title: Биология пәнінен 8 сыныпқа арналған тақырыптық тесттер жинағы

extracted_text:
Ақтау орта жалпы білім беретін мектеп-балабақшасының сараптамалық кеңесінде қаралып, аудан мектептерінің биология пәні мұғалімдеріне таратуға мақұлдансын.
                                                                     Хаттама №____________

Құрастырған:
Атабаев Т.М.,Ақтау орта жалпы білім беретін мектеп-                                         балабақшасының химия және биология пәндері мұғалімі.

Рецензент:
	Иргалиева Б.Ж.,Ақтау орта жалпы білім беретін мектеп-балабақшасының оқу ісі жөніндегі меңгерушісі.
	Суюнчалиева А.К., Ақтау орта жалпы білім беретін мектеп-балабақшасының жаратылыстану-математика пәндері бірлестігінің жетекшісі.

	8-сынып оқушыларына арналған биология пәні бойынша тақырыптық тест тапсырмалары оқушылардың тарау бойынша алған білімдерін қорытындылауға, алған білімдерінің, дағдыларының деңгейлерін анықтауға ұстаздарға, жас мамандарға көмек ретінде ұсынып отырмын.
	Жинақта берілген тест тапсырмаларын оқу процесіне сай ыңғайлап, өзгертіп бере алады.

Түсінік хат
	8-сыныпқа арналған «Биология.Адам» курсына арналған тақырыптық тест жұмыстарының бұл жинағында 2012-2013 оқу жылына бекітілген бағдарлама бойынша берілетін тақырыптар толық қамтылған. Тест жұмысы әр тарау бойынша 20 сұрақтан тұратын екі нұсқадан құрастырылған.
	Жинақта келтірілген тест тапсырмалары 8-сынып оқушыларының жас ерекшеліктеріне сай  биологиялық көзқарастарын кеңейтуге, биология пәніне қызығушылығын арттыруға, салауатты өмір салтын ұстануға бағыттайтын көмекші құрал болып табылады.Әр тараудағы тест тапсырмалары оқулықта келтірілген мәліметтермен тығыз байланыста құрастырылған. Сондықтан тарауды қорытындылауға бағытталған тапсырмалар жинағы болып табылады.
	Жинақ орта буын мұғалімдері мен жас мамандарға оқушылардың тарау бойынша білімдерін бекітуге, биология пәніне бейім дарынды оқушылармен жұмыс барысында, биология пәні бойынша ҰБТ-ға дайындық барысында, оқушыларды сырттай бағалау тексерісіне дайындауда қолданылатын көмекші құрал болып табылады.
Оқушылардың білімінің мемлекеттік стандарт талаптарына сәйкестігін бақылауды ұйымдастырудың бір түрі – тесттік бақылау жүйесі. Ол оқушылардың өз  бетінше жұмыс әрекетін арттырып, оқытудың тиімділігіне қол жеткізіп, ойлау қабілетін, шығармашылық әрекетін белсендіреді. Осыларға қоса оқушылардың білімдеріндегі олқылықтар анықталып, уақытты тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Жалпы биология пәнінде тестік бақылау бір-бірімен тығыз байланысты 3 қызметті орындайды:
•    Диагностикалық
•    Оқыту
•    Тәрбиелеу
Диагностикалық қызмет: негізгі қызмет, оқушының білім деңгейін, пән бойынша тақырыпты қалай меңгергенін анықтайды. Объективтілігі жағынан тест педагогикада үлкен орын алады.
Оқыту қызметі : оқушылардың оқу материалдарын меңгеруге деген белсенделігін арттыру. Оқыту функциясының ролін арттыру үшін қосымша сұрақтар қайталауға арналған, өз бетімен оқуға арналған тақырыптарды, ұқсас тесттердің, орындалған тесттің қорытындысын талдау.
Тәрбиелік қызметі : оқушылардың есте сақтау, қайталау, белгілі уақытта тапсырманы орындап үлгіру қасиеттерін тәрбиелейді. Тестті талдау кезінде оқушы өз біліміне сын көзбен қарауға үйренеді. Тест  тапсырмасына  қойылатын  негізгі  талаптар  мыналар:
•    Тест  жұмысын  өткізуде   белгілі  бір  уақыттың  болуы;
•    Тапсырмаларды  орындау  үшін  берілген  нұсқаулардың  түсінікті,  айқын  болуы;
Тестің  түрлері.
1. Толықтыру  тесті:  оқушыларға тапсырма  сөйлем  түрінде  беріледі де  сөйлемдегі  кей сөз  орынына (цифр, формула, сөз т.б) үш нүкте  беріледі. Мұндай тапсырмадағы  жауап қысқа  тұжырымды  бір  мәнді  болуы  шарт.
2. Таңдамалы  тесті:  оқушыларға  берілген  тапсырмамен  қоса  оның  дұрыс  және  дұрыс емес  жауаптары  беріледі.
3. Еске  түсіру тесті:   сұрақ  нақты  беріледі де, жауабы бір мәнді  болуы  шарт.  Еске  түсіру  тестінің  сұрақтарын  түзегенде  сұрақ  нақты,  анық  қойылады,  ал  жауабын  сөз,  сан, формула т.б  түрде  берілуі мүмкін.
4. Сәйкестендіру  тесті:  мағынасы  бір – бірімен  байланысты тапсырмалардың  екі  бағанға әр түрлі  ретпен орналастырылуы.
 5. Реттік  тесті:  бақылау  объектісі (құбылыс, шамалар, формула т.б) ретімен  жазылуы (айтылуы) керек.  Тесті  тапсырма  дайындағанда  оның  саны 10 шақты  болғаны  жөн.
6. Аралас тесті:  оқушыға  берілетін тапсырма әртүрлі  тест  түрінде (мысалы: толықтыру, таңдамалы т.б) беріледі.
7. Кәсіптік  бағдар  тесті:  мазмұнына  қандай  да  бір  кәсіптің пәндік  оқыту  кезеңінде  айқындалуына  немесе  одан бір  мағлұмат  алатынына  негізделеді.
8. Баламалы тесті:   тестің  бұл түрін  жасауда  жауабын  білуге  ықпал  ететін  сөзден  аулақ  болған жөн.
Қазіргі оқыту үрдісінде өте жиі кездесетін  тест түрлері «оқыту тесті» және «бақылау тесті». Оқыту тестінің мақсаты белгілі бір модульды не тақырыпты меңгертуге арналады, оқытушы негізгі рольді атқарады.  Тапсырмалар сұрақ қою, жауап беру, есте сақтау, жазып алу, үйден ауызша қайталау, қайтадан жалпы сұрақ-жауап түрінде тексеру.
«Бақылау тесті» осыдан кейін жүргізіледі,яғни оқушылардың тарау бойынша немесе белгілі бір тақырыпты қаншалықты меңгергенін анықтау үшін.
Жоғарғы сыныптарда тест алу арқылы күтілетін нәтижелер:
1.Сабаққа деген ынтасы, қызығушылығы артады.
2.Білімді өз бетімен алу жолдарын үйренеді.
3. Танымдық  іс – әрекеті, ойлау белсенділігі,  тапқырлығы, тез шешім жасау әрекеті дамиды.

Адам-биологиялық түр.

І нұсқа

1.Адамның шығу тегі, эволюциясы, георафиялық таралуы және оның организмінің құрылысы, қызметі мен дамуы туралы ғылым?
А)Адам физиологиясы
В)Адам биологиясы
С)Адам анатомиясы
Д)Адам морфологиясы
Е)Гигиена
2.Ұлпалар туралы ғылым?
А)Гигиена
В)Эмбриология
С)Адам анатомиясы
Д)Гистология
Е)Цитология
3. «Медицина атасы», темперамент пен дене құрылысының төрт типі туралы ілімді тұжырымдаған ежелгі грек философы?
А)Әбу Насыр әл-Фараби
В)Клавдий Гален
С)Гиппократ
Д)Андреас Везалий
Е)Леонардо да Винчи
4.Денсаулық дегеніміз?
А)Ағзаның ауруға қарсы тұру қабілеті
В)Өте сирек жағдайда қайталанатын , арғы тегімізге тән белгілер
С)Адамның дене, психологиялық, әлеуметтік саулығы
Д)Дұрыс тамақтану
Е)Санасыз рефлекстер жиынтығы
5.Саналы адам түрі қандай тип тармағына жатады?
А)Омыртқалылар
В)Хордалылар
С)Омыртқасыздар
Д)Хордасыздар
Е)Сүтқоректілер
6.Ата текте белсенді қызмет атқарып, қазіргі кезде жартылай сақталса да өз мәнін жойған мүшелер?
А)Атавизмдер
В)Желбезек саңылаулары
С)Қанайналым мүшелері
Д)Рудименттер
Е)Тік жүруге байланысты өзгерген мүшелер
7.Адамның жануарлардан ерекшелігі?
А)Дене температурасының тұрақтылығы
В)Сананың жоғары дамуы, сөйлеуі, тік жүруі
С)Ұрпағын тірі тууы
Д)Қанайналым жүйесі тұйық, орталық мүшесі -жүрек
Е)Мойын омыртқасы жетеу, тістері әртүрлі
8.Рамапитектер қанша жыл бұрын өмір сүрді?
А)1 млн-300 мың жыл бұрын
В)300-400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
9.Дриопитектер қандай эволюциялық бағытқа бастама берді?
А)Рамапитектерге
В)Понгидтер мен гоминидтерге
С)Неандертальдықтарға
Д)Аустралопитектерге
Е)Кроманьондықтарға
10.Понгидтердің қазіргі кездегі ұрпағы?
А)Гориллалар мен шимпанзелер
В)Лемурлар
С)Гиббондар
Д)Саналы адам
Е)Жалқауаңдар
11.Аустралопитектер қай жерлерді мекендеген?
А) Оңтүстік және Шығыс Африка аумағын
В)Оңтүстік Америка, Амазония
С)Шығыс Тасмания
Д) Ява аралдарында
Е) Оңтүстік және Шығыс Африка аумағында
12.Адам эволюциясының негізгі кезеңдері?
А)Ежелгі адамдар, тік жүретін адамдар, ертедегі адамдар, неандертальдықтар
В)Ежелгі адамдар, тік жүретін адамдар, осы заманғы алғашқы адамдар
С)Ертедегі адамдар, тік жүретін адамдар, осы заманғы алғашқы адамдар
Д)Тік жүретін адамдар, ертедегі адамдар, неандертальдықтар
Е)Ежелгі адамдар, ертедегі адамдар, осы заманғы алғашқы адамдар
12.Өте ертедегі адамдардың алғашқы өкілдері?
А)Рамапитектер
В)Епті адамдар
С)Тік жүретін адам
Д)Ежелгі адамдар
Е)Кроманьондықтар
13.Тік жүретін адамдар қай уақытта өмір сүрген?
А)1 млн-300 мың жыл бұрын
В)300-400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
14.Тік жүретін адамның қазіргі адамдардан ерекшелігі?
А)Қасүсті доғалары алға қарй шығыңқы, астыңғы жақ сүйектері үлкен
В)Өсімдіктекті және жануартекті қорекпен қоректенген
С)Тік жүрген
Д)Сөйлеу пайда болған
Е)Қоғамдасып өмір сүрген

15.Неандертальдықтар қай уақытта өмір сүрген?
А)1 млн-300 мың жыл бұрын
В)300-400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
16.Неандертальдықтардың физиологиялық ерекшелігі?
А)Бойы 120-130 см, ми көлемі 530 см3
В)Бойы 170 см, ми көлемі 1600 см3
С)Бойы 160 см-ге дейін
Д)Бойы 180 см, ми көлемі 1800 см3
Е)Ми көлемі 650-1100 см3
17.Осы заманғы алғашқы адамдарды қалай атайды?
А)Неандертальдықтар
В)Дриопитектер
С)Аустралопитектер
Д)Кроманьондықтар
Е)Рамапитектер
18.Осы заманғы алғашқы адамдардың қазба қалдықтары қай жерден табылған?
А)Азия, Еуропа және Африкадан
В)Францияның Кро-Маньон үңгірінен
С)Қытайдан
Д)Үндістаннан
Е)Германияның Неандерталь аңғарынан
19.Морфологиялық, физиологиялық ұқсас, мекен ортасы бір адамдар қауымдастығын қалай атайды?
А)Нәсіл
В)Түр
С)Туыс
Д)Тұқымдас
Е)Отряд
20.Еуропоидтық нәсіл белгілері?
А)Терісі ақшыл, шашы тік
В)Терісі қара-қоңыр түсті, шашы бұйра
С) Беттері жалпақ, көздері қысыңқы
Д) Терісі қоңырқай, шашы тік, қара, қатты
Е)Ерні қалың, мұрны жалпақ

ІІ нұсқа

1.Адам организмінің құрылысы  мен оның жеке мүшелерін және жүйелерін зерттейтін ғылым?
А)Адам физиологиясы
В)Адам биологиясы
С)Адам анатомиясы
Д)Адам морфологиясы
Е)Гигиена
2.Ұрықтың дамуы туралы ғылым?
А)Эмбриология
В)Гистология
С)Цитология
Д)Энтемология
Е)Гигиена
3. «Ми рефлекстері» атты еңбегінде адамның саналы және санасыз іс – әрекеттерінің рефлекстік табиғатын негіздеген орыс ғалымы?
А)Пирогов Н.И.
В)Сеченов И.М.
С)Мечников И.И.
Д)Павлов И.П.
Е)Вернадский И.В.
4.Денсаулықтың бұзылуына әкелетін әрекеттер?
А)Зиянды әрекеттерден аулақ болу
В)Дұрыс тамақтанбау, аз қимылдау, зиянды әдеттер
С)Спортпен шұғылданбау, дұрыс тамақтану
Д)Салауатты өмір салтын ұстану
Е)Дене қимылымен уақтылы айналысу
5.Саналы адам түрі қай класқа жатады?
А)Хордалылар
В)Приматтар
С)Сүтқоректілер
Д)Жануарлар
Е)Омыртқалылар
6.Өте сирек жағдайда қайталанатын, арғы тегімізге тән белгілер?
А)Рудименттер
В)Соқырішек
С)Құйымшақ
Д)Желбезек саңылаулары
Е)Атавизмдер
7.Адамның жануарларға ұқсастығы?
А)Ұрпағын тірі тууы мен сүтпен асырауы
В)Сананың жоғары дамуы, анық сөйлеуі, тік жүруі
С)Ерекше және күрделі құрылысты миы
Д)Тік қалыптасқан қаңқасы
Е)Ұсақ заттарды алуға және ұстауға бейім қолдары
8.Рамапитектер қай жерлерді
2В)Германиядағы Неандерталь аңғарында
С)Ява аралдарында
Д)Үндістан, Шығыс Еуропа, Ресей аумағында
Е)Францияның Кро-Маньон үңгірінде
9.Приматтар отрядының эволюциясы қай уақыттан басталады?
А)20 млн жыл бұрын
В) 30 млн жыл бұрын
С) 60 млн жыл бұрын
Д) 40 млн жыл бұрын
Е) 50 млн жыл бұрын
10.Гоминидтердің қазіргі кездегі ұрпағы?
А)Лемурлар
В)Гориллалар мен шимпанзелер
С)Макакалар
Д)Саналы адам
Е)Гиббондар
11.Аустралопитектердің ерекшелігі?
А)Тік жүрген, миының көлемі 530 см3
В)Орманды жерлерді мекен еткен
С)Тек қана өсімдіктекті қорекпен қоректенген
Д)Тік жүруге бейімделмеген
Е)Күрек тістер мен азу тістер ғана дамыған
12.Өте ертедегі адамдардың алғашқы өкілдері?
А)Рамапитектер
В)Епті адамдар
С)Тік жүретін адам
Д)Ежелгі адамдар
Е)Кроманьондықтар
13.Тік жүретін адамдардың алғашқы қалдықтары қай жерден табылды?
А)Ява аралынан
В)Францияның Кро-Маньон үңгірінен
С)Германияның Неандерталь аңғарынан
Д)Қытай жерінен
Е)Оңтүстік және Шығыс Африка амағынан
14.Тік жүретін адамның негізгі эволюциялық жетістігі?
АТік жүру
В)Қоғамдасып өмір сүру
С)Өсімдіктекті азықпен қоректену
Д)Тас құралдарын жасау,абстрактілі ойлау және сөйлеу
Е)Жануартекті азықпен қоректену
15.Ертедегі адамдардың қазба қалдықтары қай жерден табылған?
А)Азия, Еуропа және Африкадан
В)Францияның Кро-Маньон үңгірінен
С)Қытайдан
Д)Үндістаннан
Е)Германияның Неандерталь аңғарынан
16.Неандертальдықтарға тән емес белгілер?
А)Адамнан гөрі маймылдарға жақын болған
В)Еңбек бөлінісі басталған
С)Отты тұтатуды және жағуды білген
Д)Тастан балта, қырғыш, пышақ жасаған
Е)15-20 адамнан топтанып тірщілік еткен
17.Осы заманғы алғашқы адамдар қай уақытта өмір сүрген?
А)1 млн-300 мың жыл бұрын
В)300-400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
18.Кроманьондықтардың негізгі физиологиялық ерекшеліктері?
А)Бойы 120-130 см, ми көлемі 530 см3
В)Бойы 170 см, ми көлемі 1600 см3
С)Бойы 160 см-ге дейін
Д)Бойы 180 см, ми көлемі 1800 см3
Е)Ми көлемі 650-1100 см3
19.Негроидтық нәсіл белгілері?
А)Терісі ақшыл, шашы тік
В)Терісі қоңырқай, шашы тік, қара, қатты
С)Терісі қара-қоңыр түсті, шашы бұйра
Д)Қыр мұрынды, ерні жұқа
Е)Беттері жалпақ, көздері қысыңқы
20.Монғолоидтық нәсіл белгілері?
А) Қыр мұрынды, ерні жұқа
В) Беттері жалпақ, көздері қысыңқы
С) Терісі ақшыл, шашы тік
Д) Терісі қара-қоңыр түсті, шашы бұйра
Е) Ерні қалың, мұрны жалпақ

Адам ағзасының құрылысы мен қызметіне жалпы шолу.
І нұсқа
1.Адам денесіндегі әрбір сомалық жасуша ядросында қанша хромосома болады?
А)45
В)48
С)46
Д)47
Е)44
2.Эндоплазмалық тордың неше түрі бар?
А)3
В)1
С)2
Д)4
Е)5
3.Түйіршікті эндоплазмалық тор нені синтездейді?
А)Нәруыз
В)Көмірсу
С)Гликоген
Д)Май
Е)Крахмал
4.Май мен көмірсуларды синтездейтін қай эндоплазмалық тор?
А)Мембрана
В)Тегіс
С)Түйіршікті
Д)Митохондрия
Е)Лизосома
5.Жасушаның асқорыту станциясын ата?
А)Мембрана
В)Лизосома
С)Митохондрия
Д)Гольджи жиынтығы
Е)Ядро
6.Жасуша мен оны қоршаған орта ұлпа сұйықтығы арасындағы үздіксіз алмасу процесі қалай аталады?
А)Көбею
В)Өсу
С)Қозғыштық
Д)Зат алмасу
Е)Тітіркену
7.Жасушаның жұмыс күйі қалай аталады?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
8.Химиялық, механикалық және жылулық әсерлер қандай реакция типі?
А)Көбею
В) Тітіркену
С) Тітіркенгіштік
 Д)Өсу
Е)Зат алмасу
9.Жасушаның биосинтезге байланысты іске асырылған түрін ата?
А)1
В)3
С)2
Д)4
Е)0
11.Органикалық қосылыстар?
А)Кальций
В)Фосфаттар
С)Көмірсулар
Д)Калий
Е)Карбонат
12.Су, минералды тұздар қандай қосылысқа жатады?
А)Бейорганикалық
В)Органикалық
С)Биосинтез
Д)Фотосинтез
Е)Гликоген
13.Май ыдырағанда қанша энергия бөлінеді?
А)39,9 кДж
В)37,9 кДж
С)38,9 кДж
Д)35,9 кДж
Е)36,9 кДж
14.Құрылысы, түзілуі және атқаратын қызметтері бойынша ұқсас жасушалар мен жасушааралық заттар жиынтығын қалай атайды?
А)Ядро
В)Жасуша
С)Ұлпа
Д)Цитоплазма
Е)Вакуоль
15.Терінің беткі қабатын, ішкі мүшелердің сілемейлі қабығын және көптеген бездерді түзеді, ол қандай ұлпа?
А)Дәнекер
В)Эпителий
С)Ұлпа
Д)Бұлшықет
Е)Жүйкелік
16.Арнайы затты (секретті) қандай ұлпа бөледі?
А)Асқазан эпителийі
В)Тербелмелі эпителий
С)Тыныс эпителийі
Д)Несепағар эпителийі
Е)Қантамырлары эпителийі
17.Қандай секреция бездерінің өзегі болмайды?
А)Ішкі
В)Сыртқы
С)Ортаңғы
Д)Артқы
Е)Аралас
18.Дәнекер ұлпасы не түзеді?
А)Тыныс мүшелерінің сілемейлі қабығын
В)Жүрек қабырғасын
С)Қанды
Д)Тор
Е)Сұйықтық
19.Құрылысы мен шығу тегі әртүрлі, бірақ ортақ белгілерімен біріктірілген ұлпалар тобы қалай аталады?
А)Көлденең салалы
В)Бірыңғай салалы
С)Көлденең жолақты
Д)Бұлшықет ұлпасы
Е)Жүрек бұлшықеті
20.Жүйке жүйесі неден тұрады?
А)Ми
В)Жұлын
С)Жұлын мен ми
Д)Жұлын мен қаңқа
Е)Ми мен жүрек

ІІ нұсқа
1.Жыныс жасушаларының ядросында қанша хромосома бар?
А)25
В)23
С)24
Д)28
Е)26
2.Түйіршікті ЭПТ мембрасында нелер орналасқан?
А)Цитоплазма
В)Лизосома
С)Митохондрия
Д)Ядро
Е)Рибосомалар
3.Тегіс эндоплазмалық тор нені синтездейді?
А)Нәруыз
В)Хромосома
С)Қан
Д)Май
Е)Минералдық тұздар
4.Нәруызды синтездейтін қай эндоплазмалық тор?
А)Мембрана
В)Тегіс
С)Түйіршікті
Д)Митохондрия
Е)Лизосома
5.Жасушаның энергетикалық станциясы?
А)Лизосома
В)Гольджи жиынтығы
С)Митохондрия
Д)Ядро
Е)Мембрана
6.Жасушадағы биохимиялық процесс қалай аталады?
А)Бейорганикалық
В)Биосинтез
С)Синтез
Д)Органикалық
Е)Биотехнологиялық
7.Жасушаның сыртқы ортадан әсер еткен немесе жасуша ішінде пайда болатын әртүрлі тітіркендіргіштерге жауап реакциясы қалай аталады?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
8.Бұлшықет жасушалары жиырылады, жүйке жасушалары жүйке импульсін өткізеді, бездер секрет немесе гормондар бөліп шығаратын жұмыс күйі?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
9.Ядроның, соңынан цитоплазманың бөлінуімен жүзеге асырылады?
А) Зат алмасу
В) Тітіркену
С) Көбею
Д)Биосинтез
Е)Өсу
10.Жасушаның биосинтезге байланысты іске асырылатын процесті ата?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Зат алмасу
Д)Өсуі
Е)Дамуы
11.Бейорганикалық қосылыстар?
А)Нәруыз
В)Майлар
С)Су
Д)Көмірсу
Е)Көміртек
12.Нәруыздар, көмірсулар, майлар қандай қосылыстарға жатады?
А)Бейорганикалық
В)Органикалық
С)Фотосинтез
Д)Гликоген
Е)биосинтездік
13.Цитоплазмадағы судың мөлшері?
А)100%
В)70%
С)50%
Д)80%
Е)90%
14.Адам организмінде ұлпалардың қанша түрі бар?
А)1
В)5
С)3
Д)4
Е)2
15.Безді эпителий жасушалардан бөлінетін арнайы сұйықтық?
А)Ұлпа
В)Арнайы зат (секрет)
С)Жасуша
Д)Жүрек
Е) Ядро
16.Қандай секреция бездері түзінділерін арнайы өзек арқылы дененің бетіне немесе дене қуысына бөледі?
А)Ішкі
В)Сыртқы
С)Ортаңғы
Д)Артқы
Е)Алғы
17.Адам организмінде дәнекер ұлпалардың неше түрі бар?
А)5
В)2
С)4
Д)1
Е)3
18.Миокард немесе басқаша қалай аталады?
А)Бұлшық ет
В)Жүрек бұлшықеті
С)Нейрон
Д)Көлденең жолақты бұлшықет
Е)Бірыңғай салалы бұлшықет
19.Қаңқа сүйектеріне бекітілген және оның қимыл-қозғалысын қамтамасыз ететін қандай бұлшықет?
А)Бұлшықет
В)Бірыңғай салалы
С)Көлденең жолақты
Д)Жүрек бұлшықеті
Е)Нейрон
20. Нақты пішіні бар, организмде белгілі орны бар, бір немесе бірнеше қызмет атқаратын дене бөлігі?
А)Мүше
В)Жасуша
С)Ядро
Д)Зат алмасу өнімдері
Е)Ұлпа

Адам организміндегі мүшелер жүйелері қызметінің үйлесімділігі. Ішкі секреция бездері
І нұсқа
1.Физиологиялық процестердің гуморальдық реттелуі не арқылы іске асады?
А)Ферменттер
В)Гормондар
С)Сұйықтықтар
Д)Қан
Е)Лимфа
2.Секреттері арнайы қуысқа немесе сыртқы ортаға бөлінетін бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Жыныс бездері
Е)Гипофиз
3.Гипофиз массасы?
А)15-30 г
В)0,1-0,13 г
С)1 кг
Д)35 г
Е)0,5-0,7 г
4.Гипофиздің артқы бөлігінің гормондары?
А)Жыныс бездерінің дамуын реттейді
В)Сүт бездерінде сүттің бөлінуін реттейді
С)Зат алмасуды өзгертеді
Д)Қалқанша бездің дамуына әсер етеді
Е)Өсу гормонын түзеді
5.1921 жылы америкалық ғалымдар гипофиздің қандай функциясын анықтады?
А)Жыныс жасушаларын бөлетінін анықтады
В)Инсулин бөлетіні анықталды
С)Зат алмасуды өзгертетіні анықталды
Д)Бүйрек қызметіне әсері анықталды
Е)Өсу гормонын бөлетінін анықтады
6.Өсу гормонының артық мөлшерде бөлінуі ағзаға қалай әсер етеді?
А)Шеміршектің сүйектенуінің баяулауына
В)Гипофиздік ергежейлілікке
С)Гигантизм
Д)Микседема
Е)Кретинизм
7.Адам бойы неше жасқа дейін өседі?
А) 24-26
В)12-14
С)18
Д) 18-23
Е)30
8.Қалқанша бездің массасы?
А)15-30 г
В)0,1-0,13 г
С)1 кг
Д)35 г
Е)0,5-0,7 г
9.Тироксин құрамына енетін маңызды элемент?
А)Кальций
В)Йод
С)Натрий, хлор
Д)Фосфор
Е)Темір
10.Тамақта йод жетіспегенде пайда болатын ауру?
А) Қант диабеті
В) Акромегалия
С) Гигантизм
Д)Кретинизм
Е)Эндемиялық зоб
11.Қалқанша без гормоны артық мөлшерде бөлінсе пайда болады?
А) Кретинизм
В)Базедов ауруы
С) Эндемиялық зоб
Д) Микседема
Е)Йодомарин
12.Адамға ағзасына қажетті йодтың тәуліктік мөлшері?
А)15-30 г
В)0,1-0,13 г
С)0,15-0,20 г
Д)0,7-0,9 г
Е) 0,5-0,6 г
13.Қалқаншамаңы бездерінің жалпы массасы?
А)15-30 г
В)0,1-0,13 г
С)0,15-0,20 г
Д)0,7-0,9 г
Е) 0,5-0,6 г
14.Қандағы фосфор және кальций тұздарының мөлшерін зерттейді?
А) Жыныс безі
В) Қалқаншамаңы бездері
С) Тимус
Д) Гипофиз
Е) Қалқанша без
15.Тимустың гормоны?
А)Тимозин
В)Инсулин
С)Адреналин
Д)Тироксин
Е)Тестестерон
16.Тимус гормонының функциялық әрекеті?
А)Ағзадағы йод мөлшерін бақылайды
В)Ағзаның жыныстық жетілуін қамтамасыз етеді
С)Қандағы глюкозаны реттейді
Д)Ағзаның иммунитетін қамтамасыз етеді
Е)Жүректің жиырылу ырғағын реттеуге қатысады

17.Бүйрекүсті бездерінің гормоны?
А) Тимозин
 В)Инсулин
С) Адреналин
Д) Тироксин
Е)Тестестерон

18.Ұйқы безінің сыртқы секрециялық қызметі?
А)Көмірсу алмасуын реттеу
В)Жыныс белгілерінің қалыптастыру
С)Адреналин гормонын бөлу
Д)Ағзадағы йод мөлшерін реттеу
Е)Ас қорыту сөлін бөлу
19.Қандағы глюкоза мөлшерінің азаюынан туатын ауру?
А)Микседема
В)Эндемиялық зоб
С)Қант диабеті
Д)Кретинизм
Е)Бақшаңкөз
20.Мүшелер мен мүшелер жүйесінің қызметінің сұйықтық арқылы реттелуі?
А)Эндокриндік жүйке жүйесі
В)Жыныстық реттелу
С)Психологиялық реттелу
Д)Гуморальдық реттелу
Е)Жүйке жүйесі арқылы реттелу
ІІ нұсқа

1.Гормондар қайдан пайда болады?
А)Сүйек кемігінде
В)Арнайы бездерде
С)Қанда
Д)Лимфа сұйықтығынан
Е)Ұлпалардан
2.Секреттері қан арқылы таралатын бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Жыныс бездері
Е)Гипофиз
3.Гипофиздің анатомиялық,қызметтік тұрғыда байланысатын мүшесі?
А)Жұлын
В)Кеуде қуысы
С)Ми
Д)Жүрек
Е)Соматикалық жүйке жүйесі
4.Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гормондары?
А)Зәр бөлінуін азайтады
В)Зат алмасуды өзгертеді
С)Артериялық қысымды жоғарылатады
Д)Өсу процестерін реттейді
Е)Ұсақ артериялардың жиырылуын күшейтеді
5.Өсу гормонының жеткіліксіздігі қандай әсер етеді?
А)Ергежейлілік
В)Алыптық
С)Акромегалия ауруы
Д)Базедов ауруы
Е)Эндемиялық зоб
6.Жас ұлғайғанда өсу гормоны әсерінен дененің кейбір мүшелердің өсуі?
А)Гигантизм
В)Микседема
С)Кретинизм
Д)Бадырақ көз
Е)Акромегалия
7.Көмекейдің алдыңғы жағында орналасқан, таға тәрізді, өзара байланысқан екі бөлітен тұратын без?
А)Гипофиз
В)Жыныс безі
С)Қалқаншамаңы бездері
Д)Қалқанша без
Е)Тимус
8.Қалқанша безі гормоны?
А)Тироксин
В)Өсу гормоны
С)Йодомарин
Д)Тимозин
Е)Адреналин
9.Қалқанша безі гормондары жеткіліксіз болса туындайтын ауру?
А)Гигантизм
В)Микседема
С)Қант диабеті
Д)Гипофиздік ергежейлілік
Е)Акромегалия
10.Қалқанша без гормонының жеткіліксіздігінен өсу мен жыныстық жетілу А) Қант диабеті
В) Акромегалия
С) Гигантизм
Д)Кретинизм
Е)Эндемиялық зоб
11.Балалар мен оқушылар бойында йод жетіспеушілігіне қарсы қолданылатын препарат?
А)Екпе арқылы йод енгізу
В)Йодталған
С) Микседема
Д)Йодомарин
Е)Фейервекс
12.Қалқанша бездің артқы бөлігінде орналасқан, жұп без?
А)Гипофиз
В)Жыныс безі
С) Тимус
Д)Қалқанша без
Е) Қалқаншамаңы бездері
13.Қалқаншамаңы бездерінің жалпы массасы?
А)15-30 г
В)0,1-0,13 г
С)0,15-0,20 г
Д)0,7-0,9 г
Е) 0,5-0,6 г
14.Төссүйек артында орналасқан жасөспірім безін қалай атайды?
А)Ұйқыбез
В)Тимус
С)Жыныс бездері
Д)Бүйрекүсті бездері
Е)Қалқаншамаңы бездері
15.Қалқаншамаңы бездерінің гормоны?
А) Тироксин
 В)Инсулин
С) Тимозин
Д) Адреналин
Е)Тестестерон
16.Бүйрекүсті бездері гормонының функциялық әрекеті?
А)Ағзадағы йод мөлшерін бақылайды
В)Ағзаның жыныстық жетілуін қамтамасыз етеді
С)Қандағы глюкозаны реттейді
Д)Ағзаның иммунитетін қамтамасыз етеді
Е)Жүректің жиырылу ырғағын реттеуге қатысады
17.Ағзада сырттай да іштей де секреторлы әсер ететін бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Тимус
Е)Гипофиз
18.Ұйқыбезінің гормоны?
А)Инсулин
В)Глюкагон
С)Адреналин
Д)Тимозин
Е)Өсу гормоны
19.Жыныс бездерінің гормондарының функционалдық әрекеті?
А)Ағзадағы йод мөлшерін бақылайды
В) Жүректің жиырылу ырғағын реттеуге қатысады
 С)Қандағы глюкозаны реттейді
Д) Ағзаның жыныстық жетілуін қамтамасыз етеді
Е) Ағзаның иммунитетін қамтамасыз етеді
20.Гормондық реттелу іске асады?
А)Натрий мен калий иондары арқылы
В)Биологиялық белсенді заттар арқылы
С)Қандағы глюкоза арқылы
Д)Йод арқылы
Е)Бұлшықет жұмысы арқылы

Жүйке жүйесінің жалпы сипаттамасы

І нұсқа

1.Қоршаған дүние жағдайларына сай ағзаның іс –әрекетінің үйлесуі мен реттелуін жүзеге асырады?
А)Ас қорыту жүйесі
В)Тірек-қимыл жүйесі
С)Жүйке жүйесі
Д)Зәршығару жүйесі
Е)Жыныс жүйесі
2.Жүйке жасушалары?
А)Аксондар
В)Дендриттер
С)Синапс
Д)Рецепторлар
Е)Нейрондар
3.Жүйке жасушасының ұзын өсіндісі?
А) Синапс
В)Дендриттер
С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Рецепторлар
4.Жүйке жасушасының ұзын өсінділерінің тармақталған ұштары?
А) Рецепторлар
В) Синапс
 С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Дендриттер
5.Нейрон импульстерді алады?
А)Синапстардан
В)Денесінен
С)Рецепторлардан
Д)Дендриттерден
Е)Аксондардан
6.Қозғалғыш талшықтың бұлшықетпен түйісуі?
А)Бұлшықет синапсы
В)Жүйке синапсы
С)Тежеуші синапс
Д)Қоздырғыш синапс
Е)Безді синапс
7.Қимыл-қозғалыс талшықтарының бездермен түйіскен жерінде түзілетін синапс?
А) Безді синапс
В) Қоздырғыш синапс
С)Тежеуші синапс
Д) Жүйке синапсы
Е) Бұлшықет синапсы
8.Орталық жүйке жүйесімен іске асатын, ағзаның тітіркендіргіштерге жауап реакциясы?
А)Синапс
В)Тітіркену
С)Рефлекс
Д)Реакция
Е)Қозғалыс
9.Ми мен жұлыннан шығатын жүйке жасушаларының ұзын өсінділерінің шоғыры?
А)Медиатор
В)Рефлекс доғасы
С)Синапс
Д)Түйін
Е)Жүйке
10.Жұлынның жай, қарапайым рефлекстердің іс-әрекетін қамтамасыз етуі?
А)Синапстық
В)Рефлекстік
С)Қозғыштық
Д)Өткізгіштік
Е)Тітіркенгіштік
11.Адам миының бөлімдері?
А)Ми діңі, мишық, үлкен ми сыңарлары
В)Мишық, сопақша ми, үлкен ми сыңарлары
С)Үлкен ми сыңарлары, ортаңғы ми, мишық
Д)Сопақша ми, көпір, ортаңғы ми, аралық ми
Е)Ми діңі, үлкен ми сыңарлары, сопақша ми
12.Ағзаның қимылын реттеп, тепе-теңдікті қамтамасыз ететін ми бөлімі?
А)Үлкен ми сыңарлары
В)Сопақша ми
С)Мишық
Д)Аралық ми
Е)Ортаңғы ми
13.Жарық пен дыбысқа жылдам реакция беруді қамтамасыз ететін ми бөлімі?
А)Үлкен ми сыңарлары
В) Ортаңғы ми
С) Сопақша ми
Д)Аралық ми
Е) Мишық
14.Жұлынның жалғасы болып табылатын ми бөлімі?
А) Үлкен ми сыңарлары
В) Ортаңғы ми
С) Мишық
Д) Сопақша ми
Е) Аралық ми
15.Адамның эволюциялық тұрғыдан алғанда ең жас бөлімі?
А) Аралық ми
В) Ортаңғы ми
С) Мишық
Д) Сопақша ми
Е) Үлкен ми сыңарлары
16.Есту аймағы орналасқан ми бөлігі?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
17.Қимыл-қозғалыс аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
18.Қыртысты құрайтын нейрон денесінің саны?
А)8-10 млрд
В)18-20 млрд
С)16-22 млрд
Д)10-12 млрд
Е)14-18 млрд
19.Ми сыңарларындағы ең терең жүлге?
А)Орталық жүлге
В)Шүйде жүлгесі
С)Оң жақ самай жүлгесі
Д)Сол жақ самай жүлгесі
Е)Шүйденің сол жақ жүлгелері
20.Парасимпатикалық жүйке жүйесі?
А)Қан тамырларын тарылтады
В)Жүректің жиырылу жиілігін арттырады
С)Көз қарашығын кішірейтеді
Д)Ас қорыту жүйесінің мүшелерінің қызметін тежейді
Е)Жылу беруді жоғарылату

ІІ нұсқа

1.Адамның психологиялық іс әрекетінің  материалдық негізін құрайды?
А) Жүйке жүйесі
В)Тірек-қимыл жүйесі
С) Ас қорыту жүйесі
Д)Зәршығару жүйесі
Е)Жыныс жүйесі
2.Жүйке жасушасының денесі қандай бөліктерден тұрады?
А)Нейрон, аксон,дендрит
В)Ақ зат, сұр зат
С)Дене, өсінді, жүйке ұштары
Д)Дене, рецептор, синапс
Е)Дене, аксон, дендрит
3.Жүйке жасушасының қысқа өсіндісі?
А) Синапс
В)Дендриттер
С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Рецепторлар
4.Жүйке жасушасының түрлері?
А)Сезімтал, қимыл-қозғалыс, аралық
В)Сезімтал, бұлшықеттік, аралық
С)Сезімтал, жүйкелік бұлшықеттік
Д)Рецепторлық, қимыл-қозғалыс
Е)Рецепторлық,аралық
5.Нейрон импульстерді береді?
А)Синапстармен
В)Денесімен
С)Ақ затымен
Д)Дендриттермен
Е)Аксондармен
6.Жүйке жасушаларының қысқа өсінділерінің қосылуынан түзілетін синапс?
А) Безді синапс
В) Қоздырғыш синапс
С)Тежеуші синапс
Д) Жүйке синапсы
Е) Бұлшықет синапсы
7.Синапс арқылы сигналдардың берілуі не арқылы іске асады?
А)Тітіркену
В)Қан
С)Ферменттер
Д)Медиаторлар
Е)Гормондар
8.Жүйке жүйесінің бөлімдері?
А)Жоғарғы және төменгі
В)Қарапайым және күрделі
С)Негізгі және жалпы
Д)Орталық және шеткі
Е) Алдыңғы және артқы
9.Жұлын қанша сегменттен тұрады?
А)10-15
В)22
С)12 жұп
Д)31
Е)18
10.Ересек адам миының массасы?
А)35-39 г
В)1017 г
С)2012 г
Д)700-800 г
Е)1300-1400 г
11.Ми діңі қандай бөліктерден тұрады?
А)Сопақша ми, көпір, ортаңғы ми, аралық ми
В) Үлкен ми сыңарлары, ортаңғы ми, мишық
С) Мишық, сопақша ми, үлкен ми сыңарлары
Д) Ми діңі, мишық, үлкен ми сыңарлары
Е) Ми діңі, үлкен ми сыңарлары, сопақша ми
12.Үлкен ми сыңарлары қыртысын құрайтын нейрон саны?
А)12-15 млрд
В)18-24 млрд
С)22-23 млрд
Д)14-18 млрд
Е)5-6 млрд
13.Зат алмасуды, су мен тамақ ішуді, дененің тұрақты температурасын сақтауды реттейтін ми бөлімі?
А) Аралық ми
В) Ортаңғы ми
С) Сопақша ми
Д) Үлкен ми сыңарлары
Е) Мишық
14.Тіл, жұтқыншақ, көмей, ірі қан тамырлары мен ішкі мүшелердің іс-әрекетін басқаратын жүйкелер шығатын ми бөлімі?
А) Үлкен ми сыңарлары
В) Ортаңғы ми
С) Мишық
Д) Сопақша ми
Е) Аралық ми
15.Үлкен ми сыңарлары қыртысының жалпы ауданы?
А)2800-3000 см2
В)2200-2500 см2
С)1500-1600 см2
Д)800-1000 см2
Е)1800-2000 см2
16.Көру аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
17.Тері-бұлшықет сезімі аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
18.Қыртыстың өткізгіш жолдары түзіледі?
А)Жүлгелерден
В)Қан тамырларынан
С)Жұлыннан
Д)Ақ заттан
Е)Сұр заттан
19.Мишықтың жұқа беткі қабаты?
А)Жүлге
В)Қыртыс
С)Анализатор
Д)Қан тамыры
Е)Жүйке тамырлары
20.Симпатикалық жүйке жүйесі?
А) Көз қарашығын кішірейтеді
В)Қан тамырларын кеңейтеді
С)Жылу беруді төмендетеді
Д) Ас қорыту жүйесінің мүшелерінің қызметін тежейді
Е)Асқорыту мүшелерінің қызметін қоздырады

Анализаторлар-сезім мүшелері

І нұсқа

1.Бізді қоршаған ортамен байланыстыратын, қоршаған ортадан мәліметтер жеткізіп тұратын мүшелер?
А)Тері-бұлшықет қабаты
В)Анализаторлар
С)Қанайналым мүшелері
Д)Зәршығару мүшелері
Е)Тынысалу мүшелері
2.Пішіні шар тәрізді көру анализаторының бөлігі?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Көз алмасы
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
3.Қан тамырлары көп, қара пигментпен қапталған қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Көз алмасы
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
4.Қарашықтың жарық әсерінен өз пішінін өзгертуі?
А)Регенерация
В)Дегенерация
С)Коньюгация
Д)Аккомодация
Е)Бейімделу
5.Жарыққа сезімтал рецепторлар?
А)Құтышалар мен таяқшалар
В)Сезімтал бүрлер
С)Сезімтал кірпікшелер
Д)Сезімтал ұяшықтар
Е)Құтышалар мен ұяшықтар
6.Көздің тор қабығындағы көру жүйкесі шығатын жер?
А) Көк дақ
В) Соқыр дақ
С) Сары дақ
Д)Қара пигмент
Е)Таяқшалар
7.Есту мүшесінің бөлімдері?
А)оң жақ,ортаңғы,сыртқы
В)Сол жақ,сыртқы,ішкі
С)Ішкі, ортаңғы, сыртқы
Д)Оң жақ, сыртқы,ішкі
Е)Сол жақ, сыртқы, ортаңғы
8.Сыртқы құлақ пен ортаңғы құлақты бөледі?
А)Дабыл жарғағы
В)Үзеңгі
С)Төстік
Д)Иірім
Е)Балғашық
9.Иірім өзек орналасады?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С) Ортаңғы
Д)Оң жақ
Е)Сол жақ
10.Құлақ қалқаны жатады?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
11.Ішкі құлақ иіріміндегі сезімтал талшықтар саны?
А)15 мың
В)24 мың
С)18 мың
Д)5 мың
Е)3,5 мың
12.Көздің қасаң қабығы?
А)Жарықты өткізеді
В)Жарықты өткізбейді
С)Дыбысты өткізеді
Д)Дыбысты өткізбейді
Е)Қызыл түсті өткізбейді
13.Адамның көру анализаторы арқылы алатын ақпарат мөлшері?
А)90%
В)80%
С)70%
Д)60%
Е)50%
14.Қан тамырлары көп қабық?
А)Ақ қабық
В)Көз алмасы
С)Торлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
15.Қас қарайғандағы жарық рецепторлары?
А)Құтышалар
В)Көз алмасы
С)Қасаң қабық
Д)Таяқшалар
Е)Қарашық
16.Жарық көз алмасына түседі?
А) Көз алмасы
В) Құтышалар
С) Таяқшалар
Д) Қасаң қабық
Е)Қарашық
17.Жылу мен суықты, ауырсынуды сезінетін сезім мүшелері?
А)Көру анализаторы
В)Тері сезімі
С)Есту мүшесі
Д)Бұлшықет сезімі
Е)Дәм сезу мүшесі
18.Терідегі 1 см2 ауырсыну рецепторларының саны?
А)25
В)32
С)50-60
Д)70-80
Е)100
19.Тілдің ұшы сезеді?
А)Ащыны
В)Қышқылды
С)Тәттіні
Д)Тұздыны
Е)Салқынды
20.Иіс сезу мүшесінің рецепторлары?
А)Құтышалар
В)Таяқшалар
С)Кірпікшелер
Д)Ұяшықтар
Е)Түйреуіш тәрізді рецепторлар

ІІ нұсқа

1.Павлов анықтауы бойынша анализаторлар қандай буындардан тұрады?
А)Рецепторлар, өткізгіш буын, бұлшықет
В)Рецептор, бұлшықет, жүйке жолдары
С)Рецепторлар, жүйке жолдары, ми орталығы
Д)Қабылдаушы буын, өткізгіш буын, рецептор
Е)Қабылдаушы буын, жүйке жолдары, өткізгіш буын
2.Алдыңғы бөлігі қасаң қабыққа жалғасатын, көзді сыртынан қоршайтын қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Көз алмасы
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
3.Көздің түсін анықтайтын қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Нұрлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
4.Көз алмасының артқы жағында орналасатын қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Нұрлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
5.Көздің қарсы жағындағы құтышалар қалай аталады?
А)Соқыр дақ
В)Сары дақ
С)Көк дақ
Д)Қара пигмент
Е)Таяқшалар
6.Көздің ішкі бөлігін толтырып тұратын іркілдек зат?
А)Шыны тәрізді дене
В)Соқыр дақ
С)Аккомодация
Д)Таяқшалар
Е)Құтышалар
7.Самай сүйегінде орналасқан құлақ бөлімі?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С) Ортаңғы
Д)Оң жақ
Е)Сол жақ
8.Есту сүйекшелері?
А)Балғашық, төстік, иірім өзек
В) Балғашық, үзеңгі, иірім өзек
С)Үзеңгі, дабыл жарғағы,балғашық
Д)Балғашық, есту түтігі,үзеңгі
Е)Балғашық, төстік, үзеңгі
9.Евстахий түтігі орналасады?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
10.Вестибула аппараты орналасқан?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
11.Сыртқы құлақтан түсетін шаң-тозаң мен микробтарды ұстап қалатын без?
А)Сілекей
В)Сілемейлі
С)Сіңірлі
Д)Құлық
Е)Кірпікшелі
12.Қарашықтың артқы бөлігіндегі линза тәрізді дене?
А)Қарашық
В)Көзбұршақ
С)Құтыша
Д)Таяқша
Е)Ақ қабық
13.Көзбұршақ кірпік бұлшықетінің жиырылуына байланысты өзгертеді?
А)Пішінін
В)Түсін
С)Дәмін
Д)Күйін
Е)Құрамын
14.Ақ қабықтың алдыңғы бөлігі?
А)Ақ қабық
В)Көз алмасы
С)Қасаң қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
15.Жарық пен түсті қабылдайтын рецепторлар?
А) Көз алмасы
В) Құтышалар
С) Таяқшалар
Д) Қасаң қабық
Е)Қарашық
16.Көз дәрігері?
А) Дерматолог
В)Стоматолог
С)ЛОР
Д) Окулист
Е)Терапевт
17.Температура рецепторлары көп орналасады?
А)Алақанда
В)Саусақ ұшында
С)Бетте, ерінде
Д)Көкіректе
Е)Арқада
18.Дәм сезу рецепторлары орналасады?
А)Теріде
В)Көзде
С)Құлақта
Д)Тілде
Е)Бұлшықетте
19.Тілдің артқы бөлігі сезеді?
А)Ащыны
В)Қышқылды
С)Тәттіні
Д)Тұздыны
Е)Салқынды
20.Иіс сезу рецепторлары сезеді?
А)1/10 мың
В)1/10 млн
С)1/1000
Д)1/100
Е)1/10

Тірек-қимыл аппараты

                                       І нұсқа
1.Адам қаңқасы қаншадан астам сүйектен тұрады?
А)200-ден астам
В)100-ден астам
С)300-ден астам
Д)500-ден астам
Е)400-ден астам
2.Бас сүйектің бет бөлігін ірі сүйектер мен қандай сүйектер құрайды?
А)Маңдай шүйде,жұп самай және төбе сүйектері т.б.
В)Қозғалмайтын үстінгі,қозғалмалы астыңғы жақ сүйектері және бет мұрын,таңдай т.б.
С)Кеуде және сегіз көз т.б.
Д)Тоқпан жілін,білек және қол бас сүйек т.б.
Е)Ортан жілік, асықты жілік, шыбық сүйегі және майда сүйектер т.б.
3.Омыртқа жотасы дене бөліктерін байланыстырып,жұлынның қорғаныш қызметін  атқарады және?
А)білезік сүйектері, алақан сүйектері және майда сүйектерден тұратын
В)Білек кәрі және шынтақ сүйектерінен тұрады
С)Бас, қол, бүкіл дененің тірек қызметін атқарады
Д)Табан және бақай сүйуктері жатады
Е)Омыртқа жотасы мен қабырғалар және төс сүйегі жатады
4Омыртқа жотасы қанша омыртқадан тұрады?
А)33-35омыртқадан тұрады
В)33-32  омыртқадан тұрады
С)33-36омыртқадан тұрады
Д)33-34омыртқадан тұрады
Е)33-37омыртқадан тұрады
5.Сүйектердің бетін қаптайтын созылғыш ұлпа?
А)Рецептор
В)Остеондар
С)Лимфа
Д)Ферменттер
Е)Сүйек қабығы
6.Сүйек жасушаларынан, кальций фосфаты мен карбонаттарынан тұратын зат?
А)Рецепторлар
В)Остеондар
С)Лимфа
Д)Бейорганикалық заттар
Е)Ферменттер
7.Мойын омыртқа саны?
А)3
В)4
С)5
Д)6
Е)7
8.Қабырға сүйектерінің саны?
А)12 жұп
В)10 жұп
С)12
Д)23
Е)25
9.Қолдың еркін қозғалатын сүйектері?
А)Екі жауырын, екі тоқпан жілік
В)Екі жауырын, екі бұғана
С)Жауырын, тоқпан жілік, білек
Д)Тоқпан жілік, бұғаналар, қол басы сүйектері
Е)Тоқпан жілік,кәрі жілік, білек, қол басы
10.Аяқ сүйектері?
А)Ортан жілік,асықты жілік,шыбық сүйегі, майда сүйектер
В)Ортан жілік, тоқпан жілік, майда сүйектер
С) Ортан жілік,асықты жілік, майда сүйектер
Д) Ортан жілік,асықты жілік,шыбық сүйегі, табан сүйектер
Е) Асықты жілік,жамбас, ортан жілік, ,шыбық сүйегі
11.Ортан жілік тік бағытта көтере алады?
А)600 кг
В)1,5 т
С)5-6 т
Д)10 т
Е)0,2 т
12.Қаңқа сүйектерінің түрлері?
А)Ұзын,қысқа,жалпақ
В)Ұзын, қысқа, жіңішке
С)Қысқа, жіңішке
Д)Ұзын, қысқа
Е)Жіңішке, жалпақ
13.Көптеген сүйектердің шеміршекті астармен байланысуы?
А)Сегізкөз
В)Омыртқа дискісі
С)Қабырғалар
Д)Кеуде қуысы
Е)Майда сүйектер
14.Қаңқаның сүйектену процесі тоқтайды?
А)19-20 жас
В)22-25 жас
С)25-30 жас
Д)30-45 жас
Е)17-18 жас
15.Қаңқаның жалаң бөлігі?
А)Құйымшақ
В)Тістер
С)Бас қаңқасы
Д)Қабырғалар
Е)Астыңғы жақ сүйектері?
16.Сегізкөз бен екі жамбас сүйектерінен тұрады?
А)Иық белдеуі
В)Кеуде қуысы
С)Бас сүйегі
Д)Қол сүйектері
Е)Аяқ қаңқасы
17.Кемік зат сүйек массасын?
А)Өзгеріссіз
В)Көбейтеді
С)Алады
Д)Қосады
Е)Азайтады
18.Жік арқылы қозғалмайтын байланысу тән?
А)Қол сүйектеріне
В)Жамбас сүйектеріне
С)Бас сүйектеріне
Д)Қабырға сүйектеріне
Е)Кеуде қуысына
19.Буын қабытының ішкі беті?
А)Сұйықтыққа толы
В)Кірпікшемен қапталған
С)Сілемейлі эпителий қабатымен қапталған
Д)Сіңір арқылы байланысқан
Е)Қан тамырларына толы
20.Сүйек тұтастығының бұзылуы?
А)Шаршау
В)Қажу
С)Ауырсыну
Д)Сыну
Е)Ашу
Е)Салқын дәкемен орау

ІІ нұсқа

1.Омыртқа жотасындағы иілімдер саны?
А)1
В)2
С)3
Д)4
Е)5
2.Жамбас белдеуі қорғайды?
А)Қантамырларын
В)Сезім мүшелерін
С)Омыртқа дискісін
Д)Сыртқы мүшелерді
Е)Ішкі мүшелерді
3.Сүйек түзіледі?
А)Бейорганикалық,органикалық заттардан
В)Тек органикалық заттардан
С)Тек бейорганикалық заттардан
Д)Бұлшықет ұлпаларынан
Е)Сіңір ұлпаларынан
4.Сүйек қабығының қызметі?
А)Түзу өсуін қамтамасыз етеді
В)Сүйек қоректенуін, жуандап өсуін қамтамасыз етеді
С)қорғаныш
Д)Газ алмасу
Е)Энергия алмасу
5.Егер дұрыс отырмаса?
А)Қабырға қисаяды
В)Омыртқа қисаяды
С)Аяқ қисаяды
Д)Бассүйекке зақым келеді
Е)Қол сүйектері қисаяды
6.Жалпақтабандылық пайда болады?
А)Ұзақ жүгіргеннен
В)отырғаннан
С)Өкшесі биік аяқ киімнен
Д)Лас аяқ киімнен
Е)Денені тік ұстамағандықтан
7.Арқа омыртқаларының саны?
А)6
В)8
С)10
Д)12
Е)14
8.Иық белдеуі тұрады?
А)Екі жауырын, екі тоқпан жілік
В)Екі жауырын, екі бұғана
С)Жауырын, тоқпан жілік, білек
Д)Тоқпан жілік, бұғаналар, қол басы сүйектері
Е)Тоқпан жілік,кәрі жілік, білек, қол басы сүйектері
9.Тоқпан жіліктің ішкі қуысы толы болады?
А)Плазмаға
В)Суға
С)Майға
Д)Ауаға
Е)Қанға
10.Аяқтың майда сүйектерінің саны?
А)32
В)12-14
С)26
Д)44
Е)15
11.Бейорганикалық заттардың сүйекке әсері?
А)Жұмсақтақ
В)Жанғыштық
С)Электрөткізгіштік
Д)Қаттылық
Е) Созылғыштық
12.Қан пайда болады?
А)Бауырда
В)Бүйрек
С)Қан тамырларында
Д)Сүйек кемігінде
Е)Жүректе
13.Сүйектердің қозғалатын болып байланысуы?
А)Омыртқа дискісі
В)Балдақ
С)Кеуде қуысы
Д)Буын
Е)Шынтақ
14.Сегізкөз түзетін омыртқа саны?
А)33-34
В)7
С)12
Д)5
Е)4-5
15.Омыртқа жотасының ұзындығы ?
А)10%
В)20%
С)30%
Д)40%
Е)50%
16.Білек сүйектері?
А)Тоқпан жілік,асықты жілік
В)Кәрі жілік, шынтақ сүйектері
С)Білезік сүйектері, алақан сүйектері, майда сүйектер
Д)Тоқпан жілік , кәрі жілік
Е)Білезік сүйектері, тоқпан жілік
17.Егер сүйекті қышқыл ерітіндісіне салса?
А)Иілгіш болады
В)Қатаяды
С)Морт сынғыш болады
Д)Ериді
Е)Өзгеріс болмайды
18.Қозғалмайтын болып  қиысып, бітісу?
А)Буындар
В)Бас сүйектері
С)Кеуде қуысы
Д)Құйымшақ, сегізкөз
Е)Қол сүйектері
19.Сүйекті ұзақ уақыт қыздырса?
А)Құрамындағы бейорганикалық заттары жанады
В)Суы қалып қояды
С)Газ бөлінеді
Д)өзгеріс болмайды
Е) Құрамындағы органикалық заттары жанады
20.Сүйек сынғанда алғашқы көмек?
А)Жасанды тыныс алдыру
В)Таңғыш салу
С)Жүрек массажы
Д)Суық су беру

Тыныс алу жүйесі

І нұсқа

1.Тыныс алу жүйесінің атқаратын қызметі?
А)Қан айналу
В)Зат алмасу
С)Газ алмасу
Д)Энергия алмасу
Е)Бөліп шығару
2.Тыныс алу мүшелері?
А) Мұрын қуысы, аңқа, жұтқыншақ, кеңірдек, бронхылар және өкпе
В) Ауыз қуысы, аңқа, көмей, кеңірдек, бронхылар және өкпе
С) Мұрын қуысы, аңқа, көмей, кеңірдек, қантамырлары және жүрек
Д) Мұрын қуысы, аңқа, көмей, бронхылар және өкпе
Е)Мұрын қуысы, аңқа, көмей, кеңірдек, бронхылар және өкпе
3.Мұрын қуысының ішкі беті немен қапталған?
А)Кірпікшелі қабықпен
В)Тербелмелі эпителийлі сілемейлі қабықпен
С)Сілемей қабықпен
Д)бүрлі қабықпен
Е)сезімтал бүрлермен
4.Дыбыс сіңірлері орналасады?
А)Мұрын қуысында
В)Жұтқыншақта
С)Көмейде
Д)Кеңірдекте
Е)Ауыз қуысында
5.Бронхылар?
А)Оң және сол жақ өкпеге кіреді
В)Альвеолалармен аяқталатын жіңішке бұтақшалар
С)Ұзындығы 9-13 см түтік
Д)ауаны жұтқыншақтан кеңірдекке өткізеді
Е)Диаметрі 15 мм, өңеш алдындағы түтік
6.Кеуде қуысында орналасқан кеуекті жұп мүше?
А)Жүрек
В)Бүйрек
С)Өкпе
Д)Бронхылар
Е)Бронхиолалар
7.Өкпеқап қуысындағы сұйықтықтың атқаратын қызметі?
А)Зат алмасу
В)Үйкелісті азайту
С)Газ алмасу
Д)Энергия алмасу
Е)Қысымды реттеу
8.Адам өкпесіндегі ауа көпіршіктерінің саны?
А)500 мың
В)700 мың
С)700 млн
Д)500 млн
Е)120 млн
9.Адам өкпесі қабылдайтын ауа құрамы?
А)21% азот, 79% оттек, 0,03% көмірқышқыл газы
В) 23% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
С) 16% оттек, 79% азот, 4,0% көмірқышқыл газы
Д) 21% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
Е) 16% азот, 79% оттек, 4,0% көмірқышқыл газы
10.Сыртқы тыныс алу дегеніміз?
А)Ұлпалардағы газ алмасу
В)Өкпедегі газ алмасу
С)Жасушалардағы зат алмасу
Д)Тыныс алу мүшелеріндегі энергия алмасу
Е)Қан тамырларындағы газ алмасу
11.Тыныс алу қозғалыстары не арқылы іске асады?
А)Қабырғараалық бұлшықеттер мен көкеттің жиырылуынан
В)Өкпе бұлшықеттері арқылы
С)Арқаның жалпақ бұлшықеттері арқылы
Д)Қолдың үшбасты бұлшықеттері арқылы
Е)Жүрек қозғалысы арқылы
12.Тыныштық күйінде адам қанша ауа жұтады?
А)50 мл
В)1500 мл
С)1000 мл
Д)6-7 л
Е)500 мл
13.Өкпенің тіршілік сыйымдылығын өлшейтін құрал?
А)ЭКГ
В)УЗИ
С)Спирометр
Д)Стереометр
Е)Амперметр
14.Тыныс алу қозғалыстары реттеледі?
А)Шеткі жүйке жүйесі
В)Жүйке тармақтары
С)Бұлшықеттер арқылы
Д)Орталық жүйке жүйесі арқылы
Е)Ми сыңарлары арқылы
15.Темекі түтініндегі ең зиянды зат?
А)Канцерогенді заттар
В)Никотин
С)Алкоголь
Д)Синил қышқылы
Е)Радиоактивті металдар
16.Есінен танған адамға жасанды тыныс алғызу жиілігі?
А)Минутына 20-25 рет
В) Минутына 16-20 рет
С) Минутына 12-16 рет
Д) Минутына 50-60 рет
Е) Минутына 20-30 рет
17.Тыныштық күйдегі тыныс алу қозғалыстарының мөлшері?
А)10-12
В)16-18
С)20-22
Д)22-24
Е)12-14
18.Өкпедегі мен ұлпадағы газ алмасу неге байланысты?
А)Фагоцитоз
В)Вентилляция
С)Қысымға
Д)Диффузия
Е)Тургор қысымына
19.Дыбыс түзу қызметін қандай мүше атқарады?
А)Көмей
В)Мұрын қуысы
С)Ауыз қуысы
Д)Кеңірдек
Е)Аңқа
20.Тыныс алу жүйесінің қызметіне зиянды фактор?
А)Ыстық, құрғақ ауа
В)Темекі түтіні
С)Ылғалды, жылы ауа
Д)Оттегіне бай, таза ауа
Е)Спортпен көп шұғылдану

ІІ нұсқа

1.Ағза менен сыртқы орта арасындағы оттек түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуына байланысты жүретін газ алмасу процесі?
А)Қанайналым
В)Зат алмасу
С)Энергия алмасу
Д)Тыныс алу
Е)Бөліп шығару
2.Газ алмасу жүреді?
А)Қантамырларында
В)Ұлпаларда
С)Бронхыларды
Д)Өкпеде
Е)Жасушаларда
3.Мұрын қуысының ішкі беті өте көп қан тамырларымен қапталған, олардың атқаратын қызметі?
А)Мұрын қуысына түскен ауаны ылғалдайды
В)Шаң-тозаң мен микроорганизмдерді тұтып қалады
С)Ауаны жылытады
Д)Дыбыс шығаруға қатысады
Е)иіс сезуге қатысады
4.Көмекей?
А)Мойынның алдыңғы бөлігінде, ІV-VІ омыртқа тұсында
В)Төс сүйектері тұсында
С)Өңештің алдында
Д) Мойынның артқы бөлігінде, ІV-VІ омыртқа тұсында
Е)V кеуде омыртқасы деңгейінде
5.Бронхиола дегеніміз?
А) Ұзындығы 9-13 см түтік
В) ауаны жұтқыншақтан кеңірдекке өткізеді
С) Оң және сол жақ өкпеге кіреді
Д) Альвеолалармен аяқталатын жіңішке бұтақшалар
Е) Диаметрі 15 мм, өңеш алдындағы түтік
6.Өкпенің сыртын қаптайды?
А)Жұқа қабықша
В)Өкпе көпіршіктерімен
С)Плевра
Д)Үш қабатты эпителий қабықшасымен
Е)сілемейлі қабықшамен
7.Альвеолалар дегеніміз?
А)Өкпенің жіңішке бұтақшалары
В)Жіңішке қан тамырлары
С)Өкпе көпіршіктері
Д)Екі жапырақшадан тұратын қабықша
Е)Ұзындығы 9-13 см түтікшелі мүше
8.Альвеолалардың жалпы бетінің аумағы?
А)150 м2
В)25 м2
С)12 м2
Д)250 м2
Е)120 м2
9.Адам тыныс шығарғандағы ауа құрамы?
А)21% азот, 79% оттек, 0,03% көмірқышқыл газы
В) 23% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
С) 16% оттек, 79% азот, 4,0% көмірқышқыл газы
Д) 21% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
Е) 16% азот, 79% оттек, 4,0% көмірқышқыл газы
10.Ішкі тыныс алу дегеніміз?
А)Ұлпалардағы газ алмасу
В)Өкпедегі газ алмасу
С)Жасушалардағы зат алмасу
Д)Тыныс алу мүшелеріндегі энергия алмасу
Е)Қан тамырларындағы газ алмасу
11.Кеуде қуысын құрсақ қуысынан бөлетін күмбез тәрізді бұлшықет?
А)Арқаның жалпақ бұлшықеттері
В)Қабырғааралық бұлшықеттер
С)Альвеолалар
Д)Көкет
Е)Плевра
12.Терең тыныс алғанда адам қосымша қанша ауа жұта алады?
А)500 мл
В)1500 мл
С)1000 мл
Д)6-7 л
Е)2000 мл
13.Өкпенің тіршілік сыйымдылығы дегеніміз?
А)Ең терең тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең аз мөлшері
В) Ең терең тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең көп мөлшері
С) Жай тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең аз мөлшері
Д) Жай тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең көп мөлшері
Е)Тыныштық күйдегі тыныс алғандағы ауа мөлшері
14.Тыныс шығару кезінде тыныс алу орталығына берілетін қозу пайда болады?
А)Мұрын қуысындағы сезімтал талшықтарда
В)Бронхыларда
С)Бронхиолаларда
Д)Ауа көпіршіктеріндегі рецепторларда
Е)Жұлында
15.Темекі тарту қандай ауруларға алып келеді?
А)Обыр, туберкулез, бронхит
В)Қояншық, ВИЧ инфекциясы
С)Мидың суалуы
Д)Орталық жүйке жүйесінің сіреспесі
Е)ЖИТС
16.Жүрек массажының қарқыны?
А)Минутына 20-30 рет
В)Минутына 60 рет
С) Минутына 20-25 рет
Д) Минутына 12-16 рет
Е) Минутына 20 рет
17.Қан оттекпен қай жерде қанығады?
А)Жүректе
В)Бүйректе
С)Өкпеде
Д)Капиллярларда
Е)Бронхыларда
18.Кеңірдек қалай бөлінеді?
А)Екі бронхыға
В)Үш бронхыға
С)Бронхиолаларға
Д)Ауа көпіршіктеріне айналады
Е)Дыбыс саңылауына
19.Кеңірдек қабырғасы неден түзілген?
А)Бұлшықет ұлпасынан
В)Шеміршекті жартылай сақинадан
С)Шеміршекті сақинадан
Д)Сүйекті – шеміршекті түтіктен
Е)Екі қабатты бұлшықет жасушаларынан
20.Тыныс алу жүйесіне пайдалы әсер ететін фактор?
А)Темекі түтіні
В)Шаң-тозаңды ауа
С)Ылғалды суық ауа
Д)Оттегіне бай, таза ауа
Е)Желдетілмеген бөлме ауасы

Ас қорыту жүйесі
І нұсқа

1.Қоректік заттар дегеніміз?
А)Ұлпалардың түрі
В)Ағза тіршілігіне қажетсіз, қалдық заттар
С)Нәруыздар, көмірсулар, майлар, минералды тұздар, су, витаминдер
Д)Ағзадағы ыдырау өнімдері
Е)Күн энергиясы
2.Ағзада катализатор қызметін атқаратын, нәруыз тектес заттар?
А)Көмірсулар
В)Дисахаридтер
С)ДНҚ
Д)РНҚ
Е)Ферменттер
3.Жануартекті өнімге жатады?
А)Асбұршақ
В)Жұмыртқа
С)Бидай
Д)Нан
Е)Саңырауқұлақ
4.Адам ағзасындағы су мөлшері?
А)60-65%
В)19%
С)85-90%
Д)25-28%
Е)12-14%
5.Ағзаның негізгі құрылыс материалы?
А)Көмірсулар
В)Су
С)Майлар
Д)Нәруыз
Е)Минералды тұздар
6.Адам ағзасындағы нәруызға тәуліктік қажеттілік мөлшері?
А)50 г
В)60 г
С)100 г
Д)80 г
Е)90 г
7.Өсімдіктекті өнімдерде көп мөлшерде крахмал түрінде жинақталатын қоректік зат?
А) Нәруыз
В) Витаминдер
С) Майлар
Д) Көмірсулар
Е) Минералды тұздар
8.Көмірсулардың тәуліктік мөлшері?
А)80-90 г
В)100 г
С)400-500 г
Д)100-150 г
Е)160-180 г
9.Майлардың тәуліктік мөлшері?
А)80-90 г
В)100 г
С)400-500 г
Д)100-150 г
Е)160-180 г
10.Адамға тәулігіне қажетті су мөлшері?
А)0,5-1 л
В)1,5-2,5 л
С)10-12 л
Д)4-5 л
Е)3,5-4,5 л
11.Асқорыту жүйесінің мүшелері
А)Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, бауыр, тоқ ішек, тік ішек
В) Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
С) Мұрын қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
Д) Ауыз қуысы, көмекей, аңқа, асқазан, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
Е) Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
12.Өңеш дегеніміз?
А)Ұзындығы 11-13 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С)Көлемі 2-3 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Д)Ұзындығы 5-7 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е)Массасы 1500 г ең ірі без
13.Асқазан дегеніміз?
А)Ұзындығы 11-13 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С) Массасы 1500 г ең ірі без
Д)Ұзындығы 5-7 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е) Көлемі 2-3 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
14.Асқорыту жолындағы тістің қызметі?
А)Сілекей бездері арқылы химиялық ыдырату
В)Тәбет ашатын сөлді бөлу
С)Ішек сөлін бөлу
Д)Тағамды механикалық ұнтақтау
Е)Өт сөлін бөлу
15.Асқазанда ас қанша уақыт болады?
А)4-11 сағат
В)1-2 сағат
С)12-18 сағат
Д)5-6 сағат
Е)20-30 минут
16.Шартты рефлекс түрінде асқазан сөлінің бөлінуіне әсер етеді?
А)Қызыл түсті шам белгісі
В)Қоңырау шылдыры
С)Тағам иісі
Д)Ашығу
Е)Дене еңбегімен шұғылдану
17.Қоректік заттардың негізгі сіңірілуі?
А)Аш ішекте
В)Асқазанда
С)Тоқ ішекте
Д)Ауыз қуысында
Е)Тік ішекте
18.Аш ішекте астың сіңуі жүреді?
А)Ішкі сілемейлі қабатында
В)Қантамырларында
С)Ішек бүрлерінде
Д)Лимфа тамырларында
Е)Бұлшықет қабатында
19.А витамині тездетеді?
А)Көмірсулардың сіңуін
В)Судың сіңуін
С)Нәруыздардың сіңуін
Д)Аминқышқылдарының сіңуін
Е) Майлардың сіңуін
20.Белгілі бір тағамды қажетсіну сезімі?
А)Ашығу
В)Шөлдеу
С)Тәбет
Д)Ауырсыну
Е)Шартты рефлекс

ІІ нұсқа

1.Тамақ өнімдерінің қарапайым, ағзаға оңай сіңірілетін заттарға ұсақталып, ыдырау процесі қалай аталады?
А)Тыныс алу
В)Ас қорыту
С)Газ алмасу
Д)Зәршығару
Е)Ойлау
2.Өзгеріссіз, тікелей қанға сіңірілетін қоректік заттар?
А)Нәруыз
В)Көмірсу
С)Майлар
Д)Су
Е)Моносахаридтер
3.Өсімдіктекті тамақ өніміне жатады?
А)Жұмыртқа
В)Сүт
С)Балық
Д)Нан
Е)Ет
4.Адам ағзасындағы Нәруыз мөлшері?
А)60-65%
В)5,8%
С)19%
Д)15-20%
Е)0,6%
5.Ағзадағы негізгі энергия көзі?
А)Көмірсулар
В)Су
С)Витаминдер
Д)Нәруыз
Е)Минералды тұздар
6.Нәруыз негізінен қандай тамақ өнімдерінде кездеседі?
А)Ұн, картоп, жемістер
В)Ет, балық, сүзбе, жұмыртқа
С)Жануар және өсімдік майлары
Д)Су
Е)Витаминдер
7. Көмірсулар негізінен қандай тамақ өнімдерінде кездеседі?
А)Ұн, картоп, жемістер
В)Ет, балық, сүзбе, жұмыртқа
С)Жануар және өсімдік майлары
Д)Су
Е)Витаминдер
8.Жасуша мембранасының құрылыс материалы болып табылатын қоректік заттар?
А) Витаминдер
В) Майлар
С) Нәруыз
Д) Минералды тұздар
Е)Су
9.Ағзаның өсуі мен дамуына күшті әсер ететін, алмасу процестеріне белсенді ықпал ететін заттар?
А) Витаминдер
В) Майлар
С) Нәруыз
Д) Минералды тұздар
Е)Көмірсулар
10.Адам ағзасындағы ас қорыту жолының ұзындығы?
А)2,5-3 м
В)25-30 см
С)8-10 м
Д)15-17 м
Е)1,5-2 м
11.Жұтқыншақ?
А)Ұзындығы 11-13 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С)Көлемі 2-3 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Д)Ұзындығы 5-7 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е)Массасы 1500 г ең ірі без
12.Аш ішек дегеніміз?
А)Ұзындығы 11-13 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С) Ұзындығы 5-7 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Д) Көлемі 2-3 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Е)Ұзындығы 1,5-2 м болатын ішек
13.Бауыр дегеніміз?
А)Ұзындығы 11-13 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С)Көлемі 2-3 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Д)Ұзындығы 5-7 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е)Массасы 1500 г ең ірі без
14.Сілекей бөлу орталығы орналасады?
А)Алдыңғы мида
В)Сопақша мида
С)Мишықта
Д)Ми сыңарларында
Е)Мидың шүйде бөлігінде
15.Асқазан сөлі ферменттері белсенді болуы үшін тамақ температурасы?
А)250С
В) 280С
С) 300С
Д) 350С
Е) 370С
16.Асқазандағы тұз қышқылының және қорытылатын өнім әсерінен асқазанның сілемейлі қабығында бөлінетін гормон?
А)Пепсин
В)Адреналин
С)Инсулин
Д)Гастрин
Е)Химозин
17.Аш ішектің жоғарғы бөлігі?
А)Асқазан
В)Ұлтабар
С)Өт
Д)Бауыр
Е)Тік ішек
18.Тоқ ішекте жүреді?
А)Астың негізгі сіңуі
В)Аминқышқылдарының сіңуі
С)Ұйқыбез сөлінің бөлінуі
Д)Судың сіңуі мен нәжіс түзілуі
Е)Майлардың сіңуі
19.В витамині тездетеді?
А)Көмірсулардың сіңуін
В)Судың сіңуін
С)Нәруыздардың сіңуін
Д)Аминқышқылдарының сіңуін
Е) Майлардың сіңуін
20.Адам ағзасына қолайлы тәуліктік астың бөлінісі?
А) Таңертең-15%, түскі ас-60%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас-25%
В)Таңертең-25%, түскі ас-60%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас-15%
С) Таңертең-15%, түскі ас-70%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас-15%
Д) Таңертең-25%, түскі ас-50%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас-25%
Е) Таңертең-15%, түскі ас-50%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас-35%

Зат және энергия алмасу

І нұсқа

1.Нәруыздар ыдырайды?
А)Аминқышқылдарына
В)Глюкозаға
С)Глицеринге
Д)Май қышқылдарына
Е)Тұз бен суға
2.Сыртқы ортадан ағзаға түскен күрделі органикалық қосылыстар?
А)Өзгеріссіз сіңіріледі
В)Қан мен лимфаға өтеді
С)Жай қосылыстарға дейін ыдырайды
Д)Басқа күрделі қосылыстарға айналады
Е)Сыртқы ортаға шығарылады
3.Сыртқы ортаға бөлінетін зат алмасудың соңғы өнімдері?
А)Оттек, органикалық заттар
В)Минералды тұздар, су
С)Нәруыздар, көмірсулар
Д)Майлар, аминқышқылдары
Е)Көмірқышқыл газы, несепнәр
4.Жай заттардан күрделі заттардың түзілуі?
А)Пластикалық алмасу
В)Энергетикалық алмасу
С)Фотосинтез
Д)Хемосинтез
Е)Ыдырау
5.Антиденелер дегеніміз не?
А)Жасуша реакцияларын тездететін заттар
В)Биологиялық ктализаторлар
С)Қорғаныш қызметін атқаратын нәруыздар
Д)Қоректік нәруыздар
Е)Сезімтал жасушалар
6.Нәруыздар ыдыраған кезде бөлінетін энергия мөлшері?
А)38,9 кДж
В)17,6 кДж
С)15 кДж
Д)20,1 кДж
Е)16,7кДж
7.Нәруыздардың артық мөлшері?
А)Сыртқы ортаға түгел шығарылады
В)Аминқышқылдарына ыдырайды
С)Қорға жиналады
Д)Несепнәрге айналады
Е)Майлар мен көмірсуларға айналады
8.Майлардың артық мөлшері?
А)Сыртқы ортаға түгел шығарылады
В)Аминқышқылдарына ыдырайды
С)Қорға жиналады
Д)Несепнәрге айналады
Е)Майлар мен көмірсуларға айналады
9. Көмірсулардың адамның денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)60-65%
С)1-2%
Д)10-20%
Е)15%
10.Гликоген қорға жиналады?
А)Тері астына, бүйрекке
В)Жүрек қабына
С)Бауырға
Д)Сүйек кемігіне
Е)Қанға
11.Майлар?
А)Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
В)Әртүрлі заттардың еріткіші
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д)Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
Е)Катализатор рөлін атқарады
12.Көмірсулар маңызы?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Әртүрлі заттардың еріткіші
Е) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
13.Судың адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)60-65%
С)1-2%
Д)10-20%
Е)15%
14.Ағзадан су шығарылады?
А)Қаңқа-бұлшықет ұлпалары арқылы
В)Орталық жүйке жүйесі арқылы
С)Май бездері арқылы
Д)Бүйрек, тер өкпе арқылы
Е)Сүт бездері арқылы
15.Ұйқыбез гормондарының құрамында болады?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
16.Қалқанша без гормонының құрамында болады?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)I
17.Жасуша мембранасының өткізу қабілетіне әсер етеді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
18.Минералды заттардың  адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)5,2%
В)60-65%
С)1-2%
Д)10-20%
Е)4,5%
19.Органикалық заттар ыдыраған кезде не болады?
А)Энергия жинақталады
В)Энергия бөлінеді
С)Күрделі заттар түзіледі
Д)Жай заттар түзіледі
Е)Нәруыздар ыдырайды
20.Ағзаның тіршілік әрекеттеріне қажет органикалық заттардың жеке тобы?
А)Витаминдер
В)Нәруыздар
С)Көмірсулар
Д)Майлар
Е)Минералды заттар
ІІ нұсқа

1.Көмірсулар ыдырайды?
А)Аминқышқылдарына
В)Глюкозаға
С)Глицеринге
Д)Май қышқылдарына
Е)Тұз бен суға
2.Майлар ыдырайды?
А) Глюкозаға
В) Глицерин мен май қышқылдарына
С)Суға
Д) Аминқышқылдарына
Е)Тұзға
3.Ағзаның сыртқы ортадан алатын зат алмасуға қажетті өнімдері?
А)Зәр қышқылының тұздары
В)Көмірқышқыл газы
С)Минералды тұздардың артық мөлшері
Д)Несепнәр
Е) Оттек, органикалық заттар
4.Күрделі органикалық заттардың жай заттарға ыдырауы?
А)Пластикалық алмасу
В)Энергетикалық алмасу
С)Фотосинтез
Д)Хемосинтез
Е)Ыдырау
5.Нәруыздардың адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)60-65%
С)30%
Д)25%
Е)15%
6.Майлар ыдырағанда бөлінетін энергия мөлшері?
А)38,9 кДж
В)17,6 кДж
С)15 кДж
Д)20,1 кДж
Е)39,8 кДж
7.Майлардың адамның денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)60-65%
С)30%
Д)10-20%
Е)15%
8.Майлар жиналады?
А)Тері астына, бүйрекке
В)Жүрек қабына
С)Бауырға
Д)Сүйек кемігіне
Е)Қанға
9.Жануар крахмалы?
А)Гликоген
В)Глюкоза
С)Май
Д)Көмірсу
Е)Нәруыз
10.Қандағы глюкоза мөлшері?
А)0,5-0,6%
В)0,01-0,06%
С)1-2%
Д)0,035-0,04%
Е)0,08-0,12%
11.Нәруыздар?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
Е) Әртүрлі заттардың еріткіші
12.Минералды заттардың маңызы?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Әртүрлі заттардың еріткіші
Е) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
13.Ересек адамға судың тәуліктік қажеттілік мөлшері?
А)3-5 л
В)1,5-2 л
С)6-7 л
Д)0,5-1 л
Е)10-12 л
14.Қандағы глюкоза мөлшерін реттейтін гормон?
А)Инсулин
В)Тироксин
С)Адреналин
Д)Паратгормон
Е)Тимозин
15.Қай элементтер тұздары сүйек құрамына кіреді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
16.Гемоглобин молекуласының құрамына еніп, оттек пен көмірқышқыл газының тасымалдануына әсер етеді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
17.Асқазан сөлінің құрамына кіреді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
18.Судың организмдегі маңызы?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Әртүрлі заттардың еріткіші
Е) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
19.Аталған ыдырау өнімдерінен қанға сіңірілетіні?
А)Майлар, глюкоза
В)Аминқышқылдары, глюкоза
С)Майлар
Д)Аминқышқылдары, майлар
Е)Нәруыздар
20.Ағзадағы жалпы витамин тапшылығы?
А)Авитаминоз
В)Гиповитаминоз
С)Гипервитаминоз
Д)Бери-бери
Е)Пеллагра

Сыртқа шығару жүйелері

І нұсқа

1.Бүйрек?
А) Көлемі 2-3 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
В) Кеуде қуысында орналасқан кеуекті жұп мүше
С)Үрмебұршақ пішінді жұп мүше
Д)Кеуде қуысында орналасқан массасы250-300 г, бұлшықетті мүше
Е)Ұзындығы 20-25 см түтік тәрізді мүше
2.Адам бүйрегінің массасы?
А)150 г
В)150-170 г
С)250-300 г
Д)1500 г
Е)120 г
3.Бүйрек арқылы тәулік бойы ағатын қан мөлшері?
А)1200 л
В)1500-1700 л
С)2000-3000 л
Д)800-1000 л
Е)500-600 л
4.Бүйректің негізгі қызмет атқаратын бірлігі?
А)Жасуша
В)Альвеолдар
С)Бронхиолалар
Д)Нефрон
Е)Нефрит
5.Бірінші реттік зәр мөлшері?
А)150-170 л
В)4,5-5 л
С)500 мл
Д)1,5 л
Е)1500-1700 л
6.Екінші реттік зәр түзілу процесі жүреді?
А) Нефрон капсуласында
В) Бүйрек венасында
С)Бүйрек астауында
Д) Нефронның иілген түтігінде
Е)Бүйрек артериясында
7.Ұштары астауға бағытталған пирамидалар орналасады?
А)Бүйректің қыртысты қабатында
В) Бұлшықетте
С)Бүйректің вена тамырларында
Д) Бүйректің артерия тамырларында
Е) Бүйректің ми затында
7.Бүйрек үсті бездері мен бүйрек сыртынан қапталады?
А)Бүйрек қабымен
В)Плеврамен
С)Өт қабымен
Д)Май капсуласымен
Е)Эпителий қабықшасымен
8.Бүйректе түзілген зәр жиналады?
А)Қуықта
В)Несепағарда
С)Бүйрек астауында
Д)Бүйректің қыртысты қабатында
Е)Бүйректің ми қабатында
9.Нефрон құрылысы?
А)Капсула, капилляр түйнегі, зәршығару түтігі
В)Капсула, вена тамыры, капилляр түйнегі
С)Капсула, вена тамыры, артерия тамыры
Д)Капсула, капилляр түйнегі, иілген өзекше
Е)Капсула, артерия тамыры, иілген өзекше
10.Қуықтың сілемейлі қабықшасында болады?
А)Сезімтал талшықтар
В)Фоторецепторлар
С)Механорецепторлар
Д)Сезімтал кірпікшелер
Е)Бүрлер
11.Қуық қабырғасын қаптайды?
А)Бірыңғай салалы бұлшықет
В)Көлденең жолақты бұлшықет
С)Жүрек бұлшықеті
Д)Үшбасты бұлшықет
Е)Екібасты бұлшықет
12. Зәрдің қуықтан шығарылуын қамтамасыз етеді?
А) Орталық жүйке жүйесінің симпатикалық бөлігі
В) Вегетативті жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігі
С) Орталық жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігі
Д)Вегетативті жүйке жүйесінің симпатикалық бөлігі
Е)Бұлшықеттер
13.Зәршығару жүйесі мүшелері ауруларын зерттейтін медицина саласы?
А)ЛОР
В)Урология
С)Кардиология
Д)Стоматология
Е)Дерматология
14.Зәр шығаратын түтік пен қуықтың қабынуы?
А) Цистит
В) Энурез
С)Өрлеме инфекция
Д) Нефрит
Е) Бәсеңдейтін инфекция
15.Бүйрек пен зәр шығару жолдарында тас түзілуінің басты себебі?
А)Ағзадағы зат алмасудың бұзылуы
В)Ағзадағы энергия алмасудың бұзылуы
С) Ағзадағы газ алмасудың бұзылуы
Д)Қан тамырларында тромбтардың түзілуі
Е)Асқорыту жолының бұзылуы
16.Зәр шығару мүшелерінің зәр шығару жолы (каналы) арқылы енген микроағзалармен зақымдалуы?
А) Цистит
В) Нефрит
С) Энурез
Д) Өрлеме инфекция
Е) Бәсеңдейтін инфекция
17.Тері жамылғысы арқылы жүзеге асатын газ алмасу мөлшері?
А)50%
В)20-25%
С)1%
Д)10-15%
Е)16-18%
18.Тері рецепторлары орналасады?
А) негізгі қабат(дерма)
В) Май қабаты
С)Саусақ терісі
Д) Эпидермис
Е)Ерін терісі
19. Терінің төмен температура әсерінен зақымдалуы?
А)Ыстық
В)Үсік
С)Суық
Д)Күйік
Е)Күн өту
20.Саңырауқұлақтар тудыратын тері ауруларының таралу жолы?
А)Қотыр кенесі арқылы
В)Маса арқылы
С)Қоғамдық моншаға түсу
Д)Құрғақ, ыстық ауада көп болу
 Е)Май бездері өзегінің бөгде заттармен бітелуі

ІІ нұсқа

1.Бүйректің жоғарғы полюсінде орналасқан эндокрин бездері?
А)Жыныс бездері
В)Эпифиз
С)Бүйрек үсті бездері
Д)Қалқанша маңы безі
Е)Гипоталамус
2.Бүйрек ішіндегі қуыс?
А)Жүрекше
В)Астау
С)Қарынша
Д)Альвеола
Е)Бронхылар
3.Бүйректе түзіледі?
А)Несеп
В)Қан жасушалары
С)Жасушааралық сұйықтық
Д)Сарысу
Е)Қан плазмасы
4.Бірінші реттік зәр түзілу процесі?
А)Фильтрация
В)Зәрден қажетті заттарды кері сіңіру
С)Диффузия
Д)Зат алмасу
Е)Газ алмасу
5.Бірінші реттік зәр түзілу процесі жүреді?
А)Нефронның иілген түтігінде
В)Нефрон капсуласында
С)Бүйрек астауында
Д)Бүйрек венасында
Е)Бүйрек артериясында
6.Екінші реттік зәр мөлшері?
А)150-170 л
В)4,5-5 л
С)500 мл
Д)1,5 л
Е)1500-1700 л
7.Бүйрек үсті бездері мен бүйрек сыртынан қапталады?
А)Бүйрек қабымен
В)Плеврамен
С)Өт қабымен
Д)Май капсуласымен
Е)Эпителий қабықшасымен
8.Несеп (зәр) сыртқы ортаға шығарылады?
А)Зәрағар арқылы
В)Зәршығару өзегі арқылы
С)Бүйрек астауы арқылы
Д) Бүйректің вена тамырлары арқылы
Е)Нефрон арқылы
9.Гормондар әсерінен  жинағыш түтікше қабырғаларының өткізгіштігі?
А)Өзгермейді
В)Төмендейді
С)Жоғарылайды
Д)Жоғалады
Е)пайда болады
10.Қуықта жиналатын зәр мөлшері?
А)150-170 л
В)4,5-5 л
С)400-500 мл
Д)1,5 л
Е)1500-1700 л
11.Зәрдің қуықта жиналуын қамтамасыз етеді?
А) Орталық жүйке жүйесінің симпатикалық бөлігі
В) Вегетативті жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігі
С) Орталық жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігі
Д)Вегетативті жүйке жүйесінің симпатикалық бөлігі
Е)Бұлшықеттер
12.Бүйрек қызметінің бұзылуы неге әкеліп соғады?
А)Қан қысымының көтерілуіне
В)Зәрдің улы заттарымен ағзаның улануына
С)Тыныс жолдары ауруына
Д)Асқорытудың бұзылуына
Е)Ағзадан қалдық заттардың шығарылуының бұзылуына
13.Ағзаға суық тиюден пайда болатын бүйрек ауруы?
А)Энурез
В)Цистит
С)Өрлеме инфекция
Д)Бәсеңдейтін инфекция
Е)Нефрит
14.Түнде зәр тоқтамайтын бүйрек ауруы?
А) Нефрит
В) Бәсеңдейтін инфекция
С)Өрлеме инфекция
Д) Цистит
Е) Энурез
15.Зәр шығару мүшелерінің қан арқылы басқа мүшелерден түскен микроағзалармен зақымдалуы?
А) Нефрит
В) Цистит
С)Өрлеме инфекция
Д) Энурез
Е) Бәсеңдейтін инфекция
16.Ағзамызды сыртқы ортадан бөліп тұратын жамылғы?
А)Имуннитет
В)Тері
С)Эпителий қабықшасы
Д)Май қабаты
Е)Бұлшықет қабаты
17.Қалыңдығы 4 мм-ге дейін болатын тері қабаты?
А)Май қабаты
В)негізгі қабат(дерма)
С)Эпидермис
Д)Тырнақ
Е)Мүйізгек
18.Терінің жоғары температура әсерінен зақымдалуы?
А)Ыстық
В)Үсік
С)Суық
Д)Күйік
Е)Күн өту
19.Ағзаның қоршаған ортаның қолайсыз факторларына төзімділігін арттыратын шаралар кешені?
А)Қажу
В)Шаршау
С)Шынығу
Д)Тынығу
Е)Емделу
20.Қышыма қотыр ауруының таралу жолы?
А)Қотыр кенесі арқылы
В)Маса арқылы
С)Қоғамдық моншаға түсу
Д)Жоғары ылғалдылық
Е)Май бездері өзегінің бөгде заттармен бітелуі

Көбею және жеке даму

І нұсқа

1.Адам ағзасына тән көбею түрІ?
А)Жыныссыз
В)Жыныстық
С)Спора арқылы
Д)Вегетативті
Е)Телу арқылы
2.Аталық жыныс жүйесі мүшелері?
А) Аталық без, шәует шығаратын түтік, қынап, қуық асты безі
В) Аналық без, шәует шығаратын түтік, қуық асты безі
С) Аналық без, шәует шығаратын түтік, жыныс мүшесі, қуық асты безі
Д) Аталық без, жатыр түтігі, жыныс мүшесі, қуық асты безі
Е)Аталық без, шәует шығаратын түтік, жыныс мүшесі, қуық асты безі
3.Шәует сұйықтығы бөлінеді?
А)Аталық безден
В)Бауырдан
С)Жатыр түтігінен
Д)Қуық асты безінен
Е)Зәр шығару өзегінен
4.Адам ағзасының аналық жыныс жасушасы?
А)Жұмыртқа жасушасы
В)Спора
С)Сперматозоид
Д)Тозаң
Е)Шәует сұйықтығы
5.Жұмыртқа жасушасының дамуы?
А)10-15 тәулік
В)30-40 тәулік
С)5-6 тәулік
Д)27-28 тәулік
Е)32 тәулік
6.Аналық организмге тән белгілер?
А)Сақал-мұрттың өсуі
В)Дауыстың жуандауы
С)Бұлшықеттердің жуандап,молаюы
Д)Дене пішінінің өзгеруі
Е) Сүт бездерінің дамуы
7.Ұрықтану жүреді?
А)Сыртқы жыныс мүшелерінде
В)Қуықта
С)Жатыр түтігінде
Д)Аналық безде
Е)Құрсақ қуысында
8.Ұрық тыныс алады,қоректенеді?
А)Жатыр түтігі арқылы
В)Қынап арқылы
С)Аналық без
Д)Ұрықжолдасы арқылы
Е)Сыртқы жыныс мүшелері
9.Ұрықтанудан бастап бала туылғанға дейінгі кезең?
А)Даму
В)Ұрықтану
С)Босануға дайындық
Д)Жүктілік
Е)Шараналық
10.Жүктілік кезінде зиянды әсер ететін факторлар?
А)7-8 сағат ұйқы
В)Таза ауа
С)Үйреншікті жеңіл жұмыс
Д)Алкоголь мен никотин
Е)денені жылы,таза ұстау
11.Нәрестелік кезең?
А)1 жастан 3 жасқа дейін
В)1 айға дейін
С)3-тен 7 жасқа дейін
Д)1 айдан 1 жасқа дейін
Е)11-12 жас
12.Ана сүтінің пайдасы?
А)Нәрестенің шөлін қандыратын нәрлі сұйықтық
В)Нәрестенің асқорыту жолының ішкі қабатының дамуына ықпал етеді
С)Нәрестені мазасыздандырады
Д)Асқорыту жолының ауруын туғызады
Е)Баланың үйлесімді өсуі мен дамуына қажетті заттардың бәрі болады
13.Ерте балалық шақ?
А) 1 айға дейін
В) 1 айдан 1 жасқа дейін
С)3-тен 7 жасқа дейін
Д) 1 жастан 3 жасқа дейін
Е)11-12 жас
14.Ойын процесінде ересектерге қарап еліктеу арқылы даму сатысы байқалатын кезең?
А)Емшектегі бала жасы
В)Мектепке дейінгі кезең
С)Мектеп жасындағы кезең
Д)Ерте балалық шақ
Е)Жасөспірімдік кезең
15.Жасөспірім кезеңі қай жаста?
А) 3-тен 7 жасқа дейін
В) 1 жастан 3 жасқа дейін
С)7-17 жас
Д)11-12 жас
Е)22-25 жас
16.Жасөспірім кезеңіндегі ер балаларды жүретін өзгерістер?
А)Тері астындағы май қабаты артады
В)Бұлшықеттері өсіп,дене массасы артады
С) Етеккір қызметі басталады
Д)Көкірек бездері дамиды
Е)Кеудемен тыныс алу қалыптасады
17.Мектепке дейінгі кезеңдегі жүретін процестер?
А)Бала жүруді, қимыл-қозғалыс дәлдігін қалыптастырады
В)Қоршаған ортаға қызығушылық пайда болады,іштей сөйлеу пайда болады
С)Мектеп тәртібі арқылы ұжымдық әсерге, өзін-өзі басқаруға үйренеді
Д)Басын тік ұстап, аяғын толық жазады
Е)Ойын процесі арқылы қоршаған ортаны тану процесі жүреді
18.Мектеп жасындағы кезең?
А) Ойын процесі арқылы қоршаған ортаны тану процесі жүреді
В)Қоршаған ортаға қызығушылық пайда болады,іштей сөйлеу пайда болады
С) Басын тік ұстап, аяғын толық жазады
Д) Мектеп тәртібі арқылы ұжымдық әсерге, өзін-өзі басқаруға үйренеді
Е) Бала жүруді, қимыл-қозғалыс дәлдігін қалыптастырады
19.Баланың дене және жыныстық дамуының қарқынды жылдамдауы?
А)Физиологиялық жетілу
В)Акселерация
С)Психикалық жетілу
Д)Жасөспірімдік даму кезеңі
Е)Әлеуметтік жетілу
20.Бозбала мен бойжеткеннің отбасы мен қоғамда өзін-өзі бақылайтын, орнықты мінез-құлықтың қалыптасуы?
А)Ержету
В)Акселерация
С)Психикалық жетілу
Д) Физиологиялық жетілу
Е)Әлеуметтік жетілу
ІІ нұсқа

1.Адамның жыныс жасушаларындағы хромосома саны?
А)23
В)46
С)48
Д)24
Е)18
2.Адам ағзасының аталық жыныс жасушасы?
А)Жұмыртқа жасушасы
В)Спора
С)Сперматозоид
Д)Тозаң
Е)Шәует сұйықтығы
3.Сперматозоидтер пайда болады?
А) Зәр шығару өзегінен
В) Аталық безден
С)Жатыр түтігінен
Д)Қуық асты безінен
Е) Бауырдан
4.Аналық жыныс жүйесінің ішкі жыныс мүшелері?
А)Аналық без, жатыр түтігі, жатыр, қынап
В) Аталық без, жатыр түтігі, жатыр, қынап
С) Аналық без, қуық асты безі, жатыр, қынап
Д) Аналық без, жатыр түтігі, зәр шығару түтігі, қынап
Е) Аналық без, жатыр түтігі, жатыр, қынап, сүт бездері
5.Аталық организмге тән белгілер?
А)Сүт бездерінің дамуы
В)Дененің белгілі бөлігінде майдың жиналуы
С)Дененің ерекше пішіні
Д)Дауыстың жуандауы
Е)Жіңішке дауыс
6.Жыныс жасушаларының (жұмыртқа жасушасы мен сперматозоид) қосылуы?
А)Ұрықтану
В)Тозаңдану
С)Даму
Д)Жүктілік
Е)Қоректену
7.Ұрықжолдасы (плацента) қалыптасады?
А)Аналық безден
В)Ұрық қабықшасы мен жатырдың сілемейлі қабығынан
С)Жұмыртқа жасушасынан
Д)Жатыр түтігінен
Е)Қынаптан
8.Ұрық дамуының қай уақытынан бастап шарана деп аталады?
А)4-апта
В)6-7 апта
С)7-8 апта
Д)10-12 апта
Е)16-18 апта
9.Жүктілік ұзақтығы?
А)150 тәулік
В)120 тәулік
С)280 тәулік
Д)350 тәулік
Е)200 тәулік
10.Жүктілік кезінде ағзаға пайдалы әсер ететін факторлар?
А)Таза ауада серуендеу
В)Темекі тарту
С)Алкоголь ішу
Д)Есірткі заттарын қолдану
Е)Гигиеналық талаптарды орындамау
11.Емшектегі бала жасы?
А) 1 айға дейін
В) 1 айдан 1 жасқа дейін
С)3-тен 7 жасқа дейін
Д) 1 жастан 3 жасқа дейін
Е)11-12 жас
12.Емшектегі баланың дене тәрбиесінің үш ережесі?
А)Күрделендіру, қайталау, жүйелілік
В)Қарапайым жаттығулар,қайталамау,жүйелілік
С) Күрделендіру, қайталамау, жүйелілік
Д)Жаңа жаттығулар, үздіксіздік,тосындық
Е) Күрделендіру, қайталау, жаңа жаттығулар
13.Мектепке дейінгі кезең?
А) 1 жастан 3 жасқа дейін
В) 1 айдан 1 жасқа дейін
С) 1 айға дейін
Д) 3-тен 7 жасқа дейін
Е)11-12 жас
14. «Сұрақтар сатысы» қай кезеңде байқалады?
А) Мектеп жасындағы кезең
В) Емшектегі бала жасы
С) Жасөспірімдік кезең
Д)Ерте балалық шақ
Е) Мектепке дейінгі кезең
15.Мектеп жасындағы кезең?
А) 7-17 жас
В) 1 жастан 3 жасқа дейін
С) 11-12 жас
Д) 3-тен 7 жасқа дейін
Е)22-25 жас
16. Жасөспірім кезеңіндегі қыз балаларды жүретін өзгерістер?
А) Бұлшықеттері өсіп,дене массасы артады
В)Тері астындағы май қабаты азаяды
С)Шәует шығару басталады
Д) Етеккір қызметі басталады
Е)Даусы жуандайды
17.Ерте балалық шақ кезеңінде жүретін процестер?
А)Бала жүруді, қимыл-қозғалыс дәлдігін қалыптастырады
В)Қоршаған ортаға қызығушылық пайда болады,іштей сөйлеу пайда болады
С)Мектеп тәртібі арқылы ұжымдық әсерге, өзін-өзі басқаруға үйренеді
Д)Басын тік ұстап, аяғын толық жазады
Е)Ойын процесі арқылы қоршаған ортаны тану процесі жүреді
18.Нәрестенің 6 апталығында жүретін өзгерістер?
А) Ойын процесі арқылы қоршаған ортаны тану процесі жүреді
В)Қоршаған ортаға қызығушылық пайда болады,іштей сөйлеу пайда болады
С) Басын тік ұстап, аяғын толық жазады
Д) Мектеп тәртібі арқылы ұжымдық әсерге, өзін-өзі басқаруға үйренеді
Е) Бала жүруді, қимыл-қозғалыс дәлдігін қалыптастырады
19.Ағзаның жыныстық жетілуі?
А)Ержету
В)Акселерация
С)Психикалық жетілу
Д) Физиологиялық жетілу
Е)Әлеуметтік жетілу
20.Қоғамның әлеуметтік толыққанды мүшесінің қалыптасуы?
А) Әлеуметтік жетілу
В) Ержету
С)Психикалық жетілу
Д) Физиологиялық жетілу
Е) Акселерация

Адамның мінез-құлқы және психикасы

І нұсқа

1.Адамның физиологиялық қажетсінуі?
А)Білім алу
В)Шығармашылық қажетсіну
С)Ашығу
Д)Рухани қажетсіну
Е)Жұмыс істеу
2.Ағзаның қажетсінуін қанағаттандыруға бағытталған ыңғайлы қимылдатқыш әрекеттердің күрделі кешені?
А)Мінез-құлық
В)Психика
С)Шартты рефлекс
Д)Шартсыз рефлекс
Е)Еңбек
3.Адамның ішкі дүниесі, оның түйсігі мен қабылдауы, сезімі мен еркі?
А)Физиология
В)Анатомия
С)Гигиена
Д)Патология
Е)Психика
4.Қарапайым, туа біткен рефлекстер?
А)Шартсыз
В)Шартты
С)Болжалды
Д)Жүре бара пайда болатын
Е)Тежелу
5.Шартты рефлекске жатады?
А)Кірпік қағу
В)Ему
С)Инстинкт
Д)Кітап оқу
Е)Қорғаныс рефлекстері
6.Шартты және шартсыз рефлекстердің жаңа тітіркендіргіш әсерінен баяулауы немесе тоқтауы?
А)Жаңа шартты рефлекс
В)Жаңа шартсыз рефлекс
С)Тежелу
Д)Тітіркену
Е)Бағдарлау
7.Адам өмірінің қанша бөлігін ұйқымен өткізеді?
А)1/3
В)1/4
С)1/2
Д)1/5
Е)1/6
8.Мектеп жасындағы балалар тәулігіне қанша сағат ұйықтауы қажет?
А)16 сағат
В)9 сағат
С)7-8 сағат
Д)3 сағат
Е)12 сағат
9.Ми қыртысында баяу және ірі электр толқындары пайда болатын ұйқы кезеңі?
А)Терең
В)Тез
С)Шала
Д)Түс көру
Е)Қысқа
10.Мидың биоэлектрлік белсенділік қисығында өте ұсақ, жылдам толқындар пайда болатын ұйқы кезеңі?
А)Терең
В) Қысқа
С)Шала
Д) Тез
Е) Түс көру
11.Ұйқысыздықты болдырмау жолы?
А)Ұзақ уақыт ақыл-ой еңбегімен айналысу
В)Демалыс және еңбек режимі
С)Жүйке жұқаруы
Д)Алкоголь мен никотинді пайдалану
Е)Ұйықтататын дәрілер пайдалану
12.Бұрын бастан кешкен әсерлерге негізделетін, әр түрлі бейнелер байланысқа түсетін күрделі психикалық құбылыстар?
А)Қиялдау
В)Түс көру
С)Армандау
Д)Есте сақтау
Е)Ұйықтау
13.Барлық психикалық іс-әрекетіміздің біз үшін маңызды заттар мен құбылыстарға бағытталуы, шоғырлануы?
А) Шартсыз тежелу
В)Рухани қажеттілік
С)Зейін
Д)Жады
Е) Қабілеттілік
14.Саналы түрде қойған мақсатқа байланысты, қайратты күшті қажет ететін зейін түрі?
А) Ерікті зейін
В) Байқағыштық
С)Жады
Д)Еріксіз зейін
Е) Доминаннты принцип
15.Елеусіз нәрсеге қоршаған адамдардың назарын аудартпау, керекті нәрсеге зейін аудару жіне жалпы эмоцияны басқару?
А) Мінез-құлықты басқару
В) Байқағыштық
С) Доминаннты принцип
Д)Еріксіз зейін
Е) Жады

16.Қойын дәптерінен телефон нөмірін алып, теріп болғаннан кейін оны ұмытып қалу?
А)Ұзақ уақыттық жад
В)Механикалық есте сақтау
С)Қайталау
Д)Саналы түрде есте сақтау
Е)Қысқа мерзімді жад
17.Тек жаттап алу,адамның өз білімін толыққанды өмірде пайдалана алмауына әкеліп соғады?
А) Саналы түрде есте сақтау
В) Қысқа мерзімді жад
С) Механикалық есте сақтау
Д) Ұзақ уақыттық жад
Е) Қайталау
18.Материалды ұмытпау үшін жасалатын есте сақтау шарттарының бірі?
А) Қайталау
В) Саналы түрде есте сақтау
С) Ұзақ уақыттық жад
Д) Механикалық есте сақтау
Е) Қысқа мерзімді жад
19.Қажу жинақталып, шектен асқанда жүйке жүйесінің бұзылуына әкеліп соғатын ағза жағдайы?
А)Еңбек тәртібі
В)Іждағаттылық
С)Қажу
Д) Қалжырау
 Е) Қайталау

20.Адамның бойындағы жаман әдеттер?
А)Табиғатпен байланыс
В)Көп тамақ жеу
С)Көп сұйықтық ішу
Д)Ішімдік,темекі,нашақорлық
Е)Білім алу

ІІ нұсқа

1.Адамның әлеуметтік қажетсінуі?
А)Тамақ ішу
В)Белсенді қозғалыс
С)Аштық сезімі
Д)Білім алу
Е)Шөлдеу
2.Мінез-құлық қалыптасады?
А)Қоғам әсерінен
В)Табиғи орта әсерінен
С) Рефлекстік реакциялардан
Д)Гормондар әсерінен
Е)ішкі дүниесінен
3. «Ми рефлекстері» еңбегінің авторы?
А)Пирогов Н.И
В)Павлов И.П
С)Мечников И.И
Д)Сеченов М.И
Е)Уильям Гарвей
4.Шартсыз рефлекске жатады?
А)Сүті бар бөтелкені тану
В)Кірпік қағу, ему
С)Жұмыс істеу
Д)Оқу
Е)Спортпен шұғылдану
5.Ең алғаш өз зерттеулерінің нәтижесінде шартты рефлекстерді сипаттаған ғалым?
А)Пирогов Н.И
В) Сеченов М.И
С) Павлов И.П
Д) Мечников И.И
Е)Уильям Гарвей
6.Тәжірибе жинақтау барысында жаңа тітіркендіргіштерге реакция?
А)Бағдарлау рефлексі
В)Шартты рефлекс
С)Тежелу
Д)Шартсыз рефлекс
Е)Жауап қайтару
7.Ұйқы кезінде?
А)Қан қысымы жоғарылайды
В)Зат алмасу төмендейді
С)Тыныс алу жиілейді
Д)Жүрек соғысы жиілейді
Е)Зат алмасу жоғарылайды
8. Ересек адам тәулігіне қанша сағат ұйықтауы қажет?
А)16 сағат
В)9 сағат
С) 3 сағат
Д) 12 сағат
Е) 7-8 сағат
9. 2-4 жастағы бала тәулігіне қанша сағат ұйықтауы қажет?
А)16 сағат
В)9 сағат
С) 3 сағат
Д) 12 сағат
Е) 7-8 сағат
10.Жағымсыз орта факторларының әсерінен ұйқының бұзылуына әкелетін ауру?
А)Базедов ауруы
В)Бақшаңкөз
С)Ұйқысыздық
Д)Склероз
Е)Жүйке ауруы
11.Қалыпты, тыныш ұйқының қарапайым ережесі?
А)Уақытты дұрыс пайдаланбау
В)Жатар алдында тойып тамақ ішу
С)Жатар алдында спортпен шұғылдану
Д)Белгілі бір уақытта ұйқыға жату
Е)Кез-келген жерде ұйқыға жату
12.Білім алудың, білік, дағды қалыптастырудың, белгілі бір іс-әрекетті едәуір табысты орындаудың  шарты болып табылатын жеке тұлғаның ерекшеліктері?
А) Шартсыз тежелу
В)Рухани қажеттілік
С)Зейін
Д)Жады
Е) Қабілеттілік
13.Көп күш пен мақсатты керек етпейтін зейін түрі?
А)Доминаннты принцип
В)Ерікті зейін
С)Жады
Д)Еріксіз зейін
Е)Байқағыштық
14.Бір нәрсеге деген басым қажеттіліктің басқа процестерге деген іс-қимылын тежеп, ағзаның мінез-құлқын басқаруы?
А) Ерікті зейін
В) Байқағыштық
С) Доминаннты принцип
Д)Еріксіз зейін
Е) Жады
15.Адамның өз тәжірибесін еске түсіруі, сақтауы және кейін елестетуі?
А) Мінез-құлықты басқару
В) Еріксіз зейін
С) Доминаннты принцип
Д) Жады
Е) Байқағыштық
16.Кейбір бала кезде алған әсерлердің өмір бойына сақталуы?
А) Саналы түрде есте сақтау
В) Қысқа мерзімді жад
С) Ұзақ уақыттық жад
Д) Қайталау
Е) Механикалық есте сақтау
17.Материалды терең түсіне отырып, оған талдау жасау арқылы есте сақтау тәсілі?
А) Механикалық есте сақтау
В) Саналы түрде есте сақтау
С) Ұзақ уақыттық жад
Д) Қайталау
Е) Қысқа мерзімді жад
18.Организмнің кез-келген ұзақ уақытқа созылған іс-әрекетке қалыпты реакциясы?
А)Еңбек тәртібі
В)Іждағаттылық
С)Қажу
Д)Қайталау
Е) Қалжырау
19.Өнер мен ғылымның дамуына негіз болатын,адамның үдемелі дамуы?
А)Сөйлеу
В)Ауызша ойлау
С)Жазу
Д)Есте сақтау
Е)Тәжірибе жинақтау
20.Мемлекет игілігі болып табылатын, әрбір адамның тіршілік байлығы?
А)Адамның еңбекке қабілеттілігі
В)Имуннитеті
С)Адам денсаулығы
Д)Психикалық саулық
Е)Нашақорлық

Пайдаланылған әдебиеттер:

«Биология:Адам» 8-сынып оқулығы. Е.Очкур, Л.Аманжолова,              Р.Жұмабаева. «Мектеп» Алматы 2008 жыл.

Ж.Мұхитова  «Тест түрлері», «Қазақстан  мектебі» 2002ж. №5

Ғаламтор желісі


title: Презентация "Виды счетных швов. Вышивка крестом" 5 класс

extracted_text:
 			Модуль    урока:
                                  Рукоделие. Вышивка

Тема урока:
«Виды счетных швов
Вышивка крестом.»

Подготовила:Кенина Валентина Витальевна
Учитель технологии.
МКОУ  ООШ с.Кай.
2017г.
Образовательная:
Ознакомить с историей возникновения вышивки крестом;
Ознакомить с методами и видами вышивки крестом;
Научить технике выполнения счётных швов.
Развивающая:
продолжить развивать творческое мышление, внимательность и аккуратность в работе,
развивать воображение и эстетический вкус.
Воспитательная:
Воспитывать умение работать в коллективе быстро, аккуратно, учитывая мнение учителя и одноклассниц.
Воспитывать любовь к одному из древнейших видов искусств – вышивке;
             Цели и Задачи урока:
Вышивание не только приносит огромное удовольствие,   но и  дает возможность  украсить
Дом  и подарить радость  близким.
Ручные швы

Нитки для вышивания (мулине )
Вышивальные иглы(гобеленовые)
Пяльцы
Рисунки, схемы,
 Готовые схемы вышивки
Напёрсток
Ножницы, сантиметр
Канва

    Инструменты и материалы для                   вышивки крестом:
В современном вышивании крестом основой вышивки является канва. Это специальным образом выработанное на фабрике полотно, размеченное в клетку таким образом, что каждая клеточка канвы является местом для нанесения креста нитками. Существует большое разнообразие материалов, из которых производят канву (шёлк, лён, хлопок, смеси и даже пластик), но главный ее показатель — размерность канвы.
Накладная канва — это канва, предназначенная для вышивания на ткани, не имеющей равномерного переплетения.
 Так же для вышивания на ткани существует водорастворимая канва. После окончания вышивки ее достаточно опустить в теплую воду и она растворится.
В некоторых вышивальных наборах производитель наносит на канву рисунок, который впоследствии заполняется вышитым крестом. Такую технику называют «печатный крест».
 Если на канве рисунок не обозначен, то это техника называется  «счётным крестом» (вышивальщице приходится самой
                           отсчитывать количество крестиков).

Канва
 «Традиционный метод»
  Вы заканчиваете предыдущий крестик и начинаете    следующий.
      Методы  вышивания  крестом:
  «Датский метод»
  Сначала вышиваете половину крестика и заканчиваете крестики по        мере того, как возвращаетесь .
   В большинстве случаев используются оба метода.
   Например,  «датский метод» для большинства стежков и
     «традиционный» - для изолированных крестиков .

 Выбирайте тот способ, который вам больше всего нравится.
Во время работы                           По окончании работы
Будьте  внимательны!
Свет должен падать с левой стороны.
Во время работы следим за положением
корпуса, немного наклонен вперед, не
сутулимся,  не склонять  низко голову.
Расстояние между глазами и работой не должно
превышать 25-30 см.
Стул пододвинут так, чтобы можно было
опираться на его спинку.
Наперсток надевается на средний палец
правой руки.
 Иглы и булавки  хранить в игольнице.
Ножницы следует передавать
     за сомкнутые лезвия, кольцами вперед.
Сосчитать иглы до работы в игольнице .
Инструменты и приспособления
     хранить в специальном месте.
 Не пользоваться ржавыми или кривыми иглами.
Техника безопасной работы
 Сосчитать количество
                игл и булавок.

 Убрать своё рабочее место.

  Вышивку  хранить
                в прозрачном файле.

  Нитки аккуратно сложить,
                    или смотать.

   Ножницы убрать в  чехол.
Перед вами  лежит лоскутик канвы, игла и нить мулине.
Соблюдая технику безопасности, прошу вас попробовать вышить один из видов креста по схеме.

Практические  упражнения

Этапы выполнения крестика:

    Виды вышивки крестом:

Полукрест — первый стежок шитья  обыкновенного крестика (гобеленовый).
        Простой крест . Все верхние стежки
       должны     лежать в одном направлении.

Прямой крест — состоит из      вертикальной и горизонтальной линий.
Двойной крест — чередование простых крестиков и между ними маленьких прямых.
Крест Левиафан (Болгарский) — шов
отличается от простого крестика тем, что осложнён ещё двумя перекрещивающимися стежками (вертикальным и горизонтальным).

 Крест “Звёздочка” — еще один вид перекрещивания, состоящий из прямого крестика, на который накладывается четыре наклонных диагональных стежка такого же или меньшего размера.

Схемы вышивок:
Перед вами  лежит схема вышивки, игла и нить мулине.
Соблюдая технику безопасности, прошу вас попробовать вышить простую картинку по схеме

      Практическая  работа

к  а  н  в  а
к  р  е  с  т
с   т  е  ж о  к
с  а  н  т  и  м  е  т  р
к   а  р  т  и  н а
м
у
л
и

е

в
ы
ш

в
к
а

н

п
е

о

и
г
л

с

р
о
ч
к
а

  1. На уроке я работал … активно / пассивно 2. Своей работой на уроке я … доволен / не доволен 3. Урок мне показался … коротким / длинным 4. За урок я … устал / не устал 5. Моё настроение стало … лучше / хуже 6. Материал урока мне был … понятен / не понятен 7. Домашнее задание мне кажется … лёгким / трудным.
           Самоанализ урока:
Спасибо за работу на уроке!
Вышивка крестом – это тот вид рукоделия,   который
       создается на многие  годы,   делая теплым и уютным ваш дом,  радуя вас и привлекая интерес   окружающих.
За основу гармоничного подбора цветов берётся цветовой круг.
контрастное сочетание цвета

менее гармоничное сочетание цвета в вышивке

цвета не гармонируют в вышивке


title: Конспект занятия по ознакомлению сокружающим миром  "Откуда хлеб пришел"

extracted_text:
Откуда хлеб пришел

Конспект занятия по ознакомлению с окружающим миром

Цели

Образовательные:
Закрепить знания детей о хлебе ка одном из величайших богатств на земле
Рассказать детям, как на наших столах появляется хлеб, какой длинный путь он проходит, прежде чем мы его съедим:
Пышный, мягкий, пропеченный,
                               Подрумяненный слегка,
                               Хлеб с горбушкой золоченой
                              Шел к тебе издалека…
Закрепить названия профессий людей, производящих хлеб
Воспитательная:
Воспитывать бережное отношение к хлебу, уважение к труду людей, которые выращивают и изготавливают хлеб
Развивающие:
Словообразование: хлеб - хлебороб, трактор – тракторист, комбайн – комбайнер, пшеница – пшеничный хлеб, рожь – ржаной хлеб, овес – овсяная каша, кукуруза – кукурузные хлопья
Упражнять детей в согласовании прилагательных  с существительными в роде, числе и падеже
Активизация и  обогащение словаря: земледелец, механизатор, хлебороб, комбайнер, агроном, селекционер, страда, урожай
Материалы для занятия
Репродукции картины И. Машкова «Снедь московская. Хлебы».
Рисунки, фотографии с изображением различных хлебобулочных, кондитерских изделий (выпечка)
Гербарий
Различные хлебобулочные изделия, сложенные на большом подносе, накрытые полотенцем

Ход занятия
Введение в занятие. Беседа по картине Ильи Машкова «Снедь московская. Хлебы»
   Воспитатель: Дорогие ребята, сегодня я хочу показать вам очень интересную картину. Нарисовал ее художник Илья Машков и называется она «Снедь московская. Хлебы». Посмотрите на нее внимательно. Представьте, что мы с вами оказались внутри картины. Значит, мы только что зашли… (воспитатель побуждает детей принять участие в разговоре) в булочную. Чего здесь только нет! И хлеб, и булки, и булочки, и пирожные, и много другого. Все свежее, мягкое. Вот это каравай, похоже, только недавно вынули из печи – он еще горячий. А вы представляете, какой в булочной стоит хлебный дух, какой запах, какой аромат!
      Ой, ребята, а я и вправду чувствую запах хлеба. Откуда? (Снимает полотенце с подноса.) Посмотрите, какое хлебное изобилие. А вот этот большой каравай и вправду теплый. (Дети рассматривают хлеб, воспитатель отламывает по кусочку каравая и дает попробовать детям.) правда, вкусно?! Почувствуйте запах и вкус хлеба.
Вот он – хлебушко душистый
                                        С хрусткой корочкой витой,
 Вот он – теплый, золотистый!
                                        Словно солнцем налитой!

В каждый дом, на каждый стол
                                      Он пожаловал – пришел.
                                      В нем – здоровье наше, сила,
                                      В нем – чудесное тепло;
                                      Сколько рук его растило,
                                      Охраняло, берегло!

                                      Ведь не сразу стали зерна
                                      Хлебом – тем, что на столе,
                                      Люди долго и упорно
                                      Потрудились на земле.

В нем – земли родимой соки,
                                        Солнца свет веселый в нем.
                                        Уплетай за обе щеки –
                                        Вырастай богатырем!
                                        Слава миру на земле!
                                        Слава хлебу на столе!

Слава тем, кто хлеб растил,
                                         Не жалел трудов и сил!
                                         Слава им, привет от нас
                                         В добрый день, счастливый час!
С. Погореловский

Просмотр познавательного мультфильма
«Как хлеб пришел на стол.»

    Воспитатель: А сейчас вставайте в круг и поиграем в игру «Волшебный колосок.»
Колосок бежит по кругу. Тот, кто взял колосок, отвечает на вопрос. Если на вопрос не ответить, то волшебный колосок остановится и не перейдет к другому. Тогда все дети могут помочь товарищу.
      Можно предложить детям следующие вопросы:
Какие профессии у людей, которые выращивают хлеб? Ранней весной в поле выезжают трактора. Ими управляют…(Трактористы.)
Какую работу делает тракторист на тракторе? В речи детей активизируются глагольные формы: если к трактору прицепляют плуг, он пашет землю; если прицепить борону, он рыхлит (разрыхляет, боронует) ее, прокладывает межи; если прикрепить сеялку, сеет зерно в землю и т.д.
Кто ремонтирует трактора ? (Механизатор.)
Какие машины используются для уборки хлеба? (Комбайны.) Кто работает на комбайне? (Комбайнер.) Какую работу делает комбайнер на комбайне? (Жнет колосья, обмолачивает их.)
А кто вывозит зерно с поля? (Шофер на грузовой машине.)
Куда отвозит зерно шофер? (В большие зернохранилища, они называются элеваторами.)
Куда девают солому и как ее используют? (Солома упаковывается в брикеты и остается на поле. Потом и ее уберут – на корм и подстилки домашним животным.)
А с элеватора зерно везут на…(Мельницу.) Кто работает на мельнице? (Мельник или мукомол.)
Как назвать одним словом всех людей, которые выращивают хлеб? (Хлеборобы.) Как вы думаете, почему профессия так называется – хлебороб?
       Воспитатель: А давайте посеем свое пшеничное поле! (Игра «Зернышко» - физкультминутка)
Игра «Зернышко»
Выйди, выйди, солнышко (руки вверх)                                                             Мы посеем зернышко (имитирует посев зерна)
Скоро вырастит росток (медленно поднимаются, поднимают руки вверх)
Потянется на восток (наклон направо)
Потянется на восток (наклон налево)
Перекинется через мосток (руки вперед, изображая мост)
По мостику пойдет (маршируют)
В гости к солнышку придет (руки тянутся к солнышку)
    Воспитатель: Хотите поиграть в интересную игру? Вы должны быть очень внимательны. Я буду читать вам стихотворение. Если вы услышите название продукта, который делают из муки, хлопайте в ладошки, если же он не из муки – стойте тихо. Готовы? Начинаем!
                                          В булочной у нас баранки,
                                          Булки, бублики, буханки,
  Пирожки, батоны, плюшки,
                                          И плетенки, и ватрушки,
Курабье, бисквит, печенье,
   Бутерброды, чай с вареньем,
                                          Много пряников, конфет,
                                          Пастила есть и щербет,
     И пирог с начинкой сладкой,
                                          И полено, и помадка…
 Называйте, не стесняйтесь,
                                          Выбирайте, угощайтесь!
И. Лопухина
      А вы знаете, ребята, на этом путь хлеба не заканчивается. Не все зерно с элеваторов отвозят на мельницу. Лучшие зерна, самые крупные, самые спелые, отбирают селекционеры. Эти люди выводят новые сорта зерновых культур, которые дают больше хлеба, устойчивы к заморозкам, обладают другими полезными свойствами.
   Воспитатель: Люди говорят о хлебе с уважением, ласково – «хлебушек, «наше богатство». Есть такая пословица: «Хлеб – всему голова.» А почему? Как надо относиться к хлебу? Как обращаться с хлебом?
- Хлеб надо беречь, брать столько, сколько необходимо.
- Хлеб обязательно надо доедать. (Старые люди говорили, что оставив кусочек хлеба, ты оставляешь «свое здоровье».)
- Хлеб нельзя бросать на землю, на пол.
Хлеб – наше богатство, его надо беречь! «Мы будем беречь хлеб сегодня, завтра, всегда!» - девиз.
   А сейчас садитесь – угостимся.


title: Презентация "Интонация и смысл" 2 класс

extracted_text:
Интонация и смысл
Презентация к уроку музыки  (УМК В.О. Усачевой,  Л.В. Школяр «Музыка», 2 класс). Тема урока: Интонационная природа в музыке.
Подготовила: И.В. Мокшанова, учитель музыки МБОУ СОШ №2 им. Героя Советского Союза Н.И. Бореева
г. Моршанска Тамбовской области

ЦЕЛЬ: Продолжение углублённого изучения интонационной природы музыки
ЗАДАЧИ:
познакомиться с оперой М.П. Мусоргского «Борис Годунов», накапливать интонационно-слуховой опыт;
классифицировать интонации по жанровому («знак» жанра) и эмоционально-образному содержанию («знак» эмоции);
определять выразительное значение музыкальной интонации, исследовать зависимость от неё смысла передаваемого образа;
исполнять интонации, характерные для музыкально-художественных образов произведений, воплощать интонационно-выразительный замысел авторов при исполнении вокально-хоровых произведений.
«Монтёр»
«Падает снег»
Cпой интонационно выразительно
Интонационная выставка
Интонация жанра
Зыбка поскрипывает,
Котенька мурлыкает,
Тихо песенки поёт,
Дрёму к Васеньке зовёт.
Дрёма к Васеньке идёт,
Под головку сон кладёт.
Андрей-воробей, не гоняй голубей,
Гоняй галочек из-под палочек;
Не клюй песок, не тупи носок!
Пригодится носок клевать колосок.
Федя-Медя-требуха, съел корову, и быка, и пятнадцать поросят, — только хвостики висят!

Антошка, Антошка, соломенная ножка, сам с ноготок — голова с локоток!

Серёжка оглянулся, пузыриком надулся — а пузырик-то в лесок скачет-скачет по грибок!
Фольклорные песенки-дразнилки
Прокоп, Прокоп — голова с укроп, нос крючком, хохол торчком!

Прослушай музыку. Как думаешь, кого дразнят — ребёнка или взрослого?
Каким видится и слышится этот человек?
Что он может делать, о чём может петь?
Плохой он или хороший человек? Какое чувство вызывает?
Может ли такой человек стать объектом насмешек?
М. Мусоргский. Сцена Юродивого с мальчишками (из оперы «Борис Годунов»)
М. Мусоргский. Сцена Юродивого с мальчишками (из оперы «Борис Годунов»)
П.И. Чайковский. Хор мальчиков (из оперы «Пиковая дама»)
Ж. Бизе. Хор мальчиков (из оперы «Кармен»)
Разучиваем, поём, играем
ХОР МАЛЬЧИКОВ (из оперы Ж. Бизе «Кармен»
Вместе с новым караулом бодро мы идём сюда,
Трубите трубы смелее: та‐ра‐та,  та‐та, ра‐та‐та!
Выправкой своей гордимся, чем же не солдаты мы?
Смотрите, как отличимся  ‐ раз, два, ровней иди!

Грудь вперёд, бодрей идите, прямо, гордо голова.
Вверх выше ноги тяните, молодцы мы хоть куда!
Вместе с новым караулом бодро мы идём сюда,
Трубите  трубы смелее: та‐ра‐та, та‐та, ра‐та‐та.
Разучиваем, поём, играем
Разучиваем, поём, играем
М. Мусоргский. Сцена Кормилицы, Фёдора и Ксении (из оперы «Борис Годунов»)
Что ты услышал в музыкальной интонации героев оперы?
Как звучит шутка в сцене Кормилицы, Фёдора и Ксении? Имеет ли здесь шутка тот же смысл как в Сцене Юродивого с мальчишками?
Годится ли шутливая песня для поднятия настроения во время горя?
Подумай, ответь
Подумай, с какой интонацией исполнишь песню?
1. К нам на новоселье
Жалует зима.
А за ней веселье,
Смех и кутерьма.
Припев: А ну, снежок,
А ну, дружок,
Лети, не уставай!
И двор, и дом,
И всё кругом
Теплее укрывай!
2. Нам всего милее
Зимние деньки –
Снежные аллеи,
Лыжи и коньки!
Припев.
3. Белый снег мохнатый
Пляшет за окном.
Мы о нём, ребята,
Песенку споём.
Припев.
Выучи песню
Вывод
 Музыкальная интонация помогает нам постигать смысл жизни, видеть и сравнивать её различные проявления: добро и зло, радость и горе, справедливость и несправедливость.
Музыкальная интонация рисует музыкальный портрет человека, выражает его характер.
При помощи интонаций мы можем «увидеть» и услышать, как раньше жили люди, чем они занимались, какие у них были интересы.
Используемые ресурсы
http://dnkultura.ortox.ru/tretijj_klass
http://www.playcast.ru/uploads/2018/02/14/24631824.gif
https://www.stranamam.ru/community/6546978/
https://youtu.be/4hpBwIoppvU
https://youtu.be/PnUCMpTTIsI


title: Внеклассное мероприятие "Считай! Смекай! Угадывай!"

extracted_text:
Внеклассное мероприятие по математике
 «Считай! Смекай! Угадывай!»
Давайте, ребята, учиться считать:
Делить, умножать, прибавлять, вычитать.
Запомните все, что без точного счёта
Не сдвинется с места любая работа.
Без счёта не будет на улице света.
Без счета не сможет подняться ракета.
Без счета письмо не найдет адресата
И в прятки сыграть не сумеют ребята.
Летит выше звёзд арифметика наша,
Уходит в моря, строит здания, пашет,
Сажает деревья, турбины кует,
До самого неба рукой достаёт.
Считайте, ребята! Точнее считайте:
Хорошее дело смелей прибавляйте,
Плохие дела поскорей вычитайте.
Учебник научит вас точному счёту.
Скорей за работу, скорей за работу!
- Наша викторина сегодня посвящена царице всех наук – Математике. Она называется «Считай! Смекай! Угадывай!». (Представление команд).
1 тур «А ну-ка, обгони»
- В первом туре командам будет задано 10 вопросов. Кто из капитанов первый нажмет на кнопку, та команда и отвечает.
За каждый правильный ответ начисляется 1 балл, время на ответ – 10 секунд.
Чему равна сумма чисел 3 и 6? (9)
Назовите результат действия «вычитание»? (Разность)
Если к разности прибавить вычитаемое, что мы узнаем? (Уменьшаемое)
Как найти делитель? (Делимое разделить на частное)
Что легче – 1 кг. ваты или 1 кг. железа? (Их масса одинакова.)
Тройка лошадей пробежала 15 км. сколько километров пробежала каждая лошадь? (15 км.)
12 месяцев – сколько это? (Год.)
Если цапля стоит на одной ноге, то весит 15 кг. сколько она будет весить, если встанет на две ноги? (15 кг.)
Яйцо всмятку варится 3 минуты. Сколько времени потребуется, чтобы сварить 5 яиц? (3 минуты)
В каком месяце бывает 29 дней? (В каждом)
Если ничья: вспомните пословицы, поговорки, скороговорки, в которых встречаются числа. Кто больше? За каждый правильный ответ – 1 балл.
2 тур «Счастливое число»
Каждая команда выбирает себе «Счастливое число» - любое от 1 до 8. Представители команд по очереди вынимают из мешочка бочонки с числами, отвечают на вопрос, соответствующий данному номеру. За каждый правильный ответ – 1 балл. Если команда достала «счастливое число», то в случае верного ответа, команда получает 3 балла. При неправильных ответах баллы не защитываются.
На берёзе 4 ветки. На каждой ветке весит по яблоку. Сколько всего яблок? (Нисколько. На берёзе яблоки не растут.)
Горело 3 лампочки, одну выключили. Сколько осталось лампочек? (3 лампочки)
Лестница состоит из 9 ступенек. На какую ступеньку надо встать, чтобы быть на середине лестницы? (5)
Сколько надо заплатить за 3 булочки, если каждая стоит 3 рубля? (9 рублей)
Даны числа: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Что больше: их сумма или произведение? (Сумма, так как произведение равно 0)
Катя начертила 3 отрезка. Первый длиной 9 см., второй на 2 см. короче первого, а третий на столько же короче второго. Чему равна длина 2 отрезка? (7 см)
Объясните выражение «За двумя зайцами погонишься – ни одного не поймаешь».
Объясните выражение «Ум хорошо, а два лучше»
3 тур «Бусы»
Капитанам дается право выбрать лист с заданием. На каждом листе изображены «числовые бусы», нужно как можно быстрее решить задание. Команда закончившая быстрее получает 5 очков, команда закончившая второй – 3 очка
4 тур «Четвертый - лишний»
Команде раздается лист с заданием, где нужно найти лишнее по смыслу слово, и заменить общим названием оставшиеся слова.
Килограмм Прямоугольник
Километр Треугольник
Центнер Круг
Тонна Квадрат
5 тур «А ну-ка догони!»
В течение 2 минут каждая команда отвечает на вопросы. Кто больше?
Вопросы для 1 команды:
- Сколько ног у паука? (8)
- Как найти вычитаемое? (Из уменьшаемого вычесть разность.)
- Какое время года бывает 2 раза в году? (зима)
- Назовите наибольшее двузначное число. (99)
- 4 года назад Саше было 8 лет. Сколько лет Саше будет через 5 лет? (17)
- У Оли было 18 рублей. Она истратила из них столько же, сколько осталось. Сколько рублей осталось у Оли? (9)
- Продолжите числовой ряд: 26, 23, 20….(17)
- Когда можно сказать, что 1 = 60? (1 час = 60 минут, 1 минута = 60 секундам)
- На сколько 64 больше 8? (на 56)
- Назовите число, в котором 3 сотни и 7 единиц. (307)
- У Гали и Кости 8 игрушек. Галле подарили ещё 2 игрушки. Сколько стало игрушек у Гали и Кости? (10)
Вопросы для 2 команды:
- Сколько ног у комара? (6)
- Как найти делимое? (Нужно частное умножить на делитель)
- Сколько миллиметров в одном сантиметре? (10)
- Верёвку нужно разрезать на четыре части. Сколько разрезов надо сделать? (3)
- Назовите наименьшее трехзначное число? (100)
- На столе было 5 стаканов молока. Дима выпил один стакан. Сколько стаканов осталось? (5)
- Что можно увидеть с закрытыми глазами? (сон)
- Ты да я, да мы с тобой. Сколько нас? (2)
- Через 5 лет Косте будет 13 лет. Сколько лет было Косте 3 года назад? (5)
- Назовите число, в котором 7 сотен и 2 десятка. (720)
- Во сколько раз 45 больше 9? (5)
6 тур «Ты мне, я тебе»
Каждой команде предлагается по 4 ребуса. Капитан вытягивает ребусы, команда отгадывает их – за каждый ребус по 1 баллу. НО!, делайте это очень тихо от команды соперников, т.к. самый тяжелый на ваш взгляд ребус вы можете задать любому игроку из команды соперников, и если он его не отгадает, то ваша команда получит еще 3 балла.
40а (сорока)
7я (семья)
Во100к (восток)
Ви3на (витрина)
И100рия (история)
Р1а (родина)
Дми3й (Дмитрий)
100ляр (столяр)
Подведение итогов игры. Награждение победителей.


title: Конструктор урока "Буква я в начале слова и после гласной. Перенос слов" 4 класс

extracted_text:
Учитель начальных классов: Парко Л.П.                4 класс

 Предмет: письмо и развитие речи.

                                   Конструктор урока.

Тема: Буква я в начале слова и после гласной. Перенос слов.

  Цель: упражнять учащихся в написании слов с буквой я в начале слова

             и  после гласных; учить переносить данные слова с одной строки

             на  другую;   развивать фонематический слух;  воспитывать

             старание и аккуратность при выполнении письменных работ.

  Оборудование: названия станций: Объясняйка, Чистописайка,

                               Словознайка, Думайка, Отдыхайка, Выполняйка.

                                Слушайка;

                                 игрушка «Незнайка»;

                                 плакат «Страна грамотеев»

                                            Ход урока.

     I. Оргмомент.

          Сегодня мы с вами продолжим путешествие в страну грамотеев.

     II.Сообщение темы урока.

         На уроке мы будем учиться  писать слова с буквой я в начале слова
        и после гласной, а также будем учиться переносить эти слова.

      III . Работа над темой урока.

        1.  Посмотрите , какого числа мы отправляемся в путешествие.

                    ( на доске запись:20 октября.)

                Правильно написано слово? Исправьте ошибку.

                Помогите написать мне день недели.

        2. Приветствие гостей.

        3. «Объясняйка». (Вставить пропущенные буквы)

           Пис . мо, пыл . , . астя  . арелина, ш . рина, ч . жой,

           ч . сы,  . орька.

        4. «Чистописайка».  (Назовите на 5 строчке 6 букву)

               Письмо букв Я, я. (1 строчка)

        5. «Словознайка».

                    Словарь:месяц –

            Звуко-буквенный анализ:

            сколько звуков. букв, гласных, согласных, слогов.

        6. «Думайка». (Отгадать загадки, записать отгадки.)

                   «Может и разбиться, может и свариться,

                     Если хочешь в птицу может превратиться». ( яйцо)

                   «Кто всех пугается, под кустом спасается?»   (заяц)

                    «Всегда он в работе, когда говорим.

                      И отдыхает, когда мы молчим?»    (язык)

             Задание: перенести слова – отгадки.

        7. «Отдыхайка».

        8. «Слушайка».  (Письмо под диктовку)

                                      Игра в лапту.

                Ребята играли в лапту. Рая ударила мяч.

                Мяч упал в яму. Рая искала мяч и нашла.

                                 (перенос слов: Рая, мяч)

        9. «Выполняйка». (стр. 45, Упр. 15.)

                  Задание: 1стр. слов разделить для переноса,

                               остальные на самоподготовке.

       10. Домашнее задание. (выполнить задания по карточкам)

IV. Итог урока.

                       С какой гласной мы сегодня учились переносить слова?