2.2.Заман қажеттілігі - экономика негіздері мен құқық пәнін оқыту
Қазақстан халқының заңдық сауаты әлі жоғарғы деңгейге көтеріле алмай отыр. Оған мысал да көп. Кез келген құзырлы орындарға аяқ баса қалсаңыз, өзінің азаматтық құқығынан мүлдем хабарсыз, сеңдей соғылысып жүрген көпті көресіз. Қазақстан Республикасында күн сайын өзгертіліп, толықтырылып немесе жаңадан қабылданып жатқан заңдар көп. Қарапайым халық бұлардың басым бөлігінен хабарсыз. Тіпті, кез келген азамат білуге тиіс делінген Ата Заң мен ҚР Азаматтық кодексі, ҚР Қылмыстық кодексі, ҚР Еңбек туралы заңы секілді аса өзекті, күнделікті тыныс-тіршілігінде кезігетін заңдардың өздерінен бейхабар. Өміріне керекті осындай қағидаттарды оқып-білуге ұмтылуда да қалың бұқара әлі енжар. Сондықтан да, ҚР заңдарын мектеп табалдырығынан бастап-ақ оқытқан абзал. Мектеп бағдарламасында ежелден келе жатқан құқықтану пәні замана талабын арқалай алмай отыр. Себебі мектеп бағдарламасында құқық пәні міндетті пәндерге қосылмаған, соған орай құқық пәніне де өте терең және толықтай оқытылмайды.
Мектепте құқық пәні міндетті пәндер сияқты оқытылса, онда қоғамның болып жатқан теріс жақтарына оң әсер ететіні де күмәнсіз. Қоғамдағы құқық бұзушылықты азайтуына соның ішінде жасөспірім ішіндегі құқық бұзушылықты азайтуға болады. Сол себепті құқық сабағын тек қана жоғарғы оқу орындарында ғана емес сонымен қатар мектеп оқу жоспарында төмен сыныптардан бастап берілу керек.
Осыған орай құқық сабағында оқушыларға тақырыптарды түсіндіру үшін тек қана дәстүрлі сабақтарды жүргізу ғана емес сонымен қоса дәстүрлі емес сабақтарды қолдансақ, оқушыларға сонда құқыты оқу әрі қызықты, әрі құқықтық саналары терең түрде болады деп айта аламыз.
Адам болашағын шешетін тәрбие екендігі ежелден белгілі, көңілде жатталған ұлы түсінік болғанымен, оны педагогикалық, психологиялық тұрғыдан келгенде қалай жүргізу керек, қалай ұйымдастыру керек деген мәселе күн тәртібінен түспейтіні ақиқат. Адам өірінде тәрбие мәңгілік категория болса, оны ұйымдастыру, жүзеге асыру ешуақытта ескірмейтін, қайта уақыт озған сайын жаңарып, әрбір кезеңнің өз талабына лайық жетіп отыратын үзіліссіз құбылыс деп түсінеміз. Демек, осы процесте жеке тұлғаның физиологиялық және психологиялық даму ерекшелігіне жете көңіл бөлу қажет екенін ғалымдар дәлелдеп отыр.
Олар еліміздегі әлеуметтік-экономикалық түсініктерге деген көз-қарастарын қайта қарауда, бұл мәселелердің кеңінен насихатталып, игерілуін талап етуде. Экономикалық білі беру – экономикалық білімді қалыптастыру процесі, экономикалық іс-әрекет әдістері, шығармашылық ізденіс белсенділігі, экономикалық құбылыстарды ұғынуға деген адамдардың эмоционалдық-құндылық қатынасы деп түсінуге болады. Бұл үрдіс мотиві, шартқа, құндылық бағытқа айналғанда ғана нәтижелі болатынын ескерген жөн. Ғалым В.Д.Попов өз зерттеулерін қорыта келе «экономикалық білім беру және экономикалық ойлау өзара шартты және бір-бірін өзара толықтыратын диалектикалық процесс болып табылады», - дейді. Ол экономикалық ойлауды адамның экономикалық құбылыстарды бейнелеу, сезіну, қорыту қабілеті, оның мәнін танып түсіну, экономикалық ұғымдарды игеру және салыстыру, экономикалық заңдылықтарды ұғыну деп есептеп, осылардың негізінде өзінің экономикалық іс-әрекетін ұйымдастыру түріне қарастырады.
Сонымен, экономикалық саланың, ойдың, әс-әрекеттің қалыптасуы – тұтас, үздіксіз процесс болып табылады. Қазіргі жағдайда қоғамның барлық мүшелерінің экономикалық түсініктерді, ұғымдарды меңгеруге деген қажеттілігі артып, бұл қажеттікті жүзеге асыру жолдары іздестірілуде.
Осы мәліметтер төңірегінде жазылған еңбектерге талдау жасай келе оқушылардың экономикалық түсініктерінің қалыптасуына әр түрлі факторлар: олардың өмір сүріп отырған ортасының әлеуметтік жағдайы, жасы, жынысы, ұлттық-мәдени ортасы, т.б. әсер ететінің анықтадық. Осы аталған факторлардың ішінде жас ерекшелігінің әсері көбірек байқалады.
Оқушының экономикалық түсініктерді қабылдауы жөнінде көптеген зерттеулер жүргізген ғалым Е.В.Щедрина шетел ғалымының ойларын тұжырымдай келе балалардың алғашқы экономикалық түсініктері ақшаны пайдалу тәжірибесінің болуына байланысты екенін айтады. Ол өз еңбегінде зерттеушілер А.Страусс, Т.Данзигерлердің «балалардың экономикалық түсініктерінің қалыптасып, дамуы олардың биологиялық есеюі ғана емес, олардың ақшаны пайдалану тәжірибесінің болуына байланысты», - деген ой-тұжырымдарына далдау жасайды. [4.35б]
Көптеген ғалымдардың еңбектеріне сүйенсек, оқушылардың экономикалық қатынастарды түсіну дәрежесі олардың интелектуалды даму дәрежесіне де тікелей байланысты екенін байқауға болады.
Оқушылардың ой-санасының, іс-әрекетінің дамып, қалыптасуы, жалпы психологиялық даму ерекшеліктері Қазақстан ғалымдарының еңбектерінде кеңінен зерттелген мәселе болып табылады. Бұл еңбектер қазіргі таңда да өз өзектілігімен сипатталады.
Ұлы Абай оқушылардың экономикалық білімін қалыптастыруға зор ықпал ететін ес, зейін мәселелерін терең зертеген. Ол баланың еске сақтау, зейін қабілетінің күшті болуының төрт түрлі жолын отыз бірінші сөзінде ашып көрсетеді. Абай ерік-қайраттың адам өмірінде алатын орнына ерекше мән берген, әркімнің өзін-өзі билеуі, өзінің мінез-құлқын басқаруы, мақсатқа жету жолындағы кедергілерді жеңуі – бәрі де ерік қызметінің нәтижесі. Сондықтан ол былай кеңес береді: «Егерде ескі кісілердің қатарында болғың келсе, күніне бір мәртебе, болмаса жұмысына бір, ең болмаса айында бір өзініңнен өзің есеп ал. Өмірді қалай өткіздің, не білімге, не дүниеге жарымды қылық еткізіпсің». Бұл даналық ой толғауларда экономикалық білім мазмұны мен білімге қойылатын талаптарды іріктеуде басшылыққа алуға болады.
Колледждердің, мектептердің экономикалық білім берудегі мақсаты – оқушылардың бойында экономикалық ойлау қабілетін қалыптастыру, қоғамдағы экономикалық құбылыстар мен үдерістердің мәнін түсіндіру, қоршаған орта өзгерістеріне бейімделе білу және қоғамда өз орнын таба білуге үйрету.
Экономикалық білім беруді жаңашаландыру – заман талабы. Заман талабына сай сұранысы бар, бәсекеге қабілетті ұрпақ өсіру – біздің міндетіміз.
Болашақ мамандардың бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін арнаулы салаға төмендегі іс-шараларды жатқызамыз:
мамандандырылған кәсіби дайындықты өздігінше жүргізе алатын іскерлік пен дағдыға бейімділік қасиеттер;
диагностикалық ісіне талдау жасай алатын немесе жұмысына қатысты мәселені жылдам шеше алатын қасиеттер;
жазбаша және ауызша жұмыстарды дағды қалыптастыру қасиетін дамыту;
Экономикалық білім беруде қиыншылықтарда аз емес, мұндағы әдістемелік мәселелер – тақырып бойынша логикалық кесте мен тірек сигналдарын қолдану, экономиканың күрделі бөлімдерін оқытуда жаңа әдістер қолдану, экономикалық дайындық бағдарламаларын даярлау, барлық курс тақырыптарына диагностикалық әдіс қолданып, жобалау жұмыстарына нұсқаулар дайындау. Осы бірқатар мәселелерді шешу барысында оқытушылар оқушылардың шағармашлығын арттыруда ойын элементтерін дәріс беру барысында қолдануда.
Профессор Жауынбай Қараевтің «Әр түрлі деңгейінде оқыту технологиясын» пайдаланып, деңгейлік жұмыстарды жүргізу нәтижесінде оқушының өзіндік жеке жолы, қарқыны, ынтасы, ойлауы, есте сақтауы дамиды.
Ойын элементтері арқылы оқушылардың белсенділігін, ситуациялық жағдайда тезшешім қабылдап, өзгермелі жағдайларға тез бейімделу, қабілеттілік, іскерлік, дағды қасиеттерінің дамуын байқауға болады. Оқушы күнделікті болып жатқан жағдайда рөлдік ойын арқылы өзбетімен шешім қабылдап, жағдайдан шығуы мәжбүр болады. Бұл өз кезеңіндегі теориялық алған білімдерін тәжірибеде қолдануларын мүмкіндік туғызады. [5.13-14бб]
Ойын сабақтары кезеңінде оқушылар әр түрлі рөлде ойнау арқылы өз ойларын ортаға салуға үйренеді.
Оқушыларға экономка, нарық туралы мағлұмат беру, экономикалық терминдерді, нарық механизмін түсіндіру, ұлттық педагогика элементтерін пайдалана отырып, нарық қағидаларын қорытып шағру мақсатында жарыс сабақ өткізген жөн. Осыған байланысты тапсырмалар беру.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сен білесіңбе? (экономикалық сөздіктер)

text:
Сен білесіңбе? (экономикалық сөздіктер)
1топқа:
Аукцион – бәсеке сауда
Бизнес – іскерлік
Аренда – жалға алу
Пеня – өсім
2топқа:
Контракт – келісім-шарт
Брокер – делдал
Депозит – өсім
Реализация – тарату
Шығармашылық жұмыстар – ізден-тап:
Қаламыздағы жұмыссыздықтар туралы деректер, отбасы бюджеті, егер мен кәсіпкер болсам, ең үздік жарнама
Қорытындыласақ құқық және экономика пәндерін оқыту проблемаларын шешу үшін, бірінші пәнді дұрыс жүргізу соның ішінде дәстүрлі емес сабақтарды жүргізу, оқушыларды болашақта жақсы маман ретінде дайындауына үлкен зор рөл атқарады.
2.3Сабақ құрылымы мен оны ұйымдастыру
Құқық және экономика пәндерін беруде дәстүрлі емес сабақтардың құрылымын және ұның ұйымдастырылуын бір жүйеде деп айта алмаймыз. Себебі дәстүрлі емес сабақтар классикалық сабақтарға қарағанда ерекше және әртүрлі өткізіледі деп айтуға болады. Онда бір сабақ ішінде уақыт бөлінуі әртүрлі болуы да мүмкін, сонымен қатар ұйымдастырылуы сан алуан.
Жалпылап алғанда дәстүрлі сабақ құрылымы мына түрде өтеді:
үйге берілген тапсырманы тексеру 10 минут;
Жаңа сабақ;
Бекіту;
Үйге тапсырма.
Сабақтағы оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастыру.
Ал дәстүрлі емес сабақтарда мұғалім сабақ барысын әртүрлі өткізеді.
Мұғалім оқушымен жекелей, топтап, сыныппен жұмыс істейді. Жаппай жұмысты ұйымдастырғанда барлық оқушылар мұғалімнің басшылығымен жұмыс істейді. Топта 3-6 оқушы бірге жұмыстанады.
Жаппай жұмыста оқушылар бір оқу жұмысын атқарып, мұғалім нәтижелерін қорытындылап, тақырыпты түсіндіреді, оны талқылауға барлық оқушыларды қатыстырады.
Мұғалім оқушылар орындай алатын жұмыстарды тауып, пікір айтқысы келетіндердің бәрін тыңдап, әдептілік көрсетеді. Оқушы өз білгенін ортаға салып, басқалардың жауаптарын тындап, оларды өз білімімен салыстырады, қате, толық емес жауаптарды көреді. Жаппай жұмыста мұғалім тақырыпты барлық оқушыларға түсіндіреді. Яғни, дәстүрлі емес сабақты өткізу барысындағы басты міндет ол оқушыларға сапалы білім және сабақты қызық өткізу.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сонымен жаппай жұмысқа тән белгілер

text:
Сонымен жаппай жұмысқа тән белгілер:
• оқу жұмысын жүргізетін мұғалім сыныптағы барлық оқушылармен тікелей іскерлік қарым-қатынас жасайды; әңгімелейді, түсіндіреді, оқушыларды проблема талдауға қатыстырады, оқушылардың бәріне басшылық етіп, нұсқау береді;
• мұғалім оқушылардың идеялық жағына, сезіміне тікелей әсер етіп, оқушылар мұғалімдердің қойған сұрақтарына жауап беріп, сезімдерін, ой толғаныстарын білдіреді;
• әрбір оқушы мұғалім берген ақпаратты меңгеруге тырысады;
мақсатқа жетуге әрбір оқушы үлес қосады;
• мұғалім оқу жобалап, сыныппен байланыс орнатып, олардың назарын сабаққа аударып, білімді қабылдауға қызықтыру керек. Сабақтың соңында білім тексеретін сұрақтар қойған жақсы. Тақырыпты проблемалық, түсіндірмелі - иллюстративтік әдіспен ашуға болады, бірақ оқушылармен іскерлік байланыс болуы қажет;
• жаппай жұмыстың тиімділігі мұғалімнің барлық оқушыларды өз назарында ұстауына, әрбір оқушыны белсенді жұмысқа тартуына, зейінді шоғырландыра білуіне, тәртіпті ұстауына байланысты.
• егер оқушыларға тек қана оқу ақпараттарын берсе, онда жаппай жұмыстың кемшіліктері көрінеді;
• нәтижелеріне жалпы баға беріледі.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Оқушымен жеке жұмыс - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Оқушымен жеке жұмыс. Әр оқушыға тапсырма беріледі, оны басқа оқушылардың көмегінсіз өзі орындауға тиісті. Тапсырмалар әрбір оқушының жеке ерекшеліктеріне сай беріледі, үлгерімдері төмендер білімдеріндегі кемшіліктерді жоюға, жақсы оқитын оқушылар білімдерін тереңдетуге мүмкіндік алады.
Мұғалім әрбір баланың жұмысын, әсіресе сабаққа ынтасы төмен балаларды бақылайды, керек болса көмек, ақыл-кеңес, жетекші сұрақ, қосымша жаттығу береді. Егер барлық оқушылар тапсырманы орындай алмаса, онда жеке жұмысты тоқтатып, бүкіл сыныпқа тапсырманы қайта түсіндіреді.
Баспадан шыққан тапсырмалар, жұмыс дәптерлері өте пайдалы.
Бағдарламалық оқыту - жеке жұмысты ұйымдастырудың өте жақсы түрі.
Ол оқушының бағдарламадағы материалды меңгеруіне керекті жұмыстарды жақсы жоспарлап, оқу іс-әрекетін тексереді. Оқушы өз жұмысының дұрыс-бұрыстығын сол сәтте тексереді. Әр оқушы өз мүмкіндігіне сай жұмыс істейді.
Алғашқыда оқушы үлгіге, нұсқауға қарап жұмыс істейді, оқу іскерліктеріне үйренген соң оқушы мұғалімнің көмегінсіз жұмыс істейді. Мысалы, жоғары сыныптарда әр оқушы тапсырма алып, оны орындау жоспарын жасайды, материал, құрал, аспаптар іріктеп, жүйелі іс-әрекет жасайды, жұмыстың нәтижелерін белгілеп отырады.
Жеке жұмыстарды оқушы оқу материалын өз бетімен оқи алатын болғанда ғана алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Танымдық іс-әрекетті топта ұйымдастыру

text:
Танымдық іс-әрекетті топта ұйымдастыру:
Топтағы оқушылардың саны жұмыстың мазмұнына және сағатына байланысты 2-6 оқушыдан болады, одан артық оқушы болмағаны жақсы.
Кезендері:
• топтық тапсырманы орындауға оқушыларды әзірлеу, оқу міндеттерін қою, мұғалімнің топқа қысқаша нұсқау беруі;
• топта оқу міндеттерін орындау жоспарын талқылау және жоспарын жасау, міндеттерді орындау тәсілдерін анықтау, міндеттерді бөлу;
• оқу тапсырмаларын орындау үшін жұмыстану;
• мұғалімнің бақылауы мен топтың және жеке оқушылардің жұмыстарын түзету;
• оқушылардың бір-бірінің оқу жұмыстарын тексеруі;
• мұғалімге нәтижелерді айту, оның басшылығымен пікір таласын өткізу, толықтыру және түзету, мұғалімнің қосымша беруі, қорытындылар жасау;
• топтың, сыныптың жұмысына баға беру;
• үлгерімі әр түрлі оқушыларды бір топқа біріктіруге болады.
Әрбір оқу пәні бойынша бір оқу тоқсаны, жарты жыл аяқталғанша жұмыс істейтін топ құруға болады. Кейде бірнеше сабақтарда ғана топ жұмыс істейді. Оқу пәндерінен кеңес берушілер тағайындалып, олар оқушылардың жұмыстарын тексереді және бағалайды. Мұғалім кеңесшінің жұмысына басшылық етеді. Кеңесші өз тобының мүшелерінің теориялық материалды меңгеруіне, іскерлік, дағдыларын шыңдауына көмектеседі, топ мүшелеріне жұмысты бөліп береді, жұмысты бақылайды, тапсырмалардың дұрыс орындалуын тексереді, жазба жұмыстарына сын-пікір жазады. Мұғалім кеңесшіге әдістемелік нұсқау береді.
Тапсырма бірдей де, әр түрлі де беріледі. Жұмыстың нәтижесін сабақ соңында тексеру керек. Топқа бірігу тәжірибелік жұмыстар, зертханалық жұмыстар істегенде, шет тілі сабақтарында ауыз екі сөйлеуге дағдыланғанда, дене тәрбиесінде жаттығу арқылы дағдыланғанда, еңбек сабақтарында жобалау-техникалық жұмыс істегенде, мектеп жанындағы алаңдағы жұмыста, мәтінді, тарихи құжаттардың көшірмесін оқығанда пайдалы.
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақты жоспарлау және оған әзірлену кезеңдері:
• бөлімдерді тақырыптарға бөлу, әр тақырыпқа бөлінетін сағат санын белгілеу;
• бағдарлама, әдістемелік құрал, мектеп оқулығы және қосымша әдебиеттерді оқып, әр сабақтың алдына білімдік, тәрбиелік, дамыту мәдениеттерін қою;
• тақырыпты ашуға керекті мәліметтерді іріктеу, оқуға керекті тірек білімдерді анықтау;
• негізгі материалды, дәлірек айтсақ сабақтан оқушы түсініп, есінде қалу керек мәліметтерді анықтау;
• сабақтың құрылымын, типін, мақсатқа жеткізетін әдіс-тәсілдерін белгілеу;
• тақырыптағы мәліметтердің басқа тақырыптағы мәліметтермен байланысын ашу;
• сабақтың барлық кезеңінде мұғалім мен оқушылар атқаратын жұмыстарды, әсіресе жаңа білімдер мен іскерліктерді меңгеру кезеңдегі жұмыстарды жоспарлау. Оқушыларға өз білімдерін өзгерген жағдайларда қолдандыру;
• сабаққа керекті дидактикалық құралдарды, атап айтсақ, кино және диафильмдерді, суреттерді, плакаттарды, карточкаларды, сызбаларды, көмекші әдебиеттерді және басқаларды іріктеу;
• техникалық оқыту құралдарын тексеру;
• мұғалім тақтаға жазатындарын, салатын суреттерін жоспарлайды, оқушыларға өзінің жұмысына ұқсас жұмыстар орындатады;
• сабақта орындалатын өздік жұмыстардың көлемін және түрін анықтау;
• білім, іскерлік, дағдыларды бекіту түрлерін және тәсілдерін, білімдерді талдап қорыту, жүйелеу жолдарын белгілеу;
• білім, іскерлік және дағдылары тексерілетін оқушылардың тізімін жасау. Білімді тексеру түрлері мен әдістерін анықтап, іскерлікті тексеруді жоспарлау;
• үй тапсырмасының мазмұнын, көлемін, формасын белгілеу, оны орындау әдістемесін табу;
• сабақтың қорытындысын шығару әдіс-тәсілдерін білу;
• тақырып бойынша сыныптан тыс жұмысты жүргізуді жоспарлау;
• сабақтың барысын талапқа сай жоспарлау.
Сабақтың тиімділігіне бір-бірімен тығыз байланысты екі жағдай әсер етеді: мұқият дайындалу және шеберлікпен өткізу. Дұрыс жоспарланбаған, оқушылардың оқу мүмкіндігімен санаспайтын сабақтың сапасы болмайды. Сабаққа дайындалу – нәтижеге жеткізетін шаралар жүйесін жасау, оқу-тәрбие процесін дұрыс ұйымдастыру.
Достарыңызбен бөлісу: |


Мұғалімнің сабаққа әзірлігінің үш кезеңі бар: диагностикалық, болжау, жобалау (жоспарлау). Мұғалім мәліметтердегі фактілерді, оқыту әдістемесін жақсы білуі тиіс. Сабаққа дайындық кезінде мұғалім оқу материалын сыныптың мүмкіндігіне "икемдейді", жақсы нәтиже беретін танымдық еңбек және ұжымдық жұмыстарды жоспарлайды. Сабақты өткізудің жақсы үлгісін жасау үшін модельдеу әдісі қолданылып, оқу сағаттары есептеледі. Алгоритм бойынша сабаққа дайындалу диагностикалаудан басталады. Диагностика арқылы сабақты өткізуге керекті барлық жағдайлар анықталады. Мұғалім балалардың мүмкідіктерін, іс-әрекетінің және мінез-құлқының себептерін, сұраныстарын, қызығушылықтарын, қабілетін, оқушыдан талап етілетін білім, іскерлік, дағдылардың деңгейін, оның ерекшелігін, тәжірибеге пайдалылығын анықтайды. Тірек білімдерді қайталауға, жаңа материалды меңгеруге, оны бекітуге және жүйелеуге, білім, іскерліктерді тексеруге және түзетуге кететін уақытты мұқият талдайды.
Жобалау - Бұл сабақтың қалай өтетіні туралы жорамалдар. Болашақ сабақтың алуан түріне баға беріп, ішінен жақсысы таңдалады. Қазіргі жобалау технологиясы сабақтың тиімділігін мына тәсілмен шығарады. Сабақ мақсатына сай қалыптастырылатын білім, іскерлік 100% деп алынады. Бұл көрсеткішті зиянды жағдайлар төмендетеді.
Қандай сабақ түрі болмасын соның ішінде дәстүрлі емес сабақтарды алсақ, олардың құрылымы жобалай келгенде бір жүйеде болады және оны өткізу барысы да дәстүрлі сабақ жүйелеріне ұқсас.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мұғалімнің сабаққа дайындығы

text:
2.4 Мұғалімнің сабаққа дайындығы
Қазіргі заман талабына сай тұрғыда құқық және экономика пәндерінен дәстүрлі емес сабақтарды беру мұғалімнің біліктілігі мен іскерлігіне байланысты. Соның ішінде мұғалім ең алдымен өз пәнінің оқу жоспары бағдарламасымен танысып, әр жылға күнтізбелік жұмыс жоспарын жасайды, әр сабақтың тақырыптық жоспарын, конспектісін дайындайды. Онда ол пәнаралық байланысты, әр сабақтың мақсат-міндеттерін, өздік жұмыстардың көлемін, оқыту әдістерін, көрнекі, техникалық құралдарды анықтайды. Оқыту мақсатында қолданылатын ойындардың түрлері көп. Ойын - қанағат алу үшін жасалатын іс-әрекет. Ол мектеп жасына дейінгі балалардың іс-әрекетінің негізгі түрі, ал оқушылар мен ересектер ойынды сабақтан және жұмыстан қолы бос кездерінде ойнайды. Бірақ оқуда да, еңбекте де ойын элементтерін қолдануға болады. Ойын туралы көптеген теориялар бар. Солардың бірін алғаш рет жасаған Ф.Врубель. Ол ойын арқылы бала өзін-өзі көрсеткісі келеді дейді. М.Лазарус жұмыстан кейін демалу теориясын, Г.Спенсер ойын арқылы денедегі артық энергияны шығару, К.Крус тіршілік үшін күреске әзірлеу ойындарының, С.Л.Рубинштейн еңбекке дайындайтын ойындарының теорияларын жасады. Ойын туралы қазіргі көзқарастар оның көптеген қызметін анықтап отыр. Ол баланың қажеттіліктерін, қызығушылықтарын қанағаттандырып, оның өмірге бейімделуін жеңілдетеді (Д.Б.Эльконин), болмысты тануға көмектеседі. Ойын арқылы бала білім алады, тәрбиеленеді, қоғамды құрметтеуге үйренеді, ынтымақтасып жұмыс істеуге дағдыланып, ұтылуға емес, ұтуға тырысады. Оқушылар ертегілерді, аңыздарды, әдеби шығармаларды, өмірден алынған оқиғаларды сахнаға лайықтап қойып, өздері түрлі рөлдерде ойнайды. Қандай сабақ түрі болмасын жалпылап айтқанда оқушыларды сабаққа қызықтырыру мұғалімнің сабаққа деген дайындығына байланысты. Және де қандай сабақ болмасын ол бір жүйеде болуы бізге мәлім.[6.58бб]
Сабаққа дайындық мазмұны:
1. Сабақты жоспарлау, жұмыс бағдарламасын жасау.
2. Жеке сабақтарды жоспарлау.
3. Сабақ тақырыбын, мақсатын анықтау.
4. Сабақтың типі мен құрылысын белгілеу.
5. Сабақ мазмұнын анықтау.
6. Білім беру әдістерін белгілеу.
7. Сабаққа керекті оқу құралдарымен көрнекі және техникалық құралдарды дайындау.
8. Сабақ кезеңдерінің әрқайсысына жұмыс түрлерін, оны орындауға уақыт бөлу.
9. Бекіту жаттығуларын дайындау.
10. Оқушылардың білімін тексеру және бағалау әдістерін анықтау.
11. Үй тапсырмасын түсіндіру.
12. Сабақтың жоспар конспектісін жасау.
Сабақ жоспарында жазылатындар:
1. Күні.
2. Айы, жылы.
3. Сыныбы.
4. Тақырыбы.
5. Мақсаты.
6. Сабақ типі, құрылысы.
7. Оқыту әдіс-тәсілдері.
8. Көрнекі құралдар.
9. Өздік жұмыстар.
10. Тексеріп, бағаланатын оқушылардың аты-жөні.
11. Қойылатын сұрақтар.
12. Үй тапсырмасы т.б.
Мұғалім оқу жадығатын жан-жақты білу үшін негізгі және косымша оқу құралдарын, ғылыми-педагогикалық әдістемелік, тарихи, көркем әдебиеттерді, арнаулы басылымдарды оқып, қажеттілерін сұрыптап алады, сенімді мысалдарды, қызықты тың мәліметтерді таңдап алуы керек, сабақ жоспарын конспектісін жазады.
Негізгісі – жаңа тақырыптың мазмұны. Мұғалімнің оқыту әрекеті саналы болуы үшін ол педагогика ғылымының заңдылықтарын нақты білуі керек.
Жоспарлау - сабаққа әзірліктің соңғы кезеңі. Оның нәтижесі сабақ жоспары. Жас мұғалім сабақ жоспарын, конспектісін толық жазу керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ жоспарының үлгісі - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Сабақ жоспарының үлгісі:
• сабақтың өтетін уақыты, тақырыптық жоспардағы нөмірі;
• сабақтың тақырыбы, сабақ өтетін сынып;
• оқушыларды оқыту, тәрбиелеу, дамыту міндеттері;
• сабақтың құрылымы, оның кезеңдері және әр кезеңге кететін уақытты бөлу;
• оқу материалының мазмұны;
• әрбір сабақтың бөлігіндегі жұмыстың әдістері және тәсілдері
• сабақ өткізуге керекті оқу жабдықтары;
• үйге тапсырма.
Құқық сабағынан дәстүрлі емес конференция сабақ түрі:
Сабақтың тақырыбы: «Билер соты»
Сабақтың мақстаты: ХХғ.дейін қазақстардың өзіне тән бірегей дәстүрлі билер соты болды. Сол көшпелі өмір сүрген халықтың билер соты жайлы, қоғамдағы орны жайында түсіндіру. Оқушыларды әділдікке, адамгершілікке, Қазақстан Республикасының конституциясын құрметтеуге, адал болуға тәрбиелеу.
Сабақ түрі: Конференция сабақ
Кіріспе сөз: 1.ХІХғ.бас кезіне дейін қазақ халқының өздеріне тән бірегей билер соты болды. Ол көшпелі және жартылай көшпелі өмір салтына бейімделген еді. ХІХғ.20 жылдары патша үкіметі билер сотын бірте-бірте жоя бастады. Атақты билер өмірінен үзінді (Төле би, Қазбек би, Әйтеке би) «Үш пайғамбар» 3. Не істеу керек? (Оқушылар кезекпен өз тақырыбын қорғайды)
І. Билер. Билер соты рөлі.
ІІ. Куәләр
ІІІ. Ант ішу
ІҮ. Жаза түрлері
Ү. Барымта
ҮІ. Патша өкіметінің билер сотына қысымы
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tardi-aliptasui.html?page=25#Құқық_сабағынан_дәстүрлі_емес_конференция_сабақ_түрі:_Сабақтың_тақырыбы:_«Билер_соты»__Сабақтың_мақстаты


title: Мұғалімнің кіріспе сөзі - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Мұғалімнің кіріспе сөзі.
«Жеті жарғы» Тәуке хан өмірі мен қызметі.
Заң: кеше және бүгін.
Ә.Бөкейханов шығармалар жинағы. Одан «Алаш» партиясының алғашқы бағдарламасын оқып, бүгінгі күнімен біріктіре отырып баяндайды.
ІІ.Қазақстан Республикасының конституциясы қабылданған жылы, бөлімі, баптар туралы айтып, конституциясының адам өмірінде алар орны туралы ерекше тоқталдым.
«Алқабилер» туралы заң ақпарат беттерінен.
Ой-түйін (мұғалімнің қорытындысы)
Тест тапсырмалары орындалды.
«Би», «Сот» сөздерінің мағынасының түсіндіреді.
Үш оқушы шығып орындайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


10.Қорытындылау негізінде крассворд шешкіздім:
1. «Жеті жарғы» авторы кім? (Тәуке)
2.Адам негізін құрайды не? (Қоғам)
3.Кісі өлтіргенде төлейтін төлем? (Құн)
4.Мемлекеттің тірегі, қорғаушысы? (Әскер)
5. Мал – мүлкін тартып алу? (Барымта)
6. Жаза түрі? (Айып салу)
7. Адалдықты білдіру? (Ант)
8.Айыптыны көрген адам? (Куә)
9. Патша тиым салған? (Цензура)
10. Әділдік айтушы? (Би)
11. Өлімнен күшті нәрсе? (Ұят) [7.62бб]
Экономика сабағынан дәстүрлі емес іскерлік ойын сабақ түрі:
Сабақтың тақырыбы: «Білім іске айналғанда ғана ол күш болып саналады».
Сабақтың мақсаты: 1.Маркетинг және менеджмент негізінде экономиканы дамытуда пайда келтіруде, есеп ісінің маңызын түсіне отырып, түрлі есептік операцияларды жүзеге асыру, қаржы – есептік іс қағаздарымен жұмыс істей білуге үйрету.
2.Курсты оқу барысында алдағы өмірде экономикалық дамуына үлес қосатын жастардың ой өрісін кеңейту, болашақты болжайтын жастардың танымын арттыру.
3.Н.Ә.Назарбаевтың жолдауында атап көрсетілгендей өз елінің болашағы үшін күресетін жастарды тәрбиелеу, олардың бойында сүйікті Қазақстан еліне сүйіспеншілік, отаншылдық сезімін қалыптастыру, ұжыммен жұмыс істей білуге баулу.
Сабақтың түрі: Іскерлік ойынға негізделген дәстүрлі емес қорытынды сабақ.
Көрнекілігі: Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жолдауынан үзінді, плакаттар, бүклеттер және т.б.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қорытындылау негізінде крассворд шешкіздім


title: Пәнаралық байланыс - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Пәнаралық байланыс: Бухгалтерлік есеп теориясы, кәсіпорын экономикасы, экономикалық теория негіздері, нарықтық экономика, макроэкономика, микроэкономика, аудит, кәсіпорынның экономикасын талдау, информатика, статистика, салық және салық салу, қаржы.
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдасытру кезеңі:
ІІ. «Білім іске айналғанда ғана, ол күш болып саналады».
Бүгін біз сіздермен «Білім іске айналғанда ғана, ол күш болып саналды» деген атпен «Маркетинг негіздері» және «Менеджмент негіздері» пәндері бойынша толық курсты аяқтап, олардан алған теориялық білімімізді қорытындылағалы отырамыз.
Сіздер өздеріңіздің білімдеріңізбен нарықтық экономика жағдайындағы еліміздің дамуына үлес қоса аласыздар ма? Сіздер алған білім заман талабына сай сұранысқа ие бола ала ма?
Міне, осы сабақ нәтижесі сіздердің теориялық білімді іс-тәжірибеде жүзеге асыру мүмкіндіктеріңіздің қандай екенін көрсетеді. Сабақ іскерлік ойын түрінде әртүрлі әдістер арқылы өтеді.
Сабаққа топ студенттерінен құрылған 2 ірі кәсіпорын ұжымы болып қатысқалы отыр.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Олар: 1-ші кәсіпорын: ЖШС «Ақ нәр»

text:
Студенттерге төмендегідей үй тапсырмалары берілген болатын:
Кәсіпорын басшылары өз кәсіпорындарына қысқаша сипаттама дайындау.
Кәсіпорындағы жұмыста үлкен жетістікке жету үшін – ұжымды басқарушыларға, яғни менеджерлер жұмысы жайлы қысқаша сөз.
Өнімді жарнамалау, тауарларды нарыққа шығарудағы ұжым қызметі.
4-ші және 5-ші, 6-шы тапсырмалар осы дәрісханада беріледі.
Басшыларға өздерінің кәсіпорындарын алдағы 5 жылдан кейін қалай көргісі келетіндігі туралы.
Менеджерлерге – әр түрлі ситуациялық есептерді таңдау.
Маркетологтар өздерінің қарсы отырған ЖШС (Ақ нәр) және ЖШС (Достық кәсіпорындарына байланысты жарнама даярлау)
Студенттер білімін бағалау әрбір кәсіпорын өз жұмыстарын аяқтағаннан соң, әрбір кәсіпорынның есеп айырысу шотына мамандар арқылы қаржы түсірумен көрсетілген кестеде бағаланады:
2000 теңге – өте жақсы; 1000 теңге – жақсы; 500 теңге – қанағаттанарлық;


title:
КІРІСПЕ

Өзектілігі - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
КІРІСПЕ
Өзектілігі: Экономика және құқық пәндерінде білім беруді жаңашаландыру – заман талабы. Және де оқушыларға білім беру қазіргі сабақ беру жүйесінде заман талабына сай даму үстінде. Сабақ – оқытуды ұйымдастырудың негізгі нысаны. Сабақ уақыты қысқа, сондықтан ол күрделі және жауапты кезең, себебі сабақтың сапасы оқушының дайындығына тікелей әсер етеді. Сондықтан мұғалімдер сабақтың жаңа технологиясын жасап, енгізу, қысқа мерзім ішінде оқу міндеттерін орындау үшін жұмыстануда. Жақсы сапалы сабақ беру оңай жұмыс емес. Көп нәрсе мұғалімнің сабаққа қойылатын талаптарды түсінуіне және орындауына байланысты. Талаптарды әлеуметтік сұраныс, оқушылардың жеке қажеттіліктері, Оқыту мақсаты және міндеттері, оқу процесінің заңдылықтары мен принциптері анықтайды.
Қазіргі кезде мектеп тәжірибесінде сабақтың бірі дәстүрсіз түрлері де пайда болуда. Ол, әрине қоғамның жаңару, жетілдіру жағдайында білім беру саласын реформалаумен тығыз байланыста іске асуда. Оқыту жұмысын ұйымдастырудың мұндай дәстүрсіз түрлері көбінесе оның жеке әдістеріне негізделіп құрылуда. Ондағы мақсат – әрбір сабақтың оқу-тәрбиелік мүмкіндіктерінің мол екенін көрсете отыра, оны жаңа сапалық сатыға көтеру. Олардың қатарына лекция, конференция, пікір-талас, панорама, компьютерлік сабақтарын жатқызуга болады.
И.П.Подласый «Педагогика» атты оқулығында «Дәстүрлі емес сабақ – дәстүрлі құрылымы жоқ ойдан шығарылған оқу жұмысы» - деп бағалайды.[1.207б]
Әрине, дәстүрлі емес сабақтар қатаң құрылымы және қалыптасқан жұмыс кестесі бар күнделікті оқу жұмыстарына қарағанда әдеттегідей емес ой, ұйымдастыру, өткізу тәсілдері оқушыларға өте ұнайды.
Дегенменде ол мұғалімдерге оқыту жұмысында осындай тәсілдерді көптеп сабақтар жүйесінде пайдалануға кеңес береді.
Қазіргі дәстүрлі емес түрлері: диалог-сабақ, диспут сабақ, сабақ – конференция, сабақ-саяхат, интегративтік сабақ, оқушылардың танымдық белсенділік дәрежесінің жоғарлығымен ерекшеленеді. Сабақ-педагогикалық (оқу-тәрбие) логикалық жүйелеген құрылымдық бөлігі, сыныпта әр оқушының ерекшелігін ескере отырып, олардың мақсатты түрде ғылым негіздерін меңгеріп, оқушының тәрбиесі мен танымдық қабілетін дамыту, яғни сабаққа педагогикалық процестің барлық құрылымдық компоненті мақсат, міндет, мазмұны, тәсілі, әдісі, жолдары, оқушыларға тапсырма қатысады (Н.Д. Хмель). Бұл жағдайды тақырыпты және сабақты жоспарлағанда, күнделікті сабақты басқару, оның барысы мен нәтижесіне анализ жасау. Егер сабақтың эволюциясы оқыту формасының пайда болуына көз жіберсек, онда мыналарға сенеміз, өзгерістер мен жетістіктер мақсатты түрде оқушылар ұжымының оқу материалын саналы меңгеру, шығармашылықпен оны пайдалану. Шындығында, оқушылардың іс-әрекеті мұғалімнің басшылығымен өткендіктен, мұғалім іс-әрекетінің объектісін түсініп, қазіргі уақытта педагогикалық процесте мұғалім мен оқушы іс-әрекеттің субъектісі болады.
Үздік мұғалімдердің жетістігінің себептері мұғалімнің оқушылардың белсенді, мақсатты, технологиялық білгір, сабақта шығарашылықпен және сабақтан тыс уақытта оқу тапсырмасын орындауға жағдай жасаған. Дәл қазір ақыл-ойдың көптеген белсенді формасы мен оқушының практикалық оқу іс-әрекеті дидактика теориясында шығармашылық белсендіктің динамикасы қалыптасты. (Скаткин М.Н.)
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Жаңа сабақ - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Жаңа сабақ
1.Осыдан жүздеген жылдар бұрын Лао – Цу деген қытай оқымыстысы былай деген екен: «Мен бағынатын үш түрлі бағалық бар: 1-шісі мейірімділік, 2-шісі ұқыптылық, 3-шісі – қарапайымдылық. Осы үш бағалық мені өзгелерден жоғары қоюға мүмкіндік береді. Мейірімді бол – сен күшті бола аласың, ұқыпты бол –сен кең пейілді бола аласын қарапайым бол, яғни өзіңді өзгелерден жоғары ұстаудан бас тартсаң, барлық адамдар ішінде көсем бола аласың» дей келе әрбір кәсіпорынның президенттеріне сөз беремін.
Әр кәсіпорынның президенті: Әрбір кіәсіпорынның мамандарына 10 минуттан уақыт беріледі.
Кәсіпорынға қысқаша мінездеме беру;
Кәсіпорынның атрибуттарына сипаттама беру (эмблема, және т.б.)
2. «Өндіріс нәтижелерінің өсуі – ол фирмалар мен ұйымдардың басты мақсаты. Өндірісті ұйымдастыру, маман, өндірістік бөлімнің басшысы» меңгерушісі, шаруашылық коммерция аймақтарында шешім қабылдайтын адам және қызметтерді ұйымдастыру – менеджерлер, яғни менеджерлер өз мамандарымен таныстыру және басқа фирмалар мен жұмыстарды, қызметтерді ұйымдастыру. 5минуттан уақыт беру.
3.Өнер алды – бірлік,
Ырыс алды тірлік. (Абайдың 6-шы карасөзінен)
«Мұқтаждық, қажеттілік сұрау салу, тауар айырбас, мәміле және нарық маркетингтің негізгі элементтері болып табылады». Ендігі сөзді кәсіпорындардың маркетологтарына берейік:
Елбасы Н.Ә Назарбаевтың халыққа жолдауында: «Біз еліміздің зерделі де зерек, ұлтжандылық пен елін, туған жерін, Отанын сүйетін, бойындағы күш қуаты мен білімін Отан игілігімен мүддесіне жұмсайтын, азаматтық құндылықтарды бойына дарытқан, білікті, заманына сай, еңбек нарығындағы бәсекелеске қарсы тұра алатын мамандарды тәрбиелеу».
4.Кәсіпорын президенттері өздеріңіздің кәсіпорындарыңыздың алдағы 5 жылдан кейін қалай көргіңіз келеді, оның болашағы туралы туралы ойларыңызды естісек. Кәсіпорын басшыларының өз ойлары. (5мин)
5.Әрбір кәсіпорын менеджерлеріне ситуациялық есептер, 5минуттан уақыт беріледі.
6. Маркетологтар тапсырмасы – ол өздерінің қарсы отырған ЖШС «Ақ нәр» және ЖШС «Достық» кәсіпорындарында байланысты жарнама даярлау.
7.Кәсіпорын мамандары жарнамаларын дайындап болғанша сіздермен бізге «Бой сергіту, ой сергіту». Презентация көрсету.
8.Елбасы Н.Ә.Назарбаев халыққа жолдауында «Өндіріс – өнеркәсіптерімізді жетілдіру, бәсеке лайық өнім шығару, білімді жастарымыздың қатарын көбейту – уақыт оздырмай жүзеге асырар міндеттер. Келелі келешек те, білімде...» деп ерекше атап көрсетті.
Сол сияқты бізде болашақта гүлденген Қазақстанды көргіміз келеді, оның экономикалық – әлеуметтік дамуына үлес қосатындар, бүгінгі біздің алдымыздағы шәкірттеріміз, ертеңгі еліміздің ірі кәсіпорын иелері және сол кәсіпорындардағы мамандар.
Сабағымыздың соңғы сөзінде елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдауымен аяқтағым келіп тұр: «Студенттер де, жастар да біз сияқты жұмыс істеп, демалыс кезінде қаражат табуы керек. Біріншіден еңбекке машықтанады, екіншіден қаражат табады». Сол сияқты сіздердің алдағы уақытта өндірісте де, іс-тәжірибеде де сұранысқа ие болатын мамандар бола алады деген сенімдемін.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақты талдаудың мақсаты

text:
Сабақты талдаудың мақсаты:
• Оқушылардың білім, іскерлік және дағдылардың сапасын бақылау.
• Мұғалімге нұсқаулар беру.
• Педагогикалық шеберлікке жетуге көмектесу.
• Мұғалімнің жетістігі мен кемшіліктерінің себептерін анықтау, кемшіліктерді жоюға көмектесу.
• Мұғалімнің атқаратын жұмыстарын белгілеу.
Сабақты өткізу деңгейлері:
• Жақсы: Мұғалімнің сабақ мақсатына сай оқушылармен кері байланысы болып, қиыншылықтарды жеңуі.
• Өте жақсы: Мұғалімнің оқушыларды мәселені шешуге қатыстыруы және сол арқылы тақырыпты меңгертуі.
• Орташа: Оқушылардың білімін және іскерліктерін анықтауы және тақырыпты сабақ мақсатына сәйкес ашуы.
• Төменгі: Оқушылардан өткен тақырыпты сұрау. Жаңа материалды жоспармен түсіндіру. Оқушылардың танымдық іс-әрекеті аз, белсенділіктері төмен. [8.20б]
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қорытынды - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Қорытынды
Соңғы уақытта білім беруді оқушыларды жеке тұлға есебінде қарастыра отырып тәрбиелеу – кең көлемде дамып келе жатқан бағыт. Былай айтқанда оқыту жұмысын ұйымдастырудың қандай да формасын қолданбайық, сабақтар жүйесінде олардың көздейтін мақсат-міндеттері, мазмұны өзара бір-бірімен байланыста, бірін-бірі толықтыратындай жағдайда, оқушылардың білім дәрежесін нығайтып, жетілдіруде едәуір көмек етеді.
Жоғарыда келтірілген зерттеулер нәтижесінде оқушыларға экономикалық және құқықтық білім беруде олардың психологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, олардың ойлау қабілетін дамытып, білімдерін жетілдіруге, өз-бетінше дамуға бәсекеге қабілетті етіп дайындауға болады. Көптеген дәстүрлі емес сабақтарды көрсетіп талдадық, және де қазіргі кездерде тек қана осы дәстүрлі емес сабақ түрлерін ғана қолданып қана қоймаймыз. Әрине уақыт өте жаңа да дәстүрлі емес сабақтары пайда болатыны бізге мәлім. Қорыта айтқанда әр дәстүрлі емес сабақ түрлерінің өз ерешеліктері бар және бұл сабақтар сабақ өткізу барысында оқушыларды қызықтырып, білім сапасын жоғарлатады деп ойлаймын.
Н.В.Силькиннің пікірі бойынша оқушыларға экономикалық білім беру құралдарының қаралған жүйесі тұтас сипатта болуы керек. Тұтастылық маңызды белгісі жүйе элементтері жинағының толықтығы болып табылады. Жүйенің тұтастығы оның элементтерінің толықтығына байланысты. Мәселен педагог мазмұнын дұрыс таңдап алғанымен, оған барабар оқыту әдісі мен түрлеріне белгілей алмады. Сонда жүйе толығымен жұмыс істей алмайды. Қарастырылған жүйенің әрбір элементі басқа элементтермен жай ғана байланысты емес, осы арқылы жүйе циклдерінің тұйықтығын қамтамасыз ете отырып белгілі бір функционалды жүктеме байланысын жүзеге асырады. Қандай сабақ түрі болмасын соның ішінде дәстүрлі емес сабақтарды алсақ, олардың құрылымы жобалай келгенде бір жүйеде болады және оны өткізу барысы да дәстүрлі сабақ жүйелеріне ұқсас.
Қазіргі кезде мектеп тәжірибесінде сабақтың қалыптасқан дәстүрлі түрлерінен басқа, дәстүрсіз түрлері де пайда болуында шек жоқ екенін білеміз. Ол, әрине қоғамның жаңару, жетілдіру жағдайында білім беру саласын реформалаумен тығыз байланыста іске асуда. Оқыту жұмысын ұйымдастырудың мұндай дәстүрсіз түрлері көбінесе оның жеке әдістеріне негізделіп құрылуда. Ондағы мақсат – әрбір сабақтың оқу-тәрбиелік мүмкіндіктерінің мол екенін көрсете отыра, оны жаңа сапалық сатыға көтеру.
Құқық және экономика пәндерін оқыту проблемаларын шешу үшін, бірінші пәнді дұрыс жүргізу, соның ішінде дәстүрлі емес сабақтарды жүргізу, оқушыларды болашақта жақсы маман ретінде дайындауына үлкен зор рөл атқарады.
Қорыта айтқанда оқушыларды экономикалық, құқықтық білім негіздеріне нәтижелі оқыту үшін біздің пікірімізше, орта жалпы білім беретін мектептерде экономиканы, құқықты оқытуға жеткіліксіз көңіл бөлінген. Сондықтан оқушының жеке өзін бейімдеу керек, оның психологиялық көрсеткіштерін есепке алу керек, проблемалық дамытушылық және эвристикалық педагогикалық технологиялар комегімен пәнді оқытуға бағыттау керек. Сонымен қатар біз көрсеткен, дәстүрлі емес сабақтары: жаңа, біріккен, панорамалық, зерттеу, пысықтау сабақтары, қайталау, жарыс, сынау сабақтары: сынақ, диспут, ойын, панорамалық сабақ, саяхат сабақ, жарыс сабақ, конференция сабақ, сахналау сабағы т.б. кеңінен қолдану оң нәтиже береді деп ойлаймын. Яғни, сабақты тек қана дәстүрлі түрде емес, оқушыларды тақырапқа қызықтыру үшін дәстүрлі емес түрлерін қолдану арқылы тарту, білімдерін толықтай жетілдіру үшін жасалады, мысалы:
Панорамалық сабақ – сабақ элементтерінің көрінісін іске асыру мақсатында.
Саяхат сабақ – танымдық қабілетін дамыту.
Семинар сабақ – оқушының білімін тереңдету.
Жарыс сабақ – оқушылар ойларының жетіктігін байқау.
Конференция сабақ – іскерлігі мен танымдық белсенділігін қалыптастыру.
Сынақ сабақ – білім мен дағдысын бір жүйеге келтіру.
Диспут сабақ – білімі мен дағдысын қалыптастыру.
Ойын, жұмбақ – оқушылар зейінін дамыту.
Сахналау сабағы – оқушылар шығармашылығын дамыту т.б.
Яғни, корыта айтқанда дәстүрлі емес сабақтар қазіргі кезде дәстүрлі сабақтарға қарағанда қолдануға өте қолайлы және оқушыларды сабаққа қызығушылықтарын ашу мен қатар білімді толықтай жеткізу үшін қолданылады. Және қазір білім саласы дамуы барысында дәстүрлі емес сабақтарды қолдану керек деп түйіндейміз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қолданылған әдебиеттер тізімі

text:
«Экономическая теория в школе» книга для учетелей. «Финикс» 1996ж.(544б)
12.Бабанский Ю.К.. Методы обучения в современной общеобра-зовательной школе. - Москва: Просвещение, 1985. ( 208 бб).
13.Педагогика. Учебное пособие для студентов педагогических вузов и педагогических колледжей / Под. Ред. П.И. Пидкасистого. - М: Педаг. Общество, 1998. ( 640 б)
Г.Қ.Нұрғалиева. Педагогиканық логикалық-құрылымдық курсы, - Алматы, 1996.
Оконь В. Введение в общую дидактику. - Москва: Высшая наука, 1990.
16.Асанов Н. Университеттік білім беру жүйесіндегі оқу үрдісін басқарудың педагогикалық негіздері. – Педагогика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты, Алматы, 2004.
Бейсенбаева А.А. Пәнаралық байланыс негізінде оқу процесін ұйымдастыру (оқу құралы). - Алматы, РБК, 1995.
Информатизация системы образования. - Астана, 2001, 22 – 23 тамыз.


|
Мақсаты: Бұл курстық жұмыстың мақсаты дәстүрлі емес сабақтар беру және олардың түрлерін қарастыру болып табылады.
Міндеті
|
бет | 3/33 | Дата | 07.01.2022 | өлшемі | 272,5 Kb. | | #17423 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: stud.kz-99570Мақсаты: Бұл курстық жұмыстың мақсаты дәстүрлі емес сабақтар беру және олардың түрлерін қарастыру болып табылады.
Міндеті:
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Зерттеу объектісі - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Зерттеу объектісі: Құқық және экономика негіздерін оқыту әдістемесіндегі дәстүрлі емес сабақтардыі жалпы түсінігі.
Зерттеу пәні: Құқық және экономика пәндерін оқытуда дәстүрлі емес сабақтар
Жұмыстың зерттелу деңгейі: Педагогтардың дәстүрлі емес сабақтар бойынша пікірлерінде қарама-қайшылықтар бар: Ж.Әбиев, С.Бабаев, А.Құдиярова «Педагогикасында » біреулері педагогикалық ойлауда рогресс, мектептерді демократияландыру бағытында дұрыс қадам деп қараса, басқалары, керісінше, мұндай сабақтар педагоикалық қағидаларды қауіпті жағдайда бұзу, шындап еңбек ету қолынан келмейтін және оны қаламайтын жалқау оқушылардың қысымымен педагогтардың амалсыз кейін шегінуі – деп осы мәселе жайында өз көзқарасындағы пікір қайшылықтарын алға тартпақ. Оның бұл еңбегінде көптеп таралған дәстүрлі емес сабақтардың 36 түрін ұсынады.
М.Жұмабаевтың «Педагогикасында», Ю.К. Бабанскийдің «Методы обучения в современной общеобра-зовательной школе», Г.Қ.Нұрғалиева «Педагогиканық логикалық-құрылымдық курсында» дәстүрлі емес сабақтардың түсінігі мен олардың қолдануын зерттеген.
«Экономка негіздері» № 2-3, 2010ж., № 1, 2009ж. журнал басылымдарында дәстүрлі емес сабақ түрлерін қарастырып кеткен.
«Оқыту – тәрбиелеу технологиясы» атты педагогикалық журналдарда М.Бакирова, 3.2010ж., Қ.Саркина, «Конференция» 3.2010ж., Л.Тоқтарғазина «Іскерлік ойындар», 1.2010ж., Ж.Нұсанова, «Сайыс сабағы» 1.2010ж., Б.Ә.Мамедалиева «Экономика оқытудың иновациялық тәсілдері» 4.2010ж. мақалаларында дәстүрлі емес сабақ түрлерінің бірнешеуіне мысалдар келтіріп көрсеткен.
П.И. Пидкасистого, В .Оконь. Н.Асанов ,С.И.Бейсенбаева.С.И. П.В. Алексеев еңбектерінде де сабақ түрлерін, соның ішінде дәстүрлі емес сабақтарды зерттеген.
Әрине, дәстүрлі емес сабақтар қатаң құрылымы және қалыптасқан жұмыс кестесі бар күнделікті оқу жұмыстарына қарағанда әдеттегідей емес ой, ұйымдастыру, өткізу тәсілдері оқушыларға өте ұнайды.
Дегенменде әр оқулықтарда зертеушілер мұғалімдерге оқыту жұмысында осындай тәсілдерді көптеп сабақтар жүйесінде пайдалануға кеңес береді.
Осы тұрғыдан келгенде, үздіксіз білім беру жүйесінің базалық буыны саналатын орта білім беру мекемелерінің жастарға саналы тәрбие, сапалы білім беріп, ұлтжанды азамат етіп қалыптастыруда атқарар рөлі зор екені даусыз. Соның ішінде құқық және экономика пәндерінен дәстүрлі емес сабақ беру мәселесін қарастыру. Оқушыларға құқық және экономика пәндерін толығымен жетік түсіндіру үшін қазіргі кезде мектеп тәжірибесінде сабақтың қалыптасқан дәстүрлі түрлерінен басқа, дәстүрсіз түрлерін де пайдалану. Ол, әрине қоғамның жаңару, жетілдіру жағдайында білім беру саласын реформалаумен тығыз байланыста іске асуда. Оқыту жұмысын ұйымдастырудың мұндай дәстүрсіз түрлері көбінесе оның жеке әдістеріне негізделіп құрылуда. Ондағы мақсат – әрбір сабақтың оқу-тәрбиелік мүмкіндіктерінің мол екенін көрсете отыра кету, оны жаңа сапалық сатыға көтеру. Күнделікті дәстүрлі калассикалық сабақтарды қолдана беру оқушылардың қызығушылығын жоғалтуыда мүмкін екеннін білеміз. Сондықтанда күнделікті өткізетін сабақтың ерекше болуы, оқушының білім алуы, мұғалімнің оқыту процесінде қызықты және сапалы өтуі өзекті мәселе екені айғақ.
Былайша айтқанда оқыту жұмысын ұйымдастырудың қандай да формасын қолданбайық, сабақтар жүйесінде олардың көздейтін мақсат-міндеттері, мазмұны өзара бір-бірімен байланыста, бірін-бірі толықтыратындай жағдайда, оқушылардың білім дәрежесін нығайтып, жетілдіруде едәуір көмек етеді.
Яғни, құқық және экономика пәндерінде дәстүрлі емес сабақ түрлерін зерттеп, оның оқушылардың білімдерін дамытуда қаншалықты дұрыс және бұрыс жақтары бар екеннін көрсетеди.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қолданылған әдістер - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Сабақ тардың қалыптасуы
жүктеу/скачать
272,5 Kb.
бет
5/33
Дата
07.01.2022
өлшемі
272,5 Kb.
#17423
түрі
Сабақ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
33
Байланысты:
stud.kz-99570
Қ
олданыл
ған әдістер:
Бірінші бөлімде дәстүрлі емес сабақтардың қалыптасуын қарастыру үшін
зерттеу әдісін қолдандану
;
Құқық және экономика пәндерінде дәстүрлі емес сабақтардың түрлерін анықтап олардың пайдалы және пайдасыз жақтарын көрсету үшін
тақырыпта сараптау
,
салыстыру әдісін қолдандану
;
Екінші бөлімінде құқық және экономика пәндерін оқытуда дәстүрлі емес сабақтарды пайдалану және оны жүзеге асырудағы баяндау әдісі арқылы түсіндіру;
Құрылымы:
Курстық
жұмыс кіріспеден
,
негізгі бөлімнен
,
қорытындыдан
, қолданған әдебиеттерден тұрады.
жүктеу/скачать
272,5 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
33
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: І. Дәстүрлі емес сабақтардың қалыптасуы

text:
І. Дәстүрлі емес сабақтардың қалыптасуы
1.1Дәстүрлі емес сабақтың қалыптасуы
Қазіргі кезде мектеп тәжірибесінде сабақтың бірі дәстүрсіз түрлері де пайда болуда. Ол, әрине қоғамның жаңару, жетілдіру жағдайында білім беру саласын реформалаумен тығыз байланыста іске асуда. Оқыту жұмысын ұйымдастырудың мұндай дәстүрсіз түрлері көбінесе оның жеке әдістеріне негізделіп құрылуда. Ондағы мақсат – әрбір сабақтың оқу-тәрбиелік мүмкіндіктерінің мол екенін көрсете отыра, оны жаңа сапалық сатыға көтеру. Олардың қатарына лекция, конференция, пікір-талас, панорама, компьютерлік сабақтарын жатқызуга болады.
И.П.Подласый «Педагогика» атты оқулығында «Дәстүрлі емес сабақ – дәстүрлі құрылымы жоқ ойдан шығарылған оқу жұмысы» - деп бағалайды.
Педагогтардың дәстүрлі емес сабақтар бойынша пікірлерінде қарама-қайшылықтар бар: біреулері педагогикалық ойлауда рогресс, мектептерді демократияландыру бағытында дұрыс қадам деп қараса, басқалары, керісінше, мұндай сабақтар педагогикалық қағидаларды қауіпті жағдайда бұзу, шындап еңбек ету қолынан келмейтін және оны қаламайтын жалқау оқушылардың қысымымен педагогтардың амалсыз кейін шегінуі – деп осы мәселе жайында өз көзқарасындағы пікір қайшылықтарын алға тартық. Оның бұл еңбегінде көптеп таралған дәстүрлі емес сабақтардың 36 түрін ұсынады. [1.208б]
Әрине, дәстүрлі емес сабақтар қатаң құрылымы және қалыптасқан жұмыс кестесі бар күнделікті оқу жұмыстарына қарағанда әдеттегідей емес ой, ұйымдастыру, өткізу тәсілдері оқушыларға өте ұнайды.
Дегенменде ол мұғалімдерге оқыту жұмысында осындай тәсілдерді көптеп сабақтар жүйесінде пайдалануға кеңес береді.
Сонымен қатар оқыту мақсатында қолданылатын ойындардың түрлері көп. Ойын - қанағат алу үшін жасалатын іс-әрекет. Ол мектеп жасына дейінгі балалардың іс-әрекетінің негізгі түрі, ал оқушылар мен ересектер ойынды сабақтан және жұмыстан қолы бос кездерінде ойнайды. Бірақ оқуда да, еңбекте де ойын элементтерін қолдануға болады. Ойын туралы көптеген теориялар бар. Солардың бірін алғаш рет жасаған Ф.Врубель. Ол ойын арқылы бала өзін-өзі көрсеткісі келеді дейді. М.Лазарус жұмыстан кейін демалу теориясын, Г.Спенсер ойын арқылы денедегі артық энергияны шығару, К.Крус тіршілік үшін күреске әзірлеу ойындарының, С.Л.Рубинштейн еңбекке дайындайтын ойындарының теорияларын жасады. Ойын туралы қазіргі көзқарастар оның көптеген қызметін анықтап отыр. Ол баланың қажеттіліктерін, қызығушылықтарын қанағаттандырып, оның өмірге бейімделуін жеңілдетеді (Д.Б.Эльконин), болмысты тануға көмектеседі. Ойын арқылы бала білім алады, тәрбиеленеді, қоғамды құрметтеуге үйренеді, ынтымақтасып жұмыс істеуге дағдыланып, ұтылуға емес, ұтуға тырысады. Оқушылар ертегілерді, аңыздарды, әдеби шығармаларды, өмірден алынған оқиғаларды сахнаға лайықтап қойып, өздері түрлі рөлдерде ойнайды.
Қорыта айтқанда оқыту жұмысын ұйымдастырудың қандай да формасын қолданбайық, сабақтар жүйесінде олардың көздейтін мақсат-міндеттері, мазмұны өзара бір-бірімен байланыста, бірін-бірі толықтыратындай жағдайда, оқушылардың білім дәрежесін нығайтып, жетілдіруде едәуір көмек етеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Дәстүрлі емес сабақ түрлері

text:
1.2Дәстүрлі емес сабақ түрлері
Тақырыпты қарастыру барысында құқық және экономика пәндерінде сабақ жүйесін қарастыру соның ішінде дәстүрлі емес сабақтардың түрлерін қарастырып кетейік:
Түсіндіру сабақтары: жаңа, біріккен, панорамалық, зерттеу т.б.
Пысықтау сабақтары: бекіту, саяхат, семинар, қайталау, жарыс, конференция, талқылау т.б.
Сынау сабақтары: сынақ, диспут, ойын, сахналау, жұмбақ т.б.
Жаңа сабақ – жаңа білім беру мақсатында.
Біріккен сабақ – жаңа білім мен өткенді және пәндер арасындағы байланысты көрсету мақсатында.
Зерттеу сабағы – іздендіру мақсатында.
Панорамалық сабақ – сабақ элементтерінің көрінісін іске асыру мақсатында.
Бекіту сабағы – білімді меңгеру деңгейін байқау.
Саяхат сабақ – танымдық қабілетін дамыту.
Семинар сабақ – оқушының білімін тереңдету.
Қайталау сабағы – пәндерден алған білімді толық қалыптастыру.
Жарыс сабақ – оқушылар ойларының жетіктігін байқау.
Конференция сабақ – іскерлігі мен танымдық белсенділігін қалыптастыру.
Сынақ сабақ – білім мен дағдысын бір жүйеге келтіру.
Диспут сабақ – білімі мен дағдысын қалыптастыру.
Ойын, жұмбақ – оқушылар зейінін дамыту.
Сахналау сабағы – оқушылар шығармашылығын дамыту.
Талқылау сабағы – ауызекі тілдегі, жұмыстағы жіберген қателерін арнайы талдау. [1.160б]
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Дәстүрлі емес сабақтар - Сабақ тардың қалыптасуы

text: Дәстүрлі емес сабақтар интеграциялық сабақ пән аралық байланысты жетілдіру мақсатына байланысты пайда болған. Мұндай сабақтарда бір тақырыпты түрлі пәндерден беретін мұғалімдер оқытады. Кіріктірілген сабақтың негізгі мақсаты - оқу материалдарын байланыстырып, сабақта оқушыларға терең білім беру, ойлау қабілетін дамыту. Оқу материалдарын бағдарламаларға сай пәндер бойынша біріктіріп беру оқушылардың жан-жақты тұтас, терең және берік білім алуына мүмкіндік жасайды. Сондықтан жыл сайын әрбір мұғалім пәндердегі ұқсас оқу материалдарын біріктіріп, яғни пән аралық байланыс принципін қолданып, интегралдық жоспар жасайды. Ондағы материалдарды дер кезінде сабаққа пайдаланып, тиімді етіп іске асырады. Құқық және экономика пәндерін өткізу барысында дәстүрлі емес сабақ жүйесін қолдану жақсы нәтиже береді. Себебі оқушыларды қызықты сабақ өткізу арқылы жаңа тақырыпты толықтай жеткізуге болады.


title: Панорамалық сабақ - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Панорамалық сабақ. Панорамалық сабақты өткізудегі негізгі мақсат - озат мұғалімдердің өзінің ұстаздық зертханасын ашып, сабақ беруі, яғни әдістемесін көпке тарату. Панорамалық сабақты өткізу үшін мұғалімге қойылатын ең бірінші талап оның сабақ берудегі өзгеге ұқсамайтын өзіндік әдісінің болуы. Мұғалімнің оқыту процесінде ең көп сүйенетін әдісі қандай, оның тиімділігі неде? Тыңдаушылар соны біліп, сезуі керек. Панорамалық сабақтарға қойылатын талаптардың бірі - мұғалімнің өткізген сабағын өзі талдап беретіндігі. Панорамалық сабақ бір тақырыпты өтуге, яғни тек бір сабақ арқылы оның көп жылғы игі тәжірибелерін көпке танытады.
Сайыс сабақ сабақтың атына байланысты сыныпта екі команда білімдері бойынша сайысқа түседі. Алдын ала оқушылардың өзінен қазылар алқасы құрылады. Мұғалімнің көмегімен қай команданық жеңгені анықталады. Екі команданық капитандарының жарысы ұйымдастырылып, олардың да жауаптары салыстырылады. Сонынан қорытынды шығарылады.
Аукцион сабақ бір нәрсені сату арқылы өткізіледі. Сабақтың құрылымы: өткен сабақты тексеру, аукцион тәртібін түсіндіру, зат сату, финал, қорытынды. Сабақ кезінде сатылатын бірнеше заттар тұрады. Затты ол туралы көп білетін оқушы сатып алады. Мысалы: киіз үй, қолөнер бұйымдары.
Көңілді тапқыштар клубы көбіне өткен материалдарды қайталау мақсатында өткізіледі.


title: Сабақ тардың қалыптасуы

text:
ЖОСПАР
Кіріспе..........................................................................................................3
І. Дәстүрлі емес сабақ тардың қалыптасуы
1.1. Дәстүрлі емес сабақтың қалыптасуы.......................................................7
1.2. Дәстүрлі емес сабақ түрлері.....................................................................8
ІІ. Құқық және экономикадағы сабақ жүйесі
2.1 Сапалы білім – сабақ жүйесі....................................................................14
2.2. Заман қажеттілігі – экономика негіздері мен құқық пәнін оқыту .......15
2.3. Сабақ құрылымы мен оны ұйымдастыру..............................................18
2.4. Мұғалімнің сабаққа дайындығы..............................................................22
Қорытынды................................................................................................29
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі..............................................................31
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қашықтықтан оқытуды ұйымдастыру модельдері

text:
Студенттер мен оқытушы арасындағы қашықтықта синхронды екі жақты білім беру коммуникациясы негізінде жүзеге асырылатын сабақтар оқу процесінің маңызды және қажетті элементі болып табылатын қашықтықтан оқыту моделі
Артықшылықтар:
Жедел кері байланыс, динамикада пікір алмасу мүмкіндігі;


title: Бейсинхронды қашықтықтан оқыту моделі

text: Оқу процесі қатысушыларының арасындағы білім беру коммуникациясы білім беру порталдарында орналастырылған материалдар, электрондық пошта немесе web-сервистер арқылы бейсинхронды түрде жүзеге асырылатын қашықтықтан оқыту моделі. Ол оқытушының білім беру материалдарын алдын-ала дайындауын және студенттердің оларға қол жеткізуін, әдетте, еркін кесте бойынша (материалды зерттеудің мерзімдерін белгілей отырып) қамтиды..


title: Синхронды оқыту - Сабақтарды қашықтықтан жүргізу нысандары: синхронды / бейсинхронды Рахматуллаева Динара Жаксылыковна

text:
Сабақтарды қашықтықтан жүргізу нысандары: синхронды / бейсинхронды Рахматуллаева Динара Жаксылыковна
жүктеу/скачать
0,84 Mb.
бет
4/9
Дата
07.01.2022
өлшемі
0,84 Mb.
#20045
түрі
Сабақ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Байланысты:
2-ші дәріс
Бұл бет үшін навигация:
Синхронды немесе бейсинхронды оқыту ма
Синхронды
оқыту
Бейсинхронды оқыту
Білім
алушылар бір
уақытта оқиды
Білім алушылар әр түрлі уақытта оқиды
Коммуникация онлайн жүреді
Онлайн
коммуникация жоқ
Оқу процесі қызықтырақ және өте тиімді болуы мүмкін
Оқу процесі икемдірек және ыңғайлы болуы мүмкін
Қатысушылар кері байланысты жылдам ала алады және сұрақтарын
жылдамырақ анықтап алады
Білім алушылардың әрқайсысы өзіне тән және ыңғайлы жылдамдықпен
жұмыс істей алады
Мысалдар: бейнеконференция, чат, стрим
Мысалдар:
электрон пошта арқылы жазу
, блог жүргізу және
комментарийлер арқылы тілдесу
,
бейнероликтерді жіберу
Синхронды немесе бейсинхронды оқыту ма?
жүктеу/скачать
0,84 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Аралас қашықтықтан оқыту моделі - Сабақтарды қашықтықтан жүргізу нысандары: синхронды / бейсинхронды Рахматуллаева...

text: Студенттер орналасқан оқу материалын өз бетінше (бейсинхронды режимде) зерттеу және белгіленген кесте бойынша оқытушымен күрделі, түсініксіз сәттерді талқылау немесе нақты уақыт режимінде қол жеткізілген нәтижелерді кезең-кезеңімен көрсету үшін кездесетін қашықтықтан оқыту моделі..


title: Қашықтықтан оқытуды жүзеге асыру нысандары

text:
Ресурс түрі
|
Ресурс атауы
|
Түсініктемесі
|
Бейсинхронды (хабарлама қалдыру)
|
Электрон поштасы
|
Адамдарға электрон хабарламаларын сілтеу
|
|
Форум
|
Хабарламалар жазу және тақырыптар бойынша талқылау
|
|
Блог
|
Нақты тақырыптарды талқылау үшін жеке немесе топ адамдармен құрылған веб-парақшалар
|
Синхронды
(нақты уақыт режимінде өзара әрекеттесу)
|
Чат
|
Нақты уақыт режимінде екі немесе одан көп адамдар арасындағы талқылау
|
|
Жедел хабарламалармен алмасу
|
Жедел хабарламаларға арнғалған жеке чат-сұхбаттар
|
|
Бейне-конференция
|
Бұл тәсіл екіжақты коммуникацияны қамтамасыз етеді
|


title: Қашықтықтан оқытудың режимдерін студент тұрғысынан салыстыру

text:
Контентке ыңғайлы және икемді қосылу, тәулік бойы қол жетімді
Нашар интернет байланыс және компьютерге/құрылғыға қатынау жағдайында, қашықтағы синхронды форматпен салыстырғанда, қолдау тұрғысынан қол жетімді
Әлдеқайда көп студенттерді тартуға және материал өзектілігін жоғалтқанша шексіз рет қолдануға болады
Өзін-өзі оқыту дағдыларын дамыту, өзара немесе топтық оқыту есебінен студенттердің мотивациясын арттыру.
|
Күндізгі форматқа жақын және студенттер үшін әдеттегі оқу әдісінен аз ерекшеленеді;
Жеке қарым-қатынас және студенттің егжей-тегжейлерін нақтылау үшін белсенділік танытуы;і;
Студенттердің реакциясын бағалау, топқа ыңғайлы темп таңдау мүмкіндігі.
|


url: http://emirsaba.org/sabatardi-ashititan-jrgizu-nisandari-sinhrondi--bejsinhrondi-r.html?page=7#Нашар_интернет_байланыс_және_компьютерге/құрылғыға_қатынау_жағдайында,_қашықтағы_синхронды_форматпен_салыстырғанда,_қолдау_тұрғысынан_қол_жетімді


Электронды оқыту технологиялары (Moodle ҚОЖ қоса алғанда )
Дәріс
|
Бейнедәріс, скринкаст және оқу бейнероликтер, вебинар, интерактив немесе онлайн-презентация, «Дәріс» элементі (өзін өзі бақылауға арналған құрылған сұрақтарды қосқанда), «Кітап» ресурсы (HTML-оқулық форматында)
|
Семинар сабағы
|
«Семинар» элементі, форум
|
Практика сабағы
|
Виртуал практикумы, симулятор, тренажер
|
Зертхана сабағы
|
Виртуал зертхана, симулятор, тренажер
|
Бақылау жұмысы
|
Тест, тапсырма
|
Кеңес беру/алу
|
Форум, хабарламалар
|
Өзіндік жұмыс
|
Тест, тапсырма, глоссарий, студенттердің бірігіп жұмыс істеуіне арналған – деректер базасы, семинар, форумда талқылау
|
Практика
|
Форум, хабарламалар,
|
Курстық жоба/жұмыс
|
Форум, хабарламалар
|
Диплом жобасы/жұмысы (маг. диссертация)
|
Форум, хабарламалар
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Электронды оқыту технологияларын қолдана отырып

text:
Сабақ кезеңдері
|
Процестер
|
Құралдар/Онлайн-сервистер
|
Engage - Тарту
|
Ой-талқы: Сіздің ойыңыз қандай?
Сұрақтар: Сізді не қызықтырады?
Жинақталған білімін зерттеу: Нені білесіз? Оны қайдан білдіңіз?
|
Padlet (виртуал тақта), Google Classroom, Mentimeter
|
Explore - Зерттеу
|
Зерттеу. Бейнелерді көру. Материалдарды оқу. Офлайн тапсырмалар.
Тілдесу. Міндеттерді командада талқылау.
|
Интернеттен іздеу, YouTube, Google Classroom, білім беру платформалар және сандық онлайн-ресурстар
|
Explain - Түсіндіру
|
Бейнебайланыс арқылы сабақ өткізу (синхронды оқыту).
|
Студенттермен тілдесу, оларды Google Hangout немесе Zoom арқылы топтық жұмысқа тарту
Google Drive арқылы студенттерге бейнероликтерді жіберу, YouTube арнасында бейнероликтерді ң өз тізімін құру.
|
|
Онлайн бейнесабақ жүргізу: түсіндіру, мысалдарды талдау, бекіту.
|
Студенттерді бейнелерді көруге қызықтыру және процесті , мысалы, Edpuzzle онлайн сервис арқылы алып жүру
Оқу процесінде бір біріне көмектесу мақсатында студенттердің өзара әрекеттесуін онлайн сервис (мысалы, FlipGrid) арқылы қамтамасыз ету .
|
Elaborate - Пысықтау
|
Байланыс құру: тереңдетілген деңгейде көзқарастар мен идеяларды біріктіру (қосымша материалдар арқылы)
Жаңа жағдайларды жасау: студенттерді нақты жағдаймен байланысты міндеттерді шешуге тарту, нақты жағдайларға «батыру». Топтағы жұмысты бекіту.
Түсіндіру: студенттерге міндеттердің шешу жолдарын түсіндіру.
Студенттерді жаңа материалдарды жасуға тарту және жұмыстарды дайындау: ақпаратпен жұмыс жасау және шолу материалдарын дайындау.
|
Quizzizz, Google Docs, Google Slides, Google Drawings, Google Spreadsheets, FlipGrid, Quizlet, Kahoot!
|
Evaluate - Бағалау
|
Алған білімдерді бағалау: сұрау, тестілеу, бейнебайланыс арқылы рефлексия алу, сандық ресурстар арқылы бақылау тапсырмаларын орындау.
|
Quizzizz, Kahoot!, Scoology Quiz, Google Forms, Socrative
|


title: Сабақтарды қашықтықтан жүргізу нысандары: синхронды / бейсинхронды Рахматуллаева Динара Жаксылыковна

text:
Қашықтықтан оқыту (ҚО) — бұл оқытушы мен студент ақпараттық технологияларды қолдана отырып қашықтықтан өзара әрекеттесетін білім алу нысаны. Қашықтықтан оқыту кезінде студент әзірленген бағдарлама бойынша өз бетінше жұмыс жасайды, вебинарлардың жазбаларын қарайды, есептерді орындайды, онлайн-чатта оқытушудан кеңес алады және мезгіл-мезгіл өз жұмысын тексеруге береді.
Онлайн оқыту — "мұнда және қазір" режимінде интернетке қосылған компьютердің немесе басқа құрылғының көмегімен білім мен дағдыларды алуды көздейтін қашықтықтан оқыту нысаны.


title: Сабақтардың, демалудың белгіленген уақытын; үй тапсырмаларын

text:
мүмкін іс-шаралар күн тәртібі, үй қызметінің түрлері, отбасында бос уақытты өткізу
Қол жеткізілген нәтижелер
аденоидты емдеу, естуін тексеру.
күн тәртібін сақтау: ұйықтаудың, сабақтардың, демалудың белгіленген уақытын; үй тапсырмаларын орындауды (20 мин.) демалумен (10 мин.) кезектестіру. Үй тапсырмаларын орын- дау арасындағы демалыс: дене жаттығулар. күн режиміне үй тапсырмасын орындауды қосу: бөлмеде өз заттарын алып та- стау, төсектерді түзеу, ойыннан кейін ойыншықтарды жинау, үстел даярлауға және т. б. Үй міндеттерін және күн режимін міндетті орындауды талап ету.
Үйде өз міндеттерін және оқу тапсырмаларын орындауды ынталандыру (марапат, мадақтау, рұқсат 15 мин компьютерде сүйікті ойын ойнау). тапсырманы уақытында орындағаны үшін мақтау, жетістіктеріне қуану. Дербестік пен жауапкершілікті мадақтау (үй тапсырмаларын және үй жұмысын орындау кезінде өз көмегін біртіндеп азайту).


url: http://emirsaba.org/sabatardi-esebi-aza-tilinde-sojlejik.html#2-тақырып:_Жемістер_Піседі_–_поспевает_Жинаймыз_–_собираем_Пайдалы_–_полезны_Жұмсақ_–_мягкий_Қатты_–_твердый_Төрт_түлігім-тірлігім

title: Сабақтардың есебі «Қазақ тілінде сөйлейік»

text:
№110 мектеп-гимназияның 2021-2022оқу жылындағы үйірме, факультатив сабақтардың есебі
«Қазақ тілінде сөйлейік» атты бағдарламаның мақсаты: Мемлекеттік тіл қазақ тілін оқушыларға жете меңгерту, сөздік қорын дамыту, сауатты жазу, білімді ұрпақ қалыптасуына бағыт беру.
Міндеті:
-Ана тіліне деген қызығушылығын арттыру
-Оқушылардың сөздік қорын дамыту
-Орындалатын жұмысқа деген қызығушылығын арттыру
-Сауаттылығын арттыру
-Ойлау қабілетін қалыптастыру
-Қызықты грамматиканы оқытудың мазмұны мен әдістері бағдарлама талаптарына сай оқушылардың тиянақты білім алуына мүкіндік беруге тиіс.
№110 мектеп-гимназияның 2021-2022 оқу жылында өзге тілде оқытылатын бастауыш сыныптардағы «Қазақ тілінде сөйлейік» атты вариативті бағдарлама қазақ тілін дамыту жұмыстары оқушыларды еркін сөйлеуге, өз ойын жазбаша, ауызша жеткізуге үйретуге бейімделіп отыр. «Қазақ тілінде сөйлейік» бағдарламасы арқылы оқушылар қоршаған ортаны таниды, қазақша сөйлеуге дағдыланады.Осы бағдарламадан оқушылар берілген тапсырмаларды орындау арқылы тілдік дағдыларын шыңдай түседі,сауатты жазады.Бұл факультатив 4-сыныптарда аптасына 1-рет сабақтан тыс уақытта өтеді. Жыл бойына 34 сағатқа жоспар жасалды. Мақсаты өзге ұлт өкілдерінің балаларына қазақ тілінде сөйлеуіне, қазақша дұрыс сауатты жазуына аса мән беру. Балаларға жас ерекшелігіне қарай,бағдарламаға сай тапсырмаларды орындатамын.Балалар топпен, жеке,сынып болып берілген тапсырмаларды орындайды. Кейде тапсырмаларды ойын арқылы да орындайды.Ойнау арқылы әр оқушының қабілетін анықтауға болады. Балалар тез дұрыс сөйлеуге, сауатты жазуға машықтанады. Қазақ тілінің төл дыбыстарын дұрыс айтуға
Әріптер әлемінде тақырыбына көптеген жаттығулар жасалды. Әріптердің дұрыс айтылуы, жазу сауаттылығына арналған тапсырмалар орындалды.
Әріптер әлемінде
«Қ» әрпінен келетін, басталатын сөздерді айту. «Ә» әрпінен басталатын сөздер
1. Ұлдың аты 1. Қыздың аты
2. Қаланың аты 2. Терезеге не салады
3. Сан 3. Оқушының алғашқы оқулығы
4. Төл 4. Үй құсы
«Ө» әрпінен басталатын сөздер «Ғ» әрпінен басталатын сөздер
1.Оқушының құралы 1. Ұлдың аты
2. Жеміс 2. Ғарышкерлер қайда ұшады
3. Ұлт өкілі 3. Здание сөзінің қазақша аудармасы
4. Жәндік 4. Қыздың аты
2-тақырып: Жемістер
Піседі – поспевает Жинаймыз – собираем
Пайдалы – полезны Жұмсақ – мягкий Қатты – твердый
Төрт түлігім-тірлігім
Жабайы жануарлар
Жалғасын тап
—кі, -кі, -кі секеңдейді …….. ешкі
-ыр,-ыр,-ыр ырылдайды ……..қасқыр
-сық, -сық, -сық пырылдайды…….мысық
-кі, -кі, -кі бұлаңдайды …….. түлкі
-ян, -ян, -ян жүгіріп жүр ……қоян
— ю, -ю, -ю қорбаңдайды …… аю
Дыбыстың құпия сырлары
Дыбыс деген не?
Буындар вагоны
Адасқан буындарды тауып, сөздер құрастыру:
Ға, тық, ба, кар, қы, ұ, қа, тан, дос, лет, шақ,тор, сұл, та, пыш, рыш
Сөздің де сыры бар
– Дыбыс деген не?
– Дыбысты естиміз, айтамыз. – Әріп деген не?
– Айтамыз, оқимыз, көреміз, жазамыз. – Буын неден құралады?
– Буын дыбыстан құралады. – Сөз неден құралады? – Сөз буыннан құралады.
– Жемістер мен көкөністердің адамға қандай пайдасы бар?
– Жемістер мен көкөністер дәрумендерге бай, ол адам ағзасына пайдалы, адамға күш-қуат береді.
– Жемістерді қалай жейміз?
– Жемістерді жуып жейміз.
«У» дыбысының ғажайып сырлары
Сандар сыр айтады
Сөздерге жалғау жалғап көрдің бе?
Қарама - қарсы мағыналы сөздер
Оқушылармен жұмыс істеу барысында оқушының қабілетіне қарай сабақта тапсырмаларды орындаудағы ерекшелігі мен алғырлығы,ізденімпаздылығын бақылап отырдым. Сабақ барысында оқушылар сабаққа белсене, топпен жұмысты жасай отырып, үйірмеге деген қызығушылықтары артты. Жалпы оқушылардың грамматикалық талдау дағдысын дамыту , сауатты ,әрі көркем жазуға баулу.Оқушылардың бойындағы шығармашылық қабілеттерін ашу және оны дамыту.Үйірме жұмыстарының бағдарламалары негізінен алғанда оқушылардың ынталары мен талап-тілектеріне байланысты болады.Үйірменің ерекшелігі –балалардың грамматикамен дұрыс жұмыс жасауына ықпал ету. Бірігіп жұмыс жасау, ереже жаттау, берілген грамматика бойынша мысалдар жазу және оларды ажырата білу. Үйірмеде көбіне тапсырмалар ойын арқылы болады. Ойнау арқылы әр оқушының жеке қабілетін тез анықтауға болады. Ол үшін ойындарға грамматикалық тапсырмаларды көбірек қолдануға көңіл бөлу керек. Бұл әдіс оқушылардың грамматикамен еркін жұмыс істеуіне септігін тигізеді.
«Қазақ тілінде сөйлесейік» үйірмесінен күтілетін нәтиже: Оқушылардың фонетикалық талдаумен еркін жұмыс істей алады. Үйірме жұмыстары арқылы өзін-өзі еркін ұстаулары жүзеге асып, жеке тұлғалық қасиеттері көрінеді. Және қызығушылықтары мен бейімділіктері нақтыланады. Оқушылардың дүниетанымын кеңейтіп , олардың ойлау , шығармашылық қабілеттерін арттыруға ,жазу дағдыларын дамытуға көмегін тигізеді.
Мұғалім: Байдулдаева Мерей Еркінқызы
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтардың есебі «Қазақ тілінде сөйлейік» Байдулдаева М.Е. үйірме есебі 2021-22


url: http://emirsaba.org/sabatardi-esebi-aza-tilinde-sojlejik.html#Дыбыстың_құпия_сырлары___Дыбыс_деген_не___Буындар_вагоны____Адасқан_буындарды_тауып,_сөздер_құрастыру


url: http://emirsaba.org/sabatardi-esebi-aza-tilinde-sojlejik.html#«У»_дыбысының_ғажайып_сырлары____Сандар_сыр_айтады__Сөздерге_жалғау_жалғап_көрдің_бе__Қарама_-_қарсы_мағыналы_сөздер


title: Сабақтарды жоғары эстетикалық деңгейде өткізу

text:
БастауышмектептегісабақтардаАКТ-ныпайдалану оқушылардың қоршаған әлемнің ақпараттық ағындарында бағдарлану, ақпаратпен жұмыс істеудің практикалық тәсілдерін меңгеру, заманауи техникалық құралдардың көмегімен ақпарат алмасуға мүмкіндік беретін дағдыларды Академик А. П. Семеновтың "ақпараттық әлемде өмір сүруге үйрету – заманауи мектептің маңызды міндеті" деген сөзі әрбір мұғалімнің жұмысында айқындаушы болуға тиіс. Осы мақсаттарды іске асыру үшін бастауыш сынып мұғалімдерінің жұмыс тәжірибесінде ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану қажеттілігі туындайды. Бастауыш мектеп оқушыларын оқытуда АКТ-ны пайдаланудың орындылығы туралы олардың жас ерекшеліктері, ауызша-логикалық ойлаумен салыстырғанда көрнекі-бейнелік ойлауды жақсы дамыту, сондай-ақ анализаторлардың біркелкі емес және жеткіліксіз дамуы, олардың көмегімен балалар ақпаратты одан әрі қайта өңдеу үшін қабылдайды; егер ақпарат қабылданбаса, онда ол түсінікті, меңгерілмейді, тұлғаның игілігі, оның мәдениетінің элементі бола алмайды.дамытуға мүмкіндік береді. Баланы ақпаратпен жұмыс істеуге үйрету, оқуға үйрету.Бастауыш мектепті ақпараттандыру білім берудің заманауи сапасына қол жеткізу және ХХІ ғасырдағы баланың ақпараттық мәдениетін қалыптастыру үшін маңызды рөл атқарады.
Осыдан АКТ пайдалану мақсаттары:
* оқу мотивациясын арттыру;
* оқыту процесінің тиімділігін арттыру;
* білім алушылардың танымдық саласын белсендіруге ықпал ету;
* сабақ өткізу әдістемесін жетілдіру;
* оқу және тәрбие нәтижелерін уақытында қадағалау;
* өз жұмысын жоспарлау және жүйелеу;
• пайдалану құралы ретінде өз бетінше білім алу;
* сабақты (іс-шараны) сапалы және тез дайындау.
Бастауыш білім беруді ақпараттандырудың негізгі бағыттары:
* АКТ-ны оқытудың дидактикалық құралы ретінде пайдалану (дидактикалық құралдар жасау, әртүрлі пәндер бойынша дайын компьютерлік бағдарламаларды әзірлеу және қолдану, өз жұмысында Интернет-ресурстар мен т. б. пайдалану • );
* АТК-ны қолдана отырып сабақ өткізу (АТ-ны сабақтың жекелеген кезеңдерінде қолдану, АТ-ны білімді бекіту және бақылау үшін пайдалану, топтық және жеке жұмысты, сыныптан тыс жұмысты және ата-аналармен жұмысты ұйымдастыру);
* АКТ қолдану арқылы бастауыш сынып оқушыларының жобалық қызметін жүзеге асыру.
Сабақтарды дайындау әдеттегі режимге қарағанда мұқият дайындықты талап етеді. Акт қолдана отырып, сабақты құрастыра отырып, технологиялық операциялардың бірізділігін, үлкен экранға ақпарат берудің формалары мен тәсілдерін ойластыру қажет. Сабаққа мультимедиялық қолдау көрсету дәрежесі мен уақыты әр түрлі болуы мүмкін: бірнеше минуттан толық циклге дейін.Бастауыш мектепте АКТ қолдану мүмкіндіктері. АКТ мүмкіндіктерін пайдалану спектрі жеткілікті кең. Алайда, кіші мектеп жасындағы балалармен жұмыс істей отырып, " зиян келтірме!". Бастауыш мектепте оқу үдерісін ұйымдастыру, ең алдымен, білім алушылардың танымдық саласын белсендіруге, оқу материалын табысты меңгеруге және баланың психикалық дамуына ықпал етуге тиіс. Демек, акт белгілі бір білім беру функциясын орындауға, балаға ақпарат ағынын түсінуге, оны қабылдауға, есте сақтауға, ал ешбір жағдайда да денсаулықты бұзбауға көмектесуге тиіс. Акт негізгі емес, оқу процесінің қосалқы элементі ретінде әрекет етуі тиіс. Кіші оқушының психологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, АКТ-ны қолдану арқылы жұмыс нақты ойластырылуы және мөлшерленуі тиіс. Осылайша, сабақтарда АКТ-ны қолдану күштірек сипатта болуы тиіс. Бастауыш мектепте сабақты жоспарлай отырып, мұғалім АКТ-ны пайдаланудың мақсатын, орнын және тәсілін мұқият ойлауы тиіс


url: http://emirsaba.org/sabatardi-jospari-1-tairip-eleumettik-trmisti-bafdarlau.html?page=2#3_тақырып._«Ақыл_-_ойы_кем_балаларды_әлеуметтік_тұрмыстық_бағдарлауға_қалыптастыру»_Мақсаты_мен_мазмұны

text:
2-тақырып. Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау арнайы мектепте оқу пәні ретінде Мақсаты: Арнайы мектепке арналған әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау сабағының бағдарламасының құрылу қағидалары мен мақсаты мен міндеттерімен танысу.
Бақылау сұрақтары: Арнайы мектепте арналған әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау сабағының бағдарламасының құрылу қағидалары
Арнайы мектептегі әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау сабағының мақсаты мен міндеттерін ашыңыз.
а. Ұйымдастыру міндеті
б. Түзете-дамытушылық міндет
в. Тәрбиелік міндет
Әдістемелік нұсқаулар: силлабуста және әдістемелік қамтамасыз ету құжаттарында көрсетілген әдебиеттерге сүйене отырып тапсырманы орындау.
Әдебиеттер тізімі: Негізгі әдебиет 1.Дошкольное воспитание детей с ограниченными возможностями. \Под ред. Л.П. Носковой-М., Просвещение, 2003.
2.Специальная дошкольная педагогика.\Под.ред. Е.А. Стребелевой.-М., Академия, 2006.
Қосымша әдебиет 1.Астапов В.М Введение в дефектологию с основами нейро-патопсихологии М. 1994.
2.Богданова Т.Г Сурдопсихология М. 2002
3.Богданова Т.Г Корнилова т.В Диагностика познавательной сферы ребенка.
4.Выгодский Л.С Проблемы дефектологии. М. 1995
5.Развитие способностей глухих детей в прцессе обучения\ под ред Т.В Розановой. М., 1991.
6.Дети с задержкой психического развития. Н.Н Новгород, 1994
7.Усанова О.Н. Специальная психология. М.,1990.
8.Г.А. Абаева Типовая специальная образовательная учебная программа дошкольного воспитания и обучения детей с детским церебральным параличом в сочетании другими нарушениями Алматы,2012
9.Дошкольное воспиннотание аномальных детей \под ред. Л.П. Носковой.- М, 1996.
10.Дошколное образование в России\ под ред Р.Б Стеркина. М, Академия6 1996.
3 тақырып. «Ақыл - ойы кем балаларды әлеуметтік тұрмыстық бағдарлауға қалыптастыру» Мақсаты мен мазмұны: Ақыл – ойы кем балаларды әлеуметтік тұрмыстық бағдарлауға қалыптастырудың ерекшелігін білу.


title: -тақырып. Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау арнайы мектепте оқу пәні ретінде


url: http://emirsaba.org/sabatardi-jospari-1-tairip-eleumettik-trmisti-bafdarlau.html?page=3#4_тақырып._«Әлеуметтік_тұрмыстық_бағдарлау_сабағына_тақырыптық_жоспар_жасау_үлгілері»_Мақсаты_мен_мазмұны

title: Практикалық жұмыстың формасы мен әдісі

text:
Практикалық жұмыстың формасы мен әдісі: Академиялық ойындар.
Бақылау формасы: Академиялық ойын және талдау қорытындысы.
Әдістемелік нұсқаулар: силлабуста және әдістемелік қамтамасыз ету құжаттарында көрсетілген әдебиеттерге сүйене отырып тапсырманы орындау.
Әдебиеттер тізімі: Негізгі әдебиет 1.Дошкольное воспитание детей с ограниченными возможностями. \Под ред. Л.П. Носковой-М., Просвещение, 2003.
2.Специальная дошкольная педагогика.\Под.ред. Е.А. Стребелевой.-М., Академия, 2006.
Қосымша әдебиет 1.Астапов В.М Введение в дефектологию с основами нейро-патопсихологии М. 1994.
2.Богданова Т.Г Сурдопсихология М. 2002
3.Богданова Т.Г Корнилова т.В Диагностика познавательной сферы ребенка.
4.Выгодский Л.С Проблемы дефектологии. М. 1995
5.Развитие способностей глухих детей в прцессе обучения\ под ред Т.В Розановой. М., 1991.
6.Дети с задержкой психического развития. Н.Н Новгород, 1994
7.Усанова О.Н. Специальная психология. М.,1990.
8.Г.А. Абаева Типовая специальная образовательная учебная программа дошкольного воспитания и обучения детей с детским церебральным параличом в сочетании другими нарушениями Алматы,2012
9.Дошкольное воспиннотание аномальных детей \под ред. Л.П. Носковой.- М, 1996.
10.Дошколное образование в России\ под ред Р.Б Стеркина. М, Академия6 1996.
4 тақырып. «Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау сабағына тақырыптық жоспар жасау үлгілері» Мақсаты мен мазмұны: Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау сабағына тақырыптық жоспар жасау үлгілері.
Практикалық жұмыстың формасы мен әдісі: Схема бойынша сабақты талдау. Мұғалімнің сабақ жоспарын құру. Әдістемелік тапсырмаларды шешу.
Бақылау формасы: Академиялық ойын.
Әдістемелік нұсқаулар: силлабуста және әдістемелік қамтамасыз ету құжаттарында көрсетілген әдебиеттерге сүйене отырып тапсырманы орындау.
Әдебиеттер тізімі: Негізгі әдебиет 1.Дошкольное воспитание детей с ограниченными возможностями. \Под ред. Л.П. Носковой-М., Просвещение, 2003.
2.Специальная дошкольная педагогика.\Под.ред. Е.А. Стребелевой.-М., Академия, 2006.
Қосымша әдебиет 1.Астапов В.М Введение в дефектологию с основами нейро-патопсихологии М. 1994.
2.Богданова Т.Г Сурдопсихология М. 2002
3.Богданова Т.Г Корнилова т.В Диагностика познавательной сферы ребенка.
4.Выгодский Л.С Проблемы дефектологии. М. 1995
5.Развитие способностей глухих детей в прцессе обучения\ под ред Т.В Розановой. М., 1991.
6.Дети с задержкой психического развития. Н.Н Новгород, 1994
7.Усанова О.Н. Специальная психология. М.,1990.
8.Г.А. Абаева Типовая специальная образовательная учебная программа дошкольного воспитания и обучения детей с детским церебральным параличом в сочетании другими нарушениями Алматы,2012
9.Дошкольное воспиннотание аномальных детей \под ред. Л.П. Носковой.- М, 1996.
10.Дошколное образование в России\ под ред Р.Б Стеркина. М, Академия6 1996.


title: Практикалық жұмыстың формасы мен әдісі


5 тақырып. «Әлеуметтік тұрмстық бағдарлау сабақтарындағы оқыту түрлері мен әдістері» Мақсаты мен мазмұны: Әлеуметтік тұрмстық бағдарлау сабақтарындағы оқыту түрлері мен әдістері.
Практикалық жұмыстың формасы мен әдісі: Презентация.
Әдістемелік нұсқаулар: силлабуста және әдістемелік қамтамасыз ету құжаттарында көрсетілген әдебиеттерге сүйене отырып тапсырманы орындау.
Әдебиеттер тізімі: Негізгі әдебиет 1.Дошкольное воспитание детей с ограниченными возможностями. \Под ред. Л.П. Носковой-М., Просвещение, 2003.
2.Специальная дошкольная педагогика.\Под.ред. Е.А. Стребелевой.-М., Академия, 2006.
Қосымша әдебиет 1.Астапов В.М Введение в дефектологию с основами нейро-патопсихологии М. 1994.
2.Богданова Т.Г Сурдопсихология М. 2002
3.Богданова Т.Г Корнилова т.В Диагностика познавательной сферы ребенка.
4.Выгодский Л.С Проблемы дефектологии. М. 1995
5.Развитие способностей глухих детей в прцессе обучения\ под ред Т.В Розановой. М., 1991.
6.Дети с задержкой психического развития. Н.Н Новгород, 1994
7.Усанова О.Н. Специальная психология. М.,1990.
8.Г.А. Абаева Типовая специальная образовательная учебная программа дошкольного воспитания и обучения детей с детским церебральным параличом в сочетании другими нарушениями Алматы,2012
9.Дошкольное воспиннотание аномальных детей \под ред. Л.П. Носковой.- М, 1996.
10.Дошколное образование в России\ под ред Р.Б Стеркина. М, Академия6 1996.


title: тақырып. «Әлеуметтік тұрмстық бағдарлау сабақтарындағы оқыту түрлері мен әдістері»


title: Сабақтардың жоспары 1-тақырып. «Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау»

text:
1-тақырып. «Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау» курсына кіріспе. Мақсаты: Сабақ барысында студенттермен бірлесе отырып әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау басқа ғылымдармен байланысын ашу және пән туралы түсінік қалыптастыру.
Бақылау сұрақтары: 1 Арнайы мектепте әлеуметтік тұрмыстық бағдарлауды оқытуда жалпы және арнайы қандай міндеттер шешіледі.
2. Әлеуметтік тұрмыстық бағдарлау сабағының басқа пәндермен байланысын кестеге салып толтырыңыз
Тәжірибелік әдіс, ішінара іздеу әдісі
Әдістемелік нұсқаулар: силлабуста және әдістемелік қамтамасыз ету құжаттарында көрсетілген әдебиеттерге сүйене отырып тапсырманы орындау.
Әдебиеттер тізімі: Негізгі әдебиет Дошкольное воспитание детей с ограниченными возможностями. \Под ред. Л.П. Носковой-М., Просвещение, 2003.
Г.А. Абаева Типовая специальная образовательная учебная программа дошкольного воспитания и обучения детей с детским церебральным параличом в сочетании другими нарушениями Алматы,2012
Дошкольное воспиннотание аномальных детей \под ред. Л.П. Носковой.- М, 1996.
Дошколное образование в России\ под ред Р.Б Стеркина. М, Академия6 1996.


title: Сабақтардың жоспары «Қазақ халык ауыз әдебиеті» Курс 3 Мамандықтар: 6В01301 «Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі»

text:
Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті
Практикалық сабақтардың жоспары
«Қазақ халык ауыз әдебиеті»
Курс – 3
Мамандықтар:6В01301 – «Бастауыш оқыту педагогикасы мен әдістемесі»
Оқу түрі – күндізгі
Семестр – 1
2021-2022
оқу жылы
Құрастырған: аға оқытушы Қуаныш Талап Таймасұлы
Филология, мәдениет және оқыту әдістемесі кафедрасы
Кредит саны – 4
Практикалық сабақ – 15 сағат
Орал, 2021ж
Такырыбы №1: Халық фольклорының зерттелу тарихы, классификациясы.
Сабақ мазмұны:
1. Ауыз әдебиетінің әлеуметтік маңызы.
2. Халықтық
құндылықтары, идеялық,
тағылымдық, эстетикалық, танымдық қызметтері.
Фольклорлық шығармалардағы халық бейнесі, үміті.
3. Фольклорды зерттеушілер.
Тақырыбы №2: Фольклордың ерекшеліктері.
Сабақ мазмұны :
1. Көркемдік жүйесінің қалыптасуы, өміршеңдігі.
2. Фольклорлық жанрлардың поэтикасы, жасалу тәсілдері мен құралдары.
Тақырыбы №3: Тәуелсіздік кезіндегі қазақ фольклорының жай-күйі.
Сабақ мазмұны:
1. Фольклордың қазіргі тұрмыстағы маңызы,
қажеттілігі, қолданыстағы нәтижелілігі. Балабақша,
мектеп сатысындағы фольклор жайы.
2. Ауыл фольклоры, оның қалаға ықпалы.
3. Қазіргі фольклорлық жанрды қолданушылар жайы.
Тақырыбы №4: Ұлттық этнография ұғымдары, жанрлары, тегі, түрлері.
Сабақ мазмұны:
1. Лирикалық өлеңдер.
2. Халық лирикасының жанрлық ерекшеліктері.
3. Классификациялау мәселесі. Лирикалық өлеңдердің тақырыбының ауқымдылығы.
4. Қара өлең, ән өлең, тарихи өлеңдер. Лирикалық өлеңдердегі қазақ халқының эстетикалық
дүниетанымы
Тақырыбы №5: Мақал-мәтелдердің жанрлық белгілері.
Сабақ мазмұны:
1. Классификациялаудың принциптері.
2.
Тақырыптық, логикалық-семантикалық жіктелулері.
Тақырыбы №6:
Жұмбақтардың айтылу формасы мен көркемдік тәсілдері.
Сабақ мазмұны:
1. Жұмбақтардың тақырыптық ауқымы.
2. Жұмбақтың бүгініг формасы.
3. Жұмбақтың тағылымдық рөлі.
Тақырыбы №7: Шешендік сөздердің құрылымдық ерекшелігі.
(Ырғақты қара сөз, өлең өрнектерімен келуі).
Сабақ мазмұны:
1. Мәдениет, қоғамдық қызметтердегі билер сөзі.
2. Бүгінгі күнгі билер сөзінің рөлі мен беделі.
Тақырыбы №8: Батырлық, новеллалық ертегілер. Жанрлық белгілері.
Сабақ мазмұны:
1. Шытырман оқиғалығы және ондағы қиялдың (вымысед) атқаратын қызметі. Композициялық
құрылымы.
2. «Ер Төстік», «Керқұла атты Кендебай», «Уәзірдің қызы», «Үш өсиет», «Әділ патша туралы ертегі»
т.б).
Тақырыбы №9: Аңыз-әңгімелердің, әпсаналарының қаһармандары.
Сабақ мазмұны:
1. Эпсана (легенда). Жанрлық сипаты.
2. Ертегісімек (Былички). Жанрлық анықтамасы.
Тақырыбы №10: Тарихи жырлар.
Сабақ мазмұны:
1. Тарихи жырлардың
жанрлық ерекшеліктері, батырлар жырымен байланысы. (“Едіге
батыр”, Абылай, Олжабай, Бөгенбай, Қабанбай, Кенесары. Досан, Бекет, Жанқожа,
Исатай-Махамбет т.б.
2. Тарихи жырлар, оның эпостық жырдан айырмашылығы. «Бекет батыр» жыры
, «Ер
Қабанбай» жыры
, Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» дастаны
, Жүсіпбек
Шейхисламұлы «Қиса Наурызбай төре»)
Тақырыбы №11.
Айтыс өнері.
Сабақ мазмұны:
1.
Зерттелу тарихы, жіктелуі.
2. Қазіргі кезең айтысы, маңыздылығы мен тақырыптың кеңдігі.
3. Айтыстағы демократия жайы.
4. Айтыс беделі. Айтыс және айтыскер.
5. Айтыс және қоғам қатынасы.
Тақырыбы №12: Балалар фольклорының поэтикасы.
Сабақ мазмұны:
1. Көркемдік бейнелеу құралдары мен тәсілдері.
2. Жинақылық (Локоничность). Қарапайымдылық. Ойнақылық.
3. Көркемдік бейнелеу құралдары мен тәсілдері.
4.
Тақырыбы №13: Қазіргі қазақ әдебиеті және фольклор.
Сабақ мазмұны:
1. Фольклор мен әдебиеттің бір-бірімен тектес, туыстастығы.
2. V-XV, XV-XVI, XVIII-XIX, XX ғасырлардағы, қазіргі қазақ әдебиеті және фольклор.
3. Түркі халықтарына ортақ ежелгі әдебиеттегі фольклор ролі.
Тақырыбы №14 Қазақ халқы түркі халықтарының ауыз әдебиеті құрамында.
Сабақ мазмұны:
1. Тарихи-типологиялық зерттеу әдісі.
2. Ұқсастық себептері. Қыпшақ, оғыз, қарлұқ тілдер тобындағы халықтардың фольклоры. Шығу
түбірі.
Тақырыбы №15: Қазіргі қазақ фольклористикасындағы типологиялық және
функциналдық зерттеу әдістері.
Сабақ мазмұны:
1. Қазақ фольклористикасы.
2. Қазақ фольклористикасының тарихы.
3. Қазақ поэзиясының жанры мен стилі.


Сабақтарды жоспарлау Талдау Оқыту және бақылау Зерттеуді Таныстырылым ls оқушылармен сұхбаттасу ls
жүктеу/скачать
96,26 Kb.
Дата
09.05.2023
өлшемі
96,26 Kb.
#91402
түрі
Сабақ
Байланысты:
Бабаханова Маржан
Бұл бет үшін навигация:
Оқушылармен сұхбаттасу LS
Сабақты зерттеу lessons study үдерісі
Топтарды
Мақсаттар қою
Талдау
Оқыту және бақылау
Зерттеуді
Таныстырылым
Сабақтарды жоспарлау
Талдау
Оқыту және бақылау
Зерттеуді
Таныстырылым
LS
Оқушылармен сұхбаттасу
LS
LS
жүктеу/скачать
96,26 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Сабақтарды жоспарлау Талдау Оқыту және бақылау Зерттеуді Таныстырылым ls оқушылармен сұхбаттасу ls


title: Сабақтардың үлгі тақырыптары: «Бастауыш мектептегі тəрбие жұмысының теориясы мен əдістемесі»

text:
1. «Бастауыш мектептегі тəрбие жұмысының теориясы мен əдістемесі» оқу пəні ретінде.
Аудиториялық сабақтар |
Дәріс сабақтарының тақырыптары |
Практикалық сабақтардың тақырыптары
|
Әдебиеттер
(бетін көрсетіңіз), интернет ресурстары
|
Тәрбие процесінің мәні және оның сипаттамасы
|
«Бастауыш мектептегі тəрбие жұмысының теориясы мен əдістемесі» оқу пəні ретінде.
|
Н.Ә. [1. -15б],
http://sc0004.akkol.akmoedu.kz/documents/view/03FA0E1CB6E81A64.html
|
Бастауыш мектептегі тәрбие жұмысының мазмұны
|
Тəрбие жүйесі жəне оның негізгі компоненттері.
|
Н.Ә. [3. -260 б]
http://sc0004.akkol.akmoedu.kz/documents/view/03FA0E1CB6E81A64.html
|
Бастауыш мектептегі тәрбие жұмысының басым бағыттары
|
Адамгершілік, азаматтық, құқықтық тәрбие негіздері
|
Н.Ә. [ 5. -180б]
http://fizruku.ru/
|
Бастауыш мектепте тәрбие жұмысының жүйесі
|
Еңбек, экономикалық, экологиялық және зияткерлік тәрбие
|
Н.Ә. [ 4. -260 б]
http://festival.1september.ru/
|
Бастауыш мектептегі тәрбие жұмысын ұйымдастырудың әдістері
|
Бастауыш мектептегі тәрбие саласынан нормативті құжаттарды
талдау әдістемесі
|
Н.Ә. [ 4. – 245 б ],
Н.Ә. [1. -15 б, 2. -3б]
|
Бастауыш мектептегі тәрбие жұмысын ұйымдастырудың формалары
|
Тәрбие құралдары
|
Н.Ә. [ 3. -31 б ]
http://mektepter.kz/
|
Тәрбие жұмысына қойылатын педагогикалық талаптар
|
Бастауыш мектептегі тәрбие жұмысының критерийлері
|
Н.Ә. [2. -15 б]
http://sc0004.akkol.akmoedu.kz/documents/view/03FA0E1CB6E81A64.html
|
І - аралық (Midterm) аттестация
|
Қазіргі оқу-тәрбие процесіндегі тәрбие технологиялары
|
Тəрбие технологиясы
|
Қ.Ә. [1.-300б, 2. -24 б ]
|
Сынып жетекшісі және оның қызметі
|
Сынып жетекші қызметінің мазмұны
|
Н.Ә. [ 6. -125 б, 7. -104б]
www.openclass.ru/node/246631
|
Бастауыш мектепте тәлімгер жұмысын жоспарлау
|
Сынып сағатын өткізу және оны талдау әдістемесі
|
Қ.Ә. [ 7. -125 б ]
http://www.zkoipk.kz/kz/2016-01-3003-2/2259-conf.html
|
Оқушылар ұжымын ұйымдастыру әдістемесі
|
Балалар ұжымын ұйымдастыру жəне ұжымдық тəрбие жұмысын жүргізу əдістемесі
|
Н.Ә. [ 6. -315 б, 7. – 103б]
Қ.Ә. [ 6. -223 б ]
http://videoinformatika.com/ (www.freemake.com/ru/downloads/)
|
Оқушылардың ата-аналарымен педагогикалық өзара іс-əрекет технологиясы.
|
Сыныптың тəрбие жұмысына ата-аналарды қатыстыру əдістемесі
|
Н.Ә. [ 6. -15 б, 7. – 112б]
Қ.Ә. [ 6. -324 б ]
www.openclass.ru/node/246631
|
Отасы тәрбиесі және оның мектеппен байланысы
|
Оқушыларды тəрбиелеуде мектептің, отбасының жəне қоғамның ықпалдастығы
|
Н.Ә. [8. -40 б., 2. -324 б]
|
Тəрбие жұмысының тиімділігі мен нəтижесінің диагностикасы.
|
Бастауыш сынып оқушыларын психологиялық-педагогикалық диагностикалау əдістері
|
Н.Ә. [ 9. -115 б ]
http://videoinformatika.com/ (www.freemake.com/ru/downloads/)
|
Қазіргі жағдайдағы балалар мен жасөспірімдер бірлестігі.
|
Балалар мен жастар бірлестігі. Оқушылардың салауатты өмір салтын қалыптастыру əдістемесі
|
Қ.Ә. [ 5. -124 б ]
|
ІІ - аралық (Midterm) аттестация
|
Қорытынды емтихан
|


url: http://emirsaba.org/sabatardi-orindaudi-nsaulifi-bekitilgen-zerthanali-jene-studiy.html#I._Химиялық_лабораториядағы_қауіпсіздік_техникасыны_ережелері__Органикалық_химия_лабораториясында_жұмыс_істеудің_қауіпсіздік_техникасы_алғашқы_көмек_көрсету.

title: Сабақтарды орындаудың НҰСҚаулығы бекітілген зертханалық және студиялық сабақтарды орындаудың нұсқаулығы негізінде

text:
Органикалық химия лабораториясында жұмыс істеудің қауіпсіздік техникасы алғашқы көмек көрсету. Химиялық лабораториядағы жұмыс қауіпті келеді. Себебі кейбір заттар белгілі дәрежеде улы,жанғыш, қопарылғыш. Сондықтан лабораторияда жұмыс істеудің жалпыға бірдей тәртібі бар.
1.Лабораторияда жалғыз жұмыс істеуге болмайды, себебі қауіпті жағдайда оған ешкім көмек көрсете алмайды.
2.Лабораторяда жұмыс уақытында тазалық, тыныштық, тәртіп, қауіпсіздік техникасын сақтау керек.
3.Лабораторияда жұмыс істейтін әрбір адам өрт сөндіруге қажет жабдықтар мен патечканың қай жерде тұратынын білу керек.
4.Лабораторияда шылым шегуге болмайды, тамақ ішіуге тыйым салынады.
5.Студенттер істелінетін жұмыстың техникасын меңгермей жұмысқа жіберілмейді.
6.Тәжірибені тек таза ыдысқа жүргізу керек. Экспериментті бітірген соң ыдыстарды бірден тазалау керек.
7. Жұмыс кезінде тазалықты, ұқыптылықты сақтау керек. Пайдаланылған заттардың беттің терісіне және қолға тиюінен сақ болу керек. Көптеген заттар (галогентуындылар, фенолдар, нитроқосылыстар, қанықпаған қосылыстар және басқалар) тері мен кілегей қабықты тітіркендіреді.
8.Лабораторияда еш заттың дәмін татып көруге болмайды. Заттарды сақпен оның буы немесе газын жеңіл қимылмен желпіп өзіне қарай бағыттап иіскеуге болады, ыдысқа еңкейіп иіскеуге болмайды.
9.Реактив сақталатын барлық банка, склянка және ыдыстардың атын көрсететің этикетка болуы керек.
10.Ішінде ерітіндісі немесе заты бар склянканы алдымен бір қолмен мойнынан, ал екінші қолмен түбін ұстау керек.
11.Органикалық заттарды және ерітінділерін пипетка арқылы ауызбен соруға тыйым салынады.
12.Сұйық және қатты затты пробиркада және колбада қыздырғанда олардың ауызын өзіне немесе көршіне бағыттауға болмайды. Ашық қыздырылып жаткан сосудтың үстінен қарауға болмайды, себебі ыстық масса шашырап, жарақаттауы мүмкін.
13.Жұмыс біткен соң газ, су, электр энергиясын өшіру керек.
14.Раковинаға концентрлі қышқыл мен сілті ерітінділерін, әртүрлі органикалық еріткіштерді, күшті иісті және жанғыш заттарды төгуге болмайды.
15.Әрбір лабораторияда міндетті түрде сақтандырғыш маска, противогаздар, респираторлар болуы керек.
16.Әрбір лабораторияда өртке қарсы қолданылатын құралдар болуы керек. Ішінде құмы мен қалағы бар жәшік, өртсөндіргіш одеало, толтырылған өрт сөндіргіштер болуы керек.
17.Лабораторияның орнықты жерінде алғашқы көмек көрсететін медикаменттер танниннің спирттегі ертіндісі, калий перманганаты, бор қышқылы, натрий гидрокарбонаты, йод тұндырмасы, мақта, бинт пластырь, күйдіруге қарсы қолданылатын мазь болуы керек.


ХІ. Лабораториялық жұмыс: Бір негізді қаныққан және қанықпаған қышқылдар.
№74. Карбон қышқылдары мен тұздарының судағы ерігіштігі.
Материалдар: әртүрлі органикалық қышқылдар (сірке, стеарин, үшхлорлысірке; қымыздық, янтарь, сүт, фумар қышқылдары).
Зерттелетін қышқылдардың әрқайсысына бірнеше тамшы немесе кристалын (0,05 – 0,1г) 1 – 2 мл суда ерітеді. Барлық пробаға да судың және қышқылды бірдей мөлшерде алу керек.
Қоспаны салқындатып, қышқыл кристалы қыздырғанда ерігенін бақылайды.
Алынған қышқыл ерітіндісін келесі жұмыстарда пайдаланылады.
Аз еритін қышқыл тұнбасы бар пробаларды шайқап, суспензия 1 бөлігін басқа пробиркаға құяды және оған 2 – 3 тамшы сұйытылған сілті ерітіндісін қосып, сілкігенде қышқыл кристалдары ериді.
№75. Қышқылдардың иондану дәрежесін анықтау.
Материалдар: әртүрлі органикалық қышқылдар (ерітінділер), фенол (қаныққан 6 % - тік еріт – сі), глицерин (5 - 10% - к еріт.), конго индикатор қағазы.
Конго қағазымен анықтау үшін әртүрлі қышқыл ерітінділерін шамамен бірдей концентрацияда алады. Сәйкес қышқылдармен дымқылданған шыны таяқшамен құрғақ конго қағазының бөлігіне жүргізгенде әртүрлі түстегі жолақтар мен түстерге боялады.
Салыстыру үшін дәл осы жолмен суға, фенол мен глицерин ерітінділеріне және сұйытылған тұз қышқылымен ( немесе H2SO4) бақылау жүргізеді.
Конго қағазы әлсіз қышқылдармен қара – қоңыр түске, одан соң түссізденеді, неғұрлым күштірек қышқылдармен қара – көк, ал өте күшті қышқылдармен тұрақты көк түске боялады.
№76. Қышқылдарды олардың тұздарымен басқа қышқылдардың көмегімен ығыстыру.
Материалдар: Сірке қышқылы (сұйытылған), қымыздық қышқылы (қаныққан 8% - к судағы еріт.), натрий ацетаты (ұнтақ), Nа бикарбонаты (ұнтақ); янтарьқышқыл натрий (коцентрлі судағы еріт.).
Жеке пробиркаға көмір, янтарь, сірке қышқылдарының тұздарынан біраз мөлшерін салып, оған бірнеше тамшы зерттелгелі отырған органикалық қышқылдардың бірнеше тамшысын қосады, сонымен қатар салыстыру үшін сұйытылған H2SO4 қосады. Көмір қышқылының ығысуы – CO2 - нің бөлінуімен,сірке қышқылының ығысуы – қоспаны қыздырғандағы иісінен, ал янтарь қышқылының ығысуын 5 – 10 минуттан кейін тұнба түзілуімен байқауға болады.
№78. Органикалық қышқылдардың тотығуындағы айырмашылықтар.
Материалдар: әртүрлі органикалық қышқылдар (мысалы, құмырсқа, сірке, қымыздық, шарап, фумар).
0,05 – 0,1 г органикалық қышқылдарға 1- 2 мл су қосып, органикалық қышқылдардың судағы ерітіндісін дайындайды. Алынған ерітінділердің әрқайсысына 1 мл сұйытылған H2SO4 және KMnO4 – ті тамшылатып құяды. Органикалық Қышқылдардың тотығуындағы айырмашылықтар ерітінділердің бірден немесе біраз тұрғаннан кейін түсінің өзгеруінен байқалады.
№79. Оксиқышқылыдардың темір (ІІІ) хлоридімен әрекеттесуі.
Материалдар: әртүрлі органикалық қышқылдар (сірке, қымыздық, лимон, шарап, сүт), ашыған сүт өнімдерінің сары суы.
Тәжірибе алдында FeCI3 ерітіндісіне бірнеше тамшы фенол ерітіндісін қосады.
Тәжірибе әртүрлі қыщқылдардың судағы ерітіндісімен жүргізіледі. Берілген қышқылдардың 1 – 2 мл ерітіндісіне, сонымен қатар ашыған сүт өнімдерінің сары суына 2 – 3 тамшыдан құрамында фенолы бар FeCI3 ерітіндісін қосады. Оксиқышқылдардың ерітінділері және сары түске, кейде жасыл түс беріп боялады.
№81. Құмырсқа қышқылдарының тотығуы.
Материалдар: құмырсқа қышқылы, известь немесе барий суы.
Газ өткізгіш түтігі бар пробиркаға 0,5 – 1 мл құмырсқа қышқылын, 1 мл сұйытылған H2SO4 және 1 -2 мл KMnO4 ерітіндісін құяды. Газ өткізгіш түтіктің екінші ұшын ішінде 1 – 2 известь ( немесе барий) суы бар пробиркаға салып қоспаны қайнау басталғанша сақпен қыздырады.
Алғашқы пробикадағы KMnO4 – пен боялған ерітінді бірден түссізденіп, 2 – ші пробикада тұнба немесе лай пайда болады. (CaCO3 немесе BaCO3 түзіледді).
№83. Құмырсқа қышқылының концентрациялы күкірт қышықылында ыдырауы.
Материалдар: құмырсқа қышқылы (сусыз) немесе натрий форматы (ұнтақ).
Газ өткізгіш түтігі бар пробиркаға 1 мл концентрациялы H2SO4 пен 0,5 мл құмырсқа қышқылы немесе 1 г құмырсқа қышқылының тұзын салады. Бөлме температурасында немесе әлсіз қыздырғанда бөлінген СО2 – ны су астында пробиркаға жинап, жағады, Көмірсутек тотығуының жанғандағы жалынның түсі көгілдір болады. Егер реакция тоқтамаған болса,СО2 – ны түтіктің аузында жағады.
№84.Темір ацетатының түзілуі және гидролизі.
Материалдар: натрий ацетаты (кристалл) железистосеннеродистый калий (сары қан түсті тұз, 2% - к аудағы ерітіндісі).
0,1 – 0,2 г Na ацетатын 2 – 3 мл суда ерітеді және 5 – 6 тамшы темір хлоридін (ІІІ) тамызып, шайқайды.
Сұйықтық қою қызыл түске боялады. Ерітінді қайнағанша 1 – 2 мин. Қыздырыды. Осы кезде қызыл қоңыр мақта тәрізді тұнба түзіледі. Қыздыруды тоқтатып, сұйықтықты салқындатады.
Абайлап пипеткамен тұнбаны арластырмай, мөлдір ерітіндісін алып, басқа пробиркаға құйып, оны үстіне темір (ІІІ) валентті тұзын (сары қант түсіті) қосады.
Бұл тәжірибе сірке қышқылында да дәл осылай жүргізіледі. Бұл жағдайда қышқылдардың бірнеше тамшысын 2 – 3 мл суда ерітеді де, оны лакмус көмегімен сілті еріт – де нейтралдап, FeCI3 ерітіндісін қосады.
№85. Құмырсқа қышқылының тұзынан қымыздық қышқылының тұзын алу.
Материалдар: натрий формиаты ( ұнтақ); кальций хлорді( 5% - к сулы ерітіндісі).
Құрғақ пробиркаға 1 г натрий формиатын салып, ұшы сүйірленген газ өткізгіш түтігі бар тығынмен бекітетіде, қатты қыздырады. Газ түтігінің ұшына шырпы жалынын жақындатса, бөліген газ күлгін түсті жалынмен жанады. Бір минуттай қыздырғаннан кейін, пробирканы суытады да, пайда болған ерітіндіні сүзеді.
Екінші пробиркаға натрий формиатын суға ерітіп, екеуіне де кальций хлоридінің ерітіндісінен бірнеше тамшы қосқанда, 1 –ші пробиркада ақ түсті тұнба түзеді. Ол тұнба сірке қышқылында ерімейді, тұз қышқылында жақсы ериді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ХІ. Лабораториялық жұмыс: Бір негізді қаныққан және қанықпаған қышқылдар