Կալուգայի մարզ
Կալուգայի մարզ ()՝ մարզ Ռուսաստանում։ Կազմվել է 1944 թվականի հուլիսի 5-ին։ Տարածությունը 29,9 հազար կմ2 է, բնակչությունը՝ 1 005 585։ Բաժանված է 23 շրջանի, ունի 17 քաղաք։ Կենտրոնը՝ Կալուգա։ 1967 թվականի հուլիսի 25-ին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Աշխարհագրություն 
Կալուգայի մարզի մակերևույթը բլրաթմբային է՝ մասնատված գետահովիտներով, հեղեղատներով։ Հյուսիս-արևմուտքում և հյուսիսում տարածված են մորենային, հարավարևմուտքում՝ գանդրային, կենտրոնական և արևելյան մասում՝ էրոզիոն հարթությունները։ Տերիտորիայի առավելագույն բարձրությունը 270-280 մ է։ Կլիման բարեխառն է, ամառը՝ չափավոր տաք և խոնավ, ձմեռը՝ չափավոր ցուրտ՝ ձյան կայուն շերտով։ Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 17,5 °C-ից մինչև 18,5 °C է, հունվարինը՝ -9 °C-ից - 10, 3 °C։ Տարեկան տեղումները՝ 550-650 մմ։

Կալուգայի մարզի քաղաքներն են․ Կալուգա, Բալաբանովո, Բելոուսովո, Բորովսկ, Երմոլինո, Ժիզդրա, Ժուկով, Լյուդինովո, Կիրով, Կոզյոլսկ, Կոնդրովո, Կրեմյոնկի, Մալոյարոսլավեց, Մեդին, Մեշյովսկ, Մոսալսկ, Յուխնով, Սոսենսկի, Սպաս-Դեմենսկ, Սուխինիչի, Տարուսա, Օբնինսկ։

Բնակչություն 
Բնակիչները հիմնականում ռուսներ են։ Միջին խտությունը 1 կմ2 վրա 33 մարդ է։

Ֆլորա և ֆաունա 
Խոշոր գետերն են Օկան (Ուգրա, ժիզդրա, Պրոտվա վտակներով) և Դեսնայի վտակ Բոլվան։ Անտառները գրավում են տարածքի ավելի քան 40% ը։ Գերակշռում են կեչին, կաղամախին, սոճին, եղևնին։ Անտառներում հանդիպում են աղվես, գայլ, նապաստակ, որմզդեղն։ Կան թռչունների շատ տեսակներ։

Արդյունաբերություն 
Արդյունաբերության առաշատար ճյուղերն են մեքենաշինությունը և մետաղամշակությունը։ Զարգացած են նաև փայտամշակությունը, թաղանթանյութի, թղթի, թեթև և սննդի արդյունաբերությունը։ Գյուղատնտեսությունը մասնագիտացած է կաթնատու անասնապահության, խոզաբուծության ուղղությամբ։

Գյուղատնտեսություն 
Զարգացած է կարտոֆիլի, բանջարեղենի արտադրությունը և մասամբ՝ վուշագործությունը։ Մշակում են ցորեն, գարի, տարեկան, վարսակ, հնդկացորեն, կերային կուլտուրաներ։ Ունի 868 կմ երկաթուղի և ավտոմոբիլային ճանապարհների խիտ ցանց։ Նավարկելի է Օկա գետը։

Կալուգայում կա օդանավակայան։

Ծանոթագրություններ

Գրականություն 
 Атлас Калужской области / Автор-составитель В. В. Трефилов; Ред. Н. В. Солнцева.. — Калуга։ Золотая аллея, 2002. — 176 с. — 4 000 экз. — ISBN 5-7111-0338-5

Կալուգայի մարզ
Կալուգայի մարզ ( ) ՝ մարզ Ռուսաստանում ։ Կազմվել էթվականի հուլիսիին ։ Տարածությունը9 հազար կմ2 է , բնակչությունը՝005 Բաժանված էշրջանի , ունիքաղաք ։ Կենտրոնը ՝ Կալուգա ։թվականի հուլիսիին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով ։ Աշխարհագրություն Կալուգայի մարզի մակերևույթը բլրաթմբային է ՝ մասնատված գետահովիտներով , հեղեղատներով ։ Հյուսիս - արևմուտքում և հյուսիսում տարածված են մորենային , հարավարևմուտքում ՝ գանդրային , կենտրոնական և արևելյան մասում ՝ էրոզիոն հարթությունները ։ Տերիտորիայի առավելագույն բարձրությունըմ է ։ Կլիման բարեխառն է , ամառը ՝ չափավոր տաք և խոնավ , ձմեռը ՝ չափավոր ցուրտ ՝ ձյան կայուն շերտով ։ Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը5 °C - ից մինչև5 °C է , հունվարինը ՝°C - ից - °C ։ Տարեկան տեղումները ՝մմ ։ Կալուգայի մարզի քաղաքներն են ․ Կալուգա , Բալաբանովո , Բելոուսովո , Բորովսկ , Երմոլինո , Ժիզդրա , Ժուկով , Լյուդինովո , Կիրով , Կոզյոլսկ , Կոնդրովո , Կրեմյոնկի , Մալոյարոսլավեց , Մեդին , Մեշյովսկ , Մոսալսկ , Յուխնով , Սոսենսկի , Սպաս - Դեմենսկ , Սուխինիչի , Տարուսա , Օբնինսկ ։ Բնակչություն Բնակիչները հիմնականում ռուսներ են ։ Միջին խտությունըկմ2 վրամարդ է ։ Ֆլորա և ֆաունա Խոշոր գետերն են Օկան ( Ուգրա , ժիզդրա , Պրոտվա վտակներով ) և Դեսնայի վտակ Բոլվան ։ Անտառները գրավում են տարածքի ավելի քան ը ։ Գերակշռում են կեչին , կաղամախին , սոճին , եղևնին ։ Անտառներում հանդիպում են աղվես , գայլ , նապաստակ , որմզդեղն ։ Կան թռչունների շատ տեսակներ ։ Արդյունաբերություն Արդյունաբերության առաշատար ճյուղերն են մեքենաշինությունը և մետաղամշակությունը ։ Զարգացած են նաև փայտամշակությունը , թաղանթանյութի , թղթի , թեթև և սննդի արդյունաբերությունը ։ Գյուղատնտեսությունը մասնագիտացած է կաթնատու անասնապահության , խոզաբուծության ուղղությամբ ։ Գյուղատնտեսություն Զարգացած է կարտոֆիլի , բանջարեղենի արտադրությունը և մասամբ ՝ վուշագործությունը ։ Մշակում են ցորեն , գարի , տարեկան , վարսակ , հնդկացորեն , կերային կուլտուրաներ ։ Ունիկմ երկաթուղի և ավտոմոբիլային ճանապարհների խիտ ցանց ։ Նավարկելի է Օկա գետը ։ Կալուգայում կա օդանավակայան ։ Ծանոթագրություններ Գրականություն Атлас Калужской области / Автор - составитель В . В . Трефилов ; Ред . Н . В . Солнцева.. — Калуга ։ Золотая аллея , —с . — 000 экз . — ISBN0338-5 Կալուգայի մարզ