรือ คิดอ่านจะมอมเหล้าเมงเหลงกับหลีเอ็ง แล้วจึงจะจับโยน น้ำให้ตายจะได้เอาสนล้านั้นไปขายเป็นอาณาประโยชน์ คิดอ่านกันดังนั้นแล้ว ครั้นได้เวลาหอตั้นกุ้ยกับ อวยชินก็ถอนหลักถอยเรือออกจาท่าแจวไปประมาณห้ารันถึงตำบลเจียงอ่อง รันนั้นเป็นเวลาจวนคา จึงจอด เรือเข้าที่ริมฝั่งหงต้มอาหารกินพร้อมกัน ทั้งเมงเหลงกับหลีเอ็งรวมทั้งเจ้าของเรือจ้างเป็นสิคนด้วยกัน หอ ตั้นกัยกับอวยซินผู้เจ้าของเรือจ้าง จึงรืนสุราส่งให้เมงเหลงกับหลีเอ็งกินจนเมาไม่ได้สติอารมณ์ ครั้นเวลาเก ประมาณสองยาม หอตั้นกุ้ยกับฮวอชินเห็นได้ทีก็ถอยเรือออกจากท่าแจวออกไปกลางแม่น้ำ หอตั้นกุ้ย กับฮว ยชินก็ช่วยกันหามเมงเหลงกับหลีเอ็งโยนลงไปกลางแม่น้ำ
ฝ่ายเมงเหลงกับหลีเอ็งเมาสุรานอนหลับอยู่ไม่ร้ด้ว ครั้นอ้ายผู้ร้ายหามทั้งลงไปในน้ำจึงตื่น!สึกด้ว แต่หลีเอ็งว่ายน้ำไม่เป็นก็จมน้ำตาย ฝ่ายเมงเหลงนั้นว่ายน้ำเป็น แต่ลำน้ำนั้นกว้างสึก ว่ายน้ำไปจวนจะสิ้น กำลังอยู่แล้ว เผอิญมีขอนไม้ลอยมาหนึ่งขอน เมงเหลงก็เกาะขอนไม้ลอยไปดามน้ำไหลได้ถึงสามคุ้งน้ำ พบ เรือใหญ่ลำหนึ่งแจวทวนน้ำซื้นไป เมงเหลงเห็นเรือใหญ่ถ่อแจวซื้นมาดังนั้นก็มีความยินดีร้องให้ช่วยรับ
ฝ่ายเดียสิ้นผู้เจ้าของเรือกับเมงเหลงเป็นบตรผู้พื่ผู้น้องกันข้างฝ่ายมารดา ครั้แได้ยินเสียงคนร้องให้ ช่วยดังนั้น เตียสิ้นก็เขนเรือลำปันเล็กลงจากเรือใหญ่รีบพายเข้าไปรับเมงเหลง ครั้นรับขึ้นมาบนเรือแล้ว เตียจิ้นจึงถามเมงเหลงว่า เหตุการณ์อย่างไรจึงได้เป็นไปเช่นนี้ เมงเหลงจึงเล่าความว่าด้วยไปล้าผ้าแพรเป็น สินล้า หอตั้นกุ้ยกับฮวยชินเป็นเจ้าของเรือจ้าง รับบรรทุกสินล้าไปส่งตั้งแต่ด้นจนปลายให้เดียจิ้นฟังทุก ประการ เตียสิ้นจึงถามว่า อ้ายผู้ร้ายสองคนหลักฐานบ้านเรือนม้นมีหรือไม่ เมงเหลงบอกว่ามีบ้านเรือน เตียสิ้นได้ฟังดังนั้นจึงพูดว่าถ้ากระนั้นเราต้องฟ้อง เดียสิ้นว่าดังนั้นแล้วแลดูหน้าเมงเหลงเห็นหน้าตาไม่สบาย ด้วยได้ออกเงินลงทุนไปเป็นอันมากมาเกิดวิบตสูญหายไปด้วยโจรผู้ร้าย เมงเหลงนั้งเป็นทุกข์กอดเข่าอยู่ เตียสิ้นเห็นดังนั้นจึงรินสุราให้เมงเหลงก็นเพื่อจะได้สร่างคลายความทุกข์ ครั้นเวลารุ่งเข้าเดียสิ้นก็เร่งให้ลูกจ้าง รีบแจวเรือถึงเมืองโซวจิ๋ว จึงแต่งฟ้องไปยื่นต่อท่านเปาเล่งถู ใจความว่า ข้าพเจ้าเมงเหลงตั้งบ้านอยู่ตำบล แขวงเมืองเตงจิ๋ว มาซื้อผ้าแพร ณ เมืองโซวจิ๋วกับด้วยคนใช้ผู้หนึ่ง ชื่อหลีเอ็ง ครั้นซื้อผ้าแพรได้แล้วจึงจ้าง หอตั้นคุ้ยกับอวยชินผู้เป็นเจ้าของเรือจ้างรับบรรทุกสินล้าไปส่ง ครั้นถึงตำบลเจียงอ่องแวะเข้าจอดที่ท่า หอ ตั้นคุ้ยกับอวยชินเอาสุรามอมข้าพเจ้ากับหลีเอ็งจนเมาหมดสติหลับอยู่ไม่ร้ด้ว ครั้นเวลาดีกสองยามหอตั้นกุย กับอวยชินก็ถอยเรือออกจากท่าถึงกลางแม่น้ำ หอตั้นคุ้ยกับอวยชินก็ช่วยกันหามข้าพเจ้ากับหลีเอ็งทั้งลงใน แม่นา หลีเอ็งว่ายน้ำไม่เป็นก็ถึงแก่ความตาย แต่ข้าพเจ้าว่ายน้ำเป็นจึงพบผู้มืชื่อช่วยรับขึ้นจากน้ำพนจาก
๗๐
ความตาย แต่ผาแพรที่เป็นสินคานน หอสั่นกัยกบอวยชิน,ซึ่งเป็นผู้ร้ายจะบไวทุกไปจ์ไหน่ายขายตำบลไต หาแจ้งไม่ ขอฟ-านใดเรียกต้าหอคนกุยกบฮวย1ชนซึ่งเป็นผู้ร้ายมาฟ้จารณาโดยยุติขรรมตามพระราชกำหนด กฎเผาซ
เปาเล่งถูครั้นได้แจ้งความดามฟ้องนั้นแล้ว จึงให้นักการสองคนเดินหมายไปเกาะตัวหอสั่นกุ้ย กบฮวยชิน ก็หาพบไม่ ด้วยหอสั่นกุ้ยกับฮวยซินย้งหากลับมาบ้านไม่ เปาเล่งถูได้ทราบดังนั้น จึงสั่งไห นักการไปเกาะเอาตัวบุตรภรรยาของหอสั่นกุยกับฮวยชินมาเป็นตัวจำนำข้งไวก่อน กว่าจะได้ตัวหอด์๋นกุย กับฮวยชินผู้ร้าย นักการก็กระทำตามคำสั่งของเปาเล่งถูทุกประการ แล้วเปาเล่งถูฑำอุบายสั่งไห้เอาด้ว เมงเหลงไปจำไร้เสียด้วย เปาเล่งถูจึงให้เขี่ยนังกับหลีก็วนักการทั้งสองนายกับพลตระเวนลงเรือคอยตักตาม ลำแม่น้ำ จับตัวหอสั่นกุยกับฮวยชินให้จงได้
ฝ่ายหอสั่นกุยกับธวยชิน ครั้นไตสินค้าของเมงเหลงแล้ว ไนเวลากลางคืนว้นนั้นก็แจวล่องตามน้ำ ลงไป ถึงตำบลเจียงอองจึงเช่าเรือเล็กบรรทุกผ้าแพรลงทั้งสิ้น เรือเด้มของตนนั้นเอาไปจ้างผู้มีชื่อเฝ้าไว้ แล้วกระทำอุบายพูดว่า ถูกผู้ร้ายปล้นเก็บเอาสิ่งของไปทั้งสิ้น ครั้นจัดการจ้างผู้มีชื่อเฝ้าเรือได้เป็นปกด้แล้ว หอสั่นกุยกับฮวยชินก็บรรทุกสินค้านั้นไปขังเมืองนาเกีย จำหน่ายสินค้าได้เงินพันสามร้อยตำลึง เงินนั้นก็ แบ่งป็นกัน แล้วกลับมากังตำบลเจียงออง คิดเงินค่าเช่าให้แก่เจ้าของเรือ หอสั่นกัยกับอวยชินก็ลงเรื่อเดิม ของตนคิดจะกลับไปบ้าน
ฝ่ายเซี่ยนังกับหลีก็วนักการของเปาเล่งถู ที่ไปคอยจ้บหอสั่นกุยกับอวยชินอยู่นั้น จึงให้พลตระเวน เที่ยวตรวจทางเรือ ด้วเขี่ยนังกับหลีก็วก็ขึ้นเดินทางบก ไปถึงตำบลเจียงอองพบหอสั่นกัยกับอวยชินเห็นเรือ จอดอยู่ หอสั่นกัยกับอวยชินจึงถามว่า นายทั้งสองคนนึ๋ไปข้าง1ไหนมา เขี่ยนัง หลีกิวจึงบอกว่าข้าพเจ้าไป ราชการกลับมาจากเมืองสงกัง บัดนี้ข้าพเจ้าจะหาเรือจ้างไปส่งข้าพเจ้ากลับบ้าน หอสั่นกัยว่าก้ากระนั้นท่าน จงไปกับเรือข้าพเจ้าเถิด เขี่ยนังกับหลีก็วได้ฟังหอสั่นกัยว่าให้[ดยสารไปดังนั้นก็กระทำเป็นยินดี เขี่ยนังกับ หลีก็วก็ลงเรือมาด้วยหอสั่นกุยกับอวยชิน
ครั้นมาถึงเมืองโซวสิ้วเรือจอดเข้าที่ท่าแล้ว เขี่ยนังกับหลีกิวก็จ้มตัวหอสั่นกุยกับอวยชินจำโซ่สั่น กุชุ}แจหอสั่นกุยกับอวยชินมีความดกใจจึงถามว่า นายทั้งสองมากับข้าพเจ้าแล้ว เหตุใดจึงกลับจับข้าพเจ้า ทั้งสองคนดังนี้
เขี่ยนังกับหลีก็วจึงบอกว่า ไปถึงศาลแล้วก็คงจะได้รู้เรื่อง ว่าแล้วก็คุมตัวหอสั่นกัยกับอวยชินไปส่ง ขังเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามว่าไปได้ตัวอ้ายผู้ร้ายลองคนนี้มาจากดำบลได เขี่ยนัง หลีก็วจึงแจ้งความว่า ข้าพเจ้าไปสิบถามทุกตำบลรายทางตลอดไป ถึงตำบลเจียงออง ได้ความว่าอายผู้ร้ายทั้งสองคนนี๋ไปเมือง นาเกย ข้าพเจ้าหว้งใจว่าจะตามไปให้ถึงเมืองนาเกีย ก็เผอิญไปประจวบพบเข้าที่ตำบลเจียงออง หอสั่นกุย กับฮวยชินถามข้าพเจ้า ข้าพเจ้าลวงบอกว่าไปราชการกลับมาจากเมืองสงกังจะกลับบ้าน หอสั่นคุ้ยกับ อวยชินจึงให้ข้าพเจ้าโดยสารมา ครั้นถึงทำข้าพเจ้าจึงจับตัวคุมมาส่งท่าน เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี จึงสั่งนักการอิก ๔ คน ให้ไปร้กษาเรือของหอสั่นกุยและตรวจตูว่าเรือจะมีสิ่งของอันใดบ้าง แล้วเปาเล่งถูจึง ให้แยกกันถามว่าเจ้าสองคนนั้ฆ่าเมงเหลงตายแล้ว เก็บเอาทรัพย์สิ่งของเงินทองไปมากน้อยเท่าใดจงให้การ ร้บแยโดยดี อย่าให้ต้องผูกดีจะได้ความเจ็บป่วยมากไปเปล่า ๆ
หอสั่นคุ้ยให้การปฏิเสธว่า ข้าพเจ้าเป็นผู้แจวเรือจ้างส่ง เมื่อไปนั้นพบพวกผู้ร้ายมาปล้น แต่ตัว
๗*
ข้าพเจ้าก็แทบจะ,ไม่พ้น2เมือโจร ซึ่งข้าพเจ้าจะได้เป็นผู้ร้ายนั้นหามิได้
เปาเล่งถูมีความโก-รธจึงว่า มืงเป็นผู้ร้ายคิดอุบายเอาสุรามอมเขาให้เมา แล้วจ้บเขาโยนลงในน้ำให้ เขาถึงแก่ความตาย มืงเป็นผู้ร้ายปากกล้าใจแข็งไม่รับโดยด จะยอมดายในอาญาได้ก็ตามแด่ใจเอง ว่าแล้วก็ สั่งให้นักการตีหอตนกุ้ยก้บฮวยซินคนละ ๔๐ ที แล้วเปาเล่งถูให้นักการลงไปขนของในเรือของหอตนคุ้ยขึ้น มาจนหมด แล้วให้ผู้คุม คุมตัวเมงเหลงโจทก์มาดูสิ่งของ ล้าสิ่งใดซึ่งเป็นของของเมงเหลงจำได้แน่นอนแล้ว จะได้เป็นของกลางชำระต่อไป
ครั้นนักการขนสิ่งของต่าง ๆ ขึ้นมาจากเรือแล้ว เมงเหลงมาตรวจดูเห็นมีเงินตำลึงหนึ่งก้บผ้าแพร ผืนหนึ่งหาใช่ของของเมงเหลงไม่ เมงเหลงจึงพูดแก่หอตนคุ้ยและฮวยชินว่า ท่านนี้เอาสุรามอมข้าพเจ้าให้ เมาแล้วจับต้วข้าพเจ้าก้บคนใช้ของข้าพเจ้าโยนลงในน้ำ แล้วเอาสิ่งของของข้าพเจ้าไป ไม่ควรเลยที่จะมา กระทำ แก่ข้าพ เจ้าถึงเช่นนี้
หอตนคุ้ยว่าข้าพเจ้าเป็นลกจ้างแจวเรือให้ท่านนั่งไป เมื่อผู้ร้ายมาตีเรือนั่นข้าพเจ้าหนีเอาด้วรอดไป ได้ ด้วท่านผู้ร้ายจับโยนลงน้ำผู้ร้ายเก็บเอาสินค้าของท่านไปลิ้น แล้วทิ้งเรือไว้ข้าพเจ้าจึงได้เรือตีนมาด้งนั่น แล้วข้าพเจ้าก็ไดไปทำตำกฎหมายดราสินไว้ต่อกำนันและอำเภอดามกฎหมายเป็นพยาน ส่วนด้วผู้ร้ายนั่น ท่านไม่ฟ้องหากล่าวโทษ ท่านกลับมาฟ้องหากล่าวโทษข้าพเจ้าหาควรไม่
ในขณะเมื่อโจทก์และจำเลยทุ่มเถียงโด้ดอบกันอยู่นั่น เปาเล่งถูนั่งตรืกดรองอยู่ในใจว่า โจทก์หา สินค้าราคาถึงพ้นตำลึงเงิน สิ่งของเหล่านี้จำหนำยได้เงินแล้ว คงจะฝากฝ็งไว้กับผ้ใดหรือซ่อนไว้ในเรือแห่ง หนึ่งแห่งใดเป็นแน่ จำจะคิดอุบายเอาของกลางมาให้จงได้ ครั้นคิดเห็นด้งนั่นแล้ว เปาเล่งถูจึงให้ผู้คุมคุมด้ว โจทก์และจำเลยไปข้งไว้ตามเดิม
ครั้นรุ่งขึ้นจึงให้ผู้คุม คุมตัวโจทก์และจำเลยมาแยกกันถามแห่งละคนแล้ว เปาเล่งถูจึงให้คุมตัว ฮวยชินมาถามแต่ผู้เดียวก่อนว่า เรือจอดอยู่ตำบลท่าโหชิน หอตนคุ้ยอวยชินผู้เจ้าของเรือจ้างกับเมงเหลง หลีเอ็งรวมด้วยกันทั้งสี่คนว่านอนหลับอยู่ อ้ายผู้ร้ายตัดให้เชือฤเรือขาดลอยออกกลางแม่น้ำนั่น ตัวอ้ายผู้ร้าย นั่นมีลักษณะรูปพรรณสูงตาตำขาวและนุ่งห่มลีผ้าเสื้ออย่างไร และประมาณลักกี่คน เรือของอ้ายผู้ร้ายกี่ลา และเล็กใหญ่สักเท่าใด
อวยชินให้การว่า เวลาดึกประมาณลองยามมีอ้ายผู้ร้ายคนหนึ่งขึ้นมาบนเรือรูปร่างลักษณะใหญ่สูง แปดศอก สวมเสื่อสีเขียว เรือของอ้ายผู้ร้ายนั่น ๓ ลำล้อมเข้ามาทั้งสามด้าน เมงเหลงกับหลีเอ็งตกใจกลัว โจนลงนา พวกอ้ายผู้ร้ายจึงจับตัวข้าพเจ้า ข้าพเจ้าร้องขอชิรืดไว้ว่า ตัวข้าพเจ้าเป็นแด่สูกจ้างหาใช่นายเรือไม่ อ้ายผู้ร้ายจึงได้ปล่อยตัวข้าพเจ้า แล้วเก็บสินค้าซึ่งมือยู่ในเรือไปหมดสิ้น สิ้นตำให้การฮวยชิน
เปาเล่งถูจึงได้คุมตัวหอตนคุ้ยมาถามว่า พวกผู้ร้ายมีมากน้อยสักกี่คน รูปร่างอ้ายผู้ร้ายสูงตาตำขาว อย่างไร นุ่งห่มสีเสื้อกางเกงอย่างไร พวกอ้ายผู้ร้ายมีเรือมากี่ลำ
หอตนคุ้ยให้การว่า เมื่อเวลาดึกประมาณสองยาม พวกผู้ร้ายตัดเรือลอยออกมากลางแม่น้ำ เรือ ผู้ร้ายมือยู่ประมาณเจ็ดแปดลำล้อมเข้ามา ตัวอ้ายผู้ร้ายเป็นเตีกหนุ่มสวมเสื้อแดงกระโจนขึ้นมาบนเรื่อจับตัว เมงเหลงกับหลีเอ็งโยนลงในน้ำ แล้วจับตัวข้าพเจ้ากับอวยชินไป ข้าพเจ้าจึงร้องขอชีวิตต่อพวกผู้ร้ายว่า ตัว ข้าพเจ้าเป็นแต่ลกจ้างหาใช่นายเรือไม่ พวกผู้ร้ายจึงได้ปล่อยตัวข้าพเจ้า แล้วพวกอ้ายผู้ร้ายก็เก็บเอาผ้าแพร ซึ่งเป็นสินค้าที่อยู่ในเรือไปทั้งสิ้น แล้วข้าพเจ้าไต่ไปทำตำกฎหมายตราสินไว้ต่ออำเภอที่ตำบลเจียงฟ้อง แจ้ง
๗๒
อยู่ในคำคราสินนั้นทุกประการแล้ว สิ้นคำ1ให้การของหอตนทุ้ยแต่เท่,านี้
เปาเล่งถูจึงเอาคำให้การของหอตนทุ้ย กับคำให้การของฮวยชินเข้าเทียบก้นดู เห็นคำให้การแลก ต่างกัน คดีเรื่องเดียวกันเวลาอ้นเดียวกัน สถานที่อ้นเดียวกันเป็นถอยคำอ้นพิรธไม่ควรฟัง จึงว่ามีงสองคนนึ๋ คบคิดกันเป็นผู้รายแน่แล้วไม่ต้องสงส้ยเลย อ้นสิ่งของซึ่งเอาไปนั้นเอาไว้ที่ไหน จงนำไปเอาคินมาให้แม่ โจทก์เขาเสียโดยดีจึงจะพ้นอาญา ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็ขึ้นนั้งเกี้ยวให้!พร่หามลงไปกังเรือหอตนทุ้ยและ ฮวยซิบ ตรวจดูในท้องเรือก็ไม่เห็นว่าจะมีสิ่งใด แล้วแลไปเห็นกระทงเรืออ้นหนึ่งหนาแน่น เปาเต่งคู่จึงเดิน เขาไปใกล้พิจารณาดูเห็นมีรอยลิ้นช้ก และมีช่องกุญแจ เปาเล่งถูจึงใท้นักการเอาขวานงัดออกมา เห็นห็บมี ลิ้นชกมีน้ำหนักใส่ของไว้ในนั้น เปาเล่งถูจึงให้นักการยกขึ้นมาไว้กังศาล จึงสั่งให้ผู้คุมคุมตัวโจทก์และจาเลย มาพร้อมกัน ฟาเล่งถูจึงถามหอตนทุ้ยว่า หีบลิ้นช้กนี้ใส่สิ่งใดไว้ข้างใน หอนั้นทุ้ยบอกว่าเงินของผู้มีชื่อฝาก ไว้แม่ข้าพเจ้า เปาเล่งถูจึงให้เปิดหีบออกมาตรวจลู เห็นมีหีบหนังสองหีบอยู่ข้างใน เปาเล่งถูจึงถามเมงเหลง ว่า เมื่อลงเรือไปนั้น นอกจากสินค้าแล้วมีสิ่งใดเป็นสำคัญบ้าง เมงเหลงบอกว่า มีหีบหนังสองหีบมียี่ห้ออ้กษร ตัวเด้งเป็นสำคัญอยู่ในหีบ
เปาเล่งถูจึงให้เปิดหีบหนังทั้งสองหีบนั้นออกดู มีอ้กษรตัวเด้งสมคำเมงเหลงบอก กับตรวจดูเงินใน หีบ ๆ ละ ๖๕๐ ตำลึง เงินรวมเป็นเงิน ๑๓๐๐ ตำลึง เปาเล่งถูมีความโกรธยิ่งนักจึงว่า เงินอยู่ในหีบสองหีบ เป็นเงินแบ่งกันแล้ว มึงเป็นผู้ร้ายใจแข็งปากกล้า บ้ดนี๋ไต้ของกลางแล้ว มีงก็ไม่รับ ว่าดังนั้นแล้วสั่งให้นักการ ผูกตีหกสิบทีถามไม่รับ แล้วให้ตีถามต่อไปอีก
หอตนทุ้ยกับฮวยซินไต้ความเจ็บปวดยิ่งนัก สุดที่จะปิดความจริงไว้ไต้ ก็ให้การรับตามความจริง ทุกประการ เปาเล่งถูก็เขียนชื่อประทับตราในคำพิพากษาตัดสิน ให้เอาตัวหอตนทุ้ยกับฮวยชินไปตัดศีรษะ เสียตามกฎหมาย ส่วนเมงเหลงซึ่งไต้ลงทุนไปค้านั้น ทั้งทุนทั้งกำไร รวมเป็นเงิน ๑๓๐๐ ตำลึง ห้กทุนออก แล้ว กำไรนั้นยกให้แม่บุตรภรรยาของหลีเอ็งที่ไปด้วยกับเมงเหลง ซึ่งไต้คายตัวยป็มีออ้ายผู้ร้าย เปาเล่งถู เมื่อชำระความเรื่องผู้ร้ายปล้นนั้นแล้ว ก็ออกจากเมืองโชวจิ๋วตรวจหัวเมืองอื่นต่อไป
เรื่องที่ ๙
มีความว่ายงมืขุนนางนอกราชการผู้หนึ่งชื่อชูอวน ดั้งบานเรือนอยู่ตำบลห้อหนำ แขวงเมืองไซ๓ย ที่ตำบลห้อหนำห่างจากฒืองไซเกียระยะทางห้าลี้ ชูอวนเป็นเศรษรีบริบรณโปด้วยทรัพย์สมบีดเป็นอันมาก
.พ. 11-” -777 “7 : 77ใ .11 “I.ไ- “ *	1
ชูอวนมบุตรชายสองคน คนทิหนังชิ& ชูมากว คนท*องชอชูมาเต บุตรของชูอวนฑิงสองคน กิมิวิชาความร และคุณวุฒิต่าง ๆ ชูม้าโดดั้งโรงรับจ้างเป็นช่าง*ลัก อยู่ตำบ*เลี้ยงจิ๋ว มีภรรยาชึ๋อ นางเล่าส นางเป็นบุตร ของเล่าโตแจ้ มีรูปโฉมลักษณะเป็นอันงามยงนัก นางเล่า*มีบุตรชายด้วยชูม้าโตคนหนึ่งอายุได้ห้าปี อยู่มา ฤดูเดือนสามข้างจีน ในเมืองไชเกียมีงานปีตามรัดและศาลเจ้าดามโคมดามตะเกียงทำซุ้มมีการเล่นต่าง ๆ เป็นที่ประชุมราษฎร ไปนม้สการพระปฏิมากรและเช่นไหว้เทพารักษ์เป็นที่สนุกสนานยิ่งนัก
นางเล่าสีภรรยาซูม้าโต จึงลามารดาของชูม้าโตขอไปลูงานในเมืองไซเกีย ฟ้ายมารดาของชูม้าโด ก็อนุญาตให้นางเล่าสีผู้บุตรสะใภไปลูงานปี นางเล่าสีแต่งด้วเต็มภาคภูมิแล้วจึงชวนนางหมยเฮียงกับเดีย อ้วนก๋ง ซึ่งเป็นคนใช้ไปด้วย
ครั้นเข้าไปถึงในเมือง นางเล่าสีกีเอากระดาษเงินกระดาษทองก้บดอกไม้ธูปเทียนเครื่องสักการ บูชาเข้าไปนมัสการพระพุทธปฏิมากรในรัดงิวซ้วยิ่ กับบ่าวไพร่ด้วยกันทั้งสามคน ครั้นนมัสการพระพุทธรูป แล้ว กีออกจากรัดจะไปเที่ยวดูการเล่นต่อไป แต่บรรดาราษฎรที่มาลูการนั้น แลเห็นนางเล่าสีก็พากัน สรรเสริญว่านางเล่าสีมีลักษณะงามยิ่งนัก ในคืนรันนั้นราษฎรเดินเที่ยวดูการหนาแน่นมากมายเบียดเสียดกัน จึงนางหมุยเฮียง กับเตยอ้วนก๋งกีพสัดกันกับนางเล่าสี นางเล่าสีเหลียวมาลูก็หาเห็นนางหมยเฮียงกับเดีย อ้วนก๋งไม่ นางเล่าสีก็ตกใจเที่ยวเดินค้นหาตามซุ้มตะเกียงโคมก็หาเห็นไม่
ขณะนั้นก็บงเกิดลมพายุพัดมา ซุ้มดะเกียงไฟก็ด้บไปทั้งสิ้น ราษฎรที่มาดูงานก็พากันแตกดื่น เดิน เบียดเสียดกันเพื่อจะกลับบานเรือน นางเล่า*ก็ยืนแอบอยู่หนำโรงร่าน1ริมทางคอยหานางหมุยเฮียงกับเตย อ้วนก๋งอยู่ก็หาพบ่เห็นไม่ ขณะนั้นได้ยินเสียงทหารโห่ร้องแห่นำหน้าเดียวอ้อง พระเจ้าน้องยาเธอของพระเจ้า ข้องยินจงฮ่องเต้ซึ่งเป็นผู้สำเร็จราชการมณฑลเมืองไชเกีย เสด็จไปเที่ยวดูงานกลับมาทางนั้น เดียวอ้องอยู่ บนหลังม้าแลไปเห็นนางเล่าสีมีลักษณะงามยิ่งนัก เดียวอ้องคิดจะใคร่ได้นางเล่าสีเป็นภรรยา จึงหยดม้าตรง หน้านางเล่าสีแล้วจึงถามนางเล่าสีว่า นางคนนี้ม้านเรือนอยู่ตำบลใดแขวงใดจึงมายืนอยู่ที่นี่
ฝ่ายนางเล่าสีได้ฟังเดียวอ้องถามดังนั้น จึงถวายคำนับแล้วทูลลวงว่า ข้าพเจ้าเป็นคนชาวเมือง ดังเกียตามสามีของข้าพเจ้ามาเมืองนี้เที่ยวเดินสูการเล่นเกิดพายุพ้ดมาจึงพลัดกัน ข้าพเจ้าจึงได้ยืนคอยอยู่ที่ นี่กว่าจะพบสามีของข้าพเจ้า
เดียวอ้องได้ฟังนางบอกดังนั้นจึงลวงว่า เวลานี้ก็ดีกดื่นอยู่แล้วจงไปพักอยู่บานของเราก่อน รุ่งขึ้น จึงค่อยกลับเถิด นางเล่าสีได้ฟังเดียวอ้องว่าดังนั้น นางคิดในใจว่าเดียวอ้องเป็นถึงพระเจ้าน้องยาเธอคงจะ ดั้งอยู่ในยุติธรรม และทั้งจะมีความละอายไม่กล้าประพฤติการทุจริตหยาบช้าแก่เรา ทั้งพระองค์เล่าก็เป็น ข้าหลวงพิเศษรักษามณฑลระงับทุกข์ร้อนของราษฎรต่างพระเนตรพระกรรณของพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ นางเล่าสีคิดเห็นดังนั้น และทั้งเป็นการเข้าตาจนอยู่ด้วยจึงตามเดียวอ้องไป ครั้นไปถึงรังของเดียวอ้อง เดียว อ้องจึงให้หญิงเฒ่าแก่สาวไข้พานางเล่าสีเข้าไปพักอยู่ในห้องดีกชั้นใน แล้วเดียวอ้องก็ตามเข้าไปในห้องนั่ง
๑๗๔
เคียงนางเล่าสีแล้วพูดจาแทะโลมว่า เรานี้เป็นพระเจ้าน้องยาเธอของพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเด เป็นผู้สำเร็จ ราชการมณฑลเมืองไชเกียนึ่ วันนึ่ก็เป็นบุญของเค้าจึงได้มาพบปะกับเรา เราเฟ้นเค้ามืลักษณะอ้นงามเรามี ความรักใคร่เค้ายิ่งนัก จะซุบเลี้ยงเค้าเป็นภรรยามิให้น้อยหน้าแก่ชนทั้งปวง
ฝ่ายนางเล่าสีเมื่อได้ฟังเดียวอองพูดจาเลาโลม ดังนั้นก็นั่งกัมหน้านิ่งอยู่ ด้วยกำลังมีความทุกข์ร้อน ถึงบุตรและสามีด้งประหนึ่งว่าเพลิงกาฬมาเผาผลาญอยู่ในทรวงอก คิดจะหาช่องโอกาศหลีกหนีไปให้พ้น ก็ ไม่เฟ้นช่องทางแต่อย่างใด
ขณะนั้น เดียวอองมีความกำเริบร้อนด้วยเพลิงราคะ กลัดกล้มในพระทัยจนไม่สามารถจะยั้งหยุด และรำลึกถึงความอายและพระเกียรติยศได้ ก็ประห้ดประหารโดยกำลังเรี่ยวแรงกระทำความข่มขืนนางเล่าสี สมประสงค์ ฝ่ายนางเล่าสีก็เป็นอ้นจนใจจำยอมต้องตกอยู่ในอำนาจเดียวอ๋อง
ฝ่ายเดียอ้วนก่งกับนางหบุยเฮียงพลัดแก่นางเล่าสี เที่ยวหาทุกหนทุกแห่งก็ไม่พบปะ จึงพากันกลับ บ้านเล่าความซึ่งพลัดก้นให้มารดาสามีของนางเล่าสีฟัง ซูม้าโตกับบิดามารดาซึ่งอยู่เรือนเดียวกันได้ฟังด้ง นั้นก็มีความตกใจเป็นทุกข์ถึงนางเล่าสียิ่งนัก ซูม้าโดกับบ่าวไพร่ซึ่งอยู่ในเรือน ก็แยกบ้ายก้นไปเที่ยวติดตาม ค้นหาก็มิได้พบเฟ้น
อยู่มาว้นหนึ่งคนใช้ของซูม้าโตสืบได้ข่าวว่า นางเล่าสีดกอยู่ในวังเดียวอ๋อง แต่จะเอาเป็นแน่นอน ทีเดียวย้งไม่ได้ ครั้นอยู่มาได้ประมาณลักเดือนหนึ่ง นางเล่าสีซึ่งตกอยู่ในวังของเดียวอ๋อง นางเล่าสีมีความ ทุกข์ร้อนถึงบุตรและชูม้าโด้ผู้สามียิ่งนัก
ฝ่ายหญิงเฒ่าแก่ซึ่งเป็นคนใช้ของเดียวอ๋อง จึงพานางเล่าสีไปที่ห้องทอผ้าแพร และปักเย็บเป็น ลวดลายต่าง ๆ นางเล่าสีเช้าในที่บ้งค้บผิวพรรณก็เศร้าหมองหาปกติเหมือนแต่เติมไม่ เดียวอ๋องเฟ้นดังนั้น จึงถามนางเล่าสีว่า อยู่กับเราเราจะซุบเลี้ยงให้ถึงขนาดจะมาเศร้าหมองด้วยเหตุอ้นใดเล่า
นางเล่าสีได้ฟังดังนั้นจึงทูลว่า ช้าพเค้าคิดถึงสามีกับบุตรของช้าพเค้า เพราะฉะนั้นจึงมีความเศร้า หมอง เดียวอ๋องได้ฟังดังนั้นก็หัวเราะ แล้วเดียวอ๋องจึงสั่งให้ผู้รักษาเมืองเกณฑ์ตามบรรดาพวกช่างไหม มาปลูกกี่ดั้งโรงทอปักในวังของเดียวอ๋อง เพื่อเหตุจะหาผลประโยชน์ของเดียวอ๋อง เดียวอ๋องทราบกิตติศ้พท์ เลื่องลึอกันว่า พวกแช่ชูม้าในเมืองไชเกียนี้ เป็นช่างชำนาญในการปักทอมีเฝีมือเยี่ยมกว่าชาวช่างทั้งหลาย จำจะขอแรงมาช่วยฑอปักในครั้งนี้ ว่าแล้วเดียวอ๋องก็สั่งให้เกณฑ์พวกแซ่ชูม้ามาปักทอ
ฝ่ายชูม้าโดครั้นได้แค้งว่าเดียวอ๋องเกณฑ์ให้ไปทอปัก ชูม้าโตก็ดั้งใจไปเพื่อจะได้สืบข่าวนางเล่าสี ชูม้าโดลามารดาออกจากบ้านไปยงวังเดียวอ๋อง เข้าไปคำนับเดียวอ๋อง เดียวอ๋องจึงให้พวกชูม้าโตไปทอปัก อยู่ที่โรงด้านทิศตะวันออก
ฝ่ายนางเล่าสีอยู่งานเฝ้าเดียวอ๋องอยู่ข้างใน ครั้นแจงพวกชูม้าต้องเกณฑ์มาทอปัก นางเล่าสีคิด เห็นว่าชูม้าโดสามีคงจะค้องถูกเกณฑ์มาทอปักด้วยเป็นแน่ นางเล่าสีเฟ้นเดียวอ๋องเมาสุรานอนหลับสนิทแล้ว นางจึงออกไปยังโรงปักฑอ พบชูม้าโต ชูม้าโดก็จำได้ว่านางเล่าสีภรรยา นางเล่าสีก็เช้ากอดชูม้าโตผู้สามีแล้ว ก็ร้องไห้เล่าความซึ่งไปดูงานพลัดกันกับเดียอ้วนก่งและนางหบุยเอียง จนถึงพบเดียวอ๋อง เดียวอ๋องข่มขืน เป็นภรรยา ให้ชูม้าโตผู้สามีฟังทุกประการ
ฝ่ายเดียวอ๋องค่อยสร่างเมาตื่นขึ้นมาเฟ้นนางเล่าสีไม่ จึงถามหญิงคนใช้ หญิงคนใช้จึงทูลว่านาง เล่าสีออกไปย้งโรงปักทอ เดียวอ๋องได้ฟังดังนั้นก็เดนตามออกไป เฟ้นนางเล่าสีกับชูม้าโตนั่งร้องไห้อยู่ด้วย
*๗(*
กันทั้งสองคน เตยวอองมีความโกรธยิ่งนัก จึงสั่งโห่ทหารขางที่ให้จับต้วชูม้าโต นางเล่าสีกับพวกพ้องขึ้งต้อง เกณฑ์มาด,วยนั้น รวมเป็นสี่คนด้วยกันให้คุมตัวไปฆ่าเสีย แล้วเดียวอ๋องคิดขึ้นมาได้ถึงความชั่วที่ด้วทำว่า ล้าพวกพ้องของชูม้าโตแรื่องจะเกิดความใหญ่ขึ้น จึงสั่งให้ทหารห้าร้อยคนไปล้อมบ้านชูม้าโดจับพวกชูม้าโด ฆ่าเสียทั้งตระกูล แล้วริบฑร้พย์สี่งของเงินทองไปเป็นอาณาประโยชน์ของเดียวอ๋อง แล้วเอาไฟเผาบ้านเรือน ชูม้าโตเสียสิ้น
ขณะนั้นเดียอ้วนกงขึ้งเป็นคนใช้ของนางเล่าสีอุ้มบุตรชายนางเล่าสีอายุได้ ๕ ปี ไปเที่ยวขึ้อของให้ เด็กกิน ครั้นได้ทราบว่ามิเหตุการณ์ขึ้นดังนั้นก็กลับมา เห็นเพลิงไหม้บ้านเรือน ชูม้าโตหมดสิ้นแล้วก็ตกใจ จึงไปถามชาวบ้าน ชาวบ้านบอกเล่าจึงได้ทราบ แล้วพวกชาวบ้านบอกว่าท่านจงรีบออกไปเสียจากตำบลนี้ เกิด หาไม่ภัยจะมาถึงตัวท่าน
เดียอ้วนกังครั้นได้ฟังดังนั้น จึงอุ้มบุตรของนางเล่าสีรีบหนีไปยังตำบลเจียงจิ๋วเพื่อบอกข่าวให้ ชูม้าภัวผู้พื่ของชูม้าโตรู้ความตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ฝ่ายเดียวอ๋องครั้นคุมทหารไปทำร้ายแก่พวกแช่ชูม้าแล้ว กลับมายังสถานที่อยู่คิดขึ้นมาได้อีกโดย วิสัยคนพาลว่า ชูม้ากัวพื่ชายของชูม้าโดอยู่ที่ตำบลเจียงจิ๋วรู้การก็จะเกิดความใหญ่ขึ้น จึงจะต้องกำจัดเสีย ให้สิ้นเชิงจึงจะได้ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว เดียวอ๋องจึงเขียนเป็นหนังสือลับฉบับหนึ่งไปถึงขุนปุนหงี ขุนนาง ฝ่ายกรมเมือง เมืองชวดง ให้ขุนปุนหงเป็นธุระช่วยฆ่าชูม้ากัวเสีย อย่าให้ทันชูม้ากัวไปร้องฟ้องได้ ครั้น เขียนหนังสือแล้วเช้าผนึกมอบให้คนใช้คนสนิทนำไปให้ขุนปนหงี ณ เมืองชัวตง
ฝ่ายขุนปุนหงีครั้นได้รับหนังสือลับของเดียวอ๋องทราบความประสงค์แล้ว ขุนปุนหงีกับพวกพ้อง อ้นสนิทไปยังตำบลเจียงจิ๋วเพื่อจะกำจัดชูม้ากัวตาคำสั่งของเดียวอ๋องทุกประการ
ฝ่ายชูม้ากัวดั้งโรงด้าขายฑอปักอยู่ตำบลเจียงจิ๋ว ครั้แอยู่มาในราตรีหนึ่งชูม้ากัวนิมิดเห็นว่า ชูม้าโด ทั้งครอบครัวอพยพพากันมาหาชูม้ากัว ชูม้ากัวเห็นมีโลหิตอาบมาทุกด้วคนแล้วก็ตกใจตึ๋น คิดเห็นว่าความ ฝันนี้วิปลาสยิ่งนัก ครั้นรุ่งเช้าชูม้ากัวจึงไปทำนายฝันต่อซินแสหมอดู ซินแสหมอดูจึงทำนายว่า ความฝันของ ท่านนี้ด้นมือร้ายนัก ล้าปลายมือนั้นท่านจะมีความเจริญ
ครั้นซินแสทำนายแล้ว ซม้ากัวก็กลับมาบ้านมีความวิตกยิ่งนัก ชม้ากัวก็ขึ้นม้าออกจากตำบล
- 1 ฯ.. ๐V	1.-!	-4*	*11	-1	2	. V	รุ- V
เจยงจวกลับมาบ้านเติมเพ!แะถามข่าวทุกขสุขของบิดามารดา ครนถังตาบลม้าเหลงเตยนพบเตยอวนกงอุ้ม บุตรชูม้าโตมา ชูม้ากัวยังไม่ทันจะถามช้อความทุกข์สุข เดียอ้วนกังก็ร้องไห้ เล่าความที่เดียวอ๋องกระทำการ หยาบช้าสาหัส ให้ได้ความเดือดร้อนยากแคนให้ชูม้ากัวฟังทุกประการ ชูม้ากัวก็ลงจากหลังม้าร้องไห้จนเป็น ลมสลบไป ครั้นได้สติฟันขึ้นมาแล้วจึงพาเดียอ้วนกังไปยังเมืองกัยฮงหู จะทำฟ้องร้องต่อเปาเล่งกู พบ ขุนปุนหงมาจากเมืองช้วดั้ง พวกของขุนปุนหงีแลเห็นชูม้ากัวก็รู้จักจำได้ จึงไปแจ้งความแก่ขุนปุนหงี ขุนปุนหงีจึงสั่งให้จับด้วชูม้ากัวเข้าไปยังเมืองกัยฮงหู ขุนปุนหงีจึงพูดพาลว่า ชูม้ากัวเด็นด้ดหน้าฉานของ ขุนปุนหงี จึงให้บ่าวไพร่ของตัวทุบดีชูม้ากัวจนแน่นึ่งไปไม่มีลมหายใจเช้าออก แล้วกลับสะตุงตกใจกลัวว่า เปาเล่งกูจะรู้เรื่องแล้วก็จะเกิดความใหญ่โตขึ้น ครั้นคิดดังนั้นแล้ว จึงให้พวกพ้องบ่าวไพร่ของตนเอาเข่งใหญ่ ใส่ศพชูม้ากัว แล้วเอาผลมะพูดใส่ถมทับช้างบน แล้วให้หามลงไปท่าน้ำเพื่อจะทิ้งลงในน้ำ แต่ยังไม่ทันจะถึง ท่านา
ฝ่ายเปาเล่งกูในรันนั้น ไม่มีความสบายใจเผอิญให้เกิดความรำคาญ จึงขึ้นม้าออกจากเมืองเพื่อจะ
๗๖
ไปเห็นเล่นให้สบายใจ พอถึงประตูข้างทศคะร้นตกจะแยกไปทางยิ่น เผอญม้าที่เปาเล่งถูขี่ไปนั้นทำพยศหา ไปไม่ เปาเล่งถมความโกรธจงสงแสั ม้าก็ไม่ไป เปาเล่งถูเฉลียวใจคืตว่าม้านี้เคยขี่มาเนองน์คย์ ไม่เคยที่จะ ทำพยศลี้อดึงดังนี้เลย ชะรอยร้นนี้จะม่เหคอย่างไรเป็นแน่ ครั่นห็ดเห็นดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูกลงจากมาเขานั้ง พักอยู่ใด้ร์มไม้ริมทางด้นหนึ่ง แล้วจึงใช้ให้เคยเหลงกับเดียวโอ้ว ไปเที่ยวสอดแนมข้บชาบฟังข่าวคราวร้ายค ของราษฎร คามโรงสราและโรงน้ำชาและโรงข้าวแกงไนบริเวณใกล้เคยงเหล่านั้น
ครั่นเคียวเหลง เดียวโอ้วเที่ยวไปเห็นคูคามถนน เห็นคนหามเข่งผลมะพูดมาคงนั้น จงกลับมาแจง ความแก่เปาเล่งถู เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงสั่งให้เดียเหลงกับเดียวโอ้วไปเอาด้วผู้หามเข่งมาทั้งเข่งด้วยจึงถาม ว่า หามอะไร จะไปขางไหน มาแล่ไหน ผู้ที่หามคกใจกล้วด้วยเป็นการไม่ดึ ก่บอกว่าผลมะพูดที่โรงพักของ ขุนปุนหงีนายข้าพเจ้าเห็นกองอยู่เกสี่อนกลาดมากมายนัก จึงให้ข้าพเจ้าเอาใส่เข่งเพื่อจะหามเอาไปทิ้งเสย ไนแม่น้ำ
ฟาเล่งถูฟัจารณาคูสิหนาคนหามเข่งทั้งสี่คนไม่ปกห็ และทั้งเห็นเข่งนั้นใหญ่โตมาก เก่อบจะม้สี่งใด สักอย่างหนึ่งหมกอยู่ในผลมะพูดนั้น คดเห็นดังนั้นแล้วจึงอุบายพูดว่า ฮหยิน ภรรยาของเราพอใจอยากกิน ผลมะพูด เจ้าทั้งสี่คนจงหามไปชายไห้แก่ภรรยาเราที่บาน
ฝ่ายคนหามเข่งสี่คนได้ฟังเปาเล่งถูบอกดังนั้น ก็ยิ่งสะทกสะห้านครั่นคร้ามดกใจกล้วยิ่งนัก แล่จน ใจด้วยขคมได้ ก็จำใจหามเข่งมะพูดนั้นไปกังบานเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงไห้เทผลมะพูดนั้นออกจากเข่ง เห็น ศพคนอยู่ไนกันเข่งนั้น เปาเล่งถูจึงถามผู้หามเข่งว่า เหคุไดจึงมีศพคนดายอยู่ในเข่งฉะนี้ จงไห้การไปคาม จริง อ้าอำพรางไร้เราจะทำโทษไห้ถึงสาห้ส
ฝ่ายผู้ที่หามเข่งทั้งสี่คนดกใจกลวด้วสี่น่ ก็ให้การดามความด้คกัจริงทุกประการ ที่ขุนปุนหงีกระทำ ไห้ชุม้ากัวถึงแก่ความคายนั้น เปาเล่งถูจึงไห้เคยเหลง เคยวโอวไปเอาด้วขุนปุนหง เตียเหลง เดียวโอ้วจึงให้ คนหามเข่งนำไปเอาด้วขุนปุนหงมาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงสั่งให้ผู้คูมจำชงไร้
ฝ่ายเดียวอ้วนก่งเมื่ฮไปกับชุม้ากัวถึงเมืองกัยองหแล้ว ชุม้ากัวไปยึ่นฟ้องล่อเปาเล่งถูก็หายไปหา เห็นกลับมาไม่ เคยอ้วนก่งจึงไปกังหอกลองที่สำหรับราษฎรมีทุกข์ร้อนจะได้ดีร้องเรื่องราว เคยอ้วนก่ง1จง ดึกลองสัญญานั้นชึ๋น
ฝ่ายเปาเล่งถูครั่นได้ย์นกลองสัญญาดังนั้นแล้ว จึงสั่งคนไข้ให้ออกไปนำคัวผู้ดีกลองเข้ามาหา เปาเล่งถู คนไข้จึงออกไปนำด้วเดียอวนก่งเข้ามาหาเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามว่ามีผู้!คกคขี่ข่มเหงแล่อย่างไค หรือ จึงได้ดึกลองสัญญานี้ขี่น
เตียอ้วนก่งจึงวางเด็กซึ่งเป็นบุตรของชูม้าโดลงจากมีอ่ แล้วจึงคุกเข่าลงคานับแจ้งความ ซึ่งเดียว อ์องพระเจ้าน้องยาเธอกระทำร้ายฆ่าชูม้าโตทั้งตระกูล จนถึงเดียอ้วนก่งเลี้ยงดูบุตรของชูม้าโตและไปหา ชูม้ากัวพากันมาฟ้องและหายไปไม่เห็นชูม้ากัวกลับมา ทั้งแล่ด้นจนสิ้นความให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูจึงไห้คนไข้นำเคยงอ้วนก่งไปคูศพชุม้ไกัววำจะไข่หรือมีไข่ เคยอ้วนก่งไปถึงเห็นศพ ชุม้ากัวหนำคากังสดอยู่เหมือนเป็น เดียอ้วนก่งก็ร้องไห้รำพันไปล่าง ๆ
เปาเล่งถูฟัเคราะห์คูศพชุม้ากัว เห็นกังสตใสอยู่ชะรอยจะกังไม่สิ้นชีวิตทีเดียว จะเป็นแต่สลบไป เทำนั้น เปาฟงถูจึงให้จดเทียนทั้งเครื่องสักการบูชาไปกังศาลเทพารักษ์ที่ศักดิ์สิทธิ์ อธิษฐานว่าก้าชูม้ากัวผู้นี้ กังไม่ถึงแก่ความคาย ก็ขอให้ฟันคืนมาเป็นโจทก์อีกชั้นหนึ่ง ข้าพเจ้าจะได้ชำระคดีเรื่องนี้ต่อไป ครั่นอธิษฐาน
๑๗๗
แล้ว เปาเล่งถูก็กลับมาบาน ในคืนวันนั้นชูม้ากัวก็กลับดึ่เนคืนชีวิต เปาเล่งถูมีความยินดียิ่งนัก จึงให้ซินแส หมอยารักษาชูม้ากว หายเป็นปกติแล้ว เปาเล่งถูจึงถามชูม้ากัว ชูม้าก้วก็รองไห้เล่าความที่ขุนปุนหงีคบคิด กับเดียวอำงทำร้ายแก่ชูม้ากัวให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาฟงถูได้ฟังดังนั้น จึงพูดแก่ชูม้ากัวว่า ท่านจงรักษาด้วอยู่ในบ้านข้าพเจ้าก่อน แล้วข้าพเจ้าจะ ชำระให้ท่าน อย่ามีความวิตกเลย พูดแล้วเปาเล่งถูก็กลับไปที่อยู่ จึงกระซิบสั่งความล้มเป็นกลอุบายให้แก่ นางหลีแหยิน กับเตยเหลง เดียวโล้วให้กระทำดามความคิดของเปาเล่งถู แล้วเปาเล่งถูก็กระทำเป็นป่วยอยู่ หลายร้น
ฝ่ายพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงทราบว่าฟาเล่งถูป่วย จึงรับสั่งให้ขุนนางตำแหน่งหมอ ออกไป ตรวจดูโรคของฟาเล่งถูก่อน ถาหนักหนาจริงแล้ว พระองค์จึงจะได้เสด็จออกไปเยี่ยมเปาเล่งถูต่อภายหลัง ฝ่ายขุนนางตำแหน่งหมอ ก็ออกไปย้งเปาเล่งถูตามรับสั่ง ครั้นถึงเมืองกัยฮงหูแล้วก็เข้าไปจะตรวจดูโรคเปา เล่งถูตามรับสั่ง
ฝ่ายนางหลีแหยินภรรยาเปาเล่งถู ครั้นเห็นขุนนางข้าหลวงฝ่ายแพทย์มาจากเมืองหลวงก็ด้อนร้บ จัดที่ให้พักตามสมควรแล้ว ขุนนางหมอจะขอเข้าไปตรวจดูโรคเปาเล่งถู นางหลีฮูหยินจึงห้ามไร้ว่า โรคของ ท่านผู้ลามีของข้าพเจ้านั้นป่วยวิปลาสนัก ถ้าถูกต้องเนื้อดัวเข้าแล้ว ก็มีอาการให้เจ็บปวดกระสับกระส่าย ร้อนรน จะต้องเอาเส้นด้ายผูกข้อมือให้ท่านตรวจดูลม เหมือนเช่นที่ท่านตรวจโรคนางข้างในที่เป็นสนมจึงจะ ได้ ว่าดังนั้นแล้วนางหลีแหยินจึงเอาเส้นด้ายผูกข้อมือเปาเล่งถูข้างละเส้นให้หมอตรวจ หมอก็แมะจับเส้น ด้ายที่ผูกข้อมือเปาเล่งถู ก็เห็นว่าชีพจรเดินเต้นยิงเป็นปกติอยู่ ลมชีพจรมืได้วิปลาสเลียหายแด่อย่างใล ครั้น ตรวจดูแล้วขุนนางหมอก็คำนับลาเปาเล่งถู และนางหลีแหยินกลับเข้ามาเมืองหลวง
ครั้นข้าหลวงกลับไปแล้ว เปาเล่งถูจึงสั่งนางหลีฮูหยินภรรยาว่า ถ้าเรากระทำดายแล้วเจ้าจงรีบเข้า ไปเฝ้าพระเจ้าแผ่นดิน กระทำเป็นเศร้าโคกเสียใจทูลว่าเราตายแล้ว ถ้าพระเจ้าแผ่นดินทรงถามว่า เราเมื่อ ก่อนจะใกล้ดายได้สั่งเลียไร้ว่ากระไรบ้าง เจ้าจงกราบทูลว่า เราได้สั่งไว้ขอให้เดียวอองซึ่งเป็นพระเจ้าน้องยา เธอ เป็นผู้ดั้งอยู่ในยุติธรรมและซื่อสัตย์กดัญญูด่อแผ่นดินนั้น สมควรว่าราชการแทนตัวเราต่อไปได้ นาง หลีฮูหยินก็ร้บคำสั่งของเปาเล่งถู ถึงนำตราตำแหน่งเอขุนล้านเข้าไปเฝ้าถวายตราคืน แล้วก็ร้องไห้กราบทูล พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ว่า เปาเล่งถูสามีของข้าพเจ้าถึงแก่กรรมไปเสียแล้ว
ขณะนั้น แต่บรรดาขุนนางข้าราชการฝ่ายทหารพลเรือนเฝ้าอยู่พร้อมกันในที่นั้น ได้ฟังนางหลี ฮูหยินภรรยาเปาเล่งถูกราบทูลว่าฟาเล่งถูถึงแก่กรรมเสียแล้ว ต่างคนต่างสำคัญว่าจริงก็พากันเศร้าโศกสลด ใจลงเป็นล้นมาก
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเตจึงตรัสถามว่า เปาเล่งถูเมื่อจะตายนั้นได้สั่งเลียไร้ประการใดบ้างหรือไม่ นางหลีแหยินก็ทูลตามตำเปาเล่งถูซึ่งสั่งไร้นั้นให้พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงทราบทุกประการ นางหลี๏หยิน ถวายตราสำหรับยศคืนแล้ว ก็ถวายบ้งคมลากลับมายิงเมืองกัยองหู
ฝ่ายพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงพระกันแสงอาสัยเลียตายเปาเล่งถูยี่งนัก ครั้นสร่างความโศกแล้ว พระองค์จึงพระราชทานเครื่องเซ่นให้หันอำงซึ่งเป็นพระญาติพระวงศ์กับขุนนางรองเสนาบดีนำเครื่องเซ่นไป เซ่นศพเปาเล่งถูตามธรรมเนียม แล้วจัดให้ขุนนางเป็นข้าหลวงถือหนังสือรับสั่งออกไปยิงเมืองไชเถีย ไห้ เดียวอองกลับเข้ามาเฝ้าจะได้รับตราดั้งตำแหน่งเฮขุนล้านแทนเปาเล่งถูต่อไป
๑๗๘
ฝ่ายเดียวออง ครั้นเฟ้นข้าหลวงถือหนังสือรับสั่งมาก็ตั้งโต๊ะบูชารับหนังสือรับสั่ง แล้วจึงได้รู้ว่าเปา เล่งถูตาย โปรดให้เดียวอองเป็นที่แทนเปาเล่งถูต่อไป เดียวอองมีความยินดียิ่งนัก กลงเรือออกจากเมือง ไซเกียระยะทางสองวันถึงเมืองตังเกี๋ย จึงเข้าไปเฝ้าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต่จึง พระราชทานตราสำหรับยศเอซุนอ้านให้แก่เดียวออง เดียวอ้องมีความยินดียิ่งนัก จึงถวายบังคมลาลงเรือไป ยังเมืองกยองหู ตามบรรดาโรงร้านตึกเรือนเอาผ้าแดงและแพรสีดาดหน้าร้านโรงเรือนตึกคอยรับเดียวอ้อง ทุกบ้านเรือนราษฎร
ครั้นเดียวอ้องเข้าไปถึงบ้านเปาเล่งถู เห็นกระดาษเขียวเขียนอักษรด้วยฝ่นขาวปีดไว้ทุกช่องประตู เดียวอ้องเห็นดังนั้นมีความโกรธ จึงตวาดเอานางหสีฮูหยินว่า เปาเล่งถูก็ตายแล้ว เหตุใดจึงไม่เอาศพไปฝัง เสียตามธรรมเนียม ยงเอาศพไว้ในบ้าน ๆ นี้ก็หาใช่บ้านข้องของท่านไม่ ตึกหลวงก่อสรางไว้เป็นก่งล้วน สำหรับข้าราชการจะได้มาพ้กอยู่รักษาราชการ เรามาถึงเมืองนี้ราษฎรชาวบ้านร้านตลาดต้อนรับเอาผ้าแดง ดาดให้พรข้ยมงคลแก่เรา ท่านกระทำเช่นนี้หาถูกต้องแบบแผนธรรมเนียมไม่
ฝ่ายเปาเล่งถูแต่งตัวเต็มยศเดินออกมาจากห้อง ร้องตวาดขึ้นด้วยเสียงอันด้ง เป็นข้ออาณ้ดิสัญญา ให้ไพร่พลทหารซึ่งรักษาเปาเล่งถูอยู่นั้นรู้ก็ปีดประตูจวนเสียทั้งสี่ต้าน เดียวโฮ้วอับเดียเหลงกีตรงเข้าจับตัว เดียวอ้องเปสี่องเครื่องยศออกจากตัว แล้วเอาเครื่องจาครบมาจำเดียวอ้องไว้ แล้วหามเอาหีบหลวงสำหรับ ใส่ศพนั้นไปเผาเสีย เปาเล่งถูจึงเชิญลายพระราชหัตถ์ของพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ซึ่งทรงพระอนุญาตให้ อาญาสิทธิ์นสำหรับลงโทษเสนาบดีขุนนางผู้ใหญ่ และเจ้านายมีกรมและหากรมมิได้ ซึ่งกระทำความผิดไต้ ทั้งสี่นวางไว้บนโต๊ะเครื่องบูชา แล้วเปาเล่งถูขึ้นนั้งบนที่ว่าราชการ แล้วสั่งให้ผู้คุมคุมตัวซุนปุนหงี และ ชูมาก้วโจทก์มาพร้อมกันแล้ว เปาเล่งถูจึงถามเดียวอ้องว่า ตัวท่านมียศใหญ่เป็นถึงพระเจ้าน้องยาเธอ ตระกูลอันสูงประเสริฐ แล้วเหตุใดท่านจึงประพฤติตนเป็นคนพาลอันร้ายกาจ ตุจบุคคลอันหาตระกูลมิได้ ข่มขืนภรรยาของเขาแล้ว ยังมิหนำซ้ำฆ่าเขาเสียจะให้สี่นโคตร แล้วริบเอาเงินทองทรัพย์สมบัติของเขาไป เป็นอาณาประโยชน์ของตน และเผาบ้านเรือนของเขาเสียด้วย จริงหรือหามิได้ จงรับเสียโดยดีอย่าให้ต้อง เฆี่ยนตึแเข
เดียวอ้องได้ฟังเปาเล่งถูช้กถามดังนั้นกีให้การปฏิเสธไม่รับ เปาเล่งถูจึงให้ผู้คุมคุมตัวซุนปุนหงี มาถามด้วยเรื่องฆ่าชูมาอัวตายนั้น ซุนปุนหงิกีรับเป็นสัตย์ ช้ดทอดถึงเดียวอ้องว่ามีหนังสือมาให้ฆ่าชูบ้าอัว เปาเล่งถูว่าท่านประพฤติผิดท่าการชั่วทุจริตถึงเพียงนี้ สืบสวนทวนพยานชาวบ้านร้านตลาดกีไต้ ความจริงสมโจทก์หาทั้งสิ้น ท่านไม่รับแล้วจะทนอาญาแผ่นดินไต้กีสูดแล้วแต่ท่าน ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูกี สั่งให้นักการผูกเดียวอ้องเข้าดีตามอาญา เดียวอ้องเจ็บปวดทนมิได้กีรับเป็นสัตย์ดามจริงที่ดนไต้กระทำนั้น ทุกประการ
เปาเล่งถูจึงพีพากษาตัดสินลงโทษเดียวอ้องอับซุนปุนหงี ให้ริบเอาฑรัยฟสมบัติเป็นของหลวง กึ่งหนึ่ง กึ่งหนึ่งให้แก่เดียวอ้วนก่งซึ่งมีความกตัญญูต่อนาย จะได้เสี่ยงบุตรของชูบ้าโตอับนางเล่าสีสีบตระกูล ต่อไป แต่ส่วนตัวเดียวอ้องอับซุนปุนหงินั้น ให้ทหารคุมตัวไปฆ่าเสีย แล้วเปาเล่งถูจึงท่าเรื่องราวถวาย ใจความว่า ด้วยโทษของเดียวอ้องอับซุนปุนหงิอับล้อยคาสำนวนโจทก์หา จำเลยให้การ สืบพยานเบิกความ สมรับเป็นสัตย์นั้นสอดเข้าชองผนีภแล้ว เปาเล่งถูกีกลับเข้าไปเฝ้าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทูลถวายเรื่องนั้น พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ตรัสว่า เราไม่รู้เลยว่าท่านท่ากลอุบาย เราเข้าใจว่าท่านถึงแก่ความตายไป
๑๗๙
จริง ๆ เรามีความเสียดายท่านดุจดังว่าแขน1ชาย,ขวาของเรา,ขาดออกไปจากกายเราทง*อง*ชาง ซึ่งเดียวอ้อง น้องเราประพฤติชั่วทาการทุจริตเป็นเสี้ยนหนามแผ่นดิน ให้ราษฎรได้ความเดือดร้อนในอ้นใช่ที่ ท่าน พิจารณาไต่สวนได้ความจริง ฆ่าเสียตามกฎหมายนั้น เราไม่มีความอาลัยในเตียวอ้องอันเป็นคนทุจริตนั้นเลย
ประเทศใด เมืองใดที่มีขุนนางซื่อตรงสจริตตั้งอยู่ในยุติธรรม เอาใจใส่สอดส่องทุกข์ของอาณา ประชาราษฎร และเอาธุระราชกิจการบ้านเมืองทั่วถึงรอบคอบ เป็นที่เบาพระท้ยและเป็นที่วางพระท้ยของ พระเจ้าแผ่นดินและวางใจของราษฎรดังท่านแล้ว ราษฎร,ในประเทศบ้านเมืองนั้นย่อมมืแด่ความสุขและทั่งจะ มีความเจริญแก่บ้านเมืองขึ้นด้วย พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ตรัสดังนั้นแล้ว กิพระราชทานเงินทองและเสื้อยศ อย่างสูงให้แก่ฟาเส่งถู แล้วกิเสด็จเ1ขา
ความเรื่องนี้ควรที่กุลบุตรอันบ้งเกิดมาในภายหลังเมือไล้ยินได้พิงแล้วฉะนี้ จะห้องมืหริโอดดัปปะ สะตงกอัวต่อโทษ และมีความอายอันจะยินอยู่ชั่วกลปาวสาน ดุจเดียวอ้องน้องพระเจ้าข้องยินจงอ่องเห้ทำ ความชั่วไว้ช้านานชื่อเสียงอังประจานอยู่จนทุกวันนี้ เหตุเดิมกิเกิดขึ้นเพราะสดริรูปงามเป็นมล ครั้นเมือ ลุอำนาจแก่ความรักดังนั้นในชั้นที่สอง ซึ่งต่อมาแต่ความโง่ด้วยโมหคดิแดกแยกออกผลผลเป็นไปด้วยโฑสจริต ติดฆ่าเขา หากมีเปาเล่งถูผู้ประเสริฐดีทั่งความรู้และความตรงองค์วจารณ ทั่งได้รับพระราชทานพระบรม ราชานุญาตของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินแม้หาไม่ไหนจะล่วงรู้ถึงความชั่วทุจริตของผู้เป็นเจ้านายอันมือำนาจมาก เช่นนั้น ควรเราท่านผู้พิงผู้อ่านจะจดจำและวิจารณ!,นสรรพกิจ นึกว่าเป็นศิษย์ท่านเปาเล่งถูดูจะสมควร เป็น ความดีความเจริญแก่โรงศาลบ้านเมืองมาก ตามสมัยและเวลาเช่นนี้
เรื่องที่ ๐๐
มความว่าที่ตำบลศเถาดิ้น แขวงเมืองเตงจิ้ว ไนตำบลนั้นราษฎรดั้งบ้านเรือนอยู่ทั้งสองฝ็งแม่น้ำ เป็นอันมาก ราษฎรตำบลนั้นทำมาหากินด้วยการปาณาต์บาตเป็นพน ผู้ที่จิตเป็นพาลนั้นมาก ผู้ใจบุญ ประกอบไปด้วยเมตตาจิตนั้นน้อย ที่ตำบลดิ้นดั้งฝ็งตะวันออกนั้นอังมีเศรษ!อยู่คนหนึ่งแช่1ชุ่ยซึ้อเต์ยงเก่เป็น คนดั้งอยู่ไนยุต์ธรรม ประกอบไปอัวขเมตตาจิต ชุ่ยเตียงเก่เศรษฐีมีภรรยา1ซื่อนางเตียสีเชง มีบุตรด้วยกันคน หนึ่งเป็นโกย1ชื่อ1ชุ่ยเอัง ชุ่ยเข้งอายุไดสบแปดปี มีลักษณะงามและมีกิริยาเรียบร้อย เล่าเรียนหนังสือรู้ลึกซึ้ง เศรษฐีผู้บิดามารดามีความรักใคร่ยิ่งนัก
ย้งมีหลวงจีนผู้วิเศษรูปหนึ่ง สำนักอยู่เขาชำไทํช้ว อยู่มารันหนึ่งหลวงจีนนั้นออกจากสานักไปถึง ตำบลดิ้นดั้ง หลวงจีนผู้วิเศษนั้นรู้ว่า เศรษฐีเป็นผู้ใจบุญประกอบไปด้วยความเมตตาจิต หลวงจีนผู้วิเศษจึง แวะเข้าไปยงบ้านเศรษฐีขออาหารเจกิน
ปายเศรษฐีครั้นทราบว่าหลวงจีนมาหา ก็แล่งต้วน่งห่มโดยสุภาพเรียบร้อยออกมาต้อนรับ เชิญ หลวงจีนผู้วิเศษไหนั้งที่อันสมควร แล้วชุ่ยเดียงเก่เศรษฐีจึงถามหลวงจีนว่า ท่านสำนักอยู่ตำบลไต บัดนี้ท่าน มาหาข้าพเจ้าด้วยธระประสงค์สงไตหรือ ข้าพเจ้ามีความยินดียิ่งนัก ว่าดังนั้นแล้วซ่ยเตยงเก่จึงสงให้พ่อครัว รัตอาหารเจมาเลี้ยงหลวงจีน ครั้นหลวงจีนกินอาหารแล้วจึงแรังความแก่เศรษฐีว่า ข้าพเจ้าพำนักอยู่ที่เขา ชำไท่ข้ว มาหาท่านรันนี้ด้วยทราบเหตใหญ่อย่างหนึ่ง ขอท่านได้อนุญาตให้แก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะซึ้แจงให้ ท่านฟัง ช์ยเตยงเก่ได้ฟังหลวงจีนบอกดังนั้น จึงฆกมี&ซึ้นคำนับแล้วว่า ท่านจะมีธระเหตการณ์อันไตจงบอก เกิด ข้าพเจ้าอนุญาตให้
หลวงจีนผู้วิเศษจึงบอกว่า ข้าพเจ้าทราบอย่ว่าท่านเป็นคนใจบุญใจกุศลประกอบไปด้วยเมตตาจิต
V	V	ะ 2 V*	.2, 1	*		-,12	*	.	2	V *
ขาพเจามาทงนหวงจะบอกไหท่านทราบเหตรายอนเกิดขน ด้วยราษฎรดาบลนจะตายด้วยนาแตงหลากลงมา จากเหนือ จะท่วมปานเรือนราษฎร ราษฎรจะพากันจมน้ำตายเป็นอันมาก ท่านจงรัตหาเรือไวสำรอง เมื่อ เวลาน้ำท่วมมาจะได้อาศัย	เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงได้มาแจ้งความแก่ท่านให้ทราบไว้ก่อนจะได้คดอ่าน
ตระเตรียม
ช์ยเตยงเก่ได้ฟังดังนั้นกิตกใจ จึงคามหลวงจีนต่อไปว่า น้ำแดงซึ้งจะมาท่วมนั้นจะมีกำหนดรันไต เตอนไตเป็นแน่ หลวงจีนบอกว่า ส์งโตศ์ลาที่ตำบลตลาดโป็เด้กพงนั้นเป็นที่กำหนตล้งเกต ถาสงโตนั้นมี โลห่ตไหลออกมาจากตาเมื่อไตแล้ว น้ำจะท่วมมาเมื่อนั้น
ชุ่ขเตยงเก่ได้ฟังนั้นจึงว่า ข้าพเจ้าจะตองปาวร้องให้ราษฎรไนตำบลที่ใกล้เคยงก้บข้าพเจ้ารู เขาจะ ได้เตรียมเรือแพไร้ท่า เมื่อเวลาน้ำท่วมจะได้อาศัย
หลวงจึนผู้วิเศษ เมื่อได้ฟังช์ยเตยงเก่ว่าดังนั้นกิห่วเราะแล้วจึงพตว่า ราษฎรตำบลนี้นอกจากท่าน แล้ว ล้วนแต่คนใจบาปหยาบช้าทั้งสน ท่านจะไปบอกเล่าแก่เขานั้น เขาจะเซึ้อกิอฟังคอยคำของท่านหรือ ซึ้ง น้ำจะท่วมมาทั้งนี้กิเป็นเพราะเคราะห่กรรมของราษฎรทั้งหลาย หากให้เป็นไปโตยยถากรรมของเขา แต่ด้ว ท่านนี้จะใอตจากความตายเพราะน้ำท่วมนี้แล้ว แต่กระนั้นเคราะห์ของท่านกิยงจะมีมากิงอก กระทำให้ท่าน ได้ตวามเตอดร้อนอันเป็นที่ยิ่ง
๏๘๑
ชุ่ยเคยงเกัใต้ฟังดังนั้น จึงถามต่อไปว่า ซึ่งท่านทำนายว่าข้าพเจ้ามีเคราะห์ร้าย จะกระทำให้ ข้าพเจ้าถึงแก่ความตายหรือไม่ หลวงจีนบอกว่า อ้นความสุขและทุกข์นั้นเป็นคู่ก้น ย่อมเป็นธรรมดาของเรา ท่าน ท่านจงหยิบกระดาษกับพู่กันมาให้ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะเขียนอ้กษรไว้ให้แก่ท่าน ต่อภายหน้าท่านจึงจะรู้ ได้เอง
รุ่ยเตียงเท่ได้ฟังดังนั้น จึงหยิบกระดาษกับพู่กันและหมึกมาให้หลวงจีน หลวงจีนเขียนอักษรเป็น คำโคลงให้ไร้สี่บาท บาทด้นใจความว่า เทียนเหียงอั้งจ้ยลัวงเล่า บาทสองว่า รุ่ยป็ตเสี่ยงอ้วนโปยิกงิว บาท สามว่า จี่อิวหยินหลายฮิวโก๊ทุ่น บาทสี่ว่า อึนเสงยอนเด๊กกำล้าง แปลเป็นภาษาไทยว่า นาแดงหลากลงมา จากเหนือท่วมบ้านราษฎร ก็เพราะเทพยดาและเวรกรรมหากให้เป็น ก้าพบส้ดว์แล้วจงช่วยขีวิดอ้ตว์ ล้ดร้ นั้นย่อมจะรู้คุณ แม้ว่าพบมนุษย์ปุถุชนแล้วจงเมินเฉยเสียเถิด อย่าได้กระทำคุณเลย ล้าท่าคุณแล้ว คุณนั้น จะกลับบูชาโทษให้ ครั้นหลวงจีนแต่งโคลงแล้วก็ส่งคำโคลงให้แก่ซุ่ยเตียงเท่ รุ่ยเตียงเท่อ่านดูแล้วก็ฉงน คิด คำโคลงนั้นไม่แจ้งว่าจะออกความประการใด จึงถามหลวงจีน หลวงจีนจึงบอกว่า ท่านไปภายหน้าก็คงจะรู้ ว่าดังนั้นแล้วหลวงจีนผู้วิเศษจะลารุ่ยเตียงเท่ไปสู่สำนัก รุ่ยเตียงเท่จึงเอาเงินสิบดำสีงให้แท่หลวงจีนผู้วิเศษ เป็นค่าเสบียงเดินทาง
หลวงจีนผู้วิเศษไม่ร้บเงินแล้วว่า ข้าพเจ้าบวชเรียนจำศีลภาวนาอยู่ดามเขาและป่าหาความสุข ปราศจากทรัพย์สินเงินทอง ซึ่งท่านจะให้ข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้าขอบใจท่านยิ่งนัก แต่ทรัพย์ของท่านนั้นท่าน จงเก็บไร้ จะได้เลี้ยงบ่าวไพร่ของท่าน ว่าดังนั้นแล้วหลวงจีนผู้วิเศษก็ลากลับไป
รุ่ยเตียงเท่จึงเข้าไปไนตีกชั้นใน เล่าความซึ่งหลวงจีนบอกเหตุร้ายว่าน้ำจะท่วมนั้นให้นางเตียสีเซ้ง ภรรยาฟังทุกประการ แล้วชุ่ยเตียงเท่เศรษฐีจึงเรียกช่างมาต่อเรือเตรียมไร้ ๒๐ ลำ จะได้บรรทุกสี่งของและ บุตรภรรยาข้าทาสลงในเรือเมื่อเวลาน้ำท่วม ในขณะเมื่อช่างต่อเรืออยู่นั้น ราษฎรไปมาได้แลเห็นดังนั้น จึง ถามชุ่ยเตียงเท่เศรษฐีว่า ท่านให้ช่างต่อเรือมากมายหลายลำฉะนี้เพื่อประสงค์อ้นได รุ่ยเตียงเก่ก็เล่าบอก ตามความที่หลวงจีนผู้วิเศษมาบอกนั้นให้ผู้มาถามฟังทุกคน ราษฎรตำบลนั้นได้ฟังรุ่ยเตียงเก่บอกดังนั้น ก็พากันห่วเราะหามีความเชื่อถือไม่ รุ่ยเตียงเท่จึงไชให้เหลาโอวซึ่งเป็นคนไข้ไปคอยตรวจดูสิงโดศิลาที่ตำบล ตลาดนั้นเป็นนืดย์ ราษฎรชาวโรงร้านเห็นเหลาโอวมาตรวจดูสิงโตนั้นทุก ๆ ร้น จึงถามเหลาโอวว่า ข้าพเจ้า เห็นท่านมาตรวจดูสิงโดทุกวันนั้นเพื่อประสงค์ด้วยเหตุอ้นใด เหลาโอวคนไข้ของเศรษฐีจึงบอกว่า ล้าสิงโด ด้วนี้มีโลหิตไหลออกจากนัยดดาเมื่อไดแล้ว น้ำจะท่วม ราษฎรจะพากันจมน้ำตายเป็นอันมาก เพราะฉะนั้น นายข้าพเจ้าจึงให้ข้าพเจ้ามาคอยตรวจดูอยู่เสมอ ๆ ล้าสิงโตมึโลหิดไหลออกจากนัยน์ตาเมื่อใดแล้วจะได้ขน สิ่งของบรรทุกบุตรภรรยาข้าทาสลงเรือ จึงจะได้พ้นภัยอ้นนั้น
ราษฎรชาวบ้านได้ฟังดังนั้นแล้วจึงพูดว่า ฤดูนี้ก็เป็นฤดูแล้งอยู่ มีบ้างหรือที่จะมึน้ำท่วม สิงโดเล่าก็ เป็นสิงโดศิลา หรือจะมีโลหิตไหลออกมาได้ คนเช่นนี้เราเห็นอยู่แต่ว่า จะเป็นคนเสียจรีดดอกกระมัง ว่าดังนั้น แล้วก็พากันหัวเราะ
ครั้นอยู่มาร้นหนึ่งมีชายผู้หนึ่งแซ่ชื่อมิได้ปรากฏ เป็นผู้ขายเนื้อสุกร เป็นผู้พอใจเล่นล้พยอก จึงเอา โลห็ดสุกรมาป้ายเข้าที่นัยน์ดาสิงโดด้วนั้น ฝ่ายเหลาโอวไปตรวจดูเห็นนัยน์ดาสิงโดมีโลหิดดังนั้นก็กลับไป บอกแก่รุ่ยเตียงเท่เศรษฐี เศรษฐีจึงสั่งให้บ่าวไพร่ข้าทาสขนฑร้พย์สี่งของบรรทุกลงไนเรือที่ง ๒๐ ลำที่ต่อไร้ นั้น ครั้แเวลากลางศีนก็เกิดลมพายุมีดฟ้ามัวฝน ฝนตกลงมาข้างทิศเหนือ ถึงสามคนสามร้นมีน้ำแดงหลาก
๘๒
ไหลสงมา ท่วมหลังคาตกบ้านร้านโรงของราษฎร ราษฎรพากันจมน้ำตายประมาณสองหมื่นเศษ
ฝ่ายช่ยเตียงเฑ่Iศรษฐี พร้อมด้วยบุตรภรรยาข้าทาสชายหญงอยู่ในเรือ ลอยไปกลางแม่น้ำหาได้ เป็นอ้นดรายเหมือนคนทั้งหลายไม่ แลเห็นภูเขา ภูเขาหนึ่งพังทลายลง เศรษฐีเห็นค่างฝูงหนึ่งลอยน้ำมา เศรษฐีจึงให้คำไข้เอาไม้ทอดลงไปในน้ำ ฝูงค่างนั้นก็เกาะไม้ปีนขึ้นบนเรือของเศรษฐีรอดพันจากความตาย อ้งมืนกแขวกฝูงหนึ่งลอยน้ำมา ขนปีกเปียกบนขึ้นไม่ได้ ช่งเตียงเก่เห็นก็สั่งให้ข้าทาสซึ่งอยู่ในเรือ แจวเรือเก็บนกแขวกขึ้นมาบนเรือ ครั้นขนปีกแห้งแล้วนกนั้นก็บินไปได้ตามปกติ
ย้งมีชายผู้หนึ่งเกาะขอนไม้ลอยตามน้ำลงมา แลเห็นเรือของเศรษฐีลอยอยู่กลางแม่น้ำ ชายผู้นั้น ร้องเรียกว่าขอท่านได้เมตตาช่วยชีวิตข้าพเจ้าไว้ด้วยเถิด ชุ่ยเตียงเก่ครั้นเห็น1ชายเกาะขอนไม้ลอยน้ำมา ร้องไห้ช่วยดังนั้น ชุ่ยเตียงเก่จึงสั่งบ่าวทาสให้แจวเรือเข้าไปรับ
ขณะนั้นนางเตียสีเซ้ง คิดขึ้นมาได้ถึงคำโคลงของหลวงจีนผูวิเศษ นางเตียสีเซ้งจึงห้ามช่ยเตียงเก่ ผู้สามีว่าคำโคลงของท่านหลวงจึนผู้วิเศษว่าไว้ว่า ล้าทำคุณแก่สัตว์สัตว์นั้นคงจะรู้จักคุณ ทำคุณแก่มนุษย์ มนุษย์จะให้โทษ ซ่ยเตียงเก่ได้ฟังนางเตียสีเซ้งภรรยาว่าดังนั้น จึงตอบภรรยาว่า เจ้าเอ้ยแต่สัตว์เตียรัจฉาน เราย้งช่วยได้ นี่มนุษย์ทั้งคนเราจำจะต้องช่วยไว้จึงจะควร เมื่อเขาไม่รู้จักคุณเราแล้วก็แล้วไป เทพยดา อารักษ์ก็คงจะสอดส่องเห็นความตีของเรา ว่าดังนั้นแล้วชุ่ยเตียงเก่ก็ให้คนใช้แจวเรือเข้าไปรับชายผู้นั้นขึ้นมา บนเรือ เศรษฐีจึงให้เลี้อกางเกงใหม่ผล้ตนุ่งห่ม จึงถามแช่และชื่อและตำบลบ้าน
ชายผู้นั้นคำนับชุยเตียงเก่แล้วก็ร้องไห้ บอกว่าข้าพเจ้าแช่เล่า ชื่อเอ้ง บิดาข้าพเจ้าชื่อเล่าโต๊ ดั้ง บ้านเรือนอยู่ตำบลโป็เต๊กพัง น้ำท่วมมาบิดาก้บมารดาจะดายเป็นประการใดก็ไม่แจ้ง บัดนี้ท่านมีพระเดช พระคุณช่วยชีวิตไว้ ข้าพเจ้าจะขออยู่เป็นข้าท่านให้ท่านใช้กว่าจะหาชีวิตไม่
ช่ยเตียงเก่เศรษฐีได้ฟังเล่าเอ้งว่าดังนั้นก็มีความสงสาร ครั้นอยู่มาได้ประมาณสองวันน้ำนั้นก็ลด ช่ยเตียงเก่ก็กลับมายงบ้านเดิม ช่ยเตียงเก่จึงบอกแก่เล่าเอ้งว่า ข้าพเจ้ามีบุตรคนเดียวจะเอาตัวท่านเป็นบุตร บุญธรรม จะได้เป็นค่อยู่ด้วยกันก้บบุตรข้าพเจ้า
เล่าเอ้งได้ฟังชุ่ยเตียงเก่ว่าดังนั้นก็มีความยินดี แล้วก็คำนับชุ่ยเตียงเก่ก้บเดียสีเซ้ง รับใช้การงาน และนับถือเศรษฐีต่างบิดามารดาอยู่มาได้ประมาณหกเดือน ในขณะเมื่อวันเดือนน้ำท่วมบ้านเรือนนั้น นาง ฮ่องไฑเฮ้าซึ่งเป็นพระราชชนนีแห่งพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ เชิญพระราชลัญจกรคือดวงตราหยกของวิเศษ สำหรับแผ่นดินต่อมาทุกชั่วกษัตริย์ ลงเรือพระที่นั่งเพื่อจะให้พันภัยน้ำแดงมาท่วมในเวลานั้น ดวงตราหยก ของวิเศษนั้นได้หายไป ไม่แจ้งว่าจะไปดกอยู่แห่งหนตำบลใด พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้รับสั่งให้มีหมาย ประกาศป่าวร้องให้ราษฎรรู้ทั่วก้นตลอดพระราชอาณาเขตว่า ล้าผูใดได้ดวงตราหยกนั้นนีามาถวายแล้ว จะ พระราชทานเงนทองเสื้อผ้าและยศศ้กดั้ชุบเลี้ยงให้เป็นขุนนาง มีชื่อเสียงปรากฏในแผ่นดิน
ครั้นอยู่มาคืนวันหนึ่ง ช่ยเตียงเก่นีมีดฝันเห็นว่า เทพยดาองค์หนึ่งมาบอกแก่ช่ยเตียงเก่ว่า เชียงเด้ คือพระสยมภูวญาณซึ่งเป็นประธานโลก เห็นว่าท่านเป็นผู้ดั้งอยู่ในยุติธรรม และประกอบด้วยเมตตาจึตมี นาใจ ไม่ตระหนี่ ดั้งอยู่ในคลทานการกศล จึงรับสั่งให้ข้าพเจ้ามาบอกแก่ท่านว่า ดวงตราหยกของสำหรับ แผ่นดินที่หายไปนั้น ตกอยู่ในสระแก้วหลังพระตำหนักของฮ่องไฑเล้า ครั้นบอกดังนั้นแล้ว เทพยเจ้าก็ อ้นศรรานหายไป ชุ่ยเตียงเก่ก็ได้สติตึ๋นรู้สกตัวพันที จึงเล่าความฝันให้ภรรยาก้บบุตรฟังทุกประการ ครั้น รุ่งขึ้นเวลาเช้าคนใช้ของชุ่ยเตียงเก,มาบอกว่า บ้ดนั้มีหมายประกาศปิดป่าวร้องว่าตราหยกของวิเศษสำหรับ
๑๘๓
แผ่นดินหาย ถาผู้ใดพบปะรู้เห็นนำไปถวายจะพระราชทานยศคักตลาภผลเป็นอันมาก
ช่ยเตียงเท่จึงปรึกษาแก่ภรรยาว่า ความฝันของเราต้องก้นดรงก้นแแก่หมายประกาศ จะต้องให้ บุตรของเราเขาไปย้งเมืองหลวงแจ้งความแก่เสนาบดี ให้นำความขึ้นกราบทูลพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ดาม ความที่เช้าฝันนั้นเจ้าจะเห็นเป้นอย่างไร
นางเตียสีเซ้งได้ฟังขุ่ยเตียงเท่ปรึกษาดังนั้นจึงว่า ลาภและยศนั้นย่อมเป็นธรรมดา เมื่อจะมีมาถึง จริงแล้วโดยแต่จะไม่ขวนขวาย ก็หากจะต้องไต้อยู่เองโดยธรรมดา บุตรของเรามือยู่ผู้เดียวเท่านี้ ถ้าจะไห้ไป เล่า ระยะทางก็ห่างไกลและกันดาร จะได้ความลำบาก
ขณะนั้นเล่าเล้ง นั้งอยู่ในที่นั้นได้ฟังชุ่ยเตียงเท่ปรึกษาแก่ภรรยาดังนั้น จึงเช้ามาใกล้แล้วคำนับพูด ว่า พระคุณของท่านซึ่งได้ช่วยชีวิตข้าพเจ้าไว และอุปถ้มภ์บำรุงเลี้ยงรักษาเสมอเหมือนบิดามารดาอันบังเกิด เกล้า บัดนี้ข้าพเจ้าจะขออาสาท่านไปเมืองหลวงสืบข่าวคราวดูก่อน ถ้าเห็นช่องควรจะแจ้งความต่อเสนาบดี ให้นำกราบทูลได้แน่นอนแล้ว ขุ่ยเช้งจึงค่อยไปต่อภายหลัง
ขุ่ยเตียงเท่เศรษฐีได้ฟังเล่าเล้งพูดจาชี้แจงดังนั้นก็เห็นชอบด้วย จึงจ้ดเงินเป็นค่าเดินทางให้แก่เล่า เล้งแล้วว่า ถ้าน้องท่านได้ตีก็คงจะได้ดีด้วยกัน อย่ามีความกินแหนึ่งแคลงใจสิ่งใดเลย เล่าเล้งก็คำนับลาขุ่ย เตียงเท่ออกจากตำบลดิ้นตง เดินทางรอนแรมหลายวันมาจนถึงเมืองหลวงก็เช้าพักโรงเดิ้ยม แล้วเล่าเล้ง ปลดเอากระดานป้าย ซึ่งปีดหมายประกาศนั้นออกเสีย
ส่วนทหารผู้รักษาท้องที่ตำบลนั้น เห็นเล่าเล้งทำดังนั้นก็คุมเอาด้วเล่าเล้งเข้าไปหาล้องใจเสียง ขุนนางผู้ใหญ่ ขุนนางผู้ใหญ่จึงถามเล่าเล้งว่ารู้เห็นอย่างไรในเรื่องตราหยกดวงนี้ จึงสามารถมั่นแก่ใจปลดเอา หมายประกาศออกเสียฉะนี้
เล่าเล้งคำนับแล้วบอกว่า เทพยดามาดลใจให้นิมิตฝันว่าพระราชลัญจกรตราหยกวิเศษนั้น ดกจม อยู่ในกลางสระแก้วที่หลังพระตำหนักของอ่องไทเฮ้า ถ้าให้คนลงไปค้นหาคงจะพบ
ล้องใจเสียงได้ฟังเล่าเล้งแจ้งความดังนั้นก็มีความยินดี จึงให้เล่าเล้งพักอยู่ยังก่งก๊วน แล้วล้องใจ เสียงก็เข้าไปเฝ้ากราบทูลพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ โตยกระแสความดามที่เล่าเล้งมาบอกเล่าความฝันนั้นให้ ทรงทราบทุกประการ
พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ ได้ทรงฟังล้องใจเสียงกราบทูลดังนั้นก็มีพระท้ยยินดียิ่งนัก ด้วยวันนั้น เป็นวันสารทฤดูเตือนสิบ พระองค์ทรงประทับโต๊ะเสวยพร้อมด้วยนางพระสนมฝ่ายไน อยู่ในสวนพระราช อุทยานหลังพระตำหนัก จึงรับสั่งให้หญิงคนใช้ลงไปตำค้นหาดวงตราหยกในสระแก้ว
พวกผู้หญิงลงไปตำค้นหาได้ดวงตราหยก นำขึ้นมาถวายพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ พระเจ้าซ้องยิน จงฮ่องเต้ครั้นได้ตราหยกของวิเศษสาหรับแผ่นดินแล้ว มีพระท้ยยินดียิ่งนัก เสตีจออกยังที่ว่าราชการ จึงรับ สั่งให้หาเล่าเล้งเช้ามาเฝ้า เล่าเล้งก็ถวายบังคมตามธรรมเนียม แล้วก็เดินถอยออกมายินอยู่ในสถานที่อันควร พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเตํจึงตรัสถามเล่าเล้งว่า เจ้าฝันเห็นไปหรือว่าเทวดามาบอกให้ จึงได้รู้ว่าตรา หยกวิเศษของเราตกอยู่ในสระแก้ว เล่าเล้งจึงทูลรับรับสั่งชิงเอาความชอบของช่ยเตียงเท่เศรษฐี ปิดบังความ จริงที่ขุ่ยเตียงเท่เป็นผู้ฝันเห็นนั้นเสีย
พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเตใด้ฑรงฟังเล่าเล้งกราบทูลดังนั้น ทรงสำคัญเช้าพระท้ยว่าเป็นความจริง ก็ทรงพระกรุณาปรานีตรัสสรรเสริญเล่าเล้งว่า ท่านนี้ชะรอยจะได้กระทำความตีอันเป็นส่วนกุศลสุจริตไว้เป็น
*๘๔
อนมากแส่ก่อนแล้ว จึงเทพยดาเจา1ไดอนุเคราะห์ปันดาลดลใจไหท่านฝันเหน จ้งมความชอบส่อแผ่นค์นนี้ ตรัสส่งนั้นแลไก่เสด็จขน
ครั้นวันฤกษ์ด มีรับสั่งใหพนักงานจ้ลโต๊ะและสราเลี๋ยงขุนนางฝ่ายทหารพลเรอน พรอมด้วยพระ ฌาดิพระวงศในพระที่นั่ง พระเจ้าข้องยนจงอ่องเพัจงพระราชทานกงจูพระราชธัดาที่สอง ชงเป็นบุตรนาง อ่องทนงสนมไพแก่เล่าIอง แล้วทรงมอบใส่เล่าเองรบยคในคำแหน์งไขช้ออ่ม้า
เล่าเล้งครั้นไคร้บยคคำแพน่งแล้า ก็ถวายบ้งคมลาออกไปอยู่ด้วยนางกงล้ เล่าเองครั้นมียศค้กด วาสนาบริบรณไปพัวยเงันทองทรัพย์สมบ้คบ่าวไพร่แล้ว ก็ลมๆ๒เคยงเกํผู้มีคุณเสย
ฝ่ายรุ่ยเคยงเก่เครษฐครั้นแล้งความว่า เล่าเล้งม้วาสนาไพัเป็นขุนนางคำแพน่งที่ยู่ม้าราขบุครเขย ซองพระเจ้าแผ่นดิน รุ่ยเดียงเก่จงใส่รุ่ยเช้งผู้บุครเข้าไปยังเมืองพลวงสบคุว่าจะจริงพังคำเล่าสอพริอไม่ รุ่ยเขงก็จ้คเรน1ใสใกัพอสมควรเป็นเสบียงเดินทางพร้อมแล้ว ก็คำนบลารุ่ยเค์ยงแก่และมารคา รุ่ยเขงกบ คนใช้คนพนี้งชื่อเล่ยพยออกจากบานรอนแรมมาพลายวัน ถึงเมืองคงเกียคอเมืองพลวง รุ่ยเช้งกับเส่ยพยก็ เขาพักอยู่ยังโรงเคยม แล้วรุ่ยเช้งก็เที่ยวสึบถามคามราษฎร ขาวบานว้านคลาดไคความว่าเล่าเล้งเปืนขุนนาง คำแพน่งที่ยู่ม้า รุ่ยเช้งก็คอยพาโอกาศที่จะใส่พบแก่เล่าเล้ง
อยู่มาวันพนี้งเล่าเล้งเข้าไปเฝ้าพระเจ้าแผ่นคนแล้วกลับออกมา รุ่ยเช้งเหนเล่าเล้งขี่ม้าม้พลทพาร น่าพนาคามพลังหลาย!ฌคน เป็นที่สง่ายงนก รุ่ยเช้งจงปืนอยู่ข้างทาง พอเล่าเล้ง,ซึ่งเป็นคนอกตญญูม้ไครูคุณ ท่านผู้มื่คุณแลเห็นรุ่ยเช้งบุตรของเศรษฐี ก็กระทำเป็นไม่รูล้ก จงควาคส่วยเสยงเป็นล้นพังว่า ล้ายคนนี้มา จากไพนสามารถส่คพน่าฉาน ฑพารจงล้บเอาพัวไปทำโทษ พวกทหารก็กรกนเช้าล้บพัวรุ่ยเช้งไปยังบาน เล่าเล้ง แล้วก็ยึดพัวลงค ๒๐ ที่ เนื้อพน่งแคกโลที่คไพล รุ่ยเช้งไคความเจ็บปวคยิ่งนัก แล้วเล่าเล้งสงโพคม พัวรุ่ยเช้งไปจำช้งไว้ ณ คุก รุ่ยเช้งก็รองไพเล่าความพล้งซึ่งไพักระทำคุณไว้ค่อเล่าเล้ง คงแค่พันจนปลายใส่ ผู้คุมพังทุกประการ
ฝ่าขเส่ยพปืคน1ใช้ของรุ่ยเช้งซึ่งพักอยู่โรงเคยม ครั้นแล้งความว่าเล่าเล้งเฆี่ขนตีรุ่ยเช้งแล้วเอาพัว1ไป จ้าช้งไว้ ผ คุกก็ตกใจ เส่ขพขก็ไปยังคุกพาที่พักอยู่นอกคุก ทุงพัมอาพารเลี้ยงปฏบครุ่ยเช้งผู้นายอยู่ขานาน เงันทองของรุ่ยเช้งก็พมคลง จนถงเส่ยพยพ้องไปเที่ยวขอทานขาวบานร้านคลาคมาเลี้ยง1รุ่ยเช้ง
ครั้นอยู่มา ผู้งค่างที่รุ่ยเช้งไพัช่วยๆ!วคไว้เมื่อครั้งน้ำท่วมนั้น ผู้งค่างรคุณ1ของ1รุ่ยเช้ง ผู้งค่างนั้นก็น่า เอาเนื้อย่างและผลไม้มานั้งคอยอยู่บนพันไม้ ครั้นเห็นผู้คุมคุมพัวรุ่ยเช้งออกมานอกคุก ผู้งค่างนั้นก็ลงมาจาก ขอคไม้ เอาผลไม้กับเนอโคย่างมาโส่รุ่ยเช้งก็นม้ไคขาควัน ผู้คุมครั้นเที่นประทลาคพังนั้นจงถามรุ่ยเช้ง รุ่ยเช้งจงบอกว่าเมื่อครั้งน้ำท่วมนั้น ลัควัเพล่านี้ปืคาของช้ไพเล้ากับช้าพเล้าไคช่วยขริคไว้พร้อมกันกับช่วย ช้ริคเล่าเล้งวันเคยวกัน ควัเพล่านี้รูคุณของช้าพเล้า จงไพัเอาผลไม้และเนื้อย่างมาแทนคุณช้าพเล้า
ผู้คุมไคพังรุ่ยเช้งเล่าโส่ส่งพังนั้น ก็ถอนใจใหญ่แล้วจ้งพคว่า ขึ้นแค่ลัควัเคร้จฉานก็ยังวัล้กคุณคน เป็นม,นษยัไม่รูจก-คุณ1ท่านผมคุณแล้ว สแค่ลัควัเควัจฉานก็ไม่ไค คุเป็นที่น่ายับอายแก่เควัจฉานล้นเป็นขาค คาช้าน่ก
อยู่มาวันพนี้งผู้งนกแขวกปืนมาจบอยู่พน่าคุก ครั้นเพ์นรุ่ยเช้งออกมานอกคุก นกแขวกผู้งนั้นก็ปืน ลงมาปืนใกล้รุ่ยเช้งแล้ว่ก็ว้องขึ้น รุ่ยเช้งเพนนกแขวกผู้งนั้นก็น่กขึ้นมาไพัว่า เมื่อครั้งนาท่วมไพั,ช่วย1ชีวิตนก เพล่านี้ไว้ แล้วรุ่ยเช้งเงว่า ถานกนี้เคุณ,ของเราแล้วจงช่วยน่าเอาหน่งลือ1ข่าว:ทุกข์,ร้อนของเรา กลับไปใส่แก่
บิดามารดา,ของเราให้ร้ด้1ยเถิด ซุ่ยเช้งว่าดังนั้นแล้วก็ยืมหมืกพ่ก้นและกระดาษของนายผู้คุมมาเขียนหนังสือ ใจความว่าด้วยเล่าเล้งไม่ร้จ้กคุณ กลับพาลเฆี่ยนตีแล้วจับข้งคุกให้เศรษฐีผู้บิดาแจ้งทุกประการ ครั้นเขียน หนังสือแล้วก็เข้าผนึก แล้วเอาเล้นด้ายร้อยหนังสือผูกเข้าก้บด้วนกแขวกตัวหนึ่ง นกนั้นก็บินไป ประมาณ สองวันก็ถึงบ้านเศรษฐี
ฝ่ายช้ณตียงเท่กับนางเลียลืเช้ง ออกไปนั่งเล่นอยู่ในสวนดอกไม รำพันบ่นถึงชุ่ยเข้งผู้บุตรฑิ๋เข้าไป เมืองหลวงช้านานหลายวันแล้วยังไม่เห็นกลับมา พอแลไปเห็นนกแขวกบินถลาลงมายืนรองอยู่ใกล้ ๆ ซุ่ย เตียงเท่เห็นมีหนังสือผูกตดอยู่ก้บด้วนก เป็นการประหลาดมากดังนั้น จงแก้หนังสือออกจากด้วนก เปิดผนึก ออกอ่านแล้งความทุกประการแล้ว ก็เล่าความไห้นางเตียสีเช้งภรรยาพังทุกประการ
นางเตียลืเช้งก็ร้องไห้คดถึงบุตรที่ไปได้ค่วามทุกข์ยาก แล้วบ่นว่าซุยเลียงเก่ผู้สามีว่า ท่านหลวงจีน ผู้วิเศษได้ท่านายไว้แล้ว ท่านก็ไม่เชื่อ ขนกระทำคุณต่อมนษย ข้าพเจ้าด้กเดือนท่านท่านก็ไม่เชื่อ บุตร ข้ไพเล้าจึงได้ความทุกข์ยากถึงเพียงนี้
ซุ่ยเลียงเท่ได้ฟังภรรยาว่าดังนั้น ให้มีความแด้นเล่าเล้งยิ่งนัก ซุยเตียงเท่จัดได้เงินทองใส่ใก้ก้บ คนใช้ดามไปด้วยสี่ห้าคน ออกจากบ้านเดินทางรอนแรมมาตามระยะทางหลายเวลาถึงเมืองด้งเกี๋ย เที่ยวลืบ ถามตามชาวบ้านร้านตลาด ได้ความจริงว่าซุ่ยเข้งผู้บุตรต้องจำอยู่ในคุกกองมหันตโทษ ซุ่ยเตียงเท่เดินไป พอได้ครึ่งทางพบเส่ยหยีซึ่งเป็นคนใช้ที่ให้มาก้บซุ่ยเช้งผู้บุตร ไปเที่ยว1ขอทานกลับมา
เสียหยีครั้นเห็นซุ่ยเตียงเท่เศรษฐี แล้วก็เข้ามากอดเทำเศรษฐีผู้นายแล้วก็ร้องไห้ เล่าความที่เล่าเล้ง กระทำให้ช่ยเข้งต้องทนทุกข์อยู่ในคุกให้ซุ่ยเตียงเท่พังทุกประการ แล้วเส่ยหยีก็พาเศรษฐีเข้าไปพบนท่ซุ่ยเซ้ง ที่ในคุก
ซุ่ยเข้งเห็นเศรษฐีผู้บิดามาก็มีความยีนตี ก็เล่าความไห้บิดาพังทุกประการ ซุ่ยเลียงเท่1จึงว่าบิดาจะ ไปไห้พบก้บเล่าเล้ง ถ้าเป็นประการใดบิดาจะทำฟ้องไปยิ่นต่อท่านเปาเล่งถูให้ข้าระ ว่าดังนั้นแล้วซุ่ยเตียงเท่ ก็ไปยังบ้านเล่าเล้ง แลเห็นตีกกว้านบ้านเรือนภาคภูมิใหญ่โดรโหฐาน มีบ่าวไพร่ผู้คนเข้าออกเป็นสง่าฝาเผย ซุ่ยเตียงเท่จึงเข้าไปนั่งคอยอยู่ในห้องตึกชั้นนอก พอเล่าเองออกมา ซุ่ยเตียงเท่จึงว่า ด้วท่านบัดนี้ก็ได้ตีแล้ว มาลืมเราเสีย ถึงกระนั้นก็ข้างเถิด ยังมิหนำกระทำให้บุตรของเราได้ความเตือดร้อนถึงสาหัสเห็นควรอยู่แล้ว หรือ
ฝ่ายเล่าเล้งครั้นเห็นซุ่ยเตียงเท่ว่ากล่าวดังนั้นก็มีความละอาย จึงกลับเข้าไปข้างในปิดประตูเสีย มิให้ซุ่ยเตียงเท่ตามเข้าไปได้
ซุ่ยเตียงเท่มีความแด้นเล่าเล้งยิ่งนัก จึงไปยังเมืองก้ยฮงหู ทำฟ้องไปยื่นต่อเปาเล่งถู มิใจความว่า ชั้งแต่วันน้ำท่วมราษฎรล้มตายนั้น และได้ช่วยชีวิตเล่าเล้งแล้วเอาเล่าเล้งเลี้ยงไร้ จนถึงซุ่ยเตียงเกนมิดเห็น ว่าเทพารักษ์มาบอกเล่า ด้วยเรื่องดวงดราหยกตกอยู่ในสระแก้วมาจนถึงเล่าเล้งกระทำข่มเหงเฆี่ยนตี แล้ว จำข้งซุ่ยเข้งไว้ในคุกจนทุกวันนี้
เปาเล่งถูร้บฟ้องมาตรวจตูแล้ว ตีดจะเอาด้วเล่าเล้งมาข้าระ จึงให้ซุ่ขเตียงเท่1ซุ่มอยู่ในบ้านเปาเล่งถู ฟาเล่งถูจึงให้นักการไปเมืองด้งเกี๋ยลอบถามถ้อยคำของช่ยเช้ง จะตรงก้นก้บฟ้องของซุ่ยเตียงเท่หรือไม่ ครั้นนักการไปสอบถามได้ความแล้วกลับมาแจ้งความ เปาเล่งถูเห็นถ้อยคำของซุยเข้งตรงก้นสมก้นก้ฆฟ้อง ของซุ่ยเตียงเท่ทุกประการ เปาเล่งถูจึงสั่งให้พ่อคร้วจัดโตะและสราไร้พร้อม จึงมีเพียบไปเขีญเล่าเล้งมาก็น
เลี้ยงที่บานIชาเล่งถู ณ เมียงกัของทู ซึ่งเป็นเมียงด่าน1ของเมืองดังเกี๋ย ระยะทางเดินด้วยมาสยงชั่วโมงจึง
เะ5ง
เปาเส่งถูจึงกระซิบสั่งคนใช้สำหรับรินสุราเลี้ยงนั้นให้จัดสุราใส่ในป้านคะเนเพียงสามถ้วย ถ้าสุราใน ป้านหมดใดิรองบ฿กว่าหมด ครนเปาเส่งถูจัดการดังนั้นแล้ว พอเล่าเด้งมากิงเปาเล่งถูจึงเชิญเล่าเด้งเช้านั้ง โด้ะเสพสุราเป้นที่รื่นเริง ขณะเมื่อนั้งริบประทานสุราอยู่นั้น เปาเล่งถูชำเลองดป้านสุราที่คนใซิรินให้เล่าเด้ง ถูบากนนั้นพอน้ำสุวาทมดลง เปาเล่งถูจึงกวะทำเป้นพดซึ่นว่า เอาสุราเพมเดิมมาอีกให้ท่านถู่ย้ากิน คนใซิจึง บอกว่าหมดแล้ว เปาเล่งถูจึงว่าน้ำสุวาทมดแล้วเอาน้ำท่ากิใด้ คนใซิจึงด้กเอาน้ำท่าใส่ป้านมารินให้เล่าเด้งถู มากิน
เล่าเด้งมีความโกรธจึงพูดว่าขุนนางฝ่ายทหารพลเรือนและเจ้านายผู้ใหญ่ผู้น้อย กิยังไม่มีผู้ใดดหมื่น ข้าพเจ้า แด่ท่านมาดทมนข้าพเจ้าเสยจริง ๆ
เปาเส่งถูดอบว่า ในเมื่อวันเดือนแปดปีนี้น้ำฑงลำแม่นาท่านถู่มายังกินเข้าไปได้ มาบดนี้มีน้ำอถู่ ป้านเดิชาเท่านั้น ท่านจะกินไม่ได้ทริอ
เล่าเด้งได้ฟ้งเปาเล่งถูพูดจาแดกด้น กระทบกิงเรื่องช่ยเสียงเก่เศรษฐีช่วยซิวิดขึ้นมาจากน้ำกิตกใจ
ขณะนั้นชุ่ขเดียงเท่เดินมาใกล้เล่าเด้ง ยกมีอขึ้นชี้หนาเล่าเองแล้ว:จึงพูดว่า คนผู้,นี้ข้าพเจ้าให้กระทำ คณไว้ แล้วกจับลบหลู่คุณของข้าพเจ้าเสีย ยังมีหนำกระทำให้บุตรของข้าพเจ้าได้ความเดือดรอนด้วย พระ เจ้าแผ่นดินไม่ทรงทราบทรงซุบเลี้ยงไว้ ภายหลังคงจะหลู่คุณพระเจ้าแผ่นดินอีกเป็นแน่ ขอท่านได้ชำระให้ เดินเท็จและจริงโดยยุดิธรรมเกิด
ขณะนั้นนักการและคนใช้ของเปาเล่งถูกิปิดประดบานเสียท้นท เปาเล่งถูจึงถอดหมวกและเลี้อยศ ของเล่าเด้งออก แล้วจึงให้นักการด*สีบที่แล้วถามดามคำฟ้องหาของซุ่ยเสียงเก่เศรษฐีฟ้องนั้น
เล่าเด้งกิให้การวับถูกห้อง สมด้งคำของซุ่ยเสียงเก่ฟ้องทุกประการ เปาเล่งถูจึงเรียบเรียงขอดวาม ดามเรื่องราวของช่ยเสียงเก่ เศรษฐีกับถ้อยคำของเล่าเด้งที่ให้การรับถูกต้อง สมห้งคำฟ้องของ1ชุ่ยเสียงแก่ เศรษฐี นำเข้าไปถวายพระเจ้าข้องขนจงฮ่องเต้ พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้จึงรับสั่งให้หาตัวซ่ยเตียงเก่เศรษฐี เข้าไปเฝ้าแล้วตรัสถาม ซ์ยเตียงเก่กวาบทูลตามช้อความตั้งแต่หลวงจีนผู้วิเศษทำนายตัวยเรื่องน้ำจะท่วม มาจนกิงเล่าเด้งกระทำแก่ซุ่ยเช้งผู้บุตร ให้พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงทราบทุกประการ
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ตรัสสรรเสริญซ่ยเตียงเก่เศรษฐีว่าท่านนี้เป็นผู้ใจบุญ เทพยดาจึงได้ช่วย อปถ้มภบาวงมี,ให้กิงแก่ความล่มจม วันพรุ่งนี้เราจะต้องตัดสินเล่าเด้งคนอกตัญญู ตรัสดังนั้นแล้วกิเสด็จเช้า ช้างไน
ครื่นรุ่งขึ้นพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสสีจออกว่าราชการ จึงรับสั่งให้เปาเล่งถูถอดชุ่ยเช้งออกจากคุก แล้วโปรดพระราชทานเครื่องยศและตั้งให้เป็นผู้รักษาเมืองบู๊เสียกัย แล้วตั้งให้ช่ยเตียงเก่เป็นขุนนางตำแหน่ง อีวรุเคี๋หง เป็นผู้ว่ากล่าวตักเดือนราษฎรให้รู้จักคุณและโทษ
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ครื่นพระราชทานให้ยศแก่เศรษฐีแล้ว จึงรับสั่งว่าเล่าเด้งผู้นี้ ช่ยเตียงเก่ เขากิได้กระทำคุณกลับบูชาโทษให้เขา โทษควรเอาไปประหารซิวิดเสีย ครั้นรับสั่งดังนั้นแล้วกิเสด็จขึ้น เจ้า พนักงานกินำห้าเล่าเด้งไปประหารซิวิดเสียดามรับสั่ง
ดามเรื่องเศรษฐีซุ่ยเตียงเก่นี้ควรเป็นคดิหลายอย่าง เมื่อว่าตาม!โรรมเนียมโลก ที่จะห้ามมีให้
๑๘๗
๓อกลอนุเคราะห์แก่เพื่อนมนุษย์เมื่อเวลาตกยาก ก็จะขาดความกรุณาไป ควรแด่จะทำคุณไว้ฝ่ายเดียว ด้วย เป็นการดีทั้งโลกและธรรม แต่ไม่ควรที่จะไว้ใจวางใจแก่มนุษย์ ตามคาสุภาษิตที่ท่านกล่าวว่ายากที่จะรู้ใจ ของเขาว่าดีและว้ายประการใด สันดานเดิมเป็นนิสัยดีดเนื่องมาก็มี ในการดีและการชั่วขึ้นดามเหคุและป็จจ้ย ในปัจจุบันก็มี จึงให้กลับดีกลับชั่วได้ ยกไว้แต่ใจพระอริยเจ้าลื่คู่แปดหมู่เท่านั้นวางใจได้
ประการหนึ่งว่าโดยทางความ ความเรื่องนื่ไม่สูเกลับและยากแก่ผู้พิจารณา ยากเท่าเล่าเอ้งเป็น พระราชบุตรเขยเท่านั้น ถ้ามิใช่เปาเล่งถูและมิใช่พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ บางฑีจะเลยกลบเกลื่อนแปรผ้นไป ได้หลายทาง ควรเราท่านผู้อ่านผู้ฟังจะจดจ้าจารกไว้ในใจว่า คนชั่วประกอบการทุจริต แบัจะได้ลาภยศศักดิ์ ก็จะเป็นไปได้คราวหนึ่ง แต่จะไม่ยั่งยืนยืดยาวมั่นคงถาวร ตนคงจะต้องรับผลของความทุจริตที่เป็นบาปอ้น ตนได้กระทำไว้ คุจเล่าเอ้งที่ได้กล่าวมานั้เป็นตัวอย่าง
มีความว่าที่เมืองก้งจีวเสีย บ้งมีขายผู้พพึงชื่อเตยเต๊กซั้ว เตยเต๊กซั้วมีภรรยาชื่อนางหันหอ้นเอ็ง นางเป็นบุตรของหันเอ้งสีวอยู่บ้านตำบอน้ำเสียง เตยเต์กซั้วอยู่กินกับนางหันพอ้นเอ็งมาก็ข่านาน แต่ไม่เกิต บุตรต์วยกน กากงานพระขางขึ้นแอะขางแรม เตยเตกซั้วก็ตงพธบวงสรวงนมนต์พลวงจีนพงออ้วนเสี่ยอำหัก ว้อย่งเนงยิ่มาสวตมนต์อธษฐานขอให้มีบุตร
พอวงจีนพงออวนเสยมาสวตมนต์ครั้งไต แอเห็นนางหันหลนเอ็งมีอ้กษณะรปร่างมารยาทสะอาต พมตจต ก็มีใจประพว้ตผูกพันปฎํพัทธ์ เกิตความกำพหัตนกรกไม่รูเสื่อมคอาย อยู่มาวนพนึ๋งพอวงจีนพงอ อ้วนเสี่ยมาสวตมนต์ที่บ้านเตยเตกซั้ว วันนั้นเตยเต๊กซั้วไม่อยู่บ้านไปจ่ายเครื่องแจข่ายที่ตอาต เพื่อจะไอ้ พงตมเอี้ยงพอวงจีนหงออ้วนเสี่ย หอวงจีนพงออ้วนเสี่ยคตอบายไอ้อย่างพพึง จึงให้หญิงเดืกคนไข่ของนาง หันพอ้นเอ็งไปอ้กเอารองเทาของนางหันหอ้นเอ็งมาไอ้ข่างหพึง แล้วพอวงจีนก็เอารองเทานั้นไปยงวัต ทำ เป็นเอารองเก้านั้นรุ}ขมเขยแล้วก็วางอง
ขณะนั้นพอเตยเอ้กซั้วมา จะน์มนต์พอวงจีนพงออ้วนเสี่ยไปเอี้ยงเจ ครั้นเอ้ยเอ้กซั้วเพ็นพอวงจีน พงออ้วนเสี่ยกอรองเก้าเข่ตรุ[ขมเขยอยู่อ้งนั้น กํจำไอ้ว่าเป็นรองเทาของนางหันพอ้นเอง เตยเอ้กซั้าไพมี ความสงอ้ยสนเทํหัว่า พอวงจีนพงออ้วนเสี่ยจะเป็นข่ก้น จนกงทำการสงวาสขาดจากอ้อสมณะแล้ว นางหัน พอ้นเอ็ง:จึง1ไอ้ปองใจ1ไห้รองเท้ามาอ้งนั้ เอ้ยเอ้กซั้วอ้ตเห็นอ้งนั้นแล้วก็มีความโกรธยิ่งหัก จึงกอ่าวความพยาบ ข่าแก่พอวงจีนนั้นเป็นอันมาก ครั้นกอ้บมากงบ้านก็ดืค่านางหันพอ้นเอ็งผู้ภรรยาอ้วยความโกรธพึงหวง แล้ว จึงพูตว่า มีงเป็นหญงไม่ชื่ออ้ตย์ต่อสามี ไปเป็นข่ทำการขวอ้นมตก้บหอวงจีนแล้วให้รองเก้าก้นไปข่างหพึง เป็นส่าอ้ญ กุไอ้รเห็น
นางหันพอ้นเอ็งภรรยาจึงเกียงว่า เมื่อเวลากลางวันข้าพเจ้านอนพอ้บไป ครั้นดื่นขึ้นมารองเทา ของข้าพเจ้าพายไปข่างพพึงเป็นการอ้งนี้ นางหันพอ้นเอ็งพูตชี้แจงอ้กเท่าไต ๆ เดียเอ้กซั้วก็มีไอ้เชื่อฟัง เตยเอ้กซั้วก็ข่บไอ่นางหันหอ้นเอ็งมีไห้อยู่ไนบ้านอ้วยต่อไป นางหันหอ้นเอ็งก็รองไพลาเอ้ยเอ้กซั้วกอ้บไปอยู่ บ้านเตมของนางก้บป็ตามารตา
ฝายพอวงจีนพงออวนเสี่ย ครั้นแจ้งว่าเตยเอ้กซั้วข่บไอ่นางหันพอ้นเอ็งกลบไปอยู่บ้านเอ้มแล้ว พอวงจีนพงออ้วนเสี่ยก็พนออกจากอำหักกอ้บมาอยู่ตำบอไชเสียงแขวงอำเภอไทพงวนบ้านเอ้ม พอวงจีน พงออ้วนเสี่ยก็แปองเพตเป็นคฤหัสก็ไว้ผมยาวเกอ้ามวย แล้วเปสี่ยนแซ่แอะขึ้อเสียไพม่ ชื่อพังหยิน พังหยิน จึงวานอ้วงอ้ม ซึ่งเป็นเพื่อนบ้านเป็นสื่อไปขอนางหันหอ้นเอ็งต่อหันเอ้งสิวผู้บิดา บิดาก็ยอมยกนางหัน พสนเอ็งผู้บุตรไพแก่พังพยิน แล้วก็หัดวันแต่งงานให้นางหันหอ้นเอ็งอยู่กินเป็นสามีภริยาก้นกับพังหยิน ครั้น อยู่มาถึงฤตสารทเดือนสิบ ไนวันนั้นพังหยินนั้งเสพสุราอยู่ด้วยกันนางหันหอ้นเอ็ง พังหยินก็พูดสัพยอกนาง หันพอ้นเอ็งว่า เจ้าก้บพื่ไอ้ก้นเป็นภริยาสามีทุกว้นนั้ก็เพราะคุณของนางเอ่ยหมยอ้กเอารองเทาของเจ้ามาให้พื่ พี่จึงไอ้เจ้าเป็นภรรยาสมความปรารถนาวักใคร่
นางหันพอ้นเอ็งไอ้ฟังอ้งนั้น ก็ย้งมีความสงอ้ยอยู่ จึงกามพังพยิน พังพยินก็เล่าความตามจริงว่า อ้วยเชื่องรองเทาข่างพนง จนก็งเอ้ยเอ้กซั้วข่บไอไพนางหันพอ้นเอ็งฟังทุกประการ
๑๘๙
ครั้นนางหันพอ้นเอ็งใต้ทราบความตออดอ้นจนปสายดังนั้น ก็มีความเสียใจว่าเสียรู้เล่ห์กลของ หลวงจีนจึงมีได้อยู่กินด้วยกันกับสามีเดิม ครั้นคิดเหันดังนั้นแล้ว นางหันหล้นเอ็งก็ยิ่งมีความโกรธพ้งหยิน ยิ่งหัก แด่แสร้งกระทำหน้าชื่นมีให้พ้งหยินรู้ ครั้นเวลาดึกพังหยินนอนหลับสนิทแล้ว นางหันหลันเอ็งก็เอามีด เชือดคอของด้วเอง ถงแก่ความตาย
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเซา หันเล้งสิวผับดาของนางหันหลันเอ็งแจ้งว่าบุตรดาย แด่ไม่ทราบว่าจะดายด้วย เหตุใด หันเล้งสิวก็ทำฟ้องไปยึ่นต่อเปาเล่งถู ใจความว่าเดิมได้ยกนางหันหลันเอ็งผู้บุตรให้แก่เตียเด๊กฮั้วเป็น ภรรยา ครั้นอยู่มาเตียเต๊กฮั้วเกิดหึงหวงคิดสงสัยภรรยาว่ามีข้เพราะด้วยเรื่องรองเท้าข้างหนึ่งซึ่งหลวงจีนว้ด ย่งเนงยี่ลักเอาไป เดียเต๊กฮั้วจึงได้ดีด่าขับไล่นางหันหลันเอ็งจนถึงขาดจากผัวเมียกัน ข้าพเจ้าจึงได้ยกนาง หันหลันเอ็งให้เป็นภรรยาพังหยิน มาบัดนี้เป็นด้วยเหตุอย่างไรกันขึ้น นางหันหลันเอ็งบุตรข้าพเจ้าจึงได้ตาย ด้วยอาวุธฉะนี้ ขอท่านได้พิจารณาให้ได้ความจริงโดยยุติธรรม
เปาเล่งถูครั้น,อ่านฟ้องแจ้งความดังนั้นแล้ว จึงให้ผู้คุมขังทั้งโจทก์ทั้งจำเลยไว้ ครั้นเวลาคาเปาเล่งถู นั่งตรึกดรองถึงเรื่องความนางหันหลันเอ็งอยู่เคลิ้มหลับไป ฝันเห็นว่ามีหญิงคนหนึ่งมาคุกเข่าลงคำนับที่ตรง หน้าเปาเล่งถู แล้วก็เล่าความซึ่งพังหยินเมื่อย้งบวชเป็นหลวงจีนคิดอุบายให้นางหันหลันเอ็งขาดจากผัวเมีย กัน ตั้งแต่ด้นจนปลายให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ แล้วปีศาจนางหันหลันเอ็งก็ล้นดรธานหายไป
เปาเล่งถูได้สติตื่นขึ้นทันที ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้าเปาเล่งถูจึงให้ผู้คุมคุมตัวทั้งโจทก์ทั้งจำเลยมาถาม เปาเล่งถูยกกรณีเหตุเรื่องรองเท้าขึ้นถามพังหยินว่าเหตุใดจึงคิดอยากกระทำให้สามีภริยาเขาขาดจากผัวเมียกัน ภายหลังตัวจึงย้อนไปสู่ขอเอามาเป็นภรรยา จนถึงนางหันหลันเอ็งได้ความเจ็บแด้นถึงแก่เชือดคอตาย จงให้ การไปแต่ตามความจริงที่ดนได้กระทำมาโดยดีทุกประการ อย่าให้ต้องผูกถือเฆี่ยินดีเลย
พังหยินมีความกลัวสะทกสะท้าน คิดเห็นว่าเป็นความจริงโดยจะไม่ร้บ เปาเล่งถูก็คงจะเฆี่ยนดึผูก ทำให้ได้ความลำบากมากไปเปล่า ๆ ที่ไหนเราจะทนไปได้ ประการหนึ่งก็เป็นความจริงใจอยู่ด้วย พังหยินก็ ให้การรับเป็นลัด ย้[ดยชื่นตา
เปาเล่งถูจึงตัดสินปรับโทษของพังหยิน ข้อที่บวชเป็นชืบานาสงฆ์แล้ว มาคิดอุบายกระทำให้เขา ขาดจากผัวเมียกัน แล้วกลับมาย้อนขอกระทำให้เขาเสียตัวโดยที่ไม่รู้กล โทษของพังหยินถึงเชือดเนื้อให้กา กินจนถึงแก่ความตาย ครั้นตัดสินแล้วเปาเล่งถูจึงสั่งเพชฌฆาดให้นำตัวพังหยินไปทำโทษตามคำตัดสิน
เรื่องท ๐๒
มความว่า ที่ตาบลชินเอยแขวงเมืองด้งเกี๋ย ตำบลนั้นระยะทางห่างเมืองด้งเที่ย ๒๐ ลี้ มึเตรษฐ ผหนึ่งขึ้อชินติตหงาน ชินติดหงวนได้นางล์วหมึงเป็นภรรยา นางล์วหมึงเป็นบุตรของข้องเตร์ก ข้องเตร็กอยู่ ตำบลนาถาน นางล์วหมึงเป็นผได้เล่าเรียนหนังล์อความรู้ลกขึ้ง ซาบุไต์ ๑๙ ปีจึงได้มาเป็นภรรยาชินติตหงาน นางล์วหมึงมึกิริยามารยาทเรียบร้อย ราษฎรชาาบานตำบลนั้น พายันพูตลรรเลริญนางล์วหมึงเป็นอนมาก ครั้นอยู่มาวงด้ญาติของชินติดหงวน กระทำการาาาทมงคลแต่งงานบ่าวลาว จึงมึเทียบมาเชิญ ชินติดหงวนไปนั่งโต๊ะกินเลี้ยง ชินติตหงานลงเลียนางล์วหมึงภรรยาแล้ว กิออกจากป้านไปข่ายการของวงด้ ญาติ ครั้นชินติดหงวนไปจากบ่านได้ลองลามวันแล้ว นางล์วหมึงไม่เห็นลามึกลับมา นางล์วหมึงตงตาคอย แลดูต้นทางอยู่จึงออก1ไปคอยมองตว่า ขนติดหงานผู้สามีจะกลับมาท,รอยง
ยังมีหลวงจีนรูปหนึ่งเตินมาแต่ไกล แลเห็นนางล์วทมึงยนอยู่ที่ประตูป้าน มาแลดูนางไม่วางตาจน เทาถลำตกลงไนครีมคนถนน เลิ้อกางเกงเปียกน้ำทั้งสิ้น ด้วยฤดูนั้นเป็นฤดูทนาว
ฟ้ายนางล์วหมึงครั้นเห็นหลวงจีนขึ้นมาจากคู เลิ้อกางเกงเปียกเนั่อด้วเส์อนดังนั้น กิมีความสงสาร นางลำหมึงจึงเข้าไปในโรงคร้วก่อไฟไล่องโล่มาไท้หลวงจีนผ์งแล้าเอาน้ำร้อนมาไท้หลวงจีนกิน
ทลวงจนจงพูดว่า ข้าพเจ้าเตินทางมาถลำตกลงไปไนคูจนเนั่อด้วเลิ้อกางเกงเปียกเส์อนหมตทั้งสิ้น ท่านเป็นฟ้ใจบุญเอาไฟมาไท้ผงและได้ย่างเลิ้อกางเกงไท้แท้ง และทั้งไต๊ร้บประทานน้ำขาต๊วยข้าพเจ้ามความ ขอบใจท่านยิ่งนัก
นางล์วหมึงจึงว่าท่านย่างเลือกางเกงแท้งแล้ว ก์เชิญ,ไปเล์ยเถิด ถาอยู่ข้าลามข้าพเจ้ากลับมาเห็น ท่านอยู่ที่นี้ จะมความเคล์อบแคลงใจว่า ข้าพเจ้าเป็นคนไม่ติคบทาแก่ท่าน คูทาสมควรไม่ หลวง1จีนก็ร้บตำ ว่าจะไป ไนท้นไตนั้นพอชินติดหงวนมาถึงเข้า แลเห็นหลวงจีนยับนางล์วหมึงนั่งผ์งไฟอยู่ด้วยยัน ชินติตทงาน มีความสงสัยกระทบจิตคิดห็งกิมึนดึงขึ้งโกรธอยู่ในใจ ครั้นหลวงจีนได้เห็นกิริยาชินติดหงวนทำอาการมึนดึง ดังนั้นกิดกใจกล้า ลุกขึ้นทันทีริบเดินหลีกไปเสียไท้พ้น
ชินติดหงวนครั้นเห็นหลวงจีนลุกขึ้นเดินไปโดยด่วนดังนั้น กิโกรธจึงด่านางล์วหมึงว่า ตัวเป็นผู้หญิง มีสามีชอบแด่จะอยู่ดูแลแด่ในการบ้านเรือนจึงจะถูกตามธรรมเนียมผู้หญิง ผู้หญิงอะไรเข่นนั้ไปนั่งลอยทน้า อยู่ยับหลวงจีน ชะรอยจะกระทำการชั่วเป็นข้ยันเป็นแน่ ชินติดหงวนว่าดังนั้นแล้ว กิข้บไล่นางลำทมึงมีไท้อยู่ ต่อไป
นางล์วทมึงกิร้องไท้ มีได้โด้ดอบแก่ชินติดหงวนผู้สามีประการใด นางล์วหมึงกิกลับไปอยู่ยับบิตา มารตาที่บ่านเรือนของนาง และนางล์วหมึงกิมีได้เล่าบอกความขึ้งลามึห็งด้วยเรื่องก่อไฟไท้หลวงจีนผงไท้ บิดามารดาฟ้งไม่
ฝ่ายหลวงจีนนั้นกลับมาอยู่ลำนักวัตใชเลมยึ๋ ครั้นล์บรู้ว่า,นางลำหมึงนั้น ชินติดหงานผู้ลามึข้บ้ไล่ กลับมาอยู่ยับบิดามารดาประมาณได้ปีหนึ่งแล้ว หลวงจีนนั้นจึงหนีเจ้าวัดกลับมาบ้านเติม กลับแปลงเพคเป็น ฆราวาสไว้ผมมวยตามเติบ เปลี่ยนชึ๋อเลียใหม่เรียกว่าเล่าลี้ เล่าลี้จึงวานลี้โอวเป็นสื่อไปพูดจายับข้องเดร็ก ผู้บิดาของนางลำหมึง ขอนางล์วหมึงเป็นภรรยาเล่าลี้
๏๙๏
ข้องเต1รกจึงพูดว่าบุตรของ,ข้าพเจ้า ชินติดหงวนสามีขับไล่มาอยู่บ้าน จะเป็นเพราะบุตรของข้าพเจ้า ทาความผิดประการใดข้าพเจ้าก๊หาทราบไม่ แด่ดูน้ำใจของบุตรข้าพเจ้านั้น พิเคราะห์ดูกริยาเขายังซื่อตรงรัก สามีของเขาอยู่หรือเขาจะต้ตขาดก้นประการใด ข้อนี้ข้าพเจ้ากิไม่สามารถจะหยั่งรู้น้ำใจเขาได้ ครั้นข้าพเจ้า จะยกให้ไว้ มันกิจะเป็นการข่มขืนน้ำใจบุตรของข้าพเจ้าไป ดูเป็นการหาสมควรไม่ ว่าดังนั้นแลวข้องเตรืก กิหัวเราะ
ลี้โอวผู้แม่สื่อได้พิงดังนั้นแล้วกิมีได้ว่าประการใด จึงไปหามารดาของนางสิวหมีง แล้วกิเล่าความ ตามที่เล่าอี้วานให้เป็นสื่อมาขอนางสิวหมีงนั้นให้มารดานางสิวหมึงพิง ฝ่ายมารดาของนางสิวหมึงได้พิงลี้โอว บอกดังนั้น กิมีความยินดีด้วยปรารถนาแด่จะให้บุตรมีสามีเท่านั้นดามวิส้ยน้ำใจหญิง จึงพูดแก่อี้โอ-วว่าสามี ของนางสิวหมึงได้ข้บไล่นางสิวหมึงมาอยู่บ้านข้าพเจ้าช้านานประมาณได่ปีหนึ่ง แล้วหาได้เลี้ยงดูก้นตาม ธรรมเนียมภรรยาสามีไม่ อีกประการหนึ่งข้าพเจ้ากิได้ทราบว่า ชินติดหงวนกิมีภรรยาใหม่แล้ว เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจะยอมยกให้นางสิวหมึงมีสามีต่อไปกิได้ ท่านจงไปบอกนัดแก่เล่าอี้เถิดว่าให้เล่าอี้หาว้นดีฤกษ์ดีมา แต่งงานตามธรรมเนียมเถิด
ลี้โอวได้พิงดังนั้นกิมีความยินดี จึงไปแจ้งความแก่เล่าอี้ว่า บัดนี้มารดาของนางสิวหมึง ยอมยกนาง สิวหมึงให้แล้ว ให้ท่านคิดหาว้นฤกษ์ดีเถิด เมื่อเล่าอี๋ได้พิงลี้โอวบอกดังนั้น มีความยินดีเป็นที่ยิ่ง
ฝ่ายนางสิวหมึงครั้นแจ้งความว่า มารดาจะยกให้มีสามีต่อไป นางสิวหมึงไม่เต็มใจ ด้วยยังมีความ อาล้ยถึงสามีเติมของตัวอยู่ จึงพิไรราพ้นบ่นโดยความเสียใจที่มารดาจะข่มขืนให้มีสามีใหม่
ครั้นว้นฤกษ์ดี เล่าอี้กิจ้ดสิ่งของมาแต่งงานดามธรรมเนียม ฝ่ายนางสิวหมึงโดยข้ดมารดาไม่ได้ กิจำใจเป็นภรรยาอยู่กินกับเล่าอี้ ครั้นอยู่มาเวลาว้นหนึ่ง เล่าอี๋ไปเสพสุราเมามานั้งเคียงนางสิวหมึงแล้วพูด สัพยอกว่า เจ้าจำข้าไม่ได้หรือ นางสิวหมีงดอบว่า เติมท่านเป็นคนขาวบ้านใด ข้าพเจ้าจำท่านไม่ได้ เล่าอี๋ จึงบอกว่าเติมข้าพเจ้าเป็นหลวงจึนอยู่ว้ดไชเลมยี่ เดินมาตามทางมัวแลชมเจ้าจนลีมสติพล้ดตกลงในคูถนน เจ้าได้สงเคราะห์ให้ผิงไฟและช้กเลี้อกางเกงกินน้ำชาตั้งแต่ด้นจนปลายให้นางสิวหมึงพิงทุกประการ
นางสิวหมึงได้พิงดังนั้นมีความแค้นยิ่งนัก ครั้นอยู่มาได้สามว้น นางสิวหมึงกิหนีกลับมาบ้าน เล่า ความให้ข้องเตรืกผู้บิดาพิงทุกประการ ข้องเตริกจึงทำฟ้องไปยื่นต่อเปาเลงถู กล่าวโทษเล่าเล้งตามความที่ นางสิวหมึงเล่าบอกแก่ข้องเตริกทุกประการ เปาเล่งถูจึงหาดัวเล่าเล้งมาถามว่า ตัวไปบวชเป็นหลวงจึนอ่ยู่ ว้ดวาอาราม เป็นซีบานาสงฆ์ฝ่ายสมณะแล้ว เหตุใดกลับแปลงเพศคืนมาเป็นคฤหัสถ์ ไปมึภรรยานั้นจริงหรือ หาไม่
เล่าอี๋ได้พิงเปาเล่งถูถามดังนั้นกิไม่รับ เปาเล่งถูจึงให้นักการไปสีบที่วัดไชเลมยื่ได้ความว่า เล่าอี๋ บวชอยู่วัดไซเลมยื่แล้วหนีไปแปลงเพศเป็นฆราวาส ครั้นสิบได้ความจริงดังนั้นแล้ว เล่าอี้กิรับเป็นสัตถ์สมแก่ ฟ้องของข้องเดริกทุกประการแล้ว เปาเล่งถูจึงสั่งให้เอาดัวเล่าอี๋ไปจำข้งไว้ ณ คุก แล้วตัดสินให้เนรเทศเล่าอี้ ไปอยู่เสียเมืองไกลกำหนดพ้นลี้ ส่วนนางสิวหมีงกิกลับไปอยู่กับบิดามารดาดามเติม
ฝ่ายชินติดหงวนครั้นหายโกรธนางสิวหมึงแล้ว จึงให้คนไข้ไปรับนางสิวหมึงกลับมาเลี้ยงเป็นภรรยา ต่อไปตามเติม
เรื่องหี่ ๐*1
มความว่า ที่แขวงเมืองจกไช ยงมเครษฐีคนหนั้งแช่กตขึ้ออั๋ง กตองเป็นคนใจบุญ คไนอยู่มาวันนนง มขาวนามหนึ่งนำเต่าต็ว์หนึ่งมาขายไหแก่กิ้ตอง กิ้ตองจงถามขาวนาบ้นั้นว่าเต่านี้ท่านไคมาแค่ไหน ขาย ขาวนามนั้นบอกว่า ไตมาจากหนำคา*แจำเค่งอ*อง
กิ้ตอั๋งไข้ขังขังนั้น กิฟ้ตราคาค่าเต่าไข้มนั้นแควจึงสั่งฟอคร้วไข้เอาเต่านั้นไปขังไว้ยงในคร่า ครน เวากคางคนไต์ยนเสียงกรนขังดุจเสียงคนนอนกรน กิ้ตองจึงธุตเทยนเข้าไปส่องดุในคร่า กิหาเฟ้นมผูใค นอนกรนไม่ เฟ้นแค่เล่าขังอยู่ในคะกรา กิ้คองเฟ้นเป็นความวัปคาคขังนั้น ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเข้ไกิตองจึงไข้คน ไข้นำเอาแทนั้นไปปล่อยยงบงหนำศาลเจ้าเค่งอ*อง คในอยู่มาปะมาณไข้ขักสองเฟ้อน กตองค์คกิงเชียงเอง ซึ่งเป็นเพอนรกตั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลฟ้งฟ้ศตะวันออก กตองจึงวัตโต๊ะและสุราไข้คนไข้ไปเชิญเชียงเองมากิน เลี้ยงเสพสุราขัวยกันเป็นที่รึ๋นเวัง ขณะเมื่อเสพสุราอยู่ตวยกันกับเชยงเองนั้น กิ้ตองจึงพูตกับเชียงเองว่า ข้าหเจ้าจะบรรทุกสินคาไปขาย ณ เมืองไชเกีย แค่มาวัตกขัวยหนทางกันตารกว่าจะลงไปถึงท่าเรอจอด ท่านจะข้องเป็นธุระไปช่วยข้าพเจ้าขัวย
เชียงเองใช้ขังกิ้ตองว่าขังนั้น จ้งตอบว่าแบ้หนทางกันตารขักเท่าไต ข้าพเจ้าไม่มความรงเกียจ จะ ไปช่วยท่านไข้เต็มกำคงของข้าพเจ้า
กตอ์่งใช้ขังเชียงเองว่าขังนั้น จึงพตว่าท่านเป็นธุระช่วย ข้าพเจ้ามึความขอบใจท่านเป็นที่ยิ่ง แต่ ระยะทางตั้งแต่บ้านข้าพเจ้าคงไปถึงท่าเรอเฟ้นเจึตวันจึงจะกิง ท่านจงกขับไปบ้านท่าน รอไข้ข้าพเจ้าบรรทุก คงของขึ้งเป็นสินคาคงเรอเคร็จแคว ท่านจึงไปคงเรือจะไค์ไปเป็นสินคำลงเรอเสร็จแคว ท่านจึงไปลงเรือจะไข้ ไปขัวยกัน
เชียงเองร้บคำกิ้ตอั่งมั่นเหมาะขังนั้นแขัว ครั้นเลี้ยงดุกันเสร็จแล้ว เชียงเองกิคำน์บคากิ้ตองไปบ้าน ครั้นเชียงเองกค้บไปแคว กิ้ตองกิไข้คกจ้างแคะปาวทาค ซึ่งอยู่ ณ เรอนขนสินคำคงเรอ
บ้ายนางขุนสิภรรยากิ้ตอง มบุตรขายขัวยกันกับกิ้ตองคนหนั้งบุตรนั้นกิยงเยาว้อยู่ นางขุนสิจึงหาม มไข้กิตองไป กิ้ตองจึงว่าสินคำกิขนลงเรือแจ้ว จำจะตองไปงตอยู่ไม่ไต แต่ระยะเวลาที่จะไปอย่างข้าอยู่ใน หนั้งปีอย่างเร็วอยู่ไนหกเฟ้อนกิคงจะกขับมา เจาจงอยู่เรือนเลี้ยงวักษาบุตรไข้จงฟ้อย่าไข้เป็นขันตราขไข้ กว่าข้าจะกคบมา
นางขุนสิภรรยาข้ามกตองไม่ขังขังนั้นแคว กิร่องไหขัมบุตรเข้าไปในเรือนแจ้ว กิป็ไข้พตจาทตทาน หามปรามคามต่อไป
บ้ายเชยงแงครั้นกิงกำหนต กิไปคงเรือจ้างขึ้งบรรทุกสินคำของกิ้ตอง ครั้งเฟ้นกิ้ตองมากงกิมความ ยินต็ เชยงเองเป็นคนขันตานไม่ขึ้&ตรงกอปรไปขัวขโลภเจตนา ฟ้ตจะทำรายกิตอง จะไข้เอาสินคำนั้นไปขาย เอามลประโขขน์เสียเอง คตจะเอาคุรามอมกิ้ดอง จึงขวนกิ้ตองว่าเวคานึ้เราจะออกเรอไปกิเขนจวนเวลาจะคา อยู่แขัว ตำบบ้านข้างหนำโน์นมร่านขายคุรา เราไปขึ้อชุรากินไหสบายก่อน รุ่งขึ้นเวลาเช้าเราจึงต่อยออก เรือไป
กิตองไข้ขังเชยงเองขานขังนั้น กิไปเสพสุราขัวยเชียงเอง เชียงเองกิเอาสุรามอมกิ้ตองกินจนเมา
*๙๓
ไม่มืสตเลย เชียงเฮงกิพากั๋ตอั๋งกลัมมาถึงตำบลชันเฮง ที่ขางถนนนั้นมีบ่ออยู่บ่อหนึ่งลึกหลายวา เชียงเองก็ ผลักก็ตองตกลงไปในป6น้ำ กตองก็ถงแก่ความตาย เชียงเฮงก็ลงเรือที่บรรทุกสินคำนั้นไห้*กจ้างแจวไปถง เมืองไซเกียจำหน่ายขายสินด้านนเสร็จแจ้วมิกำไรเป็นอันมาก ก็กลับมาเมืองจกไซ เชียงเองจึงแบ่งเอาเงิน ซึ่งมิกำไรนั้นกงหนึ่งเอาเป็นอาณาประโยชน์ตน เหลือนอกนั้นเชียงเฮงจึงนำมาคินไห้นางซุน*ภรรยาทิ้ตอง นางซุนสิจึงถามเชียงเองว่า ท่านมาแจ้วเหคุใแนสามิของข้าพเจ้าจึงยังไม่มาถึง
เชียงเองจึงลวงนางซุนสิว่า เมื่อมาถึงท่าเรือแว สามิของท่านมอบเงินไห้ข้าพเจ้าคุมมาส่งไห้แก่ ท่านก่อน ต์วยสามของท่านยังไปเที่ยวตงาน และเสพสุรากับด้วยพวกเพื่อนอยู่ แล้วสามของท่านจึงจะมาต่อ ภายหลัง
นาง1ซุนสีได้ขังเชียงเฮงพูดบอกดังนั้นก็เออ มิได้มีความเตลอบแคลงสงสัย1ใจ จึงจัดโต๊ะและสุรา อาหารมาให้เชียงเฮงกิน เชียงเองครั้นเสพสุรากินอาหารเสร็จแจ้ว ก็ลานางซุนสิกลับไปบาน เชียงเองคิด อุบายได้อย่างหนึ่งจึงไปตรวจตศพผูที่ตายฝ็งไว้ใหม่ ๆ ไนจันหนึ่ง*องจัน เชียงเองจึงจ้กซุคเอาศพนั้นมา แจ้วเอากระเป๋าของกตองที่เคยผูกสิตด้วอยู่เสมอ ที่เชียงเองได้แก้เอาไวแต่เมื่อวนม๐มสุรากิ้ต8งนั้นผู้ไจัเข้า กับบนเอวศพ แจ้วก็เอาศพทิ้งลงไนแม่น้ำสามแขก แจ้วเชียงเองก็ฑำอุบายไปบอกแก่นางซุนสิว่า สามิของ ท่านลงเรือข้ามแม่น้ำมาเรือล่มสฯมิท่านจมน้ำคายเสียแจ้ว บัดนี้ศพลอยมาปะเข้าที่ฝ็งลำแม่น้ำสามแยกขอ1ไห้ ท่านไข้คนไปตจะใช่หรือมิไข่
นางซุนสิได้ขังดังนั้นก็ตกใจ จึงไข้ไห้อ้นถองคนไซ้ไป๏ อ้นถองก็ไปกับเชียงเฮงพิจารณาดศพ หนำ ตาลักษณะศพนั้นหาเหมือนกิ้ดอั๋งไม่ แต่เห็นมิกระเป๋าคาตอยู่กับเอวศพ อ้นถองก็กจ้บมาแจ้งความแก่นาง ซุนสีว่าลักษณะศพนั้นหนำตาหาเหมือนไม่
นางซุนสิได้ขังดังนั้นจึงว่า อ้นคนตายหลายเวลาแจ้วเนื้อหน์งย่อมจะเน่าเมื่อยไหนเลยจะจ่าได้ แต่ มืของสิ่งไดคิดตัรเป็นสำคัญบ้าง อ้นถองบอกว่า เห็นมิแต่กระเป๋าแพรปักด้วยไหมทองเป็นส่าด้ญ นางซุนสี ได้ขังดังนั้นให้นึกแน่ในใจก็ร้องไห้รำพันพูดว่า กระเป๋าไบนี้มารตาของข้าพเจ้าทำไห้คาตไวกับด้ว จึงได้ตด ตัวไปจนถงแก่ความตาย นางซุนสีจึงบอกแต่บรรตาญาต ไห้,จ้ตห็บใสศพเอาไปฝัง,ไวตามธรรมเนียม แจ้วก็ ทำกงเด็กเช่นไหวแฝกศล,ไปไห้กิ้ตอง กิตองถงแก่กรรมล่วงมาได้เกือบปี
ฝ่ายเชียงเฮงตั้งแต่ได้ทรัพย์สมบัลของกตองไปทำทุนคาขาย ก์บร็บูรณ์ขึ้น การที่เชียงเองกระทำ ร้ายต่อกิตองนั้น ไม่มิฝ่ใตสามารถจะล่วงรัได้ เหตุเป็นการลี้ลับ1ช่อนเงึ๋อนสาย
ฝ่ายเปาเล่งถูไปตรวจตามบรรดาหัวเมือง ครั้นไปเมืองจิกไซถึงตำบลชีนเฮง เปาเล่งถูนั้งอยู่บน หลังม้า แลเห็นเต่าตัวหนึ่งคลานมาขวางหนำม้าอยู่ เปาเล่งถูเห็นเต่านั้นมืน้ำตาไหลอาบอยู่ เต่านั้นกระทำ กัมศีรษะคำนับเปาเล่งถูถึงสามครั้ง แจ้วกิออกเคนคลานไป เปาเล่งถูเห็นเต่ากระทำอาการผิดประหลาด อัศจรรย์ดังนั้น ก็คิดสงสัยอยู่ในใจว่า ไนที่ตำบลนี้คงจะมิเหตุสงไตสงหนึ่งเป็นแน่ เปาเล่งถูเคยจับเหคุนิมิตลาง และตำริตริตรองแต่ไนที่จะสอตส่องแสวงหาความจริงและเห็จอ้นลี้ลับลกขึ้ง อ้นปราศจากเงอนสายลักข พยาน ครั้นเห็นเต่าทำอาการริปลาสดังนั้นแจ้ว เปาเล่งถูกิหยุดม้า จึงสงไห้คนไข้ตามไปถูเต่านั้นว่าจะไปทาง ไหน ครั้นเต่านั้นคลานไปกิงปากปอกิกระโจนลงไปไนปอ คนไข้นั้นกิกลับมาแจ้งความแก่เปาเล่งถูตามที่ ได้เห็น
เปาเล่งถูได้ขังดังนั้น จึงคิตเห็นว่าขะรอยไนปอนั้น จะมิสงไตอยู่เป็นแน่แจ้ว เปาเล่งถูจึงเริขกคน
๙๔
ตำบลนั้นมาท้าคน ใช้ไท้เอาพะองพาคลงไปดูในปอว่าจะมีสิ่งใด คนขาวบานตำบลนั้นก็ลงไปในปอพบคพคน คายอยู่ในบ่อศพหนึ่ง จึงเอาเขอกผกฉคลากเอาศพนั้นขึ้นมา เปาเล่งถูพจารณาดูศพนั้น เฟ้นพท้าตายงลดอยู่ เปาเล่งถูใหลบถามคามขาวบานตำบลนั้น ก็ไม่ไล้ความว่าผู้ไคคาย เปาเล่งถูจึงไท้เขียนหท้งลอประกาศปิค ฑวไปฑงเขคแขวงเมืองจึกไซ แล้วไท้หลเฉยวกับเคยเจียวไปเที่ยวลบหาอก ได้ความที่วงลัญาติของ!?ดอง บอกว่า เมื่อด้นปี!?ดองข้ามลำแม่น้ำเรือล่มจมน้ำคาย เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นมีความสงสัยว่า คนผู้เชียวดายถึง ลองแห่งดังนี้-งะกระไรอยู่ ดิคดังนั้นแล้วจึงไท้คามด้วนางซุนลภรรยา!?คอั๊งมาพจารณาคศพ
นางซุนลครั้นมากง แลเฟ้นศพก็จำหท้าได้ว่า!?คองผู้เป็นลามีของคน กรอง,ไท้กลิ้งเกลือก,ไปมาอยู่ กับคพ แล้วจึงพคว่าศพที่ได้มาก่อนนั้นจำหนาไม่ได้ อ้นศพนี้เป็นศพของสามีข้าพเจ้าโดยแท้แล้ว
เปาเล่งถูจึงถามว่า ศพนั้นมีกระเป๋าคาคหรอไม่ นางซุนสีบอกว่าสามีข้าพเจ้าเคยคาดกระเป๋าอยู่ เนืองนิตย์มาบัดนี้หามีไม่ เปาเล่งถูจึงถามต่อไปว่า สามีของท่านไปอย่างไรมาอย่างไรจึงได้ถึงแก่ความตาย นางซุนสีได้ฟังดังนั้นจึงเล่าความซึ่งกดตั้งชวนเชียงเฮงไปค้าขายเมืองไซเกีย ตั้งแต่ด้นจนปลายใท้เปาเล่งถู ฟังทุกประะการ
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงว่า อ้นศพลอยน้ำนั้นเชียงเฮงลักเอาศพผู้อื่นมาปลอม เฟ้นได้ที่เอากระเป๋า ของสามีเจ้ามาคาดไวกับเอวศพปลอม เพื่อประโยชน์จะใท้ท่านเชื่อ เชียงเฮงเป็นผู้ร้ายฆ่าสามีท่านแน่แล้ว ไม่ค้องสงสัยผู้อื่นเลย ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็ไปยังที่ว่าราชการ จึงไท้คนใช้ไปเอาลัวเชียงเฮงมาถาม เชียง เฮงไม่ร้บ เปาเล่งถูจึงไท้คนยกศพนั้นมาใท้ดู เชียงเฮงไม่มีสำนวนที่จะแก้ด้วได้ประการใด ด้วยความอาเพศ เพราะศพนั้นยังสดอยู่ ดูเหมือนพึ่งจะตายลงใหม่ ๆ เพราะฉะนั้นเชียงเฮงจึงจำเป็นต้องร้บทั้งเป็นความจริงใจ ของลัวด้วย
แล้วเปาเล่งถูจึงเล่าความให้นางซุนสีฟังว่า ความเรื่องนี้ได้ความเพราะเต่าเป็นเหตุ นางซุนสีจึงเล่า ความที่ชาวนาน่าเอาเต่ามาขายให้ กิ้ดตั้งซอไร้แล้วปล่อยเสีย
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น ก็ถอนใจใหฝแล้วพูดว่า ชั้นแต่สัตว์เดียร้จฉานยังร้จ้กคุณมนุษย์ แต่มนุษย์ ด้วยกันหาใคร่จะรู้จักคุณกันไม่ ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็ด้ดสินให้เอาด้วเชียงเฮงไปฆ่าเสีย นางซุนสีก็เอาศพ ลามีไปฝ็งไวคามชรรมเนียม ครั้นภายหลังบุครและหลานของ!?คตั้งไปเล่าเรียนหท้งลอลอบไล่ได้เป็นขุนนาง สิบตระกูลต่อมาในแผ่นดินข้อง
เรื่องที่ ๐๙
มความว่า ที่ตำบลกังอมแขวงเมืองปอจิ๋ว มีชายผู้หนึ่งแช่เชี้ยชื่อชูหยวนโปคากลับมา ถึงตำบลฟ้า แห่งหนึ่งอ้นมีแต่เขาและต้นไม้ หนทางนั้นเป็นที่ก้นดารนัก เยือกเย็น เงียบสงัด พนตำบลฟ้าเขานั้นไฟ้ ทาง ประมาณ ๕ ลี้ถึงหุบเขาแห่งหนึ่ง ในหุบเขานั้น ยังมีชายสองคนพี่นองเป็นแช่ด้ำ ผู้พี่ชึ๋อกัยอิ้ด ผู้น้องชื่อ ทุ้ยหยี สองคนพี่น้องตงม้านเรือนอยู่ในหุบเขานั้น เที่ยวด้ดหืเนขายเลี้ยงชีวิด ก้าเห็นผู้คนเดินไปมาทางนั้น แต่ผู้เดียว มีเงินทองทรัพย์สมบัติคิดต้วไปมา ทุ้ยอิ้ด ทุ้ยหยีก็ฆ่าเสียแล้วเก็บเอาทรัพย์สมบัติเงินทองไปเป็น อาณาประโยชน์ ครั้นเชี้ยซูหยวนเดินมาถึงขายหุบเขานั้น พบกุ้ยอด ทุ้ยหยีจึงถามว่า ทางที่จะไปตำบลกังอม นั้น,1กลหรือ,ไกล
ทุ้ยอิ๊ดครั้นได้ฟังเชี้ยชูหยวนถามดังนั้นจึงบอกว่า ระยะทางลดเลี้ยวน้ฑ อีกส้กสองรันจึงจะถึง ด้ว ท่านนึ่ไปตำบล1ใดมา เขย,ชูหยวนบอกว่า ข้าพเจ้าไปขายผ้าที่เมืองปอจิ๋วกลับมา ม้ดนึ่หลงทางเข้ามาที่นี่ ขอ ท่านทั้งสองไต้สงเคราะห์ชี้ต้นทางไห้แก่ข้าพเจ้าด้วย
ทุ้ยอิ๊ดได้ฟังดังนั้น จึงชี้บอกว่า จงอ้อมชายเขาออกไปก็จะถึงทางน้อยดอก เชี้ยชูหยวนได้ฟังดังนั้น ก็สำคัญว่าคนชาวป่าด้ดฟันมิใช่คนผู้ร้าย เชี้ยชูหยวนก็เดินไปดามคำซึ่งทุ้ยอดบอกให้นั้น เดินไปไต้ประมาณ ฟักใหญ่ ถึงช่องแคบอ้วนแต่ป่าก็ยืนยั้งอยู่
ฝายทุ้ยอด ทุ้ยหยีสองคนพี่น้องชำนาญในทางป่า ก็เดินลัดมาสะก้ดอยู่ที่ช่องเขานั้น จึงข้กอาวุธออก ฟันเชี้ยชูหยวนล้มลงถึงแก่ความตาย ทั้งสองคนพี่น้องก็เข้าแก้เอาไก้เงินออกจากด้วเชี้ยชูหยวนและขดหลุม ฝังศพเชี้ยชูหยวนไร้ที่ชายเขาช่องแคบนั้น แล้วกลับม้านเอาเงินแบ่งบันก้น
ครั้นอยู่มาช้านานประมาณไต้สักหกเดือน ฝ่ายเปาเล่งถูไปตรวจดามหัวเมือง จะไปทางเมืองปอจิ๋ว เดินไปทางตำบลป่าชายเขานั้น เปาเล่งถูอยู่บนหลังม้า ได้ยินเสียงนกร้องสำเนียงคล้ายภาษามนุษย์ว่าคน ผู้เดียวเดินไปทางเปลี่ยว เมื่อเปาเล่งถูได้ยินนกร้องประหลาดดังนั้น เปาเล่งถูคิดอยู่ในใจว่า ที่ตำบลป่านี้เป็น ที่เปลี่ยว เกลือกจะมีผู้ร้ายฆ่าคนเดินทางเอาเงินทองทรัพย์สมบัติ ในที่ตำบลนี้เป็นแน่ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูก็ลงจากหลังม้า ดั้งกระโจมฟักอยู่ที่ตำบลป่าเขานั้น แล้วเปาเล่งถูจึงให้เดียเหลงคนไข้ไปตรวจดูตาม ลำธารและชายเขาช่องแคบว่าจะมีศพฝังหรือทั้งไร้ที่ใดประการใดม้าง
เตียเหลงก็ไปตรวจดูพบที่ฝังศพอยู่ชายเขาแห่งหนึ่ง เดียเหลงก็กลับมาแจ้งความแก่เปาเล่งถูทุก ประการ เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงคิดอยู่ในใจว่า ผู้ร้ายรายนี้จะต้องคิดเอาตัวให้ใต้ เปาเล่งถูคิดดังนั้นแล้ว ก็พอเวลาคาลง เปาเล่งถูนอนตรืกตรองอยู่ด้วยเรื่องจะหาเหตุจ้บด้วโจรผู้ร้ายหลับไปนีมิตเห็นว่า มีชาย ผู้หนึ่งมาร้องไห้รำฟันฟ้องต่อเปาเล่งถูว่า เดินทางหลงมาพบทุ้ยอิ๊ด ทุ้ยหยี ทุ้ยอด ทุ้ยหยีฆ่าเสียแล้วเอาศพ ฝังไว้รืมชายเขา เงินทองที่มีอยู่ในไถ ทุ้ยอด ทุ้ยหยี ผู้ร้ายก็เก็บเอาไปแบ่งบันก้น เงินนั้นมีดราเป็นรูปลักษร ยี่ห้อตัวเทียน อ้ายผู้ร้ายสองคนนั้นเอาไปเก็บช่อนไร้ที่ไต้เตียงนอน ขอท่านไต่ไปคันดูก็จะได้ความจริง ว่า ดังนั้นแล้ว ปีศาจก็อันตรธานหายไป เปาเล้งถูก็ตกใจตึ๋น รุ่งขนเปาเล้งถูจึงสั่งให้คนใช่ไปเอาตัวทุ้ยอด ทุ้ยหยี ทั้งสองคนมา เปาเล้งถูจึงถามทุ้ยอิ๊ด ทุ้ยหยีว่ามีผู้เดินทางทางนี้เหตุไดจึงได้ฆ่าเขาเสีย เรารู้แล้วแน่นอน จงรับเสียโดยดีเถิดอย่าให้เฆี่ขนเลย
๙๖
กุ้ยอิ้ด กุยหยีไม่ร้บให้การปฏ์เสธ เปาเล่งถูจึงไห้คนไชไปค้นที่บานเรอนกุยอด กุยหยี ไดเงินยี่หอ ด่วเฑยนเหม๏นความฟ้นของเปาเด่งถูทุกประการ เปาเด่งถูมความโกรธยี่งนัก จงให้นกการผูกจะตี กุยอิ้ดกุย หยีกํร้ปเป็นสดยี เปาIล่งถจงให้ส่งค้วเข้าไปยังเมืองปอจิ๋ว แด่วเปาเล่งถจงดั่งไห้กุมดวค้ยจิ๋ด ค้ยหยีไปจ}าแย ดามกฎหมาย 1ฑ่นผู้พจารณาที่งปวงควรฟ้ง เหกุเด์มก็เห้ยงได่ยนนก?๏งเห้านน ยังดามารถฟ้จารณาเอา ความจ่ร์งได่
89
เรื่องที่ ๐๕
มความว่า ที่เมืองโกยองห มีเครษฐีผู้หนึ่ง,ชื่อหงอสิบหย หงอสิบหยีมีภรรยาชื่อนางเชื่ยสี มีลักษณะ รูปอ้นสะคราญสวยสะอาด หงอสิบหยีมีมีตรสหายคนหนึ่งชื่อหันมัง หันมังเป็นคนซื่อตรงไปมาหาสู่หงอสิบ หยีอยู่เนื่องนิตย์ นางเชี้ยสีเป็นหญิงไม่ซื่อตรงต่อสามี ลักพอใจเล่นข้สู่ชาย ครั้นเห็นหันมังมาหาหงอสิบหยี นางเชื่ยสีท่ากิริยาใช้หางตาพูดจายวเยาหยอกเอินให้หันลังมีความเสน่หาอาลัย ด้วยเล่ห์กลต่าง ๆ ของสตรี ฝ่ายหันมังมีความซื่อตรงสุจริตนับถือหงอสิบหยีฉันไต ก็มีความยำเกรงและนับถือภรรยาของหงอ สิบหยีฉันนั้น มีได้คดทรยศสิ่งหนึ่งสิ่งไตต่อหงอสิบหยีเลย
ครั้นอยู่มาเป็นฤดูเดือนอ้ายสารทขนมอี๋ ดามบรรดาพวกเพื่อนของหงอสิบหยี เชิญหงอสิบหยีไป กินเลี้ยง ไนว้นนั้นหงอสิบหยีหาได้อยู่ที่เรือนไม่ หันม้งมาหาหงอสิบหยีก็หาพบไม่ นางเชี้ยสีจึงจ้ดโต๊ะและ สุรามาตั้งริมห้องนอน เชิญให้หันมังนั้งโต๊ะเสพสุราด้วยนางเชี้ยสี นางเขยสีรินสุราส่งให้หันมงกินพอมีน ๆ แล้ว นางเชื่ยสีหัวเราะพูตลับหันลังว่า ฤดูนึ่เป็นฤดูหนาว ป่านฉะนี้ภรรยาท่านคงจัดโต๊ะและสุราตอยท่าน อยู่ที่บานแล้ว
หันลังตอบว่า ข้าพเจ้าเป็นผู้ยากจน ไหนเลยภรรยาข้าพเจ้าจะปฏิบ้ตข้าพเจ้าถึงเช่นนั้น ขณะนั้น นางเชื่ยสีมีความกำหนัดในฉันทราคะให้เร่าร้อนกำเริบมากชื่น จึงรินสุราแล้วขย้บเข้าไปนั้งไกลัหันลังแล้วส่ง ถ้วยสุราให้หันลังพูดว่า สุราถ้วยนึ่มีโอขารสมาก แลัว่าท่านมีแก่ใจรกข้าพเจ้าแล้ว เชิญท่านเสพสุราแล้วจะ ได้ร่วมร้กลันตามประเวณีโลก
หันลังได้ฟังนางเชื่ยสีพูดจาเป็นหญิงนอกใจสามีดังนั้น หันลังตกใจคิดเห็นว่า นางเชื่ยสีเล่าก็เป็น ภรรยาของเพื่อนฝูงที่รัก ครั้นจะประพฤติเป็นคนทุจริตแล้ว ก็จะเป็นที่คิเตียนแห้งเทพยดาและมนุษย์ หา สมควรแก่เราผู้มีชื่อว่าซื่อตรงไม่ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้วหันลังก็ลานางเชื่ยสีกลับไปบ้าน ครั้นเดินออกไปพ้น บ้านหงอสิบหยีก็พอพบหงอสิบหยี หงอสิบหยีจึงพูดแก่หันลังว่า วันนี้ท่านมาบ้านข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามีได้อยู่ เสพสุราด้วยลับท่าน ท่านจงกลับมาเสพสุราด้วยข้าพเจ้าก่อน แล้วจึงค่อยไป
หันลังว่า ข้าพเจ้าจะขอลาท่านไปก่อน ว้นอี๋นจึงค่อยมาพบลันใหม่ ว่าดังนั้นแล้วหันลังก็ลาหงอสิบ หยีกลับไปบ้าน หงอสิบหยีจึงเข้ามาในบ้านถามภรรยาว่า หันลังมาบ้านจัดโต๊ะและสุราเลี้ยงเขาหรือเปล่า นางเชื่ยสีจึงพูดใส่ความว่า ท่านไม่อยู่หันลังมา ข้าพเจ้าได้จัดโต๊ะและสุราเลี้ยงหันลังเป็นอ้นตี หันลังเสพสุรา เมาแล้วพูดจาสัพยอกแทะโลมข้าพเจ้าข้าพเจ้าจึงด้ดพ้อว่าให้หันลังได้ความอายก็กลับไปเสียแล้วหงอสิบหยี ได้ฟังภรรยาบอกความดังนั้น ยงมีความสงสัยอยู่มีได้เชื่อแน่ลงไป ครั้นอยู่มาได้สองสามวัน หงอสิบหยีก็ เข้าไปเที่ยวเล่นในเมืองพบหันลัง หันลังจึงเชิญหงอสิบหยีเข้าไปใน่โรงเตี้ยม หันลังจึงให้เจ้าของร้านจัดลับ แกล้มและสุรามาเลี้ยงหงอสิบหยี หันลังจึงบอกแก่หงอสิบหยีว่า ภรรยาของท่านข้าพเจ้าก็มีความนับถือ เสมอเหมือนพื่สะใภของข้าพเจ้า ด้วท่านเล่าข้าพเจ้าก็นับถือยำเกรงดุจด้งว่าพื่ชายของข้าพเจ้า แต่ภรรยา ของท่านนี้ข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นคนไม่ซื่อตรงต่อท่าน ซึ่งเป็นสามี ข้ไพเจ้ามาหาโดยความสุจริต ภรรยาของ ท่านพูดจาว่ากล่าวแก่ข้าพ่เจ้าล้วนแต่ถ้อยค่าที่เป็นข้สาวลัน ถ้าเพื่อนบ้านร้านตลาดเขาได้ยีนเข้า ก็จะเหมา เอาว่าข้าพเจ้าเป็นข้ลับภรรยาท่าน เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงไม่อาจไปมาหาสู่แก่ท่านได้ต่อไปเหมือนแต่ก่อน
๏๙๘
ครั้นIสพลุโราแล้วท้ๅแม้งกับหงอสิบหยีต่างคนก็ต่างคำนับก้นลากลับไปบาน ครั้นอยู่มางอหล้นเป็นน้าของท้น มังดั้งบ้านเรือนอยู่ ณ เมืองโซวจิ๋ว มีหนังสือมาชวนท้นมังไปค้าขายด้วย ท้นมงกไปลาหงอสิบหยีแต่หาพบ หงอสิบหยีไม่ ครั้นท้นมังไปได้ประมาณ ๔-๕ เดือน หงอสิบหยีจึงได้รู้ หงอสิบหยีมีคนใช้อยู่ในเรือนคนหนึ่ง ชื่ออวงกีด อวงกีดเป็นคนช่างพูดประจบประแจงแก่นางเซี้ยสี นางเซื้ยสีก็เป็นชู้กันแก่อวงกีด ถ้าหงอลิบหยี ไม่อยู่อวงกีดกับนางเชี้ยสีก็ถ้กลอบหลับนอนด้วยกัน มืไท้ผู้ไดล่วงรู้ความลับได้
อยู่มาวันหนึ่งหงอสิบหยีจะไปซื้อหนาม่านลายมังกรที่ตำบลโทเค้า จะเอาอวงกีดไปด้วย อวงกีด ไม่อยากจะห่างนางเชี่ยสี จึงพูดจาบดพลิ้วไปต่าง ๆ หงอสิบหยีเห็นอวงกีดพูดบ์ดพลิ้วจะไม่พอใจไปก็โกรธ จึงด่าว่าอวงกีด อวงกีดก็ไปบอกเล่าแก่นางเซื้ยสีทุกประการ นางเซื้ยสีแนะอุบ,ายไท้อวงกีดคิดกำจัดหงอสิบหยี ผู้สามืดนว่า ท่านก็มืสดปัญญา กีดกำวัดหงอสิบหยีได้แล้ว กลับมาอยู่ด้วยกันจะมืสะดวกดืหรือ อวงกีดได้ฟัง ดังนั้นก็มีความยินดี จึงไปวัดหาสิ่งของเครื่องเดินทรงไปกับหงอสิบหยี ออกจากบ้านเดินทางไปได้สองวันถึง ตำบลแม่น้ำกวกัง จึงไปว่าว้างแก่เจ้าของเรือจ้างไท้แจวไปส่งทางทะเลสาบตำบลเฮกเหลง ด้วยที่ทะเลสาบ ตำบลเฮกเหลงมืศาลเจ้าเล่งอ๋อง ชาวเรือไปมาต้องแวะกระทำลักการบูชาบวงสรวงเซ่นไหว้ ขณะเมื่อไปนั้น อวงกีดได้วัดซื้อสุราและเครื่องเซ่นไปพร้อม ครั้นออกเรือไปถึงศาลเจ้าเล่งอองก็แวะเข้าไปเซ่นไหว้บวงสรวง พอเวลาพลบคาอวงกีดเอาสุรามามอมไท้หงอสิบหยีกินเข้าไปมาก ผู้แจวเรือจ้างก็ถอยเรือออกจากศาลเจ้า เล่งอองแจวไป ครั้นเวลาดืกประมาณสองยาม หงอสิบหยีเมาสุราพอสร่างก็ดี่นขึ้น จึงไท้อวงกีดพยุงออกไป ไปนึ่งล่ายปัสสาวะริมข้างเรือ อวงกีดเห็นได้ทีก็ผลักหงอสิบหยีตกลงในกลางแม่น้ำถึงแก่ความตาย อวงกีดก็ ทำเป็นร้องขึ้นว่า หงอสิบหยีนายข้าพเจ้าตกน้ำลงไปแล้ว ขอท่านผู้แจวเรือจ้างช่วยด้วย
ขณะนั้นหลีหยีผู้เจ้าของเรือจ้างก็ตกใจ ทิ้งแจวเสียวิ่งไปย้งท้วเรือ ด้วยน้ำในแม่น้ำนั้นลึกนักแลหา ก็ไม่เห็น แต่หลีหยีมีความสงสัยอยู่ในใจว่า หงอสิบหยีกับอวงกีดนี้คงจะมีสาเหตุอันใดแก่กันลักอยางหนึ่ง เป็นแน่ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว หลีหยีก็แจวเรือกลับมายังท่าเดิม อวงกีดก็คิดค่าจ้างไท้แก่หลีหยีแล้วก็กลับ มาบ้าน เล่าความลับแก่นางเขึ้ยสีภรรยาของหงอสิบหยีฟังทุกประการ
นางเขึ้ยสีมีความยินดียิ่งนัก ก็วัดโต๊ะและสุราเลี้ยงอวงกีด นั้งโต๊ะเสพสุราด้วยกันเป็นที่รื่นเริง นาง เชยสีกับอวงกีดก็อยู่กีนด้วยกันเป็นภริยาสามีต่อมา บรรดาชาวบ้านเรือนใกล้เคียงก็ย่อมรู้อยู่ด้วยกันทั้งสิ้น แด่มืไช่การของเขาก็นึ่งอยู่
ฝ่ายท้นมังไปเมืองโชวจิ๋ว ถึงตำบลฝ็งแม่น้ำกิ๋วกังแลเห็นหงอสิบหยีเดินมา ท้นมังก็มีความยินดี จึง ริบเดินเข้าไปวับมือหงอสิบหยี แล้วก็เล่าความซื้งน้าชายให้ไปเมืองโชวจิ๋วให้หงอสิบหยีฟังทุกประการ แล้ว ถามหงอสิบหยีหยีว่า ข้าพเจ้าเห็นหน้าดาของท่านมัวหมองไป ท่านไม่มีความสบายด้วยเหตุอันใดหรือ
หงอสิบหยีได้ฟังดังนั้น จึงจูงมือท้นมังเข้าไปนั้งพักไนศาลาแล้วพูดว่า ตั้งแต่ท่านจากข้าพเจ้าไป ข้าพเจ้ามีความกีดถึงถ้อยตำของท่านซื้งบอกเล่าไท้ข้าพเจ้าฟังว่า นางเซื้ยสีภรรยาของข้าพเจ้าเป็นหชุเงไม่ ซื้อดรงต่อสามี ก็เป็นการจริงของท่าน ข้าพเจ้ามีได้เชื่อถ้อยตำของท่านขืนเลี้ยงไว้เป็นภรรยา ด้วข้าพเจ้าจึง ต้องตายจากท่านไปฉะนี้ ท้นมังได้ฟังหงอสิบหยีปรับทุกข์ร้อนดังนั้นหารู้ว่าหงอสิบหยีถึงแก่กรรมแล้วไม่ ยัง ส่าด้ญใจอยู่ว่าหงอสิบหยียังมืชริตฮยู่ ท้นมังจึงว่าเหตุใดท่านจึงเอาความตายมากล่าวดังนี้หาควรไม่
หงอสิบหยีจึงบอกแก่ท้นมังว่า ท่านอย่ามีความตกใจกลัวข้าพเจ้าผู้เป็นปีศาจเลย ข้าพเจ้าจะเล่า ความจริงไท้ท่านฟัง ว่าแล้วปีศาลหงอสิบหยีก็เล่าความซื้งอวงกีดกับนางเขึ้ยสีเป็นชู้กัน จนถึงอวงกีดผลัก
๙๙
ตกลงในนาถึงแก่ความดายให้หนยังฟังทุกประการ
หันยังได้ฟังดังนั้นก็ร้องไห้รักหงอสิบหยียิ่งนัก แล้วถามหงอสิบหยีต่อไปว่า เมื่อเวลาอวงภิดผล้ก ท่านลงน้ำนั้น มีผู้ใดได้รู้เห็นเป็นพยานบ้าง
หงอสิบหยีจึงบอกว่า หลีหยีเป็นผู้แจวเรือจ้างได้รู้เห็นเป็นพยาน ประการหนึ่งท่านก้บข้าพเจ้าแม้ ว่าจะรักใคร่กันมากก็จริง แต่เวลานี้ข้าพเจ้าเป็นปีศาจเสียแล้วจะนั้งพูดสนทนาแก่ท่านผู้เป็นมนุษย์นานนักก็ ไม่ได้ ครั้นพูดดังนั้นแล้ว ปีศาจหงอสิบหยีก็อันตรธานสูญหายไปท้นฑี
หันมังขณะเมื่อพบปีศาจหงอสิบหยีนั้น ให้มนม้วดุจดั่งผู้นอนฝันก็ใช่ ครั้นเมื่อได้สติแล้ว ก็รีบไปกัง เมืองโซวจิ๋ว่พบงอหล้นผู้น้าแล้ว ด้วยกังไม่มีการจะไปค้าขายแห่งได หันยังกลับมาบ้าน เที่ยวสืบถามชาวบ้าน ชาวบ้านบอกว่า หงอสิบหยีตายล่วงมาได้ ๖๐ รันแล้ว หันม้งก็หาเครื่องเซ่นไปที่บ้านของหงอสิบหยี จึง เข้าไปเซ่นที่บูชาอันมืป้ายเขียนชื่อและแซ่ของหงอสิบหยีไร้นั้น ห้นมังคิดถึงความหลังซึ่งได้สาบานต่อกันไร้ ก็ตองไห้รำพนไปต่าง ๆ
ขณะนั้นนางเชี้ยสีก็มิได้ออกมาต้อนรับหันม้งดามธรรมเนียม มีแต่นางด้นสีภรรยาน้อยของหงอ สิบหยีออกไปต้อนรับหันมังเท่านั้น
หันมังครั้นกลับมาบ้านแล้ว ก็คิดการที่จะฟ้องหากล่าวโทษอวงกิดกับนางเชี้ยสี จึงรีบไปยังเมือง โชวจิ๋วปรึกษากับงอหลันผู้น้าชาย งอหลันจึงถามว่า ความเรื่องนี้มืที่ล้างที่สืบพยานหรือไม่ หันยังจึงพูดว่า ถ้าจะสืบแล้วต้องสืบหลีหยีผู้เจ้าของเรือจ้าง ด้วยปีศาจหงอสิบหยีได้บอกเล่าให้ข้าพเจ้าฟังถ้วนถี่ทุกประการแล้ว งอหลันได้ฟังดังนั้นจึงว่า หงอสิบหยีกับท่านมีความรักใคร่นับถือกัน จึงบันดาลเป็นปีศาจมาบอกเล่าให้ท่าน ฟัง ควรจะทำฟ้องไปยื่นต่อเปาเล่งถูคงจะได้ความจริง ครั้นปรึกษากันตกลงดังนั้นแล้ว หันยังก็ไปยังเมือง ด้งเกี๋ยทำฟ้องไปยื่นต่อเปาเล่งถู ใจความว่านางเชี้ยสีกับอวงกิดกระทำข้กัน แล้วคบคิดกระทำร้ายหงอสิบหยี สามีของนางเชื่ยสืให้ถึงแก่ความดาย
เปาเล่งถูจึงให้นักการไปเอาด้วนางเชี้ยสีกับอวงกิดมาไต่ถาม นางเชี้ยสีกับอวงกิดมาก็ให้การเป็น สำนวนแก่ไขปฏิเสธไม่รับ เปาเล่งถูจึงดั่งให้เอาด้วข้งคุกไร้ทั้งสองคน แต่แยกกันอยู่คนละแห่ง มืให้ปรึกษา หารึอกันได้ อยู่มาได้สักสองเดือน เปาเล่งถูจึงกระซิบถามหันยังว่า เมื่อเวลาหงอสิบหยีลงเรือไปนั้น ลงเรือ ของใคร ใครเป็นเจ้าของเรือจ้าง หันยังจึงแจ้งความว่าปีศาจของหงอสิบหยีบอกแก่ข้าพเจ้าว่า หลีหยีเป็น เจ้าของเรือจ้างแจวไปส่ง เป็นผู้ได้รู้เห็นเป็นพยาน
เปาเล่งถูจึงถามต่อไปว่า ผู้แจวเรือชื่อหลีหยีนั้นสำนักอยู่แห่งหนตำบลใดท่านผู้หรือไม่ หันยังแจ้ง ความว่าหลีหยีอยู่ตำบลตีนเขา สำแม่นานี้วกัง เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงให้นักการไปตามด้วหลีหยีมาถาม ขณะนั้นเปาเล่งถูให้นักการเตรียมเครื่องผูกมาวางไร้พร้อม หวังจะให้อวงกิดกับนางเชี้ยสีมีความกสัวจะได้รบ เสียโดยดี
ฝ่ายอวงก็ดเมื่อได้เห็นหลีหยีด้วพยานมา มีความวิตกสะทกสะท้านครั้แคร้ามด้วยความเป็นจริงใจ ก็ให้การรับเป็นสัตย์ว่าได้เป็นข้แก่นางเชึ้ยสีมาช้านาน และได้สมสู่คบคิดกันกระทำให้หงอสิบหยีถึงแก่ความ ตาย ด้วยคิดอุบายมอมสุราแล้วผลักให้ตกลงจมน้ำตาย จริงตามที่หันยังฟ้องหานั้นทุกประการ
เปาเล่งถูครั้นเห็นอวงกิดกับนางเชี้ยสี รับเป็นสัตย์สมโจทกัหาดังนั้นแล้ว จึงปรึกษาโทษวางบท ปรับด้ดสินให้เอาด้วอวงกิดกับนางเชี๋ยสีไปฆ่าเสีย และหงอสิบหยีมีบุตรหญงหนึ่งคน อายุได้ ๑๔ ปี ให้ยกให้
๒๐๐
แก่ไวาทยของนนมงเป็นภรวยา ต่วยนนม้งเป็นคน4อตรงธุฬตต่อนงอส์บนยซึ่งเป็นม์ตวตนาย แต่วเอา&น วางว้ไนแก่น้นมังตามแมควร
ฒ 8 ฒ
เรื่องที่ ๐๖
มีความว่า ที่เมืองตังเที่ยในค!งนั้น ราษฎรมีความอยู่เย็นเป็นสุขปราศจากโจรผู้ร้าย ในฤดูเดือนสาม ตรุษจนแล้ว ครั้น ณ วันขี้นสิบหาคา เปาเล้งถูจ้ดเครื่องสังเวยไปบวงสรวงเทพารักษ์ศาลเจ้าหลักเมือง แล้ว กลับมาถึงตาบลพระเจดีย์ปากคลองกงเค้า ได้ยินเสียงหญิงกระทาเป็นร้องไห้วักสามี แล้วหัวเราะต่อกระซิก แก่ชายชู้ เปาเล้งถูได้ฟังดังนั้นเป็นที่สงสัยแก่ใจยิ่งนัก จึงหยุดม้าถามชาวบานดาบลนั้นว่า เสียงหญิงร้องไห้ นั้นเขาร้าพันถึงผู้ใด
ชาวบ้านจึงบอกว่า สามีของหญิงผู้นั้นถึงแก่ความดาย เปาเล้งถูจึงให้คนใช้ไปตามดัวหญิงผู้นั้นมา ถามว่า เจ้านี้แซ่ใดชื่อใดสามีเจาตายด้วยโรคอันใด
หญิงนั้นจึงให้การว่า ข้าพเจ้าชื่ออาหงอ สามีของข้าพเจ้าป่วยมาประมาณเดือนหนึ่งแล้ว ได้หา หมอมาร้กษาหลายหมอก็รักษาไม่หาย มาบัดนี้ถึงแก่ความดายด้วยโรคนั้น ข้าพเจ้ามีบุตรชายด้วยกันคน หนึ่ง ไม่มีผู้ใดจะได้ช่วยก้นทามาหากินเลี้ยงบุตรเพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงได้เศร้าโคกรำพันถึงสามีของข้าพเจ้า
เปาเล้งถูได้ฟังดังนั้น แล้วพจารณาดูหน้าดานางอาหงอ เห็นรอยก้ดหน้าด้วยแป้งยงเป็นนวลอยู่ และผมนั้นก็เกล้ามวย หวีกราดใส่น้ำมันดูเรียบร้อย ครั้นพิจารณาเห็นดังนั้นแล้ว จึงมีคำสั่งให้กำน้นพันนาย บ้านไปขุดเอาศพสามีของนางอาหงอมาพิจารณา ก็ไม่เห็นว่ามีบาดแผลสิ่งใดภายนอกเป็นสำคัญ เปาเล้งถู เห็นอุบายอย่างหนึ่ง จึงว่าแก่ดันเสียงนายบ้านว่า ศพรายนี้คงมีสิ่งใดภายในเป็นที่สำคัญ เรามีความสงสัยยิ่ง นักท่านจงตรวจดูให้ละเอียดก่อน ถ้าท่านตรวจดูไม่ละเอียดแล้วเราจะทำโทษท่านให้จงหนัก
ฝ่ายดันเสียงครั้นกลับไปบ้านแล้วมีความวิตกยิ่งนัก ฝ่ายนางอาเลี้ยงภรรยาของดันเสียง เห็นดันเสียง หน้าตาเศร้าหมองไม่มีความสบาย จึงถามดันเสียงว่า ท่านวันนี้ไปราชการกลับมาเหตุใดดูสีหน้าท่านไม่ สบายเลย
ดันเสียงจึงเล้าความซึ่งเปาเล้งถูให้ขุดศพเล้าสิบหยีสามีของนางอาหงอมาพิจารณา เราพิจารณาไม่ เห็นมีสิ่งใดจะเป็นที่สำคัญเลย เปาเล้งถูกำหนดให้สามวัน ถ้าชันสูตรไม่ได้สิ่งใดแล้วจะทำโทษเรา เราจึงมี ความร้อนรำคาญใจด้วยเหตุนี้
นางอาเลี้ยงภรรยาดันเสียง ได้ฟังสามีบอกความดังนั้น จึงแนะอุบายบอกให้ดันเสียงว่า ธรรมดา หญิงซึ่งนอกใจสามีมิให้ผู้ใดล่วงรู้นั้น ข้าพเจ้าได้ยินได้ฟังผู้หลักผู้ใหญ่เล้าบอกไว้ว่า มักเอาเหล็กตะปูดอกเข้า ที่รุจมูก เมื่อเวลานอนหลับไม่รู้สึกดัว ก็คงจะถึงแก่ความตาย ท่านจงไปชันสูตรดูเถิดก็คงจะพบเห็นสิ่งสำคัญ เป็นแน่
ดันเสียงได้ฟังภรรยาพูดแนะนำให้ดังนั้นก็มีความยินดี จึงไปชันสูตรลูที่รูจมูกศพ ได้เห็นเหล็กตะปู สองอัน ครั้นเห็นดังนั้นแล้วจึงไปคำนับแจ้งความแก่เปาเล้งถู เปาเล้งถูมีความสงสัยต่อไปอีก จึงถามด้นเสียง ว่า ปัญญาความคิดนี้ออกจากความคิดของท่านหรือ หรือได้อุบายมาจากผู้ใด ดันเสียงบอกว่าได้ความคิดมา จากภรรยาแนะสอนให้
เปาเล้งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้ผู้คุมคุมด้วนางอาหงอมาแล้วจึงถามว่า เจ้าเป็นหญิงนอกใจผวไป กระทำชู้แก่ผู้ใด จึงได้ฆ่าสามีของดัวเสียฉะนั้น จงให้การรับเสียโดยดี อย่าให้ต้องผูกเฆี่ยินดีถึงสาห้สเลย
๒๐๒
นางอาหงอได้พิงเปาเล่งถูถามดังนั้น กับได้เห็นเครื่องถูกถูร้าย ก็มีความกจ้วทั้งเป็นความจริงใจด้วย จ้งได้การร้นเป็นต่ย์ว่า ได้กระทำชด้วยเตยด้อ แจ้วจงเอาเห๏กตะตอกรจมกสามีได้กงแก่ความตายได้เปา เต่งถูพิงทุกประการ
เปาเล่งถูครั้นเห็นนางอาหงอร้บเป็นจ้คยดังนั้นแจ้ว จ้งด้ตสินได้ปร้บโทษเอาด้วนางอาหงอไปฆ่าเสีย แต่โทษด่วนด้วเคยค*อซงเป็นชายขักับนางอาหงอนั้น ได้เนรเทศไปเป็นพอทหารอถู่ ณ หนมองไกอ ครั้น ด้คสินความเรื่องนางอาหงอแจ้วจงห็คเห็นว่า ได้พิจารณาความเรื่องนั้ได้ความจริงเพราะนางอาเขี่ยง นาง อาเขี่ยงนั้ชะรอยจะเคยได้กระทำร้ายมาแก่สามีขั้นหนึ่งแจ้วเป็นแน่ จงได้พคแนะนำได้ด้นเสียงขันสูครดังนั้น ครั้นเปาเล่งถูคคเห็นความดังนั้นแจ้วได้หาด้วด้นเสียงมาถามว่า นางอาเขี่ยงภรรยาของท่านคนนั้เห็มเป็น อาวหรือเป็นแม่หม้าย ท่านจงได้มาเป็นภรรยา
ด้นเสียงได้ด้งเปาเล่งถูคามดังนั้น จงบอกว่าเป็นแม่หม้ายผวคาย เปาเล่งถูจงว่าภรรยาของท่านม ความชอบ ท่านจงตามด้วมาเราจะรางร้๏ได้
ด้นเสียงได้ด้งดังนั้น จงไปคามด้านางอาเอึ๋ยงมาแล้ว เปาเต่งครางวอได้คามสมควรแล้วจงคามว่า สามีเห็มของเจ้านั้นเห็มป่วยเป็นโรคอะไร จ้งได้คงแก่ความคาย
นางอาเอึ๋ยงได้ด้งเปาเล่งถูคามคงสาม้เก่าดังนั้นก์คกใจ เพราะว่าตนได้กระทำรายสาม้ สาม้จ้งได้ คงแก่ความคาย จ้งบอกเปาเล่งถูว่าสามีของข้าพเจ้าเป็นสมคงแก่ความคาย คพนั้นฟ้งไร้ฑึ่เน์นข้างทคได้นอก เมือง
เปาเล่งถูใด้ด้งดังนั้นจ้งพูดว่า สามีของเจ้าจะมีได้คายคามปกห็คอกกระมัง ว่าดังนั้นแสวเปาเล่งถูจ้ง ได้นางอาเขี่ยงนำคนไข้ข่องเปาเล่งถูไปขุคคพนั้นขันสูตร
ฝ่ายนางอาเขี่ยงมีความวคกเกรงว่า ความผตฑึ่ตนได้กระทำไร้นั้นไม่มีถู้ใตล่วงร มาบคนั้ถาเราขั้ฑึ่ ฝ็งคพสามีเห็มได้อ*องเห*ยงคนไข้ของเปาเล่งถูขตขั้นมาแจ้วขันสูตรได้ความจริงตว เราจะก็ไม่ด้นโทษ จำจะ อบายขั้คพผู้ขี่นได้ขคขั้นมาขันสูตร ไม่มีสงสำคัญแสว ความก็คงจะสงบเงยบคสอคไปได้ ครั้นห็คเห็นดังนั้น แจ้ว จ้งนำขั้ฑึ๋ด้งคพฝ่อื่นไหอองเหสยงขุคขั้นมาด้นสูตรก็หาเห็นมีสงไคไม่ แจ้วนางอาเอยงจ้งว่า คำเต่าสอกัน ว่าเปาเล่งถูเป็นถูสอคส่องรเหคุการณ์คดีทั้งสามภพ มาบัคนึ้มาคุ้ยเขี่ยหาความได้แก่เราก็ไม่ได้ความจริง
ไนขณะนั้นมีถูเฒ่าหนั้งอายุประมาณสกเจ์คสิบฝีมือคอไม้เทาเห็นมา จ้งคามอองเหสียงคนได้ของ เปาเล่งถูว่า ท่านมากระทำการสงไคหรือ อองเหสียงก็เต่าความซึ่งเปาเล่งถูใด้มาขคคพสามีเห็มของนาง อาเอยงได้ถูเฒ่านั้นพิงทุกประการ ถูเฒ่าจงบอกว่านางอาเขี่ยงสวงท่านไหขคของผูอื่น หาไข่คพของสามีของ นางอาเอึ๋ขงไม่ ด้าพเจ้าจะนำขั้ได้ท่านขค ว่าดังนั้นแจ้วถูเฒ่าก็นำอองเหสียงไปขคคพสามีของนางอาเขี่ยง ครั้นแจ้วถูเฒ่านั้นก็อนครชานหายไป
ฝ่ายอองเหสียงเมื่อขดศพขั้นมาแจ้ว ขันสูตรดูศพเห็นมีเหสิกคะปูสองอ้นอผู่ไนรูจมกแจ้ว อองเหสียง ก็คุมด้วนาง!กเขี่ยงกับเหสิกคะนั้นมาได้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจงขักคามนางอาเขี่ยง นางอาเขี่ยงก็ร้บด้วย ความจริงใจทึ๋คนได้ประทุษร้ายต่อสามีจริง เปาเล่งถูจงด้คสินปรับโทษนางอาเขี่ยง ได้เพชฌฆาตคุมด้วนาง เกเขี่ยงไป1ฆ่าเสีย
ความเรื่องนี้ควรนิยมธมความคคสห็ปัญญาเปาเล่งถู แสะควรเห็นความเอาธุระไนน้ำ1ใจของเปาเล่งถู ว่าท่านเฟงเสิงแต่จะ*อคต่องแต่หาความจริงเอาชุระทุกด้ร้อนของราษฎร แสะราชการโดยเหคุการณ์อนเป็น
๒๐41
ตำแหน่งหนำที่ของท่านจริง ๆ เหตุเดิมกั๊เพยงได้ขุนนางอาหงธร้องไห้คราครวญ แล้วกลับหัวเราะ กับไล้ เห็นนางอาหงอแต่งหัวทาแปังหวีผมเกล้ามวยสะอาด ผ์ดกว่าคนเศร้าโศกเท่านั้น จึงให้สอดส่องไต่สวนจนให้ ความจริงไปชนหนึ่งในเรื่องนั้น ส่วนในเรื่องนางอาเอี๋ยงไล้กระแสความแต่เพียงว่า นางอาเอี๋ยงบอกอบายไห หันเสียงสามีชันสูตรศพเท่านั้น เราควรร้ไล้ เห็นไล้ว่า ท่านเปาเส่งถูผู้นึ่มีสันดานปก่ดิตั้ง,ใจจเริง ๆ เสมอ อยู่ในราชการอันเป็นตำแหน่งหน้าที่ของท่านมีให้ทอดธุระละเวน ควรเสวกามาดยราชปรินายกผู้เป็นช้าบาท มุสีกากรแห่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแท่งเรา จะเอาเป็นแบบบรรหัดปฏิบ้ดให้เป็นไปในราชกิจอันเป็น ตำแหน่งหน้าที่แห่งตน ๆ ชื่อเสียงจะไล้หอมปรากฏอยู่ไนจดหมายเหตุ และพระราชพงศาวดารดลอดชวพีา และดิน ตุจท่านเปาบุ้นจิ้นซึ่งมีมาดามยศและความดิว่า เปาเล้งถู ไนครั้นแผ่นดินซ้อง
เรื่องที่ ๐๗
มความว่า ทีตำบลโป็ถะถอนแขวงเมืองเตัยวเช้ง ตำบลนั้นน่างจากเมืองเตขาเข้งทางประมาณ ลามลบลี้ มีเครษฐผู้ทนึ่งขื่อล่วงเตียงเก่ ล่วงเตียงเก่มบุตรขายลองคน คนทีทนึ่ง ขื่อล่วงเสียน คนทีลอง ขื่อ ล่างรีเลียน ล่างรีเลียนไต์นางเลียงเนึ่ยบุตรของตันคอ ซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่ในเมืองเตียวเช้งมาเป็นภรรยา นางเลียงเนี้ยมีกิริยามารยาทเรียบร้อย และประกอบไปตัวยความซื่อตรงกตัญญูค่อ{เตามารตาเป็นทียง ครั้น อยมาใต้ประมาณปีนนึ่ง ตันด้อผู้บตาของนางเลียงเนี้ยป่วย ลี้นอนคนใช้ของตัตด้อไปแข้งความแก่นาง เลียงเนี้ยว่าปีตาของนางเลียงเนี้ยป่าย นางเลียงเนึ่ยได้ทราบความดังนั้นก็ตกใจ จงร้บทาอาทารไน่ลี้นอนก็น แล้วนางเลียงเนี้ยจึงลาล่วงรีเลียนลามีขอไปเยือนป็ตา ล่างรีเลียนจงต้ามไร้ว่าจงรอท่าเพยงลองวนจงค่อยไป นางเลียงเนึ่ยได้ฟังลามทามดังนั้นจงว่า บัดนี้บดาของข้าพเจ้าป่วยมากขอท่านได้อนุญาตให้ช้าพเข้าไปเถิด ล่างรีเลียนก็ไม่ยอมอนุญาตไทภรรยาไป
นางเลียงเนี้ยได้ฟังลามทามไร้ดังนั้น มีความโทมนัลน้อยใจยิ่งนัก ครั้นเวลากลางคนนางเสียงเนึ่ย คำนึ่งอยู่ในใจว่า ตัวเราทีน้องก็ไม่มีมีแค่เราผู้เตียว ครั้งนี้บตาเราป่วยลงไม่มีผู้ใตจะดูแลปฎํป้ตร้กษาบตาเรา จำเราจะต้องทนึ่ไปปฎํป้ตบตาของเราจงจะขอบ ครั้นตีตเห็นดังนั้นแล้ว เลาคาประมาณตกลามยามเศษ นาง เลียงเนี้ยจึงจ้ดเงินทองสิ่งของไล่ตะกร้าเสร็จแล้ว จึงเรียกลี้นอนคนใช้ไปด้วย เปิดประตูออกทางหลังบ้านแล้ว ก็เดินไป ลี้นอนคนใช้ก็เดินตามหลังไปด้วยกัน ระยะทางสองลี้ถึงตำบลป้าจี๋หลิม ฤดูนั้นน้ำคางและทมอก กล้มแลไม่เห็นหน้ากันถนัด ลี้นอนว่าเวลานี้ก็จวนสว่างแล้วหมอกและน้ำด้างตกลงมามาก จำจะต้องเข้าไป พกไนละเมาะป้า คอยให้แสงพระอาทิตย์ล่องสว่างแล้วจึงค่อยไป
นางเลียงเนี้ยได้ฟังลี้นอนว่าดังนั้นจึงตอบว่า ละเมาะป่านั้นเกลือกว่าจะมีคนร้ายชุ่มอยู่ เราควรจะ ไปพ้กที่ศาลเข้าข้างหน้าเถิด ครั้นเดินไปได้ประมาณหนึ่งลี้ พบชายสามคนหาบเนื้อสุกรไปขาย คนหนึ่งขื่อ เตยหมน คนหนึ่งขื่อเล่าเต๊ก คนหนึ่งขื่อหงอกิ้า ทั้งสามคนได้เห็นนางเลียงเนี้ยเดินคล้อยไปแล้ว จึงพูด ปรึกษากันว่าหญิงคนนี้เดินทางกับเดิกคนหนึ่ง ชะรอยจะไปเยือนญาติซึ่งอยู่ในเมือง คงจะมีเงินทองคิดด้วไป ด้วยเป็นแน่ เราเช้าตีชงเอาไปแบ่งกันคงจะสมความปรารถนา ครั้นปรึกษาเห็นพร้อมกันดังนั้นแล้ว ก็รีบเดิน ตามนางเลียงเนี้ยไป
ฝ่ายนางเลียงเนี้ย ครั้นเห็นชายซึ่งหาบสุกรรีบเดินตามมาช้างหลังผิดกิริยาดังนั้น นางเลียงเนี้ย ก็ถอดแหวนและกำไลออกเอาห่อช่อนไร้ในพก
ฝ่ายพวกผู้ร้ายสามคนตามมาท้น ก็ตรงเข้าไปแย่งชิงเอาของและเงินทองที่ในตะกร้า ขณะนั้น เตียหม้นมีความสงสัยว่าสิ่งของคงจะมีอยู่ไนตัวนางเลียงเนี้ยบ้างเป็นแน่ จึงเข้าไปใกล้เห็นนางเลียงเนี้ยเอา มีอกมพกอยู่ เตียหม้นก็เอามีดที่สำหรับฟันสุกรฟันถูกแขนช้ายนางเลียงเนี้ยล้มลง สิ่งของก็หลุดออกไป เลียทมนก็เก็บแทไปทั้งสิ้น ขณะนั้นลี้นอนเดิกคนใช้เดินตามไปท้น เห็นนางเลียงเนี้ยล้มสลบอยู่โลหิตไหล อาบไปทั้งตัวก็ตกใจกลัวพวกผู้ร้าย จึงรีบกลับมาบ้านแข้งความแก่ล่วงชีเสียนทุกประการ
ขณะนั้นล่วงชีเลียนกำลังกินอาหารอยู่ ครั้นแข้งความดังนั้นก็ตกใจแล้วบ่นว่า ไม่ควรเลย เราได้ ห้ามแล้วก็ไม่ฟัง ขนไป อันตรายจึงได้มีมาถึงตัวดังนี้ ว่าแล้วล่วงชีเลียนจึงข้างพวกหามเกี้ยวไปหามนาง
๒๐๕
เลียงเนี๋ยกลับมา เหนมีบาดแผลที่แขนช้ายเป็นแผลฉกรรจ์ยิ่งนัก จึงหาหมอบาดแผลมารักษาแล้วถามจนอั๋น คนใไ?ว่า ผู้ร้ายนั้นรูปร่างหน้าดาลักษณะสูงดาเพียงใด เจ้าจำหน้าได้หรือไม่
จิ้นอั๋นคนใช้บอกว่า พวกหาบเนอสุกรขาย แต่หน้าตาอย่างไรจำไม่ได้ ด้วยเวลาพอสว่างหมอกและ น้ำด้างลงมาก
ฮ่วงซีเลียนได้ฟังดังนั้น จึงทำเรื่องราวไปร้องต่อเปาเล่งถู ในขณะนั้นเปาเล่งถูเป็นผู้รักษาเมือง เดียวเช้ง ครั้นได้แจ้งความตามเรื่องราวของฮ่วงชีเสียนดังนั้นแล้วคิดเห็นความว่า อ้ายผู้ร้ายรายนี้จะมิใช่มา แต่ไกล เกลือกจะเป็นคนอยู่ในเมืองนี้เอง จำจะต้องดีดเอาตัวให้จงได้ ครั้นตริตรองเห็นความดังนั้นแล้ว จึงถามจิ้นอั๋นว่า อ้ายผู้ร้ายรายนี้เจ้าจำหน้าได้หรือไม่ จิ๋นอั๋นแจ้งความว่าเป็นพวกหาบสุกรขาย ด้วยเวลานั้น หมอกและน้ำด้างตกมาก ข้าพเจ้าจำหน้าไม่ได้ถนัด
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงตรืดรองเห็นความว่า พวกหาบสุกรขายซึ่งเป็นผู้ร้ายนี้ ยังหาทันจะกลับ บ้านไม่ เปาเล่งถูจึงดีดอุบายให้ฮ่วงชีเสียนกลับไปบ้านเอาเสื้อกับผ้าของนางเลียงเนี้ยซึ่งมีโลหิตเปือนเปรอะ นั้นมาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงกำชับฮ่วงเล้งซึ่งเป็นคนใช้ว่า ท่านจงเอาเสื้อกับผ้านี้ไปปาวร้องดามบรรดาคน หาบสุกรไปขาย ว่าไปพบโจรผู้ร้ายที่ตำบลจี๋หลิม พวกโจรผู้ร้ายดีปล้นพวกหาบสุกรขายนั้น พวกหาบสุกร ขายจึงทิ้งหาบวิ่งหนีไปสองคน คนหนึ่งต่อสู้กับผู้ร้าย พวกผู้ร้ายฆ่าตายเสียแล้ว ครั้นข้าพเจ้าจะเก็บเอาศพ นั้นมาให้เล่า ก็ไม่แจ้งว่าจะเป็นญาติของผู้ใด หรือเป็นสามีของผู้ใด ข้าพเจ้าจึงถอดเอาเสื้อกับผ้าซึ่งติดโลหิต มาจากด้วผู้ที่ตายนั้นมาป่าวร้องให้ทราบ ถ้าผู้ใดจำได้ว่าเสื้อผ้าของผู้ตายคนใดแน่นอนแล้ว ข้าพเจ้าจะนำไป เก็บเอาศพนั้นมา จะได้ฝังเสียตามธรรมเนียม แล้วเปาเล่งถูจึงกำชับสั่งต่อไปอีกว่า ท่านรีบไปป่าวร้องให้พวก พ้องของผู้ที่ขายสุกรนั้นรู้แต่ฝ่ายเดียว นอกจากนั้นอย่าให้ผู้ใดล่วงรู้ ถ้าได้ความประการใด จงจับเอาด้วมา ให้เราโดยเร็ว อย่าให้พวกขายสุกรทันรู้ด้ว ฮ่วงเล้งครั้นรับคำสั่งของเปาเล่งถูดังนั้นแล้ว ก็ไปทำดามสั่งทุก ประการ
ฝ่ายนางอาจูซึ่งเป็นภรรยาของเดียหม้น นั่งอยู่นอกประลูบ้านเห็นมีผู้มาป่าวร้องดังนั้นก็ตกใจ ด้วย เดียหมันผู้สามีไปขายสุกรยังไม่กลับมา นางอาจูจึงวิ่งออกไปถามฮ่วงเล้งว่า ผู้ร้ายปล้นฆ่าพวกขายสุกรนั้นที่ ตำบลใดแน่
ฮ่วงเล้งได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดีด้วยจะได้รู้ความ จึงถามนางอาจูว่า พวกพ้องของท่านไปขายสุกร ทางนั้นกี่คนด้วยกัน นางอาจูบอกว่าไปสามคนด้วยกัน ผู้ที่ตายนั้นจะเป็นสามีของข้าพเจ้าหรือผู้ใดก็ไม่แจ้ง ข้าพเจ้ามีความวิตกนัก
ในขณะเมื่อนางอาจูภรรยาของเดียหมันพูดอยู่นั้น พอเวลาบ่ายหนึ่งโมง เดียหมันกลับมาถึงยังหา เข้ามาบ้านไม่ จึงแวะเช้าโรงเดี๊ขมขายสุราอยู่หน้าบ้าน ชื่อสุราก็น
ฝ่ายนางอาจูเห็นสามีกลับมาก็มีความยินดี จึงชี้บอกฮ่วงเล้งว่า นั่นสามีข้าพเจ้ากลับมาแล้ว ข้าพเจ้าสื้นความวิตก ฮ่วงเล้งได้ฟังดังนั้น ฮ่วงเล้งกับคนใช้สองคนก็ตรงเข้าจ้บด้วเดียหมัน และด้นในด้วได้ สิ่งของเป็นของกลาง ก็คุมตัวมาส่งให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงช่ถามว่า พวกเพื่อนของมีงอีกสองคนอยู่ที่ไหน จงบอกความมาตามจริง ถ้าอำพรางไร้ ถูจะผูกดีให้ถงสาหัส
เดียหมันได้ฟังดังนั้น ก็ร้บเป็นล้ตย์แล้วช้กทอดถงหงอกี่วกับเล่าเต๊กพวกเพื่อนทั้งสองคน ฟาเล่งถู จึงให้ฮ่วงเส่งกับคนใช้ไปเอาตัวมา ฮ่วงเล้งกับหลีโป้ไปถงกลางทางก็พอพบหงอกี่วกับเล่าเตักกลับมา ก็จ้บ
๒๐๖
เคามาส่งไหเปาเส่งถู เปาเส่งถูซ้กถามก็™เป็น*คป้ทั้ง*องคน เปาเส่งถูก์คค#นอง1ทษ1๐าข ฑง*ามคนนั้นไปม่าเสีย
ฒ 8 9
ฬึ๋องที่ ๐๔
มความว่าขังมีขายผูหนึ่งแซ่แพ ชื่อเองพัง แพเองพังมีภร-ใยๆขอนางค้อสี แพเองพงมีปีมฆIปีนช่าง สลัก ตงบ้านอยู่ต*าบแขวงเมืองชไดั้ว แพเองพังพานางคอส ภรรยาออกจากเมือง*ซวดงไปดั้งรับจ้างสลักอยู่ แขวงเมยงเกงอวย แพเองพังเข่าโรงเตี้ยมอยู่ ครั้นอยู่มาได้ประมาณลักหกเดือนหามีการทำพอแก่การเลี้ยง ชีวัตไม่ คิดจะกลับบาน แด่เงินที่จะเลียค่าเช่าโรงเตี้ยมแสะเดินทางหาพอไม ต้องจำใจจำเป็นอยู่เที่ยวรัชจ้าง พากินในการอนด่อไป
ฝ่ายนางคอสีซึ่งเป็นภรรยาของแพเองพง เห็นแพเองพงสามีเป็น,ข่างสลักรับจ้างพากินย้งข้ต่ขวาง นางจ้งป็กรองเทาขายพอเป้นโสพุ้ย ครั้นอยู่มามีชายผัหนึ่งชื่อเดียวอ่วงอ่ เป็นนักเรียนสอบไล่ได้ถึงชั้น กิอหยิน มาทำราชการ ณ เมืองเกงฮวย ที่ดีกของเดียวฮ่วงยู่พักอยู่นั้น หน้าดีกดรงก้นก้บหน้าดีกโรงเตี้ยม ของนางอ่องผัวที่ใพัแพเองพังเข่าอยู่นั้น เดียวอ่องอ่แลเห็นนางด้อลืมืรปร่างลักษณะงามเป็นที่พอใจเดียว อ่วงยู่ เดียวฮ่วงยู่คิดจะใคร่ได้นางด้อลัเป็นภรรยา เดียวอ่องยู่จึงถามนางอ่องผัวว่า พญิงคนนี้เป็นชาวบานใด เมืองใด ท่านช่วยสงเคราะห์ให้สำเร็จในความประสงค์แห่งข้าพเจ้าจะได้หรือไม่
นางอ่องผัวได้ฟังเดียวอ่วงยู่ถามดังนั้น นางคิดอุบายได้อย่างพนี้งจึงบอกแก่เดียวอ่วงยู่ว่า ท่านอย่า มีความวิตก ด้วยบัดนี้แพเองพังก็เป็นผัข้ดสนยากจนไม่มีเงินจะใพัค่าเข่าโรงเตี้ยม ข้าพเจ้าจะลวงพาด้วนาง ด้อสีมาขายให้แก่ท่าน ท่านคงจะสมความปรารถนา ครั้นพูดจาปรึกษาก้นดังนั้นแล้ว เดียวอ่วงอู,ก็ลานางอ่อง ผัวกลับมาบาน
ครั้นอยู่มารันหนึ่ง นางอ่องผัวจึงคิดอุบายหาช่องใพัแพเองพังไปรับจ้างสลักหนังสือ นางอ่องผัวจึง พูดแก่แพเองพังว่า บัดนี้มืผัจะจ้างท่านสลักหนังสือ ข้าพเจ้าจะพาท่านไป ท่านจะเห็นประการใด
นางด้อลืได้ฟังนางอ่องผัวว่าดังนั้นก็มีความยินดี จึงพูดแก่สามีว่า บัดนี้ท่านผัเจ้ไของโรงเตี้ยมท่าน หาข่องใพัแก่เรา ท่านจงไปก้บท่านเถิด
แพเองพังได้ฟังภรรยาว่าดังนั้น จึงจ้ดเครื่องมือใส่หีบดามนางอ่องผัวไปถึงบ้านคิมเทียนกา แพเองพัง จึงถามคิมเทียนกาว่า ท่านนี้หรือจะจ้างข้าพเจ้าสลักหนังสือ คิมเทียนกาจึงบอกว่า หาใช่ข้าพเจ้าไม่ ด้วย หลีก่งเขาเป็นคนต้องการจะจ้างสลักหนังสือ ว่าดังนั้นแล้วคิมเทียนกาก็พาแพเองพังไปหาหลีก่ง หลีก่งว่า ราคาค่าจ้างตกลงก้นแล้ว หลีก่งจึงจ้ดโรงงานใพัแพเองพังอยู่สลักหนังสือ
ฝ่ายนางคอลืเห็นแพเองพังได้ช่องหากินดังนั้นก็มีความยินดียิ่งนัก อยู่มารันหนึ่งแพเองพังกลับมา โรงเตี้ยม นางอ่องผัวผัเจ้าของโรงจึงบอกแพเองพังว่า ท่านจงรุดส่าพัทำการอยู่ก้บหลีก่งไปก่อนเถิด หลีก่งผั นี้เขารักผัมืฝีมือ ถาเขาเป็นขุนนางขนเมื่อใดแล้ว ด้วท่านคงจะได้พึ๋งบุญเขาต่อไป แต่ภรรยาของท่านอยู่ที่ โรงเตี้ย มนี้ก้บข้าพเจ้าแล้ว ท่านอย่ามีความห่วงใยสิ่งใดเลข
แพเองพังได้ฟังนางอ่องผัวผัเจ้าของโรงเตี้ยมว่าดังนั้นก็เป็นที่วางใจ แพเองพังมีบุตรด้วยนางคอลื คนหนึ่งเป็นชาย อายุได้ ๕ ปี จะไปดาบลใด แพเองพังก็อุ้มไปด้วย แพเองพังก็พาบุตรไปทำการอยู่ที่บ้าน ชองหลีก่ง
๒๐๘
ฟ้ายนางอ๋องผัวครั้นเฟ้นแพเองห้งไปแล้ว นางจึงไปหาเดียวล่วงอ๋พูตว่า การซึ่งฟ้าพเจ้าคิตไร้กับ ท่านนั้นคงจะลำเร์จความปรารถนา บัตนี้แพเองห้งยอมขายต้วภรรยาของแพเองห้งไห้แก่ท่านเป็นภรรยาแล้ว ต้วท่านจะไปเป็นขุนนางอยู่บานใตเมืองไตเล่า
เดียวล่วงอ๋ได้ฟังดังนั้นจึงบอกว่า มีรัมสั่งให้ข้าพเจ้ากับดันเล่ากุยไปเป็นนายอำเภอ และการที่จะ ขายต้วนางต้อ*ให้เป็นภรรยาฟ้าพเจ้านั้น จะเป็นเงินมากน้อยล้กเท่าไต
นางอ๋องผัวได้ฟังต้งนั้นจึงบอกว่า จะต้องการเงินร้อยตำลึง เดียวล่วงอ๋ได้ฟังต้ง์นั้น ก็หย็บเงินรอย ตำลึงกับเงินรางวัลให้แก่นางอ๋องผัวสิบตำลึง รวมเป็นร้อยกับสิบตำลึงให้แก่นางอองผ้ว นางอ๋องผัวจึงนัด ถามเดียวฮ่วงอ๋ว่า ท่านจะไปเมื่อใดแน่ฟ้าพเจ้าจะได้พานางห้อสีมาล่งไห้แท่ท่าน
เดียวฮ่วงอว่า ข้าพเจ้าจะไปทางเรือ เรือนั้นจอดอยู่ที่ท่าหน้าบานของเดียเกอ๋อง ข้าพเจ้าจะคอยร้บ นางค้อลีให้ลงท่านั้น ครั้นนัดกันดังนั้นแล้ว นางอ๋องผัวก็คำนับลาเดียวล่วงอกดับมายังโรงเตี้ยม จึงไปจ้างคน หามเที่ยวมาคอยท่าอยู่หน้าโรงเตี้ยม นางอ๋องผัวจึงพูดลวงนางค้อสีว่า บัดนี้สามีของท่านดั้งร้บจ้างทำการ เป็นปกติแล้ว ให้คนหามเที่ยวมาร้บท่านไปอยู่แห่งเดียวด้วยกัน ท่านจงจัดแจงเก็บสิ่งของขนขึ้นเที่ยวไปเถิด ข้าพเจ้าจะดามไปล่ง
นางค้อสีได้ฟังต้งนั้น นึกลำค้ญเข้าใจว่าเป็นความจริง ก็จัดสิ่งของขึ้นเที่ยว พวกหามเที่ยวก็หามไป ยังท่าซึ่งนัดกันไร้นั้น นางอ๋องผัวก็ตามไปส่งจนถึงท่า แล้วพานางค้อสีลงในเรือของเดียวฮ่วงอู๋ นางค้อสีเฟ้น เดียวฮ่วงอ๋เป็นขุนนางมีบ่าวไพร่อยู่ในเรือเป็นเกียรติยค นางค้อสีเฟ้นเป็นการผิดประหลาดดังนั้นก็ตกใจ จึง ต่อว่านางอ๋องผัวว่า เติมท่านบอกแก่ข้าพเจ้าว่า สามีของข้าพเจ้าให้มาร้บ มาบัดนี้หาใช่สามีของข้าพเจ้าไม่ นางอ๋องผัวจึงตอบว่า สามีของท่านไม่มีเงินจะเลี้ยงดูท่าน บัดนี้ยกท่านให้แก่เดียวฮ่วงอู๋ นายอำเภอ แล้ว ด้วยเดียวฮ่วงอ๋ผันี้เป็นผูไร้ภรรยาอยู่ ท่านจงไปกับเขาเถิด
นางค้อสีได้ฟังดังนั้นก็ร้องไห้คดถึงดัว ที่ไต้เสียฑกลอบายของนางอ๋องผัว ตกเข้ามาอยู่ในที่บังคับ จะหนึไปแห่งใดก็ไม่ได้ ก็เป็นการจำใจจำจากสามีไปทั้งรัก
ฝ่ายเดียวล่วงอ๋สมรู้ร่วมคิดกับนางอ๋องผัว ได้นางค้อสีมาสมความปรารถนาแล้ว ก็รีบถอยเรือออก จากท่าไปรักษาราชการตามตำแหน่งหน้าที่ของนายอำเภออยู่แขวงเมืองซ้วดั้ง
ฝ่ายแพเองห้งคิดถึงนางค้อสี ซึ่งเป็นภรรยาอยู่ที่โรงเตี้ยม แพเองห้งพาบุตรกลับมาโรงเตี้ยมก็หา เฟ้นนางต้อสีไม่ แพเองห้งจึงถามนางอ๋องผัวว่า ภรรยาข้าพเจ้าไปไหนจึงหาเฟ้นไม่
นางอ๋องผัวได้ฟังแพเองห้งถามดังนั้น ก็กระทำเป็นโกรธแล้วพูดว่า รันที่แล้วมานั้นท่านให้คนหาม เที่ยวมารับเอาภรรยาท่านไปแล้ว ในส่วนเงินค่าเช่าโรงเตี้ยมของข้าพเจ้าก็ยังค้างอยู่ยังหาไดไม่ บัดนี้ท่านทำ เล่ห์กลเพทบายมาถาม ท่านเฟ้นควรอยู่แล้วหรือ
แพเองห้งครั้นได้ฟังนางอ๋องผัวว่ากล่าวต้ตพอดังนั้น ทั้งไม่เฟ้นภรรยาด้วยแล้วก็เป็นที่จนใจ เดน ร้องไห้มีอเชดน้ำตากลับไปยังบ้านหลีกง ครั้นอยู่มาประมาณได้สักหกเดือน ลิ้นการไนบ้านของหลก่งแล้ว ไม่มีการจะห้าต่อไป โสห้ยค่าก็นก็หมดลง แพเองห้งก็ไปเที่ยวรับจ้างเป็นช่างเย็บเพื่อจะได้เลี้ยงบุตร
อยู่มารันหนึ่งขุนนางตำแหน่งเดงเล้งตงเล้ยโปัว เป็นชาวเมืองซัวดั้ง มาเป็นขุนนางอยู่ ณ เมือง เกงอวย เวลารันนั้นจึงเรียกให้แพเองห้งเข้ามาในบ้านจ้างเย็บเลี้อ ครั้นแพเองห้งห้าการได้หกชวโมงพอแล้ว ในการดัดเลี้อ พอจนฉายคนใฟ้ของเตงเล้งดงเอาผ้าออกมาให้แพเองห้งเย็บมุ้ง ขณะนั้นบุตรของแพเองห้ง
๒๐๙
ไม่*บายตัวร่อนเข้ามานอนกับผ้าอยู่ แพเองห้งกระทำการเย็บมุ้งหาได้1ไม่ พอบุตรแพเองหังลร่างไข้ตื่นขึ้น อ้อนจะรับประทานอาหาร จิ๊นฉายจึงถามแพเองห้งว่าท่านเย็บมุ้งไม่เป็นละหรือ
แพเองหังได้,ฟังดังนั้นก็ร้องไห้ เล่าความทุกข้ยากเรืองที่ภรรยาอยู่โรงเตี้ยมกับนางอ้องผัวหายไป ให้จนฉายฟังทุกประการ จิ๊นฉายได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงเข้าไปแจ้งความแก่นาง!เหยินภรรยาของท่านขุนนาง ผู้นายให้ฟัง ดามถ้อยคำของแพเองห้งบอกเล่าทุกข์ร้อนนั้นทุกประการ นางฮูหยินได้ฟังดังนั้นจึงได้รู้ว่า แพเองห้งเป็นชาวเมืองซ้วดั้งอยู่ตำบลบ้านเดียวกัน นางฮหยินจึงให้คนใช้ออกไปดามแพเองหังเข้ามาข้างใน แล้ว นางฮูหย็นจึงใช้ให้แพเองห้งเย็บหน้าม่าน นางฮูหย็นจึงถามแพเองห้งถึงความทุกข์ยากและการหากิน แพเองห้งก็ร้องไห้พลางเล่าความซึ่งนางอ้องผ้วยกอ้ายเอาภรรยาของแพเองห้งไปจากกันให้นางฮูหยินฟัง ทุกประการ
นางฮูหยินจึงพูดว่าดั้งแด่นี้ไป ท่านอย่าได้ไปเที่ยวรับจ้างเย็บเส้อต่อไปเลย จงอยู่ดูแลการงานใน บ้านของข้าพเจ้าเถิด
แพเองหังได้ฟังนางฮูหยินว่าดังนั้น ก็อยู่รับใช้การงานในบ้านของนางแหยินต่อไป ขณะนั้น พอ เดงเล้งตงกลับมาจากที่ว่าราชการเมือง นางแหยินจึงเล่าความซึ่งแพเองหังเป็นชาวเมืองเดียวกัน ให้เตง เล้งดงผู้สามีฟังทุกประการแล้วว่า ขอท่านจงเห็นแก่แพเองห้งว่าเป็นคนบ้านเดียวกันเกิด
เดงเล้งตงได้ฟังภรรยาบอกเล่าดังนั้น จึงถามแพเองห้งว่า ท่านเป็นช่างสล้ก มีหนังสือสำหรับด้วมา หรือไม่ แพเองห้งได้ฟังเตงเล้งตงถามดังนั้น จึงนำหนังสือสำหร่บด้วออกมาให้เดงเล้งดงลู ในหนังสือว่าด้วย เป็นช่างสลักขอหนังสือเดินทางมาตั้งแต่เดือนหกในปีที่แล้วมานั้น เตงเล้งตงจึงบอกแก่แพเองห้งว่า ข้าพเจ้า จะให้ท่านไปเป็นขุนนางอยู่รักษาราชการตำบลทุ้ยใจกับด้นเล่าทุ้ย ว่าดังนั้นแล้วเตงเล้งดงจึงให้เงินทองเสื้อ กางเกงแก่แพเองห้งสำหรับประดับยศ แพเองห้งก็คำนับลาเดงเล้งดงไป แพเองห้งจึงแวะเข้าไปลานางอ้องผัว แล้วก็เล่าความซึ่งเดงเล้งตงให้ไปรักษาราชการอยู่กับด้นเล่าทุ้ย นายอำเภอตำบลทุ้ยใจ ให้นางอ์องผัวฟังทุก ประการ
นางอ์องผัวได้ฟังดังนั้นก็ตกใจ ด้วยนางอ้องผัวยกนางค้อสีให้แก่เดียวฮ่วงอูขุนนางตำบลทุ้ยใจ เกลือกว่าไปตำบลนั้น คงจะพบปะกันกับนางค้อสีก็คงจะเกิดความขึ้น นางอ์องผัวคิดจะจำกัดแพเองห้ง จึง อุบายพูดกับแพเองห้งว่า ท่านก็เป็นผู้ชด*น มาบัดนี้ท่านขุนนางตำแหน์งเตงเล้งตง อุปถัมภ์ท่านให้มีความ *ขขึ้น ข้าพเจ้าจะให้เสื้อเขียวท่านส้กด้วหนึ่ง กับผ้าแพรสีจะได้โพกศีรษะเป็นเกียรติยศ ว่าดังนั้นแล้วนาง &องผัวก็หยิบเสื้อและผ้ามาให้แพเองหัว แล้วถามว่าท่านจะไปเมื่อใด แพเองหัวบอกว่าจะไปพรุ่งนี้ นาง อ์องผัวได้ทราบดังนั้นแล้ว จึงรีบไปบอกให้อ์องเหนึ่งซึ่งเป็นน้องชายว่า บัดนี้เดงเล้งตงเกื้อกูลเงินทองให้แก่ แพเองหัง แพเองห้งจะกล้บ่บ้าน น้องจงรีบไปด้กสกัดทาง ฆ่าเสียแล้วด้ดศีรษะมาให้พี่ อ้นเงินทองของ แพเองหังนั้น น้องจงแบ่งเอาไปสองส่วนส่วนหนึ่งให้แก่พี่
อ้องเหนึ่งได้ฟังนางอ้องผัวผู้พี่สั่งดังนั้น ก็ถืออาวุธ่ออกไปดักอยู่ทางตำบลหลืมเช็ง คอยจะทำร่าย แก่แพเองหังตามคำนางอ้องผัวสั่งทุกประการ
ฝ่ายแพเองหังครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า กินอาหารแล้วก็ลานางอ์องผัวออกจากโรงเตี้ยมไปถึงตำบลหลืมเช็ง ด้วยตำบลนั้นเป็นทางเปลี่ยวไม่ใคร่จะมีผู้คนเดินไปมา
ฝ่ายอ้องเหนึ่งครั้นเห็นแพเองหังกับเด็กชาย ซึ่งเป็นบุตรของแพเองหังเดินมา อ์องเหนึ่งก็ข้กตาบ
1๐9๐
ลอกจากฝก ตรงเขาไปฟันถกแพเองห่ง แค่เอา*นฟันอง แพเองห่งหาเป็นอ๋นตรายไม่ อ๋องเหนึ่งฟันองห่กก็ง สามตรง ก็ปงเศิญให้เอาแค่ส้นฟันองทุกท เหตุทงนั้ห่วยเตชะอำนาจกุค*ผ*บุญแค่บุพขาศิปางก่อน ซึ่ง แพเองหงให้*รางสมมาบ้นตา* เพราะแพเองห่งย์งไม่สืงที่กำหนตจะตาย ซึ่งเทพยตาปนตาตวขเทวานภาพ ตุ้มกันให้เป็นไปเข์นนั้น เพอจะม์ให้เป็นอนตรายแก่ขํวํตให้
อ๋องเหนึ่งครั้นทำร้ายแพเองห่งไม่ให้ตงนั้นแห่ว ซึ่งกามแพเองห่งว่าเมื่อท่านมาอยู่เมื่องนั้ มื่ผ้ไต กระทำให้ท่านให้ความเห่อตร้อนป้าง แพเองห่งให้ฟังห่งนั้นก็ร้องให้ เล่าความที่ตนทุกข์ยากมาจากเมื่องข์วคง มาอยู่เมื่องเกง*วขอาคยโรงเตยมของนางอ๋องผ้ว นางอ๋องผ้วย์กยำยนางค้อ*ภรรยาให้พส้ค่พรากจากกันไป หาแจงว่าตกไปอยู่แห่งหนตำบ*ไตไม่ ให้อ,องเหนึ่งฟังทุกประการ
อ๋องเหนึ่งครั้นให้ฟังห่งนั้นก็กห่บศิตมื่ใจองสารแห่วซึ่งบอกแก่แพเองห่งว่า นางอ์องผานั้น เป็นที่ ของขำพเจ้า ไข์ให้ขาพเจ้ามาทำร้ายท่าน ท่านจงถอตเอของท่านซึ่งไ*มานั้นให้แก่ขาพเจ้า กับตตเอาผม ของเห่กซึ่งเป็นบุตรท่านนั้นมาให้อวย ขำพเจ้าจะให้กอบไปอวงนางอ๋องผ้วผ้ที่ของขำพเจ้าว่า ให้ฆ่าท่านกับ บุตรท่านตายแอว ให้เออกับผมเต์กไปให้เห็นเป็น*าห่ญ
แพเองห่งให้ฟังอ๋องเหนึ่งว่าห่งนั้น ก็มื่ความยนห่ จงกอตเออแอะห่ตผมบุตรมาส่งให้อ์องเหนึ่ง อ๋อง เหนึ่งก็กอบไปบอกแก่นางอ๋องผ้วผที่*าวตามซึ่งศิตอวงนั้นทุกประการ
ฝายนางอ๋องผ้วครั้นให้ฟังอ๋องเหนึ่งผ้นองบอกห่งนั้นก็มื่ความยนห่ยงใ*ก แลวพูดว่าครั้งนั้เราสิ้น ความว์ตกแห่ว
ฝายแพเองห่งไปก็งตำบอกัขใจ ซึ่งส่งหใ*งสีอของเตงเห่งตงให้ห่นเอ่ากุย ห่นเอ่ากัยก็จัดให้แพเองห่ง อยู่ ครั้นอยู่มาให้ประมาณ*องเห่อนบุตรของแพเองห่งไปเที่ยวเอ่นในปานของเตยว*วงยู่
ฝายนางห่อ*แอเห็นบุตรของตนก็จ่าให้ ซึ่งศิตสง*ยอยู่ไนใจว่า เหตุไตหนอบุตรของเราจงให้มากง ตำบ*นี้ นางห่อ*เมื่อให้เห็นบุตรของตนห่งนั้น ก็มื่อาจกันความโคกไวให้ห่*ะกตใจไว แค่น้ำตานั้นไห*อาบ หนาอยู่ ศตคอยหาข์องแอะโอกาศที่จะให้พบกับแพเองห่งผ้อามให้จงให้
ครั้นอยู่มาวนหนั้งเตยว*วงยู่จงร้ตโห่ะแอะ*รามเห่ยบเข์ญบรรตาตุนนาง ซึ่งมารักษาวาชการ อำเภอมาก็นเลี้ยง ขณะเมื่อขุนนางมานั่งโต๊ะกินเลี้ยงอยู่นั้น นางค้อสีแอบมองดูอยู่หลังฉาก แลเห็นแพเองหัง ผ้สามจ่าให้แม่นยำ ตงนั้น นางห่อ*จงวงออกไปกอตเอาเห่าแพเองห่งเขำไว แห่วก็ร้องให้ เล่าความซึ่งนาง อ๋องผ้วศิตชุบายเอาตวนางมายกให้แก่เห่ยว*วงยู่เป็นภรรยา ให้แพเองห่วฟังทุกประการ
แพเองห่งครั้นให้เห็นนางคอ* แอะฟังนางบอกเอ่าตงนั้นก็มื่ความย์นห่ และฑงม่ความโกรธแค้น นางอ๋องผ้วกับเห่ยวซ่วงยู่ยงนก แพเองห่งก็เศิกจากการกินเลี้ยงพานางห่อห่ผ้ภรรยากอบมาที่อยู่ ทำเรืองราว กอ่าวโทษนางอ๋องผ้วว่าคบศิตกับเห่ยวอ์วงยู่ ย้กยำยนางห่อสีไปห่วยกลอุบายล่อลวง ยกให้เห่ยวส่วงยู่ กระทำขํห่วยภรรยาของแพเองห่ง แสะนางอ๋องผ้วผ้ร้ายกาจศิตห่ตรอนไชให้อ๋องเหนึ่งผ้นองชายไปตกทาง ทำร้ายแพเองห่ง ตงแค่ห่นจนปอายไปมื่นต่อเปาเอ่งกุ เปาเอ่งกุครั้นให้แร้งความตามฟ้องของแพเองห่งห่Iนั้น แห่ว มื่ค1วามโกรธยงนก ซึ่ง*งเห่ยโห่ว เห่ยเหองคนไข์ให้ไปเอาตวนางอ๋องผ้ว กับเห่ยวอ์วงยู่นายอำเภอมา ชกกาม นางอ๋องผ้วกับเห่ยวส่วงยู่ก็ร้บเป็น*ตย์ สม1ข้อหาไนฟ้องของแพเองห่งทุกประการ เปาเอ่งกุซึ่งห่ตอน ให้ตนางอ๋องผ้วร้อยฑ แห่วให้คุมห่วไปฆ่าเสีย ไนส่วนโทษของเห่ยวส่วงยู่นั้น เปาเอ่งกุแต่งบอกเขาไปกวาย พระเจ้าของยนจงส่องเห่ ขอกอตเห่ยา*างยู่ออกจากยศตุนนาง จ่ายให้เป็นพอทหารอยู่ไนกองบุ๊หศิม
๒๑๏
เราพิเคราะท้คความเรื่องนี้ เป็นการไม่ยากแก่ผู้พจารณา อาห่ยเฑพยคาป้องกันแพเองห่งไร้ ถาหา ไปความก๊สูญ แต่ขอที่ผู้หญิงร้ายผู้ชายพาลเช่นนางอ๋องผัว ซึ่งเป็นผู้ห่องการแต่ฑรัพย์ ไม่มความเมคคา ปรานีแก่เพื่อนมนษย์แคะสตรีเหมื่อนกันกับคน ก็จ้ดว่าเป็นหญิงร้ายแท้ ไนทุกร้นนั้ก้ย์งให้พบปะเนอง ๆ แต่ ผู้ชายเช่นเต่ยวอ่วงยู่นักเร้ยนบ้าสดร ก้ย่อมมื่เหมือนกัน มากไปห่วยกามรคกมืให้ค์คว่าบุครภรรยาของยู่ไค ผู้อ๋านควรฟังไร้เป็นคต์แห่งคนแคะแนะนำ*ง*อนศิษย์หาต่อไป
89
(.รองท ๐๙
มีความว่า ไนแผ่นดินพระเจ้า1ชองยินจงอ่องเต สมัยหนึ่งเกิดฝนแล้งอาณาประชาราษฎรทำนาไม่ได้ ราษฎรพากันล้มตายได้ความลำบากเพราะความอดอาหาร จึงมีรับสงไห้เปาเล่งถูเป็นข้าหลวงออกไปเป็ด ฉางข้าวหลวงแจกจ่ายให้แก่อาณาประชาราษฎรรับพระราชทาน ครั้นเปาเล่งถูไปถึงเมืองต้นจิ๋วแจกข้าวใน ฉางไห้แก่ราษฎรเสร็จแล้วก็กลับมากังตึกก่งก๊วน
ครั้นอยู่มาวันหนึ่งเปาเล่งถูจึงตรวจดูนักโทษ ซึ่งมืคดีจริงและเท็จแล้ว มีเสมียนพนักงานเข้ามาแจ้ง ความแก่เปาเล่งถูว่า มีหญิงผู้หนึ่งมือหนึ่งอุ้มบุตรมือหนึ่งถือเรื่องราวจะเข้ามายื่นฟ้อง แต่จะว่าด้วยคดี ประการไดกังไม่แจ้ง เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงประกาศว่า ตัวเราเป็นผู้รับรับสั่งเป็นข้าหลวงแจกเสบียงไห้แก่ อาณาประชาราษฎร แม้ว่าราษฎรคนใดได้รับความเดือดร้อน แต่ท่านผู้มีอำนาจกดขี่ข่มเหง ผู้นั้นจะมาฟ้อง ร้องแล้วไม่ต้องมีผูใดนำ และไม่ให้ผูใดข้ดขวางห้ามปรามผู้ซึ่งมีความทุกข์ร้อนนั้นได้ ครั้นประกาศดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงให้หาตัวหญิงนั้นเข้ามาในที่ว่าราชการ เปาเล่งถูแลเห็นหญิงนั้นมีลักษณะรูปมารยาทงดงามยิ่งนัก จึงถามหญิงนั้นว่า ท่านมาหาเราด้วยธุระประการใดหรือ
หญิงนั้นจึงคำนับเปาเล่งถูแล้วยื่นเรื่องราวให้เปาเล่งถู ในเรื่องราวนั้นใจความว่า ข้าพเจ้าแซ่หงอ ดั้งม้านเรือนอยู่คำบลเนียถอง แขวงเมืองดันจิ๋ว ระยะทางห่างเมืองต้นจิ๋วห้านี้ บิดามารดาข้าพเจ้ายกข้าพ;เจ้า ให้เป็นภรรยาเตียหือ เตียหือสามีข้าพเจ้าเป็นนักเรียน ได้ไปคบหาซุนจิ๋มซึ่งเป็นบุตรของซุนโตกาเป็นมิตร สหาย ซุนงิ้มไปมาหาสู่นอนด้างอ้างแรมอยู่ที่บ้านข้าพเจ้าเนืองนิจ อยู่มาวันหนึ่งเตียหือ สามีข้าพเจ้าไปเยื่อน ญาติอยู่ทางไกลหาได้อยู่บ้านเรือนไม่ ซุนงมมาพูดจาลัพยอกแทะโลมข้าพเจ้า ข้าพเจ้าว่ากล่าวให้ได้ความ อัปยศแล้ว ซุนงิ้มก็กลับไปบ้าน ข้าพเจ้าเห็นว่าซุนจิ๋มเป็นคนทรยศต่อมิตรหาซื่อตรงไม่ ครั้นสามีข้าพเจ้า กลับมาข้าพเจ้าก็บอกให้สามีข้าพเจ้าทราบ สามีข้าพเจ้าก็โกรธจึงได้ขาดไมตรี	มิไดไปมาหาสู่กันเหมือน
แต่เติม
ครั้นอยู่มาได้ประมาณเดือนหนึ่งเป็นเดือนสิบเอ็ด ซุนจิ๋มจึงให้คนใช้มาเชิญสามีของข้าพเจ้าไป กินเลี้ยงที่วัดด้ยหงวนยี่ โดยขัดไม่ได้ สามีข้าพเจ้าจึงได้ไปกินเลี้ยงเสพสุราด้วยซุนจิ๋ม ครั้นกลับมาถึงบ้าน เข้าไปนอนในห้องร้องว่าปวดท์อง แล้วก็อาเจียนออกมาเป็นโลหิตแล้วได้บอกแก่ข้าพเจ้าว่า วันนึ่ไปกินเลี้ยง เสพสุราด้วยซุนจิ๋ม ซุนจิ๋มวางยาพิษให้กินจึงได้เป็นดังนี้ ครั้นเวลาดึกประมาณสองยาม สามีของข้าพเจ้าก็ถึง แก่ความดาย ครั้นสามีข้าพเจ้าดายกังไม่ท้นจะได้ครึ่งเดือน ซุนจิ๋มให้สื่อเฒ่าแก่มาขอข้าพเจ้าเป็นภรรยา ข้าพเจ้าจึงได้รู้ชดว่าซุนจิ๋มวางยาพิษสามีข้าพเจ้าให้ถึงแก่ความตายประโยชน์เพื่อจะได้ขอข้าพเจ้าไปเป็นภรรยา ข้าพเจ้าจึงไปฟ้องต่อท่านผู้รักษาเมืองกรมการขอให้ชำระ ผู้รักษาเมืองกรมการกลับเป็นใจเข้าด้วยซุนจิ๋มขู่ บ้งต้บข้าพเจ้าว่า ถ้าไม่ยอมสมัครเป็นภรรยาซุนจิ๋มแล้ว ตัวข้าพเจ้าจะต้องตายแล้วจะไม่มีแผ่นดินที่จะฝังศพ ด้วย เพราะเหดูนี้ข้าพเจ้าได้ความเดือดร้อนนัก ขอท่านซึ่งเป็นผู้ดั้งอยู่ในยุติธรรม ได้พิจารณาความเรื่องนี้ ของข้าพเจ้าดามพระราชกำหนดกฎหมายโดยทางยุติธรรม
เปาเล่งถูครั้นตรวจดูในเรื่องราวของนางหงอสิตลอดแล้ว จึงถามนางหงอสิว่า บ้านเจ้ามีผู้คนอยู่ที่ เรือนเดียวกันกี่คน นางหงอสิได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น จึงตอบว่า ย่าของข้าพเจ้าคนหนึ่งอายุได้เจ็ดสิบสองปี
๒๏ฝัเ
กับบุตรของข้าพเจ้าอายุได้ลองปี
ฟาเล่งคูครั้นได้ฟังดังนั้น จึงเก็บเอาเรื่องราวของนางหงอสิไว้ แล้วสั่งให้,นางหงอสีไปอยู่ตำบลอื่น แล้วเปาเล้งถูจึงให้หาตามบรรดาผู้ใหญ่บ้านและลูกบ้าน ดำบลบ้านของนางหงอสีที่อยู่นั้นมาไต่ถามว่า ขุนงม ซึ่งเป็นบุตรของขุนโตกานั้น เป็นคนประพฤติการอย่างไร ทามาหากินด้วยอันใด และด้วขุนโตกาประพฤติ อย่างใด
บรรดาผู้ใหญ่บ้านและลูกบ้านได้ฟังเปาเล้งถูถามดังนั้นจึงบอกว่า ท่านมีคำถามแล้ว พวกข้าพเจ้า ได้เได้เห็นอย่างไรก็จะต้องบอกเล่าไปดามตรง ไม่อาจสามารถจะอำพรางไว้ได้ อันขุนโตก็าผู้นี้มีได้ตงอยู่1โน ยุติธรรม เห็นบุตรภรรยาผู้ใดถ้าพอใจแล้ว ก็ฉุดลากเอามาดามอำเภอใจโดยอำนาจพลการตนเอง ผู้ร้กษา เมืองและกรมการก็มีความเกรงกลัวอำนาจของขุนโดกายิ่งน้ก
ในส่วนของขุนจิ๋มซึ่งเป็นบุตรนั้น ก็ถืออำนาจบิดาหาเกรงกลัวผู้ใดไม่ อีกประการหนึ่งขุนจิ๋มไปชิง เอาที่นาสาหร้บวัดคัยหงวนยี่ไปเป็นอาณาประโยชน์ของตนเองเสียหลายไร่ และในวัดค้ยหงวนยี่นั้น เป็นที่ ประชุมของขุนจิ๋ม ตั้งโต๊ะเสพสุราและพาหญิงงามเมืองไปกระทำการอจาดลามกในวัด ถ้าชอบใจบุตรและ ภรรยาของผู้ใดแล้ว ย่อมฉุดคร่ามาข่มขืนเป็นภรรยาตามชอบใจ เจ้าวัดและลูกวัดค้ยหงวนยี่ได้ความเดือด ร้อนด้วยขุนจิ๋มเป็นอันมาก
เปาเล่งถูได้ฟังแต่บรรดาผู้ใหญ่บ้านลูกบ้านชี้แจงซึ่งขุนโดกาพ่อลูกประพฤติการทุจริตดังนั้น เปาเล่งถูก็ถอนใจใหญ่กลับมายังกิงก๊วน อยู่มาวันหนึ่งเปาเล่งถูจึงปลอมเป็นราษฎรไปเที่ยวที่วัดค้ยหงวนยี จึงเข้าไปทางประตูหลังวัดขนไปดูสำน้กที่หลวงจีนอยู่ แล้วได้ยินเสียงเด็กศิษย์วัดบอกกันว่า ขุนจิ๋มกงจอ มาแล้ว บรรดาหลวงจีนและศิษย์วัดมีความกลัวเกรงขุนจิ๋มก็พากันหลีทางให้ ขุนจิ๋มก็เข้าไปในที่อยู่ของ หลวงจีน เปาเล่งถูเห็นดังนั้นก็เข้าไปในโบสถ์ ยีนแอบแง้มประตูดูขุนจิ๋มจะทำประการใด
ขณะนั้นพวกพ่อครัวก็ยกโต๊ะและสุรามาตั้งไว้คอยท่า ฝ่ายขุนจิ๋มขี่บ้าเข้ามาในวัด มีบ่าวไพร่ตามหลัง ไปด้วยประมาณยี่สิบคนกับพ่อครัวคนสนิทขี่มาดามหลังไปด้วย กับหญิงสำหรับข้บร้องอีกสองคนน์าหน้า ขุนจิ๋มเข้ามาในวัดแล้วก็ลงจากหลังบ้าเข้าไปยังสำนัก
หลวงจีนเจ้าวัดมีความกลัวอำนาจของขุนจิ๋ม ออกมาด้อนร้ฆขุนจิ๋มตามธรรมเนียม ขุนจิ๋มนั้ง เสพ สุราพูดจาอาจหาญว่า หัวเมืองฝ่ายตะวันตกเนี้เราไม่ให้ผู้ใดโตเกินหน้าเราไปได้
ขณะนั้นเปาเล่งถูยีนแอบอยู่ที่แง้มประตูโบสถ์ กับได้ยินถ้อยคำของขุนจิ๋มพูดจาอาจหาญดังนั้น เปาเล้งถูมีความโกรธยิ่งนัก แต่อุดสำห้สะกดใจไว้ได้
ขณะนั้นมีหลวงจีนลูกวัดเตินเข้าไปในโบสถ์ เห็นฟาเล่งถูยีนแอบดูขุนจิ๋มอยู่ดังนั้น จึงถามเปาเล่งถู ว่า ท่านนี้บ้านอยู่ตำบลใดจึงได้มาเที่ขวเล่นในวัตนี้
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงตอบว่า ข้าพเจ้าอยู่ในเมืองเป็นคนใช้ของเปาเล่งถู ฟาเล่งถูให้ข้าพเจ้ามา ตามพ่อครัวทำกับข้าว จะเลี้ยงโต๊ะขุนนาง แต่ข้าพเจ้าไม่รัจ้ก่ชื่อและแซ่พ่อครัวผู้นั้นอยู่แห่งใด หลวงจีนผู้เฒ่า ลูกวัดได้ฟังดังนั้นจึงบอกว่า พ่อครัวผู้นั้นแซ่เชี้ยอยู่บ้านขุนโกตาเป็นผู้ทำกับข้าวฝ่มีอดืยิ่งนัก
เปาเล้งถูจึงถามต่อไปว่า พ่อครัวผู้นั้นมีเหตุการณ์เล่าลีออย่างไรบ้าง หลวงจีนผู้เฒ่าได้ฟังถาม ดังนั้น จึงเล่าความให้เปาเล้งถูฟังว่า เติมขุนจิ๋มบุตรของขุนโดก้า ให้ทำโต๊ะเลี้ยงเดียห็อนักเรียนสิวจำยในวัดนี้ พ่อครัวผู้นั้นเป็นผู้ประกอบยา.พิษใส่ในสุราให้เดียห็อกิน ครั้นเดียห็อกลับไปบ้านก็ถึงแก่ความตาย ความ
๒๔
เรื่&งนี้นอกจากท่านเปาเล่งถูแล้ว ไม่มืผู้ใดจะฝ่าป็นร5าระสะสางได้
เปาIส่งถูได้พิงหลวง:จีนเส่าความ1ด้ฟ้งดังนั้น กิออกจากวัดรีบไปยังก่งกวน ในวันน,นจึงโด้VIลโอ้ว ไปยังปานขุนโตกา เอาต้วเขี้ยสีพ่อครัวมาซักถามด้วยคดีวางยาพิษ เขี้ยสีใด้การปฏิเสธไม่รับ ฟาเล่งถูจึงได้ เอาหลักคามาปักจะผูก เขี้ยสีดกใจกลัวกิรับเป็นสัตย์และซัดทอดถึงขุนงม
ฟาเล่งถูจึงวัดโต๊ะและสราไว้พร้อมแล้ว จึงใด้คนใชถือเทียบไปเชิญขุนงิ๋มกงจื้อก้มขุนโต?าาลองคน พ่อลูกมากินโต๊ะ พอลนไชไปแล้วเปาเล่งถูกวัดนักการ ๒๔ คน เตรียมเครื่องผูกผู้ร้ายไว้พร้อม ไนวันนั้น ขุนโดกาหามากินโต๊ะไม่ มาแต่ชุน่งมผู้บุตร เปาเด่งถูครั้นเห็นขุนงิ๋มมากกระทำเป็นดีใจ ต้อนรับเข้าไปข้างใน เชิญไหนึ่งโต๊ะเสพ สุรา
ชุน่งมคำนับเปาเล่งถูแล้วจึงพูดว่า ข้าพเจ้าหาทนดีดไม่ ด้ายท่านเป็นข้าหดวงมาทางไกล ชอบแต่ ข้าพเจ้าจะต้อนรับท่านจึงจะถูกต้อง มาบดนี้ท่านกลับวัดโต๊ะต้อนรับข้าพเจ้านั้นหาควรไม่
เปาเล่งถูได้พิงดังนั้นก็หัวเราะแล้วว่า ข้าพเจ้าจะปรึกษาข้อราชการด้วยท่าน จึงได้เชิญท่านมานั่ง โต๊ะเสพสุราด้วยกัน ว่าตังนั่นแล้วกิใด้คนไข้วัดโต๊ะรินสุราได้ขุนงมกิน ขุนงิ้มเสพสุราพอมึน ๆ เปาเด่งถูจึงส่ง เรื่องราวของนางหงอสีมาได้ขุนงิ้มดู
ขุนงิ้มจึงสุกออกจากโต๊ะแล้วตอบเปาเล่งถูว่า ความเรื่องนี้ผู้Iดเป็นพยานยืนยันว่าข้าพเจ้าวางยาพิษ ได้เดียหือซึ่งเป็นนักเรียนสิวจ๋ายตาย
เปาเล่งถูได้พิงด้งนั่น จึงใด้นักการคุมตัวเขึ้ยสีมาแล้วเปาเด่งถูกิอ่านคำให้การของเขึ้ยสีซึ่งรับเป็น นิตย์ และซัดทอดถึงชุน่งิ้มใด้พิงทุกประการแล้ว เปาเด่งถูกิตบโต๊ะเป็นสัญญาณขึ้น พวกนักการที่เปาเล่งถู วัดเตรียมไว้นั่นกิกรูก้นกล้มรุมก้นเข้าถอดเสอหมวกสำหรับยศของขุนงิ๋มออกจากตัว ขุนงมกิรับเป็นสัตย์ แล้วอ้อนวอนเปาเล่งถูว่าโทษของข้าพเจ้าไดผดแล้ว ขอท่านได้ยกได้แก่ข้าพเจ้าสักครั้งหนึ่งเถิด
ฟาเล่งถูได้พิงตังนั่นมึความโกรธยิ่งนัก แล้วพูดว่า มึงสองคนพ่อลูกอยู่ในเมืองนี้ กระทำได้ราษฎร และหลวงจีนซึ่งจำศีลภาวนาอยู่ในวัด ได้ความเดือดร้อนเป็นอันมาก ในส่วนอื่นนั่นกูพอจะยกได้มึงได้ แต่ใน ส่วนกฎหมายแผ่นดินแล้ว กูยกได้มึงไม่ได้ วำตังนั่นแล้วเปาเล่งถูจึงสั่งนักการใหยดตัวขุนงิ๋มลงดี ๕๐ ที ขุนงิ๋ฆฑนความเจ็บปวดไม่ได้กิขาดใจตาย เปาเล่งถูจึงให้ตัดเอาศีรษะก้บตัวไปเสียบประจานไว้นอกเมือง มืใด้ราษฎรดูเยิ่ยงต่อไป
แล้วเปาเด่งถูกิแต่งบอกว่า ด้วยขุนโตกาก้บขุนงิ๋มพ่อลูกประพฤดืล่วงอาญาแผ่นดินเที่ยวกดขี่ ข่มเหงราษฎร ก้บเรื่องราวของนางหงอสี และถ้อยคำสำนวนใด้การรับเป็นสัตย์ สอดซองเข้าไปก้บใบบอก นิาขึ้นถวายพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเตัทรงทราบทุกประการ พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ครั้นแจ้งในใบบอกของ เปาเล่งถูตังนั่นกิมืพระท้ยยินดีตรัสสรรเสริญเปาเล่งถูยิ่งนัก จึงโปรดใด้มีหนังสือรับสั่งถึงเปาเด่งถูฉบับหนึ่ง ใจความว่า ใด้เปาเด่งถูเป็นผู้สำเร็จราชการมณฑลหัวเมืองฝ่ายทิศตะวันตก และหัวเมืองฝ่ายทิศใต้ และถอด ขุนโตกาออกจากยศขุนนางลงเป็นไพร่ และโทษเขึ้ยสีซึ่งเป็นพ่อครัวของขุนริมไข้ได้วางบาพิษนั่นได้จ๋ายเป็น ตัวพลทหารไปอยู่หัวเมืองอันร้ายกาจด้วยความไข้ แต่ความชอบขอนางหงอสืที่มีความซื่อสัตย์กตัญญูต่อ สามืนั่น ได้เบกเงนคลังสำหรับเมืองเป็นเบี้ยเลี้ยงได้นางหงอสีกินทุก ๆ เดือน กว่านางหงอสีจะมืสามีเลี้ยงดู ต่อไป
เปาเด่งถูครั้นได้รับหนังสือรับสั่งตังนั่น กิวัดการดามรับสั่งทุกประการ
๒๕
ความเรื่องนึ้กีนับว่าเป็นการลี้ลับ ยันหาเงอนทางพิจารณาไต่ใแชขาก แต่หากเปา๗งถูเป็นผู้เจบ ร้อนต่ยราชการจริง ๆ และเจ็บร้อนแทนผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนด้ว่ย และไม่เกียจคร้านเบื่อหน่ายในที่จะ แสวงหาความจริง จึงได้อุตส่าห์สยดส่องล่วงยัดไปจับเอาด้วเชี้ยสีพ่อคร้วได้ไว้เป็นยันสำคัญ ที่ผู้!ดจะด้ดด้าน ไม่ได้ว่า ช้าระโดยอาญาเฆี่ยนดื หรือโดยความเห็น หรือโดยอำนาจที่พระเจ้าแผ่นดินวางพระท้ยเชื่อกีอได้ โดยปัญญาและตามทางพิจารณายันควรสรรเสริญจริง ๆ
88
เรื่องท ๒๐
ฆความว่า ยังมีชายผู้หนึ่ง,ชื่อตั้งเตียงเก ตงเตียงเก่มืบุตรคนหนึ่งชื่อตงสุนตั้งบ้านเรือนอปูตาบล ด่านตำเถาะ แขวงเมืองตังเกีย ระยะทางห่างเมืองตังเกียประมาณสามสิบลี้ ตั้งเตียงเก่ทำโรงเตยมไว้รืมด่าน สำทร้บให้คนเดินทางไปมาฝาพักอาศัยหลับนอน ตั้งเตียเก่ทำมาหากินด้วยการอย่างนี้มาจนมีเงินทองเป็น เศรษฐีขึ้น ตั้งสุนผู้บุตรไดนางเลี้ยงสีซึ่งอยู่ในเมืองตังเกียมาเป็นภรรยา นางเลี้ยงสีมืลักษณะรูปเป็นอันงาม แด่ใจไม่สุจรืดซื่อตรงต่อสามี พอใจคบชู้สู่ขาย ตั้งสนไปศ้าทางไกล เดือนหนึ่งบ้าง สองเดือนบ้างจึงจะได้กลับ บ้าน
นอกเมืองตังเกียออกไประยะทางห่างเมืองตังเกียสิบสี่ลี้ ย้งมืชายผู้หนึ่งชื่อขุนกั๊กเป็นผู้แจวเรือจ้าง ขุนกั๊กเคยไปมาหาสู่อยู่ที่บ้านของตั้งสุนเนือง ๆนางเลี้ยงสีก็รักใคร่เป็นชู้กันแก่ขุนกั๊ก ถ้าตั้งสุนไม่อยู่ไปค้าขาย ทางไกลแล้ว ขุนกั๊กก็มาลักลอบกินอยู่หลับนอนถ้บนางเลี้ยงสี กระทำดุจตังว่าเป็นภรรยาสามีกัน แด่ไปมา หาสู่ลักลอบทำชู้แก่นางเลี้ยงสีมาช้านานหลายเดือน
ครั้นอยู่มาจ้นหนึ่ง ขุนกั๊กจึงชวนนางเลี้ยงสีว่า เราไปมาหาสู่ลักลอบทำชู้กันฉะนี้ ถ้าสามีของเจ้า เขาจ้บได้ เราทั้งสองก็จะได้ความอัปยศและเดือนร้อน อย่ากระนั้นเลย เราพากันหนีไปอยู่เสียบ้านอื่นเมือง ไกลก็คงมีความสุข
นางเลี้ยงสีได้ฟังดังนั้นก็เห็นชอบด้วย แล้วนางเลี้ยงสีถ้บขุนกั๊กก็สัญญาสาบานกัน แล้วนัดกำหนด ว้นซึ่งจะหนีไปนั้น นางเลี้ยงสีก็เก็บสิ่งของเงินทองรวมเช้าไว้ในหีบคอยท่า ขุนกั๊กมารับวันใดจะไดไปตัวยกัน ในวันนั้น
ครั้นอยู่มาวันขึ้นสิบสองคาเดือนอ้าย วันนั้นกำหนดกันจะหนี พอเวลาพลบคาลง ยังมีหลวงจีนรูป หนึ่งเดินทางมาจึงแวะเข้าไปหาตั้งเตียงแก่เศรษฐีขออาศัยโรงเตี้ยม
ตั้งเตียงแก่เศรษฐีจึงถามหลวงจีนว่า ท่านแซ่ใดพำนักอยู่วัดใด หลวงจีนนั้นจึงบอกว่า ข้าพเจ้าชื่อ เดาเหลง พำนักอยู่วัดไตีปีลี้เขาห้งชัว ข้าพเจ้าเดินทางมาเวิลาก็คาแล้วจะขออาศัยทานลักดืนหนึ่งเถิด รุ่งขึ้น เว ลา เช้าจึงจะลาท่านไป
ตั้งเตียงเก่เป็นผู้!จบุญ ได้ฟังหลวงจีนบอกขออาศัย ดังนั้น ตั้งเตียงเก่ก็จ้ดที่ในโรงเตี๊ยมให้หลวงจีน อาศัย ตัวยฤดนั้นเป็นถดหนาวตั้งเตียงเก่ก็ปิดประตนอน
1	1., .1,,--*,1..1*	6	*	*	1	ะ ๙	4 * X ๆ V
ฝ่ายนางเอยงสิจดสิ่งของคอยทำขุนกัก พอเวลาดกประมาณสองยาม ขุนกักกิมาตามชงนัดกนไว นางเลี้ยงสีกับขุนกั๊กก็ขนหีบสิ่งของเงินทองออกจากบ้าน นางเลี้ยงสีจึงบอกแก่ขุนกั๊กว่า หนาวเยนเทาเป็น เหนีบชาไปแล้ว เดินไม่ได เรากลับเช้ามารออยู่ให้ชาความหนาวเสียก่อนดืนวันหน้าจึงค่อยไปเถิด
ฝ่ายขุนกั๊กเกรงว่าการจะเกิดร้าวฉานฉาวขึ้น กับเห็นเงินทองสิ่งของอยู่ในหีบมาก ขุนกั๊กเป็นคนพาล ลันดานหีนชาดิตั้าช้า ปรารถนาแด่จะได้ทรัพย์อย่างเดียวเป็นประมาณ จึงช้กมืดออกจากพกฆ่านางเลี้ยงสี ตาย แล้วแลเห็นบ่อเก่ามือยู่ที่หลังบ้านตั้งเตียงเก่บ่อหนึ่งลกหลายวา ขุนกั๊กจึงอัมเอาศพนางเลี้ยงสีไปโยนลง ในปอ แล้วขุนกั๊กก็แบกเอาหีบ สิ่งของ เงินทอง ไปเป็นประโยชน์ สมความปรารถนา
๒๑๗
(ทีตรงนี่1ข้าพเจ้าขอพูดว่า สาแก่ใจหญิงชั่วนอกใจสามีถึงแก่ความดาย เพราะด้วยโทษทจริตของด้ว เห็นท้นตาปรากฏ)
ฝ่ายหลวงจีนเตาเหลงที่อาศัยนอนในโรงเตี้ยม ในเวลา.ดึกประมาณสามยาม หลวงจีนเตาเหลงก็ เปิดประตูหลังโรงเตี้ยมเดินออกไปเพื่อจะถ่ายอุจจาระ เป็นเวลากลางคนมืดม้วศัวยหมอกและน้ำศ้างลง หลวงจีนเดินไปหาแลเห็นบ่อไม่ ก็ถลำตกลงไปในบ่อทับศพนางเอี้ยงสีอยู่ หลวงจีนเดาเหลงก็ตกใจ ร้องให้ ชาวบานช่วย ก็ไม่มีใครจะได้ยินด้วยบ่อนั้นลึกหลายวา
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า ตั้งเตียงเก่ก็เปิดประตูบานและโรงเตี้ยมออกไป หาเห็นนางเอี้ยงสีไม่ กลับเช้ามา ตรวจตูเงินทองและสิ่งของของตั้งสุนก็หายไป แล้วตั้งเตียงเถ่ก็ไปตูที่โรงเตี้ยมก็หาเห็นหลวงจีนไม่ ตั้งเตียงเก่ ก็นึกเข้าใจแน่เอาว่า หลวงจีนกับนางเอี้ยงสีคบคิดกันลักเอาสิ่งของเงินทองพากันหนีไปแล้ว ครั้นคิดเห็นด้ง นั้นตั้งเตียงเก่ก็ไปเที่ยวสืบถามนายกองตระเวนด่านทาง นายกองตระเวณด่านทางบอกว่าหาพบปะไม่ ตั้งเตียงเท่จึงไปหาซินแสหมอตูให้ซินแสทำนาย ซินแสทายว่าให้โปหาทางหลังบ้าน ออกไปทางทิศตะวัน ออกเฉียงใต้คงจะพบ ตั้งเตียงเก่ก็ไปเที่ยวศันหาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ตามซินแสทาย ครั้นเดินไปทาง หลังโรงเตี้ยมดรงหน้าบ่อส้วมออกไป ด้วยทางนั้นหญ้าขึ้นรกเลี้ยว ตั้งเตียงเท่แลเห็นโลหิตไหลยอดย้อย เรี่ยรายไปตามทาง ตั้งเตียงเก่เห็นดังนั้นมีความสงสัยนัก จึงตามรอยโลหิตไปถึงปากบ่อ ได้ยินเสียงคนร้อง อยู่ในบ่อจึงแลลงไปเห็นหลวงจีนอยู่ในบ่อ กับเห็นศพนางเอี้ยงสีอยู่ในบ่อนั้นตัวย จึงเอาสาแหรกผูกเชือก หย่อนคนลงไปเอาศพนางเอี้ยงสีกับหลวงจีนขึ้นมา ตั้งเตียงเท่กำลังโกรธหาได้ทันจะถามด้นสายปลายเหตุ ประการใดไม่ ก็ทุบตีหลวงจีนเตาเหลงมิได้มีความปรานี แล้วส่งด้วหลวงจีนไปย้งนายอำเภอให้ชำระ
ฝ่ายหลวงจีนเตาเหลงก็ให้การว่า เวลาดึกประมาณสามยามออกจากโรงเตี้ยมจะไปถ่ายอุจจาระ เดินไปถลำตกลงไปในบ่อ จึงได้เห็นศพนางเอี้ยงสีนอนตายอยู่
นายอำเภอไม่มีสติปัญญาความรู้อะไรนัก ก็ผูกหลวงจีนเฆี๋ยนตีตามอาญาวิธีชำระผู้ร้ายโดยจารีต นครบาล หลวงจีนเตาเหลงทนความเจ็บมิได้ ก็จำใจให้การวับเป็นสัตย์ว่าได้ฆ่านางเอี้ยงสีจริง นายอำเภอ จึงส่งด้วหลวงจีนเตาเหลง เข้าไปย้งเมืองด้งเกียให้เปาเล่งถูด้ดสิน
เปาเล่งถูพิจารณาตูถ้อยคำของหลวงจีนเดาเหลงบอกตำบลสำนักชื่อแช่และย้อยคำวับเป็นสัตย์ ตูย้งเคลื่อนคลาด ทั้งสิ่งของที่หายก็ไม่ได้ เปาเล่งถูย้งไม่เห็นตัวย จึงสั่งให้ผู้คุมคุมตัวหลวงจีนมาสอบถาม ต่อไป
หลวงจีนเตาเหลงจึงให้การว่า สำนักอยู่วัดไตีปียี่แขวง ตำบลลกจิ่ว เดินทางมา พอเพลาคาเช้าสำนัก อาศัยโรงเตี้ยมของตั้งเตียงเก่ จนถึงเวลาดึกออกไปจะถ่ายอุจจาระถลำตกลงไปในบ่อ จึงได้เห็นศพนาง เอี้ยงสีดายอยู่ในบ่อดังนั้น เหตุทั้งนั้เพราะเป็นเวลาเวรกรรม,ของ,ข้าพเจ้า ซึ่งได้กระทำไว้แด่หนหลัง จึง บันดาลให้ข้าพเจ้ามารับโทษแทนผู้ร้ายดังนี้ ขอท่านได้พิจารณาโดยยุติธรรมเป็นที่พี่งแก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
ฟาเล่งถูครั้นสอบถามหลวงจีนเตาเหลงให้การดังนั้น พิจารณาเห็นว่า ตำบลที่หลวงจีนอาศัยสำนัก อยู่ กับด่านตำเถาระยะทางไกลถึงเจ็ดร้อยลี้เศษห่างกันลึกขึ้งนัก ถ้าหลวงจีนฆ่านางเอี้ยงสีตายจริงแล้ว คงจะหนีไปให้พ้น ซึ่งกลับม่าอยู่ในบ่อกับศพ.นางเอี้ยงสีนั้น ก็ควรเห็นได้ว่าผู้ลื่นทำร้ายไว้แล้ว หลวงจีน เดาเหลงจึงมารับเคราะห์ของอายผู้ร้ายเป็นแน่ เปาเล่งดูเห็นความดังนั้นแล้ว จึงสั่งให้ผู้คุมคุมตัวหลวงจีนไป ขังไว้ก่อน แล้วเปาเล่งถูจึงคิดกลอุบาลเอาด้วผู้กระทำร้ายแก่นางเอี้ยงสีให้ได้ความจริงต่อไป เปาเล่งถูจึงตัดษฬ
.ไ.น้กโทษ ชงจำอยู่ในคุกในพนงขชม์ไ*ปรากฏ เป็นผัรายโท-ษ(ไงต”*ยจะต*)งประหารชๆต3งเอเมไ I.ๆน**มแป#ง.พศเป็นพ*างจน ป*อมIปีน*๐ไงจน!ตาเน#ง จงไน1พธผฆ เตนำ*วนก!ทษปลอมนนไป บระนารซว็ดเสีย เพอจะไห์กศพทวาฆ่ไหลวง9น!ดา!พ*งแอว ฟ11งถูจึงไห้IXมยน*1นไร?กๆรบ ไปเที่ข ) ท์งข่าว ราษ/}ใจะพตจาง่าขานประการ,Iบ้าง
ฟ้ายพว.ๆ19มยนII๙ะนักการกันยก!ทัยก้นโป ใน!มองบ้างนอกเม๐งน!ง นัก.การสันพ)กน{โงฑไป เฑขวนฟ้ก!มือง!ลนทาง1ไป! าม*จงแวะ!,ขาไป,ในโรง!ยมย ผัก ซอขนมแ8ะนาชา.กน หญงฝ่เฒ่า เจ้าร!อ-4โรง,,ดยมIงถามพวกนักการว่า คเรา.ย-ห*วงจ้นจาI81} ง!แง!ก่โจทก์ ฟ*)งหากส่า }ใฑษรัน!ปัน*ดย์ นน เปาเ*งถทาน**นรำระอย่าง!ร ท่านทราบหรอ!ม
พวกน้ภการอับ!*ผังพ!}งม!เาถามอังนั้น จงบอกว่าราขที่ฆานาง!อึ๋ขง**ายนั้น กลงหลวงจีน เต-ไ!,หสิงร้น!ปันสัตย์ อั**นใอัเอาอัว!ปฆา!ย!มอ!อนพน*ว
หญิงนก่เจ้ารองโรงIยมใดผังดังนั้นกบก!!สิวง่า กิอัพท์!ราระบอ*อ!องว่า ท่านเปา!ล่งถู ข้าหล-วง11ณ1หสเป็นมม3ดปัญญางอยู่ในยรราม นความของราษฎรใวา11ปีรง มาบัดนี้ฅ้ดสินคดี ราขหลวง;จีนนี้-ร้น!หราะหดาย!2ยวยไม่5ความผจาง ๆ รำพ!.จ้ามวามสงารยิ่งนัก
พากนกการสับไฟังหฌิง-ชร-าเจารธงโรงIขมวาดังนั้น Iงถาม อ!ปว่า กา*รกํตัดสินเ!ล้วไปแล้ว ท่านแห็นอยางไรที่จริง,ในความ!รี่องนี้ 1ง!ลำส่ก้นผัง!5*
มเจ้ารองโวง!*ยมจง!าว่า นาง!อ*ยง*ก้บรุนกั๊ก!ป็นรุก้นสัก*อบ!ปมาพาพสับนอนอัวยกันอยู่ เมอ ชนกั๊กเฟ้นมเง์นทองมากจงปานาง!อี๋ยง*!*ย!ปันแน อัวยวามเฟ้นรองรำพเจ้าเฟ้นไป!ช่นนั้
ฝ่ายนักการครั้นกินขนมน้ำชานสิว กิกลับมาแจ้งความแก่!ปา!*งถ*ามฑพญงแก่เจ้าของโรง!ตี้ยม พ*จา!ผัผัง เปา!*งถไอัผังอังนั้นก์มวามยน* จึง!ใจ้ตน!ร์ไป-สับเอาอัวรุนกั๊กมาลา*1นปินคำลวงว่า หวงจน Vไนางเอี๋ยง๏เสย โทษรองพ*วงจ้นนั้นก้ไเอา*วไปประพารเสีย*ามกฎหมายแอัว แโทษรอง!รำวนเป็น ราชร์แก่นาง!อี๋ซงสี นาง!อี่ยงสิลัก!อา!3;นทองงของจองสามใ!เใผัแก่เรำจรงทรอ
ขุนกั๊กใรํผัง!ปา!ล่งถูด้งใ?นกโม่รบ เปา!งกจง*วงว่า ถารบ!สีข!*ย*แอัว นละคนสิ่งของทอง!งิน มา!พเสียโ*ย*แล้ว เราไม่ทำโทษท่าน
ซนกั๊ก!อัผังอังนั้นก็มความยนด จงรับว่าเป็นรุ้แก่นางเอี๋ยงสีจริง จะรอศนสีงของมา!ผั เปา!ล่งถู มดวามยินด จงถามต่อโปว่า!งนทองงรอง!อาไป!ก็ฆไว้แท่ง!* ขุนกั๊ก:จึงบอกว่าเก๊บใรํส์เไอชาพ!รำ
เปาเล่งก!๑ฟังงนั้น เงใพ*น!ร์*งไปที่เรือรองรุนกั๊ก ได*งของเงนทองซ่อน,โว่ใน?เนร์ก!ป็นอน มาก ร์งนำเอารองกวงมา!ท์!ปา๗งกูพจารณา เปาเองถูจงหาวดงเฟ้ชงเท่ผั1จฑก์มาดูงรอง
ง!*ยงเท่*รน!ทน*งข&งกิจำไอัแม่นอำ จงบอก*เท่เปาเล่งกว่า ส์งของ!ทส่านี้,รำพ!จาจำ!ตทุกสง รอท่าน!อัพจารณาเกิ*
เปาเสงก1เงกามขุนกั๊กว้า เจางมอฝานาง!อี๋ยงสี!องทรอไม่ รุนกั๊ก!หการปฏ!ธไม่รับ เปา!!เง จง!ท์นกการไป!อาดวนางอองผัว เจ้ารอง!รง!*ยมรายน้ำรามา!ผัการ!ป็กความเป็นพยาน*ามซึ่ง!อัแฟ้น แร์วเจ!ผัปอ้อช*ว์พ*วง?นออกจากรุกกลับไปย้งอำนัก แล้วตัด*น!ผัเอาผัวรุนกั๊ก1ไปตัด?!รษะ!เย
ใน*ดเรื่องนี้!รยกว่าไม่มีห้ร!งอน ความเทจอันจะใผัศา*เห็นว่าพรุธ!ปดกอยู่ทึ๋พวง?นเดาเพ*ง ผ*กบ่อง!ปอยกบศพ เแ{หน-ทางพ์จารณาชองผู้มปัญญาตงอยู่ในยุดึธรรม มช่องอผู้ที่1ธองกลาง ก้าพวง?น
ทำจริง ขยงพายเป็นอันมาก พ*งง?นจะ!ยาไปไว้?ไโพน เพราะ!ปา!*งณห็นความอย่างนึ๋ จงคดชุบาย,ไช กฎหมายไนใจ ใผัเยานักโทษพึ่กืงดายอยู่น*วทำอบายฆ่า เพราะจะฆ่ามันโดยโพษของมันกิไม่เป็นประโยชน อะไร ที่!ยามันมาโกนผมโท์ฅวเมปรากฏง*!อาพ*วง?น1ไป1ฆ่า จึงม๊ผพูตจาดเตียนเปา!*งกูขน จงชำระได้ รองกอาง เ!!ยได่ของก*างเร่นนั้นนด่วโดยมันจะไมรบ กิตองเรียกว่าผู้ราย,ใจแขัง แด่กระนั้น!ปา!งถขัง ชุด*าผั!ยาพญ์งนกเจ้ารองโรง!4ยมมาเบรก เพยจะขันความดรพา มัใผันักปราชญในภายพน้าแดขน ท่านโด่
เรื่องที่ ๒๐
มความว่า ยังมไทยผู้หนึ่งแซ่เปียบชื่อก-วง มภรรยาชื่อน-ไงช่วนสิ ตั้งบานเรือนอยู่ตาบลบู๊เสียงทุ้ย แขวงเมืองฮ่อหนำ นางข่วนสีมีลักษณะงามสละสลวยสำอางอย่างว่าวาดเขียน เฮียบก๊วงกับนางข่วนสีทอผา ขายเลี้ยงชีวิต ครั้นอยู่มาเอียบก๊วงมืทุนอยู่สี่ตำลึง จึงเอาเงินให้แก่นางข่วนสีตำลึงหนึ่ง กับเบี้ยแปะทองเหลือง หารือยแปะ อีกสามตำลึงเอียบก๊วงเอาติดตัวไปค้าขายเมืองไซเกีย
ยังมืขายผู้หนึ่งชื่อหงอเค้ง ตั้งบานเรือนอยู่ตำบลค้นเดียวกันกับเอียบก๊วง หงอเค้งยังไม่มีภรรยา แด่ หงอเค้งมีใจเสน่หานึกรืกนางข่วนสีมาช้านาน คิดจะใคร่ได้เป็นภรรยา หงอเค้งจึงคิดกลอบาย เขียนหนังสือ ปลอมเป็นหนังสือของเฮียบก๊วงฝากมาจากเมืองไชเกียว่าด้วยการค้าขาย และถามทุกข์สุขไปให้นางข่วนสี ภรรยาของเฮียบก๊วง แล้วบอกว่าข้าพเจ้ากับเฮียบก๊วงเป็นคนค้นเคยรู้จักและรืกใคร่กันมาแต่เติม ได่ไปพบ ปะกันที่เมืองไซเกีย จึงได้ฝากหนังสือมาให้แก่ท่าน และได้ฝากฝังท่านให้ข้าพเจ้าเป็นธุระอุปถัมภ์บำรุงท่าน เมื่อเวลาเจ็บไช้และทุกข์ร้อนด้วย
นางข่วนสีได้ฟังดังนั้นก็ส๐าด้ญว่าจริง กับทั้งเห็นลักษณะรูปร่างหงอเค้งก็สะสวยสะอาดงาม พูดจาก็ ไพเราะ ให้มืจิตประหว้ดนึกรืกใคร่หงอเค้ง ก็ท่าท่วงทีชายตาชำเลืองบอกกิริยามีความเสน่หาให้หงอเค้งรู้ หงอเค้งเห็นดังนั้นก็พูดจาทอดเทยั่วยวนในการประเวณี นางข่วนสีกับหงอเค้งก็รักใคร่ได้เสียเป็นชู้กันแต่นั้น มาหลายเตอน
ฝ่ายเฮียบก๊วงไปค้าขายอยู่ ณ เมืองไซเกีย คิดทั้งด้นทุนกำไร ได้เงินสิบหกตำลึง เฮียบก๊วงก็กลับ มาบ้านเติม เตินทางรอนแรมมาหลายวัน พอมาถึงบ้านก็เป็นเวลากลางดีก เฮียบก๊วงเห็นประตูปีดอยู่ก็เคาะ ประตูเรียกภรรยาให้เปิดรับ
ฝ่ายนางข่วนสีกับหงอเค้งกำลังนอนอยู่ด้วยกันในห้อง ครั้นได้ยินเสียงเรียกก็จำได้ว่าเฮียบก๊วงสามี กลับมา มีความตกใจเป็นค้นมาก จึงกระซิบบอกให้หงอเค้งไปเปิดประตูหลังโรงออกไปเสียก่อน แล้วนาง ข่วนสีจึงออกมาเปิดประตูหน้าโรงรับเฮียบก๊วงเช้ามา แล้วจึงจุดได้ไฟหงด้มอาหารให้เฮียบก๊วงรับประทาน ครั้นกินอยู่อมหนำแล้วจึงได้เช้าหลับนอน
นางข่วนสีจึงถามว่า ท่านไปค้าขายครั้งนึ่มืกำไรมากน้อยสักเท่าใด เฮียบก๊วงบอกว่าไปค้าขาย ครั้งนี้คิดทั้งค้นทุนและกำไรได้สิบหกตำลึง แต่เราไม่อาจเอาเช้ามาเก็บไว้ในโรง ด้วยโรงของเราไม่แน่นหนา แล้วก็มีแด่ห้องเดียวยากที่จะเก็บไว้ใต้ บัดนี้เราก็ได้ฝังไว้ที่ดรงชายคาช้างโรง เอาไม้ปักลงไว้เป็นสำคัญ เครื่องหมาย
ฝ่ายหงอเค้งชายชู้นั้งแอบอยู่ข้างหลังโรงช้างฝา ได้ยินเฮียบก๊วงบอกแก่นางข่วนสีดังนั้น หงอเค้ง ก็เตินย่องไปขดเอาเงินนั้นไปเสียทั้งสิ้น
ครั้นร่งเช้าเฮียบกัวงก็ไปตูเงินที่ฝังไว้นั้น เห็นมีรอยขุดชื่นมา เงินนั้นหายไปหมด มีความเสียใจเป็น ค้นมาก ออกปากบ่นว่า ยงช้ดสนจนยากก็ยงมาเผอิญเป็น เมื่อเวลากลับมาได้ฝังลงไว้กับมือของตนเองไม่มี ผู้Iตที่จะ,ได้รู้เห็นเลย เหตุไฉนหนอจึงมาหายไปดังนี้ จำจะต้องทำเรืองราวไปร้องทุกข์ต่อท่านเปาเล่งถู ขอ อำนาจและสติปัญญาท่านให้ช่วยชำระให้ ก็เห็นจะได้คัวผู้ร้ายและเงินคืน คิดดังนั้นแล้วเฮียบก๊วงจึงท่าเรือง
๒๒๏
ราว,ไปยื่นต่อเปาเส่งถู ใจความว่า
ข้าพเจ้าไปค้าขาย ณ เมืองไชเกีย มีกำไรได้เงิน ๑๖ ตำลึง กลับมาถึงบ้านเวลากลางคืน เห็นว่า โรงของข้าพเจ้าไม่แน่นหนา จึงเอาเงิน ๑๖ ตำลึงนั้นฝังไว้ที่ดินตรงขายคาริมฝาโรง เวลานั้นมิได้มีผูใดรู้เห็น ครั้นฝังแล้วข้าพเจ้าจึงได้เข้าไปในโรง ครั้นรุ่งเข้าข้าพเจ้าไปดูมีรอยผู้ขุดเอาเงินไปเสียหมดทั้ง ๑๖ ตำลึง ฉะนี้ ขอท่านผู้มืสติปัญญาใจดั้งอยู่ในยุติธรรม ได้เมดดาโปรดพิจารณาไต่สวนเอาต้วผู้ร้ายและเงิน ๑๖ ตำลึงให้แก่ ข้าพเจ้าด้วย
เปาเล่งถูครั้นตรวจดูเรื่องราวตลอดแล้ว เห็นความว่าชะรอยภรรยาเอียบก๊วงจะมืชู้ เมื่อเอยบก๊วง มาถึงบ้านในเวลากลางคืน ชายชู้จะมาแอบอยู่ที่หลังโรง เฮียบก๊วงจะไม่ทันเห็น คิดว่าไม่มืใครจึงฝังเงินลงไว้ หรือนัยหนึ่งเอียบก๊วงจะเล่าบอกแก่ภรรยา อ้ายผู้ร้ายจะแอบอยู่ได้ยินเข้า จึงได้ขุดเอาเงินนั้นไปเสีย ครั้นตำริ เห็นความดังนั้นแล้ว เปาเล่งกู่จึงถามเฮียบก๊รงว่า เงินที่ท่านฝังไว้นั้น ได้บอกเล่าให้ภรรยารู้ด้วยหรือเปล่า
เฮียบก๊วงได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น จึงบอกว่าข้าพเจ้าได้เล่าบอกแก่ภรรยาให้รู้ด้วย แด่ผู้อื่นมิได้ บอกเล่าแก่ผูใดเพราะข้าพเจ้าพึ่งมาถึงบ้านในเวลากลางคืนก็เอาฝังไว้ ครั้นเข้าก็หายไปดังนี้ เปาเล่งถูได้ฟัง ดังนั้น จึงพูดแก่เฮียบก๊วงว่า เราเห็นว่าภรรยาของท่านจะคบชู้สู่ชายนอกใจท่านเป็นแน่ ว่าดังนั้นแล้วจึงให้ นักการไปเอาด้วนางช่วนสีมาชักถาม นางซ่วนสีก็ไม่ร้บในข้อที่คบชู้สู่ชาย เปาเล่งถูจึงทำกลอุบายเพื่อจะให้ ได้ความจริง จึงสั่งให้นักการคุมด้วนางซ่วนสีไปมัดประจานไว้ที่หนทางสามแพร่ง แล้วสั่งคนไข้ว่า ถ้ามีผูใด ไปมาพูดจาแก่นางช่วนสีแล้ว ให้จ้บด้วผู้นั้นมาให้เราจงได้ จะได้ชำระเอาด้วผู้ร้ายให้จงได้ เดียก้งถ้บหลีบน นักการก็คุมด้วนางซ่วนสีไปมัดประจานไว้ดามตำของเปาเล่งถูสั่งทุกประการ
ฝ่ายหงอเล้งครั้นได้ทราบความว่า นางซ่วนสีเป็นโทษต้องมัดประจานอยู่กลางหนทางสามแพร่ง ดังนั้น หงอเอ้งก็เข้าไปพูดจาไต่ถามนางซ่วนสี เพื่อจะรู้ว่าเป็นคดีประการใด นางซ่วนสียงไม่ทันจะบอกเล่า ให้หงอเล้งฟัง พวกนักการก็จับด้วหงอเล้งมาส่งให้แก่เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามหงอเล้งว่า นางข่วนสีเป็น อะไรถ้บท่านด้วยหรือ ท่านจึงเข้าไปพูดจา
หงอเล้งได้ฟังเปาเล่งถูถามนั้น ก็คุกเข่าลงคำนับแล้วมอกว่า ข้าพเจ้าเห็นผู้คนกล้มรูมถ้นดหญิง ต้องโทษมัดประจาน ข้าพเจ้าก็มาดูบ้างซึ่งจะได้เป็นญาติหรือเกี่ยวข้องด้วยประการใดนั้นก็หาไม่
เปาเล่งถูจึงถามหงอเล้งต่อไปว่า เจ้านี้ยังเป็นหนุ่มแน่นอยู่มีบุตรภรรยาแล้วหรือยัง หงอเล้งได้ฟัง เปาเล่งถู.ถามดังนั้นจึงบอกว่า ข้าพเจ้าเป็นคนอนาถาไม่มีเงินจะสู่ขอภรรยา
เปาเล่งถูจึงว่าตัวเจ้ายังไม่มีภรรยานั้น บัดนี้เราจะยกหญิงผู้นั้นให้เป็นภรรยาของเจ้า เพราะว่าสามี ของหญิงผู้นั้นเขาจะขายเอา ๓๐ ตำลึง แต่เราห็นว่าเหลือเกินนัก เราจะช่วยด้ดรอนลงไปเพียง ๒๐ ตำลึง ด้วเจ้าจงไปจ้ดหาเงินมาเถิด เราจะยกหญิงนั้นให้เป็นภรรยา
หงอเล้งได้ฟังเปาเล่.งถูบอกดังนั้น จึงตอบว่า ข้าพเจ้ายากจนเหลือสติกำลังที่จะหาเงิน ๒๐ ตำลึงได้ เปาเล่าถูว่าถ้าไม่มีถึง ๒๐ ตำลึงก็เอาแต่เพียง ๑๕ ตำลึงก็ได้ เจ้าจงไปหามาเถิด เราจะยกหญิงนั้นให้เป็น สิทธิ์นของเจ้าหงอเล้งได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้นก็ยังร้องทุกข์อยู่ว่าเหลือสติกำลังไม่รู้ที่จะไปหามาได้ด้วยประการใด เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงว่า ถ้าไม่มีถึง ๑๕ ตำลึงก็จงจัดหามาให้ได้แต่เพียง ๑๒ ตำลึงก็เอาเถิด เรา จะช่วยสงเคราะห์ออกให้บ้าง
หงอเล้งได้ฟังดังนั้นก็กระทำเป็นร้องทุกข์ต่อไปฮีกว่า ไม่รู้ที่จะไปหาที่ไหนได้
๒๒๒
เปนล่งถูได้ฟังหงอเช้งพูดอดเออนอยู่ด้งไ{น ก็กระทำเป็นโกรธแล้วตวาตว่า เขากระทำโทษประจาน หญิง1นั้น ผูใต์ไซไห้เ-จ้ามาโกล้เคยงพูดจาแก่หญิงนั้นเล่า มาบัดนี้ข่จะมารองว่าใม้มีเงินทองจะใล้อย่หัรอ ล้าเจา ไมมแล้วด้วเจาจะล้อวจำ1ขงคุกเป็นแน่
หงอIองใด้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้นก็มีความยิน!! ล้วยทวังใจว่ามเงินอยู่ ๑๖ ตำ(ง แล้วออกไปเพยง ๒ ตำ*ง ก็ขงมเงิน๏ยู่ ๔ ตำลง ทงได้นางซ่วน!เป็น*ทซื่ด้วย ค๊ดเห็นดังนั้นแล้วหงอเองก็ร้บตำจะเอาเงิน ๒ ตำลงมาซึ้อนางฯ)วน*โปเป็นภรรซา
เปาเล่งถูจึง*งไห้ปล่อยหงอเล้งไป คานหงอเล้งไปแล้ว เปา๗งถูจึงให้หาตํว่เฮีขบก็วงมาถามว่า เงินของท่านชั่งหายไปนั้น ล้าหงอเล้งนำเอามา ทำนจะจำยี่หอตราได้หรอไม้ เอยบล้วงว่าจำได้ เปาเล่งถูจึง ไหเอยบล้วงแอบซ่อนด้วอยู่ภายนอก
ฝ่ายหงอเล้งครั้นกลับไปบาน จึงเอาเงินที่ลักไปนั้นไปเที่ยวแลกเงินตำลงย่อย ด้วยเงินเดมนั้นเป็น ลมใหญ่สามลมไนขณะเยี่อเที่ยวแลกอยู่นั้น คนไชของเปาIล่งถูชั่งให้ดาม*ะกดคอยดูอยู่นั้นมาเหนเข่า เตียกง จึงจบเอาด้วหงอเล้งมาไหเปาเล่งถู เปาเล่งถูจนอาเงินที่หงอเล้งเที่ยวแลกเปลี่ยน๏ยู่นั้น แผ่ออกให้เอยบล้วง ดูแล้วถามว่าของท่านไข่หรื่อมีไข่
เฮียบกวงครั้นได้เห็นเงินนั้นก็จำได้ว่าเป็นเงินของด้วแม้นยำ มยี่ห้อและ๏ตราน้ำหนัก ลมหนึ่งเป็น เท่านั้นตำลง
เป้าเล่งถูแกลังอุบายถามว่า ท่านจำได้แน่ละหรอหรอดูผ่ดไปดอกกระมัง เงินรายนี้เป็นเงินคลังของ เราเป็กมา1ไห้แก่หง๏เล้งต่าง,หาก ท่านจงดูไห้แน่ก่อนเก็ด
เฮียบล้วงได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น ก็รองไห้แล้วบอกว่า เงินรายนี้ของข่าพเจาสามลิ่ม แด่สองลิ่มมี น้ำหนักลิ่มละ ๕ ตำลง ลิ่มหนึ่งมีนาหนัก ๖ ตำลง รวมสามลิ่มน้ำทนัก ๑๖ ตำ*ง
เป้าเล่งถูจึงไห้ชั่งเงินนั้นดู ก็มีน้ำหนักถูกต้องสมกับคำของเฮียบล้วงทุกประการ เป้าเล่งถูจงถาม หงอเล้งว่า ด้วเจำเป็นชู้แก่นางข่วนสี แล้วสมวัลักขดเอาเงินของเฮียบล้วงไป ถาไม้วับจะผูกดีถงสาหัส
หงอเล้งได้ฟังเปาเล่าถูว่าดังนั้น มีความกลัวอาญาเห็นว่าจะทนไปไม้ได้ เพราะเป็นความจรงใจและ เสียทํที่นักการไปวับเอาเงินลิ่มชั่งเป็นของกลางมาได้ หงอเล้งจงได้วับเป็นสัตย์
เปาเล่งถูจึงตดในให้ตนางซ่วน*และหง๏เล้งคนละ 5๐ ท ส่วนโทษที่ลักเงินนั้นให้เนรเทศหงอเล้ง ไปอยู่หัวเมืองไกลสามปี ส่วนด้วนางซ่วนสีก็คนไห้เฮียบล้วงไปเลี้ยงดูดามเดม
ไนคดเรื่องนี้เรียกว่าไม้มีเงื่อน คอปราศจากกระแสความที่จะพจารณา หากอาศัยสดํปัญญาเปาเล่งถู ที่คดอุบายม้ดนางซ่วนสืประจานไว้ จนหงอเล้งมาพูดจา จึงเรียกว่าได้เงื่อนคอกระแสความที่จะพิจารณาแล้ว ซาได้เงินลิ่มเป็นของกลาง ก็เหมือนมีทางความจรงล้นเห็นแล้ว ครั้นเว้าของเงินจำเงินได้และได้ตรวจล้ดรา น้ำหนักถูกกับตำของเว้าทวัพย แม้จะไม่วับก็ได้ชื่อว่าเป็นลัดย ดุจแมวมีพรรณขาวชั่งปีกนกยางแล้ว แด่การ ที่ด้ดใน*งโทษหนักเบาจงยกไว้
ฒ 1 ฒ
เรืองทั ๒๒
มีความว่า ยังมีชายคนหนึ่งชื่อเจียงตัดเดัก เจียงดัดเดักมีภรรยาชื่อนางฮ่องธุยเหนึ่ย ดงบาน1ร่อน อยู่ตำบลอกดันกย แขวงเมือฮกเกี้ยน เจียงดัดเดักยับนางฮ่องธุยเหนึ่ยมีบุตรตัวขยันคนหนึ่งเป็นหญิง ชื่อ นางเงกก็	นางเงิกกเป็นผู้มีกดัญญูต่อบดาม่ารดาซงนัก เจียงตัดเด็กมีน้องชายคนหนึ่งชื่อเจียงตัดเตำ
ตัดเต่าเป็นคนมีเ,งันทอ-3ทรพยัดมบ?!บริบูรณ์มาก มีภรรยาชื่อนางดันขุนงอ นางดันขุนงอเป็นคนมีความดัดยั สจรตต่อเทมียี่งนก แต่นางดันขุนงอไม่มีบุดว นางจึงออกเงินช่วยชอนางชื่เลี้ยวหลนมาไห้เป็นภรรยาน้อย นาง1ชื่เลี้ยวห ดันก็ไม่มีบุตร
ครั้นอยู่มาดัดเต่าอายุได้ ๒๕ ปีฑ็ถงแก่กรรม ดัดเดักตัดจะไคร่ได้นางดันขุนงอไห้แก่หนิอนซึ่งเป็น น้องของนางฮ่องอยเหนึ่ยเป็นภรรยา
แต่นางดันขุนงอเป็นคนชื่อดรงกดัญญูต่อดัดเต่าเกมีทก็งแก่กรรม ไห้สาชานไว-ว่า นอกจากดัดเต่า แห้ว นางไม่ขอมีสามีต่อไป นางจึงขอเอาบุตรของดันได้ต้องซึ่งเป็นพี่ขายของดัวมาเป็นบุตรบุญธรรม
แต่ดัดเดักไปมาหาสพูดจาเป็นชื่อสาย จะไห้นางดัดขุนงอยอมเป็นภรรยาของหนอน แต่นางดัน ขุนงอก็ไม่มีความย์นดห้วย
ฝ่ายดันไห้ห้องซึ่งเป็นพี่ของนางดันขุนงอ ครั้นแจงความว่าดัดเดักเป็นชื่อสายดังนั้น ดันไห้ห้องมี ความโกรธดัคเดักยี่งนัก
ฝ่ายนางดันขุนงอครั้นคงยันกำหนดหำบุญไห้แก่สามี ก็นิมนดหลวงจึนอดแขสำนักอยู่ยัดเต่งโปิยึ๋ มาสวดกงเดักแฝส่วนบุญไห้แก่ดัดเต่าผู้ดาย
หสางจึนอดแขครั้นมาสวดกงเดัก ไห้เห็นนางดันขุนงอมีดักษณะงาม ก็ไห้มีจึดปฏิห้ทข้รกไคร่ จึงพูดจาห้พยอกหยอกเอน แต่นางดันขุนงอก็มีไห้ได้ดอบประการไดแก่หลวงจึน
ครั้นอยู่มาถึงกำหนดหำกงเดักอก นางดันขุนงอก็ไห้คนไช่ไปนมนห้หลวงจึนอดแขมาสวดกงเดักอก ยันนั้นหลวงจึนอดแขเห็นคนว่าง ไม่มีไครก็ดขวาง อยู่แต่นางดันขุนงอแต่ผู้เดชว หลวงจึน!ดแชก็ดรงเขาไป คงไนห้องของนางดันขุนงอ เห้านั้งไกลพูดจาเลี้ยวพานแทะโลมห้วยห้อยค่าดันอ่อนหวานต่าง ๆ
ฝ่ายนางดันขุนงอแลเห็นหลวงจึนเป็นคนไม่ประพฤตัดามสมณะลารูป มาแทะโลมพูดจาเลี้ยวพาน
ดังนั้น นางดันขุนงอมีความละอายแห้วจึงพดว่า ข้าพเจ้านิมนต์ทานมาสวดกงเดัก เพื่อจะแผ่ด่วนบุญไห้แก่
ค ใ 1*.**- 4 1	*1 ง	I V *.	, * , ฟ่	-.
สามของขาพเจาเท่านน บดนิทานมาพูดจาเกยวพานแทะ ๒มขาพเจา ดูหาสมควรแก่ดวท่านททรงเพคเบน
ชื่บานาสงฟ้อนเป็นพี่นับก็อสกการะเคารพของขนทั้งปวงไม่ ท่านจงถอยออกไปอย่าไห้พูดจาเช่นนึ่ต่อไปเลย
หลวงจึนรดแขจึงว่า ดัวท่านเต่าก็เป็นหญิงหม้าย ดัวเราก็เป็นคนไม่มีภรรยา ห้าท่านเมดดาปรอง
ดองตัวยข้าพเจ้าแห้ว ข้าพเจ้าจะสกออกจากเพศสมณะเป็นฆราวาสหาเลี้ยงเจ้าไปกว่าจะหาชื่ว์ดไม่
นางดันขุนงอไห้ฟังดังนั้นก็มีความโกรธยงนกจึงว่า ท่านจงออกไปไห้พนห้องของข้าพเจ้ไ ห้าชื่นอยู่
พูดจาเข้าชื่เช่นนี้ต่อไป ข้าพเจ้าจะจ้องชื่นไห้พวกห้องของข้าพเจ้ามาเท่านไห้ก็งแก่ความดายไนห้นไดนึ้
หลวงจึนรดแขไห้ฟังดังนั้นจึงดอบว่า ห้าเจ้าไม่สม้ครรกไคว่ยนยอมแก่เรา เราจะฆำเจ้าเสียเลี้ยวนี้
นางดันขุนงอจึงดอบว่า ท่านหลวงจึนองตันี้ไม่อยู่ไนเลไนธรรมพูดจาหยาบช้าร่งนัก นางดันขุนงอ
๒๒๔
ว่าดังนั้นแล้ว ก็ลุกขึ้น1ขยับดัวจะวิ่ง6๐กมานอกห้อง หลวงจีนอิดแขก็ชักมีดออกจากมึอเสื่อฟันถูกนาง ล้น1ขุนงอคอขาดถึงแก่ความตาย หลวงจีนอิดแชก็เอาเสื้อของนางตัน1ขุนงอซึ่งห้อยอยู่ที่ราวในห้อง มาห่อ ศีรษะนางต้นซุนงอโดยมิดชิดแล้ว ก็หิ้วเอาออกมาซ่อนไว้ในหีบพระธรรมดงไว้ใตโต๊ะที่บูชาพระ แล้วหลวงจีน อิดแชจึงกระทาเป้นเรียกให้เจ้าภาพออกมาบูชานมสการพระ เพื่อจะไดลวดกงเต๊ก หลวงจีนอิดแชกระทำ เป็นเรียกล้งนั้นกงสามครั้ง
ขณะนั้นนางซีเอี้ยวหลันซึ่งเป็นภรรยาน้อยของเจียงดัดเต่าที่ตายไปแล้วนั้น.ได้ยินหลวงอิดแชเรียก ดังนั้น นางซีเอี้ยวหลันจึงเข้าไปในห้อง ปรารถนาจะเรียกนางดันซุนงอให้ออกมานม้สการพระ ครั้นเข้าไปถึง ในห้องเห็นศพนางดันซุนงอนอนตายอยู่ ไม่มีศีรษะตดล้ว นางชีเอี้ยวหลันก็ตกใจ ไม่รูเหตุว่าผู่ใดมาฆ่านาง ล้นซุนงอดาย ครั้นเห็นดังนั้นก็วิ่งกลับออกมาร้องขึ้นให้ชาวบ้านใกล้เรือนเคียงได้ยิน
ขณะนั้นเจียงดัดเต๊กกับนางฮ่องฮยเหนี่ยได้ฟังดังนั้นก็พากันวิ่งออกมาดู เห็นดังนั้นก็ไม่แจ้งว่าผู้เ,ด ทำแก่นางดันซุนงอ
ขณะนั้นหลวงจีนอิดแชเห็นเกิดความวุ่นวายขึ้น ก็เก็บเอาพระธรรมเข้าหีบแล้วก็แบกหีบพระธรรม ไปยังวัด จึงเอาศีรษะนางดันซุนงอออกจากหีบ ไปซ่อนไว้ที่หลังโบสถ์
ฝ่ายนางซีเอี้ยวหลันจึงไปแจ้งความแก่ดันได้ฮ่องซึ่งเป็นพี่ชายของนางดันซุนงอว่า บ้ดนั้[ม่แจ้งว่า ผูใตมาลอบฆ่านางดันซุนงอแล้วดัดเอาศีรษะไป ยังอยู่แต่ด้วนอนตายอยู่ในห้องเรือน
ดันได้ฮ้องได้ฟังดังนั้นก็ตกใจ จึงรีบไปดูเห็นแล้วก็ร้องไห้เศร้าโศกอาลัยถึงนางดันซุนงอผู้น้อง ยิ่งนัก จึงเชิญนายอำเภอมาให้ชันสูตรพลิกศพทำคำกฎหมายตราสินไว้เป็นสำคัญ ครั้นแล้วดันได้ฮ้องจึงทำ เรื่องราว ยกสาเหตุเดิมซึ่งเจียงดัดเต๊กเป็นสื่อสายเกลี้ยกล่อมนางดันซุนงอ จะให้ยอมเป็นภรรยาของหนีอั๋น ไปยื่นต่อเปาเล่งถูใจความว่า เดิมเจียงดัดเต่าสามีของดันซุนงอถึงแก่กรรมล่วงไปแล้ว เจียงดัดเต๊กเห็นว่า นางดันซุนงอคงจะมีสามีต่อไปอีก เจียงดัดเต๊กจึงพูดจาเกลี้ยกล่อมนางดันซุนงอผู้น้องสะใภ้ จะให้เป็นภรรยา ของหนีอั๋น นางดันซุนงอเป็นหญิงชื่อดรงต่อสามี ไม่ขอมีสามีต่อไป ครั้นเจียงดัดเต๊กเกลี้ยกล่อมนางดันซุนงอ ไม่สมความปรารถนาจึงคบคิดก้นกับหนีอั๋นซึ่งเป็นน้องภรรยามาข่มขืนนางดันซุนงอนางดันซุนงอไม่ยินยอม จึงได้ฆ่านางดันซุนงอดัดเอาศีรษะไป ขอท่านได้พิจารณาโดยยุติธรรม
เปาเล่งถูครั้นตรวจลูฟัฮงดลอดแล้ว จึงส่งฟ้องให้เชียงจายหูตำแหน่งนายอำเภอใหญ่ไต่สวนเอา ความจริง เชียงจายหูจึงให้หาดัวเจียงดัดเต๊กจำเลยและดันได้ฮ้องมาถามว่า นางดันซุนงอตายเวลาใดวันใด ดันได้ฮ่องว่าเวลากินข้าวเข้าแล้วมีผู้ร้ายมาฆ่านางดันซุนงอตายดัดเอาศีรษะไป แล้วผู้คนข้าทาส ของเจียงดัดเต๊กเคยไปมาหาสู่นางดันซุนงออยู่เนือง ๆ นอกจากนั้นก็ไม่มีผู้ใดไปมาหาสู่นางดันซุนงอ น้อง ข้าพเจ้าอยู่ด้วยกันกับนางซีเอี้ยวหลันสองคนด้วยกันเท่านั้น ขอท่านได้พิจารณา
เชียงจายหูจึงถามเจียงดัดเต๊กตามถอยคำของดันได้ฮ้องโจทถ์ที่ฟ้องหากล่าวโทษนั้น เจียงดัดเต๊ก ก็ให้การปฏิเสธไม่ร้บข้อที่ฆ่าฟันนางดันซุนงอและดัดเอาศีรษะไป แด่ข้อที่ได้เกลี้ยกล่อมชักโน้มจะให้นางดัน ซุนงอมีสามีนั้นร้บว่าจริง เพราะเห็นว่านางดันซุนงอเป็นคนสุจริตซื่อตรงดี จึงปรารถนาจะได้ไว้เป็นเกี่ยวดอง พวกห้อ!ฬอไป
เชียงจายหูจึงส่งถ้อยคำสำนวนของโจทถ์จำเลยไปให้เปาเล่งถูพิจารณา เปาเล่งถูจึงเซ็นสั่งให้จายก้ย รองนายอำเภอไต่สวนถามเจียงดัดเต๊ก เจียงดัดเต๊กก็ไม่วับ จายก้ยพิจารณาสาเหตุซึ่งเจียงดัดเต๊กเกลี้ย
๒๒4
กล่อมนางต้นซุนงอ จะให้ยอมเป็นภรรยาของหนีอั๋นน้องภรรยาเจียงด้เฟเก จึงผูกตีเจียงดัดเต๊กก็ไม่รับ เพราะมิได้ทำ
จายกัยจึงว่า ถ้าไม่ได้ศีรษะนางตันซุนงอมาให้แล้ว ก็จะจำชังคุกไว้ ต่อเมื่อ1ใดได้ศีรษะนางด้น1ขุนงอ มาจึงจะปล่อยออกจากคุก ว่าดังนั้นแล้วจึงให้ผู้คุม คุมด้วเจียงด้ดเด้กไปจำข้งไว้ในคุก
ฝ่ายนางอ่องฮุยเหนึ่ยซึ่งเป็นภรรยาของเจียงดัดเด๊กอยู่บ้านกับนางเง็กก็ผู้บุตร ดั้งแด่เจียงด้ดเต๊ก ไปต้องคดีจำชังอยู่ในคุก1ได้ป็เศษ นางอ่องฮุยเหนึ่ยกับนางเง็กก็ก็ทอผ้าขายหากินเลี้ยงชีวิต กับส่งเสบียง อาหารให้เจียงด้ดเต๊กมิให้ได้ความอดอยากได้
อยู่มาวันหนึ่งนางเงิกก็ผู้บดรของเจียงดัดเต๊ก เอาอาหารไปส่งให้เจียงดัดเด๊กผู้บิดากิน แล้วนาง เง็กก็ก็ร้องให้ถามเจียงดัดเด่กผู้บิดาว่า เมื่อใดเขาจะปล่อยบิดาออกจากเวรจำเล่า
เจียงดัดเต๊กจึงบอกบุตรว่า ลูกเอยเป็นเวรกรรมของบิดาที่ได้ทำไว้แด่บุพชาติปางก่อนมาให้ผลจึง หากให้เป็นไปเช่นนี้ ตุลาการท่านว่าถ้าได้ศีรษะนางดันซุนงอมาให้เมื่อใด ท่านจึงจะปล่อย ถ้าไม่ได้ท่านว่า จะต้องจำอยู่อย่างนี้ ก็ดัวเรามิได้กระทำว้ายแก่นางดันซุนงอ เราจะได้ศีรษะนางดันซุนงอมาแด่ไหน บิดา ก็จะต้องลู่กรรมไปอย่างนี้กว่าจะลี้นชีวิต
นางเงิกก็ได้ฟังบิดาบอกดังนั้นแล้วก็ร้องไห้เดินเช็ดน้ำตากลับมาบ้าน แล้วนางเง็กก็จึงเล่าความให้ มารดาฟังว่า บิดาต้องจำอยู่ในคุกได้ความทุกข์เวทนามาก ถ้าไม่ได้ศีรษะนางดันซุนงอมาให้แก่ตุลาการแล้ว บิดาข้าพเจ้าก็จะต้องจำอยู่จนตลอดชีวิต อย่ากระนั้นเลยถ้าข้าพเจ้านอนหลับเมื่อใดแล้ว ขอให้มารดาเอา อาวธมาดัดเอาศีรษะ1ของ1ข้าพเจ้านำไป1ให้ท่านตุลาการถ่ายตัวบิดา,ของข้าพเจ้า1ให้ใต้พ้นจากเวรจำ ถึงแม้ว่า ตัวข้าพเจ้าตาย ก็จะดีกว่าทิ้งให้บิดาข้าพเจ้าดายอยู่ในเวรจำ
นางอ่องฮุยเหนึ่ยได้ฟังนางเง็กก็ผู้บุตรว่ากล่าวดังนั้นโดยความกดัญญูด่อบิดา นางอ่องฮุยเหนึ่ย จึงว่า ลูกเอ๋ยปีนี้อายุของลูกก็ได้ ๑๖ ปีแล้ว ใจของมารดานี้คิดว่าจะให้มีสามีซึ่งเป็นเครษฐีและพ่อคา เพื่อจะ ได้เงินสินสอดจะได้เลี้ยงบิดามารดาต่อไป ลูกอย่าพูดเช่นนี้ต่อไป
นางเงิกก็ได้ฟังมารดาว่าดังนั้นจึงดอบว่า บิดาข้าพเจ้าต้องชังอยู่ในเวรจำได้ความทุกข์ยากลำบาก กายลำบากใจมาก,แก มารดาเล่าก็มีแต่ความทุกขไม่เป็นอ้นทำมาหากินสิ่งใดได้ แม้ว่ามารดายกข้าพเจ้าให้ เป็นภรรยาเขาไปแล้ว ไหนเลยข้าพเจ้าจะได้กลับมาอยู่ปฏิบิดมารดาได้ ข้าพเจ้าเห็นว่าให้มารดาดัดเอา ศีรษะข้าพเจ้าไปให้ตุลาการจะได้ให้บิดาออกจากเวรจำ ข้าพเจ้าคิดเห็นดังนี้ ขอให้มารดาดัดเอาศีรษะ ข้าพเจ้าไปเถิด แม้ว่ามารดาจะกระทำไม่ได้ ข้าพเจ้าจะฆ่าดัวของข้าพเจ้าเองให้ดายเลียก่อน แล้วมารดาจึง ค่อยดัดเอาศีรษะไปให้เขาเถิด ข้าพเจ้าจะขอแต่ให้บิดาหลุดพนจากเวรจำเท่านั้น ข้าพเจ้ามิได้คิดเลียดาย ชีวิตของข้าพเจ้าเลย
นางอ่องฮุยเหนึ่ยได้ฟังบุตรกล่าวถ้อยคำเป็นผู้มีกดัญญูดังนั้นก็ร้องไห้แล้วจึงพูดว่า ซึ่งจะให้มารดา กระทำแก่บุตรดังนั้นมารดาทำไปมิได้แล้ว ลูกเอ๋ยอย่าได้คิดเช่นนี้ด่อไปเลย ตั้งแต่นั้นมานางอ่องฮุยเหนึ่ย เห็นนางเง็กก็จะไปแห่งใดก็ดี นางอ่องฮุยเหนึ่ยคอยดามคุมด้วนางเง็กก็มิให้ฆ่าดัวเองได้
อยู่มาวันหนึ่ง นางเงิกก็ผู้บุตรจึงพูดลวงมารดาว่าข้าพเจ้าเชื่อถ้อยคำของมารดา มารดาไม่ต้องดาม คุมข้าพเจ้าให้เลียเวลาเลย นางอ่องฮุยเหนึ่ยได้ฟังบุตรพูดดังนั้น ก็เป็นที่วางใจหาได้ระวังระไวเหมือนแด่ ก่อนไม่ อยู่มาประมาณได้ลักสิบวัน นางเง็กก็ก็เอามีดเชือดคอถึงแก่ความดาย
๒๒๖
ฟ้าษนางฮ่อง9ยเหนี่ยเมื่อ,โดเ,ห็นบุตรเชือดคอดายดังนั้น ก็ร้องไห้เศร้าโศกอาลัยสงนางเง็กกิเป็น อันมาก ครั้นค่อยสร่างความโคกลง จึงเอามีดตัดเอาศีรษะนางเง๊กกีไปยังคุกล่งให้แก่เจียงตัดเต๊ท เจียงตัดเต๊ก จึงสามนางซ่องฮุยเหนี่ยว่า ศีรษะนื้ไปได้แต่ไหนมา นางฮ่องธุยเหนี่ยจึงลวงเจียงตัดเด๊กสามีว่า เมื่อเวลาคนนี้ มีผู้นำศีรษะมาทิ้งไร้ให้ที่บ้าน ขาพเจาจึงเก็บเอามาให้ท่าน ท่านจงนำเอาไปให้ตุลาการตัวท่านจะได้ห้นโทษ เจียงตัดเต๊กจึงเอาศีรษะนั้นให้แก่ผู้คุม ผู้คุมจึงนำเอาศีรษะนั้นไปให้เชียงจายหูนายอำเภอใหอุ! เชียงจายหูจึงให้ผู้คุมคุมตัวนางฮ่องฮุยเหนี่ยกับเจียงตัดเต๊กไปยังเปาเล่งถูเพื่อจะได้พิจารณา
เปาเส่งถูจึงแก้หอศีรษะออกมาพจารณาดู เห็นศีรษะยังลดอยู่พึ่งดายใหม่ ๆ จึงถามนางฮ่อง ฮุยเหนี้ยว่า นางตันขุนงอตายไปก็ปีเศษแล้ว เหตุใดจึงไปตัดเอาศีรษะของผู้ใดมาเสือดฝาดยังสด ๆ อยู่ ดังนั้น ประสงค์จะปลอมศีรษะนางตันขุนงอมาให้เราหรือ จงให้การไปดามจริง ก้าอำพรางไว้จะทำโทษให้สาหัส
นางฮ่องฮุยเหนี่ยให้อัดอั้นอยู่ในใจ พูดไม่ใคร่จะออกแลวก็ร้องไห้ เปาเล่งถูเห็นนางฮ่องฮุยเหนี้ย ไม่ให้การ จะให้ผูกดีถาม นางฮ่องฮุยเหนี่ยตกใจมีความกล้วจึงเล่าความตามจริง ซึ่งนางเง็กกีผู้บุตรฆ่าตัวดาย ให้เอาศีรษะมาแทน ตั้งแต่ตันจนปลายให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาฟงถูได้ฟังดังนั้นยังมีความสงส้ยอยู่ จึงให้นักการไปซ้นสตรดูศพนางเง์กกิว่าจะจริงตังคำให้การ ของฮ่องฮุยเหนี้ยหรือไม่ น้กการก็ไปตรวจดูเห็นแล้วก็กลับมาแจ้งความว่า ศีรษะนางเง็กกีจริงสมถอยคำของ นางฮ่องฮุยเหนี่ยให้การไว้ ให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ เปาเล่าถูได้ฟังดังนั้น ก็สลดใจถอนใจใหลุ]แล้ว พิจารณาเห็นว่าบุคคลผู้ใดใจบาปหยาบซ้าฆ่ามนุษย์ในครรภ์ นอกครรภ์ได้ ผู้นั้นแม้มีบุตรออกมาต่อชาติสืบ ตระกูล บุตรผู้นั้นย่อมเป็นคนอกตัญอุเตา แม้บุคคลผู้ใดประพฤติตนตั้งอยู่ในยุติธรรมแล้ว ผู้นั้นจะมีบุตรและ นัดดาสืบชาติต่อตระกูล บุตรและนัดดาของผู้นั้นย่อมมีความกตัญญูต่อบิดามารดา
ครั้นพิจารณาเห็นดังนั้นแล้ว จึงให้ผู้คุม คุมตัวเจียงตัดเตักไปขังไว้ตามเติม แล้วจึงพูดว่า ความ เรื่องนี้โจทก์หาว่า เจียงตัดเด๊กฆ่านางตันขุนงอนั้น เราเห็นว่าเป็นความเท็จไม่จริง จำจะต้องชำระเอาตัวจริง ให้จงได้ ว่าดังนั้นแล้วจึงให้หาตัวนางซีเอี้ยวหล้นมาถามว่าในเวลาดอนเช้าที่นางตันขุนงอตายนั้น นอกจาก คนในเรือนเดียวกัน มีผู้ใดแปลกปลอมมาบ้างหรือไม่
นางซีเอี้ยวหล้นจึงแจ้งความว่า ในตอนเวลาเช้ากินอาหารแล้ว ได้นัมนต์หลวงจีนอิดแชสำนักวัด เล่งโป็ยี่มาสวดกงเต๊ก หลวงจีนอิดแชให้ข้าพเจ้าเข้าไปเรียกนางตันขุนงอ เพื่อจะให้ออกมานมัสการพระแล้ว จะได้สวดกงเต๊ก ข้าพเจ้าจึงเข้าไปในห้องเห็นนางตันขุนงอนอนตายอยู่ในห้องไม่เห็นศีรษะ เป็นความสัตย์ จริงดังนี้แล้วแต่ท่านจะพิจารณาเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็พิจารณาเห็นเหตุว่า ถ้ากระนั้นคงจะเป็นหลวงจีนผู้นี้เองได้ฆ่านางตันขุนงอ แต่ได้เอาศีรษะไปเสียด้วย จำจะตองคิดเอาศีรษะที่จริงและความอื่นประกอบเช้า เพื่อเป็นพยานให้ความจริง ปรากฏช้ด คิดแล้วเปาเล่งถูจึงกระซบสั่งสอนอุบายให้นางฮ่องฮุยเหนี่ยไปที่ว้ดเล่งโป็ยี่ ฟังดูกิริยาหลวงจีน ซึ่งอยู่ในวัดนั้น เมื่อเห็นผู้หญงเข้าไปในวัดแต่ผู้เดียว เป็นการสับจะพูดจาปราศรัยสัพยอกหยอกเอิน อย่างไรบ้าง
นางฮ่องฮุยเหนี้ย ก็คำนับลาเปาเล่งถูกลับมาบ้าน แล้วจ้ดดอกไม้ธูปเท็ยนไปไหว้พระบทและสั่นติ้ว อธิษฐานเอี้ยงทายว่า เมื่อใดเจียงตัดเต๊กผู้สามีจึงจะพนจากโทษ
ฟ้ายหลวงจีนอิดแชเจ้าวัด ครั้นเห็นนางฮ่องฮุยเหนี่ยมานม้สการพระอธิษฐานเอี้ยงทายดังนั้น
๒๒๗
หลวงจีนอิดแช1จงจ้ดหาอาหาใเจเลี้ยงนางฮ่องฮุยเหนี่ย แล้วพูดจาหยอกเอินแทะโลมนางฮ่องฮุยเหนี้ยว่า สามีของท่านตองโทษอยู่ ไม่มีผู้!ตจะอยู่เป็นเพื่อนท่านแล้ว รูปนี้จะขออาสาปฎบ้ดท่านมิให้ได้ความเดือดร้อน ยๆทแด้นได้ ท่านอย่ามีความวิตกถงเจียงตดเด้กสามิเก่าของท่านเลย
นางอ่องฮุยเหนี้ยได้ฟังหลวงจีนอิดแชพูดจาเกยวพานแทะโลมดังนั้น ก็กระทำเป็นหัวเราะแล้วตอบ ว่า ขอให้อำนาจของคุณพระร้ดนตร้ยช่วยดลบนดาลให้ข้าพเจ้าหาศีรษะนางด้นขุนงอได้ ไปให้ตุลาการแล้ว ข้าพเจ้าจึงจะคลายความวิตกได้ แล้วท่านกับข้าพเจ้าคงจะมีไมตรีต่อก้นไปในว้นหนา
หลวงจีนอิดแชได้ฟังนางฮ่องฮุยเหนี้ยว่าดังนั้น จึงขยับเข้านั้งใกล้แล้วจ้บเอาข้อมีอนไงฮ่องฮุยเหนี้ย ไร้ จึงพูดว่ารูปเห็นท่านมาร้นนี้รูปมีความยินดียิ่งนัก ชะรอยกุศลหนหลังจะได้สร้างสมอบรมมาด้วยกันแต่ ปางก่อน จึงบันดาลดลใจให้ท่านมาในร้ดร้นนี้ ขอท่านได้เมตตาผ่อนดามความประสงค์ รับธระด้บร้อนให้สม ความรักของรูปแล้ว รูปมีเสอวิเศษอยู่ด้วหนึ่ง จะเผาไฟเข้าแล้วคงจะได้ศีรษะนางด้นขุนงอให้เห็นปรากฏ ท่านอย่ามีความวิตกเลย
นางอ่องฮุยเหนี้ยได้ฟังดังนั้น จึงพูดลวงหลวงจีนอิดแชว่าล้าท่านมีเสอวิเศษจริงดังนั้น เผาเสปีชน แล้วมีศีรษะนางดันขุนงอปรากฏขึ้นเหมือนท่านว่าในวันนี้ ร้นพรุงท่านกับข้าพเจ้าคงจะได้ร่วมประเวณีกัน สมประสงค์ ถ้าท่านไม่เชื่อข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะกระทำล้ตย์สาบานให้แก่ท่าน
หลวงจีนอิดแช ครั้นได้ฟังนางฮ่องฮุยเหนี้ยพูดล่อลวงดังนั้น ก็มีความล่มหลง สีมสติคิดแต่จะให้สม ประสงคิในการสังวาส มีความประมาท ถือว่าไม่มีใครที่จะล่วงเข้ามาร้เห็นด้วยได้ จึงพูดว่าท่านกับเราสองต่อ สองอยู่ในวัดไม่มีผูใดรู้เห็น ถ้าท่านไม่ยอมหย่อนผ่อนผ้นในการประเวณีให้แก่เรา เราจะดัดศีรษะท่านเอาไป ช่อนเสียหลังโบสถ์เหมือนดังนางตันขุนงอที่เราได้กระทำแล้วนั้น ว่าดังนั้นแล้วหลวงจีนจึงจูงมือนางฮ่องฮุย เหนี่ยไปดูศีรษะนางตันขุนงอที่ช่อนไร้หลังโบสถ์
นางฮ่องฮุยเหนี้ยเมื่อได้เห็นดังนั้น ก็มีความยินดี ด้วยเห็นว่าถ้าได้ศีรษะและความจริงดังนี้แล้ว สามีเราก็คงจะออกจากเวรจำได้ แต่เสียใจที่มาเป็นการจำใจดองเสียตัวให้แก่หลวงจีนอิดแช
ฝ่ายหลวงจีนอิดแชเจ้าวัด ครั้นพานางฮ่องฮุยเหนี้ยไปลูเห็นศีรษะนางดันขุนงอดังนั้นแล้ว หลวงจีน อิดแชก็จูงมือนางฮ่องฮุยเหนี้ยกลับมายังสำนัก ก็กระทำการข่มขุนนางฮ่องฮุยเหนี้ยดามอำนาจแห่งตน ครั้น รุ่งขึ้นนางฮ่องฮุยเหนี้ยจึงว่า ข้าพเจ้าเห็นศีรษะนางดันขุนงอแล้วให้มีจิดคิดกลัวยิ่งนก ข้าพเจ้าจะสาท่านกลับ ไปบ้านเสียก่อน แล้วข้าพเจ้าจึงจะกลับมาหาท่านต่อไปอิก
หลวงจีนอิดแชจึงพูดว่า ท่านไปแล้วเกรงว่าจะไม่กลับมาหาเราต่อไปเหมือนดังกล่าว นางฮ่อง ฮุยเหนี้ยว่าแบ้ข้าพเจ้ามีกิจธุระไม่ได้มาหาท่าน ท่านจงไปหาข้าพเจ้าที่บ้านก็ได้ ท่านอย่ามีความรังเกียจเลย ผลกรรมอกุศลโทษทุจริตที่หลวงจีนประพฤติชั่วมาถึงเข้า ก็ให้บ้งเอิญเคลิบเคลิ้มเชื่อฟังถ้อยคำนางอ่องฮุย เหนี่ย ก็ขอมอนุญาตให้กลับไป
นางอ่องฮุยเหนี้ยก็กระทำเป็นประหนึ่งวำ มีความเสน่หาอาลัยในหลวงจีนด้วยเล่ห์กล คำนับสา กลับบ้านมายังบ้าน จึงไปแจ้งความแก่เปาเล่งถูตามที่ได้รูได้เห็น ได้เป็นมาแก่ตัวให้เปาเล่งถูฟังถี่ถ้วนทุก ประการ
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น มีความยินดีจึงสั่งให้ผู้คุมปล่อยตัวเจียงตัดเต๊กออกมา แล้วจึงให้นางอ่อง ฮุยเหนี้ยน่านักการไปเอาศีรษะนางตันขุนงอ และจ้บตัวหลวงจีนอิดแชเจ้าวัดมาล่ามโช่สั่นกุญแจคอเข้าแล้ว
๒๒๘
ผูกถาม ด้วยขอกระทำการสังวาสด้วยสตรี หลวงจีนอิดแชก็ร้บเป็นสดย์ เปาเล่งถจึงตดสินให้คุมด้วหลวงจีน อิดแชไปฆ่าIสีย แล่วให้เจาพนักงานสร้างดาลบูชานางเง็กกีซึ่งมีกด้ญญูด่อบิดา และทรัพย์สมบัติเงินทองของ เจียงด้ดเด้าซึ่งตายไปเป็นมรดก ให้แบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งให้สำหรับบำรุงในศาลทำการบูชานาง เง็กก และให้เจียงด้ดเด๊กดูแลว่ากล่าวเป็นธุระดาลนางเงิกกีไปกว่าชีวิตเจียงต้ดเต๊ฦจะศาไม่
เรื่องVI ๒ฅ
มีความว่า#งมีชายผู้หนึ่งชื่อหองโต มีภรรยาชื่อนางเกงเจงโก ตั้งบานเรือนอยู่ตำบลแขวงเมืองหลิน อันหู แต่นางเกงเจงโกเป็นหญิงมีน้ำใจสุจริตชื่อสัดยีตอสามียิ่งนัก
อยู่มาวันหนึ่งหองโตคิดจะลองใจนางเกงเจงโกตูว่า จะเป็นคนสุจริตซื่อตรงต่อสามีจริงหรือไม่ หองโตจึงถามนางเกงเจงโกว่าเจ้าเป็นภรรยาของข้า แม้มีผู้มาพูดจาเกี้ยวพานแทะโลม เจ้าจะสมัครวักใคร่ เขาหรือไม่
นางเกงเจงโกตอบว่า แม้ผู้ใดมาพูดจายั่วเย้าเกี้ยวพานแทะโลมข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่พูดด้วย จะมา ทำอะไรแก่ข้าพเจ้าได้
หองโตจึงถามว่า แม้มีผู้ชายมาปสุกปล้ำข่มขืนเจ้า เจ้าจะทำอย่างไร
นางเกงเจงโกจึงตอบว่า ถ้าแม้ชายใดมาปล้ำปสุกข่มขืนข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะต่อสู้ชายนั้นด้วยคม อาวุธ ฆ่าฟันมันให้ถึงแก่ความดาย นอกจากท่านแล้วข้าพเจ้าไม่เสียด้วให้แก่ชายอื่นต่อไปเป็นอันขาด หองโตจึงถามต่อไปอีกว่า แม้ชายหลายคนช่วยก้นกระทำการข่มขืนเจ้า เจ้าจะทำประการใด นางเกงเจงโกจึงตอบว่า ถ้ามีชายมาช่วยกันกระทำข่มขืนข้าพเจ้าแล้ว ข้าพเจ้าจะฆ่าด้วข้าพเจ้าให้ ตายเสียก่อน มิให้ทันเสียตัวแก่ชายผู้ซึ่งมิใช่สามีของข้าพเจ้า
หองโตได้ฟังนางเกงเจงโกว่าดังนั้น คิดจะใคร่ลองตูให้เห็นจริง อยู่มาได้ประมาณสักสองสามวัน หองโดจึงวานเพื่อนมิตรสหายคนหนึ่งชื่อแช่มิได้ปรากฏ มาพูดจาลพยอกเกี้ยวพานแทะโลมนางเกงเจงโก นางเกงเจงโกมีความโกรธก็กล่าวคำหยาบช้าต่อชายผู้นั้นให้ได้ความอายอดสูกลับไป แล้วนางเกงเจงโกก็ เล่าความซึ่งมีชายมาพูดจาแทะโลมให้หองโตผู้สามีฟังทุกประการ ครั้นอยู่มาได้ประมาณเดือนเศษหองโดจึง ให้ฮูหมอเอ้งกับหยีมักกือ ซึ่งเป็นเพื่อนของหองโตเข้ามาในห้องกระทำมิดีแก่นางเกงเจงโก
ฝ่ายนางเกงเจงโกครั้นเห็นชายสองคนเข้ามาในห้อง ตรงเข้ามาจ้ขเอา1ข้อมือข้างละคน สูหมอเล้ง มือหนึ่งวับข้อมือนางเกงเจงโก มือหนึ่งเปลองเอาเสื้อและกางเกงออกจากกายนางเก่งเจงโก
ฝ่ายหยีมักถือครั้นเห็นสูหมอเล้งกระทำการหยาบช้าเหลือเกินดังนั้น หยีมักกิอก็วางมีอนางเกง เจงโกเสีย แล้วก็ออกไปจากห้องนางเกงเจงโก นางเกงเจงโกยังว่างอยู่มือหนึ่งก็จ้บได้อาวุธเล่มหนึ่งจะฟัน สูหมอเล้ง สูหมอเล้งเห็นนางเกงเจงโกฉวยได้อาวุธจะฟัน สูหมอเล้งก็ปล่อยมือนางเกงเจงโกวิ่งหนีออกจาก ห้องนางเกงเจงโกไป
ฝ่ายนางเกงเจงโกจะไล่ฟันชายทั้งสองคนก็เห็นว่าจะไม่ทัน และให้คดแด้นชายสองคน และโทมนัส นอยใจ ด้วยสามีให้ชายพวกเพื่อนมากระทำการหยาบช้าสาห้สดังนั้น ก็เอาอาวุธที่ถืออยู่กับมือนั้นเชือดคอ
2 \ 22 222222 21
ตวเองถังแก่ความดายอยู่ไนทนน
ฝ่ายหองโตสามีของนางเกงเจงโก ครั้นเห็นนางเกงเจงโกฆ่าตัวเองดายลงดังนั้นก็ตกใจ ครั้นจะให้ บิดามารดาข้างฝ่ายภรรยารู้ ก็เกรงจะเกิดความใหญ่ลุกลามชื่น ความผิดจะพลอยถึงตัวเข้าด้วยเพราะเหตุที่ คิดกระทำการผิดวิปลาส หองโดจึงแกล้งอุบายหาความไปฟ้องต่อเปาเล่งถูกล่าวโทษหยีมักก็อว่ากระทำข่มขืน นางเกงเจงโก นางเกงเจงโกจึงได้ฆ่าตัวเองถึงแก่ความตาย สูหมอเล้งได้รู้เห็นเป็นพยาน
๒๓๐
เปาเล้งถูตรวจลูฟ้องตลอดแล้ว จึงให้นักการไปเกาะตัวจำเลยและเรียกพยานมาตังศาล เปาเล้งคู จึงถามสูหมอเอ้งซึ่งหองโดอ้างเป็นพยานก่อนว่า หยีมักถือได้ข่มขืนประXวณีนางเกงเจงโก นางเกงเจงโก จึงได้ฆ่าตัวตายเองนั้น ตัวได้รูเห็นเป็นประการใดจงเบิกความไปตามจริง
สูหมอเอ้งเบิกความว่า เดิมข้าพเจ้ายีนอยู่นอกห้อง หยีมักกือเข้าไปอยู่ในห้อง ได้ยินเลียงนาง เกงเจงโกร้อง ข้าพเจ้าจึงได้รู้ว่าหยีมักถือเข้าไปกระทำข่มขืนนางเกงเจงโก
เปาเล่งถูได้ฟังสูหมอเอ้งเบิกความดังนั้น จึงถามหยีมักถือว่าตัวได้กระทำการข่มขืนร่วมประเวณี นางเกงเจงโกถึงชำเราจริงหรือไม่
หยีมักกึอให้การว่า เมื่อข้าพเจ้ากบสูหมอเอ้งเขาไป นางเกงเจงโกกล่าวถอยคำหยาบช้า แล้วจับ อาวุธไล่ฟันข้าพเจ้าก้บสูหมอเอ้ง ข้าพเจ้าก้บสูหมอเอ้งก็วิ่งหนีจากที่นั้นไป หาได้กระทำการข่มขืนล่วง ประเวณีไม่
เปาเล่งถูจึงว่า เมื่อเราได้รู้ความตามฟ้องแล้ว เราไดให้นักการไปซ้นสูตรดูศพ นางเกงเจงโกไม่มี เลื้อและกางเกงเปลือยกายนอนดายอยู่ข้างเตียง เจ้าทั้งสองคนสมรู้ร่วมคิดกันกระทำการหยาบช้าแก่นาง เกงเจงโก นางเกงเจงโกมีความเจ็บอายจึงได้ฆ่าตนตายเลียดังนี้ ก็เพราะได้ความตับอายและโทมน้สน้อยใจ เจ้าทั้งสองให้การพัวพันเราเห็นไม่พันผิดพิรธเป็นรอยราคีมีมลทินอยู่แล้ว จงให้การไปโดยส้ตย์จริงเถิด อยีาให้ต้องผูกถือเฆี่ยนตีเลย
สูหมอเอ้งกับหยีมักกือจึงให้การชี้แจงต่อไปว่า การทั้งนี้ใช่ว่าข้าพเจ้าจะกระทำแต่โดยลำพังอำเภอใจ ของข้าพเจ้าก็หามิได้ คือเดิมหองโตโจทก์ผู้สามีของนางเกงเจงโกผู้ดาย บอกแก่ข้าพเจ้าทั้งสองคนว่า นาง เกงเจงโกเป็นหญิงซื่อตรงต่อสามียิ่งนัก หองโตจึงได้อนุญาตยอมให้ข้าพเจ้าทดลองดูว่าจะจริงเหมือนกล่าว หรือไม่ เพราะเหตุนี้ข้าพเจ้าทั้งสองคนจึงได้เข้าไปหานางเกงเจงโก แต่ตังหาได้ทันกระทำการประเวณีล่วง ถึงชำเราได้
เปาเล่งถได้ฟังยหมอเอ้ง หยีมักถือ ให้การพัวพันเกี่ยวข้องถึงโจทก์ด้วย พิเคราะห์ดรปความก็
ข	น		ขข
เถือบจะเห็นเป็นจริงได้ เปาเล่งถูหัวเราะแล้วจึงถามว่า ไม่ได้ข่มขีนถึงชำเราเหตุใดจึงเปลื้องเสื้อและกางเกง เขาด้วยเล่า ด้วยเหตุว่าธรรมดาถ้าหญิงไม่ยินยอมแก่ชายแล้ว ชายนั้นจะมาปลดเปลื้องเครื่องนุ่งห่มของหญิง นั้นไม่ได้ เราเห็นว่าเจ้าทั้งสองคนนี้ คงจะช่วยกันยึดถือทำการข่มขืนโดยเต็มกำลังของเจ้าเป็นแน่จึงได้เป็น ไปถึงเช่นนี้ ถ้าเจ้าไม่ร้บจะด้ฮงผูกตีให้ถึงสาหัส เจ้าเห็นว่าจะทนปิดความจริงไปได้แล้วหรือ
สูหมอเอ้งกับหยีมักถือได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้นก็รับเป็นสัตย์ เปาเล่งถูจึงตัดสินว่า หองโต สามีเป็น ผู้ก่อเหตุตันมีชอบเป็นความทุจริตผิดประเวณี ภรรยาของตัวตี ๆ ไม่ควรจะให้ชายไปทำการหยาบช้าจน เป็นเหตุถึงตันดรายแก่ชีวิต ให้เอาตัวหองโตไปฆ่าเลีย แต่สูหมอเอ้งกับหยีมักถือให้เนรเทศไปอยู่เมืองไกล ลามปีจึงให้กลับมาอยู่ตามเดิม แล้วเปาเล่งถูสั่งให้ผู้รักษาเมืองสร้างศาลาจารึกซื่อนางเก่งเจงโกว่าเป็นหญิง ซื่อตรงต่อสามี ตัวยตักษรตัวทองคำไว้ให้ปรากฏต่อไปภายหน้า
เรื่องที่ ๒*
มความว่า ยิงมีชายผู้หนึ่งแช่เจยงชื่อกี๋เบี้ยว ยี่ห้อเทียนสิว เป็นคนใจบุญดั้งอยู่ในยุติธรรมมั่งมีเงน ทองเป็นอันมาก ดั้งบ้านเรือนอยู่ในแขวงเมืองเอี๋ยงจิ๋ว ครั้นอยู่มามีหลวงจีนรูปหนึ่งสำนักอยู่วัดโปิอินยี่มา บ้านเทียนสิว เรี่ยไรสร้างพระปฏิมากร เทียนสิวจึงจัดอาหารเจเลี้ยงหลวงจีนแล้วถามว่า ท่านมานี้จะมีธระ ประสงค์สิ่งใดด้วยหรือไม่
หลวงจีนนั้นจึงบอกว่า รูปได้สร้างวัดไว้ที่ตำบลด้งด้งวัดหนึ่ง ก่อสร้างสิ่งใดขึ้นไว้ก็พร้อมมูลทุกอย่าง แล้ว ย้งขาดอยู่แต่พระปฏิมากรเท่านั้น บัดนี้รูปขอนำกศลส่วนนี้มาแผ่ให้แก่ท่าน แล้วแต่ท่านจะศรัทธาตาม แต่มากและน้อย
เทียนสิวได้ฟังดังนั้นก็มีความเลื่อมใสศรัทธา จึงให้คนใช้เข้าไปในดึกหยิบเอาทองตำเนื้อดั้า 5๐ ตำลึงมาถวายแก่หลวงจีน เพื่อให้ไปหล่อพระพุทธรูป หลวงจีนแลเห็นเทียนสิวเอาทองตำมาให้เป็นอันมาก จึงพุดว่า รูปสร้างพระปฏิมากรแต่องค์เดียวเท่านั้น ท่านให้ทองไปมากดังนี้ทองคงจะเหลือ
เทียนสิวได้ฟังหลวงจีนว่าดังนั้น จึงดอบว่า แม้ว่าจะเหลือใช้ในการหล่อพระแล้ว ท่านจงจำหน่าย ใช้สอยในการอื่นต่อไปเถิด
ฝ่ายหลวงจีนเมื่อได้ฟังว่าดังนั้น ก็รับเอาทองตำนั้นลาเทียนสิวกลับจะไปยังสำนัก ครั้นเดินไปได้ ครึ๋งทางคิดขึ้นได้ว่า เมื่อไปหาเทียนสิวนั้น ได้พิจารณาเห็นลักษณะเทียนสิวบอกอาการเคราะห์ร้ายอยู่ใน ขอบดา หลวงจีนคิดเห็นว่าเทียนสิวเป็นผู้มืใจบุญศรัทธาอ้นกล้าหาญ มีเคราะห์ร้ายมาบังเก็ดจะให้ถึงแก่ ความตายเป็นที่เวทนายิ่งนัก จำเราจะต้องไปบอกให้เทียนสิวรู้ตัวไว้ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว หลวงจีนจึงกลับ ไปหาเทียนสิวบอกว่า ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านเป็นคนใจบุญจึงมีความยินดีด้วยท่านยิ่งนัก ข้าพเจ้าเห็นลักษณะ ท่านในปีนี้มีเหตุร้ายอ้นหนึ่ง จะอ้นดรายถึงแก่ชีวิดแห่งท่านเป็นแน่ เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงรีบกลับมาหวังใจ ว่าจะเดือนท่าน ท่านจงมีสดิอย่าได้มีความประมาทและอย่าไปทางไกล จงระวังรักษาตัวให้มาก ว่าแล้วก็ลาก ลับไป
ครั้นหลวงจีนไปแล้ว เทียนสิวจึงเข้าไปในดึกชั้นในเล่าความที่หลวงจีนมาบอกนั้นให้นางเดียสี ผู้ภรรยาฟังทุกประการ
นางเดียสีจึงพุดกับสามีว่า ท่านอย่าดูหมิ่นหลวงจีนเลย เพราะว่าหลวงจึนนี้คงจะเป็นผู้วิเศษผู้หนึ่ง จึงไดรู้การณ์ล่วงหน้า ไปแล้วจึงได้กลับมาเดือนสติเพื่อให้ท่านทราบดังนี้ ขอท่านจงได้ระวังอันตรายในส่วน ตัว์ท่านอ ย่ามีความประมาทเลย
เทียนสิวได้ฟังภรรยาด้กเดือนให้สติดังนั้น ก็ชวนภรรยาไปเที่ยวชมสวนดอกไม้หวังใจว่าจะให้ เพอิดเพลินลืมความวิตก เทียนสิวเดินเที่ยวตรวจลูในสวนดอกไม้ เห็นในสวนนั้นเป็นที่รกรุงรังไม่สะอาด เทียนสิวมีความโกรธจึงเรียกดั้งเกกับนางขุนเฮียง ซึ่งเป็นบ่าวสำหรับรักษาสวนมาต่าดื
ดั้งเกมีดวามโกรธแคนอาฆาตแก่เทียนสิวอยู่ทุกวัน คอยหาช่วงจะท่าร้ายเทียนสิวอยู่ทุกเวลา
ครั้นอยู่มาฮ่องนี้ซึ่งเป็นวงศ์ญาติของเทียนสิว เป็นขุนนางตำแหน่งห่องผ้ว อยู่ ณ เมืองตังเกีย มี หนังสือมาถึงเทียนสิวใจความว่า ให้เทียนสิวไปเมืองด้งเกีย
๒๓๕
ควนเทียนสิวทราบความ1ในหนังสือของฮ่องนี้แล้ว ก็เล่าความให้นางเดียสีผู้ภรรยาฟังทุกประการ นางเตยสีจึงห้าม,ว่าท่าน,หลวงจีนผู้วิเศษให้เตอนสติท่าน1ไว้แล้วว่า ในปีนี้เคราะห์ท่านร้ายมาก บุตรของเราก็ ขังเยาว์อยู่ ท่านอย่าไห้ไปข้างไหนเลย เมื่อนางเตียสีห้ามปรามด้กเดือนดังนั้น เทียนสิวก็หาเชื่อฟังไม่ จึงจ้ด เงินใส่หีบห้าร้อยตำสิง แล้วสั่งให้สั่งเกกับขิมถองซึ่งเป็นบ่าวจัดหาสิ่งของเสบียงเตินทาง ครั้นจัดเสร็จแล้ว เทียนสิวก็สั่งนางเดียสีภรรยาให้ดูแลรักษาบานเรือน ครั้นสั่งแล้วเทียนสิวกับบ่าวสองคนก็ออกจากบ้านเรือน ไปประมาณสองรันสิงตำบลลำแม่น้ำสามแยก เทียนสิวกับตงเก ขมถองทั้งสามคนนายบ่าวก็ลงเรือจ้าง
ฝ่ายผู้แจวเรือจ้างสองคนคนหนึ่งแช่ต้น คนหนึ่งแช่เอ้งก็แจวเรือออกจากท่าไประยะทางไห้คืนหนึ่ง ฝ่ายตงเกบ่าวของเทียนสิวบีความโกรธแค้นอาฆาตผูกใจเจ็บมาแต่ท่อน ตงเกจึงแนะนำคบติดกัน กับชายแช่ต้นแช่เอ้งเจ้าของเรือจ้างว่า เทียนสิวนายข้าพเจ้ามีเงินอยู่ในหีบห้าร้อยตำลึงกับเอื้อกางเกงแพร หลายสำรับ เราช่วยกันฆ่าเทียนสิวกับขิมถองเสีย แล้วเก็บเอาเงินกับสิ่งของนั้นมาแบ่งบีนกัน ท่านจะเห็น เป็นอย่างไร
ชายแช่ดันแช่เอ้งได้ฟังสั่งเกกระซิบบอกแนะนำให้ดังนั้นจึงว่า แม้ท่านไม่แนะนำเราก็ติดอยู่แล้ว ตงเกกับชายสองคนเจ้าของเรือจ้างปรึกษาตกลงกันแล้ว พอเวลาดึกประมาณสองยาม เทียนสิวนอนอยู่ใน ประทุนเรือตื่นขึ้นมา ก็ออกจากประทุนจะไปถ่ายปัสสาวะ ชายแช่ด้นเห็นได้ทีก็เฮาอาวุธแทงเทียนสิว เทียนสิว ร้องขึ้นด้วยเสียงอ้นด้งคำเดียวก็ขาดใจตาย ชายแช่ด้นก็เอาศพเทียนสิวทิ้งลงในน้ำ
ขณะนั้นขิมถองบ่าวของเทียนสิวกำลังนอนหลับอยู่ ได้ยินเสียงเทียนสิวร้องก็ตกใจตื่น ลกออกมา จากประทุนเรือ ชายแช่เอ้งเอาไม้ตะบองตีขิมถองตกลงในแม่น้ำ แล้วชายแช่ด้น แช่เอ้งกับสั่งเกก็คดหีบออก เอาเงินและสิ่งของมาแบ่งปันกัน สั่งเกครั้นได้เงินแล้วก็ขึ้นจากเรือจ้าง ไปอยู่ ณ เมืองโซวจิ๋วทำมาหาก็นตาม ภูมิลำเนา
ฝ่ายขิมถองเมื่อขณะชายแช่เอ้งดึดกน้ำลงไปนั้น ด้วยขิมถองขังไม่ถึงที่ดาย ก็ว่ายน้ำอยู่กลางแม่น้ำ จนเวลาสว่าง พอมีชายผู้หนึ่งชื่ออื้อเองแจวเรือทอดแหหาปลามาพบขิมถองว่ายน้ำอยู่กลางแม่น้ำอ่อนกำลัง จวนจะจมน้ำตายอยู่แล้ว ขิมถองเห็นเรือแหแจวมาก็ร้องให้ช่วย
อื้อเองครั้นเห็นดังนั้นก็รืบแจวเรือเข้าไปรับขิมถองขึ้นจากน้ำ แล้วอื้อเองจึงเอาเอื้อกางเกงมาให้ ผลัด อื้อเองจึงถามขิมถองว่าเป็นด้วยเหดูอย่างไร จึงได้ลอยน้ำอยู่ดังนี้
ขิมถองจึงเล่าความซึ่งเทียนสิวผู้นายกับบ่าวด้วยกันทั้งสามคนลงเรือจ้างจะไปเมืองด้งเกีย เจ้าของ เรือ,จ้างเป็นผู้ร้ายฆ่าเทียนสิวตายทั้งลงในน้ำ ด้วข้าพเจ้าถูกดึตกลงในน้ำจึงได้ลอยอยู่จนท่านมาช่วย อื้อเองได้ฟังดังนั้นจึงถามขิมถองว่า บัดนี้ท่านจะกลับไปบ้านนายของท่านหรือประการใด ขิมถองจึงบอกว่า บ้านนายของข้าพเจ้าอยู่ถึงเมืองเอี๋ยงจิ๋วระยะทางไกลนัก บัดนี้ท่านได้ช่วยชีวิต ข้าพเจ้าขึ้นจากน้ำรอดพ้นจากความตาย พระเดชพระคุณของท่านเป็นที่ยิ่ง ข้าพเจ้าจะอยู่ช่วยท่านทำมาหา กินก่อน ต่อภายหลังข้าพเจ้าจึงจะกลับไปบ้าน
อื้อเองได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี จึงพาขิมถองกลับมาขังบ้านเรือน ขิมถองก็อยู่ช่วยอื้อเองแจวเรือ ทอดแหหาปลาอยู่ในลำแม่น้ำนั้นต่อมา
ส่วนศพของเทียนสิวก็ขึ้นลอยน้ำมาปะทะเข้าฝังตำบลท่ายู้ทั้ง ด้วยเวลานั้นเป็นฤดูเดือนห้าขึ้น ๑๕ ค่ำ ราษฎรมาประชุมกันที่วัดซูฮยยิ่ฑำบุญขึ้นปีใหม่ หลวงจึนเจริญพระพุทธมนต์ทิ้งกระจาด ด้วยในการ
๒๓๖
ทิ้งกระ-จาดมีพิธีลอยกระทงดอกไม้ธูปเทียน แต่บรรดาหลวงจีนลงมาที่ท่ายู่กงเจริญพระพุทธมนต์ลอยกระทง แลเห็นคพลอยปะทะติดอยู่ก้บฝ็งนา พวกหลวงจีนจึงใต์พากันไปดู พิจารณาเห็นมีบาตแผลรอยฟันแทงจึง พากันพูดว่า ศพนึ๋ชะรอยเป็นพ่อคาทางเรือผู้ร้ายปล้นบ่าตายลอยน้ำมา
ในขณะนั้นมีหลวงจีนผู้เฒ่ารูปหนึ่ง จึงปริกษาแก่หลวงจีนเหล่านั้นว่า เราช่วยก้นหามเอาศพนี้ขึ้นฝัง เลียกั้จะได้ผลอานิสงส์เป็นอันมาก ครั้นปรึกษาเห็นพริอมก้นดังนั้นแล้ว บรรดาหลวงจึนก้บราษฎรชาวป้าน จึงช่วยก้นหามเอาศพขึ้นจากฝังไว้ แลวก็พากันกลับวัดเจริญพระพุทธมนต์ทิ้งกระจาดการปีตามเคย
ฝ้ายเปาเล่งถูไปเที่ยวตรวจดามหัวเมืองน้อยใหญ่ออกจากเมืองหิวจิวไปเมืองด้งเกียต่อไป ครั้นถึง ตำบลเซงโหกุยแขวงเมืองด้งเกีย เปาเล่งถูอยู่บนหลังม้าแลเห็นลมป้วนพัดผงคลีฟังอยู่หน้าม้าเปาเล่งถู เปาเล่งถูพิเคราะห์ดูเห็นอัศจรรย์ดังนั้น จึงแวะเข้าพักยงกงก็วนแล้วจึงให้เดียเหลงคนใช้ดามลูลมพัดนั้นจะ เป็นไปถึงแหงใด คนใช้ก็ตามดูลมป้วนนั้นไปถึงตำบลที่ฝังศพของเทียนสิวนั้น แล้วลมนั้นก็หายป้วน เต์ย เหลงจึงกลับมาแจ้งความแก่เปาเล่งถูว่า ลมป้วนนั้นพัดป้วนไปถึงที่ฝังศพแห่งหนึ่งอยู่ใกล้ฝังน้ำแล้วก็หยุดใน ที่นั้น
ฟาฟงถูได้ฟังดังนั้นให้นึกสงสัยอยู่ไม่รู้วาย เพราะเห็นความว่าเกลือกจะมีผู้ร้ายฆ่าฟันก้นตาย เอา ศพไปฝังไว้ที่นั้นเป็นแน่ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงสั่งใ,ห็จิวจายก้ยนายอำเภอไปลีบราษฎรว่าผู้นั้น ดายด้วยโรคอันใดใครเอามาฝังไว้ จิวจายก้ยจึงไปลีบถามตามราษฎรได้ความว่า เมื่อวันที่ ๑๕ คาเดือนห้า บรรดาหลวงจีนวัดชูฮยยิ่ลงมาลอยกระทงทิ้งกระจาด ได้เก็บศพลอยน้ำมาฝังไว้ จีวจายกุยได้ความดังนั้น จึงขุดศพนั้นขึ้นมาข้นสูตรดูเห็นมีรอยบาดแผลถูกอาวุธเหล็กมีคม จิวจายกุ้ยจึงจับเอาตัวหลวงจีนเหล่านั้นมา จำข้งไว้แล้วจึงไปแจ้งความแก่เปาเล่งถูทุกประการ
เปาเล่งถูดริตรองพิจารณาเห็นว่า หลวงจีนอยู่วัดไกลฝังน้ำมากนัก ศพนั้นก็เป็นศพลอยน้ำมา ซึ่ง จะคิดใจสงสัยว่าหลวงจีนพวกนี้ฆ่าฟันคนดายก็ไม์เห็นมีทางที่จะให้เห็นได้ คิดเห็นดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงสั่ง ให้ปล่อยหลวงจีนเหล่านั้นไปเลียทั้งสิ้น
ครั้นอยู่มาประมาณได้สัก ๒๐ วันถึงฤดูเดือนหกในลาแม่น้ำนั้น ถึงก้าหนดราษฎรชายหญิงจะเล่น แข่งเรือก้นเป็นที่รื่นเริงสนุกสนานยิ่งนัก ในวันนั้นชายแซ่ด้นแช่เอังซึ่งแจวเรือจ้างท่าร้ายแก่เทียนสิวนั้นก็ แจวเรือมาดูราษฎรแช่งเรือก้น ชายแซ่ด้นแซ่เอังทั้งสองคนนงเสพสุราอยู่ในเรือ แลเห็นฮี๋อเองและขิมถอง แจวเรือปลามาขาย ชายแซ่ด้นแซ่เอังจึงเรียกให้แวะเข้ามา เพื่อจะชื่อปลาทำกับแกล้มกินสุรา
ขณะนั้นชิมถองเห็นชายทั้งสองคนซึ่งทำร้ายฆ่าเทียนสิวนายของดนก็จำหน้าได้ถน้ด ครั้นกลับมา ถึงบาน ชิมถองจึงบอกแก่ฮอเองว่าชายทั้งสองคนที่ขึ้อปลานั้น คือผู้ร้ายซึ่งฆ่าเทียนสิวนายข้าพเจ้า ข้าพเจ้า จำได้แน่นอน จะทำฉันใดดืจึงจะได้ตัวชายสองคนนี้ ขอท่านได้ช่วยคิดอ่านให้แก่ข้าพเจ้าด้วย
ฮอเองได้ฟังชิมถองว่าดังนั้น จึงพูดแนะนำว่าบดนี้เปาเล่งถูมาพักอยู่ที่ก่งก๊วนตำบลเชงโหกุ้ย ท่าน จงไปฟ้องต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูคงจะเอาตัวมาชำระท่านอย่ามีความรืดกเลย
ขิมถองไดฟังฮึ้อเองพูดแนะนำให้ดังนั้นก็มีความยินดี ชิมถองจึงไปหาเปาเล์งถู ณ ตำบลเชงโห่กุย ตำน้นเปาฟงถูแล้วก็ร้องไห้เล่าความซึ่งดงเกคบคิดก้นก้บเจ้าซองเรือจ้างสองคนฆ่าเทียนสิวผู้นายดายทั้งแต่ ด้นจนปลายให้ฟาเล่งถูฟังทุกประการ แล้วบอกว่าบ้ตนี้ขาย*องคนซึ่งแจวเรือจ้างนั้นมาดูราษฎรแข่งเรือก้น อยู่ที่แม่นา*ข*โห่ก้ข

๒๓๗
ฟาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้ขมถองน่าน้กการไปจับตัวชายแซ่ด้นแซ่เอังมาผูกถาม แล้วให้คนไปด้น ดูสิ้งของที่ในเรือ,ของชายแซ่ด้นแช่เอัง ได้เสื้อกางเกงก้บหิบมีเงินและเบี้ยแปะมาเป็นของกลาง
ขิมถองแลเห็นหีบใส่เงินก้บเสื้อกางเกงก็จำได้แม่นมั่น ผู้ร้ายทั้งสองคนก็ร้บเป็นสัตย์ เปาเล่งถูจึง ด้ตสินให้เอาตัวผู้ร้ายสองคนนั้นไปฆ่าเลีย แล้วเปาเล่งถูจึงมอบเงินซึ่งชำระได้มาจากผู้ร้ายลองคนนั้นให้แก่ ขิมถองขึ้อหีบใส่ศพเทียนสิวกลับไปอังเมืองเอี้ยงจิ๋วให้บุตรและภรรยาฝังดามธรรมเนียม
ชิมถองก็ตำนบลาเปาเล่งถูกลับมาบาน39เอง ลาฮอเองแล้วชื่อหีบใส่ศพเทียนสิว จ้างเรือจ้าง บรรทุกศพกลับมาเมืองเอี้ยงจิ๋วให้นางเดียลีภรรยาเทียนสิวเอาศพไปฝังไว้ตามธรรมเนียม
ครั้นมาภายหลังเจียวคิวเศงบุตรชายของเทียนสิวเจริญวัยขึ้น ก็ไปเล่าเรียนหนังสือมีสติปัญญาสอบ ไล่ได้เป็นขุนนางลีบตระกูลต่อมา และขิมถองนั้นเป็นผู้มีกตัญญูต่อเทียนสิวผู้นาย นางเลียลีก็อุดหนุนอนุกูล ให้ทุนรอนไปทำมาหากินตามภูมิลำเนาก็มั่งมืสมบูรณ์ฃึ๋น โดยผลอานิสงส์คุณที่ทั้งอยู่ในความสัตย์ซื่อดรง และกด้ญญูนั้น
ฝ่ายตงเกซึ่งได้ส่วนแบ่งปันจากผู้ร้าย ไปอยู่เมืองโซวจิ๋วอยู่ได้ประมาณสักสองปี ไปคาขายทาง แม่น้ำเอี้ยงจึ้อก้งถูกอ้ายผู้ร้ายย่องเบาเอาทรัพย์สิ้งของไปหมดสิ้นแล้วซาฆ่าทั้งเกเสียด้วย ผลอานิสงส์ที่ทั้งเก มิได้ทั้งอยู่ในความสัตย์สุจริตคิดฆ่านายของตัวเลีย และหวังเอาฑร้พย์สมปัดท่านโดยไม่ชอบธรรมเป็นชองตน อานิสงส์นั้นเป็นทิฎฐะเห็นท้นดาส่งให้ในชาตินั้น ให้มีผู้มาฆ่าฟันทั้งเกเลียบ้าง ซึ่งเราท่านในทุกวันนี้จะเข้าใจ แลเห็นความหมิ่น ๆ ว่าบาปไม่มี ชาติหน้าไม่มี ได้ทีได้ช่องพอใจจะทำสิ่งใดก็ทำดามความพอใจนั้นจะกระไร อยู่ ควรจะหยุดยั้งชั่งสติ ตริตรองถึงนิทานแบบอย่างคนโบราณที่ได้เป็นมาแล้ว เป็นตัวอย่าง บาปมีบุญมีโทษ มีคุณมีคุจเรื่องทั้งเกคบคิดกับเจ้าของเรือจ้างฆ่าเทียนสิว อังบนดาลให้ลมพัดเปาเล่งถู และให้หลวงจีนเอาศพ ขึ้นฝังไว้ ได้ต้นเหตุแห่งความเป็นเค้าเงื่อน ฟาเล่งถูจึงได้คลำค้นหาปัจจัยจนได้ความได้ตัวผู้ร้ายดังนี้ จะว่า บุญบาปโทษคุณไม่มีนั้นไม่ได้ ผิดเป็นแน่แล้ว
เรื่องที่ ๒๙
มีความว่า ย้งมี1ชายผู้หนึ่งแซ่เตยือสุยเก ดั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลย่งอันดิ้นแขวงเมืองไซเกีย ตำบล ย่งอันดิ้น ฟ่างเมืองไซเกียทางประมาณ ๕ ลี้ เดียสุยเกมืภรรยาชื่อนางเลี้ยงสี นางเลี้ยงสีเป็นบุตรของเลี้ยงอน อยู่ในเมืองไชเกีย เตยสุยเกเป็นผู้มีเงินทองทร้พยัศนมาก เกิดบุตรหญิงกับนางเลี้ยงสีคนหนึ่งมีลัฑษณะงาม ยิ่งนัก ให้ชื่อนางเดียวหนึ่ง นางเดียวหนึ่งมีฝัมีฮปักและเย็บเสึ๋อดี และทั้งหมดจดรอบคอบในการบ้านเรือน บิดามารดามีความรักใคร่ยิ่งนัก เดียสุยเกจึงพูดว่าบุตรของเราบัดนี้อายุก็ได้ ๑๕ ปีแล้ว ถ้าชายผู้เ,ดมืฝีมือ คุณวุฒิดีจริงแล้วเราจะยกให้แก่ผู้นั้น เดียลุยเกมีลูกจ้างไว!,ชัสองคน คนหนึ่งแช่อ้วนคนหนึ่งแช่ยง แด่คน แช่ยังนั้นเป็นคนสุภาพเรียบร้อย และเอาใจใส่หมั่นดูแลในการงานเหย้าเรือน คนแซ่ล้วนนั้นเป็นคนส้บปอับ บิดพลิ้วการงาน เดียสุยเกมีความโกรธเกลียดชัง กีชับไล่:เสียจากบ้านเรือน คนแช่อ้วนนั้นครั้นกลับไปบ้าน แล้ว มีความอาฆาตว่าคนแช่ยังยุยงเดียสุยเก เคยสุยเกจึงไคขบไล่คนเสีย
ครั้นอยู่มาเดี ยสุย เกป่วยลงหาซินแสหมอยามารักษาโรคนั้นก็ไม่บรรเทา มืแด่ทรุดหนักลงไปทุกรัน ประมาณมาได้สิบรัน เดียสุยเกเห็นอาการชีวิตจะไม่รอด เดียสุยเกมีความวิตกถึงนางเตียงหนึ่งผู้บุตร จึง ปรับทุกข์ร้อนแก่นางเลี้ยงสีผู้ภรรยาว่า เรามีบุตรแต่ผู้เตียวกีเป็นหญิง บุตรของเราก็เจริญรัยเป็นสาวขนแล้ว แม้ข้าตายไปแล้วเจ้าอยู่ข้างหลังจะยกบุตรของเราให้มีเหย้าเรือนไป บุตรของเราก็จะต้องจากเจาไปไกลไม่มี ผู้!ดจะอยู่ปฏิบ้ตเจ้า เจ้า ก็จะได้ความว้าเหว่เปลี่ยวใจ เราเห็นว่ายังบั๊กคนใช้ของเราผู้นี้ เป็นผู้หมั่นการงาน รอบคอบ ควรจะยกให้แก่ยังบั๊กจะได้ช่วยทำมาหากิน และดูแลในการเหย้าเรือนจึงจะชอบ เคยสุยเกครั้นสง เสียภรรยาถี่ถ้วนทุกประการแล้ว พอโรคกำเริบขึ้นมาก็กีงแก่ความตาย
นางเลี้ยงสีภรรยากับนางเดียวหนึ่งผู้บุตร ก็ร้องไห้เคราโศกถึงเดียสุยเกยิ่งนัก ครั้นค่อยคลายความ โศกแล้ว ก็เอาศพเดียสุยเกไปฝังและเช่นไหว้ทำกงเต๊กตามธรรมเนียม
นางเลี้ยงสีปรารภจะจัดแจงแต่งงานให้นางเดียวหนึ่งกับยังบั๊กเป็นภริยาสามีกัน ครั้นนางเดียวหนึ่ง ได้รู้ความตามที่มารดาคิดอ่านนั้นจึงกอดนางเลี้ยงสีผู้มารดาเข้าแล้วก็ร้องไห้พูดว่า บิดาข้าพเจ้าพึ่งดายลงยัง ไม่ทันจะข้ามปี มาบัดนี้มารดาจะแต่งให้ข้าพเจ้ามีเหย้าเรือนไปนั้นหาควรไม่ ถ้ากระไรขอให้มารดางดรอไป ให้ได้ส้กปีหนึ่งหรือสองปีก่อนเถิด
นางเลี้ยงสีได้ฟังนางเดียวหนึ่งผู้บุตรพูดทัดทานดังนั้น ก็เชื่อฟังคำนางเดียวหนึ่งผู้บุตรทุกประการ ฝ่ายยังบั๊กซึ่งเป็นคนใช้อยู่ในเรือน ครั้นเห็นว่านางเลี้ยงสีมีความเมตตารักใคร่จะยกนางเดียวหนึ่ง ให้เป็นภรรยา ยังบั๊กก็ยิ่งมีความคุตสาหะจงรักภักดีหมั่นเพียรดูแลการงานเอาใจใส่มากขึ้นกว่าแต่ก่อน การ งานสิ่งใดในเรือนนางเลี้ยงสีก็เป็นที่ไว้วางใจแก่ยังบั๊กทั้งสิ้น
อยู่มารันหนึ่งถึงกำหนดรันซึ่งจะเสียเงินค่านา ยังบั๊กจึงแจ้งความแก่นางเลี้ยงสี นางเลี้ยงสีจึงมอบ ทั้งเงินทั้งเบี้ยแปะให้ยังบั๊กไปเสียค่านาแทน ในรันนั้นญาดีเอาเทียบ (คือการ์ด) มาเชิญนางเลี้ยงสีกับนาง เตี ยวหนึ่งไป กินเลี้ยงหาได้อ ยู่บ้านไม่
ฝ่ายยังบี้กครั้นรับเงินกับเบี้ยแปะมาจากนางเลี้ยงสีแล้วก็นับตรวจดู รุ่งเข้าจะได้ไปเสียค่านา
ฝ่ายผู้ซึ่งแช่อ้วนคนใช้ของนางเลี้ยงสีแด่เดิมนั้น รันนั้นแอบมาที่บ้านนางเลี้ยงสีประสงค์จะล้กลี่งของ
๒๓๒
ครั้แได้เห็นย์งิบกกำลังน้บเงินกับเบี้ยแปะอยู่แต่คนเดียวดังนั้น จึงเดินเข้าไปใกล้แล้วชี้หน้าด่ายงบั๊กว่า มึง หรือเป็นคนสนิทของเครษเ ว่าดังนั้นแล้วกิข้กอาวุธออกจากตัวฟันย่งบั๊กถึงแก่ความตาย แล้วเก็บเอาเงินกับ เบี้ยแปะซึ่งยงบั๊กใส่ไว้ในหีบนั้นไปหมดลิ้น
ในขณะนั้นไม่มีผู้[ลซึ่งจะล่วงรู้เห็นว่าชายแซ่อ้วนฆ่าบ้งบกตาย
ฝ่ายนางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึ่งครั้นกินเลี้ยงแล้วก็กลับมาบ้าน เห็นย้งบั๊กมีบาดแผลโลห็ตไหลอาบ ไปนั้งค้วนอนดายอยู่ดังนั้น ก็ตกใจไม่แจ้งว่าผูใดมาทำร้ายแก่ยงบก นางเลี้ยงสีก้บนางเดียวหนิงก็ร้องไห้ เศร้าโคกร้กย้งบั๊กยิ่งนัก นางเลี้ยงสีว่าเหตุทั้งนี้ด้วยวาสนาของเราไม่ใช่คู่ร่วมทุกขร่วมสุขก้นกับบ้งบั๊ก
ขณะนั้นนางเตียงหนึ่งก็ร้องไห้กลิ้งเกลือกไปมาไม่เป็นสมปฤดี เวลานั้นย้งมีชายผู้หนึ่งชื่อก้งบ้อ เป็นคนมีสาเหตุอยู่ก้บเดียสุยเกมาแต่ก่อน มาเห็นดังนั้นจึงทำเรื่องราวฟ้องหากล่าวโทษนางเลี้ยงสีกับนาง เดียวหนึ่ง ไปยื่นต่อองจายกัยนายอำเภอ ในฟ้องมีใจความว่านางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึงผู้บุตรคบหาชายชู้ หลายคน จึงได้หึงหวงกันเกิดฆ่าฟันย้งบั๊กถึงแก่ความตาย
องจายกัยนายอำเภอ ครั้นได้แจ้งความตามฟ้องดังนั้นแล้ว จึงให้น้กการไปเกาะด้วนางเลี้ยงสีกับ นางเดียวหนึงมาพิจารณาฟอกถาม นางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึงก็ให้การชี้แจงตามความสุจริตที่ดนมิได้รู้เห็น เป็นใจ หรือกระทำร้ายสิ่งใดแก่ย้งบั๊กลูกจ้างผู้ตาย และมิได้คบชู้สู่ชายด้วยผู้หนึ่งผู้ใดเลยแต่ส้กครั้งหนึ่ง คราวเดียว
ฝ่ายองจายกัยนายอำเภอ หามีวิจารณาญาณปัญญาอ้นจะสอดส่องให้สุดลิ้นกระแสความโดย ละเอียดไม่ ก็ผูกนางเลี้ยงสีและนางเดียวหนึ่งเข้าเฆี่ยินดีถึงสาห้ส จะให้นางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึ่งร้บเป็น สัตย์
นางเดียวหนึ่งร้องไห้แล้วก็พูดแก่นางเลี้ยงสีผู้มารดาว่า โดยความสัตย์สุจริตของเรา เทพยดารักษา ฟ้าและดินก็คงจะสอดส่องทิพเนตรเล็งเห็นความจริง แบ้ว่ามารดาจะถึงแก่ความดายเพราะด้วยอาญาตุลาการ ผู้ปราศจากแก้วตาปัญญาใจเช่นนี้ ก็ควรอยู่แล้วที่จะต้องจำใจตาย แด่มารดาอย่ารับเลย ชื่อของเราจะเสียอยู่ ชั่วฟ้าและดิน แด่ส่วนด้วของข้าพเจ้านั้นจะขอลามารดาดายไปพบกับสามีของข้าพเจ้า ณ เมืองผี
ฝ่ายองจายกัยนายอำเภอ เห็นนางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึ่งไม่รับ จึงให้ผู้ตุมคุมตัวนางทั้งสองไป จำข้งไร้ ณ คุก ในร้นนั้นนางเดียวหนึ่งก็กัดลิ้นกลั้นใจถึงแก่ความตาย
นางเลี้ยงสีเห็นนางเดียวหนึ่งผู้บุตรีถึงแก่ความตาย ก็ร้องไห้เศร้าโศกคิดจะฆ่าตัวตายตามบุตรไป บ้าง แด่บรรดาพวกนักโทษที่อยู่ใกล้เคียงกัน ชวนกันพูดชี้แจงให้นางเลี้ยงสีฟังว่า ท่านจงยับยั้งใจไร้ก่อน ด้วยเวลานี้เป็นคราวเคราะห์ร้ายเวรกรรมตามสนองจะทำอย่างไรได้ ล้าท่านอ้งมีชีวิตอยู่ เปาเล่งถูชำระแล้ว ก็คงจะได้ตัวผู้ร้ายซึ่งกระทำแก่บุตรเขยท่านเป็นแน่ จงอุตส่าห์สู้ทนทุกข้ฑรกรรมไปก่อนเกิด
นางเลี้ยงสีเมื่อได้ฟังเพื่อนนักโทษด้วยกัน พูดจาว่ากล่าวชี้แจงก็เห็นจริงแล้ว ความโทมน้ส น้อยใจ ก็ค่อยบรรเทาลง จึงมิได้ทำอันตรายแก่ตัวให้ถึงแก่ความตาย
ฝ่ายเปาเล่งถูไปตรวจตามบรรดาหัวเมืองทุก ๆ เมืองมา ครั้นมาถึงเมืองไชเกีย ตามบรรดานาย แขวง นายอำเภอ และตุลาการจึงนำสารบบบัญชีผู้ซึ่งมืคดีเก่าใหม่มาให้เปาเล่งถูตรวจดู เปาเล่งถูเห็น ส่านานนางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึ่งไม่รับเป็นสัตย์ดังนั้น เปาเล่งถูพิจารณาเห็นว่าเป็นความไม่จริงด้งโจทย์ หา เปาเส่งถูจึงให้หาตัวตามบรรดาราษฎร ซึ่งทั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้เคียงกับนางเลี้ยงสีมาไต่ถาม
๒๓๓
ฝ่ายราษฎรทั้งหสายซึ่งอยู่ในตำบลนั้น ก็1ให้การเบกความไปดามจริงที่ตนัใด้ร้เห็นร่า เวลานั้นนาง เลี้ยงสืกับนางเดียวหนึ่งไปกินเลี้ยงที่บ้านญาติ กลับมาจึงได้เห็นย์งบั้กตาย กิมิได้แจ้งว่าผู้ใดมาทำรายยงบก นางเลี้ยงสีกับนางเดียวหนึ่งกิร้องไห้เศร้าโศกถึงย้งบั๊กเป็นอันมาก
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น กิพิจารณาด้วยวิจารณญาณปัญญาจ้กษ เห็นความว่าคดีเรื่องนี้ คงจะมีตัว ร้ายที่มีความบาดหมางกันเรื่องในบ้านเรือนนั้นเป็นต้นเหด จ้าจะต้องหาอุบายเอาตั}ผู้ร้ายให้ได้ เปาเล่งถ ดรืกตรองหาอุบายจะจับด้นเงื่อนของความเรื่องนี้อยู่ จนงบหตับเคลิ้ม ๆ เห็นนิมิตเป็นตัวชะนีดำตัวหนึ่งเติน ผ่านหน้าเปาเล่งถูมาในทันทีมีสติตื่นขึ้น นึ่งนั้งดริตรองถึงนิมิด อ้นอักษรตัวชะนีนั้น ศ้พท์นามอักษรจีนนั้น เรียกว่าอ้วน ครั้นเห็นแน่แก่ใจดังนั้นแล้ว จึงสั่งให้ผู้คุมคุมนางเลี้ยงสีมาแล้วถามว่า เจ้ามีคนใช้อยู่ในเรือน กี่คน คนแช่อ้วนมีหรือไม่
นางเลี้ยงสีได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น นางจึงบอกว่า เติมคนใช้ของข้าพเจ้ามีอยู่คนหนึ่งแช่อ้วน แต่ ข้าพเจ้าได้ขับไล่ออกจากบ้านข้าพเจ้าไปนานประมาณส้กสองปีแล้ว
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น กิลงเนื้อเห็นแน่แก่ใจว่า ชายผู้แช่อ้วนนั้นฆ่าซงบั๊กคายเป็นแน่ ครั้นคิดเห็น ดังนั้นแล้วจึงสั่งให้คนใช้ไปเอาตัวชายผู้แช่อ้วนนั้นมาถาม ชายแช่อ้วนให้การปฏิเสธไม่ร้บ เปาเล่งถูจึงให้นัก การไปบ้านชายผู้แช่อ้วนนั้น ค้นได้ของกลางคือหีบหีบหนึ่ง มา1ให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูเปิดออกดูเห็นมีเบี้ยแปะ กับเงินอยู่ในหีบ เปาเล่งถูจึงให้นางเลี้ยงสีมาดูว่า หีบหีบนี้จะเป็นหีบของนางเลี้ยงสีหรือมิใช่
นางเลี้ยงสีครั้นแลเห็นหีบหีบนั้นกิจ้าได้ว่า เป็นหีบของนางที่ใส่เงินกับเบี้ยแปะซึ่งได้มอบให้ย้งบั๊กไว้ เพื่อจะเอาไปเสียค่านา เมื่อนางเลี้ยงสีเห็นแน่แก่ใจของนางดังนั้นแล้ว จึงแจ้งความให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ เปาเล่งถูได้ฟังนางเลี้ยงสีชี้แจงและจ้าของกลางได้แม่นยำเช่นนั้นแล้ว จึงสั่งนักการให้ล่ามโซ่สั่น กุญแจคอชายแช่อ้วนนั้นเข้าไว้ แล้วจะผูกถามดามจารีตนครบาล จึงชายแช่อ้วนกิร้บเป็นสัตย์มิได้ทันจะผูก ถือและโบยดี
เปาเล่งถูจึงตัดสินให้ปล่อยตัวนางเลี้ยงสีพนจากเวรจ้า แล้วให้เอาตัวชายผู้แช่อ้วนไปฆ่าเสีย ใน ส่วนกังม้อผู้เป็นโจทก์เอาเท็จมาฟ้องกล่าวโทษนางเลี้ยงสีให้ต้องเวรจ้าและจนนางเดียวหนึงตาย ตัดสินให้ เนรเทศกังมอหมอความไปอยู่เมืองไกลอ้นกันดาร อย้าให้คนทั้งหลายดูเยี่ยงอย่างต่อไป
ข้อความที่ตัดสินนั้น ผิดและถูกหนักและเบาต้องเข้าใจว่าเป็นกาลเป็นสมัยประเทศบุคคล ไม่ควร คัดค้านสถานใด แต่ข้อที่สอดส่องหาเงื่อนพิจารณาด้วยวิจารณาญาณ และเพ่งเล็งจะเอาแต่ความจริงโดยใจ อ้นเป็นกลางทางยุติธรรมฉะนี้ ตองนิยมชมว่า ดีดุจดวงแก้วอ้นวิเศษที่แสนยากจะหาได้
ล้าจะเปรียบแก้วของบรมจักรพรรตื่ที่สว่างรอบตัวในชั่วโยชน้หนึ่ง น้ำหนักในคุณ,ของแก้วกิเพยง ทาให้สว่างไต่ในเวลากลางคืนไม่ต้องใช้แสงไพ่เท่านั้น กับเป็นพระเกียรติยศของบรมกษัตริย์ด้วย
แต่บุรุษร้ตน์เช่นท่านเปาเล่งถูนี้ ย่อมเป็นประโยชน์ใหญ่แก่บ้านเมืองและพระมหากษ้ดริย์ ราษฎร ประเทศนั้นคราวหนึ่งชั่วชีวิตท่าน และยังเป็นแบบแผนของผู้ซื่อตรงตงฉิน และข้าราชการผู้เป็นเสวกามาตย์ ราชปรินายกต่อ ๆ มาในภายหลังด้วย เราจึงชมว่า อวิญญาณกะร้ตนสู้วิญญาณกะร้ตนไม่ได้ ควรท่านผู้มีสติ ปัญญาจะกระทำตามแบบแผนของท่านผู้มีปัญญาใจชื่อดรง
เรื่องท ๒๖
มีความว่า ที่เมืองกังจิวยงมีขายพ่อค้าเกลือสองคน คนV\นึ่งแช่เป่าชื่อสุน คนหนึ่งแซ่?Vงซื่อยม ทั้ง สองคนนั้นเป็นเพื่อนมิตรสหายกัน กังยมเป็นคนไม่สุจริต แต่เป๋าสุนนั้นเป็นคนใจซอตรง ดั้งคาขายเกลือจน มั่งมีเงินทองเป็นอันมาก
เป๋าสุนได้บุตรีสาวของฮ่องอั๊กอยู่ตำบลเชียทั้งในเมืองกังจึวมาเป็นภรรยามีบุตรด้วยกันคนหนึ่งชื่อ เป๋าเสง เป๋าเสงเป็นคนพอใจในการยิงสัตว์เป็นพรานเนื้อ นางฮ่องสีผู้มารดาด่าว่าห้ามปรามประการใด ๆ เป๋าเลงก็ไม่เชื่อฟัง ครั้นอยู่มาว้นหนึ่งเวลาเช้าเป๋าเสงจึงพานั้นดั้นบ่าวไปเที่ยวยิงนกด้วย ครั้นไปถึงนอกรั้ว สวนชองพ้วเตียงเกเศรษฐีเห็นนกเงือกตัวหนึ่งจ้บอยู่บนต้นไม้ เป๋าเสงกยิงด้วยเกาทัณฑ์ถูกนกนั้นตกลงมา จากยอดไม้ เป๋าเสงจึงใช้ให้นั้นดั้นเข้าไปในสวนเก็บเอานก
ฝ่ายนั้นดั้นครั้นจะเข้าไปในสวนเก็บเอานกนั้นก็ไม่ได้ ตัวยแลเห็นเศรษฐีพาบุตรและภรรยาเที่ยว ชมสวนอยู่ นั้นดั้นจึงกลับมาบอกแก่เป๋าเสงว่าท่านเศรษฐีอยู่ในสวนย้งเข้าไปเก็บเอานกไม่ได้ รอคอยพอให้ ท่านเศรษฐีกลับไปบ้านเสียก่อน ข้าพเจ้าจึงจะเข้าไปเก็บนกนั้นได้
เป๋าเสงได้ฟังนั้นดั้นบอกดังนั้น จึงนั้งรออยู่ที่ศาลาจนเวลาเที่ยงเศรษฐีนั้นจึงพาบุตรภรรยากลับไป บ้าน นั้นดั้นจึงได้เข้าไปในสวนไม่เห็นนก จึงกลับมาบอกว่าไม่เห็นนกเป๋าเสงเห็นนั้นดั้นไม่ได้นกกลับมา เป๋าเสงก็มีความโกรธนั้นดั้น แล้วพูดว่าเราใช้ให้เข้าไปเก็บนกซึ่งยิงตกมาจากต้นไม้ กลับพูดบิดพลิ้วไปต่าง ๆ ให้นางสาวใช้ของเศรษฐีเก็บเอานกของเราไปเสีย ว่าดังนั้นแล้วเป๋าเสงก็ตรงเช้าชกดีเอานั้นดั้นถูกหน้าแตก โลหิตไหล แล้วเป๋าเสงก็กลับบ้าน นั้นดั้นบ่าวก็กลับมาบ้านพร้อมกัน
ขณะนั้นนางฮ่องสีผู้มารดาของเป๋าเสง แลเห็นหน้านั้นดั้นแตกมีโลหิตไหลดังนั้น จึงถามนั้นดั้น คนใช้ว่าไปถูกอะไรมาหน้าตาจึงได้แตกถึงสามแห่ง นั้นดั้นช้ดไม่ได้จึงได้บอกความตามที่ไปยิงนกให้นางฮ่องสี ฟังทุกประการ
นางฮ่องสีได้ฟังดังนั้นมีความโกรธเป๋าเสงผู้บุตรยิ่งน้กบ่นด่าว่าลูกอะไรเช่นนี้ หนังสือก็เกียจคร้าน ไม่ไปเล่าเรียนคิดเล่นแด่การยิงนกยิงเนื้อที่ไม่เป็นประโยชน์ ว่าดังนั้นแล้วนางฮ่องสีก็ดีสุนัขสำหรับไล่เนื้อ ของเป๋าเสงนั้นตาย แล้วนางฮ่องสีก็ทำลายเกาทัณฑ์กับข่ายเสีย แล้วขับไล่เป๋าเสงเสียมิให้เช้าบ้านต่อไป
เป๋าเสงมีความโกรธนั้นดั้นว่าเก็บเอาความมาฟ้องมารดา ทำให้มารดาขับไล่เป๋าเสงเสียจากบ้าน เรือน คิดอาฆาตนั้นดั้นอยู่ทุกวัน
ฝ่ายกังลิ้มทั้งคาขายเกลือไม่มืกำไร มีแต่ขาดทุนไปทุกวันเห็นว่าเป๋าสุนมีเงินมาก กังลิ้มคิดอุบาย จะลวงเอาเงินที่เป๋าสุนไปเป็นอาณาประโยชน์ครั้นคิดอุบายได้แล้ว กังลิ้มจึงไปหาเป๋าสุน เป๋าสุนก็ต้อนวับเป็น อ้นตี แล้วจัดโต๊ะและสุรามาเลี้ยงกังลิ้มแล้วพูดจาไต่ถามถึงการค้าขายต่าง ๆ
กังลิ้มหัวเราะแล้วพูดว่า ข้าพเจ้าเห็นช่องค้าขายอยู่แห่งหนึ่งมีผลประโยชน์เป็/1อันมากครั้นข้าพเจ้า จะไปแต่ล้าทังตัวข้าพเจ้าแต่ผู้เดียวเล่าทุนรอนข้าพเจ้าก็น้อยข้าพเจ้าจะขอหนส่วนกับท่าน
เป๋าสุ่นถามว่าประโยชน์นั้นอย่างไร กังลิ้มจึงลวงว่าสินค้าที่เมืองตังเกียมีอยู่เจ้าหนึ่ง มีแพรอย่างดี อยู่ร้อยหิบราคาถูกยิ่งนัก แต่ที่เมืองตังเกียนั้นทองคำมีราคากว่าเมืองเรา ข้าพเจ้าเห็นว่าเราเอาทองคำเมืองนี้
๒๓๙
ไปจำหน่ายขายแล้ว ชื่อเอาแพรเมืองดังเกียมา,ขายที่เมืองเรา,ข้าพเจ้าเห็นว่าจะมีกำ,ไรมากหเทยเท่า ถาท่าน เห็นด้วยแล้วจะตองรีบไปเสียโดยเร็ว ล้าช้าอยู่พ่อค้าอื่นจะมากว้านเอาไปเสียหมดขอท่านจงรีบดีดอ่านไป ชื่อเสียโตยเรีา
เป๋าสุนได้ฟังดังนั้นก็ล้าค้ญว่าเป็นความจริง มีความยินดีจึงกำหนดนัดกันที่จะไปเมืองตังเกีย กังยิ้ม คในเสพสุรากีนเลี้ยงแล้วกีลาเป๋าสุนกลับมาบ้าน เป๋าสุนจึงเล้าความซึ่งกังยิ้มมาชวนไปค้าเมืองตังเกียให้ นางฮ่องสีภรรยาฟังทุกประการ
นางอ่องสีได้ฟังสามีเล่าให้ฟังดังนั้น นางไม่ใคร่จะเดิมใจให้เป๋าสุนไปกับกังยิ้ม แต่ไม่อาจจะพูดจา ขัดขวางทัดทานได้ก็นิ่งอยู่
ครั้นถึงกันกำหนดนัดเป๋าสุนจึงสั่งนั้นอั๋นคนใช้ว่าเวลาดึกสามยามเราจะล่วงหน้าไปก่อน เจ้าจงหาบ เสบียงดามไปภายหลังให้พบกันที่ท่าเรือจ้าง เป๋าสุนสั่งนั้นอั๋นคนใช้ดังนั้นแล้ว ครั้นเวลาดึกสามยาม เป๋า*น ก็จัดทองคำห้าสิบตำลึงกับเงินใช้ตามทางใส่ไล้ เสร็จแล้วเป๋า*นก็ออกจากบ้านเดินทางจะไปลงท่าเรือ
ฝ่ายกังยิ้มครั้นถึงเวลากำหนดนัด กังยิ้มจึงให้จิวปูคนใช้กับหลานของกังยิ้มคนหนึ่งหาบสุรากับ เครื่องโต๊ะของกินไปถึงท่าฝังน้ำแห่งหนึ่งเป็นที่เปลี่ยวห่างไกลกันกับท่าเรือจ้าง ตัวกังยิ้มก็ออกจากบ้านเดินทาง ไปพบกันกับเป๋าสุนแล้ว ก็เดินไปจวนจะถึงท่าเรือจ้างเพื่อพบนั้นอั๋นคนใช้คอยตักหน้าอยู่ตันทาง กังยิ้มจึง ชวนเป๋าสุนว่า เวลานี้เป็นเวลาเช้าข้าพเจ้าได้ให้คนใช้จัดหาอาหารกับสุรามาไวคอยท่าท่าน เราไปเสพสุรา อาหารเสียด้วยกันก่อนแล้วจึงค่อยลงเรือ กังยิ้มว่าดังนั้นแล้วก็ให้นั้นอั๋นหัวหน้าไป ถึงฟังน้ำซึ่งกังยิ้มให้จัดโต๊ะ และสุราไว้นั้น กังยิ้มและเป๋าสุนก็นั้งเสพสุราตัวยกันประมาณสิบถ้าย กังยิ้มรีนสุรามอบให้เป๋าสุนกีนด่อไปอีก เป๋าสุนว่าเวลาเช้าข้าพเจ้าเสพสุราไม่ได้มาก จะเมาเหลือเกินไป
ฝ่ายกังยิ้มครั้นเห็นได้ทีดังนั้น ก็กระทำเป็นโกรธตวาดด้วยเสียงอนตังว่า เรานับถือท่านจะให้ท่าน กินสุรากับเราท่านกลับมาพูดจาบิดพลี้วดูหมิ่นเรา กังยิ้มว่าดังนั้นแล้วก็ช้กลูกตัมออกจากตัว ดีถูกเป๋าสุนล้ม ลงสลบอยู่กับที่ ขณะนั้นหลานของกังยิ้มก็ตรงเช้าฆ่าเป๋าสุนถึงแก่ความตาย แล้วแก้เอาไล้และเงินทองของ เป๋าสุนไปฑงลี้น แล้วหามเอาศพเป๋าสุนทิ้งลงในลำแม่น้ำ แล้วกังยิ้มก็กลับมาบ้าน
ฝ่ายนั้นอั๋นหาบเสบียงสิ่งของไปท่าเรือจ้าง ก็หาเห็นเป๋าสุนลงไปไม่ นั้นอั๋นเที่ยวถามพวกเรือจ้าง ทุก ๆ ลำก็บอกว่าหาเห็นไม่ นั้นอั๋นเที่ยวตามสืบถามชาวเรือ และชาวบ้านตั้งแต่เวลาเช้าจนเวลาเที่ยงก็ไม่ได้ ข่าวเป๋าสุนเลย นั้นอั๋นจึงกลับมาบ้านเล่าความซึ่งมิได้พบกันกับเป๋าสุนให้นางธ่องสีฟังทุกประการ
นางฮ่องสีได้ฟังดังนั้นก็ตกใจมีความทุกข์ร้อนถึงเป๋าสุนสามีเป็นอันมาก อยู่มาประมาณส้กสิ่ห้าจัน กังยิ้มจึงไปที่บ้านเป๋าสุนเพื่อจะแล้สงสัย นางอ่องสีจึงถามกังยิ้มว่าท่านมาแล้วเหดใดสามีของข้าพเจ้าจึงกัง ไม่เห็นมาเล่า
กังยิ้มจึงพูดแล้เพื่อจะมิให้มีความเกี่ยวข้องในตัวว่าข้าพเจ้าลงไปคอยท่าสามีท่านอยู่ก่อนที่ท่าเรือ ก็มิได้เห็นสามีของท่านลงไปดามที่นัดกันไว ข้าพเจ้าก็หจังใจว่าสามีท่านเห็นจะไม่ไป ข้าพเจ้าจึงลงเรือไปแต่ ผู้เดียว
นางอ่องสีเมื่อได้ฟังกังยิ้มบอกเล่าดังนั้นก็ยิ่งมีความวิตกถึงสามีเป็นอันมากอยู่มาได้ลักสองสามจัน นางอ่องสีก็จ้างคนไปเที่ยวสิบเสาะคิดดามก็ไม่ได้ข่าวคราวประการใดเลยนางอ่องสีก็มีร้ที่ว่าจะดีดอ่านต่อไป ประการใด
๒๔๐

ฟ้าชเป้าเสงผับุตรเป๋าสุนซงอยู่นอกบาน ไต้,ข่าว”]ๆ1ป๋ๆสุนผันตาไปเมืองตังเกยก้บบั้แอั๋นหเขใ!! ไม่มฝ)ว่าฟ้ไตโกะท่าร้าย เป๋าเส-!ฆความเก*ยดว้-3นั้นอั๋นอยู่แ?{ก่อนม-าแล้ว จึงจงใ?ปรกปวาเอานั้นอั๋นคนใช้ ว่านั้นอั๋นคดอบายฆ่าเป๋าสุนผับดาตาย เป๋าIสงจงไปฟ้องค์ออ่องจายจ็วผัรักษาเม๐4ก้งจึว
อ*องจายจ็วไม่ปูมสตปัญญาวจารณญาณปัญญาอะไรนัก สัสิงเนอเห็นตามถ้อยคาของเป๋าเสง จึงเอา ต้วนั้นอั๋นมาผกถามตามจาริตนครบาล นั้นอั๋นกให้กาวโตยความสุจริตของตนและตามความที่เป็นมาแต่หลง อ*องจายจึวฟ้รักษาเมืองเห็นนั้นอั๋นไม่รับ กยิ้งผูกตนั้นอั๋นถึงสาหสนั้นอั๋นทนความเจ็บไม่ไถ้ ถ้องรับเป็นสัตย์ โยตวามไม่?จึงเพราะทนเจ็บไม่ไถ้ ผัรักษาเมืองจึงไถ้เอาด้วนั้นอั๋นไปจำไว้ ณ คุก
ในเตอนนนเป็นฤตทนาว พระเจ้าถ้องขน?ง88งเถ้มรับสั่ง!ใถ้เปาเล่งถูไปเฑึ่ยวตรว?ทุกข์สุขของ ราษฎรตามถ้าเมืองน้อยใหญ่ในพระราชอาณาเซตประเทพจึน ครั้นเปาเล่งถูตรว?มาถึงเมืองถ้งเกยผู้รักษา เมืองกง?ว จึง*งตำหาตำไถ้การแ*ะถ้วนั้นอั๋นไปไถ้เปาเล่งถูถ้ตสัน*งโทษนั้นอั๋น เปาเล่งถูตรวจตตำนั้นอั๋น ไถ้การรัชเป็น*ตย์แะครั้น*อบถามนั้นอั๋น นั้นอั๋นกร้องไถ้ แจ้วคำนับเปาเล่งถูเต่าความตาม*ตย์?จึงฟ้เป็น มานน ใถ้เปาเล่งถูฟังทุกประกา,ร
เปาฟงฤไถ้ฟังนั้นอั๋นไถ้กๆรถ้งนั้น ใคร่ครวญพจารณาด/1ปความและบั้งเห็นกริยาอาการของนั้นอั๋น
V		*	ฬ
เกษณะเป็นคนตรง ตามความฟ้เป็นมาแล้ว ผัฟัจารณาสัปงไต่๏วนไม่สันกระแ*ความ เป็นความฟัจารณา บุกรุกตรันเอาโตยแรง ของกสิางแะ*งต่าคัญกยงไม่ไถ้ แปร่านั้นอั๋นรับแจ้วสัจริงจะเอาเป็น*ตย์*มตำหาสื ยงไม่ควร สัตเห็นตงนนแจ้ว เปาเล่งถูถ้าเป็นโกรธอบายตวาตนั้นอั๋นร่า ถ้วเจ้าฆ่าเขาตายเจ้าสัไถ้การริบเป็น สัตย์แล้ว จะถ้องปรบโทษเจ้าไถ้ตายตกไปตามถ้น เปาเล่งถูร่าถ้งนนแจ้วจึง*งไถ้ผัคุมคุมนั้นอั๋นไปจาไว้ ณ คุก แจ้วเปาเล่งถูจึงกระซบ*งห*สัตคนไว้เป็นอบายไถ้ไปฟ้เปืองก้งจึว ถ้ามืผู้ใดผัหบั้งถามถงความเรื่องฟ้ ผัร้ายฆ่าเป๋า*นตายนั้นอั๋นรับเป็น*ตย์นนไถ้บอกไถ้พตร่าเปาเล่งถูถ้ตสันเอาถ้วนั้นอั๋นไปฆ่าเสียแจ้ว ฟังต ราษฎร?ะพตจาร่ากระไรปาง ถ้าไถ้ความประการไต หรือ,ไตรผูไดพูด อย่าง1ไต1ไถ้1จ้บเอาถ้วผู้1พตผัชอกเต่า นนมา จะไถ้ไต่*วนสักขนหซึ่งเฟ้อไถ้ไถ้ความจริงเป็นห*กฐานไถ้ขาวใ*ประต?ร่าปีกนกยาง
หจึสัตคนไว้คำนับรับตำ*งของเปาเล่งถูแจ้ว สัไปปงเมืองกงจึวคอยรบทราบตามตำ*งของเปาเล่งถู ทุกประการ
ฟ้ายก้งยิ้มตงแต่ไถ้เรินทองของเป๋า*นมาแจ้ว ก้งยิ้มสัตงตวทำมาหาสันมงป๋บริบุรถ่โฟ้นกร่าแต่ท์อน ครั้นอยู่มาราตริว้นหนึ่งก้งยิ้มนอนหจ้บฝืนเห็นร่าเทพยตาองค์หนึ่งมาบอกแทํก้งยิ้มร่า ทำนเป็นคนทุจริตฆ่า เป๋านตาย ถ้าป๋หญิง*วมเฟ้อแตงกางเกงแตงมาเยิ้อไตแจ้วความเฟ้องบั้จะเสัต*ก*ามมาสังตวทำน กงยมฝืน เห็นจ้งนนแจ้วสัตกใจฟ้นไถ้นักราคาญใ?ไม่*บายเพราะความจริงตวไจักระทำความไปสัไว้
ครั้นอยู่มาว้นหใ!ง มหญิงผัหใ!งขึ๋อแว้ไม่ปรากฏไนจตหมายเหต*วมเฟ้อกางเกงสัแตงมาถามฟ้อ เกส้อของกงยิ้ม บอกร่าเกมว้าพเจ้าตงทำป*าอยู่ปากค๏องกงเถ้า ไถ้ว้าพเจ้ามาถามราคาเกจือทำน ถ้าตก*ง ราคาแจ้วเทป๋ว้าพเจ้า?ะฟ้อห*ายหาบ ถ้าท่านไม่ตก๏ง*นนราคาแจ้ว จะถ้องไปหาฟ้อฟ้อนต่อไป
ก้งยิ้มไจ้ฟ้งหญิงฟ้แวมเฟ้อแตงมาถามฟ้อเกส้อถ้งนน จึงร่าราคาเกส้อนนเขาฟ้อขายก้นอย่างไรไน ถ้องต*าต ว้าพเจ้าสัจะขายไถ้ท่านตามราคาฟ้เขาฟ้อขายก้นอยู่ไนเว*าบั้ ร่าถ้งนนแจ้วก้งยิ้มสัจะพาหญิงฟ้ วมเยิ้อแตงนนไปปงฉางเกเอ พอหญิงผันนขปบถ้วจะไปชงเกเอก้บถ้วยก้งยิ้ม บงเสิญจึวป่คน,ไว้ของก้งยิ้ม ยกกระถางนาฟ้จ้างถ้วยรามเป็นนาโ*โครก เดนมา*ะชุดพน นาไนกระถางกระฉอกรตหญิงนนเฟ้อเปียก
๒๔*)
เปรอะเยิ้อนไปบั้งตัว หญิงใ?นมีความโกรธยิ่งนัก กังยิ้มเห็นหญิงนี้นโกรธเป็นกำอังจึงพูดว่าคนเช่นนี้ไม่มี กีริยาอัชซทอัย ท่าน้ำ [สโครกหกถูกท่าน แม้ว่าเสิ่อของท่านถูกน้ำโสโครกจะเสียหายประการใด ข้าพเจ้าจะ ข๏มใช้ให้แท่ท่าน
ฝ่ายหญิงสวมเสิ่อแดงนี้นมีได้ว่ากล่าวประการใดก็กลับไปม้าน ฝ่ายกังยิ้มครั้นหญิงนั้นกลับไปแล้ว มีความโกรธจึวปูยิ่งนักเพราะท่าให้หญิงนั้นโกรธจนไม่ซอเกลือท่าให้เสียประโยชน์ของกังยิ้ม กังยิ้มจึงมัดจึว งกระทำโทษ
ฝ่ายจึวปเมื่อต้องมัดก็มีความโกรธกังยิ้มยิ่งนัก จวม้จึงไปหานางอ่องภรรยาเป๋าสุน บอกความแท่ นางอ่องสีว่า สามีของท่านนี้น กังยิ้มคดอบายลวงให้โปต้าด้วยกัน ครั้นถึงแม่น้ำที่จะลงท่าเรือจ้าง กังยิ้มมอม ด้วยสุราฆ่าสามีท่านตายแล้วเอาคพนี้นโยนลงในแม่น้ำท่านไม่รหรอ
นางอ่องสีได้ฟังดังนี้นมีความโกรธยิ่งนัก จึงบอกกล่าวฃึ๋นด้วยเสียงอันดังให้ชาวม้านใกล้เคยงไต้ร เหนเป็นพยาน ขณะนี้พอหลีกีดคนใช้ชองเปาเล่งถูซึ่งให้ไปสอดแนมฟังข่าวเรื่องเป๋าสุน กเข้าไปหานางอ่องสี นางอ่องสีจึงถามว่าท่านมาจากเมืองดังเกียท่านรู้ความเรื่องสามีชองข้าพเจ้านี้นว่าท่านท่านฟาเล่งถูชำระตัดสิน ตกลงประการใดบ้าง	- .- {ฟ	-
หลีกีดนักการจึงบอกว่า บ้ตนี้เปาเล่งถูตัดสินให้เอาดัวนั้นอั๋นไปฆ่าเสียแล้ว
นางอ่องสีได้ฟังดังนี้นกีร้องไห้คดถึงสามีและนั้นอั๋นแล้วพูดว่า นั้นอั๋นไม่มีความผิดสิ่งใดเลยมาร้บผิด ตายแทนกังยิ้มหาควรไม่
หลีกีดได้ฟังดังนี้นจึงถามว่า ท่านได้ฟังความมาจากผู้ใดหรือ นางอ่องสีจึงบอกว่าข้าพเจ้าไต้ความ มาจากจึวปูคนใช้ของกังยิ้ม
หลีกีดได้ฟังดังนี้น จึงบอกความจริงว่าข้าพเจ้ามาบั้งนี้เปาฟงถูใช้โห้ข้าพเจ้ามาสีบข่าวคราวเพื่อจะ ไต้รู้ความจริง บัดนี้ก็ได้ความจริงแล้ว
นางอ่องสีไต้ทราบดังนี้นกีมีความยินดี จึงหยิบเงินสิบตำลึงให้หลีกีดเป็นค่าเดินทาง ให้ช่วยนำดัว จึวปูไปเมืองดังเกียฟ้องต่อเปาเล่งถู หลีกีดครั้นรับเงินมาจากนางอ่องสีแล้วก็พาจึวป๋ไปเมืองดังเกีย ครั้นถึง หลีกีดก็นำดัวจึวปูเข้าไปหาเปาเล่งถู จึวป้คำนับเปาเล่งถู แล้วก็ยึ๋นฟ้องใจความดามซึ่งไต้รู้เห็น ช้อที่กังยิ้ม ฆ่าเป๋าสุนและเอาทองคำห้าสิบดำลีงไปบั้งแต่ต้นจนปลายให้ฟาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูจึงให้นักการไปเอาดัวกังยิ้มกับซงจิ้น ซึ่งเป็นหลานของกังยิ้มมาไต่ถามพร้อมหน้ากันบั้ง ใจทกับั้งจำเลย กังยิ้มกับชงจิ้นก็ให้การรับเป็นล้ดย์ เปาฟงถูจึงให้ปล่อยดัวนั้นอั๋นออกจากเวรจำ เปาเล่งถูให้ เรียกทองคำของกลางไต้มาแล้ว จึงตัดสินให้เอาดัวกังยิ้มกับชงจิ้นไปฆ่าเสียบั้งสองคน ทองคำของกลาง ห้าสิบดำลีงนี้นรางวัลให้แก่จึวปูครึ่งหนึ่ง เหลือนอกจากนี้นดีนมาให้นางอ่องสีผู้ภรรยาของเป๋าสุน
ฒ 8 V
เรื่องที่ ๒๗
มีความว่า มีชายผู้หนึ่งซื่อหลเห่ามี1ง์นฑองน์มหมื่น หลีเห่าเป้นพ่อค้าใหญ่ ตงบ้านเรือนอยู่ในแขวง 1มีองเอยงจว อยู่มารันหนึ่งหลีเห่าหาบสินค้าไป,ขาย ณ เมืองเตงจิวระยะทางยังอีกสิบสิ่ลี๋เศษ จึงจะถึงเมือง เดงจิว หลีเห่าแวะเข้าโรงเตี้ยมขึ้อสุรากินแล้วก็เดินทางต่อไป ครนถึงตำบลป่าแห่งหนึ่งหลีเห่าเมาสุราก็วาง หาบลงใต้ร่มไม้ หลีเห่าก็นอนหลับสนิทหารู้สึกต้วไม่ จนเวลาเย็นจวนจะคา
ยังมีชายสองคนคนหนึ่งชื่อเตงเชย คนหนึ่งชื่อเตงนั้น ทั้งสองคนนี้เดินไปเห็นหลีเห่านอนหลับอยู่ ใต้ร่มไม้ เตงเชย เดงนั้นก็แวะเข้าไปเอาหาบสินคาของหลีเห่าไปเปิดดู เห่นมืฑองตำอยู่ร้อยตำลึงกับสิ่งของ ต่าง ๆ เตงเชย เตงนั้นก็แบ่งปันกันคนละครึ๋งแล้วก็กลับบ้าน แล้วหวนคิดขึ้นมาจึงปรึกษากันว่า ถ้าเจ้าของ ทรัพย์ดื่นขึ้นมาแล้วไม่เห็นสิ่งของมันคงจะไปฟ้องแก่เปาเล่งถู เปาเล์งถูคงจะคิดข้าระจ้บเอาต้วเราทั้งสอง จงไต้ เราเห็นว่าฆ่าเจ้าของฑร้พย์นนเสียให้ตายแล้ว เอาศพไปเผาเสียให้สูญหายจึงจะไม่เกิดความ ครั้น ปรึกษาเห็นพร้อมกันแล้วจึงกลับไปดีหลีเห่าจนถึงแก่ความดาย เตงเชย เดงนั้นก็เอาศพนั้นใส่ในเตาหม้อ เผาไฟเสียจนเป็นเถ้าธุลี แล้วจึงเอากระดูกกับเถ้านั้นตำเคล้าปนกันกับดินปันเป็นหม้อขาย
ย้งมีชายผู้เฒ่าคนหนึ่งชื่ออ๋องเหลา ต้องการหม้อใช้จึงขึ้อหม้อนั้นไปไจ้ที่เรือน ในราตํรีนั้นอ๋องเหลา ได้ยินเลียงคนเรียกอยู่ในหม้อ อ๋องเหลาตกใจก็จุตไฟไปส่องลูได้ยินเสียงปีศาจของหลีเห่าซึ่งสิงอยู่ในหม้อพูด บอกเล่าแก่อ๋องเหลาว่า ข้าพเจ้าเป็นชาวเมืองเอี๋ยงจิ๋ว แซ่หลีชื่อเห่า เป็นฟอต้าหาบสินค้าไปขาย ณ เมือง เตงจิว มือ้ายผู้ร้ายชื่อเดงเชย เดงนั้น ฆ่าข้าพเจ้าตายแล้วเอาศพของข้าพเจ้าไปเผาไฟในเตาเผาหม้อ แล้ว เอากระลูกกับเถ้าปนดินตำแหลกปันเป็นหม้อมาขายให้แก่ท่าน ขอท่านจะกระทำคุณแก่ข้าพเจ้า ช่วย สงเคราะห์นำหม้อหม้อนี๋ไปหาท่านเปาเล่งถูผู้รักษาเมืองเตงจิว ข้าพเจ้าจะฟ้องกล่าวโทษอ้ายผู้ร้ายเพื่อให้ เปาเล่งถูข้าระทาโทษอ้ายผู้ร้าย
อ๋องเหลาได้ฟังหม้อพูดไต้ เห็นเป็นการประหลาดอัศจรรย์ใจมาก จึงนำหม้อนั้นไปหาเปาเล่งถู เล่า ความดามที่ปีศาจสิงในหม้อพูดไต้เป็นเสียงคนให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูจึงให้อ๋องเหลานำหม้อนั้นมาให้ลูจะได้ถามความ อ๋องเหลาจึงเอาหม้อนั้นวางลงตรงหนำ เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามหม้อนั้น หม้อนั้นก็ไม่พูดเหมือนเมื่อเคยพูดที่บ้านอ๋องเหลา เปาเล่งถูมีความโกร!โ อ๋องเหลาจึงพูดว่า ผู้เฒ่าคนนี้สามารถเอาหม้อมาลวงเราว่าปีศาจสิง เป็นความเท็จหาจริงไม่ เปาเล่งถูว่า ต้งนั้นแล้ว ก็ขบไล่อ๋องเหลาให้ไปเลียจากบ้าน อ๋องเหลาก็ถือหม้อนั้นกลับไปบ้าน มีความโกรธหม้อยึ่งนัก ใน คนรันนั้นหม้อที่ปีศาจสิงจึงพูดบอกอ๋องเหลาต่อไปอีกว่า ขอท่านไต้กรุณานำข้าพเจ้าไปอีกสักครั้งหนึ่งเกิด ครั้งนี้ขอให้ท่านเอาเสึ๋อและกางเกงคลมหม้อนี้ลงไว้แล้วข้าพเจ้าจึงจะพูดชี้แจงไต้
อ๋องเหลาเห็นเป็นการประหลาดอยู่ก็เชื่อว่าจะเป็นจริงไต้ จึงนำหม้อนั้นไปยังเปาเล่งถูอีกตามความ เชื่อใจชองคน
ฝ่ายเปาเล่งถูครั้แแลเห็นผู้เฒ่านำหม้อมาอีก เปาเล่งถูจึงว่าครั้งก่อนท่านมาลวงเราท็หนึ่งแล้ว ครั้งนี้ จะมาลวงหลอกเราเล่นอีกหรือ หรือท่านผู้นี้เป็นคนเสียจริตบ้าเบาเต็งดอกกระมัง
๒๔๓
อ์องเหลา1ใต้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น ก็มิได้ใด้ตอบชื่แจงประการ,ใด ก็Iอาหมอวางลงดรงหน้าฟาเล่งถู แล้วเอาผ้าคลุมลงไกัป๋ศาจของหลีเห่าที่ลิงอยู่ในหม้อนั้นจึงพูดขี้นว่า ข้าพเจ้าแซ่หลีชื่อเห่าดั้งบ้านเรือนอยู่ ณ แขวงเมยงเอึ่ยงจิ๋ว หาบลินคามานอนหลบอยู่ในปา เดงเชย เดงบนเป็นผู้ร้ายฝาข้าพเจ้าตาย แล้วเก็บเอา ทองคำและสิ่งของของข้าพเจ้าไป แล้วเอาศพข้าพเจ้าเผาไฟในเตาเผาหมอ และเอากระดูกข้าพเจ้าดำปนกับ ดินและเถ้าปันเป็นหม้อขายให้อองเหลามาฉะนี้ ขอท่านได้ชาระเอาความจริงโดยยุตธรรม
เปาเล่งถูได้ฟังปีศาจของหลีเห่าซึ่งลิงอยู่ในหม้อพูดได้ดังนั้น ก็เชื่อว่าน่าจะเป็นความจริงได้อยู่ จึง สั่งนักการให้โปเอาตัวเดงเชย เดงบนมาซ้กถามตามคำปีศาจลิงในหม้อมาฟ้องนั้น
เตงเชย เตงนั้นก็ให้การปฏิเสธไม่ร้บ เปาเล่งถูจึงให้ผู้คุมคุมด้วเตงเชย เตงนั้นไปขังไว้ แล้วเปา เล่งถูจึงให้นักการไปเอาตัวภรรยาของเตงเชย เตงนั้นมาถามว่า สามีของเจ้าฆ่าผู้มีชื่อตายแล้วเอาทองคำ ของเขาไป ศพผู้เจ้าทรัพย์นั้นเอาเผาไฟแล้วเอากระดูกไปปนกับดินท่าเป็นหม้อ บัดนี้สามีของเจ้ารับเป็นสัตย์ แล้ว แด่ทองคำและสิ่งของนั้น สามีเจ้าขัดทอดมาถึงเจ้าว่าเป็นผู้เก็บ เจ้าเก็บไว้แห่งใดจงให้การไปตามความ สัตย์จริง หาไม่จะผูกตีให้ถึงสาหัส
หญิงทั้งสองซึ่งเป็นภรรยาเตงเชย เตงนั้น ได้ฟังเปาเล่งถูถามขู่ดังนั้นก็ตกใจกสัว ให้การรับว่าทอง คำนั้นฝังช่อนไว้ในฝาผนัง
ฟาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงบ้งตับให้น่าไปด้นซองกลางได้ทองคำร้อยดำลีงมา แล้วฟาเล่งถูจึงให้คุม ตัวเตงเช่ย เดงนั้นมาถาม เตงเชย เตงนั้นก็ให้การรับเป็นสัตย์ เปาเล่งถูจึงเบิกเงินสำหรับหัวเมืองยี่สิบดำลิง รางวัลให้แกอองเหลา และหม้อที่ปีศาจหลีเห่าลิงอยู่นั้นมอบให้บุตรภรรยาของหลีเห่าไปฝังตามธรรมเนียมศพ ทองคำที่ชาระมาได้จากผู้ร้ายก็มอบให้ภรรยาหลีเห่าไปทั้งสิ้น
ความเรื่องนี้ซึ่งได้ความจริงนั้น ใช่จะเป็นแต่เพราะผีสางบันดาลแสดงแด่ส่วนเดียวก็หาไม่ ได้ความ บริลุทธิ์ขาวเป็นสัตย์แท้เพราะอุบายของเปาเล่งถู ที่ย์อนไปเอาตัวภรรยาคนผู้ร้ายทั้งสองมาลวงถาม จึงได้ ความได้ของกลางโดยอุบายความคิดของเปาเล่งถู เหตุว่าบรรดาความที่ศาลทั้งปวงพิจารณาหากันด้วยมี สิ่งของรูปพรรณ แม้ผู้ร้ายรับเป็นสัตย์ ถ้าไม่ได้ของกลางก็นับว่าความเรื่องนั้นม้งม้วผีาไม่ขาวใสบริสฑธได้ ความบางเรื่องแม้ว่าได้ของกลางแล้วดามที่เรารู้มาบางเรื่องก็ย้งไม่เป็นจริงได้ เพราะผู้ต้องคดีทนอาญาไม่ได้ ก็ต้องรับ รับแล้วก็ต้องถ่ายเทน่าของกลางมาให้ศาลจงได้ เป็นทองและเป็นผ้าแพรพรรณต่าง ๆ แต่ที่จริง ของกลางนั้นผู้ต้องคดีเอาของตัวและของญาติมาส่งแทนบ้างก็มี ตามที่เราได้รู้มาแล้วหลายเรื่องแต่โบราณ
ก็บัดนี้ศาลได้พิจารณาถ้าพิรุธและพยานสม ก็ตัดสินตามกฎหมายท่าโทษตามหนักและเบา ก็เป็น ความเบาใจของผู้ที่มิได้ท่าความผิดความชั่วไว้จริง แต่เป็นที่หนักใจของผู้ที่ท่าความชั่วความผิดไว้จริงเหมือนกัน ควรเป็นเครื่องประดับปัญญาของคนที่ตั้งใจจะเป็นยุติธรรมแฑในความข้อนี้
เรื่องท ๒๔
3ความว่า ยังมขายผู้หนึ่งแช่ปี*องชื่อชำล้องตั้งบาน11อนอยู่ใกล้ฝังแม่นา ลำน้ำนั้นระยะทางห่าง เมืองคข้ธงหู ทางสี่สิบลี้ อองชำล้องมีภรรยาชื่อนางจูกัวนมืลักษณะรูปโฉมงาม แต่๐องชำล้องเป็นผู้เที่ยว ค้าชายหากินไม่ใคร่จะได้อยู่บ้าน อยู่มาวันหนึ่งอ่องชำล้องคิดจะใคร่ไปขายทางไกลต่อไป นางจูก๊วนจึงห้าม มิให้อ่องชำล้องไป อ่อง1ชำลองกิเชื่อภรรยาหาม มิได้ไปค้าขายทางไกล เป็นแต่ค้าขายอยู่ในเขตแดนเมือง ดัยธงหู
ย้งมืชายผู้หนึ่งแซ่หลีชื่อปีน เดมหลีปีนเป็นขุนนางกรมการไม่ตั้งอยู่ในยุติธรรม ประกอบการทุจริต ถูกอุทธรณ์ถอดจากที่มียคลดลงเป็นไพร่ กลับมาตั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้กันกับบ้านอ่องชำล้อง เวลาวันหนึ่ง อ่องชำล้องไม่อยู่ หลีป่นเป็นคนม้กมากพอใจในบุตรภรรยาท่าน เมื่อได้เห็นภรรยาอ่องชำล้องมีลักษณะ รูปร่างหมดจดงดงาม มีความพอใจ หลีป่นเห็นอ่องชำล้องไม่อยู่ ปรารถนาจะพูดจาแทะโลมนางจูก๊วนภรรยา ของอ่องชำล้อง ครั้นไปถึงจึงถามนางจูก๊วนว่าท่านอ่องชำล้องอยู่หรือไม่
นางจูกิวนได้ฟังหลีป่นถามดังนั้นจึงบอกว่า สามีชำพเจ้าไม่อยู่ไปขายของที่ราน เวลานี้ก็มืดคาอยู่ แล้ว แบ้ว่าท่านจะมีกิจธระอย่างใดต่อร่งขึ้นพรุ่งนี้จึงค์อยมา
หลีป่นเวลานั้น ในใจมืดบ้วเมาล่มหลงหนักไปในกามริดกเต็มไปด้วยความกำหน้ดของหลีป่น หลี ป่นจึงผลักบานประตูเชำไปในห้องเรือนแล้วจึงพูดว่า วันนี้ชำพเจ้ามีธุระขอเชิญท่านมานั่งใกล้ชำพเจาจะ ชี้แจงความทุกข์รอนในใจของชำพเจ้าให้ท่านฟัง
นางจูก๊วนเห็นกิริยาอาการของหลีป่นไม่เป็นผู้สุจริตดังนั้น นางจูกัวนจึงว่าท่านก็เคยเป็นขุนนาง มาแต่ก่อน การขนบธรรมเนียมดีชั่วประการใด ๆ ท่านก็ย่อมทราบอยู่ทั้งสิ้นแล้ว และบัดนี้ท่านจะมาคิด กระทำการหยาบชำต่อชำพเจ้าฉะนี้ หาสมควรแก่ตัวท่านไม่ นางจก้วนว่าดังนั้นแล้วก็กลับเชำไปเลียชำงใน ไม่8ยู่พูดแก่หลีป่นต่อไป
หลีป่นได้ความอายอดสูใจดังนั้นแล้วก็กลับบ้านตรึกตรองเห็นว่าถ้าอ่องชำล้องกลับมาบ้าน นาง จูก๊วนคงจะบอกเล่าให้อ่องชำล้องฟังทุกประการเป็นแน่แท้ จำจะต้องฆ่านางจูก๊วนเลียให้ตายจะได้ดัดความ เลียได้ ตัวเราจึงจะไม่มีราคีเมือกคาวในความชั่ว ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้วหลีป่นจึงถืออาวุธออกจากบ้านไปหา นางจูก้วนแล้วถามว่าเจ้าจำหน้าหลีป่นได้หรือไม่
ฝ่ายนางจูก้วนครั้นเห็นหลีป่นกลับมาอีกจึงพูดแก่หลีป่นว่า ท่านนี้เป็นคนทุจริต เห็นว่าสามีเรา ไม่อยู่จะมาข่มข์นทำการหยาบชำต่อเรา ในทันทีนั้นหลีป่นมิได้พูดจาประการใดอีก ตรงเชำแทงนางจูก๊วน ด้วยอาวุธถูกคอและแขนล้มลงโลหิตไหลอาบไปที่งดัว นางจูก๊วนก็ขาดใจดาย หลีป่นก็ถอดเอารองเท้าของ นางจูก้วนชำงหนึ่ง แล้วกอบเอาโลห็ดของนางจูก๊วนใส่ในรองเท้า ถือเดินออกไปจากเรือนโลหิตหยดย้อย เวึ๋ยรายทางไปจนถึงท่าน้ำ หลีป่นก็เอามีดเล่มที่แทงนางจูก๊วนกับรองเท้านั้น ฝังหมกโคลนไว้ยังท่าน้ำ แล้ว หลีป่นก็กลับไปบ้าน
ฝ่ายเนียมล้กซึ่งเป็นพี่น้องร่วมแซ่กับนางจูก๊วน ลงเรือเที่ยวค้าขายหากินเลี้ยงชีริต ครั้นอยู่มาใน ราดรืวันนั้นเนียมล้กคิดถึงนางจูก๊วน จึงแวะเรือเชำจอดท่าหน้าบ้านของนางจูก๊วน แล้วเนียมลักจึงขนไปบน
1๐๔(2
บ้านหวังใจว่าจะถามข่าวคราวสูขทุกขแห่งญาติ เนียมลัก1จึงร้องเรียกนางจูก๊ไนเป็นหลายคำ ก็เงียบอยู่หามี คนขานวับไม่ เนียมลักจึงเดินเข้าไปในบ้านก็หาเห็นผู้ใดไม่ เนียมลักจึงเดนไปที่คราไฟเห็นรองเท้าข้างหนึ่ง วางอยู่บนเตาไฟ เนียมลักครั้นไม่เห็นผู้ใดแล้วก็กลับลงมายังเรือของตัวที่จอดอยู่ท่าหน้าบ้าน
ฝ่ายอ่องชำล้องครั้นกลับมาจากการขายของ จุดไฟเข้าไปส่องในห้องเห็นนางจูกัวนภรรยานอนตาย อยู่ โลห็ตไหลอาบไปทั้งตัว ไม่วัวำผู้ใดมาท่ารายแก่ภรรยา อ่องชำล้องก็ว้องให้อื้ออึงขึ้นแล้วอุ้มศพนางจูก๊วน ขึ้นดู เห็นมีบาดแผลเป็นหลายแห่ง
ขณะนั้นเพื่อนบ้านได้ยนเสียงอ่องชำล้อง ว้องไห้อื้ออึงชนก็ตกใจด่างคนวิ่งมาดู เห็นรอยโลหิตหยด ย้อยเรี่ยรายออกไปทางประตูนอกบ้าน จึงพูดแก่อ่องชำล้องว่าภรรยาของท่านอ้ายผู้ว้ายฆ่าดายอยู่ในห้อง เหตุใดจึงมีโลหิตหยดตกเรี่ยราดออกไปฉะนี้ เป็นที่น่าสงสัยนัก ท่านจงตามรอยโลหิตนี้ไปดู จะไปสิ้นสูดลงที่ ตรงใด
อ่องชำล้องได้ฟังดังนั้นก็เห็นชอบ จึงเดินตรวจลูในควัวเห็นรองเบ้าข้างหนึ่งวางไว้บนเดาไฟ แล้ว อ่องชำล้องจึงเดินดามรอยโลหิตไปถึงท่าน้ำก็หายรอยโลหิต เห็นเรือเนียมลักจอดอยู่ อ่องชำล้องก็ตรงเข้า ทุบตีเนียมลักแล้วจ้บเอาตัวไปพูดว่ามีงกับถูไม่มีข้อสาเหตุสิ่งใดกัน เหตุใดมีงจึงสามารถมาฆ่าภรรยาของถู ตาย แล้วเก็บเอารองเบ้าไปเสียข้างหนึ่ง ว่าดังนั้นแล้วอ่องชำล้องจึงคมตัวเนียมลักไปส่งยังเปาเล่งถูให้ชำระ เปาเล่งถูจึงถามเนียมลักว่า อ่องซาล้องหาว่าเจ้าฆ่านางจูก๊วนภรรยาอ่องชำล้องดายนั้นจริงหรือ
หาไม่
เนียมลักให้การว่า ภรรยาของอ่องชำล้องก์บข้าพเจ้าเป็นญาติกัน ข้าพเจ้ามิได้ฆ่านางจูก๊วนและ เก็บเอารองเท้าข้างหนึ่งไป เป็นความลัดย้ความจริงของข้าพเจ้าขอท่านได้กรณา
เปาเล่งถูเมื่อได้ฟังเนียมลักให้การดังนั้น จึงพิเคราะห์ใคร่ครวชุ)ไปดูว่า ที่เนียมลักฆ่านางจูกัวนเสีย แล้ว และเก็บเอารองเท้าข้างหนึ่งไปนั้น จะมีประโยชน์อย่างไรแก่เนียมลัก ดูเป็นการไม่ควรจะเห็นได้ว่า เนียมลักจะฆ่านางจูก๊วน แด่โจทก์มากล่าวหาดังนี้ และทั้งเป็นการสบเหมาะที่จะให้เห็นไปอยู่อย่างหนึ่งที่ เฉพาะโลหิตไหลหยดมาหยุดอยู่ที่ฝังน้ำดรงทางเข้าที่เรือเนียมลักมาจอดอยู่ แต่เมื่อพิเคราะห์ดูก็ริยาและ สีหน้าเนียมลักกับทั้งถ้อยคำ ลูไม่น่าเชื่อว่าเนียมลักจะฆ่านางจูกัวนเลย ความเรื่องนี้คงจะเป็นผู้อื่นฆ่าแต่ เนียมลักจะเป็นคนเคราะห์ร้าย เปาเล่งถูคิดเห็นดังนั้นแล้ว จึงสั่งผู้คุมให้คุมตัวเนียมลักไปข้งไว้ก่อน แล้ว เปาเล่งถูจึงคดอุบายออกหนังสือแจ้งความบนใจความว่า รายที่เนียมลักฆ่านางจูกัวนตายแล้วเก็บเอารองเท้า ไปข้างหนึ่งนั้น ไม่แจ้งว่ารองเท้านั้นไปตกอยู่แห่งใด ก้าผู้ใดเก็บรองเท้านั้นได้มาเป็นของนางจูก๊วนแน่แท้ แล้ว จะรางวัลเงินให้แก่ผู้นั้นสามตำลง
ตั้งแต่ออกหนังสือบนมาได้ประมาณสกเดือนหนึ่ง หลีปีนได้กระทำข้ด้วยภรรยาของราษฎรอยู่ใน ตำบลนั้น หลีปีนเสพสูราเมาจึงบอกแก่ภรรยาผู้มีชื่อว่า วันนี้เราจะให้ลาภแก่เจ้า
หญิงที่ เป็นชู้กับหลีปีนจึงห้ว เราะแล้วพูดว่า ตั้งแต่ท่านมาวักใคร่กับข้าพเจ้า ยังไม่ปรากฏว่าท่านจะ เอาสิ่งใดมาให้แก่ข้าพเจ้าเลย วันนี้ท่านจะให้ลาภสิ่งใดแก่ข้าพเจ้า
หลีปีนจึงบอกว่าเราจะช่วยแนะลาภผลให้ หญิงนั้นจึงถามว่าลาภผลอย่างใด เชิญท่านบอกแก่ ข้าพเจ้าไปเถิด ก้าข้าพเจ้าได้สมปรารถนาตังท่านแนะนำแล้ว ข้าพเจ้าจะชื่อสูรามาเลี้ยงท่าน
หลีปีนว่าอ่องชำล้อง ฟ้องหากล่าวโทษเนียมลักว่าฆ่านางจูก๊วนดาย บัดนี้วับเป็นลัตย้แล้ว แต่
๒๔๖
รองเท้าขางหนึ่งเปาฟงถูจะเรียกเอาก็ไม่ได้ เปาเส่งถูออกหนังสือบนว่า ถาผู้โดเท๊บรองเทาไ?นใด-จะให้รางวัล เทมคำลีง เราวัฑ่รองเท่านั้นหมกโคลนอยู่ที่ท่านั้ๆหน้าบานของอองชำลอง เจ้าจงบอ?าให้สามีของเจ้าไป ขุดเอา แล้วน้าไปให้เปาเล่งถูเถดก็จะได้เงินรางวัลเป็นแน่
หญิงมีชื่อซึ่งเป็นข้แท่หลีป่น ครั้นได้ฟังหลีป่นบอกให้ดังนั้นก็ตังไม่เชื่อ ครั้นหลีป่นกลับไปบานแล้ว หญิงนั้นจึงบอกแท่เทมีดนให้ไปขุด ได้รองเท้าข้างหนึ่ง?าบมีดเล่มหนึ่งจึงน้าไปให้เปาเส่งถู เปาเส่งถูก็กระทำ เป็นขนด จึงถามว่ารองเทานั้เจาได้มาแด่ไหน ได้โดยดนเองหรอมีผู้โดแนะแหนบอกให้
ชายผู้ซึ่งใด้รองเท่ากบมีดมานั้น จึงแจ้งความแท่เปาเส่งถูว่าหลีป่นแนะน้าบอกให้แท่ภรรยาข้าพเจ้า เปาเส่งถูจึงให้เงินเป็นรางวัลแก่ชายผู้นั้นสามทำลีง ชายผู้นั้นก็ทำน้บลากตับมาปาน เปาเล่งถูจึงให้น้กการ ดามไปถูจนถงบาน ถาพบปะหลีป่นให้จับตัวมาจะได้พจารณาเอาความจริง น้กการก็สะกดตามดูชายผู้นั้น ไปดามทำสง
ฝ่ายชายผู้นั้นครั้นได้เงินรางวัลสามทำลีงกตับมาถึงบานแล้ว ก็จ้ดโต๊ะและสุราเชิญหลีป่นมาก็นเลี้ยง แล้วเอาเงินซึ่งได้มานั้นแบ่งให้แท่หลีป่น หญิงซึ่งเป็นข้แท่หลีป่นเหินสามีได้เงินมาก็มีความยินดียิ่งน้ก
ฝ่ายน้กการดามสะกดมาเหินชายผู้นั้นตับหลีป่น และหญิงภรรยาชายผู้นั้น ทั้งสามคนนั้งเสพสุราอยู่ ด้วยตัน น้กการก็จับตัวหลีป่นตับหญิงนั้นคุมตัวมาส่งให้เปาเล่งถู เปาเส่งถูจึงถามหญิงนั้นว่า รองเห้า1ซึ่งสามี ของเจ้าน้ามาให้เรานั้น สามีเจ้าได้มาแด่แห่งหนทำบลใด
หญิงนั้นครั้นได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นก็ตกใจกตัวยิ่งน้กจึงบอกไปดามความจริงว่า หลีป่นเป็นผู้ แนะน้าบอกแห่งให้แท่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงบอกให้สามีข้าพเจ้าน้ามาให้แก่ท่าน
เปาเล่งถูได้ฟังหญิงนั้นให้การรบดังนั้นแล้ว จึงถามหลีป่นว่าตัวเจ้าฆ่าภรรยาของอองชำต้อง่ตาย แล้วเก็บรองเทาไปข้างหนึ่ง เพื่อประโยชน์สิ่งใด ด้วยจริงหรือหามีได้จงวับเลียโดยดี หลีป่นไม่วับให้การ ปฏิเสธ ฟาเส่งถูเหินมีดวามพรุธ โดยรูปความก็ได้ความข้ดอยู่แล้วที่ข้อไปบอกแห่งรองเทาและได้มีดตับ รองเทามา จึงผูกดีหลีป่น หลีป่นทนเจ็บไม่ได้ ก็วับไปตามความจริงที่ตนได้กระทำไว้ทุกประการ เปาเล่งถู จึงให้ปล่อยตัวเนียมตักสิ่งให้เอาตัวหลีป่นไปฆ่าเลีย
ความเรื่องนั้ใด้ความจริงเพราะอบายที่ออกหนังสือบน จึงได้ตันเงึ่อนของความจริงและได้ทั้งของ กลาง คอมีดตับรองเท้า แม่ถงหลีป่นไม่วับจนต้องผูกดีจึงได้วับ ก็สมควรที่จะผูกดีได้เพราะพยานคอผัวขอ.ง หญิงมีชื่อ และหญิงที่เป็นข้ตับหลีป่น ได้ของกลางมาเพราะหลีป่นเป็นหตักฐาน ควรเหินได้ว่าถาหลีป่นมีได้ ทำวัไยเขาเหคุใดจะรูว่ามีดตับรองเท้าฝังอยู่ในที่นั้น รูใด้ด้วยประการใดนอกจากได้กระทำแท่เขาเอง
เรื่องที่ ๒๙
มีความว่า ขังมีชายผู้หนึ่งชื่อเชื่ยงฟงตั้งบานเรือนอยู่ดำบลชนด,นกย แขวงเมืองต้ของทู เชื่ยงเจ่ง มีบุตรภรรยาทำไร่นาทอปักเลี้ยงชีวิต แต่ด้วเชื่ยงเจ่งเป็นผู้พากเพียรเล่าเรีขนหนังสือ น้ำใจก็ซื่อตรงดั้งอยู่ไน ยุติธรรม จะประกอบการสิ่งใตมีให้เป็นที่เดือดร่อนร่าฅาญแก่เพื่อนบานใกล้เคียง เชื่ยงเจ่งเพลิดเพลินไปด้วย การส่านหนังสือและแต่งโคลงคิดสีเครื่องดนตรีเสพสุราเป็นต้น
อยู่มารันหนึ่งเชื่ยงเจ่งจึงพูดแก่ภรรยาว่า ธรรมดามนุษย์ซึ่งเก็ดมาในโลกแล้ว ดายแล้วก็ไม่คีนกลับ มาไตเก็ด แล้วก็ต้องตายเท่านั้นมไต่แก้ไขขักย์ายไดเลย จงเห็นไต้แน่ว่าความดายเป็นความเที่ยง เมื่อยังมี ชีวิตอยู่ ล้าวาสนาไม่มีก็ไปมีชื่อเสียงในแผ่นดิน เรามีไต้มีความโทมนัสน้อยใจเลย เพราะเราเข้าใจว่าก่คล หนหลังเราจะมีไต้สร่างสมอบรมไว้ เข้าสอบไล่หนังสือครั้งใดก็ดกทุกครั้ง ต้วเราก็ชราลงทุกรัน เราคีตจะหา แต่ความสุขในปัจจุบนและเผื่อโลกหน้าต่อไปIท่าน,น ในการยศคกดเราไม่คีตแล้ว เชื่ยงเจ่งพูดแก่ภรรยา ดังนั้นแล้วจงให้ภรรยาเอาสุรามาก็น เชื่ยงเจ่งกำด้งเสพสุราอยู่ พอนายอำเภอดาบลซนดั้นกุยมาเต๐นให้ เชื่ยงเจ่งไปเสียค่านา เชี่ยงเจ่งจึงเอาเงินลืมไปแลกตามร่านตลาดเป็นเงินลี่ดำลืงก้บมีเศษสามเหรียญ เชื่ยงเจ่งจึงไปในเมืองค้ยฮงหูเพื่อจะเสียค่านา เชื่ยงเจ่งครั้นเข้าไปถึงในเมืองจึงจ่ายขึ้อเครื่องบวงสรวงไป บวงสรวงเทพารักษ์หลักเมือง ครั้นบวงสรวงเสร็จแล้วเชื่ยงเจ่งเอาเครื่องบวงสรวงล้บสุรามาก็น เหลือจากนั้น เชื่ยงเจ่งก็ให้ทานแก่ยาจก แล้วเชื่ยงเจ่งก็ออกจากศาลเทพารักษ์หลักเมืองจะไปเสียค่านา
เมื่อขณะเชื่ยงเจ่ง เข้าไปคำนับบวงสรวงเทพารักษ์หลักเมืองนั้นเชื่ยงเจ่งปลดไล้ใส่เงินออกจากด้ว วางไว้บนโต๊ะศาลเจ้าหลักเมือง ครั้นเวลากลับออกมาลืมไล้ใส่เงินไว้บนโต๊ะในศาลเจ้าหลักเมือง
ขังมืชายผู้หนึ่งแช่เอยบชื่อขงเห็นเชื่ยงเจ่งลืมไล้ใสเงินไว้ ก็มีความยนดจึงเก็บเอาไล้ของเชื่ยงเจ่ง
ไปเสีย
ฝ่ายเชื่ยงเจ่งเดินออกไปจากศาลไต้ประมาณครึ่งชั่วโมง คีตขึ้นมาได้ว่าไล้ใส่เงินลืมไวไนศาลเจ้า เชื่ยงเจ่งตกใจจึงรีบกลับไปยังศาลเจ้าหลักเมืองก็หาเห็นไล้เงินของตนไม่ เชื่ยงเจ่งมีความโทมนัสเสียใจ ยิ่งนัก จึงคีดขึ้นได้ว่าเปาเล่งถูเป้นผู้มืสติปัญญาใจดั้งอยู่ในยุติธรรมจะพิจารณาและต้ดสีนคดเรื่องใดของ ราษฎรซึ่งไม่มีหลักฐานเป็นความลี้ลับอ้นไม่มีเงื่อนสายเปาเส่งถูสามารถที่จะพิจารณาสอดส่องหากระแสความ ด้วยอุบายและวิธทางพิจารณาจนไต้ความจริงโดยยุติธรรมขาวใสทุกเรื่อง จาเราจะต้องไปฟ้องต่อเปาเล่งถูให้ ชำระเอาดัวผู้ที่เก็บเอาไล้ที่ใส่เงินของเราไปให้จงไต้ ครั้นคีดต้งนั้นแล้วเชื่ยงฟงก็ไปหาเปาเล่งถู
ฝ่ายเปาเล่งถูเห็นเชื่ยงเจ่งมาจึงห้กถามว่า ท่านนึ่มาจากตำบลใดมาหาเราด้วยก็จธระสิ่งใดท่าน ชื่อใด เราดูหน้าตาท่านไม่สบายมัวหมองฉะนี๋
เชื่ยงเจ่งคำนับเปาเล่งถูแล้วจึงแจ้งความต่อเปาเล่งถูว่า ข้าพเจ้าชื่อเชื่ยงเจ่งอยู่ตำบลบานชีนติ้นกย แขวงเมืองต้ยฮงหู จะเอาเงินไปเสียค่านา ข้าพเจ้าเข้าไปในศาลเจ้าหลักเมืองคำนับเทพารักษ์ปลดไล้ที่ใส่เงิน ออกจากต้ววางไว้บนโต๊ะหน้าเทวรูป ครั้นเวลากลับออกจากศาลเจ้าลืมสติมีไดคีตถึงไล้เงินที่วางไว้ ออกจาก ศาลเจ้าไปประมาณลักครึ่งชั่วโมงคีดขึ้นมาไต้ กลับไปที่ศาลไล้ใส่เงินที่วางไว้นั้นหายไปเสียแล้วหาเห็นไม่ ไม่แจ้งว่าผู้!ดจะเก็บเอาไป ขอท่านไต้ชำระให้แก่ข้าพเจ้าด้วย
เปาฟงถูใคํฟ้งค์งนั้นก่ด้11ราะแล้วจงพูดวา ท่านยู่{{เป็นคนเสีย.จรีแดอกกระบัง มาฟ้องVVาอะ1ไ1 อย่ไงนั้ไม่เทินมีหอ้กฐานทไงที่จะพงารณๆ จะไปเด่ล[วนร่ากล่าวเอาแก่1คา หรีชท่านวังเกียจฮีตใจสง*!ยยู่ใตกิ ได้ว่ามา ที่ท่านมากล่าวความเลึ๋อน*Iอยดังนี้เราไม่เทว่าจะท่า๐ย่างไรใหแก่ท่านใด
เชี่ยงเจ่งได้พิงเปาเล่งถูว่าดังนั้น กิกลับออก;มาเดนบ่นไปว่าเขาเส์องลือก้นว่าฟาเล่งถูมิสดปัญญา ประกอบไปคัวยอุบายสามารถจะสอดล่องพิจารณาอรรถคดที่ลี้ล้บซบซอนซ่อนเงึ๋อนสาน อ้นปราคจาก หลักฐานลักข์พยานของราษฎรได้ความจริงทุกเรื่อง มิได้ล่วงพนสดีปัญญาของเปาเล่งถูได้เสย คาที่คน ทงหสายเล่าอือพดก้นด้งนึ้เป็นความเทจหาจริงไม่ วันนี้เรามิคตีทุกข์รอนมาฟ้องบาง กิหาวับขำใะใฟ้ไม่ กลบ พดว่าเราเป็นบ่าซ์้ไไปเสยอก เดนพลางบ่นพลาง
ฟาเล่งถูได้ยนเชี่ยงเจ่งเดนปนกลับออกไปดังนั้น จึงมานังนักตรีกดรองอยู่ในใจว่า ความไทยนี้จำ จะต้องเอาใจ,ไล่1กระสิบเกวเอาตัวบัที่เก้บเอาเงัน1ซองเชี่ยงเจ่งไปได้จงได้ ครั้นคดเฟ้นดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึง ไปย้งศาลเจ้าหลักเมือง จตธปเทีซนคำนับเทพาวักปแล้วอธษฐานว่า คัวข์าพเจ้าเป็นขุนนางต่างพระเนตร พระกรรณของสมเด็จพระเจ้าแผ่นตน สำหรับระงับความทุกข์รอนของอาณาประชาราษฎรเพื่อได้อยู่เย็น เป็นสข คด้ของราษฎรผู้ไดอย่างได อ้นยู่ใดไม่สามารถจะล่วง!เป็นหลักฐานแล้ว ขออำนาจเทวานุภาพจง สงเคราะฟ้อนุเคราะหบันดาลอุบ้ตเหคุลางนัมิตได้ข้าพเจ้าพิจารณาได้ความจริงเถด ครั้นบนบานดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูกกลับมาบาน
ไนราดรวันนั้น ฟาเล่งถูนั้งตรีดรองรำพิงถงเงันของเชี่ยงเจ่งที่หายอยู่ตรองหาอุบายที่จะพิจารณา บังเอญลมด้ดใบไม่ใบหนึ่งปสิวมาตกลงตรงหน้าเปาเล่งถู เปาเล่งถูหย็บไบไมนั้นมาพิจารณาดูเฟ้นมีรอยตัว แมลงกินปรูเป็นรู เปาเล่งถูจึงคดประกอบเป็นคัวอ้กษรคัพฑ์กิรียานามไนใบไมนั้นเรียกว่า (เฮียบ) ใบไม้ที่ เป็นวอยปรุนั้นเรียกว่า (ขง) รวมอ้กษรสองด้วประสมก้นเข้าว่า เฮียบขง เปาเล่งถูเฟ้นความดังนั้นแล้ว ครั้ง ร่งขนเวลาเช้าฟาเล่งถูจึงสั่งได้นักการแยกย้ายก้นไปเที่ยวเรียกเฮียบขงทุก ๆ หลังเรือนราษฎร ก้ามยู่ใด ชานวับได้จ้บด้วผูนั้นมาได้แก่เรา นักการกิแยกย้ายก้นไปเที่ยวเรียกชื่อเฮียฆขงทุกบ้านทุกเรียนตามคำ เปาเล่งถูสั่ง
เฮียเหลงก้บเฮียโอ้วเที่ยวเดนเรียกชื่อเฮียบขงไปถงฮีกแถวโรงว้านแห่งหนึ่ง เฮียบขงอยู่ไนตกได้ ย็นเรียกถงชื่อด้วกิขานวับออกมา เฮียหลง เฮียโอ้วกิจ้บเอาด้วเฮียบขงมาล่งได้ฝาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถาม เฮียบขงว่าวันที่แล้วมานั้น ท่านเข้าไปไนศาลเจ้าหลักเมือง เงันของเชี่ยงฟงวางลืม่ไว้บนโด้ะหน้าเทวรูปท่าน เอาไป จงคนใด้เชี่ยงเจ่งยู่เจ้าของเสียเถดเทพาวักษหลักเมืองบอกแก่เรา เรา!แล้วท่านอย่าคดโลภอำพราง เอาของเขาไว้เลย จงคน*ได้เสยโดยฮีเถด บุญคุณกิจะมแก่เชื่ยงเว่งด้วย
เฮียบขงได้ฟ้งฟาเล่งถูถามและบังด้บดังนั้นกิตกใจแล้วมาคดอยู่ไนใจว่าเงันรายนี้เราเกิบได้ มิได้ม ยู่!เฟ้นเป็นพยานแต่ลักคนหนึ่งเลย แต่อัศจรรย์ใจนักหนาที่ท่านเปาเล่งถูมาล่วง!ในการเรืองนี้ ราวกะว่ามิ นัยนัดาทีพย์คุจเทพยดา จึงได้เจาะจงเอาชื่ปีเราตัวเราฉะนี้ ซึ่งจะอำพรางไว้นั้นจะไม่ได้เลย ครั้นคดเฟ้น ดังนั้นแล้ว เฮียบขงกิวับว่าเกิบได้
เปาเล่งถูครั้นเฟ้นเฮียบขงวับดังนั้น จึงบังคับ1ได้เฮียบขงนำนักการไปเอาเงันกลางซึ่งเก๊บได้นั้นมา ได้แก่เปาเล่งถู ฟาเล่งถูจึงได้นักการไปดามคัวเชื่ยงฟงมาตรวจดูเงันกลาง เงันกลางนั้นส์ดำลืงก้มเนี้ขแปะ ด้าว้อขเบยถูกค้องตามจำนวนของเชื่ยงเจ่งซึ่งใส่ไว้ไนไถ้ ฟาเล่งถูจึงคัดสินใด้เชื่ยงเจ่งไปเสียคำนาดามบัญจึ

ลืต่าลืง ยังคนหลือชยู่ห้าใอยเบึ๋ขแปะแปงไห้เอยบชงโ!งหนึ่งเป็นคำรางวัลที่เกิบได้ เปาเล่งถูด้ดสินดังนั้นแส้1 เซยงเจ่งกิยอมให้-รางวัลแก่เอขบชงตามคำเปาเล่งถูด้ตสินทุกประการ แล้วIอยบขงโวับเชี่ยนจ่งกิคำนับลา เปาแน่ถูกส้บไปป้าน เซยงฟงจึงสรรเสริญคุณเปาเล้ง.ถู่ซึ่งนัก
เราตรวจดไปความและเหคุที่ขยงหาย กิเป้นความเลือนลอยจรง ๆ หามีหลักฐานทางทีจา-รณาไม่ แต่ครั้นเซี่ยงเจ่งพูดบ่นดังนั้นคามความเข้าใจของตนโง่และเซี่อคุณความตความปรีชาของIปาเล้งถูและไปวั๐4 ฟ้องหมายใจว่าจะชำระให้ได้
ฝ่ายฟาเล่งถูเมื่อได้ยนเซี่ยงเจ่งปนนินทาดังนั้น จึงเกิดมานะและร้อนใจ จึงได้ขวนชวายหาอุบาย และทางที่จะพจารณา กิอุบายที่ให้เที่ยวเรียกซี่ออย่างนี้กิมีได้มีแบบแผนในที่ใดหากท์านผู้นั้นคิดขนได้ด้วย สติปัญญาของท่านเอง จึงได้ความจางดังนี้กิควรจะเป็นทีสรรเสริญจริงวำมีสติปัญญาแทแล้ว
๏ ขเ
เรื่อง ฅ๐
มีความว่า ร้นหนึ่งเปาเล่งถูออกนง ณ ศาลาว่าราชการ เล่าเฮาเสมียนนำบ้ญชจำนวนค่านามาให้ เปาเล่งถูตรวจแล้ว ในขณะนั้นมีชายใบ้คนหนึ่งถือไม่เหลี่ยมจะเขามาหาเปาเล่งคู เปาเล่งคูจึงสั่งให้นักการ ออกไปถามชายใบ้ ชายใบ้พูดไม่ได ได้แด่เอามีอชื่ไร้ชี้เร้ทำท่าบอกดามกริยาอาการของใบ้ก็ไม่ได้ความไม่รู้ ไม่เข้าใจกัน นักการจึงกลับเข้าไปแจ้งความแก่เปาเล่งถูว่าคนใบ้จะเข้ามาว่ากระไรก็ไม่ได้ความข้ดเจน
ฟาเล่งถูได้ฟังแจ้งความแล้ว จึงใคร์ครวญพิจารณาเห็นว่าชายใบ้ผู้นี้คงจะมีความเดือดร้อนและธุระ สำคัญลักอย่างหนึ่งเป็นแน่แด่จนใจเป็นใบ้พูดไม่ออก จำจะคิดอุบายให้ได้ความก่อนจึงจะได้พิจารณาคัดสิน ให้ด่อไป คเแคิดเห็นดังนั้นแล้วเปาล่าถูจึงสั่งให้ตีชายใบ้ผู้นั้น ๒๐ ที ว่าโทษที่ถือไบ้เข้ามาจะทำร้ายเปาเล่งถู แล้วสั่งให้เอาโลหิตสุกรมาจารึกเป็นด้วคักษรไร้ที่แขนของชายใบ้นั้น แล้วเอาคาสวมคอชายใบ้นั้น ให้ผู้คุม คุมคัวชายใบ้นั้นเดินเที่ยวตระเวนรอบเมืองคัยฮงหู ก้ามีผู้ใดพูดจาว่ากล่าวถึงชายใบ้นั้นประการใด ให้จ้บด้ว ผู้นั้นมาให้เปาฟงถู
ครั้นผู้คุมพาเดินเที่ยวตระเวนไปถึงกลางตลาดแห่งหนึ่ง มีผู้เฒ่าคนหนึ่งแลเห็นนักการคุมคัวชายใบ้ นั้นไปตระเวน ผู้เฒ่านั้นถอนใจใหญ่แล้วพูดว่า เป็นใบ้แล้วมิหนำซ้ำมีโทษเป็นที่น่าสงสารยิ่งนั้กเหตุที่พูด ไม่ออกบอกไม่ได้นึ่แหละเขาย่อมว่า ถึงมีปากก็มีเสียเปล่า ๆ เหมือนเด่าเหมือนหอย
ฝ่ายนักการได้ยินผู้เฒ่าว่าดังนั้น จึงจับเอาคัวผู้เฒ่านั้นกับคุมคัวชายใบ้นั้นกลับมา แล้วส่งคัวผู้เฒ่า นั้นให้แก่เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามผู้เฒ่านั้นว่า ท่านผู้เฒ่านี๋ได้รู้เรื่องชายใบ้นี้แด่เดิมมาประการใดบ้างจงเล่า ให้ข้าพเจ้าฟัง
ฝ่ายผ้เฒ่าได้ฟังเปาเล่งถถามดังนั้น จึงเล่าเรื่องชายใบ้นั้นให้เปาเล่งถ ใจความว่าชายใบ้นี้ชื่อเจียะ
X * V	* V * V *	#	.	-	-.	ข 	X - -	 ฟุ ๐
อาจอเบนนัฮงชายเจยะชวนติงบานเรอนอยู่ตาบลถวนหน่า เดิมบิดามารดาของเจยะอาจอมเงินถังหมันตาลิง ครั้นบดามารดาหาบุญไม่แล้ว เจียะชวนก็ปกครองทรัพย์สมบัติไร้แด่ผู้เดียว เจียะข้วนหานับเจียะอาจึ๊อว่า เป็นน้องไม่ เจียะข้วนขับไล่เจียะอาจอไปเสียจากบ้านเรือน เจียะอาจึ๊อเป็นใบ้มาแด่กำเนิดจะไปฟ้องร้องเอา ทรัพย์มรดกก็ไม่ได้ เพราะเป็นใบ้เป็นที่จนใจอยู่ จึงมาหาท่านโดยหมายใจว่าท่านจะเป็นที่พึ่งได้ ท่านกลับสั่ง ให้ดีและให้เอาคาจำและพาเที่ยวเดินตระเวน เพราะฉะนั้นข้าพเจ้ามีจึตคิดสงสารยิ่งนัก จึงได้พูดว่าเป็นใบ้ แล้วมิหนำซ้ำเป็นโทษ หมายจะพึ่งท่านท่านกลับทำโทษอีกดังนี้ ข้าพเจ้าจึงอดพูดไม่ได้
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้นักการไปตามคัวเจียะข้วนมาถามว่าเจียะอาจึ๊อซึ่งเป็นใบนี้เป็นอะไรกัน กับเจ้าบ้างหรือไม่ เจียะข้วนจึงบอกเปาเล่งถูว่า เจียะอาจึ๊อเป็นใบ้เดิมอาศัยเลี้ยงสุกรอยู่ในโรงเตี้ยมของ ข้าพเจ้า หาได้เป็นพี่น้องและวงศ์ญาติของข้าพเจ้าไม่ เปาเล่งถูจึงพูดว่าเราอยากรู้เราจึงถามเจ้าเท่านั้น ไม่มี คดืสิ่งใดดอกเจ้าจงกลับไปบ้านเถิด เจียะข้วนก็คำนับลาเปาเล่งถูกลับไปบ้าน
ครั้นเจียะชวนไปแล้ว เปาเล่งถูจึงทำใบ้พูดบอกว่า เจียะข้วนมันไม่นับถือเจ้าว่าเป็นน้องแล้ว เจ้าจง กลับไปทุบดืมันอย่ามีความเกรงกลัวเลย เจียะอาจอก็คำนับลา เปาเล่งถูกลับไปบ้าน
อยู่มาร้นหนึ่งเจียะข้วนเดินออกไปนอกประตูเมืองข้างทิศตะวันดกพบเจียะอาจอใบ้ เจียะอาจื้อมี ความโกรธแค้นเจียะข้วนด้วยเรื่องมรดก เจียะอาจอก็ตรงเข้าทุบดืเจียะข้วน่ถูกศีรษะมีบาดแผลโลหิตไหล
เจียะข้วนจึงไปฟ้องหากล่าวโทษ11ยะอาเอผู้น้อง หาว่าน้ำเกั้นทุบดีเจียะข้วนผู้พี่มีบาดแผลให้เปาเล่งถูชำระ เปาเล่งถูจึงให้น้กการไปเอาตัวเจียะอาเอใบ้มาชำระ
เปาเล่งถูตัดสินว่า เติมเราถามเจ้า เจ้าไม่ร้บว่าเจียะอาจอเป็นพี่น้อง มาบัลนี้เจ้ามาฟ้องว่าเจียะอาจอ เป็นน้อง ก็ ถ้าเจียะอาจอ.เป็นน้องแล้ว เหตุใดเจ้าจึงไม่แบ่งทรัพย์มรดกของบิดาให้แก่เจียะอาเอผู้น้องดาม บิดาสงเต่า เจ้ามาปกครองหวงถันไว้เสียแต่ผู้เดียวดังนี้หาควรไม่ ในส่วนตัวเจียะอาเอใบทุบติเจ้าผู้พี่ให้เสีย ขนบธรรมเนียมต้องทำโทษให้ ว่าดังนี้นแล้วเปาเล่งถู,จึง1ให้:ทำโทษดีเจียะอาจอ ๒๐ ที แจ้วบังคับให้เจียะ ข้วนแปงมรดกให้เจียะอาจึ๋อครึ่งหนึ่ง
เจียะช้วนได้ฟังเปาเต่งถตัดสินและบังคับดังนั้น ก็ยอมตามคำตัดสินแบ่งทรัพย์สมบัติอ้นมีอย่ให้
-	๕ 4	4	 - ~	*1
เจยะอาจอคริงหนึ่งตามค่าติดสนของเปาเต่งดู
ความเรื่องนี้ควรขมอุบายและความคดของเปาเล่งถูทีแกจ้งดีคนใบและเอาคาจ้าเที่ยวประจาน ก็ เพราะจะหาเหตุจากผู้อื่น1!หไต้ความว่า คนใบ้จะมีกิจธระทุกข์ร้อนอย่างใดให้มีหลักฐาน แม่แกล้งติคนใบ้!ดย อุบายบ้างเล็กน้อยฑ็ไม่ควรจะติเตียน เพราะถ้าจะไม่ทำดังนี้นก็จะไม่ได้ความ และข้อที่ยุให้คนใบ้!ปดีคนดีนั้น จะติเตียนว่าให้ประทุษร้ายแก่ร่างกายมนุษย์ก็ไม่ได้ เพราะเจียะข้วนเป็นคนทุจริตคิดโกง เปาเล่งถูร้ความข้ด จากผู้เฒ่าเต่าบอกมีหลักฐานอยู่แล้ว หากเปาเล่งถูจะใคร่ให้ความขาวบริสทธเพื่อให้เจียะข้วนร้บด้วยตนเอง ก่อน จึงแกล้งอุบายให้เจียะอาเอใบ้!ปทุบดีพี่ชายจะได้มาร้องคงจะต้องกล่าวหาว่าน้องล่วงเกินพี่ เพราะ ธรรมเนียมจีนและกฎหมายมีว่ามิให้น้องก้ำเกั้นหยาบช้าต่อพี่ แม่ว่าเปาเล่งถูทำโทษเจียะอาเอใบ้เพียง ๒๐ ทีก็ไม่เป็นความเดือดร้อนอะไรน้กแก่เจียะอาเอใบ้ กลับเป็นที่พอใจเจียะอาเอใบ้!ปเสียอีก เราจึงชมว่าท่าน อุบายชอบไต้ความจริง
เรื่องท *1๐
มีความว่า เปาเล่งถูอยู่รักษ,าเมืองค้ยฮงหู มีชายผู้หนึ่งแซ่เล่าชื่อช้วน ตงบานเรือนอขู่ตำบล เส่ยเอี้ยงดอนนอกเมืองมาช้างทิศตะวันออก วันหนึ่งเล่าช้วนไปไถนา ครนอี้นเวลาไถนาแล้ว เล่าช้วนกปล่อย กระมือไปเที่ยวกินหญ้า ครั้นถึงเวลาไถเล่าช้วนจะจ้บกระบือมาจะไถนาต่อไป เล่าช้วนเห็นโลทิดไหลออก จากปากกระบือ เล่าช้วนจึงพิจารณาเห็นลินกระบือมีรอยบาตแผล ไม่แจงว่าผู้ใดกระทำร้ายแก่กระบือซึ่ง.เป็น สัตว์พาหนะ เล่าช้วนมีความแค้นใจยิ่งนก จึงทำเรื่องราวไปร้องต่อเปาเล่งถู กล่าวความตามที่กล่าวมาอ้นไม่มี หอ้กฐานพยานรูเห็นเป็นความเลื่อนลอยอยู่
เปาเล่งถูดูเรื่องราวที่กล่าวหาตลอดแล้ว คิดตรึกตรองหาอุบาย จะชำระเอาด้วผู้ซึ่งกระทำร้ายแก่ สัตว์อ้นมีคณให้จงได้ เปาเล่งถูจึงออกเงินให้แก่เล่าช้วน เป็นเงินห้าลิบตำลิงจีน แต่เล่าช์วนไม่ยอมรับ เปา เล่งถูเห็นเล่าซ้วนไม่รับเงินจึงพูดว่า เจาเป็นคนยากจนข้ดสน มีกระบืออยู่แต่กระบือเดียวเท่านั้น จะไดไถนา ทำกินเอี้ยงชีวิต มามีคนร้ายประทุษร้ายแก่กระบือของเจ้าให้เจ้าปวยการไถนา เงินนี้เราให้เจ้า จงเอาไป แล้วเอากระบือตํว่นั้นปาเสยเอาเนื้อและหนัง เขา กระดูกจำหน่าย ได้เงินแล้วเอารวมเขากิบเงินที่เราให้นี้ไป ชื่อกระบือใหม่มาไร้ใช์
เล่าช์วนครั้นได้พิงฟาเล่งถูชี้แจงดังนั้นแล้วกิรับเงินกลับไปบ้าน เปาเล่งถูเห็นเล่าชวน1ไปแล้ว จึง เขียนหนังสือประทับตรายี่ห้อเป็นช้อห้ามและสินบนใจความว่า โคกระบือซึ่งเป็นสัตว์พาหนะใช้สอยห้ามมีให้ ผู้!ตฆ่าและประทุษร้ายถึงสาห้สแก่ร่างกายมัน ค้าผู้ใดฝ่าฝันชีนฆ่าและประทุษร้ายแก่ร่างกายมันมีบาดแผล ถึงสาห้ส ให้จ้บด้วผู้นั้นมาส่งให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจะให้สินบนเป็นค่าจ้บแก่ผู้นั้นลิบห้าตำลิง
ฝ่ายเล่าช้วนครั้นกลับมาบ้าน จะลงมือฆ่ากระบือของตนเองกิมีความสงสารไฝอาจทำได้ จึงไปจ้าง ผู้มีชื่อซึ่งชำนาญฆ่าโคกระบือมาฆ่ากระบือด้วนั้นตายแล้วกิลอกหนังและเถือเนื้อออกขาย ในคืนวันที่เล้าช้วน รับเงินมาจากเปาเล่งถูนั้น เปาเล่งถูฝันเห็นว่านายพลตระเวนผู้หนึ่งอุ้มหญิงนั้งอยู่บนเบาะ มีอหนึ่งถือมีดอ้น มีคมเดินผ่านหน้ามา เปาเล่งถูตกใจตื่นขน แล้วใคร่ครวญคิดเห็นความฝันออกความเป็นอ้กษรถืรึยานาม ด้วปีอกกับด้วอี้น เปาเล่งถูเห็นชัดแน่แก่ใจว่า ผู้ซึ่งทำร้ายแก่กระบือของเล่าช้วนชื่อป้อกอี้น
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้าเล่าช้วนฆ่ากระบือที่เปาเล่งถูคิตกลอุบายให้เล่าช้วนฆ่านั้น	รู้ไปถึงป้อกอี้น
ป้อกอี้นได้เห็นหนังสอประกาคป็ดบนซองเปาเล่งถูห้ามมีให้ฆ่าสัตว์พาหนะ ป้อกอั๋นเป็นคนประกอบไปด้วย ความโลภและทั้งใจทุจริต คิดจะซ้ำเติมแก่เล่าช้วนให้ถึงอันตรายตองรับอาญาด้วยเพราะเหตุความอาฆาต จึงน่าผู้Iหฟบ้านไปเอาด้วเล่าช้วนมาส่งให้เปาเล่งถู หวังใจจะได้รับเงินสินบน
เปาเล่งถูจึงถามว่าเจ้านี้แช่ใดชื่อใดอยู่ตำบลใด ปิอกอั๋นคำนับเปาเล่งถูแล้วบอกว่าข้าพเจ้าแช่ป้อก ชื่ออั๋นดงบ้านเรือนอยู่ตำบลด้งหลิม ข้าพเจ้าเห็นหนังสือประกาคของท่านห้ามไม่ให้ฆ่าสัตว์พาหนะ บัดนี้ ข้าพเจ้าเห็นเล่าช้วนฆ่ากระบือสัตว์ซึ่งเป็นพาหนะ ข้าพเจ้าจึงได้จ้บด้วมาส่งให้แก่ท่าน
เปาฟงถูได้พิงดังนั้น กิกระทำเป็นมีความยินดีด้วยได้สมด้งความฝัน แล้วเปาเล่งถูจึงถามเล่าช้วน ว่า ปิอกอั๋นคนนี้กับด้วเจ้ามีช้อสาเหตุอริวิวาทบาตหมางอย่างใดแก่ด้วเจ้าและบุตรภรรยาของเจ้าบ้างหรือไฝ แต่ก่อนมา
๒๙๓
เล่าข้วน,ได้,ฟังเปาแเงถูถานคงนั้น ก็มีสดีระลกขนมาได้ว่ามีสาเหคุเป็นปากเสียงต่อกันด้วยเรื่องผัก เใยงฟืน เมื่อ ณ วันเตอนเก้าฃึ่นสีบสามคา ครั้นเล่าข้ในคัดขนใด้ต้งนั้น!งเล่าความให้เปาเล่งถูฟ้งทุกป,3ะการ เปาเล่งถูได้ฟังเล่า#วนบ๐กออกฅวามด้งนั้,น จึงถามป้อกอนว่าด้วเจาใดมีเกเหตุแก่เล่าชวนมาแค่ เดม จึงได้มีใจยาฆาตเล่าข้วนแคาต้ดสั่นกระบอของเล่าวัวนเสย จวังหรอไม่จง1ให้การโปแต่ตามจริง เรารู้อยู่ หมดแลว
ฝ่ายปอกอั๋นได้ฟังเปาเล่าคูถามดังนั้น ก็ให้การปฏิเสธไม่วับ เปาเล่งถูจึงว่าถ้าเจ้าไม่วับโดยดีจำเรา จะต้องให้ผูกท่านถาม ว่าแล้วกสั่งให้นักการผูกปอกอั๋นเข้าจะดี ปอกอั๋นก็วับเป็นส้ดย์ว่าได้ดัดลนกระบอของ เล่าชวนจวัง
เปาเล่งถูจงต้ดสนลงโทษปอกอั๋นให้คุมเอาโซ่ล่ามสั่นกุญแจกับขอคาสวมคอปอกอั๋น คุมต้วไป ตระเวนในเมืองและนอกเมืองแล้วข้งไว้ 1 เดือน จึงให้พนโทษปล่อยต้วไป
คดีเรื่องนี้ก็ได้โดยอบายที่สั่งให้เล่าข้วนฆ่ากระบอแล้วออกหมายประกาดห้ามบนจับติดหลังไป เล่าข้วนก็ไม่ท้นเหมายประกาด และทั้งก็อใจว่าเปาเล่งถูสั่งให้ฆ่า โดยน้ำใจดัวเองก็จะไม่ฆ่ากระบอของตน เพราะมีความเมตตาลงสารที่เคยไต้อากัยใช้สอยมาช้านาน ปอกอั๋นเป็นคนฑุจวัตคดแด่จะหาความพนาดแก่ เพื่อนมนุษย์ และทั้งความโลภด้วย ทั้งมีข้อสาเหชุด้วยจึงได้สอดส่องมองหาเหคุแก่เล่าข้วน ส่วนที่เปาเล่งถู ฝันไปนั้นเป็นพยานของเปาเล่งถูที่จะให้เชื่อและลงเนื่อเหันประกอบเข้ากับข้อสาเหคุที่ปิอกอั๋นกับเล่าข้วห วิวาทเป็นปากเสียงกันด้วย จะอย่างไรก็ดีความเรื่องนี้ก็ได้ชื่อว่าไม่มีเรื่อนเลย ฟาเล่งถูมาดีดอบายเอาความ จริงได้ ต้องควรเราเอาเป็นแบบอย่างในทางวิธีพิจารณาได้อย่างหนึ่ง
เรื่องทิ 61๒
มความว่า ยังมีชายเศรษเผู้,หนึ่งแช่ป่ซื่อหยินเกตั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลนาเฮยงแขวงเมืองด้ยฮงหู อยู่มารันหนึ่งป่หยินเกขึ้นม้าไปเก็บภาษีโรงเตี้ยม ครั้นไปถึงโรงเตี้ยมป่หยินเกจึงให้เฮงฮกคนใช้เอาม้ากลับมา ม้าน ครั้นไปได้กึ่งทางเฮงอกเหนทำเลหญ้าอ่ อนงาม เฮงฮกจึงลงจากม้าหยุดนึ่งข้างทางปล่อยไห้ม้าก็นหญ้า ในขณะนั้นยังมีชายผู้หนึ่ง แช่ฮ่องขึ้อหองขี่ม้ามาจากตาบลน้ำเฮียงมาทางนั้น จึงลงจากม้าปล่อย ให้ม้าก็นหญ้า แด่ม้าของซ่องหองเป็นม้าผอมแก่ไม่งาม ฮ่องหองจึงเดินเข้ามาใกล้เฮงฮกแล้วถามเฮงฮก ว่าท่านนี้จะไปตำบลได เฮงฮกจึงบอกว่าข้าพเจ้าไปส่งนายของข้าพเจ้าเที่ยวเก็บภาษี[รงเตี้ยม ส่งท่านแล้ว ข้าพเจ้าก็พาม้ากลับมาม้าน ฮ่องหองนั่งสนทนากับเฮงฮกอยู่ล้กครึ่งชั่วโมง ฮ่องหองเห็นม้าของเฮงฮก มีลักษณะสูงใหญิงามมีราคามาก ฮ่องหองคิดจะใคร่ได้ จึงคิดหาอุบายลวงจะเอาม้าของเฮงฮกทำเป็นถาม เฮงธกว่า ม้าของท่านขี่เรียบและเแทำรวดเร็วดีจริงหรือ
เอง๏กได้ฟังซ่องหองถามดังนั้นจึงตอบว่า ท่านชำนาญในการม้าหรือ ฮ่องหองว่าข้าพเจ้าเคยไปด้า ม้ามากแล้ว ข้าพเจ้าจะขอลองลูว่าม้านี้จะมีเแทำและกำลังลักเพียงใด
เฮงฮกได้ฟังฮ่องหองว่าดังนั้น เฮงฮกก็พาซื่อยอมอนุญาตให้ฮ่องหองขี่ ฮ่องหองขึ้นม้าของเฮ.งฮก ขี่ข้บไปจนลับตา เฮงฮกนึกระแวงสงสัยขึ้นมา ก็จับเอาม้าผอมพิการของอ่องหองที่ทิ้งไร้ให้นั้นขึ้นขี่ขบไล่ตาม่ ไปก็หาทันไม่ เฮงฮกก็เป็นที่จนใจจึงกลับมายังโรงเตี้ยมแจ้งความให้ป่หยินเกผู้นายฟังทุกประการ
ป่หยินเกได้ฟังดังนั้นก็มีความโกรธ จึงเฆี่ยนตีด่าว่าเฮงฮกว่าเป็นคนโง่เขลาไม่รู้เท่าทันนักเลงเลย เฮงฮกจึงทำเรื่องราวไปฟ้องต่อเปาเล่งถู โดยใจความตามซึ่งได้กล่าวมาแล้วนั้น
เปาเล่งถูครั้นได้แจ้งความตามเรื่องราวของเฮงฮกดังนั้น จึงถามว่าแช่และซื่อตำบลม้านของผู้ซึ่ง เอาม้าของเจ้าไปนั้นเป็นประการใด เจ้ารู้จักหรือไม่ เฮงฮกแจ้งความว่าไม่รู้จักแช่และซื่อและตำบลม้าน เปา เล่งถูจึงว่าเมื่อไม่รู้จักแช่และซื่อตำบลม้านฉะนี้ ท่านจะให้เราชำระสะสางอย่างไร เราจะไปเที่ยวดมมีอเอา ใครมาชำระเล่า
เฮงอกได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้วก็ร้องไห้บ่นว่าชื่อเสียงท่านโด่งด้งปรากฏในแผ่นดินว่า เป็นที่ด้บ ทุกข้ร้อนของราษฎรทั้งหลาย ข้าพเจ้าเป็นผู้โง่เขลาอย่างตำที่สุด ถูกความล่อลวงได้รับความเดือดร้อน ตั้งใจ จะมาขออำนาจและสดิปัญญาของท่านเป็นที่ที่ง ท่านกลับมาพูดดังนี้ข้าพเจ้าคนโง่จะมิถึงความอับจนเสียหรือ ทำไฉนข้าพเจ้าจะได้ม้าให้นายท่านเล่า
เปาเล่งถูได้ฟังเองอกบ่นตะบอยพีมพำร่ำไรอยู่ดังนั้นก็นึ่กตรืกตรองอยู่เป็นครู่ใหญ่ แล้วจึงตั้งเองอก ว่าเจ้าจงกลับไปม้านเจ้าเสียก่อน อีกสามรันจึงให้เจ้ามาหาเรา เราจะคิดหาอุบายเอาด้วผู้ล่อล่วงเอาม้าของ เจ้ามาชำระให้เจ้าจงได้ เจ้าอย่าวตกทุกข์ร้อนไปเลย
เองอกได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้นก็มีความยินดียิ่งนัก จึงคำนับลาเปาเล่งถูกลับมาม้าน ครั้นเองอก กลับไปแล้ว ฟาเล่งถูจึงตั้งนักการให้ข้งม้าซึ่งจะไชไปราชการนั้นไร้ในโรงมิให้ทอดหญ้าสามรัน กว่าจะถึง กำหนตนคแก่เองอก
ครั้นครบสามรัน เองอกจึงมาหาเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงตั้งให้นักการเอาม้าชงข้งไวสามวนมิได้กน
๒๕๕
หญ้านั้นมาให้เฮงฮก,ขี่ แล้วเปาเล่งถูตั้งเองอโVว่าเจ้าจงเอาม้านี้ขี่ไป1ให้ถึงตำบล1ใดที่สุดสิ้นหนทาง จนไม่มีทาง เดินต่อไปจึงปล่อยม้านั้นเสียในที่นั้น คงจะมีอ้ายผู้ร้ายออกมาต้อนจับม้านั้นเป็นแน่ เจ้าจงขี่ล่วงหน้าไปก่อน แล้วเราจะให้นักการตามเจ้าไปด่อทีหลัง
เฮงฮกรับคำตั้งเปาเล่งถูแล้ว ก็ขี่นขี่ขับม้าไประยะทางประมาณสี่สิบลี้ ลี้หนึ่งคือสุดเสียงกู่เรียกว่า ลี้หนึ่ง ครั้นถึงตำบลอ่องนีถอนเป็นทำเลหญ้างาม เฮงฮกก็ขี่ม้านั้นเลยไปจนสิ้นสุดทางหนทางไม่มีทางต่อไป เองอกกลงจากหลังม้า จึงปล่อยม้านั้นไว้ตามคำตั้งของฟาเล่งถู
ฝ่ายเปาเล่งถูครั้นเห็นเฮงฮกขึ้นขี่ม้าไปแล้ว จึงตั้งเคียเหลงให้ติดตามเฮงฮกไปให้พบกับเฮงฮกจะ ได้จับตัวผู้ร้าย เตียเหลงก็รีบตามเฮงฮกไปดามคำเปาเล่งถูทุกประการ
ฝ่ายเฮงฮกปล่อยม้าแล้ว ม้านั้นก็เตินกลับมาถึงตำบลฮ่องนีถอน ม้านั้นอดหญ้ามาสามวันแล้ว ครั้น เห็นหญ้างามม้านั้นก็เดินแวะเข้าไปกินหญ้า ฝ่ายเฮงฮกกับเสียเหลงเดินมาพบกันเข้าที่ตำบลฮ่องนีถอน เดีย เหลงจึงถามเฮงฮกว่าท่านเปาเล่งถูนายเราบอกอุบายให้ข้าพเจ้ามาช่วยท่านจับตัวผู้ร้าย และม้านั้นท่าน ปล่อยแล้วหรือ เฮงฮกบอกว่าข้าพเจ้าปล่อยแล้ว บัดนี้ไม่ทราบว่าม้านั้นจะกลับไปถึงแห่งหนตำบลใด เตีย เหลงว่าม้านี้อดหญ้ามาสามวันแล้ว เห็นหญ้าตำบลใดงามคงจะแวะเข้ากินหญ้า เราต้องดามรอยเท้าไป ถ้า พบแล้วเราแอบซุ่มอยู่คงจะได้เห็นตัวอ้ายผู้ร้าย ครั้นปรึกษากันดังนั้นแล้วจึงเข้าไปในตำบลฮ่องนีถอนเห็นมี โรงอยู่โรงหนึ่ง ฝาโรงกระทำด้วยอิฐก่อหลังคามุงด้วยแฝก เตียเหลงและเฮงฮกจึงเข้าไปถามผู้เจ้าของโรงว่า ท่านได้เห็นม้าของข้าพเจ้าพลัดมาทางนี้บ้างหรือไม่
ฮ่องหองซึ่งอยู่ในโรงนั้น ครั้นได้ฟังคนมาถามดังนั้นจึงบอกว่าข้าพเจ้าหาเห็นไม่ เคย(หลงกับเองอก ครั้นถามดังนั้นแล้วก็รืบเดินเข้าไปทางหมู่บ้านตำบลนั้น พบรอยเท้าม้ากับรอยเท้าคน เตียเหลงกับเองอก ก็ตามรอยเท้าม้านั้นไป
ฝ่ายอ่องหองจูงม้าซึ่งลวงเอาของเฮงฮกได้มาแล้วนั้นไปเลี้ยงให้กินหญ้าอยู่ในทุบเขา วันนั้นแลเห็น ม้าของฟาเล่งถูซึ่งให้เฮงฮกมาปล่อยเป็นม้าอุปการ ฮ่องหองไม่รู่ในกลอุบายเห็นม้าพลัดมาก็จับเอาไปผูกไว้ ให้กินหญ้าในทุบเขา พอแลเห็นเตียเหลงกับเฮงฮกมาถามถึงม้า อ่องหองก็รืบใบ้ในทุบเขาเพื่อจะยกย้ายจูง ม้าไปช่อนไว้เสียแห่งอนต่อไป
ฝ่ายเตียเหลงกับเฮงฮกตามรอยเท้าม้าเข้าไปถึงทุบเขา เฮงฮกแลเห็นม้าทั้งสองม้ากินหญ้าอยู่ใน ทุบเขาก็จำได้ เฮงฮกจึงเข้าไปจับม้าทั้งสองม้าจูงออกมาพบอ่องหอง ฮ่องหองจะเข้าไปแย่งเอาม้า เสียเหลง นั้งชุ่มอยู่ในชุ่มไม้ครั้นเห็นอ่องหองจะเข้าแย่งม้า เสียเหลงก็วิ่งออกไปชกต่อยเอาฮ่องหองจนล้มลง เองอก ก็ละม้าเสียเข้าช่วยเสียเหลงจับตัวอ่องหองได้ เสียเหลงก็คุมตัวฮ่องหองมาส่งให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามว่า เหคุใดจึงประพฤติเป็นผู้ทุจริตเที่ยวล่อลวงเอาม้าของเขา อ่องหองได้ฟังฟาเล่งดูถามดังนั้นก็กัมหน้านึ่งอยู่ มิได้แก้ตัวโต้ดอบประการใด เปาเล่งถูจึงให้นักการดีอ่องหองเสีย ๗๐ ที แล้วเอาม้าคนให้แก่เองอกผู้โจทก็ไป แล้วตั้งให้เอาเครื่องจำจำอ่องหองให้ผู้คุมคุมตัวตระเวนในเมืองนอกเมืองมีให้คนชาวเมืองดูเยี่ยงต่อไป
9 II 9
เรื่องที่ ฅฅ
มีความว่า มีชายผู้หนึ่งแช่เล่าชื่อจ้ง ตั้งม้านเรือนอยู่ในเมืองเอื้ยงจิ๋วอยู่ข้างประตูเมืองทิศตะวันออก เล่าจ้งเป็นนักเรียนรู้หนังสือลึกขึ้ง แด่ข้ดสนยากจนยังไม่มีภรรยา ตั้งใจสอบไล่หนังสือจะเอาชื่อเสียงให้ปรากฏ ไว้ในแผ่นดิน ในปีศกที่สามของพระเจ้าข้องยินอ่องเตในปีนั้นกาหนดประชุมสอบไล่หนังสือ เล่าจ้งจ้ดหา เสบียงเดินทางพรือมแล้ว ก็ออกจากเมืองเสี่ยงจิ๋วจะเข้าไปเมืองด้งเกีย เพื่อจะได้สอบไล่หนังสือ เล่าจ้งเดินทาง รอนแรมมาหลายว้นถึงเมืองด้งเกีย แด่หาท้นเวลาสอบไล่ไม่ เล่าจ้งถอนใจใหญ่แล้วออกอุทานว่า เวลา วาสนาของเรายังจะไม่ได้ดี จึงบันดาลให้เรามาไม่ท้นเวลาสอบไล่ ครั้นบ่นดังนั้นแล้วเล่าจ้งจึงเข้าไปอาศัย หลวงจีนวัดเพ็กง่วนยี่เล่าอ่วนหนังสือทุกเวลามิได้ขาด
ครั้นอยู่มาเป็นเวลาเดือนสามตรุษจีนแล้วขึ้นปีใหม่ ที่วัดและศาลเจ้าในเมืองนอกเมืองมีการทิ้ง กระจาด ทำบุญในการปีดามดะเกียงช้ฆไฟ ราษฎรมาประชุมนม้สการพระและไหว้เจ้าเป็นที่สนุกสนานยิ่งนัก วัดนี้ห่างเมืองด้งเกียระยะทางสักสิบลี้มืบีงอยู่บึงหนึ่ง ชื่อบึงแพ็กอิวตั้า บึงนั้นใหญ่กว้างน้ำลึกประมาณ ร้อยวา น้ำใสสะฮาลกุ้งปลาในบึงนั้นบริบูรณ์เป็นบึงแด่โบราณนับกว่าพันปีมาแล้ว มีปลาใหญ่หนึ่งปลาชื่อ ปลากิมลี้ฮี้อ ปลากิมลี้อื้ออยู่ในบึงนั้นมาได้พันปีเศษแล้ว ปลากิมลี้อื้อนั้นกินไออากาศธาตุเป็นปีศาจมีฤทธ เดชมากกลับกลายเป็นมนุษย์ก็ได้ ในวันนั้นปลากิมลี้อื้อคายเพชรออกจากปาก แล้วกลับกลายเพศเป็น มนุษย์นารีรุ่นสาวประมาณอายุสัก ๑๖ ปี มีลักษณะอ้นงามยิ่งนักจะหาหญิงในเวลานั้นเทียบท้ดมิได้ นาง นิมิตเดินถือโคมดามราษฎรชายหญิงเข้าไปดูการนักขัดฤกษในเมืองด้งเกีย พวกผู้ชายชาวเมืองด้งเกียแล เห็นรูปและลักษณะมารยาทของนางปลากิมลี้อื้อนั้นให้มีจิดพิศวาสไม่เว้นคน
ฝ่ายนางกลายกิมลี้อื้อเที่ยวดูการจนเวลาดึกสามยามจวนจะรุ่งอยู่แล้ว ครั้นจะกลับไปยังบึงที่สำนัก แห่งดนก็จะไม่ท้น จึงแวะเข้าไปในสวนของกิมใจเสี่ยงขุนนางผู้ใหญ่เพื่อแอบซุ่มช่อนตัวอยู่เห็นมีสระน้ำสระ หนึ่งใหญ่กว้างก็ลงอยู่ในสระนั้น และเอาเพชรอมเข้าไปในปาก ร่างกายของนางก็กลายกลับเป็นม้จฉาชาติ ไปดามเดิม
ฝ่ายกิมใจเสี่ยง1ขุนนางผู้ใหญ่ มีบุตรหญิงคนหนึ่งมีลักษณะงามยิ่งนักชื่อนางกิมจ้วน อยู่มาวันหนึ่ง นางกิมจีวนกับหญิงสาวใช้ชวนกนเข้าไปชมสวนเที่ยวเดินเก็บดอกไม้เล่น นางแลเห็นดอกโบตั้นกิ่งหนึ่งย้อย ลงมาข้างทิศตะวันออกมีสีแดงและขาวสลับกัน แลเห็นเป็นที่สะอาดตาน่าชมยิ่งนัก นางกิมจ้วนอยากจะใคร่ ได้ชมเล่น จึงให้หญิงสาวใช้เก็บมาชมเล่น แล้วก็เดินไปนั้งยังศาลาริมสระน้ำและเสพสุรากินอาหาร
ขณะนั้น ปลากิมลี้อื้อผดลอยขึ้นมาชูหนวดว่ายไปมาอยู่กลางสระ นางกิมจ้วนรินสุราออกจากป้าน ยังไม่ท้นจะกิน พอแลเห็นปลากิมลี้อื้อว่ายอยู่กลางสระ นางกิมจ้วนพิจารณาดูปลานั้นเห็นเกล็ดเหลือง เหมือนสืทองดำ นางดูปลาจนเพลินไป ครั้นได้สติเหลียวมาดูกัวยสุราจะหยิบขึ้นดื่มกิน หาเห็นสุราที่รินไว้ใน ด้วยไม่ นางกิมจีวนเห็นเป็นการประหลาดอัศจรรย์มากดังนั้นก็หัวเราะ ครั้นกินอาหารแล้วนางกิมจ้วนกับ สาวใช้ก็พากันกลับเข้ไม้าน
ฝ่ายปลากิมลี้อื้อปีศาจสิง เห็นนางกิมจีวนพอใจรักชมดอกโบตั้น ปลานั้นก็พ่นน้ำด้วยเวทมนต์ของ ปีศาจม้นดาลให้ไม้โบตั้นนั้นผสิดอกออกใบดกสล้างบานรื่นสง่างามยิ่งขึ้นกว่าแต่ก่อน นางกิมจวนก็ออกมา
๒๔๗
ชมดอกโบตั้นเฝนไม่เว้นวัน
ฝ่ายเล่าจงนักเรียน ซึ่งเข้าไป*ทด้ยอยู่ในวัดเพิกง่วนยี่มีความข้ดสนด้วยเงินจะใช้ขึ้อทินก็หมดลง ทุกวัน เล่าจึง:จงแต่งโคลงแปดบทเข้ขนลงในกระดาษอ้นงามดืแล้ว เล่าจ้งก็เข้าไปในเมืองเอาคำโคลงนั้นให้ ทิมใจเสี่ยงขุนนางผู้ใหญ่ ทิมใจเสี่ยงตูคำโคลงแปดบท เห็นล้อยคำไพเราะกับพิจารณาดูอ้กษรฝีมือเขียนก็ เรียบร้อยงามดียิ่งนัก ทิมใจเสี่ยงจึงถามเล่าจังว่า วันประชุมลอบไล่หนังสือท่านได้เข้าสอบไล่กับเขาหรือเปล่า เล่าจังคำนับแล้วจึงแจ้งความว่ามาไม่ท้นเวลาที่สอบไล่ ครั้นข้าพเจ้าจะกลับบานเล่า ระยะทางก็ไกล หลายพันสี่ข้าพเจ้าจึงเข้าอาศัยอยู่ที่วัดหัดอ่านหนังสือจะคอยลอบไล่ครั้งหลัง ทิมใจเสี่ยงจึงเก็บเอาคำโคลง นั้นไว้ แล้วพิจารณาดูลักษณะเล่าจังมีสืรีราคีจะได้เป็นขุนนาง ทิมใจเสี่ยงจึงถามชื่อแสะแซ่ตำบลบ้าน เล่าจัง ก็แจ้งความตามความจริงให้ทิมใจเสี่ยงฟังทุกประการ ทิมใจเสี่ยงว่าแก่เล่าจังว่า ท่านไม่ต้องอยู่วัด จงอยู่กับ เราเถิดเราจะให้ท่านสอนหนังสือบุตรของเราด้วย ทิมใจเสี่ยงว่าดังนั้นแล้ว จึงให้คนใช้ไปกังวัดเพิกง่วนยี่เก็บ สิ่งของเครื่องนุ่งห่มมาให้เล่าจัง แล้วจัดห้องเก่งหอเย็นในสวนให้เล่าจังอยู่สอนหนังสือบุตร ทิมใจเสี่ยงเห็น เล่าจังรู้หนังสือลึกขึ้ง ทิมใจเสี่ยงมีจิตคิดเมตตาวักใคร่เล่าจังยิ่งนัก
อยู่มาวันหนึ่งเล่าจังเดินเที่ยวชมสวนดอกไบ้ แลเห็นนางทิมจิวนบุตรของทิมใจเสี่ยงกับหญิงสาวใช้ สองสามคนตามหลังนางทิมจิวนเที่ยวเก็บดอกไบ้ เล่าจังพิจารณาเห็นรูปร่างนางทิมจิวนมืลักษณะงามยิ่งนัก เล่าจังใคร่ครวญคิดอยู่ในใจว่า ล้าเราสอบไล่หนังสือได้ชั้นจอหงวนจึนสือกีอหยินแล้ว หญิงคนนี้คงจะได้แก่ เรา:เป็นแน่ เมื่อคิดเช่นนั้นแล้ว ก็กลับเข้าไปย้งดีกที่พัก แต่ดานั้นคอยจ้บดูนางทิมจิวนอยู่ไม่วาง แล้วกล่าว คำโคลงเป็นความเล้าโลมในการลังวาทสี่บทไพเราะยิ่งนัก
ฝ่ายปลาทิมลี้ฮื้อซึ่งอยู่ในสระได้ฟังคาโคลงของเล่าจังไพเราะจับใจ (ปลาทิมลี้ฮื้อนั้นแปลเป็นภาษา ไทยก็คือปลาเงินปลาทอง) ครั้นเวลาดึกสจัดปลาทิมลี๋ฮอจึงแปลงกายเป็นนางทิมจิวน ซึ่งเป็นบุตรของทิมใจ เสี่ยงขึ้นมาจากสระน้ำเตินเข้าไปหาเล่าจัง ครั้แถึงประตูห้องนางปีศาจจึงตบประตูเรียกเล่าจังให้เปิดประตูวับ ฝ่ายเล่าจังนั้งดูหนังสืออยู่ยังไม่ท้นจะหลับ ได้ยินเสียงสดรีร้องเรียกจึงเปิดประตูออกไป เห็นปีศาจ ซึ่งแปลงตัวเป็นนางทิมจิวนมาหาก็ตกใจ
ฝ่ายนางปีศาจแปลงจึงพูดว่า ท่านอย่ามีความตกใจเลย ข้าพเจ้านี้คือนางทิม.จิวนบุตรของท่าน ขุนนางผู้ใหญ่ ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านเป็นนักเรียนรู้หนังสือลึกขึ้ง กับได้ฟังท่านกล่าวคำโคลงก็ไพเราะเรียบร้อย ข้าพเจ้ามีจิตวักท่านยิ่งนัก ข้าพเจ้ามาหาท่านเวลานี้ก็หวังใจจะฝากผีฝากไข้แก่ท่าน แต่ไม่แจ้งว่าใจของท่าน จะมืจิดคิดเออเหื๋เอแก่1ข้าพเจ้าบ้างหรือไม่
เล่าจังได้ฟังนางปีศาจพูดจาเป็นที่น่าวักดังนั้น ก็ให้มืจิดกระลันปฏิพัทธ์พิศวาสด้วยความเสน่หา ด้วยเป็นธรรมดาของบุรุษ ล้านารีที่งามทั้งรูปและจริตและซามีวาจาอ้นสุนทรอ่อนหวาน และแสดงกริยา นอบน้อมยอมใจเข้าใกล้ชดยวนยีฉะนี้แล้ว บรรดาบุรุษทั้งหลายใดที่ยังมิได้บรรลุแก่พระอนาคา ละลัญโยชน์ ธรรมเบื่องตาห้าประการ มีกามราคะเป็นต้นได้ ก็ย่อมจะเทิดความกำหนัดในนันทิราคะตำฤษณา ไม่สามารถ จะระจับใจให้ปราศจากกามวิตกได้ เพราะฉะนั้นเมื่อภิกชุและบรรพชิดรูปใดเข้าใกล้มาตุคามและมีที่บ้งมงจน ลับกายแล้ว ภิกษุและบรรพชิต ก็ไม่สามารถจะลังวรณ์ระวังศีลวัดได้ ยกไว้แต่สตรีจะไม่ปลงใจเท่านั้น ล้าใน ข้อความอ้นนี้ท่านผู้ใดยังสงสัยติดใจอยู่ว่ามีผู้ที่ละเว้นได้ ก็จงตรวจดูผู้ซึ่งโทษประหารชิวิตเพราะที่ท้าผิดด้วย เมถุนธรรมเถิด คือว้อย่แล้วว่าตนทำลงไปแล้ว มิผ้ร้ดนต้องจาเป็นจะถึงแก่ความตายด้วยอาญาแผ่นดิน หรือ๒๕๘
อำนาจของผู้เจ้าของหญิงตั้น่ แต่ไม่มปัญญาสาม่ารถจะหยุดยั้งชั่งใจได้ดจเล่าด้งเมื่อเข้าใจว่า นางปีศาจนั้น คิอยุดรของทิมใจเสี่ยงขุนนางผู้ใหญ่แล้ว ใช่จะไม่กลัวอำนาจทิมใจเสี่ยงเมื่อไรกกลัวเป็นที่สุด แด่หากราคะ ความกำหน์ดกำเริบร้อนด้วยเพลิงกิเลสกลุ้มดวงปัญญาแล้ว จึงได้ลุอำนาจแก่ความร้ก ร่วมสมัครลังวาสด้วย ปีศาจอสุรกาย เพราะดวงจิตนั้นมั่นหมายว่านางทิมจ,วนเป็นบุตรทิมใจเสี่ยงที่ตนได้เห็นแล้วทุกวัน ๆ
ครั้นร่วมร้กรู้รสในการประเวณีต่อกนแล้ว นางปีศาจจึงพูดว่า เวลานี้จวนสว่างอยู่แล้ว ข้าพเด้าจะ ขอลาท่านกลับไป เพื่อจะมิให้ผู้คนในบานล่วงรู้ ต่อเวลากลางคนสมควรแล้วข้าพเด้าจึงจะลอบมาหาท่าน ครั้นสั่งเสยกันเสร็จสรรพแล้วนางปีศาจก็ลาเล่าด้งกลับมาลงในสระกลายเป็นปลาไปตามเดิม ครั้นเวลาหลัง ปลานั้นก็ขึ้นจากสระกลับกลายเพศเป็นนางทิมด้วน ร่ายพระเวทมันดาลเป็นโภชนาหารกันโอชารสมาให้ เล่าด้งทิน แต่ทำเช่นนี้มาช้านานหลายราตรี อยู่มาวันหนึ่งนางปีศาจจึงพูดแก่เล่าด้งว่า ท่านกับข้าพเจ้ารักใคร่ ได้เสียร่วมทุกข์สุขกันมาช้านานแล้ว ข้าพเด้าเห็นว่าก้าสาวใช้ของข้าพเด้าล่วงรู้แล้ว คงจะนำความไปแจ้งแก่ บคาข้าพเจ้า ถาปีดามารดาของข้าพเจ้ารู้ความแล้ว ก็คงจะทำโทษข้าพเจ้าและต้วท่านก็จะได้ความเดือดร้อน ด้วยเหมือนกัน ข้าพเจ้าจึงเห็นว่าถ้าจะอยู่ไปอย่างนี้ในที่นี้ เราจะออกหนำอยู่ทินด้วยกันให้ปรากฏว่าเป็น ภรรยาสามืก็ไม่ได้ ถาท่านพาข้าพเจ้าหนีไปอยู่เสียกังบานท่าน ออกหนำทำทินหาเลี้ยงกันเห็นจะดืกว่า ถ้า ข์นอยู่ไปก็คงจะได้ความอายและความเดือดร้อนเป็นแน่ เล่าด้งจึงพูดว่าถ้าเราจะพากันหนีไปจากที่นี่แล้ว ทิมใจเสี่ยงปีดาท่านเป็นขุนนางผู้ใหญ่มีอำนาจมาก ก็จะมีทองตราวางทุกหัวเมืองด้บตัวข้าพเจ้ามาทำโทษ ท่านจะคิดแก้ใขอย่างไร จึงจะพ้นอำนาจและอาญาบิดาของท่าน นางปีศาจแปลงตอบว่า ข้อนี้ท่านอย่ามี ความวิตกเลย ข้าพเจ้าจะวับผิดชอบทั้งสิ้น ด้วยท่านมีได้สู้ขอตัวท่านมีความผิดก็จริงเพราะเป็นละเมิด แต่ถ้า บิดาของข้าพเจ้าจะคุยเขี่ยขึ้นให้ความระบือเล่าลือไปทั้งแผ่นดินว่าบุตรตามผู้ชายไป บิดาข้าพเจ้าก็จะได้วับ ความกับอายแก่มหาชน ข้าพเจ้าเห็นว่าบิดาข้าพเจ้าจะไม่กล้ารี้อความให้ฟังซ่านไปเป็นแน่ ข้าพเจ้าเห็น ความดังนี้จึงไคคดชวนท่านหนี
เล่าด้งได้ฟังนางปีศาจแปลงพูดชี้แจงดังนั้น ก็พลอยเห็นชอบด้วย ครั้นอยู่มาได้ประมาณ ๑๔ วัน ๑๕ วัน เวลากลางคนดืกสวัด นางปีศาจก็ร่ายพระมนตร์เนรมิตเป็นเรินทองสิ่งของต่าง ๆ ใส่ตระกร้าหิ้วมาหา เล่าด้ง เล่าด้งกับนางปีศาจแปลงก็ออกจากสวนตอกไม้ของทิมใจเสี่ยงริบหนีไปลงเชอจ้าง เรือด้างก็ส่งไปกัง เมืองเอยงจิ*ว
ฝ่ายทิมใจเสี่ยงครั้นแจ้งความว่าเล่าด้งหนีไป ทิมใจเสี่ยงก็มิได้พูดจาว่ากล่าวประการใด ตั้งแต่ ปีศาจปลาจำแลงพาเล่าด้งหนีไปแล้ว ต้นไม้โบตั้นที่นางทิมด้วนเคยมาเก็บชมเล่นนั้น ก็เหงาร่วงโรยเที่ยว แห้งไป
ฝ่ายนางทิมด้วนให้คิดเสียใจด้วยมีความเสียดายตันโบตั้นยิ่งน์กไม่เป็นกันที่จะทินจะนอน และจะ เล่นให้ละเมอเพ้อผินเห็นแต่ด้นโบตน จนถงแก่ความลัมไข้เจ็บซูบผอมเพราะดรอมใจ
ฝ่ายทิมใจเสี่ยงผู้บิดาให้หาหมอมาตรวจดูอาการไข้และไต่ถามนางทิมด้วน นางทิมด้วนก็บอกเล่า ตามความจริงว่า ดอกโบตั้นของข้าพเจ้าเคยเก็บมาชมเชยเล่นทุกวันทุกเวลา มัตนี้ด้นโบตั้นนั้นเที่ยวแห้งไป เสีย ข้าพเจ้าคิดเสียดายจึงได้ตรอมใจไม่เป็นกันทินและนอนจึงได้ไข้เจ็บฉะนี้
ทิมใจเสี่ยงผู้บิดาได้ฟังนางทิมด้วนผู้บุตรบอกเล่าดังนั้น โดยความกรุณาแก่บุตรจึงพูดว่า ไม้โบตั้น นี้มือย่ที่เมืองเอี๋ยงจิ๋ว นอกจากนั้นแล้วที่เมืองใตก็ไม่มื บิดาจะให้คนไปขึ้อหามาให้ปลูกไว้ในสวนของเรา ก็จะ
๒๐๙
ไต้๓บดอกมาชมเชย สูกอย่ามีความวิตกทุกข์-ร้อนไปเลย ว่าแล้วกิมใจเสี่ยงก็สั่งคนใช้มอบเงินให้ไปเมือง เอยงจิ๋ว จัดชื้อต้นโบตนมาปลูก
ฝ่ายคนใช้ร้บเงินแล้ว ก็รีบไปยังเมืองเอี๋ยงจิ๋วเที่ยวสืบถามดามราษฎรชาวบ้านในเมืองเอี่ยงจิ๋วว่า ต้นไม้โบตนจะมือยู่ที่ตำบลใดบ้าง ราษฎรผู้ที่เคยรู้เคยเห็นก็บอกใต้ว่าช้างทิศดะจันออกนอกประตูเมืองไป เขาปลูกไจัขายมืหลายต้นจงไปถามตูเถิด
คนใช้ของถิมใจเสี่ยงไต้ทราบดังนั้น จึงออกไปทางประตูเมืองช้างทิศตะจันออก แลเห็นมีต้นไม้ โบตนที่ราษฎรปลูกไจัหลายต้น คนใช้ของทิมใจเสี่ยงก็เดินเข้าไปถึงบ้านเล่าจังถามชี้อต้นโบตน แลเห็นนาง ปีศาจแปลงซึ่งดามเล่าจังมานั้น คนใช้ของทิมใจเสี่ยงยีนพิจารณาตูนางปีศาจ เห็นรูปว่างลักษณะกิริยาพาที เหมือนกันกับนางทิมจัวนบุตรทิมใจเสี่ยงไม่ผิดเพี้ยนกันเลย คนใช้ของทิมใจเสี่ยงไต้เห็นดังนั้นก็ตกใจ และมี ความสงสัยนึกอยู่ในใจว่า นางทิมจัวนบุตรของนายเราอยากไต้ต้นโบตนจนถึงแก่ความฟ้วยเจ็บ จึงได้ใช้เรา มาเที่ยวหาชื้อ ก็นี่เหดใดนางทิมจึวนจึงได้มาอยู่ที่นี่ ตูเป็นที่อัศจรรย์ใจยิ่งนัก ครั้นคิดอยู่ดังนั้นก็พอแลเห็น เล่าจังเดินออกมา ก็จำได้ว่าเล่าจังคนนี้แต่ก่อนเดยอยู่ในบ้านของนายเรา
ขณะนั้นเล่าจังเดินออกมาเห็นคนใช้ของทิมใจเสี่ยงจึงถามว่า ท่านมาเมืองนี้จะมืธุระสิ่งใดหรือ คนใช้ ของทิมใจเสี่ยงได้ฟังเล่าจังถามดังนั้น จึงเล่าความเรื่องไม่โบตนเหี่ยวแต้งดายเสียจนนางทิมจ์วนมีความ เสียใจด้วยเสียดายต้นโบตั๋นจนถึงแก่ความเจ็บไช้ ทิมใจเสี่ยงผู้บิดาจึงใช้ข้าพเจ้ามาเที่ยวหาต้นโบตนใต้เล่า จังฟังทุกประการ
เล่าจังได้ฟังดังนั้นจึงพูดแก่คนใช้ของทิมใจเสี่ยงต่อไปว่า ก็นางทิมจ์วนบุตรของนายท่านตาม ข้าพเจ้ามาอยู่เมืองนี้ ประมาณได้ลักกึ่งปีมาแล้ว เหตุใดจะมืนางทิมจ์วนมาจากไหนอีกเล่า
คนใช้ของทิมใจเสี่ยงได้ฟังความที่เล่าจังบอกดังนั้นใต้เทิดความพิศวงสงสัยยิ่งนัก จึงรีบกลับมายัง เมืองด้งเกียแจงความแก่ทิมใจเสี่ยงตามที่ไต้ไปเห็นนางทิมจ์วนแปลงและดามความที่เล่าจังเล่าใต้ฟังทุก ประการ
ทิมใจเสี่ยงมีความสงสัยสนเท่ห์แก่ใจยิ่งนัก จึงใช้ใต้คนมืชึ๋อซึ่งเป็นข้าราชการไปสีบตูต่อไปอีกว่า จะจริงตุจคำของคนใช้มาบอกกล่าวหรือไม่
ฝ่ายนกการซึ่งเป็นราชการไปสีบตูก็ได้รู้ใด้เห็นจริง เหมือนถ้อยคำของคนใช้มาบอกเล่าแก่ทิมใจ เสี่ยง จึงกลับมาแจ้งความแก่ถมใจเสี่ยงใต้ทราบทุกประการ ทิมใจเสี่ยงจึงใต้นักการไปตามด้วเล่าจังมาถาม เล่าจังก็บอกเล่าความจริงตามซึ่งนางปีศาจปลอมเป็นเหมือนนางทิมจ์วนใต้ทิมใจเสี่ยงฟังทุฑประการ
กิมใจเสี่ยงได้ฟังดังนั้นก็ตกใจแล้วพูดว่า ด้วท่านนี้คูกปีศาจมากระทำล่อล่วงแน่แล้วไม่ต้องสงสัย เลย จำจะต้องคิดกำจัดเสียจึงจะได้ ว่าดังนั้นแล้วทิมใจเสี่ยงก็ชื้นนั้งเกี้ยวใต้คนหามมีปาวตามไปพอสมควร รีบไปยังด่านแขวงเมืองคัยฮงหูแจ้งความแก่เปาเล่งถูทุกประการแล้วพูดว่าปีศาจรำยนี้ถ้านอกจากท่านแล้วไม่มื ผู้ใดจะกำจัดไต้ ถ้าละไว้นานไปคงจะเที่ยวท่าร้ายแอบแฝงสีงฝูหลอกลวงมนุษย์ราไป ราษฎรจะได้ความ เดือดร้อนยากที่จะลันนึษฐานรู้ได้
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงพูดแก่ทิมใจเสี่ยงว่า ท่านอปามีความวิตกเลยไว้เป็นธุระของข้าพเจ้า ว่าด้ง นั้นแล้วเปาเล่งถูจึงใช้ใต้นักการไปเมืองเอยงจิ๋ว จับด้วนางปีศาจนั้นมาแล้ว ฟาเล่งถูจึงใต้ช่างหล่อ หล่อ กระจกบานหนึ่ง เมื่อเวลาหล่อกระจกนั้น เปาเล่งถจดธปเฑยนบชาเทพยดาอันร้กษาฟ้าและดิน แล้ว
๒๖๏
ฝ็ธิษฐานไทขอให้เป็นกระจก:วิเลษจะได้ส่องตูให้เฟ้นปีศาจอันมีอยู่จริงแท้หรือไม่จริง ครั้นหล่อแล้วเปาเล้งถู จึงเอากระจกนั้นขี้นแขวนล่องดู ก็แลเห็นปีศาจอสรกายหนาตาดูร้ายเป็นที่น่ากล้วยิ่งนัก
ขณะนั้นนางปิศาจสำแดงอำนาจให้มีดฟ้ามัวฝน แล้วตวาดด้วยเสียงอ้นด้งปรากฏ แล้วปีศาจนั้น ก็อ้นดรธานสูญหายไปแก่ตา
ขณะนั้นกิมใจเสี่ยงก้บฃุนนางข้าราชการพร้อมกันในที่นั้น ครั้นเห็นปีศาจสำแดงฤทธิ์เดชดังนั้นก็ ตกใจยิ่งนัก เปาเล้งถูจึงนอกแก่ก้มใจเสี่ยงขุนนางผู้ใหญ่ว่า เชิญท่านกลับไปเสียก่อน ข้าพเจ้าจะขอรออีกลัก สองวน คงจะเอาปีศาจนี้มาฆ่าเสียให้จงได้ ก็มใจเสี่ยงก็ลาเปาเล้งถูกลับไปบ้าน
ฝ่ายเปาเล้งถูจึงเขียนหนังสือบนแจ้งความวา ถ้าฝ่ใดจับปีศาจซึ่งแปลงปลอมเป็นนางก็มจ้วนนี้มาให้ ได้แล้ว จะรางวัลเงินให้สามสิบตำลึง ครั้นปิดหนังสือแจ้งความบนดังนั้นแล้วในวันนั้นเล้าจ้งจึงตามเปาเล้งถู เข้าไปในศาลเจ้าหลักเมืองจุดธูปเทียนบนบานเทพารักษ์ให้ช่วยจับปีศาจนั้นมาให้ ในราตรีวันนั้นเปาเล้งถู นิมีดเห็นว่า เทพารักษ์หลักเมืองใช่ให้ทหารผีไปดามตัวนางปีศาจที่บึงแพ็กอิวดาแต่หาได้ด้วไม่ ทหารผีกลับ มาบอกแก่เทพารักษ์หลักเมืองว่า ปลาทีมลี้๏อด้วนี้ เดิมอยู่ในบึงแพกอีวตั้าได้พนปีเศษมาแล้ว จึงได้เป็น ปีศาจมืฤทธิ์เดชเวทมนตร์มาก เทพาวักษ์หลักเมืองเป็นผู้ปกครองวักษาพระราชอาณาเขตของพระเจ้าแผ่นดิน ได้ฟังพวกทหารผีซึ่งไปจับตัวนางปีศาจมาแจ้งความดังนั้น เทพาวักษ์หลักเมืองจึงมืดราวางตามบรรดาพระ-ภูมิเจ้าที่ และนางพระคงคา ให้กักด่านทางโดยแขีงแรงอย่าให้ปลาทีมลี้ฮี้อปีศาจเล็ดลอดหนีไปได้
ฝ่ายนางพระธรณีก้บนางพระคงคาก้บเทพารักษ์ อ้นวักษาทุ่งป่าและเขา ครั้นแจ้งในท้องตราของ เทพารักษ์หลักเมืองดังนั้น จึงจ้ดพลทหารภูตผีปีศาจออกก้กด่านทางทุกแขวงทุกตำบลหนทาง
ฝ่ายปลาทีมลี้ฮอซึ่งจำแลงแปลงกายเป็นนางทีมจ้วนจึงร่ายเวทบังเหลื่อมเขาเข้าไปในบ้านทีมใจเสี่ยง จ้บเอาตัวนางทีมจ้วนไปไว้ปากถ้ำเขาอยู่ที่ริมฝั่งบึงแพ็กอิวด้ำ แล้วนางปีศาจปลานั้นทีเข้าสู้รบต่อปีศาจทั้งปวง ซึ่งทั้งก้กด่านทางอยู่นั้น
ปีศาจทั้งปวงสู้ฝัมือนางปีศาจปลาทีมลี้ฮึ๋อไม่ได้ทีแตกหนี เทพารักษ์หลักเมืองจึงนำข้อความซึ่งปลา ทีมลี้ฮอกำเริบฤทธิ์ขึ้นกราบทูลเชียงเด้ผู้เป็นเจ้าโลกทรงทราบทุกประการ เชียงเด่จึงรับสั่งให้เทพยดาอารักษ์ ลงไปช่วยพระภูมิเจ้าที่จับตัวปลาทีมลี้ฮื้อทีไม่ได้ ในฝันนั้นว่าเปาเล้งถูไปปรึกษากับเทพารักษ์หลักเมืองว่า จะทำประการใดจึงจะได้ตัวปลาทีมลี้ฮื้อ เทพารักษ์หลักเมืองจึงว่า ปลาตัวนี้อายุยืนมาได้ถึงพันปีแล้ว เพราะ ชีมซาบด้วยไออากาศธาดูเป็นกายสิทธยากที่จะจับตัวได้ ข้าพเจ้าจะมีหนังสือไปถึงเล้งอ์องพญานาคให้ปีด ประตูทางน้ำฝ่ายทะเลเสีย อย่าให้ปลานี้เล็ดลอดลงไปเมืองบาดาลได้คงจะได้ตัวมาฆ่าเสีย ครั้นเทพารักษ์ หลักเมืองบอกแก่เปาเล้งถูดังนั้นแล้ว จึงมีหนังสือไปยังพญานาคทั้งสี่ทิศ ให้ปิดประตูทางน้ำเสียทั้งสี่ทิศ
เปา:เล้งถูครั้นฝันเห็นเช่นนั้นแล้วทีดื่นขน ครั้นเวลารุ่งเข้าทีมใจเสี่ยงให้คนใช้มาบอกว่า นางทีมจึวน บุตรของทีมใจเสี่ยงหายไปแด่เวลาดกสามยาม นางทีมจ้วนจะตกไปสารทิศใดทีหาแจ้งไม่ เปาเล้งถูได้ฟัง ดังนั้นกตกใจจึงจุดธูปเทียนบวงสรวงบนบานเทพารักษ์หลักเมือง ขอให้ช่วยเปาเล้งถูกำจัดปีศาจ ครั้นบวง สรวงบนบานดังนั้นแล้วเปาเล้งถูทีกลับมาบ้วน
ยังมิ,ชายผู้หนึ่งชอดิ้นเอง ตั้งบ้านเรือนอยู่ใด้เมืองด้งเทีย ดิ้นเองเป็นคนสจริตตั้งอยู่ในยุติธรรม ถือศีล ทีนเจบูชาพระกวนฮึมเหนีย ดิ้นเองสวดมนต์และเจริญพระพฑธคุณอยู่เสมอทุกวันมิได้ขาด อยู่มาวันหนึ่ง ดิ้นเองนอนหลับฝันเห็นว่าพระกวนอีมเหนียมาบอกว่า รุ่งขึ้นเจ้าจงไปที่ฝังแม่น้ำแล้วจงพาเราไปหาเปาเล้งถู
๒๖๏
ตัวเจ้าคงจะใด้เงินทองรางวัลเป็นอันมาก
ตนเองครั้นฝันเห็นดังนั้นแล้วก็ตกใจตื่น ครั้นรุ่งเวลาเข้ไดิ้นเองจึงไปที่ฝังน้ำเห็นหญิงคนหนึ่งอายุ ประมาณ ๓๐ ปีเศษ มือหนึ่งหิ้วตะกร้ามิปลาทีมลี้&ออยู่ในนั้น ยืนอยู่ใต้ตันสน หญิงนั้นครั้นเห็นดิ้นเองจึง บอกแก่ดิ้นเองว่า ว้นที่แล้วมานั้นพญานาคราชทั้งสี่ทิศกักด่านทะเลทั้งสี่ทิศมิให้ปลาทีมลี้ฮี้อลงทะเลได้ ปลา ทีมลี้ลี้อหนีลงไปอยู่ในบึงเราจับตัวมาได้ บัดนี้เปาเล่งถูมีหนังสือบนให้จับปลานั้นมาให้ ท่านจงพาเราไปหา เปาเล่งถูเพื่อจะใต้เงินทองค่าสินบน
ดิ้นเองได้ฟังหญิงผู้นั้นบอกเล่าชี้แจงดังนั้นก็มีความยินดี จึงพาหญิงนั้นไปหาเปาเล่งถู เปาเล่งถู เห็นหญิงซึ่งหิ้วตะกร้าขังปลามาให้ดังนั้นจึงถามว่า ท่านนี้มาแต่ไหน
หญิงนั้นจึงบอกว่า ข้าพเจ้าจับไต้ปลาปีศาจมาส่งให้ท่าน เปาเล่งถูกับทีมใจเสี่ยงได้ฟังดังนั้นก็มื ความยินดีจึงให้เปิดตะกร้าออกดูเห็นปลาปีศาจนั้นนอนนึ่งอยู่ในตะกร้า เปาเล่งถูจึงถามว่าเหตุใดจึงได้แปลง กายปลอมเป็นนางทีมจ้วนไปลวงหลอกเล่าจัง แล้วย้งมิหนำซ้ำทำฤทธิ์เดชพาเอานางทีมจำนบุตรของใจเสี่ยง ไปเสียด้วย เอ็งเอาไปช่อนชุ่มไว้แห่งหนด้าบลใด อย่าได้อาพรางปีดบ้งไว้เลย เร่งบอกออกมาโดยดีดาม ความจริงเถิด
ปลาทีมลี้ฮื้อหาได้เกรงกล้วเปาเล่งถูไม่ แด่หากว่าเกรงกลัวอำนาจของพระกวนอมเหนียจึงบอก ความจริงว่า นางทีมจ้วนนั้นข้าพเจ้าพาเอาไปไว้ที่ปากถ้ำเขาริมบึงแฟักอวดิ้า
เปาเล่งถูได้ฟังปีศาจพูดเป็นภาษามนุษย์ได้ดังนั้น จึงสั่งให้คนใช้ไปตามตัวนางทีมจ้วนมา ครั้น คนใช้ไปแล้วเปาเล่งถูจึงบอกแก่หญิงซึ่งได้ปลามาให้นั้นว่า ปลาตัวนี้ข้าพเจ้าจะชอไว้ฆ่าเสีย ถ้าละไว้ก็จะไป เที่ยวทำการหยาบช้าให้ราษฎรได้ความเดือดร้อนไม่ร้แล้ว
หญิงผู้นั้นจึงพูดว่า ปลาตัวนี้อายุถึงพ้นปีแล้วร่างกายและชีวิตเป็นกายสิทธิ์น ถึงผู้ใดจะฆ่ากัไม่ตาย ข้าพเจ้าจะขอเอาไปขังไว้ มิให้ไปเที่ยวทำการหลอกลวงราษฎรให้ได้ความเดือดร้อนต่อไปได้
เปาเล่งถูได้ฟังหญิงผู้วิเศษชี้แจงดังนั้นก็เป็นที่จนใจ จึงยอมอนุญาตให้หญิงผู้วิเศษนั้นเอาปลาไป เปาเล่งถูจึงให้เบิกเงินคลังมารางวัลให้แก่หญิงผู้วิเศษกับดิ้นเองซึ่งเป็นผู้พามาเป็นอันมาก
ฝ่ายหญิงผู้วิเศษกับดิ้นเองก็ลาเปาเล่งถูกลับไป ครั้นถึงด้นไม่ริมฝั่งน้ำหญิงนั้นจึงบอกแก่ดิ้นเองว่า ท่านนี้เป็นผู้อยู่ในศีลในธรรมมีแก่ใจบูชาเรามาถึงสามปีแล้ว บัดนี้เรามาเพื่อจะให้คุณแก่ท่าน ท่านจงเอาเงิน ซึ่งเป็นของรางวัลนี้ไปเลี้ยงบุตรภรรยาเถิด ครั้นว่าดังนั้นแล้วหญิงผู้วิเศษนั้นก็อันตรธานสูญหายไปต่อหน้า ดิ้นเองครั้นได้เงินทองสี่งของนั้นแล้ว จึงใด้ร้ว่าพระกวนอมเหนียมาให้คุณ จึงจ้างช่างวาดรูปพระ กวนอม!หนียแขวนไว้บูชา ครั้นมาภายหลังคนชาวเมืองตังเกียให้ช่างวาดรูปพระกวนอิมเหนียไว้บูชาปรากฏ อยู่จนเท่าทุกว้นนี้
ฝ่ายนักการซึ่งเปาเล่งถูกับทีมใจเสี่ยงใช้ให้ไปตามตัวนางทีมจ๋วนที่ปากถ้ำเขาริมบึงแพ็กอิวต้ำ ครั้น พบนางทีมจำนนั้งอยู่ปากถ้ำให้มืนม้วไม่มีสดี คนใช้ของทีมใจเสี่ยงจึงอัมชี้นวางบนเกี้ยวหามกลับมาที่เปาเล่งถู พร้อมกับขุนนางนั้งประชุมกันอยู่ที่นั้น พอมาถึงเข้านางทีมจำนก็ลลบนึ่งอยู่
ทีมใจเสี่ยงจึงให้ซินแสหมอยามาร้กษาแก้ไขกัไม่ส์น พวกซินแสทั้งนั้นลงเนื้อเห็นว่านางทีมจำน สลบนี้ โดยอำนาจฤทชี้เดชของปีศาจยากที่จะประกอบยาสิ่งใดแกได้ ต่อเมื่อชายใดที่เป็นคู่สร้างของนาง ทีมจำนแล้ว ให้ชายผู้นั้นมาเปาลมเข้าในปากในจมูกจึงจะส์น
๒๖๒
ขณะนั้นฟาเล่งถู:จึงพูด,ขน-ว่า นางทิมจวนกับเล่าจังแด่บุพชาติจะเคยเป็นคู่สร้างกันมา มาชาตินี้จง บ้งเอิญไห้ปีศาจมากระทำเช่นนี้ขอท่านจงอนุญาตไห้เล่าจังมาเป่าลมของเล่าจังเข้าในปากของนางทิมจีวนตาม ความเห็นของซินแสเถิด ถาคนลองคนนี้เคยเป็นคู่กันมาแด่ชาติก่อนแล้วนางทิมจีวนก็คงจะฟืนเป็นแห้แล้ว ทิมใจเลี่ยงได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น ทิยอมอนุญาตให้เล่าจังมาเป่าลมเข้าไปในปากและจมูกนาง ทิมจวน เล่าจังก็เป้าลมเข้าไปในปากและจมูกนางทิมจัวน นางทิมจีวนก็ฟินชั้นในทันท่นั้น
ทิมใจเลี่ยงเมื่อเห็นนางทิมจวนฟืนแล้วก็มีความยินดี กลับไปบานจัดโต๊ะและสุรากับแกล้มเชิญ เปาเล่งถูกับขุนนางทั้งปวงพร้อมกันทินเลี้ยงแล้วจัดแจงแต่งงานไห้นางทิมจัวนกับเล่าจังอยู่ทินเป็นภรรยาสามีกัน ครั้นอยู่มาในปีนั้นถึงกำหนดสอบไล่หนังสือ เล่าจังเข้าสนามสอบไล่ได้ชั้นจีนสือและถือหยิน แล้วได้รับยศเป็น ขุนนางท่าราชการ ครั้นนางทิมจีวนมีบุตรด้วยเล่าจังเป็นชายสองคนไปเล่าเรียนหนังสือ แล้วไปสอบไล่ก็ได้ ประโยคเป็นขุนนางสืบแซ่ต่อตระกูลบิดาปรากฏในแผ่นดินข้อง
นิทานเรื่องนี้แม้ไม่สำคัญในทางความนักก็จริงอยู่ แด่เป็นความจริงของเรื่องนี้ ที่คนโบราณได้ จดหมายเหดไว้โดยเป็นการเกี่ยวข้องในเปาเล่งถูที่สุตจะเป็นความฝันความละเมอก็จริงอยู่ แด่มาสมเข้ากับ ความจริงในเนื้อเรื่องได้ออกจากความคิดของเปาเล่งถูที่ให้ช่างหล่อกระจกส่องปีศาจ และที่แนะนำให้เล่าจัง เปาลมเข้าไปในปากนางทิมจีวนอยู่ในฐานวินิจฉ้ยโดยชอบธรรมถูกทางของความดามที่เป็นมา อันการที่ ปีศาจแปลงเป็นมนุษย์มาสม้ครลังวาสด้วยชาติมนุษย์มีมากหลายเรื่องในเมืองเราคัดด้านไม่หยุด ต้องตกเอา เป็นความจริงได้ด้วย
เรื่องที่ *1๙
มีความว่า ที่เมืองเซงโหอุ้ยแขวงขึ้นมณฑลเมืองด้ง๓ย มีชายผู้หนึ่งชื่อชีจุ่นมีภรรยาชื่อนางปีนอวย นางปีนฮวฆมีลักษณะรูปงามยิ่งนัก นางมีฝีมือเย็บปักทอได้ต่าง ๆ อยู่มาว้นหนึ่งที่เมืองด้งเกียถึงกำหนด นัดประชุมนักเรียนมาสอบไล่หนังสือ ชีจ่นจึงสงนางปีนชวยให้อยู่รักษาบ้าน ชีจ่นจัดเงินเสบียงเดินทางพอ สมควรแล้ว ชีจุ่นกับคนใช้หนึ่งคน ชื่อเส่ยถองกีออกจากบ้านเดินทาง ครั้นเวลาคาก็แวะเช้าโรงเตี้ยมชื่อ อาหารกินแล้วนอนพัก	ครั้นรุ่งชื่นกินอาหารแล้วกีรีบเดินทางต่อไป หวังใจจะให้ทันเวลาสอบไล่หนังสือ
เดินทางมาได้ ๒๐ ว้นถึงตำบลป่าและเขาแห่งหนึ่ง ไนระยะทางตำบลนั้นรีมทางเดินล้วนแต่ภูเชาติดเนื่องไป ถึงหกร้อยลี้จึงจะพันป่าและเขา ตำบลนั้นช้างหลังเขาเขตแขวงต่อกันกับเมืองไชเกีย บางแห่งก็เป็นดงป่าไม้ เขียวชอุ่ม บางแห่งก็เป็นทุ่งเป็นป่าละเมาะ เงียบเหงาไม่ได้ยินเสียงนกเสียงกา ในระหว่างหมู่เขานั้น่มืถ้ำมื เหวเป็นหลายแห่ง ย่อมมีผีปีศาจดุร้ายสำแดงฤทชื่เดชหลอกหลอนล่อลวงคนเดินทางอยู่เสมอ ๆ ในตำบลนั้น มีปีศาจมุสิกะอยู่ห้าตัว บางทีจำแลงกายเป็นมนุษย์ผู้เฒ่าเดินทาง บางทีก็แปลงเป็นนารีรุ่นสาวรูปงาม บางที ก็แปลงกายเป็นพ่อค้าเดินทาง บางทีก็เนรมิตเป็นโรงเดยมขายอาหารไห้คนเดินทางแวะชื่อกิน
ในวันนั้นชีจุ่นกับเส่ยถองเดินทางไปถึงตำบลนั้น พอเวลาจวนค้าแลเห็นโรงเตี้ยมอยู่โรงหนึ่งที่รีม ชายเขา ชีจุ่นสำคัญว่าราษฎรมาตั้งโรงเตี้ยมค้าขายแก่ราษฎรเดินทาง ชีจุ่นกับเส่ยถองก็แวะเช้าอาศัยและ ชื่ออาหารกิน มุสิกะปีศาจซึ่งจำแลงเป็นเจ้าของโรงเตี้ยมเห็นชีจ่นเช้ามาชื่ออาหารกิน กับขอพักอาศัยก็มื ความยินดีด้วยสมประสงค์ของปีศาจ จึงถามซีจุ่นว่าท่านนี้ชื่อไดแช่ใดอยู่ตำบลใด บุตร ภรรยา บิดา มารดา ชื่อแช่ใดจะไปเมืองไหนมีธุระอย่างไร
ชีจุ่นจึงบอกชื่อและแช่และตำบลที่บ้านเรือนแล้วจึงพูดว่า ข้าพเจ้านี้เป็นนักเรียน บัดนี้ถึงกำหนด นัดไล่หนังสือที่เมืองตังเกีย จะไปให้ทันเวลาสอบไล่จะได้ไล่สอบกับเขา
ปีศาจหนูจึงจัดโต๊ะและสุรามาเลี้ยงชีจุ่นกับเส่ยถองให้กินด้วยกันกับปีศาจนั้น ปีศาจนั้น1ช้กเอา หนังสือเรื่องราวพงศาวดาร และคติโลก คติธรรม มาพูดจาโด้ตอบแก่ซีจุ่น ชีจ่นดกใจถึงถามว่าท่านก็เป็นแต่ ผู้ขายของกินในโรงเตี้ยม และได้เล่าเรียนรูหนังสือสีกซึ่งดังนี้ เหตุใดจึงไม่สอบไล่กับเขาหาความดีเอาชื่อ เสียงไว้ในแผ่นดินบ้าง มาชุ่มอยู่กลางป่าฉะนี้หาควรไม่
ปีศาจแปลงได้ฟังชีจุ่นถามดังนั้นก็หัวเราะแล้วจึงดอบว่า เมื่อไนสามสึ่ปีมวนี้แล้ว ข้าพเจ้าได้ไป สอบไล่หนังสือ แต่วาสนาข้าพเจ้าไม่มีบังเอิญให้ตกหล่น ตั้งแต่นั้นมาข้าพเจ้าก็ละการเล่าเรียนเสีย จึงได้ออก มาตั้งอยู่ในป่าดงค้าขายเลี้ยงชีวิตไปวันหนึ่ง ๆ เท่านั้น ปีศาจแปลงนั่งเสพสุรากับชีจ่นอยู่จนเวลาดึก ปีศาจ ก็พ่นพิษเข้าไปในถวยสุราให้ชีจ่นกิน ชีจ่นเห็นว่าเมาแล้วก็ไม่กินต่อไป ขณะนั้นจิตใจของซีอุ่นให้มืนม้วไป หารสกสมประดีไม่ ซีจุ่นก็หลับลงกัมที่
ฝ่ายเส่ยถองคนใช้ของชีจุ่น เห็นชีจ่นล้มลงดังนั้น จึงอุ้มชีจุ่นเข้าไปพักในห้องโรงเตี้ยม ชีจ่นไห้ปวด ท้องและปวดศีรษะเป็นกำลัง เส่ยถองจะหายาและหมอก็ไม่มีด้วยอยู่ไนป้า จนเวลาเช้าเส่ยถองจึงแบกชีจุ่น ชื่นบ่าไปเที่ยวหาหมอรักษา เส่ยถองพาซีจุ่นไปพันป้าตำบลนั้น ถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่งจึงพาชีจ่นเข้าไปอาศัยไน โรงเตี้ยม แล้วก็เล่าความซึ่งจะไปสอบไล่หนังสือไปพบโรงเตี้ยมอยู่กลางป่าไห้เจ้าของโรงเตี้ยมฟ้งทุกประการ
๒๖๔
ผู้เจ้าของโรงเตี้ยม1จึงบอกว่า ถ้ากระนั้นนายท่านถูกพิษของปีศาจนั้นแน่แล้ว ท่านจงพักอยู่ในโรงเตี้ยมนี้หา ซินแสมาแกจึงจะได้
เส่ยถองก็เชื่อผู้เจ้าของโรงเตี้ยม จึงไปเที่ยวหาซินแสมารักษาซิวุ่นทุกเวลาก็ย้งไม่หาย ฝ่ายปีศาจก็จำแลงกายเป็นซิวุ่นกลับมาบ้าน ฝ่ายนางปีนฮวยครั้นเห็นปีศาจสำคัญว่าสามีกลับมาก็ ดีใจ จึงถามปีศาจแปลงว่าท่านจากข้าพเจ้าไปถึง ๒๐ วันแล้ว ไม่ได้เข้าสอบไล่หรือจึงได้กลับมาเร็วนกดังนี้ ปีศาจแปลงจึงลวงว่า เข้าไปใกล้จะถึงเมืองด้งเกียแล้ว พบพวกนกเรียนกลับออกมาจากเมืองด้งเกีย บอกว่าเข้าไปไม่ทันเวลาสอบไล่เลิกเสียแล้ว เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงได้กลับเร็ว
นางปีนฮวยได้ฟังปีศาจแปลงว่าดังนั้นก็สำคัญว่าจริงแล้วนางปีนฮวยจึงถามต่อไปว่า เหตุใดท่านไป ก้บเส่ยถองจึงกลับมาแต่ผู้เดียวเล่า
ปีศาจแปลงบอกว่า เมื่อขากลับข้าพเจ้ามอบสิ่งของไว้ใทัเส่ยถองนำไปให้เพื่อนฝูงสงไว้เส่ยถอง ดามมาต่อทหลัง
นางปินฮวยได้ฟังปีศาจปลอมบอกดังนั้นก็เชื่อสำคัญว่าจริง จึงจัดหาอาหารให้ปีศาจนั้นกิน ขณะนั้น พวกวงศ์ญาติมาเยี่ยมเห็นซีจุ่นปีศาจมาก็หาได้สงสัยแต่อย่างใดเลย
ฝ่ายปีศาจนั้นก็กินอยู่หลับนอนด้วยทับนางปีนฮวย นางปีนฮวยก็มิได้สงสัยสิ่งใดต่อไป และมีได้ ล่วงรู้ว่าซิวุ่นป่วยไข้ได้ความลำบากอยู่ที่โรงเตี้ยมหวังใจเสียว่าสามีกลับมาอยู่ด้วยแล้ว
ฝ่ายซิวุ่นรักษาคัวอยู่ที่โรงเตี้ยมได้ประมาณ ๑๕ วัน พอพบด้งจิ้นหยินผู้วิเศษเอายาเม็ดมาให้กิน ให้อาเจียนพิษร้ายของปีศาจออกมาแล้วก็หายป่วย ครั้นจะเข้าไปเมืองด้งเกียสอบไล่หนังสือเล่าก็เห็นว่าจะ ไม่ทันแล้ว ซิวุ่นทับเส่ยถองก็กลับมาถึงบ้าน ซิจุ่นเข้าใกล้ภรรยาจับมือนางปีนฮวยไว้ แล้วกีร้องไห้เล่าความ ซึ่งไปถูกปีศาจลวงหลอกให้เห็นเป็นโรงเตี้ยม ปีศาจมอมให้กินสุราจนถึงแก่ความป่วยเจ็บไปรักษาด้วอยู่ที่ โรงเตี้ยมของผู้มืชื่อ ให้นางปีนฮวยฟังทุกประการ
ฝ่ายปีศาจซึ่งแปลงเป็นซีจุ่น จึงเดินเข้ามาใกล้ร้องดวาดด้วยเสียงอ้นด้งว่า ผู้ใดมานั่งใกล้เคียง ภรรยาเรา ซิวุ่นเห็นปีศาจซึ่งจำแลงกายเหมือนซิวุ่นดังนั้นก็โกรธตรงเข้าชกทับปีศาจ ปีศาจมืกำลังเป็นอ้น มากก็ชกซิวุ่น ซิวุ่นสูไม่ได้ก็วิ่งหนีไปหาบิดาของนางปีนฮวยเล่าความให้บิดานางปีนฮวยฟังทุกประการ
บิดานางปีนฮวยจึงว่า บัดนี้ปีศาจมาราวีฉะนี้จำจะต้องไปฟ้องต่ออองใจเสี่ยงขุนนางผู้ใหญ่ ให้ ด้ดสินชำระกำจัดปีศาจนี้เสียให้จงได้ ครั้นปรึกษาเห็นพร้อมทันดังนั้นแล้ว จึงไปฟ้องหาต่ออองใจเสี่ยง อองใจเสี่ยงจึงให้นักการไปเอาด้วปีศาจซึ่งแปลงเป็นซิวุ่นทับนางปีนฮวยนั้นมาถามพร้อมทันต่อหน้าอองใจเสี่ยง อองใจเสี่ยงจึงถามนางปีนฮวยว่า สามีของเจ้าทั้งสองคนนี้ก็เหมือนทันไม่ผิดเพี้ยน เจ้าเห็นว่าคน ไหนจะเป็นสามีของเจ้าเป็นการแน่แก่ใจเจ้าเจ้าจงว่าไป
นางปีนฮวขให้การว่า สามีของข้าพเจ้ามืที่หมายเป็นปานดำอยู่ที่แขนขวา อองใจเสี่ยงได้ฟังนางปีนฮวยให้การดังนั้น จึงให้คุมด้วซิวุ่นปลอมทับซิวุ่นแท้เข้ามาคุกเข้าอยู่ต่อ หนำอองใจเสี่ยง แล้วให้นักการขันสูตรดูก็เห็นแขนขวามีปานดาอยู่ด้วยทันทั้งสองคน อ*องใจเสี่ยงเป็นที่ จนใจไม่อาจชำระคัดสินลงประการใดได้ จึงให้ผู้คุมคุมคัวทั้งโจทก์จำเลยไปขังไว้ แล้วว่าพรุ่งนี้จึงจะพิจารณา ต่อไป
ฝ่ายมสิกะปีศาจ ต้องขังอยู่ในคุกจึงสำแดงฤทธิ์พ่นมูลธูปไปถึงปีศาจหนูที่สอง ซึ่งเป็นมีดรสหายทัน
๒๖๔!
อันอยู่ฝังน้ำชายทะเลให้รีมมาช่วย
ฝ่ายปีศาจหนูทสองครั้นแจ้งงความแล้วก็แปลงกายเป็นมนุษย์รีบเดินมาถึง จึงจำแลงแปลงกายเป็น อ๋องใจเสี่ยงออกนั่งศาลชำระให้ผู้คุมคุมตัวชจ่นแปลง ซีจ่นจริงออกมาชำระ
ฝ่ายอ๋องใจเสี่ยงออกมาจากบ้านไปยังศาลวินิจฉัยแลเห็นปีศาจจำแลงเป็นอ๋องใจเสี่ยงเหมือนตัว ตังนั่นก็ตกใจ จึงร้องตวาดด้วยเสียงเป็นอ้นตัง ไหนกการจับปีศาจจำแลงเหมือนอ้องใจเสี่ยงนั่น พวกนักการ จะจับปีศาจที่จำแลง ปีศาจจำแลงก็ตวาดร้องให้จับอ้องใจเสี่ยงบ้างเหมือนกัน
ในขณะนั่นมีผู้เฒ่าคนหนึ่ง ที่ตามอ้องใจเสี่ยงมาจากบ้านมิได้ห่างอองใจเสี่ยงไปได้ จึงพูดแก่อ้องใจ เสี่ยงว่าความเรื่องนี้ ปีศาจมาแกล้งทำกลอุบายแผลงฤทชี้เดชเป็นถึงสองใจเสี่ยงด้วยกัน ไม่สามารถจะเได้ ว่าใจเสี่ยงใดจริง ใจเสี่ยงใดปลอมแปลงก็เป็นที่เดือดร้อนฉงนสนเท่ห์อยู่แล้ว ไม่รู้ที่ว่าจะกำจัดปีศาจร้ายได้ ด้วยประการใด ขอให้ท่านเข้าไปเผ่าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้กราบทูลให้ทรงทราบ เผื่อว่าบุญญาธิการของ พระเจ้าแผ่นดินมีมาก จะกำจัดปีศาจนี้ได้บ้าง
อ้องใจเสี่ยงได้ฟังผู้เฒ่าชี้แจงตังนั่นก็เห็นชอบ จึงเข้าไปเผ่าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ขณะนั่นอ๋อง ใจเสี่ยงปีศาจก็เข้าไปเผ่าด้วย สำแดงฤทธิ์ของปีศาจพ่นพิษถูกพระเจ้าข้องยินจงอ่องเตให้งงงวยไปด้วย พระเจ้าข้องยินจงอ่องเตัจึงรับสั่งให้ขังใจเสี่ยงทั้งสองนั่นไว้ก่อน ยังไม่อาจตัดสินประการใดได้
ฝ่ายปีศาจที่ปลอมเป็นใจเสี่ยงจึงร่ายพระเวทไปถึงหนูปีศาจที่สามให้รีบมาช่วย ปีศาจหนูที่สาม รู้แล้วก็แปลงตัวเป็นมนุษย์รีบมาถึงจึงจำแลงกายเหมือนพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ เวลาเช้าปีศาจแปลงก็ทำ เป็นเสด็จออกพระที่นั่งว่าราชการ ขุนนางทั้งปวงเผ่าพร้อมกันจึงทูลตามข้อราชการ ปีศาจหนูที่สาม ไม่รู้ที่ว่า จะเอาข้อความอ้นใดมาตรัสแก่ข้าราชการและขุนนางทั้งปวง
พอเวลาเช้า พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จออกพระที่นั่งว่าราชการ พวกขุนนางแลเห็นเป็นพระเจ้า ข้องยินจงฮ่องเต้ถึงสองพระองค์เป็นที่อัศจรรย์ใจตังนั่น ขุนนางทั้งปวงจึงพากันไปเผ่านางอ่องไทเฮ้าพระราช มารดาของพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ แล้วทูลข้อความซึ่งเป็นการประหลาดอัศจรรย์ยิ่งนักนั่นให้อ่องไทเฮ้าทรง ทราบทุกประการ
ฝ่ายอ่องไทเฮ้าครั้นได้ทรงทราบตังนั่นก็ตกพระทัย จึงบอกค.วามล้บซึ่งเป็นที่หมายสำคัญให้ขุนนาง ทั้งปวงฟังว่า พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้บุตรของเรานั่น จงไปดูที่เล้นลายพระห้ตค์เบื้องช้ายเป็นลายอ้กษร สี่ตัวว่าชานโหเนียเจ๊ก แปลว่าปกครองพื๋นแผ่นดินภูเขาและน้ำเป็นตัน ถาไม่มีลายอ้กษรสี่ตัวตังเราบอกเช่น นี้แล้ว ท่านทั้งหลายจงจับเอาตัวขังไว้
พวกขุนนางได้ฟังอ่องไทเฮ้าบอกความล้บให้ตังนั่น จึงพากันกลับออกไปเผ่าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ แล้วทูลว่า บัดนี้เกิดการประหลาดอัศจรรย์ชี้น มีพระเจ้าแผ่นดินเป็นสองพระองค์เหมือนกัน ข้าพเจ้าทั้งหลาย ไม่ทราบว่าพระองค์!,ดจริงพระองค์ใดปลอม	แต่มีสี่งสำคัญเป็นเครื่องหมายมีอยู่ในพระห้ตค์เบื้องช้าย
ข้าพเจ้าทั้งหลายจะขอดู
พระเจ้าข้องยินจงอ่องเตได้ทรงฟังขุนนางทูลตังนั่นก็ทราบอยู่ในที่หมาย จึงแบพระห้ตถ์ยื่นออกไป ให้ขุนนางทั้งปวงดู ก็มีลายพระอักษรในฝ่าพระหัตถสี่ตัวสมจริงเหมือนคำของอ่องไทเด้าบอก
ฝ่ายปีศาจมสิกะซึ่งสำแตงแปลงปลอมเป็นพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้หามีสี่งสำคัญตัวอักษรในลายมือ ไม่ ขุนนางทั้งหลายก็ตรงเข้าจับตัวข้องยินจงฮ่องเต้ปลอมนั่นไปข้งไว้ ฝ่ายปีศาจหนูที่หนึ่งที่สองที่สาม ซึ่ง
๒๖๖
ต้องจำขังอยู่ในคุกมีความวตก จึงปรึกษาก้นว่าเราต้องคิดอยู่ในกรงขังดังนี้ยากที่จะหนไปไต้ จำจะตองร่าย เวทมนตรึบอกไปถึงพวกพ้องของเราให้รูจะ,ได้รับมาช่วย ครั้นปรึกษาก้นแล้วจึงสำแดงฤทธิ์ร่ายเวทมนตร์ไห้ เไปถึงปีศาจหนูอีกสองตนซึ่งอยู่ในชายทะเลให้รีบมาช่วย
ฝ่ายปีศาจที่สี่ที่ห้าซึ่งอยู่ในถ้ำชายทะเลครั้น!ว่าปีศาจสหายที่หนึ่ง ที่สอง ที่สาม ซึ่งจำแลงแปลงกาย เป็นชีจุ่น อองใจเสี่ยงแสะเป็นพระเจำซ้องยินจงฮ่องเต้ต้องจำขังอยู่ในคุกดังนั้น ปีศาจหนูที่* จึงพูดแก่ปีศาจ หนูที่ห้า ว่าบดนี้พวกเพื่อนเราต้องจำขังอยู่ในคุก จำเราจะต้องไปช่วยแก้ไขพวกเราให้พ้นจากกรงขัง ว่าด้ง นั้นแล้วปีศาจหนูที่สี่ ก็แปลงเพศเป็นมนูษยเข้าไปในพระราชวัง แปลงกายเหมือนนางฟองไทเฮ่า ซึ่งเป็นพระ ราชมารดาของพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้เสด็จออกมานั้งว่าราชการ ตรส*งไห้ขุนนางฝ่ายกรมนครบาลไปถอต นักโทษสามคนออกปล่อยเสีย
ขณะนั้นนางอ่องไฑเฮา ครั้นแจ้งความว่าปีศาจมาจำแลงแปลงปลอมเหมือนนางอ่องไทเต้าดังนั้น นางอ่องไทเล้าอยู่ขางในจึงเชิญตวงตรายกออกมาประกาศแก่ขุนนางทั้งปวงว่า บ้ตนี้ปีศาจแปลงปลอมเขามา หลายคนฉะนี้ ท่านทั้งหลายจงยับยั้งก่อนอย่าเพิ่งเชื่อถือกระทำดาม จะเสียราชการบ้านเมืองไป
ขณะนั้นปีศาจหนูที่แปลงปลอมเป็นอ่องไทเต้าจึงร้องว่า นางอ่องไทเต้าที่กล่าว.สั่งนั้นเป็นปีศาจเชื่อ ไม่ได้ ท่านทั้งหลายจงปล่อยด้วนักโทษเสียโดยเร็ว ถาขนขัตรับสั่งเรา เราจะดัดศีรษะเสียสิ้นทั้งนั้น
ขณะนั้นพวกขุน,นางที่เฝ้าอยู่สถานที่นั้น ไม่!ว่าจะเชื่อฟังคำของฝ่ายใดไต้ ยังมีขุนนางคนหนึ่งจึง ทูลพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ว่า บัดนี้พวกปีศาจปลอมเข้ามาดังนี้นอกจากเปาเล่งถูแล้วไม่มืผูเ.ดจะกำจัดไต้ ขอให้พระองค์มีรับสั่งไปถึงเปาเล่งถูให้มากำจัดเสียจึงจะได้
พระเจ้าซ้องยินฮ่องเต้ใต้ฟังขุนนางทูลดังนั้นก็ทรงเห็นชอบด้วย จึงมืรับสั่งถึงเปาเล่งถู1ซึ่งอยู่ ณ เมืองด้ยฮงหูใจความว่า ปีศาจมาจำแลงแปลงกายกระทำให้ราษฎรไต้ความเดือดร้อน จะตัดสินข้อความซึ่ง ปีศาจมากระทำนั้นก็แสนยากที่จะตัดสินไต้ ขอให้เปาเล่งถูรีบเข้ามาโดยเร็ว
เปาเล่งถูครั้นไต้ทราบความดังนั้นแล้ว	ก็รีบเข้ามายังเมืองหลวงเฝ้าพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้
พระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ก็ทรงเล่าความซึ่งปีศาจแปลงกายเป็นชีอุ่นชิงเอาภรรยาของซีอุ่นจนถึงจำแลงแปลง กายไต้ทุกอย่าง ให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูได้ฟังรับสั่งดังนั้นแล้ว ก็ออกจากเฝ้าไปยังศาลาว่าราชการ เปาเล่งถูจึงจัดทหารยี่สิบคนให้ ถือเครื่องศัสตราอาวธต่าง ๆ ยืนอยู่สองแถว แล้วจึงให้คุมด้วชีอุ่นสองชีอุ่น ใจเสี่ยงสองใจเสี่ยง ก้มพระเจ้า ซ้องยินจงฮ่องเต้หนึ่งพระองค์ และนางอ่องไทเฮ้ารวมทั้งจริงทั้งจำแลงหก.คนด้วยกัน เปาเล่งถูพิจารณาเห็น แล้วก็หัวเราะพูดว่า ปีศาจนี้อาจหาญยิ่งนักจำจะต้องกำจัดฆ่าเสียให้จงไต้ ว่าดังนั้นแล้วจึงสั่งให้ผูคุมคุมด้วไป ขังไร้ตามเต็ม เปาเล่งถูจัดดอกไม้ธูปเทียนไปยังศาลเทพารักษ์หลักเมือง บวงสรวงเช่นไหว้ขออำนาจเทวา นภาพให้ช่วย
ฝ่ายปีศาจที่ห้ามาจาฑถ้ำชายทะเล เห็นพวกเพื่อนของตนต้องขังอยู่ในคุก ปีศาจที่ห้าจึงจำแลง แปลงกายเป็นเปาเล่งถูขนนั่งบนที่ว่าราชการ จึงสั่งให้พนักงานกรมนครบาลปล่อยนักโทษ พอเปาเล่งถูกลบ มาจากศาลเจ้าเทพารักษ์หลักเมือง เห็นด้าปีศาจแปลงขนนั้งที่ว่าราชการอยู่บนนั้น เปาเล่งถูจึงร้องสั่งให้ นักการจับด้วปีศาจปลอมนั้นไปขังคุก ปีศาจจึงร้องให้จับด้วเปาเล่งถูบ้าง เปาเล่งถูจึงสั่งนักการว่าเวลานี้ จงรอรั้งไร้ก่อน นักการจะรับคำสั่งด้วยข้อราชการสิ่งใดยังไม่ได้ ด้วยปีศาจมาราวอย่เช่นนี้ จำจะต้องคิดการ
๒๖๗
กำจดเสียให้ฯ)งใต้ สั่งดังนั้นแล้วกกลับมาบ้าน จึงสั่งนางหลีฮูหยินภรรยาว่าบัดนี้ปีศาจมารบกวนนัก เหลือ กำลังที่จะกำจัดใต้ จำจะต้องเข้าที่สำรวมจิตส่งจิตวิญญาณขึ้นไปเฝ้าพระสยมภูวญาณคือ เชียงเต้ กราบทูล ขอให้เชียงเต้!ข้เทพยตาอันมีฤทธิ์สำหรับปราบปีศาจหนูนี่ลงมาจึงจะได้ เราจะเข้าที่;เพ่งอารมณ์ส่งจิตขึ้นไป บนสวรรค์ อย่าให้ผูใดมาถูกต้องเนี่อดัวเรา เราจะถอดดวงจิตไปสักสองวันจึงจะกลับมาเข้ารูปกายตามเดิม เปาเล่งถูสั่งดังนั้นแล้ว เวลาดึกสง้ดก็เข้)ที่สำรวมจิตเป็นอุคหนัมืต ถ้าจะว่าให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือฝันเห็นว่าขึ้น ไปเฝ้าเชียงเต้บนสวรรค์ กราบทูลเชียงเต้ตามความที่เป็นในเมืองมนุษย์นั้น เชียงเตจึงตรัสว่าหนูมือยู่ห้าตัว อายุยืนได้ถึงพันปีมาแล้ว กินลมอากาศธาตุ ร่างกายชีวิตเป็นกายสิทธิ์น กลับกลายเป็นผีปีศาจเที่ยวรังควาน ราษฎรให้ไต้ความเดือดร้อน จำจะต้องประหารชีวิตเสียจึงจะได้ เชียงเต้ตรัสดังนั้นแล้วจึงรับสั่งให้ชูเจาเทพา รักษให้คุมบริวารลงไปเมืองมนุษย์จับตัวปีศาจหนูฆ่าเสีย
ชูเจาเทพยดาได้ฟังเชียงเต้รับสั่งดังนั้นจึงทูลว่า ปีศาจทั้งห้าตนนี้ ร่างกายเป็นกายสีทธี้ยากที่จะฆ่า ไต้ ข้าพเจ้าเห็นว่าที่วัดหลุยอิมยี่อยู่ข้างทิศตะวันตก วัดนั้นเดิมพระสัมมาส้มพุทธเจ้าสำนักอยู่ที่วัดนั้น วัดนั้น มีแมวตัวหนึ่งชื่อเลงฉินเหมียวนัยน์ตาเป็นเพชร แมวตัวนั้นเป็นแมวกายสิทธิ์น ถ้าไต้แมวตัวนั้นมาแล้วก็ สามารถจะกำจัดหนูปีศาจเหล่านี้ไต้
เชียงเตไต้ทรงฟังดังนั้น จึงรับสั่งให้ชูเจาเทพยดานำเปาเล่งถูไปขอแมวกายลิทธิ์นั้นมาจะได้ลงไป กำจัดปีศาจนั้นให้สิ้นเชิง
ชูเจาเทพยดาครั้นได้ฟังเชียงเต้รับสั่งดังนั้น จึงพาเปาเล่งดูลงไปถึงวัดหลุยอิมยี่ เห็นมีพระภิกษุ สงฆ์รูปหนึ่งชื่อไต้ชู ชูเจากับเปาเล่งถูก็คำนับไต้ชูแล้วจึงพูดว่า บัดนี้เมืองมนุษย์มีปีศาจหนูอลุรกาย เที่ยว กระทำรังควานราษฎรไต้ความเดือดร้อนวุ่นวาย เชียงเต้มืรับสั่งให้มาขอยืมเลงฉินเหมียวของท่าน ไปกำจัด ปีศาจหนูในเมืองมนุษย์ให้ราบคาบ
ไต้ชูอาจารย์ใต้ฟังดังนั้น จึงบอกแก่ฟาเล่งถูว่าท่านจงกลับลงไปอังเมืองมนุษย์ ดั้งพิธีบวงสรวง เทพยดาแล้วจงภาวนาด้วยพระคาถากรณีให้ใต้ร้อยแปดคาบแล้ว แมวกายสิทธิ์นก็จะลงไปกัดหนูปีศาจนั้นให้ แถึงแก่ความตายท่านอย่ามีความวิตกเลย
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี จึงคำนับลาไต้ชูอาจารย์แล้วกลับลงมาอังเมืองมนุษย์ ดวงจิต เปาเล่งถูก็คืนกลับเข้ารูปเดิม ครั้นเปาเล่งถูส์นดึ่นขึ้นไต้สดิดีแล้ว จึงกระซิบบอกนางหลีฮูหยินภรรยาว่า ท่าน จงเข้าไปทูลแก่นางอ่องไทเฮ้าว่า บัดนี้,ข้าพเจ้าฝันว่าขึ้นไปเฝ้าเชียงเต้บนสวรรค์ ไต้เวทมนตร์สำหรับที่จะ กำจัดปีศาจหนูแต่จะต้องดั้งโรงพิธีที่ตำบลน้ำเกา ขอให้พระองค์ท่านสั่งเจ้าพนักงานปลูกโรงพิธี สำเร็จแล้ว เมื่อใด ข้าพเจ้าจึงจะไปกระทำการกำจัดปีศาจเมื่อนั้น
นางหลีฮูหยินก็นั้งเกี้ยวให้คนหามเข้าไปในวัง เข้าเฝ้าทูลนางอ่องไทเฮ้าตามข้อความที่เปาเล่งถูสั่ง ทุกประการ
ในขณะนั้นเต๊กเชงคุมพลทหารบกไปฝักซ้อมที่ตำบลน้ำเกากลับมา นางอ่องไทเล้าจึงรับสั่งให้เต๊กเซง เป็นนายงานปลูกโรงพิธี เต๊ณชงครั้นไต้รันรับสั่งดังนั้น จึงเกณฑ์พลทหารระดมทำโรงพิธีแล้วสำเร็จ
เปา.เล่งถูจึงจัดเครื่องบวงสรวงเทพยดาฟ้าดิน ที่ใต้โรงพิธีนั้นสั่งให้เดักเซงจัดนายทหารที่มีฝีมือ ๒๐ คน ถืออาวุธยืนสองแถว เปาเล่งถูจึงสั่งให้ผู้คุมคุมตัวปีศาจซึ่งจำแลงกายเป็นพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ เป็น นางอ่องไทเล้า เป็นซีจุ่น เป็นอ,องใจเสี่ยงและเปาเล่งถูมาพร้อมกันอย่ที่กลางนาม ประกาศห้ามมืให้ราษฎร

1๐๖ ๘
มาตู
เปาเล่งถูขึ้นนั้งในโรงพิธิ จุดธูปเฑยนบูชานมัเสการพระแล้วชุมนุมเทพยตา เปาเล่งถูสำรวมใจตั้งจิต เป็นเอก้คดา ภาวนาจนจิตเป็นสมาธิ ด้วยคาถาพระกรณียังไม่ทันถ้วนร้อยคาบ ฟ้าแลบฟ้าร้องเมฆหมอกมืด ม้วไปทั้งอากาศ
ในขณะนั้นมีแมวใหญ่ตัวหนึ่งเลื่อนลอยลงมาจากอากาศเสียงคำรามดุจด้งเสือยันร้าย ตรงเขามา ตะครุบยัดปีศาจหนูซึ่งจำแลงแปลงกายด้งที่กล่าวมาแล้วนั้น ตายลงสี่ด้ว ปีศาจด้วที่ห้าซึ่งแปลงเป็นเปาเล่งถู นั้นหนีไปได้ ส่วนแมวกายสิทธนั้นครั้นยัดหนูปีศาจตายแล้ว แมวก็ส่าแดงแผลงฤทธิ์เป็นสายรุ้งเลื่อนลอย หายไปในอากาศปรากฏแก่ตา
ฝ่ายพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ ยับนางอ่องไทเส้ายับอองใจเสี่ยง ซีจ่น ครั้นเห็นเปาเล่งถูร่ายพระเวท คาถามีแมวมายัดหนูตายดังนั้นก็มีความยินดี ขุนนางทั้งหลายฝ่ายทหารและพลเรือนก็พายันมาดูพิจารณา เห็นหนูปีศาจที่ตายนั้นด้วใหญ่ยาวประมาณวาเศษ หนูนั้นมีดีนคล้ายยับเท้ามนุษย์ แล้วเปาเล่งถูจึงสั่งให้ผู้คุม ปล่อยตัวนางปีนอวยยับซีจุ่นกลับไปป้าน นางปีนฮวยป่วยด้วยต้องพิษของปีศาจ ซึ่จุ่นหาหมอมาพยาบาล นางปีนอวยอาเจียนพิษของปีศาจออกมาแล้วก็หายเป็นปกติ
เปาเล่งถูเมื่อก่าจ้ดหนูปีศาจตายลงแล้ว จึงมอบศพหนูนั้นให้เดกเชงแล่เนื่อหนูแจกให้ทหารก็น เพื่อว่าจะได้มีกำลังอาจหาญในการสงคราม เต๊กเซงก็กระทำตามทุกประการ
ฝ่ายพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้เสด็จกลับเข้าพระราชวัง รับสั่งให้เจ้าพนักงานจัดโต๊ะและสุราเลี้ยงเปา เล่งถูยับขุนนางนายทหารและพลเรือนแล้ว พระราชทานเงินทองเป็นรางวัลแก่เปาเล่งถูเป็นอันมาก แล้ววับ สั่งให้เจ้าพนักงานจดหมายเหตุจดหมายลงไว้เป็นสำคัญ แล้วเสด็จขึ้น
เรื่องที่ ๓๕
มีความว่า ที่คำบลหลิมจินก้ยแขวงเมืองคอหนำ มีชายผู้หนึ่งเป็นนักเรียนแช่จาชื่อชินบุ,น มีหญิง คนหนึ่งแช่เจงือเหนียวมีลักษณะงามยิ่งนัก อยู่ตำบลบ้านเดียวก้บจาชินปุน นางเจงเหนียวได้เล่าเรียน หนังสือรู้ขนบธรรมเนียมลึกซึ่ง
อยู่มาว้นหนึ่งบิคามารดาของนางเจงเหนียว เห็นว่าจาชินปุนเป็นผู้หมั่นเพียรในการเล่าเรียนหนังสือ จึงยกนางเจงเหนียวให้แก่จาชินปุน ในวันที่บิดามารดานางเจงเหนียวส่งด้วนางให้แก่จาชินปุน จาชินปุน เข้าไปในห้องหวังจะหลับนอนร่วมประเวณีแก่นางเจงเหนียว นางเจงเหนียวจึงห้ามจาชินปนไว้ แล้วว่าบัดนี้ บิดามารดาก็ได้อนุญาตมอบด้วข้าพเจ้าให้แก่ท่านเป็นภรรยาแล้ว วันนี้ก็เป็นวันฤกษ์ดีเป็นการมงคลซึ่งจะได้ อยู่กินเป็นภรรยาสามีแก่ท่าน ท่านเข้ามามิได้กล่าวถ้อยคำด้วยข้อสิ่งใดให้เป็นที่พอใจแก่ข้าพเจ้าบ้างเลย ข้าพเจ้ามีโคลงกระทู้อยู่บทหนึ่งถ้าท่านตอบได้ท้นพีนี้แล้วข้าพเจ้าก้บท่านจึงจะควรหลับนอนร่วมประเวณีก้น ถ้าท่านยังอ่อนในการเล่าเรียนอยู่ตอบโคลงกระทู้ของข้าพเจ้าไม่ได้แล้ว จงอุดส่าห้เล่าเรียนไปก่อน
จาชินปุนได้ฟังนางเจงเหนียวว่าดังนั้น จึงถามว่าท่านจะตั้งโคลงกระทู้ว่ากระไรขอให้ท่านตั้งมาลอง ดูก่อน นางเจงเหนียวจึงกล่าวเป็นกระทู้โคลงว่า เตี้ยมเตงเตงก๊อกก๊อกกงจึอ แปลภาษาไทยได้ความว่า ตาม ตะเกียงให้แสงสว่างในห้องตึกชั้นสูง แล้วจึงหยิบหนังสือมาอ่าน
จาชินปุนได้ฟังกระทู้โคลงของนางเจงเหนียวกล่าวมาดังนั้น จาชินปุนตรองหาคำอักษรใดซึ่งจะมา ต่อกระทู้นั้นก็ยังไม่ได้ จาชินปุนมีความละอายจึงหิ้วโคมอันมีไฟสว่างเดินไถลเที่ยวไปยังโรงเรียน หวังใจว่า จะถามพวกเพื่อนนักเรียนด้วยกัน เผื่อว่าจะมีปัญญาต่อโคลงกระทู้ได้บ้าง
ขณะนั้นนักเรียนในโรงเรียนมีอยู่หลายคนด้วยกันจึงถามจาชินปุนว่า วันนี้เป็นวันท่านจะได้อยู่กิน หลับนอนกับภรรยาพื่งได้ก้นใหม่ ๆ เหตุใดท่านจึงไปเที่ยวเสียเล่า
จาชินปุนได้ฟังพวกเพื่อนถามดังนั้น จึงเล่าความให้ฟังทุกประการ บรรดานักเรียนเหล่านั้นก็พากัน นึ่งอยู่ ยังไม่มีผู้โดที่จะต่อกระทู้นั้นได้
ในโรงเรียนนั้นยังมีนักเรียนคนหนึ่งแช่ตี้นชื่อเจึง ตี้นเจึงเป็นคนทุจริตไม่ซื่อตรง ครั้นได้ฟังจาชินปุน มาบอกเล่าดังนั้น จึงออกจากโรงเรียนปลอมเป็นจาชินปุนรีบไปบ้านจาชินปุน จึงผลักประสูเข้าไปในห้องเห็น ไม่มีไตไฟ ตี้นเจึงเห็นสมคะเนนึกจึงตรงเข้าไปหานางเจงเหนียว นางเจงเหนียวส่าด้ญว่าจาชินปุนผู้สามีกลับ มา ไม่มีความสงสัยว่าจะเป็นผู้อื่น นางเจงเหนียวจึงถามว่า กระทู้โคลงของข้าพเจ้าให้ท่านตอบบัดนี้ท่าน ตอบได้แล้วหรือยัง
ตี้นเจึงได้ฟังนางเจงเหนียวถามดังนั้น ก็มิได้ตอบประการใด ฝ่ายนางเจงเหนียวครั้นจะถามเซาซึ่ ต่อไปก็เกรงว่าจาชินปุนจะโกรธก็นึ่งอยู่
ตี้นเจึงซึ่งปลอมเป็นจาชินปุนนั้น ก็ร่วมประเวณีกับนางเจงเหนียวสมตามความประสงค์แล้ว ดิ้นIจึง ก็เปิดประตูออกจากบ้านจาชินปุนกลับไป
ฝ่ายจาชินปุนนั้งพูดจาสนทนาศึกษาในการเล่าเรียนกับพวกเพื่อน ครั้นเวลาตึกแล้วจาชินปุนก็กลับ มาบ้าน จึงพูดแก่นางเจงเหนียวว่า เมื่อหัวคาเจ้าตั้งกระทู้โคลงให้ข้าข้าคดยังไม่ออกว่าจะเอาอักษรด้วใดมา

1๐*๐๐
ต่อกระทู,ซองIขา IV.ราะฉะนั้นช้าจึงไปที่โรงเรียนศึกษาถามพวกเพื่อนดูว่า ผู้ใดจะมีปัญญาต่อโคลงกระทู้ ไดบาง
นางเจงเหนียวจึงถามว่า ท่านไปประมาณสักท่มหนึ่งแล้วท่านกลับมามิใช่หรือ จาชินปนได้ฟังนาง เจงเหนียวถามดังนั้นจึงฉอบว่าข้าหาได้มาไม่ นางเจงเหนียวถามดังนั้นถึงสามครั้งแลวว่า ท่านกลับมาแล้ว เหตุใดท่านจึงกลับพูดลวงข้าพเจ้าอีกเล่า จาชินทุ่นก็ว่าข้าไม่ได้กลับมาเหตุใดจะว่าข้ากลับมาเล่า
นางเจงเหนียวมีความสงสัยอยู่ในใจว่า ชะรอยจะมิผูปลอมมากระทำการหยาบช้าต่อเรา เราก้ม จาชินทุ่นเล่าก็ยิง์หาได้ร่วมประเวณีต่อก้นไม่ จึงไม่สังเกตจากลิ่นอายได้ เราครั้งนี้เป็นหญิงชั่วข้าจะร่วมก้บ ชายสองหาควรไม่ ดายเสียดีกว่าอยู่เป็นมนษย์ให้ผีสางเทวดาติเตียน ครั้นติดเห็นดังนั้นแล้วนางเจงเหนียว จึงลวงจาชินทุ่นให้ออกไปนอกห้อง นางเจงเหนียว,จึงเอามิดเชือดคอด้วเองถึงแก่ความดาย
ครั้นจาชินทุ่นกลับเข้าไปในห้อง แลเห็นนางเจงเหนียวนอนตายอยู่ก็ตกใจ จาชินทุ่นก็ร้องไห้เครา โศกมีความอาลัยราร้กนางเจงเหนียวยิ่งนัก จนถึงแก่สลบไม่สมประดี
ขณะนั้นบิดามารดาข้างฝ่ายนางเจงเหนียว ก้บบิดามารดาข้างฝ่ายจาชินทุ่นได้ยินเสียงจาชินทุ่น ร้องไห้ก็วิ่งมาดู เห็นนางเจงเหนียวมิบาดแผลที่คอถึงแก่ความตาย ด้วจาชินทุ่นก็สลบอยู่ จึงช่วยก้นแก่ไขฟัน ขึ้นแล้ว จึงถามด้นสายปลายเงื่อนว่าเหตุการณ์เป็นอย่างไรนางเจงเหนียวจึงได้ดาย
จาชินทุ่นกเล่าความตั้งแต่ด้น ว่านางเจงเหนียวท่ากระทู้โคลงให้ข้าพเจ้าแต่งต่อ จนนางเจงเหนียว เชือดคอดายให้บิดามารดาฟังทั้งสองฝ่าย
ครั้นสร่างความโคกแล้ว จาชินทุ่นจึงเอาศพนางเจงเหนียวไปฝังไร้ตามธรรมเนียม ครั้นอยู่มาได้ ประมาณ ๓ ปี ในฤดูเดือนสิบ เปาเล่งถูไปเที่ยวที่ตำบลหลมจินทุ้ย แลเห็นด้นพฤกษชาติอันอยู่ที่หน้าดืก ก่งก๊วนสำหรับข้าราชการไปมาอาศัย เปาเล่งถูจึงสั่งคนใช่ให้ยกเก้าอี้มาตั้งใด้ด้นพฤกษชาติ เปาเล่งถูจึงขึ้น ไปนอนเล่นบนเก้าอี้นั้น แล้วกล่าวคำโคลงสรรเสริญต้นไม้พฤกษชาติบทหนึ่งว่า เข้ยกกถองถองง่วนฮ่วย แปลภาษาไทยว่ายกเก้าอี้มาตั้งอย่ใด้ร่มไม้นั่งชมดวงแข เปาเล่งถูกล่าวเป็นคำโคลงดังนั้นแล้ว พอลมพัดมา เย็น ๆ เปาเล่งถูก็ม่อยหลับไป นีมิตเห็นหญิงคนหนึ่งมาคุกเข่าตรงหน้าเปาเล่งถู แล้วว่ากระทู้โคลงของท่าน ที่กล่าวมาแล้วนั้นไม่สู้ยากนัก ข้าพเจ้าจะขอต่อกระทู้โคลงของท่าน ว่าดังนั้นแล้วหญิงนั้นก็กล่าวเป็นคำโคลง ของหญิงนั้นตอบ ต่อกระทู้ของเปาเล่งถูว่า เตี้ยมเตงเตงก๊อกก๊อกกงจึอ เปาเล่งถูได้ฟังคำโคลงของหญิงนั้น ตอบเป็นที่ไพเราะแก่โสตได้ใจความ เปาเล่งถูจึงถามหญิงนั้นว่า เจ้านี้ตั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลใดแขวงเมืองใด แช่ใดชื่อใด เป็นบุตรภรรยาของผู้ใด
หญิงนั้นจึงบอกว่า เมื่อท่านอยากจะใคร่รู้จงถามสามีข้าพเจ้าผู้นักเรียนชั่นสิวจ้ายตำบลนี้แล้วท่าน ก็คงจะรู้เหตุ ว่าดังนั้นแล้วหญิงนั้นก็อันตรธานหายไป
เปาเล่งถูตกใจดื่นขึ้น ติดใคร่ครวญดูในใจว่า เคยสังเกตความฝันหลายเรื่องมาแล้ว มิได้ผิดเลย ลักเชื่องหนึ่ง ตำบลนี้คงจะมิเหตุการณ์ที่ถึงแก่ชีวิตสักเชื่องหนึ่งเป็นแน่ จ้าจะสืบเสาะเอาความจริงให้จงได้ ครั้นติดเห็นดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงให้ผู้ใหญ่บ้านตามตัวนักเรียนชั้นสิวจ้ายในตำบลนั้นมาทั้งสิ้น เปาเล่งถูจึง กล่าวกระทู้โคลง ซึ่งเปาเล่งถูกล่าวไร้แล้วนั้นถามตามบรรดานักเรียนว่า กระทู้โคลงของเราซึ่งกล่าวมานี้ ผู้ใด จะต่อกระทู้ของเราได้บ้าง
ขณะนั้นจาชินทุ่นได้ฟังกระทู้โคลงบทนั้น เห็นสมควรจะเอากระทู้ของนางเจงเหนียว ซึ่งเป็นภรรยา

๒๗๑
เราที่ดาขกล่าวไว มาต่อเข้าก้บกระทู้โคลงของเปาเล่งถูได้ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว จึงเอาคาโคลงของนาง เจงเหนียวขึ้นกล่าวต่อกระทู้ของเปาเล่งถู ให้เปาIล่งถูฟัง
เปาเล่งถูได้ฟังคำโคลงต่อตอบนั้น ต้องก้นก้บคำโคลงซึ่งได้ฝืนเห็นมาแล้ว เปาเล่งถูจึงถามว่าโคลง บทนี้ออกจากความคิดความเห็นของเจ้าเองหรือ หรือว่าเจ้าจำเอาของใครมากล่าว
จาชินปนได้ฟังเปาเล่งถูถามจึงบอกว่า โคลงบฑนี้ออกจากความคิดของภรรยาข้าพเจ้าซึ่งดายไป แล้วนั้น ข้าพเจ้าเห็นสมควรจะต่อตอบกับกระทู้ของท่านได้ ข้าพเจ้าจึงน้ามาต่อตอบ
เปาเล่งถูจึงถามว่า ภรรยาเจ้าดายด้วยโรคอะไร หรือตายด้วยเหตอย่างใดอย่างหนึ่งท่านจงบอกไป ดามจริง ถ้าอำพรางไว้เราสีบรู้จะเอาตัวท่านเป็นโทษให้จงหนัก
จาชินปนได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น จึงเล่าความจริงซึ่งนางเจงเหนียวออกกระทู้โคลงเมื่อวันจะอยู่ กิน ร่วมประเวณีก้น ตั้งแต่ด้นจนปลายให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูว่าโคลงบฑนี้ ก็เป็นธรรมดาอย่างนั้น และจะจัดเอาว่าเพราะจริงก็ยงไม่ได้ แต่เราเห็นท่าน โด้ดอบไม่ลงกลอนได้ จึงไปขอปัญญาพวกเพื่อน เพื่อนรู้เห็นว่าท่านม้วตรืกตรองหาคำโคลงจะได้กลับไปโด้ ดอบกับภรรยาท่าน ในหมู่เพื่อนน้กเรียนของท่าน คงมีคนหนึ่งปลอมเป็นด้วท่านไปร่วมประเวณีด้วยภรรยา ท่าน ครั้นท่านกลับมาภรรยาของท่านรู้สึกตัวว่าเสียกลร่วมรักแก่ชายอื่น หาใช่ด้วท่านไม่ ภรรยาของท่านจึง ได้ฆ่าตัวดายเสียฉะนั้น แต่บรรดาเพื่อนนักเรียนของท่านมีผู้ใดเป็นเจ้าชู้รุนแรงไปด้วยความกำหนัดไม่เป็น อ้นจะเล่าเรียนมีอยู่บ้างหรือไม่ ก้บเมื่อเวลาท่านไปในโรงเรียนศึกษาการเล่าเรียนแต่งกาพย์โคลงก้นนั้น บรรดาพวกเพื่อนนักเรียนอยู่ด้วยกันกับท่านพร้อมทุกตัวคนหรือ หรือในเวลาที่ท่านอยู่นั้นมีผู้ใดจากที่นั้นไป ไม่กลับมามีบ้างหรือไม่
จาชินปุนได้ฟังเปาเล้งถูถามชักถี่ถ้วนดังนั้นจึงบอกว่า ดามบรรดาเพื่อนนักเรียนด้วยกันนั้น มีแต่ ดิ้นเจึงคนเดียวเป็นคนพอใจเป็นเจ้าชู้ไม่เป็นอันเล่าเรียน เมื่อเวลาที่ข้าพเจ้าไปถึงโรงเรียนนั้นเห็นดิ้นเจ์ง อังอยู่ ครั้นข้าพเจ้าเล่าความซึ่งภรรยามีกระทู้โคลงให้พวกเพื่อนทั้งหลายฟังแล้ว ดิ้นเจึงก็ลงจากโรงเรียนไป หาได้กลับมาไม่
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงว่า ถ้ากระนั้นแน่แล้วไม่ต้องสงสัยเลย เปาเล่งถูจึงให้นักการไปเอาดิ้นเจึง มาแล้วถามว่า วันเมื่อจาชินทุนไปโรงเรียนเวลากลางคืนกล่าวกระทู้โคลงของภรรยาจาชินปนนั้น เหตุใดเจ้า จึงปลอมเป็นจาชินทุนไปหานางเจงเหนียวภรรยาของจาชินทุน เหตุด้วยนางเจงเหนียวอังมีได้ร่วมรสสังวาส ด้วยจาชินปนจึงไม่สามารถจะจำกลิ่นอายได้ เข้าใจเสียว่าจาชินทุนกลับมาจึงยอมเสียตัวให้แก่ท่าน ครั้นI ความว่าเสียกลท่านแล้ว นางเจงเหนียวจึงได้ฆ่าตัวตายเสียฉะนั้นก็เพราะท่าน บดนี้นางเจงเหนียวมาฟ้องแก่ เรา เราจึงได้รู้เรื่องตลอดดังนี้ ท่านจงรับเสียโดยดีเพราะตัวท่านก็มีความพิรุธอยู่แล้ว ถ้าจะสืบในโรงเรียนใน เวลากลางคืนวันนั้นท่านหาได้กลับมาไม่ ถ้าท่านไม่รับแล้วจะต้องถูกผูกดีตามจารีดนครบาลให้ถึงสาห้ศ
ดิ้นเจึงได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นก็ไม่รับ เปาเล่งถูจึงให้นักการผูกจะดี ดิ้นเจึงเห็นจะทนไปไม่ได้ ด้วยความจริงใจของตนก็รับสารภาพเป็นสัตย์ดามความจริง
เปาเล่งถูจึงตัดสินให้เอาตัวดิ้นเจึงไปฆ่าเสีย อย่าให้คนทั้งหลายดูเยี่ยงต่อไป ในคดีเรื่องนี้ลึกลับนัก กาลก็ล่วงไปแล้วถึงสามปีเผอญให้ท่านผู้นี้ไปฝืนเห็นพอเป็นกระแสแง่เรื่อน เข้าเปาเล่งถูจึงได้วินิจฉัยไตร่ตรองตรงแก่ข้อความที่จริง ข้อที่ให้อำเภอเรียกนักเรียนในตำบลนั้นมาพร้อม
๒๗๒
14*ะโขอมายให้น้?โแ,รขนแต่งโคลงตอบ จึงใต้ความช้ดแจงกระจ่างจนมีทางวนจฉย แต่ที่ลงโทษให้*]ๆ1สืยใน กเป็นความแรงจริง แต่ในสมัยนั้นจำเป็นต้องทำ๗นนั้นจริง จึงจะสมแก่บุคคลและสมัยของมนุษย์
ฒ 11
ฬึ๋องที่ (1๖
มความว่า ยงมีชายสองคนตั้งบานเรือนอยู่ ณ เมืองสุนเทียนหู คนหนึ่งชื่อชีเคง คนหนึ่งชื่อลิ้นเหียน ลิ้นเหียนกับชีเคงเป็นมีตรสหายชอบพอกันเป็นอันมาก ฝ่ายชีเคงมีบุตรหญิงคนหนึ่งมีลักษณะงามหมดจด ชื่อนางสุกหุน ฝ่ายลิ้นเหีย่นมีบุตรชายคนหนึ่งชื่อลิ้นก๊กฉาย ลิ้นเหียนกับซีเคงได้เล่าเรียนหนังสือสอบไล่ได้ เป็นขุนนางด้วยกันทั้งสองคน ได้สัญญาต่อกันว่าถ้าบุตรทั้งสองฝ่ายเจริญวัยขึ้นด้วยกันแล้วก็จะแต่งไห้อยู่กิน เป็นภรรยาสามีแก่กัน มีให้เสียคำมั่นสัญญาต่อกันได้
ครั้นอยู่มาบุตรของลิ้นเหียนและบุตรของชีเคงก็เจริญเป็นหนุ่มสาวขึ้นด้วยกัน ฝ่ายลิ้นเหียนกับ ภรรยาถึงแก่กรรมลงทั้งสองคนเมื่ออายุลิ้นก๊กฉายได้ ๑๖ ปี แต่ลิ้นก๊กฉายมีสติปัญญามากไดไปเรียนหนังสือ ตั้งแต่อายุ ๑๐ ปี จึงมีความรู้สก*ขึ้ง ราษฎรในตำบลนั้นพากันสรรเสริญลิ้นก๊กฉายยิ่งนัก ลิ้นก๊กฉายเป็น กำพร้าบิดามารดา ก็ถึงแก่ความยากจนลงทุกวัน จะเหลียวหลังแลหน้ากัไม่มีที่จะพึ่งพิงอิงอาศัย
ฝ่ายซีเคงเห็นลิ้นก๊กฉายเป็นผู้ข้ดสนยากจนลง ไม่มีเงินทองจะมาแต่งงานกับบุตรีของต้ว ชีเคงคิด จะใคร่ยกนางสุกหุนผู้บุตรให้แก่ผู้อื่น
อ้นนางสุกหุนก็ได้เล่าเรียนหนังสือกับมารดา และได้อ่านตำวับตำราสุภาษิตต่าง ๆ และได้อ่าน สุภาษิตของขงจู๊มีความว่า ถ้าเป็นหญิงบริสุทธแล้ว,ไม่1ขอมีสามีถึงสอง ถ้าชายซื่อสัตย์กด้ญญูต่อแผ่นดินแล้ว ไม่ขอเป็นข้าสองเจ้าบ่าวสองนาย ครั้นนางสุกหุนแจ้งความว่า บิดามารดาละทิ้งคำมั่นสัญญาให้เสียความ สัตย์ดังนั้น นางสุกหุนไม่เป็นอ้นกินอ้นนอนมีความวิตกทุกข์ร้อนยิ่งนัก
ครั้นอยู่มาได้ประมาณสักปีหนึ่ง พวกครูทั้งหลายจึงนำพวกนักเรียนสานุศิษย์ไปสอบไล่หนังสือใน ชั้นสิวจึายต่อกำนันอำเภอทุก ๆ อำเภอ ลิ้นก๊กฉายก็ตามครูไปสอบไล่ที่ตำบลไชแจ
ฝ่ายนางสุกหุนครั้นแจ้งว่าลิ้นก๊กฉายไปสอบไล่หนังสือ จึงไชให้นางเสาะหมุยคนใช้ของนางตามเอา เงินสิบตำลึงกับถ้วยทองคำสองถ้วยไปให้แก่ลิ้นก๊กฉาย นางเสาะหมุยจึงไปถึงบานลิ้นก๊กฉายแล้วถามคนซึ่ง อยู่ในป้านลิ้นก๊กฉายว่า ลิ้นก๊กฉายอยู่หรือไม่ คนในบานจึงบอกว่าลิ้นก๊กฉายไปสอบไล่หนังสือที่ตำบลไชแจ หาได้อยู่ไม่ นางเสาะหมุยจึงไปย้งตำบลไซแจ พบลิ้นก๊กฉายแล้วบอกว่า นางสุกหุนนายข้าพเจ้ามีความวัก ใคร่ ท่าน ปรารภถึงท่านว่า เดิมบิดามารดาของนายข้าพเจ้าก็ได้สัญญาไว้แก่บิดามารตาท่าน แมวาจะยาก จนฉันใดก็ไม่ทิ้งกัน มาบัดนี้เห็นว่าบิดามารดาท่านบุญหาไม่แล้ว ด้วท่านก็ข้ดสนยากจนลงไม่มีที่พ้กพิง นาย ข้าพเจ้าจึงให้ข้าพเจ้านำสิ่งของเหล่านี้มาให้แก่ท่านพอเป็นกำลังจะได้เล่าเรียนหนังสือต่อไป นางเสาะหนุย ว่าดังนั้นแล้วจึงมอบเงินสิบตำลึงกับถ้วยทองคำให้แก่ลิ้นก๊กฉาย ลิ้นก๊กฉายมีความยินดีจึงวับเอาสิ่งของไว้ แล้วพูดว่านายท่านมีความเมตตาแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามีความขอบพระเดชพระคุณนายท่านยิ่งนัก ข้าพเจ้า จะฝากหนังสือของข้าพเจ้าไปถึงนายท่านด้วยฉบับหนึ่งให้นายท่านทราบ ถ้าภายหลังอย่าไต่ไห้มาเช่นนี้ เนื้อความจะแพร่งพรายไปก็จะเป็นที่ติเตียนแห่งคนทั้งหลาย นายท่านจะมีความบัวหมองไป ลิ้นก๊กฉายว่า ดังนั้นแล้ว จึงเขียนหนังสือฉบับหนึ่งใจความว่า ถ้านางสุกหุนผู้ที่ร้กทราบ ด้วยเดิมบิดามารดาของข้าพเจ้า กังมีชีวิตอยู่ หวังใจว่าจะขอท่านให้แก่ข้าพเจ้าเป็นคู่ร่วมสุขร่วมทุกข์กัน ครั้นบิดามารดาของข้าพเจ้าบุญหา ไม่แล้วข้าพเจ้าก็ว้าเหว่เป็นกำพร้าไม่มีที่พึ่ง	ครั้นจะวานเฒ่าแก่ไปสู่ขอท่านเล่า ก็ข้ตสนไม่มีเงินทองจะ
๒๗๙
แต่งงไนตามธรรมเนึขมเพราะวาสนาของข้าพเจ้าไม่มีจึงหากให้เป็นไป จึงมิได้ร่วมสุขร่วมทุกขกันกับท่าน ซึ่งท่านมีแก่ใจเมคตาข้าพเจ้าให้สิ่งของเงินทองมาทิ้งนี้ ข้าพเจ้าขอบใจท่านเป็นที่ยิ่ง เมื่อบิดามารดาของ ท่านเห็นว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ไร้ทรัพย์ลับบิญญาแจ้ว จะยกท่านให้แก่ผู้ไดก็สุดแจ้วแต่การที่จะเป็นไป ขอท่านจง ทราบความริตกและความยากขัดข้องในใจของข้าพเจ้าเถิด ครนเขียนแจ้วดิ้นก๊กฉายก็เข้าผนึกมอบใด้นาง เสาะหมยกลับไปให้แก่นางสุกหุน
ฝ่ายนางเสาะหมุยครั้นได้รับหนังสือมาจากดิ้นก๊กฉายแจ้ว ก็กจ้บมาแจ้งความแก่นางสุกหุนตามคา ของดิ้นก๊กฉายสั่ง และส่งหนังสือที่ดิ้นก๊กฉายฝากมานั้นให้แก่นางสุกหุน นางสุกหุนเปิดผนึกออกอ่านแจ้ง ความทุกประการแจ้วจึงพูดแก่นางเสาะหมุยว่า แม้บิดามารดาเราเสียสัตย์จะยกเราให้แก่ชายอื่นแจ้ว เราก็จะ ฆ่าด้วตายเสียเป็นแน่เพราะเดิมบิดามารดาของเราได้ปฏิญาณสัญญาไวว่าจะยกเราให้เป็น่ภรรยาดิ้นก๊กฉาย แจ้ว เราจะต้องถือใจตั้งใจว่าติ๋นก๊กฉายเป็นสามีของเราด้วย ธรรมดาหญิงดีที่บริสุทธิ์ไม่ร่วมชายเป็นสอง จ้า ชายเป็นชาติทหารซื่อตรงต่อแผ่นดินแจ้ว ไม่ขอเป็นข้าสองเจ้าจึงจะเป็นที่สรรเสริญแก่เทพยดาและมนุษย์ นางสุกหุนพูดก้บนางเสาะหมุยดังนั้นแจ้ว จึงกระซิบสั่งนางเสาะหมุยให้ไปนัดแก่ดิ้นก๊กฉายว่า จ้าเวลาสอง ยามแจ้วให้ดิ้นก๊กฉายเข้าไปคอยในสวนดอกไม้หลังบ้านของนางสุกหุนนางสุกหุนจะให้เงินทองสิ่งของต่าง ๆ จะไดไปเป็นกำลังที่จะแต่งงานกับนางสุกหุนจะได้อยู่ถินเป็นภรรยาสามีก้นต่อไป
นางเสาะทมุยรับคำสั่งของนางสุกหุนแจ้ว ก็ไปนัดแก่ดิ้นก๊กฉายดามคำนางสุกหุนทุกประการ ดิ้น ก๊กฉายก็ร้บว่าจะมาตามสั่งตามนัด
ขณะเมื่อนางเสาะหมุยนัดแนะแก่ดิ้นก๊กฉายนั้น พ์่งเหลงซึ่งเป็นเพื่อนนักเรียนด้วยกันกับดิ้น ก๊กฉายเดินมาแอบได้ยิน ครั้นเวลาคาพั่งเหลงไปคอยดู เห็นดิ้นก๊กฉายเสพสุราอยู่กับเพื่อนที่โรงเตี๊ยม ครั้น ดิ้นก๊กฉายเสพสุราเมาแจ้วก็นอนหลับไป หาได้คิดถึงการที่นัดกันกับนางเสาะหมุยไวไม่ ฝ่ายพั่งเหลงจึง ปลอมเป็นดิ้นก๊กฉายไปในสวนดอกไม้ของนางสุกหุนคอยท่าอยู่
ฝ่ายนางเสาะหมุยครั้นแลเห็นพงเหลงเดินเข้ามาในสวนก็หว้งใจเสียว่าดิ้นก๊กฉาย นางเสาะหมุยจึง ชื่นไปบนเกบอกแก่นางสุกหุน นางสุกหุนก็จ้ดเงินห่อหนึ่งกับกำไลมือทองคำคู่หนึ่ง กับหนังสืออื่กฉบับหนึ่ง มอบให้นางเสาะหมุยนำไปให้ดิ้นก๊กฉาย
นางเสาะหนุยรับสิ่งของมาจากนางสุกหุนแจ้ว ก็ลงจากตึกเดินเข้าไปในสวน แจ้วพิจารณาดูหาใช่ ดิ้นก๊กฉายไม่ ด้วยดิ้นก๊กฉายไม่ลาสันมีลักษณะปานกลางไม่สูงไม่ตา แต่ลักษณะทิ้งเหลงเป็นคนสูงใหญ่ นางเสาะหนุยเห็นผิดสังเกตดังนั้นก็ยังไม่อาจส่งสิ่งของให้ ทิ้งเหลงก็ชักมีดออกจากฝักฟันนางเสาะหนุยถึง แก่ความดาย แจ้วทิ้งเหลงก็อุ้มศพนางเสาะหนุยไปทิ้งลงในสระกลางสวน ทิ้ง เหลงก็เก็บเอาเงินทองสิ่งของ เหล่านั้นไปทิ้งดิ้น
ฝ่ายนางสุกหุนคอยนางเสาะหนุยอยู่จนสว่าง ก็หาเห็นนางเสาะหมุยกลับมาไม่ นางสุกหุนมีความ สงสัยอยู่ในใจว่า นางเสาะหนุยใช่ให้นำสิ่งของไปให้ดิ้นก๊กฉายก็ไม่เห็นกลับ ชะรอยจะเถิดเหชุกัยประการใด เป็นแน่ ครั้นคิดดังนั้นแจ้วนางสุกหุนก็นึ่งอยู่ไม่รู้ว่าจะเป็นประการใดแน่
ฝ่ายซิเดงครั้นเวลาเช้า หาเห็นนางเสาะหมุยมารับใช้การงานไม่ ซิเคงจึงให้คนไปเที่ยวตามหา หลายพวก ครั้นเข้าไปในสวนเห็นรอยโลห็ตหยดไหลอยู่เป็นกอง คนใช้ก็กลับมาบอกซิเคง ซิเคงจึงไปดูเห็น โลห็ตตกอยู่กับพื่นคินและหยดย้อยไปทางสระน้ำ จึงตามรอยโลห็ตไปจนถึงปากสระเห็นในสระมีสายโลห็ด
๒๗๕
ทุ่งขึ้น.จากนา ซีเคงให้คน,ไข้ลง1ไปตำค้นหา ได้ศพนางเสาะหมยขึ้นมาเห็นมีบาดแผลกับเก็บหนังสือของนาง สกหุนได้ฉบับหนึ่ง ที่เฃีชนให้ดิ้นก๊กฉาย ซีเคงเปิดผนึ่กออกดูอ่านได้ความว่า ข้าพเจ้านางสุกหุนขอคำนับมา ยังท่านดิ้นกกฉายสิวจายทราบ ด้วยข้าพเจ้าคิดถึงท่านทุกเวลามีได้เว้นว่างวายคำนึง บัดนี้,ข้าพเจ้าได้ฝาก เงินมาไทท่านรอยตำลึงเศษกับกVIลมีอทองคำคู่หนึ่งท่านจงวับไว้ จะได้มาสู่ขอข้าพเจ้าไปอยู่กนร่วมทุกข์ ร่วมสุขกับท่าน สิ่งของเหล่านี้ข้าพเจ้าได้มอบได้นางเสาะหมุซน่ามาได้แก่ท่าน ขอท่านจงร้บไว้ด้วยความ ฮนตีเกิด
ซีเคงครั้นอ่านหนังสือรู้ความตลอดแล้วดังนั้น ก็มีความโกรธยิ่งนัก จึงพูดว่าดิ้นกักฉายฆ่านาง เสาะหมุยแน่แล้ว1ไม่ต้องสงสัยผู้อื่นเลย ว่าดังนั้นแล้วซีเคงจึงได้เชิญกำนันมาพลิกศพข้นสูตรบาดแผล แล้ว ซีเคงก็ทาเรื่องราวไปยื่นต่อสิถองอำเภอกรมการแขวง
ฝ่ายดิ้นกักฉาย วันเมื่อนัดกันกับนางสุกหุนกัหาไดไปตามนัดไม่ ดิ้นกักฉายมีความวิดกรำพึงถึง นางสุกหุนยิ่งนัก พอนักการมาเกาะตัวดิ้นกักฉาย ดิ้นกักฉายตกใจหารู้ว่าจะมีเหตุการณ์สิ่งใดจะเกิดขึ้นไม่ ดิ้นกักฉายก็ไปกับนักการจนถึงอำเภอกรมการ กรมการจึงข้กถามดิ้นกักฉาย ดิ้นกักฉายก็ได้การ1ไม่ร่บ ชีเคง จึงเอาหนังสือของนางสุกหุนออกมาแผ่แล้วว่า ดิ้นกักฉายไม่ได้ฆ่านางเสาะหมุยแล้วผู้ใดจะฆ่าเล่า
ดิ้นกักฉายแลเห็นหนังสือของนางสุกหุนดังนั้นก็ตกใจดะลึงนึ่งอั้นอยู่ หารู้ที่ว่าจะได้การแก้ด้ว ประการไดต่อไปไม่
สิถองอำเภอกรมการ จึงได้นักการผูกตีดิ้นกักฉายหนึ่งยกแล้วได้คุมตัวไปข้งไว้ ครั้นเวลาคาชีเคง จึงเอาทองร้อยตำลึงไปเดินต่อสิถองอำเภอกรมการ ขอได้แก้สำนวนคำได้การของดิ้นกักฉายว่าร้บเป็นส้ดย์ สิถองครั้นได้สินบนแล้ว จึงแก้คำได้การของดิ้นกักฉายข้อที่ไม่ร้บได้เป็นรบไป สิถองจึงได้นักการ ผู้คุมเข้าขื่อคาจำดิ้นกักฉายแล้วส่งตัวดิ้นกักฉายไปยังเมืองสุนเฑียนหูเมืองหลวง เปาเล่งกู่จึงสอบถามดิ้น กักฉาย ดิ้นกักฉายจึงได้การตั้งแต่บิดามารดาของดิ้นกักฉายกับชีเคงได้วักใคร่ชอบพออัธยาตัยกันมา ก็ได้ วับคำมั่นลัฌญาเป็นไมตรีเกี่ยวดองจะยกนางสุกหุนได้ดิ้นกักฉายเป็นภรรยา จนถึงบิดามารดาของดิ้นกักฉาย ถึงแก่กรรมลง ดิ้นกักฉายไม่มีเงินทองจะแต่งนางสุกหุนดามธรรมเนียม ซีเคงคิดจะยกนางสุกหุนได้แก่ผู้อื่น จนถึงนางสุกหุนได้นางเสาะหมุยน่าเงินทองไปได้ดิ้นกักฉายเมื่อเวลาไปสอบไล่ชั้นสิวจึายครั้งนั้น ครั้นมาชั้น หลังนัดได้ไปที่สวนดอกไม จะได้เงินทองต่อภายหลังอีก จะได้เป็นกำลังไปแต่งงานนางสุกหุนดามธรรมเนียม ไนวันนั้นข้าพเจ้าไปพบเพื่อนชวนเสพสุราเมาแล้วก็หลับไป หาได้ไปหานางสุกหุนไม่ ซึ่งมีผูมาฆ่านาง เสาะหมุยผู้วับสิ่งของมาจากนางสุกหุนแล้วก็เก็บเอาเงินทองสิ่งของไปทั้งสิ้นดังนี้นั้น ขอท่านได้พิจารณาโดย ยุติธรรม ซึ่งข้าพเจ้าจะได้ทรยศต่อผู้มีคุณนั้นหามีได้
เปาเล่งถูได้ฟังดิ้นกักฉายได้การดังนั้นก็นึ่งดรีกตรองอยู่ ยังมีได้ว่าประการใด แต่เห็นความว่าดิ้น กักฉายคงจะมีได้ทำแก่นางเสาะหมุยเป็นแน่ ด้วยมีเหตุที่จะส่อได้เห็นได้ตามกิรียาอาการและธรรมดา จึงสั่ง ใด้ผู้คุมคุมตัวดิ้นกักฉายไปขังไว้ก่อน
ฝ่ายดิ้นกักฉายต้องจาขังอยู่ในกองลหุโทษ ดูหนังสือมีได้ขาด ด้วยดิ้นกักฉายตัธยาตัยสุภาพจะ พูดจาแก่เพื่อนนักโทษด้วยกันก็มีแต่ถ้อยคำอ่อนหวานไพเราะเรียบรอย วันนั้นเปาเล่งถูเดินเข้าไปตรวจดูไน กองลหุโทษ พิจารณาเห็นลักษณะดิ้นกักฉายเห็นเป็นคนสุภาพเรียบร้อยและหมื่นในการฟาเรียน เปาฟงถู ใคร่ครวญอยู่ไนใจว่าเด็กหนุ่มผู้นี้มีลักษณะไม่มีอาการบอกเป็นคนร่าย ดิ้นกักฉายผู้นี้นานไปข้างหน้าคงเป็น
๒๗๖
คนดี1ใช้ราชการใด
ประการหนึ่งบรรดาหญิงที่มแก่1จ เอาเงินทองให้แก่ชายในคดีเช่นนี้เราเคยได้พิจารณามามาก หลายรายแล้ว ธรรมดาผู้ที่มีแก่ใจเอาเงินทองมาให้แล้ว ไหนเลยขายจะมีแก่ใจฆ่าผู้เอาทรัพย์มาให้นั้นได้ ชง จะพิพากษาตัดสินว่าดิ้นก๊กฉายเป็นผู้ร้ายฆ่านางเสาะหมุยตายนั้น เราไม่เหินมีทางฑึ่จะเป็นไปได้เลย จำจะ ตองเอาต้วผู้ร้ไยให้จงได้ เปาเล้งถูดีดดังนั้นแล้ว ครั้นเวลากลางคืนเปาเล้งถูจึงจดธูปเทียนบูชาเทพยดาอัน ร้กษาฟ้าและดิน แล้วอธิษฐานว่าขอให้ได้ด้วล้ายผู้-ร้าย ครั้นอธิษฐานแล้วก็เขานอนหลับสนิทนิมิตเหินเป็น คำโคลงสบทว่า อันเอี่ยมบ๊วยฮวยเอ๊งอันเขึ้ย เหลงก็เหลงก่ายฉี่บ๊วยฮวย สิหยินย้กเชงกี้ตงเล่า เจียวหล้ย กองชินถกมอกซ้าย แปลเป็นภาษาไทยได้ความว่า น้ำด้างหยาดลงมาถกดอกไม่บ๊วยอวย เกษรดอกไม่นั้น กระเด็นติดฝาผน้ง ม่งิกรกับม้งกรขี่กันแล้วอังมิหน่ากับถมด้นไม่บ๊วยฮวยให้ถึงแก่ห้กโค่น แม่มนุษย์ปุกชน ผู้ใดล่วงรู้ความลับลี้ภายในแล้ว ชออย่าให้ร้อนถึงชอนไม่ใหญ่ ขอนไม่ใหญ่หาได้เกี่ยวข้องด้วยไม่
เปาเล้งถูครั้นนิมิตเหินดังนั้นแล้ว ก็ตกใจดื่นฃึ๋นคิดปริศนาโคลงสี่บฑนั้นออก คืออธิบายว่า ม่งกรต่อ ม่งกรขี่กันนั้น ได้แก่ตัวอักษรทั้งเหลง บ๊วยอวยนั้นเป็นซื่อของดอกไม่บ๊วยอวย ได้แก่นางเสาะหมุย ขอนไม่ ใหญ่นั้นได้แก่ ดิ้นก๊กฉาย เปาเล้งถูคิดคำโคลงปริศนานั้นตกลงดังนี้แล้ว ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้าเปาเล้งถูก็ออก นั้งศาลวินิจฉ้ย จึงให้ผู้คุมถอดดิ้นก๊กฉายออกจากจาแล้วพาตัวมาที่ศาล เปาเล้งถูถามว่า บรรดาพวกน้กเรียน เพื่อนฝูงของท่านมีผู้ใดซื่อพงเหลงบ๊าง
ดิ้นก๊กฉายคำนับเปาเล้งถูแล้วให้การว่า พวกนักเรียนตัวยกันกับข้าพเจ้ามีอยู่ผู้หนึ่งซื่อพั่งเหลง เปาเล้งถูจึงถามต่อไปว่า เมื่อนางเสาะหมุยมาน้ดให้ท่านไปรับสิ่งของในสวนดอกไม่แล้วท่านมิได้ไป และเมื่อขณะนางเสาะหมุยพูดจาแนะนัดแก่ท่านนั้น	มีผู้ใดกล้ำกรายเดินไปมาอยู่ในที่นั้นได้ยินได้ฟังบ๊าง
หรีอัไม่
ดิ้นก๊กฉายให้การว่า เมื่อขณะข้าพเจ้านั้งพูดจากันแก่นางเสาะหมุยนั้น เหินทั้งเหลงเดินมาข้างหลัง ข้าพเจ้านอกจากนั้นหาเหินผู้ใดเดินกล้ำกรายมาไม่
เปาเล้งล่ได้พิงดิ้นก๊กฉายให้การบอกเล้าถี่ถ้วนดังนั้นเปาเล้งถูจึงพูดว่า ถ้ากระนั้นพั่งเหลงเป็นผู้ร้าย ฆ่านางเสาะหมุยเป็นแน่แล้ว ไม่ต้องสงส้ยผู้อื่นต่อไปเลย เพราะเหตุว่าเมื่อเวลาท่านกับนางเสาะหมุยพูด นัดหมายกันอยู่นั้น ทั้งเหลงคงแอบมาพิงอยู่นานแล้วจนรู้เรื่องความชัดเจนจึงได้ปลอมเป็นตัวท่านไปเอา ทรัพย์นั้น นางเสาะหมุยจ้าได้ เหินว่ามิใช่ตัวท่านจึงไม่ส่งสิ่งของให้ พงเหลงไม่ได้สมตังใจหมายจึงได้ฆ่านาง เสาะหมุขเสย แล้วจึงเก็บเอาทรัพย์สิ่งของไปทั้งสิ้นคงจะเป็นเช่นนี้แน่ เปาเล้งถูว่าดังนั้นแล้วจึงให้นักการไป เอาตัวพงเหลงมาอังศาล แล้วถามว่าตัวท่านปลอมเป็นดิ้นก๊กฉาย ไปรับเอาสิ่งของที่นางเสาะหมุยุแล้วมิหนำ ชาฆ่านางเสาะหมุยถึงแก่ความดายด้วย อย่าปีดงำอำพรางเลยจงรับเสียโดยดีเถิดเรารู้อยู่แล้ว
พงเหลงได้พิงเปาเล้งถูถามดังนั้น ก็ไห้การว่าข้าพเจ้าเป็นนักเรียน มิได้กระทำโจรกรรมให้ท่านผู้ใด ได้ความเดือดร้อนเลย
เปาเล้งถูได้พิงพงเหลงให้การปฏิเสธไม่รับดังนั้น จึงให้นักการผูกพงเหลงจะดีถาม พงเหลงเหินจะ ทนเจ็บไปไม่ได้ด้วยเป้นความจริงใจก็ให้การรับเป็นสัตย์
เปาเล้งถูจึงให้นักการคุมตัวพงเหลงไปน่าของกลางมาให้ ทั้งเหลงแจ้งความว่าสิ่งของอื่น ๆ ได้ จำหน่ายใช้สอยเสียหมดแล้ว อังเหลือแต่กำไลทองคำอยู่คู่หนึ่งเท่านั้นน่ามาให้แก่เปาเล้งถู เปาเล้งถูจึงคืน
๒๗๗
ของกลางนั้นให้แก่นางสุกทุน
ฟาเล่งถูจึงพูดแก่ชีเคงว่า ตัวท่านนี้เป็นคนบปลับ เป็นผู้ใหญ่ไม่ได้ ไม่ควรจะเป็นที่นับถือของ ผู้น้อย เดิมท่านเห็นว่าบิดามารดาของดิ้นก๊กฉายยิงบริบูรณ์อยู่ด้วยลาภและยศ ท่านจึงร้บคำนั้นสัญญาต่อ บิดามารดาดิ้นก๊กฉายว่า จะยกนางสุกทุนผู้บุตรให้แก่ดิ้นก๊กฉายเป็นภรรยา ครั้นบิดามารดาดิ้นก๊กฉายหา บุญไม่แล้ว ดิ้นก๊กฉายยากจนขดสนลงทุกร้นหาบริบูรณ์เหมือนแต่ก่อนไม่ ท่านคดจะบิดพดิ้วยกนางสุกทุน ให้เสียแก่ผู้อื่นด้งนั้หาควรไม่ เปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้วจึงถอดเดิ้อชั้นนอกของเปาเล่งถูออกให้แก่ดิ้นก๊กฉาย หนึ่งเดิ้อ แล้วให้ตั้งเครื่องบวงสรวงเทพยดาแต่งงานให้ดิ้นก๊กฉายก้บนางสุกทุนอยู่กนเป็นภรรยาสามืก๊น เปาเล่งถูเห็นว่าดิ้นก๊กฉายเป็นบุตรขุนนางตระกูลกวี และทั้งประกอบไปด้วยความพากเพียรเล่าเรียนหนังสือ และอ้ธยาศ้ยก็สุภาพเรียบร้อย เปาเล่งถูมีความสงสารจึงเบิกเงินคลัง๓อกูลให้ดิ้นก๊กฉายยี่สิบด้าลึงเศษ เปา เล่งถูจึงตัดสินให้ดีพั๋งเหลงร้อยทีแล้วเอาตัวไปฆ่าเสีย แล้วเอาตัวสิถองกรมการซึ่งร้บสินบนแก่ซเคง ตัดแปลง คำให้การและกดฃึ่ดิ้นก๊กฉายนั้นมาถอดออกจากยค แล้วให้เนรเทศไปอยู่เมืองไกลระยะทางสามพ้นดิ้ แล้ว เปาเล่งถูจึงทำรายงานขึ้นถวายพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ทรงทราบทุกประการ ส่วนตัวดิ้นก๊กฉายเมื่อไต้อยู่ กินก้บนางสุกหนแล้ว ได!ปสอบไล่หนังสือได้ชั้นจีนสีอไต้เป็นขุนนางสืบตระกูลบิดาต่อไป
เรื่องท 81๗
มความว่า ครั้งนั้นที่เมืองด้ง๓ยฤดูเตอนสี่ ว้นนั้นเป็นก้นขนสิบสองคาฝนตกใหญ่ ยังมีชายผู้หนึ่ง ชื่อล่อจนเหียนมีร่มอยู่คันหนึ่ง ล่อจ์่นเหียนจึงกางร่มนั้นเดนไปหาเพื่อนที่ตำบลก้านเด้ง ยังมีขายหนุ่มนักเลง คนหนึ่งเดินดามไปขออาศัยร่มแก่ล่อจิ้นเหียน ล่อจิ๋นเหียนไม่ให้อาศัยแล้วพูดว่า ข้าพเจ้ามีร่มมาแต่คันเดียว เท่านี้ ท่านจะมาขออาศัยกระไรได้
ชายนักเลงนั้นจึงลวงว่า ร่มของข้าพเจ้าก็มีอยู่คันหนึ่งเพื่อนก้นเขามาขอยืมเอาไปกาง ข้าพเจ้า คอยอยู่เป็นช้านานยังไม่เห็นเขากลับมา ข้าพเจ้าจะรีบกลับไปบ้าน เพราะฉะนั้นจึงจะขอโดยสารท่านไปด้วย ล่อจนเหียนได้ฟังดังนั้น โดยเสียอ้อนวอนไม่ได้กั๊ยอมให้ชายนักเลงผู้นั้นอาศัยร่มไปด้วย
ครั้นถึงถนนตำบลน้ำเคียนเป็นถนนแขก ชายนักเลงนั้นก็ชิงเอาร่มจากมีอของล่อจิ้นเหียนไป ล่อจน เหียนมีความโกรธจึงพูดว่า เข้ามาขออาศัยร่มของเราแล้ว บัดนี้กลับมาชิงเอาร่มของ:เราไปฉะนี้หาควรไม่ จงคืนร่มมาให้แก่เรา
ชายนักเลงผู้นั้นชื่อดิ่วอิดฟ้อ หัวเราะแล้วพูดว่า พรุ่งนี้ข้าพเจ้าจะคืนร่มให้ท่าน อย่าวุ่นวายไปเลย
ล่อจิ้นเหียนสู้เดินเปียกฝนตามไป พูดทุ่มเถียงว่ากล่าวอี้ออึงขึ้น พอถึงหน้าบ้านเปาเล่งถู เปาเล่งถู ได้ยินเสียงคนเถียงก้นอึกทึก จึงให้นักการไปเอาตัวคนทั้งสองนั้นเข้ามาถามว่า เจ้าทุ่มเถียงอะไรก้นอื้ออึงอยู่ กลางถนน
ล่อจ์่นเหียนคำนับเปาเล่งถูแล้วจึงแจ้งความว่า ข้าพเจ้ามีร่มอยู่คันเดียวกางมาจะไปบ้าน ชายผู้นี้ เดินทางมาร่วมก้นขออาศัยร่มของข้าพเจ้ามาด้วย ครั้นมาถึงถนนแยกก็เข้าชิงเอาร่มในมีอข้าพเจ้าทึกเอาว่า ของตน จึงได้ทุ่มเถียงก้นดังนี้
เปาเล่งถูจึงได้ถามชายนักเลงจำเลยนั้นว่า เขาร้องว่าเจ้าชิงเอาร่มของเขาไปจริงหรือไม่
ดิ่วอิดฟ้อ จึงให้การร่วมของข้าพเจ้าถือกางมาจากบ้านข้าพเจ้า หาใช่ร่มของผู้นี้ดุจที่กล่าวหาไม่ ดิ่วอิดฟ้อก้บล่อจนเหียนทุ่มเถียงก้นต่อหน้าเปาเล่งถู เปาเล้งถูจึงถามว่า เจ้าทั้งสองต่างคนทุ่มเถียงก้นว่าร่ม ของตัว ร่มคันนี้เจ้าชื่อมาจากผู้ใด ร้านใด ตำบลใด ราคาเท่าใด มียี่ห้ออะไร มีสิ่งใดในร่ม.นั้นเป็นสำคัญ เครื่องหมายเป็นพยานบ้าง
ล่อจนเหียนจึงให้การว่า ร่มศันนี้ข้าพเจ้าซอมาราคาห้าหนเท่านั้น ก้บเห็นว่าราคาเล็กน้อย จึงมิได้ เขียนยี่ห้อไร้ในร่มเป็นสำคัญ
เปาเล่งถูจึงพูดว่าร่มคันเดียวเท่านี้ ราคาก็ไม่มากมายอะไรนักจะสืบสวนเอาสักขีพยานก็ไม่มีหลักฐาน ที่อ้างป๋วยการเสียเวลา เราจะตัดสินแบ่งร่มนี้ให้แก่เจ้าคนละครืง เปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้ว จึงให้นักการผ่าร่ม นนออกเป็น!เองซก ให้แก่ล่อจิ้นเหียนซีกหนึ่ง ให้แก่ดิ่วอิดฟ้อซีกหนึ่ง
ฝ่ายล่อจนเหียนก้มดิ่วอิดฟ้อ ครั้นได้ร่มคนละซีกแล้วก็ออกจากบ้านเปาเล้งถูไป เปาเล่งถูจึงกระซิบ สิ่งให้นักการเดินสะกดดามไปด ล้าได้ยินได้ฟังคนทั้งสองพูดจาปนดิฉินนินทาเราว่ากระไร ก็ให้จ้บตัวมาทั้ง สองคน คนใช้ร้บตำสิ่งของฟาเล่งถูแล้ว ก็เดินตามสะกดรอยชายทั้งสองนั้นไป
๒๗๙
ฝ่ายล่อจิ้1แเหียนยูเจ้าของร่มเดินพลางบ่นพลางว่า ราษฎรเลื่องลือกันว่าเปาเล่งถูผู้นี้เป็นผู้มีสติ!!ญญา ลึกซึ้ง สามารถจะตัดสินคดีของราษฎรที่ลี้ลับไม่มีเงื่อนสายให้ได้ความจริงโดยยุติธรรมได้ทุกเรื่องทุกราย ร่มของเราแท้ ๆ โดยความสัตย์จริงของเรา ท่านเปาเล่งถูกลับตัดสินแบ่งร่มของเราให้แก่คนพาลเสียซีกหนึ่ง ดังนี้ เราเห็นว่าเปาเล่งถูไม่มีสติปัญญาและความยุติธรรมจริงตุจคำคนเล่าลือ จึงได้ตัดสินเอาห้วน ๆ ง่าย ๆ หยาบ ๆ ไม่พิเคราะห์ใคร่ครวญโดยละเอียด ถ้าแต่เช่นนี้แล้วเราก็ตัดสินได้เหมือนกัน ใครทะเลาะทุ่มเถียง กัแล้วยทรัพย์สมป้ตวัตถุสิ่งของ ก็แบ่งให้โจทก์จำเลยเสียคนละครึ่งก็แล้วก้นได้โดยเร็วทุกเรื่องไป จะชมว่ามี สติปัญญาอย่างไรได้
ฝ่ายคิ่วอิดฌ้อนั้นได้ร่มซีกหนึ่งถีอเดินไป หัวเราะพลางพูดพลางว่าสมน้ำหน้า ร่มของตัวก็ไม่ทำ เครื่องหมายและสำคัญ และยี่ห้อจดจำว่าซื้อมาแต่แห่งหนดำบลใดไว้ เคราะห์เราดีชะรอยเวลานี้เปาเล่งถู ลมจะเสีย จึงได้ตัดสินเอาง่าย ๆ เช่นนี้ นึก ๆ ก็น่าหัวเราะ
ขณะนั้นนักการของเปาเล่งถูตามชายทั้งสองคนไปข้างหลัง ได้ยินได้ฟังคนทั้งสองพูดนินทาและ หมิ่นประมาทเปาเล่งถูดังนั้น ก็จ้บตัวชายทั้งสองนั้นคุมตัวมาส่งให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามว่า เจ้าทั้งสองคน ผู้ใดบ่นนินทาว่ากระไรเราบ้าง จงให้การไปตามจริงเถิด
ขณะนั้นดิ่วอิดฟ้อจึงฟ้องแก่เปาเล่งถูว่า ล่อจี้นเหียนบ่นว่าติเตียนนินทาและหมิ่นประมา/1ท่านว่า ตัดสินไม่เป็นยุติธรรม ไม่ถูกและไม่มีสติปัญญาปราศจากความวิจารณญาณ ตัดสินความโดยโมหาคติ แต่ตัว ข้าพเจ้าหาได้บ่นว่านินทาท่านประการใดไม่
เปาเล่งถูพิเคราะห์ใคร่ครวญเห็นความว่า ร่มจะเป็นของล่อจิ้นเหียนเป็นแน่ จึงแกล้งพูดโดยอบาย ถามล่อจิ๊นเหียนว่า ตัวท่านได้บ่นว่านินทาเราจริงหรือไม่ ล่อจิ๊นเหียนจึงวับว่าข้าพเจ้าได้บ่นนินทาว่าท่านจริง เพราะเหตุว่าร่มของข้าพเจ้าแท้ ๆ ท่านมาตัดสินให้ผ่าร่มของข้าพเจ้าเสีย ข้าพเจ้ามีความเสียคายจึงได้บ่น โตยความโทมนัสน้อยใจ
เปาเล่งถูได้ฟังล่อจิ๊นเหียนวับว่า ได้นินทาติเตียนฟาเล่งดูว่าไม่เป็นยุติธรรมและไม่มีสติปัญญาดังนั้น ก็หัวเราะจึงให้เบี้ยแปะค่าร่มแก่ล่อจนเหียนร้อยเบี้ย แล้วเปาเล่งถูตัดสินว่า ดิ่วอิดฟ้อนี้เป็นคนทุจริตอาศัยร่ม ของล่อจิ้นเหียนแล้ว กลับคิดเอาร่มของเขาไปเป็นของตัว เราลองดูว่าจะเป็นของผู้ใดจริง ด้วยเป็นธรรมดา อยู่ว่า ถ้าผู้ใดเป็นเจ้าของจริงแล้ว ผู้เจ้าของจริงย่อมมีความอาลัยวักใคร่เสียดายและมีความโทมนัสน้อยใจ จึงได้ปนว่าเราไม่เป็นยุติธรรมและไม่มีสติปัญญาที่จะล่วงร้ถึงความจริง
ในส่วนตัวเจ้ามีความรื่นเริงกลับพูดว่าสมน้ำหน้า จึงส่อให้เรามีทางเห็นได้ว่าเพราะมิใช่ของของตัว จึงได้พูดดังนั้น เราพิจารณาเห็นว่าเจ้าเป็นคนทุจริต ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถู1ให้ดีคิ่วอิดฟ้อเสีย ๑๐ ที แล้วให้ ใช้ค่าร่มแก่ล่อจิ๋นเหียนด้วย
เมื่อขณะเปาเล่งถูชำระความเรื่องร่มอยู่นั้น ขุนซู้นายฉางข้าวแอบดูเปาเล่งถู,ชำระด้วยอบายอย่าง นั้น ก็ตบมีอหัวเราะสรรเสริญว่าเทวดาหลักเมือง หรือดาวดวงใดแบ่งภาคลงมาเป็นเปาเล่งถูดอกกระมีง จึงได้เล็ดลอดชำระความไม่มีหลักฐานและสักขีที่ล้างแต่อย่างใดก็ชำระได้ สมด้วยคำเล่าลือว่าฟาเล่งถูมีสติ ปัญญาและใจซึ้อตรงตงอยู่ในยุติธรรมจริง
1รึ่ปีงที่ ต๔
มิดวามว่า ย์งมีชายผู้หนึ่งชื่อดิ้วIก่ง ดั้งป้านเรือนอยู่น๐กเมืองด้งIกิย เยไ4คนขาวปานนอกเที่ยว ดัดพนมาขายเลี๋ยงขวิด ฟ้ยูมาโนหนึ่ง ดิ้วเก่งดัดฟืนนุดัว เอามีดมีดติดก้บฟืนต่วยกน ดิ้วเก่งจงแบกฟืน1โป ขายไนเมืองดังเกีย เที่ยวเร่ชาขดามโวงวาน ครั้นแบก,โปถึงบ้านโดัวขดเขขน โดัวขดเร่เขนเวขกจะ1ซื้อฟืน คิด ราคาเป็นเงิน ๕ หน โดัวยิดเขีขนคิดเงินค่าฟืน่ไห้แก่ดิ้วเก่งแล้วดิ้วเก่งก็กดับบาน ครั้นเวลาบ่ายโมงหนึ่ง ดิ้วเก่งจะเข้าปาดัดฟืนต่อไป ดิ้วเก่งไม่เห็นมิดดำหรบดัดฟืน จึงระลึกขึ้นมาใดัว่ามิดมดตดโวกบฟืน ขายฟืน ไห้วบิดเขียนหาได้ข้กเอามิดออกมาไม่ ดิ้วเก่งก็เข้าไปในเมืองไปยงบานโล้วบิดเขียน แลวฑวงถามว่า เมื่อ เวลากลางว้นนั้น ข้าพเจ้าแบกฟืนมาขายใดัแก่ท่าน ข้าพเจ้าลมมีดไว้ในม้ดฟืน ขอท่านได้คนมีดของข้าพเจ้า ไห้แก้ข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้าจะได้เอาไปดัดฟืนขายต่อไป
ม่ายโด้วยิดเขียนเป็นคนโลภ อยากแต่จะได้มีดของดิ้วเก้งไว้ จึงแกลงพูดบิดพลิ้วไปต่าง ๆ ว่า ข้าพเจ้าหาเห็นมีดของท่านไม่ เดันแต่ฟืนเท่านั้น
ดิ้นก่งทรงมีดไม่ได้ก็บันดาลโทโสมีความโกรธกล้าจนด้วลั่น จึงเปล่งวาจากล่าวคาหยาบช้าต่าง ๆ ต่อโล้วบิดเขียน โล้วบิดเขียนถิอใจว่าดัวเป็นข้าราชการอยในเปาเลงถู จึงให้คนไข้จ้บด้วดิ้วเก่งไปส่งย้งเปาเล่งถู หาว่าดิ้วเก้งกล่าวคำหยาบช้าด่าทอ จะขอไห้ทำโทษดิ้วเก่ง
เปาเล่งถูจึงถามโล้วบิดเขียนด้วยข้อสาเหคประการใด จึงได้เกิดความหยาบช้าด่าทอขึ้น โล้วบิดเขียนก็เล่าความดามซึ่งได้ซื้อฟืนของดิ้วเก่ง ดิ้วเก้งมาทรงจะเอามีดว่ามีดลืมไว้ในมัดฟืน ข้าพเจ้าหาเห็นไม่ ดิ้วเก่งไม่ฟังจะขีนเอามิดก้ปข้าพเจ้าให้จงได้ จึงได้ด่าทอข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงจ้บดัวมาไห้ ท่านขำวะท่าโทษ
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงเห็นว่าเป็นแต่การเล็กนอย ข้อที่ดิ้วเก่งหขาบข้าแก่โล้วขดเขียนนั้น เปาเล่งถู ลั่งไห้ตีดิ้วเก้ง ๕ ที แล้วก็ปล่อยต้วกดับไปบาน
ฝ่ายดิ้วเก้งครั้นถูกตี ๕ ทีแล้ว ยงมีความโกรธแดันว่าโล้วยิดเขียนเป็นคนโลภเห็นแก้มีดเล่มหนึ่ง เท่านั้น ดิ้วเก่งจึงไปกล่าวคำหยาบช้าด่าว่าโล้วบิดเขียนต่อไปอีก โล้วยิดเขียนจึงไปฟ้องต่อเปาเส่งถูอีกว่า ดิ้วเก่งหาเขีดหลาบไม่ กดับไปหยาบช้าต่อข้าพเจ้าอีก ขอท่านได้ท่าโทษดิ้วเก้งทวีคูณให้มากขึ้นไปจึงจะ เข้คหลาบ
ครั้นฟาเล่งถูได้ฟังโล้วบิดเขียนกล่าวโทษดิ้วเก้งดังนั้น ก็นึ่งตรึกตรองใคร่ครวญไปดูเห็นความว่า ดิ้วเก่งมีมีดเฉพาะแต่เล่มเดียวส่าหรบดัดฟืนขายเลี้ยงชีวิตใส่ไว้ในมัดฟืน แบกฟืนไปขายให้แก่โล้วบิดเขียน โล้วยิดเขียนเป็นคนโลภเห็นแต่จะได้มีดของดิ้วเก้งไว้รายมีดนี้เห็นว่าจะเป็นความสัตย์จรึงของดิ้วเก่งเป็นแน่ จ้าจะต้องคิดอุบายชำระเอามีดตีนมาให้ดิ้วเก้งให้จงได้ ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงให้น้กการไปดามดัว ดิ้วเก้งมาถามว่า เหตใดจึงไปหยาบช้าต่อโล้วบิดเขียนเขาอีกเล่า
ดิ้วเก้งได้ฟังเปาเล้งถูถามดังนั้น จึงไห้การว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ยากจนเขีญใจดัดฟืนขายเลี้ยงขีวิด เฉพาะมิมิดอย์เล่มเดียวสำหรับมิอหากินลืมไว้ในมัดฟืนมาขายให้โล้วบิดเขียน โล้วบิดเขียนปีดบงเอาไว้ ข้าพเจ้าแด้นใจจึงไล้กล่าวคำหยาบช้า ขอท่านไล้ชำระให้แก้ข้าพเจ้าด้วย
๒๘๏)
เปาฟงถูโต้,ฟังดังนั้นจึงทำอุบ-ายใหนักการจำดิ้วเก่งII แล้วจัดของกินกับน้ำชาไวข้างใน จึงเชิญให้ โล้ว๐ดเขียนเข้าไปกินนาชา เปาเล่งถูจึงสั่งความลับเป็นอุบาย ให้หลีนั้นไปบังบ้านโล้วยิดเขียนแล้วบอกแก่ ภรรยาโล้วยิดเขียนว่า ติ้วเก่งมากล่าวคำหยาบช้าต่อสามีท่าน สามีท่านไปฟ้องเปาเล่งถู เปาฟงถูดีติ้วเก่ง ๕ ที มาบัดนี้ติ้วเก่งไปหยาบช้าต่อสามีท่านอีก สามีท่านไปฟ้องต่อเปาเล่งถูอก เปาเล่งถูทำโทษติ้วเก่งทวีคูณ ตเสียอีกสบที แต่มีดที่สามีท่านเกิบไดในมัดฟันนั้น บัดนี้สามีของท่านใช้ให้ข้าพเจ้ามาเอามีดที่ท่านไปคืนให้ แก่ติ้วเก่งผู้เจ้าของมีด
ฝ่ายภรรยาของโล้วยิดเขียนได้ฟังดังนั้นจึงถามหลีนั้นว่า เหตุใดสามีข้าพเจ้าจึงยังไม่กลับมา หลีนั้น บอกว่าท่านเปาเล่งถูเลี้ยงของกินกับน้ำชาอยู่ที่บ้านท่านเปาเล่งถู บังไม่มาได้
ภรรยาโล้วยิดเขียนสำคัญว่าสามีไข้มาจริง จึงหยิบมีดนั้นมาส่งไห้หลีนั้น หลีนั้นจึงนำเอามีดเล่มนั้น มาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงเรียกด้วติ้วเก่งมาคูมีด ติ้วเก่งแลเห็นมีดเล่มนั้นก็จ้าได้แม่นนั้นว่าเป็นมีดของด้ว แล้วบอกแก่เปาเล่งถูว่า มีดเล่มนี้ข้าพเจ้าจ้าไล้เป็นแน่ด้วยไล้เคยใชมากับมีอ โล้วยิดเขียนเป็นคนโลภอยาก ได้ของข้าพเจ้า เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงมีความโกรธจึงได้หยาบช้าด่าทอโล้วฐดเขียน ขอท่านได้พิจารณาให้ เห็นควรเถิด
เปาเล่งถูจึงทำตวาดเอาติ้วเก่งแล้วว่า มีดเล่มหนึ่งเท่านี้จะพูดจาเสียโดยคืไม่ได้หรือ ล้าเจ้าพูดจา โดยดีแล้วโล้วยิดเขียนก็คงจะคืนให้ เพราะด้วเจ้าหยาบช้าต่อเขา เขาจึงมีความโกรธเขาจึงไม่ให้
ขณะนั้นโล้วยิดเขียนพูดขึ้นว่า มีดนั้นก็คืนมาให้แล้วโทษขึ้งหขาบข้านั้นขอท่านได้ชำระดีเสียยี่สิบ ทีแล้วจึงปล่อยไห้ไปจึงจะชอบ
เปาเล่งถูว่าเพราะมีดเล่มนี้ จึงได้หยาบช้าต่อสิวจ้าย จงไปขมาสิวจ้ายเสีย แล้วเราจึงจะปล่อยไห้
กลับไป
ติ้วเก่งได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น จึงเข้าไปคำนับโล้วยิดเขียนแล้วก็เอามีดนั้นกลับไปบ้าน ครั้นติ้วเก่งไปแล้วเปาเล่งถูจึงพูดแก่โล้วยิดเขียนว่า ท่านนี้ก็เป็นผู้ไล้เล่าเรียนหนึ่งสีอ แด่ทว่านาใจ บังหาเป็นยุติธรรมไม่ บังเห็นแก่มีดเล่มหนึ่งของคนยาก จ้ดว่าปราศจากเมตตาจิต คิดแต่จะเฆี่ยินดีทำโทษ แก่ผู้น้อย ก็ไม่เห็นจะมีประโยชน์สิ่งใดขึ้งติ้วเก่งขมาท่านนั้น ติ้วเก่งหามีความอายต่อท่านไม่ แต่เราเห็นว่า ท่านจะตองได้รับความอายต่อติ้วเก่งเป็นอนมาก
โล้วยิดเขียนได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น ไห้นึกขวยแก่ใจคำนับลาเปาเล่งถูแล้วก็กลับมาบ้าน
เรื่องที่ ฅ๙
มความว่า ที่เมืองIสฉวนมีชายผู้ทนึ่งแช่โหชื่อต้ด เป็นคนน้ำใจกระด้างตี้อดีงถือดีไม่ใคร่จะยอม อ่อนนอมต่อผู้ใด โหตัดอายุได้สี่สิบปียังไม่มืภรรยา ครั้นอยู่มาอาของโหด้ดถึงแก่กรรมลง อาของโหดัดมีบุตร คนทนึ่งชื่อโทหลง โหดัดคิดจะใคร่ได้มรดกของอา แต่โหหลงไม่ยอมให้จึงไปฟ้องเป็นความมรดกแก่โหดัด ตุลาการยังไม่ได้สืบสวนทวนพยานและตัดสินตกลงประการใด ความนั้นก็ด้างเติ่งอยู่ โหดัดก้บโหหลงซึ่งเป็น บุตรผู้พี่ผู้แองกัน มีความบาดหมางซึ่งกันและก้นอยู่ด้วยเรื่องมรดก โหดัดคิดจะหนีคดีไม่ส์โหหลง โหดัดจึง ไปหากัยด้วงซึ่งเป็นบุตรของอาผู้หญิงจะได้ปรึกษาเรื่องความมรดกนั้น
ฝ่ายกัยด้วงเป็นเชื่อสายบุตรขุนนาง มีสดีปัญญาเล่าเรียนรู้หนังสือลึกซึ่ง ครั้นเห็นโหดัดบุตรผู้พี่มา หาดังนั้น กัยด้วงก็ด้อนร้บโดยเป็นอ้นดี แล้วถามทุกข์สุขถึงวงศ์ญาติพี่น้อง โหดัดจึงบอกว่าเป็นความกัน ด้วยเรื่องมรดกดั้งปีก็ยังไม่ได้ตัดสินประการใดให้ มีแต่เสียค่าธรรมเนียมเปลืองตัวไปทุกวัน ข้าพเจ้าหมายใจ ว่าจะหลีกเสี่ยงความเรื่องนึ่ไปอยู่เสียบ้านอื่นเมืองไกลหาความสุขจะดีกว่า เพราะเหตุนี้ข้าพเจ้าจึงมาหาท่าน หวังใจจะปรึกษาหารึอแก่ท่าน ท่านจะเห็นประการใด
กัยด้วงได้ฟังโหดัดปรึกษาดังนั้น ก็เป็นความจนใจ ด้วยพี่น้องกันทั้งสองฝ่ายพูดด้วยไม่ได้ จึงแกล้ง พูดเรื่องอื่น ๆ แก่โหดัดว่าหันเสียดเป็นขุนนางอยู่ในเมืองดังเกียได้ให้คนมาเชิญพี่ไปอยู่เมืองดังเกียด้วย เหตุใดพี่จึงไม่ไปเล่า บัดนี้ข้าพเจ้าคิดจะไปเที่ยวเมืองดังเกีย ตัวพี่จะไปหรือไม่
โหดัดได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี จึงน้ดกำหนดวันจะออกจากเมืองเสฉวนไปเมืองดังเกีย ครั้นน้ด กำหนดวันแล้วโหดัดก็ลากัยด้วงกลับมาบ้าน จัดหาเสบียงเดินทาง ครั้นถึงวันกำหนดน้ด โหดัดก็ออกจาก บ้านพร้อมกันกับกัยด้วงออกจากเมืองเสฉวน เดินทางรอนแรมมายี่สิบวันเศษ ถึงเมืองตังเกียจึงเข้าพักโรง เดิ้ยมข้างทิศตะวันออกคืนหนึ่ง ครั้นรุ่งชื่นก็นอาหารแล้ว โหดัดจึงเข้าไปในเมืองถามหาบ้านหันเสียด
ราษฎรชาวเมืองบอกว่า หันเสียดเป็นข้าหลวงไปตรวจตามแขวงดามหัวเมืองยังไม่กลับมา โหดัด ก็กลับมายังโรงเตี้ยมดั้งใจคอยท่าหันเสียดกว่าจะกลับ โหตัดกับกัยด้วงชื่อสุราใส่กระดิกสะพายไปเที่ยวเดิน ชมบ้านเรือนราษฎรในเขตแขวงเมืองตังเกียเล่น อยู่มาวันหนึ่งโหดัดกับกัยด้วงออกจากโรงเตี้ยมไปเที่ยวถึง ดาบลหนึ่ง ได้ยินเสียงลมพ้ดตุจเสียงเปาขลุ่ย โหดัดกับกัยด้วงแลไปเป็นวัดเก่าโบราณวัดหนึ่ง โหดัดกับ กัยด้วงก็เดินเข้าไปในวัด วัดนั้นมืหลวงจีนผู้เฒ่าสามองค์แลเห็นโหตัดกับกัยด้วงเป็นผู้แปลกหน้ามาเที่ยว หลวงจีนทั้งสามองค์ก็เชิญโหดัดกับกัยด้วงเข้าไปนั้งในสำน้กแล้วถามว่า ท่านทั้งสองนี้มาจากตำบลใด
กัยด้วงจึงตอบว่าข้าพเจ้ามาจากเมืองเสฉวน เพื่อจะมาหาญาติในเมืองนี้ หลวง1จีนผู้เฒ่า:จึงให้ศษย์ ยกน้ำชามาให้กน ครั้นก็นน้ำชาแล้วหลวงจึนจึงให้ศษย์เป็ดประตูโบสถ์และวิหารออก ให้โหดัดกับกัยด้วง เข้าไปนบัสการพระแล้ว โหตัดกับกัยด้วงแลไปข้างหน้าวัดเห็นตำบลหนึ่งแลตูเขาไมสีเขียวชอุ่มจึงถามคิษย วัดว่า ข้างหน้าวัดออกไปนั้นเขาเรียกว่าตำบลอะไร
ศษยัวัดจึงบอกว่าตำบลนั้นเดิมเป็นที่สวนดอกไบัของไทเถาขุนนางผู้ร้กษาเมือง ไทเถาขุนนางผู้นั้น ก็ถึงแก่กรร่มไปนานแล้ว ที่ตำบลนั้นเป็นสวนร้าง หามืผู้จะอยู่ในสวนนั้นไม่
๒๘๓
โทตัดกับกัยล้ไงครั้นใด้ฟังเดิกศิษย์-ไดเล่าบอกดังนั้น จึงชวนกันจะไปเที่ยวชมสวนร้างบานร้างตำบล นั้น จึงพากันเดินออกจากกัดไปถึงตำบลนั้น เขาไปในสวนร้างแห่งหนึ่ง ในส่วนนั้นมีรอยสตว์ปาเข้ามาหากิน แลเห็นกำแพงสวนและฝาผนังตึกชำรุดหักพังลงเป็นหลายแห่งกัยล้วงเดินเที่ยวดูเห็นดังนั้นแล้วก็ถอนใจใหญ่ แล้วพูดว่าท่านโบราณจะก่อสร้างสิ่งใดไร้ก็เป็นที่แน่นหนา แด่กระนั้นก็ย้งไม่พ้นความหักพ้ง พูดดังนั้นแล้วก็ เดินเที่ยวดูต่อไป
ขณะนั้นโหดัดคดขนมาได้ ด้วยลืมห่อเงินไร้บนแท่นหน้าพระในโบสถ์จึงบอกแก่กุยล้วงว่า ข้าพเจ้า ลืมห่อเงินไว้ที่ว้ดจะต้องกลับไปเอาเงินที่ลืมไว้มาก่อน ท่านจงรอคอยข้าพเจ้าอยู่ที่นี่ ต่อข้าพเจ้ากลับมาจึงค่อย ไปโรงเตี้ยมพร้อมกัน ครั้นสั่งเสียกันดังนั้นแล้วโหดัดก็รีบกลับไปยังวัด
ฝ่ายกัยล้วงเดินเที่ยวดูในสวนร้างนั้นเห็นมีต้นไม้ดอกไม้ต่าง ๆ ก็เดินเลยเข้าไปเห็นป้าไม้ไผ่แห่งหนึ่ง กุ้ยฮ้วงก็นั้งพักคอยโหดัดอยู่ในที่นั้น แลเห็นหญิงเดินเข้ามาจากชายป่าตรงเข้ามาหากยล้วง หญิงนั้นหัวเราะ แล้วพูดว่า ไทเถาให้ข้าพเจ้ามาเชิญท่านไปที่ป้านจะใคร่ปรึกษาการแก่ท่าน
ฝ่ายกัยล้วงหารู้ว่าปีศาจมาล่อลวงไม่ และให้เคลิบเคลิ้มหลงลืมที่นัดไว้แก่โหดัดไป กัยล้วงจึงถาม หญิงทั้งสองคนนั้นว่าไทเถานั้นคีอผู้ใด หญิงนั้นจึงบอกว่าท่านไปถึงแล้วคงจะรู้ กัยล้วงเวลานั้นให้งวยงงไป ดุจว่าคนที่นอนฝันจึงเดินดามหญิงสองคนนั้นไป
ฝ่ายโหดัดกลับมาถึงวัดได้ห่อเงินแล้วก็รีบกลับมา ครั้นเข้าไปถึงในป้าไผ่เที่ยวเรียกกู่หากัยล้วงก็หา พบเห็นไม่ โหดัดหวังใจว่ากัยล้วงคอยอยู่ช้านานเห็นจะกลับไปโรงเตี้ยมก่อน โหดัดก็รีบกลับไปยังโรงเตี้ยม ดามหากัยล้วงก็หาพบเห็นกัยล้วงไม่ก็เป็นที่จนใจมิรู้ที่จะคิดประการใด
ฝ่ายกัยล้วงดามหญิงผีดิบทั้งสองเข้าไป แลเห็นเป็นป้านเรือนดึกรามใหญ่โตรโหฐาน มีขุนนางคน หนึ่งแต่งดัวโอ่โถงนั้งอยู่ในตึก พอแลเห็นกยล้วงมาถึง ขุนนางปีศาจนั้น,จึงออกไปเชิญกัยล้งงเข้าไปนึ่งที่ลัน สมควร
กัยล้วงเห็นท่วงทีเป็นขุนนางผู้ใหญ่ก็กระทาคำนับตามธรรมเนียม ขุนนางปีศาจจึงพูดว่า ท่านเดิน ทางมาเหน็ดเหนื่อยเชิญนั้งพักให้สบายเถิด อย่ามีความวังเกียจเลย ครั้นกัยล้วงนั่งลงเป็นปกติแล้ว ขุนนาง ปีศาจจึงพูดว่าข้าพเจ้ามาตั้งป้านช่อนดัวอยู่ในตำบลนี้สิบกว่าปีมาแล้ว วันนึ่ได้มาพบกับท่านก็เป็นวาสนา ของข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามีบุตรหญิงคนหนึ่งอายุก็รุ่นสาวแล้ว ข้าพเจ้าแสวงหาฝ่ฑดีมีสติปัญญาเพื่อจะยกบุตร ของข้าพเจ้าให้เป็นภรรยา พอจะได้ฝากผีฝากไข้ก็ดูเป็นที่ยากนัก ป้ตนี้ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านเป็นผู้เล่าเรียน ศึกษาในการหนังสือแม้ท่านไปสอบไล่คงจะได้เป็นขุนนาง เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจะยกบุตรของข้าพเจ้าให้แก่ ท่านเป็นภรรยา เพื่อจะได้เป็นที่พี่งแก่ข้าพเจ้าต่อไปภายหน้า
กัยล้วงได้ฟังปีศาจพูดดังนั้น ไม่รู้ที่จะตอบประการใดต่อไปก็นั่งนึ่งอยู่ ปีศาจจึงจ้ดโต๊ะและสุรามา เลี้ยงดูกัยล้วงเป็นลันดี พอเวลาคามีหญิงสาวใช้มาพากัยล้วงไปในห้องตึก กัยล้วงอดเอื้อนมีความกลัวจึง ถ่อมตัวว่า ข้าพเจ้าเป็นผู้บุญน้อยวาสนาน้อยหาควรไม่
ขณะนั้นมีหญิงผู้หนึ่งมีลักษณะประกอบไปด้วยมารยาทกัลยาณีแลงามยี่งนัก ออกมาจากห้องเข้า จ้บมีอกัยล้วงจูงเดินเข้าไปในห้อง กัยล้วงพิจารณาดูเห็นในห้องมีม่านปักด้วยไหมทองเป็นลายม้งกร และ เตียงตั้งที่นั่งที่นอนก็แต่ล้วนอย่างดี มีเงินทองของเครื่องใช้ต่าง ๆ ตั้งวางเป็นระเบียบเรียบร้อยประดับประดา เป็นที่เจริญตาเจริญใจยิ่งนัก หญิงรูปงามนั้นก็เข้าสวมสอดกอดร้ดกัยล้วงไว้ และพูดวงวอนอ่อนหวานว่า
เฉ๘๙
ท่านอชำพคค่อมท์วไปนักเย อันบุญน้อยวา*นานัซยนั้นพาเป้นการัาท์ญไป ธรรมคาหญงกบขายความ?ก ย*}มIขน1โพญ ท์วท่านก้บข้าพเอ้าระรอยราอัก่*นไท์เอับคอกไนัร่วมท์นทำทุค*ร่วมราอัท์กบาแรร่วมขัน ปเกคา*เอ้าเราวนท์วยอัน มาร“เคน3งบงเยญไพมาปาะสบพบปะท์นเร่นนี่ อัเพราะผ*บุญรกนำมาไนัเรา อับท่านไทํร่วมขร่วมทุกขัก้น
อัขอัร.1ไต้V1.1 หญ.1 คาวรปสวยพคตงนั้น จตใจไท์งวยงงห*ง1ใพ*แมคตไทํฟ้แท่ความปีนอัปฎทํท่อั ป*กปสัมอัมคน ฟ้ใท์วงวัคนพ*งก*ปีศาจคกอช์ในฟ้า*วนร้างนั้น สำคัญว่างานเรชนตกรามจรง ๆ
ฝ่ายโพท์คเนียวอับคามคามโรงเนียมอัไปพบท์ว?}๗วง โพท์ค!งไปยง,วัคV(ไปเนียวท์วยกนนั้น ถาม คามบวรคาห*วงในนังอช์ไนวัค พ*วงในอับอกร่าไปเพนมานันั โพแคเทยวับพา?}ยขวงอยโนเปองขังเกย ประมาณท์กอัอับวันอัไปไทํร่าวคราว โพคคฟ้ความ*งท์ขร่าอ*รฟัษพ!อ*ควัร่ายระทำอันครายแก่?}ยอัวงเป็น แน ก่เป้นการรนใจไม่วัร่าจะไปคามค่อไปไท์ มความเคราโคกอาท์ยอัง?}ยอัวง โพแค!งซวนคออคเจงคน1โขั รอง?}ยอัวงกลับมาฟ้าน แรังความไทํป็คามารคาแ*ะนัน้องรอง?}ยท์วงฟังทุกประการ
ฝ่ายโพพ*งมทวามผาฆาคแก่โพแค ชงเป้นความมรคกยงทำงก้นอ ครนแวังความร่าโพท์คก้บ ?}ยฮวงไปเฟ้องท์งเอัยท์วยก้น ก้ยอัวงพายไปไปไท์1ใ)าวคราวแงนน โพพ*ง!งทำฟ้องกฝาวโทษโพท์แไป!เน ฝอค*าการไรความร่า โพท์ค*วงไท์?}ยอัวงไปเฟ้องคงเอัยท์วยก้น โพแค1ฟาก้ขอัวงเสียแล-ว เกบเอาเงินทอง อังรอง รอง?}ยเวงไปฑงอัน แอัวกลับมา*วงร่า?}ยอัวงไปเนียวท์วยก้นแท์วพายไปไนฟ้า
ฝ่ายทุ*าการครนรบฟ้องแอัว ออกพมายเกาะไทํทำโพแคมาคาม โพท์ดไพการแงแท่ออกรากเมือง เ*ฉวนไปเฟ้องท์งเอัยท์งนักฝาวมาแอัวนั้น คามความแขจ!งรองโพท์คไทํทุาการฟังทุกประการ
ฝ่ายโพพ*งระไคร่ไท์ไพท์คคายคาม?}ยอัวง อังเอาเในทองเป็นอันบนใท์แก่ทุ*าการ ไหช่วยคคส่าน ไฝความฟ้คเอาโพท์คไทํอังความคายรงไท์
ฝ่ายเก้วทุ*าการเ!!อไทํรับอันบนของโพพ*งแอัว อัผกโพคคเข้าคคามเพอไฟัรับเป็นท์คฟ้ โพท์แฑน ความเ!บไปไทํอัท์องรับเป็นท์คก้คามประ*งท์รองทุ*า?าาร
ชก้วอังเอาโฯ)ฝาม*น?ไญแรคอโพท์คเข้าไว้แอัว อัง*งถ้อยคำ*านานก้บท์วโพพ*งโรฑก้ แ*ะโพท์ค ไปอังเฟ้องเ*ฉวนไทํฝ่รักษาเฟ้องคคอันประพารขัใคโพท์คคามกฎพมาย
ฝ่ายเปาเฝงคร่านัเอฯ(นก้านข้าพวงไพชุ)มาครวรเฟ้องเ*ฉวน ในวันนั้นเปาเล่งถูพ้กอฝูนอกเมือง เ*ฉวน เปาเฝงถูไปคำนับคาเทพารักนักับมา เหนผงฟังคับ;ข,นข้างพนำ เปาเฝงถู!งถามนักการร่า ผง คับฟังอันข้างพนำนั้น ระฟ้เพทุการถ(อังอันไคพ!๐
นักการไทํฟังเปาเฝงถูคามคงนั้น!งบอกร่า ฝ่รักษาเฟ้องไทํฝ่ทุมแ*ะเพรฌฆาคทุมควนักโทษไป ประพารอั!ค
เปาเฝงถูไทํฟังคงนั้น !งไทํนักการ!บไปบอกแก่นายเพรผฆาคไทํทุมทำนักโทษกลับไปขังไว้คาม เอัมก่อน อัวขเปาเฝงถูฟ้ความ*งอัยระท์องไฝ*วนอักนั้นพนังก่อน ก้าเฟันควรแก้วอังระยอมไท์ประพาร!!* นักการอัรับคำอังรองเปาเฝงถูไปแอังความแก่นายเพชฌจ]าคคามคำ*วของเปาเฝงถูทุกประการ นาย เพรฌจเาคฟัทุมทำนักโทษกลับไปขังไว้คามเอัม เปาเฝงถูฟัเข้าไปไนเฟ้องเ*ฉานเข้าพกอก่งก้วนอังไทํฝ่ทุม ทุมทำโพท์คมาแอัว เปาเฝงถู!งคามโพแค โพท์คก้ว้องไท์แท์วไท์การนั้งแฝท์นเป้นความมรคกก้บโพพ*ง จน อัง*}ขอัวงก้บโพแคโปเฟ้องท์งเกย แ*ะไปเนียวเฝนไนวัคก้บไปไน*วนร่าง รน!ไง?}ยอัวงพายไป ไท์เปาเฝงถู
1๐๘4
ฟังทุกประการ แล้วแจ้งความว่า1ข้าพเจ้าก้างสักขพยาน1ขอสบผู้รัเพน ชุกัว่ทุสาการก็ไม่สบโพ กลับเขาแก่ โพพ*งผู้!.จทก์กตฃื่เฆี่ยินดีไห้ข,ไพเล้ารับเป็นลัดย ข้าพเจ้าทนความเจ็บไม่1ไล้ก็ค้อง,จำใจรบเป็นลัดก์ ขอท่าน จงมีความกรุณเไต้พจาวณาไล้แก่ข้าพเจ้าด้วย
เปาเล่งถูไดฟังดังนั้น ก็นึ่งฟังตวกตรองอยู่แด่ไนใจว่า ก้นธรรมดาของผู้เป็นสภาตุลาการ เมื่อจะ ฟัจารณาคด่ใด ๆ ก็ตองอาลัยความพรุธอย่างหนึ่ง อาลัยพยานอย่างพนึ่ง ลังไม่มีพิรุธและย-งมไล้สืบลักข พยานประการไคก่อน จะบังคับกตขี่ให้รบเป็นลัตก์นั้นยังหาควรไม่ แม่,ว่าพิรุธราคิแล้วก็ดี หรือสืบพยานสม ข้อหาคาให้การแล้วก๊ด แค่กระนั้นก็ลังห้องพิจารณาก่อน ควรฟังไตจึงฟัง ไง]ควรฟังก็ห้องหาทางยุด์ธรรม ประกอบก่อน เพราะที่สตแด่โจทก์ หากจำเลยรับแล้วที่ฟังไม่ให้ก็ม่ฟังไล้ก็ม่ เพราะการรับนั้นมีหลายสถาน รับเอาเสียแต่ผู้เดียวปีดบังผูอื่นพรรคพวกก็มี รับแบ่งไห้โทษเบาไปก็มี เปาเส่งถูคตเห็นลังนั้นแล้ว ฟาเล่งถู จึงถามโหห้ตต่อไปว่า เมื่อลัย๏วงไปเที่ยวเล่นห้วยลันแล้วพายไปนั้น ลัวเจ้าไห้ไปดามหาหรือไม่
โพลัดไห้การว่าข้าพเจ้าลับคนไข้ของลัยล้วงไดโปเที่ยวสบถามลันหาอยู่ ณ เมืองลังเกียถงยี่สืบรัน ครั้นหาไม่พบแล้วก็เป็นการจนใจ จึงกลับมาแจ้งความไห้พี่น้องพวกห้องฟัง โพห*งลับข้าพเจ้ามีสาเพทุค่อ กันห้วยเรั้องความมรดก จึงยกข้ออธ็กรณ์ขี้นฟ้องหากล่าวโทษว่าข้าพเจ้าฆ่าถ้ยฮวงตาย
เปาเล่งถูไห้ฟังโหห้ดไห้การถ้วนถึ่ลังนั้น เปาเส่งถูพิจารณาเห็นว่าโพพสงเอาความเฑจมากล่าวหา ปรารถนาจะให้โพลัตมีโทษถงแก่ความตาย จำเราห้องไปเมืองลังเกียสืบตูไห้เห็นเทจและจริง ครั้นคิดเห็นลัง นั้นแล้ว จึงให้หาคนไข้ของกัยฮวงมาสืบถาม คนไข้ของกยก้วงก็เบกความสมเพมือนถ้อยคำโพลัดไห้การไว แล้วนั้นทุกประการ
เปาเล่งถูลับคนไข้ของลัยล้วงแสะนักการจึงแค่งลัวไ*เสึ้อเข้ขวปสอมเป็นพ*เรือนออกจากเมือง เสฉวนไปลังเมืองลังเกีย เปาเล่งถูจึงเข้าไปไนรัดโลัวยึ๋
ฝ่ายพ*วงจึนผู้เคเาอยู่ไนรัดแสเห็นคนเข้ามาไนรัด จึงล้อนรับเชิญเข้าไปไนสำนักแล้วยกน้ำขามา เชิญไห้ก็น แล้วจึงถามว่า ท่านทั้งสามคนนึ่มาจากคำบ*ไดจะไปข้างไหน เปาเล่งถูบอกว่าข้าพเจ้ามาจาก เมืองเสฉ,วน1จะเข้าไป1โนเมืองลังเกีย ห้วยเดินทางมาเมื่อยล้าเพสือกำลัง จึงแวะเข้ามาขออาลัยนอนหยุด ห้กลักเพสาหนึ่ง พว่งนึ่เข้าจะสาเข้าไปไนเมือง
ห*วงจึนผู้เฝาเจ้ารัตไห้ฟังเปาเส่งถูบอกลังนั้น ก็ขอมอนุญาตไห้อาลัยอยู่ แล้วเปาเล่งถูก็เดินออก ไปข้าง!หารคด เห็นคิษก์รัตคนหนึ่งเดนมา เปาเส่งถูจึงพูดแก่เด์กนั้นว่า เจ้าจงพาเราไปเที่ยวไนบรืเวณ จ้งหรัดแขวงนึ่ แล้วเราจะไห้เสียแปะซอขนมก็น
เห็กดีษก์รัตแสเห็นหน้าเปาเล่งถู ถูสืพน้าประพสาดแป*กฝ็ตคนทั้งพสาย มาพูตขวนไห้พาไปเที่ยว ก็หัวเราะแล้วจึงพูดว่า ในเมื่อเดือนสามเดือนสี่แล้วมานั้น มีขายนักเรียนขนส์วจำยไปเที่ยวเล่นไนบรืเวณ คำบลนึ่ พายไปคนหนึ่งไม่รัว่าพายไปอย่างไร ข้าพเจ้ากลัวไม่กล้าพาท่านไปดอก
เปาเส่งถูไห้ฟังลังนั้น ก็เห็นสมห้วยถ้อยคำของโหดดที่งไห้การไร้นั้น เปาเด่งถูจึงข้กถามค่อไปว่า พายไปนั้นห้วยเพทุผสประการได เจ้ารับ้างหรือไม่
เห็กนั้นจึงจูงมีอเปาเส่งถูเห็นออกไปพน้ารัด แล้วก็เอามีอที่ไปดรงพน้าแล้วบอกว่า ขายปาดรงพน้า นั้นล้วนลันไม่ดาง ๆ ไนคำบ*ฟ้านั้นเดมเป็นสวนดอกไม่ของขุนนางคำแพน่งไทเถา เมื่อครั้งแม่นห็นได ข้าพเจ้าก็ไม่ทราบ ไนคำบ*นั้นมีปีศาจฝ็ห็บทุร้าขย่อมห*อกพสอน*วงไห้คนพสงอยู่ในป้าก้นนั้น ไนเมื่อเดือน
๒๘๖
ทีแล้วมานึ่นก์หายไปคนหนึ่งจะดายเป็น-)ระการใดก์ไม่แจ้งเลย
เปาเล่งนใ*ฟังIด่กศิษยํวัคบอกเล่าถ้วนถดงนั่น จึงเดินกลับเข้าไปในวัดนอนคางอยู่คนหนึ่ง ครน รุ่งขึ้นเปาเลงถูกับคออ์ดฒ้ฝ็คนไชของกุยอ้วงกับนกการคนหนึ่งจึงเข้าไปไนป่าตำบลนั่น ฟาเต่งถูพ์จารณไ ภูมิลาเนาไนป้านั้น เห่นดันไม่ร่มรื่นเยือกเยืนสงัด เปาเล่งถูเด๊นเข้าไปถงป่าละเมาะแห่งหนึ่งเงี่ยหูฟังได้ยืน เสียงคนหัวเราะ เปาเต่งคูกับคออดฌอและน้ภการทีริบเดนเข้าไปใกล้ เห่นชายผู้หนึ่งนึ่งอยู่บนแท่น!เลามืหญ๊ง หลายคนนั่งล้อมชายผ่นั่นไว้ แล้วเสพสราพดจายวเยาหยอกกันอยู่ เปาเล่งถูเห่นดังนั่นทีหวังใจว่าเป็นปีศาจ ผคบเป็นแน่แล้ว จงรองดวาดด้วยเสียงเป็นอ้นดัง และด่าว่าพวกปีศาจอสรกายเหล่านึ่มืงไม่ร้จ้กถูหรือ
เมื่อพวกปีศาจได้ยืนเสียงเปาเล่งถูตวาดถามดังนั่น กึพากันอ้นดรชานสูญหายไปท้นท เปาเล่งถูจง ให้นกการกับคนไข้ของกัยอ้วงซึ่งดามมาด้วยนั่น เข้าอ้มเอากุยอ้วงออกมาจากป่าตำบลนั่นกลับมาพักอ้ง ก่งก๊วน เปาเล่งถูให้หาซนแสหมอยามาแก้ ชนแสจึงประกอบยาให้กัยอ้วงกนเข้าไป จึงอาเจียนสิ่งของเครื่อง บริโภคของปีศาจที่กนเข้าไปไว้ออกมาประมาณส้กสองกัง กุยอ้วงจึงได้มืสด์คนดเป็นปกด เปาเล่งถูจึงถาม กุยอ้าง กุ้ยอ้วงทีเต่าความที่เข้าไปเที่ยวในป่าพบปีศาจให้เปาเล่งถูฟังตั้งดันจนปลายทุกประการ เปาเล่งถู จึงดั่งให้นกการไปดามดัวซกัวดเทการ กับใหหลงโจทก์ โหดัดจาเลยมาเมืองดังเกยพร้อมกัน แล้วเปาเล่งถู จึงดัดสีนว่าโหลงเอาความเทจมืจริงมาฟ้องหากล่าวโทษโหดัด โดยจงใจเจตนาจะให้โหดัดถงแก่ความตาย ด้วยอาญาแผ่นดิน มีความผดมากอยู่ ให้ตโหหลงร้อยทีแล้วเนรเทศให้ไปอยู่เมืองเทงจึวเป็นพลทหาร
ส่วนดัวซกัวซึ่งเป็นตุลากาวม์ได้ตั้งอยู่ในยดชรรมดามกฏหมายแผ่นดิน รับสินจ้างสินบนของโหหลง ให้ถอดออกจากยศเป็นไพร่แล้วให้จ้าคุกไว้ ๑๐ ปี แล้วเปาเล่งถูดั่งให้ปล่อยโหดัดพันโทษกลับไปอยู่บานเต์ม แล้3เปาเล่งถูก่ออก-จากเมืองดังเกยไปตรวจห่วเมืองปีนด่อไป
9 8 9
เรื่องที่ ๙๐
มีความว่า ใน*มัยหนึ่งที่1ไนเมืองหลวงมีเศใษฐผู้หนึ่งแซ่พัว1ชึ๋ยง่วนเนึ่ยว ง่วนเนี๋ยวเป็นบุตรตระกูล ขุนนาง พัวง่วนเนึ่ยวมืบุตรชายคนหนึ่งซอพัวว พัวสิวได้เข้ารับราชการมาไล้แปดปีแล้ว พัวสิวเป็นผู้พอใจ แเพสูราเป็นน์ตฆครั้นมาถึงเดือนเซ๊งเหมืง ไนรันนั่นพัวง่วนเนึ่ยวจ้ตเครื่องเช่นไปเช่นอวงชยป็ตามารตาหา ไล้อยู่ปานเรื่อนไป
พัวสิวผู้บุตรอยู่ป้าน่จึงหยมคะกร้อคู่หนึ่ง เป็นตะกร้อทำล้วยงาเป็นของพระเจ้าชองจึนจงอ่องเล้ พระราชทานให้แก่ปชวตชองพัวสิว พัวสิวเอาตะกร้อต่นั่นไปเที่ยวเล่น ตะกร้อนั่นริธเล่นคอชายกับหญิงโยน ฃี้นไปแล้วทีชงกันรับ รันนั่นพัวสิวถอตระกร้อเห็นไปเที่ยวทีงหห่าปานเศรษฐีแช่เล่าชื่อเตยงเก่ พัวสิวพนจ พจารณาตูปานเล่าเตยงเก่เป็นที่ง่างามยงห่ก กับแคเห็นหญิงคนหนึ่งมืลักษณะอ้นงามนั่งเยึ๋ขมหห่าต่างแค ออกมา พัวสิวคตจะเข้าไปนทนากับหญิงนั่นเล่า ทีไม่มืช่องแคะโอกาที่จะเข้าไปไล้ เพราะเหตุตนมืไล้คน เคยเจกอ้ธยาค้ยซึ่งกันแคะกัน
ยังมืชายผู้หนึ่งเห็นทางมา ชายผู้นั่นแช่อองชื่อกุย อองกุยแคเห็นพัวสิวขนอยู่ทีล่วงร้อ้ชยาศยว่า อยากจะเข้าไปพูดจาแทะโคมกับหญิงนั่น
อ้องกัยจึงแนะอบายให้พัวสิวว่า ทำนมตะกร้อถ66ยู่กับมือทั้งคู่ จงโยนตะกร้อรับเล่นกระทำให้ตกลง ในบ้านหญิงผู้นั่น แล้วท่านจงดามตะกร้อเข้าไปในบ้านนั่น ท่านกับหญิงนั่นคงจะมืโอกาศไล้พูดจาสนทนากัน ทีจะสมความปรารถนาแห่งท่าน
อ้องกัยแนะอุบายให้พัวสิวล้งนั่นแล้ว อ้องกัยทีเดนทางต่อไป พัวสิวทีเล่นตะกร้อโยนเข้าไปไนหห่า ต่างบ้านเศรษฐี แล้วพัวสิวทีตามตะกร้อเข้าไปในบ้านเศรษฐี
ฝ่ายนางเล่าอวยซิวอายุไล้ ๑๖ ปี มืลักษณะอ้นงาม เป็นบุตรของเล่าเตยงเก่เศรษฐี แคเห็นพัวสิว ตามตะกร้อเข้าไป นางเล่าฮวยซิวจึงถามพัวสิวว่า ท่านเข้ามาไนบ้านข้าพเจ้านั่นท่านจะมืธระสิ่งใดหรือ
พัวสิวไล้ฟังนางเล่าอวยซิวถามล้งนั่น พัวสิวทำกริยาสภาพเรื่ยบร้อยแล้วตอบว่า ข้าพเจ้าโยน ตะกร้อเล่นบ้งเอญตกกระเด็นเข้ามาในช่องหห่าต่างบ้านของท่านข้าพเจ้าจึงตามเข้ามาขอท่านไล้อนุญาตให้ ข้าพเจ้าเทีบตะกร้อของข้าพเจ้าเถด
นางเล่าอวยซิวเห็นลักษณะพัวสิวเป็นหนุ่ม3ปร่างระวาตระไวสวยสมคมคาย ทั้งพูดจากอ่อนหวาน กริยามารยาททีเรียบร้อย นางเล่าอวยซิวให้มืจึตคดรักพัวสิว หัวเราะแล้วจึงพูดว่า รันนึ่เป็นรันเซิงเหมงบตา มารดาข้าพเจ้าทีไม่อยู่ ชะรอยจะเป็นวานาชองข้าพเจ้าจึงไล้ชกนำท่านให้ปงเอ์ญเห็นมาปานข้าพเจ้า ข้าพเจ้าขอเชิญท่านมานั่งสนทนาเสพสุราล้วยข้าพเจ้าลักกัวยหนึ่ง พอเป็นทางแสตงไมตรื่จึตไร้แก่ข้าพเจ้า ล้วยเทีต
พัวสิวไล้ฟังนางเล่าอวยซิวเชิญให้เสพสุราตงนั่นจึงตอบว่าข้าพเจ้าเป็นผู้บุญห่อขวานาห่อย เกรง ว่าจะไม่สมควรที่จะนั่งโล้ะเสพสุราล้วยกับทำน
นางเล่าอวยซิวจึงตอบว่า อ้นธรรมดามืวาสนาและหาวาสนาไม่นั่นไม่เป็นประมาณ เป็นใหญ่อยู่ เฟัยงน้ำจึต ก้ามืใจปรองดองม่งหมายจะฝากรื่เริดแก่กันแล้ว จะเอาบุญวาสนามากดทั้นนั่นทีใช่ที่
๒๘๘
พัวสิวเห็นนางเล่าซวยซิวให้ทสำแดงกิรืยาบอกว่าวักไม่ปีความวังเกียจพัวสิว พัวสิวกิเข้านั้งเสพ สราก้บนางเล่าสวยซิวประมาณได้จักสามถวข ก้อยฑพูดจาก้นโดยความสนัฑสนม แสะปสงใจไนความ ปฎพัทธ์ผกพันร่วมวักสมัครจังวาสก้นดามประเวณวิจัยของโสก ด้วยความเสน่หาเวลาแรกพงรูสกไนรสวัก ประจักษ์ใจ
นางเล่าซวยช์วจงพูดแก่พัวสิวว่า ท่านก้บขำพเจาก็,ได1ชั่วดีด้วยกันดามว๊สัยแก้ว ท่านไปแจ้งความ ต่อบิดามารดาของท่านจัดเฒ่าแก่มาสู่ขอข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะได้ไปอยู่กินก้บท่านเป็นภรรยาสาปีก้นไปกว่า ข่รีดจะทาไม่ แล้วนางเล่าซวยซิวก้บพัวสิวกิไห้จัดย้ปฎ์ญาณสาบานด้วไว้ต่อก้นทั้งสองฝ่าย พัวสิว/!สานาง เล่าซวยซิวกจับมาบาน จึงเล่าความซึ่งได้วักใคร่กับนางเล่าอวยซิวบุตรเศรษฐีให้บิดามารดาฟัง แจัวขอใพั บิดามารดาจัดหาผู้ใหญ่เป็นเฒ่าแก่ไปขอนางเล่าอวยซิว ตามซึ่งได้สัญญาก้นไว้
ฝ่ายบิดามารดาของพัวสิวได้ฟังบุตรแจ้งความดังนั้น จึงจัดหาเฒ่าแก่ไปขอนางเล่าอวยซิวต่อบิดา มารดาของนาง แด่บิดามารดาของนางเล่าซวยซิวพูดบิดเบอนว่า ข้าพเจ้ามีบุตรแด่ผู้เดียว ไม่มีผูใดจะดูแลใน การเหย้าเรือนใพัแก่ข้าพเจ้า แม้ว่าผู้ใดอยากจะเป็นเขยข้าพเจ้าแล้วต้องมาอยู่กับข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงจะยอม ยกบุตรของข้าพเจ้าใพัแก่ผู้นั้น
เฒ่าแก่ได้ฟังเล่าเตียงเก่เศรษฐีพูดังนั้น จึงกจับมาแจ้งความแก่บิดามารดาพัวสิวทุกประการ พัว ง่วนเนี้ยวได้ฟังเฒ่าแก่มาแจ้งความดังนั้นก็บันดาลโทโสแล้วพูดว่า บุดวขุนนางนายพ้างเศรษฐีในเมืองนั้ก็มีมาก จะขอใพัแก่บุตรของเราในเวลาใดก็จะได้ไม่ต้องงองอนเล่าเตียงเก่เลย
ฝ่ายพัวสิวครั้นทราบความว่า บิดามารดาได้จัดเฒ่าแก่ไปขอนางเล่าอวยซิวต่อบิดามารดานางแล้ว แต่บิดามารดานางเล่าอวยซิวบิดเบือนเสียมีใพัไม่ยอมเป็นไมตรี ก็เป็นการจนใจ ไม่ได้โปบอกข่าวคราวใพั นางเล่าซวยซิวร้สิกเสย
ครั้นอยู่มาพัวง่วนเนึ้ยวผู้บิตาพัวสิว จึงแต่งเฒ่าแก่ไปขอบุดวขุนนางแช่เดียวใพัแก่พัวสิวเป็นภรรยา ในว้นแต่งานรีวาห้มงคลเลี้ยงดูก้นทั้งสองฝ่ายนั้นเป็นการเอกเกรืกรื่นเรืงตามธรรมดาการบ่าวสาว 1 แอญนางเล่าอวยซิวเดนไปเที่ยวชมสวนกจับมาทางนั้น จึงถามคนใช้ของตนว่า นั้นเขาทำงานอะไรก้น
ทญ์งคนไข่จึงบอกว่า ว้นนั้พัวสิวกับนางเดียวสิแต่งงานรีวาหะมงคลอยู่ก็นเป็นผัวเมียก้น นาง แ 18วยซิวครั้นกจับมาถึงบ้านมีความเสียใจรองไห้จนสลบไปไม่วัสีกสมประตี
ฝ่ายบิดามารดาของนางเล่าอวยซิวเห็นบุตรสลบไปดังนั้น ก็สำคัญว่าบุตรถงแก่ความตาย ก็รองไห้ เด เาใศกอาลัยบุตรยิ่งนัก ครั้นสร่างความโศกแล้ว จึงจัดห็บมาใส่ศพนางเล่าอวยซิวให้หสีซินคนใช้คุมเอาศพ นางเล่าอวยซิวไปฝังไว้นอกเมืองข้างทศได้
ฝ่ายหลซินคุมคนหามศพนางเล่าอวยซิวไปฝังแล้ว คิดเสียดายนางเล่าอวยซิวยิ่งนัก ด้วยนางเล่า ซว* ขิวปีจักษณะรูปงามยิ่งนัก หลซินว้นนั้นไม่กจับบ้านเศรษฐี ครั้นเวลาคาลงหลซินก็ไปขุดศพนางเล่าอวย ซิวเ-;าออกจากห็บวางไว้ก้บพึ๋นคิน ทชนขุดไฟส่องทน้านางเล่าสวยซิวพ์จารณาดูยงสดใสอยู่ ก็บังเกิด ความกำหนัดขนมาทันท กิกระทำการอสัจธรรมจังวาสแก่นางเล่าอวยซิวโดยจึดอันปราดจากห็รืโอดด้ปปะ เสร็จแล้วหลซินก็ไฝไปจากศพนางเล่าอวยซิว
ฝ่ายนางเล่าอวยซิว ครั้นเวลาดกน้ำด้างดกต้องคัวได้สตีหี๋เนข-น เห็นชายนอนแอบข้างอยู่ นางจึง ถามว่าผู้ใดมานอนแอบข้างข้าพเจ้าอยู่ฉะนั้
๒๘๙
ฝ่ายหลีซินครั้นเห็นนางเล่าซวยซิวที่เนขึ้นดังนั้น ก็มีความดีใจจึงบอกว่า ท่านกงแก่ความตายแล้ว บิดามารดา,ของท่าน่ให้,ข้าพเจ้าชงเป็นคน1โขคมเอาศพท่านมาฝัง ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านมีลักษณะเป็นอ้นงาม ข้าพเจ้ามีความรักใคร่ท่านเป็นที่ยิ่ง เมื่อท่านย้งมีชีวิตอยู่ไหนเลยข้าพเจ้าจะสามารถมาร่วมรักกับท่านได้ ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านตายแล้วข้าพเจ้าจึงสามารถร่วมรักกับท่านได้ โดยความเห็นของข้าพเจ้าว่าชะรอยชาติ ปางก่อน ด้วท่านกับข้าพเจ้าจะได้เคยเป็นคู่อุปถัมภ์ก้นมา จึงบันดาลให้ข้าพเจ้ามาชุดศพท่านขึ้นมาฉะนี้ ท่านจึงได้ที่เนคืนชีวิตกลับเป็นมา เมื่อท่านเห็นว่าข้าพเจ้าเป็นผู้นอยอนาถายากไร้ ไม่สมควรเป็นคู่เคียงเรียง หมอนกับท่าน ก็สดแล้วแต่น้ำใจและความเห็นของท่าน ขอท่านได้ตริดรองใคร่ครวญดูจงดีเถิด
นางเล่าอวยซิวได้ฟังหลซินว่าดังนั้น ให้มีจิตขอบคุณและรักใคร่หลีชินยิ่งนัก ถ้าหลีชินไม่ชุดขึ้นมา แล้วไหนเลยจะกลับฟืนคืนมาได้ นางเล่าฮวยซิวคิดเห็นดังนั้นแล้ว จึงพูดแก่หลีซิวว่าท่านกับข้าพเจ้าเคยเป็น คู่อุปถัมภ์ก้นมาแต่ชาติปางก่อนจึงหากให้เป็นไปเช่นนี้ ข้าพเจ้ากับท่านจำเป็นจะต้องเป็นภรรยาสามีก้นกว่า จะหาชีวิตไม่ แต่เราจำจะต้องพากันไปอยู่บ้านอื่นเมืองไกล ครั้นเราจะพากันกลับไปบ้านหาบิดามารดาเล่า บิดามารดาของข้าพเจ้าก็จะไม่เชื่อว่าข้าพเจ้าฟืน คงจะเข้าใจแต่อย่างเดียวว่าข้าพเจ้าดายไปแล้ว อย่ากระนั้น เลย สิ่งของของข้าพเจ้าที่แต่งศพติดด้วมาด้วยนี้ แม้จะจำหนำยขายอย่างกลาง ๆ ก็คงจะได้ราคาอยู่ในไม่ตา กว่าพันตำลึง ท่านจงเอาของเหล่านี้ไปจำหน่ายพอเป็นทุนรอน เราพากันไปอยู่เสียตำบลอื่น ดั้งค้าขายหา กินเลี้ยงก้นไปกว่าชีวิตเราจะหาไม่
นางเล่าฮวยซิวกับหลีซินปรึกษากันเห็นตกลงด้วยกันดังนั้นแล้ว หลีซินก็พานางเล่าอวยซิวกลับไป บ้านของหลีซิน พอเวลาดืกประมาณสามยามหลีซินก็ตบประตูเรียกมารดาให้เปิดประตูรับ
มารดาหลีชินก็เปิดประตูรับหลีชินกับนางเล่าอวยซิวเข้ามาในบ้าน มารดาหลีชินจึงถามบุตรว่าเจ้า พาผู้หญิงที่ไหนมาด้วยเล่า หลีชินจึงบอกปดมารดาว่าหญิงผู้นี้เติมอยู่ในเมืองได้ชอบพอรักใคร่กัน ข้าพเจ้า จึงพามาอยู่กับมารดา มารดาหลีชินได้ฟังบุตรบอกดังนั้นก็สำคัญว่าจริงมีความยินดีหลีชินกับนางเล่าฮ่วยซิว อยู่ด้วยกันในที่ตำบลนั้นได้ลักครึ่งปี ที่ตำบลนั้นเกิดเพลิงไหม้บ้านเรือนราษฎรลุกลามมาไหม้ถึงเรือนหลีชิน ด้วย เวลานั้นเป็นกลางคืนราษฎรแดกตื่นกันเป็นอลหม่าน หลีชินกับนางเล่าอวยชิวก็พลัดกันไปคนละทาง หาได้พบปะกันไม่ นางเล่าอวยชิวเหลือแต่กางเกงติดกายไปแต่คัวเดียวเท่านั้นหามีเลี้อจะใส่ไม่ ด้วยฤดูนั้น ก็เป็นฤดูหนาว ได้ถึงความลำบากเป็นอันมากยิ่งนัก ในเวลาคืนนั้น นางเล่าอวยซิวเดินหนีไฟไปถึงบ้านเล่า เตียงเก่เศรษฐีผู้บิดามารดา นางจำได้ว่าเป็นบ้านของตัว จึงแวะเข้าไปในบ้าน เอามือตบบานประตูร้องเรียก ให้บิดามารดาเปิดรับแล้วบอกชื่อว่าข้าพเจ้าเล่าอวยซิว บ้ตนี้ข้าพเจ้ากลับที่[นเป็นมาแล้ว ขอให้บิดามารดา โปรดเปิดประตูรับด้วยเถิด
ฝ่ายคนใชเฝ้าประตูบ้านของเศรษฐีเล่าเตียงเก่ ได้ฟังนางเล่าอวยซิวมาเรียกดังนั้นก็ตกใจ เข้าใจ เสียว่าปีศาจของนางเล่าอวยซิวมาหลอนหลอก คนใช้เฝ้าประตูจึงบอกว่า รุ่งขึ้นพรุ่งนี้เราจะบอกแก่บิดา มารดาของท่านให้เผากระดาษเงินกระดาษทองและทำบุญแผ่กุศลส่งไปให้
นางเล่าฮวยชิวจะเข้าไปหาบิดามารดาก็ไม่ได้ ทงลมก็พัดหนาวเยือกเยิน นางเล่าอวยซิวได้ความ ทุกขเวทนาแสนสาห้สเดินร้องไห้สิ้นความคิดจนไม่รัที่จะไปพึ่งผู้ใดได้ จึงเดนไปอกลักชวโมงหนึ่งถึงบ้าน พัวลิว จึงคิดขึ้นมาได้ด้วยตายสลบไปครั้งนั้นก็เพราะความรักพัวลิว ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้ว จึงแวะเข้าไปที่ หน้าบ้านของพัวลิวเห็นแสงไฟที่ตามตะเกียงสว่างอยู่ในบ้าน ด้วยพัวลิวรันนั้นเลี้ยงโต๊ะบรรดาเพื่อนฝูง
๒๙๐
นางเล่าอ)ขซ๊วจงเข้าไปคานับนายปาะตูแลวบอกว่า ท่านพัวสิวเดิมได้ไปเล่นตะกร้อ ตะกร้อ กระเดินเขาไปในบ้านขาพเจา ข้าพเจ้าก้บท่านพัวสิวจึงได้รู้จักก้น มาบัดนี้ข้าพเจ้าดกทุกข์ใด้ยากไม่มีเส้อก้น หนาว จงบุกบั่นมาหาท่าน เพื่อท่านได้เกี้อทูลให้แก่ข้าพเจ้าด้วย ขอท่านผู้ร้ก่ษาประตใด้นำข้อความของ ข้าพเจ้าไปแจ้งแก่ท่านพัวสิวด้วย
นายประตูจงเข้าไปแจ้งความแก่พ้วสิว พัวสิวได้ฟังดังนั้น ดิตใคร่ครวญอยู่ในใจว่า นางเล่าอวยซิว นั้ตายไปเป็นช้านานแล้ว มาบ้ตนื้เป็นปีศาจมาไม่มึเสื๋อจะใส่ มาขอส่วนบุญฉะนี้เป็นพี่ว่ปลาสนัก ครั้นคิดเห็น ดังนั้นแล้วพัวสิวจึงหยิบกระดาษเงนกระดาษทองพับหนึ่ง มอหนึ่งหิ้วโคมออกไปตู เห็นนางเล่าอวยซิวตัว ฟล่าใ*เมเสอ
นางเล่าอวยซิวเห็นพัวสิวออกมาก็คิดถึงความหลัง แล้วกร้องไห้รำพันด้วยความทุกข์ยากให้พัวสิว ฟังทุกประการ พัวสิวได้ฟังดังนั้นก็หาเชื่อไม่ ด้วยหวังใจเสียว่านางเล่าอวยซิวเป็นปีศาจมาขอส่วนบุญ พัวสิว กเผากระดาษเง๊นทองให้แล้วพูดว่า บดามารดาของเจ้าก็เป็นเศรษฐีหาใช่เป็นคนยากจนไม่ ทำไมจึงไม่ไป ขอเล่า แล้วสั่งให้คนใช่ปิดประตูบ้านเสีย
ส่วนนางเล่าฮวยซิวก็ไม่ไปจากบ้านพัวสิว เฝ้าร้องไห้รำพันอยู่ว่าหนาวนัก ได้ความลาบากหาที่สุด มิได้แล้ว พัวสิวได้ฟังดังนั้นก็แน่ใจไปอย่างเดียวแด่ว่าปีศาจมาหลอนหลอก จึงมีความโกรธยิ่งนัก ก็ถือดาบ เปิดประตูออกไป เอาดาบฟันนางเล่าอวยซิวคอขาดตายในทันใดนั้น พัวสิวก็ปิดประตูกลับเข้าบ้าน ครั้นเวลา รุ่งเข้าพวกตรวจตระเวนนายตำบลเดินมาเห็นศพหญิงนอนอยู่ ศีรษะขาดจากกายมีโลหิตไหลอาบไปทั้งตัว นายตำบลก้บพวกตระเวนจึงนำความไปแจ้งแก่ผู้เป็นนายอำเภอกรมการว่า มีผู้ฆ่าผู้หญิงตายอยู่ตรงหน้า ประตูบ้านของพัวง่วนเนี้ยว
อำเภอกรมการได้ฟังดังนั้น จึงมาพสิกศพชันสูตรจึงได้ร้ว่านางเล่าอวยซิวบุตรของเล่าเตียงเท่เศรษฐี
ฝ่ายเล่าเตยงเก่เศรษฐี ครั้นแจ้งว่ามีผู้ฆ่านางเล่าอวยซิวผู้บุตรตายดังนั้น ให้มีความสงสัยอยู่ในใ? ว่าจะเป็นการไม่จร้ง ด้วยนางเล่าอวยซิวก็ตายล่วงมาครึ่งปีแล้ว ครั้นเวลาเที่ยงคืนเล่าเตียงเท่ฝืนเห็นว่า นางเล่าอวยซิวมาบอกความว่า พัวสิวฆ่านางเล่าอวยซิวตายอยู่ที่หน้าประตูบ้านของพัวสิว เล่าเตียงเก่มี ความอาล้ยคิดถึงบุตรยิ่งนัก จึงบอกเล่าให้ภรรยาฟัง ว่าพัวสิวฆ่านางเล่าอวยซิวตาย
ฝ่ายภรรยาได้ฟังดังนั้น ก็ยิ่งให้มีความสงสัยมากขน ไม่ลงเนื้อเห็นเป็นแน่ได้ แด่คิดถึงบุตรให้มี ความอาลัยยิ่งนัก ก็ร้องไห้รำพันไปไม่ใคร่จะหยุดหย่อน ครั้นคาลงวันนั้นนางเกเหนียฝันเห็นนางเล่าอวยซิว มาบอกเช่นเตียวก้บเล่าเตียงเก่ฝันเหมือนกัน นางเกเหนียจึงปรึกษาเล่าเตียงเก่สามีว่า บุตรของเราคงจะมีผู้ มาขุดเอาศพไปแก้ไขอย่างใดอย่างหนึ่งให้นางเป็นขนมาได้เป็นแน่ แล้วมาอย่างไรพัวสิวจึงฆ่าตายเสีย จำจะ ต้องไปตู่ให้เห็นแก่ดาเสียก่อน นางเกเหนียก้บเล่าเตียงเก่สองคนผ้วเมียปรึกษาก้นแล้ว จึง1ไปตรวจตูที่ฝังศพ นางเล่าอวยซิว ก็หาเห็นศพนางเล่าอวยซิวไม่ เล่าเตียงเก่กลับมาบ้านแล้ว จึงทำฟ้องไปยิ่นด่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงให้หาตัวพัวสิวมาถาม
พัวสิวให้การว่านางเล่าอวยซิวตายไปประมาณกึ๋งปีแล้ว เป็นปีศาจมาหลอกหลอนข้าพเจ้า ข้าพเจ้า ก็เข้าใจว่าเป็นปีศาจ ข้าพเจ้าจึงเอาดาบฟันเป็นการขับปีศาจ ก็หาเป็นเช่นปีศาจไม่ กลับกลายเป็นร่างคาย ขึ้นฉะนี้ ก็เป็นการวปลาสลัศจรรย์ใจ แล้วแด่ท่านจะพิจารณาเถิด
๒๙*
ฟแล่งถูใต้ฟังคำ1ให้กาใแบ่งวับแบ่งสูเคลือบแฝงว่าฆ่าปีศาจหา1ได้ฆ่ามนุษย์ไม่ คดเรื่องนี้ก็ยง ไม่เป็นหลักฐานไห้ เพราะนางเล่าอวยซิวก็ตายไปแล้าห้วย จำจะต้องเอาตัวผู้ต้นเหตุที่ชุดเอาศพนางเด่า อวยซิวไปมาฟอกถามก่อน ว่าเหตุอย่างไรนางเล่าอวยซิวจึงไล้ฟ้นกลับคืนเป็นมาจนถึงพัวสิวฆ่าดาย ครั้น ศิตดังนั้นแล้ว:จึงให้ผู้คุมคุมตัวพัวสิว1ไปจำขัง1ไว้ แล้วเปาเล่งถูจึงออกประกาศป่าวร้องไปปิดไว้ทั้ง ๔ มุมเมือง ใจความว่า ผู้[ดชุดเอาศพนางเล่าอวยซิวขึ้นมา แล้วช่วยชีวิตนางเล่าอวยซิวกลับหึ๋เนคืนเป็นมาได้ บัดนี้พัว สิวฆ่านางเล่าอวยซิวดาย พัวสิวตั&งมืโทษ ในส่วนตัวผู้ที่ช่วยชีวิตนางเล่าฮวยซิวกลับเป็นมานั้น มีความ ชอบเป็นอันมาก บัตนี้จะรางวัลให้เงินร้อยดำลีง ให้ผู้นั้นมาวับเอารางวัลเถิด
ฝ่ายหลีซินครั้นแจ้งในคาประกาศดังนั้น ก็เข้ามาหาเปาเล่งถูจะเอาเงินรางวัล เปาเล่งถูจึงถามว่า เจ้าคนนี้หรือเป็นผู้ชุดเอาศพนางเล่าอวยซิวไป หลีซินก็วับว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ชุด จริง เปาเล่งถูจึงให้คุมตัวพัวสิวมาพร้อมกับหลีซิน แล้วเปาเล่งถูจึงตัดสินปร้บโทษทั้งสองฝ่ายว่า หลีชนไป ชุดศพของนางเล่าอวยซิวขึ้นมา นางเล่าอวยซิวจึงได้หื๋เนขึ้นก็เพราะหลีชิน หลีซินมีคุณต่อนางเล่าอวยซิว นางเล่าอวยซิวจึงยอมเป็นภรรยาหลีชิน เหตุใดหลีซินจึงไม่พานางเล่าอวยซิวไปคำนับบิดามารดาของนาง ตามธรรมเนียม และจะไต่ให้บิดามารดาของนางมีความยินดีว่าบุตรพินกลับเป็นมา หลีซินอำพรางไร้ให้บิดา มารดาของนางวับแต่ความเศร้าโศกวักบุตรซึ่งดายไปแล้วนั้น ข้อนี้ก็จ้ดว่าเป็นคนอกด้ญฌ ในส่วนคุณของ หลีซินก็ได้นางเล่าอวยซิวเป็นภรรยาตอบแทนคุณแล้ว ในโทษอกตัญญูนั้นให้เอาตัวหลีชินไปประหารชีวิต เลีย โดยเหตุที่ช่วยชีวิตคืนก็มิได้จงใจจะช่วย จงใจจะประพฤติอนาจาร ความอ้ประมาณชั่วร้ายบัดลีอ้นไม่ สมควร
ในส่วนพัวสิวเข้าใจว่านางเล่าอวยซิวตายไปประมาณหกเดือนแล้ว แต่หารว่านางเล่าอวยซิวถิงแก่ กรรมไปได้ประมาณหกเดือนนั้นกลับฟินคืนมาแล้วและเกิดวิบัติไฟไหมีขึ้น นางเล่าอวยซิวเหลือแต่ตัวไม่มี เสื้อจะใส่กันหนาวและไม่มีที่จะพักพิง จึงมาร้องไห้อ้อนวออนขอเสื้อแก่พัวสิว พัวสิวเข้าใจเลียว่ามีปีศาจมา หลอกหลอน ไม่พิจารณาดให้ละเอียดว่าเป็นปีศาจหรือมนุษย์แน่ วิลัยมนุษย์ก็ย่อมมีร่างกาย ล้าเป็นปีศาจ แล้วจะมีร่างกายที่ไหน พัวสิวฆ่าเพื่อนมนุษย์ด้วยกันตายเลียทั้งคนฉะนี้ดองปวับโทษ กึ่งหนึ่งให้เลียเงินค่า ฝังศพให้แก่บิดามารดาข้างฝ่ายนางเล่าอวยซิวตามสมควร แล้วเนรเทศพัวสิวให้ไปอยู่เมืองไกลสามปีจึงให้ พันโทษกลับมาอยู่บ้านเติม
ฝ่ายพัวสิวต้องเนรเทศออกจากเมืองภายหลังลีบร้ว่านางเล่าอวยซิวเติมมีดว่ามเสียใจว่าพัวสิวมี ภรรยาจึงได้ร้องไห้จนสลบไป บิดามารดาของนางเล่าอวยซิวสำคัญว่าตายจริงจึงเอาศพนางไปฝัง พัวสิวติด ถึงนางขึ้นมาและทั้งติดถึงความหลังที่สาบานกันไว้ ยิ่งมีความเศร้าโศกเสียใจและอาลัยถึงนางเล่าอวยซิวยิ่งนก จนไปเป็นอ้นก็นอ้นนอนก็ยิ่งตรอมใจลงทุกวัน จนถึงแก่ความตายด้วยเหตุเสียใจและความอาลัยนั้น
ในนิทานเรื่องนี้น่าฟังน่าอ่านจำไวใส่ใจ และเทียบความที่ม้กจะได้พบเห็นเป็นจริงปอย ๆ คอความ จริง หญิงกับชายก็ตั้งใจรักก้นจริงโดยคำปฏิญาณด้วย แต่บิดาฝายหญิงไม่ยอมยกใด้ก็เป็นการสุดความคด อยู่ เพราะหญิงเป็นบุตรเศรษฐีปีกำลังมาก ไม่อาจจะคิดการให้สำเร็จได้
ในฝายหญิงก็จงรักกักดี แต่ครั้นเห็นชายมิภรรยาเสียแล้วก็มิได้ทราบความว่า เป็นเหดเพราะบิดา ของดนข้ดขวางด้ดรอนฝายชายจึงม้วโทมนัสห้อยใจจนถงสลบไลล เหตุเหล่านี้ต้องด้ดสินว่าคนเกิดมาจะเป็น อย่างไรเพราะผลกรรมดามสนองต้องให้เป็นไป ปีผู้ทำให้รอดแล้วในชั้นด้นโดยปีได้จงใจว่าจะให้นี้นดีนเป็น
๒๙๒
กมับมาศองศาซเพ!าะมอคนนี้!กใคร่ปีใศ#งชงเพ!าะความเต่าใจปีศ แต่กา!นี้เต่าใจว่าเป็นปีศาจนี้น จะเอา เป็นผศก์ซงไม่ควร แด่นี้ใต่อาวุธฟ้นปีศาจนี้นมิดอยู่ลามที่เรารู้ และคาลไดเคยตัดสินแล้ว ฅือนายเลกหมอขไ} ปีศาจศวยมศหมอ คนไต่ท:ลงมศบาศเอาศ!ษ:คนไต่เมิศเป็นบาศทะมักศาย ศาลศศ&นไต่จำศก ๐ ปี ปี ศวอย่าง นายเล์กพงพนโทษในปี ๗ นี้ ใค!จะศเปียนฟานเปาเต่งกว่าศศ&นแ!งนกก์ไม่คว! ความปีชอง ฟานปีมากนี้ท่านปีวิจารณญาณประกาศบน โดยอุบายจงไดความขาวตลอดเรื่อง
ฒ แ ฒ
ฬึ๋องที่ ๙๐
มีความว่า ยังมีชานนัก1ใยน1ชั้นสิวจำยผ้หนึ่ง แช่อวน1ซอบุญเจงตั้งบานเรือนอย่คำษลเฮาIVIลงพ่อง
(ใ 1*-	+		4	-*-	...ฯ.- ข	- -
แขวงเมืองเตยจิว อวนบุญ!.จงมภร1ยาชิอนางเตยส นางเตียเม!โกษถ4ะงามIปีนฑฑตนาของบุรุษ นางเตยสิ
มีบุตร,ชายด้วขยันกบอวนบญเจงคนหนึ่งอายุไดสามปี ครั้นอยู่มาถึงกำหนดในเมืองหลวงจะสอบไล่หนังสือ
อวนบุญเจงจงปากษาแก่นางเคยสีว่า บัดนี้ถึงกำหนด,โนเมียงห๏วงจะสอบใ6เหนังสอ เจ้าวงอยู่บ้าน19ยงบุตร
ขาจะไปสอบโล่หนังสิยแข่งความรักบเพอนนักเรีขนทั้งหลาย
นางเดียสีได้พ่งอ้วนบุญเจงแจ้งดวามดังนั้น จึงตอบว่าบุตรก็ยังเยาว์อยู่ ถ้าท่านไปแล้วข้าพเจ้ายับ
บุตรอยู่ข้างหลังก็จะได้ความลำบาก ไม่มีผู้ใตจะเลี้ยงรักษาบุตรให้ ข้าพเจ้าจะได้หาบคอนไปด้าขายหาก็น
เลี้ยงบุตรต่อไป
อ้วนบุญเจงจึงพูดว่า ด้วข้าอตล่าห้เล่าเรียนหนังสือมาก็กว่า ๑๐ ปีแล้ว ครั้นถึงกำหนดเวลาจะ สอบไล่ ครั้นจะไม่ไปสอบไล่กะเขาบ้างเล่า ก็เสียตายความรัขึ้งไดศกษาเล่าเรียนไว ถ้ากระนั้นเราพาบุตรไป เล้ยด้วยยันฑเดียวจะได้ไม่ต้องห่วงหลังระรังหนา อ้วนบุญเจงยับภรรยาปรึกษายันตกลงดังนั้นแล้ว จงปิต ประตูบ้านเสียแล้วพาบุตรภรรยาไปยังเมืองด้งเกีย ครั้นถึงจึงเข้าอาศัยโรงเติ้ยม ครั้แรุ่งขึ้นศิตเงินค่าโรงเตี้ยม ยับค่ากินให้แก่เจ้าของโรงเตี้ยมแล้วก็พาบุตรภรรยาไปเที่ยวชมพระราชฐานและตกห้างร้านตลาด ข้าราชการ และผู้คนไปมาเบียดเสียดยันเป็นที่สนุกสนานยิ่งนัก ครั้นเตินไปถึงที่กนนแห่งหนึ่งพบขุนนางผู้หนึ่งชื่อเจา ก๊กกู*เป็นเขึ้อพระญาติพระวงศ์ของนางฮองเฮาอ้ครมเหสีของพระเจ้าข้องยืนจงฮ่องเต้ กลับออกมาจากเฝ้า นางเดียสียับอ้วนบุญเจงครั้นแลเห็นเจาก๊กกู*ขี่บ้ามีบ่าวไพรํน่าหน้าตามหลังมามีอำนาจเป็นสง่ายิ่งนัก นาง เตียสียับอ้วนบุญเจงก็ยืนแอบอยู่ข้างถนน พอเจาก๊กกูมาถึงแลเห็นนางเตียสีอ้นมีลักษณะรูปงามตองตาติดใจ ชาย เจาก๊กกู*หยุดมาแล้วถามว่า ท่านสองคนนี้มาจากไหนจะไปไหน
อ้วนบุญเจงจึงยกมือขึ้นคำนับแล้วบอกว่า ข้าพเจ้าเป็นนักเรียนชั้นสีวจ้าย ตั้งบ้านเรือนอยู่เมือง เตี้ยจิ๋ว บัดนี้เข้ามาจะสอบไล่หนังสือ
เจาก๊กกู*เป็นคนรุนแรงในเรื่องราคะ ครั้นเห็นนางเตียสีมีลักษณะงาม เจาก๊กกูศิตจะกำจ้ตอ้วนบุญ เจงเสียแล้วจะ1ข่ม1ขืนนางเตียสีเป็นภรรยา เจาก๊กกูจึงบอกอ้วนบุญเจงว่า ท่านสีวจ้ายจงพาบุตรภรรยาไปพัก บ้านเราเถิด ไม่ต้องไปพักโรงเตี้ยมให้เสียเงินค่า๗าเปล่า ๆ
อ้วนบุญเจงได้ฟ้งเจาก๊กกูชวนดังนั้น โตยข้ดมีได้ก็อ้มบุตรพาภรรยาไปยังบ้านเจาก๊กกู* เจาก๊กกํจึง ให้พ่อครัวจ้ดโต๊ะและสรามามอมเลี้ยงอ้วนบุญเจง ในส่วนด้วนางเตียสีเจาก๊กกู*ให้หญิงสาวใช้พาไปพักยังตึก ชั้นใน แล้วเจาก๊กกูก็นั้งโต๊ะเสพสุรายับอ้วนบุญเจงถ้อยทปราศรัยยันเป็นอ้นตึ เจาก๊กกูให้คนใช้รีนสุราให้ อวนบุญเจงกินจนเมา แล้วเจาก๊กกู*จึงให้คนใช้เอาเชอกบ้ตอ้วนบุญเจงยับบุตรอ้วนบุญเจงอายุสามปีที่มาด้วย นั้น เจาก๊กกูก็ตึจนตายเสียตั้งพ่อตั้งลูก
ฝ่ายนางเตียสีให้รำคาญร้อนรนในใจไม่อยากอยู่ในบ้านเจาก๊กกู* จึงเตินออกไปหมายใจจะชวนอ้วน บุญเจงสามีกลับไปยังโรงเตี้ยม ก็พอไปพบเจาก๊กกูเข้า เจาก๊กกู*จึงบอกว่าสามีของเจ้าเมาเหลือขนาตเราให้ ไปพักนอนแล้ว
๒๙๔
นางเสียศได้ฟังดังนั้นให้มีความสงส้ยอยู่ใน,1จนก จึงนั่งคอยสามีอยู่หมายว่าสร่างฒาแลวจะได้พา กนกลบ,ไปอยู่ทโรงเตี้ยม นางเดียสีนั่งคอยอยู่จนคาก็อ้งไม่เห็นสามีมา
เจาก๊กกู่จึงให้สาวใช้มาบอกนางเดียสีว่า บุตรก้บสามีของท่านนั่นก็ตายไปเสียแล้ว ท่านจงอยู่เป็น ฮหยินภรรยาของเจาก๊กกู่นายข้าพเจ้าเถิด
นางเสียสีได้ฟังด้งนั่นก็ตกใจ ร้องไห้เศร้าโศกรำพ้นรักอ้วนบุญเจงสามีและบุตรมีได้เสื่อมสร่าง ฝ่ายเจาก๊กกู่ครั้นให้สาวใช้ไปพูดจาเกลี้ยกล่อมสักเท่าใด ๆ นางเสียสีก็ไม่สมัคร เจาก๊กกู่จึงให้ สาวใช้คุมด้วนางเตียสีไปขังไว้ในห้องตึกจะได้เกลี้ยกล่อมต่อไป
ฝ่ายเปาเล่งถูไปราชการหัวเมืองกลับมา จึงเข้าไปเฝ้าพระเจ้าซ้องยินจงฮ่องเต้ ทูลข้อราชการเสร็จ แล้วเปาเล่งถูก็ทูลลากลับจะไปบ้าน ครั้นไปถึงสะพานศิลาแลเห็นมีลมป่วนพ้ดเอาผงคลีฟังขึ้นข้างหน้า เปาเล่งถูเห็นด้งนั่นจึงหยุดม้าแล้วใคร่ครวญในใจว่า อ้นลมป่วนนี้เคยมาบอกเหตุการณ์เดือดร้อนของราษฎร ให้เราได้รู้เรื่อง เคยได้สังเกตมาหลายรายแล้ว ครั้นคิดเห็นด้งนั่นแล้วเปาเล่งถูจึงให้อ้องเฮง หลีก็ดน้กการ ชองเปาเล่งถูเดินดามลมนั่นไป ดูว่าลมจะไปหยุดป้วนที่ตรงใด
หลีก็ดกับอ้องเฮงทั้งสองคนก็เดินตามลมป่วนนั่นไปถึงบ้านเจาก๊กกู่ ลมป่วนก็หยุดหายแต่เพียงนั่น น้กการทั้งสองคนก็หยุดยินพีจารณาดูบ้านของเจาก๊กกู่ ตึกก่อทำถึงสามชั้นบ้างสองชั้นบ้าง มีตึกพักร้อนพัก เยินแลเห็นเป็นที่สง่างามตุจด้งว่าพระมหาราชวัง นักการทั้งสองคนครั้นเห็นด้งนั่นแล้ว ก็กลับมาแจ้งความให้ ฟาเล่งถูฟังว่าบ้านนั่นไม่ทราบว่าบ้านผูใดใหญ่โตรโหฐาน
เปาเล่งถูจึงไปพีจารณาดูเห็นตึกกว้านบ้านช่องเจาก๊กกู่ทำเทียมพระมหาราชวังด้งนั่นก็โกรธ แล้ว เห็นผู้เฒ่าคนหนึ่งเดินทางมา เปาเล่งถูจึงเรียกให้แวะเข้ามาหา เปาเล่งถูจึงถามว่า บ้านนี้เป็นบ้าน1ของผู้Iด สร้างขึ้นใหม่ ๆ ดูตุจพระมหาราชวังฉะนี้ท่านรู้จักหรือไม่
ผู้เฒ่านั่นคำนับฟาเล่งถูแล้วก็บอกว่า บ้านของเจาก๊กกู่ซึ่งเป็นน้องของฮองเฮา ครั้นบอกด้งนั่นแล้ว ก็ถอนใจใหญ่ เปาเล่งถูเห็นผู้เฒ่าถอนใจใหญ่ด้งนั่นจึงถามว่า เจาก๊กกู่ผู้นี้ท่านเห็นประพฤติอย่างไรท่านรู้เห็น อย่างไร จงเล่าให้ข้าพเจ้าฟังบ้าง ท่านอย่ามีความเกรงกลัวเลย
ผู้เฒ่าได้ฟังเปาเล่งดูถามด้งนั่นจึงบอกว่า เจาก๊กกู่ทะนงตัวว่าเป็นน้องฮองเฮาไม่เกรงกลัวผูใด คิด จะทำการสิ่งใดก็ทำตามแต่อ้าเภอใจ ตั้งคุกตั้งตะรางปลูกศาลเตี้ย บังคับความทำตามพละตนเอง แม้เห็น บุตรภรรยาและหญิงใด ที่พอใจก็ฉุดลากเอามากดขี่เป็นภรรยา และหญิงใดถ้าตกมาอยู่ในอำนาจแล้ว ถ้าไม่ ยอมเป็นภรรยา เจาก๊กกู่ก็ฆ่าตายเสียนับไม่ถ้วน วันเดือนที่แล้วมานี้นั่น เจาก๊กกู่ก็ฆ่าสามีเสียข่มขืนเอา ภรรยาผู้นั่นไว้คนหนึ่ง บัดนี้อ้ายเอาภรรยาของผู้ที่ฆ่าตายเสียแล้วนั่นไปไว้ตำบลอื่นแล้ว
เปาเล่งดูได้ฟังด้งนั่น จึงรางวัลให้แก่ผู้เฒ่าที่บอกเล่าให้เปาเล่งถูฟังพอสมควรแล้วเปาเล่งถูกับ อ้องเฮง หลก็ดนักการจึงไปใกล้จะถึงบ้านเจาก๊กกู่แล้ว มีลมป่วนเข้ามาหาเปาเล่งถู แล้วลมป่วนนั่น่ก็หายไป เห็นชายผู้หนึ่งมีอหนึ่งอ้มบุตรมีอหนึ่งถือเรื่องราวมายื่นแก่เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามว่าท่านแช่ใดซื่อใดมา จากตำบลไหน
ฝ่ายปีศาจอ้วนบญเจงคำนับเปาเล่งถูแล้วก็ร้องไห้แล้วยื่นเรื่องราวต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูเห็นปีศาจ
* -*3 ไ.!”:	ไ -*/โ*: 11ไ 1ไ.117 ไ โ.:1,:; - 7 ;โ
นันทิศรษะมบาตแผลและฟกช่าเปทงตว เปาเล่งถูจิงรบเรื่องราวมาอ่านลูรูเรื่องแล้ว จงถามอสุรกายว่า ภรรยาชองท่านบัตนี้อยู่แท่งใดอ้วนบุญเจงบอกว่าบัดนี้เจาก๊กกู่เอาอ้ายไปข้งไว้ที่บ้านพวกพ้องที่ตำบลตี้นจึว
๒๙๕
ล่วงมาได้สามเดือนแล้ว แต่ศพของข้าพเจ้านั้นเจาก๊กกู่เอาไปทิ้งไวในบ่๐หลังสวนดอกไม้
ฟาเล่งถูได้ฟังปีศาจฟ้องถ้วนถี่ดังนั้น จึงบอกว่าท่านจงไปก่อนเถิด แล้วเราจะชำระตัดสินลงโทษ ได้แก่ท่าน เปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้วปีศาจอ้วนบุญเจงกอ้นดรธานสูญหายไปกับตาทันที ในกันนั้นเปาเล่งถูออก นั่งที่เง่หมึงที่ว่าราชการ จึงบอกแก่นักการว่าเราฟันเห็นว่าเทพารักษ์มาบอกแก่เราว่า ในบ่อหลังสวนของ เจาก๊กกู่มึฑรัพย์แผ่นดินคิอทองคำหนักพ้นตำลึง ท่านจงลงไปในบ่อนั้น ถ้าตำขึ้นมาได้จะแบ่งให้ครึ่งหนึ่ง
ฝ่ายนักการครั้นได้ฟังเปาเล่งถูบอกดังนั้น จึงไปที่บ่อหลังสวนของเจาก๊กกู่ เอาบันไดเชือกหย่อน ลงไป เห็นมีศพเด็กหนึ่งศพ กับศพผู้ใหญ่อีกหนึ่งศพ นักการจึงรีบกลับมาบอกแก่เปาเล่งถูว่า ทองคำนั้นหา เห็นไม่ เห็นแต่ศพอยู่ในบ่อสองศพเด็กหนึ่งศพผู้[หญ่หนึ่งศพ
เปาเล่งถูได้ฟังแล้วจึงพูดว่า จะเป็นการมาลวงเรา เราย้งไม่เชื่อท่าน ถ้าจริงแล้วจงเอาศพทั้งสอง นั้นมาให้เราดู เราจึงจะเชื่อท่านได้
นักการได้ฟังเปาเล่งถูพูดดังนั้น จึงกลับไปหามเอาศพทั้งสองนั้นมาให้เปาเล่งถูดู เปาเล่งถูพิจารณา ลูศพนั้นก็หลายวันแล้ว แต่อาเพศอย่างไรจึงยังไม่เน่าเปือย เปาเล่งถูจึงให้หามศพนั้นเข้าไว้ในบ้านเปาเล่งถู แล้วเปาเล่งถูถามนักการว่าเจาก๊กกู่อยู่หรือไม่ นักการบอกว่าเจาก๊กกู่ไปอยู่ที่ตำบลดิ้นจิวหาได้อยู่บ้านไม่ อยู่ แต่เจาก๊กกู่ที่หนึ่งผู้เป็นพี่เจาก๊กกู่ที่สอง
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงคิดอุบายจะเข้าไปลูที่ในบ้านเจาก๊กกู่ว่าจะมีชั้นเชิงอย่างไรต่อไป เปา เล่งถู.จึงจัดสุราอย่างดีใส่ไหจะไปกระทำคำนับเจาก๊กกู่ผู้พี่ชายเจาก๊กกู่ที่สอง จึงให้เตียกำกับเอี๋ยนนั้นคนไข้ หามไหสุราล่วงหน้าไปก่อน แล้วเปาเล่งถูจึงต่อยดามไปต่อทีหลัง เปาเล่งถูเข้าไปในบ้านเจาก๊กกู่ที่หนึ่ง แต่ หาพบตัวเจาก๊กกู่ไม่ เพราะไปเฝ้าพระเจ้าแผ่นดินยังหากลับไม่ เปาเล่งถูก็ไม่เข้าไปคำนับนางก่นแหยินผู้ มารดาเจาก๊กกู่ นางก่นฮูหยินมีความโกรธเปาเล่งถู แล้วกล่าวคำหยาบช้าว่าเปาเล่งถูต่าง ๆ เปาเล่งถู พิจารณาบ้านของเจาก๊กกู่แล้วก็กลับออกมา พอพบเจาก๊กกู่ที่หนึ่งไปเฝ้ากลับมา เปาเล่งถูกับเจาก๊กกู่ถ้อยที ต่างคำนับกันแล้ว เปาเล่งถูจึงบอกแก่เจาก๊กกู่ว่า ข้าพเจ้ากลับมาจากราชการคิดถึงท่าน มาทั้งนี้หวังใจว่าจะ มาเยี่ยมท่าน มารดาท่านกล่าวคำหยาบช้าต่อข้าพเจ้ามากมาย เปาเล่งถูนั้งพูดอยู่กับเจาก๊กกู่ที่หนึ่งด้วยข้อ ราชการต่าง ๆ ประมาณได้สักชั่วโมงหนึ่ง ก็ลาเจาก๊กกู่กลับมาบ้าน คิดการที่จะกำจัดเจาก๊กกู่อยู่มิได้ขาด
ฝ่ายเจาก๊กกู่ที่หนึ่งกลับมาบ้าน จึงเข้าไปพูดแก่มารดาว่าเปาเล่งถูมาหาข้าพเจ้า มารดากล่าวคำ หยาบช้าต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูได้ความอัปยศกลับไปบ้านแล้ว ข้าพเจ้ามีความวิตกถึงเจาก๊กกู่ผู้น้องที่สองนี้ ยิ่งนักด้วยประพฤติการทุจริตให้ผิดในข้อห้ามตามกฎหมายแผ่นดิน ถ้าเปาเล่งถูรู้เรื่องแล้วก็จะได้ความเดือด ร้อนมาก ยากที่ผู้ใดจะคุ้มครองป้องกันได้
นางก่ยฮูหยินได้ฟังเจาก๊กกู่บุตรที่หนึ่งว่าดังนั้นก็หัวเราะแล้วจึงพูดว่า บุตรของเราเป็นฮองเอามเหสี ของพระเจ้าแผ่นดินทั้งคน จะเกรงกลัวอะไรกับเปาเล่งถู เจาก๊กกู่ผู้น้องของเจ้าพาเอานางเดียสีไปอยู่ตำบล ดิ้นจิวประมาณได้สามเดือนแล้ว จำจะตองมีหนังสือไปถึงให้เจาก๊กกู่ฆ่านางเดียสีเสียให้ความหาย อย่าให้ ผู้1ดล่วงรู้จึงจะชอบ
เจาก๊กกู่ที่หนึ่งได้ฟังมารดาว่าดังนั้นก็เห็นชอบ จึงเขียนหนังสือลับให้คนไข้นำไปให้เจาก๊กกู่ผู้น้อง ฉบับหนึ่งใจความว่า ให้เจาก๊กกู่ผู้น้องฆ่านางเตียสีเสีย ถ้ายังขีนร้กใคร่อาลัยอยู่กัยจะมีมาถึงด้วเป็นแน่แท้ ด้วยบัดนี้เปาเล่งถกลับมาจากราชการแล้ว เปาเล่งถูรเรื่องย่อมจะหาความคุ้ยเขี่ยขึ้นก็จะพากันได้ความเดือด
๒๙๖
ร้อนทั่วไปทั่งป้าน
เจา/Vกกูครนทราบความตามจดหมายดังนั้นแล้ว จึงถือดาบเขาไปจะฆ่านางเดีย สี ครั้นเงื๋อดาบขึ้น จะฟันก็ให้มีความอาลัยร้ฑด้วยนางเตยสีรูปงามเป็นที่ยั่วยวนใจ ให้เกิดความกำหนัดเสน่หายิ่งนัก เจาก๊กกู หวนไปหวนมาเป็นหลายครั้ง ครั้นจะฆ่าด้วยมีอของตนเองก็ฆ่าไม่ลง จึงเรียกเตียกิงคนใช้อันสนิทมาสั่งว่า ที่หลังป้านในสวนมีบ่อโบราณอยู่บ่อหนึ่ง ท่านจงคุมเอาคัวนางเตยสีนี้ไปผลักลงในปอในคืนวันนี้ไห้จงได้ อย่าให้ผูใดล่วงรูได้เป็นอันขาด
เดียกำร้บคำสั่งของเจาก๊กก๊ดังนั้นแล้ว จึงพานางเดียสีออกไปยังหลังบ้าน เดียก๊งเป็นผู้มีความ กรุณาเห็นนางเตยสีกำลังเมาสุราอยู่ ด้วยเพราะเจาก๊กก๊ข่มขืนให้กิน ครั้นเตียก๊งเห็นนางเดียสีค่อยสร่างเมา มีสติแล้ว จึงบอกแก่นางเตียสีว่า บัดนี้เจาก๊กก๊ให้เราคุมคัวท่านไปผลักลงในบ่อให้ดาย เราเห็นท่านเรามี ความกรุณาด้วยเป็นเพื่อนมนุษย์ด้วยก๊นไม่มีความผิดสิ่งใดจะมาต้องจำตาย เพราะฉะนั้นเราจะไม่ทำท่าน ตามคำสั่งของเจาก๊กกู แต่ตัวท่านต้องรีบไปเสียให้พ้นเมืองนี้ อย่าอยู่ให้เนิ่นช้าไป
นางเดียสีได้ฟังเตียก๊งพูดดังนั้นก็ร้องไห้ แล้วก็เล่าความที่เจาก๊กกู๋ข่มขืนและฆ่าบุตรก๊บสามีตายให้ เตียก๊งฟังทุกประการ แล้วว่าท่านเมตตาข้าพเจ้าครั้งนี้เหมือนหนึ่งข้าพเจ้าเกิดใหม่ พระเดชพระคุณของท่าน หาที่เปรียบมีได้
เตียก๊งจึงควักเงินออกจากกระเป๋าสิบตำลึงส่งให้แก่นางเตียสี แล้วชี้ทางให้รีบไปเสียโดยเร็ว
นางเตียสีก็คำนับลาเตียก๊งแล้วรีบเดินทางไปในเวลากลางคืนนั้นจะเข้าไปเมืองด้งเกีย เดินพลาง เซดน้ำตาพลาง
ฝ่ายดาวไทแปิะ คือดาวพระเสาร์สถิตอยู่ในทิพยสถานเล็งทิพยจักษุญาณลงมา เห็นนางเตียสีได้ ความทุกข์ยากด้วยเป็นเวลาจวนจะสิ่นเคราะห์อยู่แล้ว จึงเสด็จจากทิพยพิมานจำแลงเป็นผู้เฒ่าถือโคมเดิน นำหน้าเดียสีไปแล้วบอกแก่นางเตียสีว่า เราจะส่งท่านไปให้พ้นเขตแขวงเมืองนี้ ให้ถึงเมืองด้งเกีย ครั้นถึง เมืองด้งเกียแล้วผู้เฒ่านั้นก็อันตรธานหายไป นางเตียสีจึงเข้าไปอาศัยโรงเตึ๊ยมแห่งหนึ่งเจ้าของโรงเตี๊ยมนั้น เป็นหญิงผู้เฒ่า ครั้นแลเห็นนางเดียสีก็ให้มีจิตเมตตาแล้วถามนางเดียสีว่าอยู่เมืองใดตำบลใดแช่ใดชื่อใด
นางเตียสีได้ฟังหญิงผู้เฒ่าถามดังนั้น ก็ร้องไห้เล่าความตั้งแต่ด้นจนปลายให้ผู้เจ้าของโรงเตี้ยมฟัง ทุกประการ หญิงผู้เฒ่าเจ้าของโรงเตี้ยมจึงบอกแก่นางเตียสีว่า จงแต่งเรื่องราวไปยื่นต่อเปาเล่งถู ฟาเล่งถู ผู้นี้เป็นขุนนางตงฉิน มือำนาจมากคงจะชำระให้ท่านอย่ามีความวิตกเลย
นางเดียสีได้ฟังเจ้าของโรงเตี้ยมบอกให้ดังนั้น ก็มีความยินดี จึงเขียนเรื่องราวจะไปยื่นต่อเปาเล่งถู วันนั้นเฉพาะเจาก๊กก๊พื่ชายกลับออกจากเฝ้า นางเดียสีสำคัญว่าเปาเล่งถู จึงเข้าไปคำนับยื่นเรื่องราวให้ เจาก๊กก๊ที่หนึ่งดู
เจาก๊กก๊แจ้งความในเรื่องราวนั้นแล้วก็มีความตกใจเลยแกล้งพาลว่า นางเตยสีมาเดินตัดหน้าฉาน จึงให้คนใช้ยตด้วนางเตยสีดีจนสลบแล้วแล่เห็นเงินอยู่ในศัวสิบตำลึงก็เลยริบเอาเสียด้วย แล้วสั่งให้คนใช้ หามเอาคพนั้นไปทิ้งไว้ที่ตำบลเช้กก๊วน
ฝ่ายนางอองผวผู้เฒ่าเจ้าของโรงเตี้ยม ครั้นแจ้งความว่านางเดียสีไปยื่นเรื่องราวฝ็ดด้วไปหาไข่เปา เล่งถูใฆ์ ไปยินต่อเจาก๊กก๊ที่หนึ่ง ซึ่งเป็นพื่ขายซองเจาก๊กก๊ที่สองจึงได้ถูกดีถึงแก่ความตาย ศพนั้นไป:ทิ้งไร้ที่ ตำบลเชกก๊วน นางอองผัวจึงไปดูเห็นนางเตยสีนอนนึ่งอยู่ นางอองผัวจึงเข้าไปคลำดูเห็นยังมีลมหายใจ ก็
๒๙๗
เข้าใจว่าสลบไปยังไม่ขาดชีวิต จึงสุมเอานางเตียสีกลับมายังโรงเตี้ยมวางยาก็ฟ้นคืนมา ผู้เฒ่าเจ้าของโรง เตี้ยมก็อุตส่าห์เอาใจใส่พยาบาลรักษานางเดียสีจนหายเป็นปรกติดี
อยู่มาวันหนึ่งนางเดียสีร้ว่าเปาเล้งถูชื่ม้าเดินมาทางนั้น นางเตียสีก็คอยด้กยืนอยู่จะยื่นเรื่องราว ครั้นเปาเล้งถเห็นนางเดียสีมายืนคอยจะยื่นเรื่องราวอย่ดังนั้นจึงรับมาอ่านดร้ความตลอดแล้ว จึงสั่ง
ข	V	 V*
นักการที่ตามเปาเล้งถูมาด้วยนั้นให้พานางเตียสีไปดูศพที่บ้านเปาเล้งถูว่ว่จะใช่ศพบุตรและสามีของนางหรือ
มีใช่
นางเตียสีครั้นไปถึงแลเห็นศพบุตรกับสามีเข้าแล้วก็จำได้ ด้วยเทพยดาอาเพศมิให้ศพนั้นเน่าพอง นางก็ร้องไห้กลิ้งเกลือกไปมามิได้หยุดหย่อน
เปาเล้งถูจึงสั่งนางอ่องผัวเจ้าของโรงเตี้ยมให้พานางเดียสีเข้าไปอยู่ถ้บนางหลีฮูหยินซึ่งเป็นภรรยา ของเปาเล่งถู หญิงผู้เฒ่าเจ้าของโรงเตี้ยมก็พานางเดียสีเข้าไปส่งแล้วก็ลากลับไปโรงเตี้ยม
ฝ่ายเปาเล่งถูคิดอุบายจะเอาด้วเจาก๊กกู๋ที่หนึ่งมาให้ได้ก่อน ต่อภายหลังจึงจะเอาตัวเจาก๊กกูที่สอง ครั้นคิดเห็นอุบายแล้วจึงกระซิบสั่งบรรดานักการของเปาเล้งถูทั้งนั้นให้ร้ทั่วก้น เปาเล้งถูก็กระทำเป็นปวย บอกอาการหนักมิได้เข้าเฝ้าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้หลายเวลา
ฝ่ายพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ครั้นพระองค์ทรงทราบว่าเปาเล้งถูป่วยจะเสด็จไปเยี่ยมเปาเล้งถู ขณะนั้นเจาก๊กก่ที่หนึ่งอยู่ที่นั้นจึงทูลว่า ข้าพเจ้าจะขอไปเยี่ยมดูอาการเปาเล้งถูก่อน แล้วพระองค์จึงคอย เสด็จไปต่อภายหลัง พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเตได้ทรงฟังดังนั้นก็เห็นชอบด้วย
เจาก๊กกู่ที่หนึ่งก็ถวายบังคมลาไปยังบ้านเปาเล้งดู ถึงแล้วก็ลงจากเกี้ยวเดินเข้าไปในดีกรับแขก ของเปาเล้งถู เปาเล้งถูมีความดีใจด้วยได้สมแก่อุบายที่คิดไว้ จึงออกมาเชิญเจาก๊กณูข้าไปในดึกชั้นในเชิญ ให้นั้งที่อันสมควร แล้วเปาเล้งถูสั่งคนใช้ให้ยกโต๊ะจ้ดสุรามาเลี้ยงเจาก๊กกู๋ เจาก๊กถูก๊บเปาเล้งถูเสพสุราได้ คนละ ๒ ถ้วย พอมึนหน้าแล้วเปาเล้งถูจึงพูดขึ้นว่า วันที่แล้วมานั้นข้าพเจ้าได้รับเรื่องราวของชายมีชื่อหญิง มีชื่อถึงสองฉบับ วันนี้ท่านมาหาข้าพเจ้าก็ดีแล้วจะไต่ให้ท่านช่วยด้ดสินคดีรายนี้ให้ด้วย เปาเล้งถูว่าดังนั้น แล้วจึงส่งเรื่องราวรายที่ดีนางเดียสีสลบจวนจะถึงความดายมาให้เจ้าก๊กกูดู
เจาก๊กกูเห็นในเรื่องราวกล้าวโทษตวเองดังนั้นก็ตกใจ ด้วยด้วกระทาความผิดไว ในขณะนั้นนาง เตียสีเดินออกมาจากตึกชั้นในแลเห็นเจาก๊กกูก็จำหน้าได้ จึงขึ้หน้าเจาก๊กกูแล้วบอกแก่เปาเล้งถูว่า ท่าน ขุนนางผู้นี้วันที่แล้วมาก่อนหลายวันดีข้าพเจ้าเจียนจะถึงความตาย ขอท่านได้พิจารณาตัดสินลงโทษให้แก่ ข้าพเจ้าตามกฎหมายด้วย
เปาเล้งถูจึงตบโต๊ะเป็นข้อสัญญาขึ้น พวกนักการทั้งหลายของเปาเล้งถูซึ่งวางชุ่มอยู่นั้น ก็ตรงเข้า จ้บด้วเจาก๊กกูถอดเสื้อหมวกเครื่องยศออกแล้วเอาเครื่องจำครบมาจำเจาก๊กกูเข้าไว้
เปาเล้งถูจึงให้แกเอาดวงตรายี่ห้อสำหรับตัวของเจาก๊กก่มานั้นออกเสีย แล้วจึงเขียนหนังสือปลอม ว่าเป็นหนังสือของเจาก๊กก่ที่หนึ่งมาถึงเจาก๊กกูที่สองผู้น้องอยู่ ณ บ้านตำบลตี้นจ้วว่า นางฮูหยินผู้มารตา ป่วยมีอาการหนักมาก ให้เจาก๊กกูผู้น้องรีบมาโดยเร็ว ครั้นเปาเล้งถูเขียนหนังสือแล้ว จึงเอาดวงตราของ เจาก๊กกู๋ที่หนึ่งประทับลงในหนังสือแล้วเข้าผนึก ให้คนใช้นำไปให้เจาก๊กก่ที่สอง ณ ตำบลลิ้นจิว
ฝ่ายเจาก๊กก่ที่สอง ครั้นเห็นหนังสือสำตัญ่และดวงตราของพี่ชายก็มิได้มีความสงสัยประการใด ก็รีบ กลับมายังเมืองตังเกียโดยเร็ว
๒๙๘
ฝ่ายเปา!ส่งถูคอย#กเจาสักกูอยู่ต้นทาง ครื่นเห็นเจาสักกูที่สองมาถึง เปาเล่งถูจึงเซญเจาสักกู่ให้ แวะบานก่อน ด้วยเห็นว่าท่านเดินทางมาเหนีดเหนี่อยเชิญเศพสราให้สบายก่อน แลวท่านจึงค่อยไปบ้าน
เจาสักกูได้,ฟังเปาเล่งถูเชิญด้งนน ก็สำคัญเข้าใจว่าเปาเล่งถูเชื้อเชิญโดยความสุจริตเพราะมีความ นับถือ จึงแวะตามเปาเล่งถูเข้าไปในบ้าน เปาเส่งถูจึงเชิญให้เจาสักกู,นั่งเสพสุราประมาณสักสองถ้วย เจา สักกูคัดจะลากลับบ้าน จึงบอกแก่เปาเล่งถูว่า พี่ข้าพเจ้ามีหนังสือไปถึงข้าพเจ้าว่ามารดาป่วย ข้าพเจ้าจะขอ ลาท่านกลับไปบ้าน เจาสักกูว่าด้งนั่นแล้วขยับคัวจะลุก พอนางเดียสีเดินตรงเข้ามาชี้หน้าเจาสักกู*แล้วบอก เปาเล่งถูว่า ท่านผู้นี่ฆ่าบุตรคับสามีของข้าพเจ้าแล้วมีหนำฃ่มขืนข้าพเจ้าให้ได้ความเดือดร้อน ท่านผู้นี้แหละ คอด้นเหด ขอท่านได้คักเอาคัวไว้ชำระพ็จารณาด้ดสืนลงโทษดามกฎหมาย
เปาเล่งถูได้ฟังด้งนั่น จึงให้นักการจับคัวเจาสักกู*ที่สองไว้แล้วให้เอาเครื่องครบมาจ้า แล้วให้ส่งคัว เจาสักกู่ทั้งสองคนพี่น้องไปจ้าข้งไว้ ณ คุกหลวง
ฝ่ายคนใช้ของเจาสักก่ซึ่งตามมาจากตำบลดิ้นจึวจึงริบไปแจ้งความให้นางก่นฮูหยินผู้มารดาเจา สักกู*ฟังว่าด้วยเรื่องนางเตยสีฟ้อง นางก่นฮูหยินได้ฟังคนใช้มาบอกว่าเจาสักกูผู้บุตรทั้งสองคนนั่นเปาเล่งถู จับเอาคัวไปข้งคุกไว้จะฆ่าเสียก็ตกใจ จึงริบเข้าไปในพระราชจังหานางเจาอองเฮาผู้บุตริ แล้วก็เล่าความให้ นางเจาอองเอาฟังทุกประการ นางเจาฮองเอาจึงไปเฝ้าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ แล้วทูลว่าเปาเล่งถูจ้บเอา พี่น้องของข้าพเจ้าไปจ้าข้งไว้ ด้วยไม่มีข้อผดสิ่งอันใดขอพระองค์จงไต์โปรด
พระเจ้าข้องยินจงอ่องเต์ได้ทรงฟังนางอองเอามาทูลด้งนั่น พระองค์จึงรับสั่งว่า แล้วจะถามเปาเล่งถู คูก่อนว่าเจาสักก่ทั้งสองมีผดประการใด ถ้าไต์ใจความแล้วสมควรจะผ่อนผันประการใดได้จึงจะคิดผ่อนผันให้ ด้วยเปาเล่งถูเป็นคนสุจริตซื่อตรงต่อแผ่นตน ถ้าไม่มีความผดแล้วที่ไหนเปาเล่งถูจะทำถึงเพียงนั่น
นางอองเอาได้ฟังพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ตรัสด้งนั่น นางมีความวิตกยิ่งนัก จึงเสด็จไปเยี่ยมเจา สักก่ผู้พี่น้องทั้งสองคน
ขณะนั่นเปาเล่งถูนั่ง ณ ศาลวินิจฉัย กำลังบังคับให้เจาสักกู*ทั้งสองให้การอยู่ พอนางอองเอาเสด็จ มา เปาเล่งถูแลเห็นเปาเล่งถูจึงทูลนางอองเอาว่า ในส่วนคัวเจาสักกู*ทั้งสองคนประพฤตการทุจริตโทษก็ต้อง ตายตามกฎหมายแผ่นดิน อันเป็นญาคิพี่น้องก็แต่ส่วนบุคคล กฎหมายธรรมเนียมแผ่นดินแล้วไม่เป็นญาด็ พี่น้องคับผู้!ดได้ ในส่วนคัวของพระองค์ เป็นถึงฮองเอาพระอัครมเหสีเอกของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน ชอบ แต่จะคูแลว่าราชการฝ่ายในจึงจะถูกตองด้วยแบบแผนธรรมเนียม นี่พระองค์เสด็จออกมาโดยพละตนเองฉะนั่ กระทำให้เสิ่อมเสียพระเกียรติยศของพระเจ้าแผ่นดินไป พระองค์ก็มีความผดอยู่แล้ว จ้าข้าพเจ้าจะตองกราบ ทูลพระเจ้าแผ่นดินให้ทรงชำระอกชั้นหนึ่ง
นางอองเอาไปเยี่ยมเจาสักก่พี่น้อง เห็นเปาเล่งถูถามเจาสักกู*ให้การรับสารภาพเป็นสัตย์แล้ว คับ ทั้งได้ยินเปาเล่งถูพดเที่ยวข้องถึงพระองค์ด้วยด้งนั่น นางอองเอามีได้โด้ตอบประการใด ก็ริบเสด็จกลับเข้า ในพระราชจัง หาช่องจะคอยทูลขอโทษเจาสักกู*อยู่
ฝ่ายนางก่นถูหยินจึงเข้าไปว้องไห้ทูลขอโทษเจาสักกู*ผู้บุตรทั้งสองคนต่อพระเจ้าข้องยินจงอ่องเต พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้โตขพระองค์เสียไม่ได้จึงรับสั่งให้ขุนนางผู้ใหญ่ออกไปว่ากล่าวขอโทษเปาเล่งถู
ฝ่ายเปาเล่งถูประมาณการณ์คาดคะเนคูอยู่ในใจว่า พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เกอบจะเห็นแก่วงศ์ ญาติของนางอองเอา จะไม่สัทรงเออเพื่ออะไรนักแก่กฎหมายแบบแผนแผ่นดิน เปาเล่งถูจึงอุบายจะคัดความ
๒๙๙
เสย สั่งให้เร่เยนหมายประกาศห้ไมมให้ผู้ดเขามาขอโทษเจาก๊กก่ทั้งสองคน ถ้ามิฟังขืนมาว่ากล่าวขอโทษ เจาก๊กกูจะปรับโทษผู้นั้นเสมอเท่าโทษเจาก๊กกู
ฝ่ายขุนนางผู้ใหญ่ซึ่งถือรับสั่งของพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้มาขอโทษเจาก๊กกู* ครั้นเห็นหมาย ประกาศของเปาเล่งถูดังนั้นกตกใจ ไม่อาจจะเข้าไปหาเปาเล่งถู จึงกลับมากราบทูลพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ให้พระองค์ทรงทราบทุกประการ พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ก็มิได้ตรัสประการใดต่อไป
ฝ่ายนางก่นฮูหยินผู้มารดาเจาก๊กกู ตั้งแต่เจาก๊กกูต้องจาขังอยู่ในคุก นางก์นฮูหยินก็นอนต้างอยู่ใน พระราชวังมิได้กลับมาบ้านเรือน ครั้นทราบว่าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ รับสั่งให้ขุนนางผู้หญ่ออกไปว่า กล่าวก็ไม่สำเรืจตลอดไปไต้ ไม่สมความปรารถนา นางก่นฮูหยินมีความวิตกยิ่งนัก จึงปรึกษาแก่นางฮองเอา ให้นางฮองเอาไปกราบทูลวิงวอนขอต่อพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้อีก นางอองเอาก็ขนเฝ้าพระเจ้าข้องยินจง ฮ่องเต้ นางอองเอาทรงพระกนแสงแล้วกราบลงที่ฝ่าพระบาททูลว่า มารดาข้าพเจ้าไต้ทูลขอโทษเจาก๊กกู ต่อพระองค์ พระองค์ก็ทรงพระกรุณาให้ขุนนางผู้หญ่ออกไปว่ากล่าวขอก็ไม่ได้ ด้วยมีความกลัวเปาเล่งถูยิ่ง นัก ถ้านอกจากพระองค์แล้วข้าพเจ้าไม่เห็นว่าผู้ใดจะขอไต้ ขอพระองค์จงไดโปรด
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ไต้ทรงฟังนางอองเอากราบทูลวิงวอนดังนั้น ก็ให้มีพระทัยสงสารแก่นาง ฮองเอายิ่งนัก ด้วยวันนั้นเป็นวันตั้งพิธีแรกนา พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้สู้สละราชการพธเสีย เสด็จโดย กระบวนรถไปหาเปาเล่งถูถึงสถานที่อยู่
เปาเล่งถูครั้นแจ้งว่าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จมา ก็แต่งดัวเต็มยศอย่างขุนนางผู้,หญ่ ออกไป ต้อนรับนอกประตูบ้าน ครั้นพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จมาถึง เปาเล่งถูก็คุกเข่าถวายบังคมแล้วเชฌเสด็จ เข้าไปประทับในสถานเปาเล่งถู เปาเล่งถูก็รู้อยู่ว่าพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้เสด็จมาทั้งนี้ ไม่มีราชการอย่างอื่น คงจะมาด้วยคด็รายเจาก๊กกูเอนแน่ ครั้นคดเห็นดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงทูลถามว่าพระองค์ทรงหอบหิ้วพระ สรีระชองพระองค์เสด็จมาหาข้าพเจ้าทั้งนี้ จะมีข้อราชการสำคัญสิ่งใดหรือ
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้จึงตรัสแก่เปาเล่งถูว่า เรามาหาท่านทั้งนี้ ก็เพราะอองเฮาร้องให้ออนวอน ให้เรามาหาท่าน ขอท่านจงเห็นแก่เรายกโทษให้แก่เจาก๊กกูสักครั้งเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ตรัสดังนั้นจึงทูลว่า วันนี้เป็นวันฟัธีแรกนาพระองค์ต้อง หว่านไถเอาชัยฤกษ์ให้ราษฎรก่อน จะทาไร่นาไต้ผลก็เพราะบุญบารมีของพระองค์ ปกครองไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน และบำรุงพระพุทธศาสนาให้รุ่งเรืองทั้งฝ่ายพุทธฝ่ายไสย พระองค์มาละราชพธีอันสำคัญเสียหาเอาพระทัย ใส่ไม่ พระองค์มากังวลรักเจาก๊กกูเป็นคนชั่วร้ายเสี้ยนหนามแผ่นดิน กระทำให้ราษฎรเดือดร้อนแสนสาห้สถึง เสียชีวิตและร่างกายทรัพย์สมบัติ ยิ่งกว่ารักกฎหมายธรรมเนียมแผ่นดิน ถ้าพระองค์ไม่ฟังจะขนห้กล้าง กฎหมายแล้ว ข้าพเจ้าก็รับราชการฉลองพระเดชพระคุณไปไม่ได้ ก็จะต้องทูลลาออกจากราชการไปทำไร่ ไถนาหากินดามภมิสำเนา
พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ไต้ทรงฟังเปาเล่งถูทูลข้อความเด็ดขาดดังนั้น มีความล่ะอายพระทัยยิ่งนัก ก็เสด็จกลับเขาพระราชวัง
ฝ่ายเปาเล่งถูจึงสั่งให้ขุนนางกรมนครบาลพร้อมด้วยรี้พลนายทหารทั้งปวง คุมต้วเจาก๊กก,ทั้งสอง คนพี่น้องออกไปกังสนามประหารชีวิต เปาเล่งถูกำกับออกไปด้วย
๐)๐๐
ฝ่าขนางก์นฮูหขนฅในแล้งว่า เปาเค่งถูคุมด้วบุตรัองคนไปฆ่า นางกุ,นอหยินกับนางอยงเอากํว่บ 4นเฝ้าพระเจ้าชอ3ขน*งฟองเด้ พูลวงวอน,ขอไหทรง1ปรดซล้จแจา(โกกูไ1ใแชเรว หาไผ่เปาเล่งโ]จะใ1# Iพรณขาอ*งงทบ1ฟาเจาโ!กก่เ*ข
พาะเจา1ชองขน*งอยงเด้ไตทางฟ้งนางอชงเอากับนางกนอนยินมาทนดังนั้น ล้งทรงเ1ชยนพระอกษร ฟ้าบอาหว้คประทบตรา ไม่กัเแจะเขาผนักมอบไห,ขุนนางเขญไปในเปาเค่งคูยังสนามอำหรบประหารช่วิต!ดย เว่ว 8ขำในท้นIพชฌฆาตแงดาบได้
ฝ่าย1ขุนนางครน1ด้รบหนังสือรนสั่งแล้ว โไข,นม้ารบ,ไปถึงสนามกิพอเพขฌฆาตลงดาบเจาโโโเกุทสยง ดอชาดเ*ยแล้ว เอาศีรษะ4นเIขบประชานไล้ ยันห*ออยู่แต่เจากกกํฑื่หนึ่งผู้พึ่ เปาเล์งถูยังมได้ฆ่า ขุนนาง ยัเชํชุ/แายพระรา,ขห1ดย่ส่งหนังอาบ*งโท้เปาเค่งถู เปาเค่งถูทุกเข่า*งคำนับรบ หนัง*ยว่บ*งมใจความว่า ไท้ท่าโทษชงทุกผ่ได้ฆ่า เปาเค่งถูได้ฟ้งหนังเอรบ*งดังนั้นแล้ว จงว่ๆกัๆทรงโปรัเจายักย่ผู้เป็นมกันัดโทษ แค่ผูเล้ยวนั้นไม่ได้ ฟ้งเป็นมด้นดโทษกัยังผ่มากด้วยกันจะเป็นตัวอย่างไป ท่าน*งกกับไปทู*พระเจ้า แผ่นล้นเสิด
ขุนนางข่งเชิญายพระราชหดกัได้ฟ้งเปาเค่งถูพูดดังนั้นจงกลับมา พอทบนางทุนฮูหยินก๊เค่าความ ชงไปไม่ทน เปาเค่งถู,ไท้1ฟาเจากักโ}*ผู้น้องเสียแลเวยังอยู่แค่เจากักกู่ผู้พ เมื่อเปาเค่งถูได้ฟ้งรบ*งไนหนังเอ แสวเปาเค่งถูไม่ยอม พูดว่าราษฎรผู้ฑมโทษหนักก๊ยังมมากระตองประทารชวดเหมือนกัน จะยกโทษใท้นั้น ใผ่ดวร จะเป็นเสียงอย่างต์อไป ขุนนางผู้นั้นครนเค่าความใด้นางกุนถูหยินฟ้งดังนั้นแล้ว ก์เข่าไปเผ่าพระเจ้า ซองยิน-จงฟ*งเด้ท*ข่อ-ราชการ1โด้ทรงทราบทุกประการ
ฝ่ายนางกุนฮูหยินเมื่อได้ฟัง,ขุนนาง,ข้าหลวงบอกเค่าดังนั้นก๊ตกใจเองให้?เดกงเจากักย่ผู้นุตร แล้ว นางจงไปทาโปขฟองคำแหน่งใจเสื่ยงขุนนางผู้ใหญ่ ว่องได้ฟอนวอนโปยฟองได้เป็นธุระช่วยข่วดเจากักยู่ ส์หนั้งไล้ อย่าได้กันเปาเฝงถูฆ่า
โปขย่องกรับเป็นธุระ เงเข่าไปเผ่าพู*พระเจ้าซ้องยินจงฟองเด้ว่า เปาเค่งถูเป็นผู้อดรงค่อแฝนล้น เมดดาแย่ราษฎร ย่อมฅอแบบบทกฎหมายเป็นที่ดง มได้สำเอยงเ1ข่าด้วยผู้ได ก้าพระองค์ทรงพระมหากรุณา โปรดยกโทษเจากักยู่แล้ว ล้องยกโทษผใ)นในขณะนี๋ด้วยเหมือนกัน จงจะเป็นฟ้ดงแท่งความขดธรรมไล้ ถ้าหากพระองล้ทรงพระกรุณาโปรดยกโทษคนทั้งหสายโน1V(นะนั้ใด้แล้ว ข่าพเล้าเดินว่าเปาเค่งถูกัคงจะยอม เป็นแน่
พระเจ้าซ้องยินจงฟองเด้ได้ทรงฟ้งโปยฟองกราบพู*ดังนั้น กัฑรงเท้นชอบด้วย จงทรงพระอกษร แล้วประกับดราแผ่นล้นมอบได้ไปขฟองไปปค่อยนักโทษไนจำนวนปีนั้นทง*น
โปยฟอยครนได้หนังเอว่บ*งแล้วกัว่บไปได้เปาเค่งถู เปาเค่งถูคุกเข่าคำนับหนัง*อรบ*งแล้งความ แล้ว เงเงได้นักการกอดเด่1องจำเจากักยู่ออกแล้วกัปค่อยได้กลับป้าน แล้วเปาเค่งถูจงจดได้คนเอาคพล้วน บุญเจงไปฝ็งไล้นอกเผ่องข่างท้คได้ แล้วเปาเค่งถูเงพู*ขอเงนเล้อนพระราชทานได้แย่นางเล้ยเดาม*มควร ทุก ๆ เล้อนด*อด,เล้ด
พระเจ้าซ้องยินจงฟองเด้ กัโปรดพระราชทานหนังเออทุญาดใด้แย่นางเล้ยเดามคำเปาเค่งถูทุก
ประการ

๓๐๐
ฝ่ายเจาก๊กโเพนโทษแล้วก๊ก6เบมาบาน ไม่มความสบายใจ มีความอายแก่เพื่อนขาราชการผู้ใหญ์ ผู้ม่อย เจาก๊กกไปเพื่ยวแณดามวดหวัง9ะไม่คลๆยความเศว์าหมอง เจาก๊กกเฟ้นพระธรรมไตรปิฎกพื่ในวัตจึง หยบมาอานตูฟมหนั้งว่าตัวยพระสูตร แม่วเปิดตูอกเล่มหนั้งว่าตัวขพระวนย แม่วเปิดตูอกเม่มหนั้งว่าตัวย พระปรมัตก๊ เฟ้นความในพระพุทธภาษดแสตงกงร่างกาย และเบญจขันธ์ว่าเป็นกองทุกข์ สัตว์ทนยากปราศ จากแก่นสาร ไม่มีความเพื่ยงแห้ถาวรเป็นอนจลักษณ์มีแล้วก่หมดไป สัตว์Iดโว่เขลาเข้ายดถอตัวขอปาทาน หมายมนว่าเป็นเรา เป็นตัวเรา เป็นของเรา ก่กระทำใจของผู้นั้นให้สูงฃึ๋นตาลงหวนไหวไปตามลาภยศ สรรเสร๊ญสูขทุกข์ และดองดเตียนนนทา และเลื่อมจากลาภยศ ก่กระทำใฟ้ใจของสัตว์กระวนกระวายทะยาน อยาก มความปรารถนาแรงรายกล้า กระทำการดามอำนาจก่เลสและตัณหามานะฑเ จึงให้สัตว์ได้รับผลเป็น ความทุกข์รอนตัวยเพลงก่เถส และเพลงทุกข์ม่ชาตีเป็นตัน เมื่อจะกล่าวตามพระพุทธภาษตที่ฑรงแสดงก่ มไไเตัวตนข้าเชาเราทำน เป็นภาวะจักรหมนเวยนไปตัวยกรรมและก่เลสและวบากอยู่อย่างนั้นไม่มีที่สูดเลย เวลานั้นเจาก๊กก่เก่ดธรรมสังเวชไดปัญญาจักษ มีความเลื่อมไสไนคุณพระร้ตนตรัยเก่ดศร้ทธาตา ญาณแก่กล้าขนในจด สันดานมีนพพฑาญาณเหนึ๋อยหน่ายต่อกามโภค มีได้มีความยันดไนลาภแสะยศตีต เนึ๋องอยู่ในจตสันดารตั้งแต่นั้นมา Iงเป็นการเดือนดดอนน้ำใจชองเจาก๊กกใหขนดแด่ในการเนกขัม ครั้นกลับ มาบานแล้ว วันหนั้งเข้าไปเฝ้าพระเจ้าซองขนจงฮ่องเตั จึงทูลลาขอไปบรรพชาหาความสูขอยู่ในอารามตาม เพศสมณะ
จึงพระเจ้าซองปีนจงฮ่องเตั ก่ทรงพระอนุญาตตามตวามปรารถนา เจาก๊กก่ออกจากเฝ้าแล้ว ก่กลับ มาบ้านลานางก่นฮูหปีนผู้มารดาและญาตีพี่น้องทั้งปวง แล้วเจาก๊กก่ก่สละละสมบัติบุตรภรรยาเขาวัดตัดผม บวชเป็นหลวงจึนถอศีลภาวนารักษาอารมณ์ข่มนวรณ์ ชาวประเทศจึนในสมัยนั้น ก่พาก๊นสรรเส่ร้ญเจาก๊กก่ ว่าจึนหปีนเป็นผู้พ์เศษ ครั้นนานมาเจาก๊กก่ได้บรรสมรรคผลถงซึ่งที่สุดสาวกบารมีญาณไตยอำนาจอุปนสัขทึ๋ ได้พบพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นของประเสริฐแห้
ในนทานเรื่องนี๋ กนใ.ท่าเป็นคดลี้ลับลกชงมาก ยากที่ผูใตจะยกรื้อขนชำระได้ แรงทั้งอำนาจของ ฮองเฮาและกำลังของเจาก๊กถูเป็นราชการและปีทรัพย์บรืวารบานเรือนแขงแรง หากอาศัยความตและความ เพยรและปัญญาของเปาเล่งถู จงกระทำการได้ตลอดเป็นหลักฐานพยานความเลยรอบแล้ว ทั้งอาศัยได้ อำนาจลันขอบธรรมคอ อภัยไม่ปีอาญาอทธรถ![ต่อไปด้าย
ในเรื่องทั้ ๔๑ นื้ปีความเป็นคติควรไล่ใจอยู่ ๒ ช์อ คอ (๑) รูปงามจริงก่ใศัคุณอยู่ดุจนางเตยสี เจาก๊กกคดจะปาเสียก์ยงทำไม่ลง เพราะเอ๊นดูแก่รูปงามที่ไม่ปีความผด (๒) รูปงามก็ใศัโทษลงสาศัลดุจ นางเตยสี เที่อเจาก๊กถูที่ลองเหนก๊คดรัก จงได้คดกำจัดอวนญเจงและเตรและประทษรืายแก่นางเตยสีเอง แทบจะเอาด้วไม่รอด ควรผูปีปัญญาจะต้องนกไวในใจเสมอว่า ด้ามภรรยางามเก์นกว่าวาลนาและกำลังของ ตนไป แทบจะเป็นลันตรายทุกรายไปก็ว่าได้
ฒ 1 ฒ
เรื่องที่ ๔๒
มความว่า มีชายยู่หนึ่งแ1ซ่หมุยชื่อเท่งเก่ ดั้งบานเรือนอยู่ตำบลเชยงจุ๊ยกุยแขวงเมืองห้อหนำ เดม บิดามารดาพี่น้องก็มงมีบรืบูรณ์ หมุยเก่งเก่ได้นางเกียงสีเป็นภรรยา นางนั้นอยู่ตำบลไซฮวยกัย หมุขเก่งเท่ เป็นยู่เล่าเรียนหนังสือรูสีกซึ้ง แต่ไปสอบไล่ถึงสองครั้งก็ดกหาได้ดั้นประโยคไม่ หมุยเก่งเก่มีความท้อ1ใจลิ้น ความมานะที่จะเล่าเรียนต่อไป จึงปรึกษาแก่นางเกียงสียู่ภรรยาว่า ข้าได้ดั้งใจพากเพียรเล่าเรีย/1หนังสือก็ ปรารถนาจะสอบไล่ เพื่อให้มีขื่อเสียงปรากฏในแผ่นดิน จะได้เป็นที่พื่งแก่บิดามารดาและญาติพื่น์องทั้งปวง มาบัดนี้บิดามารดาก็หาบุญไม่แล้ว ข้าคดเห็นว่า หาทุนรอนไปประกอบการด้าขายหากินเลี้ยงชีวิตไปว้นหนึ่ง ๆ จะมีความลขดีกว่าทาไร่ไถนาและเรือกสวน แต่ไม่แจงว่าน์้ๆใจเจ้าจะเห็นเป็นประการใด
นางเกียงสีจ้งพูดว่า คำสุภาษิตท่านกล่าวไว้ว่า ล้าเป็นหญงเมื่อย้งไม่มีสามีอยู่ในเหย้าเรือนด้ฮงอยู่ ในโอวาทของบิดามารดา เมื่อมีสามีแล้วต้องอยู่ในโอวาทของสามี เมื่อท่านเห็นชอบประการใดแล้ว ข้าพเจ้า ต้องตามใจท่านทั้งลี้น เหมือนข้างเท้าหลัง เท้าหนำไปทางใดก็ไปด้วย
หมุยเก่งเก่ครั้นปรึกษากับภรรยา ภรรยาเห็นชอบด้วยแล้วจึงจัดทุนรอนพอสมควรก็ลาภรรยาออก จากเรือนไปคาขายอยู่เมืองเสฉวน ครั้นคาขายอยู่ได้ประมาณล้ก ๖ ปี มีกำไรบ้างเล็กน์อย หมุยเก่งเก่ก็รวบ รวมสิ่งของลงเรือจ้างแล้วหมุยเก่งเก่จึงไปที่ศาลขงเหม็งเทพารักษ์ ขอพระบทเซียมซีเสี่ยงทายได้เป็นตำโคลง ๔ บทว่า ฮ่งงิ้นสีดม้กสิว ฮ่งจุ๊ยสิดม้กหยู เด้าชกชำทั้งบ ก้ายขื่ออิดชินก๊ก แปลออกเป็นภาษาไทยได้ความว่า พบฝังอ้นสูงแล้วอย่าเข้าใกล้ฝัง พบน้ำแล้วพิจารณาเสียก่อนจึงอาบ สวนข้าวเปสือกให้ได้,ข้าวสารสามกังจึง จะพนจากเคราะห์
หมุยเก่งเก่ก็เข้าใจในคาโคลงแล้ว จึงคำนับเทพารักษ์ขงเหมีงกลับมาย้งเรือแล้วก็ออกจากท่า ล่อง นามาหเที่ยวน รันหนึ่งยู่เจ้าของเรือจ้างแวะเข้าตลิ่งฝังน้ำอ้นสูง หมุยเก่งเก่จึงให้เจ้าของเรือจ้างถอยเรือไป จอดเสียให้พ้ฟโงตลิ่งที่สูง แต่พอถอยเรือพ้นจากที่นั้นตลิ่งก็พิงลงมา หมุยเก่งเก่เห็นดังนั้นก็มีความยินดี สรรเสริญว่าขงเหมีงเทพารักษ์นี้ศ้กดั้สิทธจริงยิ่งนัก แม่ขนจอดเรือรืมฝังนั้นแล้วคงจะถึงแก่ความตายความ ฉิบหายเป็นแน่ ครั้นเวลาคาล่องเรือกลับมาถึงบ้านแล้ว นางเกียงสีเห็นหมุยเก่งเก่กลับมาก็มีความยินดี นาง เกียงสีก็จัดหาอาหารให้สามีกินแล้ว นางเกียงสีจึงด้มน้ำร้อนมาหม้อหนึ่ง แล้วเจือน้ำฝนพออุ่นมาให้หมุย
เก่งเก่อาบ หมุยเก่งเก่คิดถึงคำโคลงเสี่ยงทายของขงเหมีงเทพารักษ์ห้ามไม่ให้อาบน้ำ โดยเสียภรรยาไม่ได้
“ “1: 1 “-หมุขเก่งเกกเอาแต่ผาชุบน่าแล้วมาสูบคิว
นางเกียงสีเห็นสามีไม่อาบน้ำจึงถามว่า ฤดูนี้เป็นฤดูหนาวข้าพเจ้าเห็นว่าจะอาบน้ำไม่ได้ ข้าพเจ้า จึงด้มน้ำมาให้ท่านอาบ เหตุไฉนท่านจึงไม่อาบเล่า
หมุยเก่งเก่ได้ฟังนางเกียงสีภรรยาถามดังนั้น จึงเล่าความซึ่งไปขอเสี่ยงทายที่ศาลเทพารักษ์ขงเหมีง เมืองเสฉวน ห้ามมีให้จอดเรือใกล้ฝัง ห้ามมีให้อาบน้ำ สองข้อนี้ก็รักษาด้วมาได้เห็นจริงพ้นเคราะห์ไปข้อหนึ่ง แล้ว ย้งอิกข้อหนึ่งห้ามมีให้อาบน้ำ เพราะฉะนั้นจึงไม่อาบ
นางเกียงสีได้ฟังสามีว่าดังนั้น จึงยกหม้อน้ำออกไปอาบเสียเอง ขณะนั้นด้วยเป็นเวลากลางคน เดือนมีด มีอายคนร้ายเข้ามาแอบซุ่มอยู่ ครั้นอายคนร้ายเห็นนางเกียงสีออกมาจากห้อง จึงข้กมีดออกแทง ถูกนางเกียงสีล้มลงถึงแก่ความดายในทันใดนั้น แล้วอ้ายยู่รายก็กลับบ้าน
๐1๐๓
ฝ่ายหมุยเก่งเก่นั่งคอยนางเกยงสอยู่เป็นช้านาน ไม่เห็นนางเกียงสีกลับมา จึงจุดไฟเช้าส่องดูใน ห้องอาบนา เห็นนางเกียงสีล้มนอนดายอยู่มีบาดแผ*แทงโ*ห็ดไห*อาบไปฑงด้ว ไม่แจ้งว่าผใดมา*อบท่า ช้าขแก่ภรรยา หมุยเก่งเก่ก็ข้องไห้ล้มนางเกียง*ภรรยาเช้ามาในห้อง
ในขณะนั้นดามบรรดาเพื่อนบ้าน ซึ่งอยู่ใกล้เคยงจึงพากันมาดู เห็นนางเกียง*ดายดังนั้น จึงไปฟ้อง หากล่าวโทษ,หมุยเก่งเก่ หาว่าหมุยเก่งเก่ฆ่าภรรยาดาย
เปาเล่งถูจึง1ให้,หาด้วหมุยเก่งเก่งมาชกถาม หมุยเก่งเก่ให้การว่าด้วยไปค้าขาย ณ เมืองเสฉวน กีบ ได้ขอเซียมซีเสี่ยงทายมาจากศาลขงเหมีงเทพารักษ์จนถึงนางเกียงสีไปอาบน้ำ มีผู้ร้ายแอบมาฆ่านางเกียงสี ภรรยาตายให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูพิจารณาคำโคลงเสี่ยงทายของหมุยเก่งเก่ที่ขอมาจากศาลขงเหมีงก็สมด้งคำโคลงจริง เปา เล่งถูพิจารณาเห็นว่าหมุยเก่งเก่มีได้ฆ่าภรรยาดาย เปาเล่งถูจึงบอกแก่หมุยเก่งเก่ว่า ตัวเจ้าไปค้าขายหากิน ณ เมืองเสฉวนถึงหกปีชะรอยภรรยาของเจ้าอยู่บ้านจะมีชู้ คบคิดกับชายชู้มาฆ่าเจ้า แด่ชายชู้เห็นผดด้วไป เข้าใจเสียว่าตัวเจ้าจึงได้ทำร้ายแก่ภรรยาเจ้าซึ่งเทพารักษ์ขงเหมีงบันดาลให้[คลงเสี่ยงทายบทที่ว่า ขาวเปลือก กลายเป็นช้าวสารนั้นลักษรควบประโยคกันเช้าเป็นกิริยาสรรพนามเป็นลักษรตัว ด้ง ผู้ที่บ้ไนไกลัเรือนเคียง กับเจ้ามีผู้[ดซื่อด้ง บ้างหรือไม่
หมุยเก่งเก่ได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นจึงบอกว่า ตรงกับบ้านข้าพเจ้ามีชายผู้หนึ่งซื่อด้ง
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงพูดว่าค้ากระนั้นไม่ต้องสง*ยเลย ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงให้นักการไปคิด ตามตัวด้งชิดมา เปาเล่งถูจึงถามด้งชิดว่า ตัวเจ้าฆ่าภรรยาของหมุยเก่งเก่ตายจริงหรือไม่ รับเสียโดยตี ด้วย เทพารักษ์ลันศักดิ์สฑธมาบอกแก่เราแล้ว ว่าด้วเจ้าเป็นผู้ฆ่านางเกียงสีภรรยาหมุยเก่งเก่เป็นแน่ไม่ต้องสงสัย เลย
ด้งชิดได้ฟังเปาเล่งถูถามเฉพาะเจาะจงตรงแก่ความจริงที่ตนทำ ก็ตกใจเสียสคิพูดไม่ออก เป่าเล่งถู ก็สำทบตวาดด้วยเสียงเป็นลันด้ง ด้งชิดก็รับสารภาพเป็นสัตย์ว่า ข้าพเจ้าเห็นภรรยาของหมุยเก่งเก่มีลักษณะ ลันงาม จึงพยายามคิดจะฆ่าหมุยเก่งเก่เสียจะได้เอานางเกียงสีเป็นภรรยา บ้งเอญเห็นนางเกียงสีเป็นหมุย เก่งเก่ไป จึงได้เอามีดแทงนางเกียงสีถึงแก่ความตาย ตัวท่านเปรียบเหมือนเทพยดาลันมีแก้วตาแก้วหูแก้ว ใจเป็นทิพย์จึงไดวินิจฉยสอดส่องเห็นดังนี้ ข้าพเจ้าจึงได้รับโด ยซื่นดามีให้ท่านต้อง ผูกถือ ขอท่านจงมีความ กรุณาแก่ข้าพเจ้าเถิด
เปาเล่งถูเห็นด้งํชิดรับเป็นสัตย์แล้วดังนั้น จึงสงให้เอาตัวไปประหารชีวิตเสียดามกฎหมายที่โทษ จงใจฆ่ามนุษย์ดาย
ในคดีเรื่องนี้ก็ไม่มีสิ่งใดเป็นเครื่องหมาย มีผูมาลอบฆ่าคนตายไม่เห็นด้วผู้ร้ายและปราศจากเหด หากเปาเล่งถูเป็นผูชำนาญในอรรถปัญญาและอรรถคดีด้วย และชำนาญในการหนังลิอรูถึกซึ้ง จึงได้แปล โคลงเสี่ยงทายออกความว่า (ด้ง) เท่านั้นจึงได้ถามหมยเก่งเก่ถึงคนที่แซ่ด้ง ครื่นได้ในสถานที่ใกล้ชิดมีคน แซ่ด้งชื่อชิดแล้ว จึงกระทำความเห็นให้แน่นแฟ้นสิ้นวิจิกิจฉาสอดแคล้วในความสงสย ก็ได้จริงสมคาดหมาย จึงควรชมว่าเลิศชายเทพยดานิมนต์เกิด สำหรับประดับเกียรติยศพระมหากษดริยในสมัยนั้น ควรเราท่านจะ เอาเป็นบันทัดฐานที่ตั้งของดวงจิตโดยนิติศาสตร์แบบแผน ฉะนี้
เรืองทิ ๙*
(เครามว่า ที่ตาบฟ้อ้วน:จำแขวงเมืองตัง๓ย ยังมีขายผู้หนึ่งแช่Iสียขึ้อซึเก่ เตยข๓มนชงขายคน Vนึ่งขอเสียฮั่น สองคนพี่น้องอยู่ร่วมเรอนอนเสียวก้น เดยซเก่ผู้พี่นั้น1โก้นางจิวสีมา1ป็นภรรยา นางจัวสีมี บุตรรายด้วยเดียชีเก่คนหนึ่ง
ครั้นอยู่มามารดาของนางจิวสีป่วย จึงใหคนใช้มาบอกแก่นางจิวสี นางจิวสีจิงลนสียซเก่ไปเยี่ยม มารดา เสียขเก่ก็ยอมอนุญาตใหภรรยาไปเยี่ยมมารดา นางจิวสีด้างแรมอยู่ปฎํป้คมารดามานานประมาณ เสือนเศษจนมารดานางจิวสีหายเป็นปกดิสี
ฝายพัวหมัวอยู่ ผ ตำบลหสีมอันทุ้ย ไห1คนโช้กอเทียบบาเชิญเดียซีเท่ไปก็นโด้ะ ครั้นกลับมาป้าน เห็นว่าภรรยาไปเยี่ยมมารดาด้างอยู่ช้านานแล้วยังหากลับมาป้านไม่ เสียซเก่จิงใช้เสียฮั่นผู้น้องไปดาม เสียธนก็ไปตาม ดามตำเสียซเก่ผู้พี่ใช้
ฝ่ายนางจิวสี ครั้งเห็นเสียฮั่นผู้น้องสามีมารบก็มีความยนดิ นางจิวสีจิงจ้ดหาอาหารให้เสียฮั่นก็น แล้ว นางจิงสามารดาทุ้มบุตรกลับมาป้านก้บเสียฮั่นผู้น้องมัว ครั้นเดินฑางมากงตำบลเขาเกาเด้งช้ว ระยะ ทางที่จะไปถึงป้านยังไม่สใกส์ไกลก้น นางจิวสีมีความเมอยล้าก็หยุดพักนึ่งลงที่ขายเขา ด้วยเวลานั้นพลบคา แล้วแด่เสือนหงายสว่างแสงพระลันทรอยู่ นางจิวสีจิงส่งบุตรใหแก่เสียฮั่นแล้วพูดว่า ท่านจงทุ้มพาหลานล่วง หน้าไปก่อน ก้ากงป้านแล้วจงจางคนหามเกี้ยวมารบข้าพเจ้าด้วย เสียฮั่นกํทุ้มหลานนั้นกลับไปป้าน ครั้นมา กงป้าน เสียช้เก่ผู้พึ่จิงกามเสียฮั่นผู้น้องว่า พี่สะใภของเจายังไม่มากงหรอ เสียฮั่นจิงบอกว่า พี่เขาเมื่อยล้า เดินมาไม่ใคร่ได้จิงใหข้าพเจ้าทุ้มหลานมาก่อนใหล้างพวกหามเกี้ยวไปร์บ พี่สะโก้ยังนึ่งหยุดพักคอยอยู่ที่ขาย เขาเกาเด้ง1ช้ว เสียฮั่นบอกพี่ขายดังนั้นแล้วก็จิบไปจางผู้หามเกี้ยวให้ไปรบนางจิวสี ผู้รบล้างหามเกี้ยวครั้นไป ก็งที่ขายเขาเกาเด้งช้* ก็หาเห็นนางจิวสีไม่ จิงกลับมาแจงความแก่เสียซเก่ เสียซเก่ เสียฮั่นได้ฟังดังนั้นก็ ดกใจ จิงพากันไปดามยังตำบลที่นางจิวสีหยุดพักนึ่งอยู่นั้นก็หาเห็นไม่ จิงเลยไปก็งป้านบดามารดาของนาง จิวสีแล้วกามบดามารดานางจิวสี บดามารดานางจิวสีก็บอกว่าไม่เห็นกลับมา เสียชเก่ก้บเสียฮั่นก็พากันกลับ มาค้นหาที่ตำบลขายเขานั้นด่อไปอก จิงพบศพนอนดายอยู่ไน1ทุ้มไมกลางป้า แด่สีรษะนั้นหามีคิดอยู่ก้บ ร่างกายไม่ เสียรเก์ เสียฮั่นเห็นดังนั้นก็รองไหรำพันคราครวญโดยความอาลัยยี่งนัก ครั้นค่อยสร่างความ โคกลงแล้ว เสียช้เกํผู้พี่จิงเสีญกำน้นและอำเภอมาช้นตุดรพลกคพนางจิวสี แล้วเสียซเก่ก็เอาศพภรรยาไปฝ็ง ไวดามธรรมเนียม
ฝ่ายจิวสีบก็อกรงเป็นพี่ขายของนางจิวสีนั้นเป็นหมอความ ครั้นแจง-ว่า,นาง่จิวสีมีผู้,รำยฆ่าตายเสีย ดังนั้น จิวสีบก็อกจิงแต่งฟ้องไปยี่นด่อเจาโด*ขยตุลาการ ใจความในพ้องกล่าวโทษเสียฮั่นว่า เสียฮั่นไปรบ พี่สะโก้มาจากป้านบดามารดาของพี่*ะใก้ ครั้นก็งกลางทางเสียฮั่นข่มขนพี่สะโก้ พี่สะโก้ไม่ขอม เสียฮั่นจิง ได้ฆ่าพี่สะโก้เสีย
เจาโด่ธุยตุเทการจิงมีหมายเกาะด้วเสียฮั่นมารกกาม เสียฮั่นก็ใหการดามที่กล่าวมาแล้วโดยความ ลัดยัจรงนั้น เล้าโตํธุยตุลาการก็ให้ผู้กสีเตยฮั่นก็งสาห้ส แล้วเจาโตํตุขจิงไหเจาโตํก้วไปช้นสดรคพนางจิวสี เจาโตํก้วก็ไปช้นดรขดคพนางจิวสีขึ้นมาดหาเห็นสีรษะมีไม่ เจาโตํก้วจิงไปลักชุดเอาศพหทุ้)งม้อนที่ฝ็งไล้
๓๐๕
เอาศีรษะมาแทนศีรษะนาง1จิวสี ให้เจาโตฮยดูว่าศีรษะนั้นเดียฮั่นเอาไปช่อนไว้ที่ชายเขา
เจาโต,ฮุยก่ให้ผูกดีเตยฮั่นต่อโป3โ) เสียฮั่นเหลือกำลังที่จะทนได้ก็จำใจรับเป็นสัตย์ เจาโด*ฮยจึงให้ เอาตัวเสียฮั่น1โปจำ,ขังไว้ในคุกได้ประมาณ ๕ เดือน พอเปาเล่งถูเป็นที่เอ้ขุนอ้านมาตรวจหัวเมือง เดียฮั่นก็ยึ๋น เรื่องราวอุทธรณ์ กล่าวโทษเจาโต*ฮย เจาโด้กัวตุลาการว่า ข่มขึ้เฆี่ยนสีให้ร้บ
ฟาเล่งกรับเรื่องราวมาตรวจดรความตลอดแล้ว จึงวนิจฉ้ยไตร่ตรองดามรปความพิจารณาเห็นว่า
II	VI	V
ในคำให้การของเดียฮั่นว่า ผู้ร้ายฆ่านางจิวสืตาย เสียฮั่นก้บเสียชเท่ได้ไปค้นดาดเทขวนก็หาพบดืรษะนาง จิวสีไป มาบ้ตนี้เจาโตกัวกับเจาโต*ฮยตุลาการหาศีรษะนางจิวสีได้มาโดยรวดเร็วนัก ดังนี้เห็นเป็นความเท็จ พิรุธอยู่ และมาเฆี่ยนตให้เสียฮั่นรับเป็นสัตย์นั้นหาควรไม่ เปาเล่งถูพิจารณาเห็นดังนั้นแล้วจิงฮั่งให้เสียฮั่น ออกจากเวรจำ แล้วเปาเล่งถูจิงฮั่งให้เดียเหลงก้บสิปานกการไปดามตัวซนแสหมอดูมาให้เปาเล่งถู
เตียเหลงกับสีปาก็ไปยังตำบลตลาดน้ำเกียน พบซินแสหมอดูผู้หนึ่งขึ้อเดียสุดสีอ นักการทั้งสองก็ พาซินแสมาหาเปาเล่งถู เปาเล่งถูจิงถามหมอดูว่า ท่านนี้เป็นหมอดูฤกษ์ยามหร็& จงดูความในใจของเรามื อยู่เรื่องหนึ่ง ครั้นจะบอกไห้ท่านรุเรื่องนั้นไมได้ ตัวยในเวลายามนี้ตกยามอะไร ท่านจงทำนายดูในใจของเรา จะเป็นการใด
เตียสุดสือหมอลูได้พิงฟาเล่งถูถามจะให้ทำนายใจดังนั้น จิงตั้งรันคนเดือนป็ลงแล้ว จึงเอาดาวเก้า ดวงมาเป็นหลัก ดาวยี่สิบดวงเป็นบรืวารกับธาตุทั้ง ๕ มาบวกเขากับดวงดาวและรันดืนเดือนปีเวลาแล้ว หักทอนออกยังคงอยู่คิดเป็นยักษรยี่สิบตัว แล้วลำดับเป็นคำโคลง ๙ บท ใจความว่า ดู่ก่วยเทียนซามแมะ ชีหงีอี้วกุนทุ่น เกี่ยนแส่เจ๊าตังเปียน ตังเด้าบี้ฮิวล่น แปลออกเป็นภาษาไทยว่า ทำนายในยามว่าชอกเขาเป็น แน่ไม่ต้องถาม แซ่เกี้ยนอยู่ทิศตะรันออก ถาหิวแล้วให้กนอาหารเป็นต้น ซินแสหมอดู ครั้นเห็นในตำรายาม ดังนั้น จึงลอกตัดขึ้นกระดาษส่งไห้เปาเล่งถู แล้วว่า ในยามกล่าวนั้นข่าพเจ๊าเหลือปัญญาที่จะทำนายให้เห็น ชัดลงไต้ แล้วแต่ท่านจะพิจารณาเอาเถิด
เปาเล่งถูครั้นเห็นในยามของซินแสหมอดูดังนั้น ตรองใจความยังไม่เห็นก็นึ่งไร้ในใจ จึงรางรัล ช้าวสารให้ซินแสหมอลูถ้งหนึ่ง ซินแสหมอดูกีร้บเอาข้าวสารแล้วคำนับลากลับไปบาน
ครั้นหมอลูกลับไปแล้ว เปาเล่งถูจึงถามตามบรรดานักการและเสมียนว่า มีตำบลใดเรียกว่าตำบล ตังเต้ามีบ้างหรือไม่ พวกนักการเสมียนได้พิงเปาเล่งถูถามดังนั้น จึงบอกว่าข้าพเจ๊าหาทราบไม่ ครั้นสิ้นเวลา แล้วเปาเล่งถูก็กลับบ้าน ครั้นเวลาคาลงเปาเล่งถูกีนั้งตรืกดรองดูไนยามทำนายของหมอดูกีเห็นชัดแน่แก่ใจ แล้ว ครั้นรุ่งขึ้นเปาเล่งถูกีไปยังที่ว่าราชการ ให้หาตัวสีปากับเดียเหลงนักการมาตั้งว่า ท่านทั้งสองจงไปสืบที่ ตำบลเกี้ยนตังยับตัวอ้ายผู้ร้ายในสองสามรันนึ่ไห้จงได้
เดียเหลง สิปา สองนายก็ออกจากตำบลอวนจิว เสีนทางไปกีงบ้านเสียเหลง เดียเหลงจึงแวะเข้า บ้านแล้วเรียกตัวเดียเสียวซึ่งอยู่ในบ้านเป็นเพื่อนไปด้วยอีกคนหนึ่ง เตยเหลง สิปา เสียเสียว เดน,ทางไป ประมาณไต้เก้าสิบสิ้กีงตำบลเกี๊ยนตัง ที่ตำบลนั้นมีโรงเตี้ยมสำหรับให้คนเดินทางไปมาอาศัย เสียเหลง สิปา เห็นมีโรงเตี้ยมอยู่โรงหนึ่งจึงแวะเข้าไปจะอาศัย เห็นมีขายอยู่ในโรงเตี้ยมสองคน คนหนึ่งนั้งคนหนึ่งนอนอยู่ บนเตียง ขณะนั้นเตียเสียวเห็นหญิงคนหนึ่งกำลังหุงต้มข้าวกลางรันอยู่ในคร้ว่ หน้าตาเศร้าหมองไม่ขึ้นบาน เตียเสียวจึงเข้าไปใกล้เห็นชัดว่านางจิวสี นางจิวสีแลเห็นเดียเสียวก็จำหน้าได้ว่าเป็นคนชาวบ้านเสียวกัน เสียวเสียวเห็นดังนั้นกีตกใจจึงถามนางจิวสีว่า เหตุใดท่านจึงได้มาอยู่ที่ตำบลนี้
๐1๐๖
นางจึวสีเข้ดน้ำดาแล้วบอกแก่เคยเสียวว่า ข้าพเจ้าเป็นภร-5ยาใเองเตย1ซี๓ฟานขาข้าพเจ้าไม่ได้*1๐ เสียเสียวใต้ฟังนางจิวสีบอกซื่อแน่นอนตัไนั้น จึงตอบวาเตยฮั่นทุกว้นนี้ต้องจำข้งคุกอยู่ก็เพราะท่าน นางจิวสีไดฟังดังนั้นก็ร้องไต้แล้วพูดว่า เดียฮั่นต้องทรมานกายตัวยไม่มีความผิดหาควรไม่ Iดม ข้าพเจ้าดับเสียฮั่นกลับมาจากบ้านมารดา ถึงตำบลชายเน่นเขา ข้าพเจ้าเมื่อยลันหลือกำลังที่จะเตนต่อไปไต้ ข้าพIจำจึงส่งบดรของข้าพIจำใต้เลยฮั่นอุ้มกลับไปบ้านก่อน ถากงแล้วไต้จ้างคนหามเกี้ยวไปร้บข้าพเจ้า ข้าพเจ้าหยดนั้งคอยอยู่ชายเขา พอเวลาจวนจะคา มีชายพ่อต้าสองคนหามเข่งใหญ่เต้นมาทางนั้นพบ ข้าพเจ้า นั้งหยุดอยู่ชายเขา ตรงเข้าจ้บดัวข้าพเจ้าแล้วแก้เสื้อกางเกงถอดรองเท้าของข้าพเจ้า แล้วเรียกหญิงคนหนึ่ง ออกมาจากเข่ง แล้วบ้งดับใต้หญิงนั้นถอดเสื้อกางเกงรองเท้ามาใต้ข้าพเจ้าใส่ แล้วเอาเสอกางเกงของ ข้าพเจ้าใต้หญิงนั้นใส่ แล้วชายลองคนนั้นฆ่าผู้หญิงนั้นเสีย แล้วดัดเอาศรษะไปผิงไว้ที่ชายเขา แล้วหามดพ นั้นไปฑงไว้ในรกแล้วจึงจ้บดัวข้าพเจ้าใส่เข่งใหญ่หามไป ถึงตำบลดังเต้าจึงเข้าอาศัยโรงเตี้ยมนั้ แล้วบ้งดับใต้ ข้าพเจ้าเป็นคนชวเที่ยวหาเงน ข้าพเจ้าไต้ความเต้อดร้อนยิ่งนัก ล้าท่านกลับไปท่านช่วยทำคุณแก่ข้าพเจ้า จงช่วยบอกสามีข้าพเจ้าไหรีบมาช่วยโดยเร็ว
ชณะนั้นพอเวลาเที่ยงยังไม่ท้นจะกินอาหารกลางวัน นางจิวสีเล่าความใต้เดียเสียวฟัง เดชเหสง เปาได้ฟังความร้ช้ดแน่แก่ใจดังนั้นแล้ว เต้ยเหลงก้บสิปาก็ตรงเข้าไปในโรงเตี้ยมจ้บตัวผู้ร้ายทั้งสองคนนั้นไว้ ไต้แล้ว จึงพานางจึวสีรีบกลับมาส่งใต้เปาเส่งถู แล้วเล่าความซึ่งพบนางจึวสีใต้เปาเล้งถูฟังทุกประการ เปาเล้งถูได้ฟังดังนั้นก็มีความยนต้ยิ่งนัก ด้วยสมดังความเห็นและความประสงค์ ฝ่ายนางเสียสีครั้นเห็นสามีก็เข้ากอดเอาเสียซีเก่ แล้วก็ร้องไต้เล่าความซึ่งผู้ร้ายกระทำการหยาบ ข้าใต้เตยซืเก่ฟังทุกประการ
เปาเล้งถูสอบถามผู้ร้ายก็ร้บเป็นสัตย์ทั้งสองคน เปาเล้งถูถามต่อไปอีกว่าหญิงซึ่งข้าพเจ้าพามาฆ่า เสียแล้วนั้น ด้วยเหดอน1ได ผู้ร้ายสองคนใต้การว่าหญิงซึ่งข้าพเจ้าพามานั้นรูปร่างไม่งามเหมือนนางจึวสี ข้าพเจ้าจึงฆ่าเสียเปลี่ยนเอานางจึวสีไว้
เปาเล้งถูได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงมอบตัวนางจึวสีใต้แก่เสียซีเก่ผู้สามีไป สงใต้เอาตัวผู้ร้ายสองคนไปจำ ข้งไว้ ณ คุก แล้วจึงจะดัดสีนต่อภายหลัง เปาเล้งถูจึงแต่งบอกเข้าไปกราบฑสพระเจ้าชองยนจงฮ่องเต้ทรง ทราบทุกประการ ครั้นอยู่มาไต้สองวันมีร้บสงออกมาใต้เปาเล้งถูเอาตัวผู้ร้ายไปฆ่าเสีย ในส่วนเจาโตํธุยก้บ เจาโต้ก้วเป็นขุนนางชุลากาวไม่ทั้งอยู่ในยุตธรรม ใต้ถอดออกเสียจากยดลงเป็นไพร่แล้วใต้ประหารซึ่รีตเสีย ดับอายผู้ร้ายด้วยทเตยว ในส่วนดัวจึวสีบก็อกเป็นผู้เจ้าก้อยหมอความ หาความไม่จริงใส่โทษเซาไต้ปรับ โทษเนรเทดไปอยู่ต้วเมืองไกลไม่มีกำหนดกลับ เปาเล้งถูก็ทำตามรับสงเสร็จสิ้นทุกประการ
พวกเสมียนและนักการทั้งหลายจึงถามเปาเล้งถูว่า ความเรื่องนี้ผู้ร้ายกระทำการสิ้ลับแก่นางจึวสี อยู่กลางฟ้า ไม่มีผู้ใตรูเห็นว่าผู้ร้ายอยู่ตำบลใด แต่ไต้ดัวได้ความจริงดังนี้ ด้วยเหชุอะไรทำใต้ท่านวํนํจนัย ถูกต้อง ขอท่านไต้โปรดชแจงไต้ข้าพเจ้าทราบด้วย
เปาเล้งถูได้ฟังเสมียนและพวกนักการถามดังนั้น จึงอธิบายซึ่แจงใต้ฟังว่า ผู้ซึ่งจะเป็นผู้พจารณา ฟัพากษาต้ดสีนอรรถคดของราษฎรมีองค์อยู่ ๘ ประการ
(*) ไห้ไต่สวนชกถามไต้ความจ่รีงจนสิ้นกวะแสความ
(๒) ไต้สีบลักข้พยานดามข้อล้างและตามที่เห็นว่าจะได้ความจริง ต้องตรวจดตำแสะต้วพยานโดย
๓๐๗
ลักษณะพขาน
(๓) ความพจารณา1ใต้ถี่กัวนอยำสะเว้นทางพจารณา (๔) จงกะดูใต้รู้เล่ต้กลอุบายฝ่ายโจทกจำเลย (๕) จงใคร่ครวญดูพรูธว่าพรูธอย่างไร
(๖) ต้องสอบถามดูว่า คำใต้การตำต้นกับคาปลายจะถูกต้องกันหรือไม่ (๗) คดกลอุบายสิบเสาะเอาคัวผู้ร้ายและความจริงใต้จงใต้ (๘) ตัวผู้ร้ายดั้งแด่สองขนไป เมื่อจะซกถามต้องแยกถาม
ผู้จะเป็นตุลาการต้องรู้ในองค์ ๘ ประการนี้ แต่ตัวเราเคยสังเกตเหดลางการและความฝันเสี่ยงทาย นี้มาประกอบด้วย จึงจับตัวจริงมาตัดสิน ถาจะว่าที่แท้แล้วก็เพราะเทพยดาอนุเคราะต้แก่เราโดยเทวานุภาพ ตัวยอาศัยเหดที่เราดั้งอยู่ในความสจริตซื่อตรงตามทางยุติธรรมและกฎหมายบ้านเมือง ระจับทุกข์ร้อนของ อาณาประชาราษฎรต่างพระเนตรพระกรรณของสมเด็จพระเจ้าแผ่นตน แบ้ผู้โดประพฤติเป็นพาสแล้วก็ไม่ สามารถจะเล็ดลอดใต้พ้นคลองปัญญาเราไต้
อ้นเซียมซีพระบทเสี่ยงทายของขงเหมีงเทพารักษ์กับฤกษ์ยามหมอดู สองรายนี้เป็นข้อคาโคลง ปริศนา ยากที่ผู้ใดจะติดเห็น ในอักษรตัว (เกยน) ตัวหนึ่งกับตัว (คง) ตัว (นี้) ตัว (เต้า) มาควบเป็น ประโยคบอกกริยานามว่า ตำบลเกยนคัง เป็นที่ประชุมคนเดนทางไปมาคาขาย เรามีความสงสัยว่านางจึวสิ นี้พวกผู้ร้ายจะกระทำเป็นพ่อค้าเตินทางพบเข้าก็จ้บคัวเอาไป เพราะฉะนั้นเราจึงให้ไปคักที่คันทางตำบล เกยนคัง จึงจับคัวอ้ายผู้ร้ายใด ดามบรรดานกการและเสมียนใต้ฟังเปาเส่งถูชี้แจงใต้ฟังดังนั้น จึงยกมีอขน คำนับพร้อมกันแล้วสรรเสริญว่า ฟานนี้เทพยดาเซีญลงมาเก็ดสำหรับแผ่นตนโดยแท้แล้ว
ในคดีเรื่องนี้ ก้าท่านผู้ใดย้งป็ได้อ่านตลอดเรื่องก็คงไม่เข้าใจได้ว่า นางจำสหายไปด้วยเหตุอย่างไร แม้ว่าเมื่อเลียซีเก่กับเดียฮั่นได้พบศพแล้ว ก็กังไม่เข้าใจว่าศพปลอมหรือศพนางจ์วสจริง ซาตุลาการผู้รองไป ข้นสูตรและอบายไปเอาศรษะดพอื่นมาปลอมแทนศีรษะนางจำสเข้าปีก ดความจริงก็ยงนี้ลบปีกลงไปปีก ชั้นหนึ่งต่อเปาเล่งถูมาตรวจสำนานเห็นว่า ที่ตุลาการผู้ข้นสูตรได้ศีรษะนางจำสมาเรานักเป็นข้อพิรุธส่อให้ เกิดความไม่น่าเชื่อขน เราผู้เรียบเรียงจึงเห็นทางพิจารณา ไต่บ้างเล็กน้อย
แต่ที่เปาเล่งถูแกดีดด้นในทางพิจารณา จึงได้หาหมอดูมาให้จบยามความเห็นของเปาเล่งถูจึงได้ สว่างขน สมความคาดของท่านถูกต้องจึงได้ด้วผู้รายดามความจริง ความเรื่องนี้น่าจ่าไวใส่ใจที่ตุลาการโกง คดบดผันให้ความจริงลกจมเสยทเดียว ในข้อที่เอาศีรษะปลอมมาแทนนี้น
เรื่องท ๙๔
มความว่า ที่ดำบลเซึ่ยงข้ายกัยแขวงเมืองห้อหนำ ยังมืขายเครษฐคนหนึ่งแซ่ก็มชื่องนเทลง ก็มงน Iหสงมีภรรยา,ซื่อนางจิวสี มีบุตรชายด้วยกันคนหนึ่งชื่อกมปีนย่ง กมปินย่งได้นางกังเง์กปวย งเป็นน้องสะ1กั มาเป็นภรรยา นางกังเง็กบ์วยเป็นคนรูปงามยิ่งน์ก อยู่มาวันหนึ่งกิมปินย่งไปดูเคราะห์โคกด่อชีนแสทมอดู ทมอดูทำนายไว้ว่า อยู่ไนระทว่างสามเดือนกับสบวัน ก็มป็นย่งจะมีเคราะห์รายถึงแก่เลอดดกยางออก ถาพน สามเดือนกับสิบวันล่วงไปแล้วจึงจะสิ๋นเคราะห์ว้าย ให้กิมปีนย่งหลีกเลี่ยงให้พ้นตำบลบ้านซึ่งอยู่นั้นไปอยู่เสีย ตำบลอื่น พอให้สิ้นเคราะห์แล้วจึงค่อยกลับมาอยู่ดามเดิม
กิมปินย่งคิดถึงหลีดงสิบซึ่งเป็นพี่น้องร่วมสาบานด้วยกัน ดั้งบ้านเรือนอยู่,ตำบลลก เลี้ยงแขวงเมือง ห้อหนำ ก็มปีนย่งคิดจะไปอยู่กับหลีดงสิบพอให้สิ้นเคราะห์แล้วจึงจะกลับมาบ้าน ครั้นคิด เห็นดังนั้นแล้วก็ม ปีนย่งจึงปรึกษาแก่บิดามารดา จะขอลาไปอยู่ด้วยหลีตงสิบ ณ ตำบลแขวงเมืองห้อทนำ
ก็มงนเทลงผู้บิดาได้ฟังก็มปินย่งผู้บุตรบอกดังนั้นจึงว่า บิดาจะไห้กำไลหยกกับพลอยวิเศษดืดด้ว ไปรือยเม็ดสำหรับเดินทาง ก้าแม้นอับจนประการใดจะขายได้อยู่ในเรือนพ้นตำลึง
ก็มป็นย่งได้ฟังบิดาว่าจะให้พลอยของวิเศษดังนั้น ก็มีความยินดี ก็มป็นย่งก็ร้บพลอยและกำไล ทยกมาจากบิดา เดินออกมาพบนางกังเง็กบวยภรรยาแล้วก็เล่าความซึ่งหมอทำนายว่าเคราะห์ราย ให้ยาย สถานไปอยู่พ้นตำบลนี้เสีย สามเดือนกับสิบวัน จึงจะสิ้นเคราะห์ให้ภรรยาฟังทุกประการ
นางกังเงกปวยได้ฟังสามบอกดังนั้นจึงพูดว่า ท่านอยู่บ้านเคยเสพสุราเสมอทุกวัน เวลาเมาแล้วไม่ ใคร่จะม็สดืเลย ข้าพเจ้าต้องปฏิบ้ดท่านอยู่กว่าจะสร่างเมา ท่านไปครั้งนี้แม้ว่าท่านเสพสุราเมาแล้วไม่มีใคร จะปฏิบ้ดิดูแลท่าน ข้าพเจ้าเห็นว่าจำจะต้องไปกับท่านเมื่อเวลาทุกข์สุขจะได้เห็นหน้ากัน
ก็มปีนยงได้ฟังภรรยาว่าดังนั้น ก็ยอมอนุญาตให้ภรรยาไปด้วย กิมปินย่งกับนางกังเง็กบ้วยก็คำนับ ลาบิดามารดาออกจากบ้านเดินทางไปถึงตำบลหนึ่งมีโรงเตี๊ยม ก็มป็นย่งกับนางกังเง็กบ้วยก็แวะเข้าที่โรง เดยมซออาทารก็น
ยังมีหลวงจีนผู้วิเศษรูปหนึ่ง เข้าไปในโรงเตี้ยมพิจารณาเห็นลักษณะกิมปินย่งกับนางกังเง็กบวย เห็นราคีบอกเหตุว้ายขนในขอบตา หลวงจึนผู้วิเศษเห็นดังนั้นแล้วจึงบอกแก่กิมป็นย่งว่าข้าพเจ้าเดินทางมามี ความหิวโหยจะขออาหารท่านก็นลักมึ๋อหนึ่งเถิด
กมปินย่งเป็นผู้1ใจบุญ ครั้นได้ฟังหลวงจีนพูดขออาหารดังนั้นจึงจ้ดชื่ออาหารเลี้ยงหลวงจึน แล้ว หลวงจีนจึงพูดแก่ก็มป็นย่งว่า ข้าพเจ้าเห็นท่านเป็นผู้ใจบุญ แต่ข้าพเจ้าดูลักษณะท่านมีเคราะห์ร้ายมากนัก ด้วท่านก็ได้มีตุณแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าต้องช่วยท่านอย่าให้ถึงแก่ชีวิต ข้าพเจ้าจะให้ยาแก่ท่านคนละเม็ด เป็น ยาวิเศษไว้สำหรับด้มด้ว ว่าแล้วก็หยิบยาให้ก็มป็นย่งกับนางกังเง็กบ์วยคนละเม็ดแล้วสั่งว่า ก้าเก็ดเหตุเพท พาลประการใดแล้ว ท่านจงไปหาข้าพเจ้าที่วัด อยู่ในเขาแขวงตำบลลกเลี้ยง ข้าพเจ้าขื่อเสาะหยุน สั่งดังนั้น แล้วหลวงจึนผู้วิเศษก็ลาก็มป็นย่งกลับไปยังสำน้ก
ก็มป็นย่งกับนางกังเง็กบ้วย ก็ออกจากโรงเตี้ยมเดินทางรอนแรมไปหลายวัน ครั้นถึงตำบลลกเลี้ยง แขวงพองห้อหนำ ก็มป็นย่งจึงบอกแก่นางกังเง็กบวยว่า เมื่อบิดามารดาเราด้าขายอยู่เมืองนี้ บิดามารดา
๓๐๙
ของเราได้กระทำคุณไวต่อหลีตงลิบเป็นอันมาก จำเราจะต้องเข้าไปขอพักอาศัยอยู่ด้วยหลีตงลิบซึ่งตงบ้าน เรือนอยู่ตำบลสกเลี้ยงนี้กว่าจะพ้นกำหนดเคราะห์รายแล้วเราจึงต่อยกลับไปบ้าน กิมป็นย่งพูดกับภรรยา ดังนั้นแล้วจึงเสาะถามชาวบ้าน ครั้นพบบ้านหลีตงลิบแล้ว กิมป็นย่งจึงเข้าไปหาหลีดงลิบ หลีตงลิบก็ต้อนรับ โดยเป็นอ้นดี หลีตงลิบจึงถามกิมปินย่งว่า ท่านทั้งสองมาทั้งนี้จะมีกิจธุระสิ่งไดด้วยหรือไม่
กิมป็นย่งได้ฟังหลีตงลิบถามดังนั้น ก็เล่าความตามที่หมอทายว่าเคราะห์ร้ายให้หลีดงลิบฟังทุก ประการ แล้วจึงพูดว่า บัดนี้ข้าพเจ้าได้ข่าวว่าเมืองไซเหก๊กจะยกกองทัพมาตีเมืองหลวงด้วย ข้าพเจ้ามาทั้งนี้ หวังใจว่าจะขออาศัยท่านอยู่ พอให้สิ้นกำหนดเคราะห์ร้ายแล้วก็จะลาท่านกลับไปบ้าน
หลีตงลิบได้ฟังดังนั้น กับแลเห็นนางกังเงกบ้วยมีลักษณะอ้นงามคิดใคร่ได้เป็นภรรยาจึงอุบายลวง กิมปินย่งว่า เมืองห้อหนำนี้เขตแดนต่อกับเมืองด้งเกีย เมืองไชเหก๊กยกกองทัพมาคงจะเดินทางนี้ราษฎรคง จะได้ความเดือดร้อน ข้าพเจ้าเห็นอยู่ตำบลหนึ่งเป็นที่สง้ดสิ้ลับดีพอจะหลบหลีกกัยได้ ท่านจงไปดูเสียก่อน ถ้าสมควรอยู่ได้ข้าพเจ้าจะจัดให้ท่านไปอยู่ตำบลนั้น ว่าดังนั้นแล้วหลีตงลิบจึงให้คนใช้คนสนิทพากิมปีนย่ง ไปลูชัยภูมิซึ่งจะไปอยู่
กิมป็นย่งสำคัญว่าหลีตงลิบเป็นคนใจสุจริตก็เชื่อถือวางใจ จึงไห้นางกังเงกบวยภรรยาอยู่คอยท่าที่ บ้านหลีตงลิบ กิมป็นย่งก็ไปกับคนใช้ของหลีดงลิบได้สองวัน หลีตงลิบจึงจัดโต๊ะและสุราเลี้ยงนางกังเง็กบ้วย แล้วหลีตงลิบจึงให้หลีสีไปตามตัวนางอ๋องผ้วมา แล้วให้นางอ๋องผ้วพานางกังเง็กบวยไปพักอยู่ในดึกชั้นใน ด้วยกันกับภรรยาของหลีสี ครั้นอยู่มาได้สองวันหลีตงลิบจึงเรียกหลีสีคนใช้สนิทมาสิ้งว่า กิมปีนย่งมีกำไล หยกกับพลอยเพชรติดตัวมาหลายเม็ด ท่านจงตามกิมป็นย่งไปที่ตำบลฉายทุ้ย ล่อลวงให้กิมปินย่งใบ้ในที่ลับ แล้วจงฆ่าเสียแล้วเอากำไลหยกและเพชรพลอยมาให้เราได้ เราจะเลี้ยงท่านไปกว่าชีวิตจะหาไม่ ถ้าท่านทำ ได้แล้วท่านจงเอาผ้าโพกศีรษะกับโลหิตของกิมปินย่งมาให้เราจงได้จึงจะเป็นที่เชื่อถือได้
หลีสีก็รับตำของหลีดงลิบ แล้วก็รีบไปยังตำบลฉายทุ้ยตามคำสั่งชองหลีตงลิบทุกประการ ครั้นถึง ตำบลฉายทุ้ยจึงพูดลวงกิมป็นย่งว่า ถัดตำบลนี้ลงไปมีโรงเดึ๊ยมของหลีตงลิบอยู่โรงหนึ่งเป็นที่สิ้ลับ เราจะพา ท่านไปดูให้เห็นว่าท่านจะอยู่ได้หรือไม่ได้
กิมปันย่งก็สำคัญว่าจริงจึงไปกับหลีสี ครั้นเดินไปถึงที่ตำบลหนึ่งเป็นหนทางเปลี่ยว หลีสีจึงชักดาบ ออกจากฝักแล้วพูดว่า ข้าพเจ้ารับคำสั่งของหลีดงลิบให้เรามาฆ่าท่านเสียในวันนี้
กิมปินย่งได้ฟังดังนั้นก็ตกใจ คุกเข่าลงกราบไหว้หลีสีแล้วอ้อนวอนขอชีวิตว่า หลีตงลิบนี้เดิม ข้าพเจ้าก็ได้เกื้อกูลมาเป็นอันมากจนตั้งด้วบรืบูรณ์ได้ แต่หลีตงลิบก็มิได้คิดถึงคุณของข้าพเจ้า กลับจะให้ ท่านฆ่าข้าพเจ้าเสียทั้งนี้ โดยปรารถนาจะเอาภรรยาของข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามีป็ดามารดายังอยู่ที่บ้าน อายุได้ เจ็ดสิบปีแล้ว ถ้าท่านฆ่าข้าพเจ้าตายไปแล้ว อยู่ข้างหลังก็ไม่มีผู้ไดจะปฏิบ้ด ขอท่านจงได้เมตตาแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าคงจะแทนคุณท่านให้ถึงขนาด
หลีสีว่าข้าพเจ้าได้รับคำสั่งของนายข้าพเจ้ามาว่า ฆ่าท่านแล้วให้เอากำไลหยกกับเพชรพลอยและ ผ้าโพกศีรษะของท่านกับให้มีโลหิตดีดไปจึงจะเป็นที่เชื่อได้ ถ้ากระนั้นท่านจงมอบเพชรพลอยและกำไลหยก ของท่านมาให้แก่เรา และผ้าโพกศีรษะนั้นให้ตดโลหิตไปด้วย
กิมป็นย่งได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี จึงเปลื้องผ้าโพกออกจากศีรษะแล้วกัดปลายสิ้นให้โลหิตออก หยดลงในผ้า แล้วกิมป้นฟงจึงมอบสิ่งของซึ่งมือยู่ในตัวกับผ้าให้หลีสี หลีสีจึงบอกแก่กีมป้น/1งว่า ท่านจงรีบ
๑*๐
*นใ!/ใหพน#1บลนี้ ก์มปีนย่งก่คานับลาหสีสรีบหนไป
ฝ่ายห#สีครนได้เพชรพ*เอยกับกำใ#หยกและผาโพกของโไมปินย่งแล้ว จงกลับมาให้แก่หลีตงสิบ พตงสิบก็มีความยนคิยง,นก จงจัด!ต๊ะแสะส)ามาเลี้ยงนางก!งนกบ่)ย นางกังเง์กบ่วยจงถามหสีตงสิบว่า สามีของข้าไ*Vจ้า,ไปกับคนเข้ของท่าน1ได้สองจันแส้,ว เหดใดจึงไม่เนินกลมมา
หIดงลิบว่าคัวเรานี้สีบ่ริบูรณIปด้วยทรัพย์สมบัต1งนทปีงIปีนล้แมาก ทำนจงเซนภราชาเราเสียแเด นางกังเงกปวยได้ฟังหลตงสิบว่าดังนั้นกมีความโกรธยิ่งนัก จึงตอบว่า สามีของข้าพเจ้าเปรียบ เหมีฝ็นพน้องของท่าน ท่านมากล่าวถ้อยคำเช่นนี้ดจด้งสัตว์เดรจฉานหาควรไม่ คำโบราณท่านย่อมกล่าวไว ว่า เมื่อยง่ไม่มีสามีต้องอยู่ในอำนาจของบดามารดา เมื่อมีสามีแล้วกต้องอยู่ในความปกครองของสามี สาม ข้าพเจ้าสีกังไม่ทิ้งขวางข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่สามารถจะให้เสียชื่อเสียงของข้าพเจ้าได้
หลตงสิบจ้งว่าสามีของท่านเราฆ่าเสียแล้ว ถาไม่เชื่อเราเราจะให้ดูสงของสำคัญเป็นพยาน ว่าดังนั้น แล้วหสีตงสิบจ้งหขบผ้าโพกศรษะของกมปินปงมาให้นางกังเงกปวยดู
นางกังเงกบ์วยเห็นผ้าโพกมีโลห็ตตดมาและจำผ้าผนนั้นได้ ว่าเป็นผ้าของกมปินย่งผ้สามี นางกัง เงกปวยกรองไห้กลิ้งเกลอกไปมา
หลตงสิบจ้งเข้าใกล้ปลอบนางกังเงกปวยว่า สามีของท่านสีตายแล้วท่านจงอยู่เป็นภรรยาเราเถด ว่าดังนั้นแล้วหลตงสิบสีร๊นสุราส่งให้นางกังเงึกบวยกัน นางกังเง็กบวยคิดครกตรองอยู่ในใจว่า เวลานี้เราตก อยู่ในอำนาจตนพาลแล้ว ก้าไม่ยอมมนดงจะฆ่าเสีย ไหนเลยจะได้แก้แค้นแทนสามีเราได้ ครั้นคิดเห็นดังนั้น แล้ว นางกังเงกปวยจ้งลวงว่า ข้าพเจ้ามีครรภ์หกเตอนแล้ว ข้าพเจ้าขอผ้ดท่านพอให้ข้าพเจ้าคลอดบุตรก่อน แล้ว จ้งจะอยู่กนเป็นภรรยาสามีกับท่าน ท่านอย่ามีความว่ตกเลย
หลตงสิบได้ฟังดังนั้นสีมีความมีนด จ้งเรียกนางอ์องผ้วมาสั่งว่า ฑึ่คาลเจ้าอยู่ชายเขา หลังคาลเจ้า ออกไปมีตกหลังหนึ่งว่างอยู่ไม่มีฝ่ใตมาอยู่ ท่านจงพานางกังเง็กมวยนี้ไปอยู่ด้วยกันกับท่าน ถานางกังเงก ปวยคลอดบุตรออกมาแล้ว ไม่ว่าขายและหญิงท่านจงเอาไปทิ้งเสีย แล้วพานางกังเง็กบวยกลับมาหาเรา
นางอ์องผัวครั้นได้ฟังหลตงสิบผ้นายสั่งดังนั้น จ้งพานางกังเง็กปวยไปอยู่ตำบลชายเขาหลังศาลเจ้า ตามคำสั่งของหลตงสิบทุกประการ
ฝ่ายสีมงนเหลงบดาของกมป็นปง หวงใจว่ากมปินย์งไปอยู่ด้วยหลตงสิบฑตำบลลกเอี๋ยงแขวงเมือง ห้อหนำช้านาน กมงนเหลงเห็นเกนกำหนด ๑๐๐ วน มีความสงสัยว่ากมปีนปงจะเกดเหตุเพทพาลประการใด จ้งยงไม่เห็นกลับมา กมงนเหลงจัดเงนใส่ไกัพอสมควรเป็นเสบยงเดนทางกับคนไข้คนหนึ่งออกจากบานไป ตางเสีม{เนปง
ฝ่ายนางกังเงกปวยครั้นอยู่มากคลอดบุตรออกมาเป็นชาย นางอ์องผ้วจ้งบอกแก่นางกังเง๊กปวยว่า บุตรของท่านออกมาแล้ว หลตงสิบสั่งให้ข้าพเจ้านำไปทิ้งเสียในลำธารมีให้เอาไจั
นางกังเงกปวยได้ฟังนางอ์องผ้วบอกดังนั้นกรองไห้ ล้อนวอนนางปองผ้วว่า บุตรของข้าพเจ้าฟัง คลอดมายงไม่ทนจะได้เห็นเตอนเห็นตะจันจะเอาไปทิ้งเสียฉะนี้ ข้าพเจ้ามีความสงสารแก่ทารกตาตำ ๆ ยิ่งนัก ข้าพเจ้าขอผลัดไวพอลักเตอนหนึ่ง ก้ามีผูใดเลี้ยงได้ข้าพเจ้าก็จะให้เขาไปเลี้ยง
นางปองผ้วได้ฟังดังนั้น สียอมให้นางกังเงกปวยอยู่มาได้อืกเดือนหนึ่ง อยู่มาจันหนึ่งนางกังเงกปวย จ้งล้มเอาบุตรเข้าไปในศาลเจ้ได้วยจะไล้ให้เขาเอาบุตรไปเลี้ยงไจัจันนั้นบังเอญสีมงนเหลงบดาของสีมปินปง
ไปถง่จึงแวะเข้าไปโนคาเแจ้ๆ พบนางกงเงิกปวยบุตรสะใภก็จำได้กมงนเหลงจึงถามนางก้งเง็กบวย นางกัง เง๊กปวยก็ร้องไห้เล่าความแต่หนหลังให้ก็มงนเหลงฟังทุกประการ
ก็มงนเหลงได้ฟังดังนั้นมีความโกรธยิ่งนัก จึงพานางกังเงิกบวยจะไปฟ้องต่อนายอำเภอกรมการ พอไปพบเปาเล่งคูมาตรวจหัวเมือง ก็มงนเหลงจึงพานางกังเงิกบำยเข้าไปคำนับเปาเล่งถู แลวก็ฟ้องกล่าว โทษหลีตงลีบกับล้างนางอ์องผัวซึ่งเป็นผู้ใด้รู้เหนเป็นพยาน
เปาเล่งถูจ้งให้นักการไปหาด้วหลตงลบมาแล้ว เปาเล่งถูสั่งไห้ตีหลีตงลิบร้อยทีแล้วคุมด้วไปข้งคุก ไว คอยเวลาว่างจ้งจะด้ดสน
ฝ่ายก็มปีนย่งเมื่อหนีจากหลีดงลีบไปหาหลวงจีนเสาะหยุนผู้วิเศษอยู่ ณ เขา ก็มปินย์งก็บวชเป็น หลวงจีนมาได้สามเดือนเศษ อยู่มารันหนึ่งหลวงจีนเสาะหยนผู้วิเศษจึงบอกว่า บัดนี้ฟานสิ้นเคราะห์แล้ว จง กลับเพศไปดามเดิม แล้วไปหาเปาเล่งถูที่เมืองห้อหนำจะได้ฟ้องหากล่าวโทษหลีดงลีบให้เปาเล่งถูข้าระ ท่านกลับไปคงจะได้พบภรรยาอยู่ที่เปาเล่งถูแล้ว
ก็มปีนยงก็คำนับลาหลวงจีนออกจากสำนักรีบไป ครั้นถึงเมืองห้อหนำก็พบกับบตาและภรรยา ก็ม ปีนย่งก็เล่าความซึ่งหลีดงลีบให้หลีสีพาไปจะทำร้าย แด่หลีสั่ใม์ทำเอาแต่เพชรพลอยกับ่กำไลหยกผ้าโพกไป ให้หลีตงลีบ ตั้งแต่ด้นจนปลายให้กมง์่นเหลงผู้บดาและภรรยาฟังทุกประการ แล้วก็มปินย่งกับนางกังเง็กบวย ก็พากันไปหาเปาเล่งถู ก็มปินย่งก็ยึ่นฟ้องต่อเปาเล่งถู ตามข้อความที่ได้กล่าวมาแล้วนั้น
เปาเล่งถูรับฟ้องมาตรวจดูทราบความดลอดแล้ว จึงให้ผู้คุมคุมด้วหลีตงลีบมาถาม หลีดงลีบก็ไห้ การรับถูกต้องตรงกับข้อหา เปาเล่งถูจึงด้คลีนให้ริบฑร้พย์สมบัติของหลีคงลีบ ส่วนหนึ่งรางรัลให้แก่หลีลี ส่วนหนึ่งรางวัลให้นางอ์องผัว กับเพชรพลอยกำไลหยกนั้นคนมาให้กมปินย่ง กังเงินทองที่เหลือนอกนั้นส่ง
เข้าท้องพระคลังหลวงไวจำยราชการ ด้วหลีตงลีบ เปาเล่งถสั่งให้เอาด้วไปฆ่าเสีย กังไม่ท้นจะคุมด้วไปฆ่า
1- “ได้”1- “ “ ไ12	™”ไ,  “
หลตงลิบกตายเสยก่อน เพราะบอบชาด้วยอาญาเฆยนติ
เร๊องท๊ ๙๕
มความว่า ที่ดำบลแยงด้ำฉายแขวงเมืองคงเกย มีชายผู้หนึ่งแช่ชิวชื่อกวยใต้นางดันสิบุตรของ ตันยองมาเป็นภรรยา นางตันสีมีลักษณะงามแด่เป็นหญิงไม่ร้เบึ่อชาย และใจง่ายด้วยเหลือเกิน
ยังมีหลวงจีนรูปหนึ่งชื่ออ๊วงกี๋ด่าน้กอยู่แขวงเมืองไซเกีย เป็นผู้ชอบอัธยาตัยก้นก้บขิวกวย เคยไป มานอนด้างอ้างแรมอยู่ที่บ้านชิวกวยเนือง ๆ
อยู่มาว้นหนึ่งขิวกวยไปเก็บค่านามิได้อยู่บ้าน ว้นนั้นหลวงจีนอ๊วงกี๋มาบ้านฃิวกวย นางตันสีเห็น หลวงจีนอ๊วงกี๋มาบ้านก็มีความยินดี จึงเชิญหลวงจีนอ๊วงกี๋เขาไปในห้อง นางตันสีพูดจาสัพยอกกับหลวงจีน ต่าง ๆ แลวพูดว่าท่านจงนั้งคอยลามีข้าพเจ้าอยู่ที่ห้องข้าพเจ้าพลาง ข้าพเจ้าจะหุงต้มอาหารมาให้ท่านกิน หลวงจึนอ๊วงกี๋ก็นั้งคอยอยู่ แด่ไม่หว้งใจว่านางตันสีจะกระทำชู้ด้วย
ฝ่ายนางตันสีค?นจ้ดโต๊ะและสุราเสร็จแล้ว ก็ยกเข้ามาในห้อง จึงเชิญหลวงจีนให้กินตัวยก้นกับนาง ครั้นเสพสุราพอมีน ๆ แล้ว นางตันสีจึงพูดแก่หลวงจีนว่า ท่านบวชเป็นเพศหลวงจีนแล้วไม่มีภรรยา นอน คนเดียวมีหนาวทร็&
หลวงจีนอ๊วงกี๋ได้ฟังนางตันสีถามดังนั้น ก็ตอบว่าข้าพเจ้าเป็นผู้อาภ้พไม่มีหญิงใดที่จะมาพอใจยินดี ด้วยข้าพเจ้า เพราะฉะนั้นจึงได้บวชเรียนเสียเที่ยวหาความสุขแด่ในทางสมณะ
นางตันสีได้ฟังหลวงจีนพูดดังนั้น ก็ทำเป็นหัวเราะแล้วพูดว่า ท่านเล่าก็มีลักษณะอันงามกิริยาและ น้ำเสียงก็ไพเราะ ไม่คิดหาบุตรและภรรยาต่อเขึ้อชาติตระกูล มาบวชอยู่ฉะนี้หาควรไม่
หลวงจีนอ๊วงกี๋เติมก็มีได้คิดกระทำชู้แก่นางตันสี ครั้นนางตันสีพูดจาทอดเทเปิดทางให้ดังนั้น จีดใจ ก็กำเริบร้อนไปตัวยเพลิงราคะไม่อาจรอรั้งยั้งหยุดใจได้ จึงได้ร่วมประเวณีตัวยนางตันสี นางตันสีรักใคร่ กระทำชู้ก้บหลวงจีนอ๊วงกี๋ สักลอบไปมาหาสู่กันเนืองนิตย์
ฝ่ายคนใช้ซึ่งอยู่ในเรือน ครั้นได้เห็นนางตันสีกระทำการชั่วนอกใจสามีกับตัวยหลวงจีนฉะนั้น คน ใช้จึงไปที่ก์งก๊วนกระซิบบอกแก่ชิวกวยว่า ท่านไม่อยู่แล้วภรรยาท่านกระทำชู้ก้บหลวงจีนอ๊วงกี๋ ข้าพเจ้าได้รู้ ได้เห็นแก่ดาจึงได้มาบอกแก่ท่าน ถ้าท่านกลับไปบ้านแล้วจงพิเคราะห์ตูกิริยาภรรยาของท่านก็คงจะรู้ได้
ชิวกวยได้ฟังคนใช้บอกความดังนั้น ครั้นเวลาว่างราชการแล้วก็กลับมาบ้าน เห็นนางตันสีนุ่งห่ม แต่งตัวผิดสังเกตก็มีความกินแหนึ่งนืกสงสัยมากขึ้น เห็นจะเป็นได้ดุจคำคนไข้บอก ชิวกวยจึงถามนางตันสี ว่าเราไม่อยู่มีผู้Iดมาหาสู่บ้างหรือไม่
นางตันสีได้ฟังชิวกวยถามดังนั้น จึงพูดแก้ตัวว่า ดั้งแด่ท่านไม่อยู่แล้ว ข้าพเจ้ามิได้ไปเที่ยวแห่งหน ตำบลใด ครั้นเวลาคาแล้วข้าพเจ้าก็ปิดประตูนอน ไม่มีผใดกลากรายไปมาเลย
ชิวกวยได้ฟังภรรยาบอกดังนั้น ก็มีได้ว่าประการใดต่อไป ครั้นถึงเวลาชิวกวยก็ไปเก็บค่านาดามเคย ฝ่ายหลวงจึนอ๊วงกี๋ชายชู้ ครั้นเห็นชิวกวยไม่อยู่ก็มาหานางตันสีดามเคย นางตันสีจึงเล่าความที่ ชิวกวยรู้แกวให้หลวงจึนอ๊วงกี๋ชายชู้ฟังทุกประการ
หลวงจึนอ๊วงกี๋ได้ฟังนางตันสีบอกเล่าดังนั้น จึงพูดว่าถ้ากระนั้นแล้วข้าพเจ้าไม่ต้องมาต่อไป ท่าน อย่ามีความอาล้ยถึงข้าพเจ้าเลย
๓4๐)
นางด้นลีได้ฟังหลวงจีนพูดว่าจะไม่มาด่อไปดังนั้น:จึงหัวเราะแล้วพูดว่า สามีของข้าพเจ้าล่วงรู้ว่า ท่านเป็นข้ก้บข้าพเจ้าก็คงจะคิดทำร้ายท่านก้บข้าพเจ้าเป็นแน่ไม่ต้องสงสัยเลย ท่านจงคิดหาอบายฆ่าสามี ข้าพเจ้าเสียให้จงได้ แล้วท่านกับข้าพเจ้าจะได้อยู่กินเป็นผัวเมียก้นล่อไป
หลวงจีนอ๊วงกี๋ได้ฟังนางตันสีว่าให้หาอุบายฆ่าซิวกวยดังนั้น ก็นั้งดรกดรองอยู่เป็นครู่ใหญ่ คิดเห็น อุบายได้อย่างหนึ่ง จึงบอกแก่นางตันสีว่า ข้าพ่เจ้าเห็นอุบายอย่างหนึ่งพอจะกระทำได้ตังความประสงค์ นางตันสีได้ฟังหลวงจีนว่าดังนั้น จึงถามว่า ท่านคิดอุบายได้อย่างไรจงบอกให้ข้าพเจ้าทราบตัวย หลวงจีนอ๊วงกี๋จึงบอกว่ามีเหวอยู่แห่งหนึ่ง เหวแห่งนี้เรียกว่าปล่องนาค ปากเหวนั้นมีพษเป็นควัน พลุ่งขึ้นมาทุกว้น ที่เหวนั้นตักทั้!๒ธี้น้กราษฎรไปมาทางนั้นต้องจุดธูปเทียนบูชาตำน้บเซ่นไหว้มีได้ขาด ถ้า แลฝนไม่ตกใครมาบวงสรวงขอไห้ฝนตกก็ได้สมความปรารถนา ข้าพเจ้าจะไปคอยตักอยู่ที่ปากเหวนั้น ถ้า เห็นซิวกวยเดินมาทางนั้นแล้ว ข้าพเจ้าจะผล้กให้ตกลงไนเหวนั้นก็จะถึงแก่ความดาย ท่านอย่ามีความวิตก เลย
นางตันสีได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดีแล้วจึงพูดว่า ท่านคิดได้ดังนี้แล้วข้าพเจ้าก็สิ้นความวิตก หลวงจีนอีว่งกี๋พูดจาปรึกษาก้นก้บนางตันสีเห็นตกลงก้นดังนั้นแล้ว ก็เข้าหล้บนอนอยู่ด้วยกันอีก ราตรีหนึ่ง ครั้นรุ่งขึ้นหลวงจีนอ๊วงกี๋ก็ลานางตันสีกลับไปยังสานัก แล้วก็มาตักคอยซิวกวยอยู่ที่ปากเหวนั้น ดามที่คิดไว
ฝ่ายราษฎรทั้งหลายในวันนั้นมาบนบานพระยานาคอยู่ที่ปากเหวนั้นเป็นอันมาก เสียงประทัดและ ม้อล่อตังสนั้นไปทั้งป่า หลวงจีนอ้วงกี๋มาตักคอยอยู่จนเวลาพลบคาราษฎรต่างคนก็ล่างพากันกลับบานหมด แล้ว เวลานั้นหลวงจีนอ๊วงกี๋ก้บซิวกวยพบก้นเข้า ก็นั้งพูดก้นอยู่ที่ปากเหวนั้น หลวงจึนอ้วงกี๋เห็นได้ทีก็ผตัก ซิวกวยตกลงไปในเหว แล้วหลวงจีนก็กตับไปยังบานนางตันสี เล่าความให้นางตันสีฟังทุกประการ นางตันสี ได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดี	ทั้งแต่นั้นมานางตันสีก้บหลวงจีนอีวงกี๋ก็ฮยู่กินด้วยกันเป็นปกติมีได้นึกแหนึ่ง
ระแวงระวังอะไรเลย
ฝ่ายญาติพี่น้องของซิวกวยเห็นซิวกวยหายไปหลายวัน จึงพากันมาถามนางตันสดว่าซิวกวยหาย ไปข้างไหน
นางตันสีจึงบอกแก่ญาติของซิวกวยว่า ซิวกวยไปเก็บเงินหางข้าวค่านาหลายวันแล้วยังไม่กตับมา ฝ่ายคนใช้ของซิวกวยเห็นการประหลาดดังนั้น จึงไปตามซิวกวยที่ตำแหน่งราชการก็หาพบปะซิวกวย ไม่ คนใช้ของซิวกวยมีความวิตกถึงซิวกวยไม่แจ้งว่าซิวกวยจะไปแห่งใด ก็เป็นจนใจสุดปัญญาความคิดที่จะ ติดดามต่อไป
ครั้นอยู่มาได้ประมาณสักเดือนเศษ ซิวกวยก็กตัษมาป่านเห็นนางตันสีก้บหลวงจึนอีวงกี๋นั้งเสพสุรา อยู่ด้วยกัน หน้าตารื่นเริงหัวเราะต่อกระซิกก้นอยู่ ซิวกวยมีความโกรธยิ่งนัก ยังไม่ทันจะว่าประการใด
ขณะนั้นหลวงจีนอ๊วงกี๋ ครั้นเห็นซิวกวยมาก็ตกใจวิ่งเข้าไปในห้องฉวยได้ตาบไล่ฟันซิวกวย ซิวกวย ก็วิ่งหนีไปพ้นถึงตำบลตลาด พบคนใช้เดินมาคนใช้นั้นจึงถามซิวกวย ซิวกวยก็เล่าความขึ้งหลวงจึนผตัก ตกลงไปในเหว จนได้กลับมาป่านพบหลวงจึนอ๊วงกี๋ก้บนางตันสีนั้งเสพสุราอยู่ด้วยกัน แล้วหลวงจีนกตับเสา ดาบไล่ฟันให้คนใช้ฟังทุกประการ
คนไข้ได้ฟังดังนั้นแล้วก็ร้องไห้ แล้วพูดว่าข้าพเจ้ารู้อยู่แต่เติมแล้วว่านางตันสีเป็นข้แก่หลวงจีน
ฅฬ
ท่านทียงหาเ{อข้าพเจ้าไม่ นางร้นสเห็นว่าข้าพเจ้าอคู่ไนป้านเป็นที่ทีตขวาง ข้งพาสไล่ข้ไพเข้าเส๊ยจากป้าน ข้าพเจ้าเหนท่านหาย,ไปหลายวน ข้าพเจ้ามความใตกว่านางร้นสืคงจะไร้ขาย{ฆ่าท่านเสยเป็นแน่ กบตน เก์ตความขนร้งนึ้แร้ว ท่านจะมานง(ฟูไร้นรอ จำร้องไปฟ้องแก่เปาเล่งคูไร้ชำระจงจะไร้
ข้วกวฆไร้ฟ้งคน11ช4แจงร้งนั้นกเฟ้นด้วย จงท”าเรื่องราวฟ้องหากล่าวโทษ,หลวงจนอ,วงที่ ว่ากระทำ ร้ร้วยนางร้นสภรรยาของตน แสะผสกตนไร้ตกสงไนเหวจนตนกสบมาทีงป้าน หลวงจนร้วงกี๋กร้บทีอตาบไล่ ฟันตงแต่ตนจนปลายฑกประการขนต่อเปาเล่งคู เปาเส่งถูครน,รับเรื่องราวฟ้องแร้วก่ตราจดูรูความตสอตทุก ประการ มความสงร้ขจงคามข้วกวยว่า เขาผล่กสงไนเหวแร้วเหตใด,ไม่ตายจงไร้กลับมาป้านไร้ ดูไม่น่าเชอ เลย
ข้วกวยไร้ฟังเปาเส่งถคามร้งนั้น จงบอกว่าที่ปากเหวนั้นมคว้นพล่งนมา ข้าพเจ้ามาจตธปเทียน
ไไ 13 1”*โ*7* “ “ 71ไไ เ น.!..	ร้!!ต่
บชาบวงสรวงอคู่นิน พอเมสอติวหสางจนอ์วงกิจงผสกข้าพเจ้าตกสงไป เนพนเหวนินมิหญารกเรขว!]งนิก ข้าพเจ้าจงไม่เป็นอนตราย เมอลง,ไปใหม่ ๆ มตแสไม่เหนือะไร อคู่ประมาณครู่หนึ่งจึงเฟ้นแสงสว่างตจร้ง กสางวน มอรพษน้อยร้วหนึ่งนอนขตอคู่บนแท่น จากแท่นนั้นไป2บ่อน้ำพปอหนั้ง นาไนปอนั้นไสสะอาด ยงนก ข้าพเจ้าเห็นว่าอสรพษร้าน้อขนั้นเป็นพระขานาคหรอมังกรร้วหนั้งเป็นแน่ ร้วขเหวอนนั้น ราษฎร เป็นที่นบคอมากราบไหวบวงสรวงอคู่เสมอ จงไม่ทำอนตรายแก่ข้าพเจ้า ครั้นอยู่มาข้าพเจ้าเห็นอสาฟัษนั้น กลบกสายใหญ่โตเป้นมังกรเอาหางพาตขนไปบนปากเหว กระทำร้งนั้นมาประมาณสกหกวนเจ์ตวน ข้าพเจ้า อตอาหารอคู่ในเหวนั้น ทีใร้ทีนแต่น้ำในปอเหวนั้น พอประท์งข้ว่ตเป็นอยู่ไร้ จงไร้กราบไหวมังกรนั้นแร้ว อธิษฐานว่า แม้ข้าพเจ้ายงไม่คงที่ตายทีขอไร้ข้าพเจ้าปีนตามหางมังกรซึ่งพาตขึ้นปากเหวนั้นกร้บไปป้านไร้ แม้ข้าพเจ้าจะ(ไงแก่ความตายแร้ว ทีสุตแร้วแต่มังกรนั้นจะทำอันตรายแก่ข้าพเจ้าเคด ครั้นข้าพเจ้าบนบาน อธิษฐานแร้ว ข้าพเจ้าทีปีนขนตามหางมังกรนั้นกร้บมาบาน จงไร้เกดควาบขึ้นฉะนี้,ขอท่านจงทราบ
เปาเส่งถูไร้ฟังตงนั้น จงไร้นักการไปจบร้ในางร้นสกับหลวงจนร้างกี๋มาฟัจารณา ข้ากายจงนำเตย เหสงเตยาโร้วนักการไปป้านจบร้วหลวงจนกับนางร้นสมาไร้เปาเส่งถ เปาเล่งถูข้งถามหลวงข้นร้างกี๋ หลวง ข้นร้วงกี๋ไม่รบว่าผกข้วกวขแสะไม่ร้บว่าเป็น{กับนางร้นส เปาเส่งคูจงไร้นักการไปร้นไนร้องนางร้นส ไร้ เสอกางเกงของหลวงจนอคู่ไนร้องมาไร้เปาเส่งคู เปาเล่งถูจงชกถามหลวงข้น หลวงข้นทีรบว่าเป็น{กับนาง ร้นสแสะไร้มกข้วกวขตกเหวจริง สมร้ายข้อหาไนฟ้องของโจททีทุกประการ เปาเล่งถูข้งร้ตส์นใร้เอาร้า หวงข้นกับนางร้นสไปฆ่าเสยที่งสองคน
ไนนิทานเรั้องนั้ ไม่{ยากแก่ทางฟ้จารผานัก แม้ว่าจะไม่ไร้เสึ้อกางเกงของหลวงข้นไนร้องนาง ร้นส ทียง2ทางฟัจารณามากที่จะเอาความจรงไร้ ร้วยคนไข้แสะพยานแสะโจทที2ร้วอคู่พเอมกัน ที่งการที่ หวงข้นไปมาอคู่ที่ป้านโจทที แสะพยานรางาตทีคงมมากไนเที่อหสางจนไล่ฟันโจทที
แส่ขอที่เป็น]ภาษคควรเป็นเครื่องจดจำปีอยู่ คอแสดงว่าซึ่งจะไวใจแก่ชบานาสง*โแกน]แไม่ไส เมอปีผบอกXส่าในเรื่องภรรมาว่ามข แม่ถงไม่เชื่อ ก้ใทเร่งรำพงและระวังควจงมาก ทากจะใส่กกเดกว่า เค้นเส่อเผส๐วางอารมถเจIงไม่จร๊ง ถาเราไมไวใจกิคงตกว่าปวะมาท ทรอวางใจเป็นแน่ เพราะลุภาษตฟาน กล่าวว่า (ความประมาทน่อมมากทากไฟไทษ) ควรจะจำไว้ว่า ไม่ควรจ:ไว้ใจแก่แปียงามและพราทมก(ปีว่,าอยู่ ในคลส้คม์ เราฟองคงความสงสมไว้เสมอโคมความไม่ประมาทจ์งจะขอบ
เรื่องที่ ๔๖
มีความร่า ที่เมีชงเตี้ยจวหู ยงมีชายผู้หนึ่งแซ่เดียวซอสิน เดียวสินกับจิวหรืเป็นเพื่อนรักกันโดย 11นพสนม อยู่มาวันหนึ่งจิวหรืจึงชวนเดียวสินไปซอผาเมืองตังเกียมาขาย แต่เดียวสินล่วงหน้าไปก่อนจิวหง วันหนึ่ง
ฝ่ายเดียเตี้ยนายเรอจ้าง ครั้นเห็นเดียวสินมีเรืนมาหลายต่าลงรอคอยจิวหงมาพร้อมกันแล้ว จิงจะ ให้เดียเตี้ยนายเรือจ้างออกเรือ ครั้นเ-วลาดีกสงดเดียเตี้ยเหนเดียวสินหลับสนึ่ทแล้ว เตยเตี้ยจึงถอยเรือจ้าง แจว,ไปยงแม่นาอันสิก1จึง,ฆ่าเดียวสินเอาคพน,แทงลงโนแม่น้ำ แล้วเก็บเอาเงนทองไปเสียสิ้น แล้วกลับมาจอด นอนอยู่ที่ท่าตามเดิม
ฝ่ายจิวหง ครั้นเวลาใกล้วุ่งกีออกจากบานลงไปกีงเรือยังไม่ท้นสว่าง จึงเรียกเดียเตี้ยนายเรือจ้าง เตยเตี้ยกำลังนอนอยู่ ครั้นไต่ขนเสียงจิวหรืเรียกกีตกใจตี้นขึ้น จิวหงจึงถามเดียเตี้ยว่า เดียวสินลงมาแล้ว หรือยัง เดียเตี๋ยนายเรือจ้างจึงบอกว่าไม่เห็นเดียวสินลงมา จิวหรืจึงว่าถากระนั้นท่านจงฃึ๋นไปตามให้เดียวสิน ลงมาจะไต่ไป เดียเตี่ยจึงฃึ๋นไปยังบานเดียวสิน ร้องเรียกใกัเปิดประตูรับ
ฝ่ายนางสามหนึ่งจี๊อคนใช้ของเดียวสิน ไต่ยนเสียงมืผู้มาเรียกให้เปิดประตูรับ จึงเปิดประตูออกมา เห็นเดียเตี้ยนายเรือจ้างมา เดียเตึ๋ยจึงบอกนางสามหนึ่งจึ๋อว่า ท่านจิวหงีให้ข้าพเจ้ามาตามท่านเดียวสินไป ลงเรือจ้างจะไดไปเมืองตังเกีย
นางสามหนึ่งจอจึงบอกว่า นายข้าพเจ้าไปดงแต่เวลากลางวันวานนึ่แล้ว ครั้นบอกดังนั้นแล้วนาง สามหนึ่งจอก็ตั้งหมอหงอาหาร ครั้นหงเสรจแล้วนางสามหนึ่งจอกลับเข้าไปนอนอีก
ฝ่ายเตยเตี้ยครั้นเห็นนางสามหนึ่งจอกลับเข้าไปนอนเสีย จึงถามนางซนสีภรรยาของเดียวสินต่อไป นางขุนสีกีบอกว่าเตยวสินไปแล้ว ครั้นถามดังนั้นแล้วก็กลับมาเรือบอกแก่จิวหรืว่า ข้าพเจ้าไดถามที่บาน เดียวสินเขาบอกว่าไปตั้งแต่วานนี้แล้ว ถามกีไม่ไต่ใจความว่าไปแห่งใด
จิวหรืไต่ฟังดังนั้นก็ตกใจต่วยมีดส้งเกด จิวหงจึงรืบขนไปบานถามนางขุนสีผู้ภรรยาของเดียวสิน ภรรยาของเดียวสินกีบอกว่าไปแต่วานนี้แล้ว จิวหงีมีความสงล้ยว่า จะมีผู้ทำรายหรือเกิดเหตุประการใดจึง มีไต่พบกัน จิวหรืกับนางขุนสีก็เที่ยวสีบติดตามถามหาถงสามวัน กีมีไต่ทราบซ่าวคราวประการใดเลย จิวหง จึงบอกแก่นางขุนสีว่า ข้าพเจ้ากับสามีท่านได้น้ดกันว่าจะไปค้าขายตัวยกัน ครั้นมาเกิดเหตุการณ์ขนฉะนี้ ข้าพเจ้าเกรงร่าจะมีความมีดถงข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะต่องไปร้องทุกข้กับอำเภอกรมการให้แจ้งเหตุเรื่องนี้จึง จะไต่ ว่าดังนั้นแล้วจิวหรืก็ไปแจ้งความแก่จูอีดเหมีงอำเภอกรมการ แล้วจิวหรืล้างถงเตยเตี้ยนายเรือจ้างกับ นางขุนสีภรรยาของเดียวสิน และเดียวจัก เดียวอะเพื่อนปานตั้งสองคนไต่รูเห็น่เป็นพยานซึ่งเดียวสินหายไป นั้นให้จูอีดเหมีงอำเภอกรมการฟังทุกประการ
จูอีดเหมีงกรมการไต่ฟังดังนั้น จึงให้น้กการไปหาตัวตามบรรดาที่จิวหรืไต่อางออกตี้อนั้นมา ซกถาม ถามนางขุนสีภรรยาเดียวสินก่อน นางขุนสีให้การว่า สามีข้าพเจ้ากีนอาหารแล้วก็จัดเงนใส่ไก้ออก จากบานไป ว่าจะจ้างเรือไปตัวยกันกับจิวหรืแล้วหายไปฉะนี้ ข้าพเจ้าไม่แจ้งว่าผูใดจะทำร้ายแก่สามีข้าพเจ้า ฐอ๊ดเหม๊งกรมการอำเภอไต่ฟังนางขุนสีให้การดังนั้น จึงถามเดียเตี้ยนายเรือจ้างต่อไป เดียเตี้ยให้ การว่า วันที่แล้วนั้นจิวหรืกับเดียวสินมาว่าจ้างข้าพเจ้าให้ไปส่งยังเมืองตังเกีย ครั้นถึงวันกำหนดลงเรือเวลา
ยงไม่ท้นจะสว่าง จึวหงิมาร้องเรียกเรือข้าพเจ้าให้ถอยเรือเข้ามารับ แล้วจ็วหงให้1ข้าพเจ้าไปตามเแขวสิน ภรรยาเสียวสินบอกกับข้าพเจ้าว่าเดียวสินไปแล้ว ความเรื่องนี้พวกเรือจ้างสิบลำจอดอยู่ด้วยกันก็ย่อมรู้เห็น เป็นพยานแห่งข้าพเจ้าทั้งสิ้น
แล้วจูอิดเหม่งจึงถามพยานเพื่อนบ้าน พยานเพื่อนบ้านก็เปักความเหมือนที่เสียเตี้ยให้การมาแล้ว จอิดเหม่งกรมกาวอำเภอ จึงมีกระทัถามจิวหงิว่าเป็นผู้ร้อย่ว่า เสียวสินมีเงินดีดด้ง,ไป ด้วเจ้าคิดฆ่า
4	II	พ V
เสียวสินแล้วเอาศพไปทั้งหรือฝังเสียแล้ว กลับมาแก้ตัวหรือประการใดจงให้การไปดามจริง
ฝ่ายจึวหงไห้การไปว่า ข้าพเจ้ากับเดียวสินรักใคร่กันมาช้านาน ก็ไม่มืลาเหตุบาดหมางกันด้วยเหตุ อ้นใดเลย แมว่าข้าพเจ้าได้ทารายแก่เสียวสินตายแล้ว ด้วข้าพเจ้าคนเดียวจะเอาศพเสียวสินไปช่อนไปฝังได้ หรือ ถาหากว่าข้าพเจ้าได้ทำร้ายเขาจริง เหตุใดจะไม่มืชาวป้านได้รู้เห็นบาง ขอท่านได้พิจารณาดูเถิด
จูอิดเหม่งพิจารณาเห็นไปว่า ชะรอยนางขุนสีจะมีข้คบชายนอกใจเสียวสิน จึงคบคิดกันฆ่าเสียวสิน สามีของตนเสียเป็นแน่ จูอิดเหม่งจึงผูกดีนางขุนสีเข้าข้กถามให้นางขุนสีรับเป็นสัตย์
ฝ่ายนางขุนสีต้องรับอาญาโง่ของจูอิดเหม่งสมองต้น เฆี่ยินดีเจ็บปวดเหลือกำลังที่จะทนทานไปได้ ก็รับเป็นสัดย่โดยความจำใจ แด่นางขุนสีพูดว่าสามีข้าพเจ้าตายแล้วข้าพเจ้าก็จะต้องตายตามสามีข้าพเจ้าไป ท่านผู้ตุลาการหาได้พิจารณาด้วยปัญญาตาญาณไม่ ท่านมาไข้แด่อำนาจอาญาอย่างนี้ ขอเทพเจ้าซึ่งตาทิพย์ หูทิพย์จงเห็นเป็นพยานว่าข้าพเจ้าผู้ไม่มีความผิดด้วยเถิด จูอิดเหม่งกรมการอำเภอจึงส่งคดีนางขุนสีไปให้ จายหูนายอำเภอกรมการ1ใหญ่พิจารณา จายหูนายอำเภอกรมการใหญ่ จึงสอบถามนางขุนสีด่อไปอีก นาง ขุนสีก็ไห้การยืนคำอยู่ตามเดิมต้งที่ไต้กล่าวมาแล้วนั้น
จายหูกรมการอำเภอใหญ่ พิจารณาเห็นย้งไม่ขาวไม่อาจต้ดสินลงเนื้อเห็นได้ จึงสั่งให้จำขังไว้ ณ คุกประมาณได้สักปีหนึ่ง พอเปาเล่งถูมาตรวจหัวเมือง
ย้งมีหลวงจึนผู้วิเศษรูปหนึ่ง สำนักอยู่วัดได้ลี้ยี่เป็นผู้มีฌานกล้าสอดส่องเห็นว่านางขุนสีหาได้ กระทำร้ายต่อสามีไม่ จึงแต่งคำโคลงสองบท เอาไปให้นางขุนสีลู ใจความว่า เดาสามหนึ่งจอสกจาย บทสอง ว่าทั้งหมุยโป็เสียงฮู แปลภาษาไทยได้ความว่าผู้ที่ไปเรียกนางสามหนึ่งจึ๊อนั้นแหละเป็นต้นเหตุ เพราะฉะนั้น จึงได้จากสามี หลวงจึนเอี๋ยงเซ็งเหม่งผู้วิเศษให้คำโคลงแก่นางขุนสีแล้วก็ลากลับไปยังสำนัก
ฝ่ายเปาเล่งถูเข้าไปพ้กอยู่ ณ ก่งก๊วนแล้ว จึงประชุมผู้รักษาเมืองกรมการ ผู้รักษาเมืองกรมการก็ นำสำนวนและคดีเรื่องต่าง ๆ มาให้เปาเล่งถูตรวจพิจารณา เปาเล่งถูพิจารณาเห็นคดีนางขุนสียังมีความ สงสัยยังไม่เป็นสัตย์ได้ เปาเล่งถูจึงไห้ตุมต้วนางขุนสีมาสอบถาม นางขุนสีก็ให้การยืนยันต้งที่กล่าวมาแล้ว แล้วนางขุนสียึ่นคำโคลงของหลวงจึนผู้วิเศษให้เปาเล่งดูดู
เปาเล่งถูพิจารณาเห็นว่า เสียเตี้ยฆ่าเสียวสินเป็นแน่ จึงให้นักการไปหาตัวเสียเตี้ยนายเรือจ้าง.มา ถามว่า ตัวเจ้าเป็นนายเรือจ้างเหตุใดจึงมาฆ่าเดียวสินเอาศพทั้งน้ำเสีย แล้วจึงทำเป็นแก้ตัวมีให้ผู้ใดสงสัย จงรับเสียโดยดีอย่าให้ต้องเฆี่ยนสีเลย
เสียเตี้ยนายเรือจ้างได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น หน้าสลดลงทันทีไม่ใคร่จะให้การไต้ เปาเล่งถูเห็น กรยามีพิรูธดังนั้นจึงให้ผูกเสียเตี้ย เสียเตี้ยก็ให้การรับเป็นสัตย์ เปาเล่งถูจึงตัดสินให้เอาเงินทองสิ่งของคน/1า ให้นางขุนสี แล้วเปาเล่งถูจึงกราบทลพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ถอดจูอิดเหม่งอำเภอกรมการออกจากยศ แล้ว ให้เอาตัวเสียเตี้ยเจ้าของเรือจ้างไปประหารซ็วิตเสียดามกฎหมายบ้านเมือง
๓๏๗
ในนทานเรื่องที่ ๔๖ นี้ ไม่#ออกปัญญานักในการพิจารณา แล่เป็นนํทํศนัคาอช่างอซ่ที่คสาการเพิน เอาเองว่านางขนสบ# ใชชูใหบ่าผ้า โสบบไล่มความพิรุธบกพร่องในสำนวนแล่๐ช่างใสเสย การที่เพินเอาเอง มิได้อาศอทสกฐานแล่๐ช่างใสเลยฉะนี้ โสอจะเป็นคนซื่อดรงสจริคก์จริงอม แล่ทำการวินิจนัยสายใบหาคค เช่นนี้.ปอบเป็นที่เดือ#1ร้อนชองลูกความปอย ๆ คามที่เคยไล่ยนไล่พิงบา ถาใครไปถกคสาการเช่นนทานเรื่อง นี้เขา ก็ตองเขาใจเอาเองว่ากรรมของคนแทแล้ว ตองรบไปกว่าจะกงที่สุดของอำนาจนั้น
(.รองท ๔๗
มความว่า ฑ์่แขวงเมืองเพ่งเหลียงหู มีชินแสหมอดูผู้หนึ่งชื่อม่งปิด ไปเที่ยวดูเคราะห์ดีร้ายคนทั้ง หลายอยู่เนืองนิจ วนหนึ่งซินแสม่งปิดเดิน1โป1ชี๋อของที่ตลาด ผู้คนเดินเบียดเสียดกันวุ่นวาย มีนักเสงเดินตาม คอยจะด้ดกระเป๋าม่งปิดหมอดู ม่งปีดมีเงินอยู่ในกระเป๋าสิบตำลึงเศษ เฉพาะกระเป๋าเงินหลุดพลัดตกลงทั้ง กระเป๋า ม่งปีตกัมลงหยิบเงิน
ย้งมืชายผู้หนึ่งชื่อลอคิม วิ่งเข้ามาชิงเอาเงินม่งปิด ม่งปิดไม่ยอมให้ต่างคนต่างทุ่มเถียงกันขึ้น ลฮคิม-จึงพูดว่า เงินนั้นไม่แจ้งว่าผู้!ดทำตกหล่นไว ข้าพเจ้าเห็นก่อนข้าพเจ้าจึงเข้ามาเก็บ ฟานจะชิงเก็บเอา แต่ผู้เดียวนั้นหาชอบไม่ มิฉะนั้นท่านกับข้าพเจ้าต้องแบ่งกันคนละครึ่ง ข้าพเจ้าจึงจะยอม
ในขณะนั้นนักเลงพวกเพื่อนของลอคีมเข้ามาช่วยลฮคิมเถียง ม่งปิดหมอดูก็ไม่ยอมทั้งสองฝ่ายจึง พากันเข้าไปฟ้องต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงถามม่งปิด ม่งปิดจึงให้การว่า ข้าพเจ้าไปซื้อผ้าแพรที่ตลาด เงิน ของข้าพเจ้าอยู่ในกระเป๋าพลัดตกลงมา ท่านผู้นี้วิ่งเข้ามาชิงเก็บเอาของข้าพเจ้า ขอท่านไต้พิจารณาให้เห็น เท็จและจริงโดยยุติธรรม
เปาเล่งถูจึงถามลอคม ลอคีมให้การว่าเงินรายนี้เป็นเงินของผู้!ดทำตกหล่นไม่แจ้ง ข้าพเจ้าไต้เห็น ก่อน ข้าพเจ้าจึงวิ่งเข้าไปเก็บ ท่านผ้นี้ลู่ว่าของตัวเอง ข้าพเจ้าจึงว่าเห็นด้วยกันจะเก็บเอาไปแต่ผู้เดียว ข้าพเจ้าจึงไม่ยอม ขอท่านไต้พิจารณาให้เห็นเท็จจริงโดยยุติธรรมก่อน
เปาเล่งถูนั้งฟังคนทั้งสองฝ่ายทุ่มเถียงกัน พิเคราะห์ดูถ้อยคำของลอคิมเฉพาะในเชิงความไม่ติดค้าง เปาเล่งถูพิเคราะห์ลูลอคีมมิใช่ผู้มีเงิน เปาเล่งถูจึงถามม่งปิดว่า ท่านเอาเงินไปซื้อของนั้น ท่านไต้ซื้ออะไรมา ไต้บ้าง ม่งปิดให้การว่าข้าพเจ้าซื้อกาน้ำกับผ้าอยู่ที่คนใช้ของข้าพเจ้า ย้งนั้งคอยข้าพเจ้าอยู่ที่ร้าน
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้ม่งปิดนำน้กการไปลูสิ่งของซึ่งอ้างนั้นว่าจะจริงดังกล่าวหรือไม่ ม่งปิดจึง นำนักการไปชันสูตรลูที่จิ๊นกัยคนใช้ของม่งปิด ก็สมด้งคำของม่งปิดอ้าง
เปาเล่งถูพิเคราะห์!คร่ครวญพิจารณาเห็นลอคิมเป็นคนทุจริตแน่แก่ใจ แต่จะต้องไต่สวนดูให้สิ้นเชิง ก่อน เปาเล่งถูจึงถามลอคิมว่า เงินรายนี้ต้วเจ้าว่าเจ้าไต้เห็นก่อน มืผูใดรู้เห็นเป็นพยานบ้างหรือไม่ ลอดิมว่า มืพยานไต้รู้เห็นขอท่านได้สบให้ข้าพเจ้าก่อน
ฟาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้ลอดิมนำนักการไปเชิญพยานมา พยานนั้นสองคน เป็นพวกของลอดิม ทั้งสองคน พยานทั้งสองคนก็เบีกความต้องดรงกันทั้งสองปากว่าลอคิมไต้เห็นก่อน
เปาเล่งถูจึงถามม่งปิดว่าเงินของท่านมีมากน้อยเท่าใดแน่ ม่งปิดว่าเงินของข้าพเจ้ามิอยู่สิบตำลง เศษ แล้วไต้แตกออกใช้ย้งคงเหลืออยู่เท่าใดไม่แจ้งให้ละเอียดไต้
ขณะนั้นลอดิมได้ฟังม่งปิดให้การถึงจำนวนเงินไม่ถูกต้อง ลอคิมเห็นไต้ฑีจึงกล่าวว่า เพราะมิใช่เงิน ของด้วเป็นเงินฝ่อื่นทำดกไว จึงได้อ้างไม่ถูกต้อง
เปาเล่งถูได้ฟังถอยคำสำนวนเห็นลัลอคีมไม่ได้เปาเล่งถูจึงอุบายตัดสินให้แบ่งกันคนละครึ่ง เปาเล่งถู จึงตรวจดูเงินนั้นแปดดำโลึงกับมืปลายเบี้ยห้าร้อยแปะ ลอคีมได้!ปสิ่ตำลึงกับสองร้อยห้าสิบแปะ ครั้นเปาเล่งถู ด้ตสินแล้วดังนั้น จึงให้เบ้งกี่คนใช้สะกดดามลอคีมกับม่งปิดไปดูว่า ม่งปิดกับลอคิมทั้งสองคนใครจะว่าขาน
๓**๙
ประการใด เบ้งกี่ก็ตามม่งปิดไปใต้ยินม่งปิดบ่น1ว่า เปาเล่งถูชำระความไม่ถูกต้อง และไม่ยุติธรรม แต่ลอคิม นั้นได้เอาเงินที่ไดไปนั้นแบ่งให้แก่พยานสองคน แต่จะแบ่งกันคนละเทาใดนั้นหาเห็นถน้ดไม่ เบ้งกี่จึงกลับมา แจ้งความแก่เปาเล่งถู ดามที่ดนไต้เห็นและได้ยินมานั้นทุกประการ
ฟาเล่งถูจึงให้หาต้วหยินอุ่น ซึ่งมิใช่คนใช้ของเปาเล่งถูคนหนึ่งมาแล้ว เปาเล่งถูจึงมอบเงินแดง 5 ตำลึงกับเงินปลายเบี้ยสำหรับใช้เดินเที่ยวตลาด แล้วสงว่าท่านกับเบ้งกี่สองคนด้วยกันเอาเงินห้าตำลึงนี้ใส่ กระเป๋า ไปล่อให้ลอคมเห็น ลอติมคงจะคิดต้ดกระเป๋าเอาเงินท่านเป็นแน่ แล้วจงจ้บต้วมาให้เราจงไต้ แล้ว เราจะมิรางวัลแก่ท่านให้สมควร
เบ้งกี่กับหยินอุ่นก็พากันเที่ยวเดนตามตลาด แลเห็นลอค็มกับ:พวกเพื่อน*องคนขนอยู่ที่ร้านผู้มิชื่อ อันขายผลชมพู่ เบ้งกี่กับหยินอุ่นจึงแวะเข้าไปที่ร้านขายผลชมพู่นั้นควักเบี้ยแปะซื้อชมพู่ ควักเงินให้ลอคม เห็นเงินในกระเป๋า แล้วเชิญให้ลอคิมกันผลไม้แล้วพูดชวนว่า เราก็นผลไม้แล้วไปดูงิ้วเล่นที่ศาลเจ้าตังวัก ครั้นกินผลไม้แล้ว หยินอุ่นกับเบ้งกี่ก็ออกเดินเที่ยวไปถึงศาลเจ้าตังวักจึงแวะเข้าไปดูงิ้ว
ฝ่ายลอคิมกับพวกเพื่อนสองคน ก็เดินดามหยินอุ่นกับเบ้งกี่มาดูงิ้วด้วย พวกเพื่อนของลอคิมยีน แอบหยินอุ่นอยู่สองข้าง ลอคิมยีนแอบอยู่หลังหยินอุ่น ครั้นเห็นหยินอุ่นดูงิ้วเพลิน ลอคิมถือแปะทองเหลือง สองอันตัดสายกระเป๋าของหยินอุ่นขาดลง หยินอุ่นครั้นเห็นลอคิมตัดกระเป๋า ดังนั้นก็ร้องขน ขยับตัวจะจ้บ ผู้ตัดกระเป๋า พวกเพื่อนของลอคิมยีนอยู่ข้างละคนก็จ้บมีอหยินอุ่นไว้ข้างละคนทำเป็นถามว่าอะไรกัน ๆ ลอคิมซึ่งเป็นผู้ต้ดกระเป๋าไต้เงินนั้นแล้วออกวิ่งหนีไปไต้ ขณะนั้น เบ้งกี่กับหยินอุ่นจึงร้องประกาศซื้นว่า ตัวเราทั้งสองนี้ถือคำสั่งของท่านเอัขุนอานคอเปาเล่งถู ให้สีบจ้บตัวผู้ร้ายตัดช่องย่องเบาและฉกลักต่าง ๆ บัดนี้ท่านสองคนนี้เป็นพวกของอ้ายผู้ร้ายตัดกระเป๋าแกล้งจ้บมิอข้าพเจ้าไว้ เป็นใจกับอ้ายคนร้าย ให้อ้ายคน ร้ายหนีไปไต้ ข้าพเจ้าจะต้องจับตัวท่านทั้งสองนี้ไปให้นายข้าพเจ้าชำระ ว่าดังนั้นแล้วเบ้งกี่กับหยินอุ่นก็จับ เอาชายทั้งสองคนนั้นมาส่งให้เปาเล่งถู แล้วเล่าความซึ่งอ้ายผู้ร้ายตัดเอากระเป๋าเงินไปนั้นให้เปาเล่งถูฟังทุก ประการ
เปาเล่งถูจึงถามซื่อและแซ่ชายทั้งสองคน ทั้งสองคนบอกว่า แซ่เตยือเสยมคนหนึ่ง แซ่หลีซื่อ เหลียงคนหนึ่ง เปาเล่งถูจึงถามว่าเหตุใดเจ้าทั้งสองคนนี้จึงเป็นใจเข้ากับคนร้าย ปล่อยให้ผู้ร้ายหนีไปไต้ ตัว เจ้าต้องรับโทษแทนอ้ายคนร้าย หลีเหลียงกับเตยเสียมจึงให้การแกตัวว่า ขณะเมื่อผู้ร้ายตัดกระเป๋านั้น ข้าพเจ้ากำลังดูงิ้วอยู่ ข้าพเจ้าหาไต้รูเห็นตัวยไม่ ขอท่านไต้พิจารณาดูเถิด
เปาเล่งถูนั้งตรึกตรองอยู่ครู่หนึ่ง จึงกระซิบสั่งเป็นอุบาย ให้คนใช้ไปบอกแก่ชิวยิกใจผู้รักษาด่านให้ เตรียมเครื่องผูกผู้ร้ายไวให้พร้อม ฑำฑีจะผูกตที่ด่านแล้วจะเนรเทศไปหัวเมืองไกล ให้หลีเหลียงกับเดียเลียม ตกใจกลัว แล้วลองกระฑบลูว่าให้ไปเอาเงินมาคืนให้เลีย ครั้นกระซิบสั่งแล้วเปาเล่งถูจึงว่าโทษเจ้าสองคนนี้ สมรู้เป็นใจแก่ผู้ร้าย ต้องตให้ถึงสาห้สแล้วเนรเทศไปอยู่เมืองไกลจึงจะได้ ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงให้ผู้คุมตุม ตัวไปมอบให้นายด่านส่งไปเป็นทอด ๆ ผู้คุมก็คุมตัวหลีเหลียง เตยเลียมไปถึงด่าน มอบตัวให้ขวยิกใจนาย ด่านแล้วก็กลับมา
ฝ่ายหลีเหลียงกับเตียเลียม แลเป็นเครื่องผูกทำโทษก็ตกใจกลัวจึงพูดว่า ข้าพเจ้าไม่มิโทษสิ่งใตมา รับโทษแทนผู้ร้ายฉะนี้ เป็นที่น่าโทมนัสใจนัก
๓๒๐
ซิวยก,ใจนายตำนใต้ฟังนก,โทษสองคนบ่นดังนั้น จึงพูดว่าเจ้าทั้งสองคนนี้ เราจะลดหย่อนฝอนทุเลา ไห้ไปบาน จงไปหาเงินมาออกแทนให้อ้ายผู้ร้าย แล้วต้วเจ้าก็จะพ้นโทษ เรากำหนดให้สามวน จงไปหาเงิน มาเถิด ว่าดังนั้นแล้วซิวยิกใจก็ถอดเครื่องจำหลีเหลียง เตียเลียมออกแล้ว1ให้กลับไปบาน หลีเหลียงก้นเคย เลียมกลับ,ไปบาน แล้วเอาเงินมาให้แก่ซิวยิกใจ ๕ ตำลึงเศษแล้วก็ลากลับไปบ้าน ซิวยิกใจจึงนำเอาเงินนั้น มาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงให้พาตัวเบ้งกี่มาลู เบ้งกี่จึงพูดว่าเงินรายนี้จะเป็นเงินของหยินอุ่นซึ่งท่านให้ ไปเป็นแน่ เปาเล่งถูจึงหาด้วหยินอุ่นมาลูเงินของกลาง หยินอุ่นก็จำได้ เปาเลิงถูจึงให้นักการไปตามตัว หลีเหลียงกับเตียเสียมมาแล้ว เปาเล่งถูจึงบ้งด้บว่า เงินรายนี้เป็นเงินของหยินอุ่นซึ่งผู้ร้ายสักตัดกระเป๋าไป ถ้าเจ้าไปได้มา เจ้าจะต้องส่งด้วอ้ายผู้ร้ายนั้นมาให้ แล้วด้วเจ้าจึงจะพ้นโทษ
เดียเสียมกับหลีเหลียงจึงพูดว่า คนทั้งบ้านทั้งเมืองข้าพเจ้าไม่แจ้งว่าใครเป็นผู้ร้าย ถ้าเป็นผู้ใหญ่ บ้านหรือกำนันแล้วก็คงจะสิบรูได้ว่าลูกบ้านของผู้นั้น ๆ เป็นผู้ร้าย
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงพูดว่า ด้วเจ้าไม่ได้ล้กด้ดกระเป๋า ผู้อื่นลักต้ดกระเป๋า เหตุใดเงินไปอยู่ที่ ตัวเจ้า ถ้าอำพรางไว้จะทำโทษให้ถึงสาห้ส
เด้ยเสียมกับหลีเหลียงได้ฟังเปาเล่งถูพูดว่า จะทำโทษก็ตกใจกล้วยิ่งนัก จึงให้การซัดไปถึงหลิมไท่ กับลอติมพวกเพื่อนว่า ลอติมนั้นเป็นผู้ด้ดกระเป๋าเป็นตัวต้นเหตุ แล้วส่งให้หลิมไท่ไปแดกมาแบ่งกันกับ ข้าพเจ้า แด่เงินนั้นเป็นเงินแดงใช้ไม่ได้แล้วจึงคืนมาให้แก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงได้นำมาถ่ายโทษข้าพเจ้า
เปาเล่งถูได้ฟังคำให้การซัดทอดถึงลอคิม หลิมไท่ดังนั้น เปาเล่งถูจึงให้นักการไปหาตัวลอคิม หลิมไท่มาแล้ว เปาเล่งถูจึงบ้งตับให้คืนเงินมาให้แก่ม่งปิดซินแสหมอดู แล้วฟาเล่งถูจึงตัดสินว่า เจ้านี้เป็นผู้ ประพฤติการทุจริต เดินซ้อมกันไว้เป็นพยานเท็จฉอโกงเงินของซินแสหมอดู เราก็แต็ม1ใจแล้วทั้งสิ้น ยังไม่ หนำคบติดกันเที่ยวตัดกระเป๋าของเขาอีก บัดนี้เราพิจารณาเห็นเป็นสัตย์ว่าเป็นเจ้าแน่แล้ว ไม่ต้องสงสัย ต่อไป ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งดูให้ตีคนละห้าสิบท็ แล้วให้เนรเทศไปอยู่เมืองไกลกำหนดสองปีจึงให้พ้นโทษ กลับมาอยู่ถิ่นฐานบ้านเติมไต้
ในคดีเรื่องนี้ให้เห็นอ้ธยาคัยของเปาเล่งถูว่าไม่หักเอาโดยความเห็น และไม่เอาแต่ความไว้ใจในคน ใช้ของตนฝายเดียว คือ ในชั้นต้นให้นักการตามไปฟังดูก็ได้ความชัดแล้ว แต่ยังเกรงจะมีผู้คัดค้านว่า ล้าคน ของตัวรับสินบนหรือแกล้งใส่ความเอาเขาจะว่ากระไร จึงได้ออกอบายเอาเงินแดงไปให้อ้ายผู้ร้ายเอาไปไต้ ภายหลังใต้เงินแดงนี้นกลับคืนมา เป็นหลักฐานมนคงแน่นแฟ้นจนไม่มีทางคัดค้านไต้จริงแล้ว จึงได้คัดสินลง โทษผู้ร้าย ควรเป็นแบบของผู้เป็นหัวหน้าหรืออธิบดีว่าอย่าไว้ใจแก่คนใช้นัก ต้องให้มีหลักอย่าให้มีคำ คัดค้านไต้ จึงจะควรชมว่ารอบคอบจริง ๆ
เ.รองท ๙๔
มีความว่า ยังมีชายผู้หนึ่งขื่อดิ้นหย่ง ดั้งบ้านเรือนอยู่แขวงเมืองเสฉวน ยังมีหลวงจีนรูปหนึ่งชื่อ กงเหลง เป็นผู้ชอบพออัธยาศ้ยกันกับดั้นหย่ง เคยไปมาหาสู่ดั้นเหย่งแล้วก็นอนพักอยู่ที่โรงเตี้ยมของดั้นหย่ง เนืองนิจ อยู่มาวันหนึ่งหลวงจีนกังเหลงไปสวดกงเต๊ก ณ เมืองด้งเกีย หลวงจีนกังเหลงเดินทางนั้นจึงแวะ เข้าไปพักอยู่ในโรงเดั้ยมของดั้นหย่ง แล้วถอดเสอแก็ไถ้ออกวางไว้บนเตียงนอน
ดั้นหย่งมีคนใช้อยู่คนหนึ่ง แซ่เตียชื่อบินสำหรับดูและจดบัญชีเงินค่าโรงเตี้ยม วันนั้นดั้นหย่งไปเสพ สุราเมามาจากบ้านญาติพี่น้องจึงเข้าไปในโรงเตี้ยม เห็นหลวงจีนกังเหลงนอนอยู่บนเตียงมีไถึใส่เงินอยู่หลาย สิบตำลึง จึงพูดว่าท่านหลวงจีนผู้นี้มีเงินติดตัวมามากทำไมจึงไม่แบ่งให้เราบ้าง
ขณะนั้นหลวงจีนกังเหลงนอนยังไม่ท้นหล้บ ได้ยินดั้นหย่งพูดดังนั้นจึงลุกขึ้นนั้ง ยังไม่ท้นจะโต้ตอบ ประการใด ดั้นหย่งถือดาบเข้าไปฟันหลวงจีนกังเหลงถึงแก่ความดาย แล้วเก็บเอาเงินในไถ์ไปเสียตัวย แล้ว ก็ปิดประตูนอน ครั้นรุ่งขึ้นดั้นหย่งจึงขดหลุมใต้เตียงที่หลวงจีนนอนนั้น แล้วเอาศพหลวงจีนกังเหลงฝังลง ณ ที่นั้น
ครั้นดั้นหย่งได้เงินของหลวงจีนรายนี้ ไปทำทุนค้าขายก็บริบูรณ์ขึ้น ดั้นหย่งจึงไปแต่งนางกัวสีบุตร ของกัวยี่เศรษฐีซึ่งอยู่ในเมืองเสฉวนมาเป็นภรรยา มีบุตรด้วยกันคนหนึ่งเป็นชาย ดั้นหย่งกับนางกัวสิมีความ ยินดีรักใคร่บุตรนั้นยิ่งนัก จึงให้ชื่อบุตรนั้นว่าดั้นเพ็ก ครั้นเจริญวัยขึ้นมา ดั้นเพ็กมิได้ไปเล่าเรียนหนังสือ มี แต่เที่ยวเตร่หาได้เชื่อถ้อยฟังตำบิดามารดาไม่ ดั้นหย่งเห็นว่ามีบุตรแต่ผู้เดียวโดยความที่รักบุตรมิได้ตีต่าว่า กล่าวประการใด บางทีจะว่ากล่าวบ้างเล็กน้อย ดั้นเพ็กก็พาลโกรธแล้วก็ไปเที่ยวเสีย ครั้นอยู่มาดั้นเพ็กจึงไป จ้างช่างเหล็กตีมีดคู่ให้คู่หนึ่งเป็นอาวุธ ลับให้คมแล้วก็ถือติดตัวไปที่บ้านเงียมเจง ซึ่งเป็นพี่น้&งของดั้นหย่ง ผู้บิดา
เงียมเจงแลเห็นดั้นเพ็กผู้หลานมาก็มีความยินดี จึงให้นางฮ่องสีภรรยาหาสุราและอาหารมาให้ ดั้นเพ็กกิน แล้วถามว่าหลานมาบ้านอาวันนี้ บิดาของหลานจะมีกิจธุระสิ่งใดด้วยหรือ จึงให้หลานมาดามอา หรือว่ามาเที่ยวเล่นเท่านั้นดอก
ดั้นเพ็กได้ฟังเงียมเจงถามดังนั้นจึงตอบว่า ท่านขึ้นชื่อถึงบิดาข้าพเจ้าแล้วข้าพเจ้าไม่อยากที่จะได้ ยินได้ฟังเลย
เงียมเจงได้ฟังดั้นเพ็กพูดแปลกประหลาดดังนั้น จึงถามดั้นเพ็กว่าเป็นเหตุอย่างไรหลานจึงมาพูด เช่นนี้หาควรไม่
ดั้นเพ็กตอบว่า บิดาข้าพเจ้าเป็นโจรเป็นผู้ร้าย เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงไม่อยากจะได้ยินได้ฟังถึงชื่อ ของบิดา มิวันใดก็วันหนึ่งข้าพเจ้าจะฆ่าเสียด้วยอาวุธที่ข้าพเจ้าถือมานี้เป็นแน่
เงียมเจงได้ฟังดังนั้นก็ตกใจแล้วจึงพูดว่า บิดามารดาก็เป็นที่รักของบุตร บุตรก็ย่อมรักใคร่บิดา มารดาเป็นธรรมดา หลานอย่าได้กล่าววาจาดังนี้ด่อไป จะเป็นอกตัญญู ดั้นเพ็กได้ฟังเงียมเจงพูดดังนั้นก็สุก ออกจากบ้านเงียมเจงไปเสีย เงียมเจงจึงปรึกษาแก่นางอ่องสีภรรยาว่าบุตรเช่นนี้แต่ไหนมาก็ยังไม่เคยได้ยิน ได้ฟัง มาบ้านเรากล่าวความอย่างนี้ ถ้าภายหลังเกิดเหตุขึ้นแล้วเราก็จะพลอยได้ความเดือนร้อนด้วย นาง
๓๒๒
ฮ่องสีจงว่าถาดังนั้น เรา!เอง,ไปร้องต่อ*?รกษาเมืองกรมการให้เอาต้ว1ไปชำระ,ให้เฃ็ดหลาบ:จึงจะใต้ นางอ่องสี กับเงยมเจงครั้นปรึกษากันดังนั้นแล้ว จึงทำเรื่องราวไปรึองทุกข์ต่อฟาเล่งถู เปาเล่งถูพิจารณาใคร่ครวญดู แล้วพ!ท่า อันบิดามารดาแล้วไม่ว่าไพร่และผู้ดีย่อมเป็นที่นับถือรักใคร่ด้วยกันทั้งสิ้น เหตุใดจึงเป็นไปดังนี้ ก็เป็นการผิดประหลาดอยู่ จำจะต้องให้หาต้วบิดามารดาของเด็กชายผู้นี้มาถามลูจึงจะได้ใจความ ครั้นดีด เหนดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงให้น้กการไปหาดัวบิดามารดาของดิ้นเพิกมาถามว่า บุตรของเจ้าเป็นคนอกตัญญู จะฆ่าเจ้าจริงดังกล้าวหรือไม่
ดิ้นหย่งจึงให้การว่า จริงสมดังถ้อยคำที่นางฮ่องสีกับเงียมเจงฟ้องนั้นทุกประการ แล้วเปาเล่งถูจึง ถามนางกัวสีผู้มารดาของดิ้นเพิกต่อไปอีกนางกัวสีก็ให้การรับดังคำดิ้นหย่งให้การไว้นั้นทุกประการเปาเล่งถู จึงให้สึบถามชาวบ้านใกล้เรือนเคียง ชาวบ้านใกล้เรือนเคียงก็เบิกความสมดิ้งบิดามารดาของดิ้นเพิกทุกประการ เปาเล่งถูจึงให้น้กการไปหาดัวดิ้นเพิกมาถาม ดิ้นเพิกก็กัมหน้านั่งนิ่งอยู่ไม่ให้การประการใด
ขณะนั้นดิ้นหย่งจึงพูดชื่นแก่เปาเล่งถูว่า บุตรของข้าพเจ้าคนนี้ดีดจะทำว้ายข้าพเจ้ามีอาวุธซ่อนอยู่ ในดัวเน้องน้จ ถ้าไม่เซี๋อขอให้ท่านต้นลูในดัวก็จะได้เห็นความจริง
เปาเล้งถูไต้พิงดังนั้น จึงให้นักการต้นลูในตัวดิ้นเพิกก็ได้อาวุธสมจริงดังคำของดิ้นหย่งกล่าว เปา เล่งถูจึงสั่งให้ขังดิ้นเพิกไว้แล้ว เปาเล่งดูก็กลับมายังบ้าน นั่งตรึกตรองใคร่ครวญไปดูคิดเห็นว่า บิดามารดา ย่อมจะรักบุตรยิ่งกว่าแก้ว เหตุใดบุตรจึงไม่รักบิดามารดากลับคิดจะคอยทำว้ายฉะนี้ เป็นที่สงสัยยิ่งนัก ชะรอยเด็กชายผู้นี้ ชาติปางก่อนคงจะหมายมั่นจองเวรแก่กันไว้เป็นแน่ จึงได้ติดดามมาคอยล้างผลาญกัน ฉะนี้ เปาเล่งถูคิดเห็นฉะนั้นแล้ว พอเวลาดึกสองยามเปาเล่งดูเข้านอนพอม่อยหลับไป เห็นเป็นเทพารักษ์ องค์หนึ่งสวมเสื้อแดงมีอถือแล้ ขี่มังกรดำข้ามแม่น้ำมาหาเปาเล้งถูแล้วบอกว่า ท่านอย่ามีความสงสัยเลย ด้วยชาติปางก่อนย่อมมีเวรต่อกัน ว่าดังนั้นแล้วเทพารักษ์ก็อันตรธานหายไปเปาเล่งถูตกใจตื่นฃี้น ครั้นเข้า เปาเล่งถูออกที่ว่าราชการ จึงให้คุมดัวดิ้นเพิกกับให้หาตัวดิ้นหย่งผู้บิดาดิ้นเพิกมา เปาเล่งถูจึงถามดิ้นหย่งว่า ดัวเจ้านี้ดั้งดัวได้ในทุกว้นนี้ โดยไต้รับทรัพย์มรดกของบิดามารดาหรือ หรือกระทำการโดยสติปัญญาและ กำลังกายของตนเอง
ดิ้นหย่งให้การว่า ข้าพเจ้าดั้งโรงเดิ้ยมค้าขายและรับคนเดินทางอาศัยนอน ไต้ผลประโยชน์จึงได้ดั้ง ดีๆมาจนทุก,รันนี้
เปาเล่งถูจึงถามต่อไปว่า เจ้าค้าขายดั้งโรงเตี้ยมอยู่นั้นมีเสมียนชินเด็งใช่หรือไม่ ดิ้นหย่งตอบว่า ข้าพเจ้ามีเสมียนคนใช้อยู่คนหนึ่ง ชื่อเดียนั้น
เปาเล่งถูได้พิงดังนั้น จึงให้นักการไปดามตัวเดียนั้นกับให้เอาบัญชีรายวันและงบเดือนปีมาด้วย นักการไปเอาดัวเดียนั้นและบ้ญชิมาตามคำเปาเล้งถูสั่งทุกประการ เปาเล้งถูจึงให้เอาบัญชีสำหรับจดชื่อคน เดินทางให้คำจ้างโรงเตี้ยมมาให้เปาเล้งถูตรวจดู เปาเล้งถูเห็นมีชื่อหลวงจีนกังเหลงมาพักนอนอาศัย วันนั้น เวลานั้นเดือนนั้น แล้วเปาเล้งถูจึงนับลูตั้งแต่ปีเดือนนั้นล่วงมาไต้ ๒๐ ปี แล้วเปาเล้งถูใคร่ครวญดูความที่ฝัน เห็นมีงกรข้ามแม่นา ออกความเป็นดัวอักษรตัว (กัง) กับชื่อหลวงจีนกังเหลง แปลว่ามังกรตรงกันกับชื่อ หลวงจึนกังเหลง เปาเล้งถูเห็นความว่าดิ้นหย่งฆ่าหลวงจีนกังเหลงชื่อจึงมีในบ้ญชิเช่นนี้ ครั้นคิดเห็นดังนั้น แล้วเปาเล้งถูจึงว่าแก่ดิ้นหย่งว่า บุตรของเจ้าเป็นคนอกตัญญูจะฆ่าเจ้านั้นโทษควรอยู่แล้ว เจ้าจงแอบพิง เรา จะถามบุตรของเจ้า ว่าดังนั้นแล้ว ดิ้นหย่งก็คอยแอบพิงตามคำเปาเล้งถูทุกประการ เปาเล้งถูจึงให้คุมตัว
๓๒๓
ตนเพ็กมาแล้วจึงถามดิ้นเพ็กว่า ข้อซึ่งเจ้าจะฆ่าบิตาของเจ้านั้น ความจริงใจของเจ้าด้วยเหตุการณ์อ้นใด จงให้การไปตามจริง เพื่อเรารู้แล้;วจะใต้ตัดสิน1ให้แก่เจ้า
ดิ้นเพ็กได้ฟังฟาเล่งถูถาม จึงให้การว่าเติมข้าพเจ้าชื่อยังเหลงบวชเป็นหลวงจีน ไปเมืองด้งเกีย ขากลับมาแวะเข้าไปนอนอยู่ในโรงเดิ้ยมของดิ้นหย่ง ดิ้นหย่งเห็นข้าพเจ้ามีเงินคิดด้วมา ดิ้นหย่งจึงฆ่าข้าพเจ้า เสีย แล้วเอาศพของข้าพเจ้าฝังไว้ที่ใต้เตียงนอน ศพข้าพเจ้ายังอยู่จนทุกว้แนี้ ดิ้นหย่งไต้เงินของข้าพเจ้าไป เป็นทุนรอนต้าขายมาไต้ประมาณสองสามปี ก็มั่งมีบริบูรณ์ชื่นจึงได้ไปแต่งภรรยา ข้าพเจ้ามีความผูกใจแคน จึงมาเกิดในท้องภรรยาของดิ้นหย่ง ขอจองเวรฆ่าดิ้นหย่งให้จงไต้ข้อที่ข้าพเจ้าเป็นคนอกต้ญญูคิดฆ่าบิดานั้น โทษของข้าพเจ้าควรประหารชีวิต ข้าพเจ้าไม่มีความโทมน้สห้อยใจเลย ขอท่านไต้ตัดสินให้แก่ข้าพเจ้าโดย ทางยุติธรรมดามกฎหมายบ้านเมืองเถิด
ฝ่ายดิ้นหย่งแอบฟังดิ้นเพ็กผู้บุตรของตนให้การถูกต้องดังแต่หลังมาดังนั้น ก็โกรธแค้นยิ่งน้กจึง กลับไปยังโรงเตี้ยม
เปาเล่งถูได้ฟังดิ้นเพ็กให้การเป็นความระลึกชาติไต้ดังนั้น จึงให้นักการไปขุดดูที่ดรงเตียงนอนใน โรงเตี้ยมของดิ้นหย่ง จะมีศพหลวงจีนฝังอยู่จริงดุจคาดิ้นเพ็กให้การหรือไม่
ครั้นนักการไปค้นขุดที่ตรงเตียงนอนในโรงเตี้ยมของดิ้นหย่ง ก็ได้พบศพเหลือแต่ร่างกระดูกมีรอย อาวุธดัดขาดเป็นชิ้น สมจริงดังคำดิ้นเพ็กให้การแล้ว จึงกลับมาแจ้งความแก่เปาเล่งถูทุกประการ เปาเล่งถู จึงให้นักการไปจับตัวดิ้นหย่งมา แล้วจึงช้กถามดิ้นหย่ง ก็ให้การรับเป็นสัตย์ เปาเล่งถูจึงถามดิ้นเพ็กว่า โทษ ของเจ้านั้นเราจะยกให้ แต่ตัวเจ้าเราจะมิให้พบแก่บิดาของเจ้าต่อไป เจ้าจะว่าประการใด ดิ้นเพ็กว่าแม้บิดาข้าพเจ้ายังมีชีวิตอยู่ตราบใดแล้ว ข้าพเจ้าคงจะฆ่าเสียให้ใต้ เปาเล่งถูจึงว่า เจ้าอย่าคิดอาฆาตต่อไปเลย เราจะให้เงินร้อยตำลึงแก่เจ้า ดิ้นเพ็กได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น จึงตอบว่าแม้ท่านให้เงินแก่ข้าพเจ้าร้อยตำลึงแล้ว ข้าพเจ้าจะจัดชิ้อ สิ่งของเครื่องบริขาร จะขอกลับไปบวชเรียนอยู่ดามเพศแห่งสมณะตามเติม ซึ่งไตเคยบวชมาแล้วแต่ชาติ ปางก่อน ข้าพเจ้าจึงจะสิ้นเวรต่อยัน
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงพูดแก่ดิ้นเพ็กว่า เจ้าจงกลับไปเสียก่อนแล้วเราจะให้ ดิ้นเพ็กได้ฟังฟาเล่ง ถูบอกดังนั้น ก็คำนับลาเปาเล่งถูกลับไปบ้าน
เปาเล่งถูจึงตัดสินให้ริบเงินทองทรัพย์สมบัติของดิ้นหย่งให้แก่ดิ้นเพ็กร้อยตำลึง เงินยังเหลือนอก นั้นเป็นของหลวง ตัวดิ้นหย่งให้จำคุกไว้ตลอดชีวิตไม่มีเวลาพนโทษ
ฝ่ายดิ้นเพ็กครั้นไต้เงินร้อยตำลึงแล้ว ก็กลับไปยังสีานักเติมบวชเป็นหลวงจีนรักษาศีลเจริญกรรม ฐานภาวนาไปตามเพศของสมณะ
ในคดีเรื่องนี้ ปีหลักฐานอ้นสำคัญที่ขุดไอ้ศพใต้เตียงนอนในโรงเตยมของดิ้นหย่ง และปีสำคัญควร เชื่อไอ้ที่รอยกระดูกถูกคมอาวุธขาดยังปรากฏอยู่ ประกอบเข้าคับบ้ญขีรายงานของดิ้นหย่งที่ใคัเสมียนเขียน ไว ปีปรากฏอย่ว่าในวันนี้นปีหลวงจีนกังเหลงมาอาศัยนอนจริง ประกอบคับอาการกริยาอ้ธยาคัยของดิ้นเพก
21\V”โ111.711,21112222117ไโ”
ทผูกพันพยาบาทตนหย่งอยู่ จงควรเชอและควรชมท่านผูเฒ่าเปาเล่งถู เป็นผูม็สติปัญญาพิจารณาสอดส่อง โดยวิจารณญาณจริง
๐)๒๙
แต่บุคคลที่เป็นอุจเฉททํงิ ไม่เขึ๋ฝ็ในทางกรรมทางผลว่าสัตนิวยนว่ายตายเกิตในส่งสาวว/) ส่วยผ ของกรรมกิเลสวซาก บุคคลจำพวกนั้นนอกจากพุทธบรํษัทกิมใส่เขึ๋อถอว่า ชาติก่อนมและจะมขๆติทนิๆต่อไป ส่วย กิย่อมจะพุตส่ตส่านนิทานเรื่องนี้ว่าเป็นความไม่จใง
แต่จำพเจำผ้เรียบเรยงรอยตรองความเรื่องนี้ว่า เป้นไส่ส่งนิทานเรื่องนี้ใตยเทตุนลาย*ถาน () เรื่อต่อคำสอนของพระคา*ตาสัมมาสัมพุทธเจำ (๒) ตามเทตุผลบุญซาปใส่ผลที่จำพเจำป็พยานแส่ว (*) ตามความเป็นจรงที่เนินเฉพาะหนา ๗นขวตมจน (๔) เนินตามส่วบุคคลที่ทำนิใส่ขว ทำขวใส่นิ ทำไม่นิไม่รื่ว่ ใส่นิใส่ขาเป็นส่น และเรื่อพุทธภาษ์ตตามบุพเพนิวาสานสติญาณส่วย แต่จะรื่แจงในความขอ นี้กิจะยตขาวไป จะไม่เป็นที่พอใจของท่าน ซางคนที่อชากจะส่งนิทาน และเรื่องคติพิจารณาส่คส์นความ เพราะฉะนั้นจะใส่กล่าวคำเนินนิทานส่อไป
ฒ 1 ฒ
เรื่องที่ ๔๙
มีความว่า ฑึ่ตำบ๏๐องเกโเอนแขวงเมือง?ในจึว ตำบลนั้นระยะทางมาเมืองดิ้นจึวห่างก้นสิบห้าลี้ มี ชายสองคนพี่น้องแซ่อ*ยงเป็นพ่อคาเดินทางห้าขาย คราวหนึ่งสองคนพี่น้องนั้น เดนทางไปไห้ ๕ ลี้ กงตำบล หนึ่งขึ๋อตำบลเสยเตยถอน ทตำบลนั้นเป็นที่เปลี้ยวมีเสาคลาจารกอกษรว์าระยะทาง ๕ ลี้ ชายแซ่อ*องสองคน พี่น้องพบชายพ่อห้าแซ่ลี้นข์๐ฉายมาจากเมืองเ)๐หนำ ชายแซ่อองสองคนพี่น้องเฟ้นดิ้นฉายเดินทางมา สะพายไถใส่เงินประมาณดักสิบลี้ม ชายแซ่อองทั้งสองคนพี่น้องจึงฆ่าชายแซ่ดิ้นชึ๋อฉายนั้นตายแห้วจึงหาม เอาศพนั้นไปฝังไวยังโคนตนไม้ใหญ่ แห้วไห้เงินอยู่ในไถ้นั้นสิบลี้ม ครั้นจะแบ่งก้นเล่าก็เป็นที่ลาบากแก่การ เดินทาง จงปรึกษาก้นว่าเราเอาเง์นสิบลี้มนี้ฝังไว้ก่อน ต่อเมือขากห้บจงค่อยขดเอาไปแบ่งปันก้น ครั้น ปรึกษาก้นตกลงดังนั้นแห้วกเอาเงนสิบลี้มนั้นฝังไว้ แห้วออกจากตำบลนั้นไปห้าขายยังเมืองไกลประมาณมา ไห้สักหกปี ชายสองคนพี่น้องนั้นก๊กดับมาบ้าน ครั้นถึงตำบลนั้นชายสองคนพี่น้องก๊เข้าไปอาศัยโรงเตี้ยมของ พวกแซ่หล หยุดพักซออาหารกนแห้ว ทั้งสองคนพี่น้องก๊ไปชุดจะเอาเงินที่ฝังไว้แต่คราวนั้น แต่หาไห้เฟ้นเงิน ไม่ ทั้งสองคนพี่น้องมีความเสียใจแห้วบ่นพูดว่า เงินเราฝ็งไว้รมเสา?เลาเป็นที่หมาย เมือเวลาเราฝังนั้นเล่า ก็ไม่มีผู้ใดไปมาล่วงรู้เฟ้น เหตุใดหนอเงินจึงหายไปไห้ห้งนี้ เป็นที่ผดประหลาดใจนัก เราเห็นว่าเปาเล่งถูเป็น ผู้สอดส่อง ถ้าเราไปฟ้องคงจะชำระให้แก่เราไห้ ครั้นคดเฟ้นดังนั้นแห้ว พี่น้องทั้งสองคนนั้น จงทำเรื่องราว รองทุกข์ว่า ห้วยฝังเงินไว้เงินหายไป ไปมืนต่อเปาเล่งถู ณ เมืองดังเกย
ขณะนั้นเปาเล่งถูกำห้งตรดรอง ห้วยก๊ตดิดัพฑเล่าลอก้นมาชานานว่าที่ตำบลเส่ยเตยถอน มืผู้ว้าย ปล้นสะดมคนเดินทางเน้อง ๆ ในที่ตำบลนั้น เปาเล่งดูตร์ตรองคิดหาอบายจะพจารณาเอาดัวผู้ว้ายให้จงไห้ พอชายแซ่อองสองคนพี่น้องเขามายึ๋นเรื่องราวรองทุกข์ว่าฝังเงินไว้ที่ตำบลเส่ยเดืขถอน มีผู้ว้ายมาชุดเอาไป ขอให้ชำระ เปาเล่งถูตรวจดูเรื่องราวแห้วก็หัวเราะ แห้วคนเรื่องราวมาให้ชายสองคนพี่น้องนั้น
ฝ่ายพี่น้องสองคนเห็นว่า เปาเล่งถูไม่เป็นธุระชำระให้ก็รองไห้ เปาเล่งถูเฟ้นดังนั้นจงพูดว่า เราขอ ผล้ดห้กเดือนหนั้งจึงค่อยมา เราจะชำระให้ ชายสองคนพี่น้องก็คาน้บลากห้บไปบ้าน ครั้นอยู่มาไห้เดือนเศษ ชายสองคนพี่น้องก๊กดับมาหาเปาเล่งถูอกเปาเล่งถูเรียกดันเชงน้กการมาสิ้งว่าท่านจงไปที่ตำบลเส์ขเตยถอน จับดัวอายผู้ว้ายที่หลักคลา ๕ ลี้ ดักชุดเงินของชายสองคนนี้มาให้เราจงไห้ เราจะให้สุราทำนก็นไหหนึ่งก้บ เบี้ยแปะ ๖๐ เบี้ยเป็นเสปียงเดินทาง ว่าดังนั้นแห้ว เปาเล่งถูจึงส่งหมายก้บเบี้ยแปะให้ดันเชง ดันเชงก็ไปยัง ตำบลหดักศิลา ๕ ลี้ ก็มืไห้รู้ว่าจะไปจับดัวผู้ใดไห้ แต่หมายของเปาเล่งถูว่า ถ้าไม่พบผู้ว้ายให้จับเอาหดัก?เลา ๕ ลี้ ดังนั้นก็เป็นที่จนใจสิ้นปัญญาของน้กการ จึงกดับมาแจ้งความแก่เปาเล่งถูว่า ท่านให้ข์าพเจ้าไปจับดัว ผู้ว้าย ถ้าไม่ให้ให้จับเอาเสา?)ลามา เสาศิลามืใช่ว่าเป็นมนุษยัพูดจาไห้หรื่อ จะไห้จับมาให้แก่ท่าน เป็นที่จน ปัญญาแห่งข์าพเจ้าที่จะทำไปตามทำนสิ้งไห้
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็กระทำเป็นโกรธแห้วพูดว่า เราสงการเหตุใดไม่ทำตามการตามตำเราสง กดับมาพูดบดพดิ้ว ถ้าไม่ให้ดัวผู้ว้ายๆ!งดักชุดเงินของชายสองคนนี้ที่หดักคลามาให้เราแห้ว เราจะทำโทษ ท่านให้กงสาห้ส
๐)๒๖
ต้นIชง1ใต้ฟังเปาเล่งถูสงด้งนแ โดยขัดอาญาไม่ได้ กจา1ใจไปยังดำบลเส่ยเดยนถลนแทแลา ๕ ลี๋นั้น ตันเขงก่ไปนงอยู่ที่โคนเสาคลา ๕ สันน เอามิอรัดเช่านั้งเป็นฑกข้อยู่ไนใจ แล้วต้นเชงเดสันมาไต้ จงเต้าโป ยังดำบ*ป้านฟยเดยถอน ซี้ยธูปเทขนมๆ เวลากลางคน ต้นเขงจงจดธูปเทขนชูขาเพพายักษ แล้วบนบาน]า พระภูมิเจาที่เทพไร้กษ์ อ้นรักษาดำบลนั้ฑุกหปอมหอุ)าต้ดดาวล!}ขอจงไต้ทราบด้วย ขายมที่แสองคนมาร้อง ด่อนาขขาพเต้าว่า ได้มิงเง์นไว้ในที่นั้สบลิ่ม มิอายผู้ร้ายลกาเดเอา1ไป เปาเล่งถูนายข้าพเต้าปังต้บต้าพเจ้าใต้ มาต้บตัวผู้ร้าย ถาไม่ได้ตัวผู้ร้าข1ใต้จับเอาหลกศลาคามดำลงดังนี้ เป็นการจนใจจรัง ๆ ไม่รัที่จะทำประการได ไต้ ขอท่านเทพารักษ์ผู้ศักดิ์สฑธไต้อนุเคราะห์แก่ขาพเจา ขอเทวานุภาพที่มิหูฑพยัด,ไท์พยขงรัแจงแท่ง เหดการณ์ จงช่วยปันดาลอุป้ดเหตุลางนํมิดแนะนำใต้แก่ขาพเจาด้วย ต้าเทพเต้าไม่ช่วยอนุเคราะห์อนุกล แล้ว เปาเล่งถูก่จะลงโทษแก่1ขาพเต้า ดามที่ท่านไต้พฆาดไว
ดรนบนต้งนั้นแล้ว ตันเชงก่นอนหลับอยู่ที่โคนเสาศลานั้นมินเหนว่า ท่านผู้เฟาคนหนั้งมิอก่อไมเต้า เดนงกงนมาขนอยู่ดรงหนำต้นเชงแล้วบอกต้นเขงว่า ชายสองคนนั้นหามิเงนสบลิ่มไม่ เง๊นสิบลิ่มนั้นเป็นเรัน ของสันฉาย อ้นเป็นคนชาวเมืองอ่อหนำเดนทางมา ชายแช่อองสองคนนั้นฆ่าเสีย แล้วเอาศพไปมิงไว้ไต้ ต้นไม่ใหญ่ ท่างกนแค่เสาศลานั้ประมาณ ๒๐ วา ท่านจงไปชุดตูเถด อ้นเรันสังมิงนั้นเราอ้ายมาไร้กบศพ ผู้ดายด้วยต้น เพราะฉะนั้นชายสองคนพี่น์องจงชุดหามิใต้เต้นดามที่ดนมิงไร้ เมื่อพระภูมิเต้าที่ปันดาลนํมิด เป็นเทพต้งหรณ์ต้งนั้นแล้ว ก่อนดรธานสญหายไป ต้นเขงก่ดก,ใจดื่น ครั้นาเงสันเวลาเซา ต้นเ1ชง:จงไปเต้นดูที่ ไต้ต้นไม่ใหญ่ ท่างจากเสาศลา ๕ สั ประมาณต้ก ๒๐ วา เท่นรอยดนนูนเป็นที่มิงศพมิอยู่ ต้นเขงมีความ มินท่รังเต้าไปไนป้านดาบลนั้น ขอยมจอบเลยมแก่ผู้เต้าของโรงเสียมมาชุดสัน เท่นศพมิดายหลาขป็มิแล่ กระตุกกบไต้เงนสิบลิ่มอยู่ด้วยกน ต้นเซงรังเก่บเอาเรันสิบลิ่มกับกระตุกมินั้นมาไห์เปาเล่งถูดู แล้วก่เต้าความ มินที่เทพารักษ์มาเข้านํมิตุโห์เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเต้งถูจงให้น์กการไปดามต้วชาย*องคนพี่น์องชงเป็นผู้ร้องให้เปาเล่งถูชำระนั้นมาแล้ว เปาเต้งถู รังแฝเรันเบลิ่มกบท่อกระตุกสันฉายนั้นไต้ชายสองดนตุ แล้วเปาเล่งถูรังถามชายสองคนที่น์องนั้นว่า เต้าฆ่า ดนเต้นทางมารังไต้เรันรายนั้โรัจรังหรือไม่ จงรับเต้ขโดยต้เราร้อยู่สันแล้ว
ชายสองคนพี่น์องเมอใต้ฟังเปาเต้งถูถาม และแลเท่นเรันสบลิ่มกบกระตุกสันฉายเป็นความจรังใจ แต้ไม่รับเพราะยงเต้าใจอยู่ว่า เที่อเวลาฆ่าสันฉายมิได้มิผู้ไดแท่นเป็นพยาน
ไนชผะนั้น กระตุกสันฉายร้องเสยงปรากฏ1สันว่า ชายแช่อ,องลองคนที่น์องนั้ ฆ่าเราให้ก่งแก่ความ ดาย เอาเรันของเราไป ปัดนั้จงก่นเรันก้บต้รัดของเรามาไต้เราเก่ด
ชายสองดนที่น์องไต้ใในเต้ยงกระตุกตุเดไต้และสันรนไต้ ก่ตกใจรับเป็นตัดอ้ เปาเล่งถูรังตัดต้นไต้ เอาต้วชายฑงสองดนที่น์องไปฆ่าแย แล้วไต้น์กการเอากระตุกผู้1ดายไม่มิญาต้ที่จะตดดามมาว่ากล่าวนั้น ไป มิงใรั ณ ที่อ้นดวรแล้ว เรันเบลิ่มนั้นเปาเล่งถูไต้ล่งเต้าไนต้องพระคต้งหลวง
ในคต้เรั้องนั้ แม่มาดรว่าเป็นผเขาปัน/ใจรง แต่ตยงขมว่าท่านน ในดตทไม่ปีหลกฐาน}ๆานเฅ11แต่ หนึ่งอน#ายอุเทย จนม่ทางพจวรถเา เราหรอคนแต่ก่อนที่จดหมายไว้ในนทานเรึ๋\องนั้ ไม่สามารถจะใ#ว่า ที่ออกกฎทมายใ#น1กการ,,ไป#;บ#วผู้1รัวม #าไม่ใ###ามใ#จมเสา9เสา ๙ ที่มน
ความต้อนี่เป็นปัญทา๐ป แต่เราตนมานเ#นว่า เปาเต่ง{เทมายการไ#แ#าในใจม่าน #ายธรรมสา เสาศเฑเป็นของไม่อ้รัด!จที่*ะ#เต้นศเอจะจมๆมเยามา#จารถเาใ# อ้นคนใ#ของม่าน?ไม่ยมจ:ปีปัญญาแสะ
๐1๒๗
อวามคด จงเจาะจงใล่ดนเขงเป็นใ7ญทา๐ปางนั้น ฝาม#นเชง/1!!เงแล่จะทำการใ#ใ#การไปอปางเ#มว๐ไ##ท ถอมก#บว่าจะไม่กระทำการ จงไ#ทะทททอศ!ไป๐อกความคคบางสรางเทพมทา ขอ{1๐ททาง/1เทม#งความ ปรารถนา ข้าทเจาเต้า!*ว่าจะ๐ใช่การเทาของเปาเล่งถู แล่##เ!มงจททมามในชนแรกทากจะ!ไม่ท์งในความ คดเปาเท่ง{เจรง ท่านทงททามเราจะ#างพมานในความล่อนั้ ทำคนจททมามเทๆในค#เ!องนั้!ความในใจเปา เท่ง{เแ#ว!เอชามทองคนนั้น/{คงปรากฏ เทๆใทจะ#างอ(เแล่ว่าแล่#องเท่านั้นเท่า เพรา:!เอชามทองคนซึ่ง เป็น#!ามไม่ปรากฏนั้นแทะ!งเป็นพมานใ#!ใ#ว่า คนจฅทมามเทงแ!องนั้ไม่เล่าใจในบามของเปาเท่งถ เป็น แด่!ว่าท่านทำบาม#งนั้น 1งใ#ความทามเทพ#งทรถ!บอกใ##นเชงเท่านั้น!งไม่ปรากฏ4อ#!าม ๒ คน
181
เรื่องที่ ๕๐
มีความว่า อยู่มาวัน,หนึ่งเปาฟงถูทูลเทพระเจ้า,ซ้องยินจงฟองเด้ ไปตรวจเมืองฮ่อหนำ ฟาเล่งคู ออกจากเมืองตังเกย เดินทางรอนแรมไปดามระยะทางได้สามพ้นลี้ ถึงปาลฮ่องทัน ตำบลนั้นเป็นทางน้อย เดินทางชอกเขา ในชอกนั้นร่มจนมืดไปด้วยเงาไม คล้ายดงลี้โต์ในแขวงเมือง ถึงกลางย่านนั้นพอเป็นเวลา เที่ยง มีแมลงวันฝูงหนึ่งปีนมาร่อนอยู่ตรงหน้ามาเปาเล่งถู เปาเล่งถูเห็นเป็นที่อัศจรรย์ดังนั้นจึงสั่งให้น้กการ คอยตามดูแมลงวันฝูงนั้นว่า จะปีนร่อนไปถึงไหน เพราะเหตุว่า เปาเล่งถูได้เคยสังเกตเหตุการณ์และลาง นิมีตได้ความมามากแล้ว ม้กจะบอกเหตุและข่าวที่ไม่มืฝูใดจะรู้เห็น เปาเล่งถูจึงสั่งน้กการว่า ล้าเห็นแปลก ประหลาดประการใด จงรีบกลับมาบอกเราให้รู้โดยเร็ว
ฝ่ายหลีโป้น้กการก็ตามแมลงวันไปสองลี้เศษ ถึงละเมาะเขาน้อยแห่งหนึ่ง ฝูงแมลงวันก็ป็นเข้าไป อังด้นไม่ใหญ่ หลีโป้จึงตามเข้าไปลู เห็นมีรอยดินกลบฝังมูลอยู่ หลีโป้ก็กลับมาบอกความแก่เปาเล่งถูตามที่ ไล้ไปเห็นทุกประการ
เปาเล่งถูก็หยุดพักอยู่กลางย่านระยะนั้น เปาเล่งถูกบน้กการหลายคนด้วยทันก็ไปอังสถานตันไม่ ใหญ่นั้น จึงให้เอาจอบขดลงไปลีกประมาณสามศอก เห็นมีศพคนดายไม่สู้นานนัก เปาเล่งถูพิจารณาลูจนทั่ว ไม่เห็นมีรอยบาดแผลชอกข้ำอันใดเลย จึงคิดเห็นว่าคงจะฆ่าด้วยอย่างไม่ใช้คมอาวุธ- เปาเล่งถูจึงคลำลูที่เสื้อ ผู้ตายนั้น พบดวงตราแกะด้วยไม่ดวงหนึ่ง จึงเอามาล้างน้ำแล้วพิจารณาดู เป็นตรายี่ห้อขายผ้า ครั้นได้ตรา ดวงนั้นแล้ว เปาเล่งถูก็ให้นักการกลบฝังศพเลียตามเดิม แล้วขึ้นม่ากลับออกจากตำบลทางน้อยนั้นถึงศาลา อาศัยแห่งหนึ่ง เปาเล่งถูเห็นผู้เฒ่าผู้หนึ่งคอยร่บเปาเล่งถูอยู่ ณ ศาลานั้น เปาเล่งถูจึงถามผู้เฒ่านั้นว่า ท่าน ผู้เฒ่านี้มาจากตำบลใด ชายผู้เฒ่านั้นจึงบอกว่า ตันเล้าอำเภอกรมการตำบลทัยจำย แข้งความว่าท่านจะมา เมืองฮ่อหนำ จึงใชให้ข้าพเจ้ามาคอยวับท่าน
เปาเล่งถูได้พิงดังนั้นจึงสั่งผู้เฒ่านั้นว่า เวลานี้จวนจะคาอยู่แล้วเราจะพักอยู่ที่ศาลเข้านี้ก่อน พรุ่งนี้ เราจึงจะเข้าไปในเมืองฮ่อหนำ ผู้เฒ่าก็คำนับลาเปาเล่งถูไปแข้งความแก่ตันเล้าทุกประการ
ครั้นรุ่งขึ้นเปาเล่งถูก็เข้าไปอังตำบลทัยจายแขวงเมืองฮ่อหนำ อำเภอกรมการวับเปาเล่งถูเข้าไปพัก อังก่งทัวน เปาเล่งถูพักอยู่ตำบลนั้นคินหนึ่ง ปรารภใคร่ครวญถึงดวงตราที่ได้มาจากศพซึ่งฝังไว้กลางป่านั้น เป็นตรายี่ห้อขายผ้า ผู้ร่ายซึ่งฆ่าผู้นั้นตาย เห็นจะอยู่ไนเขตแขวงเมืองฮ่อหนำนี้เป็นแน่ ธรรมดาโจรผู้รายเมื่อ ไล้สงของอันเป็นสนคา คงจะนำออกเที่ยวเร่ขายมืในเมืองก็นอกเมือง จำจะต้องคิดเอาตัวผู้รายนี้ไห้จงได้ ครั้นตรีตรองเห็นความดามคาดคะเนดังนั้นแล้ว รุ่งขึ้นเปาปเล่งถูจึงสั่งเสมียนและกรมการว่า วันนี้มีราชการ ให้ผู้วักษาเมืองและกรมการจงมาโห้พร้อมทันที่ในเมือง เปาเล่งถูสั่งดังนั้นแล้วก็เข้าไปพักอยู่ในก่งก๊วน ครั้น เข้าเมืองกรมการมาพร้อมทันแล้ว ฟาเล่งถูจึงสั่งกรมการและนายแขวงนายอำเภอกำนันผู้ใหญ่บานว่า เราจะ ต้องการซอผ้าเป็นอันมาก ตามบรรดาพ่อค้าผ้าซึ่งมือยู่มากน้อยเท่าใด จงป่าวร้องเอาผ้ามาให้เราเลือกดู
ขณะนั้นนายแขวงอำเภอกำนันผู้ใหญ่บ้าน จึงนำบรรดาพ่อค้านำผ้ามาให้เปาเล่งถูดู ขณะนั้นมี พ่อค้าผู้หนึ่งชื่อเตยปี เป็นพ่อค้าใหญ่มืผ้าเป็นอันมาก เปาเล่งถูจึงถามว่า ท่านเป็นพ่อค้าใหญ่วับผ้าพ่อค้า ทั่งหลายมาขายส่งให้ท่านนั้น ท่านจดจำยี่ห้อไว้บ้างหรือไม่
๓๒๙
เดียปีแจ้งความว่า บรรดาพ่อค้าเอาผ้ามาขายส่งให้แก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าได้จตยี่ห้อไร้ทุกพ่อค้า เปา เต่งถูจึงตรวจดูผ้าทุกพับมียี่ห้อด่างค้น พบผ้าพบหนึ่งมตรายี่ห้อเทยบดูตวงตราฉกค้องค้บยี่ห้อที่เปาเส่งถูได้ มาจากตพนั้น เปาเล่งถูจึงถามว่า ผ้าชนิดนี้ ยี่ห้ออย่างนี้ มีพับเดียวเท่านี้หรือ เราอยากได้เพียงสักสิบพับ ของท่านมีอก:หรอไม่
เตยปีแจ้งความว่าผ้าขนัตนี้ ข้าพเจ้าร้บไวน้อยมีไม่ถึงสบพับ หลีสำได้นำมาจากตำบลไทค้งค้ยมา ขายแต่ยังไม่หมด ค้าท่านจะค้องการเพียงสิบพับยี่สิบพับ ข้าพเจ้าจะตามค้วหลีสำให้เอาผ้ามาขายให้แก่ท่าน
เปาเล่งถูได้ฟังค้งนี้นกกระทำเป็น!เนต แจ้วจึงพูดว่าท่านจงไปตามหลีสำเจ้าของผ้ามาเถึต เตยปี จึงไปตามหลีสำนำผ้ามาขายให้เปาเล่งถูยี่สบพับ
เปาเล่งถูพีจารณาดูตรายี่ห้อ แบบเดียวค้นกบตราที่ได้มาจากศพผู้ตายอยู่กลางฟ้ามีได้ผ์ตเพี้ยนค้น จ้กสงหนึ่ง เปาเล่งถูจึงถามหลีสำว่า ท่านเป็นพ่อค้าผ้ามาตวยค้นสักกี่คน
หลีสำบอกว่ามาค้บข้าพเจ้าสามคนพักอยู่โรงเตี๊ยม เปาเล่งดูจึงให้น้กการไปตามตัวมาทั้งสามคน แจ้วเปาเล่งถูจึงสั่งให้จำข้งหลีสำกบพวกสามคนไว แจ้วเปาเล่งถูก็พูดว่า เจ้าทั้ง ๔ คนนี้เป็นโจรเที่ยวปจ้น สะดมพ่อค้าเดินทาง ตัวเจ้าหาใช่พ่อคาโตยชอบธรรมไม่ เจ้าเห็นพ่อค้าเดินทางมาที่เขาช่องแคบ เจ้าจึงฆ่า เขาเสยเอาศพไปฝังไว้ใต้ค้นไม่ใหญ่ แจ้วเอาผ้าของผู้ดายนั้นมาเที่ยวเร่ขายโนเมืองนี้จํริงห้รีอไม่ รับเสียโดยดี อย่าให้ค้องผูกถึปีเฆี่ยนตเสย
หลีสำให้การปฏิเสธว่า ข้าพเจ้าเป็นพ่อค้ามีได้ฆ่าผูใต ท่านมากล่าวว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ร้ายนั้น ผูใตมา เป็นโจทก์ฟ้องหาว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ร่าย มีหลักฐานสงสำคัญอันใดบาง
เปาเล่งถูได้ฟังคาโต้ตอบของหลีสำ เป็นข้อสำนวนดังนั้นก็โกรธ จึงหยบตวงตรามาประทับเพียบแก่ ดวงตรายี่ห้อซึ่งประทับอยู่ที่พับผ้า เป็นยี่ห้ออันเดียวค้นมีได้ผดเพี้ยน แจ้วเปาเล่งถูจึงว่าตัวเราเป็นโจทก์เอง ว่าแจ้วก็ให้ผู้คุมผูกพวกผู้ร้ายทั้ง ๔ คนเข้าดีคนละ ๕๐ ท ก็ร่บเป็นสัตย์ว่าได้ฆ่าเจ้าทรัพย์ตายเก็บเอาผ้ามา ขาย-จริง เปาเล่งถูจึงตัดสินให้เอาตัวหลีสำไปฆ่าเสีย พวกหลีสำอีกสามคนนั้นให้เนรเทศไปอยู่เมืองไกลไม่มี กำหนดกลับ
ในคดีเรื่องนี้ก็ลี้ลับไม่ปีเค้าเงื่อน หากเปาเล่งถูเป็นผู้เอาใจใส่ในนิมิตและเหลลางจริง ๆ จึงได้ใช้ให้ นักการดามไปดูแมลงวัน และได้พบศพคนตาย และตรวจได้ดวงตราซึ่งเป็นหลักแก่ทางของความพิจารณา ภายหลังจึงประกอบอุบายว่าจะซื้อผ้า จึงได้ปีผู้น้าผ้ามาขาย ได้ความเพราะดวงตราเป็นหลักฐานจึงได้ค้ว ผู้ร้ายอาศัยเหดสามอย่าง (๑) ได้เห็นแมลงวันมาปีนว่อนเป็นหมู่ใหญ่ (๒) ได้พบศพคนตายแล้ว (๓) ได้ ดวงตราจึงหาอุบายได้ค้วผู้ร้ายเพราะเหตสามประการนี้น จึงควรพิงเอาเป็นแบบอย่างทางพิจารณาได้โดย ความละเอียด
111 1
เรื่องที่ ๕๑
มความว่า ที่ตำบลหยินอ้อคุ้ยแขวงเมืองห้งจิว ยังมืชายผู้หนึ่งแช่ชาชื่อเด้ง ชาเด้งเป็นผูใด้เส่าเรียน นอยแดIปีนบุตรเศรษเ เศรษฐีผู้บดาได้,IIอนางเลี้ยงสีมา1ให้เป็นภรรยา ภรรยาชาเด้งเป็นผู้มีกิริยาและประกอบ ไปด้วยความกตัญญูต่อสามีและบิดามารดายิ่งนัก ชาเด้งมีน้องชายคนหนึ่ง ชื่อซาโจ๊วอายุได้ ๑๖ ปี มีภรรยา บิคามารคาก็ได้แต่งงานให้เหมือนกัน
อบมาวนหนึ่งบิดามารตาชาเด้งสอนขาเด้งว่า ผู้ที่มีเงินทองทรัพย์สน ทำมาหาได้สะสมไว้ได้บุตร บุตรมีความหมื่นประมาทต่อทรัพย์สินเงินทอง คบหาแต่เพื่อนฝูงเสพสุราเล่นการพนันกระทำไห้ทรัพย์สมบัติ อนคร]กนเสอมสญสิ้นไป จนกงแก่ความขากจน เพราะเหตที่ไม่มีสดิแสะปัญญาที่จะปกครองทรัพย์สมบัติ ของบิดามารดาไว้ได้ อ้นทรัพย์สินเงินทองใช่ว่าจะเป็นของหามาได้โดยง่าย ๆ เมื่อไร ต้องอาบเหงื่อด่างน้ำ หรืออุตส่าห์หาประกอบโดยความเพียรพยายามให้ชอบที่ถกต้อง จึงจะสะสมหามารักษาไว้ใต้ ตัวเจ้าอย่า
I  ะ	*,.*1/ ,	-
ทนงดวเยียงคนทงหลายทลูหมันแก่ทรพยสมบดเงินทอง
บัดนี้บิดาเห็นว่าเจ้าควรจะไปเที่ยวค้าขายด่างเมืองเป็นหนทางไกล จะได้กำไรผลประโยชน์มา เพิ่มเติมเป็นกำด้งให้มากขึ้น แด่การบานเรือนนั้น บิดาเห็นว่าควรจะให้ชาโจ๊วอยู่รักษาดูแล เจ้าจะเห็นเป็น ประการไค
ชาเด้งได้ฟังบิดาว่าดังนั้นก็เห็นชอบด้วย แล้วจึงพูดว่า ข้าพเจ้าเห็นว่าที่เมืองด้งเกียผ้าขายมืราคา ไปเมืองห้งจึวจ้ดชื้อผ้าได้แล้วจึงเอาไปขายเมืองด้งเกีย แล้วชื้อของเมืองด้งเกียไปขายเมืองหังจิว สินค้ามีทั้ง ขึ้นทั้งล่องเพียง ๖ เดือนก็มีกำไรได้ผลเป็นอันมาก
ฝ่ายบิคาชาเด้งได้ฟังบุตรชี้แจงดังนั้นก็เห็นชอบด้วย จึงมอบเงินไห้ชาเด้งไปทำทนชื้อผ้าเมืองห้งจ์ว ชาเด้งรับเงินแล้วก็ออกจากบานไปยังเมืองห้งจ์ว จ้ตชื้อผ้าได้แล้วก็เรียกสกจ้างหาบผ้าเคนทางไปยังเมือง ด้งเกีย เข้าไปพก&าด้ยอยุไนโรงเตี้ยมของงอจึอช่ม แล้วกิชื้ออาหารและสุรากิน ชาเด้งกบลูกจ้างเสพสุราเมา แล้วก็นอนห ลับ สนิทหารู้สึกตัวไม่
ในที่ตำบลนั้นยังมีชายผู้หนึ่งชื่อเห็ยด เห็ยดเป็นผู้มีฝีมือชำนาญ1ในการย่องเบาฉกลักยิ่งนัก ในวัน นั้นเหียัดแลเห็นชาเด้งหาบผ้าเข้าไปยังโรงเตี้ยม ครั้นเวลาดึกประมาณสามยาม เหียดจึงย่องแอบไปยัง โรงเตี้ยม เอาเหล็กไขประตูโรงเตี้ยมแล้วถอดกลอนเข้าไป แลเห็นคนในโรงเตี้ยมนอนหลับสนิท เห็ยดก็ลัก เอาผ้าของชาเด้งไปทั้งสิ้น ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้าชาเด้งตื่นนอนหาเห็นผ้าไม่ จึงได้รัว่าผู้ว้ายด้กเอาผ้าไปเสียหมด ก็ตกใจ ชาเด้งจึงเรียกง&จึอชิมผู้เจ้าชองโรงเตี้ยมมาแล้วบอกว่า ฟานผู้เป็นเจ้าของโรงเตี้ยมให้คนไปมาพัก อาศัยท่านก็ติดเอาค่าเช่า คนทั้งหลายเห็นว่าท่านเป็นผู้ปกครองคุ้มไต้ มิให้สิ่งของหายและเป็นอันตราย จึง ได้สเสียเงินค่าโรงเตี้ยมให้แก่ท่าน บัดนี้ผ้าสินค้าของเราหายไปฉะนี้เราจะต้องให้ท่านใช้แทน ถ้าท่านไม่ยอม ใช้ให้ เราจำต้องไปฟ้องร้องยังโรงคาลให้ชำระ
งอจึอชิมได้ฟังชาเด้งว่าดังนั้น จึงตอบว่า ข้าพเจ้าเป็นแต่ผู้ขายช้าวแกงให้แก่คนเดินทางชื้อกิน และพักนอนเท่านั้น ข้าพเจ้ามิได้สัญญารับประก้นเป็นผู้รักษาสิ่งของให้แก่ท่านด้วยไม่
๓๓๑
ชาเล้งใต้ฟังงอ:เอชิมโตตอบดังนั้น จึงทำเรื่องราวไปยี่นฟ้องต่อเปาเล่งถู ฟาเล่งถูจึงให้หาตัวผู้ เจ้าของโรงเตี้ยมมาถาม งอจึอชิมก็ให้การตังที่กล่าวเถียงชาเล้ง ให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเล่งถูได้ฟ้งดังนั้น พิเคราะห์ก็เป็นความยากอยู่ ซึ่งจะตัดสินบังคับเอาแก่งอจึอชิมก็ไม่ชอบธรรม และจะไม่บังคับเกี่ยวแก่งอจึอชิมก็ไม่ควร เพราะเป็นโรงเตี้ยมรับคนนอนเอาค่าที่เป็นการจรมิใช่อยู่ประจำ ก็ควรอยู่ที่ผู้เจ้าของที่จะต้องเป็นธุระดูแลตัวย จึงพูดว่ายากอยู่ที่จะให้เราพิจารณาให้
ชาเล้งได้ฟังฟาเล่งถูว่าดังนั้น ก็ร้องไห้บ่นรำพ้นว่า ไม่ควรเลยที่จะให้ผู้ร้ายมาย่องเบาลักเอาผ้า ของข้าพเจ้าไปฉะนี้ ข้าพเจ้ามีความโทมนัสน้อยใจยื่งนัก
เปาเล่งถูได้ฟังชาเล้งบ่นดังนั้น จึงสั่งให้นักการเอาตัวโจทก์จำเลยไปข้งไว้ด้วยกันที่งสองคน ไนาน นั้นฟาเล่งถูจึงไปยังศาลเจ้าเทพารักษ์หลักเมือง จุดธูปเทียนบูชาแล้ว ๆ จึงบนบานว่า ขอเทพยเจ้าผู้มีมเหสร ศักดาเดชช่วยแสดงอุบ้ตเหตุลางนิมิตเพื่อให้ข้าพเจ้าเห็นทางพิจารณาจับตัวผู้ร้ายรายนี้ด้วยเถิด แต่เปาเล่งถู ไปบนบานบวงสรวงเซ่นไหว้ที่ศาลเจ้าหลักเมืองอยู่ฉะนี้ถึงสามครั้งแล้วก็ยังมิได้ด้นสายปลายเงื่อน ทางที่จะ พิจารณาเอาตัวผู้ร้ายลักผ้าของชาเล้งรายนี้ได้ เปาเล่งถูจึงทำกลอุบายให้ดีชาเล้งตับงอจึอชิมคนละ ๑๐ ที แล้วก็ปล่อ-ยตัวให้กลับไปยังโรงเตี้ยม
ฝ่ายเหียดซึ่งเป็นผู้ร้ายย่องเบา ครั้นได้ผ้าของชาเล้งไปแล้วจึงแกะดราทำเป็นยี่ห้อของตัว นำไป จำหน่ายขายให้แก่โอยเวที่ตั้งร้านอยู่ในเมือง ไม่มืผู้โดที่จะล่วงร้ว่าเห็ยดเป็นผู้ร้ายย่องเบา อยู่:มาว้นหนึ่งเปา เล่งถูดีดอุบายได้อย่างหนึ่งจึงให้เดียเหลง เดียโฮ้วนักการ ทั้งสองคนไปหามเอาแผ่นป็ายศิลาอ้นอยู่ที่กลาง ตลาด เข้ามายังสนามหน้าตึกก่งก๊วน เปาเล่งถูจึงให้นักการดีปีายศิลายี่สิบทีแล้วถามว่า ป้ายศิลาลักเอา สิ่งของของผู้มีชื่อไปไว้แห่งใดจงคืนมาให้เสียโดยตึ แด่ดีป้ายศิลาอยู่ฉะนี้ถึงสามครั้ง
ขณะนั้นราษฎรผู้เป็นพ่อต้าหาบสิ่งของต่าง ๆ เดินทางไปขายแลเห็นผู้คนกล้มตันดูนักการดีป้าย ศิลาดังนั้น ก็ชวนตันเข้าไปลู เปาเล่งถูนั้งพิจารณาดู เห็นชายสิ่คนสะพายห่อผ้าไปขายเดินเข้าไปลูดังนั้น เปาเล่งถูจึงให้นักการปิดประตูกำแพงก่งก๊วนซึ่งว่าการแล้ว เปาเล่งถูก็กระทาเป็นพาลโกรธแล้วพูดว่า เขา ชำระถ้อยความอยู่ มิใช่กิจการอะไรของคนทั้งหลายจะเข้ามาดูเลย จะต้องทำโทษริบเอาสิ่งของซึ่งเอามาขาย นั้นไว้ก่อน
นักการได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น จึงริบเอาสิ่งของของคนเหล่านั้นไว้ แล้วเปาเล่งถูจึงเรียกคนทั้ง ๔ ซึ่งสะพายห่อผ้าไปขายนั้นเข้ามา แล้วเปาเล่งถูจึงให้เปิดห่อผ้าออกดู แลเห็นด้นพับปลายพับ มีตรายี่ห้อ ประทับลงในเนื้อผ้า เปาเล่งถูมีความสงสัยจึงเอาผ้านั้นไว้แล้วว่า ผ้าห่อนี้เราขอยืมไว้ดูก่อน พรุ่งนี้เราจึงจะ คนให้ ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงให้คืนสิ่งของของพวกพ่อต้านั้นให้แก่เจ้าของไปทั้งสิ้น แล้วก็ปล่อยคนเหล่า นั้นกลับไป เปาเล่งถูประสงค์แต่จะพิจารณาดูผ้าเท่านั้น ชายสี่คนก็คำนับลาเปาเล่งถูกลับไปร้าน ฟาเล่งถู จึงให้หาตัวชาเล้งมาแล้วจึงถามชาเล้งว่า ผ้าของเจ้าเนื้อผ้ามียี่ห้ออย่างไร เจ้าจำได้หรือไม่
ชาเล้งบอกว่าข้าพเจ้าจำได้ เปาเล่งถูจึงหยิบเอาผ้าซึ่งนางหลีฮูหยินภรรยาเปาเล่งถูห่อไว้นั้น มาให้ ชาเล้งดู ชาเล้งดูแล้วจึงบอกว่าหาใช่ผ้าของข้าพเจ้าไม่ เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงหยิบห่อผ้าซึ่งชายทั้ง ๔ คน สะพายไปขายนั้น มาให้ชาเล้งดู ชาเล้งเห็นผ้ามียี่ห้อประทับด้นพับปลายพับผิดสังเกตแล้ว ชาเล้งจึงแกพับ ออกดูเห็นตราอยู่ข้างในก็จำได้ แล้วบอกแก่เปาเล่งถูว่า ผ้าพับนี้ข้าพเจ้าจำได้ เป็นผ้าของข้าพเจ้า ท่านได้ มาแต่ผู้Iด ข้าพเจ้าอยากจะทราบบ้าง
๓ผ๒
เปาเส่งคู:จึงถามชาเล้งว่า ผาของเจามีสำคัญยี่ห้ออย่าง1ไต ชาเล้งจึงบอกว่าผ้าของข้าพเจ้าไม่ได้ ประทับตรายี่ห้อล้นพ้บปลายพ้บชนิดนี้ ผ้าของข้าพเจ้าประทับตรายี่ห้อพันด้นพับปลายพับเข้าไปศอกคืบ ผู้ร้ายล้กเอาไปจึงแกะตรายี่ห้อประทับอยู่ด้นพับปลายพับดังนั้น ขอท่านได้พิจารณาให้แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้แก้พับผ้าออกตรวจดูทุกพับ ๆ ก็สมจริงด้งคาชาเล้งล้างทุกประการ เปา เส่งถูจึงสั่งให้นักการไปหาด้วชายทั้ง ๔ คน ซึ่งเป็นชาวร้านสะพายผ้าเร่ขายนั้นมาถามว่าผ้ารายนี้ของเจ้า หรือ หรือเจ้าไล้มาจากผู้ใด จึงไล้สะพายมาเที่ยวขาย
ชายทั้ง ๔ คนไล้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นจึงบอกว่า ข้าพเจ้าร้บมาจากร้านล้วงเสงผ้เป็นเจ้าของผ้า เปาเล่งถูจึงให้นักการไปดามด้วอ๊วงเสงมาแล้ว จึงถามอ๊วงเสงว่า ผ้ารายนี้ท่านได้มาจากผู้ใด ล้วงเสงจึงให้การว่า ข้าพเจ้าตั้งร้านล้าขายผ้าอยู่เมืองห้อหนำนี้ ผ้านั้นเหียดเป็นผู้นำมาขายส่งให้ แก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเห็นว่าราคาลูกจึงได้รับชึ้อไว้เพื่อจะขายเอากำไร
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงให้นักการไปหาด้วเห็ยดมา แล้วก็ช้กถามเหียด เหียดก็ให้การรับถูกต้อง ตามความที่เป็นมา เปาเล่งถูจึงให้เหียดนำนักการไปเอาผ้าของกลางมาได้ คืนให้แก่ชาเล้งแล้ว เปาเล่งถูจึง ด้ดสินให้จาริกอ้กษรลงไว้ที่แขนขวาของเหียดว่า โทษผู้ร้ายย่องเบา แล้วเนรเทศให้ไปอยู่เมืองไกล ถ้ายงฝ่า ผ้นฃีนประพฤติเป็นผู้ร้ายย่องเบาอีก ภายหลังให้ทำโทษจาคุก ก้าทำอีกครบสามครั้งจะประหารชีวิตเสีย
ในคดีเรื่องนี้ ก็น้บว่าลึกลับไม่ปีเรื่อน จนเปาเล่งถูแทบจะสิ้นความคิด จึงได่ไปบวงสรวงบนเจ้าผี และเทวดา แด่หากท่านไม่ท้อถอยอุตสาหะพยายาม ตรึกตรองประกอบอุบายถ่ายเทจนถึงปาวร้องว่าจะซื้อ ผีๆ จนกระทั่งได้ของกลางจึงได้ความเป็นลำดับไป จนกระทั่งถึงเหียดผู้ร้ายย่องเบา ก็เพราะแสดงให้เห็นว่า ประกอบไปด้วยความเพียรและความสอดส่องหาผู้เสมอมิได้ในเวลานั้น
เรื่องที่ ๕๒
มีความว่า ยงมีขุนนางผู้ร้กษาเมืองชุ่นเทขนหูผู้หนึ่ง ชื่อเงเถาเหลียมมั่งมีบริบุรณ๊โปด้วยเงินทอง เป็นอันมาก เงเถาเหลียมมีบุตรด้วยภรรยาหลวงคนหนึ่งชื่อเลียนเก่ย ครั้นอย่มาเงเถาเหลียมชราลง มี
*		*	*	* .ฟ 4 -1 1! ๐* 1*	1-!	1-
ภรรยานอยคนหนึ่งชอนางหบุยชิม,ขุน มิบุตรด้วยนางหมุขชิมคนหนังชิอเลียนแม้ เลียนเกยมีความริษยา
เลียบแม้ผู้นองยิ่งนัก เพราะเห็นว่า:ถ้าบิดาหาบุญไม่แล้ว มรดกก็จะไม่ได้แด่ผู้เดียวจะต้องแบ่งบินกัน เลียน
เก่ยดีตจะกำจ้ตเลียนแม้ผู้น้องอยู่เนืองนีจ เงเถาเหลียมผู้บิคาสอดส่องรัอัธยาคยของเลียนเก่ยว่าเบินคนโลภ
มาก มิได้คดถึงพี่นองอันร่วมสายโลหิดอันเดียวกัน
ครั้นอยู่มาเงเถาเหลี่ยมก็ป่วยลง เห็นอาการว่าชีวิตจะไม่รอดแล้ว จึงมอบมรดกให้แก่เลียนเก่ยแล้ว
สั่งว่า ถ้าบิดาหาบุญไม่แล้วเอ้าอยู่ภายหลัง จงปกครองดูแลพี่น้องของเจ้าด้วย น้องของเจ้าก็ยงเล็กอยู่ไม่ร
เดียงสาอะไร บิดาย้งมีตึกอีกแถวหนึ่งให้เขาเช่าขายของอยู่นั้น ถ้าน้องของเจ้าเจริญว้ยขนแล้ว ในส่วนตึก
รายนี้เจ้าจงไห้แก่เลียนแม้ผู้น้องเถิด ในส่วนด้วนางหมยชิมขุนนั้นแม้เขามีกด้ญญูต่อบิดา เขาคงจะไว้ทุกข์
รักษาธรรมเนียม เมื่อนางหมุยชิมขุนไม่รักษาธรรมเนียมจะไปมีสามีแห่งใดก็ตามแด่ใจเขาเถิด
ฝ่ายเลียนเก่ยครั้นบิดาสั่งเลียมอบหมายมรดกให้ดังนั้น ก็มีความยินดี จึงทำบัญชีเงินทองราย
ทรัพย์ลี่งของและไร่นาโคกระบิอไว้อยู่ไนเงอมมี&ทั้งสิ้น
ฝ่ายนางหบุยชิมขุน จึงอัมบุตรเข้าไปย้งเงเถาเหลียมเยี่ยมดูอาการเงเถาเหลียมผู้สามีแล้วก็ร้องไห้
พูดว่า ท่านมีความลำเอียงรักบุตรและภรรยาไม่เสมอกัน แม้ว่าท่านถึงแก่กรรมลงเวลาใดแล้วเลียนเก่ยก็จะ
รวบรวมมรดกเอาเลียแด่ผู้เดียว หาแบ่งบินให้แก่บุตรข้าพเจ้าไม่ แม้บุตรข้าพเจ้าเจริญวัยขนแล้ว ก็ไม่มีสิ้ง
อัน1ใดเบินหลักฐาน
เงเถาเหลียมได้ฟังนางหมยชิมขุนว่าดังนั้น จึงตอบว่า เราเห็นบุตรของเจ้าก็ยังเล็กอยู่ ด้วเจ้าเล่าก็ ยังเป็นสาวเป็นนางอยู่ ถ้าเจ้าไปมีสามีต่อไปแล้ว มรดกของเราซึ่งให้ไปนั้น ก็จะตกไปอยู่กับมีอผู้อื่น เพราะ เหดูฉะนั้นเราจึงยับยงไว้ยังไม่แบ่งบินให้
นางหมยชินขุนได้ฟังเงเถาเหลียมว่าดังนั้น นางจึงสาบานตัวต่อหน้าเงเถาเหลียมว่า ไม่มีสามีต่อ ไปจนตลอดชีวิต จะขออยู่เลี้ยงบุตรให้เจริญวัยขึ้นจะได้ให้เรียนหนังสือทำราชการ ลีบตระกูลของท่านต่อไป เงเถาเหลียมครั้นเห็นนางหบุยชิมขุนสาบานดังนั้น จึงเขียนหนังสือพินัยกรรมลงไว้ในร่มกระดาษ แล้วประทับตรายี่ห้อลงเป็นสำคัญ แล้วมอบให้นางหบุยชิมขุน สั่งว่า หนังสือพินัยกรรมมีอยู่ในร่มกระดาษ คันนี้เจ้าจงเก็บไว้ให้ดี ถ้าลีบไปภายหน้าเลียนเก่ยไม่แบ่งมรดกให้แล้วจึงค่อยเอาร่มคันนี้ไปฟ้องเถิด
เงาเถาเหลียมครั้นท่าหนังสือพินัยกรรมให้แก่หบุยชิมขุนแล้วก็ถึงแก่ความตาย อายุเงเถาเหลียมได้ ๘๐ ปีเดิม เลียนเก่ยบุตรคนใหญ่ก็จัดหาฮวงซุ้ยไปฝังดามธรรมเนียมแล้ว
ครั้นอยู่มาอายุเลียนแม้เจริญขึ้นได้ ๑๖ ปี นางหมุยชิมขุนผู้มารดา จึงแนะนำให้เลียนแม้บุตรไป ทรงมรดกแก่เลียเก่ยผู้พี่ เลียนเก่ยไม่ยอมให้แล้วกลับพูดว่า บิดาเราอายุถึงถึงแปดลีบปีแล้ว จึงได้มารดา ของเจ้ามาเป็นภรรยา อันผู้มีอายุสูงถึง ๘๐ ปีแล้วไหนเลยจะมีบุตรต่อไป ด้วเจ้าเป็นบุตรของกู้อื่น จะมาข้อม ด้างอ้างเอาว่าเป็นเขึ้อสายโลหิตอันเดียวกันกับเรา จะมาขอแบ่งเอามรดกนั้นเราหาให้เจ้าไม่
๓๓๔
นางหมยซิมซุนใต้ฟังดังนั้นมีความโกรธยิ่งนัก จึงทำเรื่องราวไปร้องต่อเปาเล่งถูขอให้ชำระให้ เปาIส่งภู่จึงถามนางหบุยชิมขุนว่า เมื่อท่านจ่ายหูผู้รักษาเมืองยังมีชีวิตอยู่นั้น ท่านใดท่าหนึ่งสีอ พิน้ซกรรมให้ใร้หรือไม่
นางหมุยชิมชน1ใต้ฟ้งเปาเล่งถูถามดังนั้น จึงส่งร่มซึ่งเงเถาเหสียมให้ไว้ว่ามีหนังสือพินัยกรรมอยู่ใน ร่มให้เปาเล้งถูด
เปาเล่งถูจึงกางร่มนั้นขึ้นดู เห็นมีฉากรูปของเงเถาเหสียมรูปหนึ่งอยู่ในแผ่นกระดาษ รูปนั้นนั้งบน เก้าอี้มือหนึ่งขึ้ลงมาแผ่นดิน เปาเส่งถูจึงเอาฉากรูปนั้นแขวนไวในบ้าน แก้วพิจารณาขอปริศนาของเงเถา เหสียมจะให้แบ่งมรดกสิ่งใดให้แกบุตรนั้นไม่แจ้ง เปาเส่งถูคิดใคร่ครวญอยู่ในใจเป็นชำนานแก้ว จึงเห็นบน จอมร่มเป็นกระบอกไม่จึงเลิกกระดาษบนจอมร่มออกดู เห็นมีกระดาษพ้บช่อนอยู่ในจอมร่มจึงเปิดออกอ่านดู เป็นหนังสือพินัยกรรม ในหนังสือนั้นประทับตราเซ็นชื่อยี่ห้อว่า ผู้รักษาเมืองขุ่นเมียนหูทำพินัยกรรมให้ไว้ใจ ความว่า นา!หมุยชิมขุนเป็นภรรยาน้อย มีบุตรด้วยคนหนึ่งอายุไดสองปี ชื่อเสียนแบ้ เสียนเก่ยผู้พี่ต่าง มารดาก้นเป็นผู้ใหญ่ อยู่ภายหลังจะรวบรวมมรดกแต่ผู้เดียวจะไม่แบ่งปันให้แก่น้อง ครั้นจะทำพินัยกรรมให้ ในส่วนของเสียนแม่ในเวลานั้นเลา เสียนเก่ยคงจะดีดกำจัดฆ่าเสียนแบ้ผู้เป็นเด็กไม่รู้เดียงสาตายเสียเป็นแน่ เพราะฉะนั้นจึงทำพินัยกรรมให้ไว้เป็นการลับว่าเสียนแบ้จะมีว้ยเจ่ริญขึ้น แบ้เสียนเก่ยไม่แบ่งปันมรดกให้แก่ เสียนแบ้ จึงให้เสียนแม่ไปฟ้องหาต่อท่านขุนนางที่เป็นผู้ตั้งอยู่ในยุติธรรมให้ต้ดสินชำระให้
ในจำนวนสิ่งของซึ่งจะให้แก่บุตรทั้งสองคนนั้น ดึกสร้างใหม่สองหก้งเป็นส่วนของเสียนเก่ย ดึกเก่า หลังหนึ่งเป็นส่วนของเสียนแบ้ผู้น้อง ดึกเก่าห้องกลางพื้นดินเข้ามาข้างซ้ายมีอมีเงินฝังไว้ ๕ ไห ไหละพ้น ตำลึง ห้องข้างขวามือเข้าไปมีเงินพ้นดำสีง ทองคำพ้นตำลึงใส่ไหฝังไว้หกไหด้วยกัน ในส่วนเงิน ๕๐๐๐ ตำลึงนั้นเป็นส่วนให้แก่เสียนแบ้จะได้เป็นกำก้งสร้างไร่นาเรือกสวนทำมาหากินตามภูมิลำเนา ยังคงทองคำ อยู่พ้นตำลึงเป็นรางวัลให้แก่ท่านขุนนางซึ่งเป็นผู้ยุดิธรรมตดสินแบ่งปันมรดกรายนี้
ครั้นฟาเล่งถูตรวจดูหนังสือพินัยกรรมตลอดแก้ว จึงให้นางหมุยซ็มขุนกับเสียนแบ้ นำเปาเล่งถูก้บ นักการไปยังบ้านผู้รักษาเมืองขุ่นเมียนหูซึ่งถึงแก่กรรมไปแก้วนั้น
ฝ่ายเสียนเก่ยครั้นเห็นเปาเล่งถูมาบ้าน ก็แต่งตัวสุภาพออกไปเชิญเปาเล่งถูเข้าไปยังดึกข้างใน จัด ที่ให้เปาเส่งถูนั้งตามสมควรแก่ยศแก้ว เปาเส่งถูจึงพูดว่า ท่านขุ่นเมียนหูถึงแก่กรรมไปแก้ว ท่านเป็นบุตร ปกครองมรดกแต่ผู้เดียว หาแบ่งปันให้แก่เสียนแบ้ผู้น้องไม่ บิดาท่านมีหนังสือพินัยกรรมสงไว้ให้เราตัดสิน แบงมรดกให้แก่เสียนแบ้กงจึอผู้น้องของท่าน พอจะได้ทำมาหากินเป็นกำก้งเลี้ยงชีวิตต่อไป แก้วเปาเส่งถูจึง ให้เสียนเก่ยนำเปาเส่งถูไปดูดึกหลังเดิมขึ้นห้องกลาง แก้วเปาเล่งถูจึงให้นักการขุดได้เงินทองฝังไว้ใต้พื้นดิน สมตังในหนังสือพินัยกรรมกล่าวบ่งไว้ทุกประการแก้ว เปาเส่งถูสรรเสริญเงเถาเหสียมผู้รักษาเมืองขุ่นเมียนหู ว่า ตายแก้วยังมีความห่วงหลังแก่บุตรจึงได้ทำพินัยกรรมไว้ดังนี้ ว่าแก้วเปาเล่งถูจึงแบ่งมรดกให้แก่เสียนแบ้ ตามหนังสือพินัยกรรมทุกประการแก้ว ยังคงอยู่ทองคำพ้นตำลึง เปาเล่งถูจึงว่า ลันทองพ้นตำลึงนี้บิดาท่าน สงมีแจ้งข้ดอยู่ในหนังสือพินัยกรรมว่า ให้แก่เราเป็นรางวัล แต่เรามิใช่เป็นคนโลภเห็นแก่เงิน์ทองของผู้ใด ลันทองคำพ้นตำลึงนี้ เรายกให้แก่นางหมยชิมขุนฮูหยินของท่านผู้ถึงแก่กรรมไปแก้วนั้น เป็นรางวัลซึ่งมิได้ ดีดจะมีผัวต่อไป
๓๓๕
เฟ้อเปาเล่งถูตด*นแปงม!ตกด้งนนแล้ว นางตมยชิมขุนก้!]เสียนแม้ผู้บุตรและเ*ขนเก่ยก็มีความ ขนด ฆกมอขี้นคำนับฟาเล่งถูแล้วพูดสรรเสริญและนับถือเปา1ล่ง1ถูเฎนฐ่ง เปาเ*งถูกกลับบาน
ในคติเรื่องน ต้องชมท้งผู้ตายอ้นป!ะกอบตาซ*ติปัญญาตดเห็นการดลอด จึงใต้ทำพินัยกรรมซ่อน เงอนไวในร่ม และมฉากรูปนังเก้าอีมือชแผ่นดิน ถ้าโตยจทำ๐ปางฐื่น ๑ ตามกฏหมายและธรรมเนียม เสียนเก่ยคงทำอันตรายแก่เสียนแม้ผู้น้องเสียแต่เฟ้อยังเยาว์เป็นแน์ อันทองคำพันตำลึงก็ย้งเป็นปัญหาอยู่ ซึ่งมีในพินัยกรรมว่า ให้แก่ตุลาการที่ตั้งอยู่ในยุติธรรมเป็นรางวัล แม้ถึงความปรากฏอย่างนั้นแล้วก็จริงอย่
เราผู้เรียงยังเข้าใจว่า ท่านผู้ตายเป็นผู้ฉลาดมากคงคะเนการว่า ตัวท่านชรามากเปาเล่งถูยังออน กว่า เฟ้อว่าตามการแล้วเปาเล่งถูคงจะยังไม่ดายก่อน ภรรยาของท่านคงจะนำร่มไปว้องต่อเปาเล่งถู เปาเต่ง ถูก็คงไม่เอาทองคำพันตำลึงเป็นแน์ คงจะยกให้แก่นางหมยชิมขุน ด้วยส่วนทรัพย์ทั้งหลายเหล่านั้น ไดให้ แก่บุตรพอสมควรแล้วทั้งสองคน
อีกนัยหนึ่งโดยเปาเล่งถูจะไม่มีด้วอยู่พิจารณาตัดสินความเรื่องนี้ ผู้!ดเป็นตุลาการแม้ว่ามีความโลภ ก็คงจะต้องเอาแต่ทองคำพันตำลึงเท่านั้น จะไม่ทำความประสงค์ของผู้ดายให้ผันแปรไปแต่อย่างใดเลย แต่เผอิญให้เปาเล่งถูมืต้วอยู่ ไต้เป็นผู้พิจารณาต้ดสินจึงได้สมคาดคะเนทุกประการ อีกประการหนึ่งถ้าตุลาการที่ห่าม ๆ บางทีเฟ้อเวลานางหมยชิมขุนไปฟ้องร้องตุลาการไต้เห็นร่ม และฉากเข้า ก็จะหัวเราะเยาะผู้ตายว่าเสียจริตฟันเฟ้องจึงได้เขียนรูปเป็นปริคนาไวดังนี้ ที่ไหนจะมืสติหนัก หน่วงสอดส่องพิจารณาร่มเล่า ทีเฟ้อไม่ได้หนัง*อในจอมร่มแล้วกได้ชื่อว่าความ*ญ*ะลายไม่มืหลักที่จะ ตัดสินไต้แต่อย่างใด
ในคดีเรื่องนี้ในสมัยเพียงชีวิตเราตั้งแต่เพียงรู้ความมา ย้งไม่เคยเห็นตุลาการคนใดเอาธุระถงอย่าง นี้เพราะฉะนั้นเราต้องชมคนโบราณ ซึ่งทำการไว้แล้ว ล้นปรากฏ)กู่ จนล้วเราไต้รู้เรืองชองท่านในการดีความ ดีทุกประการ
เรื่องที่ ๕ฅ
มีความว่า ในกาลครั้งVไนึ่งที่เมืองต้งเกีย (คือเมืองหลวง) มีชายเศรษฐีผู้หนึ่งแช่เองือเลี่ยน มั่งมี เงินทองเป็นอนมาก เองเลี่ยนเป็นผู้มีอัธยาศัยอารึแก่เพื่อนป้านไกล้เคียงและมหาชนเป้นอันมาก ย่อมกระทำ ความเออเฟ้อไหปราก่ฏแก่,ชนทั้งปวง ให้เห็นน้ำใจเสมอเป็นปรกติอยู่ แมผู้ใดเป็นถ้อยความเกี่ยวข้องฟ้องหา ซึ่งถ้นและถ้น เองเลี่ยนก็คอยห้ามปรามไกล่เกลี่ยมิให้มีวหมองแห่งก้นได้ ราษฎรไนตาบลนั้นมีความร้กใคร่ นบคือเอง๓ขนยงนก เองเกี้ยนไม่มืบุตรชาย มีแต่บุตรหญิงอยู่ผู้เดียวชื่อนางลุยหนึ่ง ยกให้แก่เลี่ยงเข้งเป็น ภรรยา อายุเองเกี่ยนล่วงไปได้ ๗๘ ปีแล้ว เลี่ยงเข้งผู้เป็นบุตรเขยเห็นบิดาภรรยาแก่ชราลงมาแล้ว หางใจว่า ถ้าเองเลี่ยนถึงแก่กรรมแล้ว มรดกนั้นก็คงตกอยู่ในเงื้อมมีอเลี่ยงเข้งเป็นแน่ เลี่ยงเข้งมืใจกำเริบ ถ้าเสพลุรา เมาวันใดแล้วก็พูดอวดแก่ชาวบานเนืองนิจ กิตติศ้พฑ์อ้นนั้น!ถึงหูเองเลี่ยน เองเลี่ยนมีความโทมนัสห้อยใจ ยิ่งนัก ครั้นอยู่มาอีกสองปีอายุเองเลี่ยนได้ ๘๐ ปีเองเลี่ยนได้ภรรยาอีกคนหนึ่ง ชื่อนางหลมสี อยู่ด้วยกัน ไม่ซาเกิดบุตรชายคนหนึ่ง ชื่อเองเหลงจง เองเลี่ยนผู้บิดาวักใคร่ยิ่งกว่าดวงแก้ว
ขณะนั้นคามบรรดาเพื่อนบ้าน เห็นว่าอายุเองเลี่ยนล่วงมาได้ ๔๐ ปีมามืบุตรชายขึ้น ก็ชวนก้นมา ทำขวัญบุตรของเองเลี่ยนเป็นอันมาก เลี่ยงเข้งเห็นดังนั้นมีความอิจฉาอยู่ในใจไม่สบาย
เองเลี่ยนเห็นกิริยาเลี่ยงเข้งแปลกกว่าเติม คืดจะลวงให้เลี่ยงเข้งมืน้ำใจ จึงพูดแก่เลี่ยงเข้งบุตรเขย ว่า บิดาทุกวันนี้อายุล่วงไปได้ ๔๐ ปีแล้ว ไม่!แน่ว่าจะตายวันใดเวลาใด บิดายังมีบุตรเป็นทารกอยู่นั้น เพื่อน บ้านร้านถิ่นเขามีความสงสัยว่าหาใช่บุตรของบิดาไม่ บิดาก็ตรึกตรองดูว่าเกือบจะมิใช่บุตรซองบิดาจริง เพราะเหตุที่อายุบิดาล่วงมาถึงเพียงนี้แล้วไหนเลยจะมีบุตรต่อไปเล่า ถ้าบิดาถึงแก่กรรมลงวันใดแล้ว สามี ภรรยาเจ้าทั้งสองคนจงดูแลวับมรดกของบิดาต่อไปเถึด
เลี่ยงเข้งได้ฟังเองเลี่ยนสั่งเสียดังนั้น ก็มีความยินดี ต่อยคลายความวิตก ครั้นอยู่มาเองเลี่ยนถึงแก่ กรรมลง มรดกนั้นก็ดกอยู่ในมือเลี่ยงเข้งทั้งสิ้น
เองเลี่ยนถึงแก่กรรมเล่วงไปได้ ๒๐ ปี เองเหลงจงเจริญวัยขึ้นแล้ว เองเหลงจง!ใจความมาจากนาง หลิมสีผู้มารดาและเพื่อนบ้านบอกเล่าให้ฟังว่า มรดกของบิดาตกอยู่ที่เลี่ยงเข้งทั้งสิ้น เองเหลงจงจึงไปต่อว่า แก่เลี่ยงเข้งว่า ด้วท่านเป็นแต่เพียงบุตรเขยปกครองมรดกของบิดาข้าพเจ้ามาได้ ๒๐ ปีแล้ว บัดนี้,ข้าพเจ้า,จะ ขอมรดกบิดาข้าพเจ้าคืน
เลี่ยงเข้งได้ฟังดังนั้นก็โกรธแล้วพูดว่า มรดกเหล่านี้บิดาของภรรยาเราได้มีพีนัยกรรมมอบให้เรา ทั้งสิ้น ด้วเจ้านี้เป็นผู้อื่นหาใช่บุตรของเองเลี่ยนไม่
เองเหลงจงได้ฟังดังนั้นก็มีความโกรธ จึงทำเรื่องราวไปฟ้องต่ออำเภอกรมการ กรมการจึงให้หาด้ว เลี่ยงเข้งมาถาม เลี่ยงเข้งจึงให้การว่า เองเหลงจงผู้นี้หาใช่บุตรของเองเลี่ยนไป กับข้อหนึ่งเองเลี่ยนก็หาได้ ทำพีนัยกรรมให้ไว้แก่เองเหลงจงไม่ เองเหลงจงจะมาฟ้องหาข้าพเจ้านั้นหาควรไม่
อำเภอกรมกาวได้ฟังคำให้การของเลี่ยงเข้งแก้ฟ้องดังนั้น จึงยกฟ้องนั้นเสีย หาได้พีจารณาด้ดสีน ไห้แก่เองเหลงจงไม่
๓๓๗
เองเหลงจง1จึงน่าฟ้องนั้น1ไปยิ่นต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงให้,หาต้ว่เลี่ชงเขงมาถาม เลี่ยงเข้งกิให้การ เหมือนทีให้การไวต่๐อาเภ๐กรมการนั้นให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ
เปาเต่งหูจึงตัดสินชี้แจงให้เลี่ยงเข้งฟังว่า ธรรมเนืขมกฎหมายบ้านเมืองกต่าาไข้ว่า แบ้ผู้ใดมบุตร ขายหญิงทดี หญิงนั้นบิดามารดาแต่งให้มีสามี หญิงนั้นย่อมจะไปต่อเขึ้อเกยให้แก่ผู้อนสิบแช่วงห้ หญิงนั้นม เหบ้าเรือนออกจากอกบิดามารตาไปแห้วมีไห้อยู่ป2บ้ตบิตามารตา
อันชายนั้นอยู่ป2บ้สิบิตามารตา แบ้บิดามารดาถึงแก่กรรมไปแต่ว บุตรรกยนั้นย่อมจะปกตรอง มรดกของบิตามารตาต่อไป บุตรVงเบินหญิงมีเหบ้าเรอนไปแต่วจะมาเลี่&มเอามรดกห้วยนั้นไม่ให้ เป็นแต่ให้ เลิกห้อย โดยบุตรชายขึ้งปกครองมรตกนั้น เห็นว่าเป็นเงินทองของบิดามารตาห้วยก่น จะแน่งบินให้ตามใจ นั้นให้อยู่ ซึ่งเปาเต่งหูว่าดังนี้ตามกฎหมายเมืองจึนอันมีอยู่,โนสมยนั้น เพราะฝายจึนบุตรมหญิงมีไห้รบตระกอ แอะมีไห้กนแช่บิตาย่อมไปตามสามีโดยกฎหมายเภทบ้านเมืองในตรงนั้น
อกสถานหนึ่งแบ้ว่าผู้ใตมีบุตรหญิงแต่ผู้เตยว มีเหบ้าเรือนไปแต่ว อังอยู่ในโอวาทของบิดามารตากิด แบ้ว่าบิดามารตาถึงแก่กรรมไปแห้ว มรดกนั้นย่อมจะไห้แก่หญิงนั้นทั้งสิ้น
อกสถานหนึ่งมีบุตรหญิงหอายตน แบ้บิตามารตาถึงแก่กรรมไปแห้วกํตื บุตรหญิงตนไตขึ้งอยู่ใน เรือนปฎบ้ตบิตามารตาอยู่แห้ว มรดกนั้นย่อมจะไห้แก่หญิงนั้นทั้งสิ้น
แบ้มีบุตรชายกับบุตรหญิงอังอยู่ห้วยบิตามารตา บิตามารตาถึงแก่กรรมไป มรดกนั้นตกอยู่แก่บุตร ชายสองส่วน เป็นของบุตรหญิงหนึ่งส่วนเพราะเชาอังมีไห้มีเหบ้าเรอนออกจากอกบิตามารตาไป
อกประการหนึ่งมีบุตรชายตนหนึ่ง มีบุตรหญิงตนหนึ่ง แต่บุตรชายนั้นอังเขาข้อยู่ จะปกตรองมรดก อังไม่ให้ บุตรหญิงห้องปกตรองมรดกไข้แทน ถาบุตรชายนั้นเจริญวยใหญ่ขึ้นข้จกตวามแห้ว ห้องตนมรดก นั้นมาให้แก่บุตรชายนั้นปกตรอง เหมือนดงเข่นทีเองเหดงจงฟ้องนี้ ท่านจะห้องตนมรดกนั้นมาให้เองเหองจง จึงจะหูกห้อง
เลี่ยงเข้งได้ฟังเปาเด่งหูชี้แจงตัดสินดังนั้น จึงมีตำโห้ดอบชี้แจงว่า ซึ่งท่านตัดสินดังนั้นกิหูกห้องเป็น ยุติธรรมแห้ว แต่ข้าพเจ้ามีความอยู่ข้อหนึ่งว่า เองเลี่ยนอายุถึงแปดสิบปีแห้ว จึงไห้เกิดเองเหสงจงผู้นี้มา ตน ทั้งหลายเห็นว่า หาใช่บุตรของเองเลี่ยนไม่ขอท่านไห้พจารณาดูก่อนเกิด
เปาเต่งหูไห้ฟังเลี่ยงเข้งดัตตานดังนั้นจึงว่า ตำโบราณย่อมกต่าวไข้มีอยู่ว่า ผู้อายุสงแปดสิบปีย่อม จะมีบุตร ห้วยบุรุษไม่เหมือนแก่สตริ
อกประการหนึ่งด้าจะสงห้ยว่า บุตรผู้นี้กับบิดาผู้ตายไปแห้วช้านานจะเป็นสายโลหิตอันเดียวกันหรือ มีใช่ ห้ากระนั้นให้ขดเอากระดูกของเองเลี่ยนมา แห้วให้เอามีดแทงนี้วมีอเองเหดงจงให้โดหดหยดหูกกระดูก นั้น ก้ามีใช่บุตรกับบิดากันโลหิตกิมีไห้ซึมขาบเข้าในกระดูกนั้น ก้าเป็นบิดากับบุตรโดยแท่ โลหิตนั้นก์ ขึ้มขาบเข้าไปในกระดูกนั้น เปาเต่งหูว่าแห้ว จึงไห้ไปขดเอากระดูกเองเลี่ยนมาแห้วเอามีดแทงปลาขนี้ว เองเหองจงให้โลหิตหยดองหูกกระดูก โลหิตก็ชมไหล1ขาบเข้าไนกระดูกทันที แห้วให้เอากระดูกลี่นมาทดลอง บ้าง โลหิตก็มีไห้ซึมชาบเข้าในกระดูกนั้นเลย
ตรั้นทดลองไห้ตวามจริงเหินปรากฏห้วยกันดังนั้นแห้ว เปาเต่งหูจึงบงดับให้เลี่ยงเข้ง ตินทีไร่นา เรือกสวนและเรินทองโตกระบิอสรรพสิ้งสมบ้หิให้แก่เองเหลงจงทั้งสิ้น
๓๓๘
ราษฎร1นเมืองด้งเกียพากันสรรเสริญฟาเส่งถูว่า พิจารณาตัดสินความเป็นยุติธรรมไม่มีผูใดเสมอ ในสมยนั้น
เราผู้เรียบเรียงนี้ก็พลอยเห็นว่า อย่าว่าแต่สมัยนั้นเลย ถึงแม้ว่าในสมัยนี้มนุษย์ที่วโลกจะหาน้ำใจ ย์งปีนในความลจริตและเอา])ระราชการและราษฎรเสมอนี้นเราเห็นจะไม่ได้ ยกไว้แต่ความปรีชาฉลาดจะ ปีม้างที่อย่างสูงอย่างดี เพราะเราได้เคยคุ้นด้วยคดีโรงศาล เปรียบประดุจเชือกม้สรีเส้นเล็ก อันเป็นเครื่องผูก เนาเชือกเส้นใหญ่ เหตุที่เราเป็นผู้น้อยไม่ปีอานาจจึงไม่เป็นที่น่ากลว คนชั่วจึงไม่ระว้งเรา เราจึงลอบเขาไป ตรวจการละเอียดของเขาได้ จึงได้ทราบเรื่องจริงและเท็จของคดีในโรงศาล อ้าเราเป็นคนปีหน้าที่หรือปี อำนาจในราชการเราก็จะมิได้รู้เท่าในความเป็นจริงของราษฎรเลย คืออธิบายว่า ความบางเรื่องที่ศาลตัดสิน ไปแล้ว เรารู้ช้ดกระจ่างในความจริงของเรื่องนั้นแล้ว แล้วเราคอยฟังศาลพิจารณาจนถึงที่สูดของความก็เป็น ได้ ๓ สถาน (๑) ได้ความจริงฐานเป็นจริง (๒) ไม่ได้ความจริงศาลก็ตัดสินลงเนื้อเห็นเอาเป็นจริงลงโทษ หรือยกโทษ (๓) ได้ความจริงแต่ไม่เต็มตามโทษหรือกส้บปีโทษเกี่ยวม้างเล็กน้อย ใน ๓ สถานที่เรากล่าวมา นี้เราชืมทราบในระหว่างชีวิต เราผู้เรียบเรียงเล่งถูกงอั้นหลายเรือง เพราะฉะนั้นเราจึงกล่าวว่า ในการสุจริต และเอาธระราชการและราษฎรไม่ปีใครเสมอท่านเปาเล่งถู
เรื่องที่ ๕๔
มความว่า ที่ตำบลกังแอกุ้ยแขวงเมืองบ้เชียงหู มีชายพ่อคาคนหนึ่งชื่อดิ้นมีดชิน ดิ้นมีดชินกับม้าให้ เป็นบุตรผู้พี่ผู้นองกัน ฝ่ายดินยิดชินเป็นบุตรผู้พ ม้าไท่เป็นบุตรผู้นอง ติ๋นยิดชินเป็นคนสุจริต ดิ้นมีดชินเคย ไปชื้อผ้าเมืองเฮากำทุ้ยมาขาย แด่ไปมาซื้อขายอยู่ได้หนึ่งปีก็มืกาไรได้ผลมาก ครั้นชื้นปีใหม่เดือนสาม วน แรมห้าคา ม้าให้ผู้นอง,ไปคาด้วยติ้นยิด1ชิน ทั้งสองคนมีเงินดืดด้วไปทำทุนคนละสองร้อยตำลึงเศษ ครั้นเดิน ทางไปได้สามร้นถึงตำบลเอี๋ยงล่อตา ดิ้นมีดชินจึงปรึกษากับม้าให้ว่า แม้เราไปในเมืองเฮากำทุ้ยด้วยกันแล้ว กว่าจะชื้อได้สินค้ารวบรวมไร้จะช้าเสียเวลา ด้วท่านจงไปชื้อที่ตำบลชิมลี้ ข้าพเจ้าจะไปทางเมืองเฮากำทุ้ย ชื้อสินค้าได้พอแล้ว จะได้มาพบกันที่เมืองเอากำทุ้ย จะได้กลับพร้อมกัน ม้าไท่ได้ฟังดังนั้นกิเฟ้นชอบด้วย ครั้นปรึกษากันตกลงแล้ว จึงชวนกันเข้าไปในโรงเดึ๊ยมชื้อสุรากิน
ฝ่ายเจ้าของโรงเตื๊ยมจึงจ้ดที่ให้นั้งตามสมควร แล้วบอกว่าสุราในร้านข้าพเจ้าเปลี่ยนชนิดขายทุกปี ว่าดังนั้นแล้วผู้เจ้าของโรงเตี้ยมจึงจัดสุราอย่างตีมาขายให้ม้าให้กับดิ้นมีดชินกินประมาณได้สักคนละสองถ้วย แล้ว กิคิดเงินค่าเหล้าให้แก่เจ้าของโรงเตี้ยม ด่างคนด่างแยกกันไปคนละทาง
ฝ่ายม้าให้เดินทางไปได้สักห้าลี้ ม้าให้กิเมาสุราเฟ้นมีศาลาสำหรับคนเตีนทางพักอาศัย ม้าให้จึง แวะเข้าไปพักน่อนสร่างเมาแล้วจึงจะไป ม้าให้เมานอนหลับอยู่จนเวลาเย็น พอสร่างเมาตกใจตื่นชื้นกิรึบเดิน ทางไป ถึงกลางป่าเป็นที่เปลี่ยวไม่เฟ้นมีบ้านช่องผู้ใดที่จะได้พักอาศัยนอน เวลากิจวนจะคาอยู่แล้ว ม้าให้ เดินไปได้อีกห้าลี้ข้างหน้ากิไม่มีบ้าน ข้างหลังกิไม่มีโรงเตี้ยมจะอาศัย ม้าให้มีความริดกยิ่งน้ก
ในที่ตำบลป่านั้น มีชายฉกรรจ์อยู่สองคน คนหนึ่งชื่อเตียง คนหนึ่งชื่อหงอเง็ก ทั้งสองคนนี้ ประพฤติเป็นโจรฉกลักและปล้นไล่ฝูงกระบือ ตั้งบ้านเรือนอยู่บนเนินชายละเมาะในป่าตำบลนั้นเลี้ยงฝูง กระบืออยู่ในป่านั้น หงอเง็กเฟ้นม้าให้เดินมาแด่ผู้เดียวจึงเดินเช้ามาใกล้แล้วถามว่า ห่านเดินทางมาในป่านี้ จวนจะคามีดอยู่แล้วจงไปพักที่บ้านข้าพเจ้าเถิด ด้วยทางนี้ย้งไกลน้กเดินไปอีกสิบลี้จึงจะพันป่าละเมาะนี้แล้ว ถึงท้องทุ่ง พันท้องทุ่งนั้นไปแล้วจึงจะถึงหมู่บ้านมีโรงเตี้ยมพักอาศัย ข้าพเจ้าตั้งทำไร่อยู่ตำบลป้าลัน,นี้กิ1ช้า นานมาแล้ว ข้าพเจ้าเป็นคนหากินเลี้ยงชีวิตโดยทางชอบธรรม ห่านอย่ามีความระแวงสงสัยสงใดเลย
ม้าให้ได้ฟังชายชาวป่าพูดจาอ่อนหวานดังนี้ กิสำคัญว่าเป็นคนสุจริตชื้อตรง จึงถามชายผู้นั้นว่า บ้านห่านอยู่แห่งใด
หงอเง็กจึงบอกว่า บ้านข้าพเจ้าตั้งอยู่บนเนินปาถช่องละ:เมาะนี้เตีนไปไม่สู้ไกลนัก ม้าให้ได้ฟังดังนั้นจึงพูดว่า ห่านทำคุณแก่ข้าพเจ้าดังนั้นแล้ว ข้าพเจ้าไม่ลมคุณห่าน จะขอแทนคุณ ห่านให้สมแก่ที่ห่านทำคุณแก่ข้าพเจ้าที่ได้พักอาศัย หงอเง็กได้ฟังดังนั้นแล้ว กิพาม้าให้ไปยง่สถานบ้านเรือน หงอเง็กจึงสั่งนางอิบสีภรรยาว่า ร้นนี้มีแขกเตีนทางมาแวะขออาศัย เจ้าจงจัดสุราและอาหารเลี้ยงแขกด้วย ขณะนั้นม้าให้เฟ้นหญิงผู้เฒ่าคนหนึ่งหน้าตามีนตีงอยู่ ม้าให้กิเข้าใจว่าเป็นมารดาของหงอเงิก ม้า ให้จึงพูดว่าห่านอย่ามีความรังเกียจข้าพเจ้าเลย ข้าพเจ้าจะคิดราคาค่าอาศัยให้เหมือนอย่างโรงเตี้ยม มีให้ ป่วยการของห่านเปล่า
นางอบสัจึงจดอาทารและ{เรามาเลี๋ยงมา,ไท่ มาไฟก็เลพสุราประมาณไตศกสองเกวนพอมืนตง หงปี เงก9งเอาขาเบื่อเจือลงในสุ,ฑใหม่าไทกน ม้าไฑ่Iมาสุรายาเบึ๋อก็มนเมาไม่รูสก(เมประI หงอเงิกจึงพยุงม้าไท่ เขำไปนอนในห้อง จึงแก์ไถเงินกบเลือกางเกงข๐งม้าใท่ออกเ๐ยนั้งสิ้น หงอเงิกกบนางอบสืภรรยากเขาหาม ม้าไฟไปอ้งริมธาราเดหนพังม้า1ใท่ลงไว้แห้ว เอาศิลาก้อนใหญ่พับคพลงไว้ ม้าไฟเม:าสุรายาเมื่อไม่เลกห้วก็ถึง แก่ความตาย หงอเง็กเคยฆ่าคนเดินทางดามมาหลายครั้ง ไห้เงินทองทร้พยลมม้ดิเป็นอาณาประโยขน่มิได้ มีผู้ใดจะล่วง!
ฝ่ายดิ้นมิดชันไปถึงเมืองเฮากำหู จ้ดซื้อลีนห้ารวบรวมมาคอยท่าม้าไฟอยู่ไห้ลามว้น ก่มิได้เห็นม้า ไทมา ดิ้นมิดชันดั้งหนาคอยล้วงหนามาไห้ลีบว้น ก็ไม่เห็นม้าไท่มา ดิ้นมิดชันจึงไปที่ตำบลชันลี้ เขาไปหา เลี้ยเซงผู้เป็นพ่อคาใหญ่ตำบลนั้น ดิ้นมิดVนจงถามเอยเขงว่า ม้าไฟได้มาพักที่ม้านท่านหรอไม่ เอยเขงจึง บอกว่าม้าไฟเคยมาคาขายก็บขาพเจาเนองนิจ มาในปีนั้หาเห็นมาไม่
ดิ้นมิดชันได้ฟังเอึ้ยเขงบอกดังนั้นก็ตกใจ แห้วจึงพดว่าไม่ไฟเมื่อมาห้วยกันกับขำพเว้า ได้ฟัดก้น ไว้ว่า จะมาฑางบานฟานแลวจะไปพบก้นในเมืองเอากำหู ขาพเว้าคอยอยู่ในเมืองก็หลาขว้นไม่เห็นม้าไฟมา ดามที่ฟัดกันไว้ ขำพเว้านกลงด้ยว่าจะมาพักอยู่ที่ม้านฟาน เพราะฉะนั้นขำพเว้าจึงได้มาถามฟาน ด้วยม้าไฟ กับขำพเว้าออกจากม้านมา ฟับดั้งแด่ว้นออกจากม้านจนถึงว้นนึ๋ได้ยึ๋สบสองว้นมาแห้ว ขาพเว้ามีความสงสัย ยงนก เกลอกว่าจะเป็นอ้นดรายดามฑางก็ไม์ทราบ ขำพเว้ามืดวามว้ดกยงฟัก ดิ้นมิดชินพูดปรับทุกข์อยู่กับ เอยเขงดังนั้นแห้วก็ลาเอี๋ยเขงไป เอยเขงอ้งไม่ยอมให้ไป เอยเขงว้ดสุราอาหารมาเลี้ยงดิ้นมิดชันเป็นที่สบาย แด่ดิ้นมิดชันไม่มืดวามผาสุกใจ ด้วยมืดวามว้ดกถึงม้าไฟอยู่ ดิ้นมิดชันพักอยู่ม้านเลี้ยเขงราดรหนั้งดรั้นเงเขำ ดิ้นมิด,ชินก็ลาเอยเขง่รีบไปยงดำบลเอี๋ยงล่อด้ำ ถามหลีเจียวผู้เว้าของโรงเติ้ยมว่า ว้นเมื่อขำพเว้ากับม้าไฟมา เสพสุราที่โรงของฟานแล้ว ขำพเว้ากับม้าไฟก็แยกก้นไปดนละทาง ม้าไฟนองขำพเว้าได้กลับมาที่โรงเดิ้ยม ของฟานอกหรอไม่
หลีเจียวบอกว่า ดั้งแด่ว้น่ฟานมาเสพสุราด้วยกันว้น่นั้นแห้ว ขำพเว้ามืได้พบเห็นม้าไฟฟ้องฟานเลย
ดิ้นมิดชันดรั้นถามเว้าของโรงเดิ้ยมไม่ได้ดวามแห้วจึงไปถามที่ด่านเลี้ยงล่อด5า ขาวด่านบอกว่าหา ได้พบปะไม่เลย
ดิ้นมิดชันมืดวามสงสัยเอยเขงว่า หรอเลี้ยเขงเห็นม้าไฟมีเงินคิดด้วมาชอลีนดา เอยเขงดงจะทำ ว้ายแก่ม้าไฟแลวเก็บเอาเงินทองไปเป็นแน่	ด้วยได้ฟัดกันไว้ใหม้าไฟไปที่ดำบอชันลี้และที่ม้านเลี้ยเขง
ซอสินคาที่ดาบลชินลี้ แลวให้ไปพบกันที่เมืองแทกำหู ดรั้นคิดเห็นดังนั้นแห้ว ดิ้นมิดชนจึงยอนกลับมาที่ม้าน เดิ้ขเขง พดแก่เอยเขงว่า นองเรามาพักพังที่ม้านฟาน ฟานเห็นม้าไฟมีเงินทองมาอาดยม้านฟาน ฟานฆ่า ม้าไฟนองเราเสยเป็นแน่ไม่ต้องสงสัยผู้อนเลย ดิ้นมิดชันว่าดังนั้นแห้วก็ไปฟ้องด่อเดียขไฟอำเภอกรมการ อำเภอกรมการจึงหมายเกาะห้วเลี้ยเขงมาข์กถามเลี้ยเขงว่า ดิ้นมิดชันฟ้องหาว่าม้าไฟไปมาห้าขายเดขสำฟัก ที่ม้านฟาน ฟานเห็นม้าไฟมืฑนรอนมามาก ฟานฆ่าม้าไฟเสยแล้วเก็บเอาเงินทองของม้าไฟไปเสย จรงดังนั้น หรอ
เลี้ยเชงไห้พังกรมการอำเภอถามดังนั้น เอึ้ยเขงจึงให้การว่า ขำพเว้ามืได้เห็นว่าม้าไฟมาที่ม้าน ขำพเว้าเลย ชงดิ้นมิดชันเอาดวามเก็จมาฟ้องหาขำพเว้าฟนนั้ ขอฟานจงสบดว่า ม้าไฟได้มาม้านขำพเว้า จงิงด้งดำดิ้นมิดชันฟ้องหาหงิอไม่หรอว่าดิ้นมิดชันฆ่าม้าไฟเสยเองแห้วกห้บเอาเก็จมาฟ้องหาไล่โทษขำพเว้า
ข*๔๏
เที่อประ!ยขน่จะปกปิดความขั่วที่ดวทำ โรงก็วนของ1ข้าพเจ้าดั้งขึ้อขาข พวกพอดำไปมาก็เปนอนมาก แม้ว่า ป้าไฑ่1ให้มายงกวน1ขำพเจาก็คงมิผู้แห็นป้าง
ตนฆดซนว่าดำบผ่ชันลี๋นี๋ คนเดินทางมาดำขายย่อมมิผู้ร้ายกระทำร้ายคนเดินทางอยู่เน่อง ๆ เอยเซงมั่วสุมเพอนม้านเป็นผู้ร้ายด์วยเป็นแน จะห้างขาวปานดำบแ({มาเป็นพยานอย่างไรให้ ขำพเว้าไม่ เฟ้นห้วย ขอทำนไห้พิจารณาดเก็ด เลี้ยเขงกับดิ้นมิดชันท์มเถียง!สัดอบกันอยู่นั้น เลี้ยเขงสมิปากดิ้นมิดชัน ไม่ให้ เดียชัไทํอำเภอกรมการก็พคอยเฟ้นจงิงไปห้วยดิ้นมิดชัน ก็หาดิบสวนทวนพยานให้แก่เลี้ยเขงไม่*งเนึ๋ป็ เฟ้นเป็นพิรธ จึงให้ผูกตเอี๋ขเขงจะให้เอี๋ขเซงร้บเป็นสัตยตามความเขำใจของอำเภอ อ่านเอยเขงห้องผก เฆี่ฆนห้วยอาญาเผดร้อนเช่นนั้น เหดือกำ*งที่จะทนความเจ็บไห้ ก็ห้องจำโขรบไปโดยความที่เว้บเหดือกำลัง พอจะไดผ่อนความเจ็บไปไห้ครั้งหนึ่งเท่านั้น
อำเภอกรมการจึงถามเลี้ขเขงว่า ศพของม้าไท่นั้นเอาไปไวแหงใด เอยเชงไห้ฟังอำเภอกรมกาวถาม ห้งนั้น ครั้นจะให้การดามจงิงว่ามิไห้ทำร้ายแก่ป้าไท่เค่า ก็กสัวอำเภอจะเจเยนดิดิก ก็เอยให้การว่าดพนั้น ขำพเว้าเอาไปทิ้งเสีย,ไนแม่นาแล้ว เงินทองม้าไฑ่นั้นขำพเว้าจาหน่ายใข์ออยไปเดียหมดดิ้นแล้ว
อำเภอกรมการจึงเอาห้วเอยเขงจำข์งไร้ในคุก แห้วจึงจะส่งห้วไปให้ผู้รกษนมิองห้ดดินเอาดวไปฆ่า เสยด่อภายหลัง
ฝ่ายเปาเด่งถูถือร้บดั้งของพระเจ้าซองมินจงอ่องเดเป็นขำหวงไปเที่ยวตรวจดามหัวเมือง ครั้น ตรวจที่เมืองอ่อก็วงแล้วก็เลยมาเมืองผู้เชัยงหู เขำพักอยู่ในก่งก็วน เปาเด่งถูมีความเหน์ดเหนือยเมื่อขลา ห้วยขี่ม้าเดินทางมา จึงเอนหลงนอนเด่นอยู่บนเดียงสัใส่หนังสือเรื่องต่าง ๆ แด่พอม่อยหลับคงก็ม้งเก็ดนํมิด พันเห็นว่า กระด่ายตัวหนึ่งสวมหมวกเดินมา เปาเด่งถูตกใจดิ้นขึ้น เปาเด่งถูคิดเฟ้นเป็นอกษรว่า อนกระด่าย สวมหมวกนั้นลักษรก็ร์ยานามว่าความเท็จไม่จริงใส่ความเอาเปล่า ๆ เปาเล่งถูดำนงคิดด่อไปดิกว่า ในเมืองผู้ เชัยงหูนี้คงมิผู้ใส่ความกัน1ให้โทษกงแก่ความดาย ครั้นคิดเฟ้นดงนั้นแห้วเปาเด่งถูจึงดั้งให้ผู้ร้กษาเมืองกรม การส่งบรรดาสำนวนกับห้วน้กโทษมาให้เปาเด่งถูตรวจ ผู้ร้กษาเมืองกรมการจึงน่าคอยดำสำนวนดิ้นมิดชัน กับเอยเซงที่งตัวโจทกัจำเสยมา1ไห้เปาเด่งถูสอบถาม
เปาเด่งถูเฟ้นถอยดำเดิ้ยเขงให้การไม่เฟ้นมิดำพยาน เป็นแด่รบเป็นสัตย์ เปาเด่งถู1จึงไห้ดิบดใน ตำบลม้านเอยเขงว่า ในระหว่างเดือนสามเดือนดิ้นั้น ดิ้นมิดชันกับม้าไท่สองดนห้วยกัน ผู้ใดก็งเมืองเอากำหู ผู้ใดมาถึงดาบสชันดิ้ม้านเอยเขงม้าง กับให้สบดที่โรงเดิ้ยมหดิเจียวผู้ขายสุราว่า ดิ้นมิดชันกับม้าไท่เสพสุรา อยู่ห้วยกัน แล้วแยกจากกันไปคนสะทาง แลวหลเจียวไห้รเห็นว่าม้าไท่กลับมาดิกหจึอไม่ นกการไปดิบดทง สองตำบลก็เป็กความว่า หาไห้เฟ้นม้าไท์มาไม่
เปาเด่งถูพิจารณาเฟ้นความว่า ม้าไท่มาตามทางพบผู้ร้ายเขำ ผู้ร้ายฆ่าม้าไท่ดายเก็บเอาเงินทอง ไปเสยเป็นแน่ เปาเด่งถูเฟ้นความห้งนน่แล้ว พอบงเอญให้เป็นลมไม่สบาย จึงกลบเขำมายงก่งก็ใน ครั้น สบายเป็นปกดิแล้วเปาเด่งถูก็ขึ้นม้าไปกับนกการสองสามคน ถึงตำบลเลี้ยงล่อดั้าดราจคุทางที่จะไปตำบล ชันลี้ เฟ้นมิทางสายห({งเป็นทางไปไนดงตำบลน้ำเดิขม ในดงนั้นเงียบสงัดไม่ให้ยนเดียงนกกาพิเคราะห์ด ว่มในไปห้วยเงาไม้ ครั้นไปถึงปาดงแห่งหนั้งเป็นปาละเมาะไส้มินเดียงไก่ข์นธุน่ขเห่า เปาเด่งถูกับน่ก่การ ขี่ม้าเดินเที่ยวตรวจดามขายละเมาะปา เฟ้นมิลำธารลำหนั้งน้ำลก เปาเด่งถูก็เดินเลยบไปดามพังสำขาร เฟ้น ศพลอยอยู่กลางลำธาร เปาเด่งถูจึงถามบรรดานกการขึ้งดามไปห้วยนั้นว่า ผู้ไดว่ายน้ำเป็นม้าง
๓๔๒
ขผะนVแดยวดงเป็นผู้ไทยนาเป็น?งบอกว่า ข้าพเจ้าว่ายน้ำได้ เปาเล่งถูจึงให้เดียวตงลงไปใน ลำธารลากเอาศพนั้นเขามาแล่ว เปาเล่งถูจึงให้หามซึ่นมาจากฝังแล้ว จึงให้นักการไปจับเอาตัวตามบรรตา ราษฎรที่ตั้งป้านเรือนอยู่ในตำบลก่วนอึม ซึ่งใกล้ก้นก้บลำธารนั้นมาชักถามว่าศพที่ตายลอยอยู่ในนากล่าง ลำธารนี้ ผู้ใดได้รู้เห็นเหตุการณ์อย่างไรจึงได้ตายลอยอยู่ฉะนี้ บรรดาชาวบานราษฎรที่จับมานั้น ก๊ให้การ ปฏิเสธว่าไม่!ไม่เห็นเข้าใจเลย เปาเล่งถูคิด1ใคร่ครวญเห็น-ว่า ศพชายที่ดายนี้ผู้ร้”ไย1ซึ่งอยู่ตำบลนี้ฆ่าตายเป็น แน่ ไม่ต้องสงสัยตำบลลื่นเลย ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล่ว เปาเล่งถูจึงตั้งสัตย์อธิษฐานขออำนาจเทวานุภาพซึ่งส๊ง สกิดอยู่ในทีพยสถานพิมานมาศ และห้วยเขาลำธารในบริเวณป่าตำบลนั้น ให้,ช่วยก้นดาลอุปตเหตุลางน๊มิต ให้ครั้นอธิษฐานแล้ว เปาเล่งถูจึงคิดอบายจะจับพิรุธ จึงประกาศแก่ราษฎรซึ่งไดจับมานั้นว่า บรรดาราษฎรซึ่ง มานี้จงเข้ามาทละคน บอกแช่และชื่อให้เรารูก่อนแล้วเราจึงจะยอมให้กลับไป
ฝ่ายราษฎรชาวป้านผู้ที่สุจริต ก็เข้ามาคุกเข่าลงตรงหน้าเปาเล่งถู บอกชื่อและแช่แล้วก๊กลับไปป้าน ขณะนั้นเปาเล่งถูแผดเสียงเป็นอันตังว่า ถ้าผู้ใดสุจริตแล้วลุกเดินออกไปจากที่ได้ ถ้าเป็นผู้ร้ายแล้วอย่าให้ลุก ไปจากที่ได้
ฝ่ายหงอเง็กได้ฟังเสียงเปาเล่งถูแผดเสียงอันตังสนั้นดังนั้น เมื่อเข้าไปคุกเข่าบอกซื่อและแช่อยู่นั้น ให้เกิดอุธ้จสะทกสะทานประหม่าหมดสตเหงื่อตกจนลืมตัวคุกเข่านี้งอยู่ตรงหน้าเปาเล่งถูมิได้ลุกเคลื่อนที่ไปได้ เปาเล่งถูเห็นอาการหงอเงิกพิรุธดังนั้นจึงตั้งให้นักการเอาเครื่องครบจำหงอเง็กเข้าไว้แล้วเปาเล้งถู จึงได้พูดว่า ตัวเจ้าเป็นผู้ร้ายฆ่าคนเดนทางตายหลายรายมาแล้ว เราย่อมรู้อยู่เต็มใจทั้งสนเจ้าจงร้บเสียโดยดี เกิด ถ้าไม่รับโดยดีเราจะให้ดีถามให้ถึงสาหัส ท่านจะทนทำใจแข็งแก่เรานั้นไม่ได้ ด้วยเรารู้เต็มใจแล้ว
หงอเง็ถได้ฟังเปาเล่งถูถามถูกต้องแก่ความจริงในใจให้อัดอั้นพูดไม่ออก เปาเล่งถู.ก็ยิ่งขู่ตะคอก ดวาดด้วยเสียงเป็นอันตัง หงอเง็กก๊ยิ่งตกประหม่าพูดกลับหน้ากลับหลังอึกอักไม่ชัดเจน เปาเล่งถูจึงให้นัก การดืหงอเงิก ๑๐ ที หงอเง็กก็ให้การรับเป็นสัตย์ว่า เวลาจวนพลบวันแรมเจ็ดคาเดือนสาม มีผู้เดินทางมา แด่ผู้เดียว ข้าพเจ้าชวนเข้ามาพักอยู่ในป้านเรือนข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามอมด้วยสุรายาเบื่อแล้วก็เก็บเอาเงินได้ สองร้อยตำลืง แล้วหามเอาศพนั้นไปฝังไว้อังฝังน้ำริมธาร
เปาเล่งถูฟังคำให้การของหงอเงิกให้การดังนั้น เห็นอังไม่สิ้นข้อความ จึงชักถามต่อไปว่า เจ้าหาม ศพนี้ไปฝังอังไม่สิ้นข้อความ จึงชักถามต่อไปว่า เจ้าหามศพนี้ไปฝังผู้ใดเป็นผู้ช่วยหามไปด้วย หงอเง็ก1ให้การ ว่า ภรรยาของข้าพเจ้าได้ช่วยก้นหามไป
เปาเล่งถูจึงชักถามต่อไปว่า ผู้ใดเป็นผู้วางยาเบื่อ หงอเง็กให้การว่ามารดาข้าพเจ้าเป็นผู้วางยาเบื่อ เปาเล่งถูครั้นได้ตัวหงอเงิกผู้ร้ายร้บเป็นสัตย์ดังนั้นแล้ว ให้นักการคุมกลับมาอังก่งก้วน บรรดา นักการและกรมการมาคอยวับเปาเล่งถูอยู่ ณ ดืกก่งก้วน เห็นเปาเล่งถูได้ตัวผู้ร้ายมาดังนั้น จึงถามเปาเล่งถูว่า ท่านไปเสาะจับตัวผู้ร้ายได้มาจากไหน เปาเล่งถูจึงเล่าความที่ได้ไปเสาะดูในป่าพบศพตายลอยน้ำอยู่ใน ลำธารให้กรม การฟังทุกประการ
ฝ่ายพวกขุนนางกรมการเมื่อได้ฟังเปาเล่งถูเล่าบอกดังนั้น ก็ตั้นเศียรพากันพูดชมสติปัญญาเปา เต่งถูว่า ท่านนี้ชะรอยจะเป็นเทพยดาจุดิลงมาเกิดสำหรับแผ่นดินเป็นแน่ จึงได้มสติปัญญาความเพียรลืกซึ่ง ดังนี้ หาผู้เสมอท่านมได้

๓๔๓
ในวันนั้นเปาเล่งถูจึง1ให้หาตัวติ๋นยิด1ขน ก้บเอี้ยเชงมาพร้อมหน้าก้นแล้ว เปาเล่งถูจึงถามดิ้นยิดชิน ว่า ตัวเจ้าก้บม้าไท่ออกจากบ้านไปวันใดเดือนใดจำได้หรือไม่
ติ๋นยดชินจึงบอกว่าจำได้ เป็นวันแรมเจ็ดคาเดือนสาม เปาเล่งถูได้ฟังดิ้นยิดชินบอกวันเดือนถูก ต้องแก่คำให้การ,ของผู้ร้ายดังนั้น จึงบอกว่า เราได้พบศพ ๆ หนึ่งอยู่ที่ฝังลำห้วยก่วนอิมจงไปลูจะใช่ศพ มาไฟหรือไม่ใช่ ก้บเราก็ได้ตัวผู้ร้ายพิจารณาร้บเป็นสัตย์แล้ว
ดิ้นยิดชินได้ฟังเปาเล่งถูบอกดังนั้น จึงไปดูก็จำได้ว่าศพของม้าไท่แน่นอนแล้ว จึงกลับมาแจ้งความ แก่เปาเส่งถูทุกประการ เปาเล่งถูจึงให้ถอดเอี้ยเขงออกจากเวรจำแล้วจึงพูดว่า ดิ้นยิดชินนี้หาความเท็จมา กล่าวให้แก่เอี๋ขเชงหาควรไม่ อำเภอกรมการเล่าก็ไม่พิจารณาความให้ละเอียด ถ้าเรามิได้มาตรวจหัวเมือง แล้ว เอี๋ยเชงก็จะต้องจำตายเปล่า ๆ
เอี้ยเชงได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น ก็คำนับแล้วว่า ข้าพเจ้าต้องวับอาญากรมการถึงสาหัส ต้องทนทุกข์ อยู่ในเวรจำที่มีด ไม่ร้ที่จะปรับทุกข์แก่ท่านผู้ใดให้เห็นความสัตย์จริงของข้าพเจ้าได้ ท่านมาแล้วข้าพเจ้าจึง ได้พ้นจากเวรจำและพ้นจากความตาย เปรียบเหมือนสัตว์นรกได้พบพระมาโปรดให้ไปจากกองทุกข้ จึงได้ มาแลเห็นดวงอาทิตย์
ขณะนั้นเปาเล่งถู ก็ถอดเดียชีไท่อำเภอกรมการออกจากยศ แล้วเปาเล่งถูให้นักการไปเอาตัว มารดากับภรรยาของหงอเงิกมาตัดสิน
ฝ่ายมารดาของหงอเง็กครั้นเห็นนักการมาจะจ้บตัว ก็วิ่งหนีไปโจนลงในน้ำที่ลำธารห้วยถึงแก่ความ ตายส่วนนางอบสิเห็นมารดาหง9เงกโจนน้ำดาย นางอิบสีก็วิ่งไปโจนลงในน้ำจะให้ดายเสียบ้าง พอนักการ ไปถึงทันเข้าก็จ้บตัวไว้ใด้แล้วนักการก็เข้าไปในบ้าน ด้นได้เงินทองของกลางสามสิบสองตำลึงมาให้เปาเล่งถู ฟาเล่งถูจึงถามหงอเง็กว่าเจ้าได้เงินทองของม้าไท่ไว้เท่าใด
หงอเงิกก็ให้กาธว่า เงินสองร้อยตำลึงเศษข้าพเจ้าไดใช้สอยไปเสียบ้างแล้ว กังคงเหลืออยู่แด่ สามสิบสองตำลึงเท่านั้น
เปาเล่งถูได้ฟังหงอเง็กให้การจำหน่ายถูกต้องก้นก้บที่นักการไปด้นได้มาดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึง ตัดสินให้เอาตัวหงอเงิกไปฆ่าเสีย แด่เงินสามสิบสองตำลึงนั้นมอบให้ดิ้นยิดชินไป เปาเล่งถูปรีกษายกโทษ นางอิบสีภรรยาของหงอเงิกให้ปล่อยตัวไป
นางอิบสีคำนับเปาเล่งถูแล้วจึงพูดว่า มารดาของศามืข้าพเจ้าเป็นคนทุจริต คิดเอายาเบื่อเจือในสุรา ให้ม้าไท่ก็น ข้าพเจ้าก็ได้ห้ามปรามแต่หาฟังข้าพเจ้าไม่ สามืข้าพเจ้าก็เหมือนกัน ข้าพเจ้าก็ได้ห้ามปรามแต่ หาฟังข้าพเจ้าไม่ มารดาของสามืและสามืก็ตายไปแล้วกังเหลืออยู่แต่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าขอตายไปตามก้นให้ สิ้นทุกข์เถิด
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงเห็นว่าหญิงผู้นี้ท่วงท็พูดจาเป็นคนชี๋อเห็นสมจริงแก่ถ้อยคำที่พูดจา เพราะ ฉะนั้นเปาเล่งถูจึงว่าเพราะเจ้ามิได้เป็นใจตัวย เราจึงยกโทษให้แก่เจ้า เจ้าจงกลับไปทำมาหาก็นอยู่ตามภูมิ ลำเนาเถิด แม้ต่อไปภายหน้าเจ้าหาสามืใหม่จงพินีจพิจารณาใคร่ครวญดู เห็นชายใดทำมาหาก็นโดยชอบ ธรรมแล้วจึงค่อยมืต่อไป ถ้าเขาเป็นคนทุจริตแล้ว จะพาเจ้าให้ได้ความเดือดร้อนด้วย เปาเล่งถูสั่งสอนว่า กล่าวนางอิบสีดังนั้นแล้ว ก็ปล่อยให้นางอิบสีกลับไปบ้าน นางอิบลีมีความยินดีคำนับลาเปาเล่งถูแล้วก็กลับ ไปบ้าน เปาเล่งถูจึงสั่งดิ้นยิดชินให้คุมเอาศพม้าไท่กลับไปให้แก่บุตรภรรยาไม้ไท่ไปฝังตามธรรมเนียม ฝ่าย
๓๙๔
เปางถูครั้นตรวจเมืองบู๊เชียงหูแล้ว ก็ไปตรวจเมืองอื่นต่อไป
ในคดีเรื่องที่ ๕๔ นี้ ควรผู้พิจารณาพิพากษาอรรถคดีของราษฎรจะต้องระลึกอยู่ในใจใดีเสมอ ด้วย ความเคลือบคลุมคด้าย ๆ กันเช่นนี้มักปีปอย ๆ เนือง ๆ เพราะข้อพิรุธในคำให้การหรือพยานสมนี้น จะวาง ธุระเลียว่าแล้วแด่ผู้กล่าวเท็จจริงบาปบุญอยู่แก่ผู้กล่าว ถ้าเช่นนี้นโทษเสมอด้วยแพทย์ที่ไม่รู้ถึงอาการโรค เป็นแด่ผู้รู้ต้ารารู้จักริษยา แด่ไม่รูจะร้กษาและมักย้ายน้ำกระสายให้ถูกต้องแก่โรค วางยาพิษทำลายชีวิต มนุษย์กฉันใด โทษของผ้พิจารณาและพิพากษาคดีความให้ผิดจากความจริงก็ฉันนั้น ข้าพเจ้าผเรียงความ
7 “	3 7 “,	77 ;11222 โ12221
เรืองน เหนว่าหมอและผู้พิพากษาเทษเท่ากัน เพราะฉะนันข้าพเจ้าขอเดือนเพอนมนษยว่า จงดูแบบคน โบราณที่ดีปีวิจารณญาณสอดส่องและอุตสาหะพยายามตรวจจ้บต้นควาหากระแสแง่เงื่อน จึงได้ลุดลอดถึง ความจริงใต้ตัวโจรผู้ร้ายที่แห้ ขื่อเสียงของท่านจึงได้ปรากฏอยู่ต่อมาจนตัวเราและท่านทั้งหลายไต้อ่านพิงรู้ เรื่องในคุณความดีของท่านเปาเล่งถูผู้ประเสริฐด้วยกัน
เรื่องที่ ๕๕
มความว่า ที่ตำบลใต้เตยนกุยแขวงเมืองบู๊เชียงหู มีฑางายหนึ่งเดินเฉพาะใ.น-ระหว่างช่องเไท ที่ หลังเขาออกไปเป็นท้องทุ่งใหญ่กว่างเวิ้งมีลำธารแห่งหนึ่ง ในลำธารนั้นน้ำไหลลงมาจากท้องทุ่ง ที่ตำบลนั้น เรียกเดาเต้ มีชายสามคนพี่น้องแซ่เตยดั้งบ้านเรือนอยู่ปากช่องเขานั้น คอยปล้นสะดมราษฎรเดินทาง พี่ชาย ใหญ่,ชื่อลกยี่ คนกลางชื่อลกซาม คนสุดท้องชื่อลกสี่ พี่น้องดั้งสามคนไปตัดฟัน้ขายเลี้ยงชีวิต เวลาวันหนึ่ง คนเดินทางมาแด่ผู้เดียวพบลกซามลกสี่เข้า คนเดินทางจงถามลกซามลกสี่ว่าทางเดินไปถึงยี่สิบเก้าหัวเมือง เดินทางนี้ระยะทางเพียงสักกี่หมื่นลี้จึงจะถึง ลกชามจึงบอกว่า หนทางยังอีกครึ่งวันก็จะถึงเมืองที่ยี่สิบเก้า ลกชามจึงถามชายเดินทางนั้นว่า ท่านนี้มาจากตำบลใด ชายเดินทางนั้นจึงบอกว่า ข้าพเจ้าเป็นคนใช้ของ อำเภอกรมการไปราชการ ข้าพเจ้าถามคนเดินทางว่า มีทางน้อยเป็นทางลัดหรือไม่ เขาบอกว่ามี ข้าพเจ้าจึง ได้เดินทางมานี้ บังเอิญให้หลงมาขอท่านได้อนุเคราะห์ชี้บอกให้แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
ลกชามกับลกสี่จึงพูดลวงว่า ท่านจงเดินไปข้างหน้า เลี้ยวมาทางชายมือ มีทางบรรจบก้นกับทาง หลวง ชายผู้เดินทางไปนั้นก็เชื่อเดินไปได้หน่อยหนึ่งถึงทุบเขา ทางนั้นก็ด้นแต่เพียงนั้นไม่มีทางจะเดินต่อไป ชายนั้นจึงหยุดนั้งบนแท่นศิลามิได้สังเกตดูข้างหน้าข้างหลัง
ลกชามกับลกสี่สองคนพี่น้อง ชำนาญทางป่าก็เดินลัดมาทางข้างหลัง เอามีดฟันชายเดินทางนั้น สามสี่ทีลัมลงถึงแก่ความตาย แล้วด้นในด้วผู้นั้น มีเงินติดตัวมาแปดตำลึงกับปีนเงินอ้นหนึ่งแบ่งปันก้นแล้วก็ เอาศพนั้นฝังลงไว้ที่ทุบเขานั้น ไม่มีผู้!,ดที่จะได้ล่วงรู้ความเรื่องนี้ ลกชามกับลกสี่ก็กลับบ้าน
ครั้นอยู่มาประมาณได้สักครึ่งปี ที่ตำบลชายเขานั้นมีชายสองคน คนหนึ่งชื่อจี๊เหงาสิว คนหนึ่งชื่อ ฝัมสิตง ชายดั้งสองคนนั้นดั้งบ้านเรือนอยู่คนละฟากเขา จี้เหงาสิวตัดฟันในชายเขานั้น ได้พบปะศพอ้นฝัง อยู่ในทุบเขานั้น มีความสงสัยว่า ฝัมสิตงเป็นน้กเลงเก่าคงจะฆ่าคนเดินทางเอาเงินแล้วเอาศพฝังไว้เป็นแน่ ครั้นสืบรู้ว่าเปาเล่งถูมาตรวจตามหัวเมืองใหญ่น้อย จี้เหงาสิว,จึงทำเรื่องราวไปฟ้องต่อเปาเล่งถูว่า ฝ็มสิตง ดั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้ทุบเขานั้นฆ่าคนเดินทางตายแล้วเอาศพไปฝังไว้ในทุบเขา เปาเล่งถูจึงให้หาด้วฝัมสิตง มาถาม ฝัมสิตงให้การว่า จี้เหงาสิวมีข้อสาเหตุวิวาทกันกับฝัมสิดงมาแต่เติม จึงได้เก็บเอาคดีซึ่งไม่มีหลักฐาน มาฟ้องหาใส่โทษข้าพเจ้าโดยความเท็จ ปรารถนาจะให้ข้าพเจ้าต้องวับโทษอ้นแรงร้ายดังนี้ เป็นความไม่จริง ข้าพเจ้ามิได้ประพฤติตนเป็นโจรผู้ร้ายและฆ่าคนตาย ตุจคำหาของจี้เหงาสิวเลย ขอท่านผู้มีแก้วตาด้งท็พย จ้กษุจงสอดส่องพิจารณาให้เห็นเท็จและจริง เพื่อเป็นที่พี่งของข้าพเจ้าผู้หาความผิดมิได้ด้วยเถิด
เปาเล่งถูพิเคราะห์ดูถ้อยคำและกิริยาอาการของฝัมสิตงที่ให้การ ยังไม่เห็นความพิรุธร่องรอยแต่ อย่างใด จึงสงผู้คุมให้เอาด้วฝัมสิตงไปขังไว้ก่อน แล้วเปาเล่งถู่จึงให้จี้เหงาสิวน่าไปดูศพ ครั้นเข้าไปถึง ทุบเขาเห็นมีลมป่วนพัดใบไม้ปลิวขนดรงหน้าเปาเล่งถูแล้วลมนั้นก็ป่วนไปยังที่ฝังศพ เปาเล่งถูก็เข้าใจขัดว่า ศพที่ฝังนี้มิได้ตายโดยปกติมีผู้ฆ่าตายเป็นแน่ เปาเล่งถูเดนเข้าไปใกล้ จึงสั่งให้นักการชุดเอาศพชี้นมา พิจารณาดูเห็นมีรอยบาดแผลบนศิระษะสี่แผล แต่ศพนั้นล่วงมาถึงห้าหกเดือนแล้ว เปาเล่งถูพูดว่าศพรายนี้ ยากที่จะพิจารณา ด้วยยังไม่ได้ตัวจริง จำจะต้องหาอบายและทางพิจารณาก่อน ครั้นศิตเห็นดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงกลับมายังก๋งก๊วน เวลาคาเปาเล่งถูจึงจุดธูปเทียนบูชาเทพยดาซึ่งวักษาฟ้าดิน แล้วอธษฐาน
๓๔๖
ขอให้บงเกิดบุพนิมดเหตุลาง ครั้นอธิษฐานแล้วเปาเล่งถูก็เข้าที่นอน นอนหลับไปฝันเห็นว่ามีชายผู้หนึ่งมือ ถือเรื่องราวมายื่นแก่เปาเล่งถู แล้วเปาเล่งถูแลไปเห็นกระจงด้วหนึ่งเดินหน้ากวาง ด้วหนึ่งเดินตามหลังกวาง ฝันเห็นดังนั้นแล้วก็ตกใจตื่น คิดใคร่ครวญในความฝัน เห็นว่ากวางก้บกระจงนั้นเป็นศ้พก็กริยานาม เป็น อ้กษรด้วเดียก้บด้วลก อ้นอักษรด้วเตียก้บด้วอกนี้ควบก้นเข้าเรียกว่ากวาง ครั้นรุ่งเข้าเปาเล่งถูจงเรียก นักการมาแล้วสั่งว่า ท่านจงไปที่ตำบลเขาป่าเดาเตสบดูในตำบลนั้น มีบานราษฎรตั้งอยู่หรือไม่ ถ้ามีบาน ราษฎรตั้งอยู่จงสืบลูว่า แซ่ใดชื่อใด แซ่เตียชื่อลกสองคนพี่น้องมีหรือไม่ ถ้ามีสืบได้แน่นอนแล้ว จงจ้บเอา ด้วมาให้เราจงได้ เปาเล่งถูสั่งดังนั้นแล้วนักการก็ไปสืบตามคำเปาเล่งถูสั่งทุกประการ ครั้นถึงตำบลเดาเต นักการก็สืบถามได้สองพี่น้องแซ่เตียชื่อลกชามคนหนึ่ง ชื่อลกสี่คนหนึ่ง ครั้นสืบได้ความแน่นอนดังนั้นแล้ว จึงจ้บสองคนพี่น้องนั้นมาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูพิจารณาลูลักษณะหาใช่คนสุจริตไม่ จึงถามว่าเจาสองคน พี่น้องนี้ตั้งบ้านเรือนซุ่มซ่อนอยู่ในป่าและเขา ประพฤติตัวเป็นโจรผู้ร้ายเที่ยวปล้นสะดมคนเดินทางฆ่าเจ้า ทรัพย์ตายแล้ว เอาศพไปฝังไว้ที่หุบเขาจริงหรือไม่ ร้บเสียโดยดีเรารู้เต็มใจอยู่หมดสิ้นแล้วอย่าให้ถึงแก่ผูก เฆี่ยินดีให้ลำบากชอกช้ำไปเลย
ลก1ชามก้บลกสี่สองคนพี่น้อง เมื่อได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นก็มีความสะด้งตกใจครั่นคร้ามหรั้น หวาดอยู่แล้ว แด่แข็งใจให้การปฏิเสธว่ามิได้ฆ่าผู้!ดและมิได้ประพฤติตัวเป็นโจรผู้ร้าย หาเสี้ยงชีวิตโดยความ สุจริต
ฟาเล่งถูเห็นสกชาม ลกสี่ไม่รับดังนั้น จึงสั่งให้นักการดีคนละหกสิบฑี ลกชาม ลกสี่ทนความเจ็บ ไม่ได้ก็ให้การร้บเป็นส้ดย์ดามความจริงที่ดนได้กระทำแก่เขานั้น เปาเล่งถูจึงสั่งให้ปล่อยตัวฝัมสิตงไป แล้ว เปาเล่งถูก็ด้ดสินให้เอาด้วสกชาม ลกสี่ไปฆ่าเสียตั้งสองคน
คดีเรื่องที่ ๕๕ นี้ แม้ว่าไม่ปีหลักฐานก็จริง แต่บังเอิญให้นี้เหงาสิวไปพบเห็นศพเข้า และมีความ สงสัยว่ามีมสิตงฆ่าคนตาย จึงได้ทำเรื่องราวไปร้องต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงได้พยายามไต่สวนพิจารณาแต่ ไปได้ความเพราะนิมิตมีน ก็ไม่สู้ประหลาดอะไรนักในทางพิจารณาแต่ต้องขมว่า ชำนาญในการทายลางนิมิต และแส่หาเหตุประสมชื่อและแช่แปลด้วกระจงก้บกวางลงเป็นเดียลกได้ จึงให้นักการไปสิบถามก็ได้ความได้ ด้วสู้ที่ชื่อลกแช่เตียจริง จึงได้ลงความเห็นกล้าผูกถือจนผู้ร้ายร้บเป็นสัตย์ ก็โดยความสอดส่องของเปาเส่งถู ควรเป็นเครื่องประดับสดีปัญญาของนักปราชญ์ได้
เรื่องที่ *๖
มความว่า ที่ตำบลเชงเอี๋ยวกัยแขวงเมืองชี;จิวหู มีชายเศรษฐีคนหนึ่งชื่อเดียวดัง เดียวคงมีบุตร,ชาย คนหนึ่งชื่อเกชิน เป็นคนรุนแรงในกามคุณยิ่งนัก เกชินอยู่ในบ้านมีแต่การเล่นขับร้องดีดสีดีเปาเป็นต้น อยู่ มาวันหนึ่งเกชินกับคนใช้คนหนึ่งออกจากบ้านไปเที่ยวตลาดตำบลน้ำเตี้ยน แลเห็นหญิงสองคนเดินมามี ลักษณะอันงามยิ่งนัก หญิงสองคนนั้นอายุอยู่ในสีบแปดปี เกชินแลเห็นให้มีใจคิดรักหญิงทั้งสองคนนั้น จึง ถามคนใช้ที่ตามมาด้วยว่าหญิงสองคนนี้เป็นบุตรภรรยาของผู้ใด คนใช้จึงบอกว่า คนซึ่งเดินตามหลังนั้นเป็น น้องภรรยาของชิวสีบัดนี้ชิวสีโปค้าขายทาง,ใกล อักสองปีใต้แล้วอังไม่กลับมา หญิงทั้งสองคนนี้ชะรอยจะไป ขอชิมชีเสี่ยงทายถามเจ้าที่ศาลเจ้าเป็นแน่
เกชินได้ฟังดังนั้น จึงพูดแก่คนใช้ว่า เจ้าจงไปถามหญิงทั้งสองคนนี้ตูว่า ขัดขวางไม่มีเงินทองจะใช้ ประการใดแล้ว เราจะเกื้อกูลเงินทองให้
คนใช้ของเกชินได้ฟังเกชินบอกดังนั้น จึงตอบว่า หญิงทั้งสองคนนี้มีบิดามารดาพอมีอันจะกินคอย อุดหนุนอยู่เนือง ๆ ข้าพเจ้าเห็นว่ายากอยู่ที่จะพูดไต้
เกชินได้ฟังคนใช้พูดดังนั้นก็มิได้ว่าประการใด จึงกลับมาบ้าน ครั้นเวลาคาเกชินจึงเอาเงินลิ่มหนึ่ง หนักประมาณสิบตำลึง จึงไปบ้านหญิงทั้งสองคนนั้น แล้วส่งเงินให้แก่หญิงนั้น เกชินกิพูดจาเกี้ยวพานแทะ โลมต่าง ๆ หญิงสองคนนั้นกิหามีความยินดีด้วยไม่ กลับพูดจาว่ากล่าวต่าง ๆ ให้เกชินไต้ความอัปยศ เกชิน กิกลับมาบ้านมีความแค้นใจหญิงทั้งลองคนนั้นยิ่งนัก เกชินจึงชวนหลีฮั้วเหลงก้บขุนปิดโป็วซึ่งเป็นเพื่อนไป อังโรงเตี้ยมเลี้ยงสุรากัน เพื่อนทั้งสองคนนั้นจึงถามเกชินว่า วันนี้ท่านเชิญข้าพเจ้าทั้งสองคนมารับประทาน เลี้ยงก้บท่าน ท่านจะมีธุระประการใดหรือ
เกชินจึงบอกว่า เมื่อกลางวันเวลาบ่ายนั้น ข้าพเจ้าไปเที่ยวชมตลาดเล่น พบหญิงสองคนเป็น ภรรยาของขิวสีคนหนึ่ง คนหนึ่งเป็นน้องภรรยาของชิวสี ไปขอชิมชีในศาลเจ้า หญิงทั้งสองคนนี้มีลักษณะงาม เป็นที่พอใจข้าพเจ้านัก ข้าพเจ้าอยากจะใคร่ไต้ ครั้นเวลาคาลงข้าพเจ้าเอาเงินไปด้วยลิ่มหนึ่งให้แก่หญิงนั้น และพูดจาเกี้ยวพานต่าง ๆ หญิงนั้นกิไม่ยินดีด้วยข้าพเจ้า กลับว่ากล่าวต่าง ๆ ให้ข้าพเจ้าไต้ความอับอายแก่ เพื่อนบ้านยิ่งนัก วันนี้เวลาดึกสองยามข้าพเจ้าจะขอแรงท่านไปกับข้าพเจ้า ล้าเห็นไต้ทีจะจ้บหญิงทั้งสองคน นั้น พาเข้าไปในทุบเขาช่วยกันบอกแขกเสียให้สาแก่น้ำใจ ซึ่งมันไต้หยาบช้าแก่ข้าพเจ้า ท่านทั้งสองจะเห็น เป็นประการใด
หลีฮั้วเหลงกับขุนปิดโป็วได้ฟังเกชินปรึกษาดังนั้นกิเห็นชอบด้วย ทั้งสามคนกินั้งเสพสุราอยู่ด้วย กันในโรงเตี้ยม พอเวลาสองยามทั้งสามคนกิออกจากโรงเตี้ยมไปอังบ้านหญิงทั้งสองคนนั้น จึงทลายประตู บ้านเข้าไปในบ้านหญิงทั้งสองคนนั้น มีผู้ชายนายช่างไม้อยู่คนหนึ่งชื่อหยง ได้ยินเสียงทลายประตูเช้ามา นายช่างไม้นั้นกำลังนอนอยู่บนเดียง ตกใจตื่นจึงออกไปตู หลีฮั้วเหลงกับขุนปิดโป็วกิช่วยกันจ้บนายช่างไม้ มัดเช้าไว้กับเสาโ/1ง แล้วสามคนกิตรงเข้าไปในห้องจ้บหญิงสองคนนั้นออกมา เอาผาปิดปากไว้มีให้ร้องขนไต้ แล้วจึงพาหญิงทั้งสองคนนั้นเข้าไปในทุบเขา กิกระทำทุราจารแก่หญิงนั้นคนละครั้งสองครั้งแล้วกิพากันกลับ บ้าน
๓๔๘
ฟ้ายนางแจง*ถูกข่มขนขอกขึ้าไน มืนเหน็บไปทั้งคัวจะอุกนั้งเคนเห็นก้ไม่ถล้* ก่นอนอยู่ก้บแฝน#น ที่ไนอุบเขาจะกลับเข้ามาบานยงไม่ไ*ทั้ง*องคน
ครั้น?งขึ้นเว๏าเข้าขาวม่านขึ้งพากันมา*ที่ม่านนางแจง#เห็นนายช่างไม่นั้น*องม่*#ออยู่ก้บแทโรง จงเข่าไปแก้ม*ออกแล้วนายช่างไม่จงบอกว่า แ!อ#นนึ้เวลา*ก*องยามเศษได้ยนเ#ยง#งคังป็คนทลายประ* ม่านเข่ามา ข้าพเจ้าจงอุกออกมา* พวกล้าขฟ้ข่ายขึ้งจ้บข้าพเจ้าม่*ไข่ แล้วเข่าไป,1นท้องข่บเอาภ??ขาของ ช็ว#ก้บล้องภ??ยาของช็ว#ไปทั้ง*องคน ไม่แจ้งว่าจะพาเอาไปแห์งหน*าบลไ*
เที่อนม่านได้ฟ้งนายช่างไม่บอกดังนั้น จง่ข่บไปแจ้งความแก่คัวข่าล้องเขยของช็ว#หุกประกา?
คัวข่าได้คังดังนั้นก่*กใจ จงพาพวกพองก้นห*ายคนคามไปถึงหุบเขว แลเห็นนางแจง#ทั้งสองคน นอนอยู่ก้บแผ่น*นจะอุกนั้งก่ไม่ได้ เป็นแค่เอามอชี้เข่า1ไป?(ทอง คัวข่าแลเห็นดังนั้นก้ข่ข*ว่าขายฟ้ข่ายจ้บเอา มาข่ม1ขนบอกแขก1จึงใดเป็นเช่นนี้ จงไหภร?ยาของคัวข่าเข่าไปช่วยเห ยยบยาไห และได้เหนผาเช็คหล้า#น หนึ่งคกอยู่มยึ๋ด้อขึ้อเกช็น คัวข่าขึ้งเ?าบล่งได้ภ??ยา?กษาไข่ แล้วหาหมอยามาแก้ไข จนนางทั้ง*องนั้นค่อย หายเป็นปก*ขึ้น คัวข่าจงจางพวกหามเกี่ยว หามนางทั้ง*องคนกลับมาม่านแล้วคัวข่าขึ้งถามนางแจง#ทั้ง *อง*น ทั้งสองคนมีความละอายมิไคร่จะบอกใต้ แล้วนางแจง*จงว่า ข้าพเจ้านอนอยู่ด้วยกันทั้งสองคนที่ใน หอง พอเวลา#ก*ก๏องยามไ*ยนเ#ยงคนทลายประ*ม่าน#งคังเข่ามา ข้าพเจ้าขึ้งได้รว่าผู้ข่าย ครั้นจะหลบ หน็ก้ไม่ทนทั้ง*องคน ล้ไยผู้ฑยก่จ้บเอาคัวข้าพเจ้าไปเอาฟ้าปิ*ปากไวมได้ข่องได้ จำหล้าคาล้ายผู้ข่ายก่ ไม่1ได้ด้วยเ*อนม*แลเห็นไม่ถล้* คัวข่าได้ฟ้งนางทั้ง*องบอกเล่าดังนั้น ซึ่งกางฟ้าเช็คหล้าผนนั้นออกได้* เหนยึ๋ด้อเกขนอยู่ไนฟ้านั้น ก่เข้าใจข้*ว่าเกช็นไม่*องสงล้ยฟ้อนเลย
ฟ้ายนางแจง*ขึ้งเล่าความเ*มได้คัวข่าด้งว่า เมื่ฮเวลา*อนคาวานนี้ เกช็นถอเง์นลมหนั้งมาได้แก่ ข้าพเจ้าแล้วพ*จาแทะโลมค่าง ๆ ข้าพเจ้าได้พ*จาว่ากล่าวแก่เกช็น เกช็นได้ความคับอายแก่ชาวม่านขึ้งได้ กลบไปม่ลาเหอุมาแค่เ#มเช่นนั้ เกช็นขึ้งได้คบ#*ก้นก้บเที่อนมากระทำกา?หยาบข่าค่อข้าพเจ้า บ*นั้ได้ฟ้า เช็คหล้าขึ้งม่ยยี่ด้อขึ้อของเกชินเป็นพยานอยู่ฉะนี้แล้ว คว?จะต้องข่องได้เปาเล่งถูข่า?ะ
คัว์ข่าได้ด้งนางทั้ง*องเล่าบอกดังนั้น ซึ่งทำเรื่อง?าวข่อง*ามด้อยคำของนางทั้ง*องบอกเล่านั้น ไป ยนค่อเปาเล่งถู เปาเล่งถู*?วจ*ไนเรั้องราวนั้นแล้ว กางฟ้าเช็*หล้านั้นออก* เห็นม่ขึ้อยี่ด้อของเกช็นดังนั้น เปาเล่งถูขึ้งไม่ต้อง*ง*ยผูที่นค่อไปเลย ซึ่ง*งนกกา?,ได้ไปหาคัวเกชินมาช้กถาม เกช็นได้กา?ปฐเ*ธไม่?บ เปาแถูขึ้งได้หาควบ??*าพวกเพอนม่านไกล้เคยงมาถาม ขาวม่านก้เป็กความว่า ไนรา*ข่วนนั้นข้าพเจ้าหา ทราบไม่*อว่งขึ้นเวลาเข่า ข้าพเจ้าเคนมา ซึ่งได้เห็นนายช่างไม่ถูกฟ้*#คอยู่ก้บเลาโรง ซึ่งได้ข่ว่าพวกผู้ข่าย จ้บเอานางแจง*ไปกระทำกา?หยาบช้าเก่บได้ฟ้าเช็คหล้าม่ยื่ด้อเกซนเป็นสำคัญ
เปาเล่งถูได้ด้งพยานเป็กความดังนั้น ก่น็งครก*รองอยู่ย์งมได้ว่าประการใ* แค่เกช็นก้บนางแจง* พ*ได้*อบก้นอยู่ เปาเล่งถูเห็นว่าในรา*รก่อนเก่*ความ เกช็นได้เอาเข่นลมหนั้งมาได้แก่นางทั้ง*องคนแล้ว พ*จาเที่ยวพานแทะโลมค่าง ๆ นางทั้ง*องไม่ขนห็ปรอง*องด้วยกลับกล่าวคำหยาบข่าค่าง ๆ แก่เกช็น เกช็นมความคัปขคจงมค,วามอามา*คุมเกเห* ซึ่งได้คบ#*ก้นก้บพวกเพอนมากระทำกา?หยาบช้าแก่นาง แจง#ทั้ง*องคนได้*าแก่ใจก้บห็งฟ้าเช็คหล้าไข่เป็นสำคัญ เปาเล่งถูเห็นแล้แก่ใจด้วยข้อ*าเหอุก้บฟ้าเช็คหล้า ซึ่งมยึ่ด้อ ซึ่ง#งล้กกา?ได้ผูกเกช็น เกซนก้ไม่?บ เปาเล่งถูขึ้ง*งได้เอาคัวเกช็นไปจำข่งไว้ได้เอาคัวฟ้โจทก้ไป แขกขังเ#ขด้วย แล้วเปาเล่งถูขึ้ง#*ทำอบายจะไห้ได้คัวพวกเที่อนของเกช็นด้วย จง*ง?โมจอล้กการว่า ได้อยู่
๓๔๙
เฝ้าคอยระ,รังที่ขัง๓ชินนั้แ ถ้าเห็นใครแปลกหน้ามาเยี่ยม๓ชน จงจับเอาด้วผู้นั้นไว้แล้วส่งตัวมาให้เรา คใน สั่งดังนั้นแล้วเปาเล่งถูกลับเข้ามากังบ้าน
ฝ่ายหลีฮั้วเหลงกับซุนปิดโป็ว จึงพากันเข้าไปกังคุกที่ข้งเกชิน หว้งจะให้อุบายแก้คดีแก่เกชิน กิ้มจึอจึงจับทั้งสองคนนั้นไว้แล้วก็คุมตัวส่งมาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงลวงถามหลีฮั้วเหลงกับซุนปิดโปิวว่า เจ้าทั้งสองคนนี้สมรัเป็นใจคบคิดกันกับเกชินไปกระทำการข่มขืนนางแจงลีทั้งสองคน บัดนี้เกชินให้การร้บ เป็นสัตย์แล้ว ซดทอดถึงเจ้าทั้งสปีงคน ถ้าเจ้าไม่ร้บโดยดีเราจะผูกเจ้าสองคนดีให้ถึงสาหัส
หลีฮั้วเหลงกับซุนปิดโป็วได้ฟังเปาเล่งถูลวงถามดังนั้น ก็ให้การปฏิเสธไม่ร้บ เปาเล่งถูจึงผูกดีถาม ทั้งสองคนแล้วก็ให้คุมตัวไปข้งไว้ แล้วเปาเล่งถูจึงให้คุมตัวเกชินมาลวงถามว่า บัดนี้เราได้ตัวหลีฮั้วเหลงกับ ซุนปิดโป็วพรรคพวกเพื่อนของเจ้ามาถามให้การร้บเป็นสัตย์แล้ว ชดถึงเจ้าว่าเจ้าเป็นหัวหน้าด้นคิดอ่าน ชักชวน จึงได้ช่วยกันจับตัวนางแจงสีทั้งสองคนไปทำการข่มขืนประเวณี กังแต่เจ้าครั้งนี้ถ้าไม่รับ จะต้องผูก กันกันคนละหลัก ดีให้ตายคาไม้เป็นแน่
เกชินได้ฟังเปาเล่าถูถามดังนั้น ตกใจคิดว่าจริงจึงให้การรับเป็นสัตย์ แล้วชัดทอดถึงหลีฮั้วเหลง และซุนปิดโปิวว่า เป็นพรรคพวกด้วย
เปาเล่งถูเห็นเกชินรับเป็นสัตย์แล้ว จึงให้คุมตัวหลีฮั้วเหลงกับซุนปิดโปิวพวกเพื่อนของเกชินมากัน กันกับเกชิน หลีฮั้วเหลงกับซุนปิดโปิวเห็นเกชินรับเป็นสัตย์ชัดทอดถึงตนดังนั้นแล้วก็ให้การรับเป็นสัตย์ เปา เล่งถูจึงให้เสมียนคัดคำให้การทั้งสองคนมาเทียบดู ก็ถูกต้องกันเป็นคำเดียวมิได้ผดเพี้ยนในข้อความ เปา เล่งถูจึงตัดสินให้เอาตัวเกชินกับพวกเพื่อนทั้งสองคนไปฆ่าเลียดามกฎหมายบ้านเมืองในเวลานั้น
ในคดีเรื่องที่ ๕๖ นี้แม้ชำระโดยเป็นการเฆี่ยินดีผูกก็อก็จริง แต่ปีลาเหดเดิมที่เกชินได้เอาเงินไปให หญิงสองคนและเกี้ยวพานหญิงนั้น และหญิงนั้นไดพูดจาหยาบชำต่อเกชิน เป็นสาเหตุควรท์งของศาลได้ ใช่แต่เท่านั้น ย้งได้สิ่งสำคัญประกอบกับกรณีเหตุเดีIIด้วย คือม้าเข็ดหน้าของเกชินที่ตกอยู่ อ้นปียี่ห้อปรากฏ เป็นชื่อของเกชิน รวมเป็นสองประการเข้าจึงกระทำให้เห็นได้ว่าน่าจะเป็นความจริงตามสาเหตุที่โจทก์กล่าว หา เปาเส่งถูจึงได้ผูกถามและประกอบด้วยกลอบายลวงหลอกจนผู้รายร้บได้ความจริง แม้ว่าที่ลงโทษหนัก ถงตายนั้น อ้นนี้ก็เป็นธรรมเนียมของคนโบราณใช่จะปีแต่ในประเทศจีน ทั่วโลกก็ได้เคยด้ลสินลงโทษแรง เช่นนี้เหปือนก้น ว่าแต่ที่ใกล้ ๆ คือในพวกลาวพงด้าของเรา แม้ล้กพริกเมล็ดหนึ่งมะเขือผลหนึ่งก็ยังฆ่าเสีย ในฝายข้างลาวพงขาวล้กไก่หนึ่งด้วจ้บได้เป็นสัตย์ก็สั่งให้ฆ่าเสียเหมือนกัน ไม้ควรจะติเตียนในข้อนี้ควรแด่ จะชมว่าในสมัยนั้นหาผู้สอดส่องซื่อตรงอย่างนี้ยากนัก
เรื่องที่ ๕๗
มีความว่า ที่ตำบลเสี่ยงหูกัยแขวงIมืองโคยังหูกังม1ขายผู้หนึ่งขอจาเลี่ยงโม มีภรรยาซื่อนางอองสี มีบุรรขาชคนหนึ่ง ซื่อจาเหียนเอง จากบ้านจำเลี้ยงโม้ไปทางประมาณสองลี้ มีขายผู้หนึ่งซื่อเดียวลือขุ่น เดียวลือขุ่นใดีสอบ1ไล่หนังสือใต1ชั้นจ,นลือทาราชการใดีเป็น,ขุนนางอยู่ในเมืองหลวง เดียวลือขุ่นมีภรรยา ซื่อ นางเตียนลื มีบุตรหญิงคนหนึ่งซื่อนางอาเกี้ยว มีลักษณะมรรยาทงามยิ่งนัก นางเตียนลืมีบุตรหญิงผู้เดียว เท่านั้น อายุล่วงมาถึง ๕๐ ปี แล้วนางหามีบุตรต่อไปอกไม่ เดียวลือขุ่นกับจำเลี่ยงโม้เป็นเพื่อนเรียนหนังสือ มาล้าน้กเดียวกัน มีความรักใคร่ชอบพอล้ธยาด้ยต่อกันยิ่งนัก เดียวลือขุ่นกับจำเลี่ยงโม่ได้สัญญาเป็นเกี่ยว ตองกัน ครั้นอยู่มาประมาณไตหกเลือน จำเลี่ยงโม้ดกน้ำถึงแก่ความตาย อยู่ภายหลังบุตรและภรรยาก็ถึง ความยากจนชัดเซพเนจรไปอยู่เสียม้านอื่น แต่จำเหียนเล้งมีความอดสาหะพากเพียรเล่าเรียนหนังสือรู้เป็น อันมาก
ฝ่ายเดียวลือขุ่นเห็นว่า จำเลี่ยงโม้ถึงแก่ความตายไปนานแล้วกับไดสัญญาเป็นเกี่ยวดองไว้ตั้งแต่ บุตรกังเยาว้อยู่ด้วยกันทั้งสองฝ่าย จนถึงนางอาเกี้ยวบุตรของเดียวลือขุ่นอายุเจริญวัยได้ ๑๘ ปี นางอาเกี้ยว จึงได้รู้ว่า บิดามารดาได้ยกนางอาเกี้ยวให้แก่จำเหียนเล้งแล้ว แต่บิดามารดาของนางอาเกี้ยวกับนางอาเกี้ยว ก็หารู้จักหน้าจำเหียนเล้งว่า สูงดาดำขาวประการใดไม่ ด้วยจำเหียนเล้งจากตำบลนั้นไปเป็นหลายปีแล้ว เดียวลือขุ่นคดจะใคร่ยกนางเดียวอาเกี้ยวไปให้แก่ผู้อื่น นางเตียนสีจึงพูดแก่เดียวลือขุ่นผู้สามีว่าเดิมเราได้ สัญญาลั่นวาจาไว้ว่า จะยกบุตรของเราให้แก่บุตรจำเลี่ยงโม้ บัดนี้จำเลี่ยงโม้ก็ถึงแก่กรรมไปเสียนานแล้ว บุตรและภรรยาอยู่ข้างหลังก็ถึงแก่ความยากจนและยายไปอยู่เสียที่ตำบลอื่น ไหนเลยจะสามารถแต่งงานกับ บุตรของเราได้ ข้าพเจ้าเห็นว่าบุตรเสนาบดีหรือเจ้านายพระองค์ใด สมควรแก่บุตรของเราแล้ว เราก็ควรจะ ยกให้แก่ผู้นั้น
ฝ่ายนางเดียวอาเกี้ยวได้ฟังบิดามารดาพูดปรึกษากันดังนั้น จึงพูดแก่นางเตียนลืผู้มารดาว่า เดิม มารตาได้ลั่นวาจาจะยกให้ข้าพเจ้าเป็นภรรยาของบุตรจำเลี่ยงโม้แล้ว มาบัดนี้บิดามารดาเห็นจำเหียนเล้ง ยากจนชัดเซไปอยู่เสียเมืองไกล บิดามารดาจะยกข้าพเจ้าให้แก่ผู้อื่นนั้น ข้าพเจ้าเห็นว่าหาควรไม่ ด้วย ธรรมดาชายชาดิทหารแล้ว ก็ย่อมซื่อตรงต่อแผ่นดิน ล้ยอมตายไม่เสียดายชีวิตยิ่งกว่าความสัตย์และกตัญญู ไม่ขอเป็นข้าสองเจ้าบ่าวสองนาย ล้าหญิงที่ดีบริสูทธิ์เล่าก็ย่อมมีสามีแต่คนเดียว มีผู้แล้วไม่ขอร่วมตัวยชาย อื่นต่อไป แม้ว่าบิดามารดาจะชีนใจข้าพเจ้าแล้ว ข้าพเจ้าคงจะฆ่าตัวตายเสียเอง ให้ปรากฏว่าเป็นหญิงบริสูทธ ใจเดียวซื่อตรงต่อสามี ดีกว่าที่จะอยู่เป็นมนุษย์ให้เสียชื่อเสียงอยู่ชวพีาและดิน
ฝ่ายนางเตยนสีผู้มารดาได้ฟังนางเดียวอาเกี้ยวว่าดังนั้น ก็มีได้ปรึกษาประการใดต่อไป ฝ่ายจำเหียนเล้งพลัดพรากจากกี่นฐานบ้านเดิมไปเป็นหลายปี ครั้นอยู่มาจำเหียนเล้งกับนางอองลื ผู้มารตาคิดถึงม้านเดิมขนมาก็ร้องไห้ แล้วจำเหียนเล้งก็พามารดากลับมากังม้านเดิม แล้วคิดขนมาได้ด้วย เรืองที่เป็นเกี่ยวตองแก่เดียวลือขุ่น ครั้นจะไปเยอนเดียวลือขุ่นเล่า ก็มีความอายเพราะนุ่งห่มไม่สะอาด ครั้น คดเห็นดังนั้นแล้วจำเหียนเล้งก็มีได้ไปเยี่ยมเยียนเตี่ยวลือขุ่น จำเหียนเล้งจึงไปเยี่ยมป็าซึ่งเป็นพี่สาวของบิดา ฝ่ายป้าของจำเหียนเล้ง เห็นจำเหียนเล้งกลับมาก็มีความยินดีต่างคนถามถึงทกข์สขซึ่งกันแล่ะกัน
๓๕81
ป้าของจำเหียนเล้ง จึงพูดว่าไหน ๆ ก็ได้กลับมาแล้วจงอยู่บานเกิดเมืองนอนของเราเถิด อย่าไปอยู่ให้โกล ญาติเลย อยู่ใกล้กันกับป้าแม้ว่าเจ็บไข้ได้ทุกข์จะได้เห็นกัน เดิมบิดาของเจ้าเมื่อยังมีชีวิตอยู่ ได้รบคำมน สัญญาเป็นเกี่ยวดองกันแก่เดียวสีอจ่นไว้ บัดนี้เราข้ดสนยากจนไม่มีเงินจะแต่งให้สมแก่ยศท่าน หลานจง อุตส่าห์เล่าเรียนหนังสือสอบไล่ ถ้าสอบไล่ได้ชั้นประโยคจนสีอหรือกิอหยินอะไรอย่างหนึ่งแล้ว มีผู้จะยกบุตร สาวให้ถมไป ไม่ต้องวิตกอะไรที่ตรงบุตรภรรยา ป้าของจำเหียนเอ้งพูตดังนั้นแล้วก็จัตหาอาหารให้จำเหียน เล้งกิน จำเหียนเล้งกิ.พกอยู่บ้านป้านั้นคืนหนึ่งแล้วกิกลับมาบ้าน
ฝ่ายเดียวสือจุ่นอยู่มาวันหนึ่งไปราชการเมืองน้ำหูหาได้อยู่บ้านไม่ นางเตียนสีแจ้งความว่า จำเหียน เล้งซึ่งเป็นบุตรของจำเลี่ยงโม้พลัดพรากจากถิ่นฐานไปแต่เมื่อย้งเยาว์อยู่นั้น บัดนี้กลับมาอยู่ย้งบ้านเดิม อีกแล้ว ด้วยนางเตียนสีออยากจะใคร่เห็นว่ารูปร่างลักษณะจะสูงตาคำขาวประการใด จึงให้หญิงคนใชไป บอกแก่จำเหียนเล้งว่า นางเตียนสีผู้มารดาของนางอาเกี้ยวอยากจะใคร่พบกับท่านด้วยท่านจากถิ่นฐานไป นานแล้ว นางเตียนสีปรารภถึงท่านยิ่งนัก ถ้าท่านไปให้พบเสียแล้วคงจะให้เงินทองสิ่งของเกื้อกูล ท่านจะได้ แต่งงานกับนางอาเกี้ยวไปอยู่กินเป็นภรรยาสามีกัน ท่านจงไปให้พบกับนางเตียนสีเกิด
จำเหียนเล้งได้ฟังก็มีความยินดียิ่งนัก จึงบอกแก่หญิงคนใช้นั้นว่า ท่านจงกลับไปก่อนเถิด หญิง คน11ชได้ฟังดังนั้นก็คำนับลาจำเหียนเล้งกลับ1ไป
ฝ่ายจำเหียนเล้งคดรำพึงใคร่ครวญในใจอยู่ว่า ด้วเราก็ข้ดสนยากจน นุ่งห่มก็ไม่สะอาด ชั้นแต่เสื้อ จะใส่เล่าก็ปะหน้าปะหลังมีความอายยิ่งนัก จำเหียนเล้งคิดเห็นดังนั้นแล้ว จึงไปเล่าความซึ่งนางเตียนสีอยาก จะพบด้วนั้น ให้ป้าของตัวฟังทุกประการ แล้วถามว่าป็ามีเสื้อใหม่ ๆ สะอาด ๆ ให้ข้าพเจ้ายีมใส่ลัก เวลาเถิด
ฝ่ายป้าของจำเหียนเล้ง ได้ฟังจำเหียนเล้งผู้หลานแจ้งความดังนั้นก็มีความยินดี จึงสั่งล้องป่วย ผู้บุตรให้หยิบเสื้อกางเกงที่ใหม่ให้แก่จำเหียนเล้งยิมส่ารับหนึ่ง อองป้วยเป็นคนใจทุจริตไม่ชื่อดรง ได้สีบร้ง่า หญิงคนใช้ของนางเตียนสีมาตามให้จำเหียนเล้งไปบ้าน อองป้วยคิดจะปลอมเป็นจำเหียนเล้งไปหานาง เตียนสีเสียเอง จึงลวงจำเหียนเล้งว่า วันนี้อย่าเพ่อไปก่อนเลย จงหยุดพ้กให้สบายเพียงสามสี่วันก่อนแล้วจึง ค่อยไปก็ได้
จำเหียนเล้งได้ฟังอองป่วยทัดทานดังนั้นก็เชื่อใจว่าอองป่วยเป็นญาติซื่อตรงต่อจำเหียนเล้ง ในวันนั้น จำเหีขนเล้งหาไดไปไม่
ครั้นเวลาคาล้องป่วยจึงแต่งตัวอย่างสุภาพ ปลอมเป็นจำเหียนเล้งไปหานางเตียนสีฮูหยิน นาง เตียนสีฮูหยินกับนางเดียวอาเกี้ยวหาล่วงรู้ไม่ หวังใจเสียว่าจำเหียนเล้งมาหาดามคานัด จึงออกมาทักถามถึง ความทุกข้และสุขแต่หนหลัง ล้องป่วยก็กระทำกิริยาโดยเรียบร้อย คำนับนางเตียนสีฮูหยินแล้}ก็เล่าความ ตั้งแต่บิดาของตนถึงแก่ความตายล่วงไป แล้วยังแต่ด้วผู้เดียวไม่รู้แห่งว่าจะบากหน้าไปพึ่งท่านผู้โด จึงได้ละ ถิ่นฐานบ้านเรือนเสียสู้อุตสาหะไปเล่าเรียนอยู่เสียเมืองไกล เพราะมีความเจียมตนว่าเป็นคนอนาถา เพราะ ฉะนั้นข้าพเจ้าจึงไม่อาจมาคำนับท่าน ด้วยบุญน้อยวาสนาน้อยเป็นกาแล้วก็จำจะต้องอยู่ในฝูงกา ข้าพเจ้าไม่ สามารถจะยกตนชื่นเทียมแก่หงส์ได้ ซึ่งข้าพเจ้ากลับมาทั้งนี้เหตุที่จะมาเยี่ยมฮวงซุ้ยบิดาด้วยเท่านั้น ครั้น ท่านให้คนไข้ไปตามตัว ข้าพเจ้าจึงคิดเห็นว่ายังมีเมตตาข้าพเจ้าอยู่ ข้าพเจ้ามาคำนับท่านแล้วก็จะขอกราบ ลาท่านไปเล่าเรียนหนังสืออยู่บ้านไกลตามเติม
๓๕๒
ฝ่ายนางเตียนสีฮูหยินเหนรูปร่างลักษณะอองป่วยและฟังถ้อยคำพูดจาอ่อนหวาน ก็สำคัญว่า จำเหยนเอง จึงพูดว่าเรากบบิดาของท่านโดรกใคร่ก้นมาแด่เตีมได้-รบค่าลัชุ/ญาต่อก้นไว้ เราหาลืมไม่ ขอซึ่ง ด้วท่านปร้บทุกข์ร้อนไม่มีเงินทองนั้น อย่ามีความวิตกเลย จะเสียทร้พยมากน้อยสักเท่าใดเราก็ไม่เสียดาย เราเสียดายวาจาที่ลนออกมาแล้วไม่ขอกลับคืน บัดนี้ท่านก็มาแล้วเราจะไหเงินทองสิ่งของไปจะได้มาแต่งงาน ก้บบุตรของเราตามธรรมเนียม ว่าดังนั้นแล้วนางเตียนสีจึงให้นางเดียวอาเกี้ยวผู้บุตรหยิบเงินมาไหแก่ อ๋องป่วย เวลานั้นอ๋องป่วยก็เลยนอนด้าง ณ บ้านนางเตียนสี ครั้นเวลาดึกอ๋องป่วยก็เข้าไปนอนอยู่คับนาง เดียวอาเกี้ยว
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า นางเดียวอาเกี้ยวจึงจ้ดเงินแปดสิบตำลึงคับสิ่งของทองรูปพรรณประดับพลอย เพชรตีราคาร้อยตำลืงมอบให้อ๋องป่วย อ๋องป่วยครั้นได้สิ่งของแล้วก็กลับไปบ้าน
ฝ่ายจำเหียนเอ้งอยู่มาว้นหนึ่ง จึงยืมเสื้อกางเกงของปาได้แล้วก็แด่งตัวอย่างสุภาพไปหานางเตียนสี ขณะนั้นพบหญิงคนใช้ซึ่งนางเตียนสีฮูหยินให้ไปดามด้ววันนั้น หญิงสาวใช้จึงไปบอกแก่นางเตียนสีฮูหยินว่า บ้ดนึ่จำเหียนเอ้งมาหาท่าน
นางเตียนสีคับนางเดียวอาเกี้ยว ได้ฟังหญิงคนใช้บอกดังนั้นก็มีความสงส้ยว่า เวลาวันวานนึ่ก็มา หาเราวนนี้ก็มาอก จะมีกิจข้คข้องด้วยอย่างไรคอกกระมัง นางเตียนสีคับนางเดียวอาเกี้ยวจึงออกไปคู เห็น จำเหียนเอ้งรูปร่างผิวพรรณลักษณะท่วงทีกิริยามารยาทงามเรียบร้อยสุภาพกว่าอ๋องป่วยซึ่งปลอมมานั้นมากน้ก
จ่าเหียนเอ้งจึงเข้าไปตำน้บนางเตียนสีคูหยิน นางเตียนสีฮูหยินมีความสงสัยจึงถามจำเหียนเอ้งว่า ท่านเป็นบุตรจำเลี่ยงโม้หรือ บิดามารดาท่านได้รับตำมั่นสัญญาคันไว้ บัดนี้ท่านมีทุกข์สุขอย่างไรจงเล้าไปให้ เราฟังจะได้เป็นที่เชื่อถี อได้
จำเหียนเอ้งก็เล้าความทุกข์ยากจากถิ่นฐานไปคับมารดาจนกลับมาให้นางเตียนสีฮูหยินฟังทุกประการ นางเตียนสีฮูหยินได้ฟังดังนั้นก็ตกใจ เอามือตบอกเข้าแล้วพูดว่า วันวานนี้มีผู้มาหาเราบอกว่าตัวท่าน ชะรอย ผู้นั้นจะเป็นผู้ปลอมมาหาเรา หาใช่ด้วท่านไม่
ขณะนั้นนางเดียวอาเกี้ยวก็ออกมานั่งเคียงคับมารดาพิจารณาดูจำเหียนเอ้งไม่วางตา นางเดียว อาเกี้ยวมีความเสียใจด้วยเสียกลอุบายของผู้มาลวง นางเตียวอาเกี้ยวเช็ดน้ำดาแล้วจึงเข้าไปในห้องหยิบ กำไลมือทำด้วยทองตำลู่หนึ่ง แหวนประดับพลอยสองวงมาให้จำเหียนเอ้งแล้วว่า สิ่งของเหล้านี้เป็นของเล็ก น้อยข้าพเจ้าให้แก่ท่าน ขอท่านจงรับไว้ลูต่างหน้าข้าพเจ้า ข้าพเจ้าคับท่านวาสนาไม่ได้เป็นลู่ครองคันเสียแล้ว ท่านอยู่ข้างหลังจงหาภรรยาใหม่จะได้ปฏิบ้ตท่าน ว่าดังนั้นแล้วนางเดียวอาเกี้ยวก็กลับเข้าไปในห้องเอาผ้า ผูกคอแขวนถึงแก่ความตาย
ฝ่ายนางเตียนสีฮูหยินคับจำเหียนเอ้งเห็นนางเดียวอาเกี้ยวกลับเข้าไปในห้องเป็นช้านาน หาเห็น กลับออกมาไม่ นางเตียนสีอูหยินคับจำเหียนเอ้งมีความสงสัยก็ตามเข้าไปดู เห็นนางเดียวอาเกี้ยวผูกคอตาย อยู่คับเสา จึงเข้าแคัก็หาท้นไม่ นางเตียนสีก็ตกใจแก้เซอกร้ดออกแล้ว ก็หาเห็นนางเดียวอาเกี้ยวหึ่เนไม่ นาง เตียนสีผู้มารดาก็กอดศพนางเดียวอาเกี้ยวเข้าไว้ แล้วก็ร้องไห้ครั้าครวญเศร้าโศกถึงบุตรมิได้เสื่อมส่าง
ขณะนั้นจำเหียนเอ้งก็ร้องไห้เศร้าโศกโดยความเสน่หาอาลัยในนางเดียวอาเกี้ยวจนสลบไป ขณะ นั้นผู้คนที่ใกล้เคียงไดยินเสียงร้องไห้อื้อองก็พาคันวิ่งมาดู เห็นนางเดียนสีกอดนางเดียวอาเกี้ยวร้องไห้เศร้าโศก อยู่ คับเห็นจำเหียนเอ้งสลบอยู่ จึงช่วยคันแก็ฟ้นขึ้นเป็นปกติแล้ว นางเดียนสีจึงบอกให้จำเหียนเองกลับไป
บ้านเสีย จำเหียนเอ้งกลับไปยงบ้านป้าของคน แล้วผลัตเสื้อกางเกงคนมาให้แก่ป็าแล้วก็เค่าความซึ่งมีผู้ ปลอมเป็นจำเหียนเอ้งไปรับเงินทองของนางเตียนลือูหยิน จนถึงแก่นางเตียวอาเกี้ยวผูกคอคายให้ป้าฟัง ทุกประการ แล้วจำเหียนเอ้งก็ลาป้ากลับมาบ้านเล่าความให้มารดาฟังทุกประการ นางอ๋องสืผู้เป็นมารดา ของจำเหียนเอ้ง ได้ฟังดังนั้นก็มีความเสียใจ อยู่มาได้สองวันก็ป่วยลงถึงแก่ความตาย
ฝ่ายนางอู่สีภรรยาของอ๋องป่วย มีลักษณะมารยาทเป็นคนซื่อตรงอารีรอบคอบแก่เพื่อนรั้วด้วบ้าน มิให้ผู้เ.ดมัวหมองแก่ใจได้ นางอู่สีเป็นคนมีหน้าที่ราชการฝ่ายในวังไปอยู่ในเมืองด้งเกียได้เดือนหนึ่ง ครั้นสิ้น กำหนดราชการถึงเดือนออกแล้วก็กลับบ้าน เห็นอ๋องป่วยมีเงินทองของใช้สอยผิดประหลาดกว่าแด่เดิมก็มี ความยินดี นางจึงถามอ๋องป่วยสามีว่า สิ่งของเหล่านี้ท่านได้มาแต่ไหน
อ๋องป่วยมีความประมาทเห็นว่าเป็นภรรยาเป็นที่ไว้วางใจได้ จึงเล่าความจริงที่ปลอมเป็นจำเหียน เอ้งให้นางอู่สีฟังทุกประการ
นางอู่สีได้ฟังดังนั้นก็มีความโกรธมิได้มีความยินดีด้วย จึงพูดว่าท่านนี้เป็นคนชั่วร้ายทุจริต ไม่มี ความซื่อตรงต่อญาติมิตร แบ้แต่ญาติของท่าน ท่านยังสามารถทำได้ดังนี้ ประสาอะไรแก่ญาติฝ่ายเราท่านจะ นับถือซื่อตรงต่อเล่า ท่านคงจะทำได้ดังนี้เหมือนกัน เพราะฉะนั้นท่านก้บเราจะร่วมรสสาบ้คคียินดีก้นต่อไป ไม่ได้ ท่านจงทำหนังสือหย่าให้ข้าพเจ้าเสียเถิด
อ๋องป่วยได้ฟังดังนั้นก็โกรธ จึงด่าตีนางอู่สีแล้วพูดว่า เรามีเงินทองแล้วจะวิตกอะไรแก่ภรรยา หา ได้ถมไป ว่าแล้วอ๋องป่วยก็ทำหนังสือหย่าให้นางอู่สี ตั้งแต่นั้นมาก็ต่างคนต่างอยู่หาได้อยู่กินเป็นผัวเมียก้นไม่ ฝ่ายเดียวลืออุ่นจิ๋นสือ ครั้นเสร็จราชการแล้วก็กลับมาบ้าน แจ้งความว่านางเดียวอาเกี้ยวผู้บุตร ตายก็เสียใจ และมีความโกรธนางเตียนสีฮูหยินว่า เราไม่ให้คบด้าแก่จำเหียนเอ้งไปเป็นบุตรเขย เหดใดจึงได้ คบค้ามาไว้ ชะรอยทำหยาบช้าแก่บุตรเรา บุตรเราจึงได้ตายเพราะความโทมนัส จำจะต้องจ้บด้วมาชำระแล้ว ฆ่าเสียจึงจะหายแค้น ว่าดังนั้นแล้วเดียวลืออุ่นจิ้นลือ จึงแต่งเรื่องราว หาว่าจำเหียนเอ้งมาบ้านของเดียวลืออุ่น แล้วกระทำการหยาบช้าต่อนางเดียวอาเกี้ยวผู้บุตร นางเดียวอาเกี้ยวมีความแค้นจึงได้ผูกคอตาย ให้ผู้รักษา เมืองชำระ
ฝ่านนางเดียนสีฮหยินเห็นว่า จำเหียนเอ้งไม่มีความผิดด้วยข้อความอันใด จึงห้ามเดียวลืออุ่นจิ้นลือ เดียวลืออุ่นจึ๋นลือก็หาฟังไม่ จึงนำเรื่องราวที่ทำนั้นไปยื่นต่อผู้รักษาเมืองกรมการ กรมการก็จ้บด้วจำเหียน เอ้งมาผูกตีถาม จำเหียนเค้งก็ให้การตามความจริงที่เป็นมาแล้วนั้น แล้วอ้างถึงนางเตียนลืฮูหยินภรรยาของ เดียวลืออุ่นเป็นพยานด้วย แต่ผู้รักษาเมืองกรมการเห็นแก่เดียวลืออุ่นจิ๋นลือ หาลืบให้ตามข้ออ้างไม่
ขณะนั้นพอเปาเล่งถูมาตรวจหัวเมือง เดียวลืออุ่นจิ้นลือก็นำเรื่องราวฟ้องนั้นไปให้เปาเล่งถูดู เปา เล่งถูตรวจดูในเรื่องราวยังไม่ท้นจะสอบถามประการใด เดียวลืออุ่นจะให้เปาเล่งถูด้ดสินฆ่าจำเหียนเอ้งเสีย ฝ่ายนางเดียนสีฮูหยินครั้นแจ้งว่า เดียวลืออุ่นจะให้ฆ่าจำเหียนเอ้งก็ตกใจ นางจึงรีบไปหาเปาเล่งถู เล่าความซึ่งมีผู้ปลอมเป็นจำเหียนเอ้ง มาจนถึงนางเดียวอาเกี้ยวผูกคอตายให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ เปา เล่งถูได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงให้คุมตัวจำเหียนเอ้งมา เปาเล่งถูจึงสอบถามข้อความโดยละเอียด จำเหียนเอ้งก็ให้ การตั้งแต่พลัดพรากจากถิ่นฐานไปจนกลับมาอยู่บ้านเดิม นางเตียนสีให้หา ตั้งแต่ด้นจนปลายให้ฟาเล่งถูฟัง ทุกประการ เปาเล่งถูจึงถามว่า เมื่อเวลานาง:เตียนสีให้หาด้วเจ้าไปจะให้สิ้งของเงินทองนั้น ด้นจ้าได้ให้ใครร หรอไฝ
๓๕๔
จำเหียนเองใดฟังเปาเล้งถูถามดังนั้น จึงให้การต่อไปว่า ความข้อนี้ฟ้าพเจ้าไต่บอก,ให้๐องป่วยบุตร รองฟ้า!เท่านั้น นอกจากนั้นไม่มีผู้ใดจะไดล่วงรู้เหนเลย
เปาฟงถูไต่ฟังดังนั้น ก็อนุมาน!ได้แน่ว่า อกังป่วยเป็นผู้ปลอมไปรับเอาสิ่งของที่นางเตียนสีอหยิน ให้เป็นแน่แล้ว ครั้นคิดเห็นดังนั้นแล้วเปาเล้งถูจึงให้ผู้คุมถอดจำเหียนเอ้งแล้ว จึงคิดอุบายจะดูของกลางที่ อ้องป่วย เปาเล้งถูกับคนใช้ที่สนิทจึงปลอมเป็นพ่อค้าผ้า สะพายท่อผ้าไปขายที่บ้านอ้องป่วย แล้วพูดยั่วอ้อง ป่วยว่า ผ้าของข้าพเจ้ามีมาขายเป็นหลายท่อ ดีราคาหมดด้วยกันสองร้อยตำลึง ถ้าท่านจะชื้อแล้วข้าพเจ้าจะ ลดราคาให้ท่านห้าลิบตำลึง แต่ข้าพเจ้าเห็นว่ากาลังท่านจะไม่พอที่จะรับชื้อผ้าของข้าพเจ้าไว้!ค้
อ้องป่วยเป็นคนใจโอ่ดื่นไม่เคยมีทรัพย์จึงโกรธแล้วพูดว่า ผ้าของท่านเท่านี้ท่านหมายว่าข้าพเจ้าจะ ไม่มีปัญญาชื้อหรื่อ แบ้ว่าเงินจะไม่พอชื้อแล้ว ของอื่นก็กังมีพอจะจำหน่ายเอาเงินมาชี้อผ้าของท่านตามราคา ได้ ท่านนี้มาลูหมิ่นข้าพเจ้ายิ่งนัก ถึงเราจะชื้อตัวของท่านไว้ใช้การงานก็กังจะได้ อย่าว่าแต่เพียงผ้าเท่านั้น เลย เปาเล้งถูจึงพูดยั่วให้อ้องป่วยโกรธ ครั้นล้วง!ว่าอ้องป่วยมีเงินแน่ดังนั้นแล้ว ก็กลับมากังกงก๊วน จึงออก นั้งที่ว่าราชการ เปาเล้งถูจึงให้นักการไปจับตัวอ้องป้วย ค้นได้เงินทองของกลางแล้วก็คุมตัวส่งมาให้เปาเล้งถู เปาเล้งถูจึงให้ดัวเดียวสือจุ่นจิ้นสือมาดูของกลาง
เดียวสือจ่นจิ้นสือแลเห็นสิ่งของเป็นรูปพรรณ ก็จำได้แม่นมั่น เปาเล้งถูจึงให้ผูกดีอ้องป่วยตายคาไบ้ ขณะนั้นเดียวสือจุ่นจิ๋นสีอมีความแค้นอ้องป่วยกังไม่หายโกรธ จึงพูดแก่เปาเล้งถูว่า ความเรื่องนี้ภรรยาอ้อง ป่วยคงจะ!กัน ขอท่านได้หาตัวภรรยาของอ้องป่วยมาพิจารณาไต่ถามด้วย เพื่อให้เห็นเฑจและจริง
เปาเล้งถูได้ฟังดังนั้น จึงหาด้วนางฮู่สีมาแล้วถามว่า สามีของเจ้าไปกระทำการหยาบช้า ลวงนาง เดียวอาเกี้ยว นางเดียวอาเกี้ยวมีความแค้นใจจนถึงผูกคอตายเสีย ตัวเจ้าได้!เห็นเป็นใจตัวยหรือไม่
นางฮู่สีได้ฟังเปาเล้งถูถามดังนั้น จึงให้การว่าอ้องป๋วยสามีข้าพเจ้าประพฤติการทุจริตนั้น ข้าพเจ้า มิได้!เห็นเป็นใจด้วย อีกประการหนึ่งในเวลานั้น ตัว1ข้าพเจ้าก็มีหน้าที่กำราชการอยู่,ใน-รังหาได้อยู่บ้านเรือน ไม่ ครั้นข้าพเจ้ากลับมาบ้าน จึงได้!ว่าสามีของข้าพเจ้าเป็นผู้ประพฤติการทุจริต ข้าพเจ้าได้ว่ากล่าว สามี ของข้าพเจ้าก็กลับโกรธดีด่าข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเห็นว่าสามีของข้าพเจ้ามิได้ดั้งอยู่ในยุติธรรม คิดฉ้อโกงญาติกา เช่นนี้ ไม่ควรจะร่วมทุกข์ร่วมสุขเป็นสามีภริยากันต่อไป ข้าพเจ้าจึงขอหย่าต่อหนาผู้ใหญ่บ้านได้!เห็นเป็น พยาน และอ้องป่วยก็ได้กำหนังสือหย่าขาดจากผัวเมียให้ข้าพเจ้าไว้เป็นสำคัญคู่มีอฉบับหนึ่ง ว่าดังนั้นแล้ว นางฮู่สีจึงส่งหนังสือหย่าให้เปาเล้งถูดู เปาเล้งถูก็ชมว่าหญิงผู้มีก็มีลักษณะเป็นอ้นงาม อัธยาศัยก็ประกอบไป ด้วยความชื้อสุจริตและ!การที่ผิดและชอบ แบ้ว่าผู้!ดไต่ไปเป็นภรรยาก็ย่อมเป็นลิริมงคล อาจนำผลให้ ไพบูลยแก่ผู้นั้น
ใน1ขณะนั้นนางเตียนสีฮูหยิน แลเห็นลักษณะนางฮู่สีพร้อมไปด้วยกิริยาพาทีสุภาพเรียบร้อย นาง เตียนสีฮูหยินจึงพูดแก่นางฮูสีว่า นางเดียวอาเกี้ยวบุตรของเรามีแต่ผู้เดียวเป็นที่รักยิ่งกว่าดวงแก้วบัดนี้ก็ ตายเสียแล้ว ค้วเราผู้เดียวไม่มีบุตร ทุกว้นนี้เรามีความว้าเหว่ใจยิ่งนัก เจ้าจงมาอยู่เป็นบุตรบุญธรรมของ เราเกิด
นางฮ่สืได้ฟังนางเตียนสีฮูหยินว่าดังนั้น ก็มีความยินดียิ่งนัก นางฮู่สีก็คำนับเดียวสือจุ่นจิ้นสือกับ นางเตียนสืถูหยิน แล้วจึงพูดว่าข้าพเจ้าเป็นกำพร้าไร้ปิตามารดาและวงศาคณาญาติ ท่านมีความเมตตาแก่ ข้าพเจ้าฉะนั้นแล้ว ข้าพเจ้าจะขอปฏิป่ดท่านไปกว่าช้วตข้าพเจ้าจะหาไม่
๓๕๕
นางดู่สืคไนเห็นนางเดียนสีฮูหยิน มีความเมตตาจะเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรมดงนั้น ก็ตามไปอยู่ด้วย กับนางเตียนสีฮูหยิน เอาใจใส่ปฏิบัติเหมือนด้งบิดามารดาของตน เดียวลือรุ่นกับนางเตียนลืก็มีจิดร่กใคร่ นางฮู่สีสนิทสนมเหมือนหนึ่งบุตรที่เกิดในอุทรแห่งตน
อยู่มาวันหนึ่งเดียวลือรุ่นจิ๋นลือ ดีดจะใคร่ให้นางฮู่ลืได้แก่จำเหียนเอ้งเป็นสามีภริยากัน จึงพูดแก่ นางฮ่ลืว่า จำเหียนเอ้งเป็นนักเรียนและเป็นกงจิอบุตรอ้นมีตระกูล กิไร่ภรรยาอยู่แล้ว บิดาจะแต่งให้เจ้าอยู่กิน เป็นภรรยาของจำเหียนเอ้ง ต้วของเจ้าจะเห็นเป็นประการใด
นางยู่สี1ใต้,ฟังเดียวลือรุ่น-ร่าดังนั้น จึงตอบว่าด้วข้าพเจ้ากิได้มาเป็นบุตรของท่านแล้ว ท่านเห็นดีจะ ปลูกฝังให้ข้าพเจ้ามีเหย้าเรือนประการใด กิแล้วแต่ท่านจะปลูกเลี้ยง ข้าพเจ้ามีได้ขัดขืนน้ำใจท่าน
เดียวลือรุ่นจิ๋นลือได้ฟังนางฮู่ลืยินยอมพร่อมใจดังนั้น จึงแต่งให้นางฮู่ลือยู่กินกับจำเหียนเอ้ง ราษฎรชาวบ้านมีความสรรเสริญเดียวลือรุ่นจิ๋นลือยิ่งนัก และดีเตียนอ้องป่วยว่าเป็นคนทุจริตไม่ซื่อตรงต่อ ญาติ
ในคดีเรื่องที่ ๕๗ นี้ คารเป็นนิท้ศน์ตัวอย่างเครื่องสอนใจ ได้ว่า ที่คิดการทุจริตปลอมเอาภรรยาเขา ภรรยาตนก็กลับไปเป็นภรรยาเขา ดนก็ถึงแก่ความดายเพราะลัวยโทษทุจริตไม่ชื่อดรงต่อญาติมิตรนั้น ซึ่งจะ ถือว่ามีโอกาศแล้วทำได้ก็จะทำเอานั้น เห็นจะไม่ได้เป็นแน่ ดามที่ได้ฟังมาดูมากเรื่องนัก ผ้ที่ทุจริตทำการ ลับ ๆ แต่ไดไปแตกออกเมื่อปลายมือ ให้โทษถึงสาหัสแทบทุกเรื่อง เพราะฉะนั้นควรต้องเชื่อว่าผลของความ ดีและความชั่วที่เราได้ทำไว้แล้ว เราผู้ทำคงจะต้องรับผลดีและชั่วเป็นแน่ เพราะฉะนั้น จึงควรเว้นความชั่ว ทั้งสิ้น ควรถือและทำดีแต่ความดีส่วนเดียว
อีกประการหนึ่ง คนที่ใจโอบล้อมอารีนั้น ย่อมเป็นที่มนุษย์สรรเสริญทั่วไปทุกประเทศมิใด้เว้นว่า ชาติใดเลย
ฒ 1 ฒ
เรืองท๊ ๕๔
มความว่า ที่ตำบลนาถอนอ่าเภอข้ยช-านกัยแขวงเมืองโล้งจีว ยังมีชายผู้หนึ่งแช่เจียงชื่อชินตอ หากนด้วยการช่างเย็บเลี้ยงชีวิต อายุเจียงชินต่อล่วงมาได้ห้าสิบปี มีภรรยาชื่อนางอองสี นางอ๋องสีเป็นหญิง ยักมากในการคบชู้ส่ชาย แต่นางอ๋องสีมีได้เกิดบุตรแอ๋เจียงชินด้อ เจียงชินต่อขอเอาบุตรของเจียงห่ซึ่งเป็นที่ มาเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรมชื่อเจียงเอ๋ยโจ๊ว เจียงเกียโจ้วมีภรรยาชื่อนางเล่าสีมีลักษณะรูปงามยิ่งนัก
ที่ตำบลถองเชียกุ้ยมีชายสองคน ชื่อเลี้ยงทุนคนหนึ่ง ชื่อเตียสิวคนหนึ่ง เป็นคนได้รู้จักด้นเคยกัน กับเจียงชินต่อ เคยไปมานอนด้างอ้างแรมอยู่ที่ย้านเจียงชินต่อ ทั้งสองคนยกย่องเจียงชินต่อว่าเป็นบิดาจะ ไปมาเขานอกออกในได้สนิท เจียงชินต่อก็วางใจไม่มีขอสงสัยร้งเกียจสิ่งใด
แต่เลี้ยงทุนกับนางอ๋องสีได้เป็นชู้กันมาแต่เดม เปรียบเหมือนวัวที่เคยขาย้าที่เคยขี่รู้ทำนองจริต กิริยากัน อยู่มาวันหนึ่งเจียงชินต่อกับเจียงเกียโจ๊วสองคนอาหลานไปร่บจ้างเย็บเลี้อหาได้อยู่บ้านเรือนไม่ นางอ๋องสีกับเลี้องทุนก็หลับนอนด้วยกัน นางเล่าสีบุตรสะใภ้ได้เห็นแล้วดังนั้น ก็นึ่งไว้ในใจหาได้ว่ากล่าว ประการใดไม่ ในวันนั้นเตียสิวก็มานอนด้างอยู่บ้านเจียงชินต่อ ฝ่ายนางเล่าสีสามีไม่อยู่นอนอยู่ในห้องแต่ ผู้เดียว ครั้นเวลาดึกสองยามเดียสิวเห็นเลี้ยงทุนกับนางอ๋องสีสักลอบนอนอยู่ด้วยกัน เดียสิวบังเกิดความ กระสันกำหนัดในกามราคะแอ๋กล้าขึ้นมา เห็นนางเล่าสีนอนอยู่แต่ผู้เดียวฑึ่ในห้อง เตียสิวจึงย่องเข้าไปหา นางเล่าสีไม่ยินดีด้วยก็ร้องขึ้นด้วยเสียงอ้นด้ง ขณะนั้นนางอ๋องสีเอาใจช่วยเดียสิว จึงวิ่งเข้าไปในห้องนาง เล่าสี เอามีอปีดปากนางเล่าสีไว้มิให้ว้อง นางอ๋องสีก็ช่วยพูดจาเล้าโลมให้นางเล่าสียินดีด้วยเตียสิว นางเล่าสี เป็นหญิงใจง่ายปราศจากความอายไม่คิดถึงตนและสามี ก็กลับใจมีความยินดีด้วยเตียสิว เป็นชู้กันแอ๋เดียสิว เข่นกับนางอ๋องสี
ฝ่ายเจียงเก์ยโจ๊วกับเจียงชินต่อ ในขณะนั้นก็มิได้กลับมาบ้านเป็นหลายวัน ครั้นภายหลัง เจียง ชินต่อรู้ความระแคะระคายจะจ้บชายชู้ ครั้นถึงฤดูเดือนสิบขาวในห้องนาของเจียงชินต่อเหลืองจวนจะสุก อยู่แล้ว เจียงชินต่อจึงบอกแอ๋เจียงเกียโจ๊วว่า วันนี้เป็นวันชิวอิ๊ดขึ้นคาหนึ่ง อย่าเพ่อไปขางไหนเลย ด้วยนา ของเรามีอยู่สองตำบลซึ่งได้กระทำไว้ บัดนี้ก็ควรจะเกี่ยวเก็บได้อยู่แล้ว หลานจงไปเก็บเกี่ยวนาตำบลกี่วกัง หลวนเสียก่อน อ้นนาตำบลปองกังหลวนนั้นใกล้อาจะไปเก็บเกี่ยวเอง เจียงชินต่อปริกษากันกับเจียงเกียโจีว ผู้หลานตกลงกันดังนั้นแล้ว ครั้นรุ่งขึ้นเจียงเกียโจ๊วก็ไปเกี่ยวข้าวนาตำบลกี่วกังหลวนเจียงชินต่อก็ไปเกี่ยว ข้าวที่นาตำบลปองกังหลวน
ฝ่ายนางอ๋องสีทั้งแต่เป็นชู้วักใคร่แอ๋เลี้ยงทุนมาช้านานหลายวัน นางอ๋องสีมีความวิตกด้วยเจียง ชินต่อรู้ความระแคะระคายอยู่แล้ว คอยจะจ้บไหวพริบอยู่ทุกเวลา อยู่มาวันหนึ่งนางอ๋องสีจึงบอกแอ๋เลี้ยงทุน ชายชู้ว่า ท่านกับข้าพเจ้าคบหาเป็นชู้กัน บัดนี้สามีข้าพเจ้าก็รู้แล้วเขาคิดจะคอยจับเราอยู่ ท่านคิดลอบฆ่า เสียเกิดจึงจะลี้นความวิตก เรากับท่านจึงจะได้กินอยู่หลับนอนด้วยกันโดยสะดวก
เลี้ยงทุนได้ฟังนางอ๋องสีพูดชี้แจงดังนั้น ก็วับคาคอยหาช่องจะคอยทำร้ายเจียงชินต่ออยู่ทุกเวลา วันนั้นเลี้ยงทุนกับเตยสิวเดนมาด้วยกันจะไปบ้านเจียงชินต่อ เดินทางไปได้ครึ่งทางพบเจียงชินต่อกลับมา จากนาเวลาเย็น ที่ตำบลนั้นเป็นปลายลำธารเปลี้ยวไม่มีบ้านช่อง เดียสิวกับเลี้ยงทุนจึงกระซิบพูดกันว่า ล้า
๓(2๗
เจียง1ชินต่อเดินมาเราพูดทักแล้วได,ทีก็ฟ้นเสีย1ให้ตายท็เดีขว ครั้นปรึกษาก้นแล้ว พอเจียงชินต่อเดินมาใกล้ เอยงหนยับเดียสิวกีร้องทักขึ้น เจียงชินต่อก็หยุดยีนอยู่ ทั้งสองคนก็พย้กหน้าก้น เอี๋ยงทุนจึงชักขวานที่พก ออกฟัน ถูกเจียงชินต่อที่คอต่อล้มลงกงแก่ความตาย เอี๋ยงทุนชักขวานไม่ออกจากศพด้วยเป็นการดะลี ตะลาน กล้วว่าผู้คนเดินทางมาจะเห็นเข้า จึงช่วยก้นหามเอาศพไปให้ทันทางแล้วก็ทั้งลงไว้ในหนองบัว ยัง ว้ดกอยู่ว่าศพนั้นจะลอยขึ้นมาได้ จึงช่วยยันเอาก้อนศลาที่ใหญ่ ๆ มาทั้งทับถมลงไว้แล้ว ก็พากันไปยังบ้าน เจียงชินต่อ เอี๋ยงทุนยับเดียสิวก็หลับนอนยับนางอ๋องลี นางเล่าลีตามเคย เอี๋ยงทุนจึงบอกเล่าความขึ้งได้ฆ่า เจียงชินต่อให้นางอ๋องลีฟังทุกประการ นางอ๋องลีจึงกำชับเอี๋ยงทุนว่า การทั้งนี้จงปิดความให้สนิทอย่าให้นาง เล่าลีล่วงรู้เพราะว่านางเล่าลีมิได้คดยับเรา แต่ข้าพเจ้ายังไม่สิ้นความวิตก ล้าเจียงเก่ยโจ๊วล่วงรู้แล้วเราจะท่า ประการ1ใดดี
เอี๋ยงทุนจึงแนะอุบายให้แก่นางอ๋องลีว่า การทั้งนี้ไม่ลัยากน้กล้าเจียงเก่ยโจิวมาถึงแล้วให้ถามดู แล้วไปฟ้องหากล่าวโทษเจียงเก์ยโจ้วเลียก่อน ตัวเราจึงจะทันภ้ยไปได้
นางอ๋องลีได้ฟังเลี้ยงทุนบอกอุบายดังนั้นก็คลายความวิตก ครั้นอยู่มาขึ้นหกคาเดือนสิบเจียงเก์ยโจ๊ว กลับมาจากนา นางอ๋องสีแกล้งถามเจียงเก์ยโจ้วว่า ท่านมาแล้วเหดใดอาท่านจึงยังไม่เห็นมา
เจียงเก์ยโจ๊วได้ฟังนางอ๋องสีถามดังนั้นก็ตกใจจึงพูดว่า ข้าพเจ้าอยู่ที่นาตำบลกึ๋วยังหลวน อาของ ข้าพเจ้าเกี่ยวข้าวอยู่ที่ตำบลปองยังหลวน เมื่อร้นขึ้นสามคานั้นอาข้าพเจ้าได้บอกแก่ข้าพเจ้าว่าจะกลับมา บ้าน แต่ในวันนั้นเหตุใดยังไม่เห็นกลับมา ผิดสังเกตอยู่
นางอ๋องสีได้ฟังดังนั้นก็กระทาเป็นโกรธเจียงโก์ยโจ๊วและแกล้งพูดใส่ความว่า เจียงเก่ยโจ๊วคิดฆ่า เจียงชินต่อผู้อาดายประโยชน์เพื่อจะชิงเอามรดกไร่นา แล้วนางอ๋องสีจึงไปฟ้องต่อโหเหียนอ๋าเภอกรมการ ก็พอไปพบเปาเล่งถูมาตรวจหัวเมือง นางอ๋องสีจึงยื่นเรื่องราวต่อเปาเล่งถู เปาเล่งถูกพเคราะห์ตรวจดูใน เรื่องราวมีใจความว่า วันนั้นเดือนนั้น เจียงชินต่อยับเจียงเก์ยโจ๊วสองคนอาหลานไปเกี่ยวข้าวที่ในนา ครั้น วันนั้นคืนนั้นเจียงเกยโจ๊วกลับมาแต่ผู้เดียว หาเห็นเจียงชินต่อกลับมาไม่ นางอ๋องสีมีความสงสัยว่า เจียงเก่ยโจ๊วผู้หลานปรารถนาจะใคร่ได้มรดกที่ไร่นาใหีได้ตังใจ จึงอุบายคิดฆ่าเจียงชินต่อเสีย เพราะฉะนั้น เจียงชินต่อจึงหายไป นางอ๋องสีเที่ยวบนบานถามก็หาได้ความว่าเจียงชินต่อสูญหายด้วยอาการใดไม่ 1๐ ท่านได้พิจารณาโดยยุติธรรม
ครั้นเปาเล่งถูกตรวจลูในเรื่องราวของนางอ๋องลีดลอดแล้วดังนั้นจึงเซนเรื่องราวให้โหเหียนอำเภอ กรมการไต่สวนให้ได้ความจริง อำเภอกรมการจึงให้อ๊วงเล้งยับหลีเฝ็ยวไปเกาะด้วเจียงเก่ยโจ๊วมาไต่ถาม เจียงเก่ยโจ๊วก็ให้การตั้งแต่วันแยกยันยับเจียงชินต่อไปเกี่ยวข้าวในนา และเจียงชินต่อได้บอกแก่เจียงเก่ยโจ๊ว ว่าขึ้นสามคาจะกลับมาบ้านก่อน มาวันขึ้นหกคาเจียงเก่ยโจ๊วจึงได้กลับมาต่อภายหลัง ครั้นมาถึงบ้านก็หา เห็นเจียงชินต่อผู้อาไม่ ข้อขึ้งนางอ๋องลีหาว่าข้าพเจ้าอยากได้ไร่นามรดกของอา และคิดฆ่าอาเสียนั้นเป็น ความเท็จหาจริงไม่ อาของข้าพเจ้าก็เหมือนบิดาผู้บังเกิดเกล้าของข้าพเจ้าเหมือนยัน อาข้าพเจ้าไม่มืบุตร จึงได้เอาข้าพเจ้ามาเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม อันไร่นาบ้านช่องของอาข้าพเจ้าจะไปไหนไม่ทันมือข้าพเจ้า ข้าพเจ้าก็จำตองจะได้อยู่เองทั้งสิ้น นางอ๋องลีผู้อาสะใภ้หาความไม่จริงใส่โทษข้าพเจ้า ขอได้พิจารณาให้เห็น เท็จและจริงโดยยุติธรรมเถิด
อำเภอกรมการผู้นั้น เป็นขุนนางมืสดิปัญญา เป็นที่ไว้ใจของเปาเล่งถูในการไต่สวน อำเภอกรมการ
๓!/๘
นั่งนงคริดรองพจารณาเฟ้นจริงตุจล้อยคา,ของเจยงเก์ยโวัวให้การ จึงเห็นฅวามว่าหาใช้เจียงเก่ยโวัวทำร้าย แก่เจียงชินต่อไม่ อำเภอกรมทารจึงคดอุบายให้ดิเจียงเก,ยโวัวยี่สิบที แล้วเอาตัวเจียงเก,ยโวัวช้งคุกไว้แล้ว ปล่อยไหนางอ่องสิกลับไปบาน และสั่งว่าให้ไปดามหาศพของเจียงชินต่อให้ไล้มาฝังเสียในสามวันจงไล้ นาง อ่องสิบความยนด หวงใจเสียว่าอำเภอกรมการเห็นจริงล้วย จึง,ไล้เอาดัวเจียงเก,ยโวัวไปจาขังไร้ ณ คุก นาง๐องสีคานับลาอ่าเภอกรมการแล้วกกลับมาบาน มีความยืนดิขึ้นขมแก่เอี่ยงทุนชายชู้ ครั้นเวลาคาอำเภอ กรมการจึงเรียกเดิกคนใช้ที่อยู่ไนบ้านให้ตามหลังไปล้วย อำเภอกรมการจึงถามเดิกนั้นว่า บ้านของเจียง เก่ยโจ๊วนั้นอยู่แห่งได เดิกนั้นจึงบอกว่าออกจากตำบลนี้ไปจนสุดบ้านก็ถง อำเภอกรมการไล้ฟังเดิกบอก ดังนั้นก็เดินเที่ยวไปจนถงบ้านเจียงเก่ยโวัว จึงแอบฟังอยู่นอกประตบ้านของเจียงเก,ยโจีว ไล้ยนเสียงผู้ชาย พูดกบผู้หญิงเป็นการยั่วหยอกระริกกระชิกกระซี๋ตอกน และออกความว่า เราไล้เป็นสุขล้วยก็นก็เพราะ ปัญญาของเรามีใช่หรือ นางเล่าสีกบเสียสิวกพลอยเป้นสขดวย แต่นางเต่าสีภรรยาของเจียงเก่ยโวัวไม่มี ความขนสีล้วยแล้วก่พูดว่า ความเรื่องนี้ไม่อี่อฉาวขึ้นก็เป็นการดิ ล้าอี่อฉาว,ขึ้นเวลาใดแล้วไหนเลยเราทั้ง ๔ คนนี้จะมีดวามสุขไล้ อำเภอกรมการขึ้งแอบฟังอยู่ ไล้ยืนดังนั้นแล้ว จึงเดินเข้าไปใกล้แอบมองดูแสงโคมไฟ สว่าง เห็นหน้ารายหญิง ๔ คนนั่งเสพสุราอยู่ด้วยล้น ดังนั้น ก็นกแน่ในใจว่า ทิ้ง ๔ คนนั้สมร้เป็น1ใจล้น กระทำการทุจริตซวร้าย จึงไล้ฆ่าเจียงชินต่อถึงแก่ความตาย นายอำเภอยืนแอบฝามองตูเห็นเอี่ยงทุนรินสุรา ใส่ล้วยใหญ่ยี่นไปไห้ก็นด้วยล้นทั้ง ๔ คนแล้วพูดว่า เราทิ้ง ๔ คนนี้ เสพสุราเสียให้เมาแล้วต่างคนต่างไป นอนด้วยล้นหาความสุข
ขณะนั้นนางอ่องสีจึงพูดขึ้นว่า คนวันนี้ท่านมาดินพรุ่งนี้ทานจะไม่มาดอกกระมัง เอี่ยงทุนไล้ฟัง ดังนั้นจึงกอดนางอ่องสีเช้าไวแล้วก็พูดล้พยอกนางอ่องสีว่า เราเห็นเจาหน้าตาเศร้าหมองไปมีความสบาย เวลาว้นนี้คู่ของใคร ก็เสพสุราให้เป็นที่รื่นเริงก็จะคลายความทุกข์
นางอ่องสีได้ฟังเอี่ยงทุนว่าดังนั้นก็บันดาลโทโสโกรธขึ้นมา จึงพูดว่าหน้าของผูใดก็ตัวของผู้นั้น ตัว ใคร ๆ ก็หาเยี่ยวข้องถึงก้นไม่ ประการหนึ่งท่านอำเภอกรมการกำหนดให้ไปสืบเสาะหาศพของเจียงชินต่อ ไห้ใดัมาฝังเสียแต่ในสามวันนี้ ล้าเราไล้ศพเจียงชินต่อมาฝังในสามวันแล้ว ความเรื่องนี้ก็มีไล้เยี่ยว1ข้องอะไร ถึงเราต่อไป เพราะเจียงเก่ยไว้วตองวับผดอยู่ทิ้งสั่นแล้ว
เอี่ขงทุนกบเสียสีวจึงบอกว่า ศพเจียงชินต่อนั้นทิ้งลงในหนองบัวเอาศิลาทับไว้อปามีความวิตกเลย นางอ่องสีไล้ฟังดังนั้นจึงพูดว่า ล้าไล้ศพนั้นไปให้แล้วข้าพเจ้าก็สั่นความวิตก ว่าดังนั้นแล้วนาง อ่องสืก็รินสุราใส่ล้วยใหญ่ก็น
ขณะนั้นเสียสีวจึงถามนางเต่าสีว่า ครั้งนี้สามีของเจาก็คิดคุกแล้ว นับวันก็จะล้องวับโทษถึงแก่ความ เกย เจาพอใจเห็นดิแล้วหรือยัง นางเล่าสีไล้ฟังดังนั้นก็นี้งอยู่มีไล้ตอบประการใด นางอ่องสีจึงพูดว่า เวลาก็ ดิกดื่นอยู่แล้ว เราต่างคนต่างนอนล้วยกนหาความสุขดิกว่าพูดโล้ตอบล้นให้เสียเวลาเปล่า ๆ นางอ่องสีว่า ดังนั้นแล้วก็ชวนล้นเข้าไปหลับนอนว่วมห้องยันเดียวล้น
ฝ่ายอำเภอกรมการไล้!ไล้เห็นไล้ยืนดังนั้นแล้ว ก็ริบกลับมาบ้าน เรียกพลตระเวนสำหรับอำเภอไป ล้อมบ้านของเจียงเก่ยโวัวแล้วทำลายประตูเข้าไป
ฝ่ายชายทิ้งสองคน ซึ่งเป็นชู้แก่นางอ่องสีนางเล่าสืนั้นก็ตกใจเปิดประตูหลังบ้านจะหน้ไป พวกพล ตระเวนก็วับล้วไว้โล้ทิ้งสองคนแล้วก็จบนางอ่องสีนางเล่าสีไปยังบ้านอำเภอกรมการ อำเภอกรมการจึงให้ดิ
๓๕๙
ทั้งชายทั้งหญิงคนละยึ่สิบที แล้วให้จำเครื่องครบไว้ จึง1ให้ถอดเจียงเกยโจ๊วออกเทถามว่า ทางที่จะไปนาของ เจ้ามีหนองบัวหรือไม่
เจียงเก่ยโวัวนั่งคิดอยู่เป็นครู่ นักขึ้นมาไดแล้ว จึงบอกว่าในเนินเขามีลำธารน้ำไหลลงมาในหนอง บัวอยู่แห่งหนึ่ง อำเภอกรมการได้ฟังดังนั้น ก็เห็นสมดังคำที่เลี้ยงทุน เตียสิวบอกนางอ่องสีนางเล่าสี อำเภอ กรมการก็ขึ้นนั้งเกี๋ยวให้คนใช้หามไปยังหนองบัว จึงให้นักการดันหาดดามขอบหนอง พบคลาก้อนใหญ่ก้อน หนึ่งก้บคพ จึงให้หามศพนั้นขึ้นมาแล้ว ช้นสูตรดูมีขวานติดอยู่ก้บกระดูก
ฝ่ายเจียงเก่ยโวัวเมื่อได้เห็นศพผู้อาดังนั้น ก็ร้องไห้เศร้าโศกรำพ้นไปเป็นอันมาก ครั้นสร่างความ โศกแล้ว เจียงเก่ยโวัวจึงขอเอาศพเจียงชินต่อไปผิงไว้ดามธรรมเนียม
ฝ่ายอำเภอกรมการครั้นกลับมาบ้านแล้ว จึงให้ผู้คุมคุมดัวนางอ่องสี นางเล่าสีก้บเลี้ยงทุน เสียสิว ทั้ง ๔ คน มาพร้อมต่อหน้าเจียงเก่ยโวัว อำเภอกรมการจึงถามเจียงเก้ยโวัวว่า อ้ายคนสองคนนี้เป็นญาติ ที่น้องอะไรก้นแก่เจ้าบ้างหรือไม่
เจียงเก่ยโวัวจึงให้การว่า เป็นบุตรบุญธรรมของบิดาข้าพเจ้า อำเภอกรมการได้ฟังดังนั้นจึงให้ นักการดีทั้งชายทั้งหญิงคนละสี่สิบที แล้วเอาขวานที่ติดอยู่ก้บศพเจียงชินต่อนั้น มาวางลงดรงหน้าเอี๋ยงทุน และเดียสิวแล้วจึงถามว่า ขวานเล่มนี้เป็นขวานของผู้ใด จงร้บเสียแต่โดยดี ด้วยวันที่เจ้าเสพสุราพูดจาก้นนั้น เราได้ยินได้เห็นได้รู้อยู่ทั้งสิ้นแล้ว จึงได้จ้บดัวมาไต่ถามดังนี้ ล้าไม่วับเราก็จะดีให้ดายคาไม้เป็นแน่ จงให้การ ไปตามจริงเถิด
เดียสิวก้บเอี๋ยงทุนได้ฟังอำเภอกรมการถามดังนั้น ก็นั้งนิ่งอยู่มีได้ให้การประการใด อำเภอกรมการ โกรธจึงสั่งให้นักการดีอีก เอี๋ยงทุน เดียสิวจึงให้การวับว่า เป็นชู้ด้วยภรรยาและบุตรสะใก้ของเจียงชินต่อ เกรงว่าจะเกิดความขึ้นจึงได้คิดฆ่าเสีย
อำเภอกรมการถามว่า กลัวเกิดความด้วยข้อผิดบุตรภรรยาแห่งเขา แล้วคิดฆ่าเขาเสียเช่นนึ่ไม่เกิด ความดอกหรือ ครั้นถามเอี๋ยงทุน เตยสิวร้บเป็นสัตย์แล้ว จึงถามนางอ่องสีด่อไปว่า สามีของเจ้าก็เลี้ยงเจ้า มีให้อนาทรร้อนใจแต่อย่างใด เหคุไรเจ้าจึงเอาใจไปแผ่ไว้ก้บผู้อื่น ให้ผู้อื่นฆ่าสามีเสียดังนี้
นางอ่องสีจึงให้การว่า ข้าพเจ้าเป็นชู้แก่เลี้ยงทุนนั้นจริง แต่เลี้ยงทุน เตยสิวไปฆ่าสามีของข้าพเจ้า เสียนั้น ความช้อนี้ข้าพเจ้าหาได้รู้เห็นเป็นใจด้วยไม่
อำเภอกรมการจึงว่า ความช้อนี้เจ้าเอาความเทีจมาให้การ เจ้าเป็นชู้ก้นแล้ว และจะกลับให้การว่า มีได้รู้เห็นเป็นใจด้วยนั้นไม่ได้ ว่าดังนั้นแล้วจึงสั่งให้นักการดีนางอ่องสีสามสิบที แล้วถามนางเล่าสีต่อไปว่า เหคุใดจึงนอกใจสามีไปกระทำชู้แก่เตยสิว
นางเล่าสีให้การว่า เติมข้าพเจ้ามีได้ตั้งใจจะมีชู้ เดียสิวเช้ามาหาข้าพเจ้า ข้าพเจ้าก็รองขึ้น นางอ่องสี ผู้เป็นอาสะใภของสามีข้าพเจ้ากลับข่มขนให้ข้าพเจ้าเป็นชู้แก่เดียสิว
อำเภอกรมการว่า เจ้าซัดทอดถิงนางอ่องสีว่าข่มขนให้เจ้ามีชู้ฉะนั้นแล้ว เหคุใดเจ้าจึงพรางไม่บอก เล่าให้สามีรู้ เจ้าจะมาแก้ดัวภายหลังนั้นเราเห็นไม่พ้นผิด ว่าดังนั้นแล้วอำเภอก็สั่งให้เอาดัวชายหญิง ๔ คน นั้น ไปจำซังไว้ ณ คุก คอยท่าเปาเล่งถูมาแล้วจึงจะได้ตัดสิน
ฝ่ายเปาเล่งถูกลับมาจากราชการ จึงแวะเช้ามาพ้กยังกงก๊วนเมืองโล้วจีว อำเภอกรมการจึงนำล้อย คำลำนวนของเลี้ยงทุน เตยสิว นางอ่องสี นางเล่าสี เจียงเก่ยโวัวว่าด้วยเป็นชู้แล้วฆ่าเจียงชินต่อตาย ดัวผู้ร้าย
๓๖๐
และ*ญงฑั๋4สองคนรับเป็นสัตยถกต้องก้นมาเสนอไหเปาเล่งถูตรวจดตสิน แล้วแจ้งความตามซึ่งใดไปแอบ ฟัง รเหตุการณ์ก่อนแน่นอนแล้ว จึงได้ด้วชายชู้ให้ฟาเล่งถูฟังถี่ล้วนทุกประการ
ฟาเล่งคูครั้นตรวจดูตลอดแล้ว จึงสรรเสริญชมสติปัญญาความคิดโหเหียนอำเภอกรมการเมือง โล้วจึวยงนก แล้วด้ดสินให้เอาด้วเตียสิว เอี้ยงทุนไปฆ่าเสีย โทษของนางอองสีเป็นต้นเหตุและช้กชวนให้นาง เล่าสีไปมืชู้ด้วยนั้น ให้เชือดเนี๋อทีละชิ้นกว่าจะถงแก่ความดาย แด่นางเล่าสีนั้นมอบคืนไปให้เจียงเก่ยโจีวสามื จะเลี้ยงไวเป็นภรรยาหรือจะเอาสินเติมคืน ก็สดแล้วแด่ใจของเจียงเก่ยโจ๊ว
โนคดีเรื่องที่ ๕๘ นี้ ต้องชมความดีดโหเหียนอำเภอกรมการว่ามีสติปัญญาไหวพริบดี สอดไปสบ เอาความจริงไต้แจ่มแลังก่อนจึงได้พิจารณาไต้ความจริงเป็นต้ดย์ขาวไม่มีราคี ดุจสีขนนกยางที่ขาวแท้ ซึ่ง เปาเส่งถูต้ฅสีนให้สงโทษนางอองสีถึงแก่เชือดเนื้อนั้นก็โดยความแต้นของเปาเล่งถูจะให้สาแก่ใจที่ตนนอกใจ ผัว แล้วมีหนำซ้ำข่มขืนผู้อื่นให้กระทำการชั่วดุจต้วบ้าง และกลับดีดปกปีดความชั่ว ปรารถนาหาความสุข ใส่ตน ฆ่าท่าน กระทำให้เป็นเหตุถึงแก่ชืวิดถึง ๓ คน คือเจียงซินต้อ ๑ เที่ยงหุน ๑ เดียสีว ๑ ผลกรรม ชั่วร้ายลันนั้น จึงต้องร้บโทษลันเผ็ดร้อนแสนสาห้สถึงเพียงนั้นเห็นท้นดาก็ควรแล้ว เพื่อหญิงร้ายชายพาลจะ ไต้เกรงกลัว ไม่กต้ากระทำความชั่วเช่นนั้นต้อ ไป
เรื่องที่ ๕๙
มีความว่า ที่ตำบลIหศักกุยอำเภอไทหงวนแขวงเมือง1ช้วไช ยังมีชายผู้หนึ่งชื่อฮ่อกือเก่ง อายุได้ ๒๘ ปีเป็นนักเรียน ฮ่อกีอเก่งเป็นกำพร้าไร้บิดามารดาและญาติพี่น้อง ตัวฮ่อกือเก่งก็ยังไม่มีบุตรและภรรยา ฮ่อก็๐เก่งไปสอบ,ไล่หนังสอกง ๔ ครั้ง ก็ตกทุกครั้งหาได้ชื่นประโยคไม่ ฮ่อกีอเก่งมีทีฐมานะจึงขายที่บ้านช่อง ไร่นาให้แก่ผู้มีชื่อได้เงินหกสิบดำลง แล้วจะไปอยู่เมืองน้ำเกียเล่าเวียนหนังสือต่อไป ฮ่อก็อเก่งจึงลงเรือจ้าง ไปก็งตำบลหนึ่งเก็ตพายุเรือจ้างก็ล่มอยู่กลางแม่นา ผู้คนที่มาในเรือนั้นก็พากันจมน้ำตายเป็นหลายคน แต่ ตัวฮ่อกีอเก่งฉวยได้กระดานเรือแผ่นหนึ่ง ก็กอดกระดานลอยตามน้ำไปจนถึงตำบลที่น้ำตื้น พบชายผู้หนึ่ง ชื่ออันสูแจวเรือทอดแหช่วยช่รีตไร้ได้ จึงเอาเสอกางเกงให้ผล้ด แล้วให้เงินค่าเดินทางเป็นเสบียงส่งให้ขึ้นฝัง ฮ่อก็อเก่งมีความยินดี คำนับอันสูถามชื่อและแช่แล้วก็เดินทางไป คดจะกลับบ้านเล่าก็ไม่มีเสบียงจะกินดาม ทางกับได้ฟังกิตติศ้พฑ์ว่าเมืองน้ำเกียสนุกสนานยิ่งนัก ฮ่อกีอเก่งสู้อุตส่าห์ขอทานชาวบ้านกิน แล้วเดินทาง รอนแรมมาถึงเมืองน้ำเกีย ฮ่อกีอเก่งไม่มีเสอกางเกงจะผล้ดเปลี่ยน ถึงแก่ความขัดสนยากจนยิ่งนัก จึงเข้า ขออาศัยหลวงจีนวัดโปีอินยิ่ ขออาสาเป็นผู้กวาดวัดและเป็นเฮียกงสำหรับจุดธูปเทียนบูชาพระ แต่ฮ่อกีอเก่ง ไม่ใคร่จะไปประจบประแจงหลวงจีนองค์ใดสิ้นกิจธูระในการวัดแล้วก็ออกเดินไปเที่ยว พบหลวงจีนผู้เฒ่าองค์ หนึ่งเป็นเจ้าวัด หลวงจีนนั้นจึงถามฮ่อกีอเก่งว่า ท่านนึ่มาจากตำบลใดเมืองใดเหตุใดจึงเป็นผู้ขัดสนยากจน เพยงนึ่
ฮ่อกีอเก่งจึงเล่าความเดิมตั้งแต่อยู่เมืองช้วไชมา ให้หลวงจีนฟังทุกประการ แล้วว่าข้าพเจ้ามาทั้งนี้ ปรารถนาว่าจะหาอาจารย์ที่ดีรู้หนังสือลึกขึ้ง จะได้เล่าเรียนให้ร้ยิ่งขึ้นไป ก็มาเกิดวิบีติเสียเช่นนี้ ขอท่านได้ เมตตาแก่ข้าพเจ้าด้วย พอจะได้กลับไปบ้าน
หลวงจีนผู้เฒ่าได้ฟังดังนั้น จึงพูดแก่ฮ่อกีอเก่งว่า ซึ่งท่านจะคิดกลับไปบ้านนั้นก็จะได้ แต่ข้าพเจ้า เห็นว่าจะเสียเวลา จงพักพิงอยู่ที่วัดนี้เล่าเรียนหนังสือกว่าจะถึงเวลาไดไปสอบไล่ เพื่อวำบุญวาสนาจะมีบ้าง แต่ก่อน ๆ มาเคยมีนักเรียนมาพักพิงเล่าเรียนอยู่ที่วัดนี้ แล้วภายหลังไปสอบไล่ได้สืกลับไปเป็นขุนนางก็ หลายคนแล้ว
ฮ่อกีอเก่งได้ฟังหลวงจีนว่าดังนั้น ก็ฝากด้วอยู่กับหลวงจีนจุดจีน มีความนับถือหลวงจีนจุดจีน เหมือนบิดา และบรรดาหลวงจีนทั้งหลายขึ้งอยู่ในวัดนั้น ฮ่อกีอเก่งมีความนับถือเหมือนด้งพี่น้องฮ่อกีอเก่ง ดั้งใจเล่าเรียนหนังสืออยู่ในวัดนั้นมาประมาณสามปี รูสีกขึ้งขึ้นใจมากกว่าแต่ก่อนมา ครั้นถึงกำหนดสอบไล่ก็ ไปสอบไล่ได้ประโยคชั้นสูง แล้วก็กลับมาพักพิงอยู่วัดนั้นตามเดิม คอยฟังกระแสวับดั้งโปรดให้ไปเป็นขุนนาง เมืองใดแล้วจึงจะไดไป
ฝ่ายหลวงจีนจุดจีนผู้ขึ้งได้อุปการะอุดหนุนแก่ฮ่อกีอเก่ง ครั้นแจ้งว่าฮ่อกือเก่งสอบไล่ได้ประโยค ชั้นสูงก็มีความยินดี ฮ่อกีอเก่งอยู่ในวัดนั้น เที่ยวไปสนทนาได้ทุกห้องของหลวงจีน ฮ่อกือเก่งเขาไปในกุฏิ ของหลวงจีนชื่อหงอค่อง เป็นกุฏิสองชั้นจึงเดินขึ้นไปชั้นสูง แล้วแลลงมาชั้นตาเห็นมืผู้หญิงอยู่ใด้นั้น ฮ่อกีอเก่ง จึงมาหาหญิงทั้งสองคนนั้น เห็นหน้าหญิงสองคนนั้นโศกเศร้ามวหมองยิ่งนัก หญิงผู้หนึ่งจึงถามฮ่อกีอเก่ง ว่า ท่านนี้มาแต่ไหน ฮ่อกีอเก่งบอกว่าข้าพเจ้าเป็นผู้อาศัยอยู่ในวัดนี้เหมือนกัน หญิงนั้นตกใจแล้วถามว่าผูใด
๓๖๒
แนะนำให้ท่านมาที่นี้
ฮ่อก็อเก่งตอบว่าข้าพเจ้าเดินเที่ยวเล่นมาทุก ๆ กฎิก็แเยมาถึงที่นี้ ก็ตัวของท่านนี้เป็นบุตรหลาน ของท่านผู้ใด เหชุใดจึงได้มาอยู่ไนที่นี้
หพงผู้นั้นครนได้ฟังฮ่อกือเก่งถามดังนั้น จึงบอกว่า ข้าพเจ้าซื่อมีจิ๋วเป็นบุตรของอันสูผู้เป็นชาวเรือ แห หลวงจึนหงอค่องไปฉดลากจับเอาตัวข้าพเจ้ามา
ฮ่อกีอเก่งได้ฟังนางมีจิ๋วบอกซื่อบิดาดังนั้น ก็คิดขึ้นมาได้แล้วจึงพูดว่า ถากระนั้นบิดาของท่านได้ กระทำคณไวแก่ข้าพเจ้า มาบัดนี้ไปสอบไล่หนังสือได้ขึ้นก็อหยนก็อังไม่ได้ไปทดแทนคุณของบิดาท่าน บัดนี้ ข้าพเจ้าได้พบปะท่านก็ไม่แจ้งเลยว่าท่านเป็นบุตรืของท่านผู้มีคุณแก่ข้าพเจ้า
นางมีจิ๋วจึงบอกแก่ฮ่อก็อเก่งว่า ในเสียนก่อนมีขุนนางผู้หนึ่งมาเที่ยวเล่นในจัดนี้ เดนเลยเข้ามาใน คณะนี้ หลวงจีนหงอค่องจ้บฆ่าเสียคนหนึ่งแล้ว เพราะเหตุที่หลวงจีนหงอค่องทาการขึ้วทุจริตไวในพระพทธ ศาสนา จึงปกปิดความขึ้วของตัวไวเพื่อจะมีให้ผู้!ดล่วง! ท่านจงริบไปเสียให้พันอปาให้หลวงจีนหงอค่องมา พบเห็นเข้า ล้าหลวงจึนมาพบเข้าแล้วตัวท่านก็จะไม่พันความดาย
ฮ่อก็อเก่งว่าข้าพเจ้ากบหลวงจีนทั้งหสายขึ้งอยู่ในจัดนี้ รกใคร่ล้นเหมือนหนึ่งพื่น์องล้นก็ว่าได้ ไหน เลยจะมาท่ารายแก่ข้าพเจ้า และท่านผู้นั้นเป็นบุดริภรรยาของผู้ใดเล่า นางมีจิ๋วบอกว่าซื่อพัวเล่ยเง็กเป็น ภรรยาของเอยพังบานอยู่ในเมืองน้ำเกีย นางพัวเส่ยเง็กเข้ามาในจันนี้แต่ผู้เดียว หลวงจีนหงอค่องเอายาแฝด ใสในผลแดงโมให้กิน จึงได้เลยหลงอยู่ ยอมเป็นภรรยาของหลวงจีนหงอค่องมาจนทุกจันนี้ แต่ตัวข้าพเจ้านี้ เป็นการจนใจก็จำเป็นดองอยู่ จะหนี้ไปทางใดก็เห็นไม่พัน ตัวท่านจงริบออกไปเสียเกิดจึงจะพันภัย ล้าท่าน ข้นอยู่ข้าไป หลวงจีนหงอค่องมาพบเห็นเข้าแล้ว ข้าพเจ้าเห็นว่าตัวท่านจะเป็นอันตรายเป็นแน่ นางมีจิ๋วว่า อังไม่พันขาดคำ พอหลวงจีนหงอค่องเดินมาเห็น จึงคามว่า เหตุใดฮ่อก็อเก่งจึงได้!ที่อยู่อันลี้ตับของเราและ เข้ใมาฉะนี้หาควรไม่
ฮ่อก็อเก่งว่าข้าพเจ้าไม่!เลยว่าเป็นที่ลี้ตับของท่าน ข้าพเจ้าไดเคนเลยเข้ามาแล้ว ท่านจงให้อภัยแก่ ข้าพเจ้าเกิด
หลวงจึนหงอค่องมีความโกรธยิ่งนัก จึงเรียกหลวงจีนหงอเจ่งขึ้งเป็นที่ไว้ใจและลม!เป็นใจตัวขล้น มา แล้วหลวงจีนหงอเจ่งกบหลวงจีนหงอค่องจึงหกิบเอาอาวุธออกมานัดหนึ่ง วางไว้ไห้ฮ่อก็อเก่งดูแล้วพูด ว่า ไนห้องนี้เราให้แต่ภรรยาของเราอยู่มิให้ผู้ใดล่วง! ตัวท่านเป็นแขกมาอาศัยจัด จึงได้!เรื่องราวของเรา เราไม่ฆ่าท่าน ท่านคงฆ่าเรา ในจัดนี้พวกพระด้วยล้นย่อม!ล้น นอกจากพวกเราแล้วแม่ว่าเป็นบิดามารดา ก็ไม่ล่วง!ได้ เราจำจะต้องฆ่าท่านเสีย ท่านจงล้มหน้าดายไปดามกรรมของท่านเกิด อย่ามีความโทมนัส นัปียใจแต่อย่างไดเลย
ฮ่อก็อเก่งได้ฟังหลวงจีนว่าดังนั้นก็ตกใจ แล้วจึงพูดว่าข้าพเจ้ามาพักพงอยู่ในจัดของท่าน บรรดา ท่านผู้เจริญทั้งหลายขึ้งอยู่ในจัดนี้ ข้าพเจ้าก็มีความนับกิอนอบน้อมและจักใคร่ทุก ๆ องค์เหมือนหนึ่งญาติ ล้าท่านมีความระแวงสงตัยข้าพเจ้าอยู่แล้ว ข้าพเจ้าจะบวชเรียนเป็นหลวงจีนเหมือนกับท่าน และในการตับ ชองท่านนี้ แม่ข้าพเจ้าแพร่งพรายให้ผู้ได!แล้ว ขอให้เทพยดาเจ้าขึ้งสีงลกิตอยู่ ณ อารามนี้ อย่าได้ไวข้วต ข้าพเจ้าเลย
๓๖๓
ฝ่ายหลวงจีนหงอเจ์งได้ฟังฮ่อก็อเก่งให้ล้ด่ย์ปฏิญาณดังนั้นก็หาเชอไม่ ฮ่อกือเก่งร้องไห้ แล้วพูดว่า ท่านจะฆ่าชาพเจ้าให้ได้แล้ว ข้าพเจ้าก็จะสู้ก้มหน้าดายไปตามกรรม แด่ข้าพเจ้าขอไปลาท่านหลวงจีนจุดจีน เจ้าว้ดเสียก่อน เพราะว่าท่านได้เกอกลอุปอัมกั1ข้าพเจ้ามา จนข้าพเจ้าไปสอบไล่ได้ชั้นก็อหยิน พระเดช พระคุณของท่านมีอยู่แก่ข้าพเจ้าเป็นที่ยิ่ง ขอท่านจงผ่อนกันให้ข้าพเจ้าไปคำนับท่านเจ้าว้ดส้กหน่อยเถิด
หลวงจีนหงอเจ่งว่า ท่านจะไปคำนับหลวงจีนจุดจีนจะยิ่งโรคร้ายด่อไปอก เราหายอมให้ท่านไปไม่ เราฆ่าท่านตายแล้ว เราจะหาฮวงข้ยที่ดิฝ็งท่านแล้วเราจะทากงเต๊กแผ่ส่วนบุญให้ท่าน ท่านจะได้ไปบังเก็ดใน ที่ชอบคือสคต ท่านอย่าได้ก้อนวอนพูดเข้าขื่ต่อไปเลย เราลงมีอฆ่าท่าน1ไม่1ได้เราจะไห้ตัวท่าน1ฆ่าด้วของท่าน เอง ว่าดังนั้นแล้วหลวงจีนหงอเจ่งก้บหลวงจีนหงอค์องก็คุมด้วฮ์อกีอเก่งไปยงคุฎิแห่งหนึ่ง แล้วขังฮ่อก็ธเก่ง ไว้ในกุฎนั้น ลั่นกุญแจไว้แล้วหลวงจีนทั้งสองก็กลับมาย้งที่อยู่
ฝ่ายฮ่อก็อเก่งต้องขังอยู่ในห้องกุฏิมีความวดกยิ่งนัก ในห้องกุฏินั้นเป็นที่ไว้ของ่สำหรับให้ฆ่าตัวเอง มีอยู่สามอย่าง อย่างหนึ่งขุดเป็นบ่อไว้ให้ลกคุจเหวเพื่อจะให้โจนลงไปตาย อย่างหนึ่งมีเชือกเส้นหนึ่งผูกโยง บนขื่อห้อยลงมา เพื่อจะให้ผูกคอดาย อย่างหนึ่งมีมีดวางไว้ให้เล่มหนึ่ง เพื่อจะให้เชือดคอตาย ฮ่อกือเก่ง แลเห็นสิ่งของซึ่งจ้ดไว้ให้ฆ่าตนเองดังนั้น ฮ่อถือเก่งพิจารณาเห็นซ่องพอจะหนีไปได้ พอเวลาคาจึงเอามีด เล่มนั้นซ่อนไว้กับตัวแล้ว จึงเอาเชือกที่ผูกโยงลงมาจากขื่อนั้น ผูกเข้าก้บบนเอวลาวขื่นไปบนขื่อ แล้วจึงเอา มีดคัดปูนเลิกกระเบื้องออกหลายแผ่น แล้วก็ห้กไม้กลอนระแนงออกหลายอัน พอมีซ่องลอดออกทางหอังคา ได้แล้ว จึงเอาเชือกเส้นนั้นผูกติดกับไม้กลอนแน่นหนา แล้วจึงห้กเอาไม้กลอนอันหนึ่งผูกไว้กับปลายเชือก หย่อนลงมาถึงพื้นดิน ฮ่อกือเก่งก็ห้อยตัวรูดลงมาจนถึงแผ่นดินแล้วจึงแก่ไม้นั้นออก พิจารณาดูเห็นไม่มีซ่อง ซึ่งจะหนีออกไปได้ ด้วยมีกำแพงรอบทั้งสิ่ด้าน ฮ่อถือเก่งจึงเอาไม้ซึ่งหย่อนลงมานั้นผูกคิดก้บมีดเล่มนั้น กระทาเป็นเสียม จึงไปอังเชิงกำแพงว้ดขุดขัยดินขื่นทีละเล็กละน้อย พยายามอยู่จนเวลาดึกลามยามก็ทะลุ ลงในปล่องได้เชิงกำแพงวัด ฮ่อกีอเก่งคิดอยู่ในใจว่า เป็นน่าอัศจรรย์ บังเอิญให้มีปล่องก็โดยเหคุผลกุศล ของเราที่จะอังไม่ถึงวาระกำหนดตาย เทพยดาเจ้าจึงบันดาลให้มีซ่องอุโมงค์ ดังนี้ จำเราจะต้องคิดกำจ้ด หลวงจีนแก้แค้นให้จงได้ ครั้นคิดดังนั้นแล้ว ฮ่อกือเก่งจึงทำเรื่องราวไปฟ้องต่อเปาเล่งถู
ฝ่ายหลวงจีนหงอค่อง หงอเจ่ง ครั้นอยู่มาได้ประมาณล้กสามวัน เข้าใจเสียว่า ฮ่อก็อเก่งคงตายอยู่ ในที่ขังนั้นเป็นแน่ จึงไขกุญแจเข้า1ไปดูก็หาเห็นฮ่อกอเก่ง1ไม่ จึงแลขื่นไปบนหลังคาเห็นทะลุโปรงอยู่ก็ร้ฑ่ ฮ่อก็อเก่งหนีไปได้แล้ว หลวงจีนทั้งสององค์จึงตามรอยไปจนถึงเชิงกำแพง เห็นมีปล่องเป็นอุโมงค์มีความ สงล้ยใจว่า ฮ่อก็อเก่งอยู่ที่วัดนี้ก็ไม่เห็นมีเพื่อนฝูงคนใดไปมาหาสู่ เมื่อเวลาเราคุมตัวฮ่อกีอเก่งไปขัง ก็ไม่มี ผูใดจะล่วงรู ไฉนหนอฮ่อกือเก่งจึงได้หนีไปได้โดยสะดวกดังนี้ ฮ่อก็อเก่งหนี1ไป1ได้แล้ว ก็คงจะคิดฟ้องหา กล่าวโทษเราเป็นแน่ ด้วยฮ่อถือเก่งเป็นกอหยิน เราเป็นผู้บวชเรียนอยู่ในวัดไหนเลยจะสู้ฮ่อกอเก่ง ก็อหยิน ได้เปรียบเหมือนเอาฟองเป็ดไปกระทบก้อนศิลา ก็มีแต่จะแตกร้าว อย่าเลยเราคิดกลอุบายฟ้องแยงกล่าว โทษฮ่อถือเก่งเสียก่อน จึงจะพันผิดได้ หลวงจีนทั้งสองคนคิดเห็นโดยความโง่โมหคดิ ทางทจริตปิดกันโดย ส้นดานอันชั้วร้ายของตนดังนั้นแล้ว อังไม่ทันจะไปฟ้อง เพราะฮ่อกือเก่งไปฟ้องต่อฟาเล่งถูเสียก่อนแล้ว เปาเล่งถูจึงขื่นนั้งเกี้ยวมีคนหามเข้าไปในวัดโป็อินยี่ บรรดาหลวงจีนในวัดที่ทำการชั้วร้ายก็พากันหลบหนีไป หมดสิ้น หาอาจอยู่รอหน้าไม่ เปาเล่งถูกับฮ่อถือเก่งก็เข้าไปในวัด ฮ่อกอเก่งจึงน่าฟาเล่งถูเข้าไปอังกุฏิของ หลวงจึนหงอค์อง ก็หาเห็นหลวงจีนหงอค่องและหลวงจีนทั้งหลายไม่
๓๖๔
ฝ่ายนางพัวเส่งIงกก:มนางมจิ๋ว ซึ่งอยู่ในวัดนั้น ครั้นเห็นฮ่อถือเก่งมาก็มีความยินดี แล้วพูดถามว่า วันก่อนท่านเขามาที่นี่หลวงจีนจ้บด้วท่านไปฆ่า มาวันนี้ท่านกลับมาได้อีกดังนี้ข้าพเจ้ามีความสนเท่ห็ใจนัก หรือว่าท่านเป็นปีศาจมาลวงหลอกหลอนข้าพเจ้าดอกกระมัง
ฮ่อก็อเก่งได้ฟังนางทั้งสองถามดังนั้น ก็เล่าความที่ได้หนีไปได้ตั้งแต่ดันจนปลายให้นางทั้งสองฟัง ทุกประการ แล้วบอกว่า บัดนี้ข้าพเจ้าไปฟ้องหาต่อท่านเปาเล่งถูเปาเล่งถูจึงได้มาเพื่อจะได้ชำระ ท่านทั้งสอง อย่าได้มีความวิตกเลย
ขณะเมื่อฮ่อกือเก่งกับนางทั้งสองพูดกันอยู่นั้น เปาเล่งถูเที่ยวเดินตรวจดูในวัด หาเห็นหลวงจึนอยู่ ในวัดแด่ส้กองค์หนึ่งไม่ เปาเล่งถูก็พึงเข้าใจว่าหลวงจีนเหล่านี้หลบหนีไปเสียสิ้นแล้ว เปาเล่งถูปรารถนาจะ ให้นางทั้งสองคนนั้น เป็นภรรยาฮ่อกีอเก่ง จึงพูดแก่นางทั้งสองว่า เจ้าทั้งสองคนนี้เราเห็นว่า ชาดิปางก่อน จะเคยเป็นคู่กันกับฮ่อกีอเก่งมาแล้ว มาชาตินี้จึงให้บังเอิญได้มาพบเห็นกัน ฮ่อก็อเก่งก็อหยินผู้นี้ก็ยังไม่มี ภรรยา เราจะแต่งเจ้าให้เป็นภรรยาฮ่อกือเก่งทั้งสองคน
ฮ่อกือเก่งได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น ก็มีความยินดี แล้วจึงพูดว่าบิดาของนางมีจิ๋วนี้ เดิมได้กระทาคุณ ไว้ด่อข้าพเจ้า เมื่อเวลาข้าพเจ้าเรือล่มกลางน้ำ ข้าพเจ้าลอยน้ำมาบิดาของนางมีจิ๋วซึ่งเป็นชาวเรือแหได้กูชวิ:ต ข้าพเจ้าไว้รอดจากความตาย บิดาของนางมีจิ๋วมีคุณแก่ข้าพเจ้ายิ่งน้ก
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงพูดว่า ล้ากระนั้นนางมีจิ๋วควรเป็นภรรยาหลวงของท่าน นางพัวเส่ยเง็กควร เป็นภรรยานีอยของท่าน เปาเล่งถูครั้นตัดสินให้นางทั้งสองเป็นภรรยาของฮ่อกือเก่งดังนั้นแล้วก็กลับมายัง กงกำน
ครั้นอยู่มาฮ่อกือเก่ง ก็พานางทั้งสองไปพักยังกงก๊วน เข้าสอบไล่หนังสือต่อไปอีก ก็ได้ชั้นประโยค จีนสีอ พระเจ้าแผ่นดินก็โปรดตั้งให้ไปกินเมือง ครั้นฮ่อก็อเก่งได้รับสัญญาบัตรแล้วก็พาภรรยาทั้งสองคน ลงเรือไปถึงตำบลลำแม่น้ำแห่งหนึ่ง พบหลวงจีนจุดจีน หลวงจีนหงอค่องนั้งมาในเรือจ้างลำหนึ่ง ฮ่อก็อเก่ง จึงให้พลแจวแจวเรือไล่ตามจ้บด้วหลวงจีนทั้งสองนั้น หลวงจีนหงอค่องเห็นฮ่อกือเก่งให้จับดังนั้นก็ตกใจ กระโจนลงในน้ำถึงแก่ความตาย ยังอยู่แต่หลวงจีนจุดจีน หลวงจีนจุดจีนก็คุกเข่าลงคำนับฮ่อก็อเก่ง ฮ่อถือ เก่งจึงพูดว่าเมื่อเวลาเราได้ความยากจนมาอาศัยพักพิงท่าน ท่านก็ได้คุดหนุน๓อถูลแก่เรา เรานับถือท่าน เหมือนบิดาของเราอ้นมีพระคุณที่ยิ่ง ครั้นเรามาเข้าที่อ้บจนเดือดร้อนด้วยสานุศิษย์ลูกวัดของท่านจะฆ่าเรา เสีย ท่านก็หาช่วยชีวิตเราไม่ ท่านเห็นแก่ลูกวัดของท่านซึ่งเป็นอ้นธพาล หาเห็นแก่เราไม่ เราเห็นว่าเราได้ พักพิงร่มไม้ชายคาของท่าน ก็จัดว่าท่านยังมีคุณแก่เราอยู่ หาไม่แล้วเราก็จะจับด้วท่านไปส่งให้ผู้ชำระฆ่า ท่านเสีย นึ่เราเห็นว่าท่านยังมีคุณอยู่บ้างเราจึงไม่กระทำท่าน ท่านกับเราตั้งแต่นี้ต่อไปวันหน้าขออย่าให้ พบปะสมาคมต่อกันเลย ว่าดังนั้นแล้วฮ่อก็อเก่งก็ปล่อยให้หลวงจีนจุดจีนเจ้าวัดไปโดยสะดวก
ในนิทานเรื่อง ๕๙ นี้ ไม่เป็นการยากแก่ผู้พิจารณานิภ เป็นแต่แสดงความยินดีของฮ่อกีอเก่ง ที่เป็น คนกด้ญฌรคณของท่านผู้มคณซึ่งได้ปีแล้วแก่ตน ย่อมกระทำความตอบแทนคณท่านให้ปรากฏเป็นกตเ?ที ธรรม เพราะฉะนั้นความเจริญด้วยลาภยศและทรัพย์สมปดของฮ่อกือเก่งจึงได้ปรากฏอยู่สิ้นกาลนาน ควร เป็นแบบแผนของผู้ปีสดีปัญญาจะประกอบใส่ใจ ให้ริถีจึตดำเนินโดยคดีอันชอบดุจฮ่อกอเก่งฉะนี้ ความงาม ความเจริญจึงจะปีแก่ผู้นี้น
ฬึ๋องที่ ๖๐
มีความว่า ที่เมืองโ1มฮวยหู มีชายผู้หนึ่งแช่พัวชื่อทุ้ย มีภรรยาชื่อนางดิ้นฮวยทุ้ย มีบุตรชายด้วยกัน คนหนึ่งอายุพอได้แปดเดือน อยู่มาวันหนึ่งนางดิ้นฮวยทุ้ยกับพ้วทุ้ย สองคนผัวเมียทุ้มบุตรลงเรือจ้าง จะไป เยี่ยมดิ้นไท่ผู้บิดาของนางดิ้นฮวยทุ้ย ครั้นมากลางเรือบุตรนั้นอยากนม นางดิ้นฮวยทุ้ยก็เลกเสอ,ขนเอานม ป้อนใส่ในปากบุตร ในขณะนั้นที่ในเรือจ้าง มีชายผู้หนึ่งแซ่องชื่องังเป็นคนอันธพาล แลเห็นนมนางดิ้นฮวยทุ้ย มีไฝ่อยู่ที่ฐานใด้นมฑับ องวังคิดอยู่ในใจว่า หญิงคนนี้ถ้าขนบกเดินทางไป เราจะที่กฑักเอาว่าเป็นภรรยาของ เราก็จะได้ ครั้นเรือเขาจอดท่าแล้ว บรรดาคนโดยสารเรือจ้างต่างคนก็ต่างชื่นฝังเดินทางไป
ฝ่ายองวังจึงตรงเขาไปฉุดนางดิ้นฮวยทุ้ยแล้วว่า เจ้าเป็นภรรยาของข้าแล้วเหตุใดจึงทุ้มบุตรตาม ชายผู้นั้นไป
ขณะนั้นพัวทุ้ย ผู้สามีได้ฟังดังนั้นจึงเหสียวหน้ามาดู เห็นชายผู้นั้นฉุดภรรยาของดนก็โกรธ แล้วจึง พูดว่า ท่านผู้นี้เหตุใดจึงบงอาจฉุดภรรยาของเรา
องวังกลับเถียงว่า ภรรยาของเรา เราก็ฉุดธุระอะไรของท่านจึงมากั้นกางข้ดขวาง พัวทุ้ยได้ฟังดังนั้น ก็บงเกิดโทโสจึงชกดืองวังจนปากแตกและฟกช้ำและมีบาดแผลโลหิตไหลโทรม อาบดัวไป ขณะนั้นนครากิบาลซึ่งรักษาท้องที่ ก็จ้บดัวชายกั้งสองที่วิวาทกันนั้น ส่งไปยงผู้รักษาเมืองกิม ฮวยหูใท้ชำระ
ท่านผู้รักษาเมืองจึงถามพัวทุ้ยว่า เหตุไดเจ้าจึงได้ดกันจนเลอดดกยางออกมีบาดแผนถงเช่นนี้ พัวทุ้ยจึงไหการว่า ชำพเจ้าพาภรรยาของชำพเจ้าจะไปเยอนบิดามารดาภรรยา ชายผู้นี้บงอาจมา ฉุดคร่าภรรยาชำพเจ้า ชำพเจ้ามีความโกรธจึงได้ชกและดืชายผู้นี้ เป็นความสดย์จริงของชำพเจ้ไ
ผู้รักษาเมืองได้ฟังคาไหการของพัวทุ้ยดังนั้นแล้ว จึงถามองวังว่าจริงดังคำของผู้นี้กล่าวกระนั้นหรือ
ไฉน
องวังจึงไท้การว่า หญิงผู้นี้เป็นภรรยาของชำพเจ้า นอกใจดามขายผู้นี้ไป ชำหเจ้ามาพบเห็นจึงจ้บดัว ไว้ ชายผู้นี้บังอาจทุบตีชำพเจ้าถึงแก่มีบาดแผลโลหิตไหลฉะนี้ ขอท่านได้พิจารณาดัดกินไท้แก่ชำพเจ้า ด้วยเกิด
ผู้รักษาเมืองจึงถามองวังว่า เจ้าว่าหญิงผู้นี้เป็นภรรยาของเจ้านั้น เจ้ามีสงไดเป็นสำคัญที่ล้างของ
เจ้าบ้าง
องวังจึงไท้การว่า ภรรยาของชำพเจ้ามีไฝดำอยู่ได้นมเนื้อง1ชำยเป็นที่อ้างองค์พยานไนกายหญิง ผู้รักษาเมืองได้ฟังองวังไท้การล้างดังนั้น จึงเรียกหญิงคนใช์ใหม่าแก่,เสอชันสูตรดู ก็เห็นมีไฝคำที่ ริมฐานถันจริงสมคำองวังล้าง ผู้รักษาเมืองโฉดเขลาเบาความหาได้พิจารณาโดยวิจารณญาณบิญญา และ สอบถามให้ถี่ถ้วนจนสุดสิ้นกระแสความไม่ ลงเนื้อเห็นเอาเป็นจริงตามถ้อยคำองวังคนชวทุจริต จึงดัดกินไท้ ลงโทษตีพัวทุ้ย ๕๐ ที่แล้ว บังคับไท้นางดิ้นธวยทุ้ยไปกับองวัง นางดิ้นฮวยทุ้ยเป็นคนไม่รัเดียงสาโดยเป็น ชาวบ้านนอก ก็มีได้โด้แยงทุ่มเถียงผู้รักษาเมือง มีแต่ความกล้วอย่างเตียว ก็จำใจไปดามผู้รักษาเมืองบังคับ กดขี่โดยโมหาคดิ ทุ้มบุตรเดินไปกับองวังพลางร้องไท้พลาง บังเอญไปพบเปาเส่งถูเขา ด้วยเวลานั้นเปาเล่งถู
๓๖๖
เที่ยวสรวจหัวเมือง เปาเส่งคูหยุดม้าแล้วจงถามนางดิ้นฮวยก์ยว่า เจ้าเตนร้อง,ไหเหคุผแประการI*
นางดิ้นฮวยกยคานบแล1 กีเส่าความ*งแต่ด้นจนปลาย ซึ่งผูรักษาเมืองพิจารณาต้ดสินนั้น ให เปาเส่งถูพิงทุกประการ
เปาเส่งถไส้พิงดังนั้น1จึงร่า เป็นขุนนางยัดสืนความของราษฎรไม่พิจารณาไต่สวนให้ถี่กวนละเอียด ทำแต่หยาบ ๆ ลวก ๆ เอาแค่พอแค่ที่จะสงเนื้อเพินร่าสมอาง*ามกฎหมาย แค่ยังไม่พอแก่ความยุติธรรมนั้น หากระทำไห้เค็บรอบไม่ ราษฎรจงห้องรับความเ*อ*ร้อนเค่นนั้ ร่ายังนั้นแลาเปาเส่งถูจึงสั่งไห้,นกการคุมห้า ท)โจทก์ฑงจำเสยเขาไปยังไนเมือง แห้วเปาเล่งถูจงพ*แก่ยู่รักษาเมืองว่า คติเรืองนั้เป็นเรืองพิจารณาห้*สิน ไห้ง่าย ๆ ไม่ยากอะไรเสย ท่านพิจารณาไม่สะเอย*จงไม่ให้ความจริงไม่เป็นยุติธรรมไห้ คต่เรื่องนี้ขาพเจำ จะพิจารณาไค่สวนใหม่ให้ท่านเห็น จะเป็นยุติธรรมหรือไม่เป็นยุติธรรม ท่านจงคอย*ชำพเจ้าจะชำระ**สิน ร่ายังนั้นแห้วเปาเส่งถูจงให้โจทก์จ่าเสยแยกก์นไปนั่งคนสะแห่งห่างยัน เปาเส่งถูจงถามนางดิ้นอวยยัยว่า ชายทั้งสองคนนี้ ยู่ใดเป็นสามีไเองเจ้าแน่
นางดิ้นอายยัยริงให้การว่า ชายยูที่ท่านเจ้าเปือง**สินว่าเป็นสามชำพเจ้านั้น	หาใช์สามของ
ชำพเจ้าไม่
เปาเค่งถูจงถามค่อไปร่า เมื่อเจ้าไห้เป็นภรรยาของพ้วยัยนั้นอายุชองเจ้าไห้มากนอยเท่าใ*
นางดิ้นอวยกยให้การว่า เมื่อชำพเจาให้เป็นภรรยาสามยันยับสามี,ชำพเจานั้น อายุชำพเห้าไห้ ๒๓ ปี อายุสามชำพเห้าไห้ ๒4? ปี อยู่ห้วยยันองปีจงปีบุ*ร บุ*รนั้นบัดนี้อายุไห้แป*เดือน
เปาเอ่งถูจงถามค่อไปร่า เจ้ายังปีบ*ามารัาอยู่หรือไม่
นางดิ้นอวยยัขให้การว่า ยังอยู่แค่บ*าอายุไห้ ๔๙ ปี แค่มารัานั้นถงแก่กรรมไปเสียแห้ว อายุ มารัาชำพเห้าไห้ ๔๕ ปี
เปาเส่งถูจงถาม*อไปว่า ปี*ามารัาชื่ออย่างไร ยัวเจ้าพึ๋นองปีหรือไม่ มกึ๋คนห้ายยันชายหรือ
หญิง
นางดิ้นอวยกยให้การว่า ชำพเจ้าปีที่นองเป็นหญิงห้วยยันสามคน ปี*าชำพเจ้าชื่อดิ้นไท่ มารัา ชำพเห้าชื่อเตียสิ
เปาเส่งถูไห้พิงค่าให้การของนางดิ้นอายยัขยังนั้นแห้ว จงให้นางดิ้นอวยยไปนั่งแขกอยู่เสียที่อน ไห้ห่าง เปาเอ่งถูจงถามพายัข พิวยัยก์ให้การม*งค่าไห้การชองนางดิ้นอายยัยดิ้งไ*ไห้การไห้ทุกประการ แห้วเปาเส่งยู่จงถามองรังร่า ห้าเจ้าห้างว่านางดิ้นอายยัยเป็นภรรยาชองเจ้ามไฝฑึ๋ให้นมเป็นห้ายัญนั้น ขอนี้ เราพิจารณาเหนร่ามาเรือห้า๐ยัน นางดิ้นอายยัขห้มบุ*รให้กนนม เจ้าจงไห้เหนจะเอามาเป็นหยัก]านนั้น ไม่ให้ แค่เจ้าว่านางดิ้นอวยก์ยเป็นภรรยาชองเจ้านั้น เจ้าร้จกปี*ามารัไของนางดิ้นอวยยัยร่าแช์ใ* ชื่อ,ไ* ปีพึ๋นองกึ่คน อายุให้กึ๋ป็จงให้แต่งอยู่กนห้วยยัน ถี่เตือนถี่ป็จงปีบุ*ร
ม่ายองรังไห้พิงเปาเส่งถูถามยังนั้น กให้การเสอะเฑอะไม่ถูกห้องยับค่าให้การชองนางดิ้นอวยก์ข แอะห้ว ยัข
เปาเส่งถูไห้พิงยังนั้น พิจารณาเหนร่าอ)รังเป็นคนพา*ริง**สินทำโทษ*องงงเสีย ๔๐ ท แห้วให้ ค่งย้าไปเป็นพ&ฑหารห้าเปืองไกส ในส่วนนางดิ้นอวยยกให้กห้บคนไปแก่สามคามเติม
๓๖๗
ห็ทาน*รองที่๖๐ นึ้เป็นความแฟง แสดงให้เห็นปัญญาของคนพาค ที่คิดการหมิ่นๆ สั้นๆ เห็น แต่ไฝใต้นมของเขาเท่านั้น กหมายนั้นปงมาดจะเอาชัยชนะ เฉพาะถูกดุลาการกักขละทารณหมกม่นไปด้วย โมหาคติ มิไดวินจลัยสอดส่องให้ถ่องแท้ โดมกร:แสพระธรรมคาสดร จึงตัดสินชี้ขาดให้จริงแท้กลับแพ้เท็จ หากว่าฟานเปาเล่งถูผู้วิจารณญาถเไต่ถามจนสิ้นสดกระแสความจึงใดเห็นเท็จ114โดมยุติธรรม ควงเป็นแบบ แผนของชี้ฟจารณาหาความจริงจะเอาเมี่มง๐ย่างในทางได่สวนด์อไป
ฒ 1 II
เรื่องที่ ๖๐
มความว่า ที่เม๐งถองอัแก้ย มีชายผู้หนึ่งซื่อกุนยิบ มีภรรยาชื่อหลีสี อยู่มาว้นหนึ่ง หลีเตียงเก่ป็ดา ของนางหลีสีทำการแซยิด กุนอบจึงให้เตียงฉายคนใช้นำห่านไปช่วยสองห่าน หลีเตียงเก่เศรษฐจงถามว่า นายของท่านเหดได1จึง,ไม่เห็นมา ไห้ท่านมาแต่ผู้เดียวเล่า
เตียงฉายบอกว่า นายข้าพเจ้ามีกิจธุระด้วยแขกมาหาจึงมิได้มา ไห้แต่ข้าพเจ้านำห่านมาคำนับ ท่านคู่หนึ่ง หลีเตียงเท่ได้ฟังดังนั้นก็มิได้ว่าประการไดต่อไป จึงจัดโต๊ะและสรามาเลี้ยงขุนนางกรมการ และผู้ มีอายุสูงเป็นลำด้งลงมา
เตียงฉายครั้นกินเลี้ยงเสพสูราแล้ว ก็คำนับลาหลีเตียงเก่เศรษฐีกลับไปบ้าน ครั้นเดินมาถึงตำบล หนึ่งเป็นห้องทุ่งนา เตียงฉายเห็นห่านฝูงหนึ่งหากินอยู่กลางหนอง เตียงฉายเห็นไม่มีเจ้าของดูแลร้กษา เตียงฉายจึงไล่จับห่านนั้นได้สองตัว แล้วใส่ขังไว้ในตะกร้าหิ้วเดินกลับมาบ้าน
ฝ่ายเจียวลกผู้เจ้าของห่านยีนอยู่ที่เชิงเขา เห็นเตียงฉายเมื่อเดินออกจากบ้านเศรษฐี หิ้วตะกร้ามา ไม่มีสิ่งได ครั้นมาถึงห้องทุ่งนามีห่านขังไว้ในตะกร้า เจียวลกมีความสงสัยว่า เตียงฉายจะลักห่านของเจียวลก ที่เลี้ยงไว้ในห้องทุ่งเป็นแน่ เจียวลกจึงวิ่งตามไปแล้วร้องทรงว่า ห่านของข้าพเจ้าเลี้ยงปล่อยไว้กลางนา ท่าน มาจับของข้าพเจ้าไป ขอตีนมา1ให้แก่ข้าพเจ้าเถิด
เตียงฉายไม่ยอมตีนให้แล้วพูดเถียงว่า ห่านของเตียงฉาย เตียงฉายก้บเจียวสกทั้งสองคนเดน พลางเถียงก้นอยู่ตามทาง พอมาพบเปาเล่งถูเข้า เปาเล่งถูจึงหยุดบ้าให้คนไปถามเจียวลก เจียวลกบอกว่า ห่านของเจียวลกปล่อยหิ้งไว้กลางนา ชายผู้นี้เดินมาพบเข้าจึงจับเอาห่านของข้าพเจ้าไป
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงสั่งไห้นักการคุมตัวชายทั้งสองคนนั้นตามเปาเล่งถูไปยังกงก๊วนที่พัก แล้ว เปาเล่งถูจึงถามเตียงฉาย เตียงฉายก็ให้การปฏิเสธไม่รับ กลับต่อสู้ว่าห่านของเตียงฉาย
เปาเล่งถูจึงทำอุบายให้เอาห่านนั้นไว้ แล้วนัดว่าเจ้าทั้งสองคนนี้จงกลับไปบ้านเสียก่อนเถิด เวลา พรุ่งนี้จึงกลับมาหาเรา เราจะชำระไห้ ชายทั้งสองก็คำนับลาเปาเล่งถูไปบ้าน ครั้นชายทั้งสองไปแล้ว เปาเล่งถู จึงให้นักการไปยืมห่านของราษฎรซึ่งเลี้ยงอยู่ในเมืองตัวหนึ่งมาฟัจารณาลู ปากและเท้าห่านนั้นสีผิดก้น ห่าน ซึ่งเลี้ยงอยู่ในเมืองพอใจ ชอบกินข้าวเปลือก ครั้นปล่อยออกกลางสนามหญ้า ห่านนั้นก็หาชอบกินหญ้าเหมือน เช่นห่านของชาวนาไม่
เปาเล่งถูครั้นทดลองเห็นแน่แก่ใจดังนั้นแล้ว รุ่งฃึ๋นเวลาเช้าเตียงฉายจำเลยเจียวลกโจฑก้มาพร้อม ก้นแล้ว เปาเล่งถูจึงถามเตียงฉาย เตียงฉายไม่รับว่าลักห่านชองเจียวลก เปาเล่งถูจึงว่าห่านนี้เจ้าลักเขาเป็น แน่แล้วไม่ต้องสงสัย ด้วยห่านของชาวนาแล้วย่อมกินเมล็ดหญ้า ถ้าไม่ใช่ห่านของชาวนาแล้ว ห่านนั้นชอบ กินข้าวเปลือก อีกประการหนึ่งสีลันวรรณะก็ผิดต่างก้น ถ้าห่านกินข้าวเปลือกแล้วปากและเท้านั้นเหลืองจัด ถ้าเป็นห่านกินเมล็ดหญ้านั้น สีย่อมนวลหาเหมือนกันไม่ ถ้าเจ้าไม่รับแล้วเราจะผูกตีทำโทษให้ถึงสาห้ส
เตียงฉายได้ฟังเปาเล่งถูข่ถามดังนั้น เป็นความจริงใจก็รับโดยตี เปาเล่งถูจึงคืนห่านนั้นไปให้แก่ เจียวลกผู้เจ้าของ แล้วจึงตัดสินตีเตียงฉายยี่สิบทีแล้วพูดว่า ตั้งแต่วันนี้ไปถ้าเจ้าขืนประพฤติเช่นนี้อีก เราจะ ทำโทษทวคณขนไปให้ถึงสาห้ส ว่าดังนั้นแล้วก็ปล่อยให้เตียงฉายกลับไปบ้าน
ในคตีเรื่องที่ ๖๑ นี้ ควรเอาเป็นแบบฉบับในการพิจารณาหาหลักฐานทางยุติธรรมและความจริง ให้แจ่มแจ้งชด จนมีเป็นหลักฐานที่อ้างต่างพยานในความจรง เมื่อได้ความพร้อมเพรียงเช่นนี้แล้วก็ได้ชื่อว่า ตามกฎหมายและชอบด้วยยุติธรรม คือตามกฎหมายนั้นเตียงฉายรับเองมีได้เฆี่ยนตี ตามยุติธรรมนั้นโดย อุบายที่ไต่สวนทดลองให้ห่านกินเมล็ดหญ้าและกินเมล็ดข่าวเปลือก และลืขนสีปากที่เหลืองและเหลืองแก่ ก็เมื่อท่านผู้พิพากษาเป็นยุติธรรมแห้ฉะนี้ ไฉนเล่าจะไม่ได้ความจริง โดยที่ผู้แห้ก็ปราศจากความโทมนัส น้อยใจ เพราะจริงตรงที่ใจความตรงจริง
เรื่องที่ ๖๒
มความว่า วันหนึ่งเปาเส่งถนอนหลับสนิทนิมิตฝันIV\นเทพารักษ์หลักเมืองคุมตัวหลวงจีนมาส่งให้ แก่เปาเล่งถู ๔ รูป รูปหนึ่งมีความรื่นเริง ฟาเล่งถูฝันเห็นด้งนึ่แลวก็ตกใจตื่น มาพเคราะห์ไคร่ครวญดูเรื่อง ฝัน เห็นเป็นการวิปลาสอ้ศจรรย็ใจอยู่ ชะรอยจะมีเหตุอ้นสำคัญที่หลวงจีนมีวัดใดก็วัดหนึ่งเป็นแน่ ครั้นเห็น ความดงนั้นแล้ว พอร่งขึ้นเวลาเช้าเป็นวันพระขึ้นสิบห้าคา เปาเล่งถูจึงจ้ดดอกไม้ธูปเทียนไปนม้สการพระ และคำนับเทพารักษ์ในคาลเจ้าหลักเมือง แลเห็นมีหลวงจีนสี่องค์เดินทางมาอาอ้ยอยู่ในคาลเจ้า เปาเล่งถูคด ขึ้นมาได้ถึงความฝัน จึงถามหลวงจีนทั้ง ๔ รูปนั้นว่า ท่านหลวงจีนทั้ง ๔ องค์นี้มาแดไหน สถิตสถานอยู่ สำนกไค
ขณะนั้นหลวงจีนองค์หนึ่งจึงบอกว่า ข้าพเจ้าสำน้กอยู่ไกล เดินทางมาเช้าอาศัย พอหายเหนื่อย แล้วก็จะเดินทางต่อไปอีก เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงมีได้คำนับท่าน
ขณะนั้นเปาเล่งถพจารณาดหลวงจีนสามรป มีลักษณะสงใหญ่ มีรปหนึ่งลักษณะเอวบางร่างน้อย
- V*. “ไ “1โ1 “12222 7111 !11,21 22 7
ผิวหน่าน่นเบนสตริ เปาเล่งถูมีความสงสยยงน่ก จงถามหลวงจนทัง ๔ องคนนว่า ท่านทัง ๔ นชอเด แซ่เด ท่านเจริญพระพุทธมนต์ได้หรือไม่
หลวงจีนจึงบอกวาถ้าเจริญพระพุทธมนดไม่ได้แล้ว ไหนเลยจะบวชได้
เปาเล่งถูได้ฟังหลวงจีนว่าดังนั้นแล้ว จึงพูดว่า ถึงฤดูเดือนนี้แล้ว บ้านข้าพเจ้าเคยท่าบุญเรือน น่มนค์หลวงจีนมาเจริญพระพุทธมนค์ทุกปี ถ้ากระนั้นเย็นวันนี้ ข้าพเจ้าขอนิมนต์ท่านทั้ง ๔ ไปเจริญพระ พุทธมนค์ที่บ้านข้าพเจ้า ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็กลับบ้าน จึงจ้ดที่บูชาพระกับที่ให้หลวงจีนอาบน้ำเสร็จแล้ว จึงให้คนใช้ไปน่มนค์หลวงจีนมาเจริญพระพุทธมนค์ที่บ้าน
ฝ่ายหลวงจีนทั้ง ๔ รูปนั้นก็ไปยังบ้านเปาเล่งถู เปาเล่งถูก็กระทำการต้อนรับหลวงจีนโดยอ้นดืแล้ว จึงเชิญให้หลวงจีนทั้ง ๔ อาบน้ำชำระกายให้สะอาด หลวงจีนสามองค์จึงเข้าไปอาบน้ำชำระกาย แต่หลวงจีน อิกองค์หนึ่งนั้นท่าอิดเออนอยู่ ไม่ไปอาบน้ำชำระกายให้เหมือนอย่างหลวงจีนทั้งสามองค์นั้น เปาเล่งถูจึงให้ คนใช้เอาเสอกางเกงกับจีวรของใหม่มาให้หลวงจีนทั้งสามผล้ดแล้ว เปาเล่งดูจึงเชิญหลวงจีนองค์ที่ไม่ยอม อาบน้ำชำระกายนั้นเช้ามาใกล้เปาเล่งถู เปาเล่งถูพจารณาดูเห็นใบหูทั้งสองช้างมีรอยเจาะ ก็พงเข้าใจว่าเป็น หฤ!งปลอมแปลงเพศน่งห่มเป็นหลวงจีน เปาเล่งดูจึงสั่งให้นักการจ้บหลวงจีนทั้งสามองค์นั้นช้งไว้แล้ว เปา เล่งถูจึงถามหลวงจีนสักเพศนั้นว่าเหตุไดจึงปลอมสักเพศเป็นหลวงจีนฉะนี้
หญิงที่ปลอมแปลงเพศเป็นหลวงจีนนั้นตกใจกล้วด้วสั่น ตุกเข่าลงคำนับเปาเล่งถูแล้วไห้การว่า ข้าพเจ้าตั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลแขวงงขุนถ้ย บ้านเรือนข้าพเจ้าตั้งอยู่ในที่อ้นเปลี่ยว สามีข้าพเจ้าชื่อสูคิ้ว สูสิ้ว มีย่าอยู่คนหนึ่งเป็นคนชราอายุเจีดสิบปีเศษ อยู่ร่วมเรือนอ้นเดียวกัน ครั้นอยู่มาวันหนึ่งเป็นวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือนเถ้าเวลาพลบค์า หลวงจีนทั้งสามคนนี้เดินทางมาแวะเช้าขออาศัยบ้านข้าพเจ้า ล้สิ้วสามีข้าพเจ้าเป็น คนขดสนยากจน บ้านช่องเล่าก็ศับแคบไม่มีที่จะให้พักอาศัย สามีข้าพเจ้ากับข้าพเจ้าเห็นว่า หลวงจีนเป็น ถ้อยู่ในคลในธรรม จึงส์ให้หลวงจีนทั้งสามคนเช้าพักนอนอยู่ในเรือน ข้าพเจ้ากับสามีข้าพเจ้าล้ออกไปนอน เสยนอกชายคาเรือน ครั้นเวลาดืกประมาณสักสามยาม หลวงจีนทั้งสามคนก็ฟาสามีกับย่าของข้าพเจ้าเสย
๓๗*
แลวก็เอาไฟเผาบ้านเรือนของข้าพเจ้าเสียหมดสิ้น หลวงจีนทั้งสามคนก็โกนผมข้าพเจ้าเสีย แสวเอาเสอ กางเกงเพคของหลวงจีนสวมใส์ให้ข้าพเจ้า แปสงปลอมเป็นหลวงจีน แล้วเอายาวิเศษเสกด้วยเวทมนตบาย ปากข้าพเจ้า มีไห้ข้าพเจ้าอ้าปากพูดออกมาได้ ข่มข้นให้ข้าพเจ้าตามไปด้วย ครั้นข้าพเจ้าจะฆ่าด้วตายตาม สามีไปเล่า ก็จะมีได้แอ้แคนแทนสามีของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงสจ้าใจเสียด้วแก่หลวงจีนมาได้ประมาณสามปี มาวันหนึ่งห*วงจีนทั้งสามคนนี้ เดินทางมาแวะเข้าที่โรงเตยมซอสราก็น ข้าพเจ้าได้บนเทพารักษ์หลักเมือง ขอไห้บันดาลช่วยข้าพเจ้า ให้พ้นจากอ้านาจหลวงจีนทั้งสามนี้ มาวันนี้เทพเจ้าบันดาลให้มาพบท่าน ขอท่าน จงเป็นที่พึ่งแก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จึงสั่งไห้นักการตุมด้วหลวงจีนทั้งสามตนนั้น มาสอบถามต่อหน้าหญิงซึ่ง แปลงเพศเป็นหลวงจีนนั้น หลวงจีนทั้งสามก็ให้การรับเป็นสัตย์สมคำที่หญิงนั้นให้การไว้ทุกประการ
เปาเล่งถูจึงตัดสินให้เอาด้วหลวงจีนอุลามกทั้งคนนั้นไปฆ่าเสียตามกฎหมาย แล้วก็ปล่อยตัวหญิง นั้นให้กลับคืนไปอยู่ยังถิ่นฐานบ้านเดิม
ในคดีเรื่องที่ ๖๒ นี้ก็นับว่าเป็นการลี้ลับ อาลัยเทพสังหรณ์ เผอิญให้เปาเล่งถูนิมิตลัน ถึงกระนั้นก็ ไม่เป็นความง่ายย่อมอาลัยความไหาวิจารณญาณ ที่เปาเล่งถูไล้พิจารณาหลวงจีนว่าเป็นชายและหญิง ด้วย อบายที่นิมนต์สวดมนต์และให้สรงน้ำ เรียกว่ากระทำการไม่เกินอำนาจในที่เคารพนับถือ เปรียบเหมือนเงิน ทองของปลอม ก็เมื่อสิ่งของนั้น ๆ เป็นของไม่บรีสุทธี้ดีอปลอมแปลง ก็ย่อมออกความพิรุธไม่สามารถจะ ทนความยุติธรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายได้ เหตุที่เป็นหญิงจึงได้ความจริงโดยอุบายลันชอบของเปาเล่งถู ข้าพเจ้าเห็นว่าถ้าคนที่หยาบ ๆ ก็จะทำการโดยอำนาจ เพราะเห็นแน่แล้วว่าเป็นผู้หญิง คงจะบังคับให้เปลื้อง เสื้อผ้าออกชันสดรในทันที เพราะฉะนั้นในความทั้งหลายคล้าย ๆ แก่เรื่องนี้ ก็ได้เคยพิงม้กจะดีงด้งเอาโดย
7 1 * 27 2 7717
อำนาจ จงไม่ควรชมเหมือนเช่นนิทานเรื่องนิ
เรื่องที่ ๖ต
มความว่า แผ่นดินชอง1นสม!ยหนึ่งทำนาไม่ไค ฝนไม่ตกขาวแพงราษฎรไดความเดือดร้อนอดอยาก ลำบากเป็นที่ยิง พระเจ้าซ้องยินจงส์ฮงเต้ทรงพระวิตกถึงราษฎรยิ่งนัก จึงรับสั่งให้เปาเล่งถูออกไปเปิดฉาง ซ้าวทุกหัวเมืองออกแจกราษฎรรับพระราชทาน พอประท้งมืกำลังทำนาต่อไป ถ้าราษฎรทำนาได้ข้าวบริบูรณ์ แล้ว จึงให้เก็บข้าวคืนเข้าฉางหลวงไร้ดามเดืม
เปาเล่งถูถือรับสั่งออกไปถึงเมืองอุ่นจิว หูเข้า พักย้งกงก๊วน ในราตรีร้นหนึ่งเปาเล่งถูนอนหลับสนิท นิมิตฝืนเห็นเถาแตงโมเถาหนึ่งมีดอกออกผลได้สี่ผล ครั้นฝืนเห็นดังนั้นแล้วก็ได้สติตื่นขึ้น ก็คำนึงนึกตรึก ตรองไปตามรูปความที่ฝัน แด่ย้งมิได้ออกความเห็นว่าจะเป็นประการใด ครั้นรุ่งขึ้นเปาเล่งถูไปยังหอสำหรับ ไว้ป็ายซึ่งจารึกพระนามของพระมหากษัตริย์ทุก ๆ พระองค์แด่โบราณมา ขากลับออกมาจากสถานที่นั้น พบ หลวงจีนสามรูปเที่ยวเทศนาให้ชาวบ้านร้านตลาดฟัง เปาเล่งถูพิจารณาเห็นหลวงจีนองค์หนึ่งปลงผมใหม่ ๆ ศีรษะกลมท่วงทีคล้ายคลึงกับผลแตงโม คิดขึ้นมาได่ถึงความฝัน จึงให้นักการตามตัวหลวงจีนทั้งสามองค์นั้น กลับมายังกงกัวน เปาเล่งถูจึงถามหลวงจีนทั้งสามนั้นว่า ท่านผู้มืศีลวัตรอ้นเจริญทั้งสามองค์นี้ แช่ใด ชื่อใด สำนักหลักแหล่งอยู่แห่งใด
หลวงจึนผู้เฒ่าองค์หนึ่งจึงบอกว่า ข้าพเจ้าชื่อหุนฮวย สององค์นั้นชื่อหุนเบี้ยวองค์หนึ่ง ชื่อหุนเจ องค์หนึ่ง ยังอีกองค์หนึ่งพกอยู่โรงเดี๊ยม บนเล่าเด๊งชั้นสูง เข้าฌานภาวนาอยู่หาได้ไปข้างไหนไม่ พวกข้าพเจ้า สามคนนึ่ไปเที่ยวตามป่าและเขารักษาอารมณ์ ถ้าขัดเสบียงอาหารไม่บริโภคเมื่อใดแล้ว จึงได้มาบิณฑบาต ตามชาวบ้านร้านตลาดพอได้เลี้ยงชีวิตไปร้นหนึ่ง
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงถามว่าหลวงจีนที่อยู่ในโรงเตึ๊ยงนั้นชื่อใด หลวงจีนหุนฮวยผู้เฒ่าจึง บอกว่าชื่อหุนตง เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นมีความสงสัยยิ่งนัก จึงสั่งให้นักการไปพาตัวมา ครั้นมาถึงเปาเล่งถู พิจารณาคเห็นลักษณะมิไช่ชาย ด้วยกริยาและรูปร่างเป็นหญิง
ฝ่ายหลวงจีนหุนตงซึ่งเป็นหญิงนั้น จึงคุกเข่าลงคำนับเปาเล่งถูแล้วก็ร้องไห้ แล้วแจ้งความแก่เปา เล่งถูว่า ข้าพเจ้ามิใช่ชื่อหุนตง ข้าพเจ้าชื่อสีมื บิดาข้าพเจ้าชื่อเจียงบุนถอง บิดาข้าพเจ้าอพยพครอบครัวจะ ไปรักษาราชการหัวเมือง ครั้นเดินทางข้ามเขาขึ้นไปตำบลหนึ่งมิได้แจ้งว่าเขาอะไร หลวงจีนทั้งสามองค์ซึ่ง อยู่ในชะวากเขาเดินออกมา ถืออาวุธไล่ฆ่าฟันบ่าวไพร่ซึ่งตามบิดามารดาข้าพเจ้าไปนั้น แดกตื่นวิ่งหนีไป เสยทั้งสิ้นแล้ว หลวงจีนทั้งสามองค์นี้ก็ฆ่าบิดามารดาข้าพเจ้ากับเจียวโป็คนใช้เสีย หลวงจีนทั้งสามก็เก็บเอา เงนทองและจ้บเอาตัวข้าพเจ้ามาข่มขืนเป็นภรรยา แล้วโกนผมเปลี่ยนแปลงเพศให้เป็นหลวงจีนมาได้ หกเดือนนี้แล้ว ข้าพเจ้าคอยหาช่องโอกาศจะไปร้องฟ้องต่อผู้รักษาเมืองกรมการ ก็ยังไม่มีช่องและโอกาศที่ จะหนีได้ บ้ดนึ่ได้มาพบท่านแล้ว ขอท่านได้โปรดช่วยชำระตัดสินลงโทษหลวงจีนสามองค์ไห้แก่ข้าพเจ้าด้วย เปาเล่งถูได้ฟังนางสีมืให้การถี่ถ้วนดังนั้น จึงให้นักการคุมตัวหลวงจีนทั้งสามมาสอบถาม หลวงจีน ทั้งสามก็ให้การรับเป็นสัตย์สมคำให้การของนางสีมืทุกประการ เปาเล่งถูจึงตัดสินใจให้เอาหลวงจีนทั้งสามคน นั้นไปฆ่าเสีย แล้วปล่อยให้นางสีมืกลับไปยังถี่นฐานบ้านเติม
๓๗๓
ฝ่ายนางสีมืคำนับเปาเล่งถูแล้วกลับมาบ้าน ไล้1พบพี่น้องวงศ์ญาตแล้ว นางสีมืก็ร้องไห้เล่าความ ทุกข์ยากซึ่งหลวงจีนฆ่าบิดามารดาให้ญาติพี่น้องฟังทุกประการแล้ว นางสีมืก็นุ่งขาวห่มขาวไว้ทุกข์ให้บิดา มารดาและสามีดามธรรมเนียม
ครั้นอยู่มา เหชามเด็กเป็นผู้ไร้ภรรยา เห็นนางสีมืรูปร่างลักษณะงาม จึงหาเฒ่าแก่มาขอนางสีมืไป เป็นภรรยา อยู่ล้วยกันเกิดบุตรชายคนหนึ่ง ชื่อเหได	เหไดครั้นเจริญว้ยไปเล่าเรียนหนังสือสอบไล่ได้
ชั้นประโยคได้เป็นขุนนาง จึงอพยพพาบิดามารตาไปรักษาราชการอยู่หัวเมือง เดนทางขามช่องเขาตำบลที่ หลวงจีนออกมาปล้นนางสีมืครั้งนั้น เหไดพบซากดพนั้งสองศพ เหไดเป็นผู้ประกอบไปด้วยเมตตาจีตจะให้ เขาเอาศพนั้นไปฝังดินเสีย
ขณะนั้นนางสีมีคิดขึ้นมาได้ถึงเมื่อหลวงจีนฆ่าบิดามารดาเสียที่ช่องเขาตำบลนี้ นางสีมืจึงได้ไปดู ซากศพ กิจ,าที่ได้ว่าบิดามารดาดายที่ตรงนี้ แด่ยังมีความสงสัยเกรงจะเป็นศพผู้!ใน นางสีมืจึงเอามืดเซือดนี้ว ของตัวเองพอให้[ลหิตไหลออกมา จึงให้หยดลงถูกกระดูกซากศพทั้งสองนั้น ครั้นโลหิตหยดลงถูกกระดูก โลหิตนั้นก็ซึมชาบเขาไปไนกระลูก เพราะเหตุว่าก้ามิใช่บิดามารดากับบุตรแล้ว กระดูกก็มืได้ดูดโลหิตเลย เมื่อนางสีมืฑดลองเห็นแน่นอนดังนั้นแล้ว นางสีมืก็ร้องไห้รำพนถึงคุณบิดามารดายิ่งนัก ครั้นสร่างความโศก แล้ว จึงเอาผ้าห่อกระดูกนั้นไปลำดับใส่หีบฝังยังฮวงซุ้ยตามธรรมเนียม
ในคดีเรื่องที่๖๓ นี้ไม่สู้ยากแก่ทางพิจารณา เป็นแด่แสดงความดีคือกอัญญูกตเวทีธรรมของนางสืปี อันเป็นผู้ประกอบไปด้วยกตัญญู จึงได้ปีบุตรสืบสายสมบูรณ์เป็นขุนนางปีชื่อเสียงปรากฏ ความขอนี้ข้าพเจ้า ผู้เรียบเรียงได้ตรวจมากในเรื่องราวของคนกด้ญญู จนถึงได้กล่าวไวในที่บางแห่งว่า บุคคลที่ปราศจากกด้ญญู ต่อท่านผู้ปีคุณแล้ว แม้ว่าจะมีชาติตระกูลทรัพย์สมปดและยศอักดิ้อักเพียงใด ย่อมเป็นที่ดิฉินยินร้ายแก่มหา ขนทั่วโลก ทั่งจะไม่ดำรงอยู่ในลาภยศและความสุขได้อักเท่าใด แม้จะปีผู้อมชูช่วยคุปถัมภ์บำรุง ก็ไม่สามารถ จะเจริญตลอดอายได้ โดยเหคุของอกด้ญญูดาให้ผลดลม้นดาล เพราะฉะนั้นควรจะปลูกสร้างอันดานแด่ใน ส่วนดี คือความซื่อสัตย์ เมดรากด้ฌญูความอดทนไว้ให้สถิตถาวรในกายใจ ก็อาจได้เห็นผลในทีฏฐะธรรม เวทียะ
เรื่องที่ ๖๙
มีความว่า ที่ตำบลเหล็งเอี๋ยงคุ้ยแขวงเมืองอุ่น:จ็ว ยังมีชายผู้หนึ่งชื่อล่อใจเอ ล่อใจเอเป็นคน กระด้างดึ้อดืงไม่เชื่อถ้อยฟังคำบิดามารดาสั่งสอน ล่อใจเอดั้งบ่อนเบี้ยคบหาเพื่อนฝูงมาเล่นการพนัน ผู้คน ไปมาทั้งกลางว้นกลางคืนมิใคร่ขาด
ขณะนั้นเพื่อนบ้านแลเห็นล่อใจเอประพฤติการคบหาคนพาล จึงห้ามล่อใจเอว่า การพนันนี้ย่อม พาให้ได้ความเดือดร้อน ถ้าเวลาได้ทำให้รื่นเริงเผลอประมาททะนง ถ้าเวลาเสียแล้วย่อมทุรนทุรายขวนขวาย หาไม่ก็ต้องจำนำสิ่งของหรือขายบุตรภรรยา มิฉะนั้นก็ถึงแก่ฉกสักปล้นสะดมดีชิงวิงราวเป็นแน่
ล่อใจจอได้ฟังชาวบ้านด้กเตือนห้ามปรามดังนั้น ก็หาเชื่อฟังไม่ แล้วตอบว่า ข้าพเจ้ามิได้คิดคดโกง ทำการโจรกรรมแก่ท่านผู้ใด ภ้ยนั้นจะมีมาแด่ไหน
เพื่อนบ้านห้ามล่อใจจื๊อไม่ฟังดังนั้นแล้ว ตั้งแต่นั้นมาก็มิได้มีผู้ใดจะห้ามปรามด้กเดือนล่อใจเอต่อไป ครั้นอยู่มามีผู้ร้ายยี่สิบเจ็ดคน ถือเครื่องศัสตราอาวุธคบเพลิงครบมือกันเข้าปล้นบ้านโอยเตี๋ยน เศรษฐี เอาเงินทองสิ่งของมีราคาไปได้เป็นอันมาก โอนเดี๋ยนจึงไปทำคำกฎหมายตราสินรายทรัพย์สิ่งของที่ ผู้ร้ายปล้นไปไว้ต่ออำเภอ อำเภอได้ทำคำตราสินลงไว้ในสารบบทั้งสิ้นแล้ว ตามบรรดาเพื่อนบ้านร้านถิ่นใกล้ เคียงได้รู้ว่าโอยเตี๋ยนถูกปล้น จึงพากันมาเยี่ยมเยือนถามข่าวคราวโอยเดี๋ยนเป็นอันมาก
ฝ่ายล่อใจจอได้ร้ข่าวว่า ผู้ร้ายมาปล้นโอยเดี๋ยน ล่อใจจึ๊อจึงพูดว่า เราเป็นผู้อนาถายากจนก็ดีไป อย่างหนึ่ง ไม่ต้องวิตกเป็นทุกข์ว่าอ้ายผู้ร้ายจะเข้ามาปล้น เวลานอนก็หล้บสนิท ถ้ามั่งมีเงินทองมากแล้ว นอนตาไม่หลับ กิตติศัพท์ที่ล่อใจเอกล่าวนั้นรูไปถึงโอยเตี๋ยนเศรษฐี โอยเตี๋ยนมีความโกรธยิ่งนัก จึงพูดแก่ บุตรที่ ๒ ว่า เราถูกปล้นครั้งนี้เพื่อนบ้านร้านถิ่นผู้ใดรู้แล้วก็มาเยี่ยมถามข่าวคราวเราทั้งนั้น มีแด่ล่อใจจึ๊อ ผู้เดียว มิได้มาเยี่ยมเยือนเรา ยังมิหนำซ้ำกล่าวคำเยาะเบ้ยเราให้ได้ความเจ็บใจ บิดาเห็นว่าล่อใจเอนี้เป็น ผู้ร้ายปล้นเราเป็นแน่ จำจะต้องฟ้องต่อเปาเล่งถู ให้ชำระจึงจะได้
ว่าดังนั้นแล้ว โอยเดี๋ยนเศรษฐีก็ทำเรื่องราวไปยื่นต่อเปาเล่งถู ใจความว่า ล่อใจเอตั้งบ่อนเบี้ยเล่น การพนัน มั่วสุมนักเลงเสพสุรายาเมา ณ ว้นนั้นเดือนนั้นเวลาพลบคาดืกประมาณสองยามเศษ มีอ้ายผู้ร้าย หลายคนถือเครื่องศัสตราอาวุธครบมือกัน มีคบเพลิงโห่ร้องเกรียวกราวเอิกเกริก เข้ามาปล้นเอาทรัพย์สิน เงินทองของข้าพเจ้าไปเป็นอันมาก ข้าพเจ้ามีความสงสัยด้วยล่อใจเอมิได้คิดทำมาหากินให้เกิดผลเพราะ การด้าขายหรือปลูกสร้าง ตั้งแต่ไรมาก็มีแด่มั่วสุมประชุมนักเลงมาเล่นการพนัน ข้าพเจ้าถูกผู้ร้ายปล้นครั้งนี้ ล่อใจเอก็มิได้ไปเยี่ยมกรายข้าพเจ้าเหมือนชาวบ้านทั้งหลายเลย ดังนี้ข้าพเจ้ามีความติดใจสงสัยล่อใจจอ ยิ่งนัก ขอท่านได้เรียกล่อใจเอมาพิจารณาให้เห็นเท์จและจริงโดยยุติธรรม
เปาเล่งถูตรวจดูฟ้องตลอดแล้ว จึงให้[จทท์นำนักการถือหมายไปเกาะตัวล่อใจจื้อมาขู่ถาม ล่อใจเอให้การว่า โอยเสียนหาความปรักปรำเอาข้าพเจ้าว่าเป็นโจรผู้ร้ายปล้นสะดมบ้านเรือน ทรัพย์สมบัติของโอยเตี๋ขนนั้น โอยเตี๋ยนมีสิ่งใดเป็นสำคัญในทางพิจารณา เป็นตันว่าได้ของกลางตามคำ กฎหมายตราสินหรือได้ตัวผู้ร้ายพวกเพื่อนชัดทอดถึง หรือว่ามีพิวุธร่องรอยประการใด จึงเจาะจงปลงใจเอา ข้าพเจ้าว่าเป็นผู้ร้ายเช่นนี้ ขอท่านผู้มีความกวุณาและตั้งอยู่ในยุติธรรม มีปัญญาด้งจ้กษุทิพย์ โปรดเป็นที่พื่ง
๓๗๕
แก่ข้าพเจ้าสัตว์ผู้ยากอันหาความผดและพิรุธร่องรอยมิได้โดยยุดธรรม
เปาเล่งถูได้ฟังคำให้การของล่อใจจอดลอดแล้ว จึงวินิจฉัยไตร่ตรองด้วยวิจารณญาณโดยยุติธรรม ไปเห็นความพรุธร่องรอยแต่อย่างไร อันจะผูกถือเฆี่ยนติโดยทางความอาญาตามกฎหมายของนครบาลได้ เปาเล่งถูเห็นว่าล่อใจจอมิได้เป็นผู้ร้าย แต่จะปล่อยด้วไปไม่เกี่ยวข้องไร้บ้างก็ไม่ควร เปาเล่งดูจึงให้ลอใจจอ ประก้นตัวเองและทำทัณฑ์บนให้ใร้ต่อคาลว่า ตั้งแต่นี้สิบไปร้นหน้าล่อใจจื้อจะไม่ตั้งบ่อนเบี้ยในบ้านเรือน ของล่อใจจอ และจะไม่คบหามั่วสุมนักเลงมาเล่นการพน้นอีกต่อไป ถาขืนประพฤติเช่นนี้นต่อไปอีก จะยอม ให้ทำโทษถึงสาหัส
ครั้นล่อใจจอทำสัญญาทัณฑ์บนให้แก่เปาเล่งถูแล้ว เปาเล่งถูจึงปล่อยตัวล่อใจจอกลับไปบ้าน ฝ่ายโอยเดี๋ขนเศรษฐีไม่เห็นเปาเล่งถูชำระล่อใจจอประการใด กลับปล่อยให้ล่อใจเอกลับไปบ้าน โอยเตี๋ยนมีความเสียใจแล้วพูดออกปากบ่นว่า ราษฎรเลึ๋องลือก้นว่าเปาเล่งถูประหนึ่งว่ามีตาหรือทู่เป็นทิพย์ พิจารณาตัดสินคดีอันลี้สับลึกซึ้ง ซึ้งไม่มีสักขีพยานได้โดยยุติธรรม แม้ว่าผู้ร้ายปล้นสะดมฆ่าเจ้าทรัพย์เจ้า เรือนตายที่กลางป่ากลางดงไม่มีผู้ใดล่วงรู้ ท่านก็คิดอุบายเอาผู้ร้ายมาชำระได้ บ้คนี้เราถูกผู้ร้ายปล้นเรือน เอาเงินทองเราไป เราฟ้องต่อท่าน ท่านก็หาชำระให้แก่เราไม่ ท่านกลับปล่อยตัวผู้ด้นเหดูอันมั่วสุมผู้ร้ายนั้น ไปเสีย เราเห็/1ว่าไม่สมตังคำที่ราษฎรเล่าลือ
ฝ่ายเปาเล่งถูนั้งตรึกตรองหาอุบายจะเอาตัวผู้ร้ายอยู่ พอได้ฟังโอยเลี้ยนพูดดังนั้น จึงทำเป็นโกรธ แล้วให้หาตัวโอยเตี๋ยนมาพูดว่า เจ้าเก็บเอาความเท็จมาฟ้องหากล่าวโทษล่อ่ใจเอนั้นเราจะชำระให้กระไรได้ เราเห็นว่าอ้ายตัวผู้ร้ายนั้นคงจะหนีไปไกลแล้ว ไหนเลยจะได้ตัวมาชำระเล่า ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงให้ นักการดีโอยเตี๋ยนยี่สิบท็ แล้วให้เอาตัวจำขังไร้ ครั้นเวลาคาเปาเล่งถูจึงแต่งตัวปลอมเป็นราษฎร ไปเที่ยวรับ ทราบฟังกิตติศัพท์ดูว่าจะมีผู้พูดจากันอย่างไรในเรื่องที่เอาตัวโอยเตี๋ยนไปจ้านั้น
ฝ่ายกิมกยี่กับกิมยุ้ยซึ่งเป็นหัวหน้าผู้ร้าย ครั้นแจ้งว่าเปาเล่งถูจำขังทำโทษโอยเลี้ขนเศรษฐีดังนั้น ก็มีความยินดี จึงชื้อสุรากับสุกรเป็ดไก่มาต้มแกงทำกับข้าว ประชุมสม้ครพรรคพวกเข้าไปในศาลเจ้าหลัก เมืองบวงสรวงเทพารักษ์แล้วก็เลี้ยงกันในศาลเจ้า แล้วแบ่งปันเงินทองทรัพย์สิ่งของที่ปล้นได้มาจากบ้าน โอยเตี๋ยนนั้น
ฝ่ายเปาเล่งถูเดินเที่ยวไปถึงศาลเจ้าหลักเมือง ได้ยินเสียงคนหัวเราะพูดกันอยู่ในศาลเจ้าว่า รายที่ โอยเตี๋ขนเศรษฐีฟ้องหากล่าวโทษล่อ,ใจ:จ์๋อนั้น เป็นความเท็จไม่จริงไปมีหลักฐาน เปาเล่งถูจับตัวท่าโทษขัง เสียแล้ว พวกเราก็ลี้นความวิตกละ ต่างคนต่างพูดสนทนากันในเรื่องความที่ตัวปล้นมานั้น เพราะความเข้าใจ ว่าไม่มีผู่ใดรู้เห็นโดยความเมาและประมาทหมน
เปาเล่งถูได้ฟังรู้ความแล้วก็นึกแน่แก่ใจว่า คนจำพวกนี้เองเป็นผู้ร้ายปล้นเรือนโอยเตี๋ยน จึงเอาเบี้ย แปะอันใหญ่สามอันติดไร้กับฝาผนังศาลเจ้านั้นเป็นที่หมาย แล้วเปาเต่งกู่จึงเตินัโปลังศาลเจ้ากวนอมต่อ,ไป ครั้นถึงศาลเจ้ากวนอิมได้ยินคนพูดกันอยู่ในศาลว่า เปาเล่งถูนี้เป็นผูใจบุญประกอบไปด้วยความกรุณาแก่ ผู้น้อย พวกเราสิ้นความวิตก เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็เข้าใจแน่ว่า พวกนี้คงเป็นพรรคพวกของผู้ร้าย เปาเล่งถู จึงเอาเบี้ยแปะอันใหญ่อีกสามอันติดเข้าไร้กับฝาผนังศาลเจ้านั้นเป็นที่หมาย แล้วเปาเล่งถูก็กลับมาลังกงกัวน ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า เปาเล่งถูพร้อมด้วยขุนนางกรมการและไพร่หลายคนไปลังศาลเทพารักษ์หลัก เมืองข้างทิศตะร้นตก และเห็นอีแปะติดอยู่ที่ฝาผนังศาลสามอันเป็นที่หมายดาไร้นั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงสั่งให้
๓๗๖
กรมกๆรกับไพร่ห3เมืองเข้าล้อมคาลเจานั้นไว้แล้ว จับให้หัวผู้ร้ายซึ่งอยู่ในศาลเจ้านั้น ๒๘ คน แล้วก็เลยไป ล้อมจบที่ศาลเจ่ากวนอมอีก จับไล้ถมกยี่กับก็มยุ้ยทั้งสองคนซึ่งเป็นหัวหน้าผู้รายกับพรรคพวกอีก ๒๒ คน คุมหัวกลับมา ยังกงกวน
เปาเล่งถูจึงสั่งให้จำครบไว้ทุกหัวคน แล้วจึงถามถืมกยี่กับก็มยุ้ยว่า เจ่าทั้งสองคนนี้หรอมั่วสุมสมัคร พรรคพวกเป็นโจรผู้รายไปปล้นสะดมเงินทองฑร้พย์สินของโอยเดี๋ยนเศรษฐี แล้วไปแบ่งปันกันอยู่ในศาลเจ่า เลี้ยงสุรายาเมาพูดจาออกชื่อเรา เราไปยืนฟังอยู่รู้ดลอดแล้วความจรงอย่างไร ขอเจ่าจงให้การไปตามความ จริงเถิด อย่าให้ห้องผูกถือเฆี่ยนดเลย จงรบเสียโดยดีเถิด
ถืมกยี่กับก็มยุ้ยให้ฟังเปาเล่งถูถามถึงสามครั้งแล้วก็ไม่ร้บ เปาเล่งถูเห็นว่าจะถามโดยดีแก่อ้าย ผู้รายใจแข็งนั้นเห็นจะป่วยการ เพราะเราไล้ยินแก่หูเราเองแล้ว บันยังไม่ร้บตามจริงที่บันพูด เปาเล่งถูจึงสั่ง ให้น้กการผูกถืมกยี่กับก็มยุ้ยเข้าดี ทิมยุ้ย ถืมกยี่จึงไล้รบเป็นส้ดยัตามความจริงทุกประการ เปาเล่งถูจึงสั่งให้ ปล่อยหัวโอยเดี๋ยนเศรษฐีออกมาแล้ว จึงบังหับให้พวกผู้รายคืนสิ่งของเงินทองมาให้แก่โอยเตี๋ยนเศรษฐี แล้ว เปาเล่งถูหัดสินให้เอาหัวการหันเหตุหัวหน้าผู้รายไปฆ่าเสียทั้งสองคน แต่พรรคพวกผู้รายนอกนั้นให้จำข้งไว้ ณ คุกทำการหน้กมีกำหนด ๑๒ ปี แล้วให้พ้นโทษ
ในคดีเรื่องที่ ๖๔ นี้ เป็นคติอย่างหนึ่งที่ยู่ประพฤติการที่ไม่ดีตุจล่อใจจึ๊อที่คบหามั่วสุมพวกนักเลง เล่นการพนัน แล้ว่าปีเหตุเกิดโจรยู่ร้ายขึ้นเวลาใดในที่ใกล้เคียงตำบลแห่งตนอยู่ กิย่อมเป็นช่องทางแห่ง ความลงล้ยชองยู่มุ่งหมายกิริยาอย่างชวนั้นว่าเกล้อกจะเป็นยู่ริายบางล้ามยู่พิองหากล่าวโทษใท้การเพลี่ยงพลั้ง พิรุธ แท้:ที่จริงฅนกิมไล้ทำตุจตำกล่าวหา แต่อาจทำใท้ศาลเล้งเห็นไดว่าตนท้า เพราะกิริยาของดนปีอยู่ เช่นนั้น ในความเรื่องนี้ล้าผิดจากเปาเล่งถูที่ใหนล่อใจจอจะเอาดัวรอดไปได้ คงพิรุธดามกิริยาและลาเหตุ
อกประการหนึ่ง ที่เปาเล่งถูติดอบายลงโทษโอยเดี๋มนและจำขงนั้น ล้าเป็นความโรงศาลกิทำไม่ไล้ ดังนั้น เรากิเขาใจข้ดเจนแล้วที่เปาเล่งถูทำได้ดังนั้น กิโดยเปาเล่งถูได้รับอำนาจล้นลงสุดพน จากอาญา อทธรณ์แล้วว่าโดยความยุติธรรมเสมอด้วยพระเจ้าทรงธรรม พระเจ้าทรงธรรมมิได้ปีความรังเกียจกังขาเปา เล่งถูแล้วจึงทำการได้ตลอดเพราะท่านยู่นั้นเป็นยุติธรรมแท้
เรื่องที่ ๖๕
มความว่า ที่ตำบลกี๊อ๓ยกุยแขวงเมืองชังดง มีชายผู้หนึ่งชื่อดิ้นโอยฮวย เป็นผู้บริบูรณ์ไปด้วย ทรัพมีสมป้ดิเรินทองเป็นอันมาก ดิ้นโอยฮวยมีบุตรชายคนหนึ่งชื่อ ดิ้นอิดทุ้ยอายุพอได้ ๑๔ ปี ยังไม่มีภรรยา อยู่ในตำบลเดียวกับดิ้นโอยฮวย
ยังมีชายผู้หนึ่งชื่อโต้วหยูซิว	โต้วหยูซิวเดิมมีภรรยามีบุตรด้วยกันคนหนึ่งชื่อนางโด้วยุ่ยหอ้น
โด้วยุ่ยหอ้นมีลักษณะรูปร่างหมดจดงดงามยิ่งนัก ครั้นอยู่มาภรรยาของโต้วหยูซิวก็ถึงแก่กรรมลง มาภายหลัง โต้วหยูซิวได้ภรรยาใหม่ชื่อนางมอสี นางมอสเห็นนางโด้วยุ่ยหอ้นอายุได้ ๑๘ ปี นางมอสีอยากจะใคร่ได้นาง โด้วยุ่ยหอ้นให้แก่หลานชายของดนเองเป็นภรรยา มีผู้มาขอนางโต้วยุ่ยหอ้นเป็นหลายราย นางมอสีก็พูดจา แก่ดิ้นโอยฮวยคอยเกียดกันไว้ทุกครั้ง เพราะหวังใจจะเอาไว้ให้แก่หลานของดน จะมีให้แก่ผู้อื่น
ฝ่ายดิ้นอิดทุ้ยบุตรของดิ้นโอยฮวย เห็นนางโด้วยุ่ยหอ้นมีรูปร่างสะอาดหมดจด ให้มีจิดรักใคร่นาง โด้วยุ่ยหอ้นยิ่งนัก จึงวานสึ่อสายชักนำพูดจาจนได้ร่วมรักสม้ครสังวาสแก่กันต่อ ๆ มา
ฝ่ายบิดามารดาทั้งสองช้างก็ย่อมรู้อยู่แก่ใจแล้ว ว่านางโต้วยุ่ยหอ้นกับดิ้นอิดทุ้ยรักใคร่กันมาประมาณ ได้สักหกเดือน จนถึงแก่นางโต้วยุ่ยหอ้นมีครรภ์ได้สักสามเดือน
มาวันหนึ่งนางโด้วยุ่ยหสันเห็นนางมอสีผู้มารดาเลี้ยงไม่อยู่ นางโด้วยุ่ยหสันออกมายีนอยู่หน้าประตู คอยรับดิ้นอิดทุ้ยเข้ามาในห้องแล้วนางจึงบอกแก่ดิ้นอิดทุ้ยว่า ท่านกับข้าพเจ้าได้รักใคร่กันมาประมาณสักหก เดือนแล้ว มาบัดนี้ข้าพเจ้ามีครรภ์ได้สามเดือนมาแล้ว แม้ว่าท่านมีใจรักข้าพเจ้าจริงหวังใจจะเลี้ยงข้าพเจ้า เป็นภรรยาสามีกันโดยความสุจริตแล้ว ขอท่านจงบอกแก่บิดามารดาท่าน จ้ดหาเถ้าแก่มาสู่ขอข้าพเจ้าตาม ธรรมเนียม แม้บิดาข้าพเจ้าไม่ยอมยกข้าพเจ้าให้แก่ท่านแล้ว ข้าพเจ้าจะฆ่าด้วข้ไพเจ้าให้ถึงแก่ความตาย ไม่ขออยู่ร่วมประเวณีกับชายอื่นต่อไป
ดิ้นอิดทุ้ยได้ฟังนางโด้วยุ่ยหอ้นพูดจาเป็นหญิงสุจริตดังนั้น ก็มีความยินดีรับตำปฏิญาณแล้ว ครั้น เวลาใกล้รุ่ง ดิ้นอิดทุ้ยก็ลานางโด้วยุ่ยหอ้นกลับมาบ้าน นางโด้วยุ่ยหสันก็ตามออกมาส่งจนสับประตูบ้าน ดิ้นอิดทุ้ยเดินออกทางประตูหลังบ้าน พอพบชายผู้หนึ่งชื่อเสียวกังเป็นผู้ฆ่าสุกรขาย ตั้งบ้านเรือนอยู่หลัง บ้านของนางโต้วยุ่ยหลัน เสียวกังแลเห็นดิ้นอิดทุ้ยออกมาทางหลังบ้านเดินไป เสียวกังก็รู้อยู่ว่า ดิ้นอิดทุ้ย มานอนกับนางโต้วยุ่ยหลันเสียวกังจึงยีนแอบข้างประตูแล้วว่าท่านนี้อาจหาญนัก ไปนอนกับนางโด้วยุ่ยหลัน แต่ผู้เดียว ด้วเราไปด้วยบ้างไม่ได้หรือ
ดิ้นอิดทุ้ยได้ฟังดังนั้นก็หัวเราะแล้วพูดว่า เวลานี้ข้าพเจ้ายังกำลังรักใคร่กันเป็นที่ยิ่ง เมื่อข้าพเจ้ามี ความเบื่อหน่ายเมื่อไรแล้วก็สุดแล้วแต่ท่านจะปรารถนาเถิด ว่าดังนั้นแล้วดิ้นอิดทุ้ยก็เดินกลับบ้าน แล้วดิ้น อิดทุ้ยก็เล่าความที่นางโด้วยุ่ยหล้นเดือนไห้สู่ขอไห้ดิ้นโอยอวยผู้บิดาฟังทุกประการ
ดิ้นโอยฮวยผู้บิดาได้ฟังดังนั้น ไม่เตมใจจะเกี่ยวดองแก่โต้วหยูซิวจึงพูดแก่บุตรว่า โต้วหยูซิวผู้นี้ เป็นคนเจ้าถ้อยหมอความ กับอนึ่งบุตรหญิงโต้วหยูซิวก็เป็นหญิงจัดจ้าน ถ้ามาเป็นบุตรสะไถ้ของบิดา บิดา จะว่ากล่าวประการใด จะเป็นที่คนทั้งทลายเขาครหานินทาได้ตู/1าควรไม่ บิดาจะ/1าภรรยาซึ่งเป็นบุตรของ คนอื่นที่ดี ๆ ให้
๓๗๘
ฝ่าย*นอิดทุ้ยได้ฟังบตาพูด,ไม่เต็ม1ใจ1โนที่จะแต่งนางโต้วกุ่ยหล้นให้เป็นภรรยา ก็มีความเศร้าโศก โทมนัสเสียใจเป็นอันมาก
ฝ่ายเสียวฑ้งมีความอิจฉาแก่ดิ้นอิดกุย จึงคิดอยู้ในใจว่า ถ้าคินว้นนี้ดิ้นอิดกัยมาหานางโต้วกุ่ยหล้น เราจะฆ่าเสียให้จงไต้ ครั้นคิดดังนั้นแล้ว พอเวลาคาดึกประมาณสองยามดิ้นอิดก้ยก็ไปหานางโต้วก่ยหล้น ดามเคย พอไปถึงประตูหลังบานเสียวฑ้งแอบอยู่ริมประตู ก็เอาดาบฟันดิ้นอิดกัยล้มลงขาดใจตาย
ครั้แร่งขึ้นมีผู้มาบอกความแก่ดิ้นโอยฮวยผู้บิดาดิ้นอิดก้ยว่า ไม่แจ้งว่าผู้!ดฆ่าบุตรของท่านตาย ศพ นอนกดิ้นอยู่ที่ประตูหลังบ้านของโต้วหยูซิว
ดิ้นโอยฮวยได้ฟังดังนั้นก็ตกใจจึงไปตูเห็นศพดิ้นอิดกุยนอนดายอยู่ริมประตูหลังบ้านของโต้วหยูซิว มีบาดแผลโลหิตไหลโทรมอยู่ ดิ้นโอยฮวยก็ร้องไห้รักบุตรมีความเศร้าโศกเป็นอันมาก ครั้นค่อยคลายความ โศกแล้ว จึงเชิญอำเภอมาพลิกศพซ้นสูตรบาดแผลแล้วพูดว่า บุตรของข้าพเจ้าถ้บบุตรของโต้วหยูซิวรักใคร่ ก้น เคยล้กลอบไปมาหาสู่นางโต้วกุ่ยหล้นบุตรของโต้วหยูซิวอยู่เนอง ๆ ชะรอยนางโต้วก่ยหล้นจะคบชู้ หลายชาย จึงเกิดการหึงหวงก้นขึ้น คิดอบายให้ชายชู้ฆ่าบุตรข้าพเจ้าเสียเป็นแน่ มีฉะนั้น โดยสาเหตุที่นาง โด้วก่นหล้นเดือนให้บุตรข้าพเจ้าหาเถ้าแก่มาสู่ขอ ข้าพเจ้าไม่เต็มใจมาสู่ขอให้บุตรข้าพเจ้า จึงมีความขัดใจ ฆ่าบุตรข้าพเจ้าเสียฉะนี้ ครั้นพูดดังนั้นแล้วจึงให้คนหามศพนั้นไปฝังเสียตามธรรมเนียม
ดิ้นโอยฮวยยกข้อสาเหตุสองประการนั้น ไปฟ้องต่อกรมการอำเภอ กรมการอำเภอออกหมายเกาะ ด้วโต้วหยูซิวก้บนางโต้วกุ่ยหล้นมาขู่ถาม โต้วหยูซิวให้การปฏิเสธไม่รับ แก้ว่าแบ้บุตรของข้าพเจ้ารักก้นกับ บุตรของดิ้นโอยฮวยจริงแล้ว ข้าพเจ้าเป็นบิดาก็คงจะรับ้าง ข้อที่ว่าบุตรของข้าพเจ้าชั่วข้าสามานย์คบหาชู้ ชายหลายคนนั้นขอจงสีบพยานว่า บุตรของข้าพเจ้าเป็นหญิงชั่วข้าจริงดังกล่าวหรือไม่ ขอท่านไต้พิจารณา โดยยุตธรรม
จูกัยอำเภอกรมการได้ฟังคำให้การของโต้วหผูซิวให้การแก้ดังนั้นแล้ว จึงถามนางโต้วกุ่ยหล้น
ต่อไป
นางโต้วก่ยหล้นอดกลั้นความรักความอาล้ย ไนดิ้นอิดก้ย,ไม่ได้ก็ร้องไห้ แล้วมารำพิงอยู่ในใจว่า ดิ้นอิดกัยก็ได้ร่วมรักกับเราจนมีครรภ์ ไม่แจ้งว่าผู้ใดฆ่าดิ้นอิดก้ยผู้ที่รักของเรา ครั้นจะไม่รับให้เป็นสัตย์เล่า จูกุยอำเภอกรมการก็จะผูกบิดาเรากับด้วเราให้ไต้รับความเจ็บปวดถึงสาหัส บุตรของเราที่อยู่ในครรภ์ก็จะ พลอยตายเสียด้วย
ถ้าเรารับเป็นสัตย์แล้ว ต่อเมื่อใดเราคลอดบุตรแล้ว เขาจึงจะลงโทษเราตามคำด้ดสีน เมื่อเป็นการ จำเป็นจะต้องตายก็จะได้ดายไปตามกัน จะไดไปพบกันที่เมืองฝ็ดึกว่าอยู่ในเมืองมนุษย์ ครั้นคิดเห็นดังนั้น แล้วนางโต้วกุ่ยหล้นก็รับเป็นสัตย์
จูกุยอำเภอกรมการ ครั้นได้ฟังคำให้การนางโต้วกุ่ยหล้นรับเป็นสัตย์ดังนั้นแล้ว จึงส่งด้วนางโต้ว ก่ยหล้นโปจำไว้ ณ คุก
ครั้นอยู่มาถ้วนกำหนดทศมาส นางโต้วก่ยหล้นก็คลอดบุตรออกมาเป็นชาย ฝ่ายดิ้นโอยฮวยครั้น แจ้งว่านางโต้วก่ยหล้นคลอดบุตรออกมาเป็นชายจึงไปเยือนตู เห็นลักษณะเหมือนดิ้นอิดกุ้ยผู้บุตรที่ตาย ดิ้น โอยฮวยมีความเมตตานับว่าเป็นหลาน จึงขอไปเลี้ยงไว้ประมาณไต้หกเดือน พอเปาเล่งถูมาตรวจหัวเมือง ผู้รักษาเมืองกรมการจึงน่าสำนวนเรื่องดิ้นโอยฮวยโจฑภ์ นางโต้วกุ่ยหล้นจำเลยมาให้เปาเล่งถูตรวจถ้อยคำ
๓๗๙
สำนวนวางไว้บนโต๊ะ เปาเส่งถูไม่ท้น,จะตรวจดู มีแมงมุมดั-วหนึ่งตกลงมาแล่วคลานเข้าไปเกาะที่สมดถ้อยคำ สำนวนของฝ่ายโจทก์และจ้าเลย เปาเส่งถูเห็นแมงมุมบอกเหตุลางดังนั้น เปาเล่งถูมีความสงสัยแล้วจึงพูดว่า คดีเรื่องนี้ที่ตุลาการพิจารณาได้ว่ารับเป็นสัตย์นั้นเป็นความเท็จหาจริงไม่ จ้าจะต้องพิจารณาให้ได้ความจริง โดยยุติธรรมก่อนจึงจะได้ ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงพิจารณาดูแมงมุม ออกความเป็นรูปอักษรกิริยานามด้วจู แล้วเปาเล่งถูจึงพูดว่าดิ้นอิดคุ้ยตายนี้ชะรอยคนผู้ฆ่าเป็นแซ่จูเป็นแน่ ว่าดังนั้นแล้ว จึงให้คุมด้วนางโต้วก่ย หล้นมาไต่สวนสอบถาม เพื่อจะเอาความจริงให้ชัด
นางโต้วก่ยหล้นจึงให้การตามความสัตย์จริงว่า เติมข้าพเจ้ากับตนอิดคุ้ย ได้รักใคร่กันมาช้านาน ลอบสักไปมาหล้บนอนด้วยกันเนือง ๆ จนข้าพเจ้ามีครรภ์ใต้สามเตือนแล้ว ข้าพเจ้าได้พูดเตือนให้ตนอิดคุ้ย คิดอ่านมาแต่งงานแก่ข้าพเจ้าตามธรรมเนียม ดิ้นอิดคุ้ยย้งไม่กันจะมาแต่งงานกับข้ไพเจ้า ก็มามีอ้ายผู้ร้าย ลอบฆ่าดิ้นอิดคุ้ยเสียฉะนี้ ข้าพเจ้ามีความอาล้ยเคว้าโศกเสียใจคิดถึงดิ้นอิดคุ้ยผู้เป็นที่รักยิ่งนัก ข้าพเจ้า อยากจะตายตามไปให้พบกันที่เมืองผี เห็นว่าจะดีกว่าที่จะอยู่ในเมืองมนุษย์ อันจะต้องรับแต่ความเศร้าโศก โทมนส ท่านตุลาการเกาะตัวข้าพเจ้ามาชำระซักถาม ดามคำของบิดาดิ้นอิดคุ้ยโจทก์ฟ้องหา ข้าพเจ้าถือใจ ว่าดิ้นอิดคุ้ยเป็นสามีของข้าพเจ้าแล้ว เหตุใดข้าพเจ้าจะคิดทาว้ายทาลายชีวิตดิ้นอิดคุ้ยผู้เป็นที่รักของข้าพเจ้า เสียเล่า ซึ่งข้าพเจ้าให้การรับเป็นสัตย์เสียโดยดีนั้น กิโดยข้าพเจ้าคิดเห็นว่าทารกในครรภ์จะได้รอด ถ้าไม่รับ ตุลาการคงจะผูกถือเฆี่ยนตีดามอาญาจารีตนครบาล บุตรในครรภ์ก็จะพลอยเป็นอันตรายเสียด้วย เพราะ ฉะนั้นจึงเป็นการจำเป็นที่ข้าพเจ้าจะต้องให้การรับเป็นสัตย์ผ่อนผ้นแต่พอให้ข้าพเจ้าคลอดบุตรออกมาแล้ว เมื่อศาลจะลงโทษข้าพเจ้าสถานโด ข้าพเจ้าจะกัมหน้าตายไปตามสามีของข้าพเจ้า เพื่อจะได้พบปะกันใน เมืองผีต่อไป มาบัดนี้ข้าพเจ้าไต้พบท่านผู้มีจักษุอันเสมอท็พย์ และมีใจสจริตชื่อดรงตั้งอยู่ในยุติธรรมเสมอ ด้วยเขาสุเมรุอันสถิตถาวรไม่รู้จักเสื่อมทรุดโยกคลอนแล้ว ขอท่านไต้พิจารณาสอดส่องด้วยวิจารณญาณ บิญญาอันถ่องแห้ ให้เห็นเท็จและจริงตรงแก่ใจของข้าพเจ้าด้วยเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังนางโต้วก่ยหล้น ให้การชี้แจงถี่ถ้วนดังนั้นแล้ว จึงถามต่อไปอีกว่า ตันจ้าไต้กระทำซ แก่ผู้ใด นอกจากดิ้นอิดคุ้ยบ้างหรือไม่
นางโต้วก่ยหล้นได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น นางจึงตอบคำถามว่าธรรมดาชายชาติทหาร อันมีความ สวามิภักดิ์สุจริตรักเจ้าของตนแล้วก็ไม่ขอเป็นข้าสองเจ้าบ่าวสองนาย ถ้าหญิงที่ชื่อดรงต่อสามีย่อมรักษา ความบริสุฑธเป็นใจเดียวไม่ขอร่วมประเวณด้วยชายถึงสอง
เปาเล่งถูได้ฟังนางโต้วก่ยหล้นตอบคำถามดังนั้นแล้ว พิจารณาเห็นว่านางโต้วก่ยหล้นมีความสุจริต ซื่อตรงมิได้ทรยศ คิดประทุษร้ายต่อดิ้นอิดคุ้ยโดยแห้ เปาเล่งถูจึงถามโต้วหยูซิวว่า ผู้ที่อยู่บ้าน,ใกล้เรือนเตียง หรือคนไข้ซึ่งอยู่ในเรือน มีผู้ใดแร}จูมีอยู่บ้างหรือไม่
ขณะนั้นดิ้นโอยฮว ยกับโต้1หยูซิว จึงเขียนชื่อห้าบัญชีผู้ซึ่งอยู่ใกล้เคียงและคนในเรือนมาให้เปาเล่งถู ดู เปาเล่งถูตรวจดูชื่อและเ๗กิมิได้มีคนแซ่จู เห็นมีแต่คนแซ่เสียว เปาเล่งถูมีความสงสัยว่า ด้วอักษรตัว (เสียว) นั้น ถ้าควบประโยคเข้ากับอักษรด้วจู ก็เข้าด้พห้นามแปลว่าด้วแมงมุมเหมือนกัน ครนใคร่ครวญ ความนั้นเป็นที่แน่แก่ใจแล้ว ก็ลงเนื้อเห็นความว่าผู้แซ่เสียวนี้เองเป็นผู้ร้ายฆ่าดิ้นอิดคุ้ยตายเป็นแน่แล้ว เปาเล่งถูจึงถามดิ้นโอยซวยว่า ผู้ที่แซ่เสียวคนนี้ทำมาหากินด้วยสื่งอันใด ดิ้นโอยฮวยจึงแจ้งความว่า เสียวห้งคนนี้เป็นผู้ฆ่าสุกรขาย หาเลี้ยงชีวิตด้วยการฆ่าสุกร
๓๘๐
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น จงพ*ว่า อักษรตัวคือแปลว่าสุกรนั้นออกอักษรส่าเนียงต้องก้นก้บต้วชีจู เหมือนกัน ท่านจงนำนักการไปเอาตัวเสียวทังมาให้เรา จะ,โดใส่เลียง,ไต่ถามดคงจะได้ความจริงเป็นแน่
ดิ้นโอยฮวยได้ฟังเปาเล่งถูสั่งดังนั้น จึงนำนักการไปเอาตัวเสียวทัง นักการจึงบอกแก่เสียวทังว่า ท่านฆ่าดิ้นอิดกุยตายบัดนี้มีผัรัเห็นเป็นพยานยืนยัน เปาเด่งกุจึงมีคำสั่งให้เรามาเอาตัวท่านไปชำระ ว่าดังนั้น
จ	พ	จเ
แล้วจึงจ้บดัวเสียวทังนำมาให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงฃู่ถามตามอุบาย เสียวทังเป็นคนทุจริตผิดอยู่แล้ว ทงเป็น ความจริงใจ และอัศจรรย์ที่เฉพาะเจาะจงมาดรงเอาตัวตัวยดังนั้น ก็ไม่อาจปิดความจริงใจไว้ได ก็๏กรภาพ ร้บเป็นต้ดย์โดยมีได้ดองเฆี่ยินดีผูกมือ เปาเด่งถูจึงสั่งไห้ถอดนางโต้วก่ยพตันออกจากจองจำ แล้วจงตัดสีนให้ เอาตัวเสียวทังไปประหารชีวิด ให้ตายตกไปดามก้น
ฝ่ายนางโต้วก่ยหลัน จึงคำนับเปาเล่งถูแล้วพูดว่า ตัวท่านเปรียบเหมือนดังเทพยดา อันมีจักษุเป็น ทิพย์ ถาท่านไม่มาตรวจที่เมืองนี้แล้ว ไหนเลยจะได้ดัวผู้รายซึ่งฆ่าสามีชำพเจ้า ทั้งตัวข้าพเจ้าก็จะต้องตาย ตัวยโดยพาความผิดมืได้ อนึ่งบุตรของข้าพเจ้าดิ้นโอยฮวยผู้เป็นปูก็ได้รับไปเลี้ยงไว้แล้ว ตัวข้าพเจ้าจะขอ ดามไปอยู่เลี้ยงบุตรของข้าพเจ้ากว่าจะเจริญรัยใหญ่ขึ้น ในส่วนดัวของข้าพเจ้าจะขอให้คำสัตย์ปฏิญานไว้ ว่า ไม่ขอมืสามีอีกต่อไปกว่าชีวิตจะหาไม่ ข้าพเจ้าจะขอนุ่งขาวห่มขาวไว้ทุกข้ให้แก่สามีของข้าพเจ้าตาม ธรรมเนึ่ยม
ขณะนั้นดิ้นโอยฮวยได้ฟังนางโต้วก่ยหลันบุตรสะใภ้พูดถูกต้องขนบธรรมเนียมดังนั้น ก็นึกมีความุ สงสาร จึงเล่าความแต่หลังให้เปาเล่งถูฟังว่า เดิมบุตรของข้าพเจ้าก็ได้บอกแก่ข้าพเจ้าว่านางโต้วก่ยหลันมี ครรภ์แล้ว ให้ข้าพเจ้าไปสู่ขอให้ แต่หากข้าพเจ้ามีความรังเกียจว่า นางโต้วก่ยหลันก้บบุตรข้าพเจ้าลอบรัก ใคร่ก้นเสียก่อนให้ผิดธรรมเนียมในการประเพณี เปรียบเหมือนผลไม้อันชิงสุกก่อนห่าม ก็บัดนี้นางโต้ว ก่ยหลันชุอตามไปเลี้ยงบุตรซึ่งเป็นหลานของข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้ามีความยินดีเป็นที่ยิ่ง แต่เกรงว่าบิดานาง โต้วก่ยหลันจะมิยอมให้ไปอยู่บ้านข้าพเจ้า ขอท่านกรุณาผ่อนผันพูดจาว่ากล่าวให้ด้วย
เปาเล่งถูได้ฟังดิ้นโอยฮวยว่าดังนั้น จึงพูดไกล่เกลี่ยทั้งสองฝ่ายให้ปรองดองก้นโดยความเรียบร้อย แล้ว เปาเล่งถูกลับไปยังบ้าน
ฝ่ายดิ้นโอยฮวย จึงให้ชื่อบุตรของดิ้นอิดก้ยนั้นว่า ดิ้นV ดิ้นชูครั้นเจริญวัยใหญ่ขึ้น ไปเล่าเรียน หนังสือจนอายุไต้ ๑๙ ปี ไปสอบไล่ไต้ประโยคชั้นจิ้นสือ ทำราชการไต้เป็นขุนนางขึ้นและนางโต้วก่ยหลัน ผัมารดาของดิ้นชู พระเจ้าแผ่นดินทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานยศตำแหน่งไทฮูหยินให้ ครั้งนั้นพวก แช่ดิ้นมีความเจริญเป็นอันมาก
ในคดีเรื่อง ๖๕ นี้ ลี้ลับไม่มีหลักฐานทางพิจารณาตามกฎหมาย แต่อาศัยท่านเปาเล่งถู ชำนาญนัก ในเรื่องเหดลางนีมีด และทั้งสามารถรู้หนังสือประสมอักษรดีความดามปัญหา เมื่อเทพยดาบอกนิมิตคือ แมงมม จึงได้วินิจฉัยว่า ชะรอยแช่จูจะเป็นผัฆ่าดิ้นอิดทุย ครั้นให้จดซื่อแช่คนในเรือนและบ้านใกล้เรือนเคียง มาตรวจดูก็ไม่มีคนแช่จู มีแต่เสียวทัง เปาเล่งถูจึงเห็นว่าตัวอักษรเสียวทังนั้นกลับออกความกระจ่าง ว่าเป็น ศัพท์จูก็ได้และทั้งเป็นนามสุกรตัวย กลับไต้ความช้ดขึ้นอีก เหตุด้วยเสียวทังเป็นคนฆ่าสุกรขายจึงลงเนื้อเห็น ว่าเสียวทังเป็นผู้ร้ายฆ่าดิ้นอิดถยตาย
ในคติเรื่องนี้ ควรสรรเสริญนางโต้วกุ่ยหลันว่าเป็นหญิงสำคัญคนหนึ่ง ที่ปีสติปัญญาผ่อนผันมาแต่ โนชั้นต้นคอเมื่อคลาการชำระ ถ้าไม่รับก่จะพาคันเลอะเทอะทั้งพ่อและลูก ทั้งจะเป็นอันตรายแก่บุตรในครรภ์
๓๘๏)
ด้วย ครั้นเมื่อเปาเล่งถูมาชำระตัดสินแล้ว และนางขอไปอยู่เลี้ยงบูดรและนุ่งขาวไว้ทกย์ ปฏิญาณตนไม่ปีสามี จนตลอดชีวิต รักษาความบริสทดิ้ น้บว่าเป็นหญิงดีที่ ๑ ควรมนุษย์สามัญจะต้องเอาอย่าง แม้ถึงมาตรว่า ประพฦดีผิดล่วงละเมิดบิดามารดาคบหาด้วยชายก็จริง แต่ย้งปีความซื่อตรงต่อสามีหาผู้เสมอยาก เพราะ ฉะนั้นจึงได้มีชื่อเสียงปรากฏอยู่ในโลกนี้ จนพวกเราชาวสยามได้รัเรื่องในความดีของเขา
แต่โทษที่ละเมิดล่วงคำสอนของบิดามารดา ผู้ปกครอบตนไปลอบล้กรักใคร่คบหาชายเช่นนั้น ก็ได้ รับผลเห็นท้นดาคอต้องจำจองและเจียนจะถึงชีวิต นี่หากว่าบุญของดีนซูผู้บุตรท้นดาลใท้รูปร่างเหมือนบิดา ดิ้นโอยฮวยจึงได้มีความเมตตารับไปเลี้ยงไว้ในเหตุเหล่านี่เป็นเครื่องปีองตันจะมิใท้ถึงตับจนทั้งสิ้น
เรื่องที่ ๖๖
มความว่า ที่ตำบลหย่งเพ่งทุ้ยแขวงเมืองช้วดัง กังมีชายคนหนึ่งขื่อจิ,วหง จิวหงมภรรยาชื่อนาง เหลียงสี นางเหลียงสีมีบุตรชื่อนางเง็กม่วยอายุได้ ๑๖ ปี มีลักษณะงามหมดจด นางเง็กม่วยมีกิริยาเรียบร้อย ทั้งอ้ธยาดัยกิอ่อนโยน สุภาพ อยู่ในถ้อยคำของบิดามารดาที่สั่งสอนโดยชอบธรรม เพื่อนบ้านร้านถิ่นพากัน สรรเสริญนางเง็กม่วยยิ่งนัก ครั้นอายุล่วงมาได้ ๑๗ ปี เอี๋ยงหงวนซึ่งดั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลเดียวกัน ได้จด เถ้าแก่มาขอหมั้นกันไว้ กังไม่ท้นจะได้แต่งงานมงคลอยู่กินด้วยกัน พอนางเหลียงสีผู้มารดาถึงแก่กรรมลง นางเง็กม่วยอยู่ในระหว่างไวทุกข์พนกำหนดสองปีแล้วจงจะแต่งการริวาหะมงคลได้ เพราะฉะนั้นจึงกังมีได้ อยู่กินกับเอี้ยงหงวน
ครั้นอยู่มาโหงวฮ้วผู้เป็นเศรษเมั่งมีทรัพย์ ซึ่งดั้งบ้านเรือนอยู่ตำบลอ้นเดียวกันมาทรงหนี้ที่จิวหงิ จิวหงิกิใช้หนี้ให้แก่โหงวฮ้วแล้วโหงวฮัวกิกลับบ้าน โหงวสัวจึงถามคนใช้ซึ่งอยู่ในเรือนว่า เมื่อเราไปทรงหนี้ที่ บ้านจิวหงิ เราเห็นหญิงมีกิริยาเรียบร้อย และประกอบไปด้วยลักษณะอ้นงามหมดจด จะเป็นบุตรหลานของ ท่านผู้ใด ท่านรู้หรือไม่
คนใช้ของโหงวฮ้วได้ฟังโหงวฮ้วผู้นายถามดังนั้น จึงบอกว่า หญิงผู้นั้นเป็นบุตรของจิวหงี
โหงวฮ้วได้ฟังดังนั้นจึงถามต่อไปว่า มีผู้ใดมาสู่ขอแล้วหรือกัง คนใช้จึงบอกว่า จะมีผู้!ดมาขอแล้ว หรือกังมีได้ทราบ โหงวฮัวได้ฟังดังนั้นกิมิได้ถามต่อไป ตั้งแต่นั้นมาจิตของโหงวอ้วรำพื่งถงนางเง็กม่วยทุก เวลามีได้ขาด โหงวอ้วจึงวานง่ยเหลียงเป็นเถ้าแก่ไปขอต่อจิวหงิผู้บิดานางเงิกม่วย รุ่ยเหลียงกิรับเป็นธุระจึง ไปหาจิวหงี จิวหงีเห็นรุ่ยเหลียงมาหากิต้อนรับโดยเป็นอ้นดีแล้วจึงถามว่า ท่านมาหาช้าพเล้าวันนี้มีกิจธุระสง ใดหรือ
รุ่ยเหลียงจึงบอกว่า โหงวอ้วเดรษฐเป็นผู้บริบูรณ์ด้วยทรัพย์สมบัติเงินทองมาก มีจิดสวามีกักดั้รัก ใคร่นับถ8 ท่านอยากจะใคร่เป็นบุตรเขยแห่งท่าน จึงวานช้าพเล้าให้เป็นสึ๋อมาว่ากล่าวขอท่านจงได้รับเป็น ไมตรืเถด
จิวหงีได้ฟังดังนั้นจึงบอกว่า เดิมช้าพเล้าไม่แล้งว่า ท่านโหงวฮัวจะพอใจบุตรสาวของช้าพเล้า ด้วย วาสนาบุตรของช้าพเล้ากับท่านโหงวฮ้วมีใช่คู่สร้างมาด้วยกัน จึงบังเอิญให้ช้าพเล้ารับคำมั่นสัญญายกให้แก่ เอี้ยงหงวนซึ่งเป็นคนชาวตำบลเดียวกันเสียแล้ว ขอท่านจงไปแล้งความแก่ท่านโหงวฮ้วให้ทราบด้วยเถิด อย่าให้ท่านมีความโทมนัสน้อยใจในช้าพเล้าเสย
รุ่ยเหลียงได้ฟังดังนั้นแล้ว กิคำนับลาจิวหงีกลับมาแล้งความแก่โหงวฮ้วทุกประการ
โหงวฮ้วได้ฟังดังนั้น มีความโกรธยิ่งนักจึงพูดว่า จิวหงีเห็นคนอื่นดีกว่าเรา เราจะดีดทำแก่จิวหง ให้จงได้ รุ่ยเหลียงได้ฟังดังนั้นจึงห้ามโหงวอ้วว่าแผ่นดินมีได้ไร้เส้นหญ้า หรือหนึ่งแผ่นดินกิมีใช่เท่าใบพุทรา อ้นหญิงที่รูปงามที่ดีกิกังมีอยู่อิกถมไป ขอเอาที่อื่น ๆ กิคงจะได้ เรามีเงินจะไปร้อนใจอะไรแก่ทอง ท่านจะ ผกท้นอาฆาตเช่นนั้นหาควรไม่ รุ่ยเหลียงครั้นห้ามปรามโหงวฮ้วดังนั้นแล้ว เห็นหน้าตาโหงวฮัวเศร้าห่มอง มีนดิงด้วยความโกรธแคน ครั้นจะพูดจาต่อไปเล่า กิเห็นว่าโหงวฮ้วเป็นคนหมกมุ่นรุนแรงในการประเวณี ปราดจากสดิปัญญากักขพะทารุณ จึงลาโหงวฮ้วกลับไปบ้าน
๓๘๓
ฝ่ายจิวหง ครั้นแจ้งว่าโหงวฮัวมีความโกรธแค้นด้วยเรื่องที่ม้ได้ยกบุตรสาวให้นั้น จิวหงจึงสั่ง เถ้าแก่ให้ไปแจ้งความแก่บิดามารดาของเอี๋ยงหงวน เอี้ยงหงวนหาจันฤกษ์ดีได้แล้ว ก็จัดแจงแต่งการวิวาหะ มงคลส่งตัวนางเง็กม่วยไปอยู่กินเป็นภรรยาสามีกันกับเอี้ยงหงวนดามประเพณีบ้านเมือง
ฝ่ายโหงนฮัวเศรษฐีครั้นแจ้งความว่า เอี้ยงหวนได้นางเง็กม่วยไปเป็นภรรยา โหงวฮัวมีความอาฆาต แก่เอี้ยงหงวนยิ่งนัก โหงวอ้วจึงให้คนใช้อ้นสนิทเอาตัวไม้สลักเป็นบิายสำหรับทำฮวงซุ้ยให้แก่บิดามารดานั้น ลอบไปทิ้งไว้ในสระน้ำที่บ้านของเอี้ยงหงวน ครั้นรุ่งขึ้นโหงวอ้วจึงน่ากำนันอำเภอไปที่สระหนาบ้านของ เอี้ยงหงวน พาลหาความว่าเอี้ยงหงวนลักเอาไม้ของโหงวอ้วมา กำนันและอำเภอก็!เห็นของกลางอยู่ในสระ ในรั้วบ้านของเอี้ยงหงวน โหงวอ้วจึงไปฟ้องต่อผู้รักษาเมืองกรมการ กรมการจึงออกหมายเกาะตัวเอี้ยงหงวน มาชักถาม เอี้ยงหงวนให้การว่า โหงวอ้วผู้นี้เดิมได้วานเถ้าแก่ไปขอนางเง็กม่วย จิวหงบิดานางเง็กม่วยบอก ว่า ได้ยกนางเงิกม่วยให้แก่ข้าพเจ้าแล้วจะกลับคืนถ้อยคำนั้นไม่ได้ โหงว๏วครั้นเห็นข้าพเจ้าได้นางเง็กม่วย เป็นภรรยาจึงได้ผูกใจแค้นคิดอาฆาต ให้คนใช้ลอบเอาด้วไม้มาทิ้งไว้ในสระน้ำของข้าพเจ้าแล้ว จึงได้มาฟ้อง หากล่าวโทษข้าพเจ้าว่าเป็นผู้ร้ายฉกลักไม้ของท่านมาช่อนไว ตัวข้าพเจ้าตั้งอยู่ในยุตธรรม มีได้ประพฤติ ความชั่ว เป็นคนทุจริตกระทำแก่ท่านผู้ใดให้ได้ความเดือดร้อน ขอท่านจงได้พิจารณาสีบส้กขีพยานฐาน รางว้ดให้แก่ข้าพเจ้า ตั้งแต่ปากหนึ่งสองปากขึ้นไป ถ้าสมด้งคำหาของโหงวฮ้วแล้ว ท่านจะปร้บไหมข้าพเจ้า ประการใด ข้าพเจ้าก็จะปฐบิดดามทิ้งสิ้น
ผู้ร้กษาเมืองกรมการได้ฟังคำให้การของเอี้ยงหงวนดังนั้นแล้ว ก็พจารณาใคร่ครวญเห็นจริงด้วย จึงให้น่านักการไปสบพยานรางจัดในบ้านใกล้เรือนเคียงก็เบิกพยานว่า เอี้ยงหงวนนึ้เป็นผู้ตั้งอยู่ในยุดิธรรม ตั้งแต่ไรมาก็ไม่ปรากฏว่า เป็นผู้ฉกลักหรือด้ดช่องย่องเบาของท่านผู้ใดก็หามีได้ อ้นด้วไม้เหล่านึ่เป็นไม้ของ โหงวอ้วให้คนน่ามาทิ้งไวใส่ความแก่เอี้ยงหงวนเป็นแน่
ผู้จักษาเมืองกรมการก็เห็นว่าโหงวอ้วเป็นคนพาล ด้วยข้อสาเหดไม่ได้นางเงกม่วยเป็นภรรยา จึง ตัดสีนปรับโทษโหงวอ้วให้แพ้ความแก่เอี้ยงหงวน แล้วให้ดีโหงวอ้วยี่ส์บฑข้บไล่ให้ไปเสียจากศาล
ฝ่ายโหงวฮ้วเศรษฐี แพ้ความแก่เอี้ยงหงวนก็ได้ความอ้ปยศยิ่งนัก มีความอวฆาตผกใจเจ็บแคน
4	“8;”1;7ะ 11	“๐ฐ
เอยงหงวน คิดจะหาช่องกาจดเอยงหงวนอยู่ทุกเวลา
ครั้นอยู่มาจันหนึ่ง มีคนโชคนหนึ่งขอแช่มีได้ปรากฏ มาขอทานที๋ในบ้านของโหงวอ้ว โหงวอ้วจึง เลี้ยงสุราและอาหารให้คนโซนั้นรับประทานแล้ว จึงถามคนโซนั้นว่าเรามีธุระสิ่งหนึ่งเจ้าจะอาสาเราได้หรือไม่ คนโซนั้นคำนับแล้วจึงตอบว่า ข้าพเจ้าเป็นคนอนาถาเที่ยวขอทานเลี้ยงชีวิต วันนี้มาหาท่าน ท่าน ให้ทาน รับประทานจนอิ่มหน่า เมื่อท่านมีกิจธุระอย่างใดพอสมควรแก่กำลังของข้าพเจ้าแล้ว ข้าพเจ้าจะ สนองพระเดขพระคุณท่าน
โหงวฮัวได้ฟังดังนั้นมีความยินดี จึงบอกแก่คนโซวาเวลานี้เจ้ากำลังเมาสุราอยู่ จงกลับโปที่พ้ก หลับนอนเสียให้สบายก่อน พรุ่งนี้จึงมาหาเรา เรามีธุระจะใช้เจ้า
คนโซได้ฟังโหงวฮัวสั่งดังนั้น จึงคำนับลาโหงวอ้วกลับไปยงฑึ่พ้ก ครั้นคนโซกลับไปแล้ว โหงวอ้ว จึงจัดกำไลทองคำหนึ่งคู่ปีนเงินสองด้นกำไลเงน ๑ คู่ แล้วเอาผาห่อสิ่งของเหล่านั้นมีดขดดี ครั้นเวลารุ่งขึ้น คนโซนั้นก็ไปหาโหงวอ้ว โหงวอ้วจึงเอาเงินตำลงหนึ่งกับข้าวสารถังหนึ่ง กาทองเหลืองหนึ่งกาให้แก่คนโซ แล้วพูดว่าของเหล่านี้เราให้แก่เจ้าเป็นค่าจ้าง เจ้ากับเรา!กันแต่สองคนเท่านั้น เจ้าอย่าแพร่งพรายให้ผู้ใด!
๓๘๔
เป็นสองไดต้อไป เจาจงเอาห่อสิ่งของนี้ไปทิ้งลงที่ปอน้ำของเอี๋ยงหงวน1ให้จงได ถาสมความปรารถนาของเรา แลวไปเบื้องหนาเจ้าไม่มีจะกินแล้วจงมาหาเรา เราจะให้รางวัลแก่เจ้าต้อไปอีก ว่าดังนั้นแล้วโหงวฮวกิมอบ สิ่งของซื้งห่อไว้นั้นให้แก่คนโซ คนโซจึงบอกว่าวันนี้บ้านเอี๋ยงหงวนเขามีงิ้ว ข้าพเจ้าจะทำเป็นเข้าไปดูงิ้วแล้ว จึงจะทิ้งสิ่งของอ้นนี้ลงไนบ่อน้ำของเอี๋ยงหงวน ท่านอย่ามีความวิตกเลยจงวางอารมณ์เสียเถิด ว่าดังนั้นแล้ว คนโซก็คำนบลา ไปได้สักครึ่งทาง คนโซนั้นมีสันดานอันโง่ เห็นว่าในห่อทิ้จะให้นำไปทิ้งนั้น หากจะเป็น สิ่งของมีราคา คนโซจึงเดินไปในที่สับตาคนแล้วกิแก้ห่อผ้านั้นออกมาดู เห็นมีสิ่งของรูปพรรณเป็นเงินทองมี ราคามาก จึงเอาไปขายเสียเป็นเงินหลายตำลึงจึงไปซื้อของที่เขาทำเทียมปลอมมาห่อไว้&ย่างเดิม แล้ว เข้าไปในบ้านของเอี๋ยงหงวนทำเป็นเดินดูงิ้วแล้วเดินไถลไปข้างบ่อน้ำ เห็นได้ซ่องไม่มีผู้ใดเห็นแล้ว จึงทิ้งห่อ สิ่งของนั้นลงในปอน้ำแล้าก็เลยเดินดูงิ้ว
ฝ่ายโหงวฮ้ว จึงแต่งเรื่องราวฟ้องหากล่าวโทษเอี๋ยงหงวน ไปยื่นต่อเปาเล่งถูใจความว่าเอี๋ยงหงวน เป็นผู้รายดัดซ่องย่องเบา สักสิ่งของไปช่อนไว้ในบ่อเขตบ้านของเอี๋ยงหงวน สิ่งของเหล่านั้นมีแจ้งอยู่ในคา กฎหมายตราสินของข้าพเจ้าแล้ว
เปาเล่งถูตรวจลูฟ้องดลอดแล้ว จึงให้นักการถือหมายไปเกาะดัวเอี๋ยงหงวน และค้นไต้สิ่งของอัน เป็นของกลางอยู่ในบ่อน้ำ นำมาให้เปาเล่งถูพิจารณา
เปาเล่งถูซักถามเอี๋ยงหงวนถึงสามค?งเอี๋ยงหวนไม่วับแล้วให้การว่า เดิมข้าพเจ้าไปหมนนางเงก ม่วยจะแต่งงานเป็นภรรยาข้าพเจ้า ภายหลังโหงวฮ้วอัดหาสื่อให้ไปขอนางเง็กม่วยต่อบิดานางเง็กม่วย บิดา นางเง็กม่วยจึงบอกกับเก้าแก่ว่า ได้วับคำมั่นสัญญาให้แก่ข้าพเจ้าแล้ว จะกลับก้อยคืนคำนั้นไม่ได้ ครั้นอยู่มา ข้าพเจ้าแต่งงานมงคลอยู่กินกับนางเง็กม่วยแล้ว โหงวฮ้วมีความโกรธคิดอาฆาตคิดกลอุบายเอาดัวไม้ให้คน ลอบนำไปทิ้งไว้ในสระในเขตบ้านข้าพเจ้า แล้วไปฟ้องหากล่าวโทษข้าพเจ้าว่า เป็นผู้ร้ายสักไบ้ของโหงวฮัว ไป ขุนศาลตุลาการได้พิจารณาโดยยุติธรรม สืบพยานรางวัดไห้แก่ข้าพเจ้า ลงเนื้อเห็นพร้อมกันว่า โหงวฮัว หาความเทีจไม่จริงใส่โทษข้าพเจ้า จึงพิพากษาตัดสินให้ความโหงวฮ้วแพ้แก่ข้าพเจ้าครั้งหนึ่งแล้ว ครั้นมา บัดนี้กระทำอุบายเซ่นแต่ก่อน พาลพาโลว่าข้าพเจ้าเป็นผู้ร้ายดัดซ่องยองเบาอีก โหงวฮัวได้มีสาเหตุแก่ ข้าพเจ้าครั้งหนึ่งแล้ว ฐานที่แพ้ความแก่ข้าพเจ้าด้วยดังได้กล่าวมาแล้ว ขอท่านผู้ซื้อตรงเมตตาแก่ผู้ไม่มี ความผิด มีแก้วตา คือปัญญาอันเสมอด้วยจ้กษุทิพย์ โปรดสอดส่องให้เห็นเท็จจริงด้วยเถิด
เปาเล่งถูนั้งฟังคำให้การของเอี๋ยงหงวนให้การดังนั้น แล้วจึงถามโหงวฮัวผู้เป็นโจทกัว่า สิ่งของ รูปพรรณกลางนี้ผู้ใดเป็นช่างกระทำให้
โหงวฮ้วให้การอ้างถึงผู้มีซื้อช่างผู้กระทำให้เปาเล่งถูฟังทุกประการ เปาเล่งถูจึงไห้นำนักการไปตาม ดัวช่างฑองมาตรวจดู
ฝ่ายอ่อง?[กับอ๋องเสียนนายช่างสองคนมาถึง เปาเล่งถู จึงส่งของกลางให้นายช่างทั้งสองดู แล้วเปา เล่งถูจึงถามว่าสิ่งของเหล่านี้เป็นฝีมือช่างผู้ใดทำจำได้หรือไม่
อ่องฮูกับอ๋องเสียนแลเห็นสิ่งของเหล่านั้น เป็นของทำเทียมเคสือบอาบ หาใช่ของจริงไม่ จึงให้การ เบิกความว่าสิ่งของรูปพรรณนี้เป็นของทำเทียม หาใช่แมือของข้าพเจ้าทำไม่
ฟาเล่งถูได้ฟังดังนั้นกิเข้าใจซัดว่า โหงวอัวเป็นคนพาลแกล้งใส่ความแก่เอี๋ย่ง่หงวน เปาเล่งถูจึงคิด เป็นกลอุบายพดว่า ความเรื่องนี้ให้ยกฟ้องเสียชำระให้ไม่ได้ จงพากันกลับไปบ้านเสียเถิด
๓๘๕
ฝ่ายโจทก์และจำเลย ครั้นใดฟังเปาเล่งถูตัดสินยกฟ้องเสียดังนั้นก็คำนับลากลับมาบ้ไน เปาเล่งถูเห็นโหงวอัวกลับไปบ้านแล้ว จึงกระซิบสั่งนักการซึ่งเป็นผู้สอดแนมว่า ฟานจงตามโหงวอว ไป คอยดูจะไปพูดจาว่าขานประการใดแกํผู้ใดบ้าง ถ้าเห็นยืนพูดปรึกษาแก่ผู้ใดประการใดจงจับดัวมาให้เรา จงได้
นักการสอดแนมก์ไปตามคำเปาเล่งถูสั่ง ฝ่ายโหงวฮ้วเดินกลับมาบ้านพบคนโซซึ่งให้ไปทิ้งสิ่งของ นั้น โหงวอัวจึงหยุดยืนถามคนโซ่นั้นว่า เดิมเราให้สิ่งของเราไปเป็นของจริงทั้งสิ้น เหตุใดจึงเป็นของทาเทียม ไปทั้งสิ้น หรือว่าเจ้าลับเปลี่ยนของเราเสีย
ฝ่ายนักการสอดแนมแลเห็นโหงวฮัวกับคนโซพูดดังนั้น จึงจ้บดัวโหงวอวกับคนโซพากลับมาส่งไห เปาเล่งถู เปาเล่งถูจึงแยกให้[หงวฮัวไปนั้งห่างไกลคนโซแล้วจึงถามคนโซว่า เหตุใดเจ้าจึงร้บอาสาโหงวฮัว เอาสิ่งของไปทิ้งลงในบ่อน้ำของเอึ๋ยงหงวน สิ่งของเหล่านี้ก็หาใช่ของจริงไม่ เป็นทาเทียมทำปลอม ความจริง ใจของเจ้าประการใด จงร้บเราเสียโดยดี ถ้าไม่ริบโดยดีแล้วเราจะทำโทษให้ถึงสาห้ส
ฝ่ายคนโซได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น ก็มีความกลัวเพราะเป็นความจริงใจอยู่ด้วย คนโชก็ให้การริบ สารภาพว่า เดิมโหงวฮัวเศรษฐีเห็นข้าพเจ้ามาขอทาน จึงจ้างข้าพเจ้าให้นำสิ่งของไปทิ้งในบ่อน้ำของเอี๋ยง หงวน ครั้นไปถึงกลางทางข้าพเจ้าแก้ห่อออกดูเห็นของรูปพรรณเป็นเงินทอง ข้าพเจ้าเป็นสัตวผู้ยาก:เกิด ความโลภอยากได้ขี้นมาจึงเอาสิ่งของเหล่านั้นไปขายให้แก่ผู้มีชื่อ แล้วจึงไปชื่อของเทียมปลอมมาแทน นำ ไปทิ้งลงในบ่อน้ำของเอี๋ยงหงวน เป็นความสัตย์จริงของข้าพเจ้าแด้เท่านี้ แล้วแต่ท่านจะมีความเมตตา
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้น มีความโกรธโหงวฮ้วยิ่งนัก เห็นว่าเป็นคนชวริาย พยายามแต่ในที่จะหาความ ให้แก่เลี่ยงหงวน จึงตัดสินให้ทำโทษดีโหงวฮัว ๕๐ ทีแล้วไห้เนรเทศไปอยู่เมืองไกล อันสิ่งของทองรูปพรรณ ที่คนโซนำไปขายเสียนั้น ก็บ้งดับให้กลับเอาเงินไปถ่ายถอนคืนมายกให้แก่เลี่ยงหงวนทั้งสิ้น
ในคดีเรื่องที่ ๖๖ นี้ ตามวิธีทางพิจารณาของเปาเลงถูก็ควรฟังได้ที่ล้วงถามโหงวฮ้วว่า ของกลางนี้ จ้างผู้ใดทำ และใหสบผู้ทำซึ่งเป็นพยายของโหงวฮัวเอง เรียกว่าแพแก่ทัณฑ์บนจนแกพยาน เมือได้ความว่า มิใช่ของแท้เป็นของเทียมช้ดฉะนี้แล้ว จึงอบายจะเอาด้วผู้ร่วมคิดที่นำของไปทิ้งในปอนาบานจ้าเลยก็สมคาด ที่โหงวฮ้วไปยืนพูดหรือต่อว่าคนโซอยู่ ครั้นได้ด้วมาแล้วจึงใหแยกกันถามก็ได้ความจริงตามที่เป็นจริง จนได้ สิ่งซึ่งเป็นของกลางคืน อย่างนี้เรียกว่าเป็นกัดย์บริสุทธิ์ขาวไม่ปีที่ด้ดด้าน การที่ปริบโทษใทัเนรเทศ แม้ว่า แรงไปกักหน่อยก็ไม่นำจะติท้วง เพราะโหงวกัวเป็นคนปีกำลัง หากจะไม่ทิ้งพยศอาจกระทำความยากใหแก่ ผู้อื่นอีก รัดเอาเป็นคนเข่นโหงวฮ้วนั้นไม่ปีประโยชน์แก่เพื่อนมนุษย์เนรเทศเสียก็ควร
แต่ข้อที่ยกทุนทรัพย์ของกลางใหแก่เอี๋ยงหงวนนั้น ดูเป็นการถูกต้องโดยยดีธรรมไม่ปีที่คิท้วง เพราะหรังโทษแก่เขาโทษนั้นก็กลับดนต้องรับ จึงเหนว่าถูกทิ้งกฎหมายและทางธรรม เรียกว่าก้มมะทายาโท
เรื่องที่ ๖๗
มความว่า ที่ต์-าบล๓ขนคงเฮียงอำ1ภอหย่งเพ่งทุ้ย แขวงเมืองชัวด้ง ราษฎรชายหญิงตำบลนั้น เป็นคนใจบาปหยาบซาเป็นต้นมาก ก้าเป็นชายก็ประพฤติเป็นน้กเลงหากินในการที่ไม่ชอบธรรม ถ้าเป็น หญิงก็ม้กจะเป็นหญิงเสเพลเป็นต้นมาก กิตติคพท์เลื่องลือกันไปว่าถ้าชายใดอยากจะหาภรรยาได้ง่าย ๆ ก็ ให้ไปอยในตำบลนั้น
ย้งมืชายเศรษฐีคนหนึ่งชื่อเอี๋ยงปันจวน เอี้ยงปันจ์วนมีบุตรชายสามคน คนที่หนึ่งชื่อเอี้ยงมืโป่ คน ที่สองชื่อเอี้ยงเสียนโป่ คนที่สามชื่อเอี้ยงหงีโป ทั้งสามคนพี่น้องเห็นว่า บิดามารดาบริบูรณไปด้วยเงินทอง ฑร้พยัสมบัติเรือกสวนไร่นาโคกระบิอเป็นต้นมาก มิได้ติดจะเล่าเรียนหนังสือและไม่คดดั้งการค้าขายต่อไป มืแต่แต่งด้วสำรวยฉุยฉายเที่ยวเป็นน้กเลงเจ้าชู้ หาแต่ความสุขเท่านั้น
ในแขวงนั้นข้างทิศตะวันออก มีชายคนหนึ่งชื่อเข้งถ้งเป็นญาติกันก้บเอี้ยงปันจ้วน เข้งกังมืบุตร สะใภ้คนหนึ่งชื่อนางเล่าเซียนเด้ง นางเล่าเซียนเด้งมีลักษณะงามต้องดาของผู้ที่ได้แลเห็น บุตรเอี้ยงปันจ้วน ทั้งสามคนพี่น้องเคยไปมาเที่ยวเล่น นางเล่าเซียนเด้งก็แสดงกิริยให้ปรากฏว่าน้ำใจกว้างมิได้ขัดทางไมตรีแก่ ชายใด และพูดจาแนะน้าทำสะพานให้ชายรู้ในกลมารยา จนฝ่ายชายเกิดรู้สึกปฏิพัทธ์ เอี้ยงเสียนโป่ก็กระทำ ชู้แก่นางเล่าเซียนเด้ง เข้งกังก็รู้อยู่เต็มใจว่าบุตรสะใภ้มีชู้แด่สามีของนางเล่าเซียนเด้งหารู้ไม่
เอี้ยงเสียนโปไปมาทำชู้แก่นางเล่าเซียนเด้ง ประมาณมาได้ ๔ ปีจนเพื่อนป้านรานถิ่นตำบลนั้น รู้ความทั่วกันไป
ครั้นอยู่มาเดือนสีบ วันนั้นเป็นวันตงชวสารทขนมโก ราษฎรชาวโรงร้านเรี่ยไรกันมีงิ้วเล่นที่ศาลเจ้า พวกงิ้วนั้นเป็นคนอยู่เมืองจิกกัง ราษฎรในตำบลนั้นลือกันว่างิ้วเมืองจิกกังเล่นดีกว่างิ้วทุกโรง ในคืนวันนั้น นางเล่าเซียนเด้งไปดูต้องเสียค่าที่นั่งบนชั้นสูงเห็นนางงิ้วกับตัวเชงเล่นเรื่องเล้าโลมทำบทเกลียวกลมสมสนิท และพังเสียงดนตรีเสนาะเพราะจ้บใจ ให้มีจิตประหวัดกระลันถึงการสังวาส แลดูงิ้วไม่วางตา
ฝ่ายเอี้ยงเสียนโป้วันนั้นหาได้ไปดูงิ้วไม่ ครั้นเวลางิ้วเลิกนางเล่าเซียนเด้งก็กลับบาน แต่จิตนั้นยัง รำพังถึงงิ้วด้วเชงอยู่เสมอจนนอนไม่หลับ พอเอี้ยงเสียนโปงมาหาก็เข้าหลับนอนด้วยกันตามเคย นางเล่าเซียนเด้งจิงถามเอี้ยงเสียนโป่ว่า วันนี๋งิ้วเล่นสนุกมากเหตุ1ใดท่าน1จึงไม่ไปดู เอี้ยงเสียนโป่ได้ฟังนางเล่าเซียนเด้งถามดังนั้นจึงบอฦว่า งิ้วชาวเมืองจิกกังเล่นสนุกมาก พี่น้อง และวงศญาติเขาพากันไปดูไม่มีผู้ใตจะอยู่ป้าน ข้าพเจ้าต้องเฝ้าป้านเพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงมิได้ไปลูงิ้ว นาง เล่าเซียนเด้งจึงถามเอี้ยงเสียนโปว่า งิ้วด้วที่เป็นเซงนั้นทำท่าทางท่วงทิดูงดงามดีนัก เอี้ยงเสียนโป่ได้ฟังนาง เล่าเซียนเด้งชมงิ้วด้วเชงดังนั้น จึงบอกว่า งิ้วตัวนั้นไม่ใช่ไพร่บุตรขุนนางอายุได้ ๒๑ ปีและเป็นน้กเรียนตัวย แต่พอใจเล่นงิ้ว จึงได้เกลี้ยกล่อมผู้คนชาวเมืองจิกกังมาปีกห้ดเป็นงิ้วขนโรงหนึ่ง ไม่มีงิ้วโรงใดจะสู้ได้
เอี้ยงเสียนโปครั้นนอนหลับกับนางเล่าเซียนเด้งแล้ว เวลาใกล้รุ่งก็กลับป้าน ครั้นเวลารุ่งเข้านาง เล่าเซียนเด้งคดอบายที่จะไห้เข้งกังหางิ้วโรงนั้นมาเล่น จึงบอกแก่เข้งกังผู้บิดาของสามีว่า บิดาอายุก็ถึงรอบ ๖๑ แล้ว สมควรที่จะทำการแชขดบวงสรวงบูชาเทพยดาร้กษาฟ้าตินและดาวพระเคราะห์จึงจะชอบ
๓๘๗
ฝ่ายภรรยาของเข้งกัง ไตฟังบุตรสะใภ้พูดเต็อนสามีดังนั้น,จึงว่าบุตรสะใภ้ก็เหมือนบุตรของเรา มี ความกตัญญูตักเดือนดังนั้นก็ชอบแล้ว ขอท่านจงทำการแซยิดเถิด
เข้งกังได้ฟังภรรยาว่าดังนั้นก็เห็นชอบด้วย จึงจัดเครื่องบวงสรวงดาวพระเคราะห์และเทพยดา รักษาฟ้าดินพร้อมแล้ว หางิ้วโรงของกังจอเหลียงซึ่งมาจากเมืองเกกังมาเล่น เข้งกังจัดโด่ะและสุราเลี้ยงขุนนาง และผู้ใหญ่บ้านกับให้ทานคนอนาถาและผู้เฒ่าสูงอายุมารับประทานเป็นอันมาก ราษฎรไปมาดูงิ้วเป็นที่รื่นเริง สนุกสนานยิงนัก
ฝ่ายกังจึ้อเหลียงเป็นตั้วโผงิ้ว และทั้งเป็นด้ว่งิ้วด้วย ก็ออกเล่นเรื่องพงศาวดารต่าง ๆ ฝ่ายนางเล่าเซียนเอ้ง ก็ขึ้นไปดูบนโรงงิ้วจนรู้จักด้นเคยแก่พวกงิ้ว จนถึงกระทำชู้รักใคร่แก่กังจึ๊อ เหสียงได้สมคิดแล้ว นัดแนะให้กังจึ๋อเหลียงไปหาหลับนอนด้วยกันมาหลายราดริ งิ้วนั้นเล่นได้ยี่สีบวันจึงจะ เลิกในการแซยิด
อยู่มาวันหนึ่งกังจอเหสียงลอบไปนอนกับนางเล่าเซียนเอ้ง กังจึ๊อเหลียงคิดจะลักพานางเล่าเซียน เอ้งไปเมืองจิกกังด้วย กังจี๊อเหลียงจึงชวนนางเล่าเซียนเอ้ง นางเล่าเซียนเอ้งก็เต็มใจที่จะไปด้วย จึงปรึกษา แก่กังจึ๊อเหลียงว่าบ้านข้าพเจ้าก้าสิ้นเวลาแล้วก็ล์่นกลอนใส่กุญแจเสีย ทำไฉนจะไปกับท่านได้โดยสะดวก
กังจอเหลียงว่าทางหกังบ้านคิดกับสวนดอกไม้ของเข้งกังไม่ใช่หรือ ถาจะไปแล้วข้าพเจ้าจะมาคอย รับอยู่หลังสวนดอกไม้ กังจึ๊อเหสียงกับนางเล่าเซียนเอ้งนัดกำหนดวันกันดังนั้นแล้ว กังจื้อเหลียงก็กลับมากัง ก๊วนงิ้ว ครั้นถึงวันกำหนดที่นัดไว้กับนางเล่าเซียนเอ้ง กังจอเหลียงก็ไปรับนางเล่าเซียนเอ้งมาไว้ที่ก็วนงิ้ว ฝ่ายเข้งกังครั้นเวลาเช้า หาเห็นนางเล่าเซียนเอ้งไม่ จึงเข้าไปค้นหาดูในห้องของนางเล่าเซียนเอ้ง ก็หาเห็นไม่ เห็นเงินทองสิ่งของหายไปเป็นหลายสิ่ง จึงได้เข้าใจว่านางเล่าเซียนเอ้งหนึ่ตามขายชู้ไป
เข้งกังมีความสงสัยว่า เลี้ยงเสียนโป้จะลักพานางเล่าเซียนเอ้งไปมืได้มีความสงสัยผู้อื่นเลย เข้งกัง จึงทำเรื่องราวไปฟ้องต่อเปาเล่งถูใจความว่า เลี้ยงเสียนโป้กระทำชู้แก่นางเล่าเซียนเอ้งมาช้านาน บ้ตนึ่ลักพา นางเล่าเซียนเอ้งไป จะพาไปเป็นดายประการใดไม่แจ้ง ขอท่านได้เรียกตัวเลี้ยงเสียนโป้มาฟัจารณา ให้เห็น เก็จและจริงโตยยุดิธรรม
เปาเล่งถูตรวจดูในฟ้องดลอดแล้ว จึงออกหมายให้นักการนำไปเกาะตัวเลี้ยงเสียนโป๋มาถาม เลี้ยง เสียนโป่ให้การว่า นางเล่าเซียนเอ้งเป็นหญิงมากชายหลายชู้ แม้ว่าคบหาเป็นชู้ร้กแก่ข้าพเจ้าแล้วก็จริง แด่ นางได้ไปคบหาด้วยชายอื่นๆต่อๆไปอีกเป็นอันมากข้าพเจ้าจะได้คบหาพาไปซ่อนเร้นไว้นั้นหามืได้ขอ ท่านได้พิจารณาให้เห็นเท็จและจริงโดยยุติธรรมเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังคำให้การของเลี้ยงเสียนโป้ปฏิเสธไม่รับดังนั้น จึงถามเลี้ยงเสียนโป่ต่อไปว่า ข้อที่ เจ้าแกว่านางเล่าเซียนเอ้งมากชู้หลายชายนั้น คือชายผู้ใด่มาพาเอาไปเจ้าจงระบุชื่อออกมา เพราะว่าเจ้าคง จะต้องรู้จักตัวเป็นแน่ จึงควรจะเชื่อฟังได้ไนคำให้การของเจ้าจะได้หาตัวมาชำระ
เลี้ยงเสียนโป้จึงให้การช้ดฑอดถึงพวกเพื่อน ว่านางเล่าเซียนเอ้งได้ร่วมรักกระทำชู้แก่ชายผู้มีชื่อ นั้น ๑ คือ เลี้ยงเอยนเจียว ๒ ตันยู่เซียง ๓ อ้องฮ่วยเลี้ยน ๔ อ้องแปะลัก ๕ เดยได้เอียม ๖ หลีจิ้นอีว คนเหล่านี้ผู้ใดจะลักพานางเล่าเซียนเอ้งไปข้าพเจ้าหาทราบไม่ทราบแต่ว่าคนทั้ง ๖ คนนี้ ได้เคยคบหาเป็นชู้ แก่นางเล่าเซียนเอ้งเท่านั้น
๓๘๘
เปาเล่งถูให้ฟังดังนั้น จึงให้เอึ๋ยงเสียนโป่นำนกการไปเกาะตัใชายมิชื่อทั้ง ๖ คนนั้นมาเปาเล่งถู จึงถามชายทั้ง ๖ คนนั้น ก็ให้การปฏิเสธไม่รับ เปาเล่งถูสั่งให้ตีชายหกคนกับเอี๋ยงเสียนโป่คนละยี่สิบทีแล้ว ก็ยังให้การยีนคำอยู่ว่ามิไห้ล้กนางเล่าเซียนเอ้งไป
ฟาเล่งถูนั่งพิจารณาดู ก็เห็นว่ายังจะชำระเอาตัวจริงไม่ให้ จึงสั่งให้เอาตัวคนทั้ง ๗ คนนั้น ไป จำตังไว ครั้นเวลาคาเปาเล้งถูจุดธูปเทียนคำนับเทพยดาเทพารักษ์แล้ว จึงอธิษฐานบนขอให้ไห้ตัวผู้ที่พา นางเล่าเซียนเอ้งไปนั้น จะไห้ชำระเอาความจริงโดยยุติธรรม มิให้ราษฎรไห้ความเดือดร้อน ครั้นอธิษฐาน แล้วเปาเล่งถูก็ปลอมเป็นราษฎรออกเที่ยวเดินไปยังตำบลหนึ่ง ที่ตำบลนั้นมิโรงเตี้ยมกับกัวน่งิ้ว เปาเล่งถูไห้ ยินเสียงชายนกเรียนอ่านหนังสือกล่าวเป็นคำโคลงว่าห้วยขอผายกลายมังกร เปาเล่งถูไห้ฟังดังนั้น ก็ สรรเสริญอยู่ในใจว่าโคลงบทนี้ก็เพราะพอจะฟัง แต่ยังมิไห้เห็นหน้าผู้ที่กล่าวคำโคลงนี้จะเป็นคนชนิดใด
ขณะนั้นเทพยดาก็เข้าดลใจเปาเล่งถู ให้มีความสงส้ยว่าชะรอยชายผู้นี้จะล้กพานางเล่าเซียนเอ้ง ไปเป็นแน่ ครั้นคดเห็นดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็กตับบาน รุ่งขึ้นจึงออกไปยังคาลาว่าการไห้ยินเสียงคนร้องเป็น เพลงงิ้วอยู่หลังดึกโรงร้านบทหนึ่งว่า ทีไต์เชียงฮ้อเซ็งกังกิชูอุ้ย แปลเป็นภาษาไทยไห้ความว่างิ้วโรงนี้ตัวเชง รำท่าดี ทั้งน้ำเสียงก็ไพเราะ
เปาเล่งถูไห้ฟังดังนั้น ก็เข้าใจแน่ว่าเป็นพวกงิ้ว เปาเล่งถูจึงเข้าไปยังศาลาว่าการ จึงสั่งให้ผู้คุ่มคุ่ม่ ตัวชาย ๖ คนกับเยี่ยงเสียนโป่มาแตัวเปาเล่งถูจึงถามเอี้ยงเสียนโป่ว่า งิ้วที่ก๊วนนั้นเป็นงิ้วมาจากตำบลใด ไห้ ไปเล่นที่ไหนบ้างหรือไม่
เอี๋ยงเสียนโป่ไห้ฟังดังนั้นจึงบอกว่า งิ้วโรงนี้กังจิ้อเหลียงเป็นคนชาวเมืองจิกกังเล่นเป็นตัวงิ้วเอง และเป็นตั้วโผห้วย เดือนที่แล้วมานี้เข้งกังมิงานแซยิดไห้หางิ้วโรงนี้ไปเล่นประมาณตักยี่สิบวันเศษ พอเลิก การแซยิดแล้วนางเล่าเซียนเอ้งก็หายไป นางเล่าเซียนเอ้งจะตามงิ้วพวกนี้ไปหรือจะดามผู้ใดต่อไปก็ไม่แจ้ง ฟาเล่งถูไห้ฟังดังนั้น จึงให้นักการไปหาตัวกังจึ๊อเหลียงมาแล้วเปาเล่งถูฃู่ถามว่า เจ้าผู้นี้มาเล่นงิ้ว แล้วเหตุใดจึงไห้พาเอาบุตรสะใภ้ของเข้งกังเศรษฐีไปตัวยเล่า มิผู้ใดรู้เห็นเป็นพยาน จงรับเสียโดยตีเถิด
กังจึ๊อเหลียงไห้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น ห้วยเป็นความจริงใจคิดเห็นว่าถ้าจะไม่รับ ถ้าสีบสมหรือคน ไห้ตัวคนกลางก็จะมิโทษมากทวีขึ้นอีก จึงไห้รับโดยตีมิให้ยากแก่ทางพิจารณาว่า ข้าพเจ้าเป็นบุตรขุนนาง ตั้งบ้านเรือนอยู่เมืองจึกกังไห้เล่าเรียนหนังสือ ครั้นอยู่มาข้าพเจ้าห้ดงิ้วขึ้นโรงหนึ่งเที่ยวหากิน มาเล่นที่บ้าน เข้งกังยี่สิบวันเศษ นางเล่าเซียนเอ้งมารักใคร่กับข้าพเจ้าในโรงงิ้ว แล้วจึงไห้ติดตามข้าพเจ้ามาเป็นความสัตย์ จริงของข้าพเจ้า และข้าพเจ้ามิไห้รู้ว่านางเล่าเซียนเอ้งมิสามีปกครองอยู่ ก้ารู้แล้วข้าพเจ้าก็หาบ้งอาจตักพาไป ไร้ไม่
เปาเล่งถูไห้ฟังคำให้การของกังจึ๋อเหลียง รับเป็นสัตย์ดังนั้นแล้วจึงบังคับให้ส่งตัวนางเล่าเซียนเอ้ง มาถามว่า นางคนนี้เหตุใดจึงประพฤติเป็นหญิงชวข้ไสามานย์ดังนี้
นางเล่าเซียนเอ้งไห้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นก็ให้การรับเป็นสัตย์ว่า ข้าพเจ้าปราศจากความละอาย จึงไห้ประพฤติความชวเช่นนี้โทษของข้าพเจ้าก็ย่อมมิอยู่แล้วขอท่านจงไห้กรุณาแก่ข้าพเจ้าห้วยเถิด
เปาเล่งถูไห้ฟังนางเล่าเซียนเอ้งให้การรับดังนั้นจึงบอกแก่เข้งกังว่า ท่านผู้เฒ่านี้หารู้จักใจบุตรสะใภ้ ไม่ ล้ารู้จักใจเสียว่าเป็นคนพอใจมิข้ฉะนี้แล้วจะไห้ระวังไหนเลยจะหนิตามชูไปไห้ เปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้วก็ หัวเราะแล้วจึงถามกังจอเหลียงว่า นางเล่าเซียนเอ้งพอใจรักเจ้าตามเจ้าไปนั้น จะชายนางเล่าเซียนเอ้งให้แก่
๓๘๙
เจ้าเอาไปเลี้ยงเป็นภรรยาเจ้าจะว่าประการใด
กังจอเหลียงได้ฟังเปาเส่งถูถามดังนั้นจึงบอกว่า โทษของข้าพเจ้าที่กระทำชู้ล้กเอาบุตรสะใภ้ของ เข้งถังไปนั้น ก็สุดแล้วแด่ท่านจะปรับโทษข้าพเจ้า แต่จะให้ข้าพเจ้ารับซอเอาด้วนางเส่าเชยนเอ้งไปเลี้ยงเป็น ภรรยานั้นข้าพเจ้าไม่พอใจเลย ด้วยนางเส่าเขียนเอ้งคนนี้เป็นหญิงใจไม่ชื่ฮตรงต่อเทมิ ถ้าไปเป็นภรรยา ข้าพเจ้าแล้วไปวันหน้าก็คงจะมีซู้คบชายต่อไปอีกเป็นแน่ เพราะเหตุนี้ขอท่านได้กรุณาแก่ข้าพเจ้าเถิด
เปาเล่งถูได้ฟังคำกังจึ๊อเหลียงดังนั้นแล้ว จึงผนหน้าไปถามเอยนเลียนโป อ้องแปะล๊ก เคยได้เอยม หลีจิ๋นอิวและคนอื่น รวม ๗ คนด้วยกันว่า ผู้ใดรับชื้อนางเล่าเซียนเล้งนี้ เอาสินเดิมคืนให้สามิของนางเล่า เซียนเล้งแล้ว นางเล่าเซียนเล้งต้องเป็นสิฑธอยู่แก่ผู้นั้น
ชายทั้ง ๗ คนได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้นก็ไม่มิผู้ใดจะรับ ฟาเส่งถูจึงตดสินกังกับปรับโทษกังจอ เหลียงต้องรับผิดชอบชื้อนางเล่าเซียนเล้งไปเป็นภรรยา แล้วปรับโทษเข้งกังโจทก์ข้อที่เอาความเท็จมิจริงมา ฟ้องหากล่าวโทษเอื่ยงเลียนโปว่าลักพานางเล่าเซียนเล้งไปนั้น ให้มิเบี้ยปรับไหมทำขวัญให้แก่เลี้ยงเลียนโป ในส่วนตัวเลี้ยงเลียนโปกับชายชู้ ๖ คนนั้น ปรับโทษฐานผิดประเวณีด้วยภรรยาท่าน ให้ตีคนละ ๕๐ ทีแล้ว ตระเวนในเมืองและนอกเมืองอย่าให้คนทั้งหลายเอาเยี่ยงต่อไป เปาเล่งถูชำระตัดสินดังนั้นแล้ว ราษฎรชาว เมืองตำบลนั้นมีความชื่นชมยินดีสรรเสริญเปาเล่งถูยิ่งนัก
ในคดีเรื่องที่ ๖๗ นี้ เมื่อพิเคราะห์ดามรูปความที่เป็นอาจทำให้ตุลาการลงความเห็นไปว่า เลี้ยง เลียนโปเป็นผู้ล้กพานางเล่าเซียนเล้งไป ครั้นพิจารณาเลี้ยงเลียนโป้ก็ร้บว่าเป็นชู้ แต่ข้อที่ล้กพาปฏิเสธ เพียง เท่านี้ถ้ามิใช่เปาเล่งถูก็คงซี้ขาดเอาแล้วว่าโจทก์หาจำเลยรับ แต่เปาเล่งถูกังเห็นว่าไม่พอแก่ความจริงจึงได ถามตามที่ให้การรับว่าคบชายหลายคน เลี้ยงเลียนโปจึงไดระบุชื่อชาย ๖ คน ครั้นคน ๖ คนก็รับถูกต้องดาม คำซัดแล้ว เปาเล่งถูก็กังเห็นว่าไม่พอแก่ความจริงเพราะเหตุที่กังไม่ได้ตัวคนกลางอันเป็นหลักฐานของความ จริงแท้ จึงได้พยายามเพื่อจะเอาความจริงโดยที่ถิอผีและเทวดา แต่แท้ที่จริงก็ได้ความจริงเพราะที่เปาเล่งถู แสวงหาทางพิจารณาพยายามเที่ยวรับทราบฟังกิตติกัพท์ จึงไปได้ยินกังจึ้อเหลียงกล่าวคำโคลงพอเป็น กระแสแต่เล็กน้อย ถ้าคนเช่นเราก็จะกังไม่ได้ด้นทางแห่งการวินิจฉัย ครั้นเวลารุ่งเข้าจะออกนั่งศาลาว่าความ มาได้ยินคนร้องงิ้วที่ก๊วนงิ้ว จึงดำริค่วามเฉลียวใจถามเอี้ยงเลียนโปว่า งิ้วโรงนั้นเป็นชาวเมืองใด ได้มาเล่น ที่ใดบาง ครั้นได้ความว่ามาเล่นอยู่ที่บ้านเข้งกังสืง ๒๐ วันกว่า ก็แลเห็นทางสว่างทีเดียว ด้วยนางเล่าเซียน เล้งมิอาการเหมือนตินหู เห็นไฟหรือใกล็ไฟไม่ได้ จึงได้พิจารณาเอาความจริงได้ตามความจริง เพราะ ธรรมดาคดีที่หากันด้วยปีของกลางแล้ว ถ้าไม่ได้ของกลางจะว่าเป็นสัตย์ก็กังไม่ไล้ แม้ว่าไล้ของกลางแล้ว แต่เป็นของที่เปลี่ยนแปลงทำเทียบเทียมได้ตุจเงินทองรูปพรรณ ก็ม้งเอาเป็นจริงไม่ได้แต่ลำพังของกลาง ส่วนเดียว ต้องอาศัยเหตุการณ์และถ้อยคาบุคคลด้วย แม้ว่าถ้อยคำที่รับกันเล่าจะฟังเอาเป็นจริงทีเดียวก็กัง ไม่ได้เพราะรับป้องกันก็ปี และรับเพื่อแบ่งให้เบาโทษก็ปี และรับโดยอุบายก็ปี
แต่ในคดีเรื่องนี้ที่เปาเล่งถูปรับโทษคนทั้ง ๙ คนนั้น ถูกต้องแล้วกังผิดอยู่อย่างเดียวแต่ที่มิได้ลง โทษหญิงคนกลางเทีานั้น เพราะเราผู้เรียงความเห็นว่า คนกลางปีความผิดมากที่นอกใจผว และคบชาย หลายคนมักทำให้ยากแก่โรงศาลด้วย ถ้าตุลาการที่ไม่ปีปัญญาสุขุมจริงก็อาจให้ชายชูผู้รบต้องปรับโทษถง
ขนาด
เรื่องที่ ๖๔
มความว่า ที่ตาบลย่งชง?ไยอ*าเภอแขวงเมือง1ข้วด้1 ม่ชายผู้หนึ่งชื่อหสิมาเอ้ง เป้นผู้ได้เล่าเรียน! หนังสือลึก1ขึ้งไป*อบใส่ได้1ชั้นสูง พระเจ้าแผ่นดินโปรดตั้งให้เป้นขุนนางไป!กษาเมืองจิวคอเมืองจัตวา หลี ม้าเอ้งตั้งอยู่ในยุติธรรมรักษาราชการมิให้มีความผิดสิ่งใดเลย ราษฎรชาวเมืองนั้นมีความรักใคร่นับถือพูด สรรเสริญหลีม้าเอ้งยิ่งนัก หลีม้าเอ้งเป็นไข้เรื้อรังมาช้านานหาหมอมารักษาโรคนั้นก็ไม่บรรเทาอาการ มีแต่ ทรุดลงทุกรัน หลีม้าเอ้งเห็นว่าจะไม่ดำรงชีวิตอยู่ได้แล้ว จึงตั้งนางเตียวสีสุกภรรยาว่า เจากับข้าหวังใจว่าจะ ได้อยู่ร่วมสุขร่วมทุกข์กันให้ยนยาว ก็เห็นจะไม่สมหวังที่ตั้งใจไร้เสียแล้ว บัดนี้ข้าเห็นว่าตัวของข้าใกลีชดต่อ ความดายเสียแล้ว ไม่วันนี้ก็พรุ่งนี้มรณภัยจะมาถึงข้าเป็นแน่แท้แล้ว เพราะฉะนั้นก้าข้าถึงแก่กรรมล่วงลับไป แล้ว เจ้าจงน่าศพไปผิงที่ตำบลบ้านเกิดเมืองเก่าของเราด้วยเถิด แม้ว่าเจ้าจะมีสามีต่อไป เจ้าจงใคร่ครวญดู สติปัญญาและความรูของผู้นั้น เห็นควรจะเลี้ยงเจ้าได้เจ้าจึงเอาเป็นสามี ถ้าชายใดประพฤติตนเป็นคนพาล ไม่ตั้งอยู่ในยุติธรรมแล้ว เจ้าอย่าได้ยอมตัวเป็นภรรยาเสย เพราะว่าถ้าเจ้าเป็นภรรยาชายชั่วเช่นนั้นแล้ว ก็ จะพาเจ้าให้!ครบความเติ&ดร้อนยากแคนเมื่อภายหน้าด้วยเป็นแน่แท้
อนงล่อใด้นี้งบุตรของเขา ม้นเป็นคนไม่เอาการด้งเขาเปรียบว่าเหล็กไม่เอาถ่าน ม้นไม่เล่าเรียนให้ รูจริง ม้นมีแต่เสพสุราเที่ยวคบเพื่อนที่เป็นพาส บุตรเช่นนี้ก็นับว่าเป็นบุตรอกด้ญถุเตา ไม่รัจ้กรักษาตระกูล ของบตามารตา คอ อวชาตบุตร ถ้าข้าตายไปแล้วเจ้าจงบอกศาลาเสียเถิด ถ้าเจ้าขนนับว่ามันเป็นบุตร มันก็ จะพลอยพาเจ้าให้ได้ความเตอนร้อนด้วยเป็นแน่
หลม้าเอ้งครื้นตั้งสอนภรรยาดังนั้นแล้ว อาการโรคกำเริบมากขึ้นมา หลม้าเองก็ถึงแก่ความตาย นางเตยวสีสุกภรรยาก็ร้องไห้เศร้าโศกถึงสามีโตยความเสน่หาอาล้ยถึงความติของหลม้าเอ้งเป็นที่ยิ่ง
ครื้นค่อยคลายความโศกลงบ้างแล้ว นางเตียวสีสุกจึงจ้ตห็บมาใส่ศพหลม้าเอ้ง เมอขณะยกศพหลี ม้าเอ้งเข้าห็บนั้น พร้อมหน้าขุนนางกรมการผู้ใหญ่ผู้,น้อย นางเตียวสีสุกก็ร้องไห้กลิ้งเกลอกไปมาแล้ว นาง ก็เอามีดเชือดคอตัวเองถึงแก่ความตาย ขุนนางกรมการเห็นดังนั้นก็พากันตกใจจะเข้าแก่ไขก็ไม่ท้น จึงพร้อม กันลงขึ้อบอกเข้าไปกราบทูลพระเจ้าข้องมีนจง๏องเตให้ทรงทราบทุกประการ
พระเจ้าข้องมีนจง๏องเด้ จึงทรงโปรตหองให้หลีม้าเอ้งเป็นที่เหลียงฉีน นางเตียวสีสุกเป็นเลยด หนึ่งดูหมีนให้สร้างศาลบูชามีเบึ้ยเลี้ยงของหลวงสำหรับบวงสรวงให้ราษฎรเป็นที่นับถือเช่นไหว้ทุกปี
ฝ่ายล่อได้นี้งผู้บุตรของหลีม้าเอ้ง ตั้งแต่หลีม้าเอ้งผู้บิดากับมารดาตายแล้ว ล่อได้นี้งจะมีแก่ใจเช่น ไหว้บคามารตาก็หามีได้ มีแต่คบเพื่อนขึ้งเป็นพาลเที่ยวเสพสุรา มีไต้ใฝ่ผินถึงการเล่าเรียนที่จะไต่สบตระกูล บดาต่อไป อยู่มาวันหนึ่งล่อได้นี้งเตินเที่ยวเล่นตามตลาดถึงสะพานน้ำเกียวก็หยุดนั้งอยู่ แลเห็นถะ๓ยนถือ ห่อม้าห่อหนึ่ง เตินดามหลังมาส่งให้แก่พั่งเฉยวจง ซึ่งเป็นญาติแล้วกำชับตั้งว่า ห่อนี้เป็นของหนัก ท่านเมา สุรามากข้าพเจ้าเกรงว่าท่านจะรักษาไปไม่ถึงบ้าน พั่งเฉียวจงได้ฟังดังนั้นจึงตอบว่า จะวิตกอะไรแก่ของเท่านี้ ว่าดังนั้นแล้วพื่งเฉียวจงก็รับเอาห่อม้ามาจากมือถะเกี๋ยน แล้วก็เตินมาถึงลำคลอง ตำบลเล่งจ้วน
ฝ่ายล่อได้นี้งเมื่อเห็นถะเกี๋ยนส่งห่อสิ่งของของถะเกี๋ยนให้แก่พื่งเฉียวจงนั้น ล่อได้นี้งสำคัญว่าเป็น ห่อเงนห่อทองสิ่งของมีราคา ล่อได้นี้งก็เดนตามสะกดรอยไปจนถึงท่าข้าม
๓๙๏
ฝ่ายพงเฉียวจงมาถึงท่าข้ามก็พอเวลาพลบคา พงเฉียวจงจึงร้องเรียกอ้วนสีกงผู้เจ้า1ของเรือเพื่อ-จะ ให้ส่งข้ามฟาก อ้วนสีกั่งอยู่ในบ้านไต้ปินเสียงร้องเรียกถึงชื่อก็จำเสียงได้ว่าพี่งเฉียวจง อ้วนสีกงจึงร้องตอบ ไปว่า ข้าพเจ้าเป็นโรคปวยอยู่ไปส่งท่านไม่ได้ เรือมีอยู่ที่ท่า ท่านหาผู้ใดข้ามส่งไป่ได้ก็สุดแล้วแต่ท่านเถิด ขณะนั้นพงเฉียวจงกำลังเมาสุรา ก็ลงเรือจะถ่อค้ำข้ามฟากมาโดยลำพงตนเอง ขณะนั้นล่อได้นั้งนั้งคอยอยู่1ในเรือ แลเห็นพั่งเฉียวจงลงมาในกลางเรือแล้ว ล่อได้นั้งจึงพูดว่า ท่าน อย่ามีความวิตกเลย ข้าพเจ้าจะช่วยท่านค้ำเรือข้ามฟาก ว่าดังนั้นแล้วล่อได้นี้งก็ถือถ่อช่วยคาเรือออกจากฝัง ถึงกลางคลองน้ำลก ล่อได้นั้งเห็นได้ทีผล้กพงเฉียวจงตกลงในน้ำกลางคลองสำลักน้ำถึงแก่ความตาย ล่อได้ นั้งก็แวะเรือเข้าฝังเก็บเอาห่อสิ่งของนั้นไป
ครั้นรุ่งขึ้นเวลาเช้า อ้วนสีกั่งจึงให้บุตรชายข้ามไปเอาเรือกลับมาไว้อย่างเดิม เก็บได้ร่มของพี่ง เฉียวจงทิ้งไร้ในเรือด้นหนึ่งขึ้นมาไว้ลังบ้าน
ฝ่ายล่อได้,แง ครั้นได้ห่อสิ่งของของพี่งเฉียวจงไปถึงตำบลที่ลับไม่มีผู้ใดเห็นแล้ว ล่อ,ได้นี้งจึงแก ห่อออกมาดู เห็นเป็นสิ่งของคือ โคมแก้วกับเชิงเทียน ๓ คู่ หาใช่เงินทองไม่ ล่อได้นี้งมีความเสียใจก็เดินไป ถึงศาลเจ้าเล่งกวง ยืมพู่กันของเฮียงกงผู้รกษาศาลเจ้าได้แล้ว ล่อได้นี้งจึงออกไปหลังศาลเจ้า จารีกลักษรไว้ ที่ฝาผนังศาลใจความว่า ความนี้ก้าม้างอกเขาเมื่อใดแล้วจึงจะพิจารณาเห็น ล่อได้นึ้งครั้นจารีกลักษรแล้วก็ ทำลายโคมและเชิงเทียน ซึ่งได้มาจากพั่งเฉียวจงนั้นเสียสิ้น ล่อได้นี้งจึงได้กลับมาลังบ้าน ครั้นอยู่มาประมาณ ลัก ๒-๓ ว้น อวหงวนบุตรของพี่งเฉียวจงรำพ้นบ่นถึงพี่งเฉียวจงผู้ปิตาว่า เข้าไปเยียนถะเกึ๋ยนซึ่งเป็นญาติ อยู่ในเมืองสองสามวันแล้ว ไม่เห็นปิตากลับมาบ้าน อวหงวนให้มความร้อนใจ สงสัยว่าพงเฉียวจงผู้ปิตาจะมี เหตุเพทภยประการใตเป็นแน่ จึงไม่เห็นกลับมาบ้าน	อาหงวนครั้นดิคเห็นดังนั้นแล้วจึงตามไปที่บ้าน
ถะ๓ยน ถามถะเกี๋ยน ถะ๓ยนจึงบอกว่าเมื่อปิตาท่านมานั้นเสพสุราเมา ข้าพเจ้าให้คางอยู่ที่บ้านข้าพเจ้าก็ ไม่ด้าง จะกลับไปให้จงได้ ข้าพเจ้าไต้ไห้โคมแก้วกับเชิงเทียนไปไข้สามคู่ กลับไปบ้านท่านจงไปถามดูตามผู้ ที่ปิตาท่านขอบพอร้จ้กกัน เมื่อจะอยู่ตามบ้านเพื่อนฝงบ้างตอกกระมัง
อวหงวนได้ฟังถะเที่ยนบอกเล่าดังนั้น ก็เที่ยวตามถามข่าวไปถึงท่าเรือจ้าง จึงแวะเข้าไปถามอ้วน สีกง อ้วนสีกั่งจึงบอกว่าวันที่ล่วงมาแล้วเวลาคาปิตาท่านมาที่ท่าข้าพเจ้า เรียกข้าพเจ้าให้ข้ามส่ง ข้าพเจ้า นอนปวยอยู่ไปส่งไม่ได้ ปิตาท่านเอาเรือของข้าพเจ้าข้ามมื่งไปแล้ว ทิ้งเรือจอตอยู่ที่มื่งฟากข้างโนัน ต่อเวลา เข้าข้าพเจ้าจึงให้บุตรข้าพเจ้าข้ามไปถอยเอาเรือกลับมา แล้วเก็บได้ร่มอยู่ในเรือด้นหนึ่งมีมื่ห้อของปิตาท่าน ชะรอยปิตาท่านจะลมไว้เป็นแน่ข้าพเจ้าได้เก็บไว้ให้ ว่าดังนั้นแล้วอ้วนสีกงจึงให้บุตรเอาร่มนั้นมาให้อ์วหงวนดู อวหงวนเห็นร่ม ก็จำได้ว่าเป็นร่มของปิตา แล้วร้องไห้พูตว่าปิตาข้าพเจ้ามาข้ามเรือจ้างท่านเห็นปิตาข้าพเจ้า ผู้เตยว ท่านจึงฆ่าปิตาข้าพเจ้าเสียเอาศพทิ้งน้ำ ว่าดังนั้นแล้วอวหงวนก็กลับไปบ้านฑำเรื่องราวตามความที่ กล่าวมานั้นไปมื่นพิองต่อพ้งสีไท่กรมการ พ้งสีไท่กรมการร้บเรื่องราวมาตรวจดู เห็นเรื่องราวกล่าวโทษอ้วน สีกงดังนั้นแล้วก็ถอนใจใหญ่ แล้วจึงพูตว่า การฆ่าฟันกันตายนี้เป็นความอาญามห้นตโทษ จำจะตองไต่สวน ข้กฟอกให้ได้ความจริงกระจ่างแจ้งข้ตจึงจะได้ ว่าดังนั้นแล้วพ้งสีไท่กรมการก็ออกหมายให้ใจทก็นำเกาะได้ ดัวอ้วนสีกงมาข้กถาม อ้วนสีกั่งก็ไห้การตามความจริงตุจที่กล่าวมาแล้วข้างบน พ้งสีไฑ่กรมการจึงให้อ้วน สีกงกับอ์วหงวนสอบปากเถียงกันให้พ้งสีไท่ฟัง พ้งสีไท่คอยฟังด้อยคำสำนวนของอ้วนสีก์่งจะมีพิรุธในข้อใต บ้างจะได้ผูกถาม
๓๙๒
อ๊วนสีสั่งจึงมีคำให้การเพมเตมว่า ข้าพเจ้าป่วยมาช้านานประมาณกว่า ๒ เตือนแล้ว มีได้ออกจาก บานเรือนไปแห่งหนตำบลใดได้ ถ้าแม้ว่าข้าพเจ้าได้กระทำร้ายบิดาของอิวหงวนจริงแล้ว อิวหงวนมาถาม ข้าพเจ้าไหนเลยข้าพเจ้าจะได้บอกความจริงซึ่งเก็บร่มไว้ให้นั้น ข้าพเจ้าก็คงจะปฏิเสธว่าไม่รู้ไม่เห็นให้พ้นด้ว ข้าพเจ้าไปด้วยความสัตย์ความจริงของข้าพเจ้าขอให้เทพยดาเบี๋องบนจงเล็งเห็นเป็นทิพยญาณแห่งข้าพเจ้า และขอให้ท่านจงพิจารณาให้แก่ข้าพเจ้าโดยยุติธรรมด้วยเถิด
พังสิไท่กรมการได้ฟังคำให้การของอ้วนสีสั่งให้การดังนั้น ก็พิจารณาเห็นความจริงตามตำให้การ ของอ้วนสืสั่งทุกประการ แต่ยังไม่สิ้นสงส้ย จึงให้อ้วนสีสั่งนำสีบพยานรางวัดที่ตำบลริมคลองนั้น ได้พยาน สองปาก ปากหนึ่งชื่อโหบู่ ปากหนึ่งชื่อสั่งชิน เบิกความว่าอ้วนสีสั่งเป็นผู้แจวเรือจ้างมาได้สามปี ยังไม่ ปรากฏว่าอ้วนสีสั่งเป็นคนร้ายประการใด ครั้นมาป่วยลงประมาณได้ส้กสองเตือน ก็หาเห็นอ้วนสีสั่งลงแจว เรือจ้างไม่ อยู่มาวันหนึ่งอ๊วนสืกั่งให้บุตรไปเอาเรือมาล้าง จึงเก็บร่มอยู่ในเรือได้ค้นหนึ่ง แต่จะเป็นของผู้ใด ข้าพเจ้าไม่ทราบ ข้อซึ่งอ๊วนสืกั่งจะไปทำร้ายแก่พงเฉียวจงนั้นข้าพเจ้าหาเห็นไม่ ครั้นพยานเบิกความดังนั้น แล้ว ลิวหงวนจึงร้องค้ดค้านว่า พยานสองคนนี้เป็นพยานเท็จ เพราะเป็นพวกพ้องของอ้วนสีสั่งอันสนิท ข้าพเจ้าสงสัยติดใจอยู่จะเชื่อฟังเอาเป็นจริงไม่ได้
พังสิไท่ตุลาการจึงตอบว่า เจ้าอย่ามีความวิตกเลย เราจะไต่ถามสืบสักขีพยานให้สิ้นเชิง จึงจะเห็น จริง ว่าดังนั้นแล้วพังสิไท่จึงให้นักการไปสืบพยานรางวัดต่อไปอีก พยานก็เบิกความสมแก่คำสั่งชิน โหบู่เบิก ไว้แล้วนั้นทุกประการ พังสิไท่ตุลาการจึงสั่งให้ขังด้วอ๊วนสืกั่งไว้ก่อน แล้วพังสิไท่ก็กลับบ้าน นุ่มห่มแต่งตัว ปลอมเป็นไพร่พลเรือนออกเดินเที่ยวถึงตำบลเล่งจ้วนท่าเรือจ้าง ได้ยินราษฎรชาวตำบลนั้นโจษก้นว่า น่า สงสารอ้วนสืกั่งเป็นผู้ซื่อตรงป่วยเจ็บลงพอจะรักษาหายได้ แต่เห็นว่าโรคจะกำเริบมากขึ้น ด้วยมาต้องคดี จำขังอยู่ในกองลหุโทษ เห็นจะตายเสียด้วยความสัตย์ซื่อเป็นแน่ พังสิไท่ได้ยินดังนั้นแล้วก็เดินเที่ยวต่อไปถึง คาลเจ้าแห่งหนึ่ง จึงแวะเข้าไปเห็นที่ฝาหนังมีหนังสือจารึกไว้ว่า เคลิบเคลิ้มหวังใจเสียว่ามีเงินทองจึงได้เป็น เช่นนั้น ถ้ไม้าตัวโตงอกเขาขึ้นมาเมื่อใดแล้วความเรื่องนี้จะเป็นสัตย์ ครั้นอ่านดูความตลอดแล้ว พังสิไท่ตรอง ยังไม่เห็นความ พังสิไท่ก็กลับบ้านแต่งด้วสวมเสอคลุม หมวก ตามยศอย่างขุนนางแล้ว ก็ไปหาเปาเล่งถู คำนับแล้วก็เล่าความซึ่งมีผู้ร้ายฆ่าพั่งเฉียวจง มีโจทก์ฟ้องหากล่าวโทษอ้วนสืสั่ง ไดไต่สวนทวนพยานยังไม่ ได้ความสัตย์จนไปพบอักษรที่จารึกไว้ก้บผนังตืกศาลเจ้าว่าม้างอกเขานั้นให้เปาเล่งถูฟังทุกประการแล้ว จึง พูดว่าข้าพ์เจ้าเป็นผู้ได้เล่าเรียนหนังสือก็จริง แต่ไม่สีกขึ้งเหมือนท่านขอสติปัญญาท่านช่วยชี้แจงให้ข้าพเจ้า ด้วย จะได้พิจารณาเอาตัวผู้ร้ายรายนี้ให้จงได้
เปาฟงถูได้ฟังดังนั้น จึงชี้แจงอักษรม้างอกเขานั้นให้พังสีไท่กรมการฟังว่า ม้างอกเขาอักษรสองตัว นี้ควบเข้าด้วยกัน เป็นกริยานามอักษรตัวพัง ได้แก่ตัวท่านเป็นตุลาการอยู่แล้ว ท่านจงสีบลูให้รู้แน่ว่าผู้ใด เป็นผู้เขียน จงเอาตัวมาถามคงจะได้ตัวผู้ร้ายเป็นแน่
พังสีไท่ได้ฟังเปาเล่งถูชี้แจงดังนั้นก็มีความยินดี จึงคำนับลาเปาเล่งถูกลับไปศาลาว่าการ จึงให้ นักการไปหาตันธยงกงผู้รักษาศาลเจ้ามาถามว่า ในสองสามวันที่แล้วมานี้ มีผู้ใดเข้ามาในศาลเจ้านั้นบ้าง
เสียงกงจึงแจ้งความว่า เมื่อสองสามวันที่แล้วไปนั้น มีชายอยู่ในเมืองคนหนึ่งชื่อส่อได้นี้งเข้ามาใน ศาลเจ้านี้เท่านั้น นอกจากนั้นยังไม่เห็นใครเข้ามา
พังสไท่ได้ฟังดังนั้นจึงถามเฮยงกงว่า เมื่อล่อได้นี้งเข้าไปนั้นได้ยืมอะไรแก่ท่านบ้างหรือไม่
๓๙๓
เอยงกงได้ฟังพังสิไท่ถามดังนั้น่ จึงบอกว่าเมื่อเขามานั้น นั้งอยู่ที่โต๊ะเขียนหนังสือ แล้วยืมหมึกกับ พู่กันไปเขียนอกษรไว้ที่ฝาผนังแล้วก็กลับไป
พังสืไท่ได้ฟังดังนั้น จึงให้นักการไปหาตัวล่อได้นั้งมา แล้วพังสืไฑ่จึงถามล่อได้นั้งว่า บ้านของเจ้ามี ม้างอกเขวจริงหรอไม่
ล่อได้นิ่งได้ฟังพังสืไท่ถามดังนั้นก็ตกใจ แล้วจึงพูดว่าไม่ปรากฏเลยว่าม้าที่ไหนึ่งอกเขา พังสิไฑ่จึงถามต่อไปว่า อักษรที่ฝาผนังหลังศาลเจ้าฟงกวงนั้นเจ้าเหรือไม่ ล่อได้นั้งได้ฟังถามดังนั้น ก็กัมหน้านิ่งอยู่ไม่อาจให้การออกได้ พังสิไท่มีความโกรธเอามีอดบโต๊ะ แล้วจึงพูดว่า เจ้ารู้ตัวหรือไม่ว่าม้างอกเขานั้น คือได้แก้ตัวเราเป็นดลาการชำระไต่ถามผูกตีเจ้า เจ้าฆ่าพง เฉียวจงตายแล้วมีหนำให้ผู้อื่นได้รับความเตือดร้อนก็เพราะเจ้า ว่าดังนั้นแล้วพังสิไฑ่ให้นักการผูกตีถาม ล่อ ได้นี้งฑนความเจ็บไม่ได้ก็ให้การรับเป็นสดย์ พังสิไฑ่จึงสั่งให้ปล่อยตัวอ๊วนสีกงกลับบ้านไป แล้วพังเไท่ก็นำ ค่าให้การของล่อได้นิ่งไปเสนอเปาเล่งถูให้ตัดสิน
เปาเล่งถูตรวจดูฟ้องหาฝ่ายโจทก์ และคาให้การจำเลยแล้วถอนใจใหญ่พูดว่า ล่อได้นิ่งคนนี้เป็น บุตรขุนนางมีชื่อเสียงในแผ่นดิน ไม่ควรเลยจะประพฤติเป็นพาล ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็ตัดสินให้เอาตัวไป ประหารชีวิตเสีย ให้ตายตกไปตามกันตามกฎหมายของบ้านเมืองในสมัยนั้น
ในคดีที่ ๖๘ นี้ พงสิไท่เป็นตุลาการ ประกอบประพฤตถูกต้องเป็นยติธรรมตลอดมา แม้ว่าเป็นผู้รู้ น้อยก็จริงไต่ไม่โกงและไม่อวดดีตริตรองหน้กหน่วงมาก และปีความอุตสาหะปลอมแปลงเป็นราษฎรเที่ยวริบ ทราบสืบสวนเพื่อจะเอาความจริง จึงไปเห็นอ้กษาที่ผน้งหลังศาลเจ้า เป็นต้นเหตุของช่องทางที่จะไหไล้ความ จริง จึงได้น้าความอ้นตน/1ไม่ถึงนั้นมาถามท่านผ้ริ จึงได้ต้วผีราย่ที่จริงแท้
V	ข่ช่	*
อีกประการหนึ่งที่คนพาลม้กพูดว่า ผลของบุญบาปไม่ปี หรือไม่ปีผีสางเทวดา อ้อยคำเหล่านี้ถ้า ผู้ใดพูดก็ส่งแสดงให้รู้ถึงความดีและชั่วของผู้กล่าวได้ว่าเป็นคนชนิดใด
เหตุว่าอ้าผลบุญบาปและผีสางเทวตาไม่ปีแล้ว อะไรบันดาลให้ล่อ ไต้นี้งไปปักลักกรยทางความจริง ไว้ด้วยอ้กษาว่าม้างอกเขาเล่า อ้าล่อ ไต้นี้งฆ่าพื่งเฉียวจงแล้วและนึ่ง ๆ อยู่ ไม่อุตริเขียนหนังสือไว้ดังนั้น ตุลาการจะไปคลำดมมือเอาแก่ผู้ใลว่าฆ่าพื่งเฉียวจงตาย เหตุอ้นนี้ส่อให้เห็นให้เชื่อได้ว่า ผลของบุญบาปผี สางเทวดามีจริง จึงบันดาลดลใจล่อไต้นี้งให้ไปเขียนหนังสือบอกเหตุ เหมือนปักไม้หมายกรุยไว้ว่าความจริง อยู่ที่นี่ ข้าเองเป็นผู้ฆ่าพื่งเฉียวจงตาย ในคดีเรื่องนี้ต้องชมพังสิไท่กรมการให้มาก ๆ ว่าเป็นคนตรงและ แน่นแพินในการพิจารณาควรเป็นศิษย์เปาเล่งถูไต้
เรื่องที่ ๖๙
มความว่าที่เท์บลโหหงวนก้ยอำเภอฮุย:จิวฮู้แขวงเมืองกงด้ง มีเด็กชายนักเรียนคนหนึ่ง หน้าตา หมดจดงดงามอายุประมาณสักสิบขวบไปเล่าเรียนหนังสือ พบชายสองคน คนหนึ่งแซ่หลีชื่อเชียงนึ่ง คน หนึ่งแซ่เตียชื่อยะ ชายทั้งสองคนนั้นกระทำเป็นรักใคร่อ้ชฌาสัยแก่เด็กนั้น จึงให้เด็กนั้นพาไปเที่ยวเล่นบ้าน เด็กนั้นจึงพาเตียยะกบหลีเชียงนึ่งไปยังบาน หลีเชียงนึ่งกับเตียยะเห็นมารดาเด็กนั้นรูปร่างหมดจด จึง เขาไปในบ้านพูดจาแทะโลม
ฝ่ายมารดาของเด็กนักเรียน เห็นชายทั้งสองเข้ามาพิจารณาตูท่วงทีไม่เรียบร้อย จึงถามชายทั้ง สองคนนั้นว่า ท่านทั้งสองคนนี้มาแต่ไหนมีกิจธระสิ่งใดหรือ หลีเชียงนึ่งจึงบอกว่า ข้าพเจ้าเดินทางมามีความ กระหายคอแห้งอยากน้ำ เห็นท่านมีน้ำซารับประทานก็แวะเข้ามาหวังใจว่าจะขอรับประทานน้ำชากินพอแก้ กระหายสกหน่อยหนึ่ง
หญิงผู้มารดาของเด็กนักเรียนจึงพูดว่า น้ำชาอะไรมีอยู่ทีนึ่ ที่โรงเตี๋ยมทำไมท่านไม่แวะเข้าชื้อเขา กินเล่า ว่าดังนั้นแล้วหญิงนั้นก็เข้าไปเสียข้างใน
หลีเชียงนึ่งก้บเดียยะก็เดินตามหญิงนั้นเข้าไปในเรือนด้วย หวังจะช่วยก้นกระทำการหยาบช้าข่มขืน หญิงนั้น หญิงผู้มารดาเด็กก็ตกใจร้องโวยวายอื้ออึงชื้นว่า เจ้าข้าเอ๋ยหญิงชายชาวบ้านช่วยข้าพเจ้าด้วยมี ผู้ร้ายจะเข้าปล้นข้าพเจ้าแล้ว
ในขณะนั้นขุนหวยผู้สามีอยู่หลังบ้าน ได้ยินเลียงภรรยาร้องอื้ออึงชื้นดังนั้น จึงวิ่งเข้ามาฉวยได้ ไม้พลองก็ตีเตียยะกับหลีเชียงนึ่ง เตยยะ หลีเชียงนึ่งก็สู้พลางหนีพลางออกพ้นประตูบ้านของขุนหวยแล้ว ก็ร้องบอกกล่าวแก่ชาวบ้านว่า ภรรยาของขุนหวยเป็นคนหาเงิน เพื่อจะรับจ้างทำการประเวณีตามเคยจ้าง มาก่อน นัดแนะให้ข้าพเจ้ามา ขุนหวยกลับมาตีเอาข้าพเจ้า
ฝ่ายขุนหวยจึงทำเรื่องราวฟ้องต่ออำเภอกรมการใจความว่า ภรรยาของข้าพเจ้าอยู่กับบ้านเรือน จะไตไปคบ,ข้สู่ชายที่ไหนก็หามีได้ ครั้น ณ วันนั้นเดือนนั้นเดียยะกับหลีเชียงนึ่งสองคนนึ่เป็นนักเลงเล่นการ พนันและเสพสุรายาเมาอยู่เป็นนิจ พากันเข้าไปในบ้านของข้าพเจ้ากระทำการบังอาจเข้าปลุกปล้ำเพื่อจะกระทำ หยาบช้าข่มขืนภรรยาข้าพเจ้า ขอท่านพิจารณาตามพระราชกำหนดกฎหมายและชอบด้วยทางยุติธรรม
ฝ่ายอำเภอกรมการ ครั้นได้แจ้งความตามเรื่องราวดังนั้นแล้ว จึงหมายเกาะเตียยะกับหลีเชียงนึ่ง มาถาม หลีเชียงนึ่งกับเตียยะก็ให้การแก้ฟ้องว่า หญิงชื้งเป็นภรรยาของขุนหวยเป็นหญิงรับจ้างประเวณี ได้ เคยช้กชวนข้าพเจ้ามาหลับนอนด้วยเนือง ๆ มาบ้ดนึ่ ขุนหวยผู้สามีเห็นข้าพเจ้ามีเงินคิดด้วมามาก กลับ พาลดืข้าพเจ้าจนมีบาดแผลฟกซ้ำดำเชียว เงินในพกของข้าพเจ้าตกลงในบ้านของขุนหวย ขุนหวยก็เก็บเอา เงินของข้าพเจ้าไปเป็นอาณาประโยชน์หาดืนให้ข้าพเจ้าไม่ ข้อที่หาว่าข้าพเจ้าข่มขืนนั้น ข้าพเจ้าหาได้ข่มขืน ไม่ ถาจะข่มขืนแล้วคนผู้เดียวก็จะกระทำได้ไม่ต้องสอง ขอท่านได้พิจารณาโดยยุติธรรมเกิด
ฝ่ายขุนนางกรมการอำเภอกักขฬะทารุณคนนั้น เมื่อได้ฟังคำให้การของหลีเชียงนึ่งและเดียยะให้ การแก้คำหาดังนั้น โดยโมหาคติดำริลงเนื่อเชื่อว่าจริงตามคำให้การของจำเลย จึงพูดชื้แจงว่าด้วเจ้ากับ ภรรยาของเจ้ารัเห็นเป็นใจกัน ให้ภรรยาไปลวงเขามาแล้วก็พาลตีเขา ปรารถนาจะเอาเงินที่ตัวเตียยะกับ
๓๙๕
หลีเชียงนึ่ง ว่าดังนั้นแล้วอำเภอกรมการก็ตัดสินให้ตีขุนหวยสามสิบแล้วก็สิ่งให้จำชังไ1 ไห้นักการโปเกาะตัว ภรรยาของขุนหวยมา จะปรับโทษขายตัวเอาเงินมาถ่ายโทษของขุนหวย
ฝ่ายภรรยาของขุนหวยมีความเสียใจร้องไห้แล้วจึงพูดว่า ตุลาการพิจารณาความไม่เห็นเทจและ จริงก็ดัดลีนเอาผิด ๆ ไม่ถูกต้องและไม่เป็นยุติธรรม กลับปรับโทษให้หาเงินมาถ่ายโทษสามีเข่นนึ่ ได้ความ เดือดร้อนยึ๋งนัก
ขณะนั้นเพื่อนบานที่ใกล้เคยง เห็นภรรยาของขุนหวยร้องไห้เศร้าโศกดังนั้น จึงแนะนำให้แก่ภรรยา ของขุนหวยว่า ความเรื่องนึ่จงทำเรื่องราวไปร้องต่อเปาเล่งถูจึงจะได้ ล้านอกจากฟาเล่งถูแล้วในเวลานึ่โม่มี ใครเป็นยุติธรรม
ภรรยาขุนหวยได้ฟังชาวบ้านพูดแนะนำให้ดังนั้น จึงทำเรื่องราวฟ้องอุทธรณ์กล่าวโทษตุลาการ อำเภอกรมการว่าพิจารณาด้ดสินไม่ถูกต้องตามกฎหมายและทางยุติธรรมจะไปยื่นต่อเปาเล่งถู
ขณะนั้นเปาเล่งถูไปตรวจหัวเมือง พอมาถึงตำบลโหหงวนล้ยภรรยาของขุนหวยก็มาด้กอยู่ด้นทาง ซึ่งจะเข้าไปถึงล้วน แลเห็นเปาเล่งถูมาถึง ภรรยาของขุนหวยก็ยื่นเรื่องราวอุทธรณ์อำเภอกรมการให้เปาเล่งถู เปาเล่งถูรับเรื่องราวมายังกงล้วนแล้ว เปาเล่งถูก็ตรวจดูแจ้งความตลอดแล้ว เปาเล่งถูจึงถามว่า ในห้องของ เจ้ามีสิ่งของอ้นใดบ้างมีอยู่กี่สิ่งด้วยกัน ฟูกหมอนมุ้งม่านกระทำด้วยสิ่งใดผ้าชนิดใด บิดามารดาเจ้าชื่อไร
ภรรยาของขุนหวยได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น จึงบอกรายสิ่งของซึ่งมีอยู่ในห้องกี่ล้วนทุกประการ และระบุชื่อบิดามารดาด้วย
เปาเล่งถูจึงให้เสมียนจดล้อยคำและรายชื่อสิ่งของทุกอย่างไวโดยถี่ล้วนแล้ว เปาเล่งถูจึงสั่งให้ อำเภอกรมการนั้นคุมตัวทั้งโจทกและจำเลย กับล้อยคำสำนวนทั้งสองฝ่ายมาที่เปาเล่งถูแล้ว เปาเล่งถูจึง ตรวจดูแล้วให้แยกถามเตียยะกับหลีเชียงนึ่งว่า เจ้าทั้งสองคนนึ่บ้งอาจเข้าไปช่วยกันปส้ำปลุกข่มขนภรรยา ของขุนหวยจริงหรือไม่
หลีเชียงนึ่งกับเดียยะจึงให้การว่า ภรรยาของขุนหวยเป็นหญิงหาเงินรับจ้างทำการประเวณี เคย ข้กขวนข้าพเจ้ามาหลับนอนด้วยเนืองนิจ
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นจึงถามเตียยะกับหลีเชียงนึ่งว่า เจ้าว่าภรรยาของขุนหวยเป็นหญิงหาเงินรับ จ้างประเวณีเคยชักชวนเจ้ามาหลับนอนด้วยนั้น ในห้องเรือนของเขามีสิ่งใดบ้าง มุ้งและที่นอนเตียงทำด้วย แพรหรือผ้าด้วยไม้สลักแกะกลึงอย่างไร ภรรยาขุนหวยชื่อไร บิดามารดาของนางชื่อไรแช่ใด เจ้าจึงอ้างว่า เจ้าได้เคยมาหลับนอนด้วยกับภรรยาขุนหวย จงให้การไปให้เขาฟัง ล้าให้การถูกต้องตามความจริงเราจึงจะ เชื่อเจ้าได้
ฝ่ายเตียยะก็ให้การเปะปะไปอย่างหนึ่ง หลีเชียงนึ่งก็ให้การโดยเดาไปอย่างหนึ่ง แต่ล้อยคำของ ด้วเองสองคนก็ผิดแผกแตกต่างกัน ซ้ำรายชื่อและสิ่งของในห้องหับก็ไม่ถูกต้อง เพราะด้วมีได้เข้าไปเห็นแสะ มิได้เคยรู้จักชื่อเสียงบิดามารดาและด้วของภรรยาขุนหวยเลย
เปาเล่งถูพิจารณาเห็นว่าหลีเชียงนึ่งกับเตียยะเป็นคนพาล บ้งอาจเข้าไปกระทำการปล้ำปลุกข่มขน ภรรยาของขุนหวย สมด้งคำของขุนหวยฟ้องเป็นแน่ไม่ต้องมีความสงสัยแต่อย่างใดเลย ฟาเล่งถูจึงให้ นักการยดด้วหลีเชียงนึ่งกับเตียยะลงตีคนละสามสิบที แล้วถามหลีเชียงนึ่งกับเตียยะก็ให้การรับเป็นสัตย์ เปาเล่งถูจึงตัดสินให้ประหารชีวิดจำเลยเลียทั้งสองคน ฝ่ายอำเภอกรมการซึ่งพิจารณาความไม่ละเอียดนั้น
๓๙๖
เปาแเงถูตัดสิน1*1?ลเงนเ?1อนเสยสามเดือน ส่วนภรรยาของขุนหวยนั้นเป็นหญิงชื่อสัดยํต่อสามี เปาเส่งคูให้ แพรอย่างคีมวนหนึ่งเป้นรางวัล
ในคลีเรื่องที่ ๖๙ นี้ ซึ่งเปาเล่งถูปรับโทษจำเลยถึงประหารชีวิตนั้นแรงหนักไป แต่ที่รื่อความ พจารณาใหม่ ให้ถามภรรยาโจทก์ถึงสิ่งของในห้องเรือนและชื่อแช่ของตัวและป็ดามารดานั้น เป็นหลักฐาน ทางพิจารณาคีเป็นที่สุด กับที่ให้ถามจำเลยทั้งสองคน ในข้อที่ให้การว่าภรรยาโจทก์ใต้เคยข้กชวนมาหลับ นอนในบ้านเรือนเนือง ๆ นั้น ตรงในที่จะได้ความจริงอ้นควรเป็นที่เชื่อฟังได้ เมื่อจำเลยให้การไม่ถูกแก่ของ ที่มีอย่ในเรือน และช้ำไม่รู้จกชื่อคนกลางตัวย ก็เป็นพยานใหฟอ้นจะทำลายลบล้างไม่ได้ว่า คำของจำเลยเป็น เท็จแห้ทีเคียว โดยจะไม่ผูกตีให้รับก็นับว่าเป็นลัตก์แห้แล้ว เพราะคำของตัวเองหรือจำเลยเองเป็นพยาน ว่า คำของตัวให้การไว้ก่อนนั้นเป็นเท็จ
ในเรึ่1องเช่นนี้ตูน่าพอใจนักของทางพิจารณา คือ โจทค์ก็คื จำเลยก็ดี ในคากล่าวหาในคำให้การ ถาด้างเวลาหรือชื่อคนตำบลบานหรือสิ่งของและลายลักษณ์อ้กษรด้วยประการไตนั้น ควรจะพิจารณาและหา พยานในที่นั้น สิ่งนั้นและความนั้นเอง คงจะได้เป็นองค์พยานจนด้านไม่หลุด ตจความเรื่อง ๖๙ นี้ให้การว่า เคยไปมาด้นเคยหล้บนอนด้วยเนือง ๆ ครั้นพิสูจน์สอบเขาจึงแห้แก่คำของตนเอง กลับเป็นการง่ายและ แน่นแพินจริงจังด้วย ควรเป็นเครื่องประดับปัญญาของผู้พิพากษาในกระบวนความ เพื่อจะเอาความจริงโตย ยฅ์!รรม
ฒ
เรื่องที่ ๗๐
มีความว่า ที่ตำบลทุ่งแขวงเมืองจักจิว มีคาลเจ้าร้างมาแด่โบราณดาลหนึ่ง ที่หลังศาลเจ้าออกไป เป็นทำเลภูเขาป่าไม้ห้วยหนองบึงบาง ในตำบลฟ้าอ้นนั้นมีต้นไม้ใหญ่ตนหนึ่งประมาณเจ็ดอ้อม ไม้นั้นเป็น ไม้มีมาแด่โบราณช้านานหลายร้อยปี มีใบก้านกิ่งโกรนไม่บริบูรณ์ ใต์ไม้นั้นเป็นโพรงมีอสรพิษคัวหนึ่งใหญ่ ประมาณ ๕ กำ ยาวประมาณ ๑๐ วาเศษ นัยน์ตาแดงดุจสีผลตำลึงสุก อสรพิษกลายเป็นปีศาจอยู่ในโพรง คันไม้นั้นเป็นนิจ ม้กจะแผลงฤทธิ์บันดาลให้เป็นลมพายุมืดฟ้าม้วฝน และกระทำให้ฤดูวิปริตให้ฝนแล้ง เป็นคัน ราษฎรในเมืองงักจิวมีความกลัวให้หวาดหวั่นขวัญหาย ค้องเอาโคกระมือโปส่ง1ให้อสรพิษนั้นกิน เสมอ ๆ มีได้ขาด ถ้าถึงกำหนดไม่เอาโคกระบอไปให้อสรพิษนั้นกินแล้ว ราษฎรชาวเมืองนั้นก็มิได้อยู่เย็น เป็นสุข อนึ่งราษฎรเดินมาทางนั้น อสรพิษก็คอยคักทางพ่นพิษให้ตายเสียแล้วก็คาบเอาศพนั้นไปก็นใน โพรงเสมอเป็นนิจ ราษฎรชาวเมืองงักจิวได้ความเดือดร้อนคัวยอสรพิษคัวนั้นยิ่งนัก ราษฎรจึงนำเนื้อความ เรื่องอสรพิษคัวนั้นไปแจ้งแก่ดิ้นจงขงผู้รักษาเมืองง้กจิวให้ทราบทุกประการ
ฝ่ายดิ้นจงขงเป็นขุนนางผู้รักษาเมืองดั้งอยู่ในยุติธรรม ราษฎรชาวเมืองมาฟ้องหาซึ่งก้นและก้นใน คดีความแพ่ง ดิ้นจงขงก็ไกล่เกลี่ยไห้เลิกแล้วก้นไป ถ้าราษฎรทำนาไม่ได้ ดิ้นจงขงก็จ่ายขาวเปลือกใน ฉางหลวงให้ราษฎรยืมไปกินแล้วจึงมีไบบอกเข้าไปกราบทูลต่อภายหลัง ราษฎรมีความยำเกรงนับถือมาก ดุจดังบิดามารดา ควั่นถึงว้นตรุษสารทราษฎรทั้งเมืองนำเอาสิ่งของมาคำนับดิ้นจงขง ดิ้นจงขงแลเห็นราษฎร นำเอาสิ่งของมาให้เป็นอันมากเช่นนั้น ก็ไม่รับและพูดว่า พระเจ้าแผ่นดินทรงพระมหากรุณาชุบเลี้ยงเรา เรามีเบี้ยเลี้ยงเงินเดือนกิน พอเลี้ยงบุตรภรรยาอยู่แล้ว ซึ่งท่านทั้งหลายมีแก่ใจนำเอาสิ่งของทั้งนี้มาให้แก่ เรานั้น เรามีความขอบใจท่านทั้งหลายเป็นที่ยิ่ง แด่สิ่งของเหล่านี้ท่านทั้งหลายก็ออกทรัพย์ซอหาลาทั้งนั้น ทำมาค้าขายหากินกว่าจะได้เงินเส์องเบี้ยไพ ก็ค้องถึงแก่อาบเหงื่อด่างน้ำ จึงจะได้เบี้ยและเงิน ท่านทั้งหลาย จงเอากลับคืนไปสู่บุตรภรรยากินเกิด ตั้งแต่นื้ด่อไปท่านทั้งหลายอย่าได้เอาสิ่งของมาให้เราต่อไปเลย เมื่อ ท่านทั้งหลายมีกิจธระทุกข์ร้อนประการใด ๆ จงมาหา เราจะดองเป็นธระให้ทั้งสิ้น อย่าได้มีความวิตกเลย
ขณะนั้นราษฎรจึงพูดขึ้นว่า ที่หลังศาลเจ้ามีงูใหญ่อยู่คัวหนึ่งอยู่ในโพรงไม้ ทำร้ายราษฎรผูเดินทาง อยู่เสมอ ๆ ถ้าผู้ใดเดินทางนั้น ไม่มีโคกระบิอเช่นโหวให้อสรพิษนั้นกินแล้ว ผู้นั้นเดินทางไปไม่ตลอด งูนั้น คงจะทำอันตรายแก่ผู้นั้นให้ถึงแก่ชีวิต และกินเสียเป็นอาหารเป็นแน่
ดิ้นจงขงผู้รักษาเมืองได้ฟังราษฎรเล่าให้ฟังดังนั้นก็หัวเราะแล้วจึงพูดว่า ท่านทั้งหลายอย่ามีความ วิตกเลย ไร้เป็นธุระข้าพเจ้าจะคืดอ่านกำจัดสัตว์ร้ายเสียให้จงได้ ว่าดังนั้นแล้วดิ้นจงขงก็เดินไปเที่ยวทางนั้น เดินผ่านศาลเจ้านั้นไป หาได้เอาเครื่องบวงสรวงและลัดร้พาหนะไปให้อสรพิษนั้นกินไม่ พอดิ้นจงขงเดิน คล้อยพ้นหน้าศาลเจ้าไปก็บังเกิดลมพายุมีดม้วฝน แลเห็นมีพลทหารปีศาจถืออาวุธไล่ตามหลังดิ้นจงขงมา เป็นลันมาก ดิ้นจงขงเหลียวหน้ามาดูเห็นดังนั้นก็มีได้หวาดหวั่นควั่นคร้าม ดิ้นจงขงระลืกถึงคุณพระรัตนตรัย รำพึงบริกรรมภาวนาอยู่ในใจและทั้งรำลืกถึงคุณของพระมหากษัตริย์และคุณอาจารย์บิดามารดา ดั้งมนเป็น สมาธิจึตจึงบริกรรมด้วยบทพระคาถา (เง็กคืวเก่ง) แปลภาษาไทยว่าภาณย์กษ์กรณี โดยอำนาจคุณพระ รัตนตรัย พวกทหารปีศาจก็ลันตรธานสูญหายไปหมดสิ้น ดิ้นจงขงควั่นกลับมาถึงม้านแล้ว จึงประชุมขุนนาง
๓๙๘
กรมการกบอำเภอผู้ใหญ่ป้านทุกแขวงทุกต๐-าบลมาพรอมก้นแล้ว ดิ้นจงขงจึงปรึกษาว่าที่หลังศาลเจ้าร้างนั้น บัดนี้มีอสรพิษตัวใหญ่ เป็นย้กษ์ปีศาจผีดิบกินผู้คนราษฎรนับไม่ถ้วน ราษฎรไดความเดือดร้อนฉะนี้ ท่าน ทั้งหลายผู้Iตจะมีวิทยาความ!เวทมนต์ และวิธีอุบายประการใดฉันใดจะได้กำจัดสัตว์ร้ายอันนี้เสียได้ ราษฎร จะได้อยู่เยินเป็นสุขและเดินทางไปมาคาขายทำมาหากินได้โดยสะดวก
บรรดาขุนนางกรมการกำนันอำเภอผู้ใหญ่บาน ได้ฟังดิ้นจงขงปรึกษาถามดังนั้นจึงพูดว่า ข้าพเจ้า ทั้งหลายนี้โดยบุญวาสนาหรือกิน้อย ทั้งสติปัญญาหรือกิน้อย ไม่เสมอเหมือนหนึ่งท่าน ท่านเป็นผู้ซื่อสัดย สุจรึตตงอยู่ในยุติธรรม หาผู้จะเสมอท่านได้โดยยาก ข้าพเจ้าเห็นว่าบารมีและอำนาจของท่าน พอจะกำจัด สัตว์ร้ายอันนี้ได้ เพราะเหตุว่าราษฎรในเมืองนี้ย่อมยินดีนับถือท่านเป็นอันมาก ด้วยท่านตงอยู่ในยุติธรรมแท์ ได้ช่วยระงับทุกข้ร้อนของราษฎรแขวงตำบลนี้ ท่านควรตั้งพิธีบวงสรวงอันเชิญเทพยดา.เจ้าทั้งหลายให้ช่วย กำจัดสัตว์ร้าย เห็นว่าเทพยดาเจ้าคงจะช่วยท่านกำจัดสัตว์ร้ายนี้ด้วยเทวานุภาพเป็นแน่แท้
ดิ้นจงขงได้ฟังขุนนางกรมการกำนันอำเภอผู้ใหญ่บานปรึกษาเห็นพร้อมกันดังนี้ จึงพูดว่า อสรพิษ ด้วนี้มีผีปีศาจเข้าสิงร้ายแรงฉะนี้ ถ้าจะติดกำจัดสัตว์ด้วนี้แล้ว ด้วข้าพเจ้าผู้เดียวไหนเลยจะกำจัดได้ จะต้อง อาศัยกำลังของท่านทั้งหลาย และกำลังของราษฎรด้วยจึงจะสำเร็จได้ เปรียบเหมือนแม่ทัพอาสาแผ่นดิน ยกไปรบประเทศใดเมืองใดก็ดี ถ้าไม่มืไพร่พลทหารไปด้วยแล้วแม่ทัพผู้นั้นจะมืชัยชนะมาแต่ไหนฉันใดกิ เหมือนกัน ท่านทั้งหลายจงกลับไปป่าวร้องราษฎรให้ตั้งพิธีบวงสรวงทุกบ้านทุกตำบลให้พร้อมกันกับพิธี ข้าพเจ้าแล้ว อสรพิษกิคงจะตายเป็นแน่
บรรดาขุนนางกรมการกำนันอำเภอผู้ใหญ่บ้าน ได้ฟังดิ้นจงขงผู้ร้กษาเมืองว่าดังนั้น กิพร้อมใจกัน เห็นชอบด้วย จึงคำนับลาดิ้นจงขงกลับมาบ้าน กิประกาศป่าวร้องราษฎรให้ตั้งพิธีตามคำของดิ้นจงขงสั่งทุก ประการ
ครั้นขุนนางกรมการไปแล้ว ดิ้นจงขงจึงปลูกร้านพิธีตั้งเครื่องสักการบูชาพระรัตนตรัย และชุมนุม อัญเชิญเทพยดาทั่วโลกธาตุแล้วดิ้นจงขงจึงอ่านคำประกาศบวงสรวงสังเวยว่า โลกหนึ่งในชั้นสูงเบี๋องบน เง็กเชียงฮ่องเต้เป็นผู้รักษาโลก มีเทพยดามารพรหมเป็นล๐าด้บลงมาจนถึงมนุษยโลก ในส่วนชั้นมนุษย์เล่า กิย่อมมีพระมหากษัตริย์เจ้าเป็นจอมมนุษย์ในราชอาณาเขตอาณาจักรอันหนึ่งๆทุกๆส่วนเป็นประธานา ธีปไดยปกครองฝูงประชาราษฎรในอาณาจักรอาณาเขตอันหนึ่งๆทุกๆส่วน ให้ปราศจากทุกข้ภัยตั้งอยู่ ในความสุขโดยยุติธรรม เมื่อมีพระมหากษัตริย์เป็นประธานแล้ว กิต้องมีอัครมหาเสนาบดีและขุนนางผู้ใหญ่ ผู้น้อยลำดับเป็นชั้น ๆ กันลงมา เพื่อจะได้รักษาราชการบ้านเมือง ต่างพระเนตรพระกรรณของพระมหา-กษดริย์ อันด้วข้าพเจ้านี้ตั้งอยู่ในความสุจริตซื่อตรงต่อแผ่นดินกตัญญูต่อบิดามารดา และมิได้ลบหลู่ท่านผู้มี คุณ และเมตตาแก่เพื่อนมนุษย์ยึดหน่วงเอาพระรัตนตรัยเป็นที่พื่ง มาบัดนี้มีปีศาจอสุรกายอันร้ายแรงเข้าสิง สู่อยู่ในตัวอสรพิษใหญ่ อยู่ในโพรงไม่ใหญ่หลังศาลเจ้าที่ร้างมาแต่โบราณนั้น เที่ยวรังควานกินมนุษย์และ สัตว์เดรัจฉานอยู่เช่นนี้ ราษฎรในเมืองงักจิวซึ่งข้าพเจ้ารักษาอยู่นี้ ได้ความเดือดร้อนได้ความหวาดเสียวอยู่ แทบทุกตัวคน ขอเดชะอำนาจคุณพระรัตนตรัยและเง็กเชียงฮ่องเต้และเซียนทั้งหลาย และเทพารักษ์รักษา พระมหากษัตริย์ และพระพทธศาสนาทุกห้วยละหานธารท่าและถ้ำเขาลำเนาเนินในป่าดงพนัสทิพยสถาน พิมานมาศ จงมาบ้นตาลด้วยเทวานุภาพสังหารผลาญชีวิตสัตว์อันร้ายนี้ให้ถึงแก่ความตาย ราษฎรทั้งหลาย ในเมืองงักจึวจะได้อยู่เยึนเป็นสุขสิ้นความหวาดหวนทั่วทุกด้วคน
๓๙๙
ครั้นอ่านคำประกาศบวงสรวงสังเวยดังนั้นแล้ว ดิ้นจงชงก๊นั้งข้ดสมาธิระงับจิตเจริญพระพุทธมนต์ บริกรรมภาวนาด้วยพระคาถากรณีและภาณอักษ์ตามลัทธิซึ่งเคยเชื่อถือมานั้น
ครั้นเวลาตึกประมาณสองยามเศษ ดิ้นจงขงนั้งสมาธิเพ่งจิตเป็นอารมณ์ จนดวงจิตแน่แน่วเป็น เอกัคตา บังเกดอุคหนิมิตเห็นปรากฏว่า มินายทหารหน่าดาตุร้ายมือถืออาวุธเลื่อนลอยลงมาจากนภากาศ ไปหาเปาเล่งถูแลวบอกว่า ดิ้นจงชงทำเรื่องราวร้องทุกข์ภาวนาด้วยพระพุทธมนต์ ร้อนชื่นไปถึงเทวโลก เง็กเชียงฮ่องเต้คือ สมเด็จพระอศวรผู้เป็นสยมภูวญาณอันเป็นประธานแห่งเทพยดาทั้งหลายมีเทวบัญชา ประกาศิตสั่งลงมา ให้ไปประหารผลาญชีวิตอสรพิษด้วรายนั้นเสีย ราษฎรชาวเมืองงักจิวจะได้อยู่เย็นเป็นสุข ดิ้นจงขงครั้นบังเกิดอุคหนิมิตเห็นปรากฏดจเมตาดึ๋นอยู่ดังนั้น แล้วก๊กลับคลายสมาธิจิตหยุด ภาวนาลืมตาชื่นเห็นฟ้าแลบและบังเกิดลมพายุพ้ดใหญ่ พ้ดพาต้นไม้ใหญ่ซึ่งมือยู่ในป่าหักสะนั้นลงมาแล้ว มีสายอสนีบาตฟาดลงมาที่ด้นไมิใหญ่ อสรพิษซึ่งอยู่ในโพรงต้นไม้หลังศาลเจ้าร้างนั้นด้วขาดเป็นสองท่อนตาย อากาศก๊กลับหายพายุหยุดพัดแสงเดือนดาาก๊สว่างอยู่อย่างเต็ม ครั้นเวลาดิ้นจงขงลงจากร้านพิธีแล้ว จึงสั่ง ให้กรมการไปสืบดูว่า เมื่อเวลาดึกสองยามเศษเสียงอสนีบาตฟาดตกลงในที่ตำบลใด จึงได้เห็นเป็นที่ อัศจรรย์ยงน่ก
ฝ่ายกรมการไปสืบกลับมาแจ้งความว่า สายอสนีบาตฟาดลงถูกต้นไม้ใหญ่หลังศาลเจ้า อสรพิษ ใหญ่นั้นด้วขาดออกเป็นสองท่อนดายแล้ว
ดิ้นจงขงได้ฟังดังนั้นมีความยินดียิ่งนัก จึงชื่นเกยวให้คนหามไปย้งตำบลหลังศาลเจ้าราง แลเห็น อสรพิษด้วใหญ่นั้น ด้วขาดเป็นสองท่&นนอนตายอยู่
ขณะนั้นพวกขุนนางกรมการกับราษฎรเลื่องเอกันว่า ดิ้นจงขงผู้รักษาเมืองงักจิวตั้งพิธีเจริญพระ พุทธมนต์ แล้วมีสายอสนีบาตฟาดลงมา ถูกอสรพิษซึ่งร้ายกาจนั้น ด้วขาดเป็นสองท่อนถึงแก่ความตาย ราษฎรมีความยินดีสรรเสริญดิ้นจงขงยิ่งนัก จึงพากันมาดูอสรพิษนั้นเป็นอันมาก
ดิ้นจงขงจึงสั่งให้ราษฎรนำเอาพินมากองเผาอสรพิษนั้นว้นหนึ่งกับคืนหนึ่งจึงไดไหม้หมด กรมการ จึงทำใบบอกเข้าไปในเมืองหลวงยกความชอบของดิ้นจงขงชื่นกราบทูลพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ทรงทราบ ทุกประการ ครั้นอยู่มาได้ปีหนึ่งเมืองเจ้หนำว่างไม่มีผู้รักษาเมือง พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้มีรับสั่งเลื่อนยศ ให้ดิ้นจงขงไปอยู่รักษาเมืองเจ้หนำ เปาเล่ถูถือรับสั่งออกมาเมืองงักจิว ดิ้นจงชงตั้งเครื่องบูชารับหนังสือรับ สั่งแจ้งด้วามทุกประการแล้ว เปาเล่งถูจึงเล่าความฝันให้ดิ้นจงขงฟังว่า เปาเล่งถูเป็นผู้กำกับเทวทูตไปฆ่า อสรพิษด้วนั้นให้ถึงแก่ความดาย ก็สมด้งอุคหนิมิตของดิ้นจงขง เมื่อวันตั้งพิธีภาวนานั้นทุกประการ แล้วเปา เล่งถูจึงสรรเสริญดิ้นจงขงว่า ท่านเป็นผู้ซื่อสัตย์ต่อแผ่นดินจริง จึงอำนาจความซื่อสัตย์ของท่านสามารถจะ ทำการสิ่งใดก๊ประสีทธึ๋ขลังสมด้งความปรารถนา ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูก็พักอยู่อังกงก๊วน
ฝ่ายราษฎรชายหญิงชาวเมืองงักจิว ครั้นแจ้งว่าพระเจ้าแผ่นดินมีรับสั่งโปรดให้ดิ้นจงขงไปอยู่รักษา เมืองอื่น ราษฦรผเฒ่าชายหญิงและหนุ่มสาว มีความอาลัยรักใคร่ดิ้นจงขงยิ่งนัก ไม่ยอมให้ดิ้นจงชงไป&ข่
ใ!1ไ*I7 7 ไไไ11171-7	1..:
เมืองอน จงพร้อมกันลงชอทิงเมือง ทาเรื่องราวร้องทุกขขอ เหตนจงขงอยู่ร้ถษาเมืองงกจิว มายินต่อเปาเล่งถู มืใจความว่า
ตั้งแต่ก่อนแต่ไรมา พระเจ้าแผ่นดิน ทรงพระมหากรุณาโปรดตั้งขุนนางออกมาเป็นผู้รักษาเมือง งักจิวนึ่ มีแต่จะกระทำการเบียดเบียนราษฎรต่าง ๆ และด้ดสีนคดีทุกข์ร้อนของราษฎรไม่เป็นยุดิธรรมเห็น
๔๐๐
แก่หน้าบุคคลและอามสสินจางสินบน ผู้ชนะตัดสินไห้แพ้ผู้แพ้ตัดสินให้ชนะ ความ,ไม่แพ้ไม่ชนะควรเสมอเ1เก แล้ใก้น,ไป ก็ตัดสินปรับปรุงให้ต้องเสียเบี้ยหอยเงินทอง ราษฎรชาวเมืองงักจิวไต้รับความเดือดร้อนเป็นที่ยิ่ง มาหอายชั่วผู้รกษาเมืองแล้ว ตั้งแต่โปรดตั้งให้ดิ้นจงขงอ่อกมาเป็นผู้รักษาเมลงนี้ ดิ้นจงขงไต้บารุงราษฎรให้ อยู่เย็นเป็นสุข แม้วำราษฎรคนใดจะมีคดีใด ๆ ก็ตัดสินให้เสิกแล้วไปดามกฎหมายและทางยุติธรรม มีให้ ความเสิกร้างต้างชาอยู่ติดโรงศาลไต้ ราษฎรไต้มีโอกาศทำไร้นาหากินเลี้ยงชีวิลไม่ต้องป่วยการด้วยล้อย ความ อีกประการหนึ่งล้าราษฎรทำนาไม่ได้ด้วยฝนแล้งไม่มีน้ำก็เพราะปีศาจเข้าสิงอสรพิษตัวใหญ่นั้น ราษฎรไต้ความอดอยาก ดิ้นจงขงก็จ้ายข้าวในฉางหลวงออกให้ราษฎรกิน เมื่อราษฎรทำนาไต้ขาวบร้บูรถโ แล้ว จึงได้เก็บขาวขึ้นฉางไว้ตามเดิม ข้อนี้จ้ดว่ามีคุณแก่ราษฎรเป็นที่ยิ่ง
อีกประภารหนึ่งดิ้นจงขงไต้ตั้งพิธี ขอให้เทพยดาช่วยฆำงูใหญ่ตัวสำคัญนั้นเสียไต้ ราษฎรก็ได้พ้น จากความยากและความหวาดเสียวสะตังกล้วต่อกัยแห้งงูร้ายนั้น ข้อนึ่ก็ได้ชื่อว่ามีคุณแก่ราษฎรเป็นอันมาก ประการหนึ่งล้าราษฎรคนใดเกียจคร้านในการทำมาหากินเที่ยวเป็นนักเลงแล้ว ดิ้นจงขงก็ตักเตือน ว่ากล้ารสั่งสอนให้อุตส่าห์ทำมาหากินเลี้ยงชีวิตโดยสุจริต ล้ามีพิงแล้วดิ้นจงขงก็ทำโทษ ข้อนี้ก็จัดว่ามีคุณ โดยความกรุณาจะมีให้ราษฎรเป็นโจรผู้ร้าย
อีกประการหนึ่งดิ้นจงขงห้ามปรามร้าษฎรมีให้เล้นการพนันก็เพราะเห็นว่าราษฎรยากจนเข็ญใจ เป็นโจรผู้ร้าย ก็โดยหลงเล้นการพนันจึงได้กระทำใจให้ผ้นแปรเป็นคนชั่วร้ายไปไต้เพราะการพนัน ล้าและ ราษฎรผู้ที่ยากจนอนาถาป่วยไข้ ไม่มีเงินจะให้ค่าหมอค่ายา ดิ้นจงขงไต้ตั้งโรงพยาบาลขึ้นสำหรับให้ทานแก่ ผู้อนาถา อีกประการหนึ่งราษฎรผู้ชายไร้ทรัพย์จะหาภรรยา ไม่มีเงินจะแต่งงานตามธรรมเนียมแล้ว ดิ้นจงขง ก็เรี่ยไรตามบรรดาเศรษฐีพอคา แต่งภรรยาให้แก่ชายผู้นั้นพอเป็นเหย์าเรือนขึ้น
อีกประการหนึ่งล้านักเรียนจะเข้าสอบไล้หนังสือและเพลงอาวธ ดิ้นจงขงก็มีไดไร้ใจแก่ผู้จะตรวจ ในการศึกษาเล้าเรียน เกรงว่าจะรับสินบน ผู้รัน้อยจะให้เป็นผู้รูมากขึ้น ดิ้นจงขงก็คอยกำกับมีให้ผู้ตรวจรับ สินบนเดนเหินกันไต้ ดิ้นจงขงมีคุณแก่ราชการแผ่นดินและราษฎรเป็นอันมาก ข้าพเจ้าฝูงราษฎรทั้งหลาย เหินว่า พระเจ้าแผ่นดินจะตั้งผู้ใดผู้หนึ่งมาเป็นผู้รักษาเมืองรักจิว ก็จะไม่เหมือนดิ้นจงขง ราษฎรก็จะได้ความ เตือดร้อนต่อไปอีก เพราะฉะนั้นขอท่านไต้นำเรื่องราวร้องทุกข้ของพวกข้าพเจ้าทั้งหลายขึ้นกราบทูลพระเจ้า แผ่นดินเพอทรงทราบจะได้ทรงพระอนุญาตให้ดิ้นจงขงอยู่รักษาเมืองนี้ ราษฎรจะได้อยู่เย็นเป็นสุขต่อไปสิ้น กา*นาน
เปาเล้งถูกครั้นไต้อ่านแจ้งความในเรื่องราวของราษฎรดังนั้นแล้ว ก็ถอนใจใหญ่แล้วจึงพูดว่า ทุก ว้นนี้ผู้รักษาเมืองและกรมการม้กจะเป็นกังฉนเสียโดยมาก ในร้อยส่วนจะหาว่าตั้งอยู่ในยุติธรรมแต่ล้กส่วน หนึ่งก็ทั้งยาก ล้าขุนนางตงฉนเช่นดิ้นจงขงอย่างนี้มือยู่เป็นผู้รักษาเมืองเพียงเมืองละคน เราก็เป็นที่เบาใจ มากนัก ไม่ต้องไปให้ไต้ความลำบากเลย
ว่าดังนั้นแล้วเปาเล้งถูจึงทำใบบอกกับเรื่องราวของราษฎรสอดซองส่งเข้าไปกราบทูลพระเจ้าข้อง ย็นจงอ้องเต้ ทรงทราบทุกประการ จึงมีรับสั่งให้ขุนนางผู้อื่นไปอยู่รักษาเมืองเจัหนำ ตัวดิ้นจงขงนั้นก็โปรด ให้อยู่รักษาเมืองง้กจึวไปดามเดิม
ในนทานเรื่องที่ ๗๐ นี๋ไม่เป็นคดีปีโจท!?จำเลย เป็นแต่ความเดือดร้อนเกิดขึ้น เพราะปีศาจเข้าสงงู ทำใท์บานเมธงพอ้ดีอ้วยฟ้าฝนแอ้งและภ้ยอันตรายต่าง ๆ โดยความสุจริตซื่อตรงของขึ้นจงขงผู้ร้กษาเปือง
๔๐*
รฝมใดี แต่เป็นข้อใหญ่ใจความที่ควรจะหย็บยกขึ้นกล่าวเพือเป็นสาระประโยชน์แก่บ้อ่านผู้พ้งอยู่อย่างหนึ่ง ข้อที่ว่าดีน9งขงเป็นคนใจอาริรอบคอบไปตัวยความกตัญ!เแม4ๆคาแก่เพื่อนมนษย์ ชื่อดรงต่อแผ่นดิน กระทำไข้ราษฎรรํกิใคร่น้บถิอราวกับปีคามารคาไม่ปรารถนาจะใหดีนจงขงไปไกลต่าง เห็นอำนาจความดี ปีคุณไม่รู้สีนกลนหยมยาวปีนอยู่ชั่วแผ่นดิน ควรที่ผปีบรรดาตักลี้อ้นสถิตดารงอยู่ในราชการ ต่างพระเนตร พระกรรณของสมเด็จพระมหากษัดราธราชเอ้าจะเอาเป็นแบบอย่าง ไวชื่อเสียงปลูกความดีใหปีเหมือนท่าน ดิ้นจงขงคนโบราณ ใหปีชื่อเสียงในความดีการดียั่งยืนอยู่นานชั่วฟ้าและดีนบ้าง
เหตุที่เก็ดมาแล้วก็ต้องดายจะหอบหนึ่บ้กบ้ายอย่างไรก็ไม่พ้น ลาภและยศความสุขอ้นพระมหา กษัตริย์ทรงซบเลี้ยงตัวเพยงพออยู่แล้ว ก็ไม่ควรจะอีมเสียเลยในความข้อนี้ ซึ่งจะถิอแต่ประโยชน์อ้นสั้น ๆ โดยสมประสงค์แล้ว ก็ไม่เป็นที่เย็นใจของตนเองเพราะการนนๆจริตชั่ว ล้าทำการที่ดีอยู่แล้ว แบ้จะปีเหตุบ้ย อันตรายอย่างใด ๆ เช่นงกอุย หรือท่านผูอื่นอีกเป็นอันมากไม่ออกนามและเรื่องที่ดองรับโทษโดยความ ริษยาอธรรมก็ไม่ควรโทมนัส เพราะเหตุว่าพึงเห็นใจใต้ว่าความดีนั้นคงมืล้รู้ถึง ดุจท่านทั้งหลายที่มีชื่อใน ราชพงศาวดารลำดับกษัตริย์ ก็ย่อมปีบ้ยกรอขึ้นรำพ้นสรรเสริญไม่รู้สิ้นสด แบ้ว่าปรโลกเบองหน์าปีก็อ้กได้ เสวยทิพยกามารมณ์อ้นเป็นที่พอใจในภายภาคหน์าโดยผลของความชื่อดรงสุจริตเมตตากตัญฌข้นดีนั้น
เ.รองท ๗๐
มความว่า ที่ตาบลทุ่งฮั้วกุIยแขวงเมืองไถจิว ย้งมีชายน้กเรียนคนหนึ่งชื่อติ้นบุนเหว่ง มีภรรยาชื่อ นางหลีสี นางหลีสีอยู่กับดิ้นบุนเหว่งอายุล่วงมาไดสามสีบปีก็ไม่มีบุตรด้วยกัน ครั้นอยู่มากิตติศ้พท์เลื่องลีอ กันว่าเทพารักษ์อ้นสิงสถิตอยู่ในวัดเช้งทุนยี่นั้นศักดิ์สิทธิ์นัก ดิ้นบุนเหว่งกับนางหลีสีจึงชวนกันไปนมิสการ พระพุทธปฏิมากรในวัดเช้งทุนยี่ เพื่อจะได้บนบานเทพารักษ์ขอให้มีบุตร ครั้นปรึกษาเห็นพร้อมกันดังนั้นแล้ว จึงก็นเจชำระเนื่อด้วให้สะอาด สามีภรรยาทั้งสองคนจึงวัดหาธูปเทียนเครื่องสักการบูชาพร้อมเสร็จแล้ว ก็พา ก้นเข้าไปในวัดเช้งทุนยี่ จุดธูปเทียนกระทำนม้สการพระแล้ว พอเวลาเพลหลวงจีนเจาวัดก็วัดหาอาหารเจ เลี้ยงดิ้นบุนเหว่งกับนางหลีสี แล้วดิ้นบุนเหว่งก็พานางหลีสีไปเที่ยวเดินชมชัยภูมิวัดเล่น แอ้,วก็กลับมายัง สำนักหลวงจีน นางหลีสีแวะเข้าไปนั้งพักอยู่ในชายคากุฏิของหลวงจีน ดิ้นบุนเหว่งสามีให้ง่วงนอนก็เอนด้ว ลงหลับไป
ฝ่ายหลวงจีนรูปหนึ่งชื่อยู่ช่งเดินมาเห็นนางหลีสีมีรูปงามหมดจดกับเห็นดิ้นบุนเหว่งหลับอยู่ หลวง จีนยู่ช่งจึงพูดสัพยอกนางหลีสี นางหลีสีเป็นหญิงสุจริตใจซื่อสัตย์ต่อสามี ครั้นได้ฟังหลวงจีนยู่ข่งพูดจาหยอก เอินดังนั้นก็โกรธ นางจึงพูดตอบว่าท่านเป็นผู้อยู่ในศีลวัตรอรรถธรรมเรียกว่าสมณะ เป็นผู้ระงับกิเลส ประพฤติพรหมจรรย์ไม่ควรจะมากล่าวคำเช่นนี้เลย
หลวงจีนยู่ข่งครั้นได้ฟังนางหลีสีว่ากล่าวดังนั้น ก็ไม่อาจจะรอหน้าอยู่ได้ ด้วยมีความอายแก่ใจก็ เตินกลับไปยังที่สำนักแห่งตน
ครั้นดิ้นบุนเหว่งดื่นขึ้นมาแล้ว นางหลีสีจึงเล่าให้สามีฟังว่าเมื่อท่านนอนหอ้บอยู่นั้น มีหลวงจีนรูป หนึ่งสัณฐานเช่นแพะเช่นลาเดินมาเห็นข้าพเจ้าเช้าแล้ว ก็พูดหยอกเอ็นข้าพเจ้าต่าง ๆ ข้าพเจ้าก็ได้ว่ากล่าว ให้เธอได้ความอ้ชอายเหมือนกันจึงได้เดินกลับไป
ดิ้นบุนเหว่งเป็นคนใจมุทะลุฉุนเฉียว ครั้นได้ฟังภรรยาบอกดังนั้นก็มีความโกรธกล้าขึ้นมาทันที จึง พูดว่า ท่านหลวงจีนเหล่านี้ครองแด่ผ้ากาสาวพัสตร์ของพระเสียเปล่า ๆ มิได้ตั้งใจจะรักษากิจแห่งสมณะให้ บริสุทธ เรากลับไปบ้านแล้วเราจะไปฟ้องต่ออำเภอกรมการให้ลงโทษเสียให้สาแก่ใจ
เมื่อขณะดิ้นบุนเหว่งพูดเสียงด้งอยู่ดังนั้น บรรดาหลวงจีนในวัดได้ยินอยู่ด้วยกันพุกองค์ ก็พากัน ดก1ใจกลัวว่าดิ้นบุนเหว่งจะ,ไปฟ้องร้องต่ออำเภอกรมการ หลวงจีนทั้งหลายจึงปรึกษากันว่า หญิงมาถึงในวัด เราพูดจาหยอกเอ็นเล่นเท่านั้น ฝ่ายสามีของหญิงจะไปฟ้องร้องกล่าวโทษพวกเรา พวกเราจำจะต้องคิดตัด ความข่าเสียก่อน อย่าให้ท้นไปฟ้องเราได้ ภัยจึงจะไม่มีมาถึงเรา ครั้นปรึกษากันดังนั้นแล้ว ก็ตรงเข้าไปช่วย กันวับตัวดิ้นบุนเหว่งจะข่าดิ้นบุนเหว่งเสีย ดิ้นบุนเหว่งมาแต่ผู้เดียวไม่อาจต่อสู้ห่ลวงจึนได้ ก็จำใจให้หลวง จีนวับเอาตัวไป ยังหลวงจีนอ็กสองคนก็ตรงเช้าวับนางหลีสีไปชังไวในห้องกุฏิแล้วพูดปรึกษากันว่า เราชังไว้ ก่อนแล้วจึงต่อยพูดจาแทะโลมต่อภายหลัง คงจะสำเร็จความประสงค์ของเราเป็นแห่
ขณะเมื่อหลวงจึนกสุมรุมกันวับตัวดิ้นบุนเหว่งไปนั้น ดิ้นบุนเหว่งจึงร้องบอกว่า เมื่อพระท่านจะ ต้องประสงค์ภรรยาของเราแล้วก็ตามใจเถิด แต่ตัวเราขอให้ปล่อยไปเถิด
หลวงจีนย่ช่งว่าเราไม่ข่าท่าน ท่านคิดจะข่าเรา เราตองข่าท่านเสียเราจึงจะพันภัย
๔๐๓
ใน1ขณะนั้นมีหลวงจีนผู้เฝาองค์หนึ่ง เห็นหลวงจีนทั้งหลายจับเอาต้วดิ้นบุนเหว่งจะไปฆ่าเสีย หลวง จีนผู้เฒ่านั้นจึงห้ามไว้ว่าท่านทั้งหลายไม่ต้องฆ่าดอก จงเอาไปข้งไว้ในกุฏิที่ว่างอยู่นั้น ก็คงจะต้องดายไปเอง อย่ามีความวิตกเลย
หลวงจึนเหล่านั้นครั้นได้ฟังหลวงจึนผู้เฒ่าห้ามปรามและแนะนำต้งนั้นก็พากันเห็นชอบด้วย จึงคุมต้ว ตื่นบุนเหว่งเข้าไปขังไว้ในกุฏิร้างแห่งหนึ่ง เพราะในสถานที่นั้นเป็นที่เงียบสง้ดผู้คนหามีผู้ใดไปมาไม่ หลวงจีน ยู่ข่งจึงเอามีดเล่มหนึ่งก้บเชือกเส้นหนึ่ง สำหรับฆ่าตนเองมาทิ้งไว้ในกุฏินั้นแล้ว จึงคุมด้วดิ้นบุนเหว่งเข้าไป ขังไว้ในกุฏินั้น แลวจึงเอากุญแจลั่นเข้าไวไห้มั่นคงแล้วก็กลับมายังสำนัก
ฝ่ายดิ้นบุนเหว่งต้องขังอยู่ในกุฏิดังนั้น มีความวิตกถึงภรรยาและตนเองยิ่งนัก จึงตั้งจิตอธิษฐานว่า ล้าข้าพเจ้าจะยังไม่ถึงแก่ความตายแล้ว ขอคุณพระร้ดนตร้ยจงเป็นที่พึ่งแก่ข้าพเจ้า ครั้นอธิษฐานดังนั้นแล้ว ดิ้นบุนเหว่งก็เจริญพระพทธมนต์ทุกวันทุกเวลา
ฝ่ายเปาเล่งถูออกจากเมืองง้กจิวไปตรวจเมืองจิกก้ง ครั้นถึงที่พกระยะทางล่วงเข้าแขวงเมืองใถจิว เปาเล่งถูก็ให้พักอยู่ยังกงก๊วนตำบลหงฮั้วกุยราตริหนึ่งในคืนวันนั้นเปาเล่งถูนอนหลับฝันว่ามีเทวดาสององค์ ให้ปีศาจมาเชิญเปาเล่งถูไปวัดเข้งทุนยี่เปาเล้งถูก็เดินดามปีศาจนั้นไปยังวัดเปาเล่งถูแลขึ้นไปบนประตูโบสถ์ เห็นมีอักษรยี่ห้อนามวัดจาริกไว้ว่า พระราชทานนามวัตเข้งทุนยี่ เปาเล่งถูเดินเที่ยวดูถึงกุฏิแห่งหนึ่ง เห็นมี ด้วมังกรเหลืองตัวหนึ่งพันอยู่กับเสากุฏิ ฝันเห็นดังนั้นแล้วก็ตกใจตื่น ครั้นร่งเข้าเปาเล่งถูก็ถามผู้ใหญ่บาน ตำบลนั้นว่า ในแขวงจังหวัดตำบลเหล่านี้ มืวัลชื่อวัดเข้งทุนยี่หรือไม่ ผู่ใหญ่บ้านตำบลนั้นบอกว่า ออกจากที่ นี้!ปทางส้กสิบลี้มืวัดชื่อ-วัดเข้งทุนยี่ วัดนั้นใหญ่โตกว้างขวาง เป็นวัดของพระเจ้าแผ่นดินองคืใดทรงสร้างไว้ แด่ครั้งใดก็ไม่ทราบ มีหลวงจีนอยู่ในวัดนั้นมากหลายองค์ด้วยกัน
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็เห็นว่าสมแก่ความฝัน จึงคิดเห็นว่าหลวงจีนมักประพฤติการหยาบช้า กระทำ จลาจลบ่อย ๆ ตามที่ได้เคยพิจารณามาหลายครั้ง ที่ในวัดนี้ชะรอยหลวงจีนในวัดนั้นจะกระทำการอุจาดลามก อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นแน่ เทพเจ้าจึงมาสังหรณให้เราฝันเห็นไปฉะนี้ อย่าเลยจำเราจะต้องไปตรวจดู เมือคิด ดังนั้นแล้วจึงสั่งผู้ใหญ่บ้านให้จัดพลตระเวน ซึ่งมีอยู่ในตำบลนั้นหลายสิบคนให้ไปก้บฟาเล่งถู ครั้นไปถึงวัด เข้งทุนยี่ เปาเล่งถูเดินตรวจลูช้ยภูมิวัด เห็นไม่ผิดแก่ความฝันเห็นของเปาเล่งถู
ฝ่ายหลวงจีนเจ้าวัดเห็นเปาเล่งถู มานมัสการพระในวัด ก็จัดน้ำชายาแดงต้อนรับโดยเป็นอันดี เปา เล่งถูเดินตรวจดูจนรอบวัด ถึงกุฏิแห่งหนึ่งที่กุฏินั้นสั่นกุญแจไว้ เปาเล่งถูมีความสงส้ย จึงให้หลวง:จีนยู่ข่งเจ้า ว้ดไขกุญแจออกจะเข้าไปลู
หลวงจีนย่ข่งเจ้าวัดจึงพูดว่า กุฏิหลังนี้มีผิปีศาจสิงอยู่ในนั้นคุร้ายนัก ไม่มีผู้ใดจะอยู่ได้มาหลายชว เจ้าวัดแล้ว
เปาเล่งถูได้ฟังดังนั้นก็ยิ่งมีความสงสัยมากขนว่า แม้มีฝ็ปีศาจอันร้ายแรงจริงด้งว่า ขอให้ปีศาจมา ทำอันตรายแก่ข้าพเจ้าให้ตายเถิดท่านอย่ามีความวิตกเลย เปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้วจึงให้พลตระเวนก้บทหาร และนักการคนใช้ทำลายประตูเข้าไปดู เห็นชายคนหนึ่งนั้งพิงเสาอยู่ด้วยไม่มีกำลัง เพราะว่าอดอาหารมา หลายเวลาแล้ว เปาเล่งถูเห็นดังนั้นแล้ว ก็ร้องประกาศสั่งให้พลตระเวนและทหาร จับด้วหลวงจึนซึ่งอยู่ในวัด ให้ดิ้น
๔๐๔
บรรดาหลวงจีน1ซึ่งอยู่1โนวัดนั้น ก็พากันตกใจกลัวคิดจะหนีออกจากวัด ขณะนั้นทหารกัมพลดระเวน นักการเห็นผิด!.ชิงจึงช่วยก้นล้อมจับหลวงจีนไว้ได้ ๒๐ องค์ ที่หนีไปไดประมาณห้าหกสิบองค์แล้วตดตาม จับหลวงจีนที่หนีออกจากวัดไปนั้นมาได้หมดทั้งสิ้น
เปาIส่งถูจึง1ไห้เอาน้ำเอา,ขาวมาหยอดให้ดิ้นบนเหว่งก็น พอมีกำลังเป็นปกติแล้ว เปาเล่งคูจึงถาม ดิ้นบุนเหว่งว่า ด้นสายปลายเหตุเป็นประการใด จึงตองข์งอย่ในกุฏิฉะนี้
7 1.ไ . V “ไ.1 “ ไ11!5”1: ,7.	-! V -	1.
ดินบุนเหว่งจงเล่าความตามจริงถิงแซ่และชิอและภรรยาแล้วกิเล่าความชงเขามานมสการพระไนวิด ทั้งแด่ด้นจนปลายให้เปาเล่งถูฟ้งทุกประการ แล้วจึงพูดว่านางหลีสีภรรยาของขำพเจ้า หลวงจีนยูขงจับเอา ด้วไป จะกระทำข่มขนอย่างใดจะตายหรอเป็นขำพเจ้าก็ไม่แจ้ง เมื่อหลวงจีนจับขำพเจา,ไปข์งนั้น ขำพเจ้า อธิษฐานขอให้มีผู้มาช่วยขำพเจ้า แล้วขำพเจ้าก็เจริญพระพุทธคุณทุกวันทุกเวลา มาปัดนี้ด้วยเดชอำนาจ พระวัดนดวัย ซึ่งเป็นสิ่งอันประเสริฐหาสิ่งเสมอมีได้ปันดาลดลใจให้ท่านมาถึงวัดนี้ จึงได้,ช่วยชีวิตขำพเจ้า1ให้ รอดพ้นจากความตายไปได้ครั้งหนึ่ง พระเดชพระคุณเป็นที่ยิ่งแล้ว
เปาเล่งถูได้ฟังดิ้นบุนเหว่งเล่าความถี่ล้วนแต่ด้นจนปลายดังนั้น แล้วจึงสั่งให้ทหารคุมด้วหลวงจีน ที่จับไว้ได้นั้นมาถามว่า ภรรยาของดิ้นบุนเหว่งเอาไปไว้แห่งใดจงส่งคืนมาให้แก่ดิ้นบุนเหว่งผู้สามีของเขา
ฝ่ายหลวงจีนลูกวัดจึงให้การว่า หลวงจีนลูกวัตฉุดลากเอาไปข่มขืนกระทำการหยาบขำ แต่นางหลีสี ไม่ยินยอมจึงฆ่าด้วเองดายเสียแล้ว ศพนางหลีสีย้งฝังไว้ที่สวนหลังวัด
เปาเล่งถูได้ฟังหลวงจีนให้การวับดังนั้น จึงปังคบให้นำดิ้นบุนเหว่งไปขุดศพนางหลีสีขึ้นมาแล้ว ดิ้น บุนเหว่งเห็นศพภรรยาก็ร้องไห้กลิ้งเกลือกสะอึกสะดิ้นอาลัยถึงภรรยายิ่งนัก
เปาเล่งถูจึงว่านางหลีสีเป็นหญิงสุจริตซื่อตรงต่อสามี เราจะมีใบบอกเขำไปกราบทูลพระเจ้าแผ่นดิน คงหองให้มียศดามความสัตย์ซื่อชองนางหลืสี ท่านจงเอาศพนางหลีสีภรรยาของท่านไปฝังเสียเถิด
ดิ้นบุนเหว่งได้ฟังเปาเล่งถูว่าดังนั้น จึงเอาศพนางหลีสิไปฝังดามธรรมเนียม แล้วเปาเล่งถูสั่งให้คุม ตัวหลวงจีนในวัดเข์งหนยี่ซึ่งจับไว้ได้ทั้ง ๒๐ คนนั้น ไปยังกงก๊วนที่ว่าราชการเมืองไถจิว แล้วเปาเล่งถูจึง เปลิ้องฝ่ากาสาวพัสตร์ของหลวงจีนออกเสียแล้ว ให้ตีคนละ ๘๐ ที แล้วสั่งให้พลทหารกับนักการคุมตัวหลวง จีนทั้ง ๒๐ คนนั้น ไปตระเวนทุก ๆ วัดในเขตแขวงเมืองไถจึว แล้วให้ตัดคืรษะเสียบไว้ทุกวัดเพื่อจะมีให้หลวง จีนทั้งหเทยดูเยี่ยงต่อไป ครั้นตัดสินฆ่าหลวงจีนแล้ว เปาเล่งถูจึงพูดติเตียนดิ้นบุนเหว่งว่า ท่านก็เป็นนักเรียน ได้เล่าเรียนรู้หนังสือ ย่อมวัคตีโลกคตีธรรมจบเจน ซึ่งท่านไม่มืบุตรนั้นก็เพราะวาสนาของท่าน อันวาสนาบุญ กุศลที่ไม่ควรจะมืบุตรแล้ว แม้มาตรว่าจะไปบนบานศาลกล่าวแก่ผูเ,ดสิ่งใดนั้น ก็คงไม่ได้ไม่มืมาด้งประสงค์ ท่านไม่ควรจะไปบนบานให้ผิดไป จนถึงแก่อันตรายปังเถิดแก่ท่านและภรรยา นึ่หากท่านรู้คุณพระวัตนตวัย ท่านได้เจริญพระพฑธมนดโดยอานาจคุณพระวัดน์ดวัย จึงปันดาลให้เราฝันเห็นเป็นด้วม้งกรเหลือง เราจึงได้ มาพบท่าน ล้าหาไม่ไหนเลยท่านจะได้รอดขืวตพ้นจากความตายได้ครั้งนี้ เปาเล่งถูว่าดังนั้นแล้วจึงสั่งให้ เจ้าเมืองกรมการ สร้างศาลสำหรับบวงสรวงนางหลีสีฝ่ชงมีความสุจริตต่อสามี เพื่อจะให้สตรีทั้งหลายดูเยี่ยง อย่างหญิงมีความสุจริตต่อสามี
ฝ่ายดิ้นบุนเหว่งทั้งแด่นางหลีสีตายไปแล้ว ดิ้นบุนเหว่งก็มีภรรยาอีกแต่มีได้ยกหรืออ้างว่าเป็น ภรรยาหลวง มีบุตรด้วยกันอีกสามคน ดิ้นบุนเหว่งท่าราชการมีความเจริญในการช่างสลักมีความชอบได้เป็น ขุนนางตำแหน่งสีเหลง
๔๐๕
ครั้งนั้นราษฎรเหินดิ้นบุนเหว่งแ!อมใสในคุณพระรัดนตรัย ถือพุทธศาสนามั่นคงใต้เหินผลเป็นทิฐ ธรรมเวทียะ ราษฎรทั้งหลายพากันเขึ๋อถือกระทำตามเอาเยี่ยงอย่าง ยตหน่วงน้อมเอาคุณพระรัดนตรัยเป็น ที่พึ่งที่ระลกเวนโทษในขอห้ามตามพระพุทธศาสนา ก็พากันมีความเจริญเป็นสุขกายสุขใจตามกำลังอินทรีย์ อุปนํลัยลันดานแห่งตน ๆ
ไนคดีเรื่อง ๗๑ นี้มีคติอยู่สองประการ คีอว่าอย่าใหดูเยี่ยงดิ้นบนเหวง ในข้อที่ภรรยาบอกความวู่วาม ไม่มีสติสูอำนาจแก่โทสะเปล่งอทานปรากฏ ว่าจะกล่าวโทษทลวงจีนในวัดนั้น ที่ข้อประพฤติความชั่ว หลวง จีนวู่สกโทษของตัวที่ทำผด จึงติดตัดเพื่อจะใหความสูญ ตันตรายจึงได้มีมาถึงดิ้นบนเหว่งและนางหลีลีถึง ชื่วิตล่วงไปคนหนึ่ง
แด่ควรที่จะเอาเยี่ยงอย่างตินบนเหว่ง ที่ขอเอาคุณพระวัตนตรัยเป็นที่พี่ง จึงได้พ้นภัย เพราะเปา เล่งถูผู้วิเศษสูจรดเมตตาช่วยในความข้อนี๋,ปีพยานมาก แม้ว่าข้าพเจ้าผู้เรียบเรียงความเรื่องนี้ก็ได้ถึงความ ตับจนเป็นหลายครั้ง ในระหว่างชวดแห่งข้าพเจ้าแด่ไม่ละวางพระวัตนตรัย เชื่อผลของกรรมว่าตนจะต้องรับ ผลของความดีและความชั่วที่ดนใต้กระทำไป ถึได้ปรากฏมีชื่อเสียงในหมู่มหาชนชาวสยาม อาจจะเป็นที่พี่ง แก่ดนและเพื่อนมนุษย์ไดบางในบางคนบางอย่าง ในความสูจรดและปัญญาตันเห็นชอบไม่วิปริต จึงได้กตับ ตัวกตัวผิดประกอบประพฤติแด่ทางที่เป็นกลาง ๆ ไม่ดี ไม่ชั่ว ไม่แรงนก อ่อนนัก กลานัก ขลาดนัก ทำสงใด ก็ใช้แด่อย่างข้า ๆ มีสติประดับประคองระมัดตนอยู่เป็นนจในกจที่เห็นว่าชอบควรทำแตัว
เรื่องที่ ๗๒
มีความว่า ที่เมืองไ,ชเกย ยังมืชายนักเรียนคนหนึ่ง แช่ขุ่นชื่อเกียดเป็นผู้มีลเติปัญญาเล่าเรียน หนังเอรู้ลึกขึ้ง หาผู้เสมอมีไดในตำบลนั้น ขุ่นเกียดสอบใส่ใต้ประโยคถึงขั้นจอหงวน เมื่อขณะสอบ1ไล่นั้น เดงตาเป็นขุนนางกังฉินถีอรับสั่งออกมาเป็นข้าหลวงตรวจสอบไล่หนังสือ
ยังมีนักเรียนอีกคนหนึ่งแช่อองชื่อหนี อองหนีเป็นบุตรเศรษฐีมีเงินทองทรัพย์สมป้ตมาก แต่เป็นผู้ เล่าเรียนมีความรู้น้อย อ๋องหนีจึงไปติดสินบนแก่เดงด้ำซึ่งเป็นข้าหลวงตรวจในการสอบไล่ ขอใหยกย่อง อ๋องหนีไหไต้ประโยคสูงชั้นจอหงวน
เตงตาข้าหลวงเป็นคนโลภเห็นแก่สินจ้างสินบน จึงรับธระให้แก่อ๋องหนี ครั้นเวลาสอบไล่ เดงคา ตรวจดูในหนังสือของขุ่นเกียดเหลี่ยมคูตัวอ้กษรจะแจ้งงาม และโวหารแต่งกาพย์โคลงร่ายฉันท์กลอนตลาด และร้อยแก้ว กล่าวด้วยคดีโลกและคดีธรรมกีไพเราะแก่โสตควรสวนาการ ควรถึงประโยคชั้นจอหงวน แด่ เดงด์๋าแกล้งติเตียนต่าง ๆ ว่าตกโดยอคติของเดงต้ำชาติกังฉิน
ครั้นตรวจถึงหนังสือของอ๋องหนีเล่า ตัวตักษรเขียนกีตกแต้ม ทั้งกาพย์กลอนร่ายฉันท์กีไม่ถูกต้อง ในยังตับ เดงต้ำก็แกล้งยกยออ่องหนีแขวนป้ายว่าไต้ถึงประโยคชั้นจอหงวน แล้วมีใบบอกเข้ามากราบทูล พระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ ขอให้อ๋องหนีเป็นขุนนางรักษาราชการหัวเมือง
ฝ่ายขุ่นเกียดมีความเสียใจแล้วพูดบ่นว่า เสียแรงบิดามารดาปกครองเลี้ยงเรามา เราไต้พากเพียร พยายามเล่าเรียนหนังสือจนรู้ลึกซึ่งสอบไล่กีสมควรแก่ชั้นประโยคจอหงวน เตงต้ำกลับติเตียนว่าตกฉะนี้ เราเห็นว่าท่านข้าหลวงผู้ตรวจการศึกษาเล่าเรียนเห็นแก่ผู้มีทรัพย์รับสินบน มีไต้เห็นแก่คนผู้มืคุณวุฒิเช่นนี้ ราษฎรผู้ที่เป็นนักเรียนก็ไม่มืน้ำใจที่จะเล่าเรียนศึกษาต่อไป ขุ่นเกียดพูดบ่นดังนั้นแล้วก็เก็บเอาหนังสือที่ตน ท่าเข้าไปให้ตรวจนั้นกลับตีนมาย้าน ขุ่นเกียดมีความโทมนัสน้อยใจ ไม่เป็นอันกินอ้นนอนก็ป่วยลงถึงแก่ ความตาย มาภายหลังเดงตาขุนนางกังฉินกับอ๋องหนี ก็ดายดามกันไปยังเมืองผีทั้งสองคน
อยู่มาราตรีรันหนึ่งเปาเล่งถูหลับสนีทนิมิตฝันว่า ไต้ลงไปเที่ยวเล่นในเมืองฝ็ เห็นชายผู้หนึ่งมี ลักษณะรูปร่างงามมีกิริยาเรียบร้อย ท่าเรื่องราวมาร้องต่อเอี๋ยนอ๋อง ตีอพระยายมราชผู้เป็นใหญ่แก่สัตว์นรก ใจความในเรื่องราวนั้นมืว่า อันเมืองมนุษย์ธรรมเนียมราชการย้านเมืองมือยู่สองอย่างเป็นต้นเป็นประธาน ตีอบุนนั้นไต้แก่ผู้รู้หนังสืออันลึกซึ่ง สำหรับจะได้ตัดสินคตีของราษฎรหรือจดจ้าท่าเครื่องหมายไต้ต่าง ๆ ไม่ว่าสงอันใดย่อมใช้ในการหนังสือเป็นต้น เพราะฉะนั้นพระเจ้าแผ่นดินตั้งแต่โบราณมาไม่เว้นว่าประเทศใด เมืองใดก็ต้องไข้การหนังสือเป็นส์น เพราะฉะนั้นจึงต้องสอบไล่เสือกดูว่าผู้ใดจะมีความรู้มากน้อยอย่างไร จึงมีกำหนดการสอบไล่ในการหนังสือ ตัวข้าพเจ้าไต้เป็นผู้เล่าเรียนรู้หนังสือ จึงได้เข้าสอบไล่ในท่ามกลางนัก ปราชญ่ผู้พนักงาน ในความรู้และโวหารของข้าพเจ้าไต้ถึงชั้นจอหงวน เตงต้ำเป็นขุนนางในกระทรวงกรม ศึกษาธ์การมาเป็นพนักงานกำกับตรวจสอบไล่หนังสือรับสินบนของอ๋องหนีซึ่งเป็นฝ่รน้อยไม่ลึกซึ่ง เตงตา ยกย่องความรู้ของอ๋องหนีว่าถึงที่จอหงวน ในส่วนตัวและโวหารถึงที่จอหงวน เดงต้ำแกล้งติเตียนเซนว่าตก เดงดาเป็นขุนนางกังฉินไม่ตงอยู่ในยุติธรรม เห็นแก่หน้าบุคคลและเงินทองอันเป็นสินบน ไม่เห็นแก่ราชการ บ้านเมืองและราษฎรผู้รู้ผู้มืวชา อันจะเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติศาสนาบ้านเมือง และพระมหากษัตริย์
๔๐๗
เจ้านายของตนโม่ ขอท่านไต้เรียกอ๋องหนีมาพิจารณาสอบความรู้และเรียกด้วเดงดาซึ่งเป็นผู้ปิดบังความรู้ ความดีของข้าพเจ้ามาพิจารณาด้วย
ฝ่ายเลี่ยนอ๋องพระยายมบาล ครั้นอ่านแจ้งความในเรื่องราวของชุ่นเกียดแล้วมีความโกรธยิ่งน้กจึง
พูดแก่ซนเกียดว่า ความเรื่องนี้เราจะตัดสินให้ท่านก็ได้ แต่จะไม่ละเอียดเหมือนเปาเล่งถูด้วยเปาเล่งดูผู้นี้
เดิมเป็นดาวอยู่ในอากาศ จุติลงมาบังเกิดเป็นเปาป็นจิ้น เมื่อบังเป็นดาวอยู่ในอากาศนั้น เหน้าขาวดจตังว่า
สีหยกเมื่อจะจุติไต้ฟลี่ยนสีหน้ากันกับดาวบูกกเลียบแชคือ (เตักเซง) เตักเชงเมื่ออยู่ในอากาศเป็นดาวนั้น
สีหน้าดำ ดาวบุำเดาวบัสองดวงนี้จุติลงมาประกอบบุญบารมีของพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้แผ่นดินไต้ข้อง บู๊
ฝ่ายทหารเป็นธระในเด็กเชง บุนนั้นฝ่ายพลเรือนเป็นธระในเปาเล่งถู เปาเล่งถูชำนาญในการหนังสือรู้ลกซึ่ง
ถ้าฟาเล่งถูไต้ตรวจดูทั้งสำนวนและโวหารก็คงจะรู้ได้ว่าผู้ใดหนังสือดีและไม่ดี เลี่ยนอ๋องว่าดังนั้นแล้วจึงให้
พวกยมบาลไปเชิญเปาเล่งถูมาแล้วเชิญให้นั้งในที่อ้นสมควรแก่ยศแล้ว เลี่ยนอ๋องจึงว่ามีคดีเรื่องหนึ่งฟ้องหา
กันว่าปิดบังความรู้วิชาหนังสือ ในการหนังสือนี้อันโวหารของผู้ที่แต่งจะไพเราะหรือไม่ประการใด ข้าพเจ้า
ไม่สู้จะเข้าใจชัดละเอียดไต้ ขอท่านไต้ช่วยข้าพเจ้าชำระความเรื่องนี้ให้ด้วย
เปาเล่งถูได้ฟังฟังนั้นก็รับคำเลี่ยนอ่อง ให้ยมบาลไปตามตัวอ๋องหนีนักเรียนผู้เป็นจอหงวนกับ
เตงต้ำขุนนางข้าหลวงผู้ตรวจในการสอบไล่มาถามพร้อมหน้ากันทั้งโจทก์และจำเลยว่า ท่านเป็นผู้เล่าเรียนรู้
หนังสือดี พระเจ้าแผ่นดินจึงตั้งแต่งชุบเลี้ยงให้ท่านเป็นขุนนางในกรมศึกษาธิการสำหรับสอบไล่และตรวจตรา
เหตุใดท่านจึงไม่ตั้งอยู่ในยุติธรรม เห็นแก่หน้าบุคคลรับสินบนเห็นแก่จะได้เงินทอง ไม่เห็นแก่ราชการแผ่นดิน
และราษฎรผ้มีวิชาความรัอันจะเป็นคุณเป็นประโยชน์แก่บ้านเมือง กลับยกย่องอ๋องหนีผ้ร้น้อยว่าเป็นถึงชั้น ~ ขิ ขิ จ่ ข่ขิ
จอหงวน ผู้ที่รู้มากรู้ดี ท่านกลับติเตียนว่าตกบกพร่อง เป็นด้วยเหตุอย่างไรจึงได้เป็นไปเช่นนั้น
เตงต้ำได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นจึงให้การแก้ว่าการหนังสือที่จะสอบไล่ว่ารู้ดและไม่ตีนั้นมีข้อบังคับ หลายอย่างหลายประการนักท่านก็ย่อมแจ้งอยู่แก่ใจทั้งสิ้นแล้ว
เปาเล่งถูจึงถามต่อไปว่า ท่านว่าหลายอย่างนั้น อย่างไรเราบังไม่เข้าใจ ท่านจงอธิบายให้เราฟัง เตงต้ำได้ฟังเปาเล่งถูถามจึงให้การต่อไปว่า การสอบไล่นั้นคือ 9 กระทู้โคลง ๒ กาพย์ ๓ ฉันท์ ๔ ร่าย ๕ กลอนตลาด ๖ ลำดับใจความร้อยแก้วยาวบั่นสั้นต่อ ๗ ตัวอักษรสะกดการันด่ไม่ตกไม่เกิน ๘ ตัวอักษรเลันหมึกเรียบไต้ระยะไม่เปรอะเส์อนเสือนลบวิปลาส ถ้าผู้ที่สอบไล่ประกอบไปตัวยองค์ ๘ ประการนี้แล้ว จึงจัดว่าไต้ประโยค แต่การสอบไล่หนังสือที่จัดว่ารู้มากน้อยนั้นไม่เป็นยุติไต้ บางทีผู้รู้มาก แต่งมากเกินไปก็จัดว่าตก รู้ไม่ถึงก็จัดว่าตก เป็นแต่เพียงพอสมควรแก่การพอแก่โวหารแล้ว ผู้นั้นก็จัดว่าไต้ ประโยค
เปาเล่งถูได้ฟังเตงตั้าซึ่แจงอธิบายต้งนั้นแล้วจึงพูดว่า เราเข้าใจทั้งสิ้นอยู่แล้ว แด่ถ้อยคำโวหารของ ชุ่นเกียดพร้อมมูลในข้อบังคับทั้งสิ้นตังท่านกล่าว ท่านจะว่าประการใดเล่า
เคงคาได้ฟังเปาเล่งถูถามถึงคอบว่า ถ้าถ้อยคำโวหารตีต้งท่านว่าตามข้อบังคับแล้ว ก็แล้วแด่ท่าน จะทำโทษข้าพเจ้า
เปาเล่งถูได้ฟังเตงต้ำให้สัญญาทัณฑ์บนดังนั้น จึงหยิบเอาหนังสือสอบไล่ซึ่งสอดชองไวในเรื่องราว นั้นมาให้เดงดาดู เตงต้ำไต้เห็นสำนวนโวหารกาพย์กลอนโคลงฉันท์ร่ายและร้อยแก้ว และทั้งตัวอักษรเขียนก็ งามจะแจ้งเช่นนั้น ก็ตกใจหน้าชิดสลงลงทันทีแล้วพูดว่า ข้าพเจ้ามีดาก็เหมือนคนดาบอด หาไต้ตรวจดูให้
๔๐๘
เห็น*ะเอยด,ไม่ เปาเล่งถูครั้แได้ฟังคำให้การของเตงตาดังนั้นแล้ว จึงถามอ่องหนว่า ท่านเป็นนักเรียนได้แเา เรียนรัตน้งสีอ เชื่อดีมความรแล้-วเหตุ1ไหต้องคิดสินบน1ห็แก่เตงตาอกเล่า ถาท่านเป็นผรจริงแล้วเราจะออภ
ร่เ	จ่เ	ร่	ฬ
กระทู้ให้ท่านแต่งความต่อ ท่านจงแต่งให้เราฟังจึงจะเป็นที่เชื่อได้ว่าท่านเป็นนักปราชญ์สอบไล่ได้ที่จอหงวน จรง
อ่องหนี,ได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้นก็ก้มหน้านงอยู่ เปาเล่งถูเห็นกิริยาอ่องหนีมีพิรุธดังนั้น จึงขู่ถาม ต่อไปว่า ด้วท่านนี้เรารู้อยู่เต็มใจแล้วว่าเป็นคนโม่รู้จกอะไร เป็นแต่เพียงบายคเท่านั้น จึงได้ติดสินบนแก่ เตงตาขอให้ยกย่องเป็นจอหงวนจริงหรือไม่ จงรับเสียเกิด
อ่องหนีได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น ก็ไม่รับว่าเสียสินบน พูดยืนคำอยู่ว่าได้สอบไล่ได้โดยความรู้ ตนเอง เปาเล่งถูถามไม่รับดังนั้นแล้วจึงให้ยมบาลยกกระจกลับแล ซึ่งเป็นของริเศษสำหรับเมืองนรกชำระถี เอาความจริงนั้น มาตั้งลงตรงหน้าเตงตั้า อ่องหนีแล้วเปาเล่งถูจึงบงคบให้เตงตั้า อ่องหนีเขามาส่องกระจก จึงในกระจกบันดาลให้มีเงาอ่องหนีกิอเงินทองส่งให้เตงด้ำ เตงตั้ามือหนึ่งกิอพู่ก้นเซ็นว่าอ่องหนีเป็นจอหงวน มือหนึ่งรับเงินทองอ่องหนี อ่องหนี เตงด้ำแลเห็นเงาของตนในกระจกวิเศษดังนั้น ก็ไม่อาจเถียงต่อไปจึง รับสารภาพเป็นสัตย์สมด้งคำของขุ่นเกียดที่พิองหาทุกประการ เปาเล่งถูจึงตัดสินว่า เตงตั้าเป็นผู้เห็นแก่ สินบน ไม่เห็นแก่ราชการแผ่นดิน ปีดบงความรู้คุณวิทยาของขุ่นเกียดเสีย ปรับโทษถ้าพ้นจากนรกแล้ว ได้ไปบ้งเกิดในมนุษยโลกเกิดมาแล้วก็ให้ได้เล่าเรียนรู้หนังสือบ้างแต่เล็กน้อย แล้วให้จักษุนั้นพิบืตบอดไป ตั้งสองข้าง ทรมานกาย เป็นหมอดูดามตลาดหากินไปพอจะเลี้ยงตน ต้องรับผลของกรรมอันนั้นไปชาติหนึ่ง ส่วนอ่องหนีเป็นผู้ไม่รู้วิทยาให้เหมือนด้งขุ่นเกียด ถีอดนว่าเป็นคนมืทรัพย์สินเงินทองเสียสินบนชิงเอาที่ จอหงวนของขุ่นเกียดไป ถ้าพ้นจากเวรกรรมในนรกแล้วให้ไปบ้งเกิดในเมืองมนุษย์ เป็นกระบือของขุ่นเกียด จะไดใซ์ไถนาและเข็นเกวียน เป็นล้ตว่พาหนะใช้กรรมในมนุษยโลกชาติหนึ่ง ในส่วนตัวของขุ่นเกียดให้กลับ ขึ้นไปบ้งเกิดเป็นมนุษย์ มืสติปัญญาเฉียบแหลมเล่าเรียนหนังสือลึกซึ้งไม่มืผู้ใดเสมอ สอบไล่ได้ประโยค จอหงวนทาราชการมืชื่อเสียงในแผ่นดินเป็นขุนนางผู้ใหญ่ เปาเล่งถูตัดสินความดังนั้นแล้ว พอเวลาจวนรุ่ง ก็พอได้สติดื่นขึ้นมาจึงได้รู้ว่าเป็นความฝัน
ในนิยายเรื่องที่ ๗๒ นี้แม้ว่าเป็นความปันกีจริงแต่กาลก่อนล่วงไปได้ปีเตงต้ำผู้ตรวจรับสินบน และ อ่องหนีผ้ไม่ปีความ/1ได้ที่จอหงวนในเรื่องราวจดหมายเหตุจริง ขุ่นเกียดซึ่งเป็นม้รัถึงที่จอหงวนก็ได้ปีด้ว
V	V	1	จิ	ข่ข้
ปรากฏในจดหมายถึงชื่อและแซ่ชาติตระกูล ทั้งด้อยคำสำนวนที่เขา ได้เรียบเรียง ไว้ จะอย่าง ไรกีดีคงปีคุณแค่ ผู้อ่านผู้เอาใจใส่ว่าความจริงที่เป็นเช่นนี้ปีแน่ในเมืองมนุษย์ ที่เขาทั้งหลายได้ประพฤติแล้ว แมในปัจจุบัน บัดนี้กีบังได้เคยฟังผู้กล่าวถึงเรื่องสอบไล่คุณวิชา ปีทั้ง ๒ ประการ คือปีผู้ปีดบังเสียประการหนึ่งปีใหความรั ปรากฏ ปีผู้ช่วยยกย่องโดยไม่ปีความรู้จริงประการหนึ่ง ในสองประการนี้เรากีเชื่อว่าผลของทุจริตนั้น จะนำผู้ ประพฤติให้ไปส่อบายภูปีได้จริง ดุจนิทานเรื่องซ่นเกียด อองหนี เตงตานั้น
๔๐๙
เรื่องที่ ๗ต
มความว่า ในครั้งนั้นพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเต้ มีรับสั่งตั้งเลี้ยบุนกวงเป็นแม่ทัพยกกองทัพไปรบ เมียงซวน เปาเล่งดูเป็นข้าหลวงคม1งนฑองและเตบียงอาหาร,ไปส่งกองทัพ เปาเล่งถูไปถึงตำบลมาเท่าได้ ยินเสียงปีศาจร้องไห้พอกเย็นเป้นที่น่ากล้วยิ่งนัก เปาเล่งถูคิดเห็นว่า ตำบลนี้คงมีเหตุสิ่งใดส้กอย่างหนึ่ง เป็นแน่ คิดเห็นดังนั้นแล้วจึงแวะเข้าพักแรมอยู่ที่กงก๊วนคินหนึ่ง ในราดรคืนวันนั้นเปาเล่งถูนอนหลับสนิท นิมิตฝันเห็นไปว่า มีพลทหาร ๙ คนน่าเรื่องราวร้องทุกข์มายึ่นให้แท่เปาเล่งถูใจความว่า ธรรมดาผูที่เป็น นายทหารอาสาแผ่นดินคุมพลทหารไปปราบปรามข้าศึกก็หวังใจจะหาความชอบ มีได้คิดแท่ซีวิด ผู้ที่เป็น แม่ทัพนายกองเป็นนายทหารแล้ว ย่อมมี!!มือและประกอบไปด้วยสติปัญญากล้าหาญจริง จึงเอาข้ยชนะแท่ ข้าศึกได้ มีสติปัญญาและฝีมือแล้วไม่มีพลทหารเลวก็ไม่สามารถจะเอาชยชนะแท่ข้าศึกได้ ธรรมดาของผู้ที่ เป็นแม่ทัพนายกองแล้ว ย่อมตั้งอยู่ในยุติธรรมไม่เลือกที่ร้กมกที่ช้ง ผู้ใดมีดวามชอบก็ตองยกย่องผู้นั้น ผู้ไดมี ความผิดก็ฑำโทษผู้นั้นตามกฎหมายอาญาศึก ไม่ปิดบ้งความชอบของผู้ใด เมื่อครั้งคิวจึงเปียเป็นนายกอง คุมพลทหารออกไปตั้งค่ายต่อสู้แก่พวกฮวนนอกเขตแดน ไฮจึอนายทหารฮวนมีฝีมือและกำลังเป็นอันมาก อิวจ๊งเปียคุมพลทหาร ๕๐๐ คน ยกออกจากค่ายไปต่อสู้แก่ข้าศึก สูฝีมือพวกข้าศึกไม่ได้ลากลับมาค่าย ข้าพเจ้า ๙ คนด้วยกันอยู่รักษาค่ายพร้อมใจก้นคิดหาความชอบสนองพระเดชพระคุณพระมหากษ้ดริย์ ครั้นเวลายามหนึ่งข้าพเจ้าทั้ง ๙ คนออกจากค่าย ไปชุ่มอยู่ใกล้ค่ายข้าศึก ครั้นเวลาเวลาดึกประมาณสาม ยามเศษ พวกข้าศึกมีความประมาทมีได้ตรวจตรารักษาค่าย ข้าพเจ้าทั้ง ๙ คนพร้อมใจกันมีได้คิดแท่ชีวิต ลอบเข้าไปเอาไฟเผาค่ายของข้าศึกใหม่ขึ้น รี้พลพวกทหารข้าศึกแตกดื่นวุ่นวาย ข้าพเจ้าทั้ง ๙ คนไลฆ่าฟัน ไฮจึอนายทัพพวกฮวนกับพลทหารฮวนดายลงด้วยฝีมือข้าพเจ้า ๙ คนประมาณสามพันเศษ ที่เหลือดายก็ แตกหนีไปทั้งสิ้น ข้าพเจ้าทั้ง ๙ คนด้วยกันกลับมายังค่ายก็พอสว่าง จึงเสนอความชอบของพวกข้าพเจ้า ทั้ง ๙ คน,ให้คิวจึงเปียนายกองทัพฟัง อิวจ๊งเปียว่าความคิดของอิวจ๊งเปียเองจึงได้มีข้ยชนะแท่ข้าศึก ความ คิดและปัญญาพวกข้าพเจ้าทั้ง ๙ คนหามีไม่ คิวจึงเปียปิดบังความชอบของพวกข้าพเจ้า หาเสนอความชอบ ของข้าพเจ้าให้พระเจ้าแผ่นดินทรงทราบไม่ กลับคิดอบายฆ่าข้าพเจ้าทั้ง ๙ คนเสีย มาบัดนี้คิวจึงเปียก็ตาย เป็นผีลงมาเมืองผีด้วยกันแล้ว ขอท่านได้สอดส่องพิจารณาคดีเรื่องนี๋ให้แท่ข้าพเจ้าด้วยเถิด ฟาเล่งถูตรวจตุ ในเรื่องราวพลทหาร ดังนั้นแล้ว เปาเล่งถูจึงสั่งให้พวกผียมบาลไปจ้บด้วคิวจึงเปียมาแล้ว เปาเล่งถูจึงถามว่า เมื่อเจ้ายังอยู่ในเมืองมนุษยโลก พระเจ้าแผ่นดินทรงชุบเลี้ยงเจ้ามีเบี้ยหวัดเงินเดือนกิน เป็นนายทหารเอก บังอับการพลทหารกองหนึ่งไปปราบปรามข้าศึก เหตุใดจึงปิดบังชิงเอาความชอบของพลทหารเสียเอาความ ชอบใส่ตนแต่ผู้เดียว แล้วยังมีหน่ากลับซ้ำฆ่าพลทหารที่มีความชอบนั้นเสียด้วย จริงดังนั้นหรือ หรือประการ ใด ล้าจริงแล้วก็จงรับเสียโดยดี
คิวจึงเปียได้ฟังเปาเล่งถูถามดังนั้น ก็ให้การรับเป็นสัตย์แล้วพูดว่า ขอให้คนทั้ง ๙ คนนั้น ขึ้นไป บันกิดในเมืองมนุษย์ตามเดิม ตัวข้าพเจ้าขอยอมเป็นบ่าวคนทั้ง ๙ คนนั้นด้วย
เปาเล่งถูได้ฟังคิวจึงเปียว่าดังนั้นจึงว่า ด้วเจ้าอย่าพิงหวังว่าจะไดไปบังเกิด ด้วยโทษของเจ้ายังมี มากนัก ว่าดังนั้นแล้วเปาเล่งถูจึงให้นายนิรยบาลเอาน้ำทองแดงที่ละลายกรอกเข้าปากคิวจึงเปีย ร่างกาย
๔๏๐
อิวจ๊งเปียก็ละลายเป็นผงธลี แล้วก็กลับส์นคนคุมเป็นรูปกายเข้าคามเดิม โดยผลแห่งความทุจริตให้โทษ บันดาล นายนิรยบาลก็เอาตัวอิวจ๊งเปียใส่ครกเหล็กลงตำโขลก จนเนื้อตัวร่างกายแหลกเหลวแล้วก็กลับคุม ก้นเขาเป็นรูปร่างกาย และชีวิตทนทุกข์เวทนาแลนสาหัสต่อไปอีกโดยผลของบาปกรรมที่ตนได้กระทำไว้นั้น บังมีผีอีกสองตนเป็นโจทก์มาฟ้องต่อเปาเล่งถูอีกว่า ข้าพเจ้าเป็นไพร่ตั้งบ้านเรือนอยู่นอกเขตแดน อิวจ๊งเปียไล่ข้าศึกไปทางหนีาบ้านข้าพเจ้า พวกข้าศึกหนีไปพน อิวจ๊งเปียกลับมาแล้วก็เหมาเอาว่าข้าพเจ้า เป็นพวกของข้าศึก จึงจ้บเอาข้าพเจ้ากับครอบครัวข้าพเจ้าไป อีวจ้งเปียฆ่าข้าพเจ้ากับครอบครัวข้าพเจ้าเสีย ตั้งสิ้น ข้าพเจ้าเป็นส้ตว้ผู้ยากตั้งทำมาหาก็นโดยสจริตมิได้รู้เห็นอะไรตัวย และไม่มความผิดแต่อย่างใด ข้าพเจ้ากับครอบครัวมาพลอยตายตัวยอาญาของอิวจ๊งเปียเช่นนี้เป็นที่เดือดร้อนยิ่งนัก ขอท่านได้พิจารณา ตัดสินให้แก่ข้าพเจ้าตัวยเถิด
เปาเล่งถูได้พิงดังนั้น จึงตัดสินว่า อีวจ๊งเปียฆ่ามนุษย์ซึ่งมิได้มีความผิดกับปีดบังชิงเอาความชอบ ของผู้อื่นมาเป็นความชอบของตน ในสองข้อนี้บาปกรรมมากนัก ยมบาลจงกระทำโทษต่าง ๆ ให้ทนทุกข์ เวทนาอยู่ในนรก มีให้ไปบังเกิด ต่อเมื่อใดพระสัมมาสัมพุทธเจ้พระองค์ได้มาตรัสแล้ว กรรมเวรอ้นนั้นจึงจะ หมดสิ้นได
ยมบาลได้ฟ้งเปาเล่งถูตัดสินดังนั้น จึงคุมตัวอิวจิงเปียไปกระทำโทษตามคำเปาเล่งถูต่อไป เปาเล่งถูก็ได้สดิตื่นขึ้น จึงได้รู้ว่าตนได้ไปชำระความและตัดสินลงโทษอิวจ๊งเปียในเมืองผี ในสมัย นั้นกรุงจีนแผ่นดินได้ข้องพระเจ้าข้องยินจงฮ่องเตัครองราชสมบัติ ราชการฑ้พศึกสงครามทิศใต้ฝ่ายเหนือ ก็ได้อาศัยกำลังเต๊กเชงเป็นแม่ทัพ ราชการฝ่ายพลเรือนก็ได้อาศัยเปาเล่งถูเป็นผู้เอาใจใส่ราชการ พิจารณา ตัดสินถ้อยความราษฎร ได้อยู่เย็นเป็นสุขเพราะอำนาจความซื่อสัตย์สุจริตของเปาเล่งถูที่ตั้งอยู่ในยุติธรรม
เปาเล่งถูชำระความในเมืองฝ็ก็ย้งปีอีกทลายเรื่อง ครั้นจะเรียบเรียบต่อไปเล่า ก็เกรงจะไม่เป็นที่ หอใจฟังของฟานทั้งหลาย เพราะเป็นความฝันเห็น แต่แท้ที่จริงก็เป็นความจริง อ้นปรากฏชื่อและแซ่ตำบล บ้าน ตัวบุคคลตามจดหมายเทตุในฝายมนุษยโลกนี้ เพราะฉะนั้น ขอยุติไว้เพียงนี้ แต่ในเล่ม ๑ ได้กล่าวไว้ เป็นเรื่องใหญ่ถึง ๗๖ เรื่อง เพราะฉะนั้นข้าพเจ้านายวรรณผู้เรียบเรียงจะขอเรียบเรียงคดีที่ป็คุณควรสตับ เป็นฝายไทยบ้างจีนบ้างญวนบ้างมาเรียบเรียงไวใท้แทนเรื่องที่ชำพเจ้าไต่เว้นเสีย โดยอาศัยเหตุที่ขาพเว้า เองก็ไม่พอใจ คอไม่ใคร่จะเห็นจริงและไม่ใคร่จะเห็นตัวย ต่อ ไปนี้เป็นเรื่องของข้าพเจ้าเอง
๔**
เรื่องที่ ๗๙
ปีความว่า สมัยหนึ่งโนประ1ทศสยาม ช้างหัวเมืองฝ่ายเหนือมีผู้ร้ายตีเรอแซกเครื่องกระ,ขาเดิม สามลำ เป็นชายแขก ๓ หญิงแขก ๓ ถึงแก่ความตาย เรือประทุน ๓ วาเศษลอยติตหาดทราบอยู่ที่ท้าย เมืองนั้น ในเวลากลางคืน ครั้นเวลารุ่งขึ้นเช้าปีกำนันพันท้ายบ้านไปลู เห็นเด็กขายบุตรแขกอายุประมาณ ๒ ขวบอยู่ในเรือลำหนึ่งยังไม่ดาย ช้อความอันนี้ทราบถึงเจ้าเมืองกรมการเมืองนั้น ผู้ว่าราชการเมืองจึงให้กรม การกำนันอำเภอมาพิจารณาศพผู้ดายทั้ง ๖ คน และนำเด็กนั้นไปเลี้ยงรักษาไว้ และนำเรือประทุน ๓ ลำนั้น ไปมอบให้กรมการรักษา แล้วสั่งให้ไต่สวนช้บทราบฟังข่าวคราวอยู่หลายเวลาก็ไม่ได้ร่องรอยข่าวคราวอ้าย ผู้ร้าย
ผู้ว่าราชการเมืองก้บกรมการผู้!หญิผู้น้อยจึงพร้อมกันทำใบบอกลงมาอังกรุงเทพมหานคร เสนาบดี นำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณา ทราบใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงมืพระบรม ราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้รัดนราชบุรุษผู้หนึ่ง ซึ่งประกอบไปด้วยปรีชาเชาว์ญาณ เป็นช้าหลวงพิเศษขึ้นไป ลีบอับผู้ร้ายรายฆ่าแขกตาย ๖ คนนั้น
ฝ่ายราชบุรุษผู้นั้น เมื่อไต้รับพระบรมราชโองการใส่เกล้าฯ แล้ว และได้ตราพระราชสีห์ ก็ขึ้นไปอัง หัวเมืองที่เกิดโจรผู้ร้ายนั้น ครั้นวางตราแล้วจึงบัญชาโดยอุบายอันชอบธรรมของท่านเต็มตามความคิด
คือสั่งบังคับว่า บรรดาราษฎรชายหญิงตลอดจนถึงกรมการผู้ใหญ่ผู้น้อยกำนันนายอำเภอทุกคนไม่ เว้น ให้มาทำหนังสือประอันทัณฑ์บนทุกคน จนที่สดลูกเล็กเด็กแดงนอนในผ้าอ้อม แต่มืให้เลือกผู้ใดจะ ประอันผใดก็ได้ แต่ให้เป็นแผนกอำเภอใดก็ให้ผ้รับหนังสือประอันไว้ในส่วนนั้นมิให้ถ้าวก่ายอำเภอ แต่ปีให้ซอ คนตาบลบาน ตาหน อายุสิง กดมูลนาย และแจงความว่ากระดาษฑเขียนหนังสือประกินนนซ้อมาแต่ทเดด้วย กรมการก็ป่าวร้องให้มาทำหนังสือประอัน จนสิ้นชื่อตัวคนในเขตแขวงเมืองนั้น ฝ่ายท่านช้าหลวงพิเศษซึ่งมีแก้วตาปัญญาเสมอทิพย์ได้ตรวจหนังสือประอัน และจำนวนกระดาษที่ เขียนหนังสือประอัน เห็นจำนวนกระดาษที่ออกจากร้านจีนชั้วนั้นมากนัก ผิดกว่าที่อื่น ๆ จึงให้พาตัวจีนชั้ว มาชักถามในที่ล้บมิให้อื้อฉาวว่า จีนชั้วตั้งโรงร้านขายเสื้อผ้า มืดขวานเครื่องหยาบ ๆ เป็นสินค้าสมควรแก่ ตำบลที่เป็นท่าเรือท่าเกวียนอันลงจากบ้านดอน เหตุใดจีนชั้วจึงมีกระดาษเพลาบางซ่อนขายมากกว่าร้านที่ ขายสมุดดินสอ อันตั้งอยู่ใกล้จวนเจ้าเมืองและศาลาว่าความ จีนชั้วได้ไปซื้อมาจากบางช่อนแขวงกรุงเทพฯ เองหรือซื้อมาจากลูกค้าคนใด ให้จีนชั้วแจ้งความแต่ตามจริง อย่าได้ปิดบังชื่อผู้ขายไว้ ถ้าจีนชั้วให้การปิดบัง ผู้เจ้าของกระดาษเพลาไว้ภายหลังพิจารณาไต้ความจริง จะเอาโทษเสมอด้วยผู้ร้ายและฐานโทษอำพรางด้วย ฝ่ายจีนชั้วซึ่งเป็นจีนผูกปีตั้งโรงร้านชำ มีความสะด้งตกใจเห็นการว่าจะปิดบังความจริงไว้ไม่ไต้ จึงแอังความตามจริงแก่ท่านช้าหลวง ระบชื่อและตำบลบ้านผ้ซึ่งนำเอากระดาษเพลามาขายให้ว่า เป็นพวก
.ไ..	 V11-1,ป้
บานดอนชอนนเสยงน
ท่านช้าหลวงพิเศษจึงสั่งให้นักการคุมขังตัวจีนชั้วไว้ มิให้ญาติมิตรมูลนายมาเยี่ยมเยอน พูดจา อันไต้ แล้วท่านจึงให้ประชุมกรมการผู้ใหญ่ผู้น้อยพร้อมกันที่จวนผู้ว่าราชการเมืองในเวลากลางคืน มิให้ คนอื่นแปลกปลอมเช้ามาฟังรูเห็นไต้ ท่านช้าหลวงจึงเรียนท่านผู้ว่าราชการเมืองว่า ในคืนวันนี้ขอให้เรียกขุน
๔๏๒
หมื่นสมกำ*?งและอำเภอโทน้นมาให้,พรอมกินไม่คากว่า 8)๐๐ คน ไปต้อมบ้านที่จีนชั้วแจ้งความว่าขาข กระดาษเพลา1ในจีน,ชั้วตามรายซื่อ และให้จับทั้งบุตรภรรยาข้าทาสของผู้มิชื่อด้วย และให้คนฑร้พย์สมบัติไน บ้านเรือนนำมายังศาลากลางจนหมดสิ้น บรรดาที่มีในเรือนของผู้ต้องชื่ออันจีนชั้วได้แจ้งนั้น
ฝ่ายกรมการอำเภอกำน้นและขุนหมื่นประมาณร้อยเศษ ก็แยกยายกันไปยังบ้านผู้ต้องชื่อนั้น จับไต้ ต้วบุตรภรรยาบ่าวทาสและต้นใต้สิ่งของในเรือนอันเป็นของแขกที่ตนปล้นตีเรือมาไต้นั้น เป็นหลายสิ่งหลาย อย่าง รวมผู้ต้องชื่อ ๑๓ คนกับบุตรภรรยาบ่าวทาส ๓๕ คนด้วยกัน คุมมาส่งยังท่านข้าหลวง ท่านข้าหลวง จึงนำต้วจีนชั้วมาสอบถามว่าคน ๑๓ คนนี้หรือมิใช่นำกระดาษเพลามาขายให้ ในทันใดนั้นจีนชั้วรับว่าคน ๑๓ คนนี้แหละเป็นผู้นำกระดาษเพลามาขายให้
ท่านข้าหลวงจึงถามผู้ต้องชื่อที่จีนชั้วซ้ด ก็รับว่าตนไต้มาขายให้จีนชั้วจริง ท่านข้าหลวงจึงถามว่า ของกลางทั้งหลายเหล่านี้กับทั้งกระดาษเพลา พวกเจ้าเป็นชาวบ้านดอนไม่ควรจะมิของเหล่านี้ เจ้าไต้ กระดาษและของเหล่านี้มาจากไหน จงให้การไปตามจริงอย่าให้ต้องผูกถือเฆี่ยนตีเลย เราร้อยู่เติมใจแล้ว
ฝ่ายพวกอ้ายคนร้าย ๑๓ คนจนปัญญา นั้งกัมหนำนิ่งอยู่ไม่ร้ที่จะให้การแกไขไปทางใดไต้ ก็ให้ การสารภาพรับดามความจริงว่าเดิมเมื่อว้นขึ้นเท่านั้นคาเตือน ๑๒ ปีชวด พวกข้าพเจ้า ๑๓ คนไต้ปต้น ตีเรือแขกกระชาเดิม ๓ ลำ ไต้ฆ่าเจ้าของเรือตายทั้งชายหญิง ๖ คนเก็บเอาทรัพย์สิ่งของสินค้าในเรือ ๓ ลำ นั้น กับเงิน ๗ ชั้งเศษ ไปแบ่งปันกัน แต่กระดาษเพลาและสมุดดำบางช่อนนั้น ไต้นำไปขายให้ที่ร้านโรง จีนชั้ว ซึ่งตั้งโรงร้าน1ชำรับซอขายอยู่ที่ท่าทางเท่วียนพวกบ้านดอนลง แต่สิ่งของบางอย่างที่ควรขายไต้ก็ขาย ไปเสียบ้างแล้ว ยังอยู่ก็แต่เงินทองกับเครื่องแก้วและกัวยชามดามที่กรมการไต้นำมานี้แหละ
เมื่อไต้ความดามจริงฉะนี้แล้ว จึงมิใบบอกลงมากราบทูลพระกรุณาโปรดเกล้า ให้มีตราพระราชสีห์ ขนไปให้ประหารชีวิตอ้ายเหล่าร้ายเสียที่ท้ายหาดตำบลนั้น ทั้ง ๑๓ คน บุตรภรรยาให้ส่งเข้ามายังกรุงเทพฯ ส้กส่งไปเป็นโขลนกระทำการเย็บย้อมผ้าและเป็นวิเสทโรงสี ส่วนทรัพย์สมบัติเงินทองของกลางก็ให้คนให้แก่ ญาติพี่น์องของแขกผู้ดายนั้น ทรัพย์สมบัติของพวกอ้ายเหล่าร้ายนั้นก็ริบราชบาทส่งเข้าท้องพระคลังหลวง
ในนิทานเรื่องที่ ๗๔ นี้ เป็นนิทานในประเทศสยามแด่เป็นนิทัศน์ในต้วอย่างเนติแบบฉบับ ตำรับ ของธรรมศาสตร์สมัย ควรฟังคารทรงจำ ไว้ และเชิดชูพระเกียรติยศว่าอ้นท่านที่มีสติปัญญาตาญาณอย่างนี้ ใช่จะมีแด่ในประเทศจีน แมืในประเทศสยามนี้กีมีเหมือนกันควรนิยมชมปัญญาท่านข้าหลวงพิเศษของ พระเจ้ากรุงสยามว่า เป็นรัตนราชบุรุษไตํผู้หนึ่งในท่านผู้นี้ที่เราได้กล่าวมาแด่โดยย่อพอเป็นเค้ามูล
๔๓
เรื่องที่ ๗๕
มีควาฬ,า มีขายผูหนึ่งชื่อ กอ อายุได้ ๒๓ ปี เป็นบุตรนาย*อ อำแดงมอ นายกอไป*อบรักใคร่แก่ อำแตงญอ บุตรนายพอ อำแดงทอ อายุ ๑๙ ปี แต่บิดามารดาของนายกอและอำแดงญอ มีได้ทราบความ เรื่องที่บุตรรกใคร่ไปมาหลับนอนด้วยกันทั้งสองฝ่าย
ครั้นอยู่มาชายหนึ่งนามไม่ปรากฏ แต่งเถ้าแก่มาสู่ขออำแดงญอต่อบิดามารดาอำแดงญอ บิดา มารดาอำแดงญอยอมยกให้ได้รับข้นหมากหมั้นนัดว้นแต่งงานวิวาหะมงคล แต่บิดามารดาอำแดงญอมีได้ ปรึกษาหารือบุตรของตนเลย
ฝ่ายอำแดงญอเมื่อได้ทราบว่า บิดามารดาร้บหมั้นเขาไว้แล้ว และจวนกำหนดจะใกล้ว้นแต่งงาน เวลาคานายกอไปหาหลับนอนด้วยกันแล้ว จึงเล่าความดามที่บิดามารคารับหมั้นและน้ดหมายกำหนดว้น แต่งงานทำการมงคลให้นายกอฟัง นายกอว่าการเรื่องนี้ก็สุดแต่ใจเจ้า เมื่อรักเราแน่นอนก็จะรับพาเจ้าไป ไม่กลัวผิด แม้ว่าชายผู้นั้นจะฟ้องหาประการใด ๆ ก็รับปรับไหมเสียทรัพย์ตามกฎหมายบ้านเมืองที่เป็นชู้ เหนือข้นหมาก ว่าแต่ใจของเจ้าจะรักเราแน่นอนหรือจะอ่อนไป่ตามบิดามารดา
อำแดงญอได้ฟังนายกอพูดนั้น จึงตอบว่าท่านอย่ามีความเคลือบแคลงสงสัยสิ่งใดในข้าพเจ้าต่อไป เลย นอกจากตัวท่านแล้ว ข้าพเจ้าไม่ขอคบชายอื่นต่อไปเลย ถึงจะยากเย็นเป็นตายประการใดก็จะขอรักษา ความสัตย์สุจริตไว้จนตลอดชีวิต แต่จำเป็นจะต้องผ่อนปรนเอาทรัพย์สิ่งของทองเงินเพชรพลอยที่ดีมีราคา ล่วงหน้าไปไว้เสียย้งบ้านท่านม้าง ต่อเห็นว่าจวนใกล้เวลาแต่งงานเข้าแล้ว ข้าพเจ้าจึงจะตามท่านไป ตั้งแต่ นั้นมาอำแดงญอก็ย้กยอกเอาสิ่งของที่ดีมีราคาให้นายกอชายชู้นำไปไว้บ้านนายกอเสมอทุกครั้ง คิดราคา กว่าพันชั่งในสิ่งของเหล่านั้น
ครั้นมาวันหนึ่งเป็นวันที่จวนใกล้จะถึงกำหนดแต่งงานอำแดงญอ วันนั้นนายกอเสพสุราเมามาก เกินปกติ ครั้นเวลาพลบคาก็ไปขึ้นหาอำแดงญอตามเคย ครั้แถึงแล้วก็เชยชมกันตามประเพณีหญิงสาวชาย หนุ่ม นายกอมีความกระหายน้ำเป็นที่สุด เวลานั้นฝนดกอำแดงญอเอาข้นไปรองน้ำฝนที่รางเรือนแฝดมาให้ นายกอ เมื่อดื่มน้ำเข้าไปแล้ว ก็เอนด้วลงนอนนึ่งไป อำแดงญอก็สำคัญเข้าใจว่านายกอหลับมีได้จับต้องเนื้อ ตัว หมายใจจะให้หลับดามสบาย ครั้นเวลาใกล้รุ่งอำแดงญอจึงจับตัวนายกอส์่น่ หมายใจจะให้ดื่นจะได้กลับ ไปม้าน ครั้นเอามือไปต้องตัวนายกอเข้าก็แข็งและเย็น จึงได้รู,ว่านายกอสิ่นใจตายเสียแล้ว อำแดงญอก็ ร้องไห้กลิ้งเกลือกไปด้วยความเสน่หาอาลัยในนายกอเป็นที่ยิ่ง ครั้นค่อยคลายความโศกลงม้าง ก็ยิ่งมีความ วิตกด้วยเรื่องนายกอมาตายลงในเรือนตน จะปีตบ้งแก์ไขประการใดก็ไม่ได้ จำเป็นต้องนำความนั้นไปแจ้ง แก่บิดามารดาดามความจริงที่เป็นมาทุกประการ
ฝ่ายบิดามารดาอำแดงญอก็มีความตกใจเป็นที่ยิ่ง ด้วยนายกอมาตายอยู่ในเรือน ทั้งมีความอัปยศ ที่ข้ออำแดงญอมามีชู้เหนือข้นหมาก ล้วนเป็นความยากที่จะแก่ไขให้พันผิดและความอาย ก็โดย่ความสุจริต ดื่อตรงของสองเฒ่าตายาย ที่มีได้เข้าแก่บุตรตนและมีได้รู้ความดามที่เป็นมา จึงไดไปแจ้งความแก่บิดา
มารดาของนายกอ
ฝ่ายบิดามารดานายกอเมื่อIความดังนั้น ก็มีความตระหนกตกใจอาลับบุตรที่ธุ[ดแสน จึง,รีบมายง บ้านเรือนบิดามารดาของอำแดงญอ เมื่อได้เห็นศพนายกอนอนดายอยู่ในที่นอนของอำแดงญอฉะนั้น ก็เขา กอดเอาศพบุตฬาพ้นเศร้าโศกาอาดูรไป มิใคร่จะหยุดสุดสิ้นลงได้ ครั้นค่อยคลายความโศกลงบ้างแล้ว จึงให้ ไปเชิญอำเภอมาชันสูตรพลิกศพนายกอ ก็มิได้มีบาดแผลแด่อย่างใด จึงนำศพนายกอไปฝังไร้ตามธรรมเนียม
ในขณะนั้นมีหมอความผู้หนึ่ง มาพูดยุยงบิดามารดานายกอว่าท่าทีบิดามารดาอำแดงญอ จะคิด อ่านให้อำแดงญอ วางยานายกอให้ตายเสีย ด้วยเหตุบิดามารดาอำแดงญอร้บชันหมากหมั้นชายมีชื่อไว้แล้ว และจวนใกล้จะถึงว้นแต่งงาน น่าที่จะเป็นได้ด้วยเหตุนี้ ฝ่ายบิดามารดานายกอก็เห็นจริงด้วยไม่รู้ความเดิม ดลอด จึงมีความสงส้ยบิดามารดาอำแดงญอและด้วอำแดงญอมากขึ้น จึงจางผู้มีชื่อทำฟ้องไปยื่นต่อศาล พระราชอาญาใจความในนั้นฟ้องมีว่า
นายกอบุตรช้าพเว้าอายุ ๒๓ ปี ผูกสม้ครรักใคร่กับอำแดงญอบุตรนายพอ อำแดงทอมาหลาย เดือนได้ลอบรักไปมาหาสู่หล้บนอนด้วยกันเนือง ๆ ครั้นภายหลังมีชายผู้หนึ่งแต่งเถ้าแก่มาสู่ขออำแดงญอ บุตรหญิงนายพอ อำแดงทอ นายพอ อำแดงทอ ยอมยกให้ได้รับชันหมากหมั้นนัดวันแต่งงาน ครั้นภายหลัง บิดามารดาอำแดงญอรู้ระแคะระคายว่านายกอบุตรช้าพเว้ารักใคร่กับอำแดงญอ ลอบรักหล้บนอนด้วยกัน เนือง ๆ จึงบิดามารดาอำแดงญอคิดอุบายให้อำแดงญอบุตรสาววางยาพิษให้นายกอบุตรช้าพเว้าถึงแก่ความ ดาย อยู่ในเรือนและที่นอนอำแดงญอ ข้าพเจ้าได้เชิญอำเภอไปชันสูตรศพนายกอบุตรช้าพเว้า อ้นนอนดาย อยู่ในที่นอนอำแดงญอฉะนี้ ขอศาลได้พิจารณาพิพากษาตัดสินลงโทษผู้กระทำผิดฐานฆ่าคนตาย ตามพระ ราชกาหนดกฎหมาย
ศาลพระราชอาญา จึงออกหมายได้ตัวบิดามารดาอำแดงญอกับตัวอำแดงญอมาย้งศา/1 ตุลา.การ อ่านฟ้องให้จำเลยฟังแล้วบ้งค้บถาม บิดามารดาอำแดงญอให้การรับช้อที่ว่า มีชายมีชื่อแต่งถ้าแก่มาสู่ขอบุตร หญิง ได้รับหมั้นและนัดวันแต่งงานว่าจริงแต่ช้อที่นายกอกับอำแดงยอบุตรรักใคร่ได้เสียแก่นายกอนั้นเดิม ไม่รู้เลย ต่อเมื่อวันอำแดงญอมาบอกว่า นายกอบุตรโจทก์ตายอยู่ในเรือน บุตรเล่าเรื่องให้ฟังตลอดจึงได้รู้ แล้วให้การชี้แจงต่อไปว่า ถ้าช้าพเว้ารู้เห็นเป็นใจให้ความคิดแก่บุตรให้วางยาฆ่านายกอแล้ว เหตุใดเมื่อสมคิด นายกอดายแล้ว ข้าพเจ้าจะนำความไปแว้งแก่โจทก์เล่า ควรที่ช้าพเว้าจะปิดบังนำเอาศพไปฝังและทิ้งเสียให้ ความสูญ เพราะความสัตย์ซื่อตรงของช้าพเว้าที่มิได้รู้เห็นเป็นใจด้วย จึงไดไปบอกเล่าแก่บิดามารดานายกอ เทมจริง *
ส่วนตัวอำแดงยอ ก็ให้การถูกต้องกันแก่คำให้การของบิดามารดา มีความแดกต่างอยู่แต่ว่า เมื่อ นายกอมาถึงได้ร่วมประเวณีกันก่อนจึงได้รองน้ำฝนที่รางมาให้นายกอดื่ม กับ1ข้อที่,ได้ยักยอกสิ่งของทองรูป พรรณเพชรพลอยของดืมีราคากว่าพ้นชง ไปไว้บ้านเรือนนายกอบุตรโจทก์
เพราะฉะนั้นศาลจึงได้พิจารณา ดามข้อหาโจทก์ที่ว่าวางยานายกอให้ถึงแก่ความตายแต่ช้อเดียว วธีของศาลที่พิจารณาในความข้อนี้ ศาลได้เชิญแพทย์อ้นพิเศษผู้หนึ่งมาทดลองศพนายกอ หมอได้เอายา กรอกเข้าไปในปากศพให้ยานั้นลั่นลงในทรวงศพ ชวโมงหนึ่งจึงผ่าศพออกตรวจดูในลำไส้ ยานั้นก็ลำแดงให้ เห็นปรากฏว่าเป็นศพต้องยาพิษดามที่หมอได้สังเกตเรียนรู้มาต่อหน้าตุลาการ ตุลาการจึงทูลขอพระบรม ราชานุญาด เอานักโทษที่พิจารณาเป็นสัตย์ตัดสินโทษถึงดายแล้วนั้นมาให้ดื่มยาพิษ นักโทษนั้นถึงแก่ความ ดาย ให้เอาศพนั้นไปฝังไว้สามวันเท่าแก่เวลาที่ศพนายกอที่ได้จมอยู่ในดินสามวันเหมือนกัน จึงเอายาที่
๔๕
ทดลองศพนายก๐นั้น มากรอกโนปากศพนักโทษ,ที่ดื่มยาพิษดาย อันฝังไวในดินสามวันแล้วนั้นจึงผ่าศพนั้น ออกดู ในอุทรแห่งศพนั้น ก็สำแดงสีและกลิ่นเหมือนกันแก่ศพนายกอที่หมอไล้ทดลองก่อนนั้น จึงไล้ความ ตามหมอทดลองว่านายกอตายต้องยาพิษเป็นแน่ ศาลวินิจฉัยจึงลงเนื้อเห่นว่า จำเลยคบคิดก้นก้บบุตรวาง ยาพิษนายกอให้ตายสมล้วยเหตุตามข้อหาโจทก์ จึงล้ดสนใจไห้ฆ่าอำแดงญปีดายดกไปดามก้นและไห้ลง อาญาเฆี่ยนบิดามารดาอำแดงญอ ๒ ยก ๖๐ ที จำไว้ ณ คุกตลอดชีวิต
อำแดงญอจำเลยทุเลาทำฟ้องอุทธรณ์ค้ดล้านคาพิพากษาและชี้แจงว่า ศาลไล้พิจารณาว่าศพ นายกอต้องยาพิษโดยความทดลองของหมอนั้นก็ชอบแล้ว แต่ฉันใดศาลจะพิงรูไล้ว่านายกอถูกยาพิษที่ ข้าพเจ้าวาง หรอนายกอดื่มยาพิษมาแต่ที่อื่น เพราะเมื่อน่ายกอมาถึงนายกอก็เมาสุรามาแล้ว อกประการ หนึ่ง ถ้าข้าพเจ้าจะเป็นใจล้วยบิดามารดาคิดฆ่านายกอแล้ว เหตุใดข้าพเจ้าจะน่าสิ่งของทรัพย์สมบิดราคา กว่าพันชั่งให้นายกอน่าไปไว้ที่บ้านเรือนนายกอเล่า ขอศาลอุทธรณ์ไล้ตรวจข้อความดามยุดิธรรมก่อน
ศาลอุทธรณ์ไล้พิพากษาตัดสินลงมามีใจความว่า ข้อที่จำเลยว่านายกอจะถูกยาพิษมาแต่อื่นหรือ ถูกยาจำเลยนั้น เป็นอันเห็นไล้ด้วยล้าให้การของอำแดงญอเองแล้ว ข้อที่อำแดงญอให้การว่าเมื่อนายกอ มาถึง นายกอเมาสุรามาก และไล้กระทำอสัจธรรมส้งวาสก้นแล้วจึงไล้ขอน้ำก็น ถ้านายกอถูกยาพิษมาแต่ที่ อื่นก่อนแล้ว ก็ไม่สามารถจะหล้บนอนร่วมประเวณีต่อก้นไล้ ใช่แต่เท่านั้นล้าให้การของอำแดงญอเองที่ให้ การไว้ ก็ส่อให้ศาลเห็นไล้ว่าอำแดงญอไล้มีโอกาศจะวางยานายกอไล้ คีอนายกออยากน้ำ อำแดงญอไดไป ตักน้ำมาให้ดื่ม ล้านื้ของจำเลยส่อให้เห็นว่าอำแดงญอไปนำยาพิษมาให้นายกอดื่ม ซึ่งศาลเดิมใต้ตัดสินไว้ นั้น ถูกล้องแล้ว
อำแดงญอและหมอความทนายขอทุเลาไปฎีกาคัดล้านล้าพิพากษาศาลอุทธรณ์ใจความว่า ข้อที่ ศาลลงเนื้อเห็นตามหมอทดลองนั้นก็ชอบแล้ว แต่หมอและศาลก็ยังมีไล้ทดลองว่า ผู้เมาสุรามากเหลือขนาด กินน้ำฝนนั้นจะตายหรือไม่ อีกประการหนึ่งถ้าข้าพระพุทธเจ้าจะกลับใจเชื่อบิดามารดาฆ่านายกอแล้ว ทรัพย์ สมบัติของข้าพระพุทธเจ้าพันชั่งกว่าจะให้นายกอไปทำไม ล้วยจวนคัวใกล้เวลาจะแต่งงานอยู่แล้ว ความข้อนื้ ศาลก็มีไล้สืบ และตรวจบ้านเรือนนายกอว่าจะมีของกลางจริงตุจล้าข้าพระพุทธเจ้าให้การหรือไม่ เพราะ ฉะนั้นข้าพระพุทธเจ้าขอพระกรุณาในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ไล้ทรงพระบรมราชวินิจฉัยให้สุดสิ้น กระแสความก่อน เมื่อไม่ไล้ของกลางที่บ้านเรือนนายกอแล้ว ข้าพระพุทธเจ้าขอก้มหน้าร้บพระอาญาตาม กฎหมายว่า โทษฆ่านายกอตายให้ตายตกไปดามก้น
จึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมฑศพิธวินิจฉัยทรงเซ็นฎีกาของอำแดงญอลงมามีใจความว่า ให้ องค์มนตรีกรรมการศาลฎีกาไต่สวนสอบดูว่าของกลางจะมืจริงหรือไม่ ถ้ามีของกลางที่บ้านเรือนน่ายกอผู้ตาย สมจริงดังล้าให้การจำเลย ให้งดล้าพิพากษาไว้ก่อน ไห้จ้ดหาว่าผู้ใดจะรับพิจารณาเอาความจริงไล้ ก็ให้ผู้นั้น เป็นตุลาการพิจารณาตัดสินในชั้นนื้
องค์มนตรีกรรมการศาลฎีกา จึงไล้ให้น้กการศาลไปตรวจในบ้านเรือนโจทก์ คันไปในดูและห่บซึ่ง เป็นส่วนของนายกอผู้ตายก็ไล้ของกลางสมจริงตุจฎีกาของอำแดงญอ จึงไล้ประกาศแก่ผู้พิพากษาตุลาการ ว่าผู้เ.ดจะรับพิจารณาความเรื่องนี้ เอาความจริงถวายตามพระบรมราชวินิจฉัยกระแสพระบรมราชดำริ
ขณะนั้นนายขุนสืแม่ตั้งเข้ามารับอาสา ว่าตนเป็นผู้สามารถจะพิจารณาเอาความจริงทูนเกล้า ฯ
ลวายไล้
๔ ๑๖
ในที่นั้ จำเป็นจะตองเล่าประว้ดของขุนคแม่ตั้งส!กเล็กน้อยก่อน คือไม่มีใครตั้ง ตั้งต้วเอง ถึงเวลา ไปนงศาลาลกขนทุกวน แด่ไม่มีความจะชำระเพราะตนมิได้เป็นตุลาการ เพราะฉะนั้นชนทั้งหลายจึงเรียกว่า ขุนศีแม่ตั้ง เป็นคำมหาชนเยาะเย้ย
เมื่อขุนศีแม่ตั้งได้รับเป็นตุลาการในคดีเรื่องนี๋แล้ว จึงตรวจคำหาคำให้การเดิม และสรรพสำนวน พิจารณาคำพิพากษาศาลเดิมศาลอุทธรณ์ตลอดแล้ว ขุนศีแม่ตั้งเห็นกระแสความที่จะพิจารณาเอาความจริง ได้มีอยู่ที่คำให้การของอำแดงญอว่า นายกออยากน้ำอาแดงญอเอาข้นทองเหลืองไปรองน้ำฝนที่รางมาให้ นายกอดื่ม ชะรอยในรางน้ำจะมีสิ่งใดเป็นพิษอยู่เป็นแน่ ขุนคีแม่ตั้งจึงให้นักการเอาบันไดพาดชื้นไปตรวจ ก็ได้เห็นกระดูกหนูและกระดูกต่าง ๆ ที่นกแสกเอามากินตกอยู่ในราง แด่ได้เห็นกระดูกงูทับสมิงคลาทั้งด้วมี เนั้ปี ย้งคิดกระดูกอยู่บางเล็กนอย ก็น้าลงมาให้ขุนศีแม่ตั้งลู ขุนศีแม่ตั้งจึงเอากระลูกงูนั้นแช่น้ำฝนใส่ขวดแก้ว ใหญ่ แล้วจึงขอพระบรมราชานูญาต เอานักโทษที่พิจารณาเป็/1สัตย์ตัดสินประหารใ}วิตแล้วนั้นมาคนหนึ่ง ให้ดื่มสุราเมาแล้ว จึงให้นักโทษผู้นั้นดื่มน้ำฝนอันแช่กระลูกงูทับสมิงคลานั้น ในทันใดนักโทษผู้นั้นก็ได้ถึงแก่ ความตาย จึงเอาศพนักโทษนั้นไปฝังไว้สามว้น จึงให้ชุดศพนักโทษนั้นมา ให้หมอเอายามากรอกในปากศพ นักโทษนั้น แล้วผ่าตรวจลูในอุทรก็แสดงสีและกลิ่นเหมือนศพนายกอและศพนักโทษคนก่อนที่กลืนยาพิษ นายขุนศีแม่ตั้ง จึงได้ทำคำพิพากษาตัดสินชื้นทูนเกล้าฯ ถวาย ว่า อำแดงญ อมิได้วาง ยาพิษนา ยกอโด ย เจตนา จะให้ดาย แด่ได้เอาน้ำฝนอันชุ่มแช่ด้วยพิษงูมาให้นายกอดื่ม นายกอจึงได้ถึงแก่ความตาย อำแดงญอและ บิดามารดาอำแดงญอหาความผิดมิได้ ควรให้ปล่อยอำแดงญอและบิดามารดาอำแดงญอพ้นโทษไป
ในนิทานและคดีเรื่องที่ ๗๕ นี้ ควรเป็นแบบฉบับของฝูวินิจฉัยข้อที่ว่าคำให้การสมข้อหา และคำ พยานสมคำโจทก์จำเลยเช่นนี้จะฟังเอาเป็นจริงแท้ยังไม่ได้ ในบางเรื่องอันจะวินิจฉัยในคดีประการใด ๆ ต้อง พิจารณาให้สิ้นสุดกระแสความ ดุจความเรื่องนายกออำแดงฌอนี้ ศาลพิจารณาว่าถูกยาพิษ ก็สมจริงและ เป็นความจริงด้วยที่ข้อถูกยาพิษดาย แต่จะดายด้วยเจตนาของอำแดงญอหรือความคิดของป็ดามารดา อำแดงญอ ความข้อนี้ยังเป็นปัญหาอยู่
ถาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ห้ว ผู้ทรงธรรมทศพิธมิได้ทรงพระบรมราชวินิจฉัย ให้ตรวจลอบของ กลางตามคำให้การและฎีกาของอำแดงญอ อำแดงญอและบิดามารดาอำแดงญอก็ต้องรับโทษเปล่า ๆ โดย ความไม่จริงเพราะได้ของกลางแลวอาจส่อให้เห็นว่า อำแดงญอมิได้คิดฆ่านายกอ ยังข้อเดียวแต่ที่ตายด้วย ยาพิษ ก็เมื่อตรวจดามคำให้การก็ปีกระแสอยู่ว่า ไปรองน้ำฝนที่รางมาให้นายกอดื่ม จึงควรตรวจรางน้ำว่าจะ ปีอะไรอยู่บาง เมื่อได้สิ่งของอันควรเป็นพิษ คือกระดูกงูท้บสมิงคลาแล่ว จึงพิสูจน์พิษนั้นต่อไป ก็ได้ความ ตามจริงว่านายกอตายด้วยน้ำฝนที่ปีพิษงูเจืออยู่ นายขุนคืแม่ตั้งจึงได้รับที่ฐาฉันดรศ้กด เป็นขนหลวงพระ ไกรดี โตยคณความปรีชาสามารถของเขา
๔๗
เรื่องที่ ๗๖
มีคว,ามว่าครั้งหนึ่ง11นประเทศจึน มีจีนผู้หนึ่ง ชื่อดันลกมีภรรยาชื่อนางหลีสี แต่ดันลกมีมารดาเป็น คนชรามากอยู่แล้ว สามคนผัวเมียแม่ ได้ความข้ดสนยากจนหาเลี้ยงกันเจียนจะไม่พอ ดันลกจึงปรึกษาภรรยา ว่า เวลานี้เจ้ากับข้ายังเป็นหนุ่มสาวอยู่ด้วยกัน แด่มาถึงความยากจนน้กล้าจะอยู่ไปด้วยกันอย่างนี้ ก็คงจะ จนอยู่อย่างนี้ที่ไหนจะมีความเจริญชื่นแก่เขาบ้าง ข้าคิดจะไปอยู่เมืองญวนหาช่องทำกินเพื่อจะมั่งมีบริบูรณ์ ชื่นบ้าง โดยได้ยากเมื่อหนุ่มก็จะได้สบายเมื่อภายแก่บ้างคอกกระมัง เจ้าอยู่ข้างหลังจงหาเลี้ยงมารดาเรา ล้า เราไปคิดด้าขายได้ผลจะส่งมาให้เจ้าตามมีมากและน้อย ล้าเจ้าเห็นเราหายไปจะมืลูกผัวก็ตามแต่ใจเจ้าจะ เห็นควร
นางหลสีได้ฟังดันลกปรึกษาดังนั้น ก็เห็นชอบแต่มีความอาล้ย ครั้นจะไม่ยอมให้สามีไปก็เป็นการ จำเป็น นางหลีสีกับดันลกปรึกษากันตกลงแล้ว ดันลกก็ลามารดาไปหากินอยู่ยังปร่ะเทศญวน ก็บ้งเอิญมี กำไรได้ผลลมความคิด จึงจัดเงินส่งมาให้ภรรยากับมารดาเนือง ๆ แต่เงินทองสิ่งของที่ดันลกส่งมานั้นหาถึง มารดาและภรรยาไม่ แต่ตันลกก็เข้าใจว่าถึงจึงเป็นที่วางอารมณ์อยู่ไม่มีความร้อนใจ ตั้งหน้าทำกินให้เจริญ ต่ อ ๆ ชื่นไป
ฝ่ายนางหลีสีกับมารดาสามี อยู่ที่เมืองจีนถึงความข้ดสนก็สู้เกลือกลิ้งร้บจ้างเขาเยบเลี้อหาเลี้ยง แม่ผัว ฝ่ายแม่ผัวเห็นบุตรสะใภ้ได้ความลำบากและข้ดสน ต้องกระทำการงานอดดาหล้บข้บตานอนจึงพูดแก่ บุตรสะใภ้ว่า เจ้าก็เหมือนหนึ่งบุตรในอุทรของเรา เราเห็นเจ้าลำบากยากเหนื่อยนักสามีของเจ้าก็ไปช้านาน แล้วไม่เห็นส่งสิ่งใดมาให้ปัน ชะรอยจะไปล้มตายหายสูญเสียแล้ว ตัวเจ้ารูปร่างก็งามและยังเป็นสาวอยู่ มีผู้ พอใจในรูปและกิริยาความดีของเจ้า ล้ากระไรเจ้ามีผัวเสียเถิดแม่จะได้พลอยพึ่ง
นางหลีสีได้ฟังมารดาสามีพูดดังนั้น นางจึงตอบว่า ซึ่งแม่ว่าดังนั้นก็ควรแล้ว แต่ใจของลูกนี้ไม่ ปรารถนาจะมีผัวต่อไป อีกประการหนึ่งผัวของลูกก็ยังไม่ทราบว่าเป็นหรือตาย ลูกก็ไม่คิดจะมีผัวต่อไปแม้จะ ได้ความทุกข์ยากประการใด ก็จะสู้หาเลี้ยงมารดาไปกว่าจะสุดลิ้นกำลัง
ครั้นอยู่มามีเศรษฐีผู้หนึ่งชื่อติ้มฮวยภรรยาถึงแก่กรรม มีแต่บุตรชายเล็กอยู่คนหนึ่งอายุ ๕ ขวบ ครั้นจะมีภรรยาใหม่ก็กลัวจะไม่ดีและจะข่มเหงบุตร ครั้นมีผู้มาบอกเล่าถึงรูปร่างและความดีของนางหลีสีว่า เป็นหญิงดี ติ้มฮวยจึงไปดูให้เห็นแก่ตา ครั้นได้เห็นแล้วก็เป็นที่พอใจในรูปร่างของนางหลืสี จึงแต่งเล้าแก่ไป ขอแก่มารดาของดันลก
ฝ่ายมารดาของดันลกก็มีความดีใจ ด้วยเห็นว่าติ้มฮวยมั่งมีจะได้พลอยพึ่งเป็นสุข แต่นางหลืสี ไม่พอใจ มารดาสามีจะอ้อนวอนลักเท่าใดนางก็ไม่ยอม
ครั้นอยู่มามารดาตันลกป่วยลงถึงแก่กรรม เงินจะชื่อโลงและจัดการฝังศพและจะกินก็ไม่มี ในขณะ นั้นผู้แม่สื่อไตทราบความคับแค้นของนางหลีสีจึงนำความไปบอกแก่ติ้มฮวยว่า เวลานี้เป็นโอกาศอ้นตของ ท่านแล้ว ด้วยมารดาสามีของนางหลีสีถึงแก่กรรม นางหลีสีข้ดสน ไม่มีเงินจะชื่อโลงและทำการฝังศพ ล้า ท่านให้ใครไปพูดจาและอุดหนุนนางหลีสีแล้ว ข้าพเจ้าเห็นว่าสมประสงค์ของท่านเป็นแน่
๔๏๘
ลิ้มฮวยก็มีความยินดี จึงจัดหาเถ้าแก่ไปพูดแก่นางหลีสีว่าจะรับเป็นธุระเกื๋อหนุนให้เงินใช[นการศพ
ฝ่ายนางหสีสีถึงแก่ความค้บแค้นเข้าตาจน ครั้นจะไม่รับไมตรีก็ไม่มืที่จะเห็น จึงพูดแก่เถ้าแก่ว่า ถ้า กระนั้นขอให้ลิ้มฮวยยืมเงินให้ไข้ล่วงหน้าก่อน ๕๐ เหรียญ ขอทำหนังสือสัญญาให้ไว้ว่าในลามปีถ้าผัวเก่า กลับมา จะคิดคืนตนเงิน ๕๐ เหรียญให้และจะคิดค่าป่วยการสามปีตามกระบิลเมืองให้ดวย ถ้าครบ ๓ ปีแล้ว ผัวเก่าไม่มาจะยอมเป็นภรรยาลิ้มอวย
ฝ่ายลิ้มฮวยก็พอใจในหนังสือสัญญา จึงให้เงิน ๕๐ เหรียญแก่นางหลีสี นางหลีสีก็ทำหนังสือสัญญา ให้ไว้แก่ลิ้มฮวย นางหลีสีก็จัดการทำศพมารดาค้นลกตามธรรมเนียม ครั้นอยู่มาครบ ๓ ปีค้นลกผัวเก่าก็ย้ง ไม่มา เงินทองสิ่งของแต่อย่างใดก็มิได้ส่งมา นางหลีสีก็ค้องยอมเป็นภรรยาลิ้มฮวยตามสัญญา มืข้ามินาน ค้นลกผัวเก่าก็กลับมา ชาวบ้านก็บอกกล่าวเล่าสิบแก่ค้นลกทุกประการตามความดีและความยากลำบากของ นางหลีสี ซึ่งค้องจำใจเป็นภรรยาลิ้มฮวยก็เพราะมารดาค้นลกตาย ถ้าหาไม่ก็ไม่ยอมหรือค้นลกมาท้นใน ระหว่างสามปีก็จะไม่เป็นถึงเช่นนี้
ฝ่ายค้นลกเมื่อได้ทราบความว่า ภรรยาตกไปอยู่แก่ลิ้มฮวยก็มีความเสียใจและเสียดายภรรยาหาที่ เปรียบมิได้ ค้นลกจึงไปจ้างหมอความทำเรื่องราวไปยื่นแก่ท่านขุนนางผู้ใหญ่ผู้หนึ่ง ซึ่งเป็นผู้สำเร็จราชการ ในมณฑลเมืองนั้น
ใจความในเรื่องราวนั้นว่า ข้าพเจ้าค้นลกเป็นสามีเดิมของนางหลีสีไม่อยู่ไปค้าเมืองไกล ได้เงินทอง ก็ฝากมาให้มารดากับภรรยาเนืองนิจแด่ไม่ถึงด้วยผู้รับฝากฉ้อเบียดบ้งเอาเสีย มารดากับภรรยาจึงได้ความ ลำบากยากจน ครั้นมารดาข้าพเจ้าตาย ภรรยาข้าพเจ้าไม่มีเงินจะชี้อโลงและจัดการฝังศพมารดาข้าพเจ้า ลิ้มฮวยจึงได้ออกเงิน ๕๐ เหรียญให้ภรรยาข้าพเจ้าทำการฝังศพมารดาข้าพเจ้า เพราะฉะนั้นลิ้มอวยจึงได้ เอาภรรยาของข้าพเจ้าไปเลี้ยงเป็นเมีย ข้าพเจ้าขออำนาจท่านได้เมตตาแก่ข้าพเจ้า โปรดบ้งค้บลิ้มอวยให้รับ เงิน ๕๐ เหรียญ กับคอกเบี้ยค่าป่วยการ ๓ ปีเศษ คืนภรรยาให้แก่ข้าพเจ้าด้วย
ฝ่ายท่านผู้เป็นเทศาภบาลข้าหลวงใหญ่ในมณฑลนั้น ครั้นได้ทราบความตามเรื่องราวของค้นสก แล้ว จึงให้นักการไปดามค้วลิ้มอวยเศรษฐีกับนางหลีสีมาพร้อมกัน จึงอ่านเรื่องราวให้ลิ้มฮวยและนางหลีสีฟัง
ฝ่ายลิ้มอวยให้การว่าจริงตามเรื่องราวของค้นลก แด่นางหลีสีได้ทำหนังสือสัญญาให้ไว้แก่ข้าพเจ้า จึงนำหนังสือสัญญานั้นออกให้ท่านเทศาด
เทศาภิบาลได้เห็นหนังสือสัญญาแล้วจึงถามนางหลีสีว่า เจ้าได้ทำหนังสือสัญญาฉบับนี้ให้ไว้แก่ ลิ้มอวยจริงหรือ
นางหลีสีก็รับว่า ข้าพเจ้าได้ทำให้ไว้จริง เหมือนคำลิ้มอวยให้การทุกประการ
เทศาภ์บาลจึงถามลิ้มอวยว่า ค้นลกยอมคืนเงิน ๕๐ เหรียญ กับดอกเบี้ยค่าป่วยการให้สามปีเศษ จะขอภรรยาคืนท่านจะยอมรับเงินและคืนภรรยาให้เขาหรือไม่
ลิ้มอวยตอบว่าข้าพเจ้าไม่ยอมคืน
เทศาภบาลจึงหันหน้ามาถามนางหลีสีว่า ตัวเจ้าจะยอมอยู่กับลิ้มอวยหรือ หรือจะสม้ครคืนไปอยู่ กับค้นลกผัวเก่าจงว่าให้ขาดออกมาคำเดียว
นางหลีสืตอบว่า ค้นลกผัวเก่าก็มีความรักใคร่ไม่จืดจาง ดั้งหน้าไปหาก็นเมืองไกลก็โดยตั้งใจจะ บำรุงข้าพเจ้าโดยยุตธรรม ดั้งได้ส่งเงินทองมาให้แก่ข้าพเจ้า แด่หากเป็นเวรกรรมของข้าพเจ้า เงินที่ค้นลก
๔๑๙
ส่งมาจึงไม่ถึงข้าพเจ้า ข้าพเจ้า1จึง1ได้ความคืบแค้นขัดสนจนยากจนที่สุดมารคาต้นลกดาย เงินจะซื้อโลงและ ทำการฝังศพมารดาตันลกกัไม่มี ลิ้มอวยออกเงินให้ใช้สอยในเวลาข้ดสน ก็เป็นพระเดชพระคุณของลิ้มฮวย เหลือล้น จึงยอมทำหนังสือสัญญาให้,แก่ลิ้มฮวยไว้ ครบ ๓ ปี ตันสกก็ไม่กลับมา ข้าพเจ้าจึงต้องดกมาเป็น ภรรยาลิ้มอวย เมื่อการเป็นดังนี้แล้ว ข้าพเจ้าไม่รัที่จะพูดออกไปประการใดไต้ ขอบุญบารมีของท่านเป็นที่พึ่ง แต่โดยยุติธรรม ถ้าท่านตัดสินประการใดข้าพเจ้ายอมทั้งสิ้น ดามแต่ท่านจะให้ข้าพเจ้าไปก้บต้นลกหรือ ลิ้มฮวย
ฝ่ายท่านเทศาข้าหลวงก็จนใจไม่รู้ที่จะตัดสิน เมื่อว่าดามกฎหมายตันสกก็ขาดจากความเป็นสามี โดยมิได้ส่งเสียเงินทอง แม้ส่งก็ไม่มีพยาน ซึ่งจะกล่าวว่านางหลีสีไม่ซื่อตรงต่อสามีหรือนอกใจก็ไม่ได้ นาง ย่อมกตัญญูได้เลี้ยงดูมารดาตันสกและทำการฝังศพให้แก่มารดาต้นลก แม้ว่าถึงรับเงิน ๕๐ เหรียญของ ลิ้มฮวยก็จริงยังได้หนักหน่วงกระทำสัญญาถึงสามปี ในข้อนี้ก็ควรเป็นสิฑธี้ของลิ้มอวยดามหนังสือสัญญา และความทอดเทลงทุนรอท่า จะกล่าวว่าลิ้มฮวยไม่ควรได้ภรรยาเป็นสิทธิ์โดยยุติธรรมและกฎหมายก็ไม่ได้ ฝ่ายตันลกก็ยอมเสียทุนทรัพย์เติม และดอกเบี้ยค่าป่วยการโดยความรักภรรยา ก็ชอบด้วยยุติธรรม จะอาศัยคนกลางเป็นหสักตัดสิน คนกลางก็กลับมามอบความเด็ดขาดให้แก่ผู้พิพากษา ว่าแล้วแต่จะตัดสิน เป็นอ้นไม่รู้ที่จะตัดสินประการใด จึงเทศานั้งตรีกดรองอยู่ชานานติดซื้นมาได้จึงว่าแก่โจทย์จำเลยทั้งสองฝ่าย ว่า ท่านทั้งสองจงกลับไปบ้านก่อน แต่ตัวนางหลีสีนั้นเราจะเอาไว้ พรุ่งนี้ ๔ โมงเข้ามาให้พร้อมกน เราจะ ตัดสินให้ ตันลกกับลิ้มอวยก็กลับบ้าน นางหลีสีก็อยู่กับเทศาข้าหลวง ท่านข้าหลวงจึงให้นักการไปซื้อโลงมา โลงหนึ่ง ครั้นรุ่งซื้นเวลาเช้าสองโมงโจทย์จำเลยมาพร้อมกัน ท่านเทศาภิบาลจึงให้นักการหามโลงมาวางต่อ หน้าโจทย์จำเลย แล้วจึงพูดว่า นางหลีสีเป็นคนใจแข็งเราปลอบโยนโอนอ่อนสักเท่าใดก็ไม่เชื่อ จะให้ไปแก่ ผัวเติมก็ไม่ว่า จะให้อยู่แก่ผ้วใหม่ก็ไม่ว่า เรามีความขัดใจก็ตีตายเสียแล้ว แต่ศพนี้ผูใตจะเอาถ้าผัวเก่าจะเอา ไปต้องเสียเงิน ๕๐ เหรียญ กับดอกเบี้ยค่าป่วยการให้แก่ผัวใหม่สามปีเศษด้วย
ในทันใดนั้นตันลกผัวเก่า ก็ร้องไห้กลิ้งเกลือกร้าพ้นไปถึงภรรยาเป็นอันมาก แล้วจึงพูดแก่ เทศาภิบาลว่าข้าพเจ้าจะยอมเสียเงินรีบเอาศพภรรยาไปทำการฝังตามธรรมเนียม
เทศาภิบาลจึงถามลิ้มฮวยว่า ลิ้มอวยจะว่ากระไรจะยอมรับเอาเงิน,หรือจะหวงเอาศพ,ไปฝ็งก็ให้
ว่ามา
ฝ่ายลิ้มฮวยมารำพึงแต่ในใจว่า อ้นศพผีนี้เราจะเอาไปก็ไม่มีประโยชน์อ้นใด เอาเงินคืนไต้ทั้ง ดอกเบี้ยหากจะดีกว่าศพผี เมื่อติดในใจดังนี้แล้ว จึงเรียนต่อท่านเทศาภิบาลว่า จะขอรีบต้นเงินและดอกเบี้ย ไม่รับประทานคพผี
จึงเทศาภิบาลเห็นตันลกผัวเติมควรได้ภรรยาจริง เพราะแค่คายแล้วยังมีความรักใคร่อยากไต้ศพ สู้เสียเงิน ๕๐ เหรียญและดอกเบี้ยสามปีเศษ จึงให้นักการหามโลงไปส่งจนถึงบ้านตันลก
ครั้นถึงบ้านเรือนตันลกแล้ว นักการจึงบอกว่าท่านเทศาภิบาลสั่งข้าพเจ้ามาให้บอกท่านว่า ภรรยา ของท่านยังไม่ตาย อยู่ในโลงนั้นจงเปิดโลงออกดูเถิด
ในทันใดนั้นตันลกก็เปิดโลงออกดู เห็นภรรยายังเป็นปกติอยู่ก็มีความถินดีเป็นที่ยง ในคดีเรื่องที่ ๗๖ นี้ ข้าพเจ้าผู้เรียบเรียงเห็นว่าน่าอ่านน่าฟัง ควรเป็นที่ระลกถงสลปัญญาของท่าน เทศาภิบาลผู้นี่มากมายนก ด้วยท่านใช้สติปัญญาสขุมลกลับและตัดความครหาติเดียนแฟงมหาขนได้ เพราะ
๙๒๐
เหดลวามเรื่ยงนี้ยากนัก จะด้ดสนดามกฎหมายกิเสยความยต็ธรรม จะด้ดลึนดามยดีธรรมกิเสยกฎหมาย ลXแจะเยาลนกลางเป็นประมาณ ลนกลางกิกล์บจะพิงเอาศาลเป็นที่ตั้ง แลวแต่ศาลจะด้ดสนจะท่าตามคา พิพากษาทกประการ ที่ฟานเทศาหาช่องได้[ดยเรื่ยบร้อยสิ๋นที่คัลค้านโต้แยงฉะนี้ ออกช่องด้วยอุบายอัน ยมลารไม่เสยยดีธรรมและกฎทมาย ควรเป็นเครื่องระลึกของผู้พิพากษาอยู่เสมอ ซึ่งจะเห็นแด่พอแอัวไป เร่ำ ๆ กิด้ดสนเป็นความกระเบียดกระเสียรไม่เจาะจงตรงต่อความจริง กาเป็นความมโนสาเร่เลึกนอยกไม่สู้ เดือดร้อน ถาลึงริบราชบาทเสียเบี้ยทอยเงินทอง และต้องจองจำหรือประหารชิวดกิดูเป็นน่าอนาถใจนัก ขาพเจำผู้เรียบเรียงเปาเล่งดูกงอั้นนี้ซาบซึ่งมากในคดีที่ไม่จริงตองแพเพราะลานวน เชดเฉียดเรียกว่าสมคำ หรือพยานลมอ้าง เร้นไร้แต่พูดไม่ออกในคดีเช่นนี้ เพราะฉะนั้นจงเต็มใจเรียบเรียงเรื่องเปาเล่งดูกงอั้นนี้ เพราะปีหลายเรื่องนักที่ร้บเป็นส้ดก์หรือโจทก์หา แต่คาามไม่จรึงเลยอย่างนี้น เมอท่านผู้ใดได้อ่านเรื่องเปา เล์งดูกงอั้นนี้แลา ก์จะทำใจท่านให้คดความอังเวชสลดจิตดีดถึงบญบาปที่ดนท่าบาง ดุจเรื่องเฅงดาผู้สอบไล่ หนังสอร้บสนบน9ร้นนรกแล้ว ต้องเกิดมาเป็นหมอดูดาบอดเที่ยวเดินดูเขาดามถนนหากินไม่เต็มทองที่เรา ท่านได้เห็นอยู่เนอง ๆ ตามถนนในทกร้นนี้ ซึ่งจะกิอว่าตายแสว ๆ ก์นนี้นเห็นจะไม่สมควรแล้ว เชิญดำริ ตริตรองให้มาก ๆ เทอญ
ขอขอบพระคผ
เจ้าภาพขอขอบพระคุณทุกท่านที่1ใต้กรุณามาแสดงความอาล้อ และร่วมเป็นเกียรติในงาน พระราชทานเพลิงศพ นายสมบูรณ์ นันทาภิวิฒน อีกทั้งส่งหรีดและต้นไมประดับมาแสดงความ เสียใจ ขอขอบคุณบริษัท บุญรอดบริวเวอร์รี่ จำกัด ที่ได้ส่งเครื่องดื่มมาช่วยในงานสวดพระ-อภิธรรม ๗ คืนแรก และขอขอบคุณบริษัท พินิคซพิลพแอนต้เพเพอรี จำกัด (มหาชน) เจ้าหนาที่ และพนักงานทุกท่านเป็นอย่างยิ่งที่,ใต้แสดงความห่วงใยและรีบภาระค่ารักษ,าพยาบาสดลอดระยะ เวลาป๋วยของนายสมบูรณ์
เจ้าภาพขอขอบพระคุณท่านผู้มีเกียรดทุกท่านที่ไต้ร่วมทำบุญ จำนวนที่ไต้รับบริจาค ทั้งสิ้นรวมเป็นเงิน ๙๏๙1๑๐๐ บาท เจ้าภาพไต้บริจาคเพิ่มอีกจำนวนหนึ่ง รวมเป็นเงินทั้งสิ้น ๒1๐๐๐,๐๐๐ บาท (สองต้านบาทด้วน) และไต้มอบเงินจำนวนนี้โต้แก่คณะวิศวกรรมคาสตรี จุพา-ลงกรณ์มหาวิทยาลัย และโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สถาบันละ ๑1๐๐๐,๐๐๐ บาท เพอทั้ง เป็นกองทุนขื่อ “ทุนนายสมบูรณ์ นนทาภิรัฒน์” และไหใขคอกผลจากกองทุนนี้เพื่อประโยขนใน การศกษาของนิสิตและนักเรียนตามแต่ผู้บริหารของสถาบันจะเหนสมควร
เจ้าภาพขอขอบคุณ รองศาสตราจารย์ ดร.สนธิ เตชานันท และ นาวาตรีเกริก ทั้งสง่า เป็นอย่างยิ่งที่ไต้มีส่วนสำคัญในการจ์ดพิมพ์หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพของ นายสมบูรณ์ นินทาภิวัฒน์
หากมีสิงผิดพลาด หรือความไม่สะดวกประการได เจ้าภาพ1ใคร่ขออกัย์ไว้ ณ ที่นี้
นางขอย นันหาภิวิฒนิ แสะดรอบดรีว์