Ֆընտըճագ
Ֆընտըճագ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում, Մարաշից մոտ 23 կմ հարավ-արևմուտք, Ֆընտըճագ գետակի զույգ ափերին, անտառապատ լեռների միջև։ Անառիկ դիրքի պատճառով կոչվել է նաև Փոքրիկ Զեյթուն Ֆընտըճագը հիմնել են Հաճնից եկած հայերը, XVIII դ․ 2-րդ կեսին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ուներ մոտ 3 հզ․ (500 տուն) հայ բնակիչ։ Զբաղվում Էին այգեգործությամբ ու պարտիզպանությամբ (խաղող, նուշ, թուզ, պիստակ, խնձոր և այլն), արհեստներով (որմնադիրություն, կոշկակարություն, դարբնություն, ջուլհակություն, ատաղձագործություն)։

Գյուղում կար երկու եկեղեցի (Ա․ Աստվածածին և բողոքականների) և երեք դպրոց։ Ս․ Աստվածածին եկեղեցուն կից արական երկհարկանի դպրոցում (մոտ 300 աշակերտ) սովորում Էին նաև հարևան հայաբնակ գյուղերի երեխաներ։ 200 աշակերտուհի ուներ օրիորդաց դպրոցը և մոտ 40 երեխաներ կային բողոքականների դպրոցում։ Ֆընտըճագի բնակիչները 1909 թվականին՝ հայկական կոտորածների և 1915 թվականին՝ Մեծ եղեռնի ժամանակ, դիմել են ինքնապաշտպանության։

Գյուղն ավերվել Է, բնակչությունը՝ սրատվել։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։ Հետագայում նրանց մի մասը ներգաղթել է Հայաստան։

Գրականություն 
 Ֆընտըճագ, Մոնտեվիդեո, 1949։ 
 Նորաշխարհյան Լ․, Զեյթունը 1914-1921 թթ․, Ե․, 1984, Էջ 61-67։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆընտըճագ , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում , Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում , Մարաշից մոտկմ հարավ - արևմուտք , Ֆընտըճագ գետակի զույգ ափերին , անտառապատ լեռների միջև ։ Անառիկ դիրքի պատճառով կոչվել է նաև Փոքրիկ Զեյթուն Ֆընտըճագը հիմնել են Հաճնից եկած հայերը , XVIII դ․րդ կեսին ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ուներ մոտհզ․տուն ) հայ բնակիչ ։ Զբաղվում Էին այգեգործությամբ ու պարտիզպանությամբ ( խաղող , նուշ , թուզ , պիստակ , խնձոր և այլն ) , արհեստներով ( որմնադիրություն , կոշկակարություն , դարբնություն , ջուլհակություն , ատաղձագործություն ) ։ Գյուղում կար երկու եկեղեցի ( Ա․ Աստվածածին և բողոքականների ) և երեք դպրոց ։ Ս ․ Աստվածածին եկեղեցուն կից արական երկհարկանի դպրոցում ( մոտաշակերտ ) սովորում Էին նաև հարևան հայաբնակ գյուղերի երեխաներ ։աշակերտուհի ուներ օրիորդաց դպրոցը և մոտերեխաներ կային բողոքականների դպրոցում ։ Ֆընտըճագի բնակիչներըթվականին ՝ հայկական կոտորածների ևթվականին ՝ Մեծ եղեռնի ժամանակ , դիմել են ինքնապաշտպանության ։ Գյուղն ավերվել Է , բնակչությունը ՝ սրատվել ։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում ։ Հետագայում նրանց մի մասը ներգաղթել է Հայաստան ։ Գրականություն Ֆընտըճագ , Մոնտեվիդեո , Նորաշխարհյան Լ․ , Զեյթունը թթ ․ , Ե ․ , Էջ Աղբյուրներ « Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան » հատորով ) , թթ . , Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն Տես նաև Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր