Բթառիճ
Բթառիճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Քեշիդաղ ձորի մուտքի մոտ, Մըր լեռան հարավային ստորոտին, Երզնկա քաղաքից 20 կմ հարավ-արևելք։

Անվան ստուգաբանություն 
Ըստ Գ. Ղափանցյանի գյուղի անվան հիմքում ընկած է «բերդիկ» բառը։

Աշխարհագրություն 
Գյուղի միջով հոսում էր Բաղնիք կոչվող սառը ջուր ունեցող առվակը, որի վրա գործում էր 2-3 ջրաղաց։

Պատմություն 
Բթառիճը երբեմն նույնացնում են խեթական արձանագրություններում հիշատակված Պաթթիյարիկա կամ Պատտիյարիկ (Բատտ) քաղաքի հետ։

Գյուղը նախկինում մտել էր Բարձր Հայքի Եկեղյաց գավառի մեջ։ XIV դարում այն մի ձեռագիր հիշատակարանում վկայվել է Փթառիճ անվանումով։

1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ հայ բնակչության մեծ մասը ոչնչացվեց, մնացածներին տեղահանեցին։

Բնակչություն 
XX դարի սկզբին գյուղն ուներ 150 տուն բնակիչ, որից 50-ը հայեր էին, իսկ մնացածը այլազգիներ։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, երկրագործություն և առևտուրն էր։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Բթառիճն ուներ Ս. Սարգիս անունով եկեղեցի։ Գյուղի տակ կար գետնափոր եկեղեցի, որն ուներ հայերեն արձանագրություններ։ Բնակավայրից 2-3 կմ հարավ գտնվում էր Ս. Նիկողայոս վանքը։ Անցյալում գյուղը պատկանել է այս վանքին։

Կրթություն 
Գյուղում գործում էր հայկական երկսեռ վարժարան, որտեղ ուսուցանվում էին 40-50 աշակերտներղ։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բթառիճ , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում , Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Քեշիդաղ ձորի մուտքի մոտ , Մըր լեռան հարավային ստորոտին , Երզնկա քաղաքիցկմ հարավ - արևելք ։ Անվան ստուգաբանություն Ըստ Գ . Ղափանցյանի գյուղի անվան հիմքում ընկած է « բերդիկ » բառը ։ Աշխարհագրություն Գյուղի միջով հոսում էր Բաղնիք կոչվող սառը ջուր ունեցող առվակը , որի վրա գործում էրջրաղաց ։ Պատմություն Բթառիճը երբեմն նույնացնում են խեթական արձանագրություններում հիշատակված Պաթթիյարիկա կամ Պատտիյարիկ ( Բատտ ) քաղաքի հետ ։ Գյուղը նախկինում մտել էր Բարձր Հայքի Եկեղյաց գավառի մեջ ։ XIV դարում այն մի ձեռագիր հիշատակարանում վկայվել է Փթառիճ անվանումով ։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ հայ բնակչության մեծ մասը ոչնչացվեց , մնացածներին տեղահանեցին ։ Բնակչություն XX դարի սկզբին գյուղն ուներտուն բնակիչ , որիցը հայեր էին , իսկ մնացածը այլազգիներ ։ Տնտեսություն Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն , երկրագործություն և առևտուրն էր ։ Պատմամշակութային կառույցներ Բթառիճն ուներ Ս . Սարգիս անունով եկեղեցի ։ Գյուղի տակ կար գետնափոր եկեղեցի , որն ուներ հայերեն արձանագրություններ ։ Բնակավայրիցկմ հարավ գտնվում էր Ս . Նիկողայոս վանքը ։ Անցյալում գյուղը պատկանել է այս վանքին ։ Կրթություն Գյուղում գործում էր հայկական երկսեռ վարժարան , որտեղ ուսուցանվում էինաշակերտներղ ։ Աղբյուրներ « Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան » հատորով ) , թթ . , Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն Տես նաև Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր Ծանոթագրություններ Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր