title: Классный час на тему "Әліппе-білім бастауы" 1 класс

extracted_text:
2013-2014 оқу жылының соңындағы 1 «Ә» сынып оқушыларының ата-аналарымен
өткізілген ата-ана жиналысының  хаттамасы.

                                                             Хаттама №5
                       Барлығы-28
                       Қатысқаны-25
                                                         Күн тәртібінде:
1.ІҮ оқу тоқсанының қорытындысы,келесі оқу жылының міндеті.
2. «Балаңның оқу қортындысына көңілің тола ма?»   (пікірлесу)
3. Ағымдағы мәселелер.
                                                             Тыңдалды:
  Күн тәртібіндегі І- ші мәселеге сәйкес ата-аналар балаларының ІҮ оқу
тоқсаны мен жылдық оқуқортындысын тыңдады.Ата-аналарға баланың сабағына
дұрыс көңіл бөлінбейтіндігі,ешқандай себепсіз сабақтан қалатын оқушылардың
бар екендігі айтылды.Сонымен бірге ата-ана жиналысына шақырғанда түгел
келмейтіндігі,жалпы ата-аналардың балдарына 1 сынып болса да онша көңіл
бөлмейтіндігі айтылды.

    Күн тәртібіндегі ІІ- ші мәселе бойынша ата-аналар оқу қортындысына
байланысты өзара пікір алысты.Әр ата-ана өз баласының біліміне толықтай
қанағаттанатынын айтты.Шындығыны келгенде баланың сабағына өте қатты мән
бермейтіндіктерін мойындады.Келешек әр ата-ана өз баласының
оқуына,сабағынан ретсіз қалмауына баса көңіл аударатындарын айтты.
                                                      Шығып сөйлеушілер:
 1. Оспанова А.  Менің немерем  Бекзат осы сыныпта оқиды.Алғашқы кезде біраз
    қиналдық.Үйден өзіміздің,мектепте мұғалімнің үйретуі арқасында біраз
    жақсы болдық.Сонда жазуы,сын жұмысынан алған бағасы дұрыстала
    қоймады.Меңінше бар күш ата-анада болуы керек,себебі мұғалімнің 4-5
    сағат үйреткені аздық етеді.Немеремнің оқу қортындысына көңілім толады.

 2. Шыныбеков Б. Менде апамның сөзіне қосылам.Өйткені үйде баланың сабағына
    уақтылы көңіл бөлмейтініміз анық.Бала әлі кішкентай,ойын баласы қараған
    күні  алған бағасы мен онша мән бере қоймаған, сабағының бағасының арасы
    өте алшақ.Мұғалімге қояр кінәміз жоқ.Бастауышта үлгірмеген бала енді қай
    кезде үлгірмек?Сондықтан сіз,біз болып келешек баламыздың сабағына дұрыс
    көңіл бөлуіміз керек-ақ.

 3. Мұратов С.  Қызымның сабағы төмен,оған келісем.Себебі өзім ертелі-кеш
    жұмыстамын.Үйде бала-шаға болып өздері қалады.Егер үйден оқытатын адам
    болса,ақылы оқытар едім.1 сыныптағы оқу үлгірімі  қортындысы дұрыс деп
    есептеймін.
                                                                  Қаулы:
 1. ІҮ оқу тоқсаны мен жылдық оқу қортындысы қанағаттанарлық деп бағалансын!
 2. Келешек ата-ана мен  сынып жетекші арасындағы байланыс 1-ші жолға
    қойылсын.
 3. Егер ата-ана баласының оқуына,сабақ үлгіріміне дұрыс көңіл бөлмей,осы
    жағдай қайталанса бала сол сыныпта орнында қалдырылсын!

№ 19 орта мектебінде 15.ІХ.2014ж жалпы ата-аналар жиналысы болып өтті.

                                             Хаттама №1
                       Барлығы-25
                       Қатысқаны-25

                                     Қаралатын мәселе
1.Жаңа оқу жылындағы атқарылатын істер мен таныстыру.
2. Ата-аналар комитетін сайлау.

                                       Тыңдалды:
Жаңа оқу жылындағы «Атамұра» оқулығы жаңа бағдарлама туралы мағлұмат беру.
Оқулық барлық оқушыларға толық жеткенін, сол оқулықтарды қаптап таза ұқыпты
оқу жылының аяғына дейін ұстауларын ескерту.
Сыныпта 25 оқушы барын,олардың себепсіз сабақтан қалмауын айтып өтті.

                                    Шығып сөйлеушілер:
 Жалғасова.Б.ата-ана:Мен баламның сабағына күнделікті назар аударып,кей
 жерлерде көмектесіп отырамын.Бәріміз күнде қадағалап отырсақ бізге
 де,мұғалімге де кішкентай да болса да жеңілдік болар еді.

 Ботабаева.Р.ата-ана:Ұлымның сабағы төмен,оған келісем.Себебі өзім қарауға
 уақытым жоқ. Егер үйден оқытатын адам болса,ақылы оқытар едім.

 Сонымен бірге ата-аналарға оқушылардың жеке бас тазалығын басты назарға
 алуларын тапсырып өтті.

 Ата-аналар комитетінің құрамын сайлау.

                                                          Қаулы:
1.Жаңа оқу жылындағы тапсырмаларды уақытында орындалуын қадағалау.
2.Оқушылардың жеке бас тазалығын үнемі назарға алуын тапсыру.
3.Ата-ана мен  сынып жетекші арасындағы байланыс 1-ші жолға қойылсын.

Ата-ана комитетінің құрамы:
Төреағасы: Омарова Динара
Мүшесі:Жаңұзақова Жанна
              Сарманбаева Назира

Қызылорда облысы Арал ауданы Жақсықылыш кенті
    №19 орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі
         Берсүгірова Мирамкүл

                      Тақырыбы: «Әліппе -білім бастауы».
Мақсаты: Әліппеден алған білімдерін тексеру, оқушылардың сөздік қорын, тіл
байлығын дамыту, ана тілі пәніне деген сүйіспеншілігін арттыру,
ұйымшылдыққа, достыққа тәрбиелеу.

Мұғалімнің құттықтау сөзі:
-Сәлеметсіздер ме, құрметті қонақтар, ата-аналар! Балаларыңыздың білім
шыңына басқан алғашқы қадамдары құтты болсын! «Әліппе бітіру»мерекесіне
арналған ертеңгілігімізді бастауға рұқсат етіңіздер!

Өсті міне бойларың,
Өсті ақыл- ойларың.
Қуанышқа ортақпын,
Құтты болсын тойларын!
Балалар мен сендерге сұрақ қоюдан бастайын. Сендер оған жауап айтыңдаршы.
Іші толы әріпке,
Білімдегі жарық не?
Хормен:
Болашаққа жол ашар-
Ол сүйікті- Әліппе!
Ол сүйікті -Әліппе!

-Олай болса, бәрімізге ең қымбат Әліппені ортаға шақырайық.
Хормен: Әліппе! Әліппе! Әліппе!

Әліппе сөзі:
-Балалар,осы «Әліппе»сөзінің әр әрпін саралап айтсақ.
Ә-әлемді
Л-легімен
І-ізгілік
П-парасатпен
П-паш
Е-етеміз
-Балалар,олай болса,сүйікті Әліппемізді ренжітпей,рахметімізді
айтып,өзімізден кейінгі кішкентай бауырларымызбен қарындастарымызға табыс
ету-біздің міндетіміз.Сондықтан осы уақытқа дейін алған білімімізді
көрсетіп,өнерлерімізді ортаға салайық.

Әліппе сұрақ қояды.

Әлия
Әліппе сауатыңмен санамды аштың,
Достарыммен теңдес араластым.
Үйреніп,әріптермен  әңгімені,
Күн сайын алға қарай қадам бастым.
Әліппем менің Әліппем,
Абылайхан
Бар кітапқа бас болған,
Әліппе ғылым ағасы.
Әліппеден басталған,
Даналықтың данасы.
Арайлым
Әліппе жарты жылдай жолдас болдым,
Ана тілге әкеліп жалғастырдың.
Әр әріпті қостырып,сөзін құрып,
Хат танытып,алғаш сен көзімді аштың.
Ерназар
Іші толған әріпке,
Жақсы кітап әліппе.
Барлық білім-ілімнің,
Ағасы осы әліппе.
Камшат
Қош болып тұр,әліппе,анамдайсың,
Жақсы бол деп,біздерге алаңдайсың.
Мен үйреткен әріптің құдыретімен,
Дейсің бізге кірпіш болып қаланғайсың.
Нұрбол
Келгенде алғаш мектепке,
Білмеуші едік әріп те.
Оқимыз қазір ертек те,
Үйреткен оны әліппе.
Гүлжанат
Апа –ата атын сен,
Бізге үйреттің әліппе.
Бізге нағыз жақынды,
Сенен білдік әліппе.

Ән: «Әліппе» Сұлтанов Нартай

Нұрсерік
Көлге айналған бұлақтың,
Қайнар көзі әліппе.
Том –том қалың кітаптың,
Басы болар әліппе.
Айдана
Ашылды енді алдымнан,
Кең дүние есігі соғылған,
Әліппе-білім бесігі.
Айзада
Әліппем менің әліппем,
Сені қолға алып мен.
Есігін аштын білімнін,
Ертеңгі сәуле жарықпен.
Мадина
Әліппе деген алтын жол
Апарар сені алысқа.
Жеңіл емес ауыр жол
Тырысып бақ намысқа.
Нұрқанат
Таныстырып 42 әріппен,
Қош бол менің қаиетті Әліппем!
Сенің арқаң оқи жаза білгенің
Сауатты адам санатына кіргенім.
Алина
Қош бол құдды әліппе,
Көп нәрсенә үйреттін.
Таныстырып әріппен,
Тақылдатып сөйлеттің
Назарбике
Бүкіл қазақ баласы дәріптеген,
Қоштаспақпыз сүйікті әліппемен.
Ризамыз бәрімізді таныстырған,
Сөз бен дыбыс,әртүрлі әріптермен.

Әліппе сөзі:
Көрініс: «Өшіргіш пен қағаз»

Жұмбақ
 Маған да, саған да,
Жақын туыс – бес адам.
Үш әріптен тұратын,
Оңға оқы, солға оқы,
Өзгермейді еш одан,
Бәрі де өз жұратың,
Айтады кәне: кім атын?(Ата; Ана;Апа; Аға; Іні)

 Әріптерден сөз жазу,дыбыстық талдау.

Мұғалім: - Біз  екі  тоқсан  бойы   көп   еңбек   еттік.  42   әріпті  түгел
жаттап  алдық. Оқуды, жазуды, санауды   үйрендік.  Осының   бәрін   үйреткен
кім?

-Балалар,сенде4айішіндекөпнәрсеніүйрендіңдер
-Осыныңбәрінүйреткенкімдер?

    Бәрі:  Мектеп, мұғалім, әліппе, ата-ана.

Мұғалім:
-Біздің білім алатын ордамыз- мектеп.
-«Мектеп-кеме, білім-теңіз». Мектеп –екінші үйіміз, себебі, біздің бір
күніміздің жартысы мектепте өтеді, бір аптаның алты күні мектепте өтеді.
-Біз мектепке не үшін келеміз?
-МЕКТЕП сөзіне арналған тақпақтар тыңдайық:
Алмажан
Мектеп деген білім кені , жыр кені,
Мектеп деген ғылымның ең үлкені.
Мектеп деген тәрбиеші адамға.
Мектеп деген даналардың мекені.
Айда
Мектебім- білім берер алтын ұям.
Ер жетіп сенде сөзім, артты санам.
Баулисын 4жыл бойы ата- анамдай.
Әрқашан қасиетті атың маған.
Данияр
Армысың сен алтын ұя мектебім,
Саған айтар жыр алғысым көп менің.
Жүректерге жаққан білім шырағын,
Мақтан етем сені мәңгі мектебім.
Дәурен
Ұлылықты ардақ тұтар үнемі,
Алтын ұя, ақ босаға киелі.
Қанат қаққан білім алып өзіңнен,
Күллі шәкірт саған басын иеді.
Камшат
Мектебім , алтын ұям , нұрың жарық,
Жайнаттың үмітімнің гүлін жарып.
Сүйкімді сенің күміс қоңырауың,
Тұрады құлағымда сыңғыр қағып.
Зарина
Мектеп – үйім , ұстазым менің – ата- анам,
Сеннен өсіп, сеннен ғана нәр алам.
Саяң ыстық , сен мәуелі бәйтерек.
Тамырланып , сан тарапқа тараған.

Бәрі бірге:
Жүректерге жаққан білім шырағын ,
Мектебіме арналады бұл әнім!

ӘН: « мектебім» Қарасаева Алмажан

    Әліппе: «Әліппе»  оқуға
                  Үйреткен  әр  күні
                  Кім  атын  атай  ғой?
Бәрі: Ол  біздің
             Мұғалім  апай  ғой.

    Әліппе: Үйретіп  санауды,
                   Көп  еңбек  сіңірген
                   Кім  атын  атай  ғой?
Бәрі: Ол біздің
             Мұғалім  апай  ғой.

    Алина
         А-ны  айтқанда  дауысым  дірілдейді,
         Ұстазым  көз  алдымда  күлімдейді.
         Күн  сайын  әріптердің  атын  біліп,
         Сөз  оқимын  айырып  буынды  енді.
    Ерхан
         Ең  алғаш  қолға алғанда  Әліппені,
         Қызығып  қарай  бердім  әріптерді.
         Мен  үшін  сыры  жұмбақ  бұл  кітаптың,
         Ұстазым  маған  кілтін  алып  берді.
    Аягөз
    Әліппе оқуға
    Үйреткен әр күні,
    Үйретіп санауды
    Көп еңбек сіңірген
    Мұғалім апай ғой!
Диас
Үйретіпмұғалімбізгеәліппені,
Мұғалімғылымғажолсалыпберді.
Адамныңақыл-ойы,мақсаттары,
Оқудыңсәулесіменжарықкөрді.
Нұрасыл
Алғашқыұстазымызанамызбентеңкеледі,
Барасылынбізгежиып,молбереді.
Қанатыменсусебелепасылжан,
Әршәкіртінбаласынанкемкөрмейді.
    Нартай
Әліппедаңғылжолашты,
Жаңаданпәндержалғасты.
Әліппесырынұқтырған
Барлығыхормен:
-Рахмет,ұстазалғашқы!

Ән«Ардақтыұстазым» КендебаевДанияр

Әліппе:
-Балалар! Сендер менімен ғана достасып қана қойған жоқсыңдар. Сонымен  бірге
математика оқулығымен де таныстыңдар.
Мұғалім:
-Математика  –  ғылымдардың  атасы   деген.   Ендеше   математикадан   алған
білімдерін тексерейік.
( ауызша есеп)

Мұғалім: Балалар,біз Әліппеден  оқу,жаза  білуді  үйренсек,ал  математикадан
санауды есептеуді,сандарды жаза білуді үйрендік.Балалар,  математикадан  осы
уақытқа дейін не үйрендіңдер?Ендеше сандарды сөйлетіп көрейік.

Санамақ  Әлия
Балалар біз сандарды сөйлеттік.Енді есептер қоямын ойланып барып  шешіңдер.

«Жұмбақ»  (математика: Ата-ана, балаларға).
1. Торда үш қоян бар еді.Үш оқушы бір-бірден қоян алды. Сонда тақтада әлі
де бір қоян қалды. Ол қалай? (Ж: біреуі торымен алған).
2.Бес бұтақты қайыңда,
Бұтақ сайын бес алма.
Біреуін бер сайынға,
Сонда қалды неше алма? (Қайыңда алма өспейді).
3.Тепсең-ақ секіріп,
Ұстатпай қашады.
Бір жерге бекініп,
Тұра алмай сасады. (доп).
4.Күн мен түн қалай басталады? (кезекпен)
5.Адам есектен неге құлайды? (жерге).
6.10 ешкіден 5 қойды алсақ, неше ешкі қалады? (10)
7.Адам несіз өмір сүре алмайды? (ауасыз, сусыз, тағамсыз).
8.Сен және мен, біз екеумуз қосылсақ қанша боламыз? (екеу)
9.Алманың жартысы неге ұқсайды? (жарты алмаға)
10.Қарға ұшады, ал ит құйрығына отыра ма? (Ит жуас болса, құйрығына қарға
қонып отырады).

Енді қызықты есептерді шығарып көрейік
Бес асықтың үшеуін,
Досың сұрап алады.
Айтшы сонда нешеуі,
Өз қолыңда қалады. 5-3 = 2

Ағаштағы төрт алмұрт,
Піскен екен тимей құрт.
Самат алып екеуін,
Қалдырған екен нешеуін? 4-2 = 2

Қазып жүр құмды бес мысық,
Үшеуі жатыр күн ыстық.
Екеуі жүр шомылып,
Барлығы қанша санап шық. 5+3+2 = 10

Алма ағашта жеті алма,
Қандай тәтті жесе алма.
Жетеуінде жеп қойсам,
Қалады онда неше алма? ( 0 )

Табақта 4 өрік,
Қолымда 3 өрік.
Қосқанда барлығын
Болады неше өрік? ( 7 )

Маратта бар 5іні,
Мұратта бар 2 іні.
Қоссақ бес пен екіні,
Неше болады шешуі? (7 )

Біз енді келесі тоқсанда бағаланамыз.Сондықтан қай баға  жақсы  екенін  білу
үшін,бағаларды сөйлетіп көрейік.
 Назарбике
Балалар  ең  жаман   баға   қайсы   екен?Ендеше,   бұл   бағаны   ортамыздан
аластатайық.Ең жақсы баға қайсы екен?ол  4  пен  5  ол  бағаларды  ортамызға
алайық.

Балалар  біз  математикадан  да  білімімізді  көрсеттік.Ендеше   Әліппеменде
қоштасатын кез келді  Әліппе  бізге  қанша  нәрсе  үйреткен   екен.Әліппенің
арқасында    жазуға,    өз    бетімізбен    оқуға     сөз,сөйлем     құрауға
дағдылындық.Ендеше, әліппеге не деуіміз керек?

Хормен: Жақсы кітап Әліппе
                Қош бол құтты Әліппе

Ән: «Рахмет саған әліппе» хор

Мұғалім:
-Балалар, әрі қарай бізге Әліппенің орнына АНА ТІЛІ келеді.
-Қарсы алайық, танысайық

Ана тілі сөйлейді:
Туған елдің тілімін,
Ақылы мен танымымын.
Түсіндірер бәріне,
Ана тілі пәнімін.
Ана тілің-арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте!
-Балалар, енді сендер мені оқитын боласыңдар, ынтамен оқысаңдар, көп
нәрсені үйренесіңдер.

Мұғалім:Ана тілі  балалардың өнерін тамашалаңыз.

Арайлым:
Ақылындай дананың
Асылындай сананың
Ана тілі арымыз
Ақ сүтіндей ананың
Алмажан:
Біз -атаның ұлымыз,
Біз- ананың гүліміз.
Адамдыққа үйреткен
Асыл ана тіліміз.
Диас:
А-дан бастап шыр шерткен
Барлық пәнді үйреткен.
Ардақтап біз оқимыз,
Ана тілін құрметпен

Мен сендерге жұмбақтар айтайын, сендер шешіңдер:
1. Қабат-қабат қаттама
    Ақылың болса аттама (кітап)
2. Тақтада жазып, жалықпаған,
    Жаза-жаза арықтаған (бор)
3. Үйреткен білімді,
    42 білімді (алфавит)
4. Алты түрлі түсі бар,
   Сурет салар ісі бар (қарындаш)
 5.Бір үйге көзсіз боп басың сұғасың,
   Бұл үйден көреген болып шығасың. (Мектеп)
-Рахмет, балалар, жарайсыңдар!

Көрініс: «Дымбілмес»

 әріптерге байланысты жұмбақтарын шешіп көрейікші.
1. Қос бүйірін тіреніп, Тұрады ылғи шіреніп. ( Ф )
2. Үш шырпыдан бір есік, Құрастырып көр шешіп. ( П )
3. Сақинаға қарайық, Ұқсайды оған қай әріп? ( С )

-Әліппені меңгертуге, жазуға, санауға үйреткен ата-аналарымыздың үлесі бар.
Ата-анамызға ризашылығымызды білдіреміз:
-Балалар, сендер үшін түн ұйқысын төрт бөліп, қуансаң-қуанып, ренжісең-
жұбататын асыл адам – Ана!
-Ана- біз үшін ең ардақты адам. Ананы сыйлау-біздің парызымыз.
-АНА сөзіне байланысты тақпақтарын тыңдаңыздар:

А: Нұрасыл
Дүниеге әкелген, ол да сенің анашың,
Ақ сүт беріп өсірген , ол да сенің анашың.
Тіл алмасаң кешірген , ол да сенің анашың,
Мәпелеген баласын, аман болсын анашым!
Н Нартай
Кеудемнен сезім селі ақтарылсын,
Болармын күні ертең- ақ мақтанышың.
Білім алып, тер төгем , еңбек етем,
Өзіңнің сеніміңді ақтау үшін! ...
Айдан
Ата-анаға еркелеп,
Ортасында өстік біз.
Жақсы оқып, қуантып,
Бестік күнде алдық біз....

Балалар хормен:
-Ата-анаға мың рахмет!

Ән: Анашым Сағынаева Камшат.

Құрметті ата-аналар оқушылардың өнерін тамашаладыңыздар,
сіздердің білімдеріңізді тексерейік.

Ойын:5 ата-анаға 5 әріп беріледі.Б,Т,Ж,З,Қ
 Мен қойған сұрақтарға берілген әріптерден басталатын сөздермен жауап
бересіздер.

-Балаңыздың аты кім?
-Балаңыздың жолдасы кім?
-Балаңыз қандай тамақты жақсы көреді?
-Балаңыз бос уақытында немен айналысады?

Мақал-мәтел (жалғасын жалғастыру)

Ананың көңілі балада,                       Ананың сүті – бал,
Баланың көңілі далада.                      Баланың тілі бал.

Досы көпті жау алмайды,
Ақылы көпті дау алмайды.

Еңбектің наны тәтті
Жалқаудың жаны тәтті.

Ұлдың ұяты әкеге
Қыздың ұяты шешеге

Ендігі кезекті оқушылардың қонақтарға арналған ән мен билерін
тамашалаңыздар.
Би: «Ха-фа-на-на»
Ән: «Балдырған»
Би: «Жігіттер биі»
Би:

Мұғалім:
Бүгінгі кеш әр үйдің той басы деп саналар,
Балалардың есімі әулеттерге таралар.
Ырым етіп сондықтан,ертеңгілік соңында
Ақ тілекпен баршаға,тілек айтар қонақтар.

Сөз кезегі мектеп басшыларына беріледі.

Мұғалім:
Құрметті ұстаздар,ата-аналар келіп тамашалағандарыңызға көп рахмет!
Біз сіздермен қоштаспаймыз,келесі кездескенше дейміз.

«Жұмбақ»  (математика: Ата-ана, балаларға).
1. Торда үш қоян бар еді.Үш оқушы бір-бірден қоян алды. Сонда тақтада әлі
де бір қоян қалды. Ол қалай? (Ж: біреуі торымен алған).
2.Бес бұтақты қайыңда,
Бұтақ сайын бес алма.
Біреуін бер сайынға,
Сонда қалды неше алма? (Қайыңда алма өспейді).
3.Тепсең-ақ секіріп,
Ұстатпай қашады.
Бір жерге бекініп,
Тұра алмай сасады. (доп).
4.Күн мен түн қалай басталады? (кезекпен)
5.Адам есектен неге құлайды? (жерге).
6.10 ешкіден 5 қойды алсақ, неше ешкі қалады? (10)
7.Адам несіз өмір сүре алмайды? (ауасыз, сусыз, тағамсыз).
8.Сен және мен, біз екеумуз қосылсақ қанша боламыз? (екеу)
9.Алманың жартысы неге ұқсайды? (жарты алмаға)
10.Қарға ұшады, ал ит құйрығына отыра ма? (Ит жуас болса, құйрығына қарға
қонып отырады).

Математика:
Сәлемет пе достарым?
Сабағы боп жоспардың.
4 амалды қолданған,
Математика достарың.

Хормен: Сәлеметсіз бе, математика!

Математика:
--Ал балалар, математикадан не үйренгендеріңді көрсетіңдерші? Сан
құрамдарын сұрау. 5,6,7,8 сандарының құрамын атаңдаршы?

Енді қызықты есептерді шығарып көрейік
Бес асықтың үшеуін,
Досың сұрап алады.
Айтшы сонда нешеуі,
Өз қолыңда қалады. 5-3 = 2
Ағаштағы төрт алмұрт,
Піскен екен тимей құрт.
Самат алып екеуін,
Қалдырған екен нешеуін? 4-2 = 2
Қазып жүр құмды бес мысық,
Үшеуі жатыр күн ыстық.
Екеуі жүр шомылып,
Барлығы қанша санап шық. 5+3+2 = 10
Алма ағашта жеті алма,
Қандай тәтті жесе алма.
Жетеуінде жеп қойсам,
Қалады онда неше алма? ( 0 )
2. Табақта 4 өрік,
Қолымда 3 өрік.
Қосқанда барлығын
Болады неше өрік? ( 7 )
3. Маратта бар 5іні,
Мұратта бар 2 іні.
Қоссақ бес пен екіні,
Неше болады шешуі? (7 )

08.12.14ж
1 «в» сынып                          Әліппе

Сабақтың мақсаты:Білімділік: Щ дыбысы мен әрпімен, Щщ дыбысының
ерекшелігімен, дыбыстық талдату арқылы дауыссыз дыбыс екенін ажырату.
Сөздер, сөйлемдерді жылдам оқуға үйрету.
Дамытушылық: ойлау қабілеті мен дүниетанымын кеңейту. Шығармашылықпен жұмыс
істей отырып, сөздік қорларын, тіл байлықтарын дамыту.
Тәрбиелік: Табиғат байлықтарын күтіп ұстауға, табиғатты да, адам өзін - өзі
де күтіп ұстауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Кеспе әріптер
Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық  дайындық.
Қол ұстасып бәріміз,
Жылықты сезейік.
Шуақ шашқан күндей боп,
Күлімсіреп жүрейік.
ІІ. Үй жұмысын тексеру
1. бағандағы сөздерді тізбектей оқу
2. Электр өлеңін жатқа сұрау
3. Ээ дыбысынан келетін сөздерді жазу.
ІІІ.Жаңа сабақ
Жұмбақ жасыру
Бірі тісті жуады,
Бірі шаңды қуады
Ол - щетка
Буынға бөліп көрейік   (Щетка)
Дыбыстық талдау жасап жіберейік
ызың        Дауыссыз қатаң    Тіл алды      Барлық буында келеді
Щщ әрпін көрсету
Щетка түрлерімен таныстыру
- Балалар  щеткалардың бәрі бірдей ме?
 - Олардың атқаратын қызметтері әр түрлі.
 - Бірі тіс тазартады.
 - Бірі киім тазартады.
 - Бірі аяқ - киім тазартады.
 Ұқыпты, таза жүруіміз үшін осы щеткаларды қолдана білуіміз керек. Деніміз
 сау болуы үшін тазалықты сақтайық.лар Щ дыбысы қай әріпке ұқсайды?
 Щи – көкөністер қосылған орыс халқының тағамы.
Борщ – орамжапырақ, дәрумендер қосылып жасалатын сорпа.
Ащы – жуа ащы, бұрыш ащы.
Дәмді білдіреді.
Тұщы – ішетін суымыз тұщы.
Өзен суы тұщы, ал теңіз, мұхит суы ащы болады.
Осы біздің Маңғыстауда Каспий теңізі бар. Каспий теңізінің суы ащы.
Ал Балқаш көлінің суы – тұщы, жартылай тұщы.
Каспий теңізінің, Балқаш көлінің суретін көрсету.
Оқушыларға тізбектей оқыту.
Мәтінге талдау жүргізу.
Мәтінде щ әрпі бар ма?
Сергіту сәті
Тазалық сақшысы                        Айнаға қараймыз
Иіс сабын, орамал                        Шашты да тараймыз
Қасында  пастасы                         Ас ішіп болған соң
Щеткасы тағы бар                        Мектепке барамыз.

Дәптермен жұмыс
«Сөз құра,тез құра»
«ш» ма әлде «щ» ма?
Кім тапқыр?
А..... ы т ұ...... ы бор.... пла......... тка
(щ)
Сабақты қорытындылау
Бүгін сабақта   қандай  әріп өттік?
Ол қандай дыбыс?
Үйге:   Щеткалар айтысын оқып келу
Бағалау, мадақтау

Санамақ

Елжас. Бір дегенім-баспақ,

Бұзауды жүр бастап.

Жангүл. Екі дегенім-ешкі,

Ешкі қойдан есті.

Ақниет. Үш дегенім –үйрек,

Жем бер, қолға үйрет.

Өркен. Төрт дегенім –тайлақ,

Тайлақты қой байлап.

Қуаныш Бес дегенім-бие

Құлынына ие.

Саян Алты дегенім- атан,

Мініп жүрген атам.

Нұрдәулет Жеті дегенім-жорға,

Жорғаны мін жолға.

Ердәулет Сегіз дегенім- сиыр,

Сиыр тұзға үйір.

Айғаным Тоғыз дегенім- тоқты,

Тоқты жемді соқты.

Бекзат Он дегенім- осы,

Төрт түліктің досы.

08.12.14ж
1 «в» сынып                             Әліппе

Сабақтың тақырыбы: «Ц ц дыбысы мен әрпі»
Мақсаты:Білімділік: Оқушыларға Ц дыбысы мен әрпін таныту, оқу мен жазу
дағдыларын қалыптастыру;
Дамытушылығы: Ц дыбысына қатысты жаңа сөздерді таныту арқылы оқушылардың
білімін жетілдіру, тілін дамыту, сөздік қорын молайту;
Тәрбиелігі: Оқушыларды білімділікке, ұқыптылыққа, сауаттылыққа, еңбек
сүйгіштікке тәрбиелеу;
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ
Сабақтың әдісі: Ой қозғау,  тізбектей оқу
Сабақтың көрнекілігі: Суреттер
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылардың назарын сабаққа аудару
ә) Қайырлы таң, достым!
Қайырлы күн болсын!
Біздің алар бағамыз
Кіл бестіктер болсын!
ІІ. Үй тапсырмасы:
ІІ. Жаңа сабақ:
Жұмбақ
Аяғын жерге тірей қалып,
Шеңбер сызды шыр айналып. (Циркуль)
Ц Ц Ц -
Цирк деген сөзді естігенде ойларыңа не келеді?
Шарлар, жонглер, көңілді, қызық, су, аю, ит
2. Цирктің суретін көрсету.
Бізге таныс емес дыбыс. Ц дыбысы.
Циркте кімдердің, нелердің ойындарын көруге болады?
Өзіңе қандай цирк ойыны ұнайды?
- Ол жерде аңдардың ойынын көруге болады.
- Онда сайқымазақ пен сиқыршылар өнер көрсетеді.
- Цирк сөзінде неше дыбыс бар?
- Ол қандай дыбыстар?
- Бірінші дыбыс қандай?
Ц дыбысы орыс тілінен енген сөздерде кездеседі.
Цех, цирк, концерт, цифр, цемент, цистерна
Жазылуы – Цц, баспа түрі – Ц ц
«Ц» дыбысы – дауыссыз, қатаң дыбыс
Біз ц дыбысын қай кезде айтамыз?
«Буын құра»
-----а
-----о
Ц---и
-----у
-----е
----ы
ІҮ. Оқулықпен жұмыс:
1/ цех цирк концерт цифр
Мәтінмен жұмыс:
- Мәтінді мұғалімнің оқуы;
Оқушыларға оқыту
Сергіту сәті:
Бір, екі, үш
Бойға жинап күш
Қолға қалам аламыз,
Әдемі етіп жазамыз.

Дәптермен жұмыс:
Ц әрпінің емлесімен танысу. Ц әрпін жұмыс дәптерлеріне жазу

Соңғы дыбысқа сөз ойлау
Айна, ағаш, шеге, етік

« Кім тапқыр?» ойыны
Түсіп қалған әріптерді орнына қой
... ирк, кон... ерт, ... ех, ... емент
а... ы, тұ... ы, ... етка, бор...

Жоғалған әріпті тап: (Ц, С)

Авиа...ия,  ...истерна, ...елиндр, ...итрамон,  ...ағат,   офи...ер,
 ...андық,  ...ифр.

Сабақты қорытындылау
Шашылған дыбыстардан сөз құра
(х, е, ц) цех
(р, и, ц, к) цирк

- Ц дыбысы қандай дыбыс?
- Ц қатаң дауыссыз дыбыс.
- Ц дыбысы сөздің қай жерінде кездеседі?
- Сөздің басында, ортасында кездеседі.
- Циркке адамдар неге барады?
- Циркте қандай мамандықтар жұмыс істейді?
- Не үйрендің; не білдің?
ҮІ. Үйге тапсырма: Ц ц дыбысы мен әрпін оқу
Бағалау

10.12.14ж
1 «в» сынып                                                Әліппе

Сабақтың тақырыбы: ъ белгісі
Сабақтың мақсаты:
1) Оқушыларды ъ белгісімен таныстыру, оның дыбысталмайтынын түсіндіру, ъ
белгісі бар сөздерді дұрыс оқуға және жазуға, есте сақтауға, дыбыстық
талдау жасауға үйрету;
2) Оқушылардың ойлау, есте сақтау, сауатты сөйлеу, мәнерлеп оқу
қабілеттерін дамыту, сөздік қорларын молайту
3) Тазалыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу
Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ - жауап, талдау.
Сабақтың көрнекілігі: суреттер, сөздер және әріптер.

Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру.
Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

ІІ Өткен әріпті еске түсіру:
1. ь белгісі бар сөздерді оқу:
Лагерь, альбом, фильм, рояль, циркуль, рельс,
2. «Лагерь жыры» өлеңді мәнерлеп оқу
3. Сұрақ - жауап алысу

ІІІ. Жаңа сабақ.
1. Кіріспе
- Балалар, біздің «Әріптер қаламызда» бір есік ашылмай қалыпты. Сол есікті
ашу үшін тапсырмаларды орындауымыз керек. Егер тапсырмаларды дұрыс
орындасақ, есік ашылып ең соңғы әріппен танысамыз.
а) Қалып қойған әріптерді тап:
лагер..., ал... бом, фил... м
ә) Сөздерге сөйлем құрастыру
2. Жаңа әріп ъ (айырма белгісі)- әріп, дыбысы жоқ. Біздер көреміз, жазамыз,
бірақ дыбысталмайды.
а). Оның баспа және жазба түрін көрсету.
ә). Көрнекіліктер арқылы ъ белгісі бар сөздермен таныстыру
б). Сөздерді оқу ( разъезд, подъезд)
в). Сөздерге дыбыстық талдау жасау:
подъ - езд - 2 буыннан тұрады. 7 әріп, 6 дыбыс бар. 2 дауысты дыбыс - о, е,
4 дауыссыз - п, д, з, д дыбыс бар, ъ - айырма белгісі.
разъ - езд - 2 буыннан тұрады. 7 әріп, 6 дыбыс бар. 2 дауысты дыбыс - а, е,
4 дауыссыз - р, з, з, д дыбыс бар, ъ - айырма белгісі.

3. Сергіту сәті
1,2,3 Бойға жинап күш,
Отырамыз,тұрамыз
Алақанды ұрамыз.
Бір тынығып аламыз.

ІҮ. Жаңа сабақты меңгерту.
1. Оқулықпен жұмыс:
а). ъ белгісі бар сөздерді оқу.
ә). «Біздің үй» мәтінін оқып беру, оқушыларға оқыту.
б). «Миға шабуыл» сұрақ - жауап алысу.
в). «Ой қозғау» Біздің үй қандай?
3. Дәптермен жұмыс:
а). Үлгі бойынша ъ белгінің әріп таңбасын жазу (ауада, дәптерге)
ә). Көшіріп жазу

Ү. Қорыту.
- Балалар бүгін біз қай әріппен таныстық?
- Қай мәтінді оқып үйрендік?
- Неше қабатты үйде тұрамыз?
1. Ойын «Кім жылдам?» Көрсетілген сөздерді кім жылдам оқыса жұлдызша
беріледі. Көп жұлдызша жинаған оқушы үйдің төртінші қабатына жылдам
шығады.( хабар, аю, кофе, вагон,...)
2. Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларды мадақтау

10.12.14ж
1 «в» сынып                                Математика

Сабақтың тақырыбы: «Кестелік қосу және азайту».  1 саның қосу және азайту.
Сабақтың мақсаты: Он көлеміндегі сандар қатарын пайдалана отырып 1 санын
қосу және азайтуды үйрету;Сөйлеу тілін және ақыл – ойды, оқу еңбегі білігі
мен дағдыларын дамыту; Ұқыптылықа , сауатты, әрі әдемі жазуға тәрбилеу
Сабақтың түрі: Жаңа білім беру сабағы.
Сабақтың әдіс-тәсілі: түсіндіру, сұрақ – жауап.
Сабақтың көрнекілігі: суреттер және карточкалар.
С  а  б  а  қ  т  ы  ң     б  а  р  ы  с  ы
1. Ұйымдастыру кезеңі: Балалардың зейінің сабаққа аудару;
                                    Үй тапсырмасын тексеру.
Жаңа сабақ:
       Оқушылардың  1  санына  қосып,  1  санынан  азайту  жайлы  білімдерін
жетілдіру. Сандардың 1 санға артып немесе  1  саны  кемуі  жайлы  білімдерін
толықтыру.
      а)  Партаға  бір  ойыншық  қоямын.  Оқушылар   сонша   шеңбер   алады.
Ойыншықтарға тағы бір ойыншық қосамын. Оқушылар  шеңберге  тағы  бір  шеңбер
қосады. Сұрақ:
      - Ойыншықтар қанша болды? Екі.
      - Қайдан білдің? Санау арқылы.
      - Оларды санамай, қанша екенін білуге бола ма? Болады.
      - Шеңберлерді бір біріне қосу арқылы. Яғни, 1 + 1 = 2. Дұрыс.
      - Енді партадағы екі ойыншыққа тағы 1 ойыншық қосамыз. Ал сендер  тағы
бір шеңбер қосындар.
      - Ойыншықтың саны қанша болды? Үш.
      - Ал шеңбер нешеу? Үш.
      - неге? Себебі, 2 + 1 = 3,
      - Қайсысы үлкен? 2 әлде 3?   3
      - Қайсысы кіші? 2 әлде 3?   2
      - Үш екіден қаншаға артық? Бірге.
      - Екі үштен қаншаға кем?  Бірге.
Жұмыс  осы  ретпен  10  санына  дейін  жалғасады.  Партада  10  ойыншық,  ал
оқушылардағы шеңбердің саны 10-ға жеткенде 1 санын азайту қарастырылады.
Мысалы: 10 – 1 = 9               6 – 1 = 5             2 – 1 = 1
                    9 – 1 = 8               5 – 1 = 4             1 – 1 =  0

                    8 – 1 = 7               4 – 1 = 3
                    7 – 1 = 6               3 – 1 = 2
Сергіту сәті:
4. Кітаппен жұмыс:
1 – тапсырма.
4 + 1 = 5       5 – 1 = 4
5 + 1 = 6       6 – 1 = 5
 2 – тапсырма.

1 + 1 = 2          2 – 1 = 1
3 – тапсырма. Жолдардағы сандарды салыстыр.
0  < 1  < 2  < 3 <  4 <  5 <  6  < 7  < 8 <  9  < 10
10  >  9  >  8  > 7  >  6  >   5   >  4  >  3  >   2  >  1  >  0
4 – тапсырма.
0    2    4                   1     3     *                  10     8      *
      9      7    *
0   3       1   4   *  10   7    *                     9      6     *
5 – тапсырма. Өз бетінше орында.
10  =  1 + *            8  =  1 + *
  6  =  1 + *            4  =  * + 1
  9  =  * + 1            7  =  * + 1
  5  =  * + 1            3  =  1 + *
6 – тапсырма. Шығырмашылық тапсырманы шешу жолы:
«        » орнына «+» таңбасы қойылады.
*  +  2  >  4
Енді теңсіздік дұрыс шығытындай етіп сандар қоямыз.
3 +  2  >  4
4 +  2  >  4
5 +  2  >  4
6 +  2  >  4
7  +  2  >  4
8 +  2  >  4
4. Енді «       » орнына « - » таңбасы қойылады.
5. *  -  2  > 4
6.  7 -  2  > 4
     8 -  2  > 4
7. Сабақты қорытындылау:
- Балалар, бүгін біз не үйрендік?
 8. Үйге тапсырма беру:
9.    Бағалау:    Сабаққа    белсенді    қатысқан    оқушыларды    мадақтау.

10.12.14ж
1 «в» сынып                          Дүниетану
Сабақтың тақырыбы: Қыс
Сабақтың мақсаты: а\Білімділігі:Мәтінді мәнерлеп оқуға төселдіре отырып,
жыл мезгілдері,қыс туралы түсініктерін кеңейту. Мәтін мазмұнын
өмірмен байланыстыра түсінуге мүмкіндік жасау.
ә\Тәрбиелілігі: Әр жыл мезгілінің кереметін байқау арқылы оны
бағалай білуге,қауіпсіздік ережелерін сақтауға тәрбиелеу
б\Дамытушылығы: Қыс тақырыбына байланысты сөз тіркестерін
дұрыс қолдана білу дағдыларының дамуына мүмкіндік беру.
Пән аралық байланыс: дүниетану,бейнелеу өнері
Әдісі:сөздікпен жұмыс.
Түрі: аралас
Көрнекілігі: жыл мезгілдеріне байланысты суреттер.
Сабақ барысы:
І.Ұйымдастыру бөлімі.
1. Оқушыларға құрал-жабдықтарын әзірлету.
2. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Психологиялық дайындық.
-Балалар бәрімізде орнымыздан тұрамыз.Менің айтқан сөздеріме қарай қимыл
жасаймыз.
-Егерде білім алғанды қаласаңыз,басымызды изейміз.
-Егер жануарларды жақсы көрсеңіз басымыздан сипаймыз.
-Егер тәттіні жақсы көрсеңіз ернімізді жалаймыз.
-Егер досыңыз болса,оның қолын алыңыз.
-Егер көңіліңіз көтеріңкі болсын десеңіз,онда жымиыңыз.
-Өте жақсы осы көңіл күйлеріңіздің сабақ соңына дейін сақталуына
тілектеспін.
ІІ. Жаңа сабақ.
1.Суретпен жұмыс.
Мына суретте не көріп тұрмыз?
Бұл суреттердің бүгінгі сабақпен қандай байланысы бар деп ойлайсыңдар?
- Қыс мезгілінде неше ай бар?
- 3 ай бар. Желтоқсан, Қаңтар, Ақпан
- Мына көріністе жылдың қай мезгілі бейнеленген?
-Қыс мезгілі туралы не білесіңдер?
- Қыста күн қандай болады?
- Суық, аяз, боран.
- Енді айналаға, далаға қараңдаршы қандай болып жатыр?
- Дала аппақ қар, ақ мақта сияқты.
-Желтоқсан айындағы басты мерекемізді ата.
-16 желтоқсан қандай күн? Тәуелсіздік алғанымызға неше жыл болды?
Тәуелсіздік дегенді қалай түсінеміз? (бағынышты болмау)Жаңа жыл.
-Қандай қысқы ойындарды білесіңдер?)Құстар тіршілігінде қандай өзгерістер
бар?
-Қыс мезгілінде ойналатын қандай спорттық ойындар бар?
Мәнерлеп сырғанау,хоккей,шаңғы жарысы,коньки.
- Қыста серуен кезінде ағаштың бұталарын сындырмау керек. Ағаштың түбіне
қар үйінділерін үю керек
2.Оқулықпен жұмыс.Мағынаны тану.
а) Мәтінді мәнерлеп оқу.
-Мәтінде нені суреттеп тұр?
б) Оқушылардың іштей оқуы.
в)Тізбектей оқуы.

Мұздағы қауіпсіздік туралы айтып өту
*Қысқы ауа-райын құстар болжай алады.
1)Егер торғайлар дыбыс шығармай қонақтап отырса,қар жауады.
2)Қосылып шықылдаса,жылы болады.
3)Сауысқан шатыр астына тығылса,боран болады.
4)Қарғалар топтаса қарқылдаса,аяз болады.Аспанда ұшып жүріп қарқылдаса қар
жауады.Суық боларда тұмсығын қанатының астына тығады.
*Қызықты дерек
Тропикалық елдерде қыс болмайды.Ол жақта шырша да өспейді.Қар жаумайды.Олар
тек телевизор көріп не басқа елдерге барғанда ғана кездестіреді.мыс.Африка.
«Қыстың көркі-қар» демекші осы қардың өзіндік әдемілігі бар.
«Аққала» ойыны
* шығармашылық тапсырмалар беру.
 Өлең шығару.
 Қыс туралы сурет сал.
Қыс мезгілінің пайдасы,зияны
(Ауа тазарады,өсімдік,егін жақсы шығады.,жаңа жыл мерекесі,аязды күні
зиянды микробтар өледі,шаңғы,шана тебеді
Адамдар салқын тиіп ауырады,жолдарды қар басып жүру қиындайды,үй
жануарлары,құстар,аңдарға тамақ табу қиын,қатты аязда машиналар
тұтанбайды,)
Ү.Сабақты қорытындылау.
ҮІ.Үйге тапсырма:1. Мәтінді мәнерлеп,түсініп оқу.

Мұғалім: Әліппемен қош айтысып қаламыз
Енді қолға басқа кітап аламыз,
Ата-ана қуанышқа ортақ бол
Сауатты боп шықты міне, балаңыз.
Ендігі сендердің досттарын Ана тілін қарсы алайық! ...
Ана тілі (Жансая): Туған елдің тілімін,
Ақылы мен танымын,
Түсіндірер бәріне, Ана тілі пәнімін.
Ана тіліне тақпай арнайық.
Сұлтан: Ана тілім – елдігім,
Ана тілім – ерлігім.
Ана тілім болмаса,
Бүтінделмес кемдігім.
Ән: «Анамның тілі- аяулы үні»
Мұғалім: Ал,енді Әліппені ерінбей, жалықпай жанымызда отырып үйреткен
жандарға жыр жолдап, сол кісілерге рахметімізді, ризашылығымызды білдіріп,
еңбектерін ақтайық.Дымбілмес болмай, Білгішбек болыңдар!

Көрініс: (сахнаға кір-қожалақ Дымбілмес жүгіріп шығады)

Ана тілі: Дымбілмес! Дымбілмес!

Дымбілмес:Мыналар неге жиналған, әй! Менің Дымбілмес деп атымды атаған
қайсысың?

Ана тілі:-Сәлеметсіз бе, Дымбілмес! Бүгін «Әліппемен қоштасу» мерекесі. Сен
туралы айтқан мен.

Дымбілмес:-Әліппемен қош-та-су! Қоштасыңдар, қоштасыңдар! Қой, мен кетейін!
Чао! (кетіп бара жатып, бір баланың басындағы әріпті көріп қалады да, жұлып
алмақшы болады.)

Бала: Тиіспе, менің басымдағыға! Мұнда әріп жазылған.

Дымбілмес:Әріп дейді ғой. Қайдағы әріп, мынау доңғалақтың суреті ғой. Ал
бала, мәссаған рогатканың суретін салып алыпты . Бұлардың бәрін мен
«Әліппені» оқымай-ақ білемін.

Ана тілі:Ол не дегенің, Дымбілмес! Бұлар О,Ү әріптері ғой. Дегенмен ,
балалар, Дымбілместің сөзінің жаны бар.

Әрбір әріп бір нәрсеге ұқсас. Қане, ендеше әріптерге байланысты жұмбақтарын
шешіп көрейікші.

   1. Қос бүйірін тіреніп, Тұрады ылғи шіреніп. ( Ф )
      2. Үш шырпыдан бір есік, Құрастырып көр шешіп. ( П )
      3. Сақинаға қарайық, Ұқсайды оған қай әріп? ( С ) (жұмбақ айтылады,
      Дымбілмес 1-2 рет ұмтылып, балалармен бірге жауап бергісі келеді

   2. Ана тілі:-Міне, Дымбілмес, көрдің бе? Балалар әріпті қалай жақсы
      біледі?
      Дымбілмес:-Ой, мененбасқа білмейтіндер де бар шығар–ау іштеріңде!

   3. Ана тілі:-Жоқ, Дымбілмес, барлық бала жақсы оқиды.
      Дымбілмес:-Онда мен кітап оқығым келеді. Мен де мына балалар сияқты
      әріп танығым келеді. Енді қайтсем екен.........

   4. Ана тілі:-Өте дұрыс. Тек алдымен үсті-басыңды жөнге сал! «Әліппені»
      таза, әдепті бала ғана ұстайды.

   5. Дымбілмес:- Жарайды онда!(жүгіріп шығып кетеді) Сау болып тұрыңдар!

Жүргізуші: Сәлеметсіздер ме, Құрметті ұстаздар, оқушылар, ата - аналар! Біз
сіздерді Жаңа 2014 жылқы жылымен құттықтаймыз. Сіздерге жаңа жылда, жаңа
табыс, бақыт тілейміз! Балалар мен Аяз ата қандай екенін білмеймін, маған
түсіндіріңдерші, Менің сұрақтарыма жауап беріңдерші.

    *  Балалар Аяз ата кім? Оның мұрны сәбіз сияқты ма? (балалар йә, жоқ деп
      жауап береді.)

    * Оның құлағы үлкен бе?

    * Ол балаларды жей ме?

    * Ол сендерге үлкен қаппен келе ме?

    * Бірге ән айтасыңдар ма?

    * Бәріне сыйлық бере ме?

Онда Аяз ата кім екені түсінікті болды. Аяз Ата мейірімді, сиқыршы
балаларды жақсы көреді, Жылда біз оны асыға күтеміз. Ол бізге бақыт
әкеледі. Кәне балалар бәріміз аяз ата

Жүргізуші: Сәлеметсіздер ме, Құрметті ұстаздар, оқушылар, ата - аналар! Біз
сіздерді Жаңа 2014 жылқы жылымен құттықтаймыз. Сіздерге жаңа жылда, жаңа
табыс, бақыт тілейміз! Балалар мен Аяз ата қандай екенін білмеймін, маған
түсіндіріңдерші, Менің сұрақтарыма жауап беріңдерші.

Безендіріп шыршаны
Жыл қуантты баршаны.
Той - маскарад басталды,
Аяз оны басқарды.
Аппақ тонға оранып,
Базарлықты мол алып.
Келді алыс сапардан,
Аяз ата оралып

Тілеймін мен бар әлемге
Дос көп болсын жаңа - жыл
Ата - әже, әке - шеше
Құтты болсын Жаңа жыл

Жаңа жылым мол болсын
Басқан қадам он болсын
Төрле Төрле Жаңа жыл
Бізге Құтты жыл болсын!

Өлең де әзір ән де әзір
Ойында әзір – бәрі әзір
Кел жаңа жыл біздерге
Кел, жаңа жыл, жаңа жыл

Жасыл желек жамылған,
Асыл моншақ тағылған,
Miнe, сұлу шыршамыз.
Көптен күтіп, сағынған,
Кел, балалар, келіндер,
Тамашаны көріңдер.

 Жаңадан тақпақ
Аламыз жаттап
Жаңа жыл келді
Жаңа жыл аппақ

Қуантып елді
Жаңа жыл келді
Өсетін болдым
Бір жасқа енді

Жаңа Жыл, Жаңа Жыл!
Жаңалық ізде сен,
Жаңа ән, жаңа жыр,
Жазып Бер бізге сен.

Жаңа Жылды қарсы алып,
Жасаймыз біз жылда бір.
Жарқын – жарқын ән салып,
Жалғасады жырға жыр.
Қайда қызық думан болса,
Аяз ата сонда болды.
Балалармен бірге ойнап
Балалармен бірге қонды.

Аяз келді қаһарлы
Айналаны қар жапты.
Ақ тон киіп орман тұр
Дәл атамдай салмақты.

***
Жаңа жыл, жаңа жыл.
Жаңа жылда-жаңа жыр.
Жасыл шырша жанында
Жадырап бар бала жүр.

Тамаша.тамаша!
Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы
Көз тоймайды қараса.

Жасыл желек жамылған,
Асыл моншақ тағылған,
Miнe, сұлу шыршамыз.
Көптен күтіт, сағынған,
Кел, балалар, келіндер,
Тамашаны көріңдер.

Жаңа жыл Жаңа жыл
Жаңа жылға жаңа жыр
Жасыл шырша жанында
Билеп барлық бала жүр
Жаңа жылым мол болсын
Баскан қадам он болсын
Төрле Төрле Жаңа жыл
Бізге Құтты жыл болсын

Аяз ата келіп тұр,
Бизге сәлем беріп тұр.
Сақалының ұзыны-ай
Кесіп алсам шіркін-ай!!!
Жасыл желен жамылған,
Асыл моншақ тағылған.
Міне сұлу шыршамыз
Көптен күтіп сағынған.

Тілеймін мен бар әлемге
Дос көп болсын жаңа-жыл
Ата-әже, әке - шеше
Құтты болсын Жаңа жыл

Жылдың әнін бастайын,
Аяз- Ата кеп қалды.
Майысады жас қайың,
Көтере алмай көп қарды.

Оралдың өлкеме,
Жаңа жыл армысың.
Оранды ақ көрпеге,
Асқартау, қарлы шың.

Ақ қырауға малынған
Сақалы да мұрты да.
Аяз ата сағынған,
Сәлем бepді жұртына.

Безендіріп шыршаны
Жыл қуантты баршаны.
Той-маскарад басталды,
Аяз оны басқарды.

Аппақ тонға оранып,
Базарлықты мол алып.
Келді алыс сапардан,
Аяз ата оралып.

Қалып едік сағынып,
Kүтіп алдъқ жабылып.
Жолын қойдық жарық қып,
Шыршаларға шам іліп

Аяз ата ойды қырды
Аралап жүр түгел шолып.
Қарсы алғалы Жаңа жылды,
Ол да көптің бірі болып.
Қайда қызық болса думан,
Аяз ата сонда болды.
Күндіз үйде ойнап бізбен,
Балалармен бірге болды.

    * Балалар Аяз ата кім? Оның мұрны сәбіз сияқты ма? (балалар йә, жоқ деп
      жауап береді.)

    * Оның құлағы үлкен бе?

    * Ол балаларды жей ме?

    * Ол сендерге үлкен қаппен келе ме?

    * Бірге ән айтасыңдар ма?

    * Бәріне сыйлық бере ме?

Онда Аяз ата кім екені түсінікті болды. Аяз Ата мейірімді, сиқыршы
балаларды жақсы көреді, Жылда біз оны асыға күтеміз. Ол бізге бақыт
әкеледі. Кәне балалар бәріміз аяз ата
: Міне, Қымбатты балалар, бірлесіп, достасып өткізген мереке қашанда
қуанышты өтеді. Достық, бірлік бәріне де жеңеді. Аспанымыз бұлт торламасын,
аспанымыздағы күніміз сөнбесін!
Барлық жандар бір тілекке қосқан үн
Бақытты боп бастады жыл дастанын
Қуанышпен келді той боп Жаңа жыл
Құтты болсын Жаңа Бақыт достарым!...

25.12.14ж
1 «в» сынып                                       Әліппе

Сабақтың тақырыбы: «Кім неден күшті?»
Мақсаты: 1. Білімділік: Балалардың есте сақтау, қабылдау  процестерін
дамытып,өз ойын жүйелеп жеткізуге үйрету. 2. Дамытушылық: Балалардың
дүниетанымын кеңейтіп,ой-өрісін дамыту, сөздік қорын
молайту. 3. Тәрбиелік: Қоршаған ортаға қызығушылығын  арттырып,
сүйіспеншілік сезімге баулу.
Әдіс-тәсілдер: Сахналау, жаттату, көрсету, әңгімелеу, сұрақ-жауап.
 Сабақ барысы: І Ұйымдастыру
Балаларды сабаққа даярлау, назарын аудару, жинақтау
Жаңа сабақ
Ертегіні  түсіндіру.
Сұрақ арқылы талдау.
1.Ертегі қалай басталды?
2.Ертегіде қандай кейіпкерлер бар?
3.Олар барлығы қандай сұраққа жауап іздеді?
4.Сұрақтарына жауап тапты ма?
Сұрақ-жауапты қорытындылау:
Еңбектің арқасында көп нәрсеге қол жеткізуге болады.Енді балалар бізде өз
еңбегімізбен жұмыс жасайық, біз қазір осы ертегіні, мына суреттерді
пайдаланып, көрініс қояйық.
Көріністі біз ұйымдасқан түрде сәтті қойсақ біз өзіміздің күштілігімізді
көрсетеміз.
Ол үшін балалар менің айтқанымды жақсылап тыңдап, тапсырманы дұрыс
орындауымыз керек.
Балаларға өз мүмкіндіктеріне қарай рольдерді бөліп беру.

-Балалар біз өзіміз көрген ертегіге қарап, өзіміздің бұрыннан білетінімізді
еске түсіре отырып, ертегі кейіпкерлеріне сипаттама жасайық

-Қане балалар кім көп біледі екен?Сұраққа жауап алу барысында байқаймыз.

Сұрақтар: -Ешкі қандай болды?

-Ешкі, оны біз қайда көреміз?

-Үйімізде бар ма?

-Мұз неден пайда болады?

-Күнді көріп жүрміз ба?

-Күн қайда орналасқан?

-Жусан деген шөпті көрдіңдер ме?

 Сергіту сәті:

Ұзын мұртты құмырсқа

Келе жатса жұмысқа

Допты алып қолына

Қоя салды жолына

Оң жағына қарады

Сол жағына қарады

Тау екен деп ойлады

-         Қасқыр қандай жануар?

-         Ол жабайы жануар біз қорқамыз.

-         Мерген дегеніміз кім?

-         Ол өйткені дәл тигізеді, ол яғни аңшы адам.

-         Тышқан неден қорқады?(мысық)

-         Тышқан қандай жерлерде жүреді?

-         Ал қане балалар, бәрінен неге күшті болды құмырсқа, өйткені ол
тынбай еңбек етеді, біз құмырсқаның жаз бойы тынбай, ініне азық тасып
жүргенін көреміз.

Біз енді осы сабаққа байланысты «мақал» айтайық:

«Еңбек етсең ерінбей,

Тойады қарның тіленбей»

«Еңбектің наны тәтті,

Жалқаудың жаны тәтті»

«Еңбек бәрін де жеңбек»

«Еңбек түбі- береке»

«Кім еңбек етсе, сол-тоқ»

Сабақты қорытындылау:Балаларды мадақтау арқылы сабақты
                                             қорытындыла

25.12.14ж

1 «в» сынып                          Математика

Сабақтың тақырыбы: Есеп. + 2 ;-2

Сабақтың мақсаты:1. Сандардың құрамы, қосу мен азайтудың кестелік
жағдайлары туралы білімді бекіту, жай есептердің мазмұны бойынша амалды
таңдай алу білігін жетілдіру. Сөйлеу тілін, қабілеттерді, өздігінен
әрекеттенуді дамыту.
2.  2 санын қосу кестесін және санның құрамының сәйкес жағдайын білуді
бекіту. Терминдерді және амалдардың қасиеттерін түсіндіре  отырып шығаруда
қолдану біліктігін дамыту.
3.Тапқырлықты, ой ұшқырлығын және шығармашылық қабілетті дамыту.
Сабақ барысы:
І.Ұйымдастыру
ІІ.Үй жұмысын тексеру.
ІІІ.Жаңа сабақ:   Математикалық диктант: (ерекше жағдайлардағы.  қосу мен
азайту туралы білімді бекіту)
5 + 2             9-2                4 + 2                  3 +
2                 2 + 2                 2 — 2
7 – 2             6+2               6 — 2                   5 –
2                 5+ 2                    2+7
IY. Жаңа сабақты пысықтау.
а) Ауызша сұрау:
— бір қосылғышы 2 болатын екі санның қосындыларын ата;
— азайтқышы 2 болатын айырмаларды ата;
— азайғышы 2 болатын айырмаларды ата;
— 2 санын қосу кестесін айтып бер.
1-мысыл  Есепті шығару :
Шарты – 4,2 машина
Сұрағы — ? машина
Шешуі:    4+2 =6(м)
Жауабы: 6 машина
ә)  Өзіндік жұмыс:
Азайғышы 2 болатын айырмаларды жаз және мәндерін тап.
2 — 2                            2 — 1                      2 — 0
Y.    Сергіту сәті
YI.Тақтада жұмыс.
Бір қатарға тура теңсіздіктерді, ал екінші қатарға тура емес теңсіздіктерді
жаз.:
0 >2              9<8               10>3                  7<9
5>6                4<3            2>1
YI. Қорытындылау.

YII. Үйге тапсырма беру.

                          «Мамандығым-мақтанышым»

      Мен Берсугирова Мирамкул Файзурахманқызы 1982 жылы
13 мамырда Арал ауданы,Жақсықылыш кентінде дүниеге келдім.
1989 жылы №19 орта мектебінің 1 сыныбына қабылданып,1999 жылы
11 сыныпты бітіріп шықтым. Өмірге адам болып келген соң,алдыңа мақсат
қоятының айдан анық екені белгілі. Мен де мектеп бітірген соң
 2000 жылы арман қуып, сыр өңірі болған Қызылорда облысына келіп М.Маметова
атындағы педегогикалық гуманитарлық колледжге түсіп, аталған  колледждің
«Бастауыш сыныпта оқыту» мамандығын алып 2003 жылы бітіріп шықтым. 2003-
2004 оқу жылынан бастап осы өзім білім алған білім ошағы  № 19  орта
мектебіне мамандығыма сәйкес жұмысқа орналастым. Бұрынғы алған білімімді
толықтыру мақсатында 2004 жылы Қорқыт Ата атындағы Қызылорда Мемлекеттік
университетіне түсіп  2007 жылы осы университеттің  сырттай оқу
нысанасындағы «Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі» мамандығы
бойынша бакалавориантының толық курсін бітіріп шықтым. Міне содан бері
ұстаздық еңбек етіп келе жатқаныма он жыл  болды.
Ұстаз. Осынау сөзде қаншама мән-мағына жатыр десеңізші ! Осындай ұлы есімді
таңдағаныма еш өкінбеймін. Себебі, ұлағатты ой иелері де, арман оты
жүрегінде алаулаған жеткіншектерде, парасатты қоғам қайраткерлері де бір
адамға қарыздар. Ол-ұстаз. Ұлы данышпан атамыз Ыбырай Алтынсарин «мұғалім
мектептің жүрегі, өйткені ол бәріне де қымбат» деген екен. Мен де ұстаз
болғаныма, шәкірт тәрбиелеп, оларды бойымдағы бар біліміммен
тәрбиеленгеніме қуанамын.
Өз  мамандығымды  мақтанышпен айта аламын, өйткені менің жүрегімнің қалауы
да осы ұстаздық еді. «Ұстаз» деген мәңгі өшпейтін, мәңгі жасайтын есім. Ол
қай жерде жүрсе де әрбір шәкірт болған адамның жүрек түкпірінде болуы тиіс
деп ойлаймын.
Ұстаз- адам өміріндегі қымбат жандардың бірі.Ол шәкірттерінің  көкірек
көзін ашып, дүниетанымын кеңейтіп, өмірдің қыр-сырын білуге, сан қилы
құбылыстарды терең түсінуге және адамгершілікке тәрбиелейді. Осы мамандықты
таңдар алдында ұстаз атану менің қолымнан келерме екен деп ұзақ ойланасың.
Бірақ көңілің шын ұстаздықты қаласа, оған қол жеткізе де аласың. Шын
мұғалім болу деген сөз: шәкіртіңді аялау, уақытынды аямау. Өзің білім
берген шәкірттерің үмітіңді ақтап үздік оқыса, үлкен жетістіктерге жетсе,
биіктерден көрінсе, ол ұстаз еңбегінің ақталғаны, ұстаз болсам деген
арманыңның орындалғаны. Ең бастысы мұғалім өз жұмысына

қойылатын талаптарды терең түсініп, өзін психологиялық жағынан даярлауы
міндет. Меніңше әрбір ұстаздың бойында  ұстамдылық, өз ойын еркін жеткізе
білуі, эмоциялық тұрақтылығы, элеуметтік қарым-қатынас жиынтығын меңгеруі
керек. Өз мамандығын мақтан ететін мұғалім қандай болу керек деген сұраққа
мен былай деп  жауап берер едім:
Біріншіден: мұғалімнің ары таза,адал,
инабатты,сыпайы,парасатты,байсалды,ұстамды,төзімді және кешірімшіл болуы
шарт.
Екіншіден: мұғалімнің ой-өрісі кең, жан-жақты білімді, өз мамандығына сай,
оны сүйетін өз ойын шәкіртіне  анық, дәл айтып түсіндіре білуі шарт.
Үшіншіден: мұғалім өз оқушыларына беделді, ұжым арасында сыйлы болуы шарт.
Егер осы қасиеттер ұстаз бойынан табылса онда сен өз мамандығыңмен
мақтануына болады. Қазіргідей жаңа техналогия заманында мұғалім болу оңай
жұмыс емес. Меніңше, ешбір басқа мамандық адамға дәл мұғалімге қойылғандай
талаптар қойылмайды. Педагогтық қызметтің жетістігін бағалауда өте қиын
нәрсе. Бірақ жақсы ұстазды бала да, ата-анада тани біледі. Өзімнің аз уақыт
ұстаздық еткен жылдарымда ойға түйгенім оқушыға әсіресе мұғалімнің сөйлеу
мәдениеті көбірек әсер етеді екен. Мұғалім қанша білімді болса да, оның
сөйлеу және өзін-өзі күту, ұстаз мәдениеті төмен болса, ондай мұғалімдерді
оқушылар  да сыйламайды. Сондықтан мұғалімнің жеке басында сөз бен істің
арасында алшақтық болмау керек.
«Мамандығым-мақтанышым» деген ойымды қорытындылай келе менің айтарым:
Келешекте біздің еліміз басқа тәуелсіз елдермен терезесі тең болып өмір
сүруі үшін, мұғалім үнемі ізденіс үстінде болуы керек. Мұғалімнің кәсіптік
деңгейі шығармашылық іс-әректіне, ізденісіне байланысты. Әр мұғалім өз
білімін үнемі жетілдіріп, жаңа заманға сай жаңалықтармен білімін толықтырып
отырса, онда мамандығын еш ойланбастан мақтанышпен айта алады. Өйткені
«Мұғалім -мәңгі нұрдың қызметшісі». Олар барлық ой мен қимыл әрекетіне
ақылдың дәнін сеуіп, нұр құятын тынымсыз лаулаған жалын иесі. Оларға тамаша
қызмет тапсырылған, күн астында да одан жоғарғы нәрсе болмақ емес.
Сондықтан да мен дәл осындай мамандық иесі болғаныма мақтанамын.Өмірім әлі
алда.Талай шәкіртті білім нәрімен қаруландырып,биіктерден көрінетініме
сенемін. Ол үшін шаршамай,ізденуім керек деп ойлаймын. Сонда ғана нағыз
ұстаз боласың.

-----------------------
                                     10

9

8

7

6

5

0

4

3

2

1


title: Конспект урока "Дополнительное естественнонаучное образование детей - эффективный метод познания окружающего мира и шаг к будущей профессии"  11 класс

extracted_text:
Экологическое воспитание по ФГОС

Дополнительное естественнонаучное образование детей -
эффективный метод познания окружающего мира
и шаг к будущей профессии
	Воспитание настоящего патриота Родины всегда было и будет приоритетной задачей государства. Сегодня этот вопрос требует особого научного осмысления и выработки конкретной программы действий по созданию действенной системы патриотического воспитания детей и подростков в государственных общеобразовательных учреждениях. И одним из путей гражданского и патриотического воспитания в образовательном учреждении, на мой взгляд, является организация клубов, молодёжных объединений, которые способны развивать не только творческий, научный и профессиональный потенциал учащейся молодёжи, но и формировать активную жизненную позицию подростка и способствовать гармоничному развитию молодых людей.
	В 1996 году на базе Муниципального образовательного учреждения «Средняя общеобразовательная школа № 6" города Волжска Республики Марий Эл и Государственного казённого учреждения Республики Марий Эл Республики Марий Эл было создано школьное лесничество "Молодой лесник" или "Young Forester" из числа учащихся 5-10 классов. Прошло 20 лет.
	Сегодня школьное лесничество "Молодой лесник" (далее ШЛ «Молодой лесник») – это своеобразная «школа в школе», это добровольное, общественное эколого-образовательное объединение учащихся 1-11 классов, основанное на принципах гуманизма. Его особенностью и уникальностью является то, что оно создано на базе городского образовательного учреждения и взаимовыгодное сотрудничество ведётся на основании трёхстороннего договора – МОУ СОШ №6 г. Волжска, ГКУ «Алексеевское лесничество» и ООО «Алексеевское» (арендатор лесного участка).
	Если дети сельской местности живут в непосредственной близости к природе, имеют возможность наблюдать за явлениями и событиями, происходящими в ней, и более здоровы, то учащиеся городского мегаполиса страдают синдромом дефицита общения с природой: многие из них, к сожалению, лишены контакта с растениями, животными, птицами и черпают знания о них лишь из книг или фильмов.
	Организовав в городском образовательном учреждении такой природоохранный центр, как школьное лесничество, в образовательных, воспитательных целях мы решили использовать благоприятное влияние природы на здоровье детей, интеллектуальные способности и эмоциональное равновесие, а также привить им уважение к окружающей среде и осознание необходимости её охраны.
	И вот уже в течение 20 лет юные лесоводы-натуралисты нашей школы под руководством педагогов школы и специалистов лесничества получают основные навыки познания природы, формируют активную гражданскую позицию в решении экологических проблем, ежегодно посещают летние палаточные лагеря, «Очно-заочную экологическую школу» при Поволжском государственном технологическом университете (г. Йошкар-Ола), ведут агитационно-массовую лесохозяйственную и природоохранную пропаганду среди школьников и местного населения с использованием средств массовой информации, результативно занимаются проектной и научно-исследовательской работой, оказывают практическую помощь лесничеству – сажают деревья, изготавливают кормушки и скворечники, патрулируют в пожароопасный период, проводят рейды по охране ёлочного и соснового молодняка в период предновогодних праздников, собирают семена деревьев и цветов, помогают в благоустройстве территории школы, микрорайона и города, участвуют в различных высоких конкурсах.
	Под руководством местных лесоводов и учителей-предметников естественнонаучного направления учащиеся получают важные дополнительные знания об окружающей природе, приобретают практические навыки и опыт проведения лесохозяйственных мероприятий, ежегодно участвуют на слётах школьных лесничеств и лесном юниорском грантовом конкурсе «Подрост», знакомятся с историей и национальными традициями родного, занимаются исследовательской и опытнической работой. С особым интересом собирают краеведческий материал для школьного этнокраеведческого музея «Светоч».
	Всё это, несомненно, приносит свои плоды в профессиональной ориентации школьников. Многие выпускники после школы поступают в эколого-географические, медицинские, исторические вузы.
	Большую помощь и практическую поддержку в работе школьного лесничества оказывают учителя-предметники и родители. Проведённых вместе важных «зелёных» акций, замечательных праздников, конференций и семинаров –  не счесть! Активное и выгодное сотрудничество «Школа – лесничество – арендатор - родители – учащиеся» и системность в работе позволяет нашим детям развиваться творчески и занимать ведущие места не только в республике, но и далеко за её пределами.
	Юные любители природы имеют свою газету - это эколого-биологический вестник «Лесная сорока». Юные журналисты, многие из которых уже имеют свои публикации в российских и международных изданиях, ведут лесоохранную пропаганду среди населения с использованием СМИ – оформляют экологические плакаты, листовки и другие рекламные и агитационные модули, активно участвуют в конкурсах различных уровней и побеждают, развивают личностные качества и умение работать со словом, ищут способы приобщения к экологической работе, занимаются постановкой экологических экспериментов – пишут сценарии...
	В течение многих лет природоохранный образовательный центр «Школьное лесничество «Молодой лесник» МОУ СШ №6 г. Волжска держит марку высоко – является неоднократным победителем республиканских конкурсов средств наглядной агитации и пропаганды «Защитим лес», литературных конкурсов «Лес в творчестве юных», конкурса мини-сценок «Маленькой ёлочке хорошо в лесу», дипломантом юниорского конкурса «Подрост», смотра-конкурса и слёта ШЛ и многих др. А в 2013 и 2016 году мы стали в числе первых во Всероссийском заочном смотре-конкурсе школьных лесничеств «Лучшее школьное лесничество» в номинации «Просветительская деятельность»: (2013 - 1 место, 2016 - 2 место).
	Самые активные члены школьного лесничества были делегатами Всероссийского съезда юных лесоводов в городе Красноярске (2013), Межрегионального слёта члкенов ШЛ в Алатыре (2014), Международного лагеря юных лесничих в Азербайджане (2015). Особо отличившихся аттивистов чествовали в Государственной Думе РФ и Центре Национальной Славы России, вручали медали, ценные подарки.
	Такие высокие показатели сегодня мы достигаем благодаря специалистам Алексеевского лесничества, нашим спонсорам – исполнительному директору группы компаний «Мартрейд» А.Л. Поздееву, генеральному директору ООО «Алексеевское», кандидату экономических наук Ю.В. Смирнову, заместителю ген. директора ООО "Алексеевское", кандидату сельскохозяйственных наук А.А. Маторкину и помощи родителей.
	В течение всего времени мы работаем в тесном контакте с Министерством лесного и охотничьего хозяйства РМЭ, ГБОУ ДОД РМЭ «Детский эколого-биологический центр», отделом образования ГО "Город Волжск".
	На наш взгляд, ШЛ «Молодой лесник» - это перспективное и продуктивное направление в экологической, патриотической, духовно-нравственной воспитательной деятельности современной школы, мощный толчок в развитии способностей детей ориентироваться в современных социально-экономических условиях путём совершенствования знаний и умений в сфере природоохранной и лесохозяйственной деятельности. Это одна из эффективных форм организации деятельности и летнего отдыха детей, это своеобразная школа выживания, именно здесь предоставляется обширная возможность к самореализации.
	Наши дети знают «запах книг». Они научены читать – читать осмысленно, вдумчиво. Им всегда открыты двери библиотек. Они влюблены не только в Пушкина и Достоевского, Чехова и Бунина, но читают и специализированную литературу по лесоведению и лесовосстановлению, краеведению и этнографии, биологии и химии.
	Практика показывает, что общение с книгой, природой и, в частности, с лесом, в частности, помогает учащимся в изучении многих и многих учебных дисциплин, развитию творческого мышления.
	Имея богатый опыт и замечательные достижения, сегодня мы уверенно можем сказать, что такого рода детские объединения способствуют формированию личности ребёнка, растят в нём не только будущих работников леса, но и истинных патриотов России, готовых отстоять и сохранить для потомков нашу замечательную, обильную, красивую и разнообразную Природу и верных своему девизу «Сбережём лес – сбережём Россию!».
, проводят концерты и спектакли; занимаются посадкой деревьев, цветов.
	Новое поколение учащихся МОУ СОШ №6 г. Волжска выбирает школьное лесничество – школу защитника Природы и патриота большой и малой Родины!

	Ершова Нина Георгиевна,
	директор МОУ СШ №6 г. Волжска Республики Марий Эл.


Презентация "Аз да буки избавят нас от скуки" 7 класс


title: Презентация "Словообразовательные изобразительно-выразительные средства" 10 класс

extracted_text:
Словообразовательные изобразительно-выразительные средства
Словарная работа
Расставьте ударения:
 августовский, агент, алкоголь, алфавит, аэропорты, балованный,
баловать, балуясь, банты, бороду,
брала, бралась, бухгалтеров, верба, верна, вероисповедание, взяла, взялась, включен, включенный.
Расставьте ударения:
 августовский, агент, алкоголь, алфавит, аэропорты, балованный,
баловать, балуясь, банты, бороду,
брала, бралась, бухгалтеров, верба, верна, вероисповедание, взяла, взялась, включён, включённый.
Повторим
Вспомните, какие лексические и фонетические средства выразительности вы знаете?
Определите, какие фонетические ИВС использованы в отрывках:
Полночной порою в болотной глуши
      Чуть слышно, бесшумно шуршат камыши…
2.   Люблю березу русскую,
      То светлую, то грустную…
аллитерация
ассонанс
Определите, какие ТРОПЫ (?) использованы в отрывках:
Есть тоска весёлая в алостях зари…
Ликует буйный Рим…
Раздирает рот зевота шире Мексиканского залива…
Я бывал в Японии не раз. Страна восходящего солнца не перестает удивлять по-прежнему.
Гаснут красные крылья заката…
1. оксюморон, окказионализм
2. метонимия
3. гипербола
4. перифраза
5. метафора
«В самом деле, какое богатство для изображения явлений действительности заключается только в одних глаголах русских, имеющих виды. Плавать, плыть, приплывать, приплыть, уплывать, уплыть, наплывать, наплыть, подплывать, подплыть, поплавать, поплыть, расплаваться, расплыться, наплаваться, заплаваться: это все один глагол для выражения двадцати оттенков одного и того же действия».
Виссарион Григорьевич Белинский
 Сергей Петрович Обнорский
«Благодаря морфологической природе русского языка, имеющего возможность образования основных групп знаменательных слов с помощью суффиксов и префиксов, русский язык обладал, обладает неиссякаемыми силами роста»
Помещик был румяненький,
Осанистый, присадистый
Шестидесяти лет;
Он пистолетик выхватил,
Как сам, такой же толстенький…
   (Н. Некрасов)
Какое словообразовательное средство служит в отрывке средством иронии, насмешки?
Помещик был румяненький,
Осанистый, присадистый
Шестидесяти лет;
Он пистолетик выхватил,
Как сам, такой же толстенький…
   (Н. Некрасов)
Слова, различающиеся суффиксами или приставками, различаются и смысловой, а иногда и стилистической окраской (умный – стилистически нейтральное, умнейший – книжное, умничать – разговорное).
Словообразовательные выразительные средства языка
1. Морфемный повтор.
Приехала, притопала,
Прибежала, прискакала.
Спрашиваю: «Кто там?»
Отвечает: «Тьма ночная».
2. Суффиксы субъективной оценки.
А знаете ли вы, маменька, отчего мы в дворянском
звании родились? А все оттого, что милость божья
к нам была. Кабы не она, и мы сидели бы теперь в
избушке, да горела бы у нас не свечка, а лучинушка, а
уж чайку да кофейку - об этом и думать бы не смели!
Сидели бы, я бы лаптишечки ковырял, вы бы щец
там каких-нибудь пустеньких поужинать собирали.
3. Эмоционально окрашенные префиксы.
Пооткормили  меня, поотлежался, да и вдругорядь
на фронт.
4. Аффиксация, сужающая сферу
употребления слова (придающая
функционально-стилистическую или
социально-территориальную окраску слову).
1) – Гришка, рыбалить поедешь?...
2) Бабы плачут, председатель плачет – тоже баба.
У меня и получилось раскисание да благодушие.
5. Обыгрывание внутренней формы слова.
Остепенившийся человек – человек, живущий в степи.
6. Окказионализмы, созданные по известным
словообразовательным моделям.
Вдоль по этой трассе трассушке… ох ты, трасса
моя, трассина.
1. Как с помощью слов с суффиксами оценки раскрывается авторская позиция? Как характеризует героев «Горе от ума» использование в речи слов с суффиксами оценки?

Фамусов — Скалозубу: «Прозябли вы - согреем вас; отдушничек откроем поскорее». Молчалин: «Ваш шпиц - прелестный шпиц!.. Какая шёлковая шёрстка». Чацкий: «Французик из Бордо; Посмотришь, вечерком Он чувствует себя здесь маленьким царьком». (А.Гриб.)
2) «Ну до чего же мы все хорошие! До чего красивые и опрятные! И вон тот, который старушку локотком отодвинул, а сам вместо неё в автобус сел». (Из фельетона.)
Упражнения
2. Прочитайте отрывок из рассказа М.Шолохова. Определите, при помощи каких языковых средств М. Шолохов передаёт отношение матери, отца, деда и других героев рассказа к Мишке Коршунову.

Для отца он – Минька. Для матери – Минюшка. Для деда – в ласковую минуту – пострелёныш, в остальное время, когда дедовские брови седыми лохмотьями свисают на глаза, – «Эй, Михаиле Фомич!» А для всех остальных: для соседок – пересудок, для ребятишек, для всей станицы – Мишка.

3. Запишите текст в форме диалога, расставляя пропущенные знаки препинания. Какая разница в значении слов высечь и посечь? Благодаря чему изменилось значение слова?

[Кучер Чичикова Селифан выпил немного с приятелем. Барин замечает провинность слуги и собирается его наказать.]
Вот я тебя как высеку… Как милости вашей будет угодно отвечал на всё согласный Селифан коли высечь, то и высеч(?); я ничуть не проч(?) (от)того. Почему ж не посеч(?); коли за дело на то и воля господская…Оно нужно посеч(?) потому что мужик балуется… Коли за дело то и посеки; почему же не посеч(?)?
4. Прочитайте текст. Какая разница в значении выделенных слов? Благодаря чему изменилось значение слова?  Выпишите слова с суффиксами оценки.

- Я пр…обрел книжонку, - сказал мой собеседник и назвал фамилию поэта-классика.
- Почему Вы говорите так пр…небрежительно, - возмутился я.
- Но ведь она тоненькая, да и формат (не)большой, - ответил собеседник.
Так я выяснил, что мой собеседник путает слова «книжечка» и «книжонка», не замечает разницы в их значении…
5. Прочитайте фрагменты из стихотворений Марины Цветаевой, укажите, какие приставки используются в том или ином тексте, определите их значение. Какую стилистическую и экспрессивную роль выполняет прием концентрации определенного префикса в одном тексте?

         * * *
Золото моих волос
Тихо переходит в седость.
– Не жалейте! Все сбылось,
Все в груди слилось и спелось.
Спелось – как вся даль слилась
В стонущей трубе окрайны.
Господи! Душа сбылась:
Умысел твой самый тайный.

* * *
Смерть – это так:
Недостроенный дом,
Недовзращенный сын,
Недовязанный сноп,
Недодышанный вздох,
Недокрикнутый крик.
Тест «Словообразовательные выразительные средства языка»
В какой строке суффиксы придают словам разговорную окраску?
1) скульптура, архитектура
2) столовка, спецовка
3) гладильня, коптильня
4) вклейка, верстка

2. В какой строке суффиксы придают словам шутливую окраску?
1) бумаженция, книженция, старушенция;
2) солдатня, матросня, пацаньё
3) спанье, суетня, кислятина
4) скулеж, скукота, смехота
3. В каких предложениях используются окказионализмы?

1) И, как судьба меня ни хлопай, Я устремлен душою всей К тебе, о синий Енисей! (И. Северянин)
2) Приезжаю лет семь назад в один городишко, были там делишки… (Ф. М. Достоевский)
3) По морям, играя, носится С миноносцем миноносица. Льнет, как будто к меду осочка, К миноносцу миноносица.  (В.Маяковский).
4) За ужином объелся я Да Яков запер дверь оплошно И стало мне, мои друзья, И кюхельбекерно и тошно. (А.С.Пушкин)
4. В какой строке суффиксы придают словам разговорно-просторечный характер?

1) раздумывать, наигрывать
2) подзаработать, прихватить
3) тормознуть, спекульнуть
4) добегаться, забегаться
5. В каком предложении употреблен словообразовательный диалектизм?
Гутарили про него на хуторе чудное.
Вечером под воскресенье загнал Григорий табун на баз.
Не подумал Алёша, обрадовался работе и хлебу, напрямки брякнул.
Отец его, как известно вам, чеботарь был.
Ответы
2
1
3, 4
3
3


title: Конспект урока "Развитие познавательной деятельности учащихся на уроках и внеклассных мероприятиях по ОБЖ"

extracted_text:
Развитие познавательной деятельности учащихся
на уроках и внеклассных мероприятиях по ОБЖ
Тетенова Елена Валерьевна, учитель ОБЖ МБООУ «ВОСШИ».
     Целью проведения занятий по основам безопасности жизнедеятельности в школе является обучение детей правилам поведения, обеспечивающим сохранность их жизни и здоровья в современных условиях улицы, транспорта, природы, быта.
Занятия по основам безопасности жизнедеятельности проводятся один раз в неделю, поэтому очень важно постоянно поддерживать у детей интерес к данному предмету. Думаю, все согласятся, что это одна из важнейших проблем современной школы. Многие учащиеся теряют интерес к учению, и происходит это по различным причинам. Это и перегрузка однообразным учебным материалом, и несовершенство методов, приемов и форм организации учебного процесса, и недостаточная объективность оценки знаний и умений, и утомляющая детей неорганизованность, и несложившиеся межличностные отношения. Отрицательно сказываются также и весьма ограниченные возможности для творческого самопроявления.
Для осмысленного усвоения знаний и умений учащимся необходима собственная познавательная деятельность. Активизация ее — важнейшая задача учителя.
Я считаю, что разные способы организации познавательной деятельности учащихся на уроках и вне уроков активизируют процесс овладения учащимися культурой безопасности жизнедеятельности, личной безопасности, самосохранения.
 Непременными условиями результативности этих занятий являются продуманная и четко организованная предварительная работа: интересные рассказы и беседы, чтение произведений художественной литературы на темы безопасности жизнедеятельности с обсуждением прочитанного, экскурсии, просмотр фильмов и мультфильмов и т. д.
 Создание атмосферы заинтересованности детей предполагает подбор большого количества наглядного и предметного материала, литературы. Считаю, что при изучении программы ОБЖ целесообразно примерно 60—70% учебного времени отводить активным формам. Формы проведения занятий могут быть различными. Это и  конкурсные программы, и инсценировки, ролевые игры и другие нестандартные формы занятий.
Нестандартный урок имеет нетрадиционную структуру, поэтому мнения педагогов на такие уроки расходятся. Одни считают нестандартные уроки прогрессивным направлением, другие – нарушением педагогических принципов.
Действительно, грань, отделяющая серьезную науку от занимательной, зыбка и подвижна. Если отбросить отпугивающую сложную внешнюю сторону предметов, то станет ясно, что все они (предметы) полезны для учащихся, интересны, захватывающи, увлекательны, занимательны. Роль развлекательного элемента в обучении видится в том, чтобы не науку, предмет превращать в забаву, а напротив, забаву ставить на службу обучению.
Я.И. Перельман — основатель жанра научной популяризации в нашей стране — считал занимательность главным средством популяризации науки, помогающим сложные научные истины делать доступными для непосвященного человека, его удивлять, возбуждать в нем процессы мышления, наблюдательность, содействовать активному познавательному отношению к окружающим явлениям действительности. Нужно искать дополнительные занимательные средства, которые побуждают мысль работать. Занимательная наука делает труд интересным,
потому и приятным, стремится опровергнуть тысячелетнюю поговорку о горьком корне учения. Занимательная наука не превращает обучение в род забавы.
В педагогических исследованиях занимательность рассматривается как средство привлечения интереса к предмету или процессу изучения, способствующее переходу познавательного интереса со стадии простой ориентировки, ситуативного, эпизодического интереса на стадию более устойчивого познавательного отношения, стремления углубиться в сущность познаваемого.
Какие же элементы занимательности вызывают чувство удивления? Новизна, необычность, неожиданность, странность, несоответствие прежним представлениям. Все эти особенности, составляющие сущность занимательности, — сильнейшие побудители познавательного интереса, обостряющие эмоционально-мыслительные процессы, заставляющие пристальнее всматриваться в предмет, наблюдать, догадываться, вспоминать, сравнивать, искать в имеющихся знаниях объяснения, находить выход из создавшейся ситуации.
Анализируя различные позиции по вопросу занимательности (занимательность — это либо помеха в обучении, либо необходимый элемент, помогающий обучению), опираясь на изучение и обобщение системы учебной деятельности многих учителей, можно показать, что занимательность — важное и в то же время достаточно острое средство обучения.
Занимательность эффективна тогда, когда учитель правильно понимает ее как фактор, влияющий на психические процессы, осознает цели ее использования в каждом конкретном случае, потому что назначение занимательности в учебном процессе многообразно:
как первоначальный толчок к познавательному интересу, своеобразный трамплин к углубленной познавательной деятельности;
как опора для эмоциональной памяти, средство запоминания особенно трудных разделов и тем учебных курсов;
как своеобразная разрядка напряженной обстановки в классе, т.е. как средство переключения эмоций, внимания, мыслей;
как средство повышения эмоционального тонуса учебной деятельности учащихся с недостаточной работоспособностью, мобилизации их внимания и волевых усилий.
Занимательность можно включать в процесс формирования познавательных интересов, в изложение материала, способствующего общему развитию учащихся. Изолируя занимательность от проблемы познавательных интересов, обособляя ее от общего плана развития учащихся, делая занимательность лишь средством препарирования учебного материала, учитель игнорирует подлинные цели обучения, превращая его в развлекательное средство. Учащиеся в таком случае начинают учиться лишь постольку, поскольку это учение занимательно.
Занимательные задания побуждают работать мысль учащегося. Насыщенные занимательностью задачи, головоломки, вопросы и упражнения углубляют понимание учащимися тем предмета, вовлекают их в активное сотрудничество с преподавателем, будят любознательность, повышают наблюдательность и поощряют их к первым самостоятельным открытиям.
При использовании занимательных заданий для их эффективного воздействия на знания, умения и навыки учащихся учителю стоит придерживаться методических рекомендаций:
— занимательные задания можно применять на всех этапах обучения, на любом этапе урока — они могут использоваться при объяснении нового материала (переключение внимания), перед закреплением материала и т.д.;
— занимательные задания можно применять, подбирать по каждой теме предмета;
— решением занимательных заданий можно заниматься в домашних условиях;
— ограниченное количество часов вызывает необходимость организации внеклассной работы с широким использованием занимательного материала;
— важен последовательный переход от простых задач к сложным;
— учитывать индивидуальные качества учащегося, подбирать варианты задач, головоломок различной степени сложности;
— при неправильном поиске ответа учитель должен дать ученику правильное направление решения, контролировать ход решения, но не говорить сразу же правильный ответ;
— после решений занимательных заданий полезен разбор правильных ответов.
При подготовке занятий необходимо учитывать несколько факторов:
—возраст детей, актуальность и доступность темы;
—условия жизни конкретных школьников.
   Существует несколько десятков типов нестандартных уроков.  Их названия дают представление о целях, задачах, методике проведения таких занятий. Вот некоторые из них, используемые мною на уроках ОБЖ и на внеклассных мероприятиях:
—деловые игры
—пресс-конференции
—соревнования типа КВН
—творчества
—аукционы
—зачеты
—игры
—концерты
—семинары
—уроки «Круговая тренировка»
—экскурсии
—консультации
—компьютерные уроки
—уроки с групповыми формами робот
—уроки взаимообучения учащихся
—уроки, которые ведут сами учащиеся:
творческие отчеты
обобщения — «суды»
уроки-лекции
конференции
интегральные
уроки-игры «Брейн-ринг»
  Хочу более подробно остановиться на своих любимых формах внеклассных занятий.
КВН. По традиции в КВН соревнуются две команды. Знания, сообразительность, быстрота — вот те три шага, которые надо сделать команде,  чтобы прийти  к победе.
Каждое соревнование КВН – небольшой спектакль.Опыт показывает, что для одной программы  на час-полтора вполне достаточно пяти-шести конкурсов. Непременно обратите внимание на то, что в каждом из КВН повторяются обязательные конкурсы: разминка, домашнее задание, конкурс капитанов и т.д. Составляя программу КВН, нужно стремиться к тому, чтобы в ней чередовались разные игровые формы и приемы проведения состязаний.Программа КВН должна быть разнообразной и по содержанию. Состязание на внимание, зрительную память, глазомер, находчивость и смекалку, ловкость, меткость и сноровку, викторина любознательных и др. Конечно, при составлении плана КВН следует иметь в виду, что участники соревнований не гении и не всезнайки. Задания должны быть не слишком сложными.Каждая команда может состоять из 5—10 человек во главе с капитаном. Было бы неплохо, чтобы участники команды по своим способностям дополняли друг друга: один был бы художником, другой — музыкантом, третий увлекался бы географией и т.д. Но все они, конечно, должны быть людьми веселыми.
Часто задают ехидный вопрос: знают ли команды заранее, какими будут конкурсы и вопросы? Нет, конечно, не знают, иначе игра потеряла бы всякий смысл. Единственный конкурс, о котором сообщается заранее, — домашнее задание. Команды могут подготовить короткое юмористическое приветствие соперникам или обращение к залу и к жюри. Обмен приветствиями — это не просто дань вежливости и взаимного уважения, а творческий ритуал.
Команды заранее набирают себе болельщиков. Болельщики тоже должны быть веселыми и находчивыми, а также доброжелательными. Ведь КВН — игра друзей, и лучшими болельщиками оказываются те, которые аплодируют соперникам за удачный ответ.
Выбор ведущего для КВН — дело очень ответственное. Именно ведущему вы доверяете судьбу вечера. Ведущий должен очень легко вступать в контакт с людьми, ощущать себя в кругу своих друзей. Это очень важно, так как в процессе конкурсов, в пылу спортивного азарта можно
незаметно превратиться из доброжелателей-соперников во врагов-противников. Ведущий, почувствовав это, должен напомнить командам, что КВН — игра друзей.
ЗАГАДКИ
Опытом установлено, что использование при обучении безопасности жизнедеятельности загадок, включающих разнообразные термины и понятия, связанные с темами ОБЖ, расширяет общий кругозор учащихся, способствует их умственному развитию, повышает интерес к учебе, помогает лучшему усвоению материала, формирует такие качества личности, как настойчивость, целеустремленность и др. Научившись самостоятельно составлять подобные загадки, учитель сможет оживить учебный процесс, а при желании обучить этому увлекательному делу учащихся.
Загадки несомненно окажутся полезными учителю, заинтересовавшему учащихся этой работой. Их можно использовать на разных этапах урока, например, после изучения нового материала на уроке загадки помогут закрепить различные термины и понятия.
Более широкие возможности для использования загадок создаются при организации массовых форм внеклассной и внешкольной работы с учащимися (турниров, конкурсов, устных журналов, утренников, вечеров и др.). Командам или отдельным участникам таких мероприятий для проверки сообразительности, быстроты мышления можно предложить разгадывать загадки определенной тематической направленности или самостоятельно составлять их, используя заранее подготовленные термины. В то время, когда соревнующиеся команды заняты выполнением практических заданий, ведущий может предложить подобные загадки для болельщиков.
ИГРОВАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ
Игра — это форма деятельности в условных ситуациях. Идея использования элементов игры с целью активизации познавательной деятельности не нова. Так, выдающийся немецкий педагог Ф. Фребель считал, что развивать фантазию ребенка младшего возраста можно, используя простой игровой материал.
Цель игрового обучения — обеспечение личностно-деятелъностного характера усвоения знаний и умений, познавательной активности, направленной на поиск, обработку и усвоение информации, вовлечение учащихся в творческую деятельность. Это уроки-соревнования, конкурсы, викторины и т.п. Но следует ответить на вопрос, в какой мере в учебной деятельности возможна игра? Определить место, направленность и форму проведения игровых уроков. Практика показала, что учителю необходимо хорошо потрудиться, чтобы игровой урок был не только интересен, но и полезен учащимся. Он не должен быть единичным и случайным в учебно-воспитательном процессе.
Игра вызывает чувство соревнования, желание победить, учит сопереживанию, содействует развитию эмоционально-волевой сферы, стимулирует деятельность. В процессе игры постоянно создаются ситуации, требующие немедленного разрешения, что ведет к формированию умения делать выбор, нести за него ответственность. А это требует самостоятельного решения, инициативы, развитого мышления.
Само собой разумеется, что нельзя буквально все уроки превращать в игру, да этого и не нужно делать. Необходимо прежде всего определить следующее:
— какую цель ставит учитель, используя ту или иную игру;
— выбрать те темы, которые трудно усваиваются при традиционных способах обучения;
— использовать игровые ситуации, знакомые большинству учеников;
— учитывать, что различные игровые ситуации могут дать неожиданный эффект.
Организуя обучение, необходимо помнить слова известного педагога СИ. Гессена, который утверждал: «... урок должен оставаться уроком, то есть содержать всегда точную и определенную цель работы, быть только пронизанным творчеством и к нему устремленным, но не переходить в него преждевременно». И продолжал: «Преждевременное превращение урока в творчество ведет не к воспитанию творцов, а к воспитанию дилетантов, удовлетворяющихся расплывчатой общностью, приблизительностью исполнения, которая закрывает всякий путь к подлинному творчеству».
Только при полноценном развитии речи учащихся возможно развитие их мышления и воображения, воспитание эмоций. Весь окружающий мир отражается в словарном составе языка. Учебный материал ОБЖ позволяет использовать на занятиях легенды и мифы, сказки и притчи, приводить исторические сведения, отрывки из литературных произведений, стихи, пословицы и поговорки, загадывать загадки.
В качестве домашней  работы можно использовать такую игровую форму, как составление сказок на тему, связанную с изученным материалом.
Сказка — это рассказ о заведомо невозможном. В ней обязательно есть фантастическое, неправдоподобное: животные разговаривают и часто помогают герою; обыкновенные, на первый взгляд, предметы оказываются волшебными и т.д. Недаром сказано: «Сказка ложь, да в ней намек, добрым молодцам урок». Без фантастики не бывает сказки, а нередко она еще и поучительна, «добрые молодцы» действительно могут  научиться на ошибках героев, извлечь из нее для себя урок нравственности, доброты, честности, смекалки, без чего, бывает, никак не выпутаться из беды.
Конкурсы
На уроках ОБЖ и внеклассных мероприятиях использую конкурсные программы. Организация их одинакова, какие бы названия они при этом ни имели, как бы ни разнились по содержанию.
Конкурсные программы — специально организованные соревнования в каком-либо (любом) виде деятельности. В основе любой конкурсной программы лежит принцип соревновательности, состязательности. Цель таких соревнований — сравнение уровней мастерства участников, поскольку конкурсные программы являются мощным стимулом к развитию человека, к совершенствованию его навыков. В этом и заключается главный педагогический эффект конкурсных программ: развиваться можно, только сравнивая себя с окружающими, а конкурс — это и есть момент сравнения.
Содержанием для организации конкурсной программы по ОБЖ будет служить содержание тем по курсу основ безопасности жизнедеятельности — все это зависит от календарного срока изучения материала, возрастных особенностей учащихся.
Организация конкурсных программ по ОБЖ — процесс многоэтапный. Нельзя забывать об организационных моментах: участники, задания, критерии, жюри, призы, ведущий, реквизит, техника, помещение, зрители.
Точку в эффективности проведения конкурсной программы можно поставить лишь после того, как проанализированы планы и результаты.
ПРОБЛЕМНЫЕ, ЧАСТИЧНО-ПОИСКОВЫЕ
И ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИЕ МЕТОДЫ НА УРОКЕ ОБЖ
Важная группа методов — проблемные формы овладения учебным материалом.
В сознании ученика формируется проблемная ситуация или задача, напоминающая научный поиск. Ученик пытается сам найти ответ на вопрос, разрешить проблемное задание. Обычно правильный ответ он находит с помощью учителя. Однако желание, стремление самому искать и предлагать варианты решения рождает высокую познавательную активность, приучает мыслить самостоятельно, придает познавательной деятельности творческий характер.
Главное внимание сосредоточивается на формировании проблемной ситуации. Все объяснение учителя и усвоение знаний учащимися строится как разрешение субъективно переживаемой учеником проблемы, как ответ на познавательную задачу.
Проблемные методы обучения так называются не потому, что все другие не включают проблем. Всякое обучение носит проблемный характер. Однако учебная проблема может не переживаться учеником как познавательная задача, которую он сам должен разрешить. Проблемные методы обучения направлены на организацию поисковой познавательной деятельности учащихся, следствие которой есть овладение учебным материалом.
Проблемные задачи и ситуации могут возникать:
— как самостоятельный поиск решения на основе известных данных (например, попытка найти выход из сложной ситуации, сделать вывод, вывести правило);
— на основе связи абстрактного содержания с конкретными представлениями;
— как связь знаний с личным опытом ученика, с его практическими действиями (например, наблюдение за поведением людей в различных ситуациях, ориентирование).
— на основе использования загадок, задач на сообразительность и смекалку, шарад и других средств, включающих проблемные ситуации. Они всегда вызывают интерес и познавательную активность. Ученики понимают, что у них есть все необходимые знания для решения, проблема лишь в том, чтобы найти возможный вариант ответа.
Усвоение материала в процессе использования проблемных методов обучения становится следствием поисковой мыслительной деятельности ученика. Однако необходимо помнить, что ученики не могут сами все открыть и выучить. Под руководством учителя они формулируют выводы, положения, правила. Поэтому объяснение учителя не теряет своего значения и при проблемных методах обучения.
Частично-поисковые методы. Речь идет о форме овладения учебным материалом, которая включает постановку отдельных проблемных вопросов, высказывание учениками своих предположений, самостоятельность рассуждений, расчленение общей задачи на ряд частных и др. Частично-поисковые методы всегда связаны с другими методами обучения на уроке, особенно с объяснительно иллюстративными.
Включение отдельных поисковых ситуаций на уроке повышает познавательную активность учащихся, постепенно приучает их к самостоятельности мышления и творчеству.
Еще одна группа методов — исследовательские. Учащиеся под руководством учителя выполняют отдельные исследовательские задания и работы. Можно дать задания для самостоятельных наблюдений, их записи и анализа результатов (например, регистрация показателей утомления, анкетирование и др.).
Подобная форма овладения учебным материалом напоминает научное исследование, поэтому воспитывает у школьников интерес и сообразительность, активность, самостоятельность и ответственность. Исследовательские методы дают учащимся первые элементарные сведения о методах научного поиска.
Итак, я остановилась на отдельных моментах предметно-практической деятельности, которая призвана выполнять следующие функции:
  1) общения:
— содействует обмену опытом и знаниями;
— устанавливает коммуникативные связи с участниками учебного процесса;
— содействует стимуляции любой деятельности;
— выявляет становление благоприятных отношений между участниками учебного процесса;
— способствует формированию межсубъектных отношений;
2) игровая:
— содействует развитию познавательных сил учащихся;
— стимулирует творческие процессы их деятельности;
— способствует разрядке напряженности, снимает утомление;
— создает благоприятную атмосферу учебного процесса, оживляет его;
— содействует развитию интереса к учению;
3) художественная:
— содействует эстетическому восприятию и освоению действительности;
— развивает художественный кругозор;
— формирует ценностные ориентации в области искусства;
— обогащает эмоциональную сферу школьников;
— выявляет и развивает творческие способности учащихся, их эстетический интерес;
4) общественная:
— оказывает опосредованное, но весьма значительное влияние на учебный процесс;
— создает социальную направленность любой деятельности;
— развивает мотивы любой деятельности;
— укрепляет успех;
— содействует общественной оценке деятельности школьников;
— способствует развитию активной жизненной позиции;
5) познавательная:
— вооружает знаниями, умениями, навыками;
— содействует воспитанию мировоззрения, нравственных, идейно-политических, эстетических качеств учащихся;
— развивает их познавательные силы, личностные образования, активность, самостоятельность, познавательный интерес;
— выявляет и реализует потенциальные возможности учащихся;
—        приобщает к поисковой и творческой деятельности.
Невозможно переоценить значение познавательной деятельности для общего развития школьника и формирования его личности. Под влиянием познавательной деятельности развиваются все процессы сознания.