พักหนี้/ปรับปรุงโครงสร้างหนี้
ในช่วงน้ำท่วม ท่านที่ติดตามข่าวสารทางสื่อมวลชนจะพบว่า มีข่าวเกี่ยวกับการผิดนัดชำระหนี้ การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ การพักหนี้ การหนีหนี้
30 ต.ค. 2565

ในช่วงน้ำท่วม ท่านที่ติดตามข่าวสารทางสื่อมวลชนจะพบว่า มีข่าวเกี่ยวกับการผิดนัดชำระหนี้ การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ การพักหนี้ การหนีหนี้
โดย..เดชา กิตติวิทยานันท์ 
อันสืบเนื่องมาจากน้ำท่วม ผมในฐานะวิทยากรฝึกอบรมนักทวงหนี้ของสถาบันการเงินและหอการค้าไทย ขอให้คำแนะนำลูกหนี้และเจ้าหนี้เกี่ยวกับปัญหาหนี้ค้างชำระเป็นข้อๆ ดังนี้
1.การผิดนัดชำระหนี้ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายได้
ป.พ.พ.มาตรา 215 เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ให้ต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ไซร้ เจ้าหนี้จะเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายอันเกิดแต่การนั้นก็ได้
ลูกหนี้ต้องรับผิดชอบหนี้เพิ่มขึ้น 
ป.พ.พ.มาตรา 217 ลูกหนี้จะต้องรับผิดชอบในความเสียหายบรรดาที่เกิดแต่ความประมาทเลินเล่อในระหว่างเวลาที่ตนผิดนัด ทั้งจะต้องรับผิดชอบในการที่การชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยเพราะอุบัติเหตุ อันเกิดขึ้นในระหว่างเวลาที่ผิดนัดนั้นด้วย เว้นแต่ความเสียหายนั้นถึงแม้ว่าตนจะได้ชำระหนี้ทันเวลากำหนดก็คงจะต้องเกิดมีอยู่นั่นเอง
2.การพักหนี้ หมายถึง ลูกหนี้และเจ้าหนี้ตกลงให้หยุดการชำระหนี้ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยไว้เป็นการชั่วคราว เนื่องจากลูกหนี้ขาดความสามารถในการชำระหนี้ เช่น น้ำท่วม เป็นต้น ความรับผิดเกี่ยวกับเรื่องดอกเบี้ย อาจจะยกเว้นดอกเบี้ยหรือคิดดอกเบี้ยในอัตราต่ำก็ได้
3.การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ หมายถึง เจ้าหนี้และลูกหนี้ได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับเงื่อนไขและเงื่อนเวลากันใหม่ เพื่อให้เป็นหนี้ปกติ ไม่เสียประวัติในการชำระหนี้
4.การทำหนังสือรับสภาพหนี้ ป.พ.พ.มาตรา 193/16 หนี้ใดซึ่งตามมูลแห่งหนี้นั้น เจ้าหนี้จะได้รับชำระหนี้เป็นคราวๆ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกให้ลูกหนี้ทำหนังสือ รับสภาพหนี้ให้ในเวลาใดเวลาหนึ่งก่อนอายุความครบบริบูรณ์เพื่อเป็นหลักฐานว่าอายุความสะดุดหยุดลง
5.รับสภาพความผิด ป.พ.พ.มาตรา 193/35 ภายใต้บังคับ มาตรา 193/27 สิทธิเรียกร้องที่เกิดขึ้นจากการที่ลูกหนี้รับสภาพความรับผิดโดยมีหลักฐานเป็นหนังสือ หรือโดยการให้ประกันตามมาตรา 193/28 วรรคสองให้มีกำหนด อายุความสองปีนับแต่วันที่ได้รับสภาพความรับผิดหรือให้ประกัน
6.การโอนสิทธิเรียกร้อง ป.พ.พ.มาตรา 306 การโอนหนี้อันจะพึงต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจงนั้น ถ้าไม่ทำเป็นหนังสือ ท่านว่าไม่สมบูรณ์ อนึ่ง การโอนหนี้นั้นท่านว่าจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้ แต่เมื่อได้บอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้หรือลูกหนี้จะได้ยินยอมด้วยในการโอน นั้นคำบอกกล่าวหรือความยินยอมเช่นว่านี้ท่านว่าต้องทำเป็นหนังสือ
ถ้าลูกหนี้ทำให้พอแก่ใจผู้โอนด้วยการใช้เงิน หรือด้วยประการอื่นเสียแต่ก่อนได้รับบอกกล่าวหรือก่อนได้ตกลงให้โอนไซร้ ลูกหนี้นั้นก็เป็นอันหลุดพ้นจากหนี้
7.การหักกลบลบหนี้ ป.พ.พ.มาตรา 341 ถ้าบุคคลสองคนต่างมีความผูกพันซึ่งกันและกันโดยมูลหนี้อันมีวัตถุเป็นอย่างเดียวกัน และหนี้ทั้งสองรายนั้นถึงกำหนดจะชำระไซร้ ท่านว่าลูกหนี้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งย่อมจะหลุดพ้นจากหนี้ของตนด้วยหักกลบลบกันได้ เพียงเท่าจำนวนที่ตรงกันในมูลหนี้ทั้งสองฝ่ายนั้น เว้นแต่สภาพแห่งหนี้ฝ่ายหนึ่งจะไม่เปิดช่องให้หักกลบลบกันได้
บทบัญญัติดังกล่าวมาในวรรคก่อนนี้ ท่านมิให้ใช้บังคับหากเป็นการขัดกับเจตนาอันคู่กรณีได้แสดงไว้ แต่เจตนาเช่นนี้ท่านห้ามมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้กระทำการโดย สุจริต 
8.การแปลงหนี้ใหม่ ป.พ.พ.มาตรา 349 เมื่อคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้ทำสัญญาเปลี่ยนสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งหนี้ไซร้ ท่านว่าหนี้นั้นเป็นอันระงับสิ้นไปด้วยแปลงหนี้ใหม่
ถ้าทำหนี้มีเงื่อนไขให้กลายเป็นหนี้ปราศจากเงื่อนไขก็ดี เพิ่มเติมเงื่อนไขเข้าในหนี้อันปราศจากเงื่อนไขก็ดี เปลี่ยนเงื่อนไขก็ดี ท่านถือว่าเป็นอันเปลี่ยนสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งหนี้นั้น
ถ้าแปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวเจ้าหนี้ ท่านให้บังคับด้วยบทบัญญัติทั้งหลายแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยโอนสิทธิเรียกร้อง
9.การปลดหนี้ ป.พ.พ.มาตรา 340 ถ้าเจ้าหนี้แสดงเจตนาต่อลูกหนี้ว่าจะปลดหนี้ให้ ท่านว่าหนี้นั้นก็เป็นอันระงับสิ้นไป
ถ้าหนี้มีหนังสือเป็นหลักฐาน การปลดหนี้ก็ต้องทำเป็นหนังสือด้วยหรือต้องเวนคืนเอกสารอันเป็นหลักฐานแห่งหนี้ให้แก่ลูกหนี้หรือขีดฆ่าเอกสารนั้นเสีย