Նիկոլաե Չաուշեսկու
Նիկոլաե Չաուշեսկու (, , ), ռումինացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ։

1932 թվականից մասնակցել է Երկրում կոմունիստական վարչակարգի հաստատմանը։ Եղել է Կոմունիստական երիտասարդական միության (ԿԵՄ) անդամ՝ 1933 թվականից, Ռումինիայի կոմկուսի (ՌԿԿ) անդամ՝ 1936 թվականից։ 1939-1940 թվականներին զբաղեցրել է ԿԵՄ Բուխարեստի քաղկոմի քարտուղարի և ՌԿԿ ԿԿ-ին կից երիտասարդության շրջանում տարվող աշխատանքների կենտրոնական հանձնաժողովի անդամի պաշտոնները։ վաղ տարիքից ընդհատակյա կոմունիստական գործունեությունների համար բազմաթիվ առիթներով ձերբակալվել է։ 1944-1945 թվականներին՝ ԿԵՄ ԿԿ քարտուղար։ 1945 թվականին ընտրվել է ՌԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու։ 1945-1954-ին կատարել է կուսակցական, պետական ղեկավար աշխատանքներ։ 1952 թվականից դարձել է ՌԿԿԿԿ անդամ, 1954 թվականիցքաղբյուրոյի անդամության թեկնածու և ՌԿԿ ԿԿ քարտուղար (1955 թվականից՝ քաղբյուրոյի անդամ)։ 1965 թվականի մարտին ընտրվել է ՌԿԿ ԿԿ առաջին քարտուղար, հուլիսին՝ գլխավոր քարտուղար։ 1965-1974 թվականներին զբաղեցրել է ՌԿԿ ԿԿ գործկոմի և մշտական նախագահության անդամ։ 1969 թվականի օգոստոսից եղել է ՌԿԿ գլխավոր քարտուղար։ 1967 թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է ՌԱՀ Պետական խորհրդի նախագահ, իսկ 1974 թվականի մարտին՝ ՌԱՀ նախագահ։ Սոցիալիստական գործունեության համար պարգևատրվել է Հանրապետության սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1964), ՌԱՀ հերոս (1971) և Լենինի շքանշանով (1978)։

Համեմատաբար կարճատև խաղաղ կառավարումից հետո, Չաուշեսկուիի վարչակարգը շուտով ձեռք է բերում առավել դաժան և ռեպրեսիվ բնույթ։ Համաձայն որոշ ակնարկների, Չաուշեվսկուիի ստալինիստական վարչակարգը ամենակոշտն էր ողջ սոցիալիստական ճամբարում։ Չաուշեվսկուի գործունեությունը խիստ դաժան էր համարվում նույնիսկ խորհրդային չափանիշներով։ Չէր հանդուրժվում ցանկացած տեսակի ներքին անհամաձայնություն։ Չաուշեվսկուին պատկանող Սեկուրիտատեն համարվում էր աշխարհի ամենադաժան գաղտնի ոստիկանությունը։

1982 թվականին, նպատակադրվելով վճարել Ռումինիայի խոշոր արտաքին պարտքը, Չաուշեսկուն հրամայեց արտահանել երկրի գրեթե ամբողջ գյուղատնտեսական և արդյունաբերական արտադրանքը, ինչը հանգեցրեց սննդի, վառելիքի, էլեկտրաէներգիայի, դեղորայքի կրիտիկական սակավության և խորապես նվազեցրեց երկրի կենսամակարդակը։ Տվյալ քաղաքականության հետևանքով երկրում ծայր առան զանգվածային խռովություններ։

Չաուշեսկուի կառավարման տարիներն ուղեկցվել են նաև անձի պաշտամունքով, ազգայնականությամբ, ընտանեվարությամբ և արտաքին հարաբերությունների շարունակական վատթարացմամբ (նույնիսկ Խորհրդային Միության հետ)։

1989 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Երբ Չաուշեսկուն անվտնագության ուժերին կարգադրեց կրակ բացել Տիմիշոարայում բռնկված հակակառավարական ցույցի մասնակցիների վրա, երկրի կոմունիստական կառավարությունը վերջնականորեն տապալվեց։ Ռեժիմի դեմ պայքարը հետագայում ձեռք բերեց զանգվածային բնույթ՝ հասնելով մինչև մայրաքաղաք Բուխարեստ։ Միայն Բուխարեստում սպանվեց 89 մարդ, իսկ ողջ Ռումինիայում զոհվածների թիվը գերազանցեց 1000-ը։ Հաջորդ օրը ռումինական բանակն անցավ համաժողովրդական շարժման կողմը։ Չաուշեսկուն կնոջ՝ Ելենա Պետրեսկուի հետ փորձեց ուղղաթիռով հեռանալ մայրաքաղաքից, սակայն ճանապարհին ամուսինները գերեվարվեցին զինված ուժերի կողմից։ Զինվորական հատուկ տրիբունալի կողմից դեկտեմբերի 25-ին անցկացվեց հապշտապ դատավարություն՝ Չաուշեսկուին մեղադրելով սեփական ժողովրդի ցեղասպանության, ժողովրդի և պետության դեմ զինված հարձակման, ազգային ինստիտուտների վերացման և երկրի տնտեսության թուլացման (սաբոտաժի) մեջ։ Չաուշեսկուն ոչ միայն չընդունեց իր դեմ առաջադրված մեղադրանքները, այլ նաև չճանաչեց դատարանի լեգիտիմությունը։ Ընդամենը մեկ ժամ տևած դատավարության արդյունքում Չաուշեսկուն և իր կինը դատապարտվեցին մահապատժի։ Նույն օրը, մի քանի բարձրաստիճան զինվորականների և հարյուրավոր կամավորականների կողմից Նիկոլաե և Ելենա Չաուշեսկուները գնադկահարվեցին։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ceausescu.org
 Լուսանկարներ
 Չաուշեսկուի դատավարության ներդիրներ

Ռումինացի պետական գործիչներ
Կոմունիստներ
Սպանվածներ
«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Լենինի շքանշանի ասպետներ
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Սպանված քաղաքական գործիչներ
Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Նիկոլաե Չաուշեսկու ( , , ) , ռումինացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ ։ 1932 թվականից մասնակցել է Երկրում կոմունիստական վարչակարգի հաստատմանը ։ Եղել է Կոմունիստական երիտասարդական միության ( ԿԵՄ ) անդամ ՝ թվականից , Ռումինիայի կոմկուսի ( ՌԿԿ ) անդամ ՝ թվականից ։թվականներին զբաղեցրել է ԿԵՄ Բուխարեստի քաղկոմի քարտուղարի և ՌԿԿ ԿԿ-ին կից երիտասարդության շրջանում տարվող աշխատանքների կենտրոնական հանձնաժողովի անդամի պաշտոնները ։ վաղ տարիքից ընդհատակյա կոմունիստական գործունեությունների համար բազմաթիվ առիթներով ձերբակալվել է ։թվականներին ՝ ԿԵՄ ԿԿ քարտուղար ։թվականին ընտրվել է ՌԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու։ին կատարել է կուսակցական , պետական ղեկավար աշխատանքներ ։թվականից դարձել է ՌԿԿԿԿ անդամ , թվականիցքաղբյուրոյի անդամության թեկնածու և ՌԿԿ ԿԿ քարտուղարթվականից ՝ քաղբյուրոյի անդամ ) ։թվականի մարտին ընտրվել է ՌԿԿ ԿԿ առաջին քարտուղար , հուլիսին ՝ գլխավոր քարտուղար ։թվականներին զբաղեցրել է ՌԿԿ ԿԿ գործկոմի և մշտական նախագահության անդամ ։թվականի օգոստոսից եղել է ՌԿԿ գլխավոր քարտուղար ։թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է ՌԱՀ Պետական խորհրդի նախագահ , իսկթվականի մարտին ՝ ՌԱՀ նախագահ ։ Սոցիալիստական գործունեության համար պարգևատրվել է Հանրապետության սոցիալիստական աշխատանքի հերոս ՌԱՀ հերոսև Լենինի շքանշանով Համեմատաբար կարճատև խաղաղ կառավարումից հետո , Չաուշեսկուիի վարչակարգը շուտով ձեռք է բերում առավել դաժան և ռեպրեսիվ բնույթ ։ Համաձայն որոշ ակնարկների , Չաուշեվսկուիի ստալինիստական վարչակարգը ամենակոշտն էր ողջ սոցիալիստական ճամբարում ։ Չաուշեվսկուի գործունեությունը խիստ դաժան էր համարվում նույնիսկ խորհրդային չափանիշներով ։ Չէր հանդուրժվում ցանկացած տեսակի ներքին անհամաձայնություն ։ Չաուշեվսկուին պատկանող Սեկուրիտատեն համարվում էր աշխարհի ամենադաժան գաղտնի ոստիկանությունը ։ 1982 թվականին , նպատակադրվելով վճարել Ռումինիայի խոշոր արտաքին պարտքը , Չաուշեսկուն հրամայեց արտահանել երկրի գրեթե ամբողջ գյուղատնտեսական և արդյունաբերական արտադրանքը , ինչը հանգեցրեց սննդի , վառելիքի , էլեկտրաէներգիայի , դեղորայքի կրիտիկական սակավության և խորապես նվազեցրեց երկրի կենսամակարդակը ։ Տվյալ քաղաքականության հետևանքով երկրում ծայր առան զանգվածային խռովություններ ։ Չաուշեսկուի կառավարման տարիներն ուղեկցվել են նաև անձի պաշտամունքով , ազգայնականությամբ , ընտանեվարությամբ և արտաքին հարաբերությունների շարունակական վատթարացմամբ ( նույնիսկ Խորհրդային Միության հետ ) ։ 1989 թվականի դեկտեմբերիին , Երբ Չաուշեսկուն անվտնագության ուժերին կարգադրեց կրակ բացել Տիմիշոարայում բռնկված հակակառավարական ցույցի մասնակցիների վրա , երկրի կոմունիստական կառավարությունը վերջնականորեն տապալվեց ։ Ռեժիմի դեմ պայքարը հետագայում ձեռք բերեց զանգվածային բնույթ ՝ հասնելով մինչև մայրաքաղաք Բուխարեստ ։ Միայն Բուխարեստում սպանվեցմարդ , իսկ ողջ Ռումինիայում զոհվածների թիվը գերազանցեցը ։ Հաջորդ օրը ռումինական բանակն անցավ համաժողովրդական շարժման կողմը ։ Չաուշեսկուն կնոջ ՝ Ելենա Պետրեսկուի հետ փորձեց ուղղաթիռով հեռանալ մայրաքաղաքից , սակայն ճանապարհին ամուսինները գերեվարվեցին զինված ուժերի կողմից ։ Զինվորական հատուկ տրիբունալի կողմից դեկտեմբերիին անցկացվեց հապշտապ դատավարություն ՝ Չաուշեսկուին մեղադրելով սեփական ժողովրդի ցեղասպանության , ժողովրդի և պետության դեմ զինված հարձակման , ազգային ինստիտուտների վերացման և երկրի տնտեսության թուլացման ( սաբոտաժի ) մեջ ։ Չաուշեսկուն ոչ միայն չընդունեց իր դեմ առաջադրված մեղադրանքները , այլ նաև չճանաչեց դատարանի լեգիտիմությունը ։ Ընդամենը մեկ ժամ տևած դատավարության արդյունքում Չաուշեսկուն և իր կինը դատապարտվեցին մահապատժի ։ Նույն օրը , մի քանի բարձրաստիճան զինվորականների և հարյուրավոր կամավորականների կողմից Նիկոլաե և Ելենա Չաուշեսկուները գնադկահարվեցին ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Ceausescu.org Լուսանկարներ Չաուշեսկուի դատավարության ներդիրներ Ռումինացի պետական գործիչներ Կոմունիստներ Սպանվածներ « Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար » շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Լենինի շքանշանի ասպետներ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Սպանված քաղաքական գործիչներ Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ