Խոտ (Սյունիքի մարզ)
Խոտ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Գորիսից 8 կմ հարավ, Որոտան գետի ձախ կողմում, սարավանդի վրա, բարձրությունը ծովի մակարդակից` 1470 մ։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 69 կմ։ 

Գյուղը նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Գորիսի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2015 թվականից մասն է խոշորացված Տաթև համայնքի։

Պատմություն 
Ներկայիս Խոտ գյուղը հիմնվել է Հին Խոտ գյուղի տեղափոխումով։ Հին Խոտը գտնվում է ներկայիս գյուղի կողքին՝ առավել ցածրադիր վայրում։ Հին Խոտը Սյունիքի մարզի հնագույն բնակավայրերից էր։ Այն տեղակայված է Որոտանի ձախ ափի խիստ զառիթափ լեռնալանջին՝ շրջապատված այգիներով և անմատչելի ժայռերով։ 1205 թվականին Խազբակի որդի Դլեն իշխանը Խոտ գյուղը և Խոտագետի մեծ այգին նվիրում է Տաթևի վանքին, որից հետագայում վերցնում են, իսկ 1274 թվականին կրկին վերադարձվում է վանքին։

Մինչև 1993 թվականը Խոտն ուներ սահմանամերձ գյուղի կարգավիճակ։

Բնակչություն 
Ըստ Հայաստանի Հանրապետության 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Խոտի մշտական բնակչությունը կազմել է 942, առկա բնակչությունը` 819 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Տնտեսություն 
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, այգեգործությամբ և դաշտավարությամբ։

Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է 209 գյուղացիական տնտեսություն։ Համայնքում 2011 թ. կատարվել է հացահատիկային մշակաբույսերի 280 հա աշնանացան։

Անասնագլխաքանակը 2012 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է.
 խոշոր եղջերավոր անասուններ՝ 705 գլուխ,
 մանր եղջերավոր անասուններ՝ 146 գլուխ,
 խոզեր՝ 40 գլուխ,
 մեղվաընտանիքներ՝ 211։

Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ 
1795 հա, այդ թվում՝ - Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր՝ 1592 հա, որից՝
 վարելահող՝ 529 հա, բազմամյա տնկարկ՝ 50 հա, խոտհարք՝ 31 հա, արոտ՝ 76 հա, այլ հողատեսք՝ 906 հա
 բնակավայրերի հողեր՝ 98 հա,
 արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր՝ 13 հա
 էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր՝ 28 հա
 հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր՝ 25 հա,
 հատուկ նշանակության հողեր՝ 31 հա,
 ջրային տարածքներ՝ 8 հա

Պատմամշակութային կառույցներ 
Հին գյուղի տեղում է գտնվում 1700 թ. կառուցված «Մրգաձորի խաչ» եկեղեցին, նրա հյուսիսարևելյան մասում՝ բարձր ձորափին, գտնվում է Խոտի վանքը (V-VI դարեր)։

Գյուղի շրջակայքում կան մ.թ.ա. 2-1 հզ թվագրվող դամբարանադաշտեր, հին գերեզմանոցներ, որից մեկում պահպանված է Կարմիր եկեղեցու (XII դար) ավերակները։ Ըստ ավանդության այդ եկեղեցու զանգերը հայտնի են եղել իրենց զորավոր հնչեղությամբ և սրա հետ էլ կապում են Զանգեզուր անունը։ Ըստ մեկ այլ ավանդության՝ եկեղեցիներից մեկն էլ, հավանաբար Մրգաձորի Խաչ կոչվածը, կառուցել է Շահ-Աբասի հարեմից փախած մի կին։

Տես նաև 
 Խոտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Արտաքին հղումներ 
 Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 
 Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում

Ծանոթագրություններ 

Սյունիքի մարզի գյուղեր
Սյունիքի մարզի բնակավայրեր
Խոտ , գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում , Գորիսիցկմ հարավ , Որոտան գետի ձախ կողմում , սարավանդի վրա , բարձրությունը ծովի մակարդակից ` մ ։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտկմ ։ Գյուղը նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի , իսկթվականից ` Գորիսի շրջանի ։թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ , թվականից մասն է խոշորացված Տաթև համայնքի ։ Պատմություն Ներկայիս Խոտ գյուղը հիմնվել է Հին Խոտ գյուղի տեղափոխումով ։ Հին Խոտը գտնվում է ներկայիս գյուղի կողքին ՝ առավել ցածրադիր վայրում ։ Հին Խոտը Սյունիքի մարզի հնագույն բնակավայրերից էր ։ Այն տեղակայված է Որոտանի ձախ ափի խիստ զառիթափ լեռնալանջին ՝ շրջապատված այգիներով և անմատչելի ժայռերով ։թվականին Խազբակի որդի Դլեն իշխանը Խոտ գյուղը և Խոտագետի մեծ այգին նվիրում է Տաթևի վանքին , որից հետագայում վերցնում են , իսկթվականին կրկին վերադարձվում է վանքին ։ Մինչևթվականը Խոտն ուներ սահմանամերձ գյուղի կարգավիճակ ։ Բնակչություն Ըստ Հայաստանի Հանրապետությանթվականի մարդահամարի արդյունքների ` Խոտի մշտական բնակչությունը կազմել է առկա բնակչությունը ` մարդ ։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել հայերով , բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում ` ստորև . Տնտեսություն Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ , մեղվաբուծությամբ , այգեգործությամբ և դաշտավարությամբ ։ Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում էգյուղացիական տնտեսություն ։ Համայնքում թ . կատարվել է հացահատիկային մշակաբույսերիհա աշնանացան ։ Անասնագլխաքանակը թ . հունվարիի դրությամբ կազմում է . խոշոր եղջերավոր անասուններ ՝ գլուխ , մանր եղջերավոր անասուններ ՝ գլուխ , խոզեր ՝ գլուխ , մեղվաընտանիքներ ՝ Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ 1795 հա , այդ թվում ՝ - Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր ՝հա , որից ՝ վարելահող ՝հա , բազմամյա տնկարկ ՝հա , խոտհարք՝հա , արոտ ՝հա , այլ հողատեսք ՝հա բնակավայրերի հողեր ՝հա , արդյունաբերության , ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր ՝հա էներգետիկայի , տրանսպորտի , կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր ՝հա հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր ՝հա , հատուկ նշանակության հողեր ՝հա , ջրային տարածքներ ՝հա Պատմամշակութային կառույցներ Հին գյուղի տեղում է գտնվում թ . կառուցված « Մրգաձորի խաչ » եկեղեցին , նրա հյուսիսարևելյան մասում ՝ բարձր ձորափին , գտնվում է Խոտի վանքը ( V - VI դարեր ) ։ Գյուղի շրջակայքում կան մ.թ.ա.հզ թվագրվող դամբարանադաշտեր , հին գերեզմանոցներ , որից մեկում պահպանված է Կարմիր եկեղեցու ( XII դար ) ավերակները ։ Ըստ ավանդության այդ եկեղեցու զանգերը հայտնի են եղել իրենց զորավոր հնչեղությամբ և սրա հետ էլ կապում են Զանգեզուր անունը ։ Ըստ մեկ այլ ավանդության ՝ եկեղեցիներից մեկն էլ , հավանաբար Մրգաձորի Խաչ կոչվածը , կառուցել է Շահ - Աբասի հարեմից փախած մի կին ։ Տես նաև Խոտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ ( Սյունիքի մարզ ) Արտաքին հղումներ Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Ծանոթագրություններ Սյունիքի մարզի գյուղեր Սյունիքի մարզի բնակավայրեր