Արփի (Մոտկանի գավառ)
Արփի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից արևմուտք՝ Արփի (Գուռնովիտ, [Չարչրիկ]) գետի աջ ափին։

Անվան ստուգաբանություն 
Արփին աղբյուրաշատ գյուղ է։ Ըստ ավանդության մի վարդապետ այստեղ գալով խմել է նրա սառնորակ ջրերից ու ասել է. «Ինչքան սառն է, մարդ արբենում է»։ Դրանից էլ առաջացել է Արբի անվանումը, որը հետագայում դարձել է Արփի։

Պատմություն 
Գյուղը թուրքերի կողմից հարձակման է ենթարկվել 1895 թվականի ջարդերի և 1915 թվականի Մեծ եղեռնի կոտորածի ժամանակ։ 1916 թվականին բնակչության մի մասին հաջողվել է փրկվել իսպառ բնաջնջումից և գաղթել Արևելյան Հայաստան։

Բնակչություն 
Արփին ամբողջովին հայաբնակ գյուղ էր։ XIX դարի 60-ական թթ. ուներ մոտ 40 տուն, 1909 թվականին՝ 15 տուն հայ բնակիչ։

Տնտեսություն 
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Հիմնական մշակվող բերքերից էին կորեկը, գլգլը և ընկույզը։

Պատմամշակույթային կառույցներ 
Արփիում կար Ս. Անենկա Աստվածածին հայկական գմբեթավոր եկեղեցի։ Այն կառուցված էր սրբատաշ քարերից։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արփի , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում , Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում ։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից արևմուտք ՝ Արփի ( Գուռնովիտ , [ Չարչրիկ ] ) գետի աջ ափին ։ Անվան ստուգաբանություն Արփին աղբյուրաշատ գյուղ է ։ Ըստ ավանդության մի վարդապետ այստեղ գալով խմել է նրա սառնորակ ջրերից ու ասել է . « Ինչքան սառն է , մարդ արբենում է » ։ Դրանից էլ առաջացել է Արբի անվանումը , որը հետագայում դարձել է Արփի ։ Պատմություն Գյուղը թուրքերի կողմից հարձակման է ենթարկվելթվականի ջարդերի ևթվականի Մեծ եղեռնի կոտորածի ժամանակ ։թվականին բնակչության մի մասին հաջողվել է փրկվել իսպառ բնաջնջումից և գաղթել Արևելյան Հայաստան ։ Բնակչություն Արփին ամբողջովին հայաբնակ գյուղ էր ։ XIX դարիական թթ . ուներ մոտտուն , թվականին ՝տուն հայ բնակիչ ։ Տնտեսություն Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էին երկրագործությամբ , անասնապահությամբ , այգեգործությամբ , մեղվաբուծությամբ ։ Հիմնական մշակվող բերքերից էին կորեկը , գլգլը և ընկույզը ։ Պատմամշակույթային կառույցներ Արփիում կար Ս . Անենկա Աստվածածին հայկական գմբեթավոր եկեղեցի ։ Այն կառուցված էր սրբատաշ քարերից ։ Աղբյուրներ « Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան » հատորով ) , թթ . , Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն Տես նաև Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր Ծանոթագրություններ Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր