title: Воспитательный час "Азбука профессий. Кем быть?"

extracted_text:
Государственное бюджетное образовательное учреждение Краснодарского        края (коррекционная) школа – интернат ст-цы Староминской

	Воспитательный час:

    « Азбука профессий. Кем быть?»

	                    Выполнила: Вос-ль Е.Г.Лях
                                                      2016 год.
«Азбука профессий. Кем быть?»

Цель: развитие познавательного интереса школьников к миру профессий.
Задачи:
Формировать познавательный интерес к людям труда и их профессиям. Расширить знания и представление детей о профессиях. Показать многообразие профессий и их важность. Воспитать уважительное отношение к людям разных  профессий
.Оборудование:
 выставка детских работ, рисунки на тему «Моя будущая профессия», плакаты с пословицами о труде, мультимедийная презентация

                                                        Ход занятия:
 Здравствуйте, дорогие ребята и уважаемые гости! Прежде чем начать, наш разговор , я предлагаю на минутку задуматься, что значит жизнь человека без работы, без труда. Представьте себе, что и дома, и на работе никто ничего не делает, все отдыхают на фабриках, в больнице и в магазине.
- Что будет, если решит отдохнуть строитель?
Дети: - Не будет домов, и людям негде будет жить, а на улице они заболеют, замерзнут.
Вос-ль: не вышли на работу врачи? (все заболеют и некому будет помочь)
Вос-ль: - Правильно ребята. Жизнь не возможна без труда.
И сегодня мы поговорим о необходимости труда, насколько он важен в жизни человека.
Рядом с нами живут люди разных профессий, от них зависит на сколько легка,  спокойна и     интересна будет жизнь человека.
1ученик:  Нетрудно, ребята, нам песенку спеть,
                   Нетрудно, а всё - таки надо уметь.
                   За что ни возьмись, нужно мастером стать
                   И дело любое уметь выполнять!
2 ученик:  Сломалась игрушка – умей починить,
                   А новую - сам научись смастерить,
                   Недаром ребятам смекалка дана,
                   Во всём и везде помогает она.
3 ученик:  Умей, если нужно, заштопать носок,
                    Без помощи свой приготовить урок.
                    Будь первым в ученье, будь первым в труде,
                    У нас белоручек не любят нигде.

              . Как вы считаете, сколько существует на земле профессий? Какие профессии вы знаете?
( Ответы детей)
И это только крошечная часть всех существующих на земле профессий. Их настолько много, что все профессии и специальности человека перечислить невозможно.
Ни одна профессия не может существовать изолированно от других. Многие связаны между собой и помогают друг другу.
Что же такое профессия?  Как вы думаете?
- Вот какие сведения даёт нам Толковый словарь:
«Профессия – это основное занятие человека».
Ребята, разговоры о труде были еще много столетий назад. И вот как о
нем говорили великие люди того времени.

«Истинное сокровище для людей - умение трудиться»(Эзоп)
«Будем трудиться, потому что труд это отец удовольствия» (Стендаль)
«Тот, кто с детства знает, что труд есть закон жизни, кто смолоду понял, что хлеб добывается только в поте лица, тот способен к подвигу, потому что в нужный день и час у него найдётся воля его выполнить и силы для этого» (Жюль Верн)

А сейчас мы не просто поговорим о профессиях, а совершим небольшое путешествие в прошлое. И так в путь……

Вос-ль: Ведь всем известно, не зная прошлого, не постигнешь ни настоящего, ни будущего .
Вос-ль.: Кто знает, какие профессии были в прошлом?
Вос-ль.: Очень давно была профессия – бурлак. Может быть, кто-нибудь из вас знает, кто такой бурлак?
Бурла́к — наёмный рабочий в России XVI— конца XIX веков, который, идя по берегу (по т. н. бечевнику), тянул при помощи каната  речное судно против течения.
Бурлацкий труд являлся сезонным. Лодки тянули по «большой воде»: весной и осенью. Для выполнения заказа бурлаки объединялись в артели. Труд бурлака был крайне тяжёлым. Скорость передвижения зависела от силы попутного или встречного ветра. При попутном ветре на судне (расшиве) поднимался парус, который значительно ускорял передвижение. Бурлацкий труд полностью исчез с распространением пароходов
.Вос-ль: Ещё одна профессия-гончар.
 Вос-ль.: Кто такой гончар?
.
В наше время – это ремесло сохранилось. Вся работа ведётся автоматизировано, т.е. меньше стали работать руками.
Вос-ль.: Следующая профессия- колесник .
Коле́сник — ремесленник, изготовлявший колёса, телеги и кареты. Опыт колесников был востребован вплоть до индустриальной революции, однако с внедрением массового производства эта профессия практически вымерла.
Вос-ль:Кто из вас любит писать?
У.: Много лет назад люди стали записывать события, происходившие в той или иной местности, с теми или иными людьми. Так возникли летописи. Вместе с этими произведениями появились летописцы- люди, занимавшиеся их написанием.
      Прадеды

Кем был твой прадед на Руси –
Свою фамилию спроси.

Есть в каждом классе Кузнецов.
Кто прадед Кузнецова?
Он был из рода кузнецов,
Отец отца отцова.

У Гончарова прадед знал
Гончарный круг и глину.
У Дегтярёва – дёготь гнал,
В дегтярне горбил спину.

Быть может, юный Столяров
И с долотом не сладит,
А прадед был из мастеров,
Он столяром был, прадед.

С пилою Пильщиков дружил,
Мял Кожемякин кожи.
В атаки Воинов ходил,
Стрельцов сражался тоже.

Звучат, как музыка, как стих,
Фамилии простые.
Вглядись – и ты увидишь в них
Историю России.

Итак, мы с вами познакомились с малой толикой профессий прошлого. Ну а теперь давайте вернемся в настоящее и ответьте мне на такой вопрос:
Людям каких профессий необходимо трудиться?
(Трудиться надо всем.)
Вос-ль:- Каждый человек обязан трудиться, для этого нужно овладеть какой-нибудь профессией. Выбор профессии очень важен. Если профессия выбрана по душе, тогда человек работает с удовольствием и доставляет радость себе и окружающим людям. И сейчас мы с вами послушаем, кем же мечтают стать наши ребята.
Частушки
Пропоем мы вам частушки
 Слушайте внимательно
Чтоб профессию себе
Выбрать обязательно

 Стану мастером по стрижке
И Лариске отомщу –
Обстригу аж под мальчишку,
А потом тогда прощу.

На гимнастику хожу,
Ем лишь раз в неделю.
По секрету вам скажу:
Стать хочу моделью.
Быть разведчиком хочу я,
Ведь находчив я и смел.
Мама спрятала конфеты,
 Я разведал где – и съел
Говорю я всем знакомым,
Что хочу быть астрономом.
Не люблю я ночью спать,
Лучше звёзды изучать.

Я люблю перед всем классом
На уроках отвечать.
Этот опыт пригодится –
Я хочу артисткой стать.

- Несмотря на то, что все профессии кажутся привлекательными, каждый человек выбирает себе дело по душе. И его профессия  не только для себя, но и для окружающих, так как влияет на жизнь и настроение любого гражданина
Кто из вас  хочет есть горький и соленый хлеб?
 Кто хочет  носить  некрасивую одежду? А дырявые башмаки?
Кто хочет, чтобы автобус, едущий по дороге, подбрасывал на    ухабах?

Кто хочет жить в красивом и прочном доме?

ВЫВОД: Хорошая и любимая работа приносит людям радость
Вос-ль :В наше время в мире насчитывается около 30 000 профессий. Очень трудно разобраться в таком многообразии .И сейчас я проверю, как хорошо вы разбираетесь в том, чем занимаются люди той или иной профессии?
 (Воспитатель читает начало предложения, а ученики должны его закончить)
Часы чинит... (часовщик).
Грузит краном... (крановщик)                                                                                Рыбу ловит нам ... (рыбак)
Служит на море... (моряк).
В машине возит груз... (шофер).
Хлеб убирает... (комбайнер).
В доме свет провел... (монтер).
В шахте трудится... (шахтер).
В жаркой кузнице... (кузнец).
Кто все знает - молодец!
Существует множество пословиц о том, что любой труд требует усилий, если хочешь добиться хорошего результата. Обычно эти пословицы приводят в пример лодырю, лентяю, укоряя его в бездействии.

Работа у доски
 Прочтите пословицы, предварительно соединив начало и конец предложения.

А сейчас я предлагаю вам посмотреть мультфильм
(Просмотр мультфильма: «Какой чудесный день – песенка Мышонка»)
Обсуждение:
1.Чем занимался мышонок в начале мультфильма?
2.Как относились к нему звери?
3.Что произошло с мышонком, когда он увидел, что звери строят дом?
4.Как после этого к нему стали относиться?
Вос-ль: Я думаю, что никого из вас нельзя назвать ленивым, ведь вы тоже трудитесь. Подметаете пол, моете посуду, ходите в магазин за хлебом. Но самый     главный труд всех детей – это учёба в школе.
Каждый труд почетен. Не столько важно, кем человек работает. Но очень важно, как он работает. От того, как человек относится к своим обязанностям, зависит, достоин ли он уважения. Издавна в народе пользуются уважением люди трудолюбивые, а с ленивым работником никто не хочет иметь дела .
 Задание:
 Определите, о каком (трудолюбивом или ленивом) человеке это сказано:  «мастер своего дела», «работает спустя рукава», «лень прежде него родилась», золотые руки», «работает, засучив рукава», «трудится не покладая рук», «от лени мхом оброс», «работает, словно спит».
. А что необходимо человеку для того, чтобы приобрести любимую профессию и приносить как можно больше пользы своей Родине?
           ученик:     Надо одиннадцать лет учиться,
                               Не лениться, а трудиться.
            ученик:     Год за годом промелькнут,
                               И от школьного порога
                               В жизнь откроется дорога.
            ученик:    Подрастём – всё будем сами
                               Делать этими руками.
                               Много я узнать хочу-
                               Выбрать дело по плечу.

Вос-ль: Любой труд, если к нему относиться серьезно, с полной ответственностью, с душой — нелегок. Он заставляет тратить много душевных или физических сил. А потому он заслуживает глубокого уважения. Труд уборщицы, изо дня в день поддерживающей чистоту и порядок в школе, не менее важен, чем труд учителя, дарящий детям знания. Труд нянечки-санитарки в больнице совершенно необходим больному, не способному обслуживать себя самостоятельно, так же, как необходима консультация или операция врача.
И если вы видите, как с особым старанием уборщица навела порядок у вас в классе, или какие вкусные пирожки испекла повар в столовой, или каким интересным и запоминающимся был урок, подготовленный учителем, то не поленитесь этим людям сказать спасибо за их добросовестный труд. Поверьте, такая, казалось бы, мелочь им будет очень приятна. Потому что всегда приятно, когда твой труд замечают и ценят. И вы это обязательно поймете, когда станете взрослыми и начнете осваивать выбранную вами профессию.

Ребята, я сейчас буду читать описание профессии , а вы должны
определить, что это за профессия.
а) Глаза разбегаются от множества красочных обложек. Как же найти среди такого обилия книжек самую интересную, с самыми красивыми картинками? Выбрать книгу тебе поможет этот человек. Он спросит, что ты больше любишь: сказки или рассказы о животных, приключения или веселые стихи? И подведет тебя к полке, стоят эти замечательные книжки. (Библиотекарь.)
б) Заболел щенок. Еще вчера он звонко лаял и грыз папины шлепанцы. А сегодня отказался от еды и не хочет играть. Положил  грустную мордочку на лапы и лежит, безучастный ко всему. Как помочь твоему другу, знает врач, который лечит животных. Он внимательно осмотрит больного малыша, потрогает нос, пощупает живот и даст лекарство. (Ветеринар.)

г) Кажется, что лес растет сам по себе и хозяин в лесу каждый, кто захочет в него прийти. Но это не так. У леса есть настоящий хозяин. Он растит и бережет лес, ухаживает за ним. У него много забот и обязанностей. По едва приметным тропинкам неторопливым шагом он обходит свои лесные кварталы. Замечает, где буря уронила деревья, где появилось множество насекомых - вредителей леса Смотрит, нет ли больных и засохших деревьев и нет ли запаха дыма; лесной пожар - это беда. Он знает, какие звери и птицы живут здесь, (Лесник)
А теперь я предлагаю вам составить пословицу

Составьте пословицу из данных слов.
СОЛНЦЕ, ТРУД, КРАСИТ, А, ЧЕЛОВЕКА, ЗЕМЛЮ
(Землю красит солнце , а человека труд. )
А как вы понимаете эту пословицу? ( разбор)
Земля под воздействием солнышка оживает, расцветает, стаёт неузнаваемо красивой ! Так и человек! Только в труде можно проявить все свои самые лучшие качества. Только в труде человек может раскрыться.

Вос-ль:. Вот и совершили мы путешествие в мир профессий. Проверим, что вы запомнили. Для этого мы сейчас сыграем в игру. Она называется « Найди пару ». Я сейчас объясню условия игры. У меня на столе лежат карточки, на которых написана половина слова названия профессии. Вы должны найти вторую часть слова, объединиться в пары и обыграть свою профессию.  (Остальные дети должны её отгадать).
ма ляр   води тель  фото граф  порт ной  двор ник  док тор
Итак, что нового сегодня вы узнали?
-Сегодня во время занятия вы все хорошо работали. Спасибо вам большое. И наше занятие я хочу закончить такими словами:
Профессий много в мире есть,
Их невозможно перечесть.
Сегодня многие нужны,
И интересны, и важны.
И ты скорее подрастай,
Профессией овладевай.
Старайся в деле первым быть
И людям пользу приносит
Спасибо. Я желаю вам удачи


title: Комплексный тест по русскому языку 4 класс

extracted_text:
                    Департамент образования города Перми
           Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
                  «Средняя общеобразовательная школа № 40»

                              КОМПЛЕКСНЫЙ ТЕСТ
                 ПО РУССКОМУ ЯЗЫКУ ДЛЯ УЧАЩИХСЯ 4-Х КЛАССОВ

                                                                Разработчик:
                                               Морокова  Татьяна Дмитриевна,
                                          заместитель директора школы по УВР

         КОМПЛЕКСНЫЙ ТЕСТ ПО РУССКОМУ ЯЗЫКУ ДЛЯ УЧАЩИХСЯ 4-Х КЛАССОВ

                                 ВАРИАНТ 1.
А1. В каком слове четыре буквы и три звука?
|1) шёлк          |2) дробь          |3) день           |4) якорь          |

А2. В каком слове отсутствует суффикс?
|1) волосок       |2) чайник         |3) карманы        |4) берёзка        |

А3. Укажи слово, в котором пропущен Ь.
|1) багаж__       |2) ноч_ ной       |3) в_ехал         |4) молодёж_       |

А4. Какое слово не является однокоренным к слову СКАЗКА?
|1) сказочка      |2) сказочник      |3) сказки         |4) сказочный      |

А5. В каком слове отсутствует приставка?
|1)  скала        |2)  съехать       |3) сходка         |4) сварка         |

А6. Укажи слово с предлогом.
|1)  (по)други    |2)  (по)ехали     |3)  (по)берегу    |4)  (по)бережье   |

А7. В каком слове пишется буква О в корне?
|1)  кв_ртира     |2) комн_та        |3)  стор_жит      |4)  д_бежал       |

А8. Слово какой части речи отсутствует в данном предложении?
       Старый тетерев уснул глубоким сном.
|1)  глагол       |2)                |3) прилагательное  |4)   предлог     |
|                 |существительное   |                   |                 |

А9. Какое из данных слов является проверочным для остальных?
|1)  стрельба     |2)  стрелок       |3)  стрелял       |4) стрельбище     |

А10. В каком слове пропущенную безударную гласную нельзя проверить
ударением?
|1)  взгл_нуть    |2)  комн_та       |3)  уд_вительный  |4)  в_ршина       |

А11. Укажи «лишнее» слово среди данных синонимов.
|1)  метель       |2)  стужа         |3)  пурга         |4)  буран         |

А12. Укажи существительное I склонения.
|1)  без соли     |2)  в лазури      |3)  по речке      |4)  после дождя   |

А13. Укажи глагол неопределённой формы.
|1)  кормил       |2) рисовать       |3) держишь        |4)  грузят        |

А14. В каком глаголе на месте пропуска нужно писать Ь?
|1) купает_ся     |2)  любоват_ся    |3) катает_ся      |4)  держит_ся     |

А15. В каком слове только второй слог может быть ударным?
|1)  пропасть     |2)  село          |3)  орган         |4) лицо           |

А16. Отметь слово, которое нельзя перенести с одной строки на другую.
|1)  тройка       |2)  Юлия          |3)  корабль       |4)  маяк          |

А17.  Укажи слово с  удвоенной согласной.
|1)  дли(н/нн)а   |2)   ра(с/сс)тение|3) па(с/сс)ажир   |4)  ра(н/нн)о     |

А18.  Укажи имя существительное, которое в форме предложного падежа имеет
окончание И?
|1)  календарь    |2)  пень          |3)  голубь        |4)  тень          |

А19.  В каком словосочетании имя прилагательное употреблено в переносном
значении?
|1) медвежий след |2) медвежья шкура |3) медвежья услуга |4) медвежья тропа|

А20. Какое имя существительное изменяется по числам?
|1)  санки        |2)  брюки         |3)  юбки          |4)  очки          |

А21. Какое слово пишется раздельно с НЕ?
|1)   (не)брежно  |2)  (не)знаю      |3) (не)ряха       |4)  (Не)знайка    |

А22. Укажи правильное значение выражения «Держать язык за зубами».
|1)   лишиться дара речи             |
|2)   молчать, не говорить лишнего   |
|3)   оказаться в смешном положении  |
|4)   заболеть                       |

А23. Какое высказывание ошибочно?
|1)   Имена существительные склоняются.                                    |
|2)   Глаголы спрягаются.                                                  |
|3)   Имена прилагательные изменяются по числам, родам и падежам.          |
|4)   Существительные 1-го склонения в родительном, дательном и  предложном|
|                                                                          |
|падежах имеют одинаковые окончания.                                       |

А24. Отметь глагол в форме 1-го лица.
|1)  стоят        |2)   думаю        |3)  играешь       |4)  придёте       |

А25.  Укажи слово с непроизносимой согласной.
|1)   вкус...ная  |2)  чес…ный       |3)  ужас…ный      |4)  напрас…ный    |

А26.  Отметь словосочетание.
|1)  я лечу       |2)  вышли на      |3)  возле реки    |4)  около дома    |
|                 |поляну            |                  |                  |

А27.  Отметь слово, у которого на конце Ь не пишется.
|1)   ноч…        |2)  дышиш…        |3)  скрипач…      |4)  мелоч…        |

А28. Укажи вариант, в котором на месте пропуска надо писать окончание –ОМ?
|1)   серебрист__  инеем             |
|2)   в тёпл__  море                 |
|3)   к морск___ берегу              |
|4)   под тенист__   дубом           |

А29.  В форме какого падежа имена существительные всегда употребляются с
предлогом?
|1)   в           |2)  в родительном |3)  в предложном  |4)  в дательном   |
|именительном     |                  |                  |                  |

А30.  В каком предложении нет глагола.
|1)   Чудесная аллея из тополей шумела на       |
|дороге.                                        |
|2)   От станции до посёлка более километра.    |
|3)   Я направился по лисьему следу.            |
|4)   Ранним утром зима спустилась с гор.       |

____________________________________________________________________________
_________

В1.   Укажи, словом какой части речи выражено подлежащее в предложении
         «Мы свернули на узкую тропинку».
В2.   Выбери из данного предложения сочетание слов, которое не является
словосочетанием
        «Старый тетерев уснул глубоким сном».
В3.   В каком порядке должны следовать предложения, чтобы получился связный
текст?
|А    |Вдруг он заметил под берёзой норку.  |
|Б    |В лесу по ложбинке побежал первый    |
|     |ручеёк.                              |
|В    |Решил ручеёк в неё заглянуть.        |
|Г    |В норке сладко спал ёжик.            |
|Д    |Холодный ручеёк разбудил его.        |

В4.   Запиши антоним к слову МОЩНЫЙ.

         КОМПЛЕКСНЫЙ ТЕСТ ПО РУССКОМУ ЯЗЫКУ ДЛЯ УЧАЩИХСЯ 4-Х КЛАССОВ

                                 ВАРИАНТ 2.
А1. В каком слове букв больше, чем звуков?
|1)  букет        |2)  Юра           |3)  коньки        |4)  весна         |

А2. В каком слове отсутствует приставка?
|1) подорожник    |2) полочка        |3) подарок        |4) поход          |

А3. Укажи слово, в котором пропущен разделительный Ъ.
|1) в_юга         |2) товарищ_       |3) с_едобный      |4) ш_ют           |

А4. Какое слово не является однокоренным к слову РАКЕТА?
|1) ракетный      |2) ракетчик       |3) ракеты         |4) ракетница      |

А5.  Состав какого слова отличается от состава слова ЛИМОНЧИКИ?
|1)  травушка     |2) стульчики      |3) игрушки        |4) записка        |

А6. Укажи слово без предлога.
|1)  (на)горизонте|2) (под)деревом   |3)  (по)крылись   |4)  (в)ущелье     |

А7. В каком слове пропущена буква С?
|1)  ре_кий       |2)  у_кий         |3)  про_ьба       |4)  ука_ка        |

А8. Слово какой части речи отсутствует в данном предложении?
       Кружится в воздухе листва.
|1)  глагол       |2)                |3) прилагательное|4)  предлог       |
|                 |существительное   |                 |                  |

А9. Какое из данных слов является проверочным для остальных?
|1)  плясать      |2)  плясун        |3)  плясунья      |4)  пляска        |

А10. В каком слове пропущенную безударную гласную нельзя проверить
ударением?
|1)  поб_дитель   |2)  г_рчица       |3)  зат_рмозить   |4)  б_лото        |

А11. Укажи «лишнее» слово среди данных синонимов.
|1)   беда        |2)   ураган       |3)  несчастье     |4)  горе          |

А12. Укажи существительное III склонения.
|1)  с картофелем |2)  без вермишели |3)  с товарищем   |4)  при ходьбе    |

А13. Укажи глагол неопределённой формы.
|1)  читают       |2) свистит        |3) дышал          |4)  петь          |

А14. В каком глаголе на месте пропуска нужно писать Ь?
|1) катает_ся     |2)   просыпает_ся |3)  улыбат_ся     |4)   прячут_ся    |

А15. В каком слове только второй слог может быть ударным?
|1)  плачу        |2) мою            |3)  замок         |4) пляшу          |

А16. Отметь слово, которое нельзя перенести с одной строки на другую.
|1) армия         |2)  Мария         |3) вьюга          |4)  ария          |

А17.  Укажи слово с удвоенной согласной.
|1)               |2)   ра(с/сс)каз  |3) ква(с/сс)      |4)  вку(с/сс)ный  |
|ра(с/сс)красила  |                  |                  |                  |

А18.  Укажи имя существительное, которое в форме дательного падежа имеет
окончание Е?
|1)  сарай        |2)  морковь       |3)  Игорь         |4)  Марина        |

А19.  В каком словосочетании имя прилагательное употреблено в переносном
значении?
|1) свежая рыба   |2) свежие новости |3)  свежий огурец  |4)  свежий хлеб  |

А20. Какое имя существительное имеет только форму множественного числа?
|1)  перья        |2)  упражнения    |3)  метель        |4)  сутки         |

А21. Отметь слово, в котором У- является приставкой
|1)   (у)дача     |2)  (у)знаю       |3) (у)дочка       |4)  (у)голь       |

А22. Укажи правильное значение выражения «Зарубить на носу».
|1)   зазнаваться                    |
|2)   ходить важно, гордо            |
|3)   запомнить крепко-накрепко      |
|4)  поцарапать нос                  |

А23. Укажи нераспространённое предложение.
|1)   Идёт сильный дождь.            |
|2)   Мама варит суп.                |
|3)   Дует ветер.                    |
|4)   Дима прочитал книгу.           |

А24. Отметь глагол в форме 2-го лица.
|1)  увлекаемся   |2)   сидим        |3)  думаешь       |4)  едут          |

А25.  Укажи слово с непроизносимой согласной.
|1)  лес…ница     |2)  вирус…ный     |3)  прекрас…ный   |4)  чудес…ный     |

А26.  Отметь словосочетание.
|1)  он обгонит   |2)  смотрю в глаза|3)  после уроков  |4)  около пяти    |

А27.  Отметь слово, в котором  пишется Ь.
|1)   боч…ка      |2)  пес…ня        |3)  дуеш…         |4)  гараж…        |

А28. В окончании какого имени прилагательного на месте пропуска надо писать
окончание –Е?
|1)   под хрупк__м    льдом          |
|2)   на колюч__й  ветке             |
|3)   в берёзов__ю рощу              |
|4)   по высок_м   горам             |

А29.  В форме какого падежа имена существительные  не имеют предлогов?
|1)               |2)  родительного  |3)  предложного   |4)  винительного  |
|именительного    |                  |                  |                  |

А30.  В каком предложении нет глагола?
|1)   Весь день бабушка пасёт корову на лугу.   |
|2)   Корова жуёт сочную травку.                |
|3)   К вечеру бабушка подоила корову.          |
|4)   Хорошо парное молочко!                    |

____________________________________________________________________________
_________

В1.   Укажи слово, которое в данном предложении является второстепенным
членом
         «Туристов сопровождал врач».
В2.   Выбери из данного предложения сочетание слов, которое не является
словосочетанием
        «Свежий ветерок разносил по лесу весенние запахи».
В3.   В каком порядке должны следовать предложения, чтобы получился связный
текст?
|А    |На лапке сочилась кровь.                |
|Б    |Под кустом дети нашли раненого зайца.   |
|В    |Дети осторожно взяли его на руки и      |
|     |понесли домой.                          |
|Г    |Когда лапка у зайца зажила, дети отнесли|
|     |его в лес.                              |
|Д    |Дома они промыли зайцу ранку и смазали  |
|     |её йодом.                               |

В4.   Запиши антоним к слову ЛЁГКАЯ.

Таблица ответов к варианту №1
         Таблица ответов к варианту №2

|Задание |Правильный вариант     |               |Задание|Правильный вариант     |
|        |ответа                 |               |       |ответа                 |
|А1      |3                      |               |А1     |3                      |
|А2      |3                      |               |А2     |2                      |
|А3      |4                      |               |А3     |3                      |
|А4      |3                      |               |А4     |3                      |
|А5      |1                      |               |А5     |4                      |
|А6      |3                      |               |А6     |3                      |
|А7      |3                      |               |А7     |3                      |
|А8      |4                      |               |А8     |3                      |
|А9      |4                      |               |А9     |4                      |
|А10     |2                      |               |А10    |4                      |
|А11     |2                      |               |А11    |2                      |
|А12     |3                      |               |А12    |2                      |
|А13     |2                      |               |А13    |4                      |
|А14     |2                      |               |А14    |3                      |
|А15     |4                      |               |А15    |4                      |
|А16     |2                      |               |А16    |4                      |
|А17     |3                      |               |А17    |2                      |
|А18     |4                      |               |А18    |4                      |
|А19     |3                      |               |А19    |2                      |
|А20     |3                      |               |А20    |4                      |
|А21     |2                      |               |А21    |2                      |
|А22     |2                      |               |А22    |3                      |
|А23     |4                      |               |А23    |3                      |
|А24     |2                      |               |А24    |3                      |
|А25     |2                      |               |А25    |1                      |
|А26     |2                      |               |А26    |2                      |
|А27     |3                      |               |А27    |3                      |
|А28     |2                      |               |А28    |2                      |
|А29     |3                      |               |А29    |1                      |
|А30     |2                      |               |А30    |4                      |
|В1      |местоимением           |               |В1     |туристов               |
|В2      |тетерев уснул          |               |В2     |ветерок разносил       |
|В3      |БАВГД                  |               |В3     |БАВДГ                  |
|В4      |слабый                 |               |В4     |тяжёлая                |


title: Классный час "«Азовское осадное сидение» донских казаков 1637-41 г.г." 5 класс

extracted_text:
                      Открытый классный час в 5 классе

      по теме: «Азовское осадное сидение» донских казаков 1637-41г.г.»

Методическое обеспечение: карта Ростовской области, казачье знамя, казачья
форма одежды, портреты донских атаманов М.Татаринова и О.Колуженина,
мультимедийная система.

Вступительная часть:

- Ребята, вы наверное удивлены, почему у нас на классном часе находится
казачье знамя, а сам я одет в казачью форму. Дело в том, что речь у нас
сегодня пойдёт о знаменательной дате в истории Всевеликого Войска Донского,
к которому я имею честь принадлежать. Это 14 октября – День Покрова
Пресвятой Богородицы.  День, когда в 1641г. закончилось знаменитое
«Азовское осадное сидение» донских казаков.

Основная часть:
9 апреля 1637г. на Войсковом Круге Войско Донское решило взять турецкую
крепость Азов. С 21 апреля началась осада города, которую возглавил атаман
М.Татаринов.  В союзе с донцами выступили запорожцы. Казаки поставили пушки
и начали обстрел крепости. Пока шла перестрелка, донцы начали рыть подкоп.
Руководил этой работой Иван Арадов. 16 июня взрыв разрушил часть стены.
Казаки бросились в пролом. С другой стороны крепости донцы и запорожцы
лезли на стены по лестницам. К концу дня город был взят штурмом. Казаки
сделали Азов столицей Войска Донского.
Взятие Азова имело огромное значение. Крымским татарам после этого стало
намного труднее делать набеги на южно-русские земли. Казакам облегчился
выход в Чёрное море.
Турки не собирались отказываться от Азова. И решили вернуть его назад. В
июне 1641г. под Азов прибыло 240-тысячное турецкое войско. Казаков в
крепости было 5307 чел. Вместе с ними решили сражаться их жёны. Войсковым
атаманом был избран О.Колуженин.
Имея перевес в силах, турки были уверены в победе. Они блокировали город и
вели постоянный обстрел, а также пытались рыть подкопы. Но казаки были
начеку. Они проводили контрподкопы и взрывали вражеские ходы. Кроме всего
казаки проводили вылазки.
Не добившись успеха и понеся большие потери, турки пошли на переговоры. Но
они окончились ничем. Казаки отказались уйти из Азова. Турки, получив
подкрепления, начали новые атаки. Казакам было очень тяжело. Враг наступал
круглые сутки. Но огромные потери заставили его прекратить натиск. Турки
предложили выкуп за сдачу города, но казаки отвергли его, заявив: « Не
дорого нам серебро и злато, дорога нам слава вечная».
Враг возобновил атаки. Казачий гарнизон ослабел, многие погибли, почти все
были ранены. И тогда казаки решили выйти из города и в последнем бою
погибнуть с честью. Ранним утром 14 октября 1641г., под покровом темноты,
остатки гарнизона вышли в поле, но турецкий лагерь оказался пуст. Враг ушёл
от Азова. С того времени и по сей день – 14 октября один из самых больших и
почитаемых казачьих праздников.

Заключительная часть:
В память о героической обороне Азова казачий поэт Н.Н.Туроверов написал
стихотворение «Азов», которое нам сейчас прочитает ваш одноклассник
Каменщиков Илья.
                                    Азов.
                           Эту землю снова и снова
                           Поливала горячая кровь.
                          Ты стояла на башне Азова
                       Меж встречающих смерть казаков.
                       И на ранней заре, средь тумана,
                         Как молитва звучали слова:
                        За Христа, за святого Ивана,
                         За казачий престол Покрова,
                       За свободу родную , как ветер,
                         За простую степную любовь,
                      И за всех православных на свете,
                       И за свой прародительский кров.
                        Не смолкало церковное пенье;
                          Бушевал за стеною пожар;
                         Со стены ты бросала каменья
                           В недалёких уже янычар
                         И хлестала кипящей смолою,
                           Обжигаясь сама и крича…
                         Дикий ветер гулял над тобою
                         И по-братски касался плеча:
                         За святого Ивана, за волю,
                         За казачью любовь навсегда!
                          Отступала, бежала по полю
                          И тонула на взморье орда.
                        Точно пьяная ты оглянулась,-
                       Твой сосед был уродлив и груб;
                        Но ты смело губами коснулась
                         Его чёрных, запёкшихся губ.
                              ( Н.Н. Туроверов)

В заключении нашего классного часа, я хочу пожелать вам, чтобы вы помнили о
славном прошлом нашего края, знали на какой земле вы живёте, о тех людях,
которые её защищали. Хочу, чтобы и вы если придёт нужда, смело, как наши
геройские предки были готовы встать на защиту своей Родины.


title: Классный час "Астана - столица Республики Казахстан"

extracted_text:
Классный час «Астана- столица Республики Казахстан»
Цель:
 1.Познокомить с историческим прошлым столицы.
2.Сформировать знания о достопримечательностях Астаны
3.Воспитывать любовь к Родине.
Оформление: фотографии Астаны, толковый словарь,
Библиотекарь: На обширных просторах Евразии в самом центре Великой степи, гордо именуемой «Землей номадов», находится наша страна – независимая Республика Казахстан, занимая девятое место по площади среди других стран мира.
 «Историки до сих пор спорят о том, где и когда возник первый город на земле, Наверно, это не так важно. Главное в том, что города были и будут тем местом, где разыгрывались самые драматические, радостные и горькие страницы истории человека, народов и цивилизаций. Но среди этих узлов прошлого, настоящего и будущего особняком стоят столицы.
Им выпадает честь представлять все то лучшее, что создал каждый народ в своем пути через пространства и время. Творение столицы – это творение нового текста национальной истории . И не каждому поколению дано создание такого текста. На рубеже двух тысячелетий мы приняли решение и практически создали в самом сердце Евразии новую столицу» - пишет в своей книге «В сердце Евразии» Н.А.Назарбаев
Ребята назовите столицу Казахстана.
1учиник
Казахстан! Республика моя!
Край родной и дом,
В котором вырос я,
Все узнать, страна, я о тебе хочу,
Над тобой с друзьями полечу.
2ученик.
Мы садимся в вертолет,
Отправляемся в полет.
Над горами и морями,
Над бескрайними полями,
Над любимою страной,
Над столицей – Астаной.
3 ученик
С высоты орлиного полета
Хороша видна моя страна.
На степных просторах засияла
Драгоценным камнем – Астана!
4 Ученик читает стихотворение «Астана»
Расцвел в степи, как в сказке,
Прекрасный город – сад.
Гиганты – небоскребы
На площади стоят.
И улицы, как стрелы,
Ведут в степную даль
Связала части света
Стальная магистраль.
Ишим в гранит одели
И возвели в мосты,
Чтоб Азия с Европой
Была у нас на «ты».
И центром мироздания,
Презрев событий бег,
Над городом поднялся
Красавец «Байтерек».
Он символ обновления
Большой моей страны.
Не призрак, не видение
Он – гордость Астаны!
Библиотекарь: Что же такое столица? Давайте заглянем в большой толковый словарь и найдем пояснение.
Но Астана не всегда была столицей нашей Родины. Казахстан единственная из союзных республик, которая 4раза меняла столицы:1920-1924годы Оренбург.1924-1929годы-Кызылорда .1939-1998 годы - Алма-Ата. С 1998-Астана.
С таким названием столица Казахстана вошла в новое  третье  тысячелетие. Красавицу Астану по праву  называют  сегодня рукотворным чудом света.
5: Ученик
Это лучший в мире город!
Он красив и очень молод,
Новостроек в нем не счесть,
У реки мы сможем сесть.
Библиотекарь:
Астана расположена в центральной части страны, на правом высоком берегу р. Есиль (Ишим) . Спокойно течет степная река ,неся свои воды в сторону Северного Ледовитого океана, голубой лентой протянулась она на 1400 км только по нашей стране, то теряясь среди сопок Сары –Арки , то появляясь во всей красе и величии  на Северо-Казахстанской
 Равнине, опоясав водным кольцом молодую столицу.
Город является крупным узлом железнодорожных, автомобильных и воздушных дорог. Астана- крупная воздушная гавань страны, способная принимать любые типы самолетов. Воздушные линии соединяют Астану со многими городами Казахстана, а  также городами дальнего и ближнего зарубежья. Климат резко континентальный  . Зима холодная, продолжительность 5-5,5 месяца. Лето характеризует  жаркой, сухой погодой.
За короткое время город изменился до неузнаваемости. У красивых  берегов Есиля построены современные здания: Президентский  Дворец, здание Парламента, гостиница « Интерконтиненталь » , новый  корпус Евразийского университета   , Дворец молодежи , здание министерств, жилые многоэтажные дома. Возле здания Парламента можно увидеть памятник трем благословенным казахским биям: Толе би, Казыбек би и Айтеке би, - которые словно сопровождают народ в будущее. А статуя белого барса, устремленного ввысь – символ счастливого будущего молодого Казахстана в 21 веке.
В Астане появилась своя Эйфелева башня – Астана Байтерек. Ее высота 97 метров. На верху смотровая площадка. Проект башни разработан архитектором Рустамбековым. Байтерек с казахского – дерево. Монумент символизирует дерево, в кроне которого поместилось яйцо райской птицы в виде стеклянного шара диаметром 23 метра
В Астане находится единственный в континентальной стране океанарий, равного которому нет в других странах. Он представляет уникальный подводный мир с экзотическими обитателями южных морей и океанов. Строительство жилья и административных объектов в Астане осуществляли около 14 тысяч строителей, более 30строительных казахстанских и иностранных кампаний. Расцвет столицы еще впереди. В будущем Астана будет одним из известных городов Евразийского континента.


title: Конспект урока "Ауған соғысы және  оған қазақстандықтардың қатысуы" 5-11 классы

extracted_text:
                                Тәрбие сағаты

                                  Тақырыбы:
                             «Ауған соғысы және
                       оған қазақстандықтардың қатысуы»

                                5-11 сыныптар

             Ауған соғысы және оған қазақстандықтардың қатысуы.

Мәскеу уақыты бойынша 1979 жылы желтоқсан айының 25
Бірінші болып барлаушылар, сосын аспалы көпір бойынша генерал К.Кузминнің
Бұл уақытта әскери-транспорт авиациясы әуе-десантшылар дивизиясының негізгі
күштері мен
Витебскідегі әуе-десантшылар дивизиясының командирі генерал-майор
И.Ф.Рябченко сол кездегі
14 желтоқсанда Түркістан әскери округінің басқа әуежайларына дивизияны
26 желтоқсанда дивизияның міндеті анықталды [6].
Осы күні 19.30-ға дейін астананың белгіленген
Осы отты күндерді еске ала отырып Р.А. Байтереков:
Бірде бізді әскери дабыл бойынша көтеріп, оқ-дәрілерімен жабдықтап,
Берілген бұйрық бойынша әскери құрама түнде Кабулға жылжумен
Әскери құрамалар мен техникаларды тасу үшін 343 ұшақ-рейсі жасалса,
Өкінішке орай бұл шаралар құрбандықсыз жүзеге аспады. 25
Осылайша белгіленген уақытта 108-ші атқыштар дивизиясының алдыңғы қатарлы
Осы күннен бастап, Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентін Ауғанстанның
Сол уақыттағы 40-шы армияның қолбасшысы болған генерал-полковник
Ю.В.Тухаринов мемлекеттік
Оның құм басқан жағалауы жеңіл шайылып, өзен тоқтаусыз өзінің
Бірақ біраз уақыттан кеін көпір өзен жағасынан жылжып кетті
«1979 жылдың 25 желтоқсанынан 26-сына қараған түні дивизия
Марш жалпы жақсы өтті. Көптеген тұрығндар кеңестік колонналарды
кездестіруге
Сондықтан да Кундуз қаласына барып жайғасқан әскери
Ауғанстан территориясының бестен төрт бөлігін Гиндукуш, Парапомиз,
Хазараджат,
Жері құмды және таулы- шөлейт территориясы, оған қоса
Мысалы: «27 желтоқсан күні Саланг таулы асуынан өту
Ал мұнда бүкіл соғыс техникасы мен
1980жылы қаңтар айының ішінде генерал-лейтенант Ю.В.Тухаринов
қолбасшылығымен кеңестік әскерлердің
Оған қоса кеңестік манадар мен кеңесшілер тұрған
Барлық тұрғындар кеңестік әскер жауынгерлерін жылы шыраймен қарсы
Дегенмен жекелеген жауыздық әрекеттер де орын алып отырды. Кей
Бұларға қосатын ең қажетті жайт, Ауғанстанға кеңес әскерлерін енгізу
Мысалы, әскери дәрігерлерге күрделі де ұзақ операцияны
Өздерімен бірге тамақ, жанар-жағар май, оқ, дәрі, су алып
Жаттығу алаңы, жаттықтырушылар мен жауынгерлерді ұрыс қимылына
Жергілікті жердің жер-жағдайы мен партизандық соғыс әдістерін меңгере
1979 жылдың 26 желтоқсанында ауған территориясына түсірілген дивизияның
міндеттері
Кеңес әскерлерінің ең алғашқы соғыс қимылы 27
Ал Тәжі-Бек сарайын алу операциясы кешкі 19 сағат 30
Оған 50 адамнан тұратын МҚК-нің офицерлер тобы, капитан В.А.Востроин
Сарайды басып алу соғысы 30-40 минутқа созылды. Осы
Шабуыл барысы кезінде кеңестік жауынгерлерден 11 адам шейіт болды.
«Дауыл-333» соғыс операциясының құрамында және Тәжі-Бек сарайына шабуыл
жасаған
Оның бірі қатардағы жауынгер Шымкент қаласының тұрғыны Расульметов
Құрбантай
Душмандар қолымен көздей отырып атқан зеңбірек оғы соғыс машинасында
Сөйтіп қорғанысы мықты Тәжі-Бек сарайына шабуылдау барысында бірнеше
азаматтар
Ал шабуылға шыққан десантшылар тобы көзге айқын көрініп,
Бас штаб ғимаратын алу оқиғасы негізінен берілген тапсырманы
Орталық телеграфта болған жарылыс Якубтың (Бас штаб бастығы, подполковник)
Десантшылар тобының соғыс қимылы арқасында ғимарат толық басып алынды.
Танкшілер ротасы күзеткен Кабулдағы радио және телевидение үйін басып
Шабуыл белгісін алғаннан кейін барлаушылар гранатаметпен күзетші танкілерді
аяусыз
Ұрыс қимылы шапшаң жүрді, бір барлаушы ауыр
Телевидение және радио орталығы америка елшілігінің қасында
Елшілікке қарай оқ жаудырылған кезде қызметшілердің көпшілігі керуеттің,
столдың
Пули-Чархидегі түрме парашюті-десантшылар батальоны және өзі жүретін
Түрмені алуды бастамас бұрын, оларды тырп етпейтіндей етіп
Десантшылар бұл тапсырманы да айтарлықтай орындады. Танк экипаждарын
машиналар
Бұл қоршаудан шығауға әрекет еткен кез келген ұмтылысты пулемет
Десантшылар түрме территориясына бұза-жара кіріп, жарты сағат ішінде
Кабулдағы басқа объектілерді басып алу шығынсыз және
Бұл ұрыс барысында 10 десантшы және 8 айырықша мақсаттағы
345-ші ЖПДП-нан қаза болғандар: кіші сержант А.С.Дворников, қатардағы
жауынгерлер:
Майор Х.Халбаевтың айырықша мақсаттағы батальонынан шейіт болғандар: кіші
сержант
Келесі күні таңертең кеңестік қолбасшылар орналасқан бекетке МҚК-і
Тәжі-Бек сарайы шабуылынан кейін Ауғанстан халқына Б.Кармальдің үнтаспаға
Бұл кезде Б.Кармаль Баграм қаласында орналасқан Кеңес Одағы
Осы уақытта Б.Кармальді астанаға апару бұйрығы да келіп
Ол танкілердің бірінде ауған мемлекетінің жаңа басшысы
Алғашында АХДП Бас секретары Царандой (ауғандық милиция бөлімдері
ғимараттарының
Осы уақыттардың бәрінде АХДП Бас хатшысын КСРО МҚК-нің қызметкерлері
28 желтоқсанға қараған түні генерал Ю.В.Шаталин қолбасшылығымен тағы бір
Бұл күні түнде елдегі билік «халықшылдардың» қолынан
Ертеңіне таңертең Ауғанстанның ақпарат көздері АДР Үкіметінің үндеуін
жариялады.
Осы күні айрықша мақсаттағы әскер тобы күзетшілер бригадасының қалғандарын
Кілемге оралған Х.Аминнің өлі денесі батальон капитаны Андар Сахатовтың
28 желтоқсанда күн ортасында «мұсылман» батальонының құрамы Кабулдағы Кеңес
Сосын полковник В.В.Колесник елші кабинетінен Мәскеумен байланысқа шығып,
КСРО Жоғары Кеңесі Президиумының жабық Жарлығымен КСРО МҚК-і
қызметкерлерінің
Мұндай атақ полковник В.В.Колесник пен Э.Г.Козловқа да берілді.
Подполковник
Мұсылман батальонының 300-ге жуық офицерлері мен солдаттары үкімет
29 желтоқсанда айырықша мақсаттағы әскер тобынан сарай күзетін
Жаңа жыл мерекесі өтісімен әскери тапсырманы орындағандары және
Ұшақтағы айрықша мақсаттағы әскер тобы ұшақты атып
1981жылы Пули-Хумридағы құбыр жолдарын және Шибартандағы тас өндірісн
12 қаңтар күні таңертең В.В.Колесник КСРо Қорғаныс министрі, Кеңес
Дегенмен Ауғанстанға кеңес әскерлерін енгізу жөніндегі
Пленумдағы Л.И.Брежневтың шешімді толық қабылдау
Ал бес жылдан кейін бұл жағдай барып тұрған
Мұндай халықаралық саяси шешімді қабылдаған
Ал А.А. Громыко болса 1988-1989 жылдары
Осы келісім-шартқа сәйкес Ауғанстан республикасының үкіметі
Қорыта келгенде бұл өтініш Кеңес Одағында ұзақ
ІІ тарау. Жарияланбаған соғыс және беймәлім кеткен боздақтар
Ауған соғысы барысындағы басты ерекшеліктердің бірі-40-шы армия құрамын
Алғашқы кезеңде Кеңес Одағының барлық территориясынан шақырылған әскери
қызметшілер
1987 жылы 40-шы армияның қолбасшысы болып тағайындалған
Мысалы: Ауған соғысы басталғаннан-ақ, айрықша мақсаттағы отряд
Яғни, құрамының жетпіс-сексен пайызын қазақ, қырғыз, ұйғыр жастарынан
құралған
Іс жүзінде айрықша мақсаттағы отряд болғанымен ресми түрде, құжат
Сөйтіп, Теміртау қаласында қызмет етіп жүрген Борис Керімбаев Мәскеуде
Отряд ұзақ-сонар дайындықтан кейін бұрынғы Одақтың шекарасын кесіп өтіп,
Әу баста 500 адам құрамында аттанған отрядтың саны бірте-бірте
Сонымен қатар Орта Азия өлкесінен шақырылған жоғарыда аталған
Ауғанстанда әскери қызметін өтейтін жаңадан әскерге шақырылған
Ондай оқу орындарының басым көпшілігі Түркістан әскери
Солдаттарды оқыту қарқынды, күшейтілген түрде жүрді. Оларға қаруды қолдану
Тек осындай жаттығулардан өткеннен кейін ғана Ауғанстанға жіберілді. Жылына
Өйткені олар өздерінің орнын толықтыруға келген жас солдаттарға
Сөйтіп, 40-шы армияның сапының қатарына тұрар алдын осындай жолмен
Осы мерзім ішінде сержанттар мен солдаттар жақсы дайындықтарға
Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамында тоғыз жыл ішінде
Ауған соғысы барысындағы тоқтала кететін ерекшеліктердің бірі-ол
әскерлердің әлеуметтік
Ол туралы айта келіп: «40-шы армияны құрайтын әскерлердің
Ал Ауғанстанда әскери қызметін өтеушілердің басым көпшілігі
Ауғанстанға кеңес әскерлерін енгізу оппозицияның қарулы қақтығысын
тоқтатпады. Керісінше,
Ауғанстандағы партизан соғыыс кең көлемде өріс алды, сондықтан да
Кеңес және ауғандық бөлімдердің алағашқы ұрыс қимылының
Айта кететін нәрсе, жасақталған моджахедтерге автоматты
Қару-жарақтың мұндай түрлерін моджахедтер әрбір провинциялардағы
кишлактарда
1980 жылы 4 сәуірде лагман провинциясындағы соғыс операциясы
Бірақ душмандар оңайлықпен қару-жарақты бере қоймады. Нәтижесінде екі
Ол қайта жауынгер жолдастарының қасына келді. Атыс үдей
Қарулы топтар мен бөлімдерге басшылық жасайтын көптеген командирлер 4-6
Моджахедтердің қимылы негізгі үш бағытқа бөлінді.
Біріншісі –Ауғанстан территориясында ықпал ететін қоймалар мен зоналар,
әскери
Базалар Пәкістан және Иран шекарасына жақын негізгі
Базада қарулы бөлімдер мен топтардың қимылына жетекшілік, жасау
Екінші бағыт өзіндік қимыл мен елдегі жағдайдың
-бүкіл билік бүлікшілерге толығымен берілген зоналар. Бұл жерде
-бүлікшілер өздерінің бақылауын жиі-жиі күшейтіп,
-бүлікшілер тек ұрыс қимылдары кезінде ғана болатын, мемлекеттік
Бірінші және екінші зоналар территориясындағы топтар соғыс қимылдарына
белсенділік
Бөгеттер жасалған аудандар миналанды және дайындық позициялары орнатылып,
Бірінші зонадағы топтарда моджахедтер жүргіншілерге қатаң өткізу тәртібін
Ең соңғы, үшінші зона-ненгізгі мәселелермен және партизан соғысын жүргізу
Исламдық көқараспен қарайтын, оппозиция жетекшілері мен партизан соғысын
жүргізудің
Моджахедтер исламды қорғау үшін, мұсылмандардың ар-намысы және офицерлері
мен
Идеологиялық тәрбиелеуге моджахедтер арасында айтарлықтай назар аударылды.
Мысалы,
Олар өздерінің бұл сөздерінде:» Құрметті мұсылмандар! Сіздердің
Егер де сіздер бұл борышты өтемесеңіздер, онда Алла
Сіз жауды өз жауыңыз болғаннан ғана өлтіріп
Бұдан басқа моджахедтер кеңес әскерлеріне қарсы негізгі күштерін
шоғырландырып,
Мысалы, 1983 жылдың бір жарты жылдығының өзінде олар
Көптеген бүлікшілер қишлыққа жақын орналасқан аудандық армияның
Өз уақытында оларды қолға түсіру қиын болды.
Бүлікшілер шартты белгі бойынша өздерінің командирлерінің басшылығымен
белгіленген
Ауған жерінде майдан мен тыл болмады, моджахедтер төткенің
Мысалы: «1985 жылы 14 желтоқсанда Пизгарон шатқалының төңірегінде
Атыс кезінде ротаның жеке құрамасының арасында сасқалақтау мен әбігерге
Пулеметпен оқ жаудыра отырып, ол бүлікшілердің шабуылын тоқтатты. Атыс
«1987 жылдың 8 желтоқсанындағы соғыс, борт командирі Н.С.Майданов» үшін
Оған бірде екі оққа ұшқан тікұшақтағы десантшыларды алып келу
Әскери тікұшақта оқ-дәрі таусылды. Николай өлімге бас тіге
Николай өлімге бас тіге отырып, өзі
Экипаж сәл ғана уақыт кешігіп қонғанда жердегі
Ол қолынан жараланса да оң жақтағы қатарға оқ
Ұшқыш душмандардың иегінің астында тұрған соңғы «жауынгерді» бортқа
Майданов Николай Сайынұлы 1956 жылы Орал облысы
Саратовтағы ұшқытар дайындайтын жоғарғы әскери авиациялық училищені
бітірді.
Шахворостов Андрей Евгеньевич 1963 жылы Талдықорған қаласында туды.
Ухабов Валерий Иванович 1938 жылы Қостанай облысының Боровской
1981 жылы кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамында Ауған
Письменный Вячаслав Михайлович 1950 жылы Ақтөбе қаласында туды.
Осыған сәйкес сырт елдердің ауған оппозициясына көмегі арта
Женева келісімінде белгіленгендей Ауғанстаннан 1989 жылы 15 ақпанда
Бұл күн біздің халқымыздың жадында ұзақ сақталады. Өйткені
Ауғанстанмен шекаралас Термезге жақын биік қияларда кеңес жерінің оңтүстік
Алыс жақтардан да адамдар келіп күтті. Тіптен қаралы
1989 жыл 15 ақпан. Мұнда Кеңес Одағының Батыры
Колонна кеңес және ауған жағалауларын біріктіруші көпірге көтеріліп
Шекарадан соңғы болып өткен кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің
қолбасшысы
Амудария жағалауында кеңес жауынгерлерін мыңдаған адамдар-Термездің
тұрғындары, солдаттар мен
Ауған соғысынан оралған жауынгерлерді Өзбекстан Республикасы облыстық
партия
Жауынгерлік туды желбіретіп Ауғанстан территориясынан шыққан бірінші
Ауғанстан территориясынан ең соңғы болып шыққан кеңес әскерлерінің
Бұл Кеңес Армиясының солдаттарының, сержанттарының, прапор-щиктерінің,
офицерлерінің және
Біздер үшін Отанына тірі қайтпандар қайғысы ешқашанда өз орнын
Дауылы мен аязы азынап тұрған осы күні барлық
Жергілікті уақыт бойынша 8.20-да соңғы кеңес әскерлерінің әкетілуі
басталды.
Мұнда салтанатты митинг өтті. Мұнда КСРО ОК, КСРО
1979 жылы 25 желтоқсанда КСРО Қорғаныс министрінің арнайы бұйрығы
Бұл күн кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті сапында болып, ауған
Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан әкетілуі 1988 жылға дейін де іске
Мысалы: 1986 жылдың қазанында Ауған жерінен алты полк әкетілді.
Полк сүйікті Отанына қайтып бара жатыр.
Бұл сөздер Кеңес Одағына сүйіспеншілікпен қарайтын сол уақыттағы
Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан әкетілуі 1989 жылдың 15 ақпанына
Ауғандықтардың жаны мейірімді болып ел ішіндегі келеңсіздіктерден
Жауынгер-интернационалистер Ауғанстан туралы айтылғандар мен жазылғандарға
сын көзбен қарайды.
Кеңес әскерлерінің Ауғанстан территорииясынан әкетілуі шын мәнінде
Ауғанстан Демократиялық Республикасына келген кеңес әскерлері және олардың
жауынгерлік
1-ші кезең: 1979 жылғы желтоқсан-1980 жылғы ақпан аралығы.
2-ші кезең: 1980 жылғы наурыз-1985 жылғы көкек аралығы.
3-ші кезең: 1985 жылғы мамыр-1986 жылғы желтоқсан аралығы. Бұл
4-ші кезең: 1987 жылғы қаңтар-1989 жылғы ақпан аралығы.
Ауғанстандағы Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамындағы
Ауғанстанда Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамында барлығы
200153
Ал ордендер және медальдармен марапатталғандардың 111966-ы сержанттар мен
солдаттар,
Сондай-ақ марапатталғандардың 2265-і қазақ, 635-і қырғыз, 6050-і өзбек, 855-
і
Ауғанстан Республикасымен шектеулі контингент құрамында-86 адам Кеңес
Одағының Батыры
Батырлар арасында бір қазақ, бір өзбек, бір тәжік,
Бұл ерлердің баз біреуі Қазақстанда туып
Ал Батыр атанған алаш перзенті Орал облысының Жымпиты
110 айға созылған Ауған соғысындағы санитарлық шығын 469685 адамды
Асқынған ауруына 2-ші топ, 5863 адам-3-ші топ мүгедегі болды.
Бұл соғыста алған жарақатына байланысты мүгедек болған
Айnалық, Қазақстан Республикасының Халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің
көрсеткіштері бойынша
Ауған соғысынан қайтып оралмаған жалпы адам шығыны-14453-ке жетті. Нақтылай
Бұл Кеңес Одағы бойынша алғандағы көрсеткіш. Жалпы, ауған соғысының
1979 жылды 25 желтоқсанынан 1989 жылдың 15 ақпанына дейінгі
Осы соғыста қазақстандықтардың адам шығынына байланысты Қазақстан
Республикалық әскери
Ақмола облысынан-62 адам және 2 адам;
Ақтөбе облысынан-26 адам және 1 адам;
Атырау облысынан-19 адам және 1 адам;
Жамбыл облысынан-62 адам және 1 адам;
Жезқазған облысынан-32 адам және 2 адам;
Көкшетау облысынан-22 адам және 1 адам;
Қарағанды облысынан-70 адам және 2 адам;
Қызылорда облысынан-19 адам;
Қостанай облысынан-43 адам және 2 адам;
Орал облысынан-27 адам және 1 адам;
Павлодар облысынан-27 адам;
Семей облысынан-46 адам және 2 адам;
Солтүстік Қазақстан облысынан-27 адам;
Талдықорған облысынан-58 адам және 1 адам;
Шымкент облысынан-94 аадм және 3 адам;
Шығыс Қазақстан облысынан-42 адам және 1 адам.
Сайып келгенде бідің жерлестеріміздің арасынан 22 269 адам Ауған
Ал жалпы шығынның 362-сі қазақ ұлтының өкілі екендігі анықталды.
Ауған соғысында құрбан болған қазақстандықтардың әр жылға шаққандағы жалпы
1979 жыл-7 адам;
1980 жыл-185 адам;
1981 жыл-99 адам;
1982 жыл-172 адам;
1983 жыл-74 адам;
1984 жыл-108 адам;
1985 жы-88 адам;
1986 жыл-72 адам;
1987 жыл-65 адам;
1988 жыл-45 адам;
1989 жыл-8 адам құрбан болды
Осы ұйымдардың жан-жақты еңбектерінің арқасында және олардың
Қазір Қазақстанда Ауған соғысына қатысқан 21979 азамат тұрады деп
1.Алматы облысында-2379 адам;
2.Ақмола облысында-1755 адам;
3.Ақтөбе облысында-1203 адам;
4.Атырау облысында-520 адам;
5.Жамбыл облысында-1384 адам;
6.Жезқазған облысында-490 адам;
7.Көкшетау облысында-934 адам;
8.Қызылорда облысында-757 адам;
9.Қостанай облысында-1556 адам;
10.Қарағанды облысында-2080 адам;
11.Маңғыстау облысында-440 адам;
12.Оңтүстік Қазақстан облысында-2073 адам;
13.Орал облысында-744 адам;
14.Павлодар облысында-1065 адам;
15.Семей облысында-999 адам;
16.Солтүстік Қазақстан облысында-855 адам;
17.Талдықорған облысында-962 адам;
18.Торғай облысында-280 адам тұрады.
19.Шығыс Қазақстан облысында-1482 адам.
Қазақстан Республикасының әр облыс бойынша Ауғанстан
Қазақстан Республикасы Ауған соғысы ардагерлер одағының мекен жайы
Өтегенов Шәріпбай
Әбдәкімұлы 22 269 924 21
Алматы және Алматы облысы
Баймолданов О.
Амреев А. 3589 117 1
Ақмола облысы
Жұмабеков М. 1644 62 2
Ақтөбе қаласы
Аитов М.З. 522 6 1
Атырау облысы
Испусинов А.А. 532 19 1
Жамбыл облысы
Сейітбек Н.М. 1514 62 1
Жезқазған облысы Дусекбеков Б. 487 32 2
Көкшетау облысы Жұмабеков М. 854 22 1
Қарағанды облысы Мартынюк А. 2143 70 2
Қызылорда облысы
Баймахановбетов К. 693 17 -
Қостанай облысы
Әубәкіров Н. 1468 43 2
Маңғыстау облысы
- 449 2 -
Орал облысы
Мұхаметқалиев Н. 936 27 1
Павлодар облысы Бисмельдинов А. - 27 -
Семей облысы
Мусин Е. 1185 46 2
Солт.Қазақстан облысы
Мұхаметкәрімов Т. 907 27 -
Талдықорған облысы Дүйсеков А.Р. 909 58 1
Торғай облысы
Өтегенов Ш.А. 287 1 1
Шымкент облысы
Самылтыров М. 2168 94 3
Шығыс Қазақстан облысы
1650 42 1
Ауғанстандағы оқиғалардың өріс алуы жайына орай пікір алыса келіп,
Талай жылдарға созылып келе жатқан Ауғанстандағы соғысты тыятын
Ұрыс қимылдарын тоқтату және ауған жанжалын
Осы Алматы басқосуында Қазақстан Республикасыың Президенті Н.Ә.Назарбаев
Ауғанстанға 1979 жылы кеңес әскерлерін енгізбес бұрын, әскерді
Ауғанстанға Кеңес әскерлерін енгізу жөніндегі шешімнің
Қорыта келгенде мұндай маңызы үлкен халықаралық саяси мәселені
ІІІ тарау. Ауған соғысының ақиқаты: патриотизмнің бейнесі.
Кеңес әскерлерінің Ауғанстанға енгізілуі бұл елдің сол кездегі басшысы
Бұл оқиғалар кеңестік мемлкеттік қаіпсіздік комитетінің бастамасымен болып
жатқан
Бұл операция құпия түрде жүріп жатқандықтан дәрігерлерге ескертілмеген
болатын,
Сөйтіп оны аман алып қалды. Ал, Тәжі-Бек сарайын алу
Оған 50 адамнан тұратын мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің офицерлер тобы,
Бұлардың бәрі Ауғандық әскери формада киінді. Жауынгерлік қимыл қараңғы
Мұның бәрі Х.Аминнің қарауылдарымен шатасып қалмауы үшін жасалған белгі
Осы уақыт ішінде Мемлекеттік Қауіпсіздік Комитетінің арнайы тобы Х.Амин
Сөйтіп, асыға күткен Кеңес әскерлері Х.Аминнің өзінің көзін жойды.
Шабуыл барысы кезінде он бір адам шейіт болды. Дауыл
Десантшылар тобының соғыс қимылы арқасында ғимарат толық басып алынды.
Жарияланбаған соғыстың алғашқы тәуліктері аяқталды. Ал, ұрыс барысында он
1979 жылы 27 желтоқсан күні кешке Ауғанстан басшылығы тағына
Ауғаныстан халқына жаңа басшының үн таспаға жазылған үндеуін Кабул
Олар Ауғанстандағы ауыр жағдайға төтеп беруге төзімді және әскериқызметтің
Ауғанстан демократиялық республикасынан келген Кеңес әскерлері және олардың
жауынгерлік
1-кезең: 1979 жылғы желтоқсан 1980 жылғы ақпан аралығы. Бұл
2-кезең: 1980 жылғы наурыз-1985 жылғы сәуір аралығы. Бұл жылдарда
3-кезең: 1985 жылғы мамыр-1986 жылғы желтоқсан аралығы. Бұл уақытта
Айрықша мақсаттағы бөлімшелер шетелдерден оқ-дәрі және қару-жарақ тасып
жеткізушілерге
АДР-дың қарушы күштерінің дамына жәрдем берілді. Алты Кеңестік полк
4-кезең: 1987 жылғы қаңтар-1989 жылғы ақпан аралығы. Ауғанстан басшыларының
Ауғанстандағы Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамындағы офицерлер
екі жыл,
Тұтастай алғанда, КСРО-ның 620 000 азаматы Ауған Демократиялық
Сондай-ақ әскер құрамында 21000 адам жұмысшы және қызметші
Ауғанстанда Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамында барлығы
200153 адам
Ауған демократиялық республикасындағы шектелу контингент құрамында 86 адам
Кеңес
Батырлар арасында, 1-қазақ, 1-өзбек, 1-тәжік, 50 орыс бар. Ал,
Бұл ерлердің баз біреуі қазақстанда туып өссе, баз біреуі
Ал, батыр атанған алаш перзенті Орал облысының Жымпиты ауданындағы,
110 айға созылған Ауған соғысындағы санитарлық шығын 469685 адамды
Бұл соғыста алған жарақатына байланысты мүгедек болған қазақстандықтар аз
Нақтылай айтсақ, басқару органдары Кеңес армиясының құрамалары мен
бөлімдерімен
Бұл Кеңес Одағы бойынша алғандағы көрсеткіш. Ал, жалпы Ауған
1979-1989 жылдардағ яғни 10 жылға жуық созылған бұл соғыста
Алматы облысы бойынша:-173 адам Ауған соғысында 173 адам қаза
Осы деректерге жүгінсек біздің жерлестеріміз арасынан 22000 адам дам
Сұрапыл шайқаста шеіт кеткендердің ішінде 121 офицер, 44-і прапорщиктер,
Майданда шейіт болған ұлты қазақ азаматтарының саны өсуі де
Ауған соғысында тұтқынға түскендер мен із-түзсіз жоғалғандар туралы
деректерге
Яғни, 97 адам Отанға қайтарылды, ал22-сі басқа елдерде жүр.
Ауған соғысына қатысушылардың бүгінгі тарихи тағылымы туралы сөз қозғайтын
Осы ұйымдардың және олардың жан-жақты ізденістерінің көмегімен Отанымызда
Ауған
1979 жылы 7 адам: 1980 жылы -185 адам,1981 жылы-98
Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау
министрлігінің 2005
Олар тұрғын үй салығы мен жеке көлік салығын төлеуде,
Олар бұрын ұсынылып, Кеңестік идеологияның қыңыр саясаты кесірінен қолы
Бірқатар Ауған соғысының ардагерлері осы жылдар ішінде тәуелсіз еліміздің
Дейтұрғанмен, Ауған соғысына қатысқан жауынгерлердің жоғарыда айтылған
жеңілдіктерді
Құрбан болған боздақтарды қарулас достарымен жерлестері ешқашан ұмытпайды.
Соғыста
Қазақстан Республикасында қазіргі таңда Ауған соғысында қаза болған
жауынгерлердің
Сонымен қатар, Ауған соғысында қаза болған боздақтарымызға қарулас достары,
Кеңес Одағы тарқап, Республикамыз тәуелсіздік алған жылдардан бастап,
Қазақстан
Тарих ғылымдарының кандидаты Болат Сайланның Ауған соғысына тікелей
қатысушы
Полковник тарих ғылымдарының докторы А.И.Барттың жетекшілігімен Ауған
соғысында қаза
Олардың қатарына «Қазақстан ардагерлері» қауымдастығының төрағасы, Бақытбек
Смағұлдың «Мен
Ардагерлер қауымдастығының төрағасы, Ауған соғысының ардагері Бақытбек
Смағұл 2009
Ал, Сержан Қазақбаевтың және осы жолдар иесінің Ш.Өтегенов, Қ.Тұлғаевтармен
Ауған соғысы саясат биігінде отырғандардың шешімімен басталды. Ауғанстанға
Кеңес
Пленумдағы Л.И.Брежневті шешімді толық қабылдау жөніндегі қосымша
баяндамасынан кейін,
Олар Ауған Демократиялық Республикасына әскер енгізу мәселесінің
қалайшешілгені туралы
Кеңес Одағы тарқаған тұста, 1990 жылдардың басында Ауғанстандағы Талибтер
Бірақ, 1979 жылғы КОКП серкелері қабылдаған Саяси шешіммен 1990
Өйткені, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев бастаған және
Орта Азия
Мұның өзі, бұл шешімнің бірден-бір артықшылығын көрсетті. Мысалы, бұл
Бұл бас қосу мәлімдемесінде олар: « Біз Алматы кездесіуне
Талай жылдарға созылып келе жатқан Ауғанстандағы соғысты тыйатын кез
Осы Алматы бас қосуында Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев
сөзінің
Ауғанстанға 1979 жылы Кеңес әскерлерін енгізбес бұрын, әскерді енгізу
Мұндай маңызы үлкен халықаралық саяси мәселені сол уақыттағы КСРО
Өйткені, бұл соғыстың әкелген азабы мен шығын, көптеген халықтардың
Ал, әскер енгізіп соғысты бастағаны, сөйтіп одан абырой таппағаны
Жуырда Қорғаныс Министрлігінде осы ведомостводағы штабтар бастықтары
Комитеті
Шараның мақсаты –Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылғанын 20 жыл
толуына
2008 жылы ТМД шеңберіндегі Ауған соғысы ардагерлерінің қоғамдық
Ел басы Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы Н.Ә.Назарбаев
2009 жылдың ақпан айының басында, Алматыда өткен халықаралық деңгейдегі
Аталмыш акция ТМД шеңберінде Қазақстанда тұңғыш рет өткізілді. Ол
Мәртебелі меймандар арасында, 40-Армияның бұрынғы қолбасшысы армия генералы
Виктор
Акция 28-гвардиялық панфиловшылар мемориялындағы Мәңгілік алау жанында еске
түсіру
Конференцияда Кеңес Одағының батыры, генерал-лейтенат Руслан Аушов баяндама
жасап,
Халықаралық шараға қатысқан интернационалист жауынгерлер шараны
ұйымдастырған Қазақстан Республикасының
Шара шеңберінде Алматыдағы әскери және азаматтық жоғарғы оқу орындарында,
1979 жылдың 25 желтоқсаны мен 1989 жылдың 15 ақпан
Осы соғыста Кеңес Одағынан он бес мың елу бір
Ал, Ауған соғысына қатысқан Қазақстандықтардың саны 22269 жауынгер болды,
Ауған соғысының 110 айға созылған қанды қырғынына аман есен
Соғыстың небір ауырпалығын көтеріп, қабырғалары қайысты. Олардың дұшпан
оғынан
Сонда ата-баба рухына дақ түсірмей, елге абыроймен оралды. Майдан
Бүгін Қазақстандық Отан қорғаушылар солардан үлгі алып, соларға қарап,
Ал шабуылға шыққан десантшылар тобы көзге айқын көрініп,
Бас штаб ғимаратын алу оқиғасы негізінен берілген тапсырманы
Орталық телеграфта болған жарылыс Якубтың (Бас штаб бастығы, подполковник)
Десантшылар тобының соғыс қимылы арқасында ғимарат толық басып алынды.
Танкшілер ротасы күзеткен Кабулдағы радио және телевидение үйін басып
Шабуыл белгісін алғаннан кейін барлаушылар гранатаметпен күзетші танкілерді
аяусыз
Ұрыс қимылы шапшаң жүрді, бір барлаушы ауыр
Идеологиялық тәрбиелеуге моджахедтер арасында айтарлықтай назар аударылды.
Мысалы,
Олар өздерінің бұл сөздерінде:» Құрметті мұсылмандар! Сіздердің
Егер де сіздер бұл борышты өтемесеңіздер, онда Алла
Сіз жауды өз жауыңыз болғаннан ғана өлтіріп
Бұдан басқа моджахедтер кеңес әскерлеріне қарсы негізгі күштерін
шоғырландырып,
Мысалы, 1983 жылдың бір жарты жылдығының өзінде олар
Өз уақытында оларды қолға түсіру қиын болды.
Бүлікшілер шартты белгі бойынша өздерінің командирлерінің басшылығымен
белгіленген
Ауған жерінде майдан мен тыл болмады, моджахедтер төткенің
Мысалы: «1985 жылы 14 желтоқсанда Пизгарон шатқалының төңірегінде
Атыс кезінде ротаның жеке құрамасының арасында сасқалақтау мен әбігерге
Пулеметпен оқ жаудыра отырып, ол бүлікшілердің шабуылын тоқтатты. Атыс
1979 жылдың 25 желтоқсанынан бастап Ауғанстан территориясында соғыс
КСРО мемлекетінің саяси басшысы болып М.С.Горбачев келгеннен
Онда: «Женева келісімінің құжаттарына сәйкес бүгін кеңес әскерлерінің
Ал кеңес әскерінің ең соңғы солдаты 1989 жылы 15
Сонымен осы жылдардың бәрінде Ауғанстан
Ал жауаптың негізгісі- кеңес басшыларының жауапсыздығы мен олардың
Ау Ауғанстанда кеңес әскерлерінің шектеулі
Офицерлер мен солдаттардың қайғылы қасіретіне келгенде «Қаралы
Ал Ауғанстанға аттанған әрбір азаматтың ойыда, мақсатыда
Кеңес әскерлерінің Ауғанстанда жүргізген соғыс қимылын зерттей, оқи
Соғыс жылдарында 40-шыармия, Түркістан және Орта Азия әскери округі,
Осы соғыс барысында жоғарғы басшылардың бұйрығын орындап, соғыс даласына
Ауғанстандағы сәуір революциясында 40-шы армияның әскери құрамасы
Мұның өзі жағдайды одан әрі
КСРО басшыларының Ауғанстан мәселесін әскери жолмен шешу
КСРО басшыларының шешімімен қабылданған бұл соғыс, тек бұрынғы
Олар:
1.Ауылшаруашылығы-2,8млрд доллар.
2.Өнеркәсіп-274 млн. доллар
3.Энергэтика-350 млн доллар
4.Коммуникация-6 млрд доллар
5.Қалалар мен ауылдапдағы өмір сүру қоры 3,4 млрд
6.Мектептер мен ауруханалар-252 млн долларға зиян шекті.
Соғыс салдарынан миллионнан астам ауғандықтар қаза
Елдің тарихи және мәдени байлықтарына да орасан зор
1979 жылдың 25 желтоқсанынан 1989 жылдың 15 ақпаны
Осы кезең ішінде із-түзсіз жоғалған және
Жалпы, ауған соғысының Қазақстан Республикасына
Сайып келгенде біздің жерлестеріміздің арасынан 22 269
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев бұл соғыс төңірегінде,
әңгімелей
Өткеннің бәрі-тарих. Ол уақыт пен кеңістікке ғана тәуелді құбылыс.
Бүгінде біреу біліп, біреу білмейді. КСРО-ға қарсы ауған соғысында
Оған Ауғанстанға «төгілген» Пәкістанның Қарулы Күштері мен Сауда
Арабиясы,Иемен,
Ал оның ішінде туған жеріне табытпен жеткізіліп, өмірден өзінің
Бірақ осының бәрі де шындық, әрі ешкім жоққа шығара
1989 жылы 15 ақпанда Кеңес Одағы жауынгерлері Ауғанстанды тастап,
Ауғанстанның тау-тасты жерінде Кеңес жауынгерлері салған құрылыстар мен
материалдық
Бұл күнде үздіксіз жүргізіліп келе жатқан 30 жылдық соғыс
Кеңес Одағы әскерлерінің Ауғансатнды тасатапшығуларына бірден-бірсебеп
болған жағдайлардың бәрі
Ол жер нағыз қанды қасаптың орнына айналғаны бүгінде ғана
Кезінде ол мейлінше жасырын ұсталды. 1985 жылы 26 сәуір
Күзетшілерді де дер кезінде жойып үлгерген лоар көптеген қару-жарақтарды
Көтерілісшілердің оңай беріле қоймайтынын білген моджахедтер лагерьді
«Град» қаруымен
Міне, бір қанды қасаптан соң-ақ Кеңес Одағы басшылары мен
Сөйтіп, Бадабер қырғыны Кеңес жауынгерлерінің Ауғанстанды тастап шығуына
бірден-бір
Мысалы,Кабулды–Американдықтар,Кубаны-
қытайлықтар,Ливияны–ұлыбританиялықтардың одан соң «иеленіп» қалулары соның
айғағы болса керек.
Бұның барлығы КСРО-ның тиянақты да нақты іс әрекеттерден ада
Содан соң саяси сахнада «Талибан» мен «Әл-Кайда» сияқты күштер
Әрине бұның бәрі белгілі –бір мақста-мұраттағы саясаткерлердің көзімен
қарағандағы
Соған қарамастан, қандай болғанда да, Кеңестер Одағы әскерлерінің
Ауғанстанды
Мысалы тарихтың тереңінен тпртсақ, Александр Македонский әскері, одан бері
Әзірде солай. Бірақ, ұстанымы біреу. Ол Ауғанстандағы жағдайды қадағалап
Сөз жоқ,1989 жылғы КСРО әскерінің Ауғансаннан кетуі кездейсоқтық емес,
Бұл күнде Ауғанстанның қазіргі жағдайы саясаткерлерден басқа ешкімді
Бұл осыдан 20 жыл бұрынғы ауған соғысының қателігі болғанын
Қазіргі ауған жерінде АҚШ өз операцияларын НАТО-лық одақтастарының
әскерлерімен
Дәл қазір Ауған елінде 30 мың американ жауынгері мен
Мұндағы олардың үміттеніп отырғаны американ солдаттарының санын кейбір
одақтастарының
Кезінде Кеңес әскерлерінің шектеулі контигентін молайту жеңіске жетудің
басты
Бұл әдістің өзін ақтаған тұсы болды-шынында да әскер саны
Алайда көп ұзамай мұның да әурешілік екеніне көз жетті.
Сөйтіп бәрінің басынан басталтын да жататын Дұшпандарды құртудың жалғыз
Дәл қазір не болып жатыр деген мәселеге келсек, тап
Осы жерде туындайтын – мұның салдары қандай болмақ деген
Қаза тапқан сарбаздары туралы жағымсыз фактілерді америка тарапынан
қаншалықты
Оның үстіне қанша шығын шегіп жатқанын әлем жұртшылығы алдында
Кету деген жеңілісті білдіреді. Ал АҚШ-тікіндей амбицичмен жеңілгенін
мойындау
Тіпті ең батыл деген сарапшылардың өздері Карзай үкіметінің құзыреті
Қазіргі тереңдеп бара жатқан экономикалық қана емес, психологиялық та
Кезінде жан-жақтан өзге елдерді шулатып, ақпараттық соғысты белсене түрде
Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавров НАТО-ның Ауғанстан жеріндегі
Алайда, мұндай жәрдем беру үшін Мәскеуге керегі НАТО-мен арадағы
Солай бола тұрса да, тап сол Блэр түтіккен мәлімдемесін
Ресей бұрынғы кеңестік республикаға АҚШ-тың ықпалын арттыру әрекеттеріне
Азиядағы ықпалына қатысты бірқатар негізгі мәселелер АҚШ-ты келісімпаз етіп
Бұл жерде Ресейдің де иліккіш болуына басты себеп-егер Құрама
АҚШ пен НАТО өз стратегияларын өзгерте ала ма деген
1988 жылғы сәуірдің 14-күні БҰҰ-ның делдалдық етуімен келісімге қол
Бұл алаңды Вашингтон өз мақсаттарын жүзеге асыру үшін Қытайға,
Ресей Федерациясы АҚШ-тың Ауғанстаннан шығуын қаласа, АҚШ Ресейдің әзірге
Кезінде фашистік Германия Кеңес одағына
Отан алдындағы борышын ақтау жлында
Осы күннен бастап, Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентін Ауғанстанның
Сол уақыттағы 40-шы армияның қолбасшысы болған генерал-полковник
Ю.В.Тухаринов мемлекеттік
Оның құм басқан жағалауы жеңіл шайылып, өзен тоқтаусыз өзінің
Бірақ біраз уақыттан кеін көпір өзен жағасынан жылжып кетті
1979-1989 жылдардағы Ауған соғысына қатысушылардан да ешкім барасың
Дегенмен жекелеген жауыздық әрекеттер де орын алып отырды. Кей
Бұларға қосатын ең қажетті жайт, Ауғанстанға кеңес әскерлерін енгізу
Мысалы, әскери дәрігерлерге күрделі де ұзақ операцияны
Өздерімен бірге тамақ, жанар-жағар май, оқ, дәрі, су алып
Жаттығу алаңы, жаттықтырушылар мен жауынгерлерді ұрыс қимылына
Жергілікті жердің жер-жағдайы мен партизандық соғыс әдістерін меңгере
1979 жылдың 26 желтоқсанында ауған территориясына түсірілген дивизияның
міндеттері
Кеңес әскерлерінің ең алғашқы соғыс қимылы 27
Ал Тәжі-Бек сарайын алу операциясы кешкі 19 сағат 30
Оған 50 адамнан тұратын МҚК-нің офицерлер тобы, капитан В.А.Востроин
Сарайды басып алу соғысы 30-40 минутқа созылды. Осы
Шабуыл барысы кезінде кеңестік жауынгерлерден 11 адам шейіт болды.
Содан ақылдаса келіп, 32 тармақтан тұратын арнайы іс-шаралар
Соның негізінде Алматы қаласында Елбасының қолдауымен акция өткізіліп, оған
Бұдан Болгария мен Францияның, Балтық бойы елдерінің өкілдері де
Екі күнге созылған осы шараның өту барысында қаншама пайдалы
Енді еліміздегі әскер қатарында жауынгерлермен де кездесу өткізілді. Елге
Республика бойынша «Даңқ» кітабын шығаруды қолға алмақ.Соғысып елге
қайтқан,
Отан алдындағы адал борышты орындаудың үлгісі болады. Жас буын
1999 жылға дейін заң жүзінде қарастырылған жеңілдіктер бар еді.
Алғашында ол қаржының көлемі 1050 теңгедей еді, 2006 жылы
Отан соғысында жауынгер қаза болғанда, оның елде қалған отбасына
Қорыта келгенде, 9 жылдан астам, яғни 110 айға
Ол-мүгедек болған, жесір қалған, әкесіз жетім қалған жандар мен
Ауған соғысы материалдарын Отандық патриоттық тәрбие
Ауған соғысы ардагерлеріне қатысты материалдар жинақтау
Ауғанстандағы Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамындағы
Ауғанстанда Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамында барлығы
200153
Ал ордендер және медальдармен марапатталғандардың 111966-ы сержанттар мен
солдаттар,
Сондай-ақ марапатталғандардың 2265-і қазақ, 635-і қырғыз, 6050-і өзбек, 855-
і
Сонымен қатар, Ауған соғысында қаза болған боздақтарымызға қарулас достары,
Кеңес Одағы тарқап, Республикамыз тәуелсіздік алған жылдардан бастап,
Қазақстан
Тарих ғылымдарының кандидаты Болат Сайланның Ауған соғысына тікелей
қатысушы
Ауғанстан Республикасымен шектеулі контингент құрамында-86 адам Кеңес
Одағының Батыры
Батырлар арасында бір қазақ, бір өзбек, бір тәжік,
110 айға созылған Ауған соғысындағы санитарлық шығын 469685 адамды
Бұл соғыста алған жарақатына байланысты мүгедек болған қазақстандықтар аз
Нақтылай айтсақ, басқару органдары Кеңес армиясының құрамалары мен
бөлімдерімен
Бұл Кеңес Одағы бойынша алғандағы көрсеткіш. Ал, жалпы Ауған
1979-1989 жылдардағ яғни 10 жылға жуық созылған бұл соғыста
Алматы облысы бойынша:-173 адам Ауған соғысында 173 адам қаза
Бұл ерлердің баз біреуі Қазақстанда туып
Жалпы, ауған соғысының Қазақстан Республикасына
Енді ғана азамат атанған қаншама
Сайып келгенде біздің жерлестеріміздің арасынан 22 269
Қорыта келгенде, 9 жылдан астам, яғни 110 айға
Оның әрбір ақтаңдақ бетін ашу үшін Ауғанстан мәселелесін әлі
Ауған соғысы материалдарын Отандық патриоттық тәрбие
Міне осындай ойлар мен ізденістерді жанай келе, біріншіден,
Ауғанстанға әскер енгізу жөніндегі шешімді қабылдаған КСРО-ның жоғарғы


title: Конспект урока "Программная увертюра «Через борьбу к победе»" 6 класс

extracted_text:
6 класс                           Урок  26

Тема  урока: Программная увертюра «Через борьбу к победе».
Цель и задачи: Знать  о приёмах взаимодействия и развития образов
музыкальных            произведений.
           Уметь:
      высказывать  суждения об основной идее, о средствах и формах её
воплощения;
      определять  по характерным признакам принадлежность музыкальных
      произведений к соответствующему жанру и стилю ( музыка классическая);
      проявлять навыки вокально – хоровой работы.

Вид урока: сообщение и усвоение новых знаний.
Ресурсы: Увертюра « Эгмонт»,« Скорбь и радость» Л.Бетховен( канон).
Программная увертюра.Разделы сонатная форма. Контраст конфликт. Монолог
эгмонта из 5 –го действия драмы « Эгмонт» И.В..Гёте. Презентация.
Оборудование: фор-но, компьютер, портрет композитора, рабочие папки и
тетради.
Эпиграф: «Лишь тот  достоин счастья и свободы,
           Кто каждый день за них идёт на бой.»
                                 И.В.Гёте
ХОД УРОКА.
Организационный  момент. Приветствие. Введение в тему, исходя из материалов
предыдущих  уроков.
      - Назовите  популярные сочинения Л.В.Бетховена.( К Элизе, Лунная
соната№14, Патетическая соната№8, симфония№5, Аппассионата №23, симфония№9.
      -И ещё одно произведение – программная увертюра «Эгмонт» по
одноимённой трагедии И.В.Гёте (18-19в.)

    ❖ Величайшего поэт Германии и один из замечательнейших ее мыслителей,
      принадлежит к лучшим именам, которыми гордится человечество.
    ❖ Поэт, писатель, драматург, юрист, ученый, театральный и политический
      деятель — с 1775 года занимал пост первого министра Веймарского
      герцогства, основоположник немецкой литературы Нового времени,
      мыслитель и естествоиспытатель, иностранный почетный член
      Петербургской АН (1826).
    ❖ Его жизнь и деятельность неразрывно связаны с великим катаклизмом,
      преобразившим - под грохот войн и революций - Европу феодальную,
      дворянско-монархическую в Европу буржуазно-капиталистическую.

Эгмонт, граф Ламораль, принц Гаврский (1522—1568)

    ❖ Один из первых вельмож Фландрии и Брабанта — происходил из древнего
      рода, известного еще в эпоху Крестовых походов. Его родина в XVI веке
      находилась под властью Испании, от которой стремилась освободиться,
      выступая одновременно и против католицизма.
    ❖ Эгмонт с 16 лет был придворным испанских королей, участвовал во
      многих походах и даже сопровождал Филиппа II в Англию, когда тот
      сватался к Марии Тюдор.
    ❖ Любимец солдат и народа и в то же время верноподданный католик,
      Эгмонт в 1565 году был направлен к испанскому королю с требованием
      уничтожить инквизицию.

    ❖ В 1566 году  вновь принес присягу на верность испанской короне, хотя
      нидерландские патриоты, его соратники по оппозиции Филиппу II принц
      Вильгельм Оранский и граф Горн, отказавшиеся присягнуть,
      предостерегали его от вероломства короля и даже предлагали покинуть
      родину.
    ❖ Однако Эгмонт встретил нового наместника Нидерландов, герцога Альбу
      при его въезде в Брюссель,  а 9 сентября 1567 года был арестован по
      приказу герцога и заключен в Гентскую цитадель. В ней Эгмонт провел 9
      месяцев.
    ❖ Ему было предъявлено 90 пунктов обвинения, которые он блистательно
      опроверг. Несмотря на это, Эгмонт был приговорен к смерти и 5 июля
      1568 года казнен в Брюсселе. Все его имущество было конфисковано
      королем, так что вдова и 11 детей остались нищими.

ИСТОРИЯ  СОЗДАНИЯ

    ❖ В 1809 году Бетховен получает от дирекции Венского придворного театра
      заказ на написание музыки к трагедии Гёте «Эгмонт» и работает над ней
      с конца 1809 до весны 1810 года, по его собственным словам,
      «исключительно из любви к поэту».
    ❖ Музыка к трагедии Гёте «Эгмонт» была закончена Бетховеном два года
      спустя после создания  Симфонии №5.
    ❖ Увертюра — первый из девяти номеров этой музыки.

УВЕРТЮРА «ЭГМОНТ»:
Музыкальная форма                            Драматургический приём
Одночастная:                                 Принцип  контраста;
 Вступление                            Вступление –
Сонатное allegro                              тематическая квинтэссенция
Кода                                         увертюры

ВСТУПЛЕНИЕ:
Музыкальные  образы                          Драматургический приём
Образы двух враждебных                       Принцип контраста
сил: угнетателей испанцев и                       двух основных тем
страдающего под их властью
нидерландского народа

СЛУШАНИЕ. Вступление увертюры «Эгмонт».

СОНАТНОЕ ALLEGRO
Экспозиция                             Разработка  + реприза
Главная партия                               Борьба контрастных тем
(героическая; родство                        обостряется; последние
 со второй темой                             аккорды – гибель героя,
 вступления);                                Эгмонта
Побочная партия
(торжественная;
тематическое родство
с двумя темами вступления)

СЛУШАНИЕ. Сонатное allegro-главная и побочная партии, смерть Эгмонта.

КОДА
Итог  музыкальной  драматургии                   Музыкально-драматургический
приём
Торжественный, ликующий                      Как и симфонию №5 заканчивет
характер   музыки;   победа                        минорную    увертюру    в
одноимённом
нидерландского                народа                                 мажоре.
над угнетателями

СЛУШАНИЕ. Кода увертюры «Эгмонт».

    ❖ ВЫВОД:
    ❖ Борьба  двух враждебных сил -  угнетателей-испанцев и страдающего под
      их властью нидерландского народа - составляет основу трагедии Гёте,
      развитие соответствующих музыкальных тем является содержанием
      увертюры.
    ❖ «Борьба» как неизбежный путь к достижению цели и грядущая победа—
      основное содержание героических произведений композитора, в том числе
      «Патетической сонаты», Симфонии №5, 9, увертюры «Эгмонт».

ВОКАЛЬНО-ХОРОВАЯ РАБОТА.
Работа с песней с помощью приёма «Эхо»-повторение за учителем. Учится
контролировать формирование и правильное удержание звука.

ПОДВЕДЕНИЕ ИТОГОВ.
-Что нового  узнали на уроке?
-Чему научились?
-Что было самым интересным?
- Что вызвало затруднение?
Д/З – найти исторические события, которые можно было бы взять в основу
драматургии музыкального программного произведения.

Оценивание. Прощание. Выход из класса.


title: Тест "Язык и речь" 3 класс

extracted_text:
К  учебнику В.П.Канакиной, В.Г.Горецкого
«Русский язык. 3 класс. Часть 1»
(М.: Просвещение)

Подготовила учитель начальных классов
Ковальских Татьяна Васильевна
МКОУ «Горнореченская основная общеобразовательная школа»

2014 год

       Предлагаемая тестовая работа предназначена для тематического и итогового контроля знаний учащихся по теме «Язык и речь» учебника «Русский язык» (3 класс)  авторов В.П.Канакиной и В.Г.Горецкого.
       Тест может быть использован  учителями, работающими и по другим пособиям, так как основные темы курсов совпадают.
       Представленный тест позволяют педагогу выявить знания третьеклассников по теме «Язык и речь». Он составлен по традиционным правилам: дети из трёх предложенных вариантов ответов должны выбрать один правильный.
        Так как в тесте 10 вопросов, то результаты работы легко проверяются. Чтобы получить оценку «удовлетворительно», третьеклассник должен правильно ответить на 6 вопросов, для оценки «хорошо» надо дать 8 правильных ответов, для оценки «отлично» - 10.
         Педагог может исключить какие – то вопросы по своему усмотрению. Тогда вносятся коррективы и нормы оценивания.
         К тестовой работе  предлагаются страницы раздела «Проверь себя» с готовыми ответами. С их помощью ученики могут самостоятельно выполнить проверку своей работы.

Выбери объяснение понятия устная речь.
речь, которую мы слышим и произносим
речь, написанная буквами и другими знаками
речь, когда мы мысленно что – то проговариваем

Какой вид речи использует герой на рисунке?
 устную речь
 письменную речь
 внутреннюю речь

Определи тему текста.
Осенью становится прохладно. С деревьев осыпаются листья. Птицы улетают на юг. Многие животные готовятся к зимней спячке. У школьников начинается учебный год.
            о листопаде
            об осени
            о зимней спячке животных
Какой словарь поможет тебе в правильном написании слов?
            толковый словарь
            орфографический словарь
            словарь иностранных слов
Кто на данных рисунках владеет понятной тебе речью?

Какой вид речи представлен в отрывке из рассказа В.Бианки «Первая охота».
Надоело Щенку гонять кур по двору.
«Пойду – ка, - думает, - на охоту за дикими зверями».
             устная речь
             письменная речь
             внутренняя речь

К какому значению слова  язык нет рисунка?

    школьный предмет
    часть обуви
             средство общения

О каком человеке говорят «у него язык без костей»?
о больном человеке
          о болтливом человеке
 о молчаливом человеке

Какое слово не подходит к описанию правильной речи?
          бессмысленная
	выразительная
	грамотная

Человек какой профессии должен владеть иностранными языками?
            строитель
	 переводчик
	 балерина

Тема. Язык и речь.
Вариант 2
Выбери объяснение понятия письменная речь.
речь, которую мы слышим и произносим
          речь, написанная буквами и другими знаками
         речь, когда мы мысленно что – то проговариваем

Какой вид речи использует девочка на рисунке?

 устную речь
 письменную речь
 внутреннюю речь

Определи тему текста.
       Пошёл дождь. Дул сильный ветер. Под его порывами с берёз облетали листья. На дорогах появились большие лужи. На их поверхности были видны крупные пузыри.
      о пузырях
 о дожде
 о берёзах

В каком словаре ты можешь найти объяснение смысла слов?
в орфографическом словаре
 в орфоэпическом словаре
 в толковом словаре
Кто владеет понятной тебе речью на данных рисунках?

Какой вид речи используется в отрывке из рассказа  В.Бианки «Первая охота»?
Щенок глаза выпучил, смотрел, смотрел, смотрел – не видно Выпи в камыше.
«Ну, - думает, - обманула меня Выпь».
         устная речь
         письменная речь
         внутренняя речь
К какому значению слова язык нет рисунка?

           орган человека
           пленный
           школьный предмет
Когда о человеке говорят «у него язык хорошо подвешен»?
 когда человек не умеет хранить тайны
 когда человек любит поговорить
  когда человек складно, красноречиво говорит

Какое слово не подходит к описанию правильной речи?
   громкая
            разборчивая
            осмысленная

Человек какой профессии должен владеть иностранными языками?
  дипломат
           дирижёр
           маляр
Проверь себя
Язык и речь

Используемая литература:
Пособие Е.М.Тихомирова «Тесты по русскому языку. Часть 1»       3 класс. М.: Издательство «Экзамен» 2014 год.