extracted_text:
Образовательная программа элективного курса
«Человек и природа» (5-11 классы)

Автор: Никифорова Светлана Валентиновна, учитель экологии и ОБЖ МАОУ ОСОШ №1
Соавтор: Чащухина Динара Фаритовна, учитель русского языка и литературы МАОУ ОСОШ №1 г. Пермь

Пояснительная записка
Интегрированные процессы осуществляются во всех сферах человеческой деятельности, в том числе и в образовании. Интеграция в педагогической деятельности обуславливается расширением социальных функций школы и системы образования в целом, необходимостью создания системного учебно-воспитательного процесса, использования научно обоснованной системы целенаправленного управления процессом формирования личности.
Цель создания этой программы – становление духовного мира человека, создание условий для формирования внутренней потребности личности в непрерывном совершенствовании, в реализации и развитии своих творческих возможностей. При этом ученик учится свободно и ярко говорить. Одна из главных задач этой программы – осуществление предпрофильной подготовки учащихся.
В этой программе установлены смысловые соответствия учебных программ по литературе и биологии в 5 – 11 классах, выделены  на каждом этапе обучения темы, наиболее близкие друг другу, сопоставимые между собой. В результате, единая программа такого курса отличается многогранной структурой, а каждый предмет приобретает большую широту, смысловую и информационную насыщенность.
Статус программы
Это программа, рассчитана на реализацию в 5-9 классах (предпрофильная подготовка) и в 10-11 классах (гуманитарный профиль). Она может быть использована в вариативной части учебного плана (элективный курс) и реализована в учебных заведениях разного профиля и разной специализации как в рамках уроков литературы и биологии, внеклассного чтения, так и во внеклассной работе.
Программа соответствует  задачам развития, обучения и воспитания учащихся, заданным социальными требованиями к уровню развития их личностных и познавательных качеств, предметным содержанием и психологическим и  возрастным особенностям обучаемых. Отбор содержания проведён с учётом культуросообразного подхода, в соответствии с которым обучающиеся должны освоить знания и умения, значимые для формирования общей культуры, определяющие адекватное поведение человека в окружающей среде, востребованные в жизни и практической деятельности.
Структура программы
Программа включает следующие разделы: пояснительную записку с требованиями к результатам обучения;  общую характеристику курса; основное содержание курса;  примерное тематическое планирование с указанием минимального числа часов, отводимых на изучение каждой темы и определением основных видов учебной деятельности учащихся; рекомендации по оснащению учебного процесса; примерную программу внеурочной деятельности.
Цель курса
социализация обучающихся как вхождение в мир культуры и социальных отношений, обеспечивающее включение учащихся в ту или иную группу или общность – носителя её норм, ценностей, ориентаций, осваиваемых в процессе знакомства с миром живой природы и литературы;
приобщение к познавательной культуре как системе познавательных (научных) ценностей, накопленных обществом в сфере литературы и биологии;
ориентацию в системе этических норм и ценностей относительно методов, результатов и достижение современной культуры и науки;
развитие познавательных качеств личности, в том числе познавательных интересов к изучению биологии,  литературы и самому  процессу научного познания;
овладение учебно-познавательными и целостно-смысловыми компетентностями для формирования познавательной и нравственной культуры, научного мировоззрения;
формирование экологического сознания, ценностного отношения к живой природе и человеку.
Основные задачи
Образовательные:
- формирование средствами литературы способности понимать себя и окружающий мир;
- формирование чувств ответственности каждого из нас за то, что происходит вокруг;
- формирование экологической культуры, моральных принципов и этических норм;
- отработка навыков выразительного чтения, анализа произведения;
- отработка риторических умений и навыков;
- формирование умения собирать и систематизировать материал по теме;
- углубление знаний учащихся о значении природы для человека.
Воспитательные:
- воспитание читательского вкуса;
- воспитание доброго и внимательного отношения к природе;
- воспитание в человеке уже с раннего возраста эстетического отношения к миру, природной среде нашей жизни, вкуса средствами слова;
- воспитание интереса к внимательному прочтению художественных произведений;
- воспитание лучших нравственных качеств: доброты, чувств собственного достоинства, патриотизма, уважения к культуре и истории русского народа.
Развивающие:
- способствовать художественно-эстетическому развитию личности школьников;
- развивать умения воспринимать явления искусства на интегративном уровне;
- развивать исследовательский подход школьников в освоении литературы;
- развивать способность детей внимательно и вдумчиво относиться к слову, анализировать события и явления, устанавливать причинно-следственные связи;
- развивать диалогическую и монологическую речь учащихся;
- развивать творческое и воссоздающее воображения учащихся.
Организация работы
Этот курс предполагает проведение интегрированных уроков по биологии и литературе и тематических внеклассных мероприятий. Именно такие уроки будоражат мысль, личностное восприятие, свободное творческое общение, заинтересованное обсуждение. Они предоставляют возможность всем без исключения учащимся для раскрытия себя, для свободного творческого развития.
Организация диалога, установление живой и свободной взаимосвязи между учителем и учащимися создают возможность выражения своего собственного «Я» каждого школьника.
Содержательный, необычно построенный урок не может не запечатлеться в памяти учащегося. Повышается эффективность учебно-воспитательного процесса, его результативность. Интегрированные уроки литературы и биологии создают яркий, красочный фон для изучения литературных произведений, делают этот процесс интересным, радостным, представляют возможности выбора различных форм и видов индивидуальной творческой деятельности.
Нестандартные уроки необходимы для воспитания творческой, активной личности, в которой так нуждается современное российское общество. Решение масштабных задач, стоящих перед школой, невозможно без обновления содержания, методов и форм обучения.

Ожидаемые результаты
Личностные:
- развитие любознательности и формирование интереса к изучению природы и искусства;
- развитие интеллектуальных и творческих способностей учащихся;
- воспитание ответственного отношения к природе;
-  развитие мотивации к дальнейшему изучению природы и литературы.
Метапредметные :
- овладение способами самоорганизации учебной деятельности, что включает в себя умения: ставить цели и планировать личную учебную деятельность; оценивать собственный вклад в деятельность группы; проводить самооценку уровня личных учебных достижений;
- освоение приемов исследовательской деятельности: формулирование цели, составление плана, фиксирование результатов, формулировка выводов;
-  формирование приемов работы с информацией, что включает в себя умения: поиск и отбор источников информации (справочные издания на печатной основе и в виде CD, периодические издания, художественная литература, Интернет и т.д.) в соответствии с учебной задачей или реальной жизненной ситуацией; систематизация информации; понимание информации, представленной в различной знаковой форме – в виде таблиц, рисунков, схем и т.д.
- развитие коммуникативных умений и овладение опытом межличностной коммуникации, корректное ведение диалога и участие в дискуссии, участие в работе группы в соответствии с обозначенной ролью.
Предметные:
- в познавательной сфере: расширение и систематизация знаний о многообразии объектов и явлений природы; формирование представлений о взаимосвязи мира живой и неживой природы, ее отражения в произведениях искусства; освоение базовых знаний, необходимых для анализа художественного произведения; формирование исследовательских умений; применение полученных знаний на уроках литературы и биологии для решения задач повседневной жизни, для осознания норм поведения в природной и социоприродной среде;
- в ценностно-ориентационной сфере: анализ и оценка последствий деятельности человека в природе;
- в эстетический сфере: овладение умением оценивать с эстетической точки зрения объекты живой природы.
Диагностика результативности работы
Диагностика результативности работы будет производиться по количеству проведенных интегрированных уроков, уроков внеклассного чтения, тематических внеклассных мероприятий в рамках этой программы, а также по количеству и уровню творческих работ учащихся.
Способы оценивания достижений учащихся
- ответы на уроках, участие в дискуссиях;
- написание сочинений, эссе;
- защита рефератов, выступления с сообщениями;
- создание проектов;
- выразительное чтение поэтических произведений;
- тестирование
Учебно-методический комплекс
Коровина В.Я., Журавлев В.П., Коровин В.И. Литература (5-11 класс): Учебно-методический комплекс /Я. Коровина, В.П. Журавлев, В.И. Коровин, И.С. Збарский, В.П. Полухина. Учебник-хрестоматия; программа; дидактические материалы; методические советы; практикумы. [Тексты]. – М.: Просвещение, 2005.
Пасечник В.В., Пакулова В.М., Латюшин В.В., Маш Р.Д. Биология (5-11 класс): Учебно-методический комплекс /В.В. Пасечник, В.М. Пакулова, В.В. Латюшкин, Р.Д. Маш. Программа; учебник; методические пособия; рабочие тетради [Тексты].- М.: Дрофа, 2005.
Содержание программы

Рекомендации по оснащению учебного процесса
Помещение для проведения уроков по данной программе должно быть оснащено учебной мебелью, оборудованием для демонстрации презентаций, фильмов и других материалов, а также всем необходимым для обеспечения правил безопасного труда учащихся.
Внеклассная работа по программе
Урок-викторина по книге В. Бианки «Лесная газета» 5 класс
Это урок внеклассного чтения. Для этого урока-игры выбран сборник рассказов В.В. Бианки «Лесная газета». В.В. Бианки – писатель-натуралист, один из основоположников детской природоведческой литературы. Он в одинаковой степени любил и литературу, и мир животных. Это единение и позволило создать удивительную, пронизанную любовью ко всему живому «Лесную газету» - энциклопедию русской природы. Обращение к этой теме позволяет расширить знания учащихся по природоведению, воспитывает бережное отношение к природе, умение наблюдать за ней.
Вечер-бал « Мне по сердцу цветы наших русских полей» 6 класс
Это внеклассное мероприятие, которое позволяет учителю обобщить и пополнить знания учащихся о многообразии растительного мира, его распространении и значении в природе и жизни человека. Увлекательное путешествие в мир растений помогает провести поэзия, народный фольклор, воспитывая любовь к природе, стремление ее охранять.
Урок-раздумье «Мы в ответе за тех, кого приручили» (по сказке А. Сент-Экзюпери «Маленький принц») 8 класс
Урок внеклассного чтения по сказке «Маленький принц» нацелен на восприятие личности в окружающем мире, на взаимоотношения людей, на проблемы экологии человека. Философичность произведения помогает расширить разговор о взаимосвязи человека и природы, человека и домашних животных.

Тематическое планирование


extracted_text:
Провоторова Татьяна  Викторовна,
Смирницких Оксана Николаевна
МБОУ «СОШ № 28 с УИОП имени А.А. Угарова»,
г. Старый Оскол Белгородская область,
учителя русского языка и литературы

Подготовка к устному итоговому собеседованию
Учиться хорошей, спокойной,
интеллигентной речи надо долго и внимательно
— прислушиваясь, запоминая, замечая, читая
и изучая. Но хоть и трудно — это надо, надо.
Д.С.Лихачёв

При проведении устного итогового собеседования проверяться будут не только знания по конкретному предмету, но и метапредметные навыки, которые нужны на всех предметах. Это смысловое чтение, коммуникационная грамотность, умение пользоваться справочной информацией и многое другое. Впрочем, задания старого типа тоже сохранятся, чтобы была преемственность между экзаменами, и чтобы результаты ОГЭ можно было сравнивать по годам.
Учителя русского языка и литературы всё больше задумываются над вопросами: как продуктивнее подготовить школьников к итоговому собеседованию и когда надо начинать данную подготовку, к чему надо готовить школьников. Мы тоже были обеспокоены этим вопросом и, проанализировав несколько лет выпусков 9 классов, пришли к выводу: подготовку необходим начинать с 5 класса, но не т случая к случаю, а постоянно, систематически, тогда итогом может послужить отличная сдача устного итогового собеседования.
Обратимся к заданиям итогового собеседования. Итак, участникам итогового собеседования будет предложено выполнить четыре задания:
1) чтение вслух текста объемом 150-170 слов. Время на подготовку – 2 минуты. Прочитать текст надо выразительно: правильно интонируя все знаки препинания, делая логические ударения;
2) пересказ текста с привлечением дополнительной информации. Участник собеседования после минутной подготовки должен произнести связный текст по заявленной теме – не более трех минут. Ученикам предлагается уместно включить в пересказ текста цитату.
3) монологическое высказывание по одной из выбранных тем;
4) диалог с экзаменатором-собеседником.
С чего начать? Безусловно, с текста.Школьнику нужно посоветовать, как можно ярче представить все события или явления, описанные в тексте. Чем эмоциональнее будут картинки, возникшие в его воображении во время чтения, тем больше информации останется в памяти.
Желание прочитать или услышать текст, предназначенный для пересказа, повторно – совершенно естественно. Ученые, которые изучают свойства памяти, советуют ознакомиться с текстом для пересказа второй раз через 20-60 секунд после первого прочтения (метод повторения И. А. Корсакова). Что и происходит во время выразительного чтения.
Выразительно читая вслух текст, ученик задействует как зрительную, так и слуховую память. Это хорошо, так как все мы разные: у одних преобладает зрительная память, другим надо еще и услышать, чтобы лучше запомнить.
Все тексты для чтения, которые будут предложены участникам собеседования, — это тексты о выдающихся людях России. Текст сопровождается иллюстрациями, чтобы у учеников было полное представление о герое. К каждой теме прилагается небольшой список конкретных вопросов, опираясь на которые ученик может построить свою речь.
Для этого необязательно ежедневно читать весь текст вслух, не отводя время на его анализ, достаточно на каждом уроке читать по абзацу вслух. Сразу уточним что такой работы недостаточно.
Пересказ – это один из видов работы, который объединяет все изучаемые в школе предметы. Так или иначе пересказ звучит на уроках истории, обществознания, химии, географии, биологии, физики и, конечно, литературы. Мы осознанно или неосознанно используем этот вид работы на своих уроках.
На конференциях, вебинарах, посвященных итоговому собеседованию по русскому языку, не раз было озвучено, что к итоговому собеседованию обучающегося должны готовить абсолютно при изучении всех предметов, существующих в школе. Следить за правильностью речи ученика, исправлять орфоэпические, грамматические, речевые ошибки, работать над умениями находить основную информацию в тексте, осознанно её запоминать, а не механически зазубривать, грамотно воспроизводить прочитанное – вот чем может помочь учитель любого предмета своему ученику.
Пересказ – это связное выразительное воспроизведение прочитанного или прослушанного текста, которое благоприятно влияет на развитие речи, памяти и мышления. Учителю важно помнить, что этот вид работы тренирует не память, а понимание прочитанной информации. Если ученик понимает то, что читает, слышит, то пересказать своими словами предложенный текст ему не составит труда.
Как же подготовить обучающегося к успешному выполнению второго задания итогового собеседования по русскому языку?
Первое, что должен объяснить учитель- словесник  это то, что первое и второе задание тесно связаны между собой.
Готовясь к выразительному чтению текста (задание № 1), ученик имеет две минуты.
За это время он должен:
1) вдумчиво прочитать текст, мысленно прослеживая логику изложенных в нем событий (Если текст содержит рассуждение, то постараться понять точку зрения автора, посмотреть на проблему его глазами);
2) отметить главную информацию (предложения, словосочетания) в каждом абзаце (это микротемы, их нельзя упускать при пересказе, обычно, один абзац – одна микротема). Целесообразным будет распечатать текст для каждого учащегося, чтобы во время подготовки к выразительному чтению, он имел возможность карандашом или ручкой подчеркнуть главные предложения, словосочетания в каждом абзаце текста, чтобы выделить их при выразительном чтении (это активизирует зрительную память).
3) запомнить имена собственные, термины, даты, которые могут присутствовать в тексте. 2.Рекомендовать ученику выписать на листочек те имена собственные, термины, даты, с которыми он встретился в предложенном тексте впервые, но они необходимы ему для передачи микротем. Также учащийся может составить небольшой план для пересказа.
Также необходимо предлагать ребятам ответить на вопросы по тексту; ввести в текст цитату. Обязательно надо повторить с детьми два основных способа цитирования:
1) Прямая речь – дословно воспроизведённое высказывание с указанием автора.
Например: Русский военный историк генерал Модест Иванович Богданович утверждал: «Пройдут многие годы, явятся в русском народе другие великие вожди, но каждый раз, когда стальная стена штыков русских должна будет обрушиться на врагов, мы вспомним Суворова».
2) Косвенная речь – это чужая речь, воспроизводимая не от лица говорящего. Вводится такое высказывание в форме сложноподчинённого предложения с придаточным изъяснительным.
Например: Александр Павлович Виноградов, ученик Владимира Ивановича Вернадского считал, что его учитель «видел в науке намного лет вперёд, создал новые отрасли науки о Земле, предвидел их огромное значение и связь с практической деятельностью человека».
Ученикам надо напоминать, что в косвенной речи форму первого лица употреблять нельзя, а в прямую речь нельзя вводить высказывание при помощи  изъяснительного придаточного.  В своей практике задание уместного употребления цитат мы отрабатываем на уроках литературы. В качестве домашнего задания предлагаем выписать цитаты к образу какого-то литературного героя. На уроке ученик должен рассказать о предложенном персонаже или о его поступках, используя уместно и логично цитаты, выписанные дома в рабочую тетрадь. Это задание помогает подготовиться к выполнению задания 2 итогового собеседования, а также настраивает ученика читать внимательнее.
Проработайте таким образом вместе с учениками несколько текстов (5-6). За это время школьник приобретёт навык самостоятельной работы с ними.
Если данной подготовкой заниматься с 5 класса, то к 9 классу задание №1 и 2 легко будут пройдены учениками.
Особо стоит остановиться на монологическом высказывании на данную тему. Следующий этап – это описание картинки (фотографии). Надо хорошо знать и различать типы речи: описание, повествование, рассуждение. Необходимо предложить ученикам план описания фотографии:
 Внимательно прочитайте задание и рассмотрите фотографию.
Подумайте, какую цель преследовал фотограф? Каков его замысел?
Составьте предложения на предложенную тему.
Назовите признаки предметов, изображённых на картине (цвет, форма, размер).
Опишите предметы, которые Вы видите на переднем
плане, на заднем плане, в центре фотографии, слева, справа.
Опишите людей, запечатлённых на фотографии, их
внешний облик, лица, волосы, одежду, позы, состояние.
Составьте описание фотографии по опорным словам.
Данная работа, конечно же, начинается с 5 класса – описание картины, фотографии обязательно включать в программу школьного курса, но чтобы работа достигла успеха, необходимо сразу приучать школьников к умению описывать фотографию устно, используя различные языковые средства, особое внимание уделяя речевым и грамматическим ошибкам. Если преподаватель будет планомерно следовать данным рекомендациям – успех школьникам обеспечен.


extracted_text:
  Маңғыстау облысының білім басқарамасы
Маңғыстау облыстық техникалық және кәсіптік білім берудің
оқу-әдістемелік кабинеті

«Психологиялық тренингтер мен жаттығулар жинағы»

     (оқу әдістемелік құрал)

Ақтау – 2015

                                                                                «Бекітілді»
                                                                        Маңғыстау облыстық
		  техникалық
                                                                                және кәсіптік білім берудің
                                                                                оқу-әдістемелік кабинетінің
                                                                                Әдістемелік кеңесінің
                                                                                №____ хаттамасы
                                                                                «____ »____________ 2015 ж

Тақырыбы: «Психологиялық тренингтер мен жаттығулар жинағы»

Құрастырған: Кожакова А.И.  – Маңғыстау гуманитарлық колледжінің педагогика және психология пәндерінің оқытушысы.
Пікір жазған: Нұрмұхаметова Р.А. - Ш.Есенов атындағы КМТжИУ-нің «Педагогика және психология» кафедрасының доценті, педагогика ғылымдарының кандидаты.

Психологиялық тренингтер мен жаттығулар жинағы барлық мамандықтар бойынша психология пәнінде қолдануға арналған.
Бұл  әдістемелік  құрал  психологтардың, педагогтардың және топ жетекшілерінің  жұмысында көмекші құрал бола алады.

«¥сынылды»
Әдістемелік бірлестік
отырысының №___ хаттамасы
«____ »___________ 2015 ж.

АЛҒЫ СӨЗ

	Бұл әдістемелік құралда психологтардың, педагогтардың және топ жетекшілерінің өз жұмыстарында қолдануға арналған психологиялық  тренингтер мен жаттығулар жазылған.
	Бүгінгі таңда психология ғылым саласының аясы біршама кеңейе түсті.
Мектепке дейінгі мекемелерде, мектепте, тіпті орта және жоғарғы оқу орындарында да балаларды тәрбиелеу, дамыту және білім беру мәселелеріне отбасы мен педагог бірлескен өзара тығыз байланыста болуға тиісті.
Білім беру жүйесінің негізгі мақсаты – тұлғаны оқыту, тәрбиелеу, дамыту.  Бұл мақсаттар өзара тығыз байланыста болғанда ғана нәтижелі болады.
Тренинг – кәсіптік және тұлғалық қарым-қатынастағы құзіретті дамытуды көздейтін интерактивті оқытудың бір түрі.
Тренинг көпшілікті оқытудың әдісі. Оны әмбебап әдіс деп те атайды.
	Ал осы тренингтерде жеке  тұлғаның ерекшелігінің даму  деңгейін  анықтайтын  диагностикалық  әдіс қолданылды және  осының  негізінде тренингтің, ойындар  мен  арттерапия  элементтерінің көмегімен көптеген жұмыстарды  жүргізуге мүмкіндік бар.
Тренингтегі топтық жұмыстар қатысушылардың белсенділігін арттыруға,  серіктестік  қатынасын  дамытуға, басқа  адамдардың  көзімен қарауына  мүмкіндік  туғызды.
       	Тренинг арқылы оқытушы  мен  оқушылар арасындағы  өзара  байланыс  нығая  түседі. Тренингтің  тағы  бір пайдалы  жағы қарым-қатынас,  яғни  әңгімелесу  еркіндігі  мен  тәуекелділік  атмосферасы  болып  табылады.  Интерактивті  әдістерді  қолдану  арқылы  жеке  тұлғаның  дамуына,  тәрбиелілікке, оқыту  қабілетін  ұтымды  пайдалануға,  ықпалдастыққа, өзін-өзі кемелдендіруге, ортаға  бейімделуге жетелейді.

МАЗМҰНЫ:

Психологиялық тренинг: «Мен және менің ұжымым»................... 5-7 беттер

Психологиялық тренинг: "Мен ғажайыппын"..................................8-9 беттер

Психологиялық тренинг: «Менің сүйікті мамандығым».............10-13 беттер

«Ата-ана махаббаты» тренингі.......................................................13-17 беттер

Отбасы тренингі...............................................................................17-19 беттер

Жаңа ақпарат (психологтың кеңесі).........................................................19 бет

«Менің отбасым-менің байлығым» тренингі................................20-22 беттер

Тренингте қолданылатын жаттығулар.......................................... .....22 беттер

Қолданылған әдебиеттер тізімі................................................................ 23 бет

Тренинг тақырыбы: «Мен және менің ұжымым»

Тренинг мақсаты:

- өмірде адамнан асқан құндылық жоқ екендігін түсіндіре отырып, бақытты өмір сүру үшін өзін-өзі психологиялық тұрғыдан дайындауға:
- жеке қасиеттерін білуге тәрбиелей отырып, дұрыс қарым-қатынасқа түсу мәдениетін және жағымды «Мен» концепциясын қалыптастыру.

Тренинг міндеттері:

- адамдар арасындағы қарым - қатынастың мәнін түсіну;
- өз бойындағы жағымды және жағымсыз қасиеттерін білу, түзетуге көмектесу;
- сыныптағы өз орнын және өзінің ортасын танып білуіне көмектесу;
- сыныпта белсенді жұмыс жасауға түрткі, ниетті қалыптастыру;

Көрнекіліктер: интерактивті тақта, А3 - А4 қағаз беттері, фломастерлер, қарындаштар, қобдиша, адамгершілік қасиеттері жазылған карточкалар,  үлестірмелі смайликтер, доп, жіп.

Тренинг құрылымы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Тренингтің мақсат-міндеттерін хабарлау.
ІІІ. Негізгі бөлім.
а) Амандасу – «Көңілді сөз» жаттығуы.
б) «Автопортрет» жаттығуы.
в) «Сиқырлы қобдиша» жаттығуы.
Сергіту сәті
д) «Өрмекші торы» жаттығуы.
ІV. Қорытынды бөлім.
а) «Теңізге саяхат» релаксация жаттығуы.
б) «Қайта байланыс» жаттығуы.

Тренингтің жүру барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі /амандасу, тренингке қатысуға келгендерге алғыс айту/
ІІ.Тренингтің мақсат-міндеттерін хабарлау
- Тренинг ағылшынның «Тот Райн» - ойын, жаттығу деген сөзінен шыққан. Бүгінгі топтық-психологиялық тренинг тәжірибелік-психологиялық әдіс ретінде, коррекцияның негізгі құралы ретінде де қолданылады. Мақсаты әр адам бақытты өмір сүру үшін өзін-өзі психологиялық тұрғыдан дайындауға, жеке қасиеттерін білуге тәрбиелей отырып, дұрыс қарым-қатынасқа түсу мәдениетін, жағымды «Мен» концепциясын қалыптастыру.
Сондықтан тренингке барлықтарыңыздың белсенді, шын ниетпен қатысуларыңызды сұраймын.

ІІІ. Тренингке дайындық, ережесімен таныстыру.
- Тренинг – ойын, ал әрбір ойын ережелерді қажет етеді.

ІV. Негізгі бөлім.

а) Амандасу – «Көңілді сөз» жаттығуы.

Нұсқау:    - шеңбер жасап  отырып, қасында отырған адамға қарап көңіл көтеретін бір сөз айту.
Мысалы:   сен бүгін өте әдемісің, көйлегің  қандай әдемі...

б) «Автопортрет» жаттығуы.

Нұсқау:

       	- әр қатысушыға парақ беріледі, өз сипаттамасын тек бір жағына
ғана жазу керектігі және 2 минуттан кейін  парақтың келесі жағына есімдері
көрсетілген беттерді тренер жинап  алынатындығын ескертеді.
          Жаттығу  шарты:
         - сізді таныс емес адаммен кездесу күтіп тұр делік, ол бірден сізді тану үшін өзіңізді сипаттап жазыңыз. Көпшіліктен өзіңізді ерекшелендіріп тұратын белгілеріңізді табыңыз.
           Бет-әлпетіңізді, жүрісіңізді, сөйлеу мәнеріңізді, киім киісіңізді, зейінді аударарлықтай ым-ишараларыңыз болса т.б...

Рефлексия: Жазылған автопортреттер бір бірден таратылып оқылады, бұл кімнің портреті екенін анықтау керек.

в) «Сиқырлы қобдиша» жаттығуы.

Нұсқау:

- қатысушылар шеңбер құрып отырады. Ортада сиқырлы қобдиша тұрады. Сыйлықтар қағазға жазылған адамгершілік қасиеттер.
       	Жаттығу шарты:
      	- қобдишадан әр қатысушы кезекпен бір сыйлықты таңдап алып, ішінде жазылған сөзді лайықты деп санаған адамға сыйлайды. Сыйлықтар үлестірілгеннен кейін, шеңбер бойынша өзінің сыйлығын айтады.

Рефлексия: сонымен, қоршаған орта да осы қасиетке сізді лайық деп таныса, жеке-жеке қошемет көрсетейік. Сыйлықтарыңыз құтты болсын!

Сергіту сәті

д) «Өрмекші торы» жаттығуы.

Нұсқау:
- қатысушылар шеңбер құра отырады. Ойынға барлығы қатысуы тиіс.  Жіп кімнен ілініп басталса, сонымен аяқталып өрмек жиналу керек.

Жаттығу шарты:
Топта бірін-бірі жақын танығандықтан, әр кім 1-ші өзінің достарына айтар тілегін, қошеметін, жағымды қылықтарын білдіріп жіпті саусағына іледі, өрмек тоқылды. 2-ші кері бағытта, бірақ сол ізбен достарының бойына қажет емес қасиеттерін, қылықтарын айту. Өрмекті жию.
Рефлексия: Айтылған тілектер мен сынды қабылдаймыз ба? Сын орынды айтылды ма? Бұл жаттығудың мақсаты да сол, сын түзелмей, мін түзелмейді – дегендей, айтылған ескерте, сындарды түзете білейік. Болдырмайық.
ІV. Қорытынды бөлім.

а) «Теңізге саяхат» релаксациялық жаттығу»
Бұл медитативтілік техника денедегі қысымды түсіруге бағытталған,
музыкамен орындалады.
Жүргізуші:
Жайланып отырыңыз, көзіңізді жұмыңыз. Терең демалыңыз, денеңізді бос ұстаңыз, денеңізді ауырлап бара жатқандай және оны теңіз толқынының лебі ұрып жатқандай сезініңіз. Өзіңізді жартастың үстінде тұрмын деп есептеңіз және алысқа көз жіберіңіз. Сіздің алдыңызда көгілдір теңіз, ашық аспан және күн. Теңіз бірқалыпты дем алып, асау толқандары  жағаға соғылып, қайтадан кейін қайтуда.
Теңіз толқындарының шуын естіп, толқындарға қызыға қарап, жағалаудағы теңіздің тұзды ауасын жұтып тұрсыз. Өз бойыңыздағы басқан ауыртпалықтан бір сәтке болса да арылғандайсыз. Сіздің рухыңыз жайлылық сезіміне толы. Сіз төменге түсіп, аяғыңызды шештіңіз, жалаң аяқ құмның қызуы мен жұмсақтығын сезіне отырып жүгірудесіз.
Міне сіз судың жанына келдіңіз, толқындар сіздің аяғыңызды жуып жатыр, су жып - жылы әрі жұп - жұмсақ. Сіз қолдарыңызды бос тастап, басыңызды шалқайттыңыз.
Күн сәулесі мен жеңіл самал жел сіздің бетіңізді өбуде, теңіз толқындарының тамшылары сіздің денеңізді баурап алғандай. Ерніңізде теңіздің тұзды суының керемет дәмі және бақыт күлкісі. Сіз өзіңізді кішкентай бала сияқты сезініп, жүгіргіңіз, секіргіңіз, су шашып ойнағыңыз, күлгіңіз келеді. Өзіңізге осы бірнеше минут ішінде не істегіңіз келсе, соны істеуге рұқсат етіңіз.
Сіздің қайтатын уақытыңыз болды. Міне сіз тағы да жардың басында тұрсыз.
	Сізге демалыс пен бақыт сыйлаған ғажайып әлемге алғысыңызды айтыңыз. Көздеріңізді асықпай ашыңыз!
	Қандай сезімде болдыңыз? Не сезіндіңіз?
б) «Қайта байланыс» жаттығуы
a)  Оқушылар шеңбер құра отырады да, допты әр қайсысы кезекпен кезек ала отырып тренингтің өткізілуіне байланысты өз ойларын білдіреді:
- Тренингте ең бірінші не ұнады? - Не ұнаған жоқ? - Өзің жаңадан не білдің?
б) "Алған әсеріңіз қандай?"- үлестірмелі карточкалар /смайликтер/ арқылы анықтау.
в) тренингке қатысушыларға рахмет айта отырып, тренингті аяқтау.

Психологиялық тренинг

Тақырыбы:  "Мен ғажайыппын"

Мақсаты:  Педагогтардың эмоцияналды және көңіл-күйлерін көтеруге, кәсіби  жанудың алдын алу, топтасып жұмыс істеу жүйесін әрі қарай дамыту.

Эпиграф: "Біз қартайғандықтан ойын ойнауды тоқтатып тұрған жоқпыз, ойын ойнамағандықтан қартаямыз."
                                                                                Бернард шоу

Қатысушылар: болашақ мұғалімдер

Жұмыс түрі: топтық жұмыс

Көрнекілік құралдар: тақта, бор, доп, ватман, фламастерлер.

                                         	      Жоспар:

1.Жаттығу "Хор"
2.Мен ғажайыппын (әр түрлі көзқарасын анықтау)
3.Оқушы көзімен
4.Арт-терапиялық жаттығу."Кезекпен сурет"
5.Жаттығу "Комплимент"
6.Жүргізілген жұмысты қорытындылау.

Жүргізуші: Саламатсыздар! Біздің көбіміз яғни барлығымыз биікте ғажайып болғымыз келеді.  Ал енді осы "ғажайып" дегеніміз не? Біздің  бүгінгі кездесуімізде осы ғажайып сөзінің педагогикалық тұрғыдан талдап көрейік. Енді барлығымыз "Ғажайып" сөзіне ұқсас бір-бір сөзден сөз айтып көрейік. Қатысушылар, мысалы мына сөздерді айтуы мүмкін: идеал, үлгі, нәзікке ұқсас, бір бағыттағы, ескерткіш, сондай бір өте жақсы т.б.
Жүргізуші:  Ожеговтың сөздігінде «ғажайып» сөзіне анықтама бар - бұл "барлық жақсы қасиеттердің қамтылған, ең жоғарғы дәрежедегі қасиет".  Енді осы қасиетті өз бойымыздан іздеп көрелік,ғажайып болмаса да, бойымызда таң қаларлық мінез болуы мүмкін. Жұмысымызды бастамас бұрын, танысып алайық, әрбір қатысушы өз атын айта отырып, бойындағы жақсы қасиетін айта кетеді. Келесі қатысушы алдыңғы қатысушының атын, жақсы мінезін айта кетеді.
 	Келесі жаттығуымыз "Хор"деп аталады.  Залдан бір қатысушының сыртқа шыға тұрғанын өтінемін, залда қалған қатысушылар бір төрт жол тақпақтың сөздерін бөліп-бөліп алады. Сыртқа шыққан адам келген кезде бір, екі, үш деген нұсқаудан кейін әрбір қатысушы өз сөздерін айтады. Сырттан кірген адам қандай тақпақ екенін табу керек.
Бұл біздің сергіту жаттығуымыз болатын.
Келесі  жұмысымызға көшелік. Бірінші бөлім бойынша біз қандай ғажайып не екенін айқындауға тырыстық. Тақырыбымызды одан әрі ашу үшін, балалардың көзімен, яғни оқушы көзімен ғажайып деген ұғымды түсүнуге тырысып көреміз. Екі топ қатысушылары: бірінші топ -  бастауыш оқушылары, екінші топ -  жоғары класс оқушылары. Жайлы, жақсы отырып алыңыздар, екі қолдарыңызды тізеге қойып, орындыққа арқаларыңызды тигізіп орнықты отырып,  көз алдыңызға бастауыш және жоғары класс мұғалімдерінің қандай болатындығын елестетіңіздер. Енді әр бір топ өзара келісіп, шешімге келіп мұғалімнің  төрт жақсы қасиетін қағазға жазып орталарыңыздан біреу шығып қорғап шықсын.

Қорытынды:
- "бастауыш оқушылары" тобының пікірі: мұғалім мейірімді, әдемі, көңілді, шыншыл болу керек.
- "жоғары класс оқушылары" тобының пікірі: өз мамандығының кәсіби шебері, ұйымшыл, қатаң, қазіргі талапқа сай болу керек.

Жүргізуші: Ал енді сіздер үлкен адам кейпіне еніп, тәжірибелі ұстаз болуға тырысыңыз. Екі топ бірігіп, мұғалімдерге берген оқушылардың сапаларын талқылап ашып көрелік. Тақтаға жазамыз. Біздің мысалда болған төрт сапа шыншыл, қатаң,  кәсіби шебер,  ұйымшыл, осы сапалар біздің бойымыздан табылады деп ойлаймыз.
Енді келесі жұмысымызға көшелік ол - арттерапиялық жаттығу "Шеңбер бойынша сурет». Біз қазір ақылдаспай біртіндеп шығып мұғалімнің суретін саламыз.
Сурет бойынша қорытынды: идеялды мұғалімнің суретін саламын деп  кім пайда болды... «әрдайым көріп жүрген мұғалімнің бейнесі».
В.Вишневскийдің афоризмін еске түсіретін болсақ."Мені ғажайыпқа дейін жеткізбе!" дегендей, «ғажайыптылық» өзіміздің жүрегімізде болады.
Біздің кездесуіміз таяп келе жатқан секілді. Бүгінгі шыққан нәтиже жемісіне оралатын болсақ педагогтардың мықты жақтарын тағы да бір еске түсіре отырып, бір-бірімізге "Комплимент"айтайық.

Жүргізуші: Кездесуіміз аяқталды. Егер тақырыпқа келетін болсақ,"ғажайып" деген түсінік  бір нәрсенің біткенін, болғанын білдіреді. Бірақ біздің жолымыз біткен жоқ, біз сіздермен әрдайым қозғалыстамыз. Кез келген мақсатқа жеткенде біздің алдымыздан жаңалықтар ашылады, жаңалықтың шеті жоқ.

                       Мен сіздерге шығармашылық табыстар тілеймін!

Психологиялық тренинг:
«Менің сүйікті мамандығым»

Мақсаты:
Оқушылар психологтарына арналған  тренинг олардың бойындағы мынадай маңызды сапаларды: кәсіби іс-әрекеттердің эффективті индивидуалды стилін қалыптастыру; оқушылармен, олардың ата-аналарымен, басшылықпен, әріптестерімен  сонымен қатар өз отбасы мүшелерімен ойдағыдай қарым-қатынас жасай алуын қалыптастырып, дамыту үшін қажет.
Тренинг тағы мынадай қасиеттерді: балаға позитивті қарым-қатынас, оқушыны эмоцияналды қабылдау, олармен тілдесудің коммуникативті амалдарын дамыту, өзін-өзі регуляциялаудың эффективті тәсілдерін қалыптастыруға көмек береді.

Міндеті:
Қай ұжымда болсын, психолог-маманға жүктелер міндет жауапкершілігімен маңызды. Ұжым мүшелерінің тұлғалық сапасы мен ерекшелігіне, құқығына абыройы мен намысына нұқсан келтірместен, көздеген мақсатқа бағыттай білу шеберлікті қажет етеді. Ал, шеберлік тәжірибелер арқылы қалыптасады.
Топпен жұмыс жүргізгенде көбінесе орындауға жеңіл, еркіндікті талап ететін ойындар, жаттығулар қарастырылады. Әрине, топпен тест, сауалнама жүргізу, суреттер салғызуға болады. Мен мейлінше, көп уақыт алмайтын, жеңіл жаттығу ойындарды, күрделі ойды қажет етпейтін  тапсырмаларды қарастырмақпын. Мұны психолог емес, әр мұғалім де өз сабағында мақсатына орай пайдалана алады.

Жоспар:

1.Сергіту тренингі.
2.Қызығушылықты ояту. Түстер бойынша топтастыру.
3.Мағынаны тану.Әр топқа ситуациялық тапсырма.
4. « Менің  сүйікті мамандығым» жаттығуы.
5.Ой толғау. «ХХІ ғасыр мұғалімі ол қандай?»
(топтар эссе, бес жол өлең, ассоцация т.б қорғау)
6.Қорытындылау.
Сергіту тренингі «Австриялық жаңбыр»
Гүл бейнесіндегі түстер бойынша 4 топқа бөлініп отырады.

Сұрақтар:
І-топ
1.Сіз мектеп директорының орынбасарысың, қарауыңдағы 3 мұғалім қоңырау соғылғаннан кейін сабаққа кешігіп келді. Сіздің іс-әрекетіңіз?
2.Сіз бірлестік жетекшісісіз, бірлестігіңіздегі мұғалімдер берілген тапсырманы дер кезінде орындамады, сізге директор шұғыл түрде тапсырманы орындауға бұйрық берді, не істер едіңіз?
3.Сіз мектеп директорысыз, қабылдауыңызда бір мұғалім отыр, үстіңізден есік қақпастан екінші мұғалім кіріп келді. Осы іс-әрекетке қандай сипат берер едіңіз?
4.Сіз сабақ өткізіп жатырсыз. Сабақ үстінде бір мұғалім рұқсатсыз кіріп, кешірім сұрамастан хабарландыру айтып, оқушыларға зілді сөйлеп кетті. Сіздің көзқарасыңыз?

ІІ-топ
1.Жас маман мектепке келді. Сіз оған тәлімгер болып тағайындалдыңыз. Оның құжат толтырмақ түгілі, сабақ беруден тәжірибесі аз. Ең алғашқы көмегіңіз?
2.Ұжымда жас ерекшеліктері әр түрлі мұғалімдер бар. Ұжымда сыйластық пен достық қарым-қатынас орнату үшін қандай іс-шараларды көбірек өткізген дұрыс деп ойлайсыз?
3.Сіз өз ұжымыңыздағы бір педагогтің педагогтік іс-әрекетке жатпайтын олқы қылығының куәгері болдыңыз. Не істер едіңіз? (Дұрыс кеңес бересіз бе, немқұрайлы қарайсыз ба?)
4.Әріптесіңіз отбасы жағдайына немесе денсаулығына байланысты 1-2 күн жұмысты алмастыра тұруын өтінді. Келісесіз бе? Келіспеген жағдайда неліктен?

ІІІ-топ

1.Адамда бәрі де әдемі болуы керек: «Ақылы да, ойы да, келбеті де, әдебі де, мінез-құлқы да, киген киімі де, жүріс-тұрысы да». Осы туралы не айтар едіңіз?
2.Сіз 1-ші сабаққа ұйықтап қалдыңыз, әрине жұмысқа кешіктіңіз, оқушылардың алдына қалай кіресіз?
3.Сіз журнал толтырар алдында журнал толтыру ережесімен толық танысасыз ба? Сіз қалай толтырасыз? Бұл жөнінде бірінші кімнен көмек сұрайсыз?
4.Сіз тәжірибеңіз мол мұғалімсіз, сізден әріптесіңіз әдістемелік көмек сұрады. Көмектесе аласыз ба?

ІV-топ
1.Сіздің тәжірибеңіз мол болғанымен, өз тәжірибеңізде кездеспеген қиын сауал кездесті. Кімнен, қайдан көмек аласыз?
2.Сіздің ойыңызша ұжымда «қиын» мұғалім бар ма?
3.Біздің ұжым ұйымшыл да тату ұжым қатарына жата ма? «Иә» деген жағдайда дәлелдеңіз, «жоқ» деген жағдайда қандай кеңес берер едіңіз?

 			  «Менің  сүйікті мамандығым» жаттығуы.
(Әр топтағы қатысушылар бір жаттығуды орындап көрсетеді)

Жаттығудың мақсаты:  кәсіптік іс-әрекет стилінің индивидуалдық эффективті тәсілдері мен шараларын іс-жүзінде өтеу (отработка)
Мұғалімдер шеңбер құрып тұрады. Психолог топтың әрбір мүшесіне алдарында оқушылар тұр деп елестете отырып сәлемдесуді ұсынады. Мысалы,                                       «Сәлеметсіңдер ме, балалар!» Бұл жерде фразаны жестпен, позамен, бет әлпет қимылымен қуаттауға болады. Топ мүшелерінің барлығы сәлемдесіп болғаннан кейін жалпы талқылау өткізіледі. Сәлемдесудің қайсысы ашық және мейірімді, кімнің фразасы белсенді іс-әрекетке эффективті стимул болды, мұғалімдер бала позициясынан өз әсерлерімен бөліседі.
Бұл жаттығуда жеке индивидуалдық іс-әрекет стилін табуға көмектесу үшін әрбір қатысушымен кері байланыс орнатылады. Айта кететін жай, бұл проблема енді жұмыс жасай бастаған жас мамандар арасында ғана актуалды емес. Көп жылдар бойы қызмет етіп, дағдылары қалыптасқан, жұмыс істеуі автоматтандырылған  мұғалімдер арасында да қажет. Олар өздерінің кәсіби шаралар арсеналын кеңейтіп, жанарту үшін маңызды. Бұл жерде жекелік индивидуалдығын басу ізімен емес, өзіндік «Мені» мен кәсіби мүмкіндіктерін ашудағы үлесімділік пен толық жетілуді табу.

«Баға»  жаттығуы.

Мақсаты:
Оқушыларды бағалаудағы өзара  әрекеттесудің эффективті коммуникативтік амалдарын өндіру.
Топ шеңбер құрып тұрады, әрбір қатысушы бір позитивті және негативті баға айтуы қажет. Алдымен негативті баға айтылады, мысалы,  «отыр екі».
Әркім бұл фразаны айтуда өз сөздерін, интонациясын, мәндерін қолдануға мүмкіндік береді. Талқылауда  алдыңғы жаттығуда ұйымдастырылғандай топ мүшелері оқушы позициясынан сөйлейді. Психолог мұғалімге оқушыға негативті баға қойған кезде оған өзіндік жеке қарым-қатынасының көрініс табуын және тәрбиеленушінің жақсырақ оқуға мүмкіндігі  барына сенім білдіру керектігін көрсетеді. Негативті бағаны мынадай фразада айтуға болады: «Өте өкінішті, Анар бүгін саған нашар баға қоюға тура келіп тұр, сен өте қабілетті қызсың, жақын күндері өзінің екіңді жөндейтіндігіңе сенімдімін».
Оқушыны позитивті бағалағанда да баланың жетістігіне шынайы қуанышы мен психологиялық қолдаудың жаңа формаларының кәсіби амалдарын жетілдіруге болады.
Мысалы, позитивті баға қойған кезде  позитивті баға қойғандағы фраза төмендегідей болуы мүмкін: «Жарайсың, бүгін сені «бес» деп бағалаймын, ары қарай осылай оқуыңды жалғастыра бер».

«Мектеп директоры» жаттығуы.

Мақсаты:
Мектеп директорымен  қарым-қатынас жасаудың эффективті амалдарын дамыту.
Бұл жерде мұғалімнің мектеп директорымен қарым-қатынас жасаудағы жағдайларын қарастырамыз.
Мұғалім мектеп директорынан жыл ортасында денсаулығына байланысты демалыс беруін өтінуі немесе қатысушылар практикасында кездескен  басқа да жағдайларды ойнауға болады.
Бұл жаттығуды талқылау алдынғы жаттығудың схемасы бойынша жүреді.

 «Эмоция» жаттығуы.

    	Мақсаты:
Мұғалім бойында артистизм, эмоционалдылық, иілгіштік, оқушылармен қарым-қатынаста образдық пен тірлік техникаларын дамыту.
Топ жарты шеңбер болып отырады. Әрбір қатысушы психологиялық жұмбақ жасырады. Жұмбақты бет әлпет қимылы, позасы, іс-әрекеті, жесті және кейбір нейтральді фразаларды қолдануы, өзі ойланған эмоцияналдық күйлердің біреуін топқа жасыруға болады, топ мүшелері оны табуы қажет.
Кейіннен психолог мұғалім жұмбақты қаншалықты шеше алғандығы жайында ойлануға, ол өз күйін демонстрациялауда қандай сыртқы амалдарды қолдануда қайсысы (бет, қол, интонация және т.с.с) мәндері болып келетіндігі жайлы ойлануды ұсынады. Мысалы: дерективті дауыс немесе «мұғалімдік» қатты мүсін.

«Күйіне келтіру» жаттығуы.

Мақсаты:
Сабақ басында қуаты мен күшін тез мобилизациялау және жұмыс қабілетін жоғарылату.
Топ мүшелері ыңғайлы позада шеңбер құрып отырады. Психолог денені бос ұстап, көзді жұмып айтылған әңгімені көз алдарына елестеуді ұсынады. Келесі мәтінді баяу, жұмсақ етіп әңгімелейміз.
«Бүгін сіз класқа барғыңыз келмей тұр. «Егер де... » әрекет ете отырып, өз күш қуатымызды мобильдеуге тырысамыз. Егер де менің көңілім жақсы болып, өзімді демалған және жаңарғандай сезінсем, класқа қуана барар едім. Көшеде келе жатып өз оқушыларым туралы ойланам, оларды тезірек көргім келеді. Ішке кіріп келдім, өз әріптестеріммен сәлемдесемін, оларға күлімсірей қараймын. Өз оқушыларыма бара жатырмын, ішке кірдім, қоңырау соғылды, сабақ басталды.
Сәлеметсіндер ме балалар!
Жаттығуды орындап болған соң жалпы топтық талқылау жүргізіледі. Бұның барысында мұғалімдер мен психолог жұмысқа бағытталудың психотехникалық әдістерімен тәжірбие алмасады.
Ой толғау. «ХХІ ғасыр мұғалімі ол қандай?»
(топтар эссе, бес жол өлең, ассоцация, схема түрінде моделін жасау т.б қорғайды)
Бүгінгі тренингтен алған әсеріңіз қандай? Сау болыңыздар!

 				«Ата-ана махаббаты» тренинг

Мектеп өміріндегі ең маңызды, жауапкершілікті талап ететін жұмыстардың бірі ата-аналар жиналысын өткізу. Жиналысты қалай  қызықты,  әрі пайдалы өткізуге болады? Осының барлығы жаңадан класс жетекші болған мұғалімге пайдалы болуы мүмкін.
Мақсаты:
Ата-ана мен баланың арасындағы қарым-қатынстың  ерекшеліктерін психологиялық жаттығулар  арқылы көрсету.

Көрнекіліктері: Тақырып, қағаздар, шам, теледидар, сиқырлы таяқша,альбом, газет, шар.

Тренинг бағдарламасы:
1.Есімдер аллитерациясы
2.Баяндама. «Ата-ана махаббаты»
3. «Біз біргеміз!» жаттығулар
4. «Өтінемін!» ойыны
5. «Сиқырлы таяқша» жаттығу
6. «Тілек шамы»
7. Ой- толғаныс

Тренинг барысы:

І. Ата-аналарды тіркеу. Бағдарламамен танысу.
ІІ. Есімдер аллитерациясы.

Мақсаты: Ата-аналарды бір-бірімен таныстыру.
Шарты: Әр отбасынан бір адам осы жерде отырған отбасы мүшелерінің есімдерін айтып және де есімдерінің бірінші әрпінен басталатын жағымды қасиетін айту крек.
Әр отбасының сөзінен кейін қалғандары үш рет қол соғып қошеметтеп қояды.
- Сіздің есіміңізді, жақсы қасиетіңізді айтып жатқанда қандай сезімде болдыңыз?
- Өзіңіз қазіргі кезде қандай көңіл-күйде отырсыз?

ІІІ. Баяндама. «Ата-ана махаббаты»
         	Адамдар арасындағы қарым-қатынаста адамгершілік, әдеп-инабат үрдістерінің қаншалық кең жайылып, терең тамырлануы, ең алдымен, олардың жекелеген отбасында өркен жаюына, яғни баланың ата-анасын жан-жүрек қалауымен, саналы түрде  ардақтап, құрметтеуіне, инабат тағылымын үлкендерден үйрене отырып, олардың өздеріне деген қарым-қатынстарында  мүлтіксіз жүзеге асырып отыруларына байланысты.
Адам өмірінің мәне мен сұлулығы, адамның келешегіне сенімділігі  - баланың ата-анасын     ардақ тұтып, өзінің перзенттік қарызын бір сәтке де есінен шығармауында. Бұл – жас ұрпақтың мәдениеттілігін, әдептілігінің ғана емес, ең алдымен, адамшылығының белгісі.
Бала – ата - ана өмірінің жалғасы. «Баламның табанына кірген шөңге менің маңдайыма кірсін,» деп әлпештеп өсірген перзенті  ауырып не басқа бір қатер төнгенде мойындарына бұршағын салып, «Өзімді алып, баламды аман қалдыр!» деп құдайға жалбарынған.
Бала тәрбиесі – қызығы мен қиыншылығы қатар жүретін күрделі процесс.
 		Ата-аналардың жастығы мен бала тәрбиесіндегі тәжірибенің жоқтығы, болмаса тәрбие жұмыстарында тек қана өз ойлары мен көзқарастарына ғана жүгінуі немесе қажетті педагогикалық  білімдерінің жетіспеушілігі салдарынан тәрбие процестері көптеген қателіктерге ұшырап отырады.
Сондықтан да мектеп өміріндегі ата-аналардың педагогикалық білімін жетілдіру, мәдениетін арттыру, бала тәрбиесіне белсене араластыру, соның нәтижесінде ата-ананы баланың алғашқы ұстазына айналдыру мақсатында ұйымдастырылатын семинар тренингтердің маңызы орасан зор.

ІІІ. « Біз біргеміз!»  жаттығулар
Мақсаты:
Отбасындағы қарым –қатынасты нығайтуға өзара түсінушілікте ата-аналар мен балаларға қолдау көмек көрсету.

Қолынан танып біл!»
Көздері байлаулы әкелері балаларын тауып алулары керек.
Талдау:
1.Сізге балаңызды табуға не көмектесті?
2.Балаңыздың қолынан ұстағанда не сезіндіңіз?

«Біз бақытты жанұямыз!»
Алдын-ала салынған суреттер арқылы өз балаларыңыздың салған суреттерін тауып алыңыздар.
Талдау:
1. Өз отбасыңыздың суретін қалай таптыңыз?
2. Өз отбасыңызды табу қиын болды ма?
3.Суреттерден отбасыңыздың суретін тапқаннан кейін қандай сезімде болдыңыз?

«Аралда»
Қажетті құралдыр: газет
Қатты теңіз толқуынан кейін кеме суға кетіп, кеменің ішіндегі жолаушылар аралдарға бөлініп топталды. Енді осы аралдарда әрбір отбасы өмір сүріп жатыр. Аралдарды бірте-бірте су басуда, енді әр отбасы осы арлдан өздерін аман алып шығулары керек.

«Үшеуіміздің суретіміз!»
Суретті бір-бірімен ақылдаспай асалады. Баласы суретті бастайды, әкесі жалғастырады және екінші суретті бастап кетеді, анасы ол суретті жалғастырады және келесі суретті бастап кетеді, баласы  суретті аяқтау керек.
Талдау:
1. Сіздің бастаған суретіңіз ойыңыздан шықты ма?
2. Алға қойған мақсатқа жету үшін кедергі болды ма?
3.Бір-біріңізді қалай түсіндіңіз?
4.Өзіңіз суретке қанағаттанасыз ба? Жоқ болса неге?
Әр отбасының салған суреттерін талқылауға уақыт беріледі.

ІV. «Өтінемін» ойыны.
Мақсаты:
Ата-ана мен балалар арасындағы қарым-қатынасты жақсарту, бір-біріне көңіл бөлу, бір-бірін тыңдай білуге үйрету.
Қатысушылар ортаға жартылау шеңбер жасап тұрады.
- Құрметті ата-аналар, балалар! Сіздер қандай «сиқырлы» күші бар сөздерді білесіздер?
- Рахмет, өтінемін, т,б
- Мен әр түрлі өтініштер жасаймын, егер мен «өтінемін» деген сөзді айтсам сіздер оны орындауларыңыз қажет. «Өтінемін» деген сөзді айтпасам, сіздер ол өтінішті орындамайсыздар.
- секіріңдер
- оң аяқтарын көтеріңдер
- өтінемін, алақанмен қол шапалақтаңдар
- өтінемін, бір-біріңді құшақтаңдар.
- оң қолдарыңмен сол құлақтарыңды уқалаңдар

V. «Сиқырлы таяқша» жаттығу.
Сиқырлы таяқшаны бір-біріңе ұсына отырып, адам бойындағы жағымды және жағымсыз қасиеттерді айтып шығайық

Әр жағымсыз қасиеттің өзінің жақсы жағы болады. Мысалы: сараң адам ол – үнемшіл. Төбелесу – біреуге қол ұшын бері. Енді осы жағымсыз қасиеттердің де өзіндік жақсы жақтары болады, соны айтайық.

VІ. «Тілек шамы».

Мақсаты:
Тренинг туралы пікірлерін ортаға салу.
Құрметті ата-аналар, балалар. Біз сіздермен жанұядағы ата-ана мен  балалар арасындағы қарым-қатынастың түрлі жақтарын тануға, жан-жақты талқылауға тырыстық. Отбасы, ұшқан ұя – жылылықтың, жылулықтың мекені.  «Отбасы» атауының мәніне терең үңілер болсақ, оттың да үлкен маңызы бар екенін сеземіз.
Сондықтан оттың басы, ошағымыздың түтіні түзу болуы үшін «Тілек шамы» жаттығуын бір-бірімізге тілек айта отырып жүргізейік. Бір-бірімізге мына шамды бере отырып бүгінгі кездесуден алған әсерлеріңізбен бөлісіп, тренинг барысында айта алмай қалған ойларыңыз болса барлығыңыз да осы жерде айтуларыңызды сұраймын.

VІІ. Ой-толғаныс.
 	Тренингтіңбасталуында сіздерге бағдарлама берілді. Сол бағдарламаның артында күн, гүл, жапырақ бейнесіндегі жапсырмалар бар.

Осы белгілер бойынша ата-анаға, оқушыға, мұғалімге өз ұсыныстарыңызды немесе ой-пікірлеріңізді жазуыңызға болады. (Жазған пікірлерін оқи отырып, көктем бейнесін шығару.)

Отбасы тренингі

Тақырыбы: «Отбасы қарым-қатынастар үндестігін қалай құруға болады?»

Түрі: ата-аналармен сұхбат сағаты

Әдісі: тренинг, пікірлесу, шығармашылық тапсырмалар

Мақсаты:
Республикалық «Сенің-құқығың –менің құқығым» атты онкүндік жоспарына сай ата-аналардың құқықтық сауаттылық деңгейлерін арттыруға ықпал ету. Балаға тәрбие берудегі жауапкершіліктерінің қалыптасуына көмектесу.

Жоспары:

І бөлім
1. Кіріспе сөз
2. Баяндама «Неке (ерлі зайыптылық) және отбасы туралы ҚР кодексі»
ІІ бөлім.
1. Тренинг
2. Мәтінмен жұмыс «Бақытты отбасы»
3. Шығармашылық тапсырмалар:
- Бала деген кім?
- Ата-ананың міндеттері мен жауапкершіктері
- Ата-ананың тәулік бойынша іс-әрекеті
- Отбасындағы қарым-қатынастар үндестігінің бір көрінісі
Қорытынды: (бүгінгі сұхбат сабағынан алған әсерлерін білу)

Өту барысы:

1. Құрметті ата-аналар! Бүгін біз сіздерді «Отбасындағы қарым-қатынастар үндестігін қалай құруға болады?» атты кездесуге шақырып отырмыз. Мақсатымыз республика бойынша "Сенің-құқығың - менің құқығым" атты онкүндік өтуіне байланысты құқықтық сауаттылығымызды арттыру. ҚР Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодексі күшіне енді. Ол кодексте жанұя, ата-ананың бала тәрбиесіндегі міндеттері т.б. көрсетілген.
2. Тренинг. Ата-аналар ортаға дөңгеленіп тұрып бүгінгі кездесуден не күтетінін айтады. Содан кейін ата-аналарды топқа бөліп, тапсырмалар беріледі.
«Бақытты отбасы» мәтіні.
Бір үлкен отбасында 100 адам өмір сүрген. Олар әрдайым тату болған. Оны естіген патша таңданып, үй иесінен себебін сұрайды. Сонда үй иесі қағазға бір сөзді 100 рет жазады. Ол қандай сөз жазды деп ойлайсыздар (пікірлерін білдіру)

3. Ата-ананың бас қуанышы – бала. Ата-ананың басты қызығы, алтын тіреу діңгегі – бала. Отбасы тұлғаны дамытатын кішігірім орта. Қоғамдағы отбасының мақсаты баланы дамытып қана қоймай, оны өмірге дайындап, рухани жағынан жеткізіп, тұлға ретінде қалыптастыру. Отбасында баланың жан-жақты қалыптасуына ата-ана мен отбасы мүшелерінің қарым-қатынасында  махаббат, сүйіспеншілік, адамгершілік, қайырымдылық, әділдік, түсінушілік, ұйымшылдық, мәдениеттік қасиеттері және т.б. кісілік келбетін сақтайтын тұлға тәрбиелеуге керек екендігі бәрімізге аян.
Сонымен «Бала деген кім?» деген тапсырманы орындайық (қағазға жазып көрсетеді)
Мынау жасампаз ғасырда, жаһандану дәуірінде мектеп партасында отырған баланың жан-жақты білім, тәрбие алуына ең бірінші ықпал ететін ұстаз болса, оның сүйеніші – ата-ана. Сондықтан ата-ана өз баласының білім алуына барынша жағдай жасауы тиіс. Бала тәуліктің бір бөлігінде, яғни 6 сағат мектепте болса 18 сағат өз отбасында тәрбие алады.
Келесі тапсырмада неке және отбасы туралы кодексте айтылғандай, ата-ананың міндеттері мен жауапкершіліктерін білуге тиіспіз, соны қағазға түсіресіздер.(кестеге жазып береді)

Ата-ананың міндеті

1. Мәдениетті адам тәрбиелеуге және өз баласын адал өмір сүруге бейімдеу;
2. Білім алуына көмектесу;
3. Жүйелі білім алуына жағдай жасау;
4. Ата-аналар жиналысына қатысуға, мұғаліммен кездесуге, баласының мектеп өмірімен танысуға;
5. Баланың өміріне, денсаулығына зиян келетін темекі, арақ т.б улы заттарды қолдануға, балаға зиянды екенін түсіндіруге;
6. «Баланы жетіге келгенше тыйма, жетіден он төртке келгенше білім беріп қина, он төрттен кейін үлкен азамат деп сыйла» - деген қағиданы берік сақтауға міндетті.

Ата-ананың жауапкершілігі

1. Балаға деген адамгершіліксіз әрекет жасағаны үшін жауапты;
2. Мұғалімге, мектептің педагогикалық ұжымына балағаттау және әдепсіз қарым-қатынас жасағаны үшін жауапты;
3. Бала тәрбиесі үшін қабылданған барлық қаулылардың орындалмағанына жауапты.
4. Баланың адамгершілік тәрбие алуы үшін, өз отбасында бірлік пен татулықты ұстануға жауапты.
5. Мектептен кейінгі баланың білім мен тәрбие алуына бақылау жасауына жауапты
6. Кәмелеттік жасқа жеткенге дейінгі баланың саламатты өмір салтына сай тәрбие алуына жауапты.

Келесі тапсырма ата-ана диаграмма құрастыру арқылы бір тәуліктегі жұмысын бөліп көрсетеді (сағат бейнеленген қағаз беріледі)
Рольдік ойын: әр топ жанұя мүшелерінің рөлін алып баламен сөйлесу мәнерін көрсетеді (сөздер: ата,әже,әке-шеше, апа-аға, іні)

Қорытынды:

Халқымыз «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» дейді. Бала әрқашанда ата-анадан мейірімділікті, сүйіспеншілікті, жүрек жылуын қажет етіп, ата-ананы өмірдің тірегі санайды.

Ата-ананың тіршілігіндегі көрген қызығы, жақсылығының ең бағалысы- ол перзенті. Баланың бойында туған үйдің жылуы – оның көкірегінде көп жылдар бойы сақталып, мәңгі есінде болады.
Отбасы – бала тәрбиесінің ең алғашқы ұжымы. Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының тигізетін әсері мол.
Соңында Бүгінгі сұхбат сабағынан алған әсерлеріңіз? деген тапсырманы орындайды.

Жаңа ақпарат (психологтың кеңесі)

«Еңбек атаулының бәрі де бағалы, өйткені  ол адамды ізгілендіреді»

Л.Н. Толстой

Адам өзінің болашақ кәсібіне әртүрлі жолдармен келеді.
Бірулер үшін - ол ойға алған арманның орындалуы, отбасы дәстүрін жалғастыру, келесі біреулер үшін- әйтеуір бір мамандық алу керек болған соң т.б. мамандықты таңдау үшін, адам ең алдымен өзін өз бейімділігін тануы қажет.                     Өз - өзіне «Мен кіммін?», «Осы өмірдегі менің орным қандай?», «Қалай өмір сүремін?» деген сұрақ қоймайтын адам кем де кем.
Мынау көп салалы өмірде мамандықтың түрі көп. Әрине таңдау жасау оңай емес. Ең бастысы - адам еңбекке қабілетті, зейінді болуы қажет және оның мамандығы өзі өскен ортаға маңызды, бағалы үлес қосатындай болуы шарт. Өз ісіне сенімді дұрыс таңдаған адам ғана жетістікке жетеді. Адам еңбегінен қуанышын таба білсе, бойына жаңа күш қосылып, еңбекке деген шабыты арта түседі.
Зор ықылас, шабытпен істеген іс - табыс биігіне жеткізетін қанат!

Тренинг
Тақырыбы: «Менің отбасым-менің байлығым»

Мақсаты:
Мектеп пен ата-ана ынтымақтастығын күшейту жолымен  бала  мен ана арасындағы қарым-қатынастың ерекшелігін психологиялық жаттығулар, ойындар, тапсырмалар арқылы көрсете отырып, отбасылық тұрақтылықты  нығайтуға үлес қосу; ата-ананың мектепке, мұғалімге деген сенімін күшейту;
Көрінекіліктер:
Түрлі қағаздар, интерактивті тақта, сиқылы таяқша, видео материалдар, слайд-шоулар.
Кіріспе (Мұғалім сөзі)
Сәлеметсіздер ме  құрметті оқушылар, ата-аналар!
Бүгінгі өзіндік тәрбиелік мәні бар сабағымызға қош келдіңіздер!
Адамдар арасындағы қарым-қатынаста адамгершілік әдеп, инабат үрдістерінің қаншалық кең жайылып, терең тамырлануы, ең алдымен сіздердің  жекелеген отбасыларыңызда өркен жаюына, яғни,баланың ата-анасын жан жүрек қалауымен, саналы түрде ардақтап, құрметтеуіне, инабат тағылымын үлкендерден үйрене отырып жүзеге асырып отыруларына байланысты.
Адам өмірінің мәні мен сұлулығы – баланың ата-анасын ардақтап, өзінің перзенттік қарызын бір сәт те есінен шығармауында.
Бала – ата-ана өмірінің жалғасы.
«Баламның табанына кірген шөгір менің маңдайыма кірсін» деп әлпештеп өсірген перзенті ауырып не басқа қатер төнгенде
«Өзімді алып, баламды аман қалдыр» деп құдайға жалбарынған ата-ананың жүрегі не деген кең, не деген ерекше десеңші!
Бала тәрбиесінің қызығы мен қиыншылығы қатар жүретіні бәрімізге белгілі.
Сондықтан бәріңіздің отбасыларыңызға амандық, тек жақсылық тілеймін.
1.Шаттық шеңбері
Енді келесі кезекте сіздерді шаттық шеңберіне шақырамын. Экранда көрсетілген балаңыздыздың есімі неге байланысты қойылғанын бір ауыз сөзбен айтып, сол есімнің бірінші әрпінен басталатын жақсы тілек айтуларыңыз керек.
 	- балам айдың жарығында дүниеге келгендіктен айдай сұлу болсын деп айсұлу қойған екен. Ай қабақты сұлу, ақылды болуларыңа тілектеспін.
- баламның есімін Ержан ер мінезді жан болсын дегені, жігіттер, сіздерге нағыз ер мінезді, қыз балаларға еліктей нәзік болуларыңа тілектеспін.
Әр тілектен соң  3 рет қол соғып қошеметтеп отырамыз.
2.  «Біз бақытты жанұямыз»  Суреттер әлемі
Ендігі кезекте тақтада балаларыңыздың өз отбасына байланысты салған суреттері бар, сол суреттерді кезепен тауып алуларыңыз керек. Ал балалар орындаңызға жайғасуға болады.  (Музыка)
- сонымен өз балаларыңыздың суретін табуда қаншалықты қиын болды?
- қандай белгісіне қарап таптыңыз?   3-4 анаға
3. Видео-ролик
Кей оқушыларға өздігіне тапсырмалар берілген болатын. Шаршағанымызды басу үшін ортаға Айдананы шақырсам…
4. Слайд-шоу балалардың өмірінен

5. «Біз  біргеміз»
Келесі тапсырмамызға көшейік
Қолдарыңызға фламастер, маркер алып алдымен аналарда ортаға шақырамыз.
Сіздер кез келген бір заттың суретті бастайсыз,  музыка тоқтаған кезде сіз де тоқтайсыз.
Енді ортаға  сол аналардың балаларын шақырамыз, сіздерді қошеметпен орындарыңызға жайғастырамыз.
Сіздер аналарыңыз бастаған суретті аяқтап  және бір суретті бастап кетесіздер, музыка тоқтағанда тоқтатып, орындарыңызға жайғасып,  аналар ортаға шығып суретті аяқтайды.
Суреттеріңіз көңіліңізден шықты ма?
Қандай әсер алдыңыз? Тапсырма несімен ұнады?
6.Тыныштық сәті
7. Тренинг Сиқырлы таяқша
Ортаға 4 отбасын шақырамыз.
Кез келген парақты алып сөзді оқисыз да келесі отбасына бересіз олар отбасы болып әр жаман қылықтың бір жақсы жағын ойлап табу керек.
Мысалы :
 	Сараң - Үнемшіл
Өтірік айту - Ренжітпеу үшін
Төбелесу -  Біреуді қорғау
Сабақтан қалу - Балаға ие болу
Ұрысу - Жаманнан сақтау
Ұшқыр ойларыңыз бен ұттқыр жауаптарыңыз үшін  көп рахмет сіздерге.

8. Тренинг «Өтінемін»  ойыны
Тағы да сіздерді ортаға шақырамыз.
Сіздермен бір ойын ойнап көрейік
«Өтінемін»  ойыны
Құрметті ата-аналар, сіздер қандай сиқырлы күші бар сөдерді білесіздер?
Рахмет, ғафу етіңіз, өтінемін!
Мен сіздерге түрлі өтініш жасаймын, сіздер Егер  мен «Өтінемін » деген сөзді айтсам, онда орындауларыңыз қажет, Егер мен «Өтінемін » деген сөзді айтпасам, онда орындамайсыздар.
- секіріңіздер
- өтінемін, қол шапалақтаңыздар.
Рахмет, орындарыңызға жайғасуға болады.

 	9. Қысқа метражды фильмі
Келесі  кезекте болашақ маман, техниканың құлағында ойнайтын мырза жігіттер сіздерге арнайы дайындаған қысқа метражды фильмі бар, соны ұсынамыз.

10. «Жазбай танимын»
Барлығымыз ортаға шығып  шеңбер жасайық. Құрметті аналар, бүгін біз ана мен бала арасындағы қарым – қатынасына өз үлесімізді қостық деп есептейміз. Сіздерді арнайы шақырғандықтан бізде білім алып, тәрбиеленіп отырған көз қуаныштарыңыз - балаларыңызды көздеріңіз жұмулы болса да, жазбай танитындықтарыңызда көрсетсеңіздер.
Құрметі ата-аналар, міне бүгінгі сіздерге арналған «Менің отбасым - менің байлығым» атты шарамыз аяқталып та қалды. Бүгінгі сабақтан түйгендеріңіз, ұнаған жаттығулар, жұмыстар болса өз тілектеңізді білдіреміз десеңіздер сөз сіздерде.
Қолдарыңыздағы параққа ұсыныс, тілек жазуларыңызды сұраймыз.
Осындай қарбас шаруасы көп күннің арасынан уақыт тауып келгендеріңізге көптен көп рахмет. Келесі жүздескенше қош сау болыңыздар!

 Тренингте қолданылатын жаттығулар

«Шеңбер бойынша фраза»
«Қандай да бір қарапайым фразаны таңдайық, мысалы: бақта алмалар түсіп жатыр». Енді, экранның оң жағындағы ойыншыдан бастап осы фразаны кезекпен айтамыз.
Ойынның әр қатысушысы фразаны жаңа интонациямен айтуы керек (сұраулы, қуанышты, таң қалушы, немқұрайлы және т.б.).  Егер қатысушы жаңа  еш нәрсе таба алмаса ойыннан шығады, ойын бірнеше рет ойналады. Соңында үш-төрт жеңімпаздар қалғанша. Басқа адамның интонациясын қайталауға болмайды. Назар аударуларыңды сұраймын, ойынды бастайық. Жеңімпаздарды құттықтаймыз».

«Бұзық телефон»
Жүргізуші оң жағындағы адамға көзін жұмғызып, оған қандай-да бір қимылды жасайды. Ал, ол ашық күйінде қалғанына көрсетеді, осылайша ойын жалғасады.

«Жалпы назар аудару»
Ойынның  барлық қатысушыларына бір қана қарапайым тапсырманы орындау ұсынылады. Кез-келген әдістермен, әрине физикалық әсер және жергілікті апатты қолданбай қоршағандардың назарын аударуға тырысуды талап етеді. Тапсырма ойынға қатысушылардың барлығы оны бір уақытта орындауға ұмтылуымен күрделенеді. «Бұған кім қандай жолдармен қол жеткізгенін анықтаңдар. Бастадық. Санаймыз ойын ішінде қатысушылардың назарын көп аудартқан адамды байқаймыз».

 				Қолданылған әдебиеттер тізімі:

Қызықты психология журналы – 2013 ж.
Абрамова Г.С. Практическая психология. –  2001 ж.
Батаршева А.В. Тестирование. Основной инструментарий практического психолога. – Ростов- на – Дону, 2000 ж.
Битянова М. Практическая психология, М ., 1996ж.
Диагностическая и коррекционная работа школьного психолога. Под ред. И.В. Дубровиной. – М,. 1987ж.
Леонова Л.Б. Психологическая диагностика и регуяция функциональных состояний учащихся. – М,. 1990ж.
«Мир профессий»: Человек – человек, М.:Молодая гвардия, 1986.-300с.
«Мир профессий»: Человек – художественный образ, М.:Молодая гвардия, 1987.-383с.
«Мир профессий»: Человек – техника/ М 63-М.Мол.гвардия, 1988. -335 с.
Н.В. Клюева «Технология  работы психолога с учителем», Москва, 2001 г.
О.В. Хухлаева «Основы  психологического  консультирования  и  психологической  коррекции»,  Москва, 2001 г.
М.Р. Битянова. Психолог  в школе: «Содержание  и  организация  работы»,  Москва, .
Р.С.Немов. Психология: «Учебник», Москва,  Просвещение, .


title: Конспект занятия по хореографии "Путешествие"

extracted_text:
Конспект занятия по хореографии для детей 5-6 лет
Тема занятия: Путешествие
Тип занятия: изучение нового материала
Цель: умение воплощать музыкально – двигательный образ; формировать правильную осанку.
Задачи:
1.  Продолжать учить ориентироваться в пространстве, реагировать на смену  частей музыки. Запоминать и соблюдать последовательность движений.
2. Развивать навыки пластичности, выразительности, грациозности. Развитие восприятия и музыкально-ритмического чувства, ритмичности движений. Развивать воображение и фантазию.
3. Воспитывать умения эмоционального выражения, раскрепощенности и творчества в движениях, художественно-эстетический вкус. Воспитание интереса потребности в движениях под музыку, развитие гибкости, пластичности, развитие способностей к выразительному исполнению движений. Воспитывать умение самостоятельно действовать в игре.
Методы и приёмы:
- Практический;
- Наглядно-слуховой;
Материал и оборудование:  Ноутбук, обручи (на количество детей), аудиозапись, сундук с раскрасками (по количеству детей).
Структура занятия:
1. Вводная часть (5-8 минут)
- мотивация детей, положительный эмоциональный настрой, подведение к основной части занятия.
- Разминка.
2. Основная часть (14 – 16 минут)
- Основные этапы занятия – растяжка на полу
- Разучивание танцевальных движений
- Игра
3. Конец занятия (2 – 3 минуты)
- Обобщение, итог занятия
- положительная педагогическая оценка
Ход занятия
Дети заходят в зал друг, становятся перед педагогом.
Педагог:  Здравствуйте ребята, меня зовут Марина Сергеевна. Сегодня занятие у вас буду вести я. (Поклон). Я хочу вам предложить превратиться в пиратов, но добрых и отправиться на поиски сокровища. Вы готовы (Да) тогда закройте глаза и сосчитайте до 10.(Дети закрывают глаза, считают, педагог снимает верхнюю футболку и остаётся в пиратской майке). Вот мы с вами и превратились в пиратов, но мы с вами оказались на  острове, а наш корабль на берегу и нам нужно отправиться на берег к кораблю. Вы готовы (Да). Тогда встали в круг и приготовились отправиться в путь.
1. Разминка (по кругу)
1. Хороводный шаг – «Здесь очень узкая тропинка, и нам нужно идти друг за другом с вытянутого носка. Спинки прямые, макушкой тянемся к потолку, шеи вытянуты, смотрим прямо, носочек тянем».
2. Ходьба на носках с поочерёдным вытягиванием прямой руки вверх – «Ребята, что-то я очень проголодалась, а бананы висят очень высоко. Давай те поднимемся на полупальцы и поочерёдно то правой, то левой рукой будем доставать бананы. Спинки прямые, руки вытягиваем, стараемся до тянуться высоко-высоко, смотрим прямо».
3. Ходьба на пятках – «Ребята, какие здесь глубокие лужи и что бы нам не промочить наши ножки мы с вами пойдём на пяточках. Спинки прямые, макушкой тянемся к потолку. Руки на поясе, пальчики собрали вместе, животики втянуты».
4. Переменный шаг – «А здесь болото, и мы с вами сможем пройти,  если только будем идти по камушкам. Но расстояние между ними разное,  2 камушка далеко друг от друга находятся, а 3 рядом. Носочки тянем, спинки держим прямо».
5. Лёгкий бег на полупальцах – «Ой, за нами гонится обезьянка и мы должны от неё убежать. Побежали ребята на носочках лёгким бегом. Бежим легко, смотрим прямо, животики подтянули, шейки вытянули».
6. Бег с захлёстом голени – «Как много обезьян появилось, нам нужно от них обязательно убегать. Руки за спиной, побежали быстрее, стараемся пяткой достать рук».
7. Галоп лицом в круг – «Ребята, какой здесь узкий мостик, мы сможем преодолеть его если по скачем галопом. Повернулись лицом в круг и поскакали галопом. Спинки прямые, руки на поясе, ножки собираем месте».
8. Галоп спиной в круг – «Повернулись спиной в круг».
9. Дыхательное упражнение. Восстановление дыхания - молодцы ребята, теперь идём шагом через нос делаем вдох, через рот выдох. Идём, носочек продолжаем тянуть».
Вот мы с Вами и добрались до корабля, но  проход закрыт.
Звучит аудио запись «Что бы попасть на корабль вы должны пройти подготовку и тогда путь откроется». Ребята вы готовы пройти подготовку? (да). Тогда давайте сядем все на ковёр.
2. Основные этапы занятия. Растяжка на полу.

1. «Наклоны»
И.п. – Сесть на пол, ноги как можно шире развести врозь, руки за голову;
1-2 – наклониться вправо, стараясь коснуться локтём пола за коленом правой ноги;
3-4 – и. п.;
То же в левую сторону. Повторить 8 раз.
«Ребята, ножки развели как можно шире, коленки стараемся не сгибать, носок тянем, локти разведены точно в сторону».
2. « Складочка»
И.п. Сесть на пол, вытянуть ноги вперёд, корпус прямой, руки опущены вниз.
1-2 – быстро наклонить корпус вниз, взявшись руками за стопы, прижаться грудью к ногам, выпрямив позвоночник;
3-4 – зафиксировать такое положение;
5-8 – Медленно поднять корпус, прийти в и.п.
Повторить 4 раза
«Сели ровно, спинки выпрямили, стараемся схватить за стопы, коленки не сгибаем».

3. «Иголочки»
И.п. -  сесть на пол  с опорой на руки сзади.
1-2 – вытянуть носки, стараясь коснуться большими пальцами пола;
3-4 – носки на себя;
Повторить 8 раз
«Спинки прямые, стараемся тянуть носочки»
4. «Поочерёдное вытягивание стопы»
И.п. – сесть на пол с опорой руки сзади.
1-2 – правый носок вытянуть, стараясь коснуться большими пальцами пола, левый носок тянуть на себя;
3-4 – Левый носок вытянуть, стараясь коснуться большими пальцами пола, правый носок тянуть на себя;
Повторить 8 раз
«Ребята сели прямо, спинки выпрямили, коленочки прижимаем к полу, что бы да же муравей не мог проскочить».
5. « Солнышко»
И.п. - сесть на пол  с опорой на руки сзади.
1-2 – носки на себя;
3-4 – ноги в 1-ую позицию;
5-6 – вытянув ноги, развернуть их внутренней стороной наружу (выворотно), а пятками (подошвенной стороной) прикоснуться друг к другу, мизинцы должны коснуться пола;
7-8 – Вытянуть носки, стараясь коснуться большими пальцами пола;
«Что –то на улице стало прохладно давайте сделаем упражнение «солнышко»  и на улице станет теплее. Сели ровно, спинки выпрямили, тянемся макушкой к  потолку, коленки прижимаем к полу».
Повторить 4 раза
6. «Поочерёдное поднятие вверх вытянутой ноги»
И.п. – сесть на пол  с опорой на руки сзади, вытянув носки;
1-4 – Медленно поднимать правую (левую) ногу, вытянув носок;
5-8 – Медленно опускать правую (левую) ногу, вытянув носок;
Повторить 8 раз.
7. «Бабочка»
И.п. – сесть на пол, ноги согнуть в коленях, бедра отвести назад в стороны, стопы соединить подошвенной частью;
1-3 – опираясь руками на колени опустить их как можно ниже к полу;
4 – и.п.
Повторить 16 раз
«Ребята, спинки держим прямо, если мы не будем стараться мы не сможем найти сокровища, стараемся коленками достать до пола».
8. «Лодочка»
И.п. – лёжа на животе, вытянуть руки в перёд, соединив ладони, ноги вытянуты стопы по 6-ой позиции;
1-4 – поднять, вытянутые ноги и руки над полом, прогнуться.
5-8 – и.п., мышцы расслабить;
Повторить 6 раз.
«Ребята, давайте поплывём как лодочки по морю. Голову держим прямо, опускаемся сдержанно без звука, не плюхаясь».
9. «Волна»
И.п. – стоя на коленях, руки опущены вдоль туловища, спина прямая;
1-2 – сесть на пол с права, плавно руки опущены вниз слева
3-4 – встать на колени, руки поднять вверх
То – же в левую сторону.
Повторить 8 раз.
 - Молодцы, встали ребята. Давайте узнаем, смогли мы расколдовать проход на корабль. (Звучит аудиозапись). Вот мы и попали на корабль. Ребята, а вы знаете что у нас необычный корабль. Он плывёт сам, ему капитан что бы управлять, не нужен, но корабль плывёт только тогда, когда пираты танцуют на палубе. Поэтому мы тоже должны танцевать что бы добраться до сокровищ. Вы готовы (да). Сейчас мы выучим некоторые движения под музыку, а когда станцуем, узнаем, добрался ли наш корабль до сокровищ. Поэтому стараемся, ребята. Мы докажем кораблю что умеем хорошо танцевать.
3. Разучивание танцевальных движений. Пляска «Пираты»
1. 2 приставных шага в право, на 2-ой шаг хлопок в ладоши, руки на поясе. Тоже самое влево. Повторить 2 раза.
2. Выпад вперёд  на правую ногу, с вытягиванием правой руки в перёд.
3. 4  подскока вперёд, руки на поясе. На 4 подскок хлопок в ладоши.
4. 3 шага назад, с левой ноги, 4-ый шаг – приставной.
5. Галоп спиной в круг, руки в стороны.
6. Поворот головы вправо, руки изображают трубу у левого глаза. То же самое влево.
7. Наклон туловища вперёд, рисуя круг с лево на право.
Повторение движений 2 раза.
- Молодцы, вот мы и приплыли, но перед тем как открыть сундук с сокровищами я предлагаю поиграть в игру. Хотите поиграть? (да).
4. Игра «Пираты и акула»
Правила. Выбираем по считалки акулу. Акула садится на одной сторона зала. «Лодки» - обручи на другой стороне зала. Обручей столько же, сколько же, сколько детей – «пиратов». Когда звучит тихая музыка, дети ходят спокойным шагом, изображают плавание, а акула сидит «спит», когда громкая – дети занимают свои лодки, а акула старается их поймать. Тот, кого поймали, становится акулой.
 - Ребята, сейчас мы с вами выберем акулу по считалки. Акула будет  жить на одной стороне зала, а наши лодки будут на другом конце зала. Когда будет звучать тихая спокойная музыка мы будем плавать, а акула «спать», а когда будет звучать громкая музыка мы должны быстрее занять свои лодки, а акула будет нас ловить.
5. Обобщение. Итог занятия.
 - Ну что ребята, молодцы, а теперь пришло время открывать сундук с сокровищами. (Открываем сундук и достаём «сокровища» - расскраски). Ребята, давайте положим свои сокровища на стульчики и встанем на свои места. Закрыли глаза и начали отсчет до 10., открыли. Вот мы и снова в нашем зале. Ребята, где вы сегодня побывали? Кем вы сегодня были? Что вам больше всего понравилось? На сегодня это все. Молодцы! (поклон).


title: Лексическая тема "Домашние животные" Звук Й. Буква Юю

extracted_text:
Лексическая тема «Домашние животные» Звук Й. Буква Юю.
Цель: Развитие речи и коммуникативных навыков.

Коррекционно-образовательные задачи. Обобщение и систематизация знаний о домашних животных, их внешнем виде о образе жизни. Совершенствование навыков составления описательных рассказов о животных, грамматического строя речи (образование и употребление притяжательных прилагательных, употребление существительных в форме множественного числа в родительном и творительном падежах ). Совершенствование навыков слогового анализа слов. Автоматизация произношения и дифференциация сонорных звуков.
Коррекционно-развивающие задачи. Развитие связной речи, речевого слуха, зрительного внимания и восприятия, памяти, мышления, артикуляционной , тонкой и общей моторики. Координация речи с движением. Развитие навыков звукового анализа слов ,творческого воображения и подражательности.
Воспитательные задачи. Воспитание навыков сотрудничества, самостоятельности, активности, бережного отношения к природе.
Оборудование. Мольберт, пазлы с изображением домашних животных, CD с записью голосов домашних животных, предметные картинки с изображением домашних животных и их детенышей, резиновый мяч среднего размера, фишки для звукового анализа, недорисованные картинки, карандаши.
Предварительная работа. Рассматривание фотографий с изображениями домашних животных, коллективное составление плана рассказа-описания о животном. Разучивание подвижной игры « Игра в стадо».
Ход занятия.

Организационный момент. (Объявление темы занятия. Развитие слухового внимания и восприятия).
-Здравствуйте, ребята! Проходите в кабинет, послушайте звуки. (Проигрывает CD запись с голосами домашних животных). Чьи голоса вы услышали?
-Как выдумаете, где можно слышать эти голоса?( эти голоса мы можем слышать в деревне, на ферме).
-Сегодня мы будем говорить о домашних животных, об их внешнем виде, о том как называется их жилище и вспомним, какую пользу они приносят людям.
Основная часть.

Игра «Кто что делает?» (Расширение глагольного словаря).

Сядет тот, кто расскажет, как подают голос домашние животные, что они делают.
Что делает овца? (овца блеет)
-Что делает корова? (корова мычит)
-Что делает лошадь? (лошадь ржет)
-Что делает свинья? (свинья хрюкает)

Что делает собака? (собака лает)
-Что делает кошка? (кошка мяукает)
-Молодцы! Получите фишки за правильные ответы.
Упражнение «Чего не хватает?» (Развитие зрительного внимания , восприятия и мелкой моторики. Совершенствование грамматического строя речи (употребление существительных в форме множественного числа в родительном и творительном падежах).
-Ребята, посмотрите, художник решил нарисовать игрушечных зверят для вас, но не успел их дорисовать, как у него сломался карандаш. Рассмотрите картинки и скажите, без чего животные?
-Бык без рогов
-Корова без копыт.
-Лошадь без ушей.
-Собака без задних лап.

-Дорисуйте картинки и скажите, с чем теперь животные?

-Теперь бык с рогами.
-Корова с копытами.
-Лошадь с ушами.
-Собака с задними лапами.
-Молодцы, вы справились с заданием , получите фишки.

Артикуляционная гимнастика под музыкальное сопровождение «Гномы»
-Возьмите зеркала, сделаем гимнастику для языка.
-Молодцы! Продолжаем работать.

Упражнение «Собери пазл» (Развитие зрительного гнозиса и конструктивного праксиса)
-Ребята, подойдите к обручам, в них пазлы, вам нужно их собрать.
-У кого какое животное получилось?
-Правильно собрали, получите фишки.

Упражнение « Опиши животного» (Развитие навыка составления описательных рассказов о животных)
-Давайте, опишем животного по схеме Кто это?
Какого цвета Части тела Чем покрыто?
Как голос подает Чем питается Жилище Детеныши Польза человеку
-Кто хочет рассказать про своего животного?

-Молодцы, получайте фишки.

Упражнение « Поездка на ферму» (Совершенствование навыков слогового анализа слов)
-Ребята , посмотрите на доску, приехал синий трактор и хочет отвезти животных на ферму
. Вам нужно определить количество слогов в названии животного, и посадить его в соответствующую тележку.
-Давайте, проверим все ли правильно разместились? В первой тележке кто ? (бык, конь) – Кто во второй? ( коза, овца, баран, свинья, осел, кролик, )
-Кто едет в третьей тележке? (корова, собака, теленок, козленок) Молодцы!

Подвижная игра «Игра в стадо» (Координация речи с движением. Развитие творческого воображения и подражательности)
Мы вчера играли в стадо, И рычать нам было надо. Мы рычали: « р-р-р»
и мычали: «Му»
По-собачьи лаяли: «гав! Гав!» Не слыхали замечаний
Анны Михайловны. А она сказала строго:
Что за шум такой у вас? Я детей видала много — Таких я вижу в первый раз. Мы сказали ей в ответ:
Никаких детей тут нет! Мы не Пети и не Вовы Мы собаки и коровы.
А она в ответ:
Да что вы?
Ладно, если вы коровы, Я тогда — пастух.
И прошу иметь в виду:
Я коров домой веду.

Игра «Звуковой анализ слова» (Развитие навыков звукового анализа слов)
-Ребята, а вот кот у нас остался, как вы думаете, почему мы его не отправили на ферму? (он живет среди людей в доме)
-Сделаем звуковой анализ слова КОТ
-Какой первый звук звук? (К)
-Дайте, ему характеристику (согласный, твердый, глухой)
-Следующий, какой звук, в слове кот? (О)
Дайте, ему характеристику (гласный)
Какой последний звук в слове кот? (звук т)
Дайте, ему характеристику (согласный, твердый, глухой)
-Молодцы! Сколько согласных звуков? Сколько всего звуков в слове КОТ? Сколько слогов?
Молодцы! Вы все справились с этим заданием, получите фишки.

Игра с мячом «Чьё? Чьи? Чей? Чья?» ( Совершенствование грамматического строя речи (образование притяжательных прилагательных)).

-Поиграем в игру Чьё? Чьи? Чей? Чья?, я бросаю вам мяч вы мне отвечаете.
-Рога быка –чьи рога? ( бычьи рога)
-Голова собаки-чья голова? (собачья голова)
-Вымя коровы-чьё вымя? ( коровье вымя)
-Хвост кошки-чей хвост? (кошачий хвост)
-Глаза кролика-чьи глаза? (кроличьи глаза)
-Шерсть овцы –чья шерсть? (овечья шерсть)
-Молодцы! Вы правильно все говорили, получайте фишки.

Заключительная часть. Итог.
-Наше занятие подходит к концу, давайте вспомним о каких животных мы с вами говорили?
-Какие задания мы с вами выполняли?
-Что вам больше всего было интересно делать?
-А теперь подсчитаем фишки и определим победителя сегодняшнего занятия?


title: Презентация "Как буква Р превратилась в букву п" 1 класс

extracted_text:
Как буква Р превратилась в букву п.
1 класс письмо
Сердитая строчная письменная рычащая буква р решила всех попугать на улице. Ей видите ли стало скучно.
Идёт по дороге, а навстречу ей буква з.
Зарычала буква р. А зайка испугался и убежал.
Обрадовалась буква р и дальше пошла.
Идёт, а навстречу ей буква м.
Опять зарычала буква р. М испугалась и юркнула в сторону.
Идёт бука р радуется, что все её боятся. Подошла к речке.
Увидела в реке букву К и опять зарычала. Удивилась буква к.
Рассердилась такой наглости, покраснела.
Превратилась в крокодила, подплыла к букве р и цапнула её за ногу.

Глядь. А это уже не буква Р . А какая буква?


title: Конспект урока "Таблица умножения и деления с числом 9" 3 класс

extracted_text:
Урок  математики
3 "А" класс
по теме
"Таблица умножения и деления  с числом 9"

Подготовила
 учитель начальных классов
Ровенская Н.И.

Тема урока: Таблица умножения и деления с числом 9.
Цель:
составить таблицу умножения и деления с числом 9 и работать над её запоминанием;
использовать полученные знания для решения задач и примеров;
воспитывать положительную мотивацию к математике как к учебному предмету, бережное отношение к природе.
Планируемые образовательные  результаты
Предметные:
 научатся составлять таблицу умножения и деления с числом 9;
 закрепят знания табличных случаев умножения и деления,
Личностные:
принимать и осваивать социальную роль обучающегося;
проявлять мотивы к учебной деятельности, навыки сотрудничества со взрослыми и сверстниками в разных социальных ситуациях;
осознавать личностный смысл учения.
Тип урока: Изучение нового материала.

Методы и формы обучения:

Оборудование: учебник, презентация


title: Конспект урока по окружающему миру "Будь здоров!" 2 класс УМК  «Перспектива»

extracted_text:
Урок окружающего мира       2   класс     (УМК  «Перспектива»)
Тема: «Будь здоров!»
Дата: 3.03.2020
Цели: формировать представление о здоровье как одной из главных ценностей человеческой жизни; выделить признаки здорового состояния человека; познакомить с правилами, помогающими сохранить собственное здоровье в зимний период.
Планируемые результаты: учащиеся осознают необходимость безопасного и здорового образа жизни; научатся выполнять правила здорового образа жизни в зимний период, делать выводы, аргументированно отвечать, доказывать свое мнение, анализировать, сравнивать, работать в группах и в парах.
Оборудование: учебник, рабочая тетрадь, компьютер, мультимедийный проектор, экран, светофорики.

                                                        ХОД УРОКА.
I.  Организационный момент.
Сядьте ровно, повернитесь
И друг другу улыбнитесь.
Каждый даст свою ладошку
И потрет ее немножко.
Мы друг друга уважаем,
Никого не обижаем!

 -А теперь настроимся на работу – откроем свои ладошки к новым знаниям и произнесем волшебную фразу: «Хочу все знать!»

II.  Актуализация знаний:
Проверка домашнего задания, фронтальный опрос:
- О каких старинных зимних работах вы узнали?
- Как люди заботятся о сохранности урожая в наше время?
- Как люди заботятся о домашних животных?
- Что делают в зимнее время на улицах городов, сёл, в домах и квартирах?

III. Самоопределение к деятельности.
Разгадывание кроссворда:
Хожу-брожу не по лесам,
     А по усам, по волосам.
И зубы у меня длинней,
Чем у волков и медведей. (Гребешок)
До чего ж приятно это!
Дождик теплый, подогретый,
На полу не видно луж,
Все ребята любят …(душ)
Я шагаю по квартире,
Приседаю: три-четыре.
И уверен твердо я,
С нею ждет успех меня. (Зарядка)
Есть, ребята, у меня
Два серебряных коня.
Езжу сразу на обоих,
Что за кони у меня? (Коньки)
Всегда во рту, а не проглотишь? (Язык)
Я повсюду, где бываю,
Все на свете успеваю,
Потому что у меня
Строгий… (распорядок дня)
Во дворе с утра игра,
     Разыгралась детвора.
Крики: «шайбу!», «мимо!», «бей!» -
Там идет игра… (хоккей)
Мы физически активны,
С ним мы станем быстры, сильны…
Закаляет нам натуру,
Укрепит мускулатуру,
Не нужны конфеты, торт,
Нужен нам один лишь … (спорт)
Этот конь не ест овса.
Вместо ног – два колеса.
Сядь верхом и мчись на нем,
Только лучше правь рулем.  (Велосипед)
Мы как будто акробаты,
Делаем прыжки на мате,
Через голову вперед,
Можем и наоборот.
Нашему здоровью впрок
Будет каждый … (кувырок).
Формулирование темы урока: «Будь здоров!»
Постановка цели урока детьми:  Узнать, как быть здоровым, как сохранить здоровье в зимнее время.
IV. Работа по теме урока:
	- Здоровье -  бесценный дар природы. Здоровый человек ведет 	интересную и счастливую жизнь. Но как часто мы растрачиваем этот 	дар попусту, забывая о том, что потерять здоровье легко, а 	восстановить его очень трудно. И купить его нельзя. Сегодня мы 	поговорим с вами о том, как сохранить свое здоровье зимой.
1. Работа по учебнику:
- Прочитайте «по цепочке» с. 48-49 (1-ый абзац учебника). Приготовьтесь отвечать на вопросы:
- Как  можно укреплять здоровье зимой? (Надо кататься на лыжах, коньках, санках, играть в хоккей. Физкультура, игры, спорт на свежем воздухе закаляют человека, делают его крепким, выносливым).
- При какой зимней погоде можно слепить снеговика и почему? (В оттепель, потому что снег липкий)
- Правильным ли будет утверждение, что утреннюю зарядку надо делать при плотно закрытой форточке, ведь на улице же мороз? (Нет, надо широко открыть форточку и на это время выйти из комнаты)
2. Физминутка «Снеговик».

3. Продолжение работы по учебнику:
- Какая пословица встретилась вам в отрывке?  (В зимний холод всякий молод)
4. Работа с пословицами о здоровье (работа в парах).
- А знаете ли вы еще пословицы? Сейчас мы это проверим.  Вы должны будете собрать пословицы, а работать будете в парах.
(Учащиеся получают карточки красного и зелёного цвета, на которых записано начало и окончание пословицы.  Нужно правильно сложить пословицу.)

Работа по картине Ф.В. Сычкова «С гор»
	Федот Васильевич Сычков родился в бедной крестьянской семье. Он с детства любил рисовать. Добрые люди увидели его талант. Сначала это был школьный учитель, а потом о талантливом мальчике узнал местный помещик, генерал Арапов. Благодаря ему Федот поступает в художественную школу в Петербурге. После окончания Академии Сычков возвращается в родное село Кочелаево и не расстаётся с ним до конца жизни.
	Художник очень любил изображать крестьянских детей. На фоне заснеженных деревенских улиц горят румянцем разгоряченные лица. На переднем плане картины мы видим двух девочек. На одной длинная юбка красного цвета, коротенькая жакетка, на ногах лапти, на голове лёгкий, ярко-красный платок, без рукавиц, хотя на улице мороз. Вторая девочка одета теплее. Видно, что художник любуется детьми.
- А как вы думаете, не заболеют ли дети после такой прогулки? А почему? (Закалённые, много времени проводят на свежем воздухе, физически активны)

5. Выступление заранее подготовленного ученика о старинных зимних забавах.
		Катались в старину с ледяных горок, с крутых берегов реки. А в сибирской стороне, бывало, снегу столько навалит, что избу «с головой» скроет. Катайся прямо с крыши в огород! Хочешь – наперегонки, хочешь – кучей - малой. Или с другом руками сцепились да и вниз…
		Старались подальше прокатиться. Ведь бабушка говорит: «Кто дальше прокатится, у того летом лён уродится дли-и-нный!»

6. Рассказ учителя о старинных санках и из истории санок.
На Руси сани ценились больше колесного транспорта. На масленичных гуляниях обязательным было катание с горки. Дети предпочитали маленькие санки - чунки. Молодежь и пожилые люди скатывались на 	больших многоместных санях. Катание на санях с гор стали любимым 	народным развлечением, доступным всем — да и полезным. Как теперь 	говорят, активность на свежем воздухе повышает иммунитет. В 	старину об иммунитете и слыхом не слыхивали, но санки любили. И горки тоже. 	И вот для этих самых катаний с гор и придумали небольшие сани, то 	есть — санки. Мастера украшали санки узорами, орнаментом. Вот и мы 	с вами сегодня попробуем украсить старинные санки, а работать будем 	в группах по 3 человека.
8. Работа в группах. Украшение старинных санок (звучит музыка).
 Выставка работ.

9. Беседа о правилах безопасного поведения зимой. Работа с текстом учебника, с. 49, чтение «по цепочке».

10. Работа с памяткой Незнайки, исправление ошибок. Создание памятки (работа в парах).

11. Бурятская  игра «Рукавицу  гони».

V.  Подведение итогов урока:
- Как нужно укреплять свое здоровье зимой?
- Какую цель мы ставили в начале урока? Достигли мы ее или нет?
VI. Рефлексия:
- Поднимите зеленый кружок те, кому понравился урок, кто будет сохранять свое здоровье в любое время года. А те, кому было не интересно, поднимите красный кружок.
VII. Постановка домашнего задания:
Прочитать текст в учебнике (с. 48- 51), ответить на вопросы к тексту.
Выполнить задание 3 (с. 27) в рабочей тетради.

                         Правила эти помни всегда, чтоб не случилась с тобою беда.
Помни, жизнь всего одна, больше всех она важна.

Пришла зима. Трещат морозы.
И щиплет уши, щёки, нос.
Оденься лучше потеплее,
Чтоб очень сильно не замёрз.
                                                     Когда на санках быстро едешь
С горы высокой прямо вниз,
   Ты друга можешь не заметить
И ждёт тебя, конечно, гипс.
Не ходи под крышей-
На крыше снег и лёд.
Сосульки могут падать,
Когда кто-то идёт.
     Если за окном метель,
                Ты ложись скорей в постель.
И из дома не ходи,
Непогоду пережди.
Снег летает и кружится, и под ноги к нам ложится.
В рот его ты не бери, он весь грязный изнутри.
Грязь – вредна, она опасна, в ней микробы – это ясно.

         Если любишь с ветерком лихо покататься,
          За машины часто ты любишь зацепляться,
Значит, плохо ты учил Азбуку дороги.
Так легко переломать руки, да и ноги.
Кататься с горки так прекрасно,
Но у дорог - всегда опасно.
Мчатся по дорогам быстрые машины.
Можете попасть вы прямо к ним под шины.

Памятка.
Надевай шапку, шарф, рукавицы, застегивай пальто!
Не ешь снег и не грызи сосульки!
Не ходи под крышей домов! Аккуратно, мелкими шагами иди по обледенелой дороге!
Кататься на коньках и санках можно только в специальных местах!
Не кидай снежки в лицо!
Не выходи на заледенелые водоемы!
Внимательно переходи дорогу!


title: Конспект занятия "Политическое развитие СССР в 20-е – 30-е годы XX века"

extracted_text:
Тема занятия:                                                                                Политическое развитие СССР в 20-е – 30-е годы XX века
 Цели занятия:
 Образовательная:
 Студенты должны иметь представление:
- о политическом развитии СССР в 20-е – 30-е годы XX века
Студенты должны знать:
- о образовании СССР;
- о выборе путей объединения;
- о национально-государственном строительстве;
- о партийных дискуссиях о путях социалистической модернизации общества;
- о концепции построения социализма в отдельно взятой стране;
- о культе личности И.В. Сталина;
- о Конституции 1936 г.
Студенты должны уметь:
- ориентироваться в экономической, политической и культурной ситуации в России и мире;
- выявлять взаимосвязь отечественных, мировых, социально-экономических, политических и культурных проблем.
Воспитательная:
- воспитывать у студентов дисциплинировать, аккуратность, добросовестное отношение к учебе;
- формировать научно-теоретическое мировоззрение.
Развивающая:
- развивать логическое мышление, умение выделять главное, делать выводы.
Методическая:
-создать условия для активизации познавательной деятельности студентов и оптимизации учебного процесса.
Тип занятия: Практика
Формы организации учебной деятельности: групповая.
Методы обучения: словесный, наглядный, эвристический.
Форма контроля знаний: фронтальный опрос.
Внутрипредметные связи: Революции 1917 года и формирование новых ценностей жизни Межпредметные связи: Обществознание.
Оснащение методическое:
- рабочая программа,
	- методическая разработка лекции для преподавателя;
	- календарно-тематический план.
Оснащение дидактическое:
- портреты политических деятелей;
- вопросы фронтального опроса.
Оборудование: мел и доска, мультимедийная презентация.
Виды самостоятельной работы студентов:
А) внеаудиторная: работа с конспектами лекций, учебником и Интернет-ресурсами.
Б) аудиторная: конспектирование лекционного материала, работа с учебником.
Литература:
А) Для преподавателя:
1. Загладин Н.В. Всеобщая история. Учебник. – М.: ООО «ТИД» Русское слово-РС», 2016. – 400с.
2. http:// www. biliotekar.ru
3. http:// www. ronl.ru.
Б) Для студента:
1. История России древнейших времен до начала XXI века. Учебное пособие . под редакцией А.Н. Сахарова. – М., АСТ-Астрель. Хранитель, 2016.- 1263с.
2. Новейшая отечественная история. XX век (книга 2). Под редакцией Э.М. Щагина. – М.: Владос, 2017.- 463 с.                                                                                3. http:// www.istoriya.ru.
План практики:
Решение вопросов и заданий для поурочного контроля
Выполнение тестовых заданий
Сообщение студентов
Задание на дом:
1.Артемьев В.В., Лубченков Ю.Н. История Отечества. С древнейших времен до наших дней. Учебник для студентов СПО./ В.В.Артемьев, Ю.Н.Лубченков.- М.: Академия, 2016.- 448с.                                                                                2.http://student. ru                                                                                3.Конспект лекции.

Развитие политического процесса в 20-е гг.

Вопросы и задания для поурочного контроля
1 уровень
В чем главное противоречие нэпа?
Какова судьба партий меньшевиков и эсеров в этот период?
Каковы причины и предпосылки образования СССР?
Заполните таблицу «Альтернативные точки зрения на принципы построения единого многонационального государства».
Какие республики первоначально вошли в состав СССР?
Заполните таблицу «Распределение полномочий между центральной властью и союзными республиками».

2 уровень
Какую роль в политической истории нашей страны сыграла резолюция 10 съезда РКП (б) «О единстве партии»?
Почему в начале 20-х гг. усилились репрессии большевиков против их оппонентов и церкви?
Какую политическую и моральную оценку можно дать судебному процессу над эсерами?
Каковы характерные особенности большевистского режима 20-х гг. в политической сфере?
Каковы цель и последствия ленинского призыва в партию?
Являлись ли внутренние разногласия спором о путях дальнейшего развития страны или это была борьба за власть?
Как в думаете, почему в этой борьбе одержал Сталин?

3 уровень
Установите связь между политической системой, сложившейся к 1924 г., и борьбой за власть, которая развернулась в руководстве партии после смерти Ленина.

Контроль за усвоением исторических терминов и понятий
Дайте определения понятий: автономия, федерация, унитарное государство

Духовная жизнь

Вопросы и задания для поурочного контроля

1 уровень
Почему советская власть придавала большое значение повышению уровня грамотности населения и строительству нового школьного и вузовского образования?
Что положительно и что отрицательно  советской школе начала 20-х гг.?
Кто из крупнейших представителей русской науки стал активно сотрудничать с советской властью?
Какова политика большевиков по отношению к русским ученым?
Кто из представителей «серебряного века» и в каких произведениях воспел революцию?
Кто из представителей «серебряного века» эмигрировал из страны после победы большевиков?
Дайте характеристику новых тенденций в области художественной культуры, появившихся в первые послереволюционные годы.
Какую политику проводила советская власть по отношению к Православной церкви?
Расскажите о достижениях русской культуры в 1920-е гг.

2 уровень
Какую позицию заняла русская интеллигенция по отношению к советской власти?
Каковы аргументы тех, кто принял новую власть, и тех, кто её не принял?
Как вы думаете, почему с введением нэпа ужесточается идеологический режим в стране? Какие факты свидетельствуют об этом?
Каковы причины высылки из страны выдающихся ученых и философов?
Какое последствие имело это для дальнейшей судьбы России?
В чем вы видите главные причины гонений на Православную церковь и её служителей?
Укажите преимущества и недостатки культурной жизни советского общества в 20-е гг. по сравнению с дореволюционной Россией.

3 уровень
Приведите примеры противоречий между христианской моралью и требованиями большевистской идеологии.
Назовите фамилии русских деятелей культуры, вернувшихся в 20-е гг. из эмиграции в СССР. Каковы мотивы их возвращения?

Контроль за усвоением исторических терминов и понятий
Дайте определения понятий: «сменовехство», эмиграция, христианские заповеди.

Дискуссия
Как вы думаете, какими мотивами руководствовались большевики, высылая в 1922 г. из страны большую группу видных ученых  философов?
В чем суть движения «сменовехства»? Можно ли согласиться с аргументами его представителей? Что в аргументах «сменовеховцев» вызывает сомнение?

Политическая система в 1930-е гг.

Вопросы и задания для поурочного контроля
1 уровень
Что такое тоталитарный режим?
Что такое тоталитарное государство?
Кукую роль в советской тоталитарной системе играла ВКП (б)?
Какие процессы происходили внутри самой партии?
Приведите примеры, свидетельствующие о присвоении государственных функций высшими партийными органами.
Какие факты свидетельствуют об идеологизации общественной жизни в стране?
Объясните, в чем заключалась политика «железного занавеса». С какой целью она вводилась?
Какова цель создания массовых общественных организаций?
Как вы думаете, зачем Сталину нужна была система массовых репрессий?

2 уровень
Какие факторы способствовали установлению в СССР тоталитарного режима?
Какую черту тоталитарной системы вы считаете главной и почему?
Каковы причины усиления политических репрессий в 30-е гг.?
Какая роль отводилась открытым показательным процессам?
Как вы думаете, что толкало подследственных  на признание несуществующей вины?
В чем по-вашему, социально политический смысл установления культа личности Сталина?
Как вы думаете, какие обстоятельства способствовали формированию культа личности Сталина?
В чем противоречивость, двойственность Конституции 1936 г.?
Какова цель принятия новой Конституции 1936 г.?
Какие изменения в национальной политике были зафиксированы Конституцией 1936 г.?
Каковы причины активизации национально-государственного строительства 30-е гг.?

3 уровень
Назовите имена людей, выступавших против сталинского режима. Какое положение в сталинской социальной иерархии они занимали?
Почему в стране не сложилось мощное народное антисталинское движение?

Контроль  за усвоением исторических терминов и понятий
Дайте определения понятий: культ личности, манипуляция, репрессии, тоталитаризм

Дискуссия
Некоторые историки считают, что в 30-е гг. Сталин фактически возродил порядки, существовавшие в дореволюционной России. Согласны ли в с подобной  точкой зрения?
Как вы думаете, какие обстоятельства способствовали и облегчали массовым сознанием советского общества в 30-е гг.? Возможно ли повторение подобного в современных условиях?