ไทยในมุมมองธนาคารโลก
เมื่อวานนี้ สำนักงานธนาคารโลก ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในกรุงเทพฯ เสนอรายงานเกี่ยวกับอนาคตเศรษฐกิจไทยเอาไว้น่าสนใจ
14 มี.ค. 2560

พลวัต 2017 : วิษณุ โชลิตกุล
 
เมื่อวานนี้ สำนักงานธนาคารโลก ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในกรุงเทพฯ เสนอรายงานเกี่ยวกับอนาคตเศรษฐกิจไทยเอาไว้น่าสนใจ
รายงานเรื่อง “กลับสู่เส้นทาง : ฟื้นฟูการเติบโตและประกันความมั่งคั่งสำหรับทุกคน”  เป็นการวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาประเทศอย่างเป็นระบบเล่มแรกของไทย มีการประเมินความท้าทายและโอกาสของประเทศไทยในการกำจัดความยากจนและกระจายความมั่งคั่งอย่างทั่วถึง
ความจริงแล้ว รายงานของธนาคารโลกในหลายปีมานี้ ลดอิทธิพลลงอย่างมากในสายตาของคนไทย ด้วย 2 เหตุผลหลักคือ 1) ธนาคารโลกไม่ได้เป็นเจ้าหนี้รายสำคัญสำหรับรัฐบาลไทยอีกต่อไปแล้ว เนื่องจากพัฒนาการเศรษฐกิจไทย ทำให้ไทยเป็น “เจ้าหนี้สุทธิ” ต่างจากอดีตที่ยังเป็น “ลูกหนี้สุทธิ” 2) มุมมองของปัญญาชนไทยต่อธนาคารโลกเปลี่ยนไปอย่างมาก เพราะไม่ได้เน้นไปที่แนวคิดด้านเศรษฐศาสตร์พัฒนาการ เป็นหลักเหมือนเดิม
แม้จะลดอิทธิพลลงไปมากมาย แต่ภารกิจของธนาคารโลกในการนำเสนอมุมมองต่อชาติสมาชิกของสหประชาชาติอย่างไทยก็ยังคงมีต่อไปตามเดิม และถือว่าเป็นความเห็นที่ไม่ควรมองข้ามไปหรือด่วนปฏิเสธ
ปีนี้ ธนาคารโลกยังคงใช้มุมมองว่า ไทยยังคงต้องเผชิญกับ “กับดักชาติรายได้เป็นกลาง” หรือ Middle-iNcome Trap ต่อไปเหมือนในรอบหลายปีนี้ และมีข้อสรุปของรายงานเกี่ยวกับเศรษฐกิจไทยน่าสนใจว่า
ภาพรวมข้างต้นของเศรษฐกิจประเทศไทยในสายตาของธนาคารโลก จึงยังไม่เข้าสู่เส้นทางที่ควรจะเป็นในการยกระดับศักยภาพการเติบโต
ทางออกจากกับดักการเติบโตดังกล่าว ทำให้ข้อเสนอของธนาคารโลก ระบุว่า ไทยต้องเลิก “กลัดกระดุมผิด” โดยเริ่มดำเนินการตาม 3 แนวทางหลักที่เป็นข้อเสนอ ซึ่งขึ้นกับรัฐบาลไทยและประชาชนไทยจะนำไปปฏิบัติหรือไม่สุดแท้แต่ ซึ่งประกอบด้วย
นอกจาก 3 แนวทางข้างต้น ธนาคารโลกยังให้ความสำคัญกับ การปฏิรูปการศึกษา และเสริมความแข็งแกร่งให้แก่องค์กรภาครัฐ เพื่อดำเนินการ เป็นปัจจัยเสริมสำคัญ
ข้อเสนอดังกล่าว อาจจะกลายเป็นแค่ “สายลมที่ผ่านเลย” ธรรมดา ทั้งที่ว่าตามข้อเท็จจริงแล้ว มีส่วนถูกต้องไม่น้อย แต่ก็ถือว่ายังไม่ครบถ้วนอย่างบูรณาการ เพราะข้อเสนอแนะทั้ง 3 ข้อนั้น บางข้อไม่สามารถปฏิบัติได้ด้วยเงื่อนไขบางประการ บางข้อต้องการเวลาในการดำเนินการ และบางข้อต้องการ “ความกล้าหาญทางการเมือง” อย่างมากเป็นพิเศษ
ส่วนสำคัญคือ สิ่งที่ธนาคารโลกพูดมาทั้งหมด ไม่ได้มีข้อเสนอใหม่หมดจดมากนัก เป็นเพียงการตอกย้ำเรื่องและประเด็นที่ “รู้กันอยู่” ตามวาระเท่านั้นเอง
อิทธิพลของธนาคารโลกที่ลดลง ก็ทำให้น้ำหนักของข้อเสนอเบาบางลงตามไปด้วย เป็นเรื่องปกติ