ควบรวมประกันภัยบังคับหรือสมัครใจ?
ความกังวลของธุรกิจประกันภัยไทย จากการเปิดเสรีเศรษฐกิจอาเซียน 10 ประเทศ ที่จะเกิดขึ้นในปี 2558
4 ต.ค. 2555

โดย...วารุณี อินวันนา
ความกังวลของธุรกิจประกันภัยไทย จากการเปิดเสรีเศรษฐกิจอาเซียน 10 ประเทศ ที่จะเกิดขึ้นในปี 2558 คือ บริษัทขนาดกลางและเล็กที่เงินกองทุนต่ำและสายป่านไม่ยาวจะต้องล้มเป็นใบไม้ร่วง สร้างความเดือดร้อนให้กับผู้บริโภคและสร้างความปั่นป่วนให้กับตลาดอย่างหนัก
ขณะที่ผู้ประกอบการในธุรกิจเริ่มมีความเห็นออกมาเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายที่เห็นว่าภาครัฐจะต้องจัดการเรื่องนี้ เพื่อให้กลุ่มบริษัทที่มีเงินกองทุนต่ำอยู่รอด อีกฝ่ายมองว่าปล่อยให้เป็นไปตามกลไกตลาด 
สุรชัย ศิริวัลลภ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยรับประกันภัยต่อ (THRE) กล่าวว่า ที่ผ่านมาภาครัฐต้องการให้บริษัทประกันภัยเข้มแข็ง แต่การควบรวมกิจการยังไม่เกิดขึ้น เพราะไม่มีมาตรการส่งเสริมให้เกิดการควบรวม หากปล่อยให้แต่ละบริษัทตัดสินใจเอง เชื่อว่าบริษัทท้องถิ่นจะหายไปหมด จึงควรมีเจ้าภาพทำเรื่องนี้ เช่น หาบริษัทขนาดใหญ่เป็นผู้นำ และเปิดรับบริษัทที่มีเงินกองทุนต่ำที่ต้องการอยู่รอดเข้ามาควบรวมกิจการ
เช่น มาเลเซีย ภาคธุรกิจเลือก 10 บริษัท ขนาดใหญ่ขึ้นมาเป็นผู้นำ แล้วให้บริษัทที่เหลือเลือกว่าจะควบรวมกับบริษัทไหน เพื่อสร้างฐานะให้เข้มแข็งและรักษาบริษัทท้องถิ่นให้อยู่รอดได้
รวมถึง ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ มีแนวทางเดียวกัน ซึ่งญี่ปุ่นเป็นตัวอย่างที่ดีมาก แต่เพื่อความอยู่รอดภาครัฐส่งสัญญาณให้ควบรวมกันเอง โดยมีมาตรการส่งเสริมออกมากระตุ้นทำให้เหลือบริษัทท้องถิ่น 10 แห่ง จากเดิม 20 บริษัท
“สภาธุรกิจประกันภัยไทยควรจะเป็นเจ้าภาพเรื่องนี้ เพราะมี 5 สมาคมที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจประกันอยู่ภายใต้สภาคือ สมาคมประกันวินาศภัย สมาคมประกันชีวิตไทย สมาคมตัวแทนประกันชีวิต และที่ปรึกษาการเงิน สมาคมนายหน้าประกันภัยไทย และสมาคมนักคณิตศาสตร์ประกันภัยแห่งประเทศไทย ต้องมานั่งหารือกันว่าจะกำหนดแนวทางใดออกมา เพื่อจะมุ่งทำเรื่องนี้โดยเฉพาะ” สุรชัย กล่าว
กี่เดช อนันต์ศิริประภา กรรมการผู้อำนวยการ บริษัท แอกซ่าประกันภัย เห็นด้วยที่ภาครัฐจะต้องลงมาทำเรื่องควบรวมกิจการ เพราะบริษัทประกันภัยในไทยมีความแตกต่างกันมากเรื่องฐานะการเงิน และแยกออกเป็น 4 กลุ่ม คือ กลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ กลุ่มบริษัทต่างชาติ กลุ่มบริษัทในเครือธนาคาร ซึ่งสามกลุ่มนี้พร้อมที่จะแข่งขันกับการเปิดเสรี ไม่ได้เดือดร้อนเรื่องใครจะควบรวมหรือไม่ควบรวม จะเหลือกลุ่มที่ 4 ที่เป็นท้องถิ่นจริงๆ ยังไม่รู้ว่าจะต้องเดินไปในทิศทางไหน
ขณะที่ สาระ ล่ำซำ ประธานสภาธุรกิจประกันภัยไทย กลับมีมุมมองว่า การควบรวมกิจการไม่ควรจะมีเจ้าภาพบังคับ และในความเป็นจริงไม่สามารถที่จะบังคับให้บริษัทใด ทำการควบรวมกิจการกับบริษัทหนึ่งบริษัทใดได้ ถ้าบริษัทยังสามารถบริหารจัดการธุรกิจได้
ทั้งนี้ ควรจะปล่อยให้การควบรวมกิจการเป็นไปด้วยความสมัครใจ เพราะประเทศไทยอยู่ภายใต้การทำธุรกิจอย่างเสรี จึงต้องปล่อยให้เรื่องนี้เป็นเรื่องของกลไกตลาด และเป็นอำนาจที่แต่ละบริษัทมีสิทธิที่จะดำเนินการเอง
ขณะเดียวกัน ภาคธุรกิจไม่ได้อยู่เฉยกำลังกำหนดยุทธศาสตร์ของธุรกิจประกันภัย เพื่อรองรับการเปิดเสรีอาเซียนกันอยู่ โดยอยู่ระหว่างการทำสวอท (SWOT) เพื่อหาจุดแข็ง ข้อได้เปรียบ จุดอ่อน ข้อเสียเปรียบ โอกาสที่จะดำเนินการได้ อุปสรรค ข้อจำกัด หรือปัจจัยที่คุกคามต่อธุรกิจ
ปิติพงศ์ พิศาลบุตร กรรมการผู้อำนวยการ บริษัท นวกิจประกันภัย (NKI) มองว่าควรจะปล่อยให้แต่ละบริษัทตัดสินใจเอง เพราะบริษัทขนาดเล็กและกลางก็มีจุดแข็งเฉพาะ หากไม่ต้องการเป็นบริษัทขนาดใหญ่ก็ทำธุรกิจเฉพาะกลุ่ม รักษาฐานลูกค้า ให้บริการลูกค้าที่ดีได้ แต่อาจจะเสียเปรียบเรื่องต้นทุนในการดำเนินงานที่สู้บริษัทขนาดใหญ่ไม่ได้
ด้าน จีรพันธ์ อัศวะธนกุล นายกสมาคมประกันวินาศภัย กล่าวว่า สมาคมอยู่ระหว่างการทำงานร่วมกับกรมสรรพากรเรื่องภาษีการควบรวมกิจการ เพื่อออกมาให้เร็วที่สุด สนับสนุนให้บริษัทประกันภัยที่ต้องการเพิ่มความแข็งแกร่งด้านเงินกองทุนควบรวมกิจการ โดยเฉพาะภาษีการตั้งสำรองที่สามารถนำไปหักลดหย่อนภาษีได้ตามความเป็นจริงตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย จากปัจจุบันที่มีการกำหนดตัวเลขแน่นอนไว้ที่ 40% 
ทั้งนี้ ที่ผ่านมา คปภ.มีการออกเกณฑ์บังคับให้บริษัทประกันวินาศภัยจะต้องดำรงเงินกองทุนตามประเภทความเสี่ยงให้สูงกว่าเงินกองทุนขั้นต่ำ 30 ล้านบาท ในระดับ 125% และจะต้องแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัด (บมจ.) ภายในเดือน ก.พ. 2556 หากทำไม่ได้จะสั่งห้ามขยายธุรกิจ
เกณฑ์ดังกล่าวเพื่อผลักดันให้บริษัทประกันภัยมีฐานะทางการเงินที่แข็งแกร่ง และบีบให้บริษัทที่ไม่สามารถทำได้ต้องออกจากธุรกิจ
อย่างไรก็ตาม ปัญหาใหญ่คือ หลังจากบริษัทประกันภัยล้ม ผู้ที่เดือดร้อนหนักที่สุดคือ ผู้บริโภค ซึ่งภาครัฐและเอกชนจะต้องหาแนวทางดูแลผู้บริโภคให้ได้รับการชดใช้สินไหมตามเงื่อนไขตามที่ได้ซื้อไว้