Գաղտառիճ
Գաղտառիճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Աշկալա գյուղաքաղաքից 9 կմ հարավ-արևելք, Եփրատի աձ ափին, Աշկալայի դաշտում, Երզնկա-Կարս ճանապարհի վրա։

Անվանումներ 
Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Գախտառիճ, Գաղթառիճ, Գաղթառիջ, Գաղտառիճ Թուրքական, Գաղտառիճ Մեծ, Գաղտառիճ Ներքին, Գաղտարիճ, Գաղտարիճ Սուֆլա, Խաղտառիճ, Խայտոառիճ, Կաղդառիճ, Կաղդարիչ, Կյագդառիճ, Կյագդառիչ Բոյուք, Կյագդարիչ Մեծ, Քաղդառիճ, Քաղդառհիջ, Քյաղդարիճ, Քյաղդառիճ Ներքին, Քյաղդառիչ Ներքին։

Անվան ստուգաբանություն 
Այս գյուղի և Գաղտառիճ Վերին գյուղի անվանումները կապված են Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Դերջանի գավառի Խաղտո Առիճ բերդի անվան հետ։

Պատմություն 
Եղել է հին հայկական գյուղ։ Նոր ժամանակաշրջաններում արդեն թրքաբնակ էր։ Գյուղից գաղթած հայերը 1830 թվականին Ջավախքում հիմնադրել են Ալթուման գյուղը։

Բնակչություն 
XX դարի սկզբին ուներ 67 տուն թուրք բնակիչ։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, այգեգործությունն ու հյուսնագործությունն էր։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գաղտառիճ , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում , Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Աշկալա գյուղաքաղաքիցկմ հարավ - արևելք , Եփրատի աձ ափին , Աշկալայի դաշտում , Երզնկա - Կարս ճանապարհի վրա ։ Անվանումներ Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները . Գախտառիճ , Գաղթառիճ , Գաղթառիջ , Գաղտառիճ Թուրքական , Գաղտառիճ Մեծ , Գաղտառիճ Ներքին , Գաղտարիճ , Գաղտարիճ Սուֆլա , Խաղտառիճ , Խայտոառիճ , Կաղդառիճ , Կաղդարիչ , Կյագդառիճ , Կյագդառիչ Բոյուք , Կյագդարիչ Մեծ , Քաղդառիճ , Քաղդառհիջ , Քյաղդարիճ , Քյաղդառիճ Ներքին , Քյաղդառիչ Ներքին ։ Անվան ստուգաբանություն Այս գյուղի և Գաղտառիճ Վերին գյուղի անվանումները կապված են Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Դերջանի գավառի Խաղտո Առիճ բերդի անվան հետ ։ Պատմություն Եղել է հին հայկական գյուղ ։ Նոր ժամանակաշրջաններում արդեն թրքաբնակ էր ։ Գյուղից գաղթած հայերըթվականին Ջավախքում հիմնադրել են Ալթուման գյուղը ։ Բնակչություն XX դարի սկզբին ուներտուն թուրք բնակիչ ։ Տնտեսություն Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն , այգեգործությունն ու հյուսնագործությունն էր ։ Աղբյուրներ « Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան » հատորով ) , թթ . , Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն Տես նաև Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր Ծանոթագրություններ Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր