Կազիմիր III Մեծ
Կազիմիր III Մեծ (), լեհ թագավոր 1333 թվականից, վերջինը Պյաստների դինաստիայից։

Վարել է պետության իշխանության ամրապնդման ու կենտրոնացման քաղաքականություն։ 1346-1347 թվականներին հրապարակել է Վիսլից-Պետրոկովյան ստատուտները (դատաստանագիրք), որոնք արտացոլում են դասային միապետության ստեղծումը Լեհաստանում։ Ընդլայնել է քաղաքային ինքնավարությունը։ Հիմնել է «գերմանական իրավունքի» ինքնուրույն բարձրագույն դատարաններ՝ լեհական քաղաքներին արգելելով իրավական հարցերով դիմելու արտասահմանին։ Նրա ժամանակ բացվել է Կրակովի համալսարանը (1364)։ Կողմնորոշվել է դեպի Հունգարիան և օգտվել պապի աջակցությունից։ Դադարեցրել է պայքարը Տևտոնական օրդենի դեմ՝ Արևելյան Պոմորիեն նրան զիջելու գնով և կարողացել Լեհաստանին վերադարձնել Կույավիան (1343 )։

1349-1352 թվականներին Հունգարիայի և Չեխիայի օգնությամբ գրավել է Դալիցյան Ռուսիան, Վոլինի և Պոդոլիայի մի մասը։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Oswald Balzer։ Genealogia Piastów. Kraków։ Avalon, 2005. ISBN 83-918497-0-8.
 Marek Kazimierz Barański։ Dynastia Piastów w Polsce. Warszawa։ Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14816-0.
 Janusz Bieniak։ Geneza procesu polsko-krzyżackiego z lat 1320–1321 (inowrocławsko-brzeskiego). W։ Zenon Hubert Nowak։ Balticum։ Studia z dziejów polityki, gospodarki i kultury XII-XVII wieku. Toruń։ Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego, 1992, s. 49-53. ISBN 83-85196-11-0.
 Czasy wojen o przetrwanie państwa. W։ Henryk Samsonowicz։ Łokietkowe czasy. Kraków։ Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-03-02745-X.
 Jan Dąbrowski։ Kazimierz Wielki։ Twórca Korony Królestwa Polskiego. Kraków։ UNIVERSITAS, 2007. ISBN 978-83-242-0686-5.
 Jerzy Dowiat։ Nowy kształt terytorialny państwa. Przed zmianą dynastii. W։ Janusz Tazbir, Tadeusz Manteuffel։ Zarys historii Polski. Warszawa։ Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980. ISBN 83-06-00377-2.
 Eugeniusz Duda։ Żydowski Kraków։ Przewodnik po zabytkach i miejscach pamięci. Kraków։ vis-à-vis/Etiuda, 2003. ISBN 83-89640-03-1.
 Jacek Elminowski։ Stosunki polityczne między Piastami a Luksemburgami i Wittelsbachami w pierwszej połowie XIV wieku. Toruń։ Wydawnictwo Adam Marszałek, 2002. ISBN 83-7322-181-6.
 Roman Grodecki, Stanisław Zachorowski, Jan Dąbrowski։ Dzieje Polski średniowiecznej. T. II։ Od roku 1333-1506. Kraków։ UNIVERSITAS, 1995. ISBN 83-7052-230-0.
 Henryk Halkowski։ Żydowski Kraków։ Legendy i ludzie. Kraków։ Wydawnictwo Austeria, 2009. ISBN 978-83-89129-90-1.
 Kronika Jana z Czarnkowa. Józef Żerbiłło (tłum.). Kraków։ UNIVERSITAS, 2009. ISBN 978-83-242-0965-1.
 Paweł Jasienica։ Polska Piastów. Warszawa։ Prószyński i S-ka, 2007. ISBN 978-83-7469-479-7.
 Kazimierz Jasiński։ Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich. Poznań-Wrocław։ Wydawnictwo Historyczne, 2001. ISBN 83-913563-5-3.
 Kazimierz Jasiński։ Rodowód Piastów śląskich։ Piastowie wrocławscy, legnicko-brzescy, świdniccy, ziębiccy, głogowscy, żagańscy, oleśniccy, opolscy, cieszyńscy i oświęcimscy. Kraków։ Wydawnictwo Avalon, 2007. ISBN 978-83-60448-28-1.
 Feliks Kiryk։ Wielki król i jego następca. Kraków։ Krajowa Agencja Wydawnicza, 1992. ISBN 83-03-03266-6.
 Stosław Łaguna. Rodowód Piastów. „Kwartalnik Historyczny”. Rocznik XI, 1897. Aleksander Semkowicz (red.). Lwów։ Zakład Nar. im. Ossolińskich.
 Tomasz Tadeusz Nowakowski։ Kazimierz Wielki a Bydgoszcz. Toruń։ Wydawnictwo Adam Marszałek, 2003. ISBN 83-7322-527-7.
 Edward Potkowski։ Grunwald 1410. Kraków։ Krajowa Agencja Wydawnicza, 1994. ISBN 83-03-03641-6.
 Michał Rożek։ Silva Rerum։ Nietypowy przewodnik po Krakowie. Kraków։ Wydawnictwo WAM, 2008. ISBN 978-83-7318-518-0.
 Henryk Samsonowicz։ Historia Polski do roku 1795. Warszawa։ Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1976.
 Jerzy Sperka։ Przemko. W։ Piastowie։ Leksykon biograficzny. Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg i in. (red.). Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 1999, s. 635. ISBN 83-08-02829-2.
 Stanisław Sroka։ Kazimierz III Wielki. W։ Piastowie։ Leksykon biograficzny. Stanisław Szczur, Krzysztof Ożóg, Tomasz Jurek i in. (red.). Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 1999, s. 234. ISBN 83-08-02829-2.
 Karol Szajnocha։ Jadwiga i Jagiełło 1374-1413։ Opowiadanie historyczne. T. III. Warszawa։ Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969.
 Stanisław Szczur։ Historia Polski։ Średniowiecze. Kraków։ Wydawnictwo Literackie, 2002. ISBN 83-08-03272-9.
 Jerzy Wyrozumski։ Kazimierz Wielki. Wrocław։ Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986. ISBN 83-04-01041-0.

Լեհաստանի ղեկավարներ
Կաթոլիկ միապետներ
Կազիմիր III Մեծ ( ) , լեհ թագավորթվականից , վերջինը Պյաստների դինաստիայից ։ Վարել է պետության իշխանության ամրապնդման ու կենտրոնացման քաղաքականություն ։թվականներին հրապարակել է Վիսլից - Պետրոկովյան ստատուտները ( դատաստանագիրք ) , որոնք արտացոլում են դասային միապետության ստեղծումը Լեհաստանում ։ Ընդլայնել է քաղաքային ինքնավարությունը ։ Հիմնել է « գերմանական իրավունքի » ինքնուրույն բարձրագույն դատարաններ ՝ լեհական քաղաքներին արգելելով իրավական հարցերով դիմելու արտասահմանին ։ Նրա ժամանակ բացվել է Կրակովի համալսարանը Կողմնորոշվել է դեպի Հունգարիան և օգտվել պապի աջակցությունից ։ Դադարեցրել է պայքարը Տևտոնական օրդենի դեմ ՝ Արևելյան Պոմորիեն նրան զիջելու գնով և կարողացել Լեհաստանին վերադարձնել Կույավիան ) ։ 1349 - 1352 թվականներին Հունգարիայի և Չեխիայի օգնությամբ գրավել է Դալիցյան Ռուսիան , Վոլինի և Պոդոլիայի մի մասը ։ Ծանոթագրություններ Գրականություն Oswald Balzer ։ Genealogia Piastów. K raków ։ Avalon , ISBN0-8 . Marek Kazimierz Barański ։ Dynastia Piastów w Polsce . Warszawa ։ Wydawnictwo Naukowe PWN , ISB N14816-0 . Janusz Bieniak ։ Geneza procesu polsko - krzyżackiego z lat1321 ( inowrocławsko - brzeskieg o ) . W ։ Zenon Hubert Nowak ։ Balticum ։ Studia z dziejów polityki , gospodarki i kultury XII - XVII wieku . Toruń ։ Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego , s . ISB N11-0 . Czasy wojen o przetrwanie państwa . W ։ Henryk Samsonowicz ։ Łokietkowe czasy . K raków ։ Krajowa Agencja Wydawnicza , ISBN02745-X . Jan Dąbrowski ։ Kazimierz Wielki ։ Twórca K orony K rólestwa Polskiego . K raków ։ U NIVERSITAS , ISBN242-0686-5 . Jerzy Dowiat ։ Nowy kształt terytorialny państwa . Przed zmianą dynastii . W ։ Janusz Tazbir , Tadeusz Manteuffel ։ Zarys historii Polski . Warszawa ։ Państwowy Instytut Wydawniczy , ISBN00377 - 2 . Eugeniusz Duda ։ Żydowski K raków ։ Przewodnik po zabytkach i miejscach pamięci . K raków ։ vis - à - vis / Etiuda , ISBN03 -1 . Jacek Elminowski ։ Stosunki polityczne między Piastami a Luksemburgami i Wittelsbachami w pierwszej połowie XIV wieku . Toruń ։ Wydawnictwo Adam Marszałek , ISB N181-6 . Roman Grodecki , Stanisław Zachorowski , Jan Dąbrowski ։ Dzieje Polski średniowiecznej . T . II ։ Od roku K raków ։ U NIVERSITAS , ISB N230-0 . Henryk Halkowski ։ Żydowski K raków ։ Legendy i ludzie . K raków ։ Wydawnictwo Austeria , ISBN89129-90-1 . K ronika Jana z Czarnkowa . Józef Żerbiłło ( tłum . ) . K raków ։ U NIVERSITAS , ISB N242-0965- 1 . Paweł Jasienica ։ Polska Piastów. Warszawa ։ Prószyński i S - ka , ISBN7469-479-7 . Kazimierz Jasiński ։ Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich . Poznań - Wrocław ։ Wydawnictwo Historyczne , ISBN5-3 . Kazimierz Jasiński ։ Rodowód Piastów śląskich ։ Piastowie wrocławscy , legnicko - brzescy , świdniccy , ziębiccy , głogowscy , żagańscy , oleśniccy , opolscy , cieszyńscy i oświęcimscy . K raków ։ Wydawnictwo Avalon , ISBN60448 -28-1 . Feliks Kiryk ։ Wielki król i jego następca . K raków ։ Krajowa Agencja Wydawnicza , ISBN03266-6 . Stosław Łaguna . Rodowód Piastów. „ Kwartalnik Historyczny ” . Rocznik XI , Aleksander Semkowicz ( red . ) . Lwów ։ Zakład Nar . im . Ossolińskich . Tomasz Tadeusz Nowakowski ։ Kazimierz Wielki a Bydgoszcz . Toruń ։ Wydawnictwo Adam Marszałek , ISBN527-7 . Edward Potkowski ։ Grunwald K raków ։ K rajowa Agencja Wydawnicza , ISBN03641-6 . Michał Rożek ։ Silva Rerum ։ Nietypowy przewodnik po K rakowie . K raków ։ Wydawnictwo WAM , ISBN7318-518- 0 . Henryk Samsonowicz ։ Historia Polski do roku Warszawa ։ Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne , Jerzy Sperka ։ Przemko . W ։ Piastowie ։ Leksykon biograficzny . Stanisław Szczur , K rzysztof Ożóg i in . ( red . ) . K raków ։ Wydawnictwo Literackie , s . ISB N02829-2 . Stanisław Sroka ։ Kazimierz III Wielki . W ։ Piastowie ։ Leksykon biograficzny . Stanisław Szczur , K rzysztof Ożóg , Tomasz Jurek i in . ( red . ) . K raków ։ Wydawnictwo Literackie , s . ISB N02829-2 . Karol Szajnocha ։ Jadwiga i Jagiełło Opowiadanie historyczne . T . III . Warszawa ։ Państwowy Instytut Wydawniczy , Stanisław Szczur ։ Historia Polski ։ Średniowiecze . K raków ։ Wydawnictwo Literackie , ISB N03272-9 . Jerzy Wyrozumski ։ Kazimierz Wielki . Wrocław ։ Zakład Narodowy im . Ossolińskich , ISB N01041-0 . Լեհաստանի ղեկավարներ Կաթոլիկ միապետներ