เทคนิคในการตรวจสอบเอกสารสินเชื่อ
&nbsp;
10 ส.ค. 2554

....เดชา กิตติวิทยานนท์
มีคำถามจากท่านผู้อ่านถามมาเกี่ยวกับการจัดทำแบบฟอร์ม การขอเปิดบัญชีสินเชื่อให้กับลูกค้าหรือตัวแทนจำหน่ายว่า ในแบบคำขอสินเชื่อควรมีข้อความอะไรบ้างในเอกสาร เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดหนี้เสีย และอีกคำถามหนึ่งถามมาเกี่ยวกับหลักในการวิเคราะห์สินเชื่อ ต้องอาศัยหลักอะไรบ้าง
ทนายคลายทุกข์ขอตอบคำถามแรก เรื่องหลักในการวิเคราะห์สินเชื่อว่า ต้องดูคุณสมบัติส่วนตัวของลูกหนี้ มีความจริงใจ และมีความน่าเชื่อถือมากน้อยเพียงใด โดยดูจากการศึกษา อาชีพ ประสบการณ์ เป็นต้น
2.ความสามารถในการชำระหนี้คืน การค้ามีโอกาสกำไรหรือโอกาสที่จะขาดทุน ภาระหนี้เกินหนึ่งในสามของรายได้หรือไม่ เพราะถ้ามีภาระหนี้เกินหนึ่งในสาม โอกาสหนี้สูญสูง
3.หลักประกันมีหรือไม่ เพราะหากคู่ค้าเจ๊งจะได้ยึดทรัพย์บังคับคดีมาใช้หนี้ที่ค้างชำระได้ง่าย และที่สำคัญต้องง่ายในการขายทอดตลาดด้วย ดังนั้นหลักประกันต้องมีสภาพคล่องสูง ซื้อง่ายขายคล่อง
4.วัตถุประสงค์ในการขอสินเชื่อ จะเอาเงินไปทำอะไร ผลิตภัณฑ์มีความแตกต่างและโดดเด่นจากคู่แข่งหรือไม่ พอจะแข่งกับคู่แข่งได้หรือไม่
ขอตอบคำถามที่ 2 เอกสารสินเชื่อควรมีเนื้อหาดังต่อไปนี้ในการปล่อยเงินหรือให้เครดิตทางการค้า หรือสินค้าเงินผ่อน
1.ชื่อและสถานะของสถานประกอบการ 
2.วัน/เดือน/ปี ที่จดทะเบียน 
3.ที่ตั้งสถานประกอบการ, ภาพถ่ายสถานประกอบการและแผนที่ปัจจุบันสถานประกอบการเป็นของตนเองหรือไม่
4.ที่ตั้งโกดังสินค้า 
5.ชื่อบุคคลที่ติดต่อ, โทรศัพท์, โทรสาร, โทรศัพท์เคลื่อนที่
6.ประเภทกิจการของผู้ขอสินเชื่อ เช่น ทะเบียนพาณิชย์ บริษัทจำกัด บริษัทมหาชน ห้างหุ้นส่วนจำกัด 
7.ระบุลักษณะการดำเนินงานทางธุรกิจของกิจการของผู้ขอสินเชื่อ พร้อมอธิบายวิธีการดำเนินงานโดยทั่วๆ ไปพอสังเขป, ยอดขายต่อเดือน, ขอบเขตการขาย, ช่องทางการจัดจำหน่าย, รอบระยะการเก็บบัญชี (วัน), เคยประกอบธุรกิจด้านนี้ (ด้านที่ขอสินเชื่อ) มาก่อนหรือไม่, จำนวนพนักงานของผู้ขอสินเชื่อ
8.ชื่อผู้สอบบัญชีของผู้ขอสินเชื่อ มีความน่าเชื่อถือหรือไม่
9.ระบุอัตราส่วนการถือหุ้นในกิจการ, จุดแข็งของบริษัท เช่น ชื่อเสียงของผู้บริหาร กลยุทธ์ทางการตลาด ลูกค้า ประสบการณ์ เป็นต้น
10.ข้อมูลทางการเงินที่สำคัญ, ทุนจดทะเบียน, ทุนจดทะเบียนชำระแล้ว, การตั้งสำรองในส่วนต่างๆ กำไรสะสม, ยอดขายต่อปี, กำไรสุทธิ (ขาดทุนสุทธิ), สินทรัพย์มีตัวตนสุทธิ, รวมสินทรัพย์ทั้งหมดที่เป็นของผู้ขอสินเชื่อ
11.สถาบันการเงินปัจจุบันที่ผู้ขอสินเชื่อติดต่ออยู่
12.วงเงินสินเชื่อที่ผู้ขอสินเชื่อได้รับจากผู้ผลิตรายอื่น, บุคคลอ้างอิงทางการค้าในวงการเดียวกันหรือบุคคลที่ผู้ขอสินเชื่อนับถือหรือบุคคลที่แนะนำ
13.กิจการของผู้ขอสินเชื่ออยู่ระหว่างการถูกฟ้องร้องดำเนินคดีอยู่หรือไม่, อยู่ระหว่างการถูกฟ้องคดีล้มละลายหรือฟื้นฟูกิจการหรือไม่, พร้อมที่จะให้ตรวจสอบข้อมูลเครดิตจากเครดิตบูโรหรือไม่
14.ปริมาณสินค้าที่ต้องการสั่งซื้อประจำเดือน
15.วงเงินสินเชื่อที่ต้องการ
ก่อนจะปล่อยเครดิตลูกค้าต้องตรวจสอบเครดิตลูกค้าให้ดีก่อน เพราะปัจจุบันมีลูกค้าเป็นจำนวนมากตั้งใจเปิดบริษัทมาโกง ปลอมเอกสารทางการเงิน เป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงทางการค้าหรือทางสังคมหรือทางการเมือง หลอกลวงมากมาย กันไว้ดีกว่าแก้ แย่แล้วแก้ไม่ทัน 
ผมเองมีประสบการณ์ในการบรรยายเรื่องเทคนิคการปล่อยสินเชื่อและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปล่อยสินเชื่อมาเป็นเวลานาน ปัจจุบันสถาบันการเงินและบริษัทการค้าทั่วไปให้ความสำคัญในการฝึกอบรมพนักงานสินเชื่อ พนักงานบัญชี พนักงานฝ่ายการตลาดให้เข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายสินเชื่อกันมากขึ้น เพราะเศรษฐกิจย่ำแย่ ลูกค้ามีโอกาสผิดนัดชำระหนี้มากขึ้น การปล่อยสินเชื่อต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมาก