Սելտի
Սելտի (, ), գյուղ Ուդմուրտիայում, Սելտինսկի շրջանի վարչական կենտրոնը։

Ձևավորում է «Սելտինսկու» մունիցիպալ կազմավորումը գյուղական բնակավայրի կարգավիճակով, որպես նրա կազմի միակ բնակավայր։ Բացի այդ, գյուղում գտնվում է հարևան Կիլմեզսկոյե գյուղական բնակավայրի վարչական կենտրոնը՝ առանց նրա կազմի մեջ մտնելու։

Աշխարհագրություն 
Գյուղը գտնվում է Իժևսկից 138 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Պալվայկա գետի վրա, որը Կիլմեզ գետի վտակն է և գտնվում է Ուվա երկաթգծից 42 կմ հեռավորության վրա։ Իժևսկի հետ Սելտին կապված է Սելտի-Ուվա-Նիլգա-Իժևսկ ավտոճանապարհով։

Բնակավայրի մակերեսը կազմում է 11,21 կմ²։

Ստուգաբանություն 
Գյուղի անվանումը ծագել է ուդմուրտական ցեղերից մեկի անվանումից՝ ուդմուրտերեն «сьолта» բառից։

Պատմություն 
Սելտին առաջին անգամ հիշատակվել է 1610 թվականի մարդահամարում։ Սելտիով է անցնում Սիբիրյան տրակտը։ 1790 թվականի նոյեմբերի 15-ին աքսորավայր գնալիս գյուղով անցել է Ալեքսանդր Ռադիշչևը։ 19-րդ դարում Սելտին բավականին խոշոր գյուղ էր, այստեղ կար եկեղեցի, վոլոստային կառավարում, փոստային բաժանմունք, զեմստվոյական հիվանդանոց, անասնաբուժական կետ, զեմստվոյական կայարան և առևտրային 6 ձեռնարկություն։ 1845 թվականին բացվել է Եղիա մարգարեի եկեղեցին։ 1870 թվականից Սելտի գյուղը Վյատկա նահանգի Մալմիժ գավառի Սելտինսկի շրջանի կենտրոնը։

1921 թվականին Վոտսկոյ ԻՄ-ի ձևավորման շնորհիվ դարձել է Սելտինսկի շրջանի կենտրոն, և դեռևս Ռուսական կայսրության օրոք ստեղծված ավանդույթի համաձայն ստացել քաղաքի կարգավիճակ։ Սակայն 1924 թվականի հուլիսի 28-ին Սելտինսկի շրջանը վերացվել է, Սելտին կրկին դարձել է գյուղ և Սելտինսկի ծխական կենտրոնի հետ մտել Իժևսկի գավառի մեջ։

1929 թվականին անցկացված վարչատարածքային բարեփոխումների ընթացքում վարչաշրջանային կառուցվածքը փոխարինվել է շրջանայինով և ձևավորվել է Սելտինսկի շրջանը։

Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ 
 «Սելտինսկու միջնակարգ հանրակրթական դպրոց» ՔԲՈՒՀ

Տնտեսություն 
 Կտավատի մշակման գործարան (փակվել է մոտավորապես 2006 թվականին)
 Ասֆալտի արտադրություն
 Անտառտնտեսություն (փակվել է)

Տրանսպորտ 
Տրանսպորտային կապն իրականացվում է ավտոբուսներով մինչև Իժևսկ, Գլազով, Սյումսի և Ուվի։

Մշակույթ 
 Շրջանային գրադարան
 Դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և արհեստի կենտրոն
 Կոնստանտինո-Ելենինսկու ուղղափառ աղոթատուն
 Ուղղափառ եկեղեցի ի պատիվ Սուրբ նահատակ Իոսիֆ Պեգրոգրադսկու, գտնվում է ԱՌՈՒԵ իրավասության տակ («Մագնիտ» խանութի մոտ)

Տեսարժան վայրեր 
 Կա պահպանված հինավուրց առևտրական տներ։
 Հուշաքար է տեղադրվել ի պատիվ գրող Ա. Ն. Ռադիշչևի։
 Կառուցվել են հուշահամալիրներ՝ ի պատիվ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ զոհված համագյուղացիների և Խորհրդային Միության հերոսների։

Հայտնի մարդիկ 
 Վադիմ Վոզդվիժենսկի – բժիշկ-վիրաբույժ։
 Գերման Կոեպանով – կոմպոզիտոր։

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ 
 Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում 

Ռուսաստանի գյուղեր
1596 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Սելտինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սելտի ( , ) , գյուղ Ուդմուրտիայում , Սելտինսկի շրջանի վարչական կենտրոնը ։ Ձևավորում է « Սելտինսկու » մունիցիպալ կազմավորումը գյուղական բնակավայրի կարգավիճակով , որպես նրա կազմի միակ բնակավայր ։ Բացի այդ , գյուղում գտնվում է հարևան Կիլմեզսկոյե գյուղական բնակավայրի վարչական կենտրոնը ՝ առանց նրա կազմի մեջ մտնելու ։ Աշխարհագրություն Գյուղը գտնվում է Իժևսկիցկմ հյուսիս - արևմուտք ՝ Պալվայկա գետի վրա , որը Կիլմեզ գետի վտակն է և գտնվում է Ուվա երկաթգծիցկմ հեռավորության վրա ։ Իժևսկի հետ Սելտին կապված է Սելտի - Ուվա - Նիլգա - Իժևսկ ավտոճանապարհով ։ Բնակավայրի մակերեսը կազմում է21 կմ² ։ Ստուգաբանություն Գյուղի անվանումը ծագել է ուդմուրտական ցեղերից մեկի անվանումից ՝ ուդմուրտերեն « сьолта » բառից ։ Պատմություն Սելտին առաջին անգամ հիշատակվել էթվականի մարդահամարում ։ Սելտիով է անցնում Սիբիրյան տրակտը ։թվականի նոյեմբերիին աքսորավայր գնալիս գյուղով անցել է Ալեքսանդր Ռադիշչևը ։րդ դարում Սելտին բավականին խոշոր գյուղ էր , այստեղ կար եկեղեցի , վոլոստային կառավարում , փոստային բաժանմունք , զեմստվոյական հիվանդանոց , անասնաբուժական կետ , զեմստվոյական կայարան և առևտրայինձեռնարկություն ։թվականին բացվել է Եղիա մարգարեի եկեղեցին ։թվականից Սելտի գյուղը Վյատկա նահանգի Մալմիժ գավառի Սելտինսկի շրջանի կենտրոնը ։ 1921 թվականին Վոտսկոյ ԻՄ-ի ձևավորման շնորհիվ դարձել է Սելտինսկի շրջանի կենտրոն , և դեռևս Ռուսական կայսրության օրոք ստեղծված ավանդույթի համաձայն ստացել քաղաքի կարգավիճակ ։ Սակայնթվականի հուլիսիին Սելտինսկի շրջանը վերացվել է , Սելտին կրկին դարձել է գյուղ և Սելտինսկի ծխական կենտրոնի հետ մտել Իժևսկի գավառի մեջ ։ 1929 թվականին անցկացված վարչատարածքային բարեփոխումների ընթացքում վարչաշրջանային կառուցվածքը փոխարինվել է շրջանայինով և ձևավորվել է Սելտինսկի շրջանը ։ Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ « Սելտինսկու միջնակարգ հանրակրթական դպրոց » ՔԲՈՒՀ Տնտեսություն Կտավատի մշակման գործարան ( փակվել է մոտավորապեսթվականին ) Ասֆալտի արտադրություն Անտառտնտեսություն ( փակվել է ) Տրանսպորտ Տրանսպորտային կապն իրականացվում է ավտոբուսներով մինչև Իժևսկ , Գլազով , Սյումսի և Ուվի ։ Մշակույթ Շրջանային գրադարան Դեկորատիվ - կիրառական արվեստի և արհեստի կենտրոն Կոնստանտինո - Ելենինսկու ուղղափառ աղոթատուն Ուղղափառ եկեղեցի ի պատիվ Սուրբ նահատակ Իոսիֆ Պեգրոգրադսկու , գտնվում է ԱՌՈՒԵ իրավասության տակ ( « Մագնիտ » խանութի մոտ ) Տեսարժան վայրեր Կա պահպանված հինավուրց առևտրական տներ ։ Հուշաքար է տեղադրվել ի պատիվ գրող Ա . Ն . Ռադիշչևի ։ Կառուցվել են հուշահամալիրներ ՝ ի պատիվ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ զոհված համագյուղացիների և Խորհրդային Միության հերոսների ։ Հայտնի մարդիկ Վադիմ Վոզդվիժենսկի – բժիշկ - վիրաբույժ ։ Գերման Կոեպանով – կոմպոզիտոր ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Ռուսաստանի ժամային գոտիները , worldtimezone.com կայքում Ռուսաստանի գյուղեր 1596 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Սելտինսկի շրջանի բնակավայրեր