Frankismoko azken exekuzioak
Frankismoaren azken exekuzioak 1975eko irailaren 27an, Francisco Franco hil baino aste batzuk lehenago, frankismoak betearazi zituen azken heriotza zigorrak izan ziren. ETA erakunde armatuko Juan Paredes Manot (ezizenez, Txiki) eta Angel Otaegi kideak, FRAP erakunde armatuko Xosé Humberto Baena, José Luis Sánchez Bravo eta Ramón García Sanz kideekin batera fusilatu zituzten, guda-kontseilu batean epaitu ondoren. Fusilatzeak gizarte erreakzio eta protesta biziak eragin zituen Euskal Herrian, Espainian eta nazioartean. Ezker Abertzaleak bere Gudari Eguna fusilatze horien egun berean ezarri zuen, haien omenez.

Aurrekariak 
1975eko uda amaieran, hainbat gerra-kontseilu zeuden egitear eta horietako batzuk heriotza-zigorra ekartzeko bidean. Alde batetik, Jose Antonio Garmendia eta Angel Otaegi eta,bestetik, Eva Forest, Durán eta María Luz Fernández tartean zeuden Madrilgo Correo kaleko atentatuaren sumario militarra. Carrero Blancoren atentatuaren aurkako epaiketa eta 1973ko maiatzaren 1ean polizia bat hil zen manifestazioan parte hartutako FRAPeko kideen aurkakoak ere tartean zeuden.

Terrorismoari aurrea hartu nahi ziola-eta, abuztuaren 26an, Estatuko buruzagitzak 10/1975 dekretua atera zuen, terrorismoari lotutako prezepto prozesal eta penalak txertatzen zituena. Terrorismoari aplikatzen zitzaion heriotza zigorra aurreko legeetan zegoen, jada, baina oraingoan ukitu berezi bat ematen zion:

Goiz hartan bertan eman zien lur hiru gorpuei Hoyo de Manzanaresen. Geroago, Sánchez Bravoren hondakinak Murciara eraman ziren eta García Sanzenak, berriz, Madrilgo kanposantu zibilera.

Protestak 

Irailaren 26an Ministroen kontseiluak aho batez eta Francisco Francoren ildoak jarraituz ,11 heriotza zigorretatik 5 aurrera eramatea erabaki zuenean, zirrara ez zen nolanahikoa izan. Hala ere, Espainiako prentsak erregimenaren eskuzabaltasuna goraipatu zuen, 6 indultuak eman zituelako eta, Hubo clemencia izenburupean, erregimenari men egiten zion, inongo erreparorik gabe.

Salbuespen egoeran zegoen Euskal Herrian, greba orokorrerako deia egin zuten eta arrakastaz jarraitu zioten, paroak zabaldu ziren espainiar hiri askotan eta exekuzioak kondenatzen zituzten protestak mundu osoan.

Chistian Grobet suitzar abokatuak epaiketetan izandako irregulartasunak salatu zituen. Txikiren gerra-kontseiluan behatzaile izan zen Giza-Eskubideen Nazioarteko Federazioaren eta Giza-Eskubideen aldeko Suitzar Ligaren izenean eta horrela zion irailaren 12ko informean:

Luis Echeverría Mexikoko lehendakariak Espainia Nazio Batuen Erakundetik botatzea eskatu zuen eta mendebaldeko 12 herrialdek enbaxadoreak erretiratu zituzten Madrildik. Hiri bat baino gehiagotan, manifestariek espainiar enbaxadari eraso egin zioten eta Lisboakoa, adibidez, erre egin zuten.

Erregimenak manifestazio erraldoiarekin erantzun zuen, elkartasuna erakutsiz. José Ignacio San Martín teniente koronelak prestatu zuen eta fisikoki oso ahul agertzen zen Francisco Franco -azken agerraldi publikoa izango zuen-, orduan Asturiasko printze zen Joan Karlos Borboikoaren ondoan.

Euskal Herria 
Irailaren 27a larunbata zen eta 3 egunerako greba orokorra hasi zen. Erantzun zabala izan zuen, 200.000 langilek egin zutela estimatzen baita. Hirugarren greba orokorra zen irail horretan eta abuztuan ere izan ziren protestak. Salbuespen egoeran zeuden Bizkaia eta Gipuzkoa, baina lantegiak geratu egin ziren, dendak eta tabernak itxi eta arrantza-ontziak kaian geratu. Manifestazioak izan ziren herri garrantzitsuenetan eta Poliziak eta Goardia Zibilak erreprimitu zituen, benetako munizioa erabiliz.

Hiletak egin ziren euskal herri gehienetan eta, irailaren 30eko 19:00etan, Donostian, Artzain Onaren katedralean Setien gotzainak egin zuen, 30 apaizen ondoan. Ezin izan zuten egin, poliziak hartu baitzituen enparantza eta eliza. Hala ere, jendetza bildu zen eta iskanbila gogorrak izan ziren ordu txikietan ere. Bala tiroak izan ziren eta haur bat zauritu zuten.

Greba orokorreko hiru egunak protesta orokor bilakatu ziren Euskal Herriko herri eta hirietan. Gobernuaren erantzuna Polizia eta Goardia Zibilaren errepresioa izan zen, baina ondo kostata isilarazi zituzten.

Kanpo estekak 
 Baenaren azken gutuna

1975 Euskal Herrian

Erreferentziak 

Frankismoa Euskal Herrian
ETA
1975
Heriotza zigorra
Fusilatze kolektiboak
Epaiak
Frankismoko krimenen aurkako Argentinako kereila
Frankismoaren azken exekuzioakko irailarenn , Francisco Franco hil baino aste batzuk lehenago , frankismoak betearazi zituen azken heriotza zigorrak izan ziren . ETA erakunde armatuko Juan Paredes Manot ( ezizenez , Txiki ) eta Angel Otaegi kideak , FRAP erakunde armatuko Xosé Humberto Baena , José Luis Sánchez Bravo eta Ramón García Sanz kideekin batera fusilatu zituzten , guda-kontseilu batean epaitu ondoren . Fusilatzeak gizarte erreakzio eta protesta biziak eragin zituen Euskal Herrian , Espainian eta nazioartean . Ezker Abertzaleak bere Gudari Eguna fusilatze horien egun berean ezarri zuen , haien omenez . Aurrekariak 1975eko uda amaieran , hainbat gerra-kontseilu zeuden egitear eta horietako batzuk heriotza-zigorra ekartzeko bidean . Alde batetik , Jose Antonio Garmendia eta Angel Otaegi eta,bestetik , Eva Forest , Durán eta María Luz Fernández tartean zeuden Madrilgo Correo kaleko atentatuaren sumario militarra . Carrero Blancoren atentatuaren aurkako epaiketa etao maiatzarenan polizia bat hil zen manifestazioan parte hartutako FRAPeko kideen aurkakoak ere tartean zeuden . Terrorismoari aurrea hartu nahi ziola-eta , abuztuarenn , Estatuko buruzagitzak1975 dekretua atera zuen , terrorismoari lotutako prezepto prozesal eta penalak txertatzen zituena . Terrorismoari aplikatzen zitzaion heriotza zigorra aurreko legeetan zegoen , jada , baina oraingoan ukitu berezi bat ematen zion : Goiz hartan bertan eman zien lur hiru gorpuei Hoyo de Manzanaresen . Geroago , Sánchez Bravoren hondakinak Murciara eraman ziren eta García Sanzenak , berriz , Madrilgo kanposantu zibilera . Protestak Irailarenn Ministroen kontseiluak aho batez eta Francisco Francoren ildoak jarraituz,11 heriotza zigorretatikaurrera eramatea erabaki zuenean , zirrara ez zen nolanahikoa izan . Hala ere , Espainiako prentsak erregimenaren eskuzabaltasuna goraipatu zuen,indultuak eman zituelako eta , Hubo clemencia izenburupean , erregimenari men egiten zion , inongo erreparorik gabe . Salbuespen egoeran zegoen Euskal Herrian , greba orokorrerako deia egin zuten eta arrakastaz jarraitu zioten , paroak zabaldu ziren espainiar hiri askotan eta exekuzioak kondenatzen zituzten protestak mundu osoan . Chistian Grobet suitzar abokatuak epaiketetan izandako irregulartasunak salatu zituen . Txikiren gerra-kontseiluan behatzaile izan zen Giza-Eskubideen Nazioarteko Federazioaren eta Giza-Eskubideen aldeko Suitzar Ligaren izenean eta horrela zion irailareno informean : Luis Echeverría Mexikoko lehendakariak Espainia Nazio Batuen Erakundetik botatzea eskatu zuen eta mendebaldekoherrialdek enbaxadoreak erretiratu zituzten Madrildik . Hiri bat baino gehiagotan , manifestariek espainiar enbaxadari eraso egin zioten eta Lisboakoa , adibidez , erre egin zuten . Erregimenak manifestazio erraldoiarekin erantzun zuen , elkartasuna erakutsiz . José Ignacio San Martín teniente koronelak prestatu zuen eta fisikoki oso ahul agertzen zen Francisco Franco -azken agerraldi publikoa izango zuen- , orduan Asturiasko printze zen Joan Karlos Borboikoaren ondoan . Euskal Herria Irailaren larunbata zen etaegunerako greba orokorra hasi zen . Erantzun zabala izan zuen,000 langilek egin zutela estimatzen baita . Hirugarren greba orokorra zen irail horretan eta abuztuan ere izan ziren protestak . Salbuespen egoeran zeuden Bizkaia eta Gipuzkoa , baina lantegiak geratu egin ziren , dendak eta tabernak itxi eta arrantza-ontziak kaian geratu . Manifestazioak izan ziren herri garrantzitsuenetan eta Poliziak eta Goardia Zibilak erreprimitu zituen , benetako munizioa erabiliz . Hiletak egin ziren euskal herri gehienetan eta , irailarenko00etan , Donostian , Artzain Onaren katedralean Setien gotzainak egin zuen,apaizen ondoan . Ezin izan zuten egin , poliziak hartu baitzituen enparantza eta eliza . Hala ere , jendetza bildu zen eta iskanbila gogorrak izan ziren ordu txikietan ere . Bala tiroak izan ziren eta haur bat zauritu zuten . Greba orokorreko hiru egunak protesta orokor bilakatu ziren Euskal Herriko herri eta hirietan . Gobernuaren erantzuna Polizia eta Goardia Zibilaren errepresioa izan zen , baina ondo kostata isilarazi zituzten . Kanpo estekak Baenaren azken gutuna 1975 Euskal Herrian Erreferentziak Frankismoa Euskal Herrian ETA 1975 Heriotza zigorra Fusilatze kolektiboak Epaiak Frankismoko krimenen aurkako Argentinako kereila