Կաթնաթթվային մթերք
Կաթնաթթվային մթերք, կաթնամթերքի խումբ, որը պատրաստվում է կենդանիների չզտած կաթից կամ դրա ածանցյալներից (սերուցք, յուղազրկված կաթ, շիճուկ), ինքնաթթվեցմամբ կամ մերաններով թթվեցմամբ։ Ըստ որոշ աղբյուրների կաթնաթթվային մթերքներն օգտագործվել են մ․ թ․ ա․ 10 000 թվականից։

Կաթնաթթվային մթերքը պատրաստվում է կովի, ոչխարի, այծի և այլ կենդանիների կաթից։ Կաթնաթթվային մթերքի արտադրության նախապատրաստական փուլում կաթը նախ պաստերիզացվում է կամ եռացվում (մածունի համար), որը կանխում է կաթի մեջ եղած վնասակար մանրէների զարգացումը։ Այնուհետև կաթը թթվեցնում են կաթնաթթվային բակտերիաների կամ խմորիչների միջոցով։ Կաթնաթթվային մթերքը լինում է կաթնաթթվային (կաթնաշոռ, թթվասեր) և խառը խմորման (մածուն, կեֆիր, կումիս և այլն)։ Կաթնաթթվային խմորման կաթնաթթվային մթերքում մանրէները կաթնաշաքարը քայքայում են և առաջացնում կաթնաթթու։

Կաթնաթթվի ազդեցությամբ կաթի կազեինը մակարդվում է, որից էլ կաթնաթթվային մթերքի մարսելիությունը կաթի համեմատ զգալիորեն բարձրանում է։ Խառը խմորման կաթնաթթվային մթերքում կաթնաշաքարից առաջանում է նաև սպիրտ, ածխաթթու գազ, ցնդող թթուներ, որոնք նույնպես բարձրացնում են կաթնաթթվային մթերքի մարսելիությունը։ Սպիտակուցների և յուղի պարունակությամբ կաթնաթթվային մթերքը չզտած կաթից գրեթե չի տարբերվում։

Կաթնաթթվային մթերքի դիետիկ և բուժիչ հատկությունները պայմանավորված են կաթնաթթվի, մեծ քանակությամբ կաթնաթթվային բակտերիաների, ինչպես նաև անտիբիոտիկ նյութերի առկայությամբ։ Կաթնաթթվային մթերքի որոշ տեսակներ օգտագործվում են մարսողական համակարգի հիվանդությունների, տուբերկուլոզի բուժման և աթերոսկլերոզի կանխարգելման համար։ Կաթնաթթվային մթերք պատրաստում են տնային և արտադրական պայմաններում։

Ծանոթագրություններ 

Կաթնաթթվային մթերք
Կաթնաթթվային մթերք , կաթնամթերքի խումբ , որը պատրաստվում է կենդանիների չզտած կաթից կամ դրա ածանցյալներից ( սերուցք , յուղազրկված կաթ , շիճուկ ) , ինքնաթթվեցմամբ կամ մերաններով թթվեցմամբ ։ Ըստ որոշ աղբյուրների կաթնաթթվային մթերքներն օգտագործվել են մ ․ թ ․ ա ․000 թվականից ։ Կաթնաթթվային մթերքը պատրաստվում է կովի , ոչխարի , այծի և այլ կենդանիների կաթից ։ Կաթնաթթվային մթերքի արտադրության նախապատրաստական փուլում կաթը նախ պաստերիզացվում է կամ եռացվում ( մածունի համար ) , որը կանխում է կաթի մեջ եղած վնասակար մանրէների զարգացումը ։ Այնուհետև կաթը թթվեցնում են կաթնաթթվային բակտերիաների կամ խմորիչների միջոցով ։ Կաթնաթթվային մթերքը լինում է կաթնաթթվային ( կաթնաշոռ , թթվասեր ) և խառը խմորման ( մածուն , կեֆիր , կումիս և այլն ) ։ Կաթնաթթվային խմորման կաթնաթթվային մթերքում մանրէները կաթնաշաքարը քայքայում են և առաջացնում կաթնաթթու ։ Կաթնաթթվի ազդեցությամբ կաթի կազեինը մակարդվում է , որից էլ կաթնաթթվային մթերքի մարսելիությունը կաթի համեմատ զգալիորեն բարձրանում է ։ Խառը խմորման կաթնաթթվային մթերքում կաթնաշաքարից առաջանում է նաև սպիրտ , ածխաթթու գազ , ցնդող թթուներ , որոնք նույնպես բարձրացնում են կաթնաթթվային մթերքի մարսելիությունը ։ Սպիտակուցների և յուղի պարունակությամբ կաթնաթթվային մթերքը չզտած կաթից գրեթե չի տարբերվում ։ Կաթնաթթվային մթերքի դիետիկ և բուժիչ հատկությունները պայմանավորված են կաթնաթթվի , մեծ քանակությամբ կաթնաթթվային բակտերիաների , ինչպես նաև անտիբիոտիկ նյութերի առկայությամբ ։ Կաթնաթթվային մթերքի որոշ տեսակներ օգտագործվում են մարսողական համակարգի հիվանդությունների , տուբերկուլոզի բուժման և աթերոսկլերոզի կանխարգելման համար ։ Կաթնաթթվային մթերք պատրաստում են տնային և արտադրական պայմաններում ։ Ծանոթագրություններ Կաթնաթթվային մթերք