Սուլուխ
Սուլուխ կամ Սլուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 12 կմ հյուսիս-արևելք՝ Մուշ-Խնուս ճանապարհի վրա՝ Արածանի գետի ձախ ափին։

Եղել է նշանավոր հայաբնակ գյուղ։

Պատմություն 
1907 թվականի մայիսի 27-ին թուրքերը շրջափակում են Սուլուխ գյուղը և սկսվում է անհավասար կռիվ թուրքերի և հայ ֆիդայիների միջև։ Ֆիդայիներին գլխավորում էր Գևորգ Չաուշը։

Թուրքերը այդ օրը 150 սպանված և 250 վիրավոր տվեցին։ Նրանք Մուշից թնդանոթ ուզեցին։ Հայերը հեռացան Սուլուխից։ Կռվում մահացել էին Գևորգի երկու զինակիցները՝ Հագեն և Գալեն։ Գալեի և Հագոյի դիակներն իջեցրեցին Մուրադ գետի մեջ։ Իսկ Գևորգին թողեցին Արածանիի ափին՝ կամրջի մոտ և երկու սուլուխցու կարգադրեցին հսկել։ Հաջորդ օրը՝ մայիսի 28-ին Գևորգին մահամերձ վիճակում գտնում է քուրդ ցեղապետ Զայնալ բեյը։ Գևորգը ջուր է խնդրում և ջուր խմելուց հետո մահանում է բեկի ձեռքերի վրա։

Գյուղն ավերվել է, իսկ բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915-1916 թվականներին։

Բնակչություն 
XX դարի սկզբներին ուներ 160 տուն՝ 1000 հայ բնակչով։

Տնտեսություն 
Սուլուխն հայտնի էր իր բարձրորակ հացահատիկներով։

Պատմամշակութային կառույցներ 
Սուլուխում է գտնվում գյուղի նշանավոր կամուրջը, որը պահպանվում է մինչև այժմ։ Գյուղի մոտակայքում կար Ս. Գևորգ անունով մատուռ։

Աղբյուրներ 
 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
 Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Տես նաև 
 Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Սուլուխի կռիվ (1907)
Սուլուխի կամուրջ

Ծանոթագրություններ 

Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մուշի շրջանի համայնքներ
Սուլուխ կամ Սլուկ , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում , Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքիցկմ հյուսիս - արևելք ՝ Մուշ - Խնուս ճանապարհի վրա ՝ Արածանի գետի ձախ ափին ։ Եղել է նշանավոր հայաբնակ գյուղ ։ Պատմություն 1907 թվականի մայիսիին թուրքերը շրջափակում են Սուլուխ գյուղը և սկսվում է անհավասար կռիվ թուրքերի և հայ ֆիդայիների միջև ։ Ֆիդայիներին գլխավորում էր Գևորգ Չաուշը ։ Թուրքերը այդ օրըսպանված ևվիրավոր տվեցին ։ Նրանք Մուշից թնդանոթ ուզեցին ։ Հայերը հեռացան Սուլուխից ։ Կռվում մահացել էին Գևորգի երկու զինակիցները ՝ Հագեն և Գալեն ։ Գալեի և Հագոյի դիակներն իջեցրեցին Մուրադ գետի մեջ ։ Իսկ Գևորգին թողեցին Արածանիի ափին ՝ կամրջի մոտ և երկու սուլուխցու կարգադրեցին հսկել ։ Հաջորդ օրը ՝ մայիսիին Գևորգին մահամերձ վիճակում գտնում է քուրդ ցեղապետ Զայնալ բեյը ։ Գևորգը ջուր է խնդրում և ջուր խմելուց հետո մահանում է բեկի ձեռքերի վրա ։ Գյուղն ավերվել է , իսկ բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել ենթվականներին ։ Բնակչություն XX դարի սկզբներին ուներտուն ՝ հայ բնակչով ։ Տնտեսություն Սուլուխն հայտնի էր իր բարձրորակ հացահատիկներով ։ Պատմամշակութային կառույցներ Սուլուխում է գտնվում գյուղի նշանավոր կամուրջը , որը պահպանվում է մինչև այժմ ։ Գյուղի մոտակայքում կար Ս . Գևորգ անունով մատուռ ։ Աղբյուրներ « Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան » հատորով ) , թթ . , Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն Տես նաև Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր Սուլուխի կռիվ Սուլուխի կամուրջ Ծանոթագրություններ Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Մուշի շրջանի համայնքներ