Գոգարան
Գոգարան, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքից հեռու է մոտ 20 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է Բազումի լեռների հարավային ստորոտին, ծովի մակերևույթից 1863-1950 մ բարձրության վրա։ Գյուղը Վանաձոր-Գյումրի գլխավոր ճանապարհից 5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում։

Գյուղը ժամանակին Գորան անվան տակ ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։

Նախկինում Գոգարչի գյուղը Սպիտակի տարածաշրջանի ամենահին գյուղերից է։

Կլիմա 
Գոգարանն ունի խստաշունչ ձմեռ և զով ամառ։ Որպես լեռնային գյուղ աճում են գրեթե բոլոր տեսակի հացաբույսերը (ցորեն, գարի, աշորա և այլն)։

Բնակչություն 
1831 թ. և 1840 թ. մարդահամարում Գոգարանի համար արձանագրված է երկու առանձին ծխական նկարագրություն։ Առաջինում ներկայացված է գյուղի հնաբնակների ցուցակը, որոնց թիվը կազմում է 12 ընտանիք։ Բացի հիմնական ցուցակից, Վրաստանի պետական արխիվում պահպանվել է նաև Գոգարանում ապաստանած գաղթական ընտանիքների ցուցակը։ Համաձայն 1831 թ. Փամբակի ուղեմասում ապաստանած` Արևմտյան Հայաստանից գաղթածների ծխական նկարագրության՝ Գոգարանում ապաստանել էր երեք ընտանիք Մուշից և Կարսից։ Այնուհետև 1831-1840 թթ. ընթացքում Գոգարանը համալրվում է ևս 12 ընտանիքով, որոնք սակայն բնիկ արևելահայեր են Արարատյան դաշտից, Լոռվա ձորից և Ղազախի, այժմ Նոյեմբերյանի շրջանի Բաղանիս գյուղից։

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Գոգարանի մշտական բնակչությունը կազմել է 1065, առկա բնակչությունը` 914 մարդ։
Գյուղի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Տնտեսություն 
Բանջարանոցային մշակաբույսերից լավ աճ են ապահովում կարտոֆիլը, կաղամբը, բազուկը, գազարը, սխտորը, սոխը և այլն։ Գյուղն ունի մոտ 626 հա վարելահող, որից 65 հա պետական պահուստային հողեր են, 539 հա՝ սեփականաշնորհված։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, ճակնդեղի և բանջարանոցային կուլտուրաների մշակությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ 

Գյուղում են գտնվում Սուրբ Աստվածածին (4-րդ դար) և 5-րդ դարի այլ եկեղեցիները, Սբ. Ծիրանավոր, «Թուխ Մանուկ», Սբ. Սարգիս մատուռները և «Պատվար» ամրոցը։ Շրջակայքում պահպանվել են Խորոզ և այլ գյուղատեղիներ։

Ըստ պատմամշակութային հուշարձանների` գյուղի մերձակա դամբարանադաշտերի, IV-ից VI դարի թվագրվող եկեղեցու, գյուղն ունի ավելի քան 27 դարյա պատմություն։ Գյուղում պեղված նոր դամբարանը, որը Հայաստանում պեղված հայտնի այլ դամբարաններից տարբերվում է ոճով ու գտածոներով, հնագետների զարմանքն է հարուցել։ Այն, ի տարբերություն հարևան` հիմնականում հողաշեն դամբարանների, սալաքարային է։ Դամբարանը պատկանում է մ.թ.ա. 9-7 -րդ դդ. (երկաթի դար)։

Հասարակական կառույցներ 
2013 թվականի դրությամբ Գոգարանն ունի միջնակարգ դպրոց, որի նոր շենքը կառուցվել է 2002 թվականին։

Ծանոթագրություններ 

Լոռու մարզի գյուղեր
Գոգարան , գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում ։ Մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքից հեռու է մոտկմ դեպի հյուսիս - արևմուտք ։ Գտնվում է Բազումի լեռների հարավային ստորոտին , ծովի մակերևույթիցմ բարձրության վրա ։ Գյուղը Վանաձոր - Գյումրի գլխավոր ճանապարհիցկմ հեռավորության վրա է գտնվում ։ Գյուղը ժամանակին Գորան անվան տակ ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում ։ Նախկինում Գոգարչի գյուղը Սպիտակի տարածաշրջանի ամենահին գյուղերից է ։ Կլիմա Գոգարանն ունի խստաշունչ ձմեռ և զով ամառ ։ Որպես լեռնային գյուղ աճում են գրեթե բոլոր տեսակի հացաբույսերը ( ցորեն , գարի , աշորա և այլն ) ։ Բնակչություն 1831 թ . և թ . մարդահամարում Գոգարանի համար արձանագրված է երկու առանձին ծխական նկարագրություն ։ Առաջինում ներկայացված է գյուղի հնաբնակների ցուցակը , որոնց թիվը կազմում էընտանիք ։ Բացի հիմնական ցուցակից , Վրաստանի պետական արխիվում պահպանվել է նաև Գոգարանում ապաստանած գաղթական ընտանիքների ցուցակը ։ Համաձայն թ . Փամբակի ուղեմասում ապաստանած ` Արևմտյան Հայաստանից գաղթածների ծխական նկարագրության ՝ Գոգարանում ապաստանել էր երեք ընտանիք Մուշից և Կարսից ։ Այնուհետև թթ . ընթացքում Գոգարանը համալրվում է ևսընտանիքով , որոնք սակայն բնիկ արևելահայեր են Արարատյան դաշտից , Լոռվա ձորից և Ղազախի , այժմ Նոյեմբերյանի շրջանի Բաղանիս գյուղից ։ Ըստ ՀՀ թ . մարդահամարի արդյունքների ` Գոգարանի մշտական բնակչությունը կազմել է առկա բնակչությունը ` մարդ ։ Գյուղի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում ` ստորև . Տնտեսություն Բանջարանոցային մշակաբույսերից լավ աճ են ապահովում կարտոֆիլը , կաղամբը , բազուկը , գազարը , սխտորը , սոխը և այլն ։ Գյուղն ունի մոտհա վարելահող , որիցհա պետական պահուստային հողեր են,հա ՝ սեփականաշնորհված ։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ , ճակնդեղի և բանջարանոցային կուլտուրաների մշակությամբ ։ Պատմամշակութային կառույցներ Գյուղում են գտնվում Սուրբ Աստվածածինրդ դար ) ևրդ դարի այլ եկեղեցիները , Սբ . Ծիրանավոր , « Թուխ Մանուկ » , Սբ . Սարգիս մատուռները և « Պատվար » ամրոցը ։ Շրջակայքում պահպանվել են Խորոզ և այլ գյուղատեղիներ ։ Ըստ պատմամշակութային հուշարձանների ` գյուղի մերձակա դամբարանադաշտերի , IV-ից VI դարի թվագրվող եկեղեցու , գյուղն ունի ավելի քանդարյա պատմություն ։ Գյուղում պեղված նոր դամբարանը , որը Հայաստանում պեղված հայտնի այլ դամբարաններից տարբերվում է ոճով ու գտածոներով , հնագետների զարմանքն է հարուցել ։ Այն , ի տարբերություն հարևան ` հիմնականում հողաշեն դամբարանների , սալաքարային է ։ Դամբարանը պատկանում է մ.թ.ա.-րդ դդ . ( երկաթի դար ) ։ Հասարակական կառույցներ 2013 թվականի դրությամբ Գոգարանն ունի միջնակարգ դպրոց , որի նոր շենքը կառուցվել էթվականին ։ Ծանոթագրություններ Լոռու մարզի գյուղեր