สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ พระราชประวัติพระนเรศวร
โคลงภาพ พระราชพงศาวดาร
เรองโคลงภาพพระราชพงศาวคารนิ้ ลมเคื่จพระเจ้าบรมวงส์ เธอ กรมพระยาคำรงราชานุภาพ ไค้ทรงพระนิพนธกำอธิบายไว้เมํ่อ พ.ศ. ๒๔\อ๕ ว่า
“หนง3อโคลงภาพพร'ะร'าขพงศาวดารน เกิดขนโดยพร*ราช ดำริพร*บาทสมเด็่จพร*จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเลือกสรรเรองใน พร*ราชพงศาวดาร ให้ช่างเขยนทมืปีมือเขยนรูปภาพ แล*โปรดๆ ให้ กรมหลวงสรรพศาสตรศุภกิจ เมอยงไม่ได้รบกรม ทรงคิดแบบทำ กรอบกร*จกสำหริบรูปภาพทั้งปวงนั้น ให้'นโคลงบอกเรํ่องพร*ราช พงศาวดารตรงทเขยนรูปภาพเขยนติดปร*จำไว้ทุกกรอบ รูปขนาด ใหญ่ จำนวนโคลงรูปล*	บท รูปขนาดกลางแล*ขนาดเล็่ก จำนวน
โคลงรูปล* ๔ บท
การแต่งโคลงนั้นทรงพร*ราชนิพนธ์บ้าง โปรดฯ ให้พร*บรม วงศาน'วงต่แล*ข้าราชการชื่งสํนิทดบทกลอนแต่งถวายบ้าง รูป ภาพเรองพร*ราชพงศาวดารทโปรดฯ ให้สร้างขนครั้งนั้นมืจำนวน (ะ*'๒ แน่น โคลงทแต่งมืจำนวน ภาบทด้วยกน
สร้างสำเร็่จเมื่อปีกุน พ.ศ. ๒๔ภา๐ ได้โปรดฯ ให้นำไป ปร*ด้บพร*เมรุห้องสนามหลวงอวดมหาชนเมื่อครั้งพร*ราชทาน เพลิงพร*ศพสมเดี่จพร*เจ้าลูกเธอ เจ้าห้าพาหุริดมณมย (ชงทรง สถาปนาพร*เกิยรติยศเมืนสมเด็่จพร*เจ้าพนางเธอ เจ้าห้ากรมพร* เทพนารริตนํ ในริขกาลท \๐) กบพร*ศพสมเค็่จพร*เจ้าลูกยาเธอ
เจ้า#าตริเพ็่ขรุตมธำรง เจ้า#าด้ริราชกกูรกัณฑ แล?พร*ศพพร* อครชายาเธอ พร*องคเจ้าเลาวภาคนาริรัดน แล*ในงานพร*เมร^ ครั้งนนไค้โปรดฯ ให้รวบรวมโคลงเรองพร*ราชพงศาวดารทกล่าวมาน ให้พร*ยาศริลุนทรโวทาร (น้อย อาจารยางกูร) แต่งบานแผนกเปีน ร่ายแล*โคลงกำกับ แล้วพิมพเร็่เนเล่มลมุดพร*ราชทานเปีนของแจก ด้วย
ครั้นเลร็่จงานพร*เมรุ จงโปรดฯ ให้แบ่งรูปภาพเรองพร*ราช พงศาวดารไปปร*ด้บไว้ ณ พร*ทนั่งอมรินทรวินิจฉยน้าง ล่งไป ปร*ด้:บพร*ทนั่งวโรภาษพิมาณ ณ พร*ราชวงบางบ่*อินบ้าง เรอง ดำนานโคลงภาพพร*ราชพงศาวคารมมาด้งนั่,,