AQUA บนเกมซื้อหุ้นคืนแฉทุกวัน ทันเกมหุ้น
ปฏิบัติการซื้อหุ้นคืน ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับตลาดหุ้น แต่สำหรับบางบริษัทที่ไม่เคยทำมาก่อน ก็ต้องตื่นเต้นเป็นธรรมดา 
31 ส.ค. 2559

ปฏิบัติการซื้อหุ้นคืน ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับตลาดหุ้น แต่สำหรับบางบริษัทที่ไม่เคยทำมาก่อน ก็ต้องตื่นเต้นเป็นธรรมดา        
กรณีของบริษัทโฮลดิ้งอย่าง อควา คอร์เปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ AQUA เป็นรายล่าสุดที่ต้องกล่าวถึง
จันทร์ที่ 29 สิงหาคม AQUA แจ้งว่า ที่ประชุมคณะกรรมการบริษัทเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม อนุมัติโครงการซื้อหุ้นคืนของบริษัทในวงเงินสูงสุดไม่เกิน 220 ล้านบาท คิดเป็นจำนวนหุ้นที่จะซื้อคืนไม่เกิน 275 ล้านหุ้น (…คำนวณง่ายๆ เฉลี่ยแล้วหุ้นละประมาณ 0.80 บาท….) คิดเป็นประมาณ 5.99% ของหุ้นทั้งหมด โดยจะเข้าซื้อในตลาดกินเวลา 6 เดือน ตั้งแต่ช่วงเวลาวันที่ 12 กันยายน 2559 ถึงวันที่ 11 มีนาคม 2560
วัตถุประสงค์ในการซื้อหุ้นคืน AQUA อ้างตามสูตรว่า เป็นการบริหารสภาพคล่องส่วนเกินให้มีประสิทธิภาพ และทำให้อัตราส่วนทางการเงิน เช่นอัตราผลตอบแทนแก่ส่วนของผู้ถือหุ้น (ROE) และ อัตรากำไรสุทธิต่อหุ้น (EPS) ปรับตัวดีขึ้น
เหตุผลที่สำคัญสุด ซึ่งคณะกรรมการนำมาอ้างคือ ก่อนที่จะมีมตินี้ ราคาหุ้นต่ำกว่ามูลค่าทางบัญชี…ซึ่งไม่ถูกต้องเท่าใดนัก เพราะข้อเท็จจริง บุ๊คแวลูของบริษัทล่าสุดเมื่อสิ้นไตรมาส 2 ของปีนี้ อยู่ที่ 0.69 บาท
การซื้อหุ้นคืนนี้  AQUA ระบุว่า หลังจากพ้นเวลาซื้อหุ้นคืนไปแล้ว 6 เดือน – 3 ปี  จะมีการนำเอามาขายในตลาดตามระเบียบ
หากมองจากนวัตกรรมซื้อหุ้นคืนรอบนี้ คือผลงานโบว์แดงชิ้นแรกภายใต้การบริหารกิจการใต้กำมือของรักษาการซีอีโอคนปัจจุบันของ AQUA คือ นายอารักษ์ ราษฎร์บริหาร
ปฏิบัติการซื้อหุ้นคืนของ AQUA ไม่ใช่เรื่องใหม่ และไม่ถือว่าผิดปกติหรือครอบงำราคาหุ้น เพราะนี่คือปฏิบัติการคืนกำไรนอกเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้นนอกฤดูกาล โดยไม่ต้องรองบกำไรขาดทุน หรือ ประกาศจ่ายปันผล  และ….ไม่เข้าข่ายสร้างราคาหุ้นให้ คนมองโลกในแง่ร้ายที่ ก.ล.ต. จ้องหาความผิด
การซื้อหุ้นคืน เปรียบได้กับการให้รางวัลผู้ถือหุ้น ในกรณีที่บริษัทมีกำไรสะสมและสภาพคล่องล้นบริษัท แต่ไม่รู้จะเอาไปทำอะไร..เพราะยังไม่มีแผนการลงทุนใหม่ๆ…แต่ผู้บริหารเห็นว่าบริษัทตัวเองมีมูลค่าต่ำกว่าที่เป็นจริงมาก ก็เอามาซื้อหุ้นบริษัทตัวเอง ผลที่ได้คือจะทำให้หุ้นที่อยู่ในตลาดลดลงชั่วคราวระยะหนึ่ง เมื่อนำมาหารเป็น EPS นักลงทุนที่ถือหุ้นอยู่ก็ได้ผลตอบแทนมากขึ้น
จุดแปลกของ AQUA อยู่ตรงที่ว่า ตามปกติ การซื้อหุ้นคืน จะไม่กระทำในช่วงเวลาที่ตลาดเข้าสู่ภาวะกระทิงหรือเป็นขาขึ้น แต่ใช้เมื่อตลาดเป็นขาลง และบริษัทที่มีผลประกอบการดีเยี่ยม หรือผู้บริหารมั่นใจว่าดีเยี่ยม ต้องการรักษามูลค่าผู้ถือหุ้น ไม่ให้ไหลเลื่อนไปตามกระแสตลาดขาลงเกินขนาด ก็ต้องงัดเอามาใช้เพื่อแตะเบรกและกอบกู้ภาพลักษณ์ด้านราคา รวมทั้งสร้างความภักดีต่อผู้ถือหุ้นเอาไว้
ในกรณีของ AQUA นอกจากจะแหวกจารีตของเงื่อนเวลาซื้อหุ้นคืนแล้ว และไม่ได้กระทำตามเกณฑ์ทั่วไปที่จะซื้อเมื่อหุ้นต่ำกว่าบุ๊คแวลู….ก็มีข้อน่าสังเกตคือ บริษัทนี้ มีรายได้ไม่มาก แต่อัตรากำไรสุทธิสูงตามกติกาไม่มีผิดเพี้ยน
แม้รายได้ต่อปีที่ผ่านมาของ AQUA จะอยู่ที่ระดับ 700 ล้านบาทเศษ แต่อัตรากำไรสุทธิกลับสูงลิ่วที่ระดับ 38-45% มาโดยตลอด….ส่วนหนึ่งเพราะความที่เป็นบริษัทโฮลดิ้งมีบริษัทย่อยในร่มธง 3 ธุรกิจที่ผลตอบแทนดีมาตลอด  ได้แก่ บริษัท อควาแอด จำกัด (AA) ซึ่งบริษัทถือหุ้นสัดส่วน 100% ทำธุรกิจป้ายโฆษณากลางแจ้ง  บริษัท ไทย คอนซูเมอร์ ดิสทริบิวชั่น เซ็นเตอร์ จำกัด (TCDC) บริษัทถือหุ้นสัดส่วน 96.13% ทำธุรกิจโกดังสินค้าให้เช่า และบริษัท โรงพิมพ์ตะวันออก จำกัด (มหาชน) หรือ EPCO บริษัทถือหุ้นสัดส่วน 38.40% ทำธุรกิจพลังงานและโรงพิมพ์
ในกรณีซื้อหุ้นคืน บริษัทที่จะมีคุณสมบัติใช้กลยุทธ์นี้ ต้องมีครบ 4 ประการ คือ
1) มีผลประกอบการกำไร และมีกำไรสะสมมากพอสมควร โดยจะใช้เงินไม่เกินกำไรสะสม โดยบริษัทต้องกันกำไรสะสมไว้เป็นเงินสำรอง เท่ากับเงินที่ซื้อหุ้นคืน จนกว่าจะมีการจำหน่ายหุ้นที่ซื้อคืนได้หมด หรือนำไปลดทุน
2) มีสภาพคล่องส่วนเกิน โดยพิจารณาจากความสามารถในการชำระหนี้ภายใน 6 เดือนข้างหน้าว่า ถ้านำเงินมาซื้อหุ้นคืนแล้ว จะไม่กระทบกับการชำระหนี้ของบริษัท
3) ไม่ทำให้สัดส่วนผู้ถือหุ้นรายย่อย (Free Float) ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (ไม่น้อยกว่า 15% ของทุนชำระแล้ว และมีจำนวนไม่น้อยกว่า 150 ราย)
4) หุ้นที่ถูกซื้อคืนจะไม่ถูกนับเป็นองค์ประกอบในการประชุมผู้ถือหุ้น รวมทั้งไม่มีสิทธิในการออกเสียงลงคะแนน และสิทธิในการรับเงินปันผล
AQUA คุณสมบัติมีครบ แม้จะไม่มาก เพราะกำไรสะสมที่มีเพียงแค่ 523.34 ล้านบาท เมื่อสิ้นงวดไตรมาสสองของปีนี้ จากกำไรไตรมาส 2 มากถึง 92 ล้านบาท โตขึ้น 38% จากปีก่อน โดยครึ่งแรกของปีกำไร 172 ล้านบาท ทำให้การใช้เงินสดเพื่อซื้อหุ้นคืนที่มากถึง 40% ของกำไรสะสม …ไม่มากเมื่อเทียบกับกระแสเงินสดที่มีมากกว่า 900 ล้านบาท…. ก็ถือว่า น่าจะส่งผลต่อสภาพคล่องพอสมควร…แม้ข้อเท็จจริงรูปธรรมของการซื้อหุ้นคืนบริษัทต่างๆ ในอดีต เมื่อถึงเวลาจริง มักซื้อหุ้นได้ไม่ครบตามเป้า เพราะราคาหุ้นจะวิ่งขึ้นไปเหนือราคาเป้าหมาย ทำให้ต้องหยุดการซื้อลง
มีตัวอย่างกรณีของ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF เมื่อกลางปี 2558 ประกาศทุ่มเงิน 10,000 ล้านบาท เพื่อให้ราคาหุ้นที่ร่วงลงหนัก จนต่ำระดับใต้ 20 บาท (ต่ำสุดในรอบ 7 ปี) ให้ฟื้นคืน ปรากฏว่าพอประกาศไป…กลับซื้อไม่ได้เลยเพราะราคาวิ่งขึ้นมาเหนือ 20 บาทเสียก่อน ..เลยไม่ได้ซื้อคืนแม้แต่หุ้นเดียว
กรณีของ AQUA เพียงแค่ประกาศว่าจะซื้อหุ้นคืน ราคาหุ้นก็กระโดดพรวดเดียวกว่า 3% ในวันที่ประกาศออกมา และล่าสุด ยืนเด่นเหนือ 0.90 บาท ก็ถือว่ามีผลทางจิตวิทยาไม่น้อย
โจทย์ที่นักลงทุนยังไม่ได้ตอบกับตัวเองในการเข้าไล่ราคาซื้อหุ้น AQUAในสัปดาห์นี้คือ ราคาที่บริษัทจะซื้อคืนที่เฉลี่ย 0.80 บาท นั้น ต่ำกว่าราคาตลาดล่าสุดไม่น้อย…ซื้อมาแล้วจะยอมขายขาดทุนได้หรือไม่..และบริษัทจะยอมซื้อคืนในราคาที่เกินเป้าหมายที่ประกาศออกมาหรือ
ตอบโจทย์กันเอาเองละกัน… “อิ อิ อิ”