Աղքիլիսա
Աղքիլիսա․ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում, այգեվետ ձորահովտում։ Գտնվում էր գավառի հարավ֊արևմտյան ծայրամասում, Ալաշկերտ քաղաքից 20 կմ հյուսիս֊արևմուտք։

1878 թվականին ուներ 61, 1907֊ին՝ 447, իսկ 1913֊ին 567 (50 ընտանիք) հայ բնակիչ։ 1878 թվականի Բեռլինի պայմանագրով բնակավայրն անցավ Ռուսաստանին և մտցրվեց Կարսի մարզի մեջ։ Ավերվել է 1920 թվականին տեղի ունեցած հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ։ Բնակչության մեծ մասը, փրկվելով կոտորածներից, բնակություն է հաստատել Հայաստանում։

Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Աղքիլիսայում կար հայկական եկեղեցի։ Ըստ Ղ. Ալիշանի այստեղ է գտնվում նաև 1570 թվականին հիշատակած Ճերմակ վանքը։ Գյուղում գործում էր հայկական ուսումնարան։

Ծանոթագրություններ 

Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աղքիլիսա ․ գյուղ Արևելյան Հայաստանում , նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում , այգեվետ ձորահովտում ։ Գտնվում էր գավառի հարավ ֊ արևմտյան ծայրամասում , Ալաշկերտ քաղաքիցկմ հյուսիս ֊ արևմուտք ։ 1878 թվականին ուներին ՝ իսկին ( 50 ընտանիք ) հայ բնակիչ ։թվականի Բեռլինի պայմանագրով բնակավայրն անցավ Ռուսաստանին և մտցրվեց Կարսի մարզի մեջ ։ Ավերվել էթվականին տեղի ունեցած հայ - թուրքական պատերազմի ժամանակ ։ Բնակչության մեծ մասը , փրկվելով կոտորածներից , բնակություն է հաստատել Հայաստանում ։ Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ , այգեգործությամբ և անասնապահությամբ ։ Աղքիլիսայում կար հայկական եկեղեցի ։ Ըստ Ղ. Ալիշանի այստեղ է գտնվում նաևթվականին հիշատակած Ճերմակ վանքը ։ Գյուղում գործում էր հայկական ուսումնարան ։ Ծանոթագրություններ Արևելյան Հայաստանի գյուղեր