Խոտին
Խոտին (), Խոտիմ, Հոթին, քաղաք Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում, շրջկենտրոն։ Գտնվում է Դնեստրի աջ ափին։

Չճշտված տվյալներով Խոտին քաղաքում բնակվում էր 11 216 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20, 39 կմ²։

Համանուն շրջանի կենտրոնը։ Հիմնադրման ժամանակն անհայտ է։ Ըստ ավանդության, Խոտին է կոչվել դակ ցեղապետ Կոտիզոնի (III դար) անունով։ X - XI դդ. եղել է Կիևյան Ռուսիայի, ապա՝ Գալիցա-Վոլինյան իշխանության կազմում։ XIV - XIX դդ. հաճախ ձեռքից ձեռք է անցել՝ գտնվելով Մոլդովայի, Լեհաստանի, Թուրքիայի կամ Ռուսաստանի տիրապետության տակ։ Բուխարեստի հաշտության պայմանագրով (1812) և Բեռլինի կոնգրեսի (1878) որոշմամբ միացվել է Ռուսաստանին, սակայն 1918 թ.-ին անցել է Ռումինիային։ 1940 թ.-ից Ուկրաինայի կազմում է։

Խոտինը մինչև 1856 թ.-ը բերդաքաղաք էր և ռազմա-ստրատեգիական ու առևտրա-արհեստագործական կարևոր կենտրոն։ Խոտինում եղել է նաև հայկական գաղութ։ Հայերը Խոտինի հնագույն բնակիչներից էին։ Նրանց թիվն ավելի մեծացավ, երբ Մոլդովայի իշխան Ալեքսանդրու Բարեպաշտի հրավերով 1418 թ.-ին Լեհաստանից գաղթած 3000 հայ ընտանիքների մի մասը հաստատվեց Խոտինում և շրջակայքում (Վալեա, Արմյանկա և այլն)։

Հայերն զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստագործությամբ ու առևտրով։ 1480 թ.-ին Խոտինում կառուցել են եկեղեցի։ Մշակութային և առևտրական սերտ կապեր են պահպանել Լվովի, Կամենեց-Պադոլսկի ու Մոլդովայի մյուս հայկական գաղութների հետ։ XVII դարում անհաջող փորձ է կատարվել Խ-ի հայերին կաթոլիկացնելու։ Հաճախ կրկնվող-պատերազմների և քաղաքական ու տնտեսական այլ աննպաստ պայմանների հետևանքով Խոտինի հայերը Մոլդովայի հայկական գաղութների բնակչության մեծ մասի հետ 1672 թ.-ին գաղթեցին Տրանսիլվանիա։ Այնուհետև Խոտինի հայկական գաղութն սկսեց քայքայվել։ 1808 թ.-ին Խոտինում կար ընդամենը 20 տուն հայ, և դեռևս կանգուն էր հայոց Ս. Աստվածածին եկեղեցին։ 1858 թ.-ին հայերի թիվը Խոտինում և շրջակայքում 255 էր, 1937 թ.-ին արդեն Խոտինում հայ չէր մնացել։

Գրականություն 
 Բժշկյան Մ., ճանապարհորդութիւն ի Լեհաստան, Վնտ., 1830
 Հովհաննես Կամենացի, Պատմութիւն պատերազմին խոթինու, Ե., 1964։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ
 Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ 
 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ 
 Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ 

Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր
Ուկրաինայի քաղաքներ
1002 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խոտին ( ) , Խոտիմ , Հոթին , քաղաք Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում , շրջկենտրոն ։ Գտնվում է Դնեստրի աջ ափին ։ Չճշտված տվյալներով Խոտին քաղաքում բնակվում էր216 մարդ ։ Բնակավայրը զբաղեցնում էկմ² ։ Համանուն շրջանի կենտրոնը ։ Հիմնադրման ժամանակն անհայտ է ։ Ըստ ավանդության , Խոտին է կոչվել դակ ցեղապետ Կոտիզոնի ( III դար ) անունով ։ X - XI դդ . եղել է Կիևյան Ռուսիայի , ապա ՝ Գալիցա - Վոլինյան իշխանության կազմում ։ XIV - XIX դդ . հաճախ ձեռքից ձեռք է անցել ՝ գտնվելով Մոլդովայի , Լեհաստանի , Թուրքիայի կամ Ռուսաստանի տիրապետության տակ ։ Բուխարեստի հաշտության պայմանագրովև Բեռլինի կոնգրեսիորոշմամբ միացվել է Ռուսաստանին , սակայնթ.-ին անցել է Ռումինիային ։թ.-ից Ուկրաինայի կազմում է ։ Խոտինը մինչևթ .- ը բերդաքաղաք էր և ռազմա - ստրատեգիական ու առևտրա - արհեստագործական կարևոր կենտրոն ։ Խոտինում եղել է նաև հայկական գաղութ ։ Հայերը Խոտինի հնագույն բնակիչներից էին ։ Նրանց թիվն ավելի մեծացավ , երբ Մոլդովայի իշխան Ալեքսանդրու Բարեպաշտի հրավերովթ.-ին Լեհաստանից գաղթածհայ ընտանիքների մի մասը հաստատվեց Խոտինում և շրջակայքում ( Վալեա , Արմյանկա և այլն ) ։ Հայերն զբաղվում էին երկրագործությամբ , արհեստագործությամբ ու առևտրով ։թ.-ին Խոտինում կառուցել են եկեղեցի ։ Մշակութային և առևտրական սերտ կապեր են պահպանել Լվովի , Կամենեց - Պադոլսկի ու Մոլդովայի մյուս հայկական գաղութների հետ ։ XVII դարում անհաջող փորձ է կատարվել Խ-ի հայերին կաթոլիկացնելու ։ Հաճախ կրկնվող - պատերազմների և քաղաքական ու տնտեսական այլ աննպաստ պայմանների հետևանքով Խոտինի հայերը Մոլդովայի հայկական գաղութների բնակչության մեծ մասի հետթ.-ին գաղթեցին Տրանսիլվանիա ։ Այնուհետև Խոտինի հայկական գաղութն սկսեց քայքայվել ։թ.-ին Խոտինում կար ընդամենըտուն հայ , և դեռևս կանգուն էր հայոց Ս . Աստվածածին եկեղեցին ։ թ.-ին հայերի թիվը Խոտինում և շրջակայքումէր , թ.-ին արդեն Խոտինում հայ չէր մնացել ։ Գրականություն Բժշկյան Մ. , ճանապարհորդութիւն ի Լեհաստան , Վնտ . , Հովհաննես Կամենացի , Պատմութիւն պատերազմին խոթինու , Ե . , Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում ։ թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները ։ Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները ։ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր Ուկրաինայի քաղաքներ 1002 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր