Կաթարներ
Կաթարներ ( - մաքուր), 11-13-րդ դարերում Եվրոպայում (գլխավորապես Իտալիայում, Ֆլանդրիայում, Հարավային Ֆրանսիայում) տարածված աղանդավորներ։

Պաշտոնական եկեղեցու դեմ մղած իրենց պայքարով տարերայնորեն արտահայտել են զարգացող քաղաքների հակաֆեոդալական բողոքը։ Կաթարների դավանաբանության հիմքում դրված էր մանիքեության «չարի և բարու» հակադրության սկզբունքը, որը փոխանցվել էր պավլիկյանների և բոգոմիլների միջոցով։

Կաթարները, մերժելով երկրային կյանքը (ամուսնություն, մսեղեն կերակուր և այլն), քարոզում էին մասնավոր սեփականության, կաթոլիկական նվիրապետության, պատկերապաշտության վերացում, ծայրահեղ ճգնակեցություն։

Կաթարները ստեղծեցին իրենց եկեղեցին, բացեցին դպրոցներ, 1167 թվականին Թուլուզում գումարեցին ընդհանուր ժողով, որոշ քաղաքներում գրավեցին իշխանությունը։ Կաթարների դեմ մղված կատաղի պայքարի և 13-րդ դարում քաղաքային բնակչության շերտավորման (արհեստավորա-պլեբեյական զանգվածներից բյուրգերության անջատման) հետևանքով նույն դարի վերջին կաթարները վերացան։ Կաթարների ուսմունքը փոխանցվեց ալբիգոյցիներին։

Գրականություն 
 Malcolm Barber։ “De katharen”, ISBN 90-430-0948-2
 Yves Van Buyten & Willy Vanderzeypen։ “Katharen in Europa”, ISBN 90-5904-036-8
 Claude Lebedel։ “De tragedie van de katharen”, ISBN 90-6271-961-9
 Кафары, катары // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Осокин Н. История альбигойцев и их времени. Казань, 1869−1872.
 Николаев Ю. В поисках за Божеством. Очерки по истории гностицизма. СПб., 1913 (переизд. под назв.։ В поисках Божества. Киев, 1995).
 Гекерторн Ч. У. Тайные общества всех веков и всех стран։ Сборник исторических материалов / Чарлз Уильям Гекерторн; По изданию 1876 г. — М.։ Терра, 1995. — 480 с. — (Тайны истории в романах, повестях и документах). — ISBN 5-300-00182-1 (в пер.)
 Иванов А. М. Катары. Тамплиеры. Масоны. — М.։ Профит Стайл, 2009. — 192 с. — ISBN 5-98857-149-2 (обл.)

Կաթարներ
Պացիֆիզմ
Կաթարներ ( - մաքուր ) ,րդ դարերում Եվրոպայում ( գլխավորապես Իտալիայում , Ֆլանդրիայում , Հարավային Ֆրանսիայում ) տարածված աղանդավորներ ։ Պաշտոնական եկեղեցու դեմ մղած իրենց պայքարով տարերայնորեն արտահայտել են զարգացող քաղաքների հակաֆեոդալական բողոքը ։ Կաթարների դավանաբանության հիմքում դրված էր մանիքեության « չարի և բարու » հակադրության սկզբունքը , որը փոխանցվել էր պավլիկյանների և բոգոմիլների միջոցով ։ Կաթարները , մերժելով երկրային կյանքը ( ամուսնություն , մսեղեն կերակուր և այլն ) , քարոզում էին մասնավոր սեփականության , կաթոլիկական նվիրապետության , պատկերապաշտության վերացում , ծայրահեղ ճգնակեցություն ։ Կաթարները ստեղծեցին իրենց եկեղեցին , բացեցին դպրոցներ , թվականին Թուլուզում գումարեցին ընդհանուր ժողով , որոշ քաղաքներում գրավեցին իշխանությունը ։ Կաթարների դեմ մղված կատաղի պայքարի ևրդ դարում քաղաքային բնակչության շերտավորման ( արհեստավորա - պլեբեյական զանգվածներից բյուրգերության անջատման ) հետևանքով նույն դարի վերջին կաթարները վերացան ։ Կաթարների ուսմունքը փոխանցվեց ալբիգոյցիներին ։ Գրականություն Malcolm Barber ։ “ De katharen ” , ISBN0948-2 Yves Van Buyten & Willy Vanderzeypen ։ “ Katharen in Europa ” , ISBN036-8 Claude Lebedel ։ “ De tragedie van de katharen ” , ISBN961-9 Кафары , катары / / Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ Втомахт . идоп . ) . — СПб . , 1907 . Осокин Н . История альбигойцев и их времени . Казань , 1872 . Николаев Ю . В поисках за Божеством . Очерки по истории гностицизма . СПб . , ( переизд . под назв . ։ В поисках Божества . Киев , Гекерторн Ч . У . Тайные общества всех веков и всех стран ։ Сборник исторических материалов / Чарлз Уильям Гекерторн ; По изданиюг . — М. ։ Терра , —с . — ( Тайны истории в романах , повестях и документах ) . — ISB N00182-1 ( в пер . ) Иванов А . М . Катары . Тамплиеры . Масоны . — М. ։ Профит Стайл , —с . — ISB N149-2 ( обл . ) Կաթարներ Պացիֆիզմ