title: Конспект занятия "Язык народа – язык дружбы"

extracted_text:
«Теміртау қаласы әкімдігі Темиртау қаласының білім беру бөлімінің
№ 21 «Самал» балабақшасы» Мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорыны

Государственное коммунальное казенное предприятие «Детский сад № 21 «Самал»
акимата города Темиртау отдела образования города Темиртау»

Тақырыптық сабақ:
«Тіл – достықтың алтын көпірі»
(ересек топтар)
Тематическое занятие:
«Язык народа – язык дружбы»
(старшие группы №1 «Балапан», №5 «Бәйшешек»)

Подготовила:
учитель русского языка
Алматаева А.Б.

Темиртау 2017
Тема: «Язык народа – язык дружбы»
Цель: познакомить детей с языками народов, воспитывать дружественные отношения среди различных национальностей.
Задачи:
1. Закреплять знания о Дне языков народа Казахстана; упражнять в подборе синонимов, антонимов, толковании слов, понимании переносного смысла пословиц, разгадывании загадок, в умении ориентироваться на карте.
2. Развивать монологическую речь, совершенствовать навыки диалогической речи; умение слушать и отвечать на вопросы.
3. Воспитывать любовь к своей стране, казахскому языку, русскому языку и другим языкам народа Казахстана.
Ход занятия:
1. Прослушивание гимна Республики Казахстан. Вступительное слово.
22 сентября ежегодно отмечается «День языков народов Казахстана». Наш Президент Нурсултан Назарбаев выступает за знание нескольких языков. И сегодня наше занятие мы посвящаем теме: «Язык народа – язык дружбы».
Послушайте пословицы на казахском и русском языках:
«Тіл – достық көпірі», «Язык – мост дружбы».
- Как вы их понимаете?
 2. Назовите пословицы и поговорки, в которых речь идёт о языке.
- Язык острее бритвы.
- Язык без костей, что хочет, то и лопочет.
- Язык мой – враг мой.
- Языком не спеши – спеши делом.
- Слушай больше, а говори меньше.
3. Беседа: Язык существует на планете столько, сколько живут люди. История не знает ни одного человеческого коллектива, который бы не пользовался языком. И это понятно, человек существует в обществе. Он постоянно связан с другими людьми. И общаются люди при помощи языка – передают свои мысли, желания, чувства.
А какие языки вы уже знаете, и с какими сталкивались? Казахстан – многонациональное государство. Все народы, населяющие его, равноправны, так как наш президент Назарбаев проводит такую национальную политику, что все народы имеют полное право развивать свой язык и национальную культуру.
Знакомство с Законом Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан».
Показывает карту Казахстана, дети внимательно рассматривают ее.Исторически так сложилось, что на территории Казахстана действует и развивается более 100 языков, но государственным языком является казахский язык.
Ана тілім-ардағым.
Ана тілім, Ана сүті-жүрегім,
Қадір тұтып оны әркез жүремін.
Бойымдағы өнерімді аздаған,
Өз тілімнің қасиеті деп білімін.
Ана тілім-ең асылым, ардағым,
Ана тілім-бар байлығым, бар бағым
Халқым үшін арнасам ән-жырымды,
Ана тілі-өз тілімді арнадым.

Родной язык!
Он с детства мне знаком,
На нем впервые я сказала «мама»,
На нем клялась я в верности упрямой,
И каждый вздох понятен мне на нем.
Родной язык!
Он дорог мне, он мой.
На нем ветра в предгорьях наших свищут,
На нем впервые довелось услышать
Мне лепет птиц зеленою весною.
       Русский язык – один из мировых языков. Его изучает, знает почти все население Казахстана. Знание русского языка сближает народы нашей независимой республики, укрепляет дружбу с народами других республик и зарубежных стран.
       Наряду с казахским и русским языками в Казахстане свободно развиваются и все другие национальные языки. Работают национальные культурные центры, имеются школы и классы на уйгурском, корейском, татарском, немецком, польском, турецком и других языках.
4. Игра «Наоборот»
- Я буду говорить вам различные слова, а вы должны назвать слово, противоположное по смыслу, например: большой - маленький.  (Слова: широкий, толстый, горячий, длинный, высокий, громкий и др.)
5. Учитель предлагает послушать запись песни «Солнечный круг» на казахском, русском и английском языках, для того, чтобы дети на слух разобрали отличие языков друг от друга.
6. Отгадайте загадку:
Алый шёлковый платочек, яркий сарафан,
Упирается рука в деревянные бока,
А внутри секреты есть, может 3, а может 6,
Разрумянилась немножко,
Это русская…        (матрёшка)
 Как вы думаете, почему загадка именно про матрёшку? (матрёшка - русский народный сувенир)
Далее дети рассматривают карту мира, где учитель показывает страны в которых распространены известные детям языки.
Итог: Итак, ребята, каждый язык – это целый мир. Язык – это живая душа народа, его радость, боль, память, сокровище. Нет такого языка, который бы не заслуживал уважения.Без языка не живет народ, без языка не существует нация. Я предлагаю встать под единый шанырак всем детям и вместе пропеть песни на казахском и на русском языках, таким образом мы еще больше скрепим дружбу разных национальностей. И в конце занятия хочется пожелать всем мира во всем мире!


title: Конспект внеклассного мероприятия "В гостях у доктора Пилюлькина" 3 класс

extracted_text:
Тема: В гостях у доктора Пилюлькина
3 класс «Учитель года – 2015»

Цель: Систематизация знаний о бережном отношении к здоровью, как одном из слагаемых условий ЗОЖ

Личностные:
Способность активно включаться в совместную деятельность
Умение планировать режим дня, обеспечивать оптимальное сочетание нагрузки и отдыха
Формирование установки на безопасный, здоровый образ жизни, наличие мотивации к творческому труду, работе на результат

Метапредметные:
Понимание физической культуры как средства организации здорового образа жизни, профилактики вредных привычек
Бережное отношение к собственному здоровья и здоровью окружающих, проявление доброжелательности и отзывчивости к людям
Предметные:
Знания о здоровом образе жизни, его связи с укреплением здоровья и профилактикой вредных привычек, о роли и месте физической культуры в организации здорового образа жизни

Задачи:
Закрепить знания детей о влиянии полезных привычек на здоровье человека;
Развивать логическое мышление, воспитывать бережное отношение к своему здоровью.

Оборудование: мультимедийный проектор, раздаточный материал для каждой команды

Ход занятия:

Учитель: Добрый день! Меня зовут Наталья Владимировна! Сегодня необычный день, Мы отправимся в гости к необычному человеку – профессору медицинских наук, доктору Пилюлькину! А вот и он сам!

(Видео доктор приветствует ребят и гостей)
Д.П.- Здравствуйте ребята и уважаемые гости! Сегодня мы с вами посетим мою чудесную лабораторию здоровья! Но в каждой ее части на с ждут сложнейшие задания! И только выполнив их, мы узнаем, что же нужно делать, чтобы быть здоровым! И так, вы готовы????  Ну тогда отправляемся!

Учитель: Итак, внимание, сейчас мы с вами будем путешествовать по лаборатории , где нас ждут различные задания. Ребята, за каждое правильно выполненное задание вы будите получать вот такую витаминку, которые вам помогут в конце выполнить самое главное задание.

У нас есть 2 команды. Каждая из которых получит карточку с изображением, собрав картинку, вы узнаете название своей команды.

Детям раздаются карточки по цветовому фону собирают команды и картинки с изображением Карлсона и Доктора

Молодцы, быстро справились. Как называются ваши команды?
1 команда –
2 команда –

 И первая витаминка вручается за правильно собранный пазл обеим командам.

-Ну что ж, готовы путешествовать? Начинаем!

(Видео)Д.П. – первая наша остановка в моей лаборатории называется «Загадкино» Отвечайте по очереди!

Костяная спинка,
Жёсткая щетинка.
С мятной пастой дружит,
Нам усердно служит.  (зубная щётка)

Лёг в карман и караулю
Рёву, плаксу и грязнулю.
Им утру потоки слёз,
Не забуду и про нос.  (платок)

Ускользает как живое,
Но не выпущу его я.
Белой пеной пенится,
Руки мыть не ленится. (мыло)
Целых 25 зубков
Для кудрей и хохолков,
И под каждым под зубком
Лягут волосы рядком. (расчёска)

Там, где губка не осилит, не домоет, не домылит,
На себя я труд беру:
Пятки, локти с мылом тру,
И коленки оттираю -
Ничего не забываю. (мочалка)

Говорит дорожка - два вышитых конца:
- Помойся хоть немножко, чернила смой с лица,
Иначе ты в полдня испачкаешь меня. (полотенце)

Старая бабка по двору шныряет,
чистоту соблюдает. ( Метла)

 Есть в комнате портрет,
Во всём на вас похожий.
Засмейтесь - и в ответ
Он засмеётся тоже. (Зеркало)

Этот домик не простой,
Жар в нем летом и зимой,
Если ты там бывал,
«С легким паром!» слышал.(Баня)

Озеро белое –
То полно, то мелеет,
С неба чистая вода –
То наполнит озерцо,
А то исчезнет без следа.
(Ванна)

Мойдодыру я родня.
Отверни-ка ты меня.
И холодною водою
Живо я тебя умою.
( Кран)

Мною можно умываться.
Я умею проливаться.
В кранах я живу всегда.
Ну, конечно, я — …(Вода)

Учитель: Молодцы, ребята! Ну что доктор Пилюлькин, идем те дальше?

Д.П.- Действительно молодцы! И так следующая комната в лаборатории – «Полезное питание!»
Учитель: «Правильное питание-залог долголетия»
Суп в стакане - это круто!
Приготовлю за минуту!
«Кириешки» и хот-доги
Уплетаем в обе щеки!
Чипсы - просто объеденье!
Все хрустим мы в упоенье!
Компот варить нам нет нужды
Ты даже не пытайся!
Вот порошок - добавь воды
И соком наслаждайся!
Чупа - чупсы я люблю,
Наслаждаюсь ими.
Кока-колу часто пью
С друзьями своими.
И жвачки, и конфеты,
Вкусные сухарики,
Чипсы, Чупсики, хот-доги
Всем нам очень нравятся!

Учитель: В этой части лаборатории проверяются на полезность все продукты и овощи! Вот и нам нужно выбрать из огромного количества разных продуктов только полезные! Но времени у вас только 1 минута!
(выдаю набор из картинок с разными продуктами, дети выбирают  только полезные продукты)

Учитель: Ну что ж, давайте проверим, какие продукты вы выбрали! За каждый продукт -  витаминка!

Д.П. – а теперь мы с вами добрались до лаборатории «Спортивная», где немножко отдохнем!
Физминутка, дети повторяют движения

Учитель: Доктор Пилюлькин, нам не терпится отправится дальше!

Д.П. – следующая остановка лаборатории – «Режимная»

Учитель: Утром столько разных дел!
Ты умылся и поел,
Одеваешься, спешишь,
В школу весело бежишь.
Но запомнить надо всем:
Чтобы утро без проблем
Проходило, нужно вам
Собираться по часам.

- Как вы думаете, о чем идет речь в этом стихотворении?
- А вы соблюдаете режим дня?
- Для чего нам необходим режим дня?

Верно дети, режим помогает людям быть организованным, собранным, здоровым, сильным. Следующее задание – соберите правильно режим дня, который  сломал сотрудник лаборатории, который постоянно опаздывал.
(карточки с названиями режимных моментов)  На выполнение задания у вас одна минута. Время пошло!

А теперь проверим! За правильно собранный режим – 5 витаминок!

Д.п. – какие вы молодцы ребята!

Учитель:  а дальше куда?

Д.П. – а дальше у нас могут пройти только по 3 человека от команды, так как следующая комната маленькая! В ней изучают болезни!

Вызываются  по 3 человека, которые изображают написанные на карточках болезни.
- болит голова и кружится
- очень очень сильно болит живот
- болит нога, потому что уронил на нее стул
- болит ухо, потому что залетела муха
- болит горло, потому что съел много мороженого
- болит рука, потому что прижал палец

А пока ребята готовятся, заработать вы тоже можете витаминки! Найдите все зашифрованные названия фруктов и овощей! За 3 минуты! За каждое название 1 витаминка

Учитель: молодцы!
Н что ж, давайте будем отгадывать болезни! За каждую отгаданную болезнь, 2 витаминки! Отгадывает своя команда!

Д.П. – следующий  и последний отдел – «Народная мудрость!»

 Учитель: Вам необходимо собрать пословицы про народную мудрость. За каждую пословицу – 1 витаминка! Время на выполнение 3 минуты!
 Учитель: Вот мы и добрались до последнего отдела! Давайте ответим на вопрос: «Что же нужно делать, чтобы быть здоровым?»
Ответы.
Задание для всех на внимание и повторение знаний о ЗОЖ через веселые стихи.
Дети должны за учителем повторить фразу « Это очень хорошо/ плохо».
Жил на свете мальчик Коля, — Это очень хорошо!
Он учился в нашей школе.- Это очень хорошо!
В 7 утра он поднимался. — Это очень хорошо!
Никогда не умывался. — Это очень плохо!
Он старательно учился. И однажды отличился.
Он  отнял рекорд у Вани: 3 недели не был в бане.
Но исправился наш Коля. Стал наш Коля молодец, тут и сказочке конец!
Это очень плохо! (что закончилась игра)
 Подведем итоги! Посчитайте свои витаминки!
С небольшим отрывом выиграла команда……
Команда ……. так же получает  грамоту.

Как уже было сказано в начале нашей игры, что здоровье зависит от образа жизни человека. Полезные поступки укрепляют здоровье, делают людей жизнерадостными. И мы знаем, что гораздо важнее  зарядка, солнце, воздух, занятия спортом, здоровое питание, закаливание, режим дня, отличная учёба, замечательное настроение, верные друзья, мама и папа. Каждый из нас ответственнен за своё здоровье.

Рефлексия.
А теперь я вас попрошу подойти ко мне и положить термометр в карман доктора Пилюлькина! Если вам понравилось наше путешествие, то вы кладете термометр в зеленый карман, если нет то в красный!
Спасибо вам за работу!
А вот это передал нам доктор Пилюлькин! Но чтобы его открыть, нужны ваши витаминки!
(Дети отдают витаминки и получают взамен настоящие)

Дополнительное задание:

Придумать эмблему для лаборатории Доктора Пилюлькина

7.00 – подъем, зарядка, утренний туалет, завтрак;
8.00 - 12.00 – пребывание в школе;
13.00 – обед;
13.30 - отдых, прогулка, посещение, посещение кружков, секций;
16.00 – выполнение домашнего задания;
17.30 – отдых, помощь в домашних делах;
19.00 - ужин, чтение, игры по интересам;
20.30 - подготовка ко сну;
21.00 - сон.

7.00 – подъем, зарядка, утренний туалет, завтрак;
8.00 - 12.00 – пребывание в школе;
13.00 – обед;
13.30 - отдых, прогулка, посещение, посещение кружков, секций;
16.00 – выполнение домашнего задания;
17.30 – отдых, помощь в домашних делах;
19.00 - ужин, чтение, игры по интересам;
20.30 - подготовка ко сну;
21.00 - сон.

Чистота — половина здоровья.
Здоров будешь — всё добудешь.
Здоровый человек - богатый человек.
Чистым жить - здоровым быть.
В здоровом теле - здоровый дух.
Здоровье – дороже золота.
Лук — семь недугов лечит.
Держи голову в холоде, живот в голоде — а ноги в тепле

- болит голова и кружится
- очень очень сильно болит живот,
- болит нога, потому что уронил на нее стул
- болит ухо, потому что залетела муха
- болит горло, потому что съел много мороженого
- болит рука, потому что прижал палец

Самоанализ
И так мы продолжаем нашу видеоконференцию.
Д.П. что вы можете сказать?
- Я считаю, что выбранная вами игровая форма занятия была наиболее удачной для  работы по теме с данной возрастной группой детей. А какие цели и задачи вы ставили для себя?
 Общая цель: Систематизация знаний о бережном отношении к здоровью, как одном из слагаемых условий ЗОЖ

Личностные:
Способность активно включаться в совместную деятельность
Умение планировать режим дня, обеспечивать оптимальное сочетание нагрузки и отдыха
Формирование установки на безопасный, здоровый образ жизни, наличие мотивации к творческому труду, работе на результат

Метапредметные:
Понимание физической культуры как средства организации здорового образа жизни, профилактики вредных привычек
Бережное отношение к собственному здоровья и здоровью окружающих, проявление доброжелательности и отзывчивости к людям
Предметные:
Знания о здоровом образе жизни, его связи с укреплением здоровья и профилактикой вредных привычек, о роли и месте физической культуры в организации здорового образа жизни

Задачи:
Закрепить знания детей о влиянии полезных привычек на здоровье человека;
Развивать логическое мышление, воспитывать бережное отношение к своему здоровью.

Я заметил, что при проведении занятия вами были использованы следующие методы, которые соответствовали задачам занятия, характеру и содержанию  материала, уровню знаний, умений и навыков учащихся.  Так, были использованы словесные методы: объяснение, вопросы; наглядные методы: изобразительная наглядность, видеодемонстрация; практические методы. Я прав?
Конечно! А также мной были использованы следующие формы работы: фронтальная, групповая и парная. Активность учащихся на разных этапах занятия была высокой.
Вначале была разминка. Затем задания на мышление чередовались с заданиями на память, на движение, на сообразительность.
А какие же универсальные учебные действия могут  быть сформированы по средством вашего занятия?
 В сфере личностных универсальных учебных действий могут быть сформированы:
ориентация в нравственном содержании и смысле, как собственных поступков, так и поступков окружающих людей;
знание основных моральных норм и ориентация на их выполнение;
развитие этических чувств
В сфере регулятивных универсальных учебных действий учащиеся получили возможность научиться:
планировать свои действия в соответствии с поставленной задачей;
выполнять действия в речевой и умственной форме;
В сфере познавательных универсальных учебных действий получили возможность научиться:
осуществлять поиск информации;
строить речевое высказывание в устной форме;
осуществлять анализ предлагаемых объектов;
В сфере коммуникативных универсальных учебных действий учащиеся научатся:
формулировать собственное мнение и позицию;
учитывать разные мнения и стремиться к координации различных позиций в сотрудничестве;
адекватно использовать речевые средства для эффективного решения коммуникативных задач;
По результатам рефлексии я вижу, что психологическая атмосфера на занятии была доброжелательная, детям понравилось занятие.  Они активно участвовали в выполнении всех заданий
Я считаю, что игра прошла на высоком эмоциональном подъёме, с высоким темпом. Все поставленные задачи занятия удалось реализовать. Путешествие по вашей лаборатории позволило детям  почувствовать новые ощущения и пережить новые ситуации, а это лучший способ уйти от ежедневной рутины и скуки. Такие легкие эмоциональные встряски очень полезны для становления детской психики и благотворно действуют на нервную систему ребенка
Доктор, а что вы скажете напоследок нашим гостям?
Я воспользуюсь высказыванием классика: Наш большой недостаток в том, что мы слишком быстро опускаем руки. Наиболее верный путь к успеху – все время пробовать еще один раз.
   Поэтому я вам желаю никогда не опускать руки. А свое выступление я хочу закончить таким пожелание
В жизни здоровье главнее всего!
Быстрей пожелать поспешу вам его.
Его вы храните, лелейте, любите,
На отдых почаще его вывозите.
Еще посещайте спортивный кружок -
И будешь всегда ты здоровым, дружок
А на память хочу подарить вам вот такие солнышки! Спасибо за внимание!


title: Технологическая карта урока "Масштаб и его виды" 5 класс

extracted_text:
Технологическая карта урока географии.
Учитель географии МБОУ «СОШ № 32» г. Ангарска Иркутской области
Грузинцева Лидия Анатольевна


title: Творческий проект "Праздничный сладкий стол"

extracted_text:
       Подготовила: Кабанова С.Н.,
учитель технологии и изо
Творческий проект «Праздничный сладкий стол»Урок 7 класс
       В 7 классе заканчиваются уроки по кулинарии. Очень жаль, ведь это наши любимые уроки. Мы решили приготовить праздничный сладкий стол к 8 Марта и пригласить на него  наших бабушек. Это будет репетицией сладкого праздничного стола у себя дома. Однако надо учесть, что наши гости – пожилые люди и им нельзя есть много сладкого. Чтобы проект получился удачным, нужно продумать:
 какие блюда приготовить (меню сладкого стола), учитывая наших гостей;
 как сервировать праздничный стол;
какие  сделать пригласительные билеты.

Проблемная ситуация
Устроить праздничный сладкий стол в классе. Пригласить гостей.
Разработать меню сладкого стола.
Приготовить  кондитерские изделия, напитки.
Сервировать  стол.
Сложить красиво салфетки.
Украсить стол цветами.
Изготовить приглашение.

Цель и задачи проекта
       Меню праздничного стола может состоять не только из тех кондитерских изделий, которые мы научились готовить на предыдущих уроках, - блинов или блинчиков, печенья, пирожных и т. д. Можно попробовать приготовить  что-нибудь новое.
      Подумаем, от чего зависит меню праздничного стола:
от того, какие продукты есть в наличии, а какие нужно купить в магазине;
от вкусовых предпочтений участников праздника;
от количества калорий, содержащихся в приготовляемых блюдах.

Исследование
 Вопрос 1. Сколько человек будет участвовать в празднике?
 Ответ: 10 девочек, учитель технологии, 9 бабушек, Итого- 20 человек.
 Вопрос 2. Какой будем использовать стол?
 Ответ: накроем один большой стол, так будет уютнее.
 Вопрос 3. Каким столовым бельем сервировать стол?
 Ответ: приготовим для каждого участника красивые одноразовые салфетки.
 Вопрос 4. Какие будем готовить блюда и кондитерские изделия?
 Ответ: каждая бригада приготовит мелкие кондитерские изделия, чтобы их    хватило всем в ассортименте.
   Первая бригада испечет слоёные бантики (несколько бантиков сделаем без сахара).
   Вторая бригада – безе.
   Третья бригада приготовит пирожные «картошка».
 Вопрос 5. Какие напитки предложить  к сладкому столу?
 Ответ: чай и клюквенный морс. Дело в том, что ранней весной всем не хватает витаминов, поэтому ягодный морс – хороший выбор.
 Вопрос 6. Какие сделать приглашения?
 Ответ: приглашения выполним на компьютере с помощью программы Microsoft Word.
Исследование
Расчет расхода продуктов
       Все блюда нашего меню будем готовить по технологии, изученной на уроках технологии.

Расчет расхода продуктов
        Праздник удался, Приглашенные родственники попробовали все наши сладости и очень хвалили нас. А бабушка Алины даже попросила записать рецепт пирожного «картошка».  Гости тоже пришли не с пустыми руками. Бабушки приготовили много вкусностей, мы их с удовольствием попробовали и поняли, что нам есть ещё чему учиться. Мы попросили наших гостей поделиться своими секретами выпечки.

Самооценка и оценка
Учебник «Технология. Технология ведения дома» для учащихся 7 класса, Москва, «Вентана-Граф», 2014 г.
Интернет- ресурсы

Источник информации


title: Методическая разработка урока "Кто успешный человек?" 8 класс

extracted_text:
                                                       МБОУ СОШ п. Рощинский

                                                            Липецкая область

                                                          Чаплыгинский район

                                    [pic]

                       по английскому языку в 8 классе

                                                                       [pic]

[pic]

   Программа 8 класса по учебно-методическому комплексу Enjoy English М.  З.
Биболетовой,  Н.  Н.  Трубанёвой.  В  основе  УМК  лежат  деятельностный   и
коммуникативно-когнитивный  подходы  к обучению английскому языку.

Цель УМК: развитие иноязычной коммуникативной компетенции в совокупности  её
составляющих - речевой, языковой, социокультурной,  компенсаторной,  учебно-
познавательной.

Принципы УМК: 1)  приоритет  коммуникативной  цели  в  обучении  английскому
языку;

2) Соблюдение деятельностного характера обучения иностранному  языку;

3) Личностно-ориентированный характер обучения;

4) Сбалансированное обучение устным и письменным формам общения;

5) Дифференцированный подход к овладению языковым материалом;

6) Учёт опыта учащихся в родном языке и  развитие  когнитивных  способностей
учащихся;

7) Широкое использование  эффективных современных технологий обучения;

8) Аутентичность материала, используемого для обучения всем формам общения;

9) Социокультурная направленность процесса обучения иностранному языку.

Задачи  курса:  приобретение  знаний  английского  языка  в  соответствии  с
программой;  овладение  коммуникативными  умениями  и  языковыми   навыками,
страноведческими и лингвострановедческими знаниями.

                     Тема: «Who is a successful person?»

  Данный  урок  был  проведён  в  нормативном   классе  на  средней  ступени
обучения.   Урок    классический,    комбинированный,    внутрицикловой    с
доминированием  учебной  мотивации.  Использовался  коммуникативный   подход
когнитивной направленности.

Данная тема актуальна, так  как  в  настоящее  время  дети  стремятся  стать
успешными людьми. Понять, кто такой успешный человек, какими  качествами  он
должен обладать и как себя вести на примере  знаменитых  людей   -  основная
направленность урока.

                                 Цели урока:

                           Познавательный аспект:

  Знакомство с известными людьми, достигшими определённого успеха благодаря
                            собственным усилиям;

    Развивающий аспект: Развитие способности к анализу, синтезу,  умение
       запрашивать и сообщать информацию в соответствии с поставленной
                          коммуникативной задачей;

                    Воспитательный аспект: Формирование:

     - представлений у учащихся о культурных особенностях англо-язычных
                                   стран;

потребности  в  коллективной  работе,  формирование  терпимого  отношения  к
другой культуре  и уважение мнения другого человека.

      Учебный аспект: Развитие речевого умения: диалогическая и
      монологическая формы общения;

      Сопутствующая задача: Развитие умения понимать на слух с общим охватом
      содержания, совершенствование лексических и грамматических навыков
      говорения, скрытый контроль уровня развития речевого умения;

          Речевой материал: Лексика и грамматика предыдущих уроков;

                              Речевые образцы:

                          I think/I believe/I guess

                        It goes without saying that…

                       On one hand… On the other hand…

Оснащение: учебники, тетради, доска, компьютер, проектор, смайлы.

                                  Ход урока

                          1. Организационный момент

Teacher: Good morning, children.

I am glad to see you. Look at the blackboard. The theme of our lesson  is  “
Who is a successful person?”

    2. Беседа с учащимися по теме

“Successful”. What does this word mean? “To have good fortune,  prosperity”.
What words or word combinations do you know with this word?

Pupils: success, to have a success, successful, successfully.

T: I think every person wants to be successful. Speak about you, about  your
group. Look at the screen.  Liza,  go to the blackboard:

                               Liza: Our form

We are in the eighth form in our village school in Roshchinski.  We  are  13
boys and girls in our group. We like our school  very  much.  There  we  can
study and rest, learn a lot of things about the world we live  in.  We  like
to communicate with each other and dream  about  our  future  life.  We  are
different but all of us wish to be successful.

 T:  Decide what makes a successful person?

(At the screen) A successful person is a person:

    □ - who lives separately from his family

    □ - who is independent in his relations with other people

    □ - who doesn’t have friends and doesn’t rely on other people

    □ - who shares everything he\she has with other people

    □ - who works hard every day to become better and cleverer

    □ - who succeeds by his\her own efforts alone

    □ - who thinks of himself more than about other people.

      P: A successful person is a person who works hard every day to  become
      better and cleverer, who succeeds by his\her own efforts alone.

    3. Знакомство со знаменитостями

      T: What are these people famous for? Look at the screen.

      P: Disney is famous for his cartoons…

      P: Chaplin is famous for his films.

      P: Houston is famous for her songs.

    4. Развитие речевого умения: монологическая речь.

      William Shakespere is a famous English playwright and a poet.

      Listen to his sonnet about love.

              □ Let those who are in favour with their stars
                  Of public honour and proud titles boast,
                Whilst I, whom fortune of such triumph bars,
                   Unlook'd for joy in that I honour most.
             Great princes' favourites their fair leaves spread
                    But as the marigold at the sun's eye,
                 And in themselves their pride lies buried,
                   For at a frown they in their glory die.
                   The painful warrior famoused for fight,
                   After a thousand victories once foil'd,
                   Is from the book of honour razed quite,
                And all the rest forgot for which he toil'd.

                          Translation by S. Marshak

                   □ Кто под звездой счастливою рожден,
                     Гордится славой, титулом и властью.
                       А я судьбой скромнее награжден,
                    И для меня любовь — источник счастья.
                     Под солнцем пышно листья распростер
                   Наперсник принца, ставленник вельможи.
                    Но гаснет солнца благосклонный взор,
                      И золотой подсолнух гаснет тоже.
                        Военачальник, баловень побед,
                      В бою последнем терпит пораженье,
                       И всех его заслуг потерян след.
                        Его удел — опала и забвенье.
                           Но нет угрозы титулам моим
                        Пожизненным: любил, люблю, любим.

      T: Yana,  tell us, please, about Yuri Gagarin.

Yana: Yuri Gagarin was born in the village of Klushino near Gzhatsk on 9
March 1934. His parents, Alexey Ivanovich Gagarin and Anna Timofeyevna
Gagarina, worked on a collective farm.[1] Yuri was the third of four
children, and his elder sister helped raise him while his parents worked.
While a youth, Yuri became interested in space and planets, and began to
dream about his space tour which would one day become a reality.[2]
In 1960Yuri Gagarin was selected with 19 other cosmonauts for the Soviet
space program. Along with the other prospective cosmonauts, he was
subjected to experiments designed to test his physical and psychological
endurance;
On 12 April 1961, Gagarin became the first man to travel into space,
launching to orbit aboard the Vostok 3KA-3 (Vostok 1). After the flight,
Gagarin became a worldwide celebrity,
On 27 March 1968, he and flight instructor Vladimir Seryogin (Seregin) died
in crash near the town of Kirzhach. Gagarin and Seryogin were buried on Red
Square.
T: Sasha, what can you tell us about Disney.

      Sasha: Disney a …

T: Answer my questions:

    □ Do you think Walt Disney was a successful person? Why?

    □ Is there anything in the text that surprised you?

    □ Do you learn anything from the text? What?

P: I think…

    5. Развитие речевого умения: диалогическая речь.

T: Watch the scene from the book “S. Homes and D. Watson” by C. Doyle.

    6.  Высказывание  мнений  учащихся.  Coвершенствование   орфографических
       навыков.

T: Look at the screen and learn what are you going to be?

... wants to be a famous...

Lapshin Vladimir

Savicheva Yekaterina

Savicheva Yana

Shatohin Nicolai

Popov Alexander

Shuvalova Tatiana

Shcherbakova Yelizaveta

 Fionova  Svetlana

 Yakovleva   Victoria

Smykov Andrey

P: Popov Alexander wants to be a famous worker…

T: I believe a successful person should be... Find 5 words  and  write  them
down.

    □  Adventurous,  ambitious,  calm,   careful,   brave,   funny,   cruel,
      religious, creative, imaginative, clever, cool, handsome, intelligent,
      serious,  talented,  jealous,  silly,   shy,   practical,   attentive,
      emotional, patient, independent, polite, talkative, curious, tolerant

T: I believe  famous people shouldn’t be ...

    □  Adventurous,  ambitious,  calm,   careful,   brave,   funny,   cruel,
      religious, creative, imaginative, clever, cool, handsome, intelligent,
      serious,  talented,  jealous,  silly,   shy,   practical,   attentive,
      emotional, patient, independent, polite, talkative, curious, tolerant

T: What is more  important  for  success?  Name  words  in  order  of  their
importance.

    □ P: Good health

    □ Education

    □ Luck

    □ Parents

    □ Social position

    □ Strong character

    □ Money

    7. Совершенствование грамматических навыков говорения.

   T: What would you do if...

    □ If you were a famous writer

    □ If you could speak seven languages

    □ If you discovered a new star

    □ If you were the director of your school

    □ If Bill Gates were your best friend

   If you were offered to be the Head of your village

   P: If I were a famous writer I would write a book about my life…

    8. Закрепление материала.

       So, what makes a successful person?

       What traits of character should a person have to succeed in life?

   T: To be famous can be pleasant and unpleasant. What is pleasant in it?

    □ P: People recognize you in the streets

    □ Everybody wants to be your friend

    □ You never feel lonely

   People always invite you somewhere.

   T: What is unpleasant in it?

    □ P:  Many of your friends are false friends

    □ People want to be your friends only because you are famous

    □ Sometimes you want to be alone.

   T: Thanks a lot for the lesson.

   What are your impressions? On your tables there are smiles. Sign this one
   according your mood.

    □ Write down your hometask:  AB,  Section 1, p. 52-54 in writing.

   Good bye.

                       Список используемой литературы

   1. Верещагина И.Н., Рогова Г.В. Методика  обучения  английскому  языку  в
      средней школе. — М., 1988.
   2. Примерные программы по иностранным языкам, ИЯШ № 5, 2005.
   3. Сафонова В.В. Социокультурный подход к обучению иностранным языкам.  —
      М.: Высшая школа, 1991.
   4. “Enjoy English” М.Е.Биболетовой, Н.Н.Трубаневой 2005г., а также: Книга
      для учителя с поурочным планированием к учебнику Enjoy English
      М.Е.Биболетовой, Н.Н.Трубаневой, 2005 год, Рабочая тетрадь для
      учащихся к учебнику Enjoy English М.Е.Биболетовой, Н.Н.Трубаневой
      2005г.
      5 Интернет - ресурсы


title: Проверочные задания "Наша речь" 2 класс УМК «Школа России»

extracted_text:
Русский  язык  2  классУМК  «Школа России»
Вастьянова  Л.Л.,
учитель  начальных  классов
МКОУ  «Мамонтовская  СОШ»
Мамонтовского  района
Алтайского  края
2018  год

Проверочные  задания
  «Наша  речь»
1. Ребята  собрались  во  дворе,  им  нужно  договориться  об  игре  в  футбол.  Какой  речью  будут  пользоваться   дети?
А. Устной
Б. Письменной
В. Речью  про  себя
Г. Определить  нельзя
2. Какая  пословица  о  письменной речи?
А. Слово  не  воробей,  вылетит  -  не  поймаешь.
Б. Что  написано  пером,  не  вырубишь  топором.
В. Умную  речь  и  слушать  приятно.
Г. Сначала  подумай,  потом  скажи.
3.   - Не  плачь,  дед. Не  плачь,  баба. Я  вам  яичко  ещё  снесу  не  золотое,  а  простое.
А. Это  диалог.
Б. Это  речь  про  себя.
В. Это  монолог.
Г. Определить  нельзя.
4. Выберите  и  запишите  правильно  нужное  слово   приветствия
А. Здраствуйте
Б. Здравствуйте
В. Привет
Г. Прощай

5. Выберите  и  запишите  правильно  нужное  слово   прощания
А. Прощяльный
Б. Здравствуйте
В. Прощяй
Г. Прощай

Проверяем   себя!
1. Ребята  собрались  во  дворе,  им  нужно  договориться  об  игре  в  футбол. Какой  речью  будут  пользоваться  дети?
А. Устной
Б. Письменной
В. Речью  про  себя
Г. Определить  нельзя

2. Какая  пословица  о  письменной речи?
А. Слово  не  воробей,  вылетит  -  не  поймаешь.
Б. Что  написано  пером,  не  вырубишь  топором.
В. Умную  речь  и  слушать  приятно.
Г. Сначала  подумай,  потом  скажи.

3.    -  Не  плачь,  дед. Не  плачь,  баба. Я  вам  яичко  ещё  снесу  не  золотое,  а  простое.
А. Это  диалог.
Б. Это  речь  про  себя.
В. Это  монолог.
Г. Определить  нельзя

4. Выберите  и  запишите  правильно  нужное  слово   приветствия
А. Здраствуйте
Б. Здравствуйте
В. Привет
Г. Прощай

5. Выберите  и  запишите  правильно  нужное  слово   прощания
А. Прощяльный
Б. Здравствуйте
В. Прощяй
Г. Прощай

Оценим   работу!
«5» -  нет  ошибок
«4» - 1 ошибка
«3» - 2 ошибки
«2» - 3 ошибки и более

      Благодарю  за  работу!

Использованная   литература
Канакина В.П. Русский  язык. 2 класс. Учеб. для общеобразоват. организаций.  В 2 ч. – М.: Просвещение, 2018
Ситникова  Т.Н., Яценко  И.Ф., Васильева  Н.Ю. Поурочные  разработки по  русскому  языку.  2  класс. – М: ВАКО, 2013.

Интернет  источники
http://elenaranko.ucoz.ru/   (источник  шаблона)
pozdravrebenka.ru
gk170.ru
znaikaigraika.by
e-libra.xyz
infourok.ru
ru.depositphotos.com
900igr.net
antalyaelitestroy.ru


title: Конспект урока "Сандық есептер шығару" 8 класс

extracted_text:
Сынып: 8 «а,в»                      Күні:  22.12.2016ж                     Сабақ №30
Сабақтың тақырыбы:  Сандық есептер шығару
Сабақтың мақсаты: Оқушылардың «валенттілік» ұғымын тексеру және химиялық формула арқылы элементті қосылыстардың валенттілігін және валенттілік бойынша формула құру біліктігін, химиялық формула бойынша есептер шығаруға қалыптастыру, логикалық есептер шығаруға дағдыландыру. Оқушыларды өзгені тыңдап, өз ойын еркін айтуға, өзара көмегін қалыптастыра отырып өз біліміне ғана емес, өзге оқушының да біліміне жауапкершілікпен қарауға дағдыландыру, өзін - өзі басқаруға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: деңгейлік тапсырмалар,
Сабақтың типі: бекіту сабағы
Пәнаралық байланысы: биология, медицина.
Көрнекілігі: периодтық кесте, дидактикалық үлестірмелер, жетондар.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі
Деңгейлік тапсырмалар.
А деңгейі:
1) Валенттіліктеріне байланысты әр қатардағы бір «артық» элементті көрсетіңдер:
K, Na, Mg, H, Li
Ca, O, Ba, Al, Zn
Cu, O, C, Fe, P
2) Қателерді түзе:
Mg2S2 __ Mg2S ------ Na2S ____------------ NaO _Na2O _
AlO3 __ Al2O3_ -------- PH2 __ PH3__------ Fe2O __ Fe2O3
Б деңгейі: 1) Күрделі зат Mn2O7 молекуласындағы элементтердің массалық үлестерін тап. Ж: Mn - 49, 5%, О - 50, 4%.
2) «Калий - марганец - о - төрт» - қосылысының формуласын жазып, салыстырмалы молекулалық массасын тап. Ж: 158
3) Күкірт қышқылының формуласына H2SO4 сай элементтердің массалық қатынастарын есептеп шығарыңдар. Ж: 1: 16: 32
В деңгейі: Химиялық қосылыстардың формуласын анықтау:
1. Қарапайым теңіз жануары теңіз атының қаңқа сүйегі құрамында 47, 83% - стронций, 34, 78% оттек, 17, 39% күкірт болса, молекулалық формуласы қандай? Ж: 1: 4: 1
2. Сізді құмырсқа шаққанда шаққан жеріңіз құмырсқадан бөлінетін қышқылдың әсерінен ашиды. Ол қышқылдың құрамында: 26, 09% - көміртегі, 4, 35% - сутегі, 96, 50% - оттегі бар болса, қышқылдың формуласы қандай? 1: 2: 3
3. "Барий ботқасы" деп аталатын асқазанды рентген арқылы тексеруде жегізетін препараттың құрамында 58, 80% барий, 13, 73% - күкірт, 27, 47% - оттегі болатыны белгілі болса, формуласы қандай? Ж: 1: 1: 4
ІV. "Шыңды бағындыр"
1. Ас тұзы NaCl адам және жануар ағзасындағы негізгі құрам бөлігі. Ересек адамның денесінде 200г. NaCl тұз болады, оның 45г қанда ериді. Тұз ағза мен ұлпаны құрайтын жасуша қызметін қалыптандырады. Адам тәулігіне 5 - 6 грамдай ас тұзын пайдаланса, жеткілікті. Тұз жетіспесе немесе күнделікті мөлшерден артып кетсе ағзаға зиянын тигізеді. артериалдық қысымның көтерілуіне әкеледі.
№1. Тұздың салыстырмалы молекулалық массасын есепте. Ж: 58, 5
№2. Тұздың қандағы массалық үлесін есепте. Ж: 22, 5%
№3. 5г NaCl тұзбен бірге ағзаға түскендегі натрийдің массасын есепте.
Ж: 1, 9г.
2. Су дене температурасын тұрақтандырады, азық, қалдық, оттегіні тасымалдайды, бүйрек және бауырдағы қалдықтарды (шлак) тазалайды.
Денеде болатын күніне 2 - 4 литр су шығынының орнын қайта толтырып отыру қажет. Адам ағзасында орташа есеппен алғанда 15 - 20% – нәруыз, 0, 6% – көмірсу, 19% – май, 5, 8% – минералды тұз және 60% су болатыны есептелген.
Қанның 83 пайызы, бұлшық еттердің 75 пайызы, мидың 74 пайызы, сүйектердің 22 пайызы судан тұрады. Денеде 20 пайыз су жетіспеушілігінің болуы өте қауіпті және ол өлімге дейін жетелейді.
№1. Судың салыстырмалы молекулалық массасын есепте. Ж: 18
№2. Құрамындағы элементтердің массалық үлестерін есепте. Ж: 11, 1%, 88, 8%
№3.. Ересек адамның 70кг салмағында 60% су болса, судың массасы қандай болады? Ж: 42л
V. Қорытынды.
1. Бағалау.
2. Үйге тапсырма: «Атом құрылысы» тарауын қайталау


title: Конспект урока "Қазақтың ұлттық сусыны - қымыздың адам ағзасына тигізер пайдасы"

extracted_text:
        Тақырыбы: «Қазақтың ұлттық сусыны – қымыздың адам  ағзасына  тигізер
                   пайдасы»

      Тақырыптың  өзектілігі:  Жас   пен   кәрінің   денсаулығын   нығайтып,
әлсірегенді орнынан тұрғызатын, көңіл күйді көтеріп, көктемгі  күннің  шуағы
мен қуатын сыйлайтын, хош иісімен  тіл  үйірер  дәмімен  тәнті  ететін,  бие
сүтінен жасалатын ерекше пайдалы сусын – қымыз туралы  мағлұмат  беру  болып
табылады.

      Жобаның негізгі мақсаты:
      Қазақ халқының байырғы  сусыны  –  қымыздың  пайдасын  анықтау  арқылы
маңыздылығын көрсету. Қазақтың байырғы сусыны қымызды ұлттық  бренд  ретінде
әлемдік нарыққа шығару қажеттілігін түсіндіру.

      Жобаның міндеттері:
      - Қазақтың ұлттық сусыны – қымызбен танысу;
      - Қымыздың қазақ өмірінде алатын орнын көрсету;
      - Қымыздың адам денсаулығына пайдасын көрсету.

      Мәселе: Қымыздың адам денсаулығына пайдасы бар екенін зерттеу.

      Зерттелетін зат: Қымыздың тіршілікке қажетті құндылығын зерттеу

                                   МАЗМҰНЫ

Кіріспе     4
Қымыздың пайда болуы   5
Қымыз - адам денсаулығына қажетті сусын      6
Қымыздың адам ағзасына тигізер пайдасы 7
Қымыз адамға  қуат береді   10
Шипалы сусынның дайындалу әдісі   11
Қымыз–халықтың рухы    13
Қорытынды   14
Пайдаланылған әдебиеттер    16

      Кіріспе

      Қазақ халқы асты өте жоғары бағалаған әрі қастерлей білген. Ел -  жұрт
жадында мәңгі жатталып қалған «Ас – адамның  арқауы»  деген  қағида  осындай
терең ұғымның қалтқысыз түсінігі болып қалыптасқан. Халқымыз  адам  өмірінде
тамақтың орнын тіршілікке қажетті құндылықтардың бәрінен де  жоғары  қойған.
Бұған «Астан үлкен емессің» немесе «Арпа, бидай ас екен,  алтын,  күміс  тас
екен», «Асты қорлама құстырар» деген сес, ескертпелер мен мақал  -  мәтелдер
де куә бола алады. Қалай  айтылса  да,  қай  заманда  айтса  да  халық  асты
құрметтеу мен бағалаудың  жолын  да,  жөн  -  жосығын  да,  оны  дәмді  етіп
әзірлеудің көзін, кезін, ретін таба білген.
      Ел мен елді татуластыру да, жақсылар  мен  жайсаңдарды  құрметтеу  де,
өздерінің мырзалық, мәрттік үлгілі, өнегелі қасиеттері  мен  артықшылықтарын
білдіру де, ел дәулеті мен қарым - қабілетін, түсінігін танытуды  да,  қазақ
кең дастарқан арқылы яғни ас, қонақасы арқылы көрсеткен. Осы  жолда  тұшымды
сөз айтып, дәмді тағам берумен  бірге  оның  таза,  бүтін  ыдыстарына  дейін
ерекше назарда болған. Сырттан келген кісілер де елді осы  қонақасы  берудің
жолы мен жөні арқылы сынап, бағасын берген. Демек  ұлт  мәдениетінде  тамақ,
дәм татыру – экономикалық,  дипломатиялық  және  тәлім  -  тәрбиелік  қызмет
атқарған. Бұл істе әрине, қазақ халқының қонақжайлық  дәстүрі  шетелде  ерте
заманнан - ақ аңыз болып тараған.  Қазақ  қонақасы  беруде  қонақ  таңдауды,
басқа ұлт, дін өкілдері деп бөлуді де білмеген,  төрге  шығарып  ашық  қабақ
танытқан, достық көңілін көрсеткен.  Шаршағандарына,  мұқтаждарына  ат,  ас,
көлік сыйлай да білген.
      Ас, тамақ дайындауды қазақ әйелдерге жүктеген. Қазақ әйелдері тағамның
алуан түрлерін дайындауымен бірге қыста да, жазда да оның таза әрі  бұзылмай
сақталуының әдіс - тәсілдері мен жолдарын да таба  білген.  Бұл  қағидаларды
әйелдер ұрпақтан - ұрпаққа жеткізіп, кейінгілерге үйретіп  отырған.  Мысалы,
олар етті ыстап сақтауды, қымызды  жазда  салқын  ұстауды,  майды  көгертпей
күтуді, басқа тамақтарды да бұзылмай  сақталуының  ғасырлар  бойы  ұмытылмай
келе  жатқан  байырғы  халықтық  әдістері  мен  амалдарын  әсіресе   ауылдық
жерлерде күні бүгінге дейін  жеткізді  және  оны  әлі  де  қолданып  келеді.
Әсіресе, қымыз бен  шұбатты  баптаудың,  құрт,  ірімшік,  ежігей,  сары  май
сияқты жеңсік тағамдарды дайындауда қазақ әйелдерінің  шеберлігі  мен  өнері
үлгі етіп, қалай мадақтауға тұрарлық.

Қымыздың пайда  болуы

[pic]

      Қазақта Қамбар ата жылқыны алғаш рет қолға  үйретеді.  Тұңғыш  қымызды
ашытады, өйткені биенің сүті не айран, не ірімшік,  не  сүт  болмайды,  отқа
піспейді, содан Қамбар ата  ашытып қымыз жасайды.
      «Қымызды  алғашқы  пайдаланғандардың  бірі,  біздің   ойымызша,   арий
тайпалары», – дейді ғалымдар.
      Оған бірінші дәлел – Авестада арий тайпалары сүт тағамдарын  (қымыз  –
сүт тағамдарына жатады) пайдаланды  деп  жазылған.  Сонымен  қатар,  қымызға
байланысты ең көне жазба деректер Гомер  (б.з.д.  ІХ  ғ.),  Геродот  (б.з.д.
..ғ.), Сымя Цянь (б.з.д.  ІІ  ғ.)  мен  Страбонда  (І  ғ.)  кездеседі,  және
кейінірек қымызды үйсін, хұн  және  түрік  тектес  тайпалар  жақсы  меңгеріп
пайдаланған. Ғалымдардың ойынша, қымыздың пайда болған уақыты    б.з.д.  ХІ
ІХ ғғ. қола дәуірінің соңы арий  тайпалары  күнелтуінің  аяқталған  кезінде,
яғни, Беғазы-Дәндібай мәдениетінің орнығу  уақытымен  байланыстырады.  Марко
Поло Құбылайдың жылқыларының ішінде он мыңдай «ақ  қардай  аппақ»,  еш  дағы
жоқ биелері бар болғанын жаза отырып, «Бұл  биелердің  қымызын  тек  Құбылай
мен оның жақын туыстарының ғана ішуге  құқы  бар»    дейді.  Ал  егер,  әлгі
ақшақардай  биелердің  қымызын  келген  қонақтарына  берсе,  ол  үй  иесінің
бөлекше құрметін білдірген.

Қымыз - адам денсаулығына қажетті сусын

      Іші  -  бауырымыз  құрысып  -  тырысып,  көзіміз  қарауытқанда,  ойбай
дәруменіміз азайып кетті деп шығамыз.  Ондайда  банан,  киви,  апельсин  жеу
керек деп ақыл айтатындар да табылады.
      Осы біздің атам қазақ апельсин көрмей өсті ғой, олар неге құлап, талып
қалмаған  деп  таңғаламыз.   Сөйтсек,   олардың   ішкен   -   жегені   нағыз
дәрумендердің көзі екен. Көгорай шалғынды жалпағынан басып жайылған  сиырдың
сүті, түйенің шұбаты мен жылқының қымызы – дәруменнің, күш  -  қуаттың  көзі
осылар екен.
      Қымыз - биенің сүтінен дайындалатын  денсаулыққа  шипалы  әрі  жұғымды
сусын.  Қымыз  қазақ  халқының  ұлттық  тағамдарының  ішіндегі  ең  құрметті
дастарқан дәмінің бірі.
      Қымыз  –  бекзат  ас.  Бертінге  дейін  дала  ақсүйектерінің  ақшаңқан
ордаларынан шүпілдеген саба, іргесінен желідегі  құлын  үзілген  емес.  Абай
данышпан да жаз шыға ұранқай  (төрт  қанат)  үйінің  іргесінде  қара  сабаны
емізіктете толтырып  қымыз  құйдырып,  ел-жұртымен  кеңес  құратынын  баласы
Тұрағұл Құнанбаев естелігінде жазды. Ал, хакімнің әлгі:
      Осы қымыз қазаққа,
      Мақтаның ба, асың ба?
      Қымызды басар артынан
      Ет даяр ма қасында?, – дейтіні қымыз ішу  үшін  де  диірмен  тартарлық
қуат, ауқат болу керектігін айтқаны, көп қазақтың қымыз көрсе  қызыл  көрген
қара  құстай  болатындығын  сынағаны  деп  түсінген  абзал.  Әйтпесе,   «қар
тепкенге қажымас қайран жылқыға» ақынның көңілі  ерекше  болғаны  аян.  Беу,
дүние десеңізші, қазақтың қымыз ішіп лепірген көңіліне сап-сап айтатын  Абай
атамыз ащы суға арбалған буынды көрмегені де жөн болған шығар…

Қымыздың адам ағзасына тигізер пайдасы

      Қымыздың құрамындағы «С» дәрумені сиыр сүтімен  салыстырғанда  он  есе
көп
      Қымыздың құрамындағы «С» дәрумені сиыр сүтімен  салыстырғанда  он  есе
көп. Жақында ғалымдар тағы бір жаңалық ашты.  Төрт  түліктің  ішінде  биенің
сүті ғана альбуминдік (сүттің ерекше түрі)  қасиетке  ие  екен.  Демек,  бие
сүті ананың сүтімен пара-пар деген сөз.  Бие  сүтінде  кездесетін  ақуыздар,
майлар, көмірсутегілері басқа сүтке қарағанда ерекше  болып  келеді.  Бұл  –
бие сүтіндегі ғылыми дәлелденген  қасиеттердің  бір  парасы  ғана.  Ал  оның
зерттелмеген, ашылмаған тұстары қаншама
      Жылқы малының  төрт  түлік  ішінде  текті  екендігін  бұған  дейін  де
айтқанбыз.  Жануар  судың  тұнығын  ішіп,  шөптің  асылын   теріп   жейтінін
қайтерсіз?!
      Аурудан асқан жан бар ма,
      Жылқыдан асқан мал бар ма?!
      Биенің сүті сары бал,
      Қымыздан асқан дәм бар ма?!
      – дейді Ақтамберді жырау. Расында да, қазақ үшін қымыз-мәртебе, мінез-
құлық, сый-құрмет. Бірақ  тоқырау  заманында  құнды  сусынымыздан  қол  үзіп
қалғанымыз бар. Ес жиып, еңсе көтергелі ата кәсіп бие сауып, қымыз  баптауды
қайта қолға алдық. Байыпты сусынды баптаудың  ежелгі  әдісін  бүгінгі  ұрпақ
қайта жаңғыртып-ақ жүр. Бірақ соңғы  кездері  аузымызға  жиі  алатын  Еуропа
елдері бал қымыздың бар құпиясын біліп алған. Көл-көсір  пайдасына  кенеліп,
салауатты өмірдің сырына айналдырды.
      Немістердің  қымызды  бөтелкелеп  сатып,  дүкен  сөрелеріне   толтырып
тастайтынын естіп жүрміз. Германияда қымызға деген сұраныс жоғары,  өндірісі
де жақсы дамыған. Кәсіпті нәсіп еткеннің көсегесі  көгеріп,  қазынасы  артып
отыр. Ал Қазақстан қымыз өндірісі бойынша  әлі  де  тұралап  келеді.  Ғылыми
тұжырым керек, кәсіби маман керек деп, керек-жарақтың бәрін түгендеп  жүріп-
ақ, көп нәрседен  құр  қалып  жүрміз.  Бәлкім  бұл  салада  да  стратегиялық
жоспарлар түзіп, аты дардай бағдарламалар тізіміне ендіру керек  шығар.  Оны
болашақтың еншісіне қалдыралық. Енді қымыздың қадір-қасиетіне тоқталсақ.
      Қымыз  құрт ауруларының алдын алады,  ауырған  адамның  қайта  қалпына
келуіне жақсы ықпал етеді. Саумал қымызды ем ретінде  буын  ауруларына  ішсе
тіпті пайдалы. Салданудың  алдын  алады.  Жаңа  босанған  келіншектің  сүтін
молайтып, нәрлі етеді. Демек,  емізулі  балаға  да  пайдасы  орасан.  Ашыған
қымыз шөлді басып, қантамырды қордаланған зиянды қалдықтардан тазартады.  Іш
қатудың алдын алады. Ашығудан кейін қымыз ішу буын ауруларына өте пайдалы.
      Адам денесінің күш-қуатын арттырады, бүйрек пен  бауырды  қанықтырады,
қан тамырларын тазалайды. Буын  аурулары  мен  сүйектің  қақсауын,  жүйкенің
жұқаруын, бас айналуын, созылмалы сары ауру (гепатит), ұйқысыздық,  ішектегі
жара (гастрит) сияқты  аурулардың  алдын  алады  немесе  жеңілдетеді.  Қымыз
адамның  физикалық  жағдайын  жақсартады,   тәбетін   ашады,   ас   қорытуды
жақсартады.Қымыз құрамында 28  түрлі  микроэлементтер,  көптеген  дәрумендер
бар. Бұл элементтер бие құнарлы жерге жайылған сайын арта түсетіні бар.  Бие
басынан күніне орта есеппен 10-12 литр сүт алуға болады.  Кей  биелер  15-17
литрге дейін сүт береді екен.
      Тағы бір ерекшелігі саумал биелерді 8  ай  саууға  болады,  сонда  бие
басынан 1500-2000 литрге дейін сүт  алынады.  “Сауын  саусаң  бие  сау,  боз
қырау түспей суалмас” деген мақал тегін  айтылмаса  керек.  Күтімі  келіскен
бие тіпті бір жылға дейін сүт береді екен. Ашыған қымызда 3-4 %  дейін  таза
спирт болады. Бие сүтінің химиялық құрамы процент есебімен  алғанда  мынадай
болып келеді: сүттегі қант-6.7%, жалпы белок-2.0 %, казеин-50.7%,  минералды
тұздар-0,5%, май- 1.3-2.0%, витаминдер: А вит.- 0.125-0.832мг, С  вит.-  97-
135мг,В тобындағы витаминдер, Д вит., Е вит.-0.65-1.05 мг.
      Дәрігерлер қымызды безгек ауруына  және  жөтелге  қарсы  ішуге  ұсыныс
жасайды. Қымызбен емделгенде қан құрамындағы гемоглобин эритроцит  көбейеді.
Тамырдың соғуы жиілеп, қан  айналымы  жылдамдайды.  Қан  тамыры  жұмысы  мен
жүрек соғысы жақсарады.
      Қымыз адам  денсаулығына  ғана  пайдалы  дей  алмайсыз.  Түрлі  дертке
шалдыққан малдарға да жылқының сүтін беріп  жазуға  болатын  көрінеді.  Мұны
мал дәрігері мамандарынан естідім. Оның айтуы бойынша, қымызды  бұзаулардың,
балапандар мен тауықтардың ащы ішегінде қабыну  белгілері  байқалғанда,  ірі
қара малдың асқазаны әлсірегенде, тауық балапандарына А және  В  дәрумендері
жетіспегенде, сауын сиырлардың іріңді желінсау (мастит) ауруына  ем  ретінде
қолдануға болады екен.
      Кез келген сүттегі ең бағалы зат – ақуыз. Бие сүтінде ол  1,8  –  2  %
болады. Қымызда шамамен 1,3 – 2,0% май бар,  бұл  сиыр  сүтіндегіден  2  есе
кем. Бұл дегеніңіз, адам ағзасына аса зиянын тигізетін  холес-терин  мөлшері
аз, тіпті жоқ деуге болады. Бірақ, сусынды мөлшерімен  ішу  керек.  Тым  көп
ішкен жағдайда пайдалы ферменттер мен дәрумендер бір-бірімен теріс  байланыс
орнатып, адамның әлсіреуі мен естен  адасуына  алып  келеді.  Аса  зиян  деп
қарастырылмағанымен, өз мөлшерімен ішкен дұрыс.
 Сауылатын биелер негізі сақа бие, құлын бие, қыран  бие  деп  үшке  бөледі.
Сақа бие – бірнеше рет құлындаған, бұрыннан сауылып келген бие. Құлын бие  –
құнажын немесе дөнен жасында алғаш құлындаған бие. Қыран  бие  –  деп  өткен
жылы  кейбір  себептермен  қысыр  қалған,  құлын  орнына  тайы  еміп  жүрген
биелерді айтады. Биыл құлындағанмен тайы  еміп  жүргендіктен  ондай  биелер,
күтімі жарасса, сауыла береді. Бәрінің сүті құнарлы, емдік  қасиеттері  бір,
– дейді төлебилік  қымыз  баптаушы  Нұрмахан  Есенбеков.  Қай  биенің  сүтін
алсаңыз да қасиетке толы.
      [pic]
      Ғалымжан Халмұратұлы туберкулезге қарсы диспансердің бас дәрігері
      –  Қымызды  өкпе  ауруларына  тағайындайтынымыз  бар.   Әсіресе   құрт
ауруларына таптырмас ем. Құрамы күрделі, әсері  мол  дәрілердің  тез  сіңуін
қамтамасыз етеді. Иммунитетті де күшейтеді. Медикоментозды  ем  6  ай  болып
есептелсе, дәрілерді қымызбен қоса  пайдалану  әлдеқайда  тиімдірек  болады.
Бұл дәлелденген терапия. Сондықтан тек ауырған кезде ғана  емес,  күнделікті
профилактика үшін де қымызды ішіп жүруге кеңес береміз.

      Қымыз адамға  қуат береді

      Қазақстан боксшылары жауапты жарыстардың  алдында тау баурайында  оқу-
жаттығу жиынын өткізіп, екі-үш апта қымыз  ішеді  екен.  Сидней  олимпиадасы
алдында Ташкентте  бокстан  Азия  чемпионаты  өтеді.  Ермахан  Ыбырайымовтың
әкесі Сағи қаһарман ұлы қайда барса соңынан бір мес қымызын, қазы,  қартасын
арқалап  барады.  Тәшкен  тиіп  тұрған  жер.   Барса   Ермахан   мен   Болат
Жұмаділовтің көзі шүңірейіп кеткен дейді. Қазы мен қымыз ұсынса,  салмағымыз
өсіп  кетеді  деп  шыр-пыр   етеді.   Жекпе-жектерін   көріп,   соққыларының
әлсіздігін сезген Сағи аға келген соң  қарсылықтарына  қарамай,  екеуіне  де
бір бір білем майлы қазы асатып, қымыздан ішкізеді. Жігіттердің  көзі  оттай
жанып шыға келеді. Кезекті жекпе жекте қарсыластарын қоғадай жапырады.
      Кейін сол Ермахан алыстағы  Сиднейге  екі  мес  қымыз  көтеріп  барған
дейді. Жарыс алдында сүр қазы мен сары қымыздан сіміріп алады.  Рубалкабадай
алып  зәңгіні  сұлатып  салған  Мұхтархан  да  сол  қымыздан   ішкен   екен.
Бабаларымыздан  жеткен  қасиетті  бал  қымыздан  бекзада   болмысты   Бекзат
бауырымыз да құмарта ішкен дейді.
      Ал француздар дәріханаларында қымызды аса жоғары бағаға сататын болса,
жапондар осы  қымыз  өндірісіне  аса  қатты  назар  аударып,  тәжірибелеріне
енгізбек екен. Бұл жағынан біздің шет елдік қандастарымыз да қалыспақ  емес.
Түркиялық бауырымыз сонау мұхиттың арғы бетіндегі Американың ақ үйіне  қымыз
жөнелтсе, бостандық елінің – Кубаның аңызға айналған  көсемі  Фидель  Кастро
да осы қазақ қымызын алдырып ішеді деседі.
      Оңтүстік өңірі өзінің дархандығымен дараланып жүр. Кезінде жақсылықтың
жаршысы болып  жүрген  осы  өңірдің  түлегі  Дархан  Мыңбайдың  басшылығымен
Қазығұрт баурайында ұлтымыздың мақтанышына  айналған  «Саба»  фестивалі  бір
марқайтып тастаған еді. Диханкөлдің хош  иісті  қымызынан  талайлар  тамсана
дәм татты. Не деген айтулы қымызшылар жүр ел арасында!…

Шипалы сусынның дайындалу әдісі

      Қымыздың сапасы ең алдымен ұйытқыдан басталады. Қазiргi кезде қымыздың
микрофлоры құрғақ түрде жақсы сақталады. Қымыздық ұйытқы  ретiнде  көктемде,
қымыздық мезгiлдiң басында ұйытқы қолданылады.
      Ұйытқыны күзде дайындау үшiн қымызды бiрнеше тәулiкке  қалдырады  және
ол екiге - жоғарғы  мөлдiр  және  төменгi  iрiмшiктiк  қабатқа  бөледi.  Бұл
тұнбаны селдiр матада сығып алады да, күнге кептiредi және  келесi  маусымға
(мамыр) дейiн жабық ыдыста, салқын жерде сақтайды.
      Құтыға құйылған қымыз
      [pic]
      Ұйытқыны тiрiлту үшiн ұнтаққа буландырылған бие сүтiн 3-4 ас  қасығына
есептей отырып, 5 литр сүтке  араластырады  және  дүркiн-дүркiн  араластырып
отыру арқылы жылы жерде бiр тәулiк  сақтайды.  Бiр  тәулiктен  соң  ұйытқыны
қымыз дайындау үшiн пайдаланады. Одан әрi қарай қымызды  жасап  шығару  үшiн
ендi ұйытқыны емес, кәрi қымызды 1 литр қымызға 6-7 литр бие  сүтiн  есептей
отырып пайдаланады. Қымызды әзiрлеу үшiн  булы  бие  сүтiн  ұйытқымен  бiрге
сабаға құяды да, түнге қалдырады. Келесi күнi әрбiр  сауыннан  аши  бастаған
сүтке бiрнеше жаңа бөлiктерiн қосады, жақсылап араластырады да, 10-15  сағат
сақтайды.  Дегенмен,  мұндай  әдiспен  алынған  қымыз  әлi  әлсiз  және   аз
газдалған, қою, тағы да мұқият араластырады да бiр күн  қоя  тұрады.  Мұндай
өндеудiң нәтижесiнде екi күндiк орташа қымыз  пайда  болады.  Дайын  қымызды
басқа ыдысқа құяды. Айта кету керек, сабадан  барлығын  емес,  оның  бөлiгiн
(шамамен 1/5) қымызды ғана құйып алып, қалғанын  ұйытқыға  қалдырады.  10-15
күн өткеннен кейiн саба толығымен босатылады, қосымша сүрленедi және  маймен
сыланады. Сабаны қымыз  дайындау  үшiн  бiр-ақ  маусым  пайдаланады.  Сабада
әзiрленген қымыз жоғары дәмдiк сапамен ерекшеленедi. Қазақтар қазымен  үйлес
майлы қымызды жақсы көредi.
                              Қымыз дайындау технологиясы

                                        Сүтті                           сауу
Ашытқыны әзірлеу

                                       Сүтті                           өлшеу
Сүтті ашыту

                                       Сүтті                            сүзу
Қымыздың жетілуі

            Пісу

 Шөлмектерге құю

       Салқындату

           Сақтау

Қымыз–халықтың рухы

      Қымыз – халықтың қасиетін, дәулетін, салтанатын, байлығын, мырзалығын,
дастархан берекесін  білдіретін  ырыс  белгісі.  Қымыз  тарихының  алты  мың
жылдығына орай «Қымызмұрындық»  халықтық  фестивалінің  өткізілуі  де  соның
айғағы.
      Қымыз сапасы бүгінгі  күні  дәмі,  уақыты,  шипалық  қасиеті,  ыдысына
байланысты және биенің сауылған кездегі жасына орай бөлінеді.
      Мұрат Мұхтарұлы Әуезов: «Бұл тек қана Қымыз емес, халықтың рухы. Қымыз
– тірі қан. Халқымыздың, керек болса,  мемлекетіміздің  асыл  қаны»    деген
еді. Сондықтан біз қымызға ерекше мән беруіміз керек.
      — Қымызды зерттеп жүргеніме  жиырма  төрт  жыл  болды,  сол  еңбегімді
жинап, «Қымызмұрындық» деген кітап шығардым. Осы уақыт аралығында  шетелдегі
қазақтардың  көмегімен  қымыздың  жетпіс  түрін   таптым,   дейді   биология
ғылымдарының докторы, проф., Тарлан Платина сыйлығының иегері З. Сейітов.
      Ұрпағымызға ұқтыра алмай жүрген асыл сусынымыздың қадірін біз азғантай
жаңалығына бола аузымыз ашыла беретін Батыс Еуропаңыз  әбден  біліп  болған.
Мысалы, «Қазақстан Республикасының Германиядағы  Елшілігі,  қымыз  өндірумен
шұғылданатын Цольман әулетінің фермасымен, Германияның қазақ  диаспорасымен,
Германияға  қоныс   аударған   қазақстандықтармен   бірлесе   отырып   Баден
Вюртемберг жеріндегі Вальдбруни Мюльбен  қаласында  «Қымыз  күні    хоффест»
мерекесін өткізді» – дейді зерттеуші Мұрат Керейбай.
      Жалпы,  біздің  елімізден  өз  атамекеніне  қоныс  аударған   немістер
қымыздың қыр сырын жақсы  біледі.  Қазіргі  таңда  медицинасы  өрлеп  тұрған
Израиль,  Франция,  Египет,  Германия,  Жапония,  Қытай  елдерінде   қымызға
сұраныс күрт артып отыр.
      Сондай-ақ мамандардың  айтуынша  Шығыс  Қазақстан  облысының  бірқатар
аудандарында жылқы малын ұстап,  қымыз  өндіру  дәстүрі  сақталған.  Мысалы,
Абай ауданының Саржал ауылындағы жылқы табыны 5  мың  бастан  құралған,  бұл
ауданның өзі ғана күн сайын 5 тонна бие сүтін  жеткізе  алады.  Осындай  ірі
партияларды Қатон-Қарағай және Бородулиха аудандары да жеткізе алады.

      Қорытынды

      Қымыздың маңыздылығы оның дайындалу процестеріне тікелей байланысты.
      Қазіргі кезде қымыз жақсы дайындалып  жүр  дейміз.  Бірақ  дүкендерде,
базарларда  сатылып  жатқан  қымыздарға   көңіл   тола   бермейді.   Олардың
дайындаған қымыздары мейіріңді қандырмайды. Оны  шыны  ыдысқа  құйып,  біраз
тындырып көріңізші. Кәдімгідей суы бөлектеніп тұрады. Бұл —  қымыздың  дәмін
жоғалтқаны деген сөз. Бұл  жерде  дайындаушылардың  қымызды  өз  дәрежесінде
дәмдеп жеткізуге шеберлігі жетпеген. Сондықтан қымыздардың сапасы нашар  әрі
адам ағзасына пайдасы аз. Қазір қала базарына әкеліп  сатушылар  қымызға  су
қосады. Бұл қасиетті қымызымызға ғана емес, адамдарға қастық жасау.
      Жаһандану желпілдетіп  шымылдығымызды  ашып  кеткенде  дастарханымызға
дендеп енген батыстық брендтерден  («кока-кола»,  «фанта»,  «спрайт»,  т.б.)
бойды аулақ салу қажеттілігін тағамтану мамандары  үнемі  айтып  жүр.  Қазақ
Тағамтану  ғылыми-зерттеу   орталығының   президенті,   академик   Төрегелді
Шарманов қазіргі тәтті сулар  мен  қымыз,  шұбат  тәрізді  сусынның  төресін
салыстыруға келмейтінін сұхбаттарында жиі айтады.
      «Бәрін айт та бірін айт» дегендей, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін
айтсақ, өз алдымызға ел  болып,  көшімізді  түзеп  келе  жатқан  елміз.  Жас
өскінді бабаларды дәстүріне сай дені сау, көкірегі ояу  саналы  азамат  етіп
тәрбиелеу – басты парызымыз.
      Шетелдік  жұғымы  жоқ,  беймәлім  технологиямен   өндірілген   сапасыз
тағамдардан бойымызды аулақ ұстайтын кез жетті.
      Озық елдер қатарындағы жапон елі өзінің ұлттық құндылығы  ретінде  шәй
әзірлеу  дәстүрін  ерінбей–жалықпай  теледидардан  үздіксіз  береді.   Жүзім
шарабын  да  насихаттап  жатқандар  жетерлік.  Неге  біздер   қымыз   өндіру
тәжірибемізді ел арасынан жинақтап, этнографиялық мұра  ретінде  теледидарға
түсіріп, жұртшылық назарына үнемі ұсынып отырмасқа!…
      Балабақшадан бастап, оқу орындарының барлық сатысында халқымыздың  бай
мұрасын насихаттаудан ұтарымыз көп. Әзірге жұрт туризм саласына  жаппай  бет
бұрып жатқан тұста еліміздің болашағын да осымен ұштастыру дұрыс. Шет  елдік
қонақтарға да ат баптап, жүйрік жарату, құс салу, май шайқап, құрт  қайнату,
қымыз  баптау  өнерін  ұсынып  жатсақ,  жат  жұрттықтар   арасында   жалымыз
күдірейіп жүрер ме еді?!..
      Жылқы қымызы денсаулыққа аса пайдалы екендігі  әр  уақыт  насихатталып
келеді. Соған қарамастан, ағзаға пайдалы сусынды аз  мөлшерде  пайдаланамыз.
Оған себеп, әлі де қымыздың маңыздылығына және қажетті мөлшерде пайдасы  бар
екендігіне  түсінігіміз  шамалы.  Сондықтан  жылқы  малын  көбейте   отырып,
еліміздің барлық түкпірінде сапалы дайындалған қымыздарды әрбір жас  ұрпаққа
ішкізіп, оның қасиетін жоғарылатуға қамқорлық жасалу керек деп ойлаймын.

Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақша энциклопедия
2. Қ.Бозымов «Жылқы және түйе шаруашылығы» Алматы «Қайнар» 1993
3. М.Г.Курамшина «Қымыз» Алматы, 1951
4. Қ.Дүйсенбаев, З.Сейітов, Ә.Хасенов «Қымыз» Алматы «Қайнар» 1968
5.Интернет ресурстары
6. Б.Садықов, И.Сарыев, А.Отарбаев «Ақ дастарқан» Алматы «Қайнар» 1987
7. Л.В.Әлімжанова «Сүт өнімі  Астана, 1998
8.Б.Барақбаев «Сүт және сүт тағамдары» Алматы, 1989
7.З.С.Сейітов «Кумыс шубат» Алматы, 2005-288 с


Презентация "Выдающиеся скульпторы Древней Эллады" 10 класс


title: Презентация "Мой Пушкин"

extracted_text:
Мой Пушкин
Колпинская пушкиниана
Работу выполнили: Руслан Серов, Владимир Макаревич, Андрей Прозоров, 7 класс, ГБОУ школа №432
Руководители: Стифеева Елена Львовна и Тихонова Галина Павловна, педагоги
Санкт-ПетербургКолпино2018
1. Изучая в школе лирику А.С.Пушкина,  мы увидели стихотворение:
 Подъезжая под Ижоры
Я взглянул на небеса
И воспомнил ваши взоры,
Ваши синие глаза.
Хоть я грустно очарован
Вашей девственной красой,
Хоть вампиром именован
Я в губернии Тверской,
Но колен моих пред вами
Преклонить я не посмел
И влюбленными мольбами
Вас тревожить не хотел.
Упиваясь неприятно
Хмелем светской суеты,
Позабуду, вероятно,
Ваши милые черты,
Легкий стан, движений стройность,
Осторожный разговор,
Эту скромную спокойность,
Хитрый смех и хитрый взор.
Если ж нет... по прежню следу
В ваши мирные края
Через год опять заеду
И влюблюсь до ноября.
Нас заинтересовали первые строчки стихотворения:                                                                                «Подъезжая под Ижоры
Я взглянул на небеса…»
Дело в том, что «Ижоры» – слово, знакомое каждому колпинцу. Это и название реки, протекающей по нашему городу, и название населенного пункта (Ям-Ижора), расположенного между городами Колпино и Пушкин.

Мы обратились к истории этого стихотворения.

 Оказалось, что в январе 1829 года  А. С. Пушкин вместе с Алексеем Николаевичем Вульфом (другом) ехал в Петербург.  Отзвуком дорожных разговоров, во время которых вспоминали родственницу Вульфа Екатерину Васильевну Вельяшеву, и стало посвященное ей стихотворение «Подъезжая под Ижоры…», которое поэт начал сочинять вместе с приятелем еще в дороге.
А.Н.Вульф
Е.В.Вельяшева

Далее, под Ижорами подразумевается почтовая станция Ям-Ижора, расположенная примерно в 25 км от Петербурга. «Ям» – это сокращенное от «ямщик», «Ижора» - название реки, протекающей к юго-западу от Петербурга. Отсюда напрашивается вывод, что в стихотворении речь идет о слободе Ям-Ижора, расположенной рядом с Колпино.
2. О посещении Пушкиным села Колпино.
Во время нашей экскурсии осенью 2017года  в Мемориальный Музей - Лицей города Пушкина  экскурсовод рассказала много интересных фактов о воспитании молодых людей в этом учебном заведении. Например о том, как у лицеистов воспитывали любовь к пешим прогулкам.

2. О посещении Пушкиным села Колпино

1813 год. Летние каникулы. Лицеисты посетили Колпино, Павловск, Славянку .
Тема посещения Пушкиным –лицеистом села Колпино нас заинтересовала, и мы решили продолжить ее изучение.
Сохранилась квитанция, отразившая расходы на эти прогулки (они включали лошадь с телегой, молоко, хлеб и т.д.).
Лицеисты шли по Московской дороге Царского Села, Московскому шоссе, далее по мосту через реку Ижору с выходом на правый берег реки Ижоры в Колпино.
Лицеисты могли наблюдать жизнь разных этнических групп и разных социальных слоев: царского села, ямской слободы, «военного» села.
Как выглядело Колпино в начале 19 века?
Можно предположить, что лицеисты посетили в Колпине церковь Святой Троицы, построенной по проекту С.И. Чевакинского, работавшего в Царском селе (1745- 1756г.г.), молились перед иконой Св. Николая. Это одна из самых почитаемых икон всего Северо - Запада. Очевидно, столь известный храм Царскосельского уезда не остался без внимания руководства Лицея.
Церковь Св.Троицы (арх. С.И.Чевакинский) не сохранилась, была уничтожена во время блокады Ленинграда.
Но не только церковь представляла интерес для «прогулки в Колпину». Здесь была крупнейшая и красивейшая плотина в уезде.
А так же Адмиралтейские Ижорские заводы. Серьезное переустройство этих заводов было начато ровно за 10 лет до посещения Колпина лицеистами. К этому времени уже построили мастерские левого берега, здание заводской конторы, были прорыты полукруглый (полуциркульный) и прямой (ныне Комсомольский) каналы.
Главным архитектором Колпина, автором проекта здания заводоуправления, ставшего одним из символов нашего района, был В. И. Гесте, прослуживший 24 года в должности Главного Царскосельского архитектора.
Литература:
1. Пушкин лицеист , НЭБ:
https://www.prlib.ru/search?key=%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC%20%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D0%BC%20%D0%B3.%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D0%BE%20%D0%B2%201813%D0%B3
2. Ссылка совр. карта СПб 1914г
https://www.prlib.ru/item/363385
 3. Н.П.Михайлов, И.К.Богумильчик, А.А.Михайлов, Г.А.Ефимова, Ижорский завод, Альбом, Лениздат, Ленинград, 1972г.
4. Внутригородское муниципальное образование Санкт-Петербурга п. Усть-Ижора, Музей - Историческая справка.
5. Материал из Википедии — свободной энциклопедии "Ижорские заводы"
6. http://ru.writers.wikia.com/wiki/%D0%90.%D0%A1.%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD:_%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BE