Lưu Đạo Liên
Lưu Đạo Liên (chữ Hán: 刘道鄰, 368 - 21 tháng 7 năm 422), tức Trường Sa Cảnh vương (长沙景王), là một vị tướng lĩnh nhà Đông Tấn và tông thất nhà Lưu Tống, em trai của Tống Võ Đế, vua đầu tiên của triều Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử 

Cha của Lưu Đạo Liên là Lưu Kiều, cháu đời thứ 20 của Sở vương Lưu Giao, người em của Hán Cao Tổ Lưu Bang, mẹ là Tiêu Văn Thọ. Thời niên thiếu, Lưu Đạo Liên được phong làm Quốc tử học sinh. Những năm anh ông chưa nắm quyền trong triều thì Lưu Đạo Liên vẫn ở nhà hầu hạ mẹ. Đến năm 405, sau khi Lưu Dụ bình định được loạn Hoàn Huyền và trở thành người thao túng triều chính, Lưu Đạo Liên được tiến cử lên làm Viên ngoại tán kị thị lang, sau thăng lên làm Kiến Uy tướng quân, Nam Bành Thành nội sử.

Năm 405, Bắc Ngụy cử Dự châu thứ sử Tác Đô Chân và Đại tướng quân Hộc Tư Lan tiến công Từ châu của nhà Tấn, sau đó tiến về Bành Thành. Tướng quân Dương Mục ở Bành Thành sai sứ đến xin Lưu Đạo Liên cử quân cứu viện. Quân của Lưu Đạo Liên tiến vào Bành Thành, buộc quân Ngụy thối lui. Nhân đó ông lại dẫn quân đánh quân nổi dậy của Lưu Cai, giết chết Lưu Cai và thái thú Tôn Toàn (vốn tư thông với Lưu Cai từ trước), lập được chiến công lớn. Về sau, Lưu Đạo Liên được thăng lên chức Long tương tướng quân, thái thú Đường Ấp.

Năm 406, Lưu Đạo Liên lại được phong đến chức Trì tiết, giám chinh Thục chư quân sự và được tiến tước Tân Hưng huyện hầu. Sang năm 408, Lưu Đạo Liên được phong làm Thứ sử Tịnh châu và thái thú Nghĩa Xương. Lúc bấy giờ quân Tiên Ti ở phía bắc đưa quân đánh phá Bắc Ngụy. Lưu Đạo Liên dâng biểu lên triều đình xin đến trấn thủ Bành Thành để phòng chống quân Tiên Ti. Triều đình nhà Tấn bèn phong ông làm Chinh Lỗ tướng quân, đốc Hoài Bắc quân quận sự, Bắc Đông Hải thái thú. Sau đó ông dẫn quân đánh bại được quân Tiên Ti, nên được phong thêm thực ấp 500 hộ ở huyện Tân Du.

Năm 409, Lưu Đạo Liên theo phò tá anh trai Lưu Dụ bắc phạt, tiến đánh thành Quảng Cố thuộc nước Nam Yên. Ông bắt sống được vua Nam Yên là Mộ Dung Siêu. Nhờ có công trạng to lớn, Lưu Đạo Liên được thăng làm Trì tiết, Tả tướng quân. Sang năm 411, ông bị đổi làm Bắc Từ châu thứ sử, trấn thủ ở Bành Thành.

Năm 412, Lưu Dụ đưa quân công đánh Lưu Nghị, nên lại đổi Lưu Đạo Liên làm Đô Đốc hai châu Thanh và Cổn, Tấn Lăng Kinh khẩu Hoài Nam chư quận quân sự, thứ sử hai châu Thanh, Duyện, trì tiết, tướng quân. Sang năm 413, ông được thăng từ tước hầu lên làm Cánh Lăng huyện công, thực ấp 1000 hộ. Sang năm 414, ông được thăng làm Trung quân tướng quân, Tán kị thường thị. Đến năm 415, ông được thăng đến chức đô đốc của bảy châu là Kinh, Trần, Trữ, Tương, Ích, Lương, Ung và Khai phủ Nghi Đồng Tam ti. Năm 419, Lưu Đạo Liên được vào triều nhận chức Thượng thư lệnh và Tư không.

Năm 420, Lưu Dụ cướp ngôi nhà Đông Tấn, lập ra nhà Lưu Tống. Lưu Đạo Liên do là em trai của hoàng đế nên được phong tước vị Trường Sa vương vào ngày 13 tháng 7 cùng năm. Đồng thời, ông cũng được phong chức thái úy trong triều đình. Có một lần thái hậu (mẹ của Lưu Đạo Liên) bảo Tống Vũ đế cho ông đến trấn thủ Dương châu, là một vùng đất quan trọng như Vũ Đế không đồng ý.

Ngày 21 tháng 7 năm 422, Lưu Đạo Liên bị bệnh qua đời, thọ 55 tuổi, được truy tôn là Trường Sa Cảnh vương, truy tặng làm Thái phó, trì tiết, Thị trung và Đô đốc và được an táng theo lễ của thái tể nhà Tấn là An Bình vương Tư Mã Phu trước đây.

Đánh giá 

Tống thư và Nam sử đều ghi nhận rằng Lưu Đạo Liên là một kẻ tham lam tiền của, thường cướp lấy tiền bạc trong phủ khố. Vì thế mỗi lần chuyển sang địa phương mới thì phủ khố của địa phương cũ đều bị hắn ta vơ vét hết.

Gia quyến 
Cha: Lưu Kiều
Mẹ: Tiêu Văn Thọ
Anh em:
Tống Vũ Đế Lưu Dụ
Lâm Xuyên Liệt Vũ vương Lưu Đạo Quy
Con cháu
Trường Sa Thành Vương Lưu Nghĩa Hân
Trường Sa Điệu vương Lưu Cẩn
Lưu Xán
Trường Sa vương Lưu Toản (sau Nam Tề cướp ngôi Lưu Tống bị giết)
Lưu Giai
Lưu Chiêm
Lưu Uẩn
Lưu Bật
Lưu Giám
Lưu Hiệp
Lưu Hạo
Lưu Thuật
Lâm Xuyên Khang vương Lưu Nghĩa Khánh
Lâm Xuyên Ai vương Lưu Diệp
Lâm Xuyên vương Lưu Xước
Lưu Quán
Lưu Kính
Lưu Dĩnh
Lưu Sai
Quế Dương Cung hầu Lưu Nghĩa Dung
Quế Dương Hiếu hầu Lưu Nghĩ
Quế Dương hầu Lưu Hoảng
Lâm Lễ Trung hầu Lưu Tập
Lâm Lễ hầu-Đông Xương hầu Lưu Mân
Lưu Bưu
Lưu Thực
Lưu Quý
Tân Du Huệ hầu Lưu Nghĩa Tông
Tân Du Hoài hầu Lưu Giới
Tân Du hầu Lưu Thừa
Lưu Bỉnh
Lưu Mô
Lưu Hà
Hưng An Túc hầu Lưu Nghĩa Tân
Hưng An Huệ hầu Lưu Tông
Hưng An hầu Lưu Hiến
Lưu Côn
Doanh Đạo Hi hầu Lưu Nghĩa Kì
Doanh Đạo hầu Lưu Trường Du

Xem thêm 
Lưu Dụ
Mộ Dung Siêu

Tham khảo 
Tống thư
Nam sử

Chú thích 

Sinh năm 368
Mất năm 422
Nhân vật chính trị nhà Tấn
Quan nhà Lưu Tống
Nhân vật quân sự nhà Tấn
Lưu Đạo Liên (chữ Hán : 刘道鄰 , -thángnăm tức Trường Sa Cảnh vương (长沙景王) , là một vị tướng lĩnh nhà Đông Tấn và tông thất nhà Lưu Tống , em trai của Tống Võ Đế , vua đầu tiên của triều Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc . Tiểu sử Cha của Lưu Đạo Liên là Lưu Kiều , cháu đời thứcủa Sở vương Lưu Giao , người em của Hán Cao Tổ Lưu Bang , mẹ là Tiêu Văn Thọ . Thời niên thiếu , Lưu Đạo Liên được phong làm Quốc tử học sinh . Những năm anh ông chưa nắm quyền trong triều thì Lưu Đạo Liên vẫn ở nhà hầu hạ mẹ . Đến năm sau khi Lưu Dụ bình định được loạn Hoàn Huyền và trở thành người thao túng triều chính , Lưu Đạo Liên được tiến cử lên làm Viên ngoại tán kị thị lang , sau thăng lên làm Kiến Uy tướng quân , Nam Bành Thành nội sử . Năm Bắc Ngụy cử Dự châu thứ sử Tác Đô Chân và Đại tướng quân Hộc Tư Lan tiến công Từ châu của nhà Tấn , sau đó tiến về Bành Thành . Tướng quân Dương Mục ở Bành Thành sai sứ đến xin Lưu Đạo Liên cử quân cứu viện . Quân của Lưu Đạo Liên tiến vào Bành Thành , buộc quân Ngụy thối lui . Nhân đó ông lại dẫn quân đánh quân nổi dậy của Lưu Cai , giết chết Lưu Cai và thái thú Tôn Toàn (vốn tư thông với Lưu Cai từ trước) , lập được chiến công lớn . Về sau , Lưu Đạo Liên được thăng lên chức Long tương tướng quân , thái thú Đường Ấp . Năm Lưu Đạo Liên lại được phong đến chức Trì tiết , giám chinh Thục chư quân sự và được tiến tước Tân Hưng huyện hầu . Sang năm Lưu Đạo Liên được phong làm Thứ sử Tịnh châu và thái thú Nghĩa Xương . Lúc bấy giờ quân Tiên Ti ở phía bắc đưa quân đánh phá Bắc Ngụy . Lưu Đạo Liên dâng biểu lên triều đình xin đến trấn thủ Bành Thành để phòng chống quân Tiên Ti . Triều đình nhà Tấn bèn phong ông làm Chinh Lỗ tướng quân , đốc Hoài Bắc quân quận sự , Bắc Đông Hải thái thú . Sau đó ông dẫn quân đánh bại được quân Tiên Ti , nên được phong thêm thực ấphộ ở huyện Tân Du . Năm Lưu Đạo Liên theo phò tá anh trai Lưu Dụ bắc phạt , tiến đánh thành Quảng Cố thuộc nước Nam Yên . Ông bắt sống được vua Nam Yên là Mộ Dung Siêu . Nhờ có công trạng to lớn , Lưu Đạo Liên được thăng làm Trì tiết , Tả tướng quân . Sang năm ông bị đổi làm Bắc Từ châu thứ sử , trấn thủ ở Bành Thành . Năm Lưu Dụ đưa quân công đánh Lưu Nghị , nên lại đổi Lưu Đạo Liên làm Đô Đốc hai châu Thanh và Cổn , Tấn Lăng Kinh khẩu Hoài Nam chư quận quân sự , thứ sử hai châu Thanh , Duyện , trì tiết , tướng quân . Sang năm ông được thăng từ tước hầu lên làm Cánh Lăng huyện công , thực ấphộ . Sang năm ông được thăng làm Trung quân tướng quân , Tán kị thường thị . Đến năm ông được thăng đến chức đô đốc của bảy châu là Kinh , Trần , Trữ , Tương , Ích , Lương , Ung và Khai phủ Nghi Đồng Tam ti . Năm Lưu Đạo Liên được vào triều nhận chức Thượng thư lệnh và Tư không . Năm Lưu Dụ cướp ngôi nhà Đông Tấn , lập ra nhà Lưu Tống . Lưu Đạo Liên do là em trai của hoàng đế nên được phong tước vị Trường Sa vương vào ngàythángcùng năm . Đồng thời , ông cũng được phong chức thái úy trong triều đình . Có một lần thái hậu (mẹ của Lưu Đạo Liên) bảo Tống Vũ đế cho ông đến trấn thủ Dương châu , là một vùng đất quan trọng như Vũ Đế không đồng ý . Ngàythángnăm Lưu Đạo Liên bị bệnh qua đời , thọtuổi , được truy tôn là Trường Sa Cảnh vương , truy tặng làm Thái phó , trì tiết , Thị trung và Đô đốc và được an táng theo lễ của thái tể nhà Tấn là An Bình vương Tư Mã Phu trước đây . Đánh giá Tống thư và Nam sử đều ghi nhận rằng Lưu Đạo Liên là một kẻ tham lam tiền của , thường cướp lấy tiền bạc trong phủ khố . Vì thế mỗi lần chuyển sang địa phương mới thì phủ khố của địa phương cũ đều bị hắn ta vơ vét hết . Gia quyến Cha : Lưu Kiều Mẹ : Tiêu Văn Thọ Anh em : Tống Vũ Đế Lưu Dụ Lâm Xuyên Liệt Vũ vương Lưu Đạo Quy Con cháu Trường Sa Thành Vương Lưu Nghĩa Hân Trường Sa Điệu vương Lưu Cẩn Lưu Xán Trường Sa vương Lưu Toản (sau Nam Tề cướp ngôi Lưu Tống bị giết) Lưu Giai Lưu Chiêm Lưu Uẩn Lưu Bật Lưu Giám Lưu Hiệp Lưu Hạo Lưu Thuật Lâm Xuyên Khang vương Lưu Nghĩa Khánh Lâm Xuyên Ai vương Lưu Diệp Lâm Xuyên vương Lưu Xước Lưu Quán Lưu Kính Lưu Dĩnh Lưu Sai Quế Dương Cung hầu Lưu Nghĩa Dung Quế Dương Hiếu hầu Lưu Nghĩ Quế Dương hầu Lưu Hoảng Lâm Lễ Trung hầu Lưu Tập Lâm Lễ hầu-Đông Xương hầu Lưu Mân Lưu Bưu Lưu Thực Lưu Quý Tân Du Huệ hầu Lưu Nghĩa Tông Tân Du Hoài hầu Lưu Giới Tân Du hầu Lưu Thừa Lưu Bỉnh Lưu Mô Lưu Hà Hưng An Túc hầu Lưu Nghĩa Tân Hưng An Huệ hầu Lưu Tông Hưng An hầu Lưu Hiến Lưu Côn Doanh Đạo Hi hầu Lưu Nghĩa Kì Doanh Đạo hầu Lưu Trường Du Xem thêm Lưu Dụ Mộ Dung Siêu Tham khảo Tống thư Nam sử Chú thích Sinh năm Mất năm Nhân vật chính trị nhà Tấn Quan nhà Lưu Tống Nhân vật quân sự nhà Tấn