Դաստափոր
Դաստափոր (այժմ կոչվում է Դաստաֆուր ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, Մեծ Հայքի պատմական Ուտիք նահանգում։

Աշխարհագրություն 
Գտնվում է շրջկենտրոն Քարհատից 12 կմ հարավ-արևմուտք՝ Գանձակ գետի ձախ վտակ Դաստափորի ձախակողմի հարավահայաց ձորալանջին, ծովի մակերևույթից 1250-1330 մ բարձրության վրա։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու մասսամբ բանջարաբուծություւն է։

Պատմություն 
Ըստ Սարգիս երեց գրչի ստեղծած երկու ձեռագրերի՝ Դաստափորը Դաստափյուր անվամբ, գրավոր աղբյուրներում հիշվում է 15 դարի երկրորդ կեսից։ Ձեռագրերից մեկը՝ «Աւետարան» է (ստացող՝ Եարամիշ). գրվել է 1671-1673 թթ։ Մյուսը՝ 1673-1674 թթ. գրված, «Մաշտոց» է։

Բնակչություն 
Դաստափորը հայաթափ է եղել 18-րդ դարի կեսերին և շուրջ մեկ դար մնացել անբնակ։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին գյուղատեղիի տարածքում հանգրվան են գտել խաշնարած սակավաթիվ թուրքեր։ 1907 թվականին գյուղն ունեցել է 457, իսկ 1908-ին՝ 1557 կովկասի թաթար բնակիչ։

Վիճակագրություն

Ճարտարապետություն 
17-րդ դարի կառույց է մեզ հասած ու իր չափերով բավական ընդարձակ Դաստափորի եկեղեցին։ Նման եկեղեցու կարիք կարող էր ունենալ առնվազն 2-3 հազար բնակիչ ունեցող գյուղը։ Դաստափորի բազմամարդության մասին է վկայում նաև տեղում գոյություն ունեցող 2-րդ՝ ավելի փոքր եկեղեցին, և իրարից ոչ հեռու գտնվող գերազանցապես անմշակ տապանաքարերով մի քանի գերեզմանոցները։

Դաստափորի տարածքում բազմաթիվ դամբարանաբլուրների պեղումներ ու ուսումնասիրություններ է իրականացրել գերմանացի հնագետ Է. Ռյոսլերը 1899 թվականին ցույց է տվել, որ դրանք վերաբերում են բրոնզե-երկաթ անցումային դարաշրջաններին։

Տես նաև 
 Դաստափորի եկեղեցի (Դաստափորի մեծ եկեղեցի)
 Դաստափորի փոքր եկեղեցի

Ծանոթագրություններ 

Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում
Դաստափոր ( այժմ կոչվում է Դաստաֆուր ) , գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում , Մեծ Հայքի պատմական Ուտիք նահանգում ։ Աշխարհագրություն Գտնվում է շրջկենտրոն Քարհատիցկմ հարավ - արևմուտք ՝ Գանձակ գետի ձախ վտակ Դաստափորի ձախակողմի հարավահայաց ձորալանջին , ծովի մակերևույթիցմ բարձրության վրա ։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն , երկրագործությունն ու մասսամբ բանջարաբուծություւն է ։ Պատմություն Ըստ Սարգիս երեց գրչի ստեղծած երկու ձեռագրերի ՝ Դաստափորը Դաստափյուր անվամբ , գրավոր աղբյուրներում հիշվում էդարի երկրորդ կեսից ։ Ձեռագրերից մեկը ՝ « Աւետարան » է ( ստացող ՝ Եարամիշ ) . գրվել էթթ ։ Մյուսը ՝ թթ . գրված , « Մաշտոց » է ։ Բնակչություն Դաստափորը հայաթափ է եղելրդ դարի կեսերին և շուրջ մեկ դար մնացել անբնակ։րդ դարի երկրորդ կեսին գյուղատեղիի տարածքում հանգրվան են գտել խաշնարած սակավաթիվ թուրքեր ։թվականին գյուղն ունեցել է իսկին ՝ կովկասի թաթար բնակիչ ։ Վիճակագրություն Ճարտարապետություն 17-րդ դարի կառույց է մեզ հասած ու իր չափերով բավական ընդարձակ Դաստափորի եկեղեցին ։ Նման եկեղեցու կարիք կարող էր ունենալ առնվազնհազար բնակիչ ունեցող գյուղը ։ Դաստափորի բազմամարդության մասին է վկայում նաև տեղում գոյություն ունեցողրդ ՝ ավելի փոքր եկեղեցին , և իրարից ոչ հեռու գտնվող գերազանցապես անմշակ տապանաքարերով մի քանի գերեզմանոցները ։ Դաստափորի տարածքում բազմաթիվ դամբարանաբլուրների պեղումներ ու ուսումնասիրություններ է իրականացրել գերմանացի հնագետ Է . Ռյոսլերըթվականին ցույց է տվել , որ դրանք վերաբերում են բրոնզե - երկաթ անցումային դարաշրջաններին ։ Տես նաև Դաստափորի եկեղեցի ( Դաստափորի մեծ եկեղեցի ) Դաստափորի փոքր եկեղեցի Ծանոթագրություններ Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում