Ծոփոր
Ծոփոր (` «մոնստերա»), նվիկազգիների ընտանիքի (Araceae) բույսերի ցեղ։ Հայրենիքը Արևելյան Հնդկաստանն է և արևադարձային Ամերիկան։ Ամենատարածված և գեղեցիկ սենյակային բույսերից է։ Ունի մոտավորապես 220 տեսակ։

Նկարագրություն 
Ծոփորի հայրենիքում՝ Բրազիլիայում,  բույսը փաթաթվում֊մագլցում է ծառերի վրա, ինչպես նաև կլիմայական պայմանների պատճառով հասնում է մինչև 20 մետր բարձրության։ Ունի պտուղներ, որոնք տեղացիները օգտագործում են և շատ համեղ են։

Ծոփորի տերևներն ունեն շատ հետաքրքիր հատկություն, նրանք կարծես թե «արտասվում են», այսինքն երբ նրա խոնավությունը շատ է լինում, դրա ավելցուկը տերևներն այսպես ասած վերարտադրում են. տերևի մակերեսով մեկ կուտակվելով՝ խոնավությունը հոսում է դեպի եզրերը և արցունքի ձևով կախվում։

Մշակություն 
Մշակության մեջ մեծապես հանդիպում է M. deliciosa Liebm.֊ը, որին դեկորատիվ պարտեզագործության մեջ անվանում են նաև Phyodendron pertusum, այսինքն՝  ծակծկված ֆիլոդենդրոն։ Մոնստերան մշտադալար բազմամյա լիանա է։ Այն ունի փայլուն, խոշոր և կաշենման ծածկույթով տերևներ։ Նոր աճած տերևները սովորաբար լինում են ամբողջական են և սրտաձև, իսկ հետագայում առաջացողները կրում են խոշոր անցքեր կամ ուենենում են խորը կտրվածքներ, իսկ չափերով կարող են հասնել մինչև մեկ մետրի։ Ցողունը կանաչ է, կրում է մուգ դարչնագույն խալեր, որոնք թափված տերևների հետքերն են։ Յուրաքանչյուր նոր աճած տերևի հակառակ կողմից աճում են և դեպի ներքև իջնում բաց դեղնականաչավուն օդային արմատներ, որոնք մտնելով հողի մեջ օժանդակում են բույսի բույսի աճին ու զարգացմանը, բայց հաճախ այդ արմատները կորցնում են կապը հողի հետ և շարունակում են ապրել, ինչպես էպիֆիտները։

Ծոփորը պայմանների նկատմամբ պահանջկոտ չէ, բայց սիրում է օդի խոնավություն, քանի որ չոր օդում օդային արմատները դադարում են աճել, այդ իսկ պատճառով, որպեսզի աճը չկանգնի նրան պետք է առատորեն ջրել։

Խորհուրդ է տրվում տարվա մեջ մի քանի անգամ բույսը սնուցել գոմաղբահեղուկով։ Ծոփորի լավ զարգանալու համար պետք է տարածություն ապահովել, քանի որ այն մեծանալու միտում ունի։ Բույսը սիրում է լուսավորություն, բայց չպետք է նրան դնել արևի ճառագայթների տակ և ոչ էլ ստվերում, այն պետք է լինի պարզապես սենյակի լուսավոր հատվածում։ Ջերմաստիճանը սենյակում պետք է լինի 16 աստիճանից ոչ ցածր, հակառակ դեպքում բույսի աճը կկանգնի։

Քանի որ ծոփորը չափսերով մեծ բույս է, ունի խոշոր տերևներ և զբաղեցնում է մեծ տարածք, այն խորհուրդ չի տրվում պահել այն սենյակներում, որտեղ քնում են, քանի որ նրա մեծ տերևները գիշերը արտադրում են մեծ ծավալի ածխաթթու գազ։ Ծոփորը բազմացվում է ցողունային կտրոններով, իսկ որոշ տեսակներ՝ նաև արմատածիլներով։ Բազմացումը կատարվում է նաև բույսի վերին մասում գտնվող տերևի կտրոնով։ Տերևը մի քանի օդային արմատներով վերցնում են, նախօրոք փաթաթում են մամուռով լցված մառլյայի մի կտորի մեջ և մամուռը խոնավ պահելով՝ ստիպում, որ արմատիկները զարգանան։

Ծանոթագրություններ 

Նվիկազգիներ
Ծոփոր ( ` « մոնստերա » ) , նվիկազգիների ընտանիքի ( Araceae ) բույսերի ցեղ ։ Հայրենիքը Արևելյան Հնդկաստանն է և արևադարձային Ամերիկան ։ Ամենատարածված և գեղեցիկ սենյակային բույսերից է ։ Ունի մոտավորապեստեսակ ։ Նկարագրություն Ծոփորի հայրենիքում ՝ Բրազիլիայում , բույսը փաթաթվում ֊ մագլցում է ծառերի վրա , ինչպես նաև կլիմայական պայմանների պատճառով հասնում է մինչևմետր բարձրության ։ Ունի պտուղներ , որոնք տեղացիները օգտագործում են և շատ համեղ են ։ Ծոփորի տերևներն ունեն շատ հետաքրքիր հատկություն , նրանք կարծես թե « արտասվում են » , այսինքն երբ նրա խոնավությունը շատ է լինում , դրա ավելցուկը տերևներն այսպես ասած վերարտադրում են . տերևի մակերեսով մեկ կուտակվելով ՝ խոնավությունը հոսում է դեպի եզրերը և արցունքի ձևով կախվում ։ Մշակություն Մշակության մեջ մեծապես հանդիպում է M . deliciosa Liebm.֊ ը , որին դեկորատիվ պարտեզագործության մեջ անվանում են նաև Phyodendron pertusum , այսինքն ՝ ծակծկված ֆիլոդենդրոն ։ Մոնստերան մշտադալար բազմամյա լիանա է ։ Այն ունի փայլուն , խոշոր և կաշենման ծածկույթով տերևներ ։ Նոր աճած տերևները սովորաբար լինում են ամբողջական են և սրտաձև , իսկ հետագայում առաջացողները կրում են խոշոր անցքեր կամ ուենենում են խորը կտրվածքներ , իսկ չափերով կարող են հասնել մինչև մեկ մետրի ։ Ցողունը կանաչ է , կրում է մուգ դարչնագույն խալեր , որոնք թափված տերևների հետքերն են ։ Յուրաքանչյուր նոր աճած տերևի հակառակ կողմից աճում են և դեպի ներքև իջնում բաց դեղնականաչավուն օդային արմատներ , որոնք մտնելով հողի մեջ օժանդակում են բույսի բույսի աճին ու զարգացմանը , բայց հաճախ այդ արմատները կորցնում են կապը հողի հետ և շարունակում են ապրել , ինչպես էպիֆիտները ։ Ծոփորը պայմանների նկատմամբ պահանջկոտ չէ , բայց սիրում է օդի խոնավություն , քանի որ չոր օդում օդային արմատները դադարում են աճել , այդ իսկ պատճառով , որպեսզի աճը չկանգնի նրան պետք է առատորեն ջրել ։ Խորհուրդ է տրվում տարվա մեջ մի քանի անգամ բույսը սնուցել գոմաղբահեղուկով ։ Ծոփորի լավ զարգանալու համար պետք է տարածություն ապահովել , քանի որ այն մեծանալու միտում ունի ։ Բույսը սիրում է լուսավորություն , բայց չպետք է նրան դնել արևի ճառագայթների տակ և ոչ էլ ստվերում , այն պետք է լինի պարզապես սենյակի լուսավոր հատվածում ։ Ջերմաստիճանը սենյակում պետք է լինիաստիճանից ոչ ցածր , հակառակ դեպքում բույսի աճը կկանգնի ։ Քանի որ ծոփորը չափսերով մեծ բույս է , ունի խոշոր տերևներ և զբաղեցնում է մեծ տարածք , այն խորհուրդ չի տրվում պահել այն սենյակներում , որտեղ քնում են , քանի որ նրա մեծ տերևները գիշերը արտադրում են մեծ ծավալի ածխաթթու գազ ։ Ծոփորը բազմացվում է ցողունային կտրոններով , իսկ որոշ տեսակներ ՝ նաև արմատածիլներով ։ Բազմացումը կատարվում է նաև բույսի վերին մասում գտնվող տերևի կտրոնով ։ Տերևը մի քանի օդային արմատներով վերցնում են , նախօրոք փաթաթում են մամուռով լցված մառլյայի մի կտորի մեջ և մամուռը խոնավ պահելով ՝ ստիպում , որ արմատիկները զարգանան ։ Ծանոթագրություններ Նվիկազգիներ