Բենկա
Բենկա, գյուղ (գյուղաքաղաք) Արևմտյան Հայաստանում, պատմական Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։ Գտնվում էր Ակն քաղաքից 35 կմ հեռավորթյան, Եփրատի ափին, շրջապատված անմատչելի ժայռերով ու կիրճերով։

Այժմ կրում է Ադաթեփե անվանումը, վարչականորեն պատկանում է Թուրքիայի Սիվասի մարզի Դիվրիղիի շրջանին։

Անվան ստուգաբանություն 
Ըստ կիսաավանդական պատմության գյուղը հիմնադրվել կամ նորոգվել է Վասպուրականի վերջին թագավոր Սենեքերիմի Բենիկ իշխանը և նրա անունից էլ ծագել է գյուղի անվանումը։ Թուրքերը գյուղը կոչում են Բինկյան։

Հ. Մանանդյանը ելնելով բնակավայրի արևմտահայ գրության Պինգան տարբերակից, նրա մեջ տեսնում է խեթական և ասորեստանյան արձանագրություններում հիշատակված Պիգգայնարեշշա քաղաքի անունը։

Աշխարհագրություն 
Բնակավայրն ուներ ամուր դիրք։

Պատմություն 
Հիմնականում եղել է հայաբնակ բնակավայր և հանդիսացել է գավառի ամենանշանավոր գյուղերից մեկը։ Աչքի է ընկել 1895-1896 թվականների կոտորածների ժամանակ իր ինքնապաշտպանական մարտերով։ Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Տնտեսություն 
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն ու արհեստներն էր։ Մասամբ նաև զբաղվում էին առևտրով։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Բենկան ուներ Ս. Աստվածածին, Ս. Հրեշտակապետ և Երեք Մանկունք անուններով եկեղեցիներ և 3 ուխտատեղիներ։ Գյուղի շրջակայքում կան մի քանի եկեղեցիների մնացորդներ։ Ըստ մասնագետների այստեղ է նաև գտնվում Քրվիկ բերդը։ Եփրատի վրա գցված փայտե կամրջով նա միացած էր դաշտի հետ։ Կամուրջն ամեն երեկո հատուկ դռներով փակվում էր։

Կրթություն 
Գյուղն ուներ Մեսրոպյան՝ արական, և Նունեյան՝ օրիորդաց վարժարաններ

Անվանի մարդիկ 
Բենկայում են ծնվել բանաստեղծ Միսաք Մեծարենցը և հեղափոխական Բաբկեն Սյունին։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բենկա , գյուղ ( գյուղաքաղաք ) Արևմտյան Հայաստանում , պատմական Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում ։ Գտնվում էր Ակն քաղաքիցկմ հեռավորթյան , Եփրատի ափին , շրջապատված անմատչելի ժայռերով ու կիրճերով ։ Այժմ կրում է Ադաթեփե անվանումը , վարչականորեն պատկանում է Թուրքիայի Սիվասի մարզի Դիվրիղիի շրջանին ։ Անվան ստուգաբանություն Ըստ կիսաավանդական պատմության գյուղը հիմնադրվել կամ նորոգվել է Վասպուրականի վերջին թագավոր Սենեքերիմի Բենիկ իշխանը և նրա անունից էլ ծագել է գյուղի անվանումը ։ Թուրքերը գյուղը կոչում են Բինկյան ։ Հ . Մանանդյանը ելնելով բնակավայրի արևմտահայ գրության Պինգան տարբերակից , նրա մեջ տեսնում է խեթական և ասորեստանյան արձանագրություններում հիշատակված Պիգգայնարեշշա քաղաքի անունը ։ Աշխարհագրություն Բնակավայրն ուներ ամուր դիրք ։ Պատմություն Հիմնականում եղել է հայաբնակ բնակավայր և հանդիսացել է գավառի ամենանշանավոր գյուղերից մեկը ։ Աչքի է ընկելթվականների կոտորածների ժամանակ իր ինքնապաշտպանական մարտերով ։ Գյուղն ավերվել էթվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ։ Տնտեսություն Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն ու արհեստներն էր ։ Մասամբ նաև զբաղվում էին առևտրով ։ Պատմամշակութային կառույցներ Բենկան ուներ Ս . Աստվածածին , Ս . Հրեշտակապետ և Երեք Մանկունք անուններով եկեղեցիներ ևուխտատեղիներ ։ Գյուղի շրջակայքում կան մի քանի եկեղեցիների մնացորդներ ։ Ըստ մասնագետների այստեղ է նաև գտնվում Քրվիկ բերդը ։ Եփրատի վրա գցված փայտե կամրջով նա միացած էր դաշտի հետ ։ Կամուրջն ամեն երեկո հատուկ դռներով փակվում էր ։ Կրթություն Գյուղն ուներ Մեսրոպյան ՝ արական , և Նունեյան ՝ օրիորդաց վարժարաններ Անվանի մարդիկ Բենկայում են ծնվել բանաստեղծ Միսաք Մեծարենցը և հեղափոխական Բաբկեն Սյունին ։ Աղբյուրներ « Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան » հատորով ) , թթ . , Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն Տես նաև Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր Ծանոթագրություններ Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր