Perunika
Perunika ali iris (znanstveno ime Iris) je rod cvetočih rastlin z razkošnimi cvetovi, ki vsebuje 200–300 različnih vrst . Ima raznobarvne cvetove vijolične, rumene, rdeče, rožnate, modre, ... Primerne so za okrasitev vrta.

Sistematika in taksonomija 
Do 300 vrst – mnoge med njimi naravni križancev – je bilo uvrščenih v rod Iris. Sodobne klasifikacije, začenši s knjigo W. R. Dykes' 1913, jih naknadno razdelijo delijo. Dykes te večje poskupine imenuje sekcije, kasneje pa jah avtorji na splošno imenujejo podrodovi, s tem da v bistvu ohranjajo Dykesove skupine. 

Na splošno, sodobne klasifikacije običajno razpoznavajo šest podrodov, od katerih jih je 5 omejenih na Stari svet (Evropa, Afrika, Azija); šesti (podrod Limniris) pa ima holarktično razporeditev (severna polobla). Dva največja podrodova se nadalje delita še na sekcije.

V Sloveniji v naravi uspeva 7 vrst perunik, dve vrsti pa se delita še na dve oz. tri podvrste: vodna perunika (Iris pseudacorus), travnolistna perunika (Iris graminea), sibirska perunika (Iris sibirica subsp. sibirica), kojniška perunika (Iris sibirica subsp. erirrhiza),  smrdljiva perunika (Iris foetidissima), nemška perunika (Iris germanica), hrvaška perunika (Iris croatica), južnoalpska perunika (Iris pallida subsp. cengialti) in ilirska perunika (Iris pallida subsp. illyrica).

Podrod Iris 

Bradate perunike s koreniko

Sekcija Iris
 Iris albertii
 Iris albicans
 Iris amoena DC. (= I. variegata?)
 Iris aphylla L. – (vključuje I. benacensis, I. nudicaulis)
 Iris attica (Boiss. & Heldr.) Hayek
 Iris × buriensis Lem.
 Iris croatica
 Iris cypriana Foster & Baker
 Iris flavescens Delile (= I. variegata?)
 Iris furcata Bieb.
 Iris germanica L. (vključuje I. × barbata)
  Iris × germanica nothovar. florentina Dykes
 Iris glaucescens Bunge
 Iris glockiana O.Schwarz
 Iris illyrica – ilirska perunika (pogosto vključena v I. pallida)
 Iris imbricata Lindl.
 Iris junonia Schott ex Kotschy
 Iris × lurida Aiton (I. pallida × I. variegata, including I. neglecta, I. squalens)

 Iris lutescens Lam. (vključuje I. italica)
 Iris marsica I.Ricci & Colas.
 Iris mesopotamica
 Iris orjenii
 Iris pallida
 Iris perrieri Simonet ex P.Fourn.
 Iris pseudopumila Tineo
 Iris pumila L.
 Iris purpureobractea B.Mathew & T.Baytop
 Iris reichenbachii Heuff. – bosanska perunika, Rajhenbahova perunika
 Iris sambucina L.
 Iris scariosa Willd. ex Link
 Iris schachtii Markgr.
 Iris suaveolens Boiss. & Reut. (vključuje I. iliensis)
 Iris subbiflora Brot.
 Iris taochia Woronow ex Grossh.
 Iris timofejewii Woronow
 Iris variegata L.

Sekcija Oncocyclus
 Iris acutiloba C.A.Mey. (vključuje I. ewbankiana)
 Iris assadiana Chaudhary, Kirkw. & C.Weymolauth
 Iris atrofusca Bak.
 Iris atropurpurea Bak.
 Iris barnumae Bak. & Fost.
 Iris bismarckiana Reg.
 Iris camillae Grossh.
 Iris gatesii Foster
 Iris haynei (Bak.) Mallet.
 Iris hermona Dinsmore
 Iris iberica Hoffm.
 Iris kirkwoodi (including I. calcarea)
 Iris lortetii Barbey ex Boiss.
 Iris mariae Barbey.
 Iris meda Stapf
 Iris paradoxa Steven
 Iris petrana Dinsm.
 Iris polakii Stapf
 Iris sari Schott ex Bak.
 Iris sofarana Fost.
 Iris susiana L.

Sekcija Hexapogon
 Iris falcifolia Bunge
 Iris longiscapa Ledeb.
Sekcija Psammiris
 Iris bloudowii Ledeb.
 Iris humilis Georgi
 Iris kamelinii Alexeeva
 Iris mandschurica Maxim.
 Iris potaninii Maxim.
 Iris vorobievii N.S.Pavlova
Sekcija Pseudoregelia
 Iris goniocarpa Bak.
 Iris hookeriana Fost.
 Iris kamaonensis Wall.
 Iris sikkimensis Dykes
 Iris tigrida Bunge ex Ledeb.
Sekcija Regelia
 Iris hoogiana Dykes
 Iris korolkowii Regel
 Iris stolonifera Maxim.

Podrod Limniris 
Nebradate perunike s koreniko

Sekcija Limniris

 Iris acoroides Spach
 Iris bracteata
 Iris brevicaulis Raf.
 Iris bulleyana Dykes
 Iris caespitosa Pall. & Link
 Iris chrysographes
 Iris chrysophylla
 Iris clarkei Bak.
 Iris crocea Jacquem. ex R.C.Foster (vključuje I. aurea)
 Iris delavayi Micheli
 Iris demetrii Achv. & Mirzoeva
 Iris douglasiana –
 Iris ensata Thunb.
 Iris fernaldii
 Iris foetidissima
 Iris forrestii Dykes
 Iris fulva Ker-Gawl.
 Iris giganticaerulea
 Iris graminea L. – travnolistna perunika
 Iris grant-duffii Bak.
 Iris hartwegii
 Iris hexagona Walt.
 Iris hookeri Penny
 Iris innominata
 Iris kerneriana Asch. & Sint.
 Iris koreana Nakai
 Iris lactea Pall.
 Iris laevigata
 Iris lazica Albov
 Iris loczyi Kanitz
 Iris longipetala Herb.
 Iris lorea Jank.
 Iris ludwigii Maxim.
 Iris maackii Maxim.
 Iris macrosiphon
 Iris missouriensis

 Iris monnieri DC.
 Iris munzii
 Iris nelsonii Randolph
 Iris notha M.Bieb.
 Iris orientalis Mill.
 Iris pontica Zapal.
 Iris prismatica Pursh ex Ker-Gawl.
 Iris pseudacorus – močvirska perunika, vodna perunika
 Iris purdyi
 Iris × robusta E.Anders. –  (I. versicolor × I. virginica)
 Iris ruthenica Ker-Gawl.
 Iris × sancti-cyri Rouss.  (I. hookeri × I. versicolor)
 Iris sanguinea Hornem. ex Donn – krvavordeča perunika, ayame (Japanese)
 Iris setosa Pallas ex Link
 Iris sibirica
 Iris sintenisii Janka
 Iris sintenisii ssp. brandzae Prodan
 Iris songarica Schrenk
 Iris spuria
 Iris spuria ssp. maritima
 Iris tenax
 Iris tenuifolia Pall.
 Iris tenuissima Dykes
 Iris thompsonii R.C.Foster (prej v I. innominata)
 Iris tridentata Pursh
 Iris unguicularis Poir. (vključuje I. speciosa, I. stylosa)
 Iris uniflora Pall.
 Iris ventricosa Pall.
 Iris verna L.
 Iris versicolor
 Iris × vinicolor Small (I. fulva × I. giganticaerulea)
 Iris virginica L.
 Iris wilsonii C.H.Wright

Sekcija Lophiris
 Iris confusa
 Iris cristata
 Iris gracilipes A.Gray
 Iris japonica Thunb.
 Iris lacustris
 Iris milesii Foster 
 Iris tectorum Maxim.
 Iris tenuis S.Wats.
 Iris wattii Baker ex Hook.f.

Podrod Xiphium 
Smooth-bulbed čebulne perunike. Prej rod Xiphion.

Sekcija Xiphium
 Iris boissieri Henriq
 Iris filifolia Boiss.
 Iris juncea Poir.
 Iris latifolia
 Iris serotina Willk. in Willk. & Lange
 Iris tingitana Boiss. & Reut.
 Iris xiphium

Subgenus Nepalensis 
Čebulne perunike. Prej rod  Junopsis.

Sekcija Nepalensis
 Iris collettii Hook.
 Iris decora Wall.

Podrod Scorpiris 
Smooth-bulbed čebulne perunike poznane kot  "junos". Prej rod Juno.

Sekcija Scorpiris
 Iris albomarginata R.C.Foster
 Iris aucheri (Baker) Sealy (vključuje I. sindjarensis)
 Iris bucharica Foster
 Iris caucasica Hoffm.
 Iris cycloglossa Wendelbo
 Iris fosteriana Aitch. & Baker
 Iris graeberiana Tubergen ex Sealy
 Iris magnifica Vved.
 Iris narynensis O.Fedtsch.

 Iris nusairiensis Monterode
 Iris palaestina (Bak.) Boiss.
 Iris persica L.
 Iris planifolia (Mill.) Fiori & Paol.
 Iris pseudocaucasica Grossh.
 Iris regis-uzziae Feinbrun
 Iris rosenbachiana Reg.
 Iris vicaria Vved.

Podrod Hermodactyloides 

Reticulate-bulbed čebulne perunike. Prej rod Iridodictyum.

Sekcija Hermodactyloides
 Iris bakeriana Foster
 Iris danfordiae (Baker) Boiss.
 Iris histrio Rchb.f.
 Iris histrioides (G.F.Wilson) S.Arn.
 Iris kolpakowskiana Regel
 Iris pamphylica Hedge
 Iris reticulata Bieb. – mrežasta perunika
 Iris vartanii Fost.
 Iris winogradowii Fomin

Reference 

Perunikovke
Perunika ali iris ( znanstveno ime Iris ) je rod cvetočih rastlin z razkošnimi cvetovi , ki vsebuje300 različnih vrst \ . Ima raznobarvne cvetove vijolične , rumene , rdeče , rožnate , modre , \ . . . Primerne so za okrasitev vrta . Sistematika in taksonomija Dovrst – mnoge med njimi naravni križancev – je bilo uvrščenih v rod Iris . Sodobne klasifikacije , začenši s knjigo W. R. Dykes' jih naknadno razdelijo delijo . Dykes te večje poskupine imenuje sekcije , kasneje pa jah avtorji na splošno imenujejo podrodovi , s tem da v bistvu ohranjajo Dykesove skupine . Na splošno , sodobne klasifikacije običajno razpoznavajo šest podrodov , od katerih jih jeomejenih na Stari svet ( Evropa , Afrika , Azija ) ; šesti ( podrod Limniris ) pa ima holarktično razporeditev ( severna polobla ) . Dva največja podrodova se nadalje delita še na sekcije . V Sloveniji v naravi uspevavrst perunik , dve vrsti pa se delita še na dve oz . tri podvrste : vodna perunika ( Iris pseudacorus ) , travnolistna perunika ( Iris graminea ) , sibirska perunika ( Iris sibirica subsp. sibirica ) , kojniška perunika ( Iris sibirica subsp. erirrhiza ) , smrdljiva perunika ( Iris foetidissima ) , nemška perunika ( Iris germanica ) , hrvaška perunika ( Iris croatica ) , južnoalpska perunika ( Iris pallida subsp. cengialti ) in ilirska perunika ( Iris pallida subsp. illyrica ) . Podrod Iris Bradate perunike s koreniko Sekcija Iris Iris albertii Iris albicans Iris amoena DC . ( = I. variegata ? ) Iris aphylla L . – ( vključuje I. benacensis , I. nudicaulis ) Iris attica ( Boiss . & Heldr . ) Hayek Iris × buriensis Lem . Iris croatica Iris cypriana Foster & Baker Iris flavescens Delile ( = I. variegata ? ) Iris furcata Bieb . Iris germanica L. ( vključuje I . × barbata ) Iris × germanica nothovar. florentina Dykes Iris glaucescens Bunge Iris glockiana O.Schwarz Iris illyrica – ilirska perunika ( pogosto vključena v I. pallida ) Iris imbricata Lindl . Iris junonia Schott ex Kotschy Iris × lurida Aiton ( I. pallida × I. variegata , including I. neglecta , I. squalens ) Iris lutescens Lam . ( vključuje I. italica ) Iris marsica I.Ricci & Colas . Iris mesopotamica Iris orjenii Iris pallida Iris perrieri Simonet ex P.Fourn . Iris pseudopumila Tineo Iris pumila L. Iris purpureobractea B.Mathew & T.Baytop Iris reichenbachii Heuff . – bosanska perunika , Rajhenbahova perunika Iris sambucina L. Iris scariosa Willd . ex Link Iris schachtii Markgr. Iris suaveolens Boiss . & Reut . ( vključuje I. iliensis ) Iris subbiflora Brot . Iris taochia Woronow ex Grossh . Iris timofejewii Woronow Iris variegata L. Sekcija Oncocyclus Iris acutiloba C.A.Mey . ( vključuje I. ewbankiana ) Iris assadiana Chaudhary , Kirkw . & C.Weymolauth Iris atrofusca Bak . Iris atropurpurea Bak. Iris barnumae Bak . & Fost . Iris bismarckiana Reg. Iris camillae Grossh . Iris gatesii Foster Iris haynei ( Bak . ) Mallet . Iris hermona Dinsmore Iris iberica Hoffm . Iris kirkwoodi ( including I. calcarea ) Iris lortetii Barbey ex Boiss . Iris mariae Barbey . Iris meda Stapf Iris paradoxa Steven Iris petrana Dinsm . Iris polakii Stapf Iris sari Schott ex Bak . Iris sofarana Fost . Iris susiana L. Sekcija Hexapogon Iris falcifolia Bunge Iris longiscapa Ledeb . Sekcija Psammiris Iris bloudowii Ledeb . Iris humilis Georgi Iris kamelinii Alexeeva Iris mandschurica Maxim . Iris potaninii Maxim . Iris vorobievii N.S.Pavlova Sekcija Pseudoregelia Iris goniocarpa Bak . Iris hookeriana Fost . Iris kamaonensis Wall . Iris sikkimensis Dykes Iris tigrida Bunge ex Ledeb . Sekcija Regelia Iris hoogiana Dykes Iris korolkowii Regel Iris stolonifera Maxim . Podrod Limniris Nebradate perunike s koreniko Sekcija Limniris Iris acoroides Spach Iris bracteata Iris brevicaulis Raf. Iris bulleyana Dykes Iris caespitosa Pall . & Link Iris chrysographes Iris chrysophylla Iris clarkei Bak . Iris crocea Jacquem . ex R.C.Foster ( vključuje I. aurea ) Iris delavayi Micheli Iris demetrii Achv . & Mirzoeva Iris douglasiana – Iris ensata Thunb . Iris fernaldii Iris foetidissima Iris forrestii Dykes Iris fulva Ker - Gawl . Iris giganticaerulea Iris graminea L . – travnolistna perunika Iris grant - duffii Bak . Iris hartwegii Iris hexagona Walt . Iris hookeri Penny Iris innominata Iris kerneriana Asch . & Sint . Iris koreana Nakai Iris lactea Pall . Iris laevigata Iris lazica Albov Iris loczyi Kanitz Iris longipetala Herb. Iris lorea Jank . Iris ludwigii Maxim . Iris maackii Maxim . Iris macrosiphon Iris missouriensis Iris monnieri DC. Iris munzii Iris nelsonii Randolph Iris notha M.Bieb . Iris orientalis Mill . Iris pontica Zapal . Iris prismatica Pursh ex Ker - Gawl . Iris pseudacorus – močvirska perunika , vodna perunika Iris purdyi Iris × robusta E.Anders . – ( I. versicolor × I. virginica ) Iris ruthenica Ker - Gawl . Iris × sancti - cyri Rouss . ( I. hookeri × I. versicolor ) Iris sanguinea Hornem . ex Donn – krvavordeča perunika , ayame ( Japanese ) Iris setosa Pallas ex Link Iris sibirica Iris sintenisii Janka Iris sintenisii ssp. brandzae Prodan Iris songarica Schrenk Iris spuria Iris spuria ssp. maritima Iris tenax Iris tenuifolia Pall . Iris tenuissima Dykes Iris thompsonii R.C.Foster ( prej v I. innominata ) Iris tridentata Pursh Iris unguicularis Poir . ( vključuje I. speciosa , I. stylosa ) Iris uniflora Pall . Iris ventricosa Pall . Iris verna L. Iris versicolor Iris × vinicolor Small ( I. fulva × I. giganticaerulea ) Iris virginica L. Iris wilsonii C.H.Wright Sekcija Lophiris Iris confusa Iris cristata Iris gracilipes A.Gray Iris japonica Thunb . Iris lacustris Iris milesii Foster Iris tectorum Maxim . Iris tenuis S.Wats . Iris wattii Baker ex Hook . f. Podrod Xiphium Smooth - bulbed čebulne perunike . Prej rod Xiphion . Sekcija Xiphium Iris boissieri Henriq Iris filifolia Boiss . Iris juncea Poir. Iris latifolia Iris serotina Willk . in Willk . & Lange Iris tingitana Boiss . & Reut . Iris xiphium Subgenus Nepalensis Čebulne perunike . Prej rod Junopsis . Sekcija Nepalensis Iris collettii Hook . Iris decora Wall . Podrod Scorpiris Smooth - bulbed čebulne perunike poznane kot " junos " . Prej rod Juno . Sekcija Scorpiris Iris albomarginata R.C.Foster Iris aucheri ( Baker ) Sealy ( vključuje I. sindjarensis ) Iris bucharica Foster Iris caucasica Hoffm . Iris cycloglossa Wendelbo Iris fosteriana Aitch . & Baker Iris graeberiana Tubergen ex Sealy Iris magnifica Vved . Iris narynensis O.Fedtsch . Iris nusairiensis Monterode Iris palaestina ( Bak . ) Boiss . Iris persica L. Iris planifolia ( Mill . ) Fiori & Paol . Iris pseudocaucasica Grossh . Iris regis - uzziae Feinbrun Iris rosenbachiana Reg. Iris vicaria Vved . Podrod Hermodactyloides Reticulate - bulbed čebulne perunike . Prej rod Iridodictyum . Sekcija Hermodactyloides Iris bakeriana Foster Iris danfordiae ( Baker ) Boiss . Iris histrio Rchb . f. Iris histrioides ( G.F.Wilson ) S.Arn . Iris kolpakowskiana Regel Iris pamphylica Hedge Iris reticulata Bieb . – mrežasta perunika Iris vartanii Fost . Iris winogradowii Fomin Reference Perunikovke