กรณีศึกษา E-Book เป็นเพียงการเช่า ที่เราไม่ได้เป็นเจ้าของ
เรามีความเป็นเจ้าของอีบุ๊ก ในแบบเดียวกันกับที่เราซื้อหนังสือเป็นเล่ม มากขนาดไหน ? ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง
15 ก.พ. 2566

กรณีศึกษา E-Book เป็นเพียงการเช่า ที่เราไม่ได้เป็นเจ้าของ /โดย ลงทุนแมน
เราเคยสงสัยกันไหมว่า อีบุ๊ก ที่เราซื้อกัน หากวันหนึ่งผู้ให้บริการปิดกิจการไป เราจะไปถามหาอีบุ๊กของเราจากใคร
แล้วเรามีความเป็นเจ้าของอีบุ๊ก ในแบบเดียวกันกับที่เราซื้อหนังสือเป็นเล่ม มากขนาดไหน ? ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง
╔═══════════╗
ภาวะเงินเฟ้อ ตลาดผันผวนแบบนี้ ติดตามข่าวเศรษฐกิจแบบเน้น ๆ จากหลายเพจได้ใน Blockdit - คอนเทนต์แพลตฟอร์มที่มีผู้ใช้งานเป็นประจำ 2 ล้านคน ลองใช้ฟรี 
╚═══════════╝
แม้หลายคนยังเข้าใจว่าเราเป็นเจ้าของอีบุ๊ก แต่จริง ๆ แล้ว ก็ต้องบอกว่า ไม่ใช่
เพราะ อีบุ๊ก ที่เราซื้อในแพลตฟอร์มต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น Amazon, Apple Books, B&N Nook และ Kobo เป็นเพียงแค่ “การเช่าระยะยาว” เท่านั้น
ก็ต้องบอกก่อนว่า การเช่าเหล่านี้ไม่มีการกำหนดระยะเวลา แต่หากบริษัทเลิกกิจการ ความเป็นเจ้าของอีบุ๊กของเราก็จะสิ้นสุดลงพร้อม ๆ กัน
ก่อนหน้านี้ ก็เคยมีกรณีศึกษาจาก Microsoft Reader แพลตฟอร์มอีบุ๊กของ Microsoft ที่ได้ปิดตัวลงไปในปี 2019 หรือราว 4 ปีก่อน
สิ่งที่เกิดขึ้น ณ ขณะนั้น นอกจาก Microsoft จะปิดให้บริการแพลตฟอร์มแล้ว ก็ยังได้ทำลายอีบุ๊กทิ้งทั้งหมด
ผู้ใช้งานที่ซื้ออีบุ๊ก จึงไม่สามารถเข้าถึงอีบุ๊กที่เคยซื้อไว้ได้เลย โดยทาง Microsoft ก็ได้รับผิดชอบ ด้วยการคืนเงินให้กับลูกค้าทั้งหมด
แต่ต่อมา ก็ยังมีหลายคนร้องเรียนว่า แล้วข้อความที่เราได้จดบันทึกไว้บนอีบุ๊กที่เราซื้อ ทาง Microsoft จะรับผิดชอบอย่างไร ?
Microsoft ได้มีการชดเชยความเสียหายเป็นเงินจำนวน 25 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 850 บาทต่อเล่ม ที่ผู้ใช้งานได้มีการขีดเขียนเอาไว้
แล้วทำไม Microsoft ถึงไม่ทำธุรกิจ อีบุ๊ก ต่อ ?
Microsoft ได้ให้เหตุผลสำหรับการปิดการให้บริการไว้ว่า การลงทุนใน Microsoft Reader ไม่คุ้มค่ากับการลงทุน จึงทำการปิดแพลตฟอร์มไป หากเรามาดูส่วนแบ่งการตลาดอีบุ๊ก ในช่วงนั้น
Microsoft Reader มีส่วนแบ่งราว 4.4% ซึ่งถ้าเทียบกับผู้เล่นหลักในตลาดอย่าง Amazon ที่มีส่วนแบ่งทางการตลาดสูงถึง 53%
Microsoft จึงเลือกที่จะไม่สู้ต่อ เพราะ Microsoft มีความพยายามในการทำธุรกิจแพลตฟอร์มอีบุ๊ก มาแล้วกว่า 23 ปี แต่กลับพ่ายแพ้ให้กับ Amazon ที่เพิ่งเข้ามาทำตลาดในภายหลัง
ทีนี้ หากเราย้อนกลับมาดู ธุรกิจอีบุ๊กในประเทศไทย เช่น Ookbee ว่าถ้าเกิดเหตุการณ์แบบ Microsoft จะเกิดอะไรขึ้น ?
โดยทาง Ookbee เอง ก็มีข้อกำหนดไว้ตั้งแต่เรากดซื้อ อีบุ๊ก แล้วว่า
“หากมีการระงับ หรือเลิกกิจการ ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์อีบุ๊ก หรือทางบริษัทที่เป็นเจ้าของแพลตฟอร์มเหล่านั้น ทางบริษัทไม่ต้องรับผิดชอบต่อผู้ซื้ออีบุ๊ก”
หมายความว่า หากบริษัทเลิกการให้บริการเหมือน Microsoft ทางบริษัทไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบในการคืนเงิน เหมือนอย่าง Microsoft Reader
สรุปก็คือ หากเราซื้ออีบุ๊ก อย่างมากคือเราจะเป็นผู้เช่าซื้อในระยะยาว ซึ่งก็ยาวเท่าที่บริษัทจะเปิดให้บริการแก่เรา เราไม่ได้เป็นเจ้าของอีบุ๊กแต่อย่างใด
ทีนี้ คงมีคำถามตามมาว่า แล้วทำไมเวลาเรากดซื้ออีบุ๊ก บริษัทถึงใช้คำว่า “ซื้อ” แทนคำว่า เช่า ?
เหตุผลสำคัญก็น่าจะเป็นเพราะว่า หากแพลตฟอร์มต่าง ๆ ใช้คำว่า “เช่า” หลายคนอาจจะไม่ยอมซื้ออีบุ๊ก เพราะผู้ใช้งานส่วนใหญ่ จะรู้สึกว่าเขาไม่ได้เป็นเจ้าของ
บริษัทจึงใช้วิธีกำหนดเงื่อนไข โดยมีรายละเอียดหลายหน้า ผู้ซื้อส่วนใหญ่ ที่ไม่ได้เข้าไปอ่าน จึงไม่เคยรู้กันมาก่อน
ดังนั้น การเลือกซื้ออีบุ๊กในแต่ละแพลตฟอร์มก็เป็นเรื่องสำคัญ เพราะนอกจากเราจะสนใจในอีบุ๊กที่เราอยากอ่านแล้ว เราก็ต้องมาดูผู้ให้บริการ รวมถึงอ่านเงื่อนไขต่าง ๆ ให้ครอบคลุมด้วย
ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว อีบุ๊ก ก็ไม่ต่างอะไรไปจากภาพที่เราโพสต์บนอินสตาแกรม หรือแม้แต่ข้อความต่าง ๆ ที่เราโพสต์บนเฟซบุ๊ก หรือทวิตเตอร์
แม้ว่าบทความเหล่านั้น เราจะเป็นคนเขียน หรือเป็นเรื่องราวของเราก็ตาม
แต่หากแพลตฟอร์มเหล่านี้ปิดตัวลง ข้อมูลทั้งหมดที่เราโพสต์ลงในแพลตฟอร์มเหล่านี้ ก็จะหายไปด้วย ซึ่งก็รวมไปถึงบทความนี้ ที่ทุกคนกำลังอ่านอยู่ด้วย เช่นกัน..
╔═══════════╗
ภาวะเงินเฟ้อ ตลาดผันผวนแบบนี้ ติดตามข่าวเศรษฐกิจแบบเน้น ๆ จากหลายเพจได้ใน Blockdit - คอนเทนต์แพลตฟอร์มที่มีผู้ใช้งานเป็นประจำ 2 ล้านคน ลองใช้ฟรี 
╚═══════════╝
ติดตามลงทุนแมนได้ที่
Website - 
Blockdit - 
Facebook - 
Twitter - 
Instagram - 
YouTube - 
TikTok - 
Spotify - 
Apple Podcasts - 
Soundcloud - 
References
-
-
-
-
-
-
-
-
-