Հայկաշեն (Արմավիրի մարզ)
Հայկաշեն (նախկին անվանումը` Ղարղաբազար),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ (Էջմիածին) քաղաքից մոտ 8 կմ հարավ։

Աշխարհագրություն 
Հեռավորությունը Վաղարշապատից՝ 8 կմ, մարզկենտրոնից՝ 40 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում ունեցել է Կարաշիրին, Կարգաբազար, Ղարլապազար, Ղարղաբազար անվանումները։ Հայկաշեն է վերանվանվել 1967 թ-ին։ 
Գյուղը տեղակայված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 830 մ բարձրության վրա։

Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռներն սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24 °C-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
 
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի այս գյուղի մոտ է գտնվել Աղզիվար Կալեսի բերդը։

Բնակչություն 
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Հայկաշենի գյուղի մշտական բնակչությունը կազմել է 1115, առկա բնակչությունը` 1065 մարդ։ Մինչև 1930-ական թվականները եղել է ադրբեջանաբնակ։

Հայկաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև

Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ 2005 թ-ին համայնքն ունեցել է 1457 առկա բնակիչ, որից տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 26%, աշխատունակներ՝ 62%, հետաշխատունակներ՝ 12%։ Գյուղն ունի 396 առկա տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։

Տնտեսություն 
Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (214 հա), կան պտղատու այգիներ (2 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 16 և 191 հեկտար։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ, անասնապահությամբ։

Համայնքի հիմանխնդիրներ 
Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ գլխավորը ոռոգման ջրի հարցն է և ոռոգման, խմելու ջրի ջրագծերի, գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը, դպրոցաշինության հարցը։ Կարևորվում է նաև գյուղատնտեսական մթերքների իրացումը։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
 Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում

Արմավիրի մարզի գյուղեր
Հայկաշեն ( նախկին անվանումը ` Ղարղաբազար ) , գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում , Վաղարշապատ ( Էջմիածին ) քաղաքից մոտկմ հարավ ։ Աշխարհագրություն Հեռավորությունը Վաղարշապատից ՝կմ , մարզկենտրոնից ՝կմ հեռավորության վրա ։ Նախկինում ունեցել է Կարաշիրին , Կարգաբազար , Ղարլապազար , Ղարղաբազար անվանումները ։ Հայկաշեն է վերանվանվելթ-ին ։ Գյուղը տեղակայված է Միջինարաքսյան հարթավայրում ՝ ծովի մակարդակիցմ բարձրության վրա ։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է ։ Ձմեռներն սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին , հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում էից°C ։ Ամառը տևական է ՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր , օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է°C - ից°C , իսկ առավելագույնը ՝°C ։ Հաճախ լինում են խորշակներ , որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը ։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակըմ է ։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են , որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր - ոռոգելի լանդշաֆտի ։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում ։ Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի այս գյուղի մոտ է գտնվել Աղզիվար Կալեսի բերդը ։ Բնակչություն Ըստ ՀՀ թ . մարդահամարի արդյունքների ` Հայկաշենի գյուղի մշտական բնակչությունը կազմել է առկա բնակչությունը ` մարդ ։ Մինչևական թվականները եղել է ադրբեջանաբնակ ։ Հայկաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում ` ստորև Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների ՝ թ-ին համայնքն ունեցել էառկա բնակիչ , որից տղամարդիկ կազմում են , կանայք ՝ ։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ . մինչաշխատունակներ ՝ , աշխատունակներ ՝ , հետաշխատունակներ ՝ ։ Գյուղն ունիառկա տնտեսություն ։ Ունի դպրոց , գրադարան , բուժկետ , կապի հանգույց ։ Տնտեսություն Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերըհա ) , կան պտղատու այգիներհա ) ։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր , արոտավայրեր ՝ կազմելով համապատասխանաբարևհեկտար ։ Զբաղվում են այգեգործությամբ , բանջարաբոստանային և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ , անասնապահությամբ ։ Համայնքի հիմանխնդիրներ Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ գլխավորը ոռոգման ջրի հարցն է և ոռոգման , խմելու ջրի ջրագծերի , գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը , դպրոցաշինության հարցը ։ Կարևորվում է նաև գյուղատնտեսական մթերքների իրացումը ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում Արմավիրի մարզի գյուղեր