ลิลิตกระบวนแห่พระกฐินพยุหยาตรา 2458
ลิลิตกระบวนแห่พระกฐินพยุหยาตรา
พระนิพนธ์สมเด็จกรมพระปรมานชิตชิโนรส ฯ
---
/*1*/ร่าย ๏ ศรีสิทธิเดชอดุลย์ วิบุลย์บุญญาดิเรก เอกอิศราธิราช ขาดอเรนทรเข่นเข็ญ เย็นพระยศเยือกหล้า เชอดฟากฟ้าให้ฟู ชุฟากไผทให้ฟ่อง ถ่องพระสาสนทำนุก เทอดทางยุกดิ์ทำเนียบ เทียบทศธรรมธำรง ทรงสิ่งสังคฤหพัสดุ์ จักรวัดิวัตรอำรุง ผดุงแดไพร่ให้ศุข ปลุกราษฎร์ให้ใจเกษม เปรมสมบูรณ์ภูลสวัสดิ์ ขจัดอริราชอันตราย ขจายทุกข์ทวยธเรศร้าง ศรีอยุทธเยศเจ้าช้าง เผือกผู้พังสาม สารนา. ฯ
/*2*/๔๏ กรุงรามเลอรุ่งหล้า
เลอสวรรค์
เสนอสนุกนิสิ่งสรรพ์
สุดอ้าง
ไพชยนต์พิมลบรร
เจอดจิ่ม หาวเฮย
หอแห่งสิ่งหาศน์ห้าง
หกฟ้ามาปูน ฯ
๏ ปราการทวารป้อมเปี่ยม
ปืนราย รอบนา
นองน่านพิศาลสินธุ์สาย
โอบอ้อม
มวญหมู่อมิตรหมาย
เมอลกระหม่า ขวัญเอย
โผอนอาตม์ขาดเศิกซ้อม
สร่างเสี้ยนเศียรสยอง ฯ
๏ ภิญโญยศแผ่ผ้าน
พสุธา
ตระเหลอดทุกแหล่งสิมา
หมื่นไท้
เจียรจอมจักรจตุรา
ทีปเทียบ ถึงฤๅ
ต่างแต่งปรักมาศไม้
มอบเกล้าถวายถวัลย์ ฯ
๏ สมภารสมโพธิพ้น
รำพรรณ นาพ่อ
ภูลเพิ่มทศพิธธรรม์
ทั่วทั้ง
อัษฎางคิกศีลสรรพ์
กุศลส่ำ สมเฮย
มาศและมีแปดครั้ง
ห่อนเว้นเปนเฉลิม ฯ
/*3*/๏ ผจงแจกบริจาคเจ้า
ไทผอง
ในนอกนครไป่ปอง
เลือกหน้า
จตุราปจเยศนอง
นาเนก นับเอย
ครันครุ่นบุญท่านค้า
ค่ำเช้าคราวหลาย ฯ
๏ โรงทานอุฬารล้วนสิ่ง
สรรพวัด ถุเอย
สุปโภชน์เพียญชนพัตร
เพียบตั้ง
อำนวยคณะบรรสัช
สังฆ์ส่ำ คหัษฐ์แฮ
อิกกับโอสถทั้ง
เทศน์ถ้วนวันเสมอ ฯ
๏ แปดปางอุโบสถไท้
ท่านทาน
หิรัญวัดถ์อัฐบริขาร
ท่านให้
เนืองผนวชเนกบริพาร
ผองไพร่ พร้อมเฮย
ปวงประจำงานใช้
ชื่นน้ำใจเขษม ฯ
๏ ในนิเวศน์นฤเบศร์สร้าง
สังฆภัตร ทานแฮ
ทุกวิหารเวียงวัด
ทั่วหล้า
ชีเชษฐแฉกตาลิปัตร
เปลี่ยนพลุก สานนา
เวรละวันฉันเช้า
ค่ำให้ฟังธรรม ฯ
/*4*/๏ เนืองนิจมหิศเรศให้
บิณฑบาต ทานเฮย
จตุเวทวรามิศประสาท
แซรกซร้อง
ปล่อยปวงมัจฉทวิชาติ
เชองสี สัตวนา
ษิโณทกตกธเรศท้อง
ธิราชอ้างแผ่ผล ฯ
๏ ทรงถวายนิจภัตรด้วย
เงอนตรา
ทุกทั่วพระราชา
คณะนั้น
ทวยสงฆ์ส่ำถานา
อเนกนัก เรียนฤๅ
เดือนละเดือนไป่ขั้น
ขาดค้างฤๅมี ฯ
๏ ปางปิ่นธเรศสร้างซ่อม
กระษัตรา วาศฤๅ
ในนอกนครอโยทธยา
ถิ่นถ้วน
เปนอาทิ์รัตนสาศดา
รามรุ่ง เรืองเฮย
กุก่องทองเถือกล้วน
สลับแก้วแกมศรี ฯ
๏ ฉลองก่อนอาวาศเก้า
คราวกัน
โอรสราชสิทธสุวรรณ
จากแจ้ง
รฆังสเกษกับพญาธรรม์
ท้ายตลาด
โขนหุ่นรบำรำแคว้ง
ดอกไม้ไฟหนัง ฯ
/*5*/๏ ไตรครบสบสิ่งถ้วน
พันสอง
กราบพระปักจำลอง
ลักษณ์ไว้
โอรสราชรังรอง
เฉลอมโลกย์ แลฤๅ
ประสาทแด่ส่ำสงฆ์ได้
เครื่องพร้อมพรหมจรรย์ ฯ
๏ มีเทศน์ทั้งทั่วเก้า
อาราม รวดฤๅ
วัดละสามวันกัณฑ์
เท่าไซ้
เท้งทานพลานสนาม
สลากหลาก หลายแฮ
ไถ่ทรัพย์นับแจกได้
ชั่งร้อยสองครา ฯ
๏ เสร็จทรงซ่อมสร้างพระ
เชตุวัน
โบสถ์วิหารหอธรรม์
เคอบคั้ง
รเบียงรเบียบบรร
เจอดโลกย์ แล้วแฮ
รายรอบศาลาทั้ง
มกุฏซุ้มทวารวาง ฯ
๏ เจดีย์เดอมด่งด้าว
คัคณานต์
สร้างอิกสองสูงปาน
เปรียบนั้น
ไสเยศพุทธไพหาร
ใหญ่เย่อน ยลนา
เรียงรัตนปราการกั้น
ก่อล้อมเวียนวง ฯ
/*6*/๏ สมภารภูวนารถเกื้อ
กุศลสรรพ์ กิจฤๅ
ร้อยโอฐออกรำพรรณ
พร่ำพร้อง
หมื่นมาศหมื่นคืนวัน
ปีหมื่น หมายแฮ
ฤๅห่อนสุดสารซร้อง
สิ่งสร้างแสวงบุญ ฯ
---
๏ แถลงปางปิ่นธเรศเผ้า
ภูวดล
แสดงพยุหผองพล
ผาดผ้าย
ถวายทานกฐินสถล
รัถเยศ
ไหยรถคชบทย้าย
ย่างเยื้องยอขบวน ฯ
๏ มหาดไทยขุนหุมื่นม้า
สองทรง
ถือหักทองขวางธง
เถือกฟ้า
นำเนืองเนกดุรงค์
เรองพยศ ยาตรแฮ
เดอนฝ่ายซ้ายขวาหน้า
ขนัดริ้วเรียงราย ฯ
/*7*/ร่าย๏ ฝ่ายขุนโจมพลล้าน เถลองแสะด้านทักษิณ พาชินทร์ชื่อรวางมี วิรุณรัศมีหมู่เขียว ซ้ายศรีเดียวดุจกัน ศรีสรรพางค์สมญา ขุนอาชาซ้ายด้าน สท้านพลแสนเสนอนาม แต่งเพศสยามทแมงทมัด เสื้ออัตหลัดสวมอาตม์ เจียรบาดคาดสนับเพลา ผ้าขลิบเอาโอบหัว ตัวสองขุนน่านำ ประจำจีนพาทย์สำรับ นับหนึ่งวางหว่างขนัด ถัดโทขุนกล้า ขุนหมื่นม้าขวาซ้าย ย้ายสองฟากแถวสถล ยลฝ่ายละห้าสิบนาย โพกหนังลายรดน้ำ เหน็บกฤชด้ำจำหลัก สนับเพลาปักอเคื้อ เสื้อโหมดจีบเอวทรง วงปั้นเหน่งเอวอ้อม พร้อมกุทัณฑ์จำทาย แพนมยุรพรายยะยาบ แล่งลูกจาปเสียดท้าย แลสรหล้ายสรหล้าง สองข้างริ้วรัถยา หว่างอาชาขนาบขนัด และสารวัดอำอาตม์ มาศดาราก้าไหล่ มหาดเล็กใส่/*8*/สนอบพร้อย อย่างน้อยอัตหลัดเลอศ ขลิบพัตรเพรอศกรองทอง โพกเศียรสองปักยก นุ่งเหน็บพกพิศเพรา สวมสนับเพลาชั้นใน ขี่มโนไมยสิบตน เดอนหว่างพลม้ามวญ กลางขบวนแสะผอง พวกปี่กลองมลายู นายหนึ่งชูปี่เป่า เหล่าเภรีหกตน แต่งสกนธ์เสื้อสวม กรวมกางเกงลายล้วน สำรับถ้วนเจ็ดเต้า ต่างประโคมโรมเร้า เร่งซร้องเสียงผสาน ฯ
๔๏ สำนานต์นฤนาทก้อง
โกลา หลแฮ
ถับถัดขนัดอาชา
เคลื่อนคล้อย
ปลัดกรมหมู่หมวดขวา
ซ้ายแสะ เห็จเฮย
ผูกเครื่องดาวดูพร้อย
เพรอศด้วยเงอนงาม ฯ
๏ ทรงพลพาลผู้ชื่อ
พันปลัด กรมเอย
ขับขี่กาฬกัณฐัศว์
ออกอ้าง
เกษาลินีอัศ
วราช แลฤๅ
เดินแต่ฝ่ายขวาข้าง
รเบียบริ้วทิวสถล ฯ
/*9*/๏ ภุมรีรัตนมิ่งม้า
หมึกสกนธ์
พันชื่อชาญพลแสน
ขี่คว้าง
โดยเฉวียงรัถยายล
เหยาะย่าง ยงเฮย
เฉกเช่นพายุพ่าห์อ้าง
ออกท้าเทียมเสมอ ฯ
๏ กำพลพัตรผู้แสะ
เสนอนาม
ขุนดุรงค์สงคราม
เห็จผ้าย
กำพลรัตพรรณงาม
เงือนแง่ ศรีเฮย
หนทักษิณยาตรย้าย
ยิ่งม้าแมนจร ฯ
๏ อัษฎงคตชื่อชี้
อาชา ชาติเอย
แลเล่ห์โลหิตทา
ทั่วล้วน
ขุนรามอัศดรนา
ยกขับ ขี่แฮ
เฉวียงฝ่ายหมายคู่ถ้วน
ที่ชั้นหลั่นสอง ฯ
๏ ขุนพาชีชาติผู้
แซรงใน
เถลองเมฆมาลาไหย
หื่นห้าว
แซรมศรีมรกฎไพ
บูลย์เลอศ ลักษณ์เฮย
เดอนดับโดยสดำด้าว
แห่งท้องสถลทาง ฯ
/*10*/๏ เมฆาพิลาศเพี้ยง
พายุไหย ยานเฮย
ขุนราชอาชาไนย
ชื่ออ้าง
เลอสถิตย์ปฤษฎางค์ไคล
คลาย่าง น้อยนา
มรกฎแซรมศรีข้าง
ขนัดซ้ายผายผยอง ฯ
๏ หมื่นยุทธพิไชยแต่งตั้ง
ถานา ศักดิแฮ
เหอรพหลอาชา
ชาติย้าย
สมเญศทิพยโสภา
กระเลียวลักษณ์ แลฤๅ
โดยปรักษ์ทักษิณผ้าย
พยศเต้นตามขบวน ฯ
๏ หมื่นไกรเพ็ชรหมู่ม้า
เกราะทอง
ธำรงดุรงค์เรองผยอง
ยาตรเยื้อง
สุธาทิพยกระเลียวประลอง
แส้ฟาด ฟ้อนเฮย
เดอนฝ่ายซ้ายสถลเบื้อง
ขนัดริ้วทิวเรียง ฯ
๏ ปลัดกรมกรมม้าแปด
กรมหมาย
แซรงนอกแซรงในหลาย
เหล่าถ้วน
อาสาเกราะทองสาย
ถือทมัด มือเอย
อิกหมู่ม้าต้นล้วน
ขลิบผ้าเศียรพัน ฯ
/*11*/๏ อาภรณ์พิลาศสิ้น
สำหรับ อาตม์เอย
เสื้อใส่อัตหลัดยยับ
อย่างน้อย
นุ่งสองปักยกสนับ
เพลาเพลาะ เชองแฮ
ดาวสพักฝักหุ้มพร้อย
เพรอศด้วยไหรญ ฯ
๏ เจ้ากรมกรมม้าทั่ว
แปดกรม
เถลองอัศวเครื่องถม
ปัดแพร้ว
ล้วนเลอศลักษณอุดม
รวางชื่อ มีนา
เหยาะย่องสองฟากแคล้ว
คลาศเต้าตามขบวน ฯ
๏ สุยามพรรณกัณฐัศว์เพี้ยง
นิลกาฬ
หมื่นชื่อซำนิภูบาล
หนึ่งอ้าง
ขี่ขับขยับผยองทยาน
พยศยิ่ง ยลเฮย
หนแห่งทักษิณข้าง
ขนัดม้ามวญพล ฯ
๏ ชำนาญภูเบศร์ผู้
หมื่นมี นามนา
เหอรเห็จไหยยานลี
ลาศย้าย
อัญชันโชติพาชี
เขมาภาพ พิศแฮ
เหย่าย่างทางแถวซ้าย
แสะริ้วรายเรียง ฯ
/*12*/๏ ปัศวหล่ำโลหิตแต้ม
ตนเสมอ
หลวงวิสูตรอัศดรเลอ
ลาศเต้า
ขวาแขวงแห่งอำเภอ
สถลมารค นั้นนา
เยื้องย่องว่องฝีเท้า
เทียบม้ายนตร์ยล ฯ
๏ ปัทมราชชาติแสะร้า
รงค์รบ
แลเล่ห์อังคาพยพ
ครั่งย้อม
หลวงสุนทรสินธพ
เถลองยาตร ผยองแฮ
หนอุดรดูพร้อม
เพรอศสิ้นสรรพางค์ ฯ
๏ ผ่านเขมาเสาวภาคย์พื้น
อินทรีย์ แสะฤๅ
หลวงชื่อพิไชยมนตรี
ขี่คล้อย
พาหวตามี
รวางเรียก นามนา
ยลแง่งามงามน้อย
ย่างเยื้องขวางแขวง ฯ
๏ หลวงศรีอัศวเดชขึ้น
ขับอา ชาเอย
สมเญศยศวายุพา
หะห้าว
ดำผ่านพ่างเลขา
ผจงรูป ไว้ฤๅ
เดอนฝ่ายซ้ายแถวด้าว
โดดเต้นเผ่นผยอง ฯ
/*13*/๏ หลวงทรงพลราบอ้าง
สมญา
แสะชื่อชามพูมา
นัศตั้ง
พิลาศลักษณโสภา
พรรณภาคย์ เขียนเอย
เปนพ่าห์ขวาขนัดทั้ง
แกว่นแกล้วกลางณรงค์ ฯ
๏ ฝ่ายซ้ายหมายต้นเชือก
พาชี
บััญญัติสหัสรังษี
หนึ่งไส้
เขียวถ่องทั่วอินทรีย์
สำอาด
หลวงปรายพลแสนได้
ขี่แคล้วคลาขบวน ฯ
๏ ทั้งแปดพื้นโพกผ้า
กรองทอง ขลิบเอย
ตายสพักฝักอุไรรอง
หร่ามพร้อย
สนับเพลาเพลาะเชองสอง
ปักยก นุ่งนา
อัตหลัดเสื้ออย่างน้อย
ใส่สิ้นสวมกาย ฯ
ร่าย๏ ฝ่ายขบวนม้าเดอน จูงดำเนอนมานหมวด ดำรวจในซ้ายขวา ริ้วเสนากุฏสวม กรวมกางเกงเกี๊ยวลาย หมวกหนังทายเศียรเทรอด เทอดธงหักทองขวาง สองตนทางซ้ายขวา คลาคลี่นำขนัดเดอน เถมอลหมู่นอกดำรวจ หมวด) สดำเฉวียงเรียงราย หมายเท่ากันดังนั้น ภู่สามชั้นทวนมาศ ถือเถือกดาษรัถยา เสื้อเสนากุฏกรวม กางเกงสวมศรีชาด คาดสายใส่หมวกหนัง ทังขุนหมื่นดำรวจ นอกไตรตรวจเถมอลมวญ ขบวนธงจขาบขนัด เปนสารวัดสี่นาย หมายหมื่นขุนดำรวจสนม สองกรมสีดุจกัน สรรค์เอาเปนสารวัด ขนัดพลเทอดทองทวน เสื้อลายกระบวนเสนา กุฏกายาใส่สวม หมวกหนังกรวมกระบานทรง อลงกฏกาญจนพะพราย รดน้ำลายพื้นแดง ดูสุกแลงฉานเฉอด สองปักเพรอศพัตรา เล่ห์เลขาฉลุลาย นุ่งเหน็บชายพกม้วน ล้วนเอวโอบเกี้ยวลาย กระบี่สพายฝักหนัง ทังแปดตนกลกัน ปันเตือนตรวาพลผ้าย พิศพหลยาตรย้าย ขนัดริ้วเรียงรัน ฯ
๏ ถัดนั้นนายหมวดสอง ไพร่หลวงกองกรมนกรนคร ถือมกรธวัช ดำเนินขนัดริ้วเรียง เปนคู่เคียงกันไต่ ใส่เสนากุฏสนอบ กางเกงกอปริ้วเกี้ยว ลายโอบเอี้ยวเอววง หมวกหนังทรงเทรอดหัว ตัวพลไพร่ในกรม แต่งอาตมต่างเยี่ยง เปนกระเหรี่ยงเรียงราย ทายน่าไม้ทมัดมือ คือข้างละสิบห้าตน สามสิบคนคณนา หว่างโยธาชรดื่น หมื่นขุนกรมเมืองมวญ ตรวจตราขบวนแจงจัด เปนสารวัดสามนาย เสื้อกระบวนลายผ่องผุด เสนากุฏสวมกาย สองปักลายนุ่งคาด เกี้ยวสำอาดเพราเพรอด เทรอดหนังลายทองถกล พื้นแดงยลฉาดฉาย สพายกระบี่ฝักหนัง ทังสามแต่งดุจกัน ลำดับพรรค์ไพร่หลวง ปวงกรมม้าหมู่ลาย ถือแส้หวายเชอดชู ปิดทองตกูต้นปลาย ทวยทายคทากล่อมกลึง ยี่สิบพึงพรรณา ซ้ายขวาข้างละสิบตน ทวยสัประทนเกล็ดเชอด ฝ่ายละ/*16*/โทเทอดคัคณานต์ สามหมู่ประมาณสี่สิบสี่ คลี่ไคลไต่ตามทาง กางเกงนุ่งริ้ววิลาศ มงคลสักระหลาดแดงฉัน พันเอวลายแลถกล ถ้วนทั่วตนดุจกัน สรรค์ขุนหมื่นอาชา คลาหว่างริ้วทิวขนัด เปนสารวัดสี่นาย สองปักลายนุ่งล้วน ม้วนชายเหน็บชายพก ตกแต่งตนอย่างยุทธ เสนากุฏกระบวนลาย สวมใส่กายเกี้ยวคาด หมวกหนังมาศน้ำรด พื้นแดงสดศรีตระศัก กระบี่ฝักหนังสพาย ถัดริ้วรายไพร่หลวง ปวงพลกระบี่กลองชนะ เดอนระยะรายเรียง เคียงขวาซ้ายฝ่ายละหก ตกแต่งตนอเคื้อ เสื้อกางเกงทมัดทแมง ปัศตูแดงฉันเฉอด สวมเทรอดกลีบลำดวน คำนวณสิบสองนับ กับจ่าปีดำเนอน หนึ่งนายเดอนโดยสถล แต่งคนต่างผองพวก หมวกลำดวนปัศตู ศรีแดงดูเหมาะเหมง เสื้อกางเกงมัศหรู่ อยู่ระหว่างแถวสอง ประลอง/*17*/ชวาปี่เป่า เหล่าขุนหมื่นในกรม อ่าอาตมแจงจัด เปนสารวัดหนึ่งนาย แต่งกายกลสารวัด ขนัดนิกรกล่าวแล้ว แลเพรอศแลแพร้วแพร้ว พร่างหล้าสรหลมสรหลอน ฯ
๒๏ ดับอัศดรคนม้า
ตัวละตัวใช่ช้า
ต่างเต้าตามกัน ฯ

๏ ล้วนเลือกสรรแสะต้น
เทศแท้แลเลอศล้น
เล่ห์ม้าแมนผยอง ฯ

๓๏ ไพร่หลวงกองสินธพ
ครบจูงม้าละสี่ล้วน
นับยี่สิบอัศวถ้วน
แปดสิบไส้ทนายมโน ไมยนาฯ
๔๏ พื้นโอ่อาตมใส่เสื้อ
ปัศตู แดงเฮย
แขนครึ่งขลิบโหมดดู
ดั่งหวิ้น
หมวกนาลิวันชู
เชอดศก สมนา
สักระหลาดชาดศรีสิ้น
เสร็จทั้งกางเกง ฯ
/*18*/๏ แถลงนามมวญม้าซึ่ง
จูงลี ลาศแฮ
ที่หนึ่งสังขรัศมี
เออกอ้าง
ศรีล่อเลอศอินทรีย์
สอาดอาตม์ เอี่ยมเอย
เสมออมรมาสร้าง
สฤษดิไว้เฉลิมเวียง ฯ
๏ ลม้ายแม้นเขียนชื่อชี้
อาชา ชาติเอย
ดำผ่านที่โทคลา
คลาศคล้าย
ราหูจับจันทร์นา
มกรหมึก เหมือนฤๅ
เดอนที่ตรีรยะย้าย
พยศเต้นเห็นงาม ฯ
๏ ผ่านเหลืองขเษียรสมุทอ้าง
อัศสา นามเอย
หลั่นที่สี่โสภา
ยาตรเยื้อง
แสะศรีประภัศรกา
ยาฟ่าย ศรีฤๅ
ถับถับดับเบญจเบื้อง
บาทย้ายผายผัง ฯ
๏ หนหกแดงผ่านพื้น
อินทรีย์
ขนานวิเวกเวหามี
ชื่อม้า
ลำดับสับแซรมศรี
ทรายสอาด อาตม์เอย
บัญญัติผยองยาตรฟ้า
ยิ่งฟ้าแสะแสดง ฯ
/*19*/๏ ที่อัฐิอัศวเลอศล้ำ
เหลืองศรี
เสาวภาคย์พรรณโสภี
ผ่องแผ้ว
ไหรญรัศมีมี
รวางเรียก นามนา
ชาญศึกฮึกหาญแกล้ว
กลั่นกล้ากลางสมร ฯ
๏ อัศดรตำแหน่งเก้า
กายา เขียวแฮ
เฉกพิรุณอาชา
ชื่อตั้ง
ดารินทรดารา
ไหยราช
เรวรี่ฝีเท้าทั้ง
เทศแท้เผ่าพงษ์ ฯ
๏ อัศวราฤทธิม้ามิ่ง
มรกฎ แซรมเอย
เดอนที่ทศาคลา
เคลื่อนคล้าย
สิบเอ็ดอัศดรบท
จรดับ นั้นนา
นามกนกภูษาผ้าย
พยศเยื้องเหลืองพรรณ ฯ
๏ ทวาทศสินธพผู้
แดงพงษ์
บัญญัติสุริยบรรยงก์
ยิ่งแกล้ว
แสดงแสะสิบสามมง
คลพ่า หนเฮย
เสนอชื่อพวงเพ็ชรแพร้ว
เพรอศฟ้อสอกาย ฯ
/*20*/๏ จารุณรัตนชื่อล้วน
เหลืองสกนธ์
สิบสี่จรดลโดย
ดับผ้าย
นามหงษ์พิมานยล
อย่างชาด ศรีเอย
สถิตย์ที่สิบห้าย้าย
ย่างน้อยในขบวน ฯ
๏ โสฬศยศเกร่อนแก้ว
ผลึกขน ขาวนา
หนึ่งชื่อเหมมงคล
แต่งตั้ง
ตำแหน่งสิบเจ็ดถกล
กายกนก พรรณพ่อ
พื้นเผ่าสินธพทั้ง
ทั่วสิ้นแสะผอง ฯ
๏ เขจรจรัลเรียกร้อง
ดุรงค์ราช แลฤๅ
ศรีล่อแลสำอาด
เอี่ยมพ้น
อัษฎารศายาตร
พยศย่าง อยู่นา
เล็งแต่เหล่าม้าต้น
ต่างเต้นเผ่นผยอง ฯ
๏ จามรมาศออกอ้าง
รวางมี ศรีเฮย
เหลืองหลั่นลีลาถาน
สิบเก้า
ราชสินธพพาชี
สุพรรณพ่าง พรรณนา
นับยี่สิบแสะเต้า
แต่ม้าจูงจร ฯ
/*21*/๏ มวญม้าผู้กภู่พร้อม
ขลุมวง
พานแถบซรองหางทรง
ใส่ถ้วน
ดาวมาศกุดั่นลง
ยาฉลัก ลางแฮ
ลางจุกมังคุดล้วน
นากบ้างอย่างหลาย ฯ
๏ ลางดาวถมปัดผ้า
ปกปฤษ ฎางค์เอย
อัตหลัดเข้มขาบพิศ
เพรอศแพร้ว
ลางเหล่าหักทองติด
ตฤงเลื่อม หลากแฮ
ตาบมุขสุกแสงแก้ว
กุดั่นเพี้ยงพิศวง ฯ
๏ ไพร่หลวงกรมม้าหมู่
มีมือ
ต่างโต๊ะกล้วยอ้อยถือ
เทอดเต้า
ต่างทายม่อทึกคือ
ปรักขจิตร เจียวพ่อ
แสะหนึ่งสามนายเข้า
ติดต้อยหลังตาม ฯ
๏ ยี่สิบส่ำมิ่งม้า
มวญหมาย
หกสิบเถมอลพลหลาย
เหล่าถ้วน
กางเกงวิลาศลาย
ริ้วคาด ลายนา
สักระหลาดมงคลล้วน
ใส่ด้วยแดงศรี ฯ
/*22*/๏ นายม้าขุนหมื่นม้า
จูงผอง
อิกพุดาษนุ่งสอง
ปักผ้าย
เกี้ยวคาดอาตมประลอง
แส้ปัด ไปเฮย
แสะละสองนายย้าย
ย่างเต้าไต่ตาม ฯ
๏ กำกับเครื่องม้าทั่ว
ทุกอา ชาเอย
ม้าหนึ่งสองนายคลา
คลี่คล้อย
ยี่สิบนับอัศสา
สี่สิบ ทนายแฮ
ประจำครบสบแสะค้อย
ต่างต้อนเตือนจรัล ฯ
๏ พันเภาพาหะผู้
หัวพัน
กรมมหาดไทยได้สรรค์
ขนัดม้า
โดยรีตราชฉบับปัน
เปนพนัก งานเฮย
ตำแหน่งขนบคู่หล้า
เล่ห์นี้แต่ปาง ฯ
๒๏ หว่างนั้นพาทย์จีนเต้า
หกตนจรดลเร้า
เร่งซร้องเสียงรดม ฯ

๏ ดำรวจกรมนอกล้วน
เสื้อเสนากุฎถ้วน
คาดเกี๊ยวเหมาะเหมง ฯ

/*23*/๏ นุ่งกางเกงแดงจ้า
หมวกหนังใส่ทั่วหน้า
นับได้สิบนาย ฯ

๏ ทายธงตขาบเฟื่องเฟื้อย
ขวาซ้ายฝ่ายละห้าเรื้อย
ยาบย้ายปลายปลิว
แลนา ฯ
๓๏ นำริ้วรถฝรั่งหนึ่ง
สินธพซึ่งเทียมไส้
สองศรีแดงดุจไล้
เลือดย้อมยลงาม ฯ
๏ หนึ่งนามแดงภาณุมาศ
หนึ่งแดงชาดฉาบอ้าง
สองแสะเทียมสองข้าง
แอกผ้ายผันผยอง ฯ
๏ ที่สองอย่างจีนรถ
แสะเทียมจรดเดียวผู้
แซรมสร้อยสนเสนอรู้
เรียกร้องนามดุรงค์ ฯ
๏ รถทรงฝรั่งที่สาม
งามเทียมโทมิ่งม้า
ศรีหมอกมัวสลัวหล้า
หลากล้ำดำกล ฯ
๏ ตนหนึ่งหมอกลม้ายมุก
หนึ่งหมอกขมุกขมัวตั้ง
นามตำแหน่งรวางทั้ง
คู่ไว้เฉลิมเวียง แลฤๅ ฯ
/*24*/๔๏ เสียงกงรถกึกก้อง
ธรณี ดลเอย
กรมแสะเปนสารถี
ขับคล้อย
อ่าอาตม์พิลาศสุกศรี
แดงปัศ ตูนา
แขนครึ่งเสื้อขนาดน้อย
กับทั้งกางเกง ฯ
๏ มีไตรในรถทั้ง
ไตรรัถ แลฤๅ
ขุนหมื่นศุภรัดจัด
แจกให้
ละรถละนายนัด
หมายมอบ เขาเอย
กำกับสำหรับได้
อยู่เฝ้าพนักงาน ฯ
๏ พอกขาวครุยเสี้อใส่
สวมตน
เกี้ยวนุ่งสองปักกล
กล่าวกี้
ทนายรถรถละสี่ชน
บริรักษ์ รถฤๅ
สามรถทวาทศชี้
พวกผู้ตามประจำ ฯ
๏ ล้วนสี่ดำรวจได้
คุมรถ
ตกแต่งเครองอลงกฏ
ถ่องถ้วน
กางเกงก็ริ้วหมด
สนอบครึ่ง แขนเฮย
แดงจรัสปัศตูล้วน
อิกทั้งมงคล ฯ
ร่าย๏ ดับขบวนพลเดอนเท้า เต้าลำดับรถไตร กรมมหาดไทยชาญยุทธ พันไชยธุชสมญา ถือธชาเก้าชาย นำริ้วผายหว่างกลาง วางขุนหมื่นตำรวจใหญ่ ไต่ตนละกรมขวาซ้าย เทอดธวัชผ้ายผังผาด ห้าชายยาตรานำ ฝ่ายเฉวียงสดำขนัดแห่ แง่สำอาดอ่ายุทธ เสนากุฏริ้วสนอบ กางเกงกอบกลกัน ลายเกี้ยวพันธ์เอวรอบ งอบหนังบังกระบานบน สามตนแต่งดุจกัน นำริ้วขันธโยธา ทวยคาบศิลาสินาศ อิกพยุหบาตรไพร่หลวง ปวงพลสิบสี่ขบวน มวญนายหมวดตามกอง ไพร่หลวงผองสิบสี่ขนัด ถือธวัชมกร คู่คนจรริ้วขั้น ดั่งนั้นทั่วทุกหมู่ แต่งบตู่ตนตาม เฉกชนสามก่อนพร้อง ทุกพ้องกรมไพร่หลวง ปวงขุนหมื่นแจงจัด เปนสารวัดทั้งมวญ สิบห้าขบวนโดยดับ นับแปดผู้เสมอกัน ใส่หมวกสุพรรณพื้นหนัง แดงศรีทั้งเนกนาย สองปักลายนุ่งล้วน เกี๊ยวคาด/*26*/ถ้วนเอวอ้อม พร้อมเสนากุฏสนอบ กอบกระบวนฉลุลาย กระบี่สพายหนังฝัก สรพรักพิริยไตรตรา ทวยโยธาทุกขนัด จัดในรหว่างพยุหยาตร พาทย์สำรับหนึ่งมี ห้าคนตีสี่หาม แต่งตัวตามตนพวก ตุ้มปี่หมวกอเคื้อ กางเกงเสื้อสวมอาตม์ ล้วนสักระหลาดแดงศรี มีเหมือนกันทั่วทั้ง สิบห้าขบวนพลตั้ง แห่เต้าตามสถล แลนา ฯ
---
๓๏ ตนขุนหมื่นสี่ดำรวจ
หมวดองครักษ์ตัวแกล้ว
ขี่รถรันแทะแคล้ว
หว่างท้ายขบวนประจำ ขนัดนา
๔๏ รถต้นกัมพุชด้าว
ดายหลัง คาแฮ
กลองแขกคนตีประนัง
นั่งซร้อง
กางเกงปัศตูทัง
สนอบชาด ศรีเอย
สวมหมวกลำดวนป้อง
ปกเผ้าสามคน ฯ
/*27*/๏ เทียมโคโทเทียบเต้า
ชักลี ลาเอย
กรมเกษตรเปนสารถี
แต่งให้
กรครึ่งสนอบใส่ศรี
แดงปัศ ตูแฮ
อิกกับกางเกงไซ้
เฉกเสื้อไป่แปลง ฯ
๏ ถัดรถสิบสี่ถ้วน
ทุกขนัด
ลางเทียบลางเทียมสัตว
ส่ำซร้อง
กาษรอุศุภอัศว์
ลาหลาก หลายแฮ
เครื่องครบสิบสิ่งต้อง
แต่งถ้วนทุกพรรค์ ฯ
๏ ดำรวจขี่รถเสื้อ
เสนา รถฤๅ
สวมสอดใส่กายา
เหมาะหมั้น
กางเกงกระหมวกนา
เนกกนก วาดเอย
พื้นต่างตามศรีนั้น
แห่งริ้วพลขบวน ฯ
๏ ผักปรักตาวแต่งถ้วน
ตนสพาย
ต่างเวียดเกาบิลสาย
สอดคล้อง
ทนต์สารส่ำเสนงหลาย
เฉลากล่อม กลึงเฮย
ทุกทั่วรันแทะซร้อง
สบสิ้นทั้งมวญ ฯ
/*28*/๏ รถเทียมสินธพทั้ง
ลาลี ลาศแฮ
กรมแสะเปนสารถี
ขับผ้าย
รถโคคู่มหิงษ์มี
ทนายนั่ง น่าฤๅ
คือหมู่กรมเกษตรย้าย
ประฎักต้อนผายผัง ฯ
๏ สารถีแขนสั้นสนอบ
ส่วนตน
แดงขลิบโหมดมงคล
คาดเกล้า
กางเกงกอบดั่งกล
ก่อนกล่าว นั้นนา
ขับรถบทจรเต้า
หว่างริ้วทิวแถว ฯ
๏ ขบวนหนึ่งมกรธวัชขั้น
ริ้วสอง
พาทย์หนึ่งบรรเลงประลอง
ศัพท์ซร้อง
สารวัดแปดตนผอง
ไตรตรวจ แห่นา
รันแทะหนึ่งกึกก้อง
ครั่นครื้นกงไกว ฯ
๏ เครื่องประดับรถหนึ่งไส้
มีเสา สี่แฮ
ดัดพิตานดูเพรา
เพรอศตั้ง
เสาน่าเหน็บทวนเฉลา
สองเล่ม แลเฮย
เสาฝ่ายหลังง้าวทั้ง
คู่หมั้นตรึงตรา ฯ
/*29*/๏ สองบานเขนสุรัดไว้
ในพนัก
สองเล่มกระบี่หนังฝัก
ผูกหมั้น
พิดานวิลาศลักษณ์
ลายเสวตร ศรีเอย
รบายเพลาะแพรสองชั้น
เฉอดฟ้าฟูโพยม ฯ
๏ ไพร่หลวงอาวุธหมั้น
มือไกว กวัดแฮ
สิบเอ็ดขบวนทหารไทย
ทั่วถ้วน
แปดสิบส่ำพลไกร
เสมอทุก หมู่นา
ตนแต่งต่างอย่างล้วน
หมวกเสื้อต่างศรี ฯ
๏ เสนากุฏเสื้อใส่
กางเกง
ลายคาดอาตมเหมาะเหมง
โอบอ้อม
หมวกหนังต่างลายเลบง
ลบองหลาก ศรีนา
แต่งต่างหมู่ดูพร้อม
พรั่งเต้าตามขบวน ฯ
๏ เกณฑ์หัดแสงสินาศถ้า
จำทาย
หินคาบเสนงดินสพาย
ทั่วถ้วน
สองฟากละสี่สิบนาย
ผจงแต่ง ตนนา
ครบเครื่องศรีดำล้วน
พิฦกพ้นพึงขาม ฯ
/*30*/๏ อาสาทวนมาศเต้า
ไต่ถัด นั้นนา
ผูกภู่ขาวทั้งขนัด
หนึ่งชั้น
ซ้ายขวาคู่แจงจัด
กลก่อน กล่าวเอย
แต่งเครื่องแต่งคู่หมั้น
ทมัดถ้าทวนถือ ฯ
๏ ทำลุธนูเงือดเงื้อ
แบกตระแบง
สพักแล่งจาปทแมง
อาตม์อ้อม
ศรีเขียวเครื่องครบแสดง
สง่าแง่ งามเอย
เดอนดับโดยขนัดพร้อม
รเบียบริ้วรายเรียง ฯ
๏ ทหารในเงื้อเงื้อดง้าว
งอนชู เชอดฤๅ
แต่งเครื่องแดงศรีดู
ดื่นแคล้ว
ล้อมวังโล่ห์กำพู
พิจิตรกวัด ไกวเฮย
ตาวง่าอ่าเครื่องแพร้ว
เพรอศน้ำเงอนศรี ฯ
๏ เรือกรรคทาถ้วนสี่
ศอกกร กุมแฮ
สวมเครื่องแดงอาภรณ์
สุกจ้า
ตาวคู่หมู่เถมอลมอญ
คระวีว่อง หัดถ์เฮย
ประดับเครื่องเรื่องรุ่งฟ้า
ม่วงล้วนแลแสยง ฯ
/*31*/๏ อาสาขวาซ้ายเทอด
ตรีศูล
แดงอ่าอลงการ์จรูญ
จรัสหล้า
รามัญมาศดั้งทูน
ทายดาบ เดอนเอย
ครบเครื่องเหลืองทั่วหน้า
ขนัดเต้าตามสถล ฯ
๏ เดโชท้ายน้ำพวก
อาสา ใหญ่แฮ
ถือดาบชเลยลีลา
ล่วงผ้าย
แดงศรีส่ำสรรพา
ภูษิต สวมเอย
คลาคู่ดูคล้ายคล้าย
คล่ำแคล้วแนวขบวน ฯ
๏ อาสาเขนมาศขึ้น
เขนตระแวง
ใส่เครื่องศรีดินแดง
ดื่นผ้าย
เกณฑ์หัตอย่างฝรั่งแปลง
คนต่าง ฝังฤๅ
ทรงสินาศหอยโข่งท้าย
สพักทั้งดินเสนง ฯ
๏ ไพร่หลวงกรมท่าพื้น
ผจงกาย แต่งเฮย
อย่างแขกเทศทั้งหลาย
เหล่าถ้วน
กระบี่โง้งง่าจำทาย
เสโล่ห์ หนังนา
ลายวิลาศอาตม์อ่าล้วน
หมกเสื้อกางเกง ฯ
/*32*/๏ อาสายี่ปุ่นเงื้อ
ขวานปลาย ทวนฤๅ
ผูกภู่แดงสลัดชาย
หนึ่งชั้น
แต่งตนเปลี่ยนแปลก
กระหลับเพศ จีนแฮ
เดอนถัดขนัดแขกนั้น
เนื่องริ้วทิวเรียง ฯ
๏ อาสาจามแต่งแม้น
มลายู เยี่ยงเฮย
เหน็บกฤชไกวหอกชู
คู่แคว้ง
ปั้นเหน่งคาดดำรู
รจิตรปรัก เฉลาแฮ
หนังโพกพื้นผจงแสร้ง
ฉลุล้วนกำมลอ ฯ
๏ กางเกงกับเสื้อใส่
สวมกาย
ดอกมาศกระบวนจีนลาย
เลอศล้น
ซ้ายขวาละสี่สิบหมาย
แปดสิิบ ผสมแฮ
เคอนคู่เคียงเรียงต้น
เชีอกผ้ายพลผอง ฯ
๏ พันพุฒิอนุราชผู้
หัวพัน
กรมมหาดไทยได้สวรรค์
สี่พ้อง
ล้อมวังกับเรือกรร
กรมท่า
เกณฑ์หัดแสงปืนต้อง
แต่งตั้งแห่แหน ฯ
/*33*/๏ หัวพันเทพราชผู้
นามแสดง
กรมพระกลาโหมแจง
จัดถ้วน
พยุหบาตรยาตราแถลง
ลักษณ์กล่าว ไว้นา
ครันครบขนบขนัดล้วน
แห่หน้าเหล่าหลาย ฯ
๏ ทำลุท้ายน้ำกับ
เดโช
เขนมาศทวนทองโท
ตรวจตั้ง
อาสาส่ำสุรโย
ธาคู่ ขูเฮย
ขวาฝ่ายซ้ายปักษ์ทั้ง
ยี่ปุ่นพ้องผองจาม ฯ
๏ เกณฑ์หัดอย่างฝรั่งด้วย
ทหารใน อิกเอย
มอญหมู่คู่โทได
ดาบดั้ง
เถมอลมวญมั่วพลไกร
สิบเอ็ด ขนัดนา
ตำแหน่งแจงจัดตั้ง
ฝ่ายขึ้นกระลาโหม ฯ
๏ ปี่พาทย์ประจำแห่หน้า
ขบวนนับ
ครบสิบห้าสำรับ
สบซร้อง
พันจันท์จัดบังคับ
ไตรตรวจ พร้อมนา
กรมมหาดไทยร้อง
เรียกอ้างหัวพัน ฯ
/*34*/๏ รันแทะสิบห้าระหว่าง
ขบวนไคล
จ่ายอดดำรวจใน
ฝ่ายซ้าย
พนักงานตกแต่งไตร
ตรวจจัด ทั่วนา
พร้อมทั่วทุกขนัดผ้าย
พยุหริ้วเรียงจรัล ฯ
ร่าย๏ ดับนั้นขบวนช้างดั้ง ตั้งริ้วดูชรดื่น หมื่นขุนดำรวจสนม กรมนอกทั้งซ้ายขวา คณนาฝ่ายละหกนาย ทายธงฉานดำเนอน เดอนนำพลกลองชนะ รีบเรียงระยะไคลคลา เสื้อเสนากุฎสวม กรวมกางเกงริ้วเกี้ยว ลายโอบเอี้ยวเอวอง หมวกหนังทรงเศียรสรรพ นับสิบสองหกคู่ ถัดถึงหมู่เถมอลผอง ไพร่หลวงกลองชนะผาย สพายเภรีศรีแดง ขวาแขวงสี่สิบทัศ ขนัดฝ่ายซ้ายศรีเขียว นับดุจเดียวดั่งอ้าง สองตราบข้างรายเรียง ประโคมเสียงพรรฦก กึกก้องศัพทครื้นเครง สวมกางเกงกัญจุก ปัศตูสุกแดงศรี หมวกกลีบมีแฉกยล /*35*/กลลำดวนกลีบคลี่ จ่ากลองปี่คนละตน แต่งสกนธ์อเคื้อ กางเกงเสื้อมัศหรู่ ทั้งคู่ใส่เสมอกัน ศรีแดงฉันฉาดเฉอด ตุ้มปี่เทรอดสักระหลาด ลำดับสรพราศไพร่หลวง ปวงแตรฝรั่งพรั่งผ้าย ซ้ายขวาข้างละสิบทัศ ถัดพลเทอดแตรงอน ขวาซ้ายสรหลอนเทียมเท่า เหล่าพลสังข์สองตน จรดลโดยต้นขนัด หมวกคลุมปัศตูแดง กางเกงทแมงเสื้อทมัด แดงศรีจรัสปัศตู ดูดุจกันทั้งผอง สี่สิบสองผสมสรรพ ขุนหมื่นนับสารวัด ขนัดกลองชนะสี่นาย ขนัดแตรหมายเสมอกัน แปดตนสรรค์ใส่เครื่อง กลกล่าวเรื่องก่อนอ้าง ช้างดั้งน่าดับเดอน เมอลสี่สารยะเหย่า เปล่าขบวนพลยาตร ผูกสักระหลาดแถบถกล ยลหลายอย่างต่างศรี มีเครื่องดาวถมปัด กระวินคร่ำรัชฎาไมย ทึบเถือกไพรุรจิตร ผ้าปกปฤษฎางค์ดาษ แผ่ลวดมาศสุกแสง ข่ายทองแดงปิดทอง	ผ้าปกตระพองอัตหลัด พื้นแดงจรัสโอภาษ รัดพลุกมาศทองเหลือง เรืองจำรูญหร่ามแพร้ว หัศดาภรณเลอศแล้ว พิลาศล้ำเหลือถวิล แลนา ฯะ
๔๏ ไอยรินทร์ที่หนึ่งแกล้ว
กลางรงค์
เสนอชื่ออัษฎาพงษ์
เพรอศพ้น
ห้าศอกคืบสูงคง
เศษสิบ นิ้วนา
ควรคู่พาหนต้น
ต่อสู้ศึกสาร ฯ
๏ หมอไชยศักดิขึ้นขี่
ฅอดำ รงฤๅ
ขุนหมื่นทวนทองประจำ
กึ่งช้าง
กรทายเทอดทวนคำ
ควรพิศ นาพ่อ
ทนายคชเปนควาญง้าง
ท่อนท้ายกรายขอ ฯ
๏ ที่สองคชาชาติผู้
สมญา ยศแฮ
ขนานชื่อบรรยงก์ไอยรา
เลอศล้ำ
ห้าศอกสืบคืบปรา
กฎแง่ ตระหง่านเอย
อิกแปดองคุลีซ้ำ
เศษด้วยโดยสูง ฯ
/*37*/๏ หมอไชยสิทธิขึ้นนั่ง
สอสาร
ทวนมาศหมื่นขุนธาร
เทอดตั้ง
ท่ามกลางคชยุทธยาน
ยลสง่า งามเฮย
ควาญคชทนายท้ายรั้ง
รอนถ้าราขอ ฯ
๏ ที่สามนามช้างเรียก
มารกระบิล
งามเงื่อนเทพยหัศดินทร์
เผด็จเสี้ยน
ห้าศอกคืบกายิน
เศษหก นิ้วนา
อาจเข่นคชศึกเที้ยร
สมิทธิแท้เทียมเสมอ ฯ
๏ หมอไชยฤทธิ์อยู่รั้ง
ฅอคช
ขุนหมื่นมาศทวนยศ
เทอดย้าย
ทนายช้างเชอดขอจรด
กายเกี่ยว ท้ายแฮ
ยอบาทยาตราผ้าย
ต่อริ้วทิวขบวน ฯ
๏ ที่สี่มีชื่อตั้ง
ศิลป์นรายน์
ห้าศอกคืบสูงกาย
ถงาดเงื้อม
นิ้วสี่สืบเศษหมาย
ประมาณรูป แลฤๅ
ศิริเมขล์มารอาศน์เอื้อม
ออกอ้างเอาสมาน ฯ
/*38*/๏ หมอไชยรงค์ขี่ขึ้น
คอไอย ราฤๅ
ขุนหมื่นมาศทวนได
เทอดด้ำ
กลางสารถ่องเถือกไสว
เวหาศ หนเฮย
ทนายคชกดขอจ้ำ
จ่อท้ายกายกเรนทร์ ฯ
๏ หมอเลือกขี่คชดั้ง
ถือขอ เกราะเอย
ขุนหมื่นทองทวนยอ
หัดถ์ตั้ง
ห้าชั้นภู่พิศพอ
ฉาดชาด ศรีนา
สนอบพอกเดชา1ทั้ง
ยกพื้นกางเกง ฯ
/*39*/๏ คาดผ้าปักโอบอ้อม
เอวทรง
สารละสองคนคง
แปดถ้วน
ควาญคชครบสีผจง
กายก่อง
หมวกกลีบลำดวนล้วน
พิลาศด้วยแดงศรี ฯ
๏ เสนากุฏสนอบพื้น
แดงฉาย
ยกอย่างกางเกงลาย
อาตม์อ้อม
ขอข้างต่างจำทาย
กรเทอด ถือแฮ
นับสิบสองตนพร้อม
ขี่สิ้นสี่คเชนทร์ ฯ
๏ ขุนหมื่นหมายพวกผู้
แสงสรร พยุทธแฮ
ต่างนุ่งสองปักผัน
ผาดเต้า
กำกับคชปิลัน
ทนานับ แปดฤๅ
ช้างละสองนายเฝ้า
คาดเกี้ยวทุกคน ฯ
๒๏ พลขบวนแห่พญาช้าง
พระเทพกุญชรอ้าง
ดำรวจซ้ายในดำเนอน
แห่นา ฯ
๏ เถมอลดำรวจขวาในเบื้อง
พญาเสวตรกุญชรเยื้อง
พยุหตั้งตามขบวน
ถัดนา ฯ
/*40*/๏ มวญองครักษ์ใหญ่ซ้าย
พญามงคลนาคินทร์ผ้าย
รยะริ้วทิวสาม
ขนัดนา ฯ
๏ งามขวาใหญ่ไต่เท้า
พญามงคลหัศดินทร์เต้า
แห่แคล้วแนวพยูห่
สี่นา ฯ
๏ หมู่นอกซ้ายย้ายห้อม
พระบรมฉัททันต์ล้อม
หลั่นห้าแห่แหน
แน่นนา ฯ
๏ แสนส่ำนอกขวาคล้อย
พระบรมคชลักษณ์ต้อย
แต่งเต้าลำเนาขนัด
หกนา ฯ
๏ ถัดแสนยาสนมซ้าย
พระบรมไอยราย้าย
พยุหเยื้องเบื้องขบวน
เจ็ดนา ฯ
๏ มวญหมู่ขวาสนมแกล้ว
พระบรมเอกทันต์แคล้ว
คลาศด้าวอัษฎา
สถานนา ฯ
ร่าย๏ ดำรวจน่าแปดกรม ระดมกันเต่งแง่ แห่พญาช้างแปดขบวน ประมวญหมู่พลก่องกาย เมอลเหมือนหมายทุกหน้า ถือธวัชห้าชายเดอน ดำเนอนนำริ้วทิวละคู่ อยู่อธึกยรรยง ทรงเสนา/*41*/กุฎสนอบ งอบหนังนุ่งกางเกง ริ้วเหมาะเหมงทั้งมวญ เกี้ยวลายกระบวนบรรจง ถัดองครักษ์ไพร่หลวง ปวงต้องแห่ขบวนละหมู่ ห้าคู่ถือธงมกร สิบตนจรยะไย่ ใส่เสนากุฎเสื้อ กางเกงอเคื้อแดงศรี หนังหมวกมีทุกนาย เกี้ยวกระบวนลายเอวรัด จัดขุนหมื่นแปดดำรวจ สารวัดตรวจทุกกอง ขบวนละสองเสมอมี อ่าอินทรีย์ฤๅต่าง อย่างสารวัดก่อนกาล ประมาณสิบหกคณนา อัษฏาดำรวจไพร่หลวง ปวงแห่พญามาตงค์ ถือข่ายวงแวดห้อม ล้อมข้างละแปดตนคน ล้วนแต่งสกนธ์เยี่ยงยุทธ เสนากุฎเสื้อสวม กรวมกางเกงแต่งตก ตุ้มปี่ปกกระบานบน พื้นโสภณแดงพรรณ อ้อมเอวสรรพลายล้วน แปดขบวนถ้วนครบที่ หกสิบสีมวญหมาย หมื่นขุนนายทั้งผอง ทั่วแปดกองแปดกรม โอ่อาตมเรืองรุ่ง สองปักนุ่งตามธรรมเนียม คาดเกี้ยวเตรียมตรวจพล /*42*/คนถือข่ายทุกหมู่ อยู่ขนัดหนึ่งนับ เดอนสำหรับตามขบวน ประมวญเปนแปดตน พลถือโต๊ะเงอนทอง รองกล้วยอ้อยตฤณา หม้อธาราไหรญ ครบสี่คนหนึ่งคช กำหนดพลตระบองกลึง ถึงสิบคู่ดูหลาย พลแส้หวายทัดเท่า เหล่าสัประทนเกล็ดถือ คือพลถ้วนขบวนละสี แต่งตามที่ทั้งปวง ล้วนไพร่หลวงกรมคช กำหนดประมวญหมู่พล ช้างหนึ่งคนสี่สิบแปด แวดล้อมแห่แหล่หลาม แต่งตนงามตามขนาด กางเกงวิลาศริ้วลาย เกี้ยวเกี้ยวกายทมัดทแมง ใส่มงคลแดงสักระหลาด สรพราศพลอิกสาม หามกระบี่เผือกสองตน กั้งสัประทนหนึ่งนับ กับเทอดถาดเหรญ อ้อยหนึ่งคนหนึ่งกล้วย อิกสองด้วยเปนห้า ผ้าเกี้ยวกางเกงมงคล แต่งตัวกลก่อนอ้าง เฉภาะแต่พังเผือกช้าง นอกนั้นวานร โหดนา ฯ
/*43*/๏ เนืองนิกรหมื่นขุน กรมกุญชรแจงจัด เปนสารวัดขบวนละสอง หนึ่งถือตระบองกลึงนาย หนึ่งแส้หวายเงือดเงื้อ เสื้อเสนากุฎลาย สวมใส่กายก่องกุ หมวกหนังฉลุลายมาศ พื้นชาดลาดผ่องพุ่ง สองปักนุ่งคาดลาย สพายกระบี่ฝักหนัง ดังนั้นทั้งแปดขบวน ประมวญสิบหกนายผ้าย เดอนเหนเดอนแห่ย้าย ย่างเยื้องจรประจำ ขนัดนา
๔๏ พังนำขบวนแรกรู้
สมญา รวางฤๅ
คือเรียกเทพยลีลา
ชื่อให้
สี่ศอกคืบจตุรา
นิ้วขนาด สูงเอย
เคยผูกพระที่นั่งไท้
ธเรศเจ้าจอมถวัลย์ ฯ
๏ นายมหาคชรัตน์ขึ้น
ขี่ฅอ คชเอย
เหย่าหย่อนกรกุมขอ
ขับผ้าย
ควาญสถิตย์ปฤษฎางค์ยอ
อังกุศ แกว่งแฮ
เกี่ยวกดจรดท่อนท้าย
เร่งต้อนเตือนจรัล ฯ
/*44*/๏ ดับนั้นคชาชาติแก้ว
กิรินี เสวตวรเอย
พระเทพกุญชรลี
ลาศเยื้อง
สูงสี่ศอกคืบมี
นิ้วนับ แปดนา
ถับถับขยับย่างเบื้อง
บาทย้ายผายผัง ฯ
๏ จบคชศิลป็หนึ่งผู้
เถลองสอ สารแฮ
รังรักษ์พนักงานหมอ
ท่านใช้
นายกรินทร์คชประสิทธิขอ
ท้ายเกี่ยว ท้ายเฮย
ท้ายสถิตย์กิจควาญให้
ยาตรต้องตามขบวน ฯ
๏ ถับถึงพังเชีอกทั้ง
โทสาร
สี่ศอกคืบเศษประมาณ
สิบนิ้ว
ทัดเทียบเปรียบสูงสมาน
เสมอคู่ เคียงนา
ทูลบาศยาตรในริ้ว
ค่อยคล้อยคลอตาม ฯ
๏ เทพาลีลาศชี้
ชื่อพัง หนึ่งเอย
ทรงศักดิขุนขี่หลัง
ฝ่ายหน้า
ทนายคชนั่งเนายัง
ท้ายประทับ ขอแฮ
เตือนไต่ไคลช้าช้า
ห่อนร้อนเร็วจรัล ฯ
๏ หนังพังแต่งตั้งยศ
สมญา ยศฤๅ
คือชื่อหงษ์ลีลา
เลอศช้าง
ขุนทรงสิทธิเสนอนา
มกรขี่ ฅอเฮย
ควาญคชกดขอช้าง
ขับท้ายคลายคระไล ฯ
๏ ถับถึงพลายแทรกเต้า
ตามสาร ขนัดนา
ห้าศอกคืบสูงประมาณ
แง่เงื้อม
กำจรจักรพาฬขนาน
ขนาดศักดิ สมเอย
อาจจักอุกจักเอื้อม
จักอ้างชนคชินทร์ ฯ
๏ ผู้เถลองไอยเรศได้
ถานา ศักดิ์แฮ
พญาเพทราชา
เลื่องหล้า
ควาญสถิตย์ทิศท้ายรา
ขอจรด ร่อฤๅ
ทนายนับร้อยเศษห้า
สิบเต้าตามสาร ฯ
๏ ขบวนสองพังหนึ่งขึ้น
กุญชร รวางนา
นามเรียกบุษบากร
ท่านตั้ง
หลังเรียบรเบียบบทจร
เหยาะย่าง เสมอเฮย
สูงสี่ศอกคืบทั้ง
เศษนิ้วโทถึง ฯ
/*46*/๏ นายสวัสดิคชฤทธิผู้
เปนหมอ
เหอรแห่งดำแหน่งสอ
เหมาะหมั้น
ควาญขับจับขอยอ
อยู่ท่อน ท้ายนา
ยั่งยั่งรั้งฤๅกระชั้น
พยุหหน้านำขบวน ฯ
๏ ถั่น1ถัดตระบัดเผือกผู้
เผยอยศ ยิ่งแฮ
พญาเสวตรกุญชรคช
ชื่ออ้าง
ห้าศอกคืบกำหนด
นิ้วเศษ หกเฮย
มหานุภาพนายท้ายช้าง
ขี่ขึ้นฅอกรินทร์ ฯ
๏ นายเสพย์คเชนทรใช้
พนักงาน ควาญเอย
ขับย่างยอบทมาลย์
ยาตรเยื้อง
พังเชือกอิกสองสาร
สูงทัด กันนา
ห้าศอกเดอนโดยเบื้อง
ฝ่ายด้าวปฤษฎางค์ ฯ
/*47*/๏ หมื่นศรีสิทธิบาศขึ้น
ฅอกิรึ นีนา
ควาญนั่งหลังหัดถี
ที่ท้าย
โกสุมภ์ชนีมี
นามหนึ่ง พังเอย
เหย่าเหย่าเต้าฝ่ายซ้าย
แห่งริ้วทิ้วแถว ฯ
๏ ฝ่ายขวาคชาเชือกผู้
เถลองสอ นั้นฤๅ
หมื่นราชสิทธิกรรม์ขอ
จ่อจ้อง
โกสีย์อับศรยอ
ยศชื่อ พังเอย
ควาญขับท้ายย้ายต้อง
ขนบตั้งตามสถาน ฯ
๏ ถัดนั้นพลายแทรกอ้าง
นามขนาน รวางฤๅ
คือคชไฟพระกาล
เลอศล้ำ
ชาญศึกเชี่ยวศึกสาร
ชนชนะ สารนา
ห้าศอกหกนิ้วซ้ำ
เศษอ้างสูงสกนธ์ ฯ
๏ พญากำแพงผู้ขี่
ฅอคช นั้นฤๅ
ควาญเทอดขอท้ายจด
จิ่มข้าง
เถมอลไพร่ไต่ตามยศ
ร้อยหนึ่ง นาพ่อ
ทายเครื่องอุปรโภคบ้าง
อิกทั้งสาตรา ฯ
/*48*/๏ ขบวนสามนามคชหน้า
นำจรัล พังฤๅ
เรียกชื่อบุษบาจันทร์
แต่งตั้ง
สูงสี่ศอกคืบบรร
ยายเศษ นิ้วนา
นับสี่ถี่เท้าทั้ง
เรียบด้วยเรวเดอน ฯ
๏ เบื้องนั้นบรรลุผู้
เผือกกรินทร์ หนึ่งฤๅ
ดำกระหลับกระลายกายิน
ด่อนได้
มงคลคชนาคินทร์
ขนานชื่อ เฉลอมนา
สามศอกคืบสูงไส้
เศษนิ้วอัษฎางค์ ฯ
๏ นายปรายไตรภพให้
เถลองสาร สอฤๅ
มือทมัดขอคร่ำธาร
เทอดด้ำ
นายกเรนทร์พัดชาควาญ
กรง่า ขอเอย
งามคชงามคนล้ำ
เลอศเพี้ยงพิศวง ฯ
๏ พังเชือกทั้งคู่เต้า
ตามถัด นั้นฤๅ
สูงสี่ศอกคืบทัด
เท่าไซ้
กินรปักษีหัศ
ดีหนึ่ง นามนา
หนึ่งกินรีสวรรค์ได้
ชื่อตั้งในรวาง ฯ
/*49*/๏ ขุนหมื่นกรมเชือกขึ้น
คอสาร สองแฮ
นายหัดถีเถลองควาญ
ขับผ้าย
ตามรเยียบพยุหบาตรการย์
เกณฑ์แห่ กฐินนา
ไย่ไย่ไคลบทย้าย
ย่างเยื้องยรรยง ฯ
๏ ดับดลพลายแทรกเต้า
ไต่ถัด นั้นนา
นามวิเชียรจักรพรรดิ
เลอศแล้ว
ห้าศอกคืบสูงวัด
เศษนพ นิ้วเอย
พญาพระกฤษณขี่แคล้ว
คลาศคล้อยทางสถล ฯ
๏ ควาญท้ายนายคชขึ้น
ท้ายประจำ อยู่นา
ขอเกี่ยวเหนี่ยวด้ำกำ
กดง้าง
ทนายไพร่ไต่ตามตำ
แหน่งนับ ร้อยแฮ
ถือเครื่องยศยลสล้าง
หอกง้าวตาวทวน ฯ
๏ ขบวนสี่มีชื่ออ้าง
กิรินี นำนา
บุษบกเบญจามี
ชื่อรู้
สี่ศอกคืบเศษทวี
นิ้วขนาด สูงเอย
นายราชกิริยงผู้
ขี่ทั้งควาญคเชนทร์ ฯ
๏ ถั่นถัดสัตบุษป์แม้น
ศรีคชา นั้นฤๅ
สามศอกสูงทศา
เศษนิ้ว
มงคลหัศดินทร์พญา
คชหนึ่ง นามเฮย
ย้ายย่างหว่างขนัดริ้ว
รยะเบื้องขบวนสาร ฯ
๏ ฤทธิกุญชรหน้านั่ง
เนากับ สอนา
นายจิตรคชลักษณ์ขับ
ขี่ท้าย
พังเชือกซึ่งเดอนดับ
โดยปฤษ ฎางค์ฤๅ
สูงสี่ศอกคืบลม้าย
เทียบทั้งโทประมาณ ฯ
๏ หนึ่งนามรวางแต่งตั้ง
กินรี ร่อนฤๅ
หนึ่งกินรรำมี
ชื่อพร้อง
กรมเชือกหมื่นฃุนทวี
คชสถิตย์ ฅอนา
ควาญขับท้ายย้ายจ้อง
จดเท้าเทาตาม ฯ
๏ ราชวังเมืองยศได้
ที่พระ นาพ่อ
ขี่สุรงคเดชะ
ชื่อช้าง
พลายแทรกหว่างพยุหะ
แห่แห่ง นั้นแฮ
ห้าศอกสิบเอ็ดอ้าง
เศษนิ้วขนาดสูง ฯ
/*51*/๏ คชควาญสถิตย์ที่ท้าย
ทายขอ
ทนายนับครบร้อยพอ
ศักดิย้อม
สรรพาวุธยกยอ
ยศเครื่อง ถือนา
ไต่ติดทิศหลังพร้อม
พรั่งเต้าพรูตาม ฯ
๏ ขบวนห้าคชาชาติให้
นำลี ลาศแฮ
เฉลอมอาศน์ทองกิรินี
เรียกร้อง
สี่ศอกคืบอินทรีย์
สูงขนาด วัดนา
หลังเรียบรเบียบบาทจ้อง
ย่างย้ายไป่เสทือน ฯ
๏ จำนงกิริรักษ์รั้ง
สอสาร
ควาญคชคือคชบาล
ฝากเฝ้า
ขับขี่คลี่บทมาลย์
เมือมารค
ถับถับถี่ฝีเท้า
ยาตรเยื้องบาทสเทิน ฯ
๏ ตระบัดรัตนาคผู้
เสนอนาม พระฤๅ
บรมฉัททันต์สรรพงาม
เลอศแล้
ศรีหลากเล่ห์โลหดามพ์
ดวงเนตร เสวตรเอย
ทนต์เทียบทองถ่องแท้
พิลาศล้ำเหลืองพรรณ ฯ
/*52*/๏ หกศอกสูงเศษซ้ำ
สามอง คุลีแฮ
ยลแง่งามพิศวง
สุดอ้าง
เสมอสารสมิทธิมง
คลอาศน์ อินทร์เอย
ควรคู่พาหนะช้าง
ที่นั่งเจ้าจักรพาฬ ฯ
๏ ผู้หมอสอสถิตย์ไส้
สมญา ยศฤๅ
นายบวรไอยรา
เรียกพร้อง
ผู้เถลองแหล่งท้ายคชา
ชี้ชื่อ เขาเฮย
นายจักรคชสีห์ต้อง
แต่งให้เปนควาญ ฯ
๏ พังเชือกเลือกเท่าทั้ง
โททัด กันนา
ห้าศอกสูงเสมอจัด
คู่ได้
สกลเกสรนามหัด
ถี่หนึ่ง นาพ่อ
บวรรัศมีหนึ่งให้
ชื่ออ้างรวางเถลอง ฯ
๏ หมื่นขุนกรมเชือกใช้
งานประจำ ฅอนา
นายคชควาญจำนำ
นั่งท้าย
ขี่ขับดับเดอนดำ
แหน่งขนัด หลังแฮ
เคียงคู่อยู่ขวาซ้าย
ติดเต้าตามจร ฯ
/*53*/๏ จึ่งพลายแทรกไต่ต้อย
อุไภยพัง บาศเฮย
ขานชื่อชนะจำบัง
บอกเแจ้ง
สูงห้าศอกเศษยัง
อิกหก นิ้วนา
อาจจักยอยุทธแย้ง
เย่อยื้อทวารเวียง ฯ
๏ พระหนึ่งนามแต่งตั้ง
คชภัก ดีเอย
ฅอขี่ควาญเตือนตัก
เร่งต้อน
ทนายแปดสิบสรพรัก
สรพรั่ง พร้อมนา
เดอนเบียดเสียดซรับซร้อน
แซรกซร้องตามสาร ฯ
๏ ขบวนหกตกแต่งให้
ดำรี พังนา
ฉลองอาศน์แก้วหัศดี
ชื่ออ้าง
สูงสี่ศอกเศษมี
สิบเอ็ด นิ้วเอย
นำหมู่พยุหบาตรช้าง
แห่งฉ้อสถิตย์สถาน ฯ
๏ ผู้เถลองกุญชเรศรั้ง
หนกัณ ฐานา
นายภักดีกิริกรรม์บัญ
ญัติได้
ควาญท้ายขับท้ายจรัล
รัถเยศ
ย้ายบาทยาตรเหย่าให้
เนื่องริ้วทิวเรียง ฯ
๏ จึ่งบรมคชลักษณ์ล้ำ
ฦๅภพ
ตามพองคาพยพ
ถ่องแท้
สูงสี่ศอกคืบครบ
เศษสืบ ห่อนเฮย
งามรูปงามลักษณ์แล้
เล่หช้างวัชรินทร์ ฯ
๏ จำลองนามหนึ่งอ้าง
เทพา จรฤๅ
เหอรแห่งคชกัณฐา
ผาดผ้าย
นายแม่นคชสารมา
เถลองแหล่ง ควาญเฮย
เตือนตักคเชนทรย้าย
ยาตรเต้าเทาสถล ฯ
๏ จึ่งช้างเชอญบาศทั้ง
พังชไม
เดอนคู่เคียงคู่ไคล
เคลื่อนคล้อย
สูงสี่ศอกคืบไป
ต่ำกว่า กันเฮย
เทียบทัดจัดห่อนห้อย
เปรียบได้ดูเสมอ ฯ
๏ หนึ่งชมกลิ่นรื่นรู้
นามยิน
หนึ่งชื่นกลิ่นรวยคชินทร์
ชื่ออ้าง
กรมบาศหมื่นขุนกรินทร์
ฅอขี่
ควาญคชคชรักษ์รั้ง
อยู่ท้ายกายดำรี ฯ
/*55*/๏ บัดดลถกลฤทธิอ้าง
ออกนาม
พลายแทรกแทรกไต่ตาม
รยะนั้น
ห้าศอกคืบสูงงาม
ถงาดแง่ สง่าเฮย
ดูดั่งแสร้งผจงปั้น
รูปให้ยลสยอง ฯ
๏ ผู้ขี่หัดถีนาคนั้น
นามรัง สฤษดิฤๅ
พระชื่อศรีภวัง
เพรียกพร้อง
คชควาญอยู่งานหลัง
เลอที่ เขานา
ทนายนับแปดสิบซร้อง
ต่างเต้าตามคระไล ฯ
๏ สร้อยมาลีชี้ชื่อ
คชาพัง หนึ่งเอย
ขบวนสัตว์จัดจ่ายบัง
คับให้
สูงสี่ศอกขนาดยัง
เศษหก นิ้วนา
ตกแต่งตำแหน่งได้
ออกหนักขนาดนำ ฯ
๏ นายท้ายหนึ่งนั่งเบื้อง
บนกัณ ฐานา
เกณฑ์ขี่ีกิรินีจรัล
เร่งเร้า
จำนงคชผจองบัญ
ญัติชื่อ เขาแฮ
ควาญขับขยับยาตรเท้า
ที่ท้องสถลทาง ฯ
/*56*/๏ ถัดถึงพระยากระล้วน
ตลอดกา ยินเฮย
นามพระบรมไอยรา
เรียกแจ้ง
สี่ศอกคืบคณนา
นิ้วสิบ สูงแฮ
เฉกเช่นปรายประแป้ง
สบสิ้นสรรพางค์ ฯ
๏ นายอักษรเทพยขึ้น
สอสาร
กรเกาะขอกรอธาร
เงือดง้าง
นายบาลกิริอาศน์ควาญ
เนานั่ง หลังเฮย
มือทมัดคัดขอข้าง
ขับให้ด่วนเดอน ฯ
๏ พังบาศยาตรคู่แคล้ว
เคียงกัน ตามนา
หนึ่งชื่อเหมอนันต์
หนึ่งตั้ง
นามจันทรรัศมีบัญ
ญัติยศ คชฤๅ
สูงสี่ศอกกับทั้ง
หกนิ้วเสมอหมาย ฯ
๏ ขุนหมื่นหมู่เชือกรั้ง
บริรักษ์ ฅอเฮย
ควาญคชผู้พิทักษ์
ท่านใช้
สารสองถ่องศุภลักษณ์
แลเลอศ ลักษณ์ฤๅ
เทียมเทียบเปรียบกันได้
ห่อนเตี้ยต่ำสูง ฯ
/*57*/๏ จึ่งถึงพลายแทรกอ้าง
สมญา ยศฤๅ
บุญยิ่งยิ่งโสภา
พิศพ้น
ห้าศอกเศษคณนา
นิ้วนับ สามแฮ
อาจจักผูกเครื่องต้น
แต่งตั้งคชาธาร ฯ
๏ หลวงคชสิทธิสถิตย์ด้าว
ดำรี สอฤๅ
ควาญภิบาลหัดถี
เห็จท้าย
ทนายนับหกสิบมี
ตามไต่ หลังเฮย
อาวุธอุปโภคสล้าย
สรล้างถือสลอน ฯ
๏ ขบวนแปดพังหนึ่งหน้า
นำจร
พร้อมเพรอศพรรณกุญชร
ลักษณ์ล้วน
ศรีมาลาศนามกร
รวางใหญ่ มีนา
สี่ศอกหกนิ้วถ้วน
บอกเบื้องสูงสกนธ์ ฯ
๏ จำนองคชเลอศได้
เถลองบน สอเอย
นายคชควาญเนาหน
แห่งท้าย
ขับช้างย่างโดยสถล
พยุหยาตร นั้นนา
นับขนัดอัษฎาผ้าย
ที่ริ้วทิวกรินทร์ ฯ
/*58*/๏ บัดลุคชลักษณ์พื้น
แดงพรรณ ผ่องนา
นามพระบรมเอกทันต์
ท่านให้
โทนทนต์ทักษิณวรรณ
เสวตรเนตร นาพ่อ
สูงสี่ศอกขนาดได้
เศษนิ้วฤๅมี ฯ
๏ นายท้ายฝ่ายหน้านั่ง
เศียรสาร
เสนอชื่อชำนัญคชการ
แกว่นแกล้ว
ชำนาญคชผจงควาญ
เสถียรที่ ท้ายแฮ
ถับถับขับคชแคล้ว
คลาศคล้อยรัถยางค์ ฯ
๏ บัดคู่พังบาศอ้าง
นามกร
หนึ่งอุไทยเขจร
ชื่อตั้ง
รบำในหนึ่งกุญชร
รวางเปลี่ยน แปลงฤๅ
สี่ศอกคืบสูงทั้ง
เศษนิ้วหนึ่งสมาน ฯ
๏ หมื่นขุนทมุลบาศให้
ประจำงาน
ฅอขี่กิรินียาน
ทุกผู้
ควาญคชคชบริบาล
แห่งคช นั้นฤๅ
เกณฑ์จ่ายท้ายสถิตย์รู้
ทั่วถ้วนพังผอง ฯ
/*59*/๏ ดับนั้นพลายแทรกช้าง
รวางทรง
เชอดชื่อคือมิ่งมง
กุฎล้ำ
ห้าศอกขนาดสูงคง
นิ้วเศษ สามนา
ชนชนะอริราชห้ำ
หักเสี้ยนศึกสาร ฯ
๏ ผู้ขี่มีชื่อตั้ง
ตามยศ
ตำแหน่งคือหลวงคช
ศักดิอ้าง
ควาญท้ายบ่ายขอจรด
รอแทบ ท้ายแฮ
หกสิบทนายตามช้าง
พรั่งพร้อมภายหลัง ฯ
๏ พานทองสองชั้นใส่
ไตรกฐิน ทานนา
ทุกทั่วตัวพระยาคชินทร์
แปดส่วน
สรรพาภรณกรินทร์
รจเรข
ต่างต่างอย่างหลายล้วน
สลับแก้วแกมศรี ฯ
๏ รำพรรณปิลันทนพร้อม
ไพรบูลย์ เบญจ์เอย
พระเทพพระยาเสวตรกุญ
ชเรศอ้าง
มงคลหัศดินทร์อดุลย์
อิกฉัท ทันต์นา
หนึ่งกับนาคินทร์ช้าง
เผือกผู้เฉลอมเวียง ฯ-
/*60*/๏ ผูกเครื่องแถบมาศทั้ง
ดาวฉลัก กุดั่นนา
พิศภู่จงกลตระศัก
ก่องแก้ว
กระวินคำคร่ำทึบสรพรัก
พรายเพรอศ
ตระพองพาดตาดพัตรแพร้ว
พร่างพร้อยข่ายทอง ฯ
๏ พระเทพพังเผือกไส้
ใส่กรอง เชองนา
หางแห่งต้นสวมซรอง
มาศห้อม
ข่ายมุขปักปกตระพอง
พัตรยิ่ง อย่างแฮ
พิเศษกว่าสารสี่พร้อม
เครื่องอ้างเอกเฉลิม ฯ
๏ รัดพลุกสุกมาศล้ำ
จำลาย
ประดับสรรพสีคชพลาย
เลอศหล้า
อลงกฎรจเรขหลาย
แลพิลาศ หลากแฮ
เถือกถ่องรองเรืองฟ้า
เพ่งเพี้ยงพิศวง
๏ ตรีคชคชลักษณ์ทั้ง
ไอยรา
อิกเอกทันต์ขวา
เอกไส้
อลงกรณ์หย่อนสรรพา
ภรณ์เครื่อง รองฤๅ
สามนับสำหรับให้
ประดับถ้วนสารสาม ฯ
/*61*/๏ จงกลภูข่ายพร้อม
วไลยทนต์ ทองเอย
จำหลักฤๅ1กอบประกล
กุแก้ว
ผูกคู่เครื่องพลูผล
พิจิตรโหมด หุ้มแฮ
กระวินคร่ำทองทึบแพร้ว
เพรอศพ้นพรายพรรณ ฯ
๏ ปกตระพองผ้าแย่งพื้น
อัตหลัด แดงฤๅ
ศรีสดรจเรขจรัส
อร่ามพร้อย
ทั้งสามคชาทัด
เทียมเทียบ เสมอเอย
อ่าเอี่ยมสอาดขนาดน้อย
เครื่องช้างอย่างโท ฯ
๏ คลังมหาสมบัติให้
เกณฑ์กัน
กำกับภาชนสุวรรณ
ใส่ผ้า
ขบวนหนึ่งหนึ่งนายปัน
พนัก งานเอย
ตามไต่ไคลช้าช้า
อยู่ท้ายพระยาสาร ฯ
/*62*/๏ ชาวคลังศุภรัตได้
กำกับ ไตรเอย
หนึ่งคชหนึ่งขนัดนับ
หนึ่งเฝ้า
สรรพยุทธหมื่นขุนจับ
แส้ซ่น งาแฮ
คุมเครื่องคชาภรณ์เต้า
ติดต้อยสี่ตน ฯ
๏ สริผู้กำกับถ้วน
ขบวนละหก คนเฮย
สองปักนุ่งเหน็บพก
พ่วงห้อย
ทำเทียมที่แต่งตก
ตามขนาด เคยนา
เกี้ยวคาดเติมเพิ่มน้อย
หนึ่งให้อ่าโถง ฯ
๏ จางวางอิกปลัดเจ้า
กรมสาร
ตัวสี่ตัวรองควาญ
ทั่วผู้
ประดับสรรพอลงการ
โอ่อาตม์
จำแนกแจกอรรถรู้
ร่ายเบื้องบทแสดง ฯ
ร่าย๏ แถลงปิลันทน์อลงการ์ แห่งพระยาพระหลวง ปวงนายท้ายทั้งผอง ตัวสี่รองเลวหลาย สองปักลายนุ่งทมัด กลัดสนับเพลาเกี่ยวคาด ลายสำอาดอเคื้อ เสื้อครุยพอกศรี/*63*/เสวตร สามกายเกษทั่วตน แต่งสกนธ์บมิแปลก ควาญพลายแทรกแต่งตก กางเกงยกนุ่งสรพรัก เกี้ยวผ้าปักโอ่อ่า ท้ายหัดถ์ง่าขอข้าง ช้างพังเชือกควาญชน อ่าสกนธ์กลพร้อง พ้องพลายหมอมีมือ ถือขอเกราะคะคว้าง พวกพังช้างหมู่หมอ ขอไม้เท้าทายเทอด พิศเพราเพริศแพร้วแพร้ว ขุนคชควาญคชแกล้ว กลั่นกล้ากลางณรงค์ ฯ
๏ อลงกรณ์พังนำ ประจำเครื่องหุ้มสักระหลาด แดงดูฉาดเรืองรอง ผูกข่ายทองอังกฤษ ภู่หูติดจงกล กาษฐโสภณมาศย้อม พร้อมผ้าปกปฤษฎางค์ หักทองขวางมลังเมลือง กระวินทองเหลืองแลพิลาศ ช้างเชือกบาศแต่งจัด เครื่องหุ้มปัศตูฉาด ผูกข่ายมาศอังกฤษ ภู่กรรณติดห่อนแต่ง ผ้าปกแห่งหนหลัง บังคลุมบาศ/*64*/มาศปัก หักสุพรรถแฉิดฉิน กังษกระวินกลอ้าง ประดับทุกตัวทั่วช้าง พวกพื้นพังผอง ฯ
๒๏ เชือกบาศทองเถือกแพร้ว
ใส่หลังพังบาศแคล้ว
คลาศเต้าตามกรินทร์
สี่นา ฯ
๏ คชินทรเทพกุญชรไส้
พระยาเสวตรกุญชรใช้
เชือกแต้มทองตาม
งามนา ฯ
๏ สามนาคินทรเผือกผู้
มงคลหัศดินทร์รู้
ถี่ถ้วนขบวนแสดง
ดุจนา ฯ
๏ แถลงสี่หัศดินทรไท้
บาศเลวฤๅห่อนไล้
มาศแม้นสี่คชา
ก่อนนา ฯ
๏ ไอยราฉัททันตอ้าง
คชลักษณเอกทันต์ช้าง
เชือกล้วนเลวตาม
เต้านา ฯ
๓๏ สามพลายแทรกออกญา
เพทราชากำแพงทั้ง
พระกฤษณบวรวังตั้ง
ศักดิ์อ้างนามพญา สามนา ฯ
๏ คชาแทรกที่พระสาม
นามราชวังเมืองรู้
อิกศรีภวังผู้
หนึ่งทั้งคชภัก ดีนา ฯ
/*65*/๏ ผูกกระเบนสักระหลาดถกล
สัประทนแดงกางกั้ง
โดยตำแหน่งยศตั้ง
หกช้างกลกัน แลนา ฯ
๏ อิกสองนั้นลดยศ
คชสิทธิคชศักดิไซร้
กระเบนแลสัประทนไร้
สบสิ้นสองสาร นั้นนา ฯ
๏ อลงการสารแทรกผูก
เครืองลูกพลูทั่วถ้วน
หุ้มสักระหลาดฉาดล้วน
เล่ห์นันทั้งผอง คชนา ฯ
๏ ข่ายทองอังกฤษพราย
กระวินคร่ำลายปรักแพร้ว
ทองรัดทันต์พรรณแล้ว
หล่อล้วนทองเหลือง เฉลานา ฯ
๏ เครื่องจงกลภู่โคตร
โหตประกิจติดห้อย
สองหูภู่ยาบย้อย
เยี่ยงนั้นฤๅนาน แลนา
ร่าย๏ ทวยหาญดำรวจขวาซ้าย ในใหญ่ผ้ายสี่กรม รดมกันแห่ขนัดเนื่อง ช้างผูกเครื่องคชาธาร ประพาศโถงยานสิ่งละคู่ ครบสี่หมู่โยธี ขบวนหนึ่งมีหมื่นขุน มุลนายสี่ดำรวจ แผ่ลวดทองธงถือ คือนำริ้วทิวละคู่ อยู่ขวาซ้ายฝ่ายละคน /*66*/เครื่องแต่งตนอเคื้อ เสื้อเสนากุฏสวม กรวมกางเกงริ้วราย ลายโอบอ้อมเอวรอบ งอบหนังบังเศียรใส่ ไพร่หลวงดำรวจสี่หมู่ สามคู่เดินโดยถัด ถือมกรธวัชยาตรา ใส่เสนากุฎสนอบ กอบกางเกงแดงกรวม สวมหมวกหนังบังเศียร ลายเวียดเวียนเอาทมัด สารวัดขบวนละหนึ่งนาย หมายหมื่นขุนสี่ดำรวจ ตรวจไตรพลยาตรา เสื้อเสนากุฎลาย สวมใส่กายทั้งผอง สองปักลายนุ่งคาด เกี้ยวอ่าอาตม์เอวเวียน เศียรสวมเทรอดหนังคาด รดน้ำมาศพรรณราย กระบี่สพายฝักหนัง ทังสี่ขบวนดุจอ้าง กรมช้างพลไพร่หลวง ปวงสำอาดอ่ากาย นุ่งกางเกงลายริ้ววิลาศ เกี้ยวลายคาดใส่มงคล สักระหลาดถกลแดงฉัน เหมือนกันทั้งสี่ขนัด จัดถือแส้ไม้หวาย ขบวนละหกนายทั้งผอง อิกตระบองกลึงหกตน ทาย/*67*/สัประทนเกล็ดเชอด ขบวนละโทเทอดคัคณานต์ สริประมาณสิบสี่นาย อิกทายถาดเงินงาม กล้วยอ้อยสามทั้งตฤณ หม้อธารินไหรญ อัษฐารัศชนมากมวญ นับหนึ่งขบวนคชห้อม สี่หมู่ดูสรพรั่งพร้อม แห่หน้าหลังตาม เต้านา ฯ
๔๏ พังนามกรไล่แก้ว
กิรินี นำนา
สูงสี่ศอกอินทรีย์
วัดได้
เศษสิบเอ็ดองคุลี
แลพิลาศ ลักษณ์เฮย
ท้ายคชตัวเลวให้
ขี่ทั้งเถมอลควาญ ฯ
๏ ถัดถึงคเชนทรแต่งตั้ง
เครื่องคชา ธารแฮ
ที่หนึ่งพึงพอตา
เลอศล้ำ
เจ้าพระยาชื่อไชยา
นุภาพ นาพ่อ
หกศอกสูงตระหง่านง้ำ
แง่เงื้อมสง่าขาม ฯ
๏ คชาธารที่เอกตั้ง
ผจงจัด แต่งนา
ปักพระเสวตรฉัตร
เจ็ดชั้น
อัษฎาวุธทรงกษัตร
แปดเล่ม แลเฮย
ทอดที่ผูกทมัดหมั้น
กับแก้วบันได ฯ
๏ นายนุภาพเรืองภพผู้
เถลองคช ฅอนา
หมื่นภักดีศวรยศ
ชื่ออ้าง
ฝ่ายซ้ายศักดิปรากฎ
ตำรวจ ในนา
สถิตย์ที่ท่ามกลางช้าง
ท่อนท้ายควาญประจำ ฯ
๏ เสนอนามควาญคชนั้น
โบราณ ขนานฤๅ
เรียกชื่อนายคชาชาญ
ภพรู้
ตำแหน่งบวรวังสถาน
ทำเนียบ มีนา
คือที่ทนายท้ายผู้
พิทักษ์ท้ายสารทรง ฯ
๏ พังนำถัดนั้นทราบ
ถานา รวางฤๅ
สมเญศแววมยุรา
พร่ำพร้อง
สี่ศอกเศษอัษฎา
นิ้วขนาด สูงเอย
ท้ายคชตัวเลวต้อง
ขี่ทั้งคนควาญ ฯ
/*69*/๏ จึ่งเจ้าพระยาช้างชื่อ
ปราบไตร จักรเอย
หกศอกสูงศักดิไกร
เกริกหล้า
คชาธารที่โทไสว
เสวตรฉัตร กั้งแฮ
ชั้นลดกำหนดห้า
แต่งตั้งหลังกรินทร์ ฯ
๏ บันไดรัตนทอดถ้วน
อัษฎา วุธเอย
บนเครื่องครบพรรณา
เล่ห์แล้ว
จบไตรจักรสมญา
ทนายคช ท้ายฤๅ
ฅอขี่ขับแคล้วแคล้ว
คลาศคล้อยแถวสถล ฯ
๏ หมื่นสิทธิโสมฝ่ายซ้าย
ในดำ รวจฤๅ
กลางสถิตย์คชาธารประจำ
เครื่องตั้ง
นพกุญชรจำนำ
เนานั่ง ท้ายเฮย
ผู้พนักงานควาญรั้ง
เกี่ยวข้องกดขอ ฯ
๏ ตนหมกขอเกราะจ้อง
จดกระบาน สารเอย
กลางคชเทอดแพนกุงาน
ง่าคว้าง
ขอท้ายทมัดมือควาญ
บริรักษ์ ท้ายฤๅ
ทั้งคู่คชาธเรศอ้าง
ดั่งนั้นดุจเดียว ฯ
/*70*/๏ พานสุพรรณสองชั้นใส่
ไตรพาน กฐินเอย
บนเครื่องคชาธารยาน
เลอศล้น
รวางใหญ่ยิ่งสองสาร
ประดับสรรพ เสมอนา
ดำแหน่งพระที่นั่งต้น
แต่งตั้งแต่ปาง ฯ
๏ พังนำลำดับนั้น
ยรรยง ยิ่งฤๅ
นามเรียกชมชายดง
ย่างย้าย
สี่ศอกหกนิ้วคง
ขนาดนับ สูงนา
เลวเหล่าคชนายท้าย
ขี่ด้วยควาญคเชนทร์ฯ
๏ ถัดถึงพลายหนึ่งผู้
เผ่าสาร สกุลเอย
สูงหกศอกมีประมาณ
วัดไว้
มงคลจักรพาฬขนาน
นามศักดิ สมฤๅ
นายพิทักษ์ไอยเรศได้
เห็จขึ้นฅอประจำ ฯ
๏ ประพาศโถงพระที่นั่งไท้
ธรณี ศวรนา
สถิตย์ท่ามกลางหัดถี
ผูกหมั้น
หมื่นขุนศภรัตมี
เนานั่ง อาศน์เอย
ประคองภาชน์มาศสองชั้น
ใส่ผ้ากฐินทาน ฯ
/*71*/๏ ควาญท้ายนายช้างนั่ง
หลังหน ท้ายเอย
ขับคชบทจรดล
ด่วนผ้าย
ลำดับมารคสถล
แถวขนัด แห่เฮย
ห่อนคลาศพยุหบาตรย้าย
ยาตรเยื้องโดยขบวน
๏ บัดพังหงษ์เล่นน้ำ
นามนำ ถัดนา
สี่ศอกสี่นิ้วกำ
หนดรู้
สูงขนาดพิลาศลักษณ์ลำ
เภาภาคย์ พิศเอย
เลวพวกทนายท้ายผู้
ขี่พร้อมพลควาญ ฯ
๏ ถัดพลายหมายชื่ออ้าง
บัญญัติ ยศฤๅ
คือพิมานจักรพรรดิ
ท่านตั้ง
สูงหกศอกโดยวัด
ไป่หย่อน ยิ่งแฮ
นายวิเศษไอยรารั้ง
อยู่ด้าวสอสาร ฯ
๏ ประพาศโถงที่ไว้
กลางกาย คชเอย
ศุภรัตสถิตย์หนึ่งนาย
นั่งเฝ้า
พานอุไรใส่ไตรหมาย
เกณฑ์มอบ เขานา
ควาญขับขยับย่างเท้า
โยกย้ายขย่อนยล ฯ
/*72*/๏ สี่พลายผูกเครื่องหุ้ม
สักระหลาด แดงเอย
กระวินคร่ำรชฎาสอาด
เอี่ยมพร้อม
จงกลภู่หูมาศ
ผจงปิด อร่ามฤๅ
ผูกข่ายทองแดงย้อม
มาศสิ้นทั้งมวญ ฯ
๏ ปกตระพองอัตหลัดพื้น
แดงดอก รายเอย
รัตพลุกทองเหลืองปลอก
ใส่ล้วน
หัศดีสี่สารบอก
กระบวนแต่ง ฉนี้นา
เครื่องครบขนบสี่ถ้วน
ที่แท้ทุกอัน ฯ
๏ พังนำทั้งสี่รู้
อลงการ นั้นฤๅ
หุ้มปัศตูศรีปาน
กล่าวแล้ว
จงกลภู่กรรณสมาน
เสมือนก่อน แถลงนา
ข่ายขจิตรอังกฤษแพร้ว
เพรอศพร้อยแปลกแปลง ฯ
๏ ปกหลังสักระหลาดล้วน
แดงพรรณ เพรอศฤๅ
ลอยดอกแผ่ลวดสุวรรณ
ทั่วแท้
กังษกระวินสรรค์
เสาวภาคย์ พิศนา
งามสรรพประดับเลิศแล้
สบสิ้นสรรพางค์ ฯ
/*73*/๏ มวญหมวดควาญส่ำสิ้น
ทรงอัง กุศเอย
แสดงดุจพรรณาหลัง
เล่ห์อ้าง
กลางช้างซึ่งสถิตย์ยัง
ยานยิ่ง ยศนา
คชาธเรศทั้งคู่ข้าง
ฉัตรกั้งไกวแพน ฯ
๏ หกตนสกนธ์แต่งไส้
เสมอกัน
พอกใส่สนอบครุยวรรณ
เสวตรล้วน
สองปักเลอศลายพรรณ
ผจงนุ่ง นาพ่อ
เพลาสนับเพลาทั่วถ้วน
คาดเกี้ยวโอบเอว ฯ
๏ ผู้เถลองโทที่นั่งช้าง
ชื่อประพาศ โถงฤๅ
หมอและกลางอ่าอาตม์
ดั่งนั้น
ผู้ควาญแต่งตนประหลาด
เล่ห์อื่น โอ่เอย
นุ่งยกกางเกงหมั้น
คาดผ้าปักแปลง ฯ
๏ คนขี่พังคชเต้า
นำพลาย สี่ฤๅ
ควาญและหมอขอทาย
เฉกกี้
เถมอลควาญอ่ากลกาย
ควาญประพาศ โถงนา
หมอแต่งแสดงเช่นนี้
พวกผู้พลายหมอ ฯ
/*74*/๏ สี่ขบวนขบวนหนึ่งไส้
มีขุน หมื่นนา
ดำรวจในหนึ่งมุล
ไต่เต้า
กำกับเครื่องที่นั่งกุญ
ชรอาศน์ สี่เอย
ศุภรัตตนหนึ่งเฝ้า
แห่งผ้าไตรตาม ฯ
๏ คลังมหาสมบัติผ้าย
ประจำพาน อุไรฤๅ
ขบวนหนึ่งหนึ่งบริบาล
จ่ายไว้
แสงสรรพยุทธชาวงาน
พิทักษ์พระ แสงนา
เฉภาะเครื่องคชาธารให้
ติดเต้าขบวนละสอง ฯ
๏ สริหมดโสฬศผู้
สำหรับ รักษ์เอย
คลังสีศุภรัตนับ
สี่ถ้วน
แสงสรรพยุทธสี่กับ
ดำรวจ สี่นา
สองปักตามเคยล้วน
นุ่งเกี้ยวพันกาย ฯ
๏ นายจันปยาทิตย์ทั้ง
พุทธา ทิตย์เฮย
ดำรวจในซ้ายขวา
ตู่ได้
จัดแจงแต่งเครื่องคชา
ธารประพาศ โถงแฮ
ทั้งสี่พระที่นั่งให้
ฝากเฝ้าพนักงาน ฯ
/*75*/ร่าย๏ ถัดถึงสารสี่พลาย ตั้งหลังผายเยื้องยาตร ยลพิลาศโอฬาร ประกอบอลงการตามแบบ แถบสักระหลาดต่างศรี มีเครื่องคาวถมปัด กระวินคร่ำสัชฌุทึบทา ตามพชาลาไล้ทอง ผ้าปกตระพองอัตหลัด พื้นแดงจรัสดอกดาษ จงกลกาษฐมาศย้อม ภู่หูพร้อมสำอาง ปกปฤษฎางค์พัตรเพรอศ แผ่ลวดเลอศอุไรเรือง วไลยทองเหลืองสวมพลุก สุกศรีสุพรรณพรายแพร้ว พิศโอภาษผ่องแผ้ว พ่างแท้ทองถกล แลนา ฯ
๔๏ พารณที่เอกขึ้น
รวางขนาน
เสนอชื่อมหาไชยชาญ
ศึกล้ำ
ห้าศอกคืบเศษประมาณ
นิ้วนับ สามนา
โดยขนาดสูงตระหง่าน
แง่เงื้อมเงางวง ฯ
/*76*/๏ หมอยอดศรีชี้หน้า
เนาสอ สารแฮ
ขุนหมื่นทวนทองยอ
กึ่งช้าง
ทนายคชกดขอรอ
รั้งท่อน ท้ายเฮย
เตือนไต่ไคลคว้างคว้าง
เนื่องริ้วทิวเรียง ฯ
๏ ที่สองเรียกร้องชื่อ
มาตงค์
ไฟพระกาลราญรงค์
รวดร้า
ห้าศอกคืบสืบอง
คุลีเศษ สามเอย
สูงส่งคงศึกกล้า
กลั่นแกล้วกลางสมร ฯ
๏ หมอยอดศักดิ์ขึ้นขี่
คอสาร
ขุนหมื่นทวนทองธาร
เทอดตั้ง
กลางคชคชบาลควาญ
ประจำนั่ง ท้ายนา
ขับยาตรบาทห่อนยั้ง
หยุดให้ห่างขบวน ฯ
๏ ที่ตรีมีชื่อตั้ง
กุญชร ดั่งฤๅ
ปรากฎแก้วอุดร
เดชล้ำ
ชาญชนชนะดัษกร
ประกาศเกียรติ เกรอกแฮ
ห้าศอกคืบขนาดซ้ำ
เศษนิ้วสองสูง ฯ
/*77*/๏ ยอดรักศักดิออกอ้าง
นามหมอ
เถลองคชกดขอฅอ
ขี่คล้อย
ทวนมาศหมื่นขุนยอ
อยู่ท่าม กลางเฮย
ควาญขับขยับบาทต้อย
ไต่เต้าเหย่ายล ฯ
๏ ที่สี่สมเญศรู้
ศรนา รายน์ฤๅ
เก่งกาจชาติชนะงา
ตระหง่านเงื้อม
ห้าศอกบอกกายา
สูงเศษ คืบเอย
อิกเอกองคุลีเอื้อม
อาจต้านต่ออรินทร์ ฯ
๏ ยอดรามนามนั่งเบื้อง
บนกัณ ฐาเอย
หมอขี่มียศบัญ
ญัติอ้าง
กลางสารหมื่นขุนคัน
ทวนกนก ท้ายนา
ควาญจรดขอรอข้าง
ขับต้อนเดินคระไล ฯ
๏ สิบสองผองพวกผู้
เถลองสาร สี่ฤๅ
แต่งสรรพประดับอลงการ
ทั่วทั้ง
กำกับเครื่องพนักงาน
สรรพยุทธ คลังแฮ
เฉกก่อนกุญชรดั้ง
ดั่งนั้นบรรยาย ฯ
/*78*/๏ พันภาณุราชตั้ง
หัวพัน
กรมมหาดไทยจัดสรร
ขนาดช้าง
ตำแหน่งแห่งฉบับบัญ
ญัติเยี่ยง ยินพ่อ
โดยขนบภพโพ้นอ้าง
รีตรู้บุราณ ฯ
ร่าย๏ ดับทวยหาญเดินเท้า เต้าขบวนหลังตกแต่ง แบ่งกึ่งน่าคลาคลี่ สี่สิบถ้วนทุกขนัด บัณรัศเรียบเรียงราย นายหมวดหมู่มีมือ ถือธวัชมกร จรคั่นริ้วทิวละคู่ อยู่น่านำพลผอง ทุกทั่วกองกลกัน ปันขุนหมื่นสารวัด ขนัดละสี่ตนคณนา แต่งกายาทั้งมวญ ดุจขบวนน่านั้น สองขนัดฃั้นรันแทะ เทียบแสะสองฟากชไม พฤศภอุภัยรถา เอการถกาษร สรรพอลงกรณ์กอปครบ คำรบเจ็ดเกวียนไกว ไพบูลย์ดุจขนัดหน้า ทกล้าดำรวจกรม สนมนอกทั้งสี่หมู่ หมื่นขุนอยู่เปนมุล แต่งเปนขุนขี่รถ ล้วนอลงกฎพร้อมพรั่ง สารถีนั่งน่าประจำ ตำแหน่งอ้างปางกี้ ชี้พนักงาน/*79*/ปางก่อน ห่อนแผกเพี้ยนเปลี่ยนแปลง แสดงเครื่องแต่งดำกล คนแลรถรจเรข เฉกเช่นขบวนเบื้องหน้า งามล้ำงามเลอศหล้า แหล่งเพี้ยงพิศวง ฯ
๔๏ รถณรงค์เจ็ดเล่มล้วน
ขบวนหน หลังเฮย
งานจัดจ่ายมีตน
หนึ่งไส้
ในขวาฝ่ายน่าพหล
แหนราช แลฤๅ
ตำแหน่งแต่งตกได้
พิทักษ์ทั้งตรวจตรา ฯ
๏ พาทย์ประลองสองริ้วรหว่าง
สำรับ หนึ่งเฮย
คนประโคมแห่นับ
ครบห้า
หามสี่ที่สำหรับ
เรียงเรียบ จรัลฤๅ
ตีเป่าเทาช้าช้า
เช่นนั้นทุกขบวน ฯ
๏ โทไทยชไมพม่าด้วย
สี่สำ รับฤๅ
เตลงอีกอุภัยจำนำ
หนึ่งเงี้ยว
ครบเจ็ดเสร็จโดยกำ
หนดกะ เกณฑ์นา
มือไขว่ไหล่อกเอี้ยว
ไต่เต้าตีประเลง ฯ
/*80*/๏ พันวิจรจักรผู้
หัวพัน
กรมมหาดไทยนอกสรรค์
จัดถ้วน
สำรับนับเจ็ดปัน
เปนพนัก งานนา
หลายชาติพาทย์หลากล้วน
แห่เบื้องขบวนหลัง ฯ
ร่าย๏ พรั่งพร้อมพิริยบ่ายบาท ถือสรรพสาตราตรู ดูอธึกพรรลาย หมายบัณรัศขนัดจร โทธวัชมกรขั้น ดั่งนั้นล้วนนายหมวด หมื่นขุนตรวจแจงจัด เปนสารวัดขบวนละสี่ ตามที่ทุกหมู่กรม รดมพร้อมพลไพร่หลวง ปวงอาวุธถือสรรพ นับแถวละยี่สิบคน แต่งตนกลขบวนหน้า ขนัดสี่สิบทกล้า กลั่นแกล้วการรณ ฯ
๔๏ พลจามงามเพรอศพ้น
ไพรู รูปฤๅ
ตนแต่งต่างมลายู
เพศพร้อม
โตมรทมัดมือชู
ชไมเล่ม แลเฮย
ปั้นเหน่งโอบเอวอ้อม
เหน็บทั้งกฤชประจำ ฯ
/*81*/๏ อาสายี่ปุ่นเพี้ยง
ผจงตน แต่งนา
แปรเพศอย่างจีนยล
เยี่ยงงิ้ว
เถลองหัดถ์ตระวัดขวานประกล
ปลายหอก ประกิจเฮย
เดอนรยะจังหวะริ้ว
รเบียบเบื้องบางขบวน ฯ
๏ กรมท่าแขกเทศล้วน
แลโส ภณแฮ
กุมกระบี่เสโลห์
ง่าเงื้อ
พันธพัตรโพกเศียรโต
ตามเพศ เขาเฮย
สวมใส่กางเกงเสื้อ
จีบห้อมกรอมกรุย ฯ
๏ เกณฑ์หัดอย่างฝรั่งแสร้ง
แต่งตน
ต่างฝรั่งรูปยล
ย่านล้ำ
สามารถอาจศึกผจญ
เจนจัด เจียวพ่อ
ชูสินาศขนาดสั้นซ้ำ
สรัพด้วยดินเสนง ฯ
๏ เขนทองเขนเทอดทั้ง
ทายแวง ว่องเฮย
ครบเครื่องดินแดงศรี
สุกจ้า
อาสาใหญ่ยลแสยง
ยอดาบ ชเลยแฮ
เครื่องแต่งแดงเถือกหล้า
พิฦกล้ำแลขาม ฯ
/*82*/๏ รามัญมาศดั้งกับ
ดาวกร ไกวเฮย
แลเลื่อมเหลืองอาภรณ์
ผาดผ้าย
ตรีศูลหัดถ์ประจำ
ขนัดหนึ่ง นาพ่อ
แดงประดับสรรพขวาซ้าย
เหล่าล้วนอาสา ฯ
๏ เครื่องม่วงปวงพวกพื้น
ดาบสอง กรเฮย
เตลงเหล่านครอินทร์กอง
หนึ่งไส้
เรือกรรกวัดคทาทอง
เทียบแทตย์ แลฤๅ
แต่งเครื่องแดงดุจไล้
เลือดย้อมยลสยอน ฯ
๏ ล้อมวังดาบโล่ห์ล้วน
จำทาย เทอดแฮ
เครื่องแต่งแสดงศรีหมาย
ฟากฟ้า
ทหารในง่าง้าวกราย
กระลึงเล่น ประลองเฮย
ครบเครื่องแดงดูจ้า
จรัสเพี้ยงแสงพัน ฯ
๏ ทำลุธนูเทอดถ้า
ธำรง
ครบเครื่องเขียวยรรยง
เพรอศพร้อม
ทวนมาศทมัดทวนทรง
เปลือยปลาบ ปลายแฮ
ประดับเครื่องแดงดุจย้อม
ครั่งล้วนควรขาม ฯ
/*83*/๏ เกณฑ์หัดแสงสินาศพื้น
ปืนคาบ หินเฮย
ประจำหัดถ์ปานปางปราบ
ศึกสู้
เครื่องดำดุจชรอาบ
หมึกทมื่น เมิลแฮ
เดอนดับจับริ้วรู้
เสร็จสิ้นสุดขบวน ฯ
๏ เสนากุฎสนอบถ้วน
ทุกขนัด แห่แฮ
พื้นต่างละอย่างศรีจัด
แจกให้
นาเนกดิเรกเรืองจรัส
เจรอญเนตร นาพ่อ
สิบเอ็ดสยามพยุหได้
ดั่งอ้างอ่าสกนธ์ ฯ
๏ พลรบครบสิบห้า
อย่างยุทธ
เดอนบาทตระแบงอาวุธ
ทุกผู้
ขบวนปลายฝ่ายหลังสุด
สี่ขนัด นาพ่อ
พันศุขสกลราษฐ์รู้
ชื่อชี้พนักงาน ฯ
๏ มหาดไทยกรมนอกได้
แจงจัด
กรมท่าทั้งเกณฑ์หัด
สินาศให้
เรือกรรซึ่งขึ้นสัศ
ดีพวก หนึ่งพ่อ
ล้อมราชนิเวศน์วังไท้
ทั่วถ้วนสี่กรม ฯ
/*84*/๏ กระลาโหมกรมนอกผู้
หัวพัน
นามศักดิเทพศักดิสรรค์
แห่ห้อม
เอการศิขนัดปัน
เปนพนัก งานแฮ
สบส่วนขบวนหลังพร้อม
แต่เบื้องบูรพ์แสดง ฯ
๏ เดโชท้ายน้ำนับ
หนึ่งขนัด
ทำลุกับเกณฑ์หัด
ฝรั่งทั้ง
ทวนมาศมาศเขนจัด
จามชาติ ชนพ่อ
มอญคู่ดาบมอญดั้ง
ยิปุ่นด้วยทวยหาญ ฯ
๏ อาสาขวาซ้ายอิก
ทหารใน หนึ่งเอย
สิบเอ็ดเสร็จพลไกร
กลั่นกล้า
หกหมู่พยุหแท้ไทย
ผจงตก แต่งแฮ
ต่างเพศพิเศษครบห้า
แห่รี้พลผอง ฯ
/*85*/๏ จบเสร็จเขบ็จบอกเบื้อง
ขบวนพระ กฐินเฮย
แห่บกยกพยุหะ
บาตรเก้า
เรียงเรียบรเบียบรบอบกะ
เกณฑ์ขนาด นี้พ่อ
เผยอพระยศผ่านเผ้า
พิภพพื้นแผ่นสยาม ฯ
สิ้นขบวนพยุหยาตราแห่พระกฐินบกเท่านี้ ฯ
---
ร่าย๏ จักแถลงความพยุหบาตร ราชดำเนอนนฤบดินทร์ ทรงถวายกฐินทางสถล เทียบผองพลทั้งมวญ มีแสะสวนทางผ้าย ซ้ายขวาคู่น่านำ สดำนามแมนมณีรัตน์ ขี่อัศดรดาวขจาย พรรณพื้นกายสอสรรพ์ นายกัณฐัศวราช เถลองหลังอาศน์อาชา สมญาประกายพฤกษ์เพรอศ ขาวล้วนเลอศตรูตา คลาฝ่ายเฉวียงเคียงคลี่ คนขี่แต่งแจงจัด เสื้ออัตหลักลายทอง สองปักยกนุ่งคาด เจียรบาดเพลาะสนับเพลา โพกขลิบเพราพรรณราย สพายตาวฝักปรักผจง อัศสาลงกฎประดับ สรัพวิภูษนสรรพางค์ หักทองขวางโสภิต แผงข้างปิดทึบทอง ท้ายผูกซองหอกซัด ถัดถึงทวารบุรพา ขวาพญาเทพอรชุน พญาราชนิกุลซ้าย ผ้ายคู่เคียงสรพรัก นุ่งสองปักลายอเคื้อ ขาวครุยเสื้อสวมอาตม์ สำรดมาศกรองปัก สพายดาบฝักอุไรเรือง แลมลังมเลือง/*87*/ทึบเถือก เดอนปลายเชือกริ้วนำ ลำดับแปดดำรวจหลาย ถือมัดหวายเลวล้วน พันทนายถ้วนแปดกรม รดมแหนแห่แลสลอน โตมรทมัดมือสล้าง ซ้ายขวาข้างเคียงคู่ อยู่อธึกทั้งผอง สองปักนุ่งเหน็บพก ตกแต่งตามธรรมเนียม ทำเนียบเคียมคัลราช รัตคดคาดเกี้ยวพันธ์ สรรค์องครักษ์แปดกอง ผองหมื่นขุนมุลนาย ปลายเชือกถึงนายเวร เกณฑ์ร้อยหกสิบคน ไต่สถลหลามแหล่ ริ้วนอกแห่สองแถว แนวกลางวางสองขนัด จัดมหาดเล็กสี่เวร เกณฑ์เหล่าเลวเลือกสรรค์ เท่ากันก่อนคณนา แต่งกายาทั้งหลาย สองปักลายนุ่งถ้วน ล้วนรัตคดเกี่ยวคาด สำอางอาตม์ทุกนาย สพายกระบี่ฝักหนัง ทังดำรวจหมู่มหาด ประดับขนาดดุจกัน จรัลหลั่นละสี่ถี่เท้า แห่สมเด็จปิ่นเกล้า ดิลกหล้าอยุทธยา ภพฤๅ ฯ
๓๏ บรรดาเจ้ากรมดำรวจ
ประกวดแต่งกายอเคื้อ
นุ่งสองปักลายเสื้อ
เสวตรล้วนครุยกรอง ฯ
๏ สำรดทองเถือกพราย
สพายกระบี่ฝักบั้ง
อุไรรจิตรประกิจทั้ง
เล่มล้วนควรชม ฯ
๏ ปลัดกรมแต่งแบ่งลด
สำรดกรองขาวล้วน
กระบี่ฝักปรักบั้งถ้วน
กว่านั้นรจิตรขนาด เดียวนา ฯ
๏ หัวหมื่นมหาดรจเรข
เฉกเจ้ากรมดำรวจไส้
ฝักแวงแปลงมาศไล้
ทึบแท้แลพราย เพรอศนา ฯ
๏ นายเวรหมู่มหาด
ดาบฝักดาษปรักแพร้ว
ทึกทั้งผองผ่องแผ้ว
สบสิ้นโสภา ภาคย์นา ฯ
๏ จ่าฝักดาบแดงฉาด
กำมหยี่ชาดศรีห้อม
หุ้มแพรขัดตาวพร้อม
ห่อหุ้มแพรศรี ต่างนา ฯ
๏ อ่าอินทริย์มหาดพราย
สองปักลายนุ่งเสื้อ
ครุยขาวสำรดกรองอเคื้อ
คาดอ้อมเอวพันธ์ สิ้นนา ฯ
ร่าย๏ บรรดาเจ้ากรมปลัดกอง ผองทหารในพลพัน เลือกหอกสรรพ์องครักษ์ คู่ชักทั่วทุก/*89*/พรรค์ แต่งกลกันฤๅต่าง อย่างเจ้ากรมปลัดกรม รดมอัษฎาตำรวจ ประกวดอาภรณ์เสื้อผ้า แห่สรพรั่งหลังหน้า ขนัดริ้วเรียงราย ฯ
๔๏ หมายหลั่นละสี่ชี้ชื่อ
ถานา เสนอฤๅ
ยงภักดีด้านขวา
ไต่เต้า
นายจัดภักดีคลา
พยุหฝ่าย ซ้ายเฮย
สองหมู่สนมกรมเข้า
คู่ผ้ายนายเวร ฯ
๏ กลางเลวมหาดเล็กล้วน
เดอนเคียง คู่นา
หลั่นละสองรายเรียง
เรียบร้อย
ริ้วนอกฝ่ายสดำเฉวียง
ดำรวจ แห่เฮย
หลายหลั่นบรรยายถ้อย
เล่ห์นี้พึงยล ฯ
๏ พรรณาดำรวจชี้
นามแถลง
มหาดเล็กเลวฤๅแสดง
ชื่อพร้อง
จำแนกแขกขวาแขวง
ซ้ายขนัด นอกนา
เว้นรหว่างกลางแถวถ้อง
ที่ริ้วทิวใน ฯ
/*90*/๏ นายจงคงสถิตย์ซ้าย
เวรสนม ซ้ายนา
ขวาชื่อนายยิ่งผสม
คู่ผ้าย
นายรงค์นอกซ้ายกรม
นายฤทธิ์ ขวาฤๅ
เดอนคู่อยู่ขวาซ้าย
ต่อเต้าตามสถาน ฯ
๏ ถับถึงนายอาจผู้
กรมเฉวียง นอกนา
สดำนอกนายองค์เคียง
ควบอ้าง
ขุนศรีวิไชยเรียง
ถัดใหญ่ ซ้ายฤๅ
ขุนรุทธสำแดงข้าง
หนึ่งไส้ใหญ่ขวา ฯ
๏ แผลงไพรินทรใหญ่ด้าว
ขวานาม ขุนนา
ซ้ายชื่อไชยสงคราม
ย่างเยื้อง
บัดแก้วภักดีวาม
ในแห่ ซ้ายเฮย
ไกรภักดีในขวาเบื้อง
ขนัดด้านขวาคลา ฯ
๏ มหาดเล็กเลวคู่ริ้ว
ในรวด เรียงเฮย
ริ้วนอกเรียงดำรวจ
ชื่อชี้
ทุกหลั่นละสี่ตรวจ
ฤๅยิ่ง หย่อนเฮย
เลวมหาดยาตรเพียงนี้
ถัดนั้นนามเสนอ ฯ
/*91*/๏ ขนัดในไขชื่อตั้ง
นายยาม มหาดเฮย
พลพ่ายพลพันนาม
คู่คล้าย
นอกไชยภักดีวาม
ในฝ่าย เฉวียงฤๅ
สดำชาติภักดีย้าย
ยาตรข้างแขวงขวา
๏ ศรีวิไชยในริ้วกับ
ไชยขรรค์
นอกราชภักดีผัน
ภาคซ้าย
ขวารัตน์ภักดีจรัล
แหนราช แลฤๅ
ในฝ่ายซ้ายขวาลม้าย
ชื่อคล้องจองนาม ฯ
๏ สุดจินดาอิกด้วย
เล่ห์อา วุธเฮย
เคียงคู่อยู่ในคลา
คลาศเต้า
นายศรีภักดีขวา
ในแห่ นอกแฮ
นายสวัสดิภักดีเข้า
ฟากซ้ายในเฉวียง ฯ
๏ อไภยเสนานอกริ้ว
ขวาสถิตย์ แถวแฮ
หลวงเรียกสุเรนทรวิชิต
อยู่ซ้าย
หุ้มแพรชื่อเสน่ห์สนิท
เนาคู่ ในนา
นับสี่ลีลาศผ้าย
พรั่งพร้อมเรียงรัน ฯ
/*92*/๏ สมุหพิมานสถานแห่เบื้อง
พาเหียร ขวาแฮ
ซ้ายหมื่นประธานมณเฑียร
ที่ตั้ง
จันท์จิตรคู่สถิตย์เสถียร
ในขนัด นั้นนา
หลั่นละสีมีนามทั้ง
ทั่วถ้วนทุกตน ฯ
๏ ทิพรักษาสถิตย์ด้าว
ขวาสถาน นอกนา
เดอนคู่ราชาบาล
นอกซ้าย
นายยามยศนามขนาน
เสนอกวด ขันฤๅ
ประจำคู่ยุรยาตรย้าย
อยู่ริ้วในเรียง ฯ
๏ ไชยาภรณ์ใหญ่ซ้าย
ซ้ายคลา นอกนา
ขวาชื่อไชยภูษา
คู่คล้อย
จ่าเรศจ่ารงค์นา
มกรมหาด เล็กเฮย
แหนแห่แลเรียบร้อย
ที่ถ้องแถวใน ฯ
๏ ทิพเสนาริ้วนอก
ในขวา ขวาแฮ
ซ้ายขนัดนามราชา
มาตย์อ้าง
จ่ายวดจ่ายงคลา
คุมคู่ ในเอย
แห่บพิตรเจ้าช้าง
เผือกผู้พักเฉลอม ฯ
/*93*/๏ พระพรหมบริรักษ์ผ้าย
ขวาวิถี นอกแฮ
ซ้ายพระสุริยภักดี
ดับเต้า
เดชฤทธิเคียงลี
ลาขนัด ในนา
นำเสด็จสมเด็จเผ้า
แผ่นพื้นภูวดล ฯ
๏ พระอินทรเดชะด้าน
เฉวียงพา เหียรเฮย
พระราชรินทร์จรัลขวา
คู่นั้น
ศักดิสิทธิสถิตย์มรรคา
ขนานเนื่อง ในฤๅ
เรียงเรียบรเบียบสี่ชั้น
เชิดหน้าอ่าโถง ฯ
๏ พระอินทรเทพด้าว
ขวาแขวง นอกนา
พิเรณเทพทิศซ้ายแซรง
พิทักษ์ใต้
พระไวยวรนารถแวง
วามรหว่าง ในนา
พระชื่อเสมอใจได้
แห่ด้านโดยสดำ ฯ
๏ พระมหาเทพฝ่ายซ้าย
สถลลี ลาศเฮย
ขวาพระมหามนตรี
ไต่เต้า
สรรเพธภักดีศรี
เสาวรักษ์ พระฤๅ
เคียงคู่ในนำเจ้า
ธเรศผู้ผ่านถวัลย์ ฯ
/*94*/๏ รหว่างริ้วเรียงรดะด้วย
พลผอง
ขวาสรพรั่งเภรีทอง
ทศถ้วน
แถวซ้ายสรพรักปรักกลอง
ทัศเท่า กันนา
หมวกกลีบลำดวนล้วน
ใส่เสื้อแดงศรี ฯ
๏ สักระหลาดขลิบโหมดเม้น
ขอบผจง
ประกอบกางเกงบง
แบบเสื้อ
จ่ากลองปี่ละคนทรง
ตุ้มปี่ แดงฤๅ
มัศหรู่ดูอเคื้อ
สนอบทั้งกางเกง ฯ
๏ ราชมานูที่เจ้า
กรมนาม ขวานา
หลวงพิศณุเสนีวาม
อิกผู้
ปลัดขวาวิเวกสงคราม
ขุนหนึ่ง นามเอย
หนึ่งเรียกรามเภรีรู้
ปลัดซ้ายฝ่ายละสอง ฯ
๏ ต่างนุ่งสองปักล้วน
ลายพรรณ เพรอศแฮ
สวมสนอบครุยเสวตรวรรณ
ผ่องแผ้ว
เดอนโดยรหว่างริ้วปัน
งานตรวจ ตรานา
แจงจัดขนัดกลองแคล้ว
คลาศให้ไคลเสมอ ฯ
/*95*/๏ ถับถึงพลพวกพื้น
แตรงอน แห่แฮ
ห้าคู่ชูเชอดกร
เป่าแปล้น
แตรฝรั่งสรพรั่งพร้อมจร
ถัดทัศ เทียมนา
ปากเป่าเสียงแตร๋นแตร้น
แซร่ซร้องสำนานต์ ฯ
๏ ต้นขนัดจัดคู่ตั้ง
สังข์สอง
เป่ารับกับกลองแตร
แห่เต้า
แต่งตนก็กลกอง
กลองกล่าว ก่อนนา
แปลกแต่หมวกคลุมเข้า
ปกป้องกระบานบัง ฯ
๏ เสน่ห์ราชาชื่อเจ้า
กรมขวา แตรเอย
อิกชื่อหมื่นจินดา
ราชซ้าย
สารวัดขนัดแตรคลา
ในรหว่าง ริ้วฤๅ
หมื่นศักดากาศย้าย
ยาตรเยื้องหว่างสังข์ ฯ
๏ สามตนสกนธ์อ่าอ้าง
สารวัด กลองแฮ
บแปลกบแปลงชัด
เช่นนั้น
ละหมู่ละหมวดจัด
แจงพวก ตนนา
โดยเหล่าโดยหลั่นชั้น
ตรวจเต้าตามขบวน ฯ
/*96*/๏ ถัดกลองแถวถ้องเครื่อง
สูงไสว
หักมาศโอภาษไพ
โรจหล้า
เจ็ดชั้นเชอดคู่ใน
พื้นพิลาศ เหลืองแฮ
คู่ถัดฉัตรชั้นห้า
เพ่งพื้นเขียวขจี ฯ
๏ คู่สามศรีเทียบแท้
ทินกร
คู่สี่พรรณอัมพร
ภาคคล้าย
ห้าชั้นเรียบรายสลอน
สล้างคู่ สามนา
บังแทรกสองคู่สล้าย
สลับริ้วฉัตรเรียง ฯ
๏ ชาวเชอญแดงพวกเพี้ยน
สนอบกาง เกงฤๅ
มัศหรู่ดูสำอาง
อ่าล้วน
นายเวรนิเวศน์วาง
กำกับ เครื่องนา
สองปักนุ่งโทถ้วน
คาดเกี้ยวก่องสกนธ์ ฯ
๏ รหว่างเครื่องมหาดเล็กใช้
เชอญแสง สี่นา
เสนอชื่อไชยลำแพง
เอกอ้าง
ตาวเขนคาบค่ายแวง
ใจเพ็ชร นามเอย
องค์ละองค์อาจมล้าง
เศิกเสี้ยนเศียรแสน ฯ
/*97*/๏ มหาดผู้ชูเชอดถ้วน
ราชา วุธเอย
อ่าอาตม์พ่างพรรณา
เลิศแล้ว
ครุยสนอบครอบกายา
อย่างเสวตร วรรณเฮย
สองปักมลักแลแพร้ว
เพรอศล้ำฉลุลาย ฯ
๏ ถับถึงพระที่นั่งต้น
พุดตาล นามฤๅ
คือบรมราชยาน
ยิ่งพ้น
จรูญจรัสรัตนอุฬาร
เฉลอมเนตร นาพ่อ
แก้วก่องทองสลับล้น
ร่วงรุ้งเรืองแสง ฯ
๏ จึ่ง1จอมจักรพรรดิผู้
สัมพุทธ พงษ์เอย
เสวอยภพแผ่นอยุท
ธเยศหล้า
คือองค์อรรคมงกุฎ
ดิลกโลกย์ แลฤๅ
บำราศดุสิตฟากฟ้า
เสด็จด้าวแดนไผท ฯ
/*98*/๏ สรรเพชญ์สมโพธิแท้
เถลองถวัลย์ ราชฤๅ
เจรอญราชทศพิธธรรม์
ทั่วสร้าง
เขษมศุขสวัสดิเทพสรร
พสัตว์สร่าง ทุกข์เฮย
สยามภพจบธเรศร้าง
นิราศพ้องไภยไขษย ฯ
๏ เสร็จทรงอลงกฏแก้ว
กาญจนา ภรณ์ฤๅ
สำหรับขัติยราชา
เพศพร้อม
โดยขนาดราชรณคลา
เผด็จดัษ กรเฮย
เถลองอาศน์มาตย์หมู่ห้อม
แผ่ผ้ายผายขบวน ฯ
๏ พลหามแปดผู้นุ่ง
ยกกาง เกงนา
เกี้ยวคาดอาตมสำอาง
โอบหมั้น
ไย่ไย่ไต่รัถยางค์
เหย่าเหย่า ย่างเฮย
ยาตรยาตรบาทห่อนกระชั้น
ช่วงเท้าเทาเสมอ ฯ
๏ ภูษามาลาศได้
ผดุงงาน กระหลดเอย
บังสุริยกเรนทรพาฬ
พัชผู้
พนักงานอภิรมย์ธาร
โทเทอด ถวายนา
ดำแหน่งแห่งขนบรู้
รีตตั้งแต่เพรง ฯ
/*99*/๏ พระทวยที่เบี่ยงบ้วน
เขฬะ ฉลองฤๅ
งานเชอดชูเชอญจะ
หมื่นอ้าง
นามจงบริรักษ์พระ
วรราช ยานฤๅ
เดอนอยู่เคียงแค่ข้าง
ค่อยคล้อยคลอคลา ฯ
๏ พระครอบขันหมากพร้อม
สุพรรณศรี
พระล่วมคู่วิชนี
มาศด้ำ
บังคลพระตระภาพมี
นามม่อ กาเอย
สุพรรณราชพระเต้าน้ำ
กรวดด้วยกระดาษชนวน ฯ
๏ ธารพระกรกับทั้งถาด
สุธารศ ชาฤๅ
พานพระกล้องรองขนด
ชุดพร้อม
ฉลองบาทสรพราศเครื่องหมด
มวญมหาด เชอญเฮย
โดยเสด็จดำเนอนห้อม
อยู่ท้ายยานทอง ฯ
๏ พระกระหลดคันสั้นอิก
หนึ่งองค์ นั้นเลย
งานพวกภูษาผจง
จับเต้า
อิกพานพัตราทรง
กาญจน์ก่อง อุภัยพ่อ
ตามไต่ในขนัดเข้า
ขนบข้างทางขนอง ฯ
/*100*/๏ ทั้งผองเชอญเครื่องถ้วน
ทุกนาย
ตนแต่งแสดงดุจภิปราย
ก่อนนั้น
บเปลี่ยนบแปลงหมาย
เหมือนแบบ บูรพ์พ่อ
เดอนชรเดียดชรดั้น
แซรกซร้อนสับสน ฯ
๏ ริ้วนอกบอกคู่คล้อย
เคียงคลา
ขนานขนายแทบราชา
อาศน์ท้าย
ทหารในสถิตย์ซ้ายขวา
แขวงแห่
หนแห่งต้นเชือกผ้าย
พิทักษ์ด้านปฤษฎางค์ ฯ
๏ วิสูทธโยธามาตย์เจ้า
กรมขวา
หนึ่งชื่อราชโยธา
เทพซ้าย
ดำแหน่งศักดิยศถา
เสถียรที่ หลวงเฮย
คุมคู่ยูรยาตรย้าย
ย่างเต้าตามสถาน ฯ
๏ พลพันถัดนั้นคู่
เคียงไคล คลาศนา
ขวาชื่อพระหฤไทย
ที่ตั้ง
ซ้ายนามพระอไภย
สุรินทร์หนึ่ง นาพ่อ
เดอนดับจับริ้วรั้ง
รยะชั้นหลั่นสอง ฯ
/*101*/๏ ถับถั่นกันยุ1บาตรผู้
องครักษ์ ขวาฤๅ
ซ้ายราชเสวกพิทักษ์
ราชเฝ้า
ดำแหน่งยศถาศักดิ
สถิตย์ที่ หลวงเฮย
แห่อยู่สองข้างเข้า
คู่คล้อยเคียงไคล ฯ
๏ ถัดถึงเลือกหอกห้าว
แห่คลา ขนาบนา
ขวาภักดีอาสา
ศักดิตั้ง
ฝ่ายซ้ายชื่อโยธา
บดีคู่ ขุนเฮย
หาญหัดถ์สมรรถมวยทั้ง
หมู่ล้วนมวญเลว ฯ
๏ ทหารในปลัดถัดเต้า
ตามถา นาแฮ
ขุนชื่ออินทรรักษา
แห่ซ้าย
ขุนพรหมรักษาขวา
เสถียรทิศ ขวาเฮย
ประจำคู่ละฝ่ายผ้าย
ภาคพื้นรัถยางค์ ฯ
/*102*/๏ จึ่งหมื่นมหาสนิทผู้
พลพัน ปลัดเอย
ขวาฝ่ายฝ่ายขวาผัน
ย่างเยื้อง
ปลัดซ้ายบาทจรัล
เคียงคู่ อยู่นา
นามจิตรจำนงเบื้อง
รเบียบริ้วทิวเฉวียง ฯ
๏ ถั่นถัดปลัดหลั่นนี้
รักษา องค์นา
ซ้ายราชพิมานสมญา
ยาตรเต้า
ขวาขุนชื่ออินทร์ปรา
สาทสถิตย์ ขวาเอย
เดอนเรียบเรียงเคียงเข้า
คู่ผ้ายผายผัง ฯ
๏ โยธาภูมินทรอ้าง
นามกร หนึ่งฤๅ
หนึ่งเรียกอาสาภูธร
ท่านตั้ง
ปลัดเหล่าเลือกหอกจร
ประจำคู่ ท้ายนา
โดยดับจับขนัดทั้ง
ฝ่ายซ้ายขวาสถาน ฯ
๏ รหว่างนั้นชั้นห้าฉัตร
เชอญสอง คู่นา
ในคู่พื้นสมพอง
เสวตรแผ้ว
เขมาภาคย์มลากฉัตรขนอง
ขนาบคู่ สุดเฮย
บังแทรกคู่หนึ่งแคล้ว
เคลื่อนชั้นฉัตรไชย ฯ
/*103*/๏ นายเวรชาวนิเวศน์ไว้
กำกับ หนึ่งนา
คุมเครื่องสูงสำหรับ
รีตตั้ง
แต่งตนก็กลฉบับ
แบบก่อน
คลาบ่คลาศยาตรยั้ง
อยู่ท้ายทิวตาม ฯ
๏ รหว่างฉัตรจัดมหาดเชื้อ
เชอญแสง สองฤๅ
คือพระรัตนลำแพง
ง่ามง้าว
นอกขนัดเครื่องคู่แวง
เขนคู่ อิกเอย
ทวนแปดสี่ศอกห้าว
สี่ง้าวงอนไสว ฯ
๏ แสงในหนายพวกผู้
กำนัล
เชอญพระแสงทวนคัน
มาศไล้
โกษก่องถ่องเถือกสุวรรณ
วิโรจรด น้ำนา
ดึงษคณนาได้
ด่วนเต้าสรหลมสรหลอน ฯ
๏ กำนัลแสงต้นต่าง
เชอญแสง สินาศนา
คร่ำปรักคร่ำมาศแผลง
แม่นม้วย
สวมสนับสลับแปลกแปลง
หลายขนาด นาพ่อ
นับสี่สิบเสนงด้วย
ล่วมหุ้มหักทอง ฯ
/*104*/๏ ล้วนนุ่งสองปักพื้น
ลายวรรณ วาดนา
ใส่สนอบครุยสอสรรพ์
อคร้าว
รัตคดคาดเอวพันธ์
ทุกทั่ว ตนเอย
สรพราศสรพรึบด้าว
แห่งด้านหลังหลาม ฯ
๒๏ ดับแสะตามเสด็จแล้
เทศทั้งคู่ตรูแท้
สบสิ้นสรรพางค์

๏ ขวาขึ้นรวางตั้งแล้ว
สินธุกระแสเสนอแผ้ว
ผ่องเพี้ยงสังข์ศรี ฯ

๏ ซ้ายมีนามรวางได้
ดวงแขเขียนขาวไส้
ล่อล้วนหลากตระการ ฯ

๏ ผูกอานหมอนเพรอศแพร้ว
สองสินธพตัวแกล้ว
กลั่นแกล้งแต่งผจง ฯ

๓๏ อิกราชดุรงค์สองสยาม
นามฝ่ายซ้ายเรียกรู้
เจ้าพญาอาชาชาติผู้
ผ่านเกล้าเขมากาย เสวตรนา
๏ ฝ่ายขวานามกรประกาศ
เจ้าพญาราชพาหตั้ง
แซรมทรายรายรดับทั้ง
ทั่วสิ้นสบสกล กายนา ฯ
/*105*/๏ อานโสภณเหล็กเฉลา
ทองทึบเพราคร่ำแพร้ว
งามเลอศงามล้นแล้ว
ประดับล้วนกาญจนา ภรณ์ฤๅ ฯ
๏ แถบดารากุดั่นราย
รัตนพะพรายเพรอศหล้า
ทั้งสี่พาหนมิ่งม้า
อ่าอ้างกลกัน แลนา ฯ
ร่าย๏ จัดสรรผู้กำกับ ม้าหนึ่งนับหนึ่งนาย สองปักลายนุ่งคาด เสื้อครุยสอาดสอดศรี อ่าอินทรีย์ถี่ถ้วน ล้วนนายม้าจูงประจำ สดำแสดงสมเญศ นิกรอัศวเดชหนึ่งตน ชาติดุรงค์คนหนึ่งไส้ สองนายให้บริรักษ์ ฝ่ายเฉวียงปักษ์นามกร องค์อัศดรสมญา วิเวกอาชาไนยหนึ่ง ซึ่งพิทักษ์โทเท่า เหล่าเถมอลหมู่ม้าควาญ ซ้ายขวาประมาณฝ่ายละสี่ เกณฑ์ตามที่ทั้งผอง แสะหนึ่งสองเสมอหมาย จูงม้าผายหนึ่งคน แส้ปัดตนหนึ่งนับ แปดนายสรรพสริเกณฑ์ อิกประขาวเวรแสงสรร พยุทธจรัลสำหรับ เชอญอัจกลับสองนาย นับ/*106*/ประมวญหมายสิบทัศ พื้นผจงจัดแต่งตก นุ่งกางเกงยกลายคาด อ่าโอ่อาตม์เอวอ้อม พิศสรพรักสรพร้อม พรั่งผ้ายตามดุรงค์ สี่นา ฯ
๓๏ รถทรงฝรั่งใหญ่สอง
รถหนึ่งรองขนาดน้อย
สามรถเร่งขับต้อย
ติดท้ายสินธพ ต้นนา ฯ
๏ รถคำรบที่หนึ่ง
สองแสะซึ่งเทียมเต้า
หนึ่งผ่านหนึ่งขาวเข้า
คู่เพี้ยนแผกศรี กันนา ฯ
๏ หนึ่งนามผ่านกาบกระหนก
หนึ่งขาวกระจกแจ่มอ้าง
เทียบแอกแปลกสองข้าง
ห่อนต้องศรีต่าง พรรณนา ฯ
๏ รถอย่างใหญ่ที่รอง
สองสินธพเทียมผ้าย
หนึ่งหมอกหนึ่งกระเลียวย้าย
เผ่าพ้องพงษ์ปราน แปลกนา ฯ
๏ หนึ่งขนานหมอกม่าเหมี่ยว
หนึ่งกระเลียวลำยองตั้ง
ต่างเพศต่างพรรค์ทั้ง
ต่างพื้นกายงาม ต่างนา ฯ
/*107*/๏ รถที่สามโสภิต
ไพจิตรสอาดขนาดน้อย
แสะสองเทียบเรียบร้อย
อยู่รั้งหลังเรียง รเบียบนา
๏ อัศวเคียงคู่ต่าง
ศรีละอย่างย่างคล้อย
หนึ่งดำหนึ่งแซมพร้อย
เลือกล้วนสลับลำ เภานา
๏ หนึ่งนามดำกาสัก
หนึ่งแซรมรักร้อยรู้
ชื่อพาชินทรสองผู้
ภาคย์เพี้ยนรเมียลพรรณ แผกนา
๒๏ รถสามตามกันผ้าย
ผันผัดกงดุรงค์ย้าย
ยาตรท้องรัถยา
สถานนา ฯ
๏ อาสาเกราะทองทั้ง
ขวาซ้ายจ่ายจัดตั้ง
แต่งให้ไต่ตาม
รถนา ฯ
๏ นามส่วนสารถีไส้
ศรีกัณฐัศร์หนึ่งได้
ที่ตั้งทั้งสอง
ขุนนา ฯ
๏ ผองพลไพร่พรั่งพร้อม
พิทักษ์รถรถละสี่ล้อม
เหล่าล้วนรักษา
รถนา ฯ
๏ แต่งกายาเยี่ยงกี้
ขบวนกฐินเช่นนี้
ทั่วทั้งเถมอลหลาย
นายนา ฯ
/*108*/๏ อัศสาภรณกลายอย่างล้วน
เครื่องฝรั่งประดับ
สรัพถ้วนมิ่งม้าเทียมรถ
สามนา ฯ
๔๏ พลบทจรไต่เต้า
ตามเสด็จ นั้นฤๅ
หลายหมู่มากขบวนเขบ็จ
บอกไว้
โดยราชพยุหยาตรเสร็จ
แสดงสดับ นาพอ
ดำแหน่งดำเนอนไท้
ขนาดน้อยทางสถล ฯ
๏ หลวงนราเรืองเดชเจ้า
กรมพล ซ้ายแฮ
หลวงพิทักษ์โยธาตน
หนึ่งตั้ง
ฝ่ายขวาควบคุมพหล
กรมท่า ทหารเฮย
แต่งเพศแขกเทศทั้ง
โพกผ้าพันธ์กระสัน ฯ
๏ ดึงษเกณฑ์กะถ้วน
เถมอลหมาย
กุมกระบี่เสโล่ห์ทาย
เทอดถ้า
ชรเดียดชรดั้นผาย
ผังผาด
พื้นทแกล้วทกล้า
ศึกสู้อยู่ยืน ฯ
๏ สรเสนีที่เจ้า
กรมวาม นิกายเอย
ขวาลักขมนานาม
อิกผู้
กำกับพวกพลจาม
ประจำหมู่ หนึ่งนา
ขนาดยศปรากฎรู้
เรียกอ้างออกหลวง ฯ
๏ จามพลตกแต่งแม่น
มลายู
ปั้นเหน่งโอบเอวดู
เพรอศแพร้ว
เหน็บกฤชพิศไพรู
โดยรีต แลฤๅ
หอกคู่ชูอวดแกล้ว
กลอกแกล้งแสดงหาญ ฯ
๏ เดโชท้ายน้ำชื่อ
ออกญา ยศฤๅ
นำเนกนิกรอาสา
ใหญ่ย้าย
สองหมู่สุรโยธา
ทายดาบ ชเลยแฮ
ยัดเยียดเบียดเสียดสล้าย
แห่ล้อมหนหลัง ฯ
/*110*/๏ พญาพิไชยรณฤทธิทั้ง
พิชิตณรงค์ คู่ฤๅ
นายหมู่เขนมาศคง
ควบคุ้ม
ซ้ายขวาพิริยเขนทรง
ตาวอิก หัดถ์เฮย
เดอนดื่นพื้นสถลกลุ้ม
กลาดด้าวแดนผลู ฯ
๏ มหาสงครามพระผู้
ฝ่ายขวา กรมเอย
อิกอนุรักษ์โยธา
ฝ่ายซ้าย
ทวนทองที่ถานา
นายก พลพ่อ
พาพหลผาดผ้าย
พวกพื้นทายทวน ฯ
๏ ผูกภู่สามชั้นต่าง
ต่างศรี
ดำด่อนแดงเขียวขจี
ร่วงเรื้อย
พื้นพาฬมฤคจามรี
แลหลาก พรรณพ่อ
พายุพัดสลัดเฟื่องเฟื้อย
ยาบย้อยยลไสว ฯ
๏ พญาพระรามพญาเกียรติเจ้า
กรมกอง ดั้งแฮ
นำเหล่าเตลงดั้งทอง
ถัดเต้า
กุมดั้งกับดาบประลอง
ทายเทอด กรเอย
รดมฝ่ายซ้ายขวาเข้า
พรั่งพร้อมพรูพล ฯ
๏ นครอินทร์พญาเจ้าหมู่
ดาบสอง หัดถ์แฮ
คุมหมู่รามัญกอง
หนึ่งไส้
ไกวแวงแกว่งโดยลบอง
เลบงดาบ คู่เฮย
ตามราชดำเนอนไท้
ธเรศห้อมหนหลัง ฯ
๏ พระเสนาภิมุขเจ้า
กรมขวา นามเอย
ซ้ายฝ่ายนารายน์ฤทธา
ท่านตั้ง
นายกยี่ปุ่นอาสา
กำกับ พหลแฮ
เงื้อง่าขวานเทอดทั้ง
เหล่าล้วนควรแสยง ฯ
๏ เรือกรรบัญญัติอ้าง
อาสา สำแดงฤๅ
อิกจตุรงคโยธา
เรียกรู้
ศักดิหลวงคู่ซ้ายขวา
คุมไพร่ หลวงเฮย
คทามาศถือทุกผู้
พิทักษ์ไท้ไต่ตาม ฯ
๏ ล้อมวังแต่งตั้งที่
พระราม พิไชยฤๅ
หนึ่งพระเผด็จสงคราม
แกว่นกล้า
เจ้ากรมบอกเสนอนาม
เขาคู่ กันแฮ
พาพวกดาบโล่ห์ล้า
อยู่ท้ายผายผัง ฯ
/*112*/๏ ทหารในไพร่ง่าง้าว
งอนงาม
ขุนหมื่นควบคุมตาม
พวกผ้าย
คับคั่งพรั่งพลหลาม
หลายแหล่
สองเหล่าทกล้าขวาซ้าย
แซรกซร้อนสงหลอนสรหลม ฯ
๏ ทุกหมู่ละหมู่นับได้
ดึงษา สิ้นแฮ
กรเกาะสรรพสาตรา
ต่างเต้า
แสนส่ำสุรแสนยา
หาญหื่น ศึกเฮย
โดยเสด็จอดิศวรเผ้า
แผ่นหล้าสากล ฯ
๏ ไพร่หลวงองครักษ์ซ้าย
ขวาหลาย
มีหมื่นขุนมุลนาย
ควบคล้าย
สพักพื้นสินาศทองปราย
เสนงคาด เอวเอย
เตอมติดเต้าชนวนห้อย
แห่งด้าวสอสวม ฯ
๏ ศรสำแดงตำแหน่งเจ้า
กรมวาม แสงเฮย
ขวาอัคเนศรนาม
พระพร้อง
พาพหลพวกทหารตาม
ตระแบงแบก ปืนแฮ
หินคาบคาดเสนงคล้อง
เครื่องเต้าดินประจำ ฯ
๏ สองหมู่นับผู้พวก
ละร้อยคง ครบนา
เกณฑ์หัดแสงอิกอง
ครักษ์นั้น
สามารถอาจราญรงค์
เร็วเรี่ยว ฤทธิพ่อ
พิเศษกว่าอาวุธสั้น
จึ่งต้องเตรียมหลาย ฯ
๏ ไพร่หลวงอาวุธหมั้น
มือไกว กวัดแฮ
ทวาทศขบวนแบบไทย
แต่งถ้วน
กางเกงสนอบไพ
จิตรโหมด ขลิบฤๅ
สักระหลาดชาดศรีล้วน
กับทั้งมงคล ฯ
๏ แต่งแขกสองพวกเพี้ยน
แผกสยาม เพศแฮ
หมู่หนึ่งอาสาจาม
อ่าล้ำ
มลายูเยี่ยงแต่งตาม
สนอบสนับ เพลาฤๅ
รจิตรกระบวนจีนซ้ำ
โหมดอ้อมโอบเศียร ฯ
๏ ไพร่หลวงกรมท่าแสร้ง
แต่งตน
แปรเพศแขกเทศกล
แขกค้า
หมวกฉากเชอดกระบานบน
บังชาติ
ดูบรู้จักหน้า
ห่อนแจ้งแปลงปลอม ฯ
/*114*/๏ สริรัดจตุทัศพรัอม
พรรค์พล หลวงแฮ
โดยเสด็จพยุหบาตรสถล
มารคผ้าย
เจ้ากรมปลัดกรมพหล
มวญหมื่น ขุนเฮย
กำกับนิกรยาตรย้าย
อยู่ถ้วนทวยหาญ ฯ
๏ ต่างนุ่งสองปักพื้น
ลายพรรณ เพรอศนา
สวมสนอบครุยเสวตรวรรณ
ทั่วผู้
นำน่าพิริยหลขันธ์
คุมควบ
เคยเข่นอเรนทรสู้
ศึกมล้างปางหลาย ฯ
๏ ขบวนยาตรนฤปราชด้าว
สถลวิถี ทางเฮย
งานพระนรินทรเสนี
จัดทั้ง
นพาพฤศโยธี
หมายหมู่
โดยฉบับโบราณตั้ง
บอกแจ้งแสดงกล ฯ
๏ เดโชท้ายนำอิก
อาสา ขวาแฮ
ซ้ายกับยี่ปุ่นจามคณา
เนกซร้อง
ทวนมาศมาศเขนรา
มัญดาบ คู่เอย
เตลงเหล่าตาวดั้งต้อง
แต่งตั้งทหารใน ฯ
/*115*/๏ กลองชนะแตรฝรั่งด้วย
แตรงอน สังข์เอย
ดำรวจแปดกรมนิกร
ฝ่ายหน้า
ฝ่ายหลังแปดเหล่าสลอน
แหนแห่
บริรักษ์ไทธเรศหล้า
เลือกล้วนพลหลวง ฯ
๏ พญาศรีสหเทพได้
จัดสรรค์
ห้าหมู่พยุหโจษจรร
พรั่งพร้อม
เกณฑ์หัดสินาศเรือกรร
กรมท่า
มหาดเล็กอิกเหล่าล้อม
นิเวศน์ไท้วังสถาน ฯ
๏ เสมียนตรานายหนึ่งผู้
กรมวัง
จัดเครื่องสูงน่าหลัง
แห่ห้อม
อิกพระที่นั่งบัลลังก์
พุดตาลราช อาศน์เอย
ทำนุกทำเนียบพร้อม
ขนบไว้ในเพรง ฯ
๏ เสด็จทอดมหาธาตุทั้ง
เชตุพน
ราชบุรณะอิกตำบล
วัดนั้น
ดำแหน่งกระฐินสถล
รัถเยศ
อาวาศสามแห่งหั้น
บอกแจ้งแถลงการ ฯ
/*116*/จบฉบับตำหรับเบื้อง
ขบวนเสด็จ
พยุหบกตกแต่งเสร็จ
ขนาดน้อย
กระวีชาติอาจจำเขบ็จ
เลบงบอก ไว้เฮย
ถ้วนถี่วิถารสารสร้อย
อ่านเอื้อนเตือนเขษม ฯ
จบขบวนแห่เสด็จพยุหยาตราสถลมารคอย่างน้อยเท่านี้
---
ร่าย๏ เปรมกุศลปราโมทย์ โกษฐาษธรรมสุจริต ราชูทิศทานกฐิน เสด็จทางสินโธทก ตกแต่งพยุหยาตรา ขยวนนาวาเรียงเรียบ เพียบอรรณพนที มีประตูคู่หน้า นายทกล้าแจงจัด ล้วนปลัดทูลฉลอง สองเถลองยศออกญา แขวงขวาเทพอรชุน ราชนิกุลฝ่ายเฉวียง เรือกราบเคียงขี่คู่ อยู่ปลายริ้วทิวขบวน มวญหมู่พวกพลพาย บรรเจอดกายอเคื้อ กางเกงเสื้อมงคล แดงดำกลกอบล้วน อ่าอาตม์สรพราศพลถ้วน ทุกผู้ดูสรพรัก พร้อมนา ฯ
๔๏ บัดเรือพยัคฆทั้งคู่
ควรยล ย่านแฮ
ขวาเรียกเสือทยานชล
ชื่อรู้
อาสาสินาศนายพล
เมืองสมุท ขี่เอย
หลวงเดชสำแดงผู้
ที่เจ้ากรมสดำ ฯ
/*118*/๏ เสือคำรนสินธุซ้าย
เสนอนาม
เคียงคู่คุมคู่ตาม
คู่เต้า
หลวงแสงศรสิทธิวาม
กรมสถิตย์ เรือฤๅ
ดำแหน่งแห่งที่เจ้า
หมู่พื้นปืนทหาร ฯ
๏ สองนุ่งสองปักเสื้อ
อัตหลัด สวมนา
รัตคดคาดเอวรัด
รอบหมั้น
เศียรพันธ์โพกขลิบพัตร
ไพโรจ หร่ามเอย
เนานั่งคฤหสองชั้น
แต่งตั้งกลางลำ ฯ
๏ ผูกทวนเขนมาศง้าว
เสโลห์ กระบี่นา
สิ่งละคู่อาวุธโส
ภิตแพร้ว
หกเสาคฤหโอ่โอ
ฬารเลอศ แลพ่อ
งามสง่าอ่าอวดแกล้ว
กลั่นแกล้งแสดงหาญ ฯ
๏ หนแห่งดำแหน่งหน้า
เรือวาง ปืนแฮ
ขานชื่อขานกยาง
อย่างตั้ง
ละบอกละลำพาง
ผจญจ่อ ศึกเฮย
เกณฑ์จ่ายหมายฝรั่งทั้ง
คู่เฝ้าคอยแผลง ฯ
/*119*/๏ ลำเรือยาวเย่อนได้
วาอัฐ วัดเอย
สามสิบพลพายจัด
ครบถ้วน
กางเกงสนอบจรัส
แดงดื่น
เศียรใส่มงคลล้วน
ชาดพื้นปัสตู ฯ
๏ เรือแซจรเข้คู่
ถัดตาม
ซ้ายขนัดคนองน้ำนาม
ท่านให้
ขวาคือชื่อคำราม
ร้องเรียก นามนา
พลพม่าอาสาได้
ประทุกทั้งสองแซ ฯ
๏ ถัดแซมัจฉคู่คล้อย
คลาหน ทึกเฮย
ขวาชื่อแซพิพัทธชล
เพรียกพร้อง
ฝ่ายซ้ายเรียกอานนท์
สมุทคู่ กันนา
มอญหมู่อาทมาตต้อง
จ่ายให้ลงประจำ ฯ
๏ คู่สามแซแห่ทั้ง
โทกรินทร์ เรือฤๅ
สดำคชรำบาญยิน
ชื่ออ้าง
หนเฉวียงคชสารสิน
ธูเทียบ เคียงนา
มอญมาศดั้งเถลองช้าง
ฉลุแล้แซสอง ฯ
/*120*/๏ หกลำกำหนดรู้
รีวา เจ็ดฤๅ
เรือพม่ามีตอยา
นั่งหน้า
ละแซละหนึ่งนา
ยกอยู่ หัวเฮย
กำกับภุกามทกล้า
ทแกล้วทวยหาญ ฯ
๏ ลำมอญสมิงหน้านั่ง
ลำประจำ
สมิงหนึ่งหนึ่งแซกำ
กับให้
สี่สมิงอยู่สี่ลำ
เตลงสี่ แซนา
นับกับตอยาได้
หกสิ้นหกแซ ฯ
๏ หกนายกายนุ่งผ้า
อย่างมอญ ม่านเอย
ขลิบพัตรเพ่อมอาภรณ์
โพกเผ้า
สวมสนอบกอบอลงกรณ์
อัตหลัด รายฤๅ
เตือนตักพรักพิริยเร้า
เร่งต้อนตีกระเชียง ฯ
๏ พลกระเชียงมอญม่านล้วน
แต่งตน
เสื้อสอดเศียรมงคล
โอบอ้อม
กางเกงก็สวมสกนธ์
กุก่อง
พิศพิลาศโอภาษพร้อม
เพรอศสิ้นแดงศรี ฯ
๏ ท้ายเรือธงรบตั้ง
แต่งทุก แซเอย
ดูฉาดชาดศรีสุก
ส่องฟ้า
พายุพัดสบัดปลายปลุก
ปลิวยาบ อยู่แฮ
ยลอย่างปางโรมร้า
ศึกสู้สู่ณรงค์ ฯ
๏ ถับถึงเรือกราบเจ้า
กรมหก เหล่าเฮย
เนานั่งกันยาตก
แต่งตั้ง
เวรขึ้นก็เกณฑ์ยก
แต่หนึ่ง ขวานา
แรมฝ่ายซ้ายหนึ่งทั้ง
สี่ผู้เปลี่ยนปัน ฯ
๏ พญาพิไชยรณฤทธิด้วย
พิไชยสง ครามเอย
สุกรปักษ์ผลัดเปลี่ยนคง
คู่ใช้
หนึ่งพญาพิชิตณรงค์
กาฬปักษ์ เปลี่ยนแฮ
อิกกับรามคำแหงให้
แห่หน้ากลองนำ ฯ
๏ เรือกลองแขกหนึ่งนี้
นำจรัล ราชฤๅ
รหว่างคู่แซรามัญ
มาศดั้ง
พลพายแต่งกลกัน
มอญม่าน แซนา
สรพรักเพียบเรียบเรียงตั้ง
ไหล่พร้อมเพียงพาย ฯ
/*122*/๏ เรือกราบลำหนึ่งล้วน
ปลัดดำ รวจฤๅ
สนมนอกสี่กรมละลำ
จัดให้
เวรขึ้นคู่นายนำ
ขวานอก สนมนา
ผลัดเปลี่ยนเวียนเวรได้
ตรวจหน้าในขบวน ฯ
๏ สมุหพิมานนามปลัดเบื้อง
สนมขวา
ขวานอกทิพรักษา
ที่ตั้ง
จมื่นปลัดสองรา
เรือกราบ ขี่แฮ
กลางกอบกันยาทั้ง
คู่ให้ผลัดเวร ฯ
๏ ราชาบาลปลัดซ้าย
พาเหียร กรมเฮย
สนมชื่อประธานมณเฑียร
เรียกรู้
เวรแรมผลัดเวรเวียน
ไตรตรวจ ขนัดนา
จมื่นพื้นสองผู้
บอกผู้พนักงาน ฯ
๏ ฝีพายกายอ่าอ้าง
เรือกลอง
ตกแต่งตามทำนอง
ขนาดนั้น
พร้อมพรั่งพิริยลำลอง
แลล่ำ
ยกไหล่ไล่ยาวกระชั้น
คลื่นฟุ้งฟองฝอย ฯ
/*123*/๏ จึ่งเรือสางทั้งคู่
เก้าวา วัดแฮ
ใส่คฤห์ต่างกันยา
เกือบกั้ง
พลพวกสัศดีมา
บรรจุ เรือเฮย
จำหลักเศียรสางทั้ง
รูปอ้างสางแปลง ฯ
๏ ชาญชลสินธุซ้าย
สางขนาน นามนา
สางหนึ่งคำแหงหาญ
เรียกร้อง
ขวาแขวงแห่งอุทกยาน
ยงยิ่ง
ทั้งคู่ขานนามต้อง
ชื่อตั้งเรือกรร ฯ
๏ ปลัดกรมขุนคู่เข้า
ขี่ใน คฤห์นา
ขุนนราฤทธิไกร
ฝ่ายซ้าย
ขวาขุนชื่อพิไชย
ชาญยุทธ นาพ่อ
สองขี่สางสองผ้าย
สถิตย์ด้านโดยกรม ฯ
๏ ถับถึงกิเลนล่องน้ำ
ขนานเคียง กันนา
ยาวเย่อนอย่างสางเพียง
ขนาดพร้อง
แต่งคฤห์คู่เรือเรียง
พายเพียบ พลพ่อ
ดำรวจกรมนอกต้อง
แต่งทั้งโทกิเลน ฯ
/*124*/๏ หนขวาปรากฏอ้าง
นามยิน
กิเลนชื่อลอยบนสิน
ธุตั้ง
ซ้ายสมเญศกิเลนลิน
ลาสมุท มีนา
จำหลักกายกิเลนทั้ง
คู่เพี้ยงพิศวง ฯ
๏ ดำรวจกรมนอกให้
ลงประจำ คฤห์เฮย
แห่งกิเลนสองลำ
เลื่อนผ้าย
ภาคขวาหมื่นขุนสดำ
กรมนอก เนานา
หนแห่งซ้ายกรมซ้าย
นอกเฝ้าเนาสถาน ฯ
๏ ถัดนั้นเรือรูปแม้น
มกรแสดง เดชเอย
ขวาเรียกมกรจำแลง
หลากล้ำ
ฝ่ายซ้ายชื่อมกรแผลง
ฤทธิ์คู่ เคียงนา
เพียงจักโผนเผ่นน้ำ
เพ่งเพี้ยนเศียรสยอง ฯ
๏ ไพร่หลวงกรมใหญ่ทั้ง
โทลง ประจุนา
เรือมกรยรรยง
คู่คล้าย
หมื่นขุนสถิตย์คฤห์คง
ดำแหน่ง
ขวาก็อยู่ขวาซ้าย
อยู่ซ้ายตามสถาน ฯ
/*125*/๏ จึ่งถึงนาเวศเพี้ยง
เหรา รูปฤๅ
เคียงคู่ฟูฟ่องชลา
ล่องเต้า
พลไพร่หมู่ในขวา
ซ้ายประทุก เพียบพ่อ
ขุนหมื่นประจำคฤห์เข้า
ที่ทั้งสดำเฉวียง ฯ
๏ เหราปรากฏตั้ง
สมญา ขนานฤๅ
สินธุลอยล่องขวา
เรียกอ้าง
ท่องทางสมุทเหรา
ชี้ชื่อ เฉวียงเอย
ลอยล่องท้องอุทกคว้าง
คู่คล้อยคลอเคียง ฯ
๏ ถัดโทโตภาพเพี้ยน
นาวา คฤห์เอย
โตชื่อขมังคลื่นขวา
ท่านให้
โตฝืนสมุทสมญา
อยู่ฝ่าย ซ้ายแฮ
เกณฑ์เหล่าล้อมวังได้
ประจุซร้องสองโต ฯ
๏ ในคฤห์หลวงป้อมเหล่า
ล้อมวัง ราชฤๅ
สถิตย์ประจำคฤห์หลัง
ละผู้
เรือรีขนาดเดียวทัง
ลำสิบ เสมอเฮย
จำหลักสัตวรูปรู้
รจิตรน้ำมันรบาย ฯ
/*126*/๏ พลพายใส่เสื้อกับ
มงคล
แดงจรัสปัศตูกล
ชาดย้อม
กางเกงก็กรวมตน
ฤๅต่าง ศรีนา
แดงดาษสรพราศพร้อม
สบสิ้นสรรพางค์ ฯ
๏ น่าเรือปืนใหญ่จ้อง
จ่ารงค์ เรียกฤๅ
ลำละบอกบงยง
ย่านแท้
หกเสาคฤห์ครบคง
อาวุธ ผูกพ่อ
อย่างพยัคฆนาเวศแล้
เล่ห์นั้นบรรยาย ฯ
๏ ทหารปืนพื้นฝรั่งเฝ้า
ปืนประจำ อยู่นา
ลำละคู่ดูกำยำ
ยิ่งแกล้ว
ทนายเส้าทมัดหัดถ์กำ
เส้าเทอด กระทุ้งแฮ
ผูกภู่ฟูเฟื่องแพร้ว
เร่งเส้าลำละสอง ฯ
๏ ร้องร่ำโพยเจ้าคะ
ขานเสียง
เส้ารับศัพท์สำเนียง
เร่งร้น
ฝีพายพรั่งพร้อมเพรียง
พร้อมเพรียก ยามเอย
คลื่นคลั่งถั่งอุทกท้น
ทั่วท้องแถวธาร ฯ
/*127*/๏ ทนายกระสุนจัดนั่งหน้า
เรือลำ ละนายเอย
อิกกับนายลำประจำ
คฤห์นั้น
สรินับสี่นายกำ
กับทุก เรือนา
ล้วนนุ่งสองปักหมั้น
แต่งต้องตามเคย ฯ
๏ รัตคดคาดใส่เสื้อ
อัตหลัด รายฤๅ
เศียรโพกพันธ์ขลิบพัตร
เพรอศพร้อย
ทนายปืนอิกสี่จัด
เนานั่ง คฤห์นา
กรเกาะสินาศขนาดน้อย
สรัพด้วยดินเสนง ฯ
๏ กางเกงกรวมอาตม์ล้วน
ปัศตู แดงเอย
กอบกาบบังเพลาดู
อเคื้อ
ลำดวนกลีบหมวกตรู
ขลิบโหมด สวมนา
จีบหัดถ์ปัศตูเสื้อ
ใส่ด้วยแดงศรี ฯ
๏ ดับดลเรือคฤห์ล้วน
เศียรฉลัก รูปฤๅ
ขวาอสุรวายุภักษ์
แต่งตั้ง
ฝ่ายซ้ายรูปอสุรปัก
ษีสมุท นามนา
ลำมาดไล้มาศทั้ง
รดน้ำฉลุลาย ฯ
/*128*/๏ กองกลางสรพรักพร้อมไพร่
ซ้ายขวา กรมเอย
บรรทุกทั่วนาวา
คู่นั้น
ศรีชาดดาษหลังคา
คฤห์เพรอศ เพราพ่อ
ปักมาศแผ่ลวดขั้น
ขอบพื้นเชองชาย ฯ
๏ เจ้ากรมสถิตย์คฤห์ด้าว
นาวี ขวาแฮ
หลวงมหาโยธี
ที่อ้าง
ศรีรณรงค์มี
นามหนึ่ง หลวงนา
เนาคฤห์ประจำลำข้าง
ขนัดซ้ายหมายเกณฑ์ ฯ
๏ จึ่งเรือพานเรศพื้น
โสภี ภาพนา
ฟูฟ่องสองลำมี
ชื่อพร้อง
แขวงขวาเรียกพาลี
มล้างทวีป แลพ่อ
ซ้ายสุครีพครองเมืองต้อง
แต่งให้เคียงขนาน ฯ
๏ เกณฑ์หัดอย่างฝรั่งพร้อม
พลประจำ เรือฤๅ
ขุนชื่อทรงพิไชยลำ
ฝ่ายซ้าย
ขุนพิพิธณรงค์สดำ
ปลัดคู่ กันนา
เนาคฤห์ไพร่พายผ้าย
เร่งร้องโยนยาว ฯ
/*129*/๏ บัดกระบี่นาเวศทั้ง
โทขนาน นามฤๅ
ขวาชื่อปราบเมืองมาร
ท่านให้
หนซ้ายเรียกกระบี่ราญ
รอนราพ เสนอนา
กรมพิเศษอาสาได้
ประจุพร้อมเพรียงพล ฯ
๏ ปลัดกรมนั่งคฤห์เบื้อง
ขวานาม ขนานนา
ขุนวิชิตสงคราม
ชื่อตั้ง
ขุนรณฤทธิวิไชยวาม
กรมปลัด นั้นฤๅ
เนาคฤห์นาเวศรั้ง
ฝ่ายริ้วทิวเฉวียง ฯ
๏ ขนาดคงสามคู่รู้
เรือรี รวดฤๅ
วาทัศวัดนาวี
เท่าแท้
หลังคาคฤห์ดาษศรี
แผ่ลวด กนกนา
ลำฉลุอุไรไล้แล้
เล่ห์อ้างปางหลัง ฯ
๏ เสาคฤห์หกแห่งไส้
ใส่สุรัด เขนเอย
อิกกกระบี่เสโลห์ทมัด
ผูกหมั้น
ฉ้อคฤห์แต่งแจงจัด
รจิตรดุจ เดียวนา
ทวนมาศภู่สามชั้น
กับง้าวสิ่งละสอง ฯ
/*130*/๏ จ่ารงค์คร่ำปรักตั้ง
หนหัว เรือเฮย
ลำละบอกเพ่งพึงกลัว
กลอกเกล้า
เกณฑ์ฝรั่งพรั่งพร้อมตัว
นายสินาศ น้อยนา
ทนายกระสุนทมุนเส้า
ทั่วถ้วนพนักงาน ฯ
๏ ฝีพายสวมเสื้อปัศ
ตูชาด ฉาดเอย
ขลิบโหมดไพโรจสอาด
เอี่ยมล้ำ
กางเกงก็แดงดาษ
ดุจสนอบ นั้นนา
เศียรใส่มงคลซ้ำ
ห่อนเพี้ยนเปลี่ยนพรรณ
๏ จึ่งเรือกราบสี่ผู้
ปลัดดำ รวจแฮ
เนานั่งกันยาลำ
หนึ่งผ้าย
เวรขึ้นคู่ปลัดนำ
ในใหญ่ ขวาเอย
แรมปลัดในใหญ่ซ้าย
ต่างต้องตรวจตรา ฯ
๏ ราชามาตย์อิกทั้ง
ไชยา ภรณ์ฤๅ
แรมปลัดจัดนำนา
เวศไท้
หนึ่งไชยภูษา
สุกรปักษ์ เปลี่ยนเอย
อิกทิพเสนาให้
คู่เข้าเวรเวียน ฯ
๏ ฝีพายกายก่องถ้วน
ทุกตน
เสื้อกับกางเกงกล
ครั่งย้อม
เศียรสวมใส่มงคล
แดงดื่น
ยอไหล่ไล่หัดถ์ซ้อม
สรท้านขานยาว ฯ
๏ จึ่งเรือคฤห์ครุธล้วน
สิบเอ็ด วาเอย
ขวาชื่อครุธเหอรรเห็จ
ท่านตั้ง
ฝ่ายซ้ายเรียกครุธเตร็จ
ไตรจักร นามนา
เถมอลหมู่ทหารในทั้ง
คู่พื้นพลพาย ฯ
๏ นายเรือขุนหมื่นผู้
ทหารใน
นั่งคฤห์กำกับไคล
เคลื่อนคล้อย
เครื่องแต่งแห่งคฤห์ชไม
แม้นคฤห์ กระบี่พ่อ
พวกพนักงานใหญ่น้อย
อยู่พร้อมอย่างเพรง
๏ หลังคาคฤห์ดาษพื้น
เชองชาย รอบฤๅ
กลางปักเปนดาวขจาย
ทั่วแท้
ล้วนทองแผ่ลวดลาย
แลเพรอศ เพราพ่อ
พิเศษกว่าหกลำแล้
ซึ่งอ้างปางหลัง ฯ
/*132*/๏ จึ่งเรือทวาทศล้วน
วายาว คู่เอย
นามเอกไชยเหอรหาว
ฝ่ายซ้าย
ขวาชื่อเอกไชยหลาว
ทองเทียบ เทียมนา
คู่ชักนำที่นั่งผ้าย
อยู่ต้นเรือขบวน ฯ
๏ ฤทธิพิไชยเนาคฤห์ซ้าย
นาวา ไชยเฮย
ขุนประชาพลขวา
คฤห์รั้ง
ปลัดกรมคู่ชักนา
เวศนั่ง คฤห์นา
กำกับเรือไชยทั้ง
คู่คล้อยลอยเคียง ฯ
๏ ห้าคู่เขียนมาศล้วน
ลายรด น้ำนา
ตั้งแต่เรืออสุรหมด
คู่นั้น
สรินับสิบลำจรด
เรือเอก ไชยเอย
เรือรูปสัตว์ฉลักชั้น
นอกน้ำมันรบาย ฯ
๏ สิบคู่ใช้ต่างดั้ง
นำเสด็จ
นับแต่สางสองเสร็จ
ขนัดหน้า
ตกแต่งก็ตามเขบ็จ
บูรพ์แบบ
ขบวนแห่แลเลอศฟ้า
ฝ่ายน้ำนำนเรนทร์ ฯ
/*133*/๏ บัดเรือไชยใส่ผ้า
ไตรทาน กฐินเอย
บุษบกทองรองพาน
กนกพร้อม
ศรีสุนทรไชยขนาน
นามที่นั่ง นั้นฤๅ
วาทัศวัดเย่อนย้อม
มาศล้วนลายเขียน ฯ
๏ ฝีพายสวมเสื้อปัศ
ตูแดง ดื่นแฮ
จีบหัดถ์เถมอลทมัดทแมง
ทั่วถ้วน
กางเกงก็แปลกแปลง
อย่างยก เขียวเอย
หมวกกลีบลำดวนล้วน
ปกเผ้าทุกคน ฯ
๏ พายพิจิตรปิดมาศล้ำ
แลพราย เพรอศแฮ
ขุนหมื่นดำรวจราย
นั่งห้อม
บุษบกฟากละสี่นาย
นับแปด นายเอย
สองปักลายนุ่งพร้อม
พอกเสื้อขาวครุย ฯ
๏ นักษราชสองผู้นั่ง
ถือธวัช อุไรฤๅ
เรืองอร่ามสามชายสบัด
โยกย้าย
อ่าเอี่ยมก็เทียมทัด
ดำรวจ แปดเอย
สถิตย์ที่เก็จน่าท้าย
ที่นังต้นชลยาน ฯ
๏ หมื่นขุนศุภรัตทั้ง
โทเทียม สถิตย์นา
นุ่งห่มตามธรรมเนียม
นั่งเฝ้า
ไตรทานพระกฐินเตรียม
เชอญช่วย กันเฮย
เกณฑ์เปลี่ยนเวียนเวรเข้า
คู่ผู้บริบาล ฯ
๏ ถั่นถับลำดับนั้น
เรือกลอง แขกนา
ต้นเชือกนำเสด็จสอง
ผลัดให้
ออกญาคู่ใหญ่กอง
หกเหล่า แลเฮย
สุกรปักษ์เดโชได้
แห่หน้ากลองนำ ฯ
๏ กาฬปักษ์ท้ายน้ำเปลี่ยน
นำกล นั้นนา
เรือกราบกันยายน
เกือบกั้ง
พลพายใส่มงคล
สนอบสนับ เพลาฤๅ
แดงจรัสปัศตูตั้ง
โห่ร้องยาวโยน ฯ
๏ จึ่งถึงนาเวศเจ้า
จุธาไท ธเรศฤๅ
พระที่นั่งชลพิมานไชย
ชื่อชี้
ลำมาดขนาดนับไตร
รัศวัด วาเอย
รจเรขเฉกไชยกี้
ฉลุล้วนลายสุวรรณ ฯ
๏ บัลลังก์แต่งตั้งต่าง
บุษบก
ศรีดาษกันยาปก
ปักพร้อม
แผ่ลวดพิลาศลายกนก
กระหนาบแย่ง พื้นพ่อ
ขั้นขอบเชองชายล้อม
เลอศล้ำสลับศรี ฯ
๏ วิสูตรกาญจน์แก้วกอบกั้น
เวียนวง รอบฤๅ
แห่งรัตนบัลลังก์ทรง
กษัตรใช้1
ดำรวจที่ถือธง
นักษราช น่านา
หนึ่งราชเสน่หาให้
สถิตย์ท้ายเรือทรง ฯ
๏ สองนายกายก่องเพี้ยง
ชนสอง เพรงพ่อ
พื้นธวัชแผ่ลวดทอง
เถือกหล้า
สักระหลาดชาดศรีรอง
ไพโรจ หร่ามเฮย
แปลกแต่ปลายธงห้า
แฉกใช้ชายเฉลอม ฯ
/*136*/๏ เสด็จทรงที่นั่งครุธบ้าง
บางวัน
เสนอชื่อมงคลสุบรรณ
บอกแจ้ง
จตุรัศวัดวาพรร
ณาขนาด รีฤๅ
น่าและท้ายธวัชแสร้ง
สฤษดิเพี้ยงเรือไชย ฯ
๏ แต่งเตอมเพ่อมแต่ตั้ง
จารงค์ หนึ่งฤๅ
สำหรับนาเวศทรง
สถิตย์หน้า
รหว่างบาทราชวิหคผจง
ดำคร่ำ
แลพิฦกแหล่งหล้า
โลกล้วนสยบสยอน ฯ
๏ ฝรั่งประจำกำกับเฝ้า
ปืนสาม นายนา
พญาชื่อพิเศษสงคราม
เออกอ้าง
หลวงชนะทุกทิศนาม
นายหนึ่ง อิกเอย
หลวงฤทธิราวีมล้าง
ศึกม้วยหมื่นแสน ฯ
๏ พนักงานเผ้าหน้าที่นั่ง
นาวี ราชฤๅ
จมื่นเสมอใจมี
ชื่อตั้ง
สรรเพธภักดีศรี
เสาวรักษ์ อิกนา
ไวยวรนารถหนึ่งทั้ง
สี่ผู้อยู่ประจำ ฯ
/*137*/๏ พระเครื่องทอดที่ตั้ง
บัลลังก์ เรือฤๅ
พระล่วมมณฑปทัง
ดาบด้น
ขดานชนวนม่อลงบัง
คลหัดถ์ ธารเฮย
สุพรรณราชพรรณศรีล้น
เลอศล้วนอุไรเรือง ฯ
๏ วิชนีชไมมาศด้ำ
ถวายพา ยุพัดแฮ
เครื่องพระสุธารศชา
ชุดกล้อง
เชองเทียนพระเต้าชลา
ษิโณทก ถั่งเฮย
สุพรรณภาชน์สองชั้นต้อง
แต่งตั้งไตรเตรียม ฯ
๏ นอกบัลลังก์ที่นั่งหน้า
ผูกแสง ปืนเอย
หินคาบสิบคืบแรง
ลูกแท้
ทองคร่ำกระหน่ำผลงแผลง
ปรปักษ์ ป่นพ่อ
กระสุนขนาดหกบาทแล้
ลั่นฟ้าดินไหว ฯ
๏ พนักงานประจำสินาศนั้น
นามเถลอง ยศนา
พญาอไภยศรเพลอง
หนึ่งผู้
พญาอไภยศรเพลอง
หนึ่งผู้
อิกสนิทอาวุธรู้
ชื่อชี้สามชน ฯ
/*138*/๏ พร้อมพระศุภรัตผู้
เจ้ากรม หนึ่งนา
หลวงชื่อสุนทรภิรมย์
เรียกร้อง
จางวางพิริยพลรดม
พายฝ่าย ขวาเฮย
สรินับห้านายต้อง
นั่งหน้าบัลลังก์ ฯ
๏ ท้ายที่นั่งนอกม่านนั้น
นายยาม มหาดเฮย
ทั้งคู่อยู่พิทักษ์ตาม
ที่เฝ้า
หลวงอุดมภักดีนาม
นายหนึ่ง นาพ่อ
คุมพวกพลพายเจ้า
หมู่ซ้ายจางวาง ฯ
๏ นายเวรสามผู้พวก
วิภูษภัณฑ์ นั้นฤๅ
เชอญพระกระหลดสั้นคัน
หนึ่งไส้
สองนายพนักงานสุวรรณ
พานพัตร เชอญเอย
อิกแพทย์สองผู้ได้
สถิตย์ท้ายลำทรง ฯ
๏ หมอยาทิพจักรเจ้า
กรมขวา
หมอนวดราชรักษา
เรียกรู้
ดำแหน่งแห่งยศถา
เสถียรที่ หลวงเฮย
สุกรปักษ์สองแพทย์ผู้
อยู่เฝ้าบริบาล ฯ
/*139*/๏ สิทธิสารกาฬปักษ์เจ้า
กรมโอ- สถเอย
แพทย์หัดถ์จัดราโช
ชื่อตั้ง
เวรซ้ายสถิตย์ท้ายโท
หลวงเลอศ หมอแฮ
สองคู่เจ้าหมู่ทั้ง
สี่ไว้เวรละสอง ฯ
๏ สริผู้อยู่ท้ายแปด
ตนประจำ
สำหรับนาเวศลำ
ที่นั่งไท้
บริรักษ์ราชโดยตำ
หรับรีต โพ้นพ่อ
แสดงเสด็จชลมารคไว้
แบบเบื้องบรรยาย ฯ
๏ ฝีพายลำที่นั่งนั้น
สักระหลาด สนอบนา
ศรีเปลี่ยนกรกับอาตม์
แปลกล้วน
ขลิบโหมดเพ่งผ่องผาด
ไพโรจ รอบฤๅ
หมวกกลีบลำดวนถ้วน
ทุกผู้สวมเศียร ฯ
๏ กางเกงยกใส่สิ้น
สนับเพลา เชองฤๅ
พายพิศปิดสุพรรณเพรา
ยิ่งย้อม
ยาวสนั่นลั่นลำเนา
อรรณพ นาพ่อ
ชักไล่ไหล่ยกพร้อม
เพรอศถ้าถูกเลบง ฯ
/*140*/๏ ที่นั่งรองสองผลัดต้อง
แต่งผจง เตรียมแฮ
ไล้มาศลม้ายลำทรง
สุกช้าม
หนึ่งไชยสุพรรณหงษ์
สฤษดิรูป หงษ์เฮย
หนึ่งเรียกเหราข้าม
สมุทแม้นเหรา ฯ
๏ ผิวทรงไชยที่นั่งต้น
เหรา แต่งเฮย
เตรียมเทียบที่นั่งรองคลา
คลาศต้อย
เรือไชยคู่ชักมา
เคียงคู่ ชักแฮ
น่าที่นั่งไชยใหญ่คล้อย
เคลื่อนแคล้วคลาขบวน ฯ
๏ แม้วทรงครุธใหญ่ไส้
สุพรรณหงษ์ ผูกแฮ
ตามแต่งที่นั่งรองคง
ขนัดท้าย
ครุธน้อยขนาบลำทรง
ชักคู่ เคียงนา
นำที่นั่งเวนัตย์ย้าย
พยุหเพี้ยนเปลี่ยนแปลง
๏ เครื่องประดับสรรพสิ่งถ้วน
ที่นั่งรอง นั้นฤๅ
เฉกเช่นนาเวศทอง
ที่นั่งไท้
ไตรรัศวัดวาสอง
ลำเท่า เทียมนา
พายมาศชาดล่องไล้
แผกเพี้ยนลำทรง ฯ
/*141*/๏ ฝีพายกายอ่าเพี้ยง
ไชยองค์ กฐินนา
นักษราชน่าท้ายธง
เทอดตั้ง
สามชายเฉกไชยทรง
ไตรพร่ำ เพรงพ่อ
แต่งบ่แปลงแปลกทั้ง
คู่อ้างอย่างเสมอ ฯ
๏ ในบัลลังก์ไตรตั้งมาก
หลากหลาย
ศุภรัตปลัดสองนาย
นั่งเฝ้า
หนึ่งวิสุทธสมบัติหมาย
จมื่น นามนา
หนึ่งรัตน1โกษาเข้า
สถิตย์พร้อมพนักงาน ฯ
๏ ถั่นถับลำดับนั้น
นาวา กราบฤๅ
ล้วนประกอบกันยา
พรั่งพร้อม
เจ้ากรมปลัดซ้ายขวา
ดำรวจ ขี่เอย
อิกกับจางวางห้อม
แห่ผ้ายภายหลัง ฯ
/*142*/๏ จึ่งเรือองครักษ์ทั้ง
กรมสอง
สองพวกพลพันรอง
ต่อเต้า
ทหารในคู่กรมกอง
ชาญช่าง
ทุกทั่วปลัดแลเจ้า
หมู่ล้วนลำละนาย ฯ
๏ ทวารหลังแต่งตั้งคู่
นาวี วางนา
ขวาพระนรินทร์เสนี
ท่านไว้
ฝ่ายเฉวียงภาคพญาศรี
สหเทพ สถิตย์ฤๅ
บริรักษ์นเรศวรไท้
ธเรศด้าวปฤษฎางค์ ฯ
๏ แล้วถึงนาเวศตั้ง
เสลี่ยงองค์ หนึ่งนา
เรือพระกลดคันยาวทรง
เทรอดกั้ง
เรือรองขนดเชือกวง
วัดมารค มีเอย
ดำแหน่งพันจันท์ตั้ง
แต่งไว้เวรทาง ฯ
๏ เรือแสงสรรพยุทธผู้
ชาวงาน
เชอญพระเก้าอี้ยาน
ติดต้อย
สำหรับราชสำราญ
สถิตย์ที่ ควรนา
คือที่นั่งขนาดน้อย
ขนบเบื้องบูรพ์แสดง ฯ
/*143*/๏ บัดเรือตาร้ายคู่
เคียงประนัง
มีประทุนแผงบัง
ปิดป้อง
ปืนคาบศิลาทัง
ดินลูก
บรรทุกตามเสด็จต้อง
พยุหน้ำธรรมเนียม ฯ
๏ หมื่นก่งศิลป์กับด้วย
ก่งศร
คุมขี่นาวีจร
คู่แคล้ว
เกณฑ์หัดปลัดกรมนิกร
แสงสินาศ สองนา
พร้อมพรั่งทั้งพลแกล้ว
กลั่นพื้นปืนยา ฯ
๏ เถมอลพายหลายเหล่าถ้วน
มวญพหล หลังนา
เสื้อใส่เศียรมงคล
คาดสิ้น
กางเกงบ่แปลกปน
พรรณภาค เดียวพ่อ
แดงดาษดูเล่ห์ลิ้น
จี่ย้อมยลแสยง ฯ
๏ พ้นนั้นนาเวศเจ้า
ต่างกรม ตามเอย
อิกบมีกรมรดม
ทั่วถ้วน
เรือกราบที่นั่งควรชม
ม่านมาศ รอบฤๅ
ประดับกับกันยาล้วน
ภู่ผ้าผูกโขน ฯ
/*144*/๏ แล้วเรือมวญหมู่ข้า
ทูลลออง บาทเอย
มีอาทิ์มาตย์สมุหสอง
ยิ่งผู้
กระลาโหมมหาดไทยฉลอง
โอษฐราช แลฤๅ
คือพระพาหากู้
กิจอ้างต่างองค์ ฯ
๏ จตุสดมภ์กรมท่าทั้ง
วังสถาน
เกษตรนับกับนครบาล
สี่ถ้วน
พลเรือนทหารชาญ
ศึกเชี่ยว
สองฝ่ายหลายเหล่าล้วน
แห่ล้อมหลังตาม ฯ
๏ เรือโขนขนาดใหญ่น้อย
เหลือหลาย
เถมอลหมู่ผู้พายกาย
อ่าอ้าง
กางเกงย่อมลวดลาย
สลับล่อง ริ้วแฮ
ดำดื่นแดงเขียวบ้าง
อย่างย้ายหลายพรรณ ฯ
๏ เรือขุนมุลมาตย์พื้น
แต่งผิด ที่นั่งนา
โขนผูกผ้าภู่พิศ
โหดห้อย
กันยาก็ปกปิด
บังร่ม ร้อนฤๅ
เว้นแต่เรือผู้น้อย
ศักดิไร้ไป่มี ฯ
/*145*/๏ นาวาพยุหบาตรเจ้า
ธรณี ดลเอย
เดียรดาษแดนนที
อคร้าว
เนืองเนกดิเรกพิรีย์
รดมศัพท์ สนั่นนา
นฤโฆษอรรณพด้าว
เฟื่องฟื้นฟูมฟอง ฯ
๏ ขบวนเรือพรหมราชผู้
หัวพัน
กรมพระกระลาโหมสรรค์
สบซ้อง
พรหมศักดิอิกพันบรร
จบจัด แจงนา
กรมนอกกระลาโหมร้อง
เรียกอ้างฝ่ายเหนือ ฯ
๏ นฤเบศร์เกษกระษัตริย์ไท้
ทวารา วดีแฮ
ยกยาตรพยุหนาวา
วิ่งน้ำ
โดยทุรมารคชลา
ไลยเขตร ขูเฮย
ถวายพระกฐินทานซ้ำ
เสด็จผ้ายหลายเวน ฯ
๏ อาวาศฝ่ายน้ำนับ
เนกหลาย
สี่สิบเจ็ดประมาณหมาย
มากด้าว
ลำเค็ญพระกายวาย
หวังโพธิ์
เพราะพระไทยท่านน้าว
หน่วงน้อมพุทธภูมิ ฯ
/*146*/๏ ปองโปรดชัคณสัตวสิ้น
สบสกล
เสวอยวิมุตติมรรคผล
ผ่องแผ้ว
มละโยคโอฆเวียนวน
วัฏเขตร ข้ามแฮ
ลุแหล่งศิวาไลยแคล้ว
คลาศห้วงสงสาร ฯ
๏ เสร็จแสดงแห่งแบบเบื้อง
พยุหบาตร เรือฤๅ
เรียงเรื่องพระกฐินขนาด
ขนบน้ำ
เสนอเนืองเนกคณปราช
ปราโมทย์ เทอญพ่อ
เชอญช่วยพิจารณ์อ่านซ้ำ
สอบทั้งเอกโท ฯ
จบขบวนเสด็จพยุหยาตราพระกฐินโดยชลมารคเท่านี้
---