«Теміртау қ. № 4 ЖББОМ» КММ
Кіріктірілген биология және физика сабағына өзіндік талдау
Тақырыбы:
« Айналадағы электр құбылыстары»
Өткізген: биология пәнініңмұғалімі А.С.Рахимова,
физика пәнінің мұғалімі А.Н.Омирбаева
2014-2015оқу жылы
Сабақты талдау
Пән: биология, физика
Мұғалім: Рахимова Анар Сайлауовна (биология пәні )
Омирбаева Асем Нуралыевна (физика пәні )
Биология мұғалімінің өзіндік білім көтеру тақырыбы: “Биология сабағында деңгейлеп және дамыта оқыту технологиясынының элеметтерін қолдана отырып, оқушылардың өз бетінше іздене білім алуға дағдыландыру” ( Жаңа қосымша тақырып: “Биология сабағында интерактивті тақта арқылы оқушылардың біліктілігін арттыру” )
Физика мұғалімінің өзіндік білім көтеру тақырыбы «Оқушыларға физика пәнінен логикалық есептерді шығаруды үйрету»
Мақсаты
Қазіргі заман талабына сай жаңа педагогикалық технологиялардың түрлерімен танысып, қолайлы элементтерін өз тәжірибемізге еңгізіп, қолдану
Міндеттері:
Жаңа педагогикалық технологиялардың түрлерімен танысу және қолдану;
Интерактивті технологияны қолдану.
Оқушылардың даму үшін:
Біз 8«А»сыныбында «Табиғаттағы электр құбылыстары»тақырыбы бойынша практикалық жұмыс: «Жемістер мен көкөністердегі ( лимон, алма, қияр, картоп) электр құбылыс», «ЭКГ»GLX модуль арқылысабақ өткіздім.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақты талдау Пән: биология, физика Мұғалім: Рахимова Анар Сайлауовна


title: Сабақтың талдаушы: Бекмұратқызы Тоғжан

text:
№
|
Ескертпелер
|
Мұғалім пікірі
|
1
|
Сабақты жоспарлағанда оқушылардың қандай ерекшеліктері ескерілді?
|
9 сыныпта 7 оқушы, оның 3 – жақсы, 4 – қанағаттанарлық деген бағамен оқиды. Ағылшын тілі пәнінен қызығушылықтары жақсы. Бірақ өз ойын еркін жеткізе алмайды. Сол себепті сөйлеу дағдыларын дамытуға көбірек көңіл бөлінген.
|
2
|
Сабақтың түрі қандай? Өткен сабақпен байланысы бар ма?
|
Сабақ жаңа сабақты меңгеру.
|
3
|
Сабақта қандай міндеттер алға қойылды?
А) білімділік
Ә) дамытушылық
Б) тәрбиелік; бұлардың арасында байланыс болды ма? Бұл міндеттерде сыныптың, жеке оқушылардың ерекшеліктері қалай алынды?
|
Сабақта білімділік, дамытушылық, тәрбиелік міндеттер алға қойылды.
А ) Білімділік міндеттер үшін Абай Құнанбайұлының өмірбаянымен танысу;
В) Дамытушылық міндеттер үшін Абай Құнанбайұлы өлеңдерінің мәнін түсіну;
С) Тәрбие компонентін іске асыру үшін Мәңгілік Елдің құндылыққа дарыту мақсатында оқушыларды өзара сыйластық, достық, қарым – қатынастарын дамыту басшылыққа алынды.
Бұл міндеттерде сыныптың, жеке оқушылардың ерекшеліктері ескерілді, атап айтсақ: деңгейі жоғары оқушыларға анағұрлым күрделі сұрақтар қойылды.
|
4
|
Аталған міндеттерді шешуде сабақтың бұл түрі неге тиімді болды?
|
Сабақта мәтінмен жұмыс жасалып, қарапайымнан күрдеріге қарай сұрақтарға жауап беру барысында оқушылар өздерінің сөйлеу дағдыларын шыңдады.
|
5
|
Сабақ кезеңдерінің арасында байланыс болды ма?
Уақыт тиімді пайдаланылды ма?
|
Сабақ жаңа тақырып боландықтан өткен сабақпен байланысты емес. Алайда оқушылар Абай Құнанбайұлы туралы білімдері көрсете білді.
Кең ауқымды тапсырма орындауда уақытты үнемдеу үшін мұғалім ворд волв платформасы жақсы қолдана білді.
|
6
|
Жаңа тақырыпты ашуда оқытудың әдіс – тәсілдерінде қандай үйлесім болды? Әдіс – тәсілдерді таңдау себептерін түсіндіру.
|
Жаңа тақырыпты ашуда тыңдалым, айтылым дағдылары жақсы қолданылды. Сонымен қатар жеке жұмыс барысында «Дұрыс, қате», «Кездейсоқ айналым» әдістері, топтық жұмыс барысында «Анықтама жаз» әдістері сабақ барысында ұтымды болды.
|
7
|
Оқушымен жеке жұмыс болды ма? Ол қалай ұйымдастырылды? Неліктен?
|
Саралау тапсырмасы болды. Күрделі зат есім жасау, әр оқушыға өз деңгейінде таратпа материалдар тарату арқылы жүзеге асты. Әр деңгейдегі оқушы өзіне берілген тапсырманы жақсы алып шықты.
|
8
|
Оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтары байқалды ма? (себебін түсіндіру)
|
Сабақ басынан бастап оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, жасалған. Оны оқушыларда зерігу, мазасыздану байқалмағандығынан аңғаруға болады. Сабақ соңында оқушылардың белсенділігін арттыру үшін «Кездейсоқ айналым» әдісімен мәтін бойынша сұрақтар қойылып, жауап берді.
|
9
|
Сынып бөлмесінде қандай оқу құрал - жабдықтары пайдаланылды? Неліктен?
|
Сабақта инерактивті тақта, презентация, үлестірмелі қағаздарда жазылған тапсырмалар, Ворд волф платформасы.
|
10
|
Сабақ барысында оқушылардың арасындағы дұрыс психологиялық қарым – қатынас жасауына мұғалімнің тәрбиелік әсері қалай жүзеге асты.
|
Сыныптағы барлық оқушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін әр түрлі саралау тәсілдерін қолдандым
|
11
|
Үй тапсырмасын беру
|
Үй тапсырмасына 6 жаттығу 64 бет. Үй жұмысын орындау тәртібі таныстырылып, түсіндірме жүргізді.
|
12
|
Қандай да бір жағдайда артық әдіс – тәсіліңіз бар ма?
|
Сабақтың өң бойында формативті бағалау жүргізілді. Әр тапсырмадан кейін жүйелі кері байланыс орнату арқылы оқушылардың өзара және өзін өзі үнемі жетілдіріп отыруына жағдай жасалды.
|
13
|
Мұғалім көздеген мақсатына жетті ме?
|
Сабақ мақсатына жетті.
|


title: Сабақтың талдаушы: Біліктілігі жоғары деңгейдегі бірінші санатты Математика пән мұғалімі Сыздыкова Самал - бет 2

text:
Байланысты: Мұғалімнің өзі өткізген сабағын талдау кестесі үлгісі
Сабақ жеті атаға саяхат жасау болғандықтан үн таспадан З. Көпболсынұлының орындауында “Немерем” деген өлеңі тыңдалды.
10
Сабақ барысында оқушылардың арасындағы дұрыс психологиялық қарым – қатынас жасауына мұғалімнің тәрбиелік әсері қалай жүзеге асты.
Сабақ барысында оқушылардың ұлттық құндылықтарды қастерлеуге және намысшылдыққа, ұйымшылдыққа, елін, отбасын сүйуге тәрбиеленді. Үлкенге құрмет кішіге ізет көрсету басшылыққа алынды.
Қандай да бір жағдайда артық әдіс – тәсіліңіз бар ма?
Сабақтың кезеңдеріңде келеңсіз жағдай бола қалса, ол тығырықтан шығуға талпынып қажетті тәсілді қолданамын.
13
Мұғалім көздеген мақсатына жетті ме?
Сабақ бойы оқушылар берілген тапсырманы орындауда белсенділік көрсетті. Математикалық ойын “Ғажайып алаң”, “Сөз жұмбақ”, “Бұл да қызық”, “Жұмбақ сұрақтар”, “Бұл қай есімдік ” сияқты тапсырмалар өз шешуін тапты. Жоспарлап келген жұмыс түрлері толығымен іске асты, ендеше мақсатыма жеттім деп ойлаймын.


title: Сабақтың талдаушы: Біліктілігі жоғары деңгейдегі бірінші санатты Математика пән мұғалімі Сыздыкова Самал

text:
Мұғалімнің өзі өткізген сабағын талдау кестесі үлгісі Сабақтың талдаушы:Біліктілігі жоғары деңгейдегі бірінші санатты Математика пән мұғалімі Сыздыкова Самал Сабақ өткізуші: Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Шоринов Қанат Сембіұлы Күні:26.01.2013 ж.Сыныбы:6 “В” сынып Пәні: Қазақ тілі
Сабақтың тақырыбы:Есімдіктен өткенді қайталау Сабақтың мақсаты: Есімдік туралы алған теориялық білімдерін практикада қолдану, ауызша, жазбаша жұмыстарын жүргізе отырып білімдерін бекіту, ойлау қабілеттерін, қиялын дамыту, ой қорытып, нақты шешім жасауға үйрету, халқымыздың салт – дәстүрін, жеті атасын білуге топпен жұмыс жүргізіп, бірін – бірі тыңдай білуге үйрету, сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
№
Ескертпелер
Мұғалім пікірі
1
Сабақты жоспарлағанда оқушылардың қандай ерекшеліктері ескерілді?
Оқушылардың ойлау, есте сақтау қабілеттері ескеріліп, сабақтың әр кезеңінде қызығушылығын ояту, байланыстыра сөйлеу, сөздік қорын молайту көзделді.
2
Сабақтың түрі қандай? Өткен сабақпен байланысы бар ма?
Саяхат сабағы. Сабақта жеті ата еліне саяхат жасай отырып, топпен жұмыс (белсенділіктерін арттыру) үшін, ойын элементтері (қызығушылығын, ойлау, есте сақтауын дамыту) үшін пайдаланылды. Бұл сабақ - өткен сабақты бекіту.
3
Сабақта қандай міндеттер алға қойылды?
А) білімділік
Ә) дамытушылық
Б) тәрбиелік; бұлардың арасында байланыс болды ма? Бұл міндеттерде сыныптың, жеке оқушылардың ерекшеліктері қалай алынды?
А) Есімдік туралы алған теориялық білімдерін бекітіп, ауызша, жазбаша талдау жұмысын жүргізу; Ә) Сауатты, таза, көркем жазуға, мәдениетті сөйлей білуге үйрете отырып, ойлау қабіліттерін, қиялдарын дамыту; Б) Халықтық педагогика негізінде тәрбиелей отырып, Отанын, отбасын, туған жерін сүюге ұлттық құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеу. Бұл алған міндеттер байланысып бірін - бірі толықтыры тұрды. Абылайханның сөздік қоры төмен болғандықтан жеке сөздік жұмысы жүргізілді.
4
Аталған міндеттерді шешуде сабақтың бұл түрі неге тиімді болды?
Жеті атаға саяхат жасай отырып оқушыларды жеті атасын білуге жетелеп, жалықтырмас үшін, қызығушылығын арттыру барысында сабақтың әр кезеңінде әр түрлі - әдіс тәсәлдермен, ойындар өткіздім.
5
Сабақ кезеңдерінің арасында байланыс
болды ма? Уақыт тиімді пайдаланылды ма?
Алға қойған мақсат біреу болғандықтан сабақтың әр кезеңдері, бір – бірімен байланысып, жүйелі қорытындыланып өз уақытында өтті.
6
Жаңа тақырыпты ашуда оқытудың әдіс – тәсілдерінде қандай үйлесім болды? Әдіс – тәсілдерді таңдау себептерін түсіндіру.
Ш.А. Амоношвилидің “Ойын арқылы оқыту”, В.В. Давыдовтың “Дамыта оқыту”, “Оқу мен жазуды сын тұрғысынан ойлау технологияларының элементтерін ізгілендіру педагогикасымен ұштастыра өткізіп, есімдіктен өткенді қайталауда оқушылардың ойын, қиялын, есте сақтау дағдысын қалыптастыру қарастырылды”.
7
Оқушымен жеке жұмыс болды ма? Ол қалай ұйымдастырылды? Неліктен?
Әрбір ауылға саяхат жасай отырып, Абутай А., Еңбекова Ә. сияқты ойын жеткізуге қиналатын оқушыларға жеке тапсырма берілді, себебі саяхатқа ілесу үшін үлестірмелі арнайы карточка таратылды.
8
Оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтары байқалды ма? (себебін түсіндіру)
Сабақтың әрбір кезеңдерінен өткен сайын оқушылар ауыл – ауылдан түскен тапсырмаларға тез, дұрыс жауап беруге тырысып ұйымшылдыққа тәрбиеленді, белсенділіктері, қызығушылықтары артты.
9
Сынып бөлмесінде қандай оқу құрал - жабдықтары пайдаланылды? Неліктен?


title: Сабақтың талдаушы Сабақ өткізуші: Күні:. Сыныбы: Пәні: Сабақтың тақырыбы

text:
№
|
Ескертпелер
|
Мұғалім пікірі
|
1
|
Сабақты жоспарлағанда оқушылардың қандай ерекшеліктері ескерілді?
|
Оқушылардың ойлау, есте сақтау қабілеттері ескеріліп, сабақтың әр кезеңінде қызығушылығын ояту
|
2
|
Сабақтың түрі қандай? Өткен сабақпен байланысы бар ма?
|
Саяхат сабағы. Сабақта жеті еліне саяхат жасай отырып, топпен жұмыс (белсенділіктерін арттыру) үшін, ойын элементтері (қызығушылығын, ойлау, есте сақтауын дамыту) үшін пайдаланылды. Бұл сабақ - Жаңа сабақ
|
3
|
Сабақта қандай міндеттер алға қойылды?
А) білімділік
Ә) дамытушылық
Б) тәрбиелік; бұлардың арасында байланыс болды ма? Бұл міндеттерде сыныптың, жеке оқушылардың ерекшеліктері қалай алынды?
|
А) Барлық оқушылар 6; 7; сандарына көбейту мен бөлу кестесін құра алады. Бірқатар оқушылар: көбейту және бірдей қосылғыштар қосындысын таба алады; Кейбір оқушылар: тақырыпқа сай берілген тапсырмаларды өз еркімен орындай алады.
Ә) Сауатты, таза, жазуға, ойлау қабіліттерін, қиялдарын дамыту;
Б) Отанын, отбасын, туған жерін сүюге ұлттық құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеу.
|
4
|
Аталған міндеттерді шешуде сабақтың бұл түрі неге тиімді болды?
|
Саяхат жасай отырып оқушыларды жеті атасын білуге жетелеп, жалықтырмас үшін, қызығушылығын арттыру барысында сабақтың әр кезеңінде әр түрлі - әдіс тәсәлдермен, ойындар өткіздім.
|
5
|
Сабақ кезеңдерінің арасында байланыс
болды ма? Уақыт тиімді пайдаланылды ма?
|
Алға қойған мақсат біреу болғандықтан сабақтың әр кезеңдері, бір – бірімен байланысып, жүйелі қорытындыланып өз уақытында өтті.
|
6
|
Жаңа тақырыпты ашуда оқытудың әдіс – тәсілдерінде қандай үйлесім болды? Әдіс – тәсілдерді таңдау себептерін түсіндіру.
|
|
7
|
Оқушымен жеке жұмыс болды ма? Ол қалай ұйымдастырылды? Неліктен?
|
|
8
|
Оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтары байқалды ма? (себебін түсіндіру)
|
Сабақтың әрбір кезеңдерінен өткен сайын оқушылар түскен тапсырмаларға тез, дұрыс жауап беруге тырысып ұйымшылдыққа тәрбиеленді, белсенділіктері, қызығушылықтары артты.
|
9
|
Сынып бөлмесінде қандай оқу құрал - жабдықтары пайдаланылды? Неліктен?
|
АКТ
|
10
|
Сабақ барысында оқушылардың арасындағы дұрыс психологиялық қарым – қатынас жасауына мұғалімнің тәрбиелік әсері қалай жүзеге асты.
|
Сабақ барысында оқушылардың ұлттық құндылықтарды қастерлеуге және намысшылдыққа, ұйымшылдыққа, елін, отбасын сүйуге тәрбиеленді.
|
11
|
Үй тапсырмасын беру
|
Үйге тапсырма оқушылардың ерекшеліктерн ескере отырып, уақытты дұрыс пайдалануға негіздеп №9тапсырма
|
12
|
Қандай да бір жағдайда артық әдіс – тәсіліңіз бар ма?
|
Сабақтың кезеңдеріңде келеңсіз жағдай бола қалса, ол тығырықтан шығуға талпынып қажетті тәсілді қолданамын.
|
13
|
Мұғалім көздеген мақсатына жетті ме?
|
Сабақ бойы оқушылар берілген тапсырманы орындауда белсенділік көрсетті. Жоспарлап келген жұмыс түрлері толығымен іске асты, ендеше мақсатыма жеттім деп ойлаймын.
|


title: СабақТЫҢ тапсырмалары тақырыбы: Гемостаздың реттелуіндегі гуморальдық

text:
ЭНДОКРИНДІК ЖҮЙЕ ФИЗИОЛОГИЯСЫ
БОЙЫНША ТӘЖІРИБЕЛІК
САБАҚТЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ
Тақырыбы: Гемостаздың реттелуіндегі гуморальдық
факторлар. Гипоталамо-гипофизарлық жүйе. Бүйрек үсті
безінің қыстысты және милы қабаттары гормондарының
физиологиялық маңызы
Хаттамаларды толтыру:
1. «Гипоталамус гормондары: либериндер
мен статиндер»тақырыбындағы кестені толтыру.
№
Гипоталамус гормондары: либериндер Гипоталамус гормондары: статиндер
1.
Кортиколиберин
Пролактостатин
2.
Тиреолиберин
Соматостатин
3.
Гонадолиберин
Меланостатин
4.
Соматолиберин
5.
Меланолиберин
6.
Фоллиберин
7.
Пролактолиберин
2. «Гипофиздің алдыңғы және артқы бөлімдерінің
гормондары»тақырыбындағы кестені толтыру.
Гипофиздің алдыңғы бөлімінің гормондары
№
Гормонның аталуы
Қызметі
1.
соматотропин
Өсу гормоны /соматотропин – СТГ/. Сүйек, ұшындағы
шеміршек ткані клеткаларының бөлінуі есебінен ұзарып
өседі. Сүйектердің өсуін биологиялық активті заттар, мысалы
гипофизден бөлінетін өсу гормоны реттеп отырады. Бұл
гормонның мөлшері жеткіліксіз болса жас жануарлардың
тіпті өсуі мүлде тоқтап қалады. Мысалы, мұндай адамдардың
бойы пәкене болып, ер жеткенде 5-6 жастағы баланың
бойынан аспайды. Мұндай адамдарды ергежейлілер деп те
атайды. Бұл кезде жыныстық дамудың да тежелуі мүмкін.
2.
пролактин
Сүт шығару /пролактин – ПРЛ/. Лактация – күрделі процесс. Оның әрдайым
ойдағыдай болуын осы гормон реттеп отырады. Сүтқоректі жануарларда ол ими
дененің /бездің/ дамуына ықпалын тигізеді, түсік тастамай буаздықтың
сақталуына, желіннің өсіп жетілуіне, одан сүт шығуына қолайлы әсер етіп, аналық
қасиеттің қалыптасуына көмектеседі.
3.
Гонадотропин
Гонадотропин /ГТГ/ немесе филлотропин /фолликулдардың дамуын
жылдамдататын гормон – ФСГ/. Аналық, жарым-жартылай аталық, ұрық
безедрінің қызметін күшейту үшін қолданылады. Аналық безінің
фолликулдарының жұмыртқалыққа өсіп жетілуін тездетіп, олардың гормондық
қызметін арттырады /фолликулаларда аналық клеткалар орналасқан/. Буаз
биенің несебінен алынады. Қойды қолдан ұрықтандыру арқылы көп төл алу үшін
СЖК препараты қолданылады.
4.
Лютотропин
гормоны
Лютотропин гормоны /ЛГ/. Әсері филлотропинге ұқсас. Әр жынысты екі
организмге гонадотропты әсер етеді. Сары дененің өсіп жетілуіне және овуляцияға
қолайлы жағдай туғызады.
5.
Тиреотропин
Тиреотропин /тиротроптық гормон – ТТГ/. Оның атқаратын қызметі – қалқанша
без жұмысына жағдай жасау, яғни, бездің қаннан иодты сіңіруіне және
дииодтирозиннің тироксинге айналуына көмектеседі. Сонымен гормондық
реттелу бірімен-бірі байланысты болып шығады: гипофиз қалқанша бездің
әрекетін реттейтін болса, қалқанша бездің гормондары организмдегі бүкіл зат
алмасуды бақылайды.
6.
Кортикотропин
Кортикотропин /адренокортикотроптық гормон – АКТГ/. Бүйрек үсті бездерінің
гормондарының /кортикостерон, кортизол/ түзілуіне ықпал жасайды, организмде
холестерин шамасын төмендетеді де, бүйрек үсті қабығында, керісінше, оны
жоғарылатады. Көмірсу емес қосылыстардан глюкоза түзілуіне жанама әсер етеді.
7
Фоллитропин
Фоллитропин-ана безі фолликуласын ұлғайтып, онда
гормондар түзілуін үдетеді, қанда эстрогендерді
көбейтеді және сперматогенезді тездетіп,
сперматозоидтардың өсуін жеделдетеді.


title: Гипофиздің артқы бөлімінің гормондары

text:
кезінде жатыр бұлшық етінде байқалады. Сондықтан да
окситоцинді малдың тууы қиындап ұзап кеткенде қолданады.
Малды сауған уақытта желіннің емшегін түршіктіріп қоздырған
кезде окситоцин босап шығады да сүттің бөлініп шығуына себеп
болады.
2.
Вазопрессин
Вазопрессин – ВП /адиуретин/ қан қысымын арттырып, қан плазмасының осмостық
қысымын реттейді. Ол бүйрек каналдарында суды кері қарай соруды белгілі деңгейде
ұстап тұрады, сөйтіп бөлінетін зәр мөлшерін азайтады. Яғни, вазопрессин организмде
тұз – су алмасуын тұрақтандырады. Вазопрессиннің түзілу процесі бүлінген кезде, несеп
көп бөлінеді, мұндай ауруға ұшырағандар суды көп ішеді, сусамыр болып, қатты
шөлдегіш келеді.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сызбанұсқаны толықтыру - СабақТЫҢ тапсырмалары тақырыбы: Гемостаздың реттелуіндегі гуморальдық

text:
Шоғырлы аймағы
ГКС зат алмасуының барлық түріне ықпалын тигізеді, әсіресе
катаболикалық процестерді күшейтеді. Мұндай жағдайда терінің,
бауырдың, еттің, майдың, дәнекер және лимфа тканьдерінің
клеткалары нысана-клетка рөлінде болады. Тканьдерде ГКС-дың
әсерінен бір қатар ферменттердің (трансаминаза, оксидаза, т.б.)
белсенділігі күшейеді. ГКС-дың белоктың алмасуына әсері:
а)барлық тканьдерде, әсіресе ет тканінде белоктың ыдырауы
күшейеді. ГКС-дың зат алмасуына ықпалынан диафрагма мен
жүрек еттері резистентті болады тіпті кортизонның әсерінен
жүрек
етінің салмағы да артады; ә)қандағы аминқышқылдар мен
несептегі
азоттың мөлшері көбейеді; б)бауырдың мочевина түзеу қызметі
артады; в)аталған әсерлерге байланысты, әсіресе белок алмасу
өзгеруінен организмнің салмағы азайып, өсуі кідіреді.
Торлы аймағы
Жыныс гормондарына қарағанда бұлар анағұрлым әлсіздеу келеді.
Дегенмен бұлар жыныс бездерінде түзілетін гормондар тәрізді әсер
етеді. Бұлардың маңызы әсіресе балалық, кәрілік шақта зор болады.
Адам қартайып, жыныс бездерінің қызметі тоқтаған кезде
бүйрекүсті бездері негізгі жыныс гормондарын түзуші ағза болып
қалады.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Бүйрек үсті безінің милы қабатының гормондары

text:
жүрек
жұмысын күшейтеді сүтқоректілердің бас миының кейбір
нейрондары синтездейтін катехаломин тобына кіретін медиатор.
Адреналиннің секрециясы ағзаның жаңа жағдайларға бейімделуге
байланысты өзгерістерге ұшырауы кезінде күшейіп тыныс алуды
шапшаңдатады қандағы глюкоза мен бұлшық еттердегі сүт
қышқылын көбейтеді. Адреналиннің әсерінен құрсақ қуысындағы
қан тамырларының арнасы тарылып, көкбауыр мен бауыр қан
тамырларындағы қанның қоры қан тамырларына шығарылады
да,
қан айналымындагы қанның мөлшері көбейеді; жүрек пен ми қан
тамырларының арналары кеңейеді; жүректің жұмысын
күшейтеді;
көмірсудың организмдегі алмасуын реттеуге қатысады (бауыр
жасушалары мен бұлшықеттер талшықтарында қорланған
гликогеннің глюкозаға айналуын қамтамасыз етеді).
Норадреналин
Норадреналин- бүйрек үсті безі , ми гормондары мен
нейромедиаторлар заттары. Норадреналин адреналиннің алды
болып табылады. Химиялық құрылысы жағынан метильдік
топтың
болмауынан және атомның азоттық аминотптың бүйірі
тізбегінің
әсерінен норадреналин адреналин ерекшеленеді. Норадреналин а-
адренорецептордың басым күшті ықпалына байланысты.
Норадреналин
әлдеқайда
күшті
және
әлсіз
әрекетімен
мускулатураны айтарлықтай ықпал аз прессорлы тамыр
тарылтқыш
адреналинді әрекетімен ерекшеленеді, норадреналин Адреналинге
қарағанда аз дәрежеде оттекке және басқа да тіндерді миокард
қажеттілігін
арттырады.
Норадреналин
күшейген
кезде
жүректің дүрсілі тез соғады.
Орындаған
студент ___________________________________тобы_______факультеті
_______
Тақырып қабылданды, мерзімі
___________оқутышының қолы
Страница 2 из 3


title: Сабақтың тапсырмасы: «Қр мәдениет туралы заңы». «Мәңгілік Ел»

text:
8. Практикалық сабақтың тақырыбы: Қазақстанның мәдени саясаты
Оқу нәтижелері: мәдениеттік және тұлғаралық қатынастар, тіл, мәдениет, саяси бағдарламалар, қазақ қоғамының әртүрлі кезеңде дамуы туралы ақпаратты нақтылап, негіздейді
Практикалық сабақтың тапсырмасы:
1. «ҚР Мәдениет туралы заңы».
2. «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының қалыптасуы. Қазақстан Халқы Ассамблеясы.
3. Этникааралық және конфессияаралық келісім мәселесі.
4. Қоғамдық сананы жаңғырудың негізгі бағыттары: бәсекеге қабілеттілік, прагматизм, білімнің ашықтығы, білімді құрметтеу (культ).
5. Қазақ мәдениетінің мәдени және өркениеттілік бірегейлік мәселесі.
Бағалау критерийлері
Практикалық (семинар) сабақты кестеге сәйкес уақытылы орындау жағдайына және пән бойынша теориялық білімді толық игеруіне байланысты студент максималды 100 балл алады. Теориялық білімді түсінбей, білмеген жағдайда 50 балл қойылады. Тек сабаққа қатысумен шектелсе, 30 балл алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақрыбы Қан топтары, қан құю,Резус-фактор. Агглютинация. Резус-конфликт. Оқу мақсаты

text:
Сабақ кезеңі/Уақыт
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы.Қызығушылықты ояту.
Алдыңғы білімдіеске түсіру
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі: (Ұ) «Өз орныңды тап» Оқушыларды түрлі түсті қаламсап бойынша топқа бөлу: Топтастыру.
|
Оқушыларды топтарға біріктіруді ұйымдастыру: Түрлі-түсті қаламсаппен оқушылар 3 топқа бірігеді. I – Эритроциттер тобы II – Лейкоциттер тобы III – Тромбоциттер тобы
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру
|
Түрлі- түсті қаламсап Қызыл Жасыл Көк
|
Алдыңғы
білімді еске
түсіру
|
Өткен тақырыпты еске түсіру: «Сұрақ бізден, жауап сізден»
|
Бұл әдіс арқылы әр топ бір-біріне сұрақтар қояды.
|
Дескриптор: - Сұрақтарға жауап береді; (2 балл)
|
|
Жаңа сабаққа
кіріспе
5 минут
|
Ой қозғау.«Кілттік сурет» әдісі арқылы жаңа сабақтың тақырыбын табу.» Әдісі арқылы,өзара ұжымдық талқылау және пікір алмасу жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады
|
Бұл әдіс арқылы оқушылар жаңа сабақтың тақырыбын ашад
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Керемет!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Суреттер, слайд, интерактив тақта
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.26 мин
|
Бейне сабақты тамашалайық
|
Оқулықты бейне сабақты
|
|
Бейне саба
|
|
«Мәтінмен жұмыс
|
1-топ. Қан топтары «Кестені толтыр» әдісімен талдау 2-топ. Қан құю «Көршіңе әңгімелеп бер» әдісімен тақырыпты ашу 3-топ. Резус-фактор «Ойлан,бірік,бөліс» әдісі арқылы сабақты меңгеру
|
Дескриптор: І-топ -І, ІІ, ІІІ, IV қан тобының құрылысын сипаттады; ( 1 балл) Дескриптор: ІІ- топ 1-Аглютинация терминдеріне анықтама береді. Қан құюды түсіндіреді; (1 балл) Дескриптор: ІІІ – топ 1- Резус-фактор, резус-конфликт терминіне анықтама береді; (1 балл)
|
ДК экраны 8-сынып оқулығы. Жұмыс дәптерлер
|
|
Топтық жұмыс
|
Ситуациялық жағдай. Класта Ерланның қан тобы I ,Бекзаттың қаны II,Маржанның қан тобы III,Жансейіттің қан тобы IV. Класта Арман деген бала ауырып қалды,оның қан тобы -2,оған кімдер қан бере алады?
|
Дескриптор: 1.Қосымша арқылы есептер шығару; (4 балл)
|
Слайд
|
|
“Jamboard”- онлайн тақта “Кім жүйрік” әдісі арқылы есеп шығару
|
1. Егер әкесінің қан тобы I топ , ал анасының II-топ гомозиготалы болса, онда баласының қан тобы қандай болады? ОО х АА 2.Егер әкесінің қан тобы II- топ , ал анасының қан тобы III- топ гетерозиготалы болса, онда баласының қан тобы қан тобы қандай болады? АО х ВО 3. Егер әкесінің қан тобы III топ , ал анасының II-топ гетерозиготалы болса, онда баласының қан тобы қандай болады? ВВ х АО 4. Егер әкесінің қан тобы IV- топ , ал анасының қан тобы II- топ гетерозиготалы болса, онда баласының қан тобы қан тобы қандай болады? АВ х АО
|
Дескриптор: 1.Қосымша арқылы есептер шығару; (4 балл)
|
JAMBOARD онлайн тақта
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды. Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады. Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды. Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс: - 1.Бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім. 2.Бүгін сабақта мен өзімді.....үшін мақтар едім. 3.Маған ерекше ұнағаны..... , қызықты болғаны....., ......қиындық тудырды.
|
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын! Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|


title: СабақТЫҢ технологиялық картасы технологическая карта занятия с применением дистанционных образовательных технологий Әлеуметтану пәні және оқыту обьектісі

text:
Қашықтықтан оқыту технологияларын қолданған
САБАҚТЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ КАРТАСЫ
ТЕХНОЛОГИЧЕСКАЯ КАРТА ЗАНЯТИЯ
с применением дистанционных образовательных технологий.
Сабақты өткізу күні /Дата проведения занятия: 31.03.2020 ж.
Оқытушының ТАӘ/ФИО преподавателя: Хабдина Н.Е.
Пәні / Дисциплина: Әлеуметтану және саясаттану негіздері
Топ/Группа: МК-31
Сабақтың № занятия (КТЖ бойынша / по КТП) : _15__
Сабақтың тақырыбы/Тема занятия: Әлеуметтану пәні және оқыту объектісі
Сабақтың мақсаты / Цель урока: Білім алушыларға әлеуметтану ғылымы туралы және оның объектісі туралы түсінік бере отырып, олардың ой-өрісін қеңейту.
Міндеттері /Задачи:
1. Әлеуметтану, әлеуметтік институт, әлеуметтік құрылым ұғымдарын түсіне білу;
2. Терминдермен жұмыс жасап, оларды түсіндіруде нақты мысалдар келтіру;
3. Жалпылама сқрақтарға жауап беруді, тест сұрақтарымен жұмыс жасай білуді игеру;
Үй тапсырмасын тексеру /Проверка домашнего задания:
Терминмен жұмыс:
1. Халықаралық келісім -
2. Сыртқы саясат –
3. Интеграция -
4. Толеранттылық -
5. Конвенция -
6. Терроризм -
Жаңа тақырыпты түсіндіру /Объяснение новой темы:
«Социология» деген сөз латын-грек сөздерінен құралған. «Societas» - латын тілінде қоғам, «logos» - грекше ілім, ғылым деген сөз. Сонда әлеуметтану – қоғам жөніндегі ғылым деген сөз. Оны өз алдына ғылым етіп негізін қалаған француз ғалымы Огюст Конт (1798-1857).
Сонымен әлеуметтануды - әлеуметтік жүйенің өмір сүруі мен дамуының заңдары жөніндегі, сол заңдар субъектілердің, яғни, әлеуметтік үлкен-кіші топтардың, адамдар қауымдастықтарының, сонымен бірге жекелеген тұлғалардың қызметінен көрініс табатын ғылым ретінде сипаттауға болады.
Әлеуметтанудың пәні деп отырғанымыз – қоғам мен адамның беймәлім қырлары, құпия жақтары, яғни олардың арасындағы қатынастар, байланыс механизмі мен құрылымы, әлеуметтік ұйымдар, әлеуметтік институттар, әлеуметтік іс-әрекет пен адамдардың мінез-құлықтары, мүдделері мен мұқтаждықтары, құндылықтары, бұлардың өмірде байқалуы мен өзгеріске ұшырауын қалыптастырған себептер және олардың нәтижелері.
Басқа да қоғамдық ғылымдар сияқты әлеуметтану ғылымының да қоғам алдында орындайтын, атқаратын қызмет-міндеттері бар. Олар алуан түрлі болып келеді. Соның ішіндегі негізгілері:
1. Теориялық-танымдық қызметі.
2. Практикалық қызметі.
3. Идеологиялық қызметі.
Теориялық-танымдық қызметі арқылы әлеуметтану қоғамның мәні, оның құрылысы, заңдылықтары, қызметі жайлы, дамудың негізгі тенденциялары, бағыттары, жолдары жөніндегі білімді тереңдетеді. Әлеуметтік құбылыстар мен процестерге эмпирикалық және теориялық талдау жасау негізінде, айталық, материалдық өндіріс саласында адамдардың қызметін ынталандыру мен тиімділігін арттыруды күшейту, экономикалық және саяси қатынастарды, әлеуметтік институттардың қызметін жетілдіруге бағытталған практикалық ұсыныстарды әзірлеу әлеуметтанудың практикалық қызметіне жатады. Қоғамның таяудағы және алыс болашағына қатысты әлеуметтанулық болжам жасаудың, қоғамның экономикалық, әлеуметтік, саяси және рухани салаларының дамуын ғылыми тұрғыда алдын ала көре білудің мейлінше практикалық маңызы зор.
Әлеуметтанудың тағы да бір атқаратын қызметі – идеологиялық қызмет. Өйткені әлеуметтану қайсыбір формада болмасын белгілі бір әлеуметтік топтардың, таптардың, саяси партиялар мен қозғалыстардың мүдделерін білдіреді. Себебі әлеуметтанушының өзі белгілі бір әлеуметтік-таптық қауымдастықтың құрамында, яғни, көбінесе қандай да болмасын бір саяси партияға мүше де болады. Ол өзі зерттейтін әлеуметтік процестерді, қоғамдық қатынастарды және әр түрлі субъектілердің қызметін белгілі бір дүниетаным ұстанымымен пайымдайды. Ал, оның дүниетанымының қалыптасуы әлеуметтанушының шыққан ортасымен, әлеуметтік жағдайымен тікелей байланысты.
3. Тапсырма №1. Тест сұрақтарына жауап беру:
1. «Societas» сөзі грек тілінен аударғанда қандай мағына береді?
А) адам
B) дүние
C) қоғам
D) жүйе
E) жеке адам
2. Әлеуметтанудың объектісі ретінде қоғам біртұтас... шындық:
А) әлеуметтік
B) саяси
C) тарихи
D) субъективтік
E) виртуальдық
3. Әлеуметтану қандай ғылымнан бөлінді:
А) саясаттану
B) философия
C) мәдениеттану
D) тарих
E) химия
4. Кім әлеуметтануды ғылым ретінде негіздеді?
А) Конт
B) Спенсер
C) Вебер
D) Маркс
E) Дюркгейм
5. Төмендегі көрсетілгендердің қайсысы әлеуметтік институттарға қатысты емес?
А) мемлекет
B) құқық
C) ғылым
D) отбасы
E) интернет
6. Әлеуметтанудың қай түрі әлеуметтік мәселелерді практикалық іс жүзінде шешуге бағытталады? А) теориялық
B) абстрактылық
C) қолданбалы
D) діндік
E) иллюзиялық бейне
7. Антикалық дәуірдің алғашқы әлеуметтанушылары деген атқа ие болған әлеуметтік философтарды атаңыз?
А) Дж.Мид
В) О.Конт
С) Г.Спенсер
D) Платон, Аристотель
Е) Т.Парсонс
8. Алғашқы қауымдық, құл иеленушілік, феодалдық, капиталистік және коммунистік формацияларды жіктеген кім?
А) Г.Спенсер
В) О.Конт
С) К.Маркс
D) В.Паерето
Е) Г.Зиммель
Достарыңызбен бөлісу: |


|
Сабақтың теориясы" интеллект карта " Сабақтың типологиясы және құрылымы " Интеллект карта "
|
Дата | 23.09.2023 | өлшемі | 410,2 Kb. | | #110024 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 1 Интеллект карта ggg
1 Интеллект карта “Қазіргі сабақтың теориясы”
2 Интеллект карта “ Сабақтың типологиясы және құрылымы ”
3 Интеллект карта “ Сабақтың логикалық-психологиялық, дидактикалық және әдістемелік құрылымының арақатынасы ”
4 Интеллект карта “ Сабақта оқушылардың оқу іс-әрекетін ұйымдастыру-дың топтық, дербес, фронтальды формалары ”
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тәрбиелік функциясы

text:
Сабақтың тәрбиелік функциясы
Тәрбие - қоғамның негізгі қызметтерінің бірі, жеке адамды мақсатты, жүйелі қалыптастыру процесі, аға ұрпақтың тәжірибесін кейінгі буынға меңгертіп, олардың сана-сезімін, жағымды мінез-құлқын дамытушы. Ересек буын қоғамдыдтарихи өмірде жинаңталған тәжірибені, білімді жас буынға тәрбие процесі арқылы береді.
Тәрбие материалдық игіліктерді өндіруге қабілетті, іскер адамдарды дайындауға бағытталуы қажет. Басты өндіруші күш - жеке тұлға. Адам жүйелі түрде күрделі қатынастарға араласып, қоғамдағы қалыптасқан идеяны, саяси және моральдық көзқарастарды, сенімдерді қоғамдағы адамдардық өмір сүру тәртібін меңгереді.
Педагогика баланы оқыту, тәрбиелеу тәжірибелерін қорытып, тәрбие және даму үшін қажетті жағдайларды анықтайды.
Тәрбие процесінде бала өзінің дамуына қажетті жағдайларды пайдалануға тиіс. Табиғи және әлеуметтік орта оның көзқарасын дамытады.
Тәрбие дегеніміз- халықтың ғасырлар бойы жинақтаған , іріктеп алған озық дәстүрлерін келешек ұрпаққа сіңіру. Тәрбие- бұл тұлғаны қалыптастыруға мақсатты бағытталған үдеріс.
Жаратылыстану пәндерінің сабақта тәрбие беруде маңызы мен рөлі жоғары. Білім алушылардың рухани байлығын кеңейтіп, өзінің қоғамдағы орнын түсінуге көмектеседі, ұрпақтың ізгі талап-тілегін оятады. Сабақта ойын элементтерін қолдану тәрбие функциясының негізі саласы болып саналады.Мысалы биология сабағында «жемістер» тақырыбында олардың түрлері бойынша қандай өсімдіктер жататын анықтауда немесе химия пәнінде заттардың химиялық қасиеттерін өрнектейтін реакция теңдеулерін жазуда « Домино» ойынын қолданамын. Рольдік ойындар биология, химия пәндері бойынша өте тиімді. Мәселен «Синтектикалық каучук», «Бір атомды қаныққан спирттер», биологияда «Экология салалары» сияқты сабақтарда берері мол.Көрнекті Нидерландық оқымыстысы Иохан Хейзинганың «Ойнаушы адам» деген дүние жүзіне кең тараған еңбегінде
« Ойын адамзат әрекетінің жан-жақты қамтылған әдісі, адамзат тіршілігінің әмбебап категориясы ,ойын — өмір сүру тәсілі емес, бірақ адам әрекетінің құрамды негізі» және «Ақылды адам дегеніміз- ең әуелі ойнайтын адам» деген екен.Мысалы «Жүрек, қантамырлар жүйесі» тақырыбында рольдік ойындарды пайдаландым. Нәтижесі — салауатты өмір салтына жағымды көзқарас пен оған ұмтылу, өз денсаулығымен бірге өзгелердің денсаулығына деген жауапкершілікке тәрбиелеу.
Ойын арқылы обілім алушы нені меңгереді?
Білім алушылар нақты қызмет тәжірибесін меңгереді
Білім алушылар тек бақылаушы ғана емес өздері қатыса отырып, қиын мәселерді шешуге үйренеді.
Білім алушы әрекетіне негізделген оқу көлемін басқарады.
Оқу процесінде алған білімді нақты істе қолдануға мүмкіндік алады..
Шешім қабылдауда аса жауапкершілікке үйренеді.
Уақытты үнемдеуге үйренеді.
Тәрбиенің келесі функциясының бірі- халықтық педагогика. Халық педагогикасын сабағымызда пайдалану- жас ұрпақты еңбекке үйрету, өнер- білімге баулу.Отбасын, Отанын, ел-жұртын қорғауға тәрбиелеу. Халық педагогикасының бір саласы – мақал-мәтел. Мақал-мәтел — бабаларымыздың ғасырлар заманалар бойы жинаған даналығының інжу- маржаны.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақты тиімді ұйымдастыруы» «Бала біздің болашағымыз Өмірдің ең бір қызығы, ол тәлім тәрбие беру»

text:
Әдістемелік баяндама
«Мұғалімнің сабақты тиімді ұйымдастыруы»
«Бала – біздің болашағымыз
Өмірдің ең бір қызығы, ол тәлім – тәрбие беру».
Әл-Фараби
Бала тәрбиесі қай заманның, қай қоғамның болсын, ойшылдары мен зиялыларын толассыз толғанысқа, үздіксіз ізденіске түсіргені күмән туғызбайды. Шығыстың ғұлама ғалымы Әл – Фараби: «Жас жеткіншектеріңізді көрсетіңіз, мен сіздердің болашақтарыңызды айтып берейін, - десе, Болашақ ұрпақ жайында Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев өз Жолдауында: «Қазіргі заманда кез - келген мемлекеттің тыныс тіршілігін қалыпты ұстап тұрудың аса маңызды шарты – адамдардың өздері, олардың ерік – жігері, қажыры, білімі болып табылады. Ата – аналар өз балаларын өмірге даярлауға ерекше көңіл бөлуі тиіс. Олар қазіргі балалар елдің болашағын анықтайтын XXI ғасырдың ересек адамдары екенін түсінуі қажет» - деп көрсетті. Ал тәрбие дегенде М. Жұмабаев: «Тәрбие – адам баласын кәміл жасқа толып, өзіне – өзі қожа болғанша тиісті азық беріп өсіру» - деген екен. Сонда бала тәрбиесі ана сүтінен басталып, біреудің біреуге ықпалы арқылы қалыптасатын күрделі іс. Бала қамын ойлаған бабаларымыздың айтқандарынан түйгеніміз – қай қоғамның болсын көтерген мәселесі – бала жанына ізгілік дәнін егу. Себебі бала – өмірдің жалғасы, мәні мен сәні. Сондықтан да халық баланы көңілдің гүлі, көздің нұры деп ұққан. Кезінде ұрпақ тәрбиесі, ел тағдыры жөнінде елеулі еңбектер жазып, аталық ақыл айтқан ғалым – профессор Б.Кенжебаев: «Бала – біздің болащағымыз. Болашағына немқұрайлы халықтан ештеңе күтуге болмас еді. Қазақта «Ұяда не көрсе ұшқанда соны ілер» - деген мәтел бар.
Балапан қыран болу үшін оны самғатып ұшыратын ата да қыран болу керек» - деп отбасы тәрбиесінде ерекше тоқталған. Себебі отбасы бала үшін – алтын бесік. Бала тәрбиесі мен барлық адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуы негізінен отбасында жүзеге асады. Олай болса балаға өз шаңырағында, өз табалдырығында дұрыс тәрбие берілуі – тәрбиенің ең басты шарты. Ата мен әженің, әке мен шешенің балаға беретін үлгісінің құдіреттілігін мойындап,
өз ұлтының ертеңін елжірей ойлап, ұлттық тәрбие тағлымын байыптай да батыл айтқан батыр бабамыз Бауыржан Момышұлының «... Кейде менің өнеге алған, тәлім үйренген, дәріс оқыған ұстаздарымды еске түсіріп, ойға бататыным бар. Сондай шырын шақтарда ең алдымен ата – аналарымның бейнесі елестейді. Өйткені өзімнің әжемдей, әке – шешем мен ауылдың ақсақалдарындай өсиет айдынына жүздіре алған ешкім жоқ.» деп балалық шағын тебірене еске алуы тегін емес.
Тәрбиенің алғашқы бастамасын бала жанұяда алады. Бала жанұя аясында түлеп өседі, оң – солын таниды. Ол алғашқы адамгершілік қасиеттерді де, еңбек әліппесінің алғашқы беттерін де өз үйінде ашады. Ұлттық педагогикада «Тәрбие отбасынан басталады» деп тегін айтылмаған. Баланың тәлім – тәрбиесіне ерекше мән берген халқымыз «баланы жастан» деп мәтелдеген. Өмірдің базарын бала деп білген халқымыз «Жаста берген тәрбие жас қайыңды игендей.» - демей ме? Ия, қазақ халқында сонау ежелгі заманнан бері өзіндік тәрбие мектебі, қалыптасқан дәстүрі болған. Ал сол дәстүр отбасында басталып, мектепте берілетін тәрбиемен қалай қабысады. Енді соған келейік.
Алтын бесік – отбасы болса, алтын ұя – мектеп. Екеуі де қасиетті, әрі қастерлі. Өйткені отбасы Адамды дүниеге әкеліп, қалыптастырып, дамытып, жетілдіріп жатса, мектеп ақылы мен білімі толысқан, жан – жақты жетілген, өз бетімен өмір сүруге бейім, толыққанды адам етіп тәрбиелеп шығарады. Бұл екі ортаның да мақсат – мүддесі ортақ, міндеті – біреу. Демек қасиетті жерде жұмыс істеудің өзі бізге үлкен жауапкершілік жүктейді.
Педагогикалық іс – өте нәзік, қасиетті іс. Ол мұғалімнен өте сезімталдықты, балаға деген шексіз сүйіспеншілікті талап етеді. Тұңғыш ағартушы педагог Ы. Алтынсарин «Күнәнің ең үлкені - бала жанының нәзік пернелерін дұрыс сезе алмайтындарда»деп бала тәрбиесіндегі басты тұлға ұстаздарды өз ісіне үлкен жауапкершілікпен қарауға шақырған. Балаға тән азығы – тамақ қандай қажет болса, жан азығы - жылулық, сүйіспеншілік сондай қажет. Ал оның қажетін қанағаттандырмай түпкі мақсат ешқашан орындалмайды. Мұғалім сабақ беруге деген өзінің ықыласын, қызығушылығын арттырып, ниетін осыған қарай бүрғанда, ұстаздық тәжірибеде
қызықты дүниелер таба алады. Сабақты өту барысында күйдің, шығарманың мазмұнын ашып көрсетудің тағы бір жолы – сөз
өнері. Мұғалім осы тұста өзінің сөйлеу шеберлігін қолданып, неғұрлым тартымды сөз өнерімен, көркем тілімен шығарманың мағына-маңызын ашып музыква әлеміне жақындатады. Сөзбен түсіндіру мен образды теңеу, елестету, шәкіртке жақын және түсінікті болғанда ғана өз мақсатына жетеді. Осыған байланысты оқушының жас ерекшелігі, білімі, қабілеті, ынтасы, түсінігін ескеру қажет. Оқушының бойындағы музыкалық қабілет, талабының өсуі үшін мұғалім оқушымен бірге пікірін бөлісіп, теңеулер, мысалдар, салыстырулардың әсері мол болмақ. Оқушы бір қиындықтан өте алмаса, ерінсе, тапсырманы орындамаса немесе қабілетін оята алмаса , мұғалім ашуланып, ештеңені ескермей бір қатесін қайталап көрсете берсе, оқушы да, мұғалім де өз мамандығына салқындық туғызады. Шығарманың жаңа келбетіне көңіл бөліп, жан-жақты қарауды, әр шәкірттің деңгейіне қарай байланыстырылса,сабақтан қорытынды шығады. Сабақты үлкен жетістікпен өткізу ұстаздық мәдениетті көрсетеді, ал жас ұстаздарға айтарымыз:
1. Ұстаз деген ұлағатты атты жоғары ұстаныңыздар. 2. Басқа ұстаздардың да сабақтарына қатысып, адами қасиеттеріне, сабақ өтілуі, репертуар т.б. басқа сырларын байқап, түйіп өтіңіз. 3. Әрбір музыкантқа жаңа бастаған оқушыны үйретудің маңызы зор. Бұрын аспапты ұстай білмеген оқушы кішкентай әуенді ойнағанның өзі бақыт. Соған қуана біліңіз. 4. Оқушы орындауынан асығыс шешім жасамаңыз, кішкентай болса да жақсы жағын табуға тырысыңыз. Әр оқушының ішкі жан дүниесін аша біліңіз, байқап, жеке тұлға ретінде қараңыз. 5. Бәрі оңай көрінетін жас ұстаздан ұлағаттылық шықпайтынын есте ұстаңыз. 6. Әр оқушыны жеке тани білгенде ғана, ұстаздық жұмыс іске асқаны. 7. Тіке айтылған пікірді қабылдай біліңіз, ыққа жығылмай, әр нәрсені өз атымен атау, «сын түзелмей, мін түзелмейді» деген халық даналығын есте сақтаңыз. 8. Ұстаздық мәдениет, сөз өнерін жетілдіру.
Әр кәсіптің өз жемісі бар. Біздің жемісіміз – алдымыздағы шәкірттер. Олар – біздің бүкіл ұстаздық өміріміздің гүлі, мәні мен сәні десек артық айтпағандық болар. Қазақта «Ана мейірі мен ұстаз мейірі егіз»деген тамаша мәтел бар. Халық айтса қалт айтпайды. Мейірімін ана мейірімен теңестірген ұстаздың бойында қандай қасиеттер болу керек
Біріншіден - біз мейірбан адамдар болып, балаларды қаз - қалпында сүюге тиіспіз, шолжаңды да, тіл алғышты да, ақылдыны да, жалқауды да бірдей жақсы көруіміз қажет. Өзіміздің жан - шуағымызды балаларға алаламай тең үлестіруіміз керек. Балаға деген мейрімділігіміз бен махаббатымыз педагогикалық қызметіміздің ең басты дәлелі болуы тиіс. Балаларға деген сүйіспеншілік пен мейірім олармен дөрекі сөйлесуге, олардың жеке басымен намысына тиюге, ұрсып, қорқытуға жол бермейді.
Екіншіден - біз баланы түсіне білуіміз керек. Балалар өздеріне әрдайым көмекке келетін, табыстарына қуанатын, сәтсіздікке ұшыраған сәтте көңілдерін көтеретін мұғаліммен қарым - қатынас жасау соншалықты қызықты екенін сезінуі тиіс. «Балаларды түсіну - мұның өзі «олардың кейпін кию» олармен бірге қуанып, бірге күйініп, олардың өмірін кешу»- деген болатын Н. К. Крупская. Балаларды түсіну дегеніміз - оларға өктемдік көрсетпей, олардың бүгінгі тіршілігін тірек ете отырып, ертеңгі тіршілігінің өркенін жаю деген сөз. Баланың көңіл құбылысын, жүрек тебіренісін, оның сезімі мен талпынысын түсіне отырып, педагог баянды тәрбиеге қол жеткізе алады.
Үшіншіден - біз өзіміздің педагогикамызға, тәрбиенің жасампаздық күшіне сенуіміз керек. Қайсыбір педагогтың жекелеген балалардың қыңыр мінезі алдында қол қусырып «бұдан түк шықпайды» деуі олардың жарқын болашағын жерлеумен бірдей.
Төртіншіден - біз ұлт болашағын, еліміздің келешегі - жас ұрпақты тәрбиелеп отырғанымызды әсте ұмытпаған жөн. Ұстаз – жас ұрпақтың рухани сәулеткері, қоғам, халық өзінің үміті мол болашағын тапсыратын сенімді өкілі. Біз сол сенімді ақтай отырып, зерделі де зерек, парасатты, ұлттық және азаматтық құндылықтарды бойына дарытқан тұлғаларды тәрбиелеуіміз қажет.
Қазақ мектебінің болашағы туралы Мағжан Жұмабаев «Әрбір елдің келешегі – мектебіне байланысты...»деуі, Ұлы жазушы, әрі ғұлама М. Әуезовтың «Ел болам десең, бесігіңді түзе»деген нақылы еліміздің ертеңі - жас ұрпағыңды жақсылап өсір деген сөз. Жас ұрпақ тәрбиесі - ұлт болашағы, ел ертеңі. «Балам дейтін жұрт болмаса, жұртым дейтін бала қайдан болады»деп А. Байтұрсынов айтқандай мемлекетіміз де ұрпақ тәрбиесіне барынша назар аударып келеді. Себебі бала - еліміздің ертеңі, тірегі мен тілегі. Еліміздің - ажары мен базары.
Біздің жастар елімізді, жерімізді, тілімізді бүкіл әлемге паш етсін десек, жаңа заманға лайық етіп тәрбиелейік. Шәкірттеріміз көзге ғана емес, көңілге де қуаныш сыйлап, өміріміздің гүліне, мәні мен сәніне айналсын. Біз тәрбиелеген ұрпақ тәрбиелі де тәртіпті, ақылды да өнегелі, рухани адамгершілігі мол Қазақстанның беделді азаматы болады деп сенемін.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тықырыбы : Қазақтың киелі домбырасы ( 2-сабақ)

text:
Сабақ мақсаты: «Қазақтың киелі домбырасы» мәтінінің негізгі идеясын анықтап, көркемдегіш құралдарды табады.
Сабақтың кезеңі/уақыт
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Айтылым.Жаңа сөздермен жұмыс.
1.Жұмбақты тыңдап, шешуін тауып көрейік
2.Домбыра аспабы туралы не білесіңдер?
Оқушылар тыңдайды,дәп
терлеріне жазады.
Жұмбақтың шешуін табады.Домбыра туралы өз түсініктерін айтады
Мұғалім оқушылардың жауабына қарай бағалайды.
Слайд
Сурет
тер
Сабақтың ортасы
Тыңдалым. Домбыра – бабадан қалған мұра, ұлттық саз аспабы. Аспап ағаштан жасалады. Тоғыз, он бір, он төрт, жиырма төрт пернесі, құлағы, тиегі, шанағы болады. Аспап қоңыр үнді, құлаққа жағымды әрі жұмсақ. Домбырада ойнау, домбыра үнін тыңдау – әлемдегі ең нәзік те ғажайып сезімге бөлену деген сөз. Домбыра туралы әңгіме қозғалғанда көңілде қазақы тәрбие, қазақтың салты мен дәстүрі тұрады. Домбыра аспабын үйреніп, ойнау арқылы ұлттың барша қасиетін түсінуге болады. Домбыра үні арқылы адамның ойлау қабілеті артады, мәдени ой – өрісі жоғарылап білімге, еңбек етуге деген құштарлығы арта түседі.
Домбыра – қазақтың болмысы, жан серігі. Елдің – асыл мұрасы, өткен ғасырдың куәсі. Осынау киелі аспап мәдениетіміздің жаңа кезеңінде өзінің айрықша келбетін, қайталанбас құндылығын ашқандай.
Жазылым. 1-тапсырма.Сөздерді сәйкестендіріп,сөйлем құрап жазу.
2-тапсырма Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қойып жаз


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi--azati-kieli-dombirasi--2-saba.html#Бөлім:_Музыка._Қазақтың_киелі_домбырасы._І.Жансүгіров_«Күйші»_поэмасы(үзінді)


title:
Бағалау

Ресурстар - Сабақтың тықырыбы: Жазғы демалыс ең ұзақ мереке

text:
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу--- шеңбер – Жылы тілектер
Сұрақ- жауап
Қазір қай жыл мезгілі?
Қай ай, күн?
Аптаның қай күні?
Ауа райы қандай?
Ой шақыру
Суретке қара, сипатта.
Оқушылар сурет бойынша өз ойларымен бөліседі, табиғат мезгілін, балалардың бос уақытын қайда және қалай өткізіп жатқаны жайлы сөз қозғайды.
Сабақтың мақсатымен таныстыру
|
Сәлемдеседі
Бір-біріне жылы тілектер айтады.
Сұрақтарға жауап береді
Сабақтың тақырыбын анықтайды
|
Мұғалім оқушылардың жауабына қарай бағалайды.
|
Слайд
суреттер
қима қағаздар
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi-jazfi-demalis-e-za-mereke.html?page=2#Жаңа_сөздерді_суреттер_мен_мағынасы_жақын_сөздер_арқылы_меңгерту___Дамыту_жолдары


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi-jazfi-demalis-e-za-mereke.html?page=2#Сабақтың_ортасы__Жаңа_сөздермен_танысу._Сөздерді_оқу,_қайталау,_сөз_тіркесін_құрастыру.


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi-jazfi-demalis-e-za-mereke.html?page=3#1._Әлібек_нешінші_сыныппен_қоштасады__2._Қандай_демалыс_келді__3._Жазғы_демалысты_неге_«ұзақ_мереке»_деп_атайды

title: Көпше түрінде жазыңдар - Сабақтың тықырыбы: Жазғы демалыс ең ұзақ мереке

text:
Көпше түрінде жазыңдар
Мәтінді тыңда. Сөздерді пайдаланып, сұрақтарға жауап бер.
Алдымен сұрақтарды оқып талқылайды. Мәтін екі рет тыңдайды. Тыңдап отырып мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға дұрыс жауап береді. Жауабын мұғалім тексереді. Кері байланыс орнатады.
Биыл Әлібек үшінші сыныппен қоштасады. Жазғы демалыс келді. Жазғы демалысты «ұзақ мереке» деп атайды. Өйткені жазғы демалыста балалар ұзақ демалады. Әлібек жазда ауылга барады және саяжайда демалады.
1. Әлібек нешінші сыныппен қоштасады?
2. Қандай демалыс келді?
3. Жазғы демалысты неге «ұзақ мереке» деп атайды?
4. Әлібек жазда не істейді?
Жауабы: үшінші, жазғы, ұзақ, ауылға барады, саяжайда демалады
|
Сөздерді оқиды, қайталайды, сөз тіркесін, сөйлем құрастырады. Мысалы:
Мен жазғы демалысты көңілді өткіземін.
Жаңа сөздерді суреттер мен мағынасы жақын сөздер арқылы меңгереді
Жіктік жалғауларды қайталайды
ЕББҚ оқушы жұптасып, тапсырманы орындайды
Мәтінді мұқият тыңдап, сұрақтарға жауап береді
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi-jazfi-demalis-e-za-mereke.html?page=3#2-тапсырма:_Суреттерді_мәтін_мазмұны_бойынша_орналастыр._Оқушылар_топпен_бірлесіп_тапсырманы_орындайды._Кері_байланыс:_бағдаршам_3-тапсырма


4-тапсырма:
Сөйлемді жалғастырып, жазда не істейтінің туралы мәтін құра.
Берілген сөйлемді оқушылар ақылдасып орындайды.
Жазғы демалыс келді. Мен жазда ... .
|
Суреттерді мәтін мазмұны бойынша орналастырады
ЕББҚ оқушы жұптасып, тапсырманы орындайды
Мәтінді түсініп оқиды.
Әр сөйлемге «иә» не «жоқ» деп жауап берілетіндей сұрақтар жазады
Сөйлемді жалғастырып, жазда не істейтінің туралы мәтін құрастырады.
ЕББҚ оқушы жұптасып, тапсырманы орындайды
|
Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.
Мұғалімнің бағалауы.
Мұғалімнің бағалауы.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi-jazfi-demalis-e-za-mereke.html?page=4#Сабақтың_соңы__Оқылым.Айтылым._116_бет_5-тапсырма_Рефлексия_«Табыс_сатысы»

title:
-тапсырма:
Сөйлемді жалғастырып, жазда не істейтінің туралы мәтін құра


url: http://emirsaba.org/sabati-tiiribi-jazfi-demalis-e-za-mereke.html?page=4#Сөйлемді_жалғастырып,_жазда_не_істейтінің_туралы_мәтін_құрастырады.


title: Сабақтың тықырыбы: Жазғы демалыс ең ұзақ мереке

text:
Бөлім: «Демалу мәдениеті. Мерекелер»
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 3(Көкжиек баспасы)
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тықырыбы: Жазғы демалыс – ең ұзақ мереке
|
Оқу мақсаты: 3.5.1.5* үлгі бойынша сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем және мұғалімнің қолдауымен құрмалас сөйлем құрастыру
3.2.3.1* белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
|
Сабақтың мақсаты: үлгі бойынша сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем және мұғалімнің қолдауымен құрмалас сөйлем құрастырады,белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысады және сұхбаттасын түсінеді және олардың ойын толықтырады
|
ЕББҚ үшін: үлгі бойынша сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем және мұғалімнің қолдауымен құрмалас сөйлем құрастырады,белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысады және сұхбаттасын түсінеді және олардың ойын толықтырады
|
Сабақтың кезеңі/уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
|


title: Сабақтың типі: Аралас сабақ Әдістері: сұрақ жауап,баяндау,Венн диаграммасы т б

text:
Сабақтың тақырыбы: Осы шақ және оның түрлері
Білімділік мақсаты:Тақырып мазмұнын ғылыми негізін меңгерту.
Ереже,қорытынды жасай білуге дағдыландыру.
Тәрбиелік мақсаты:Сабақ мазмұны арқылы патриоттық,адамгершілік тәрбие
беру.
Дамытушылық мақсаты:Жаттығу жұмыстары арқылы оқушылардың таным
қабілетін
дамыту.Өзіндік ой
-
пікірін қалыптастыру.
Сабақтың типі:
Аралас сабақ
Әдістері:сұрақ
-
жауап,баяндау,Венн диаграммасы т.б
Формасы:ұжымдық,жұптық,жеке.
Көрнекілігі:Плакат,суреттер,интерактивті тақта т.б
Сабақ барысы:Ұйымдастыру
1.Оқушылардың сабаққа қатысымын тексеру;
2.Сабақтың мақсаты мен кезеңдерімен таныстыру.
1-
кезең.Өткенге шолу немесе сөз сыры
2-
кезең.Білгенге маржан.
3-
кезең.Ізден,тап
4-
кезең.Не білдім?Не үйрендім?
1-
кезеңде оқушылар үйге берілген тапсырма бойынша тест сұрақтарына жауап береді
Тест 9 сұрақтан тұрады тұрады.Тестті дұрыс шешкенде ҚАЗАҚСТАН сөзі шығады.
ҚАЗАҚСТАН сөзін толық тапқан оқушыны жетон
беру арқылы бағалау
.
Сұрақ:
-
Қазақстанда қандай ұлт өкілдері тұрады?
-
Біз қандай мемлекетпіз?
-
16 желтоқсан қандай мейрам?
-
Елбасымыз өз жолдауында: «Біз өткенімізді ұмытпай,келешегімізді ойлауымыз
керек.Бүгінімізді бағдарлап,жастарымызға өнегелі тәрбие мен сапалы білім беруіміз
керек»деген еді.Осы сөздегі өткеніміз,келешегіміз,бүгінгіміз деп қай кезеңдерді айтып отыр?
(Оқушылар сұраққа жауап берген соң,жаңа сабақтың тақырыбын хабарлайды)
Біз тәуелсіз мемлекетте өмір сүріп жатырмыз.(Нақ осы шақ,күрделі түрі)
Мен достарыммен тәуелсіздік монументінің қасында тұрмын.(Нақ осы шақ)
Біз,қазақ жастары,өміріміздің жақсы болатынына сенеміз.(Ауыспалы осы шақ)
Жоғарыдағы сөйлемдерді оқушылармен бірлесе отырып,талдайды.Жақсы
араласып
отырған оқушыға жетон беріледі.
3-
кезең. «Ізден,тап»
Оқушылар,сіздер алған білімдеріңіздің мына жаттығу арқылы тексергім келеді.Ол үшін мына
берілген парақшаларға оқылған сөйлемдердің қай шақта тұрғанын жазып отырыңдар.Кітап
жабылады.128
-
жаттығу оқылады.Оқып болған соң, оқушылар бір
-
бірін тексереді.
Жұптық тексеру.
Жаттығудың дұрыс жауаптары:
1-
сөйлем (н.о.ш)
2-
сөйлем (н.о.ш)
3-
сөйлем (а.о.ш.)
4-
сөйлем (ж.ө.ш)
5-
сөйлем (а.о.ш)
6-
сөйлем (а.о.ш)
7-
сөйлем (а.о.ш)
Нәтижесінде: «4» пен «5» алған оқушыларға жетон беріледі.
Келесі тапсырма:129
-
жаттығу.Шығармашылық тапсырма.Берілген қалып етістіктерді
қатыстыра отырып,сөйлемдер немесе мәтін құрастыру.Мысалы:
Үкімет үйінің үстінде Республиканың туы желбіреп тұр.Көк аспанда бейбітшілік символы ақ
көгершіндер ұшып жүр.Алаңда жастар Қазақстан жұлдыздарының өнерін тамашалап
тұр.Ардагер қарттар алдыңғы қатарда отыр.Мен осындай мемлекетте өмір сүргенімді мақтан
етемін.
Балалар,сендер бұл кезең бойынша да өз білімдеріңді көрсете білдіңдер. «Іздеген жетер
мұратқа»дегендей әрқашан ізденуден шаршамаңдар.(Жетон беріледі)
4-
кезең. «Не білдім?Не үйрендім?»кезеңі
Бұл кезеңнен өту үшін мына тапсымалар орындалады.
Венн диаграммасы:Не білдім?Не үйрендім?
Нақ осы шақ
Ауыспалы осы шақ
Бекіту тест
1.Етістіктің неше шағы бар?
а)2
в)3
с)4
2.Нақ осы шақ қандай етістердің жіктелуі арқылы жасалады?
а)кел,бар,айт,сөйле
в)оқы,жаз,кір,жүр
с)отыр,тұр,жатыр,жүр
3.Мен тәуелсіз мемлекетте өмір сүріп жатырмын.
Қай шақта тұр?
а)Осы шақ
в)Нақ осы шақ
с)Ауыспалы осы шақ
4.Іс
-
әрекеттің дағдылы қалыпта болып тұруын етістіктің қай шағы деп аталады ?
а)Осы шақ
в)Нақ осы
шақ
с)Ауыспалы осы шақ
5.Ауыспалы осы шақ көсемшесінің қай жұрнақтарының жіктелуі арқылы жасалады ?
а)
-
а,
-
е,
-
й
в)
-
ып,
-
іп,
-
п
с)
-
ғалы,
-
гелі –қалы,
-
келі
6.Ауыспалы осы шақ тұлғасы сөйлемде неше түрлі мәнде қолданылады?
а)2
в) 3
с
)4
7.Жіктік жалғауының екінші жағында тұрған нақ осы шақты көрсет
а)жазасың
в)отырмын
с)жүрсің
8.Нақ осы шақ қандай етістіктер арқылы жасалады?
а)негізгі етістіктер
в)күрделі етістіктер
с)қалып етістіктер
9.Ауыспалы осы шақта тұрған етістікті көрсет
а)әкетіп жатыр
в)елестейді
с)сөйледі
Бағалау кілті:
1)в
2)с
3)в
4)с
5)а
6)а
7)с
8)с
9)в
Барлық кезеңдер біткеннен кейін жетондар саналып,қай қатар жеңіске жеткендігі анықталады.
Бағалау:Сабаққа жақсы қатысқан,тесттен жақсы ұпай жинаған оқушылар бағаланады.
Үйге тапсырма: Ереже оқу,жаттығу жұмысын орындау


title: Сабақтың типіі: Аралас Сабақтың әдісі: Дәстүрлі. Ақпараттық технология

text:
Сабақтың тақырыбы: Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары
Сабақтың мақсаты: Оқушыларға мәдени өсімдіктің жабайы өсімдіктен айырмашылығы неде екенін,мәдени өсімдіктерсіз адам өмір сүре алмайтынын меңгерту.Оқушылардың дүниетанымын ойындар ойнау арқылы,логикалық танымын,биология пәніне деген қызығушылығын дамыту.Қоршаған ортаға деген жанашырлық көзқарастарын қалыптастыру.
Сабақтың типіі: Аралас
Сабақтың әдісі: Дәстүрлі.Ақпараттық технология
Көрнекіліктер: интерактивті тақта, карта, бөшке,бағалау парағы т.б.
І. Сабақтың барысы: 1.Амандасу
2.Сабаққа әзірліктерін тексеру
Сыныпты 3-топқа бөлдім. І топ-құлпынай
ІІ топ-картоп
ІІІ топ-күнбағыс
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
Үй тапсырмасы 2бөлімнен тұрды.
1.Бөшкедегі басқатырғыштар
Әр топқа үш-үштен сұрақ қойылды. Әр дұрыс жауапқа жетон беріліп отырды.
2. Ғалымдар сөйлейді
Бұл бөлімде әр топ капитандары өз атауларын қорғауы керек. Әр топ капитандары слайд арқылы өз команда аттарын қорғады.
ІІІ.Жаңа сабақты түсіндіру.
Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары:
250 мыңға жуық жабықтұқымдылардың 3 мыңдайы ғана кезінде белгілі болған. Тағамның 80% -ы негізгі алты мәдени өсімдіктен алынады: дәнді дақылдардан – бидай, күріш, жүгері; крахмалды дақылдардан картоп, батат, маниока. Тамақ үшін ең маңыздылары: қантты - қант қамысы, қант қызылшасы; көкөністер - асбұршақ, картоп; дәнді дақылдар – бидай; майлы -кокос, күнбағыс, соя; жемістер - алма, банан, жүзім, цитрустылар.
Дүниежүзілік тарихи және археологиялық деректерге сүйене отырып Н.И.Вавилов ертедегі мәдени өсімдіктердің шығу орталықтарын жеті топқа біріктірді.
Оңтүстіказиялық орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
Күріш
Банан
Шығысазиялық орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
қарақұмық
соя
шай
Оңтүстік- батысазиялық орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
кофе
бидай
құрма
Жерортатеңіздік орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
орамжапырақ
зәйтүн
сәбіз
Абиссиналық орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
Дәнді құмай,бананның бір түрінің,майлы ноқат өсімдігі,бидай мен арпаның бірқатар ерекше түрлерінің отаны.
Орталық америкалық орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
Жүгері,ұзын талшықты мақта,какао,бірқатар асқабақ,үрмебұршақ мәдени өсімдіктердің отаны.
Андылық орталықтан шыққан мәдени өсімдіктер:
Картоп,дәрілік өсімдіктердің отаны.
Тарсырмалар:
№1. «Суреттер сыры»
3топқа суреттер беріледі. Сол суреттерді картаға жапсыруы керек,яғни әр орталықтың тұсына жапсырады.Дұрыс жапсырылған суретке жетон беріледі.
№2. «Сен маған-мен саған»
Бұл тапсырмада әр топтан бір-бір оқушыдан шығады. Сол оқушыларға әр топ үш-үш сұрақтан қояды.Сұраққа жауап бере алмаған оқушы ойыннан шыға береді. Қалған оқушыларға қарсы командылардан сұрақ қойылады.Соңында бір оқушы қалады.Сол оқушы жеңімпаз атанады.Жеңген оқушыға жетон беріледі.
№3. «Сызықтық диктант»
« ^ » -дұрыс, «-» қате. Мына белгілер арқылы сұрақтардың жауаптарын жазу керек.6сұрақ берілді. Дұрыс жауапқа жетон берілді.
IV. Жаңа сабақты бекіту.
Ортаға мәдени өсімдіктің атауы беріледі. Ол сөз «Орамжапырақ» осыдан бірнеше сөздер шығаруы керек.1минут уақыт беріледі.Көп сөз жазған командаға жетон беріледі.
V.Үге тапсырма беру.
§34. оқулықтағы кестені толтыру. 7орталықтан шығатын мәдени өсімдіктер туралы интернеттен мағлұмат әкелу.
VІ. Бағалау.
Барлық жетондарын есептеп,жеңімпаз топты анықтап,жеңген топтарды медалдармен марапаттау
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың типі: жаңа білім беру сабағы. Сабақтың түрі: теориялық Сабақтың әдісі: топтық жұмыс Сабақ барысы

text:
Мақсаты: 1) Электр заряды. Электр зарядының сақталу заңы туралы түсінік беру.
2) Білімгерлердің өз бетімен ізденуге, өз бетімен қорытынды жасауға үйрету, есеп шығару дағдысын қалыптастыру
3). білімге деген қызығушылыққа, жолдастық сезім, ұқыптылыққа, мақсатқа жете білуге тәрбиелеу
Көрнекілігі: слайд, деңгейлік тапсырмалар, стикер,электраскоп,үлестірмелі қағаздар,бағалау парақшасы
Сабақтың типі: жаңа білім беру сабағы.
Сабақтың түрі: теориялық
Сабақтың әдісі:топтық жұмыс
Сабақ барысы: Білімгерлерге берілген тапсырмалар дұрыс орындалса мамандыққа байланысты суретпен білім шыңына жетеміз ( мата,тігін машинасы )
I. Ұйымдастыру бөлімі.(бөлме тазалығы, білімгерлерді түгендеу,сабаққа дайындығын тексеру)
II. Үй тапсырмасы: Өтілген материалдарды қайталау. «Сиқырлы әріптер» ойыны жаңа сабақты ашу (Білімгерлерге әріптер таратылады, сол әріптерден сөз құрастырады жаңа сабақта кездесетін сөздер) заряд, электрлену, электроскоп, электр, янтарь,Кулон)
«Миға шабуыл» Білімгерлерге жаңа тақырыпқа байланысты әртүрлі мысалдар келтіре отырып сұрақтар қоямын.
а) Құрғақ шүберекпен айнаны сүрткенде қандай құбылыс болады? (шыны мен пластинка тозаңды және басқа ұсақ бөлшектерді өзіне тартады)
ә) Синтетикалық киімді шешкенде нені байқайсыңдар?( шытырлаған дыбыс ести аласыңдар, ал қараңғы бөлмеде тіпті жарқылды да байқайсыңдар)
б) Мысықты сипағанда? (шытырлаған дыбыстар естіледі)
в) Тарақты алып құрғақ шашты тарағанда, содан кейін кішкене қағазды жақындатқанда нені байқадыңдар? (ұсақ қағаз қиындыларын өзіне тартатынын көресіңдер)
Бұл құбылыстар өте ертеден белгілі болған. Біздің заманымызға дейін 600 - жылдары ертедегі гректер сары янтарьдың ерекше қасиеті бар екенін байқаған. Яғни янтарьды теріге немесе жүнге үйкегенде оның әртүрлі денелерді өзіне тартқанын байқаған. Сол кезде гректер сары янтарьды өндірген.


title: ІІІ.Жаңа сабақ - Сабақтың типі: жаңа білім беру сабағы. Сабақтың түрі: теориялық Сабақтың әдісі: топтық жұмыс Сабақ барысы

text:
ІІІ.Жаңа сабақ. Электр заряды – бөлшектер мен денелердің сыртқы электрмагниттік өріспен өзара әсерін, сондай-ақ олардың электрмагниттік өрістерінің өзара байланысын анықтайтын негізгі сипаттамалардың бірі.
Электр заряды 2 түрге ажыратылады және ол шартты түрде оң заряд және теріс заряд деп аталады. Аттас зарядтар бірін-бірі тебеді, ал әр аттас зарядтар бірін-бірі тартады. Дененің электр заряды оның құрамына енетін барлық бөлшектің Электр зарядының алгебр. қосындысына тең. Электр заряды дискретті, яғни барлық бөлшектер мен денелердің электр заряды еселі болып келетін ең кіші элементар электр заряды болады. Оқшауланған электр жүйесінде зарядтың сақталу заңы орындалады. Қозғалмайтын электр зарядының арасындағы өзара әсер Кулон заңымен, ал электр заряды және оның электромагнит өрісінің арасындағы байланыс Максвелл теңдеуімен сипатталады. Заттағы өрісті қарастырған кезде электр заряды еркін заряд және байланысқан заряд болып ажыратылады. Электр зарядының бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) өлшеу бірлігі – кулон (к).
Зарядтың сақталу заңы – кез келген тұйық жүйенің (электрлік оқшауланған) электр зарядтарының алгебралық қосындысының өзгермейтіндігі (сол жүйе ішінде қандай да бір процестер жүрсе де) туралы табиғаттың іргелі дәл заңдарының бірі. Ол 18 ғ-да дәлелденген. Теріс электр зарядын тасушы электронның және электр зарядының шамасы электрон зарядына тең оң электр зарядты протонның ашылуы, электр зарядтарының өздігінше емес, бөлшектермен байланыста өмір сүретіндігін дәлелдеді (заряд бөлшектердің ішкі қасиеті болып саналады). Кейінірек электр заряды шамасы жөнінен электрон зарядына тең оң не теріс зарядты элементар бөлшектер ашылды. Сонымен, электр заряды дискретті: кез келген дененің заряды элементар электр зарядына еселі болып келеді. Әрбір бөлшектің өзіне тән белгілі бір электр заряды болатындықтан, бөлшектердің бір-біріне түрлену процесі болмаған жағдайда, зарядтың сақталу заңын бөлшектер саны сақталуының салдары ретінде қарастыруға болады. Мысалы, макроскопиялық дене зарядталған кезде зарядты бөлшектер саны өзгермейді, тек зарядтардың кеңістікте қайтадан тарала орналасуы өзгереді: зарядтар бір денеден басқа бір денеге ауысады.
Бөлшектерге бір-біріне түрлену процесі тән – элементар бөлшектер физикасында бір бөлшек жоғалады, бір бөлшек жаңадан пайда болады. Бұл жағдайда да зарядтың сақталу заңы қатаң сақталады, яғни бөлшектердің өзара әсерлесуі және түрленуі кезінде қосынды заряд өзгермейді. “Жаңа” зарядты бөлшектің пайда болуы не сондай заряды бар “ескі” бөлшектің жоғалуымен, не заряды оған қарама-қарсы зарядтар жұбының пайда болуымен (мысалы, бөлшек-антибөлшек жұбының пайда болу процесі) бір мезгілде өтеді. Оның үстіне, мұндай түрленулер кезінде зарядтың сақталу заңынан басқа да сақталу заңдары (энергияның сақталу заңы, қозғалыс мөлшерінің сақталу заңы, т.б.) орындалады.
Денелердің электрленуін өлшеуге арналған аспап: электраскоп деп аталады


title: Кері байланыс - Сабақтың типі: жаңа білім беру сабағы. Сабақтың түрі: теориялық Сабақтың әдісі: топтық жұмыс Сабақ барысы

text:
Кері байланыс: Білімгерлерге алдын ала берілген жаңа тақырып бойынша тапсырмаларын тыңдау.
ІV. Сабақты бекіту: Деңгейлік тапсырмалар А)деңгейі Тақырыптық тест
1.Үйкелген дененің басқа денені тарту құбылысы алғаш қай жерде белгілі болды?
А. Англия
В. Греция
С. Ресей
2.Янтарь грек тілінен аударғанда қандай мағына білдіреді?
А. Элементар
В. Электрон
С. Эбонит
3.Бір-бірімен жанасқанда денелердің өзара әсерлесу құбылысы не деп атайды?
А. Денелердің электрленуі
В. Денелердің әсерлесуі
С. Денелердің беттесуі
4.Аттас зарядтар бірін-бірі
А. Тартады
В. Тебеді
С. Еш әрекет болмайды
5.Электр зарядының неше тегі бар?
А. Екі. Оң заряд
В. Бір. Теріс
С. Екі. Оң және теріс
6.Денелердің электрленгендігін білуге арналған прибор
А. Динамометр
В. Калориметр
С. Электроскоп
7.Электр заряды еркін қозғала алатын заттар не деп аталады?
А Өткізгіштер
В. Жартылай өткізгіштер
С. Диэлектриктер
8.Жүнге үйкелген янтарьда болатын заряд.
А. Оң заряд
В. Теріс
С. Оң және теріс
Б)деңгейі Практикалық: есептер шығару
V.Сабақты қорыту: топтастыру әдісі бойынша сабақты қорытамын
VI. Білімгерлерді бағалау. Білімгерлерге берілген бағалау порақшасы бойынша бағаланады
VІІ. Үйге тапсырма: Электр заряды. Электр зарядының сақталу заңы


Байланысты: Математиканы оқытудағы есептің ролі МК 215 6.09.20 (1)
1.2. Математикалық ұғымдарды меңгеруге арналған есептер.
Математикалық ұғымды толық түсіну үшін оның анықтамасын жаттап алу жеткіліксіз екені мәлім. Ұғымды меңгеру үшін оның анықтамасымен қатар ерекше белгілерін, қасиеттерін білу қажет. Бұған ең алдымен есеп шығару, жаттығулар орындау арқылы қол жеткізуге болады. Мәселен, квадрат теңдеуді басқа теңдеулерден ажырату үшін әр түрлі жаттығулар беріп, оқушыларды дағдыландырған пайдалы.
1 – м ы с а л. Мына теңдеулердің қайсысы квадрат теңдеу?
Математиканы оқытудың өзекті де, күрделі салаларының бірі – математикалық таңбаларды игеру, амалдардың орындалу ретін түсіндіру болып табылады. Мәселен, жақшаны ашқанда таңбалардың өзгеру – өзгермеу белгілері, “+” және “-“ амалдары қатар келгенде қайсысын бұрын орындау және т.б. Сондықтан белгілермен жұмыс жүргізгенде есептерге зор көңіл бөлу керек.
2 – м ы с а л. Мына өрнектерді оқыңдар және есептеңдер:


Байланысты: Математиканы оқытудағы есептің ролі МК 215 6.09.20 (1)
1.3. Математикалық іскерлікті қалыптастыруға арналған есептер.
Математикалық іскерлігін қалыптастыру математиканы оқытудың маңызды міндеттерінің бірі. Есеп шығару барысында оқушылардың жаңа тәсілдерді меңгеру, алгоритмдерді құру, есептердің қайсыбір топтарына амалдар қолдану, шығарған есептердің көмегімен игерген әдіс-тәсілерге практикалық маңыз беру іскерліктері шыңдала түседі.
Сондықтан есеп шығаруда оңайдан күрделіге, белгіліден белгісізге принципін сақтай отырып, оқушылардың бұрынғы білімдері мен іскерліктерін сарқа пайдаланып, жаңа тақырыпқа байланысте есептердің жан-жақты түсіндірмесін беріп, тақтаға толық жазып шығарған дұрыс. Бұл іскерлікті тиянақты қалыптастыруға көмектеседі. Мәселен,
өрнегін ықшамдау үшін ең алдымен орындалатын амалдарды нөмірлеп немесе ықшамдау жоспарын жасаған дұрыс. Амалдарды нөмірлейік:
Мәселе есептерді шығару іскерлігін қалыптастыру едәуір қиындық туғызады. Себебі, оның құрамына есепті талдау, есептің моделін құру, теңдеу құру және т.б. амалдарды орындау іскерлігі енеді. Іскерлікті шыңдау үшін мынадай тапсырмаларды орындау керек.
1) Есепті талқылаңдар (нөмірі беріледі). Оның шарты мен қорытындысын айырыңдар.
2) Есептің қысқаша моделін жазыңдар.
3) Есептің моделі бойынша оның математикалық моделін (теңдеуін) құрыңдар және т.с.с.
Алгебра элементтері бар геометриялық есептерді келтірейік.
1-есеп. Радиусы -ке тең сфераға көлемі 8-ге тең параллелепипед іштей сызылған. Паралелипипедтің толық бетін табыңыз (23-сурет).
Шешуі: Паралелепипедтің жақтары іштей сызылған параллелограмм болғандықтан, олар тек тіктөртбұрыш болады. Яғни параллелепипед тік бұрышты болғаны. Сырттай сызылған сфераның центрі параллелепипедтің центрімен беттеседі және оның диаметрі параллелепипедтің бас диагоналына тең. Онда сандарының арифметикалық және геометриялық ортасының қасиетін пайдаланғанда:
Теңдік а=b=c болғанда ғана орындалады. Яғни, a = b = c = 4.


1.4. Жаңа тақырыпты оқып үйренуге және оған алдын ала даярлауға арналған есептер.
Жаңа тақырыпты проблемалап оқыту үшін оқушыларға проблемалық ахуал көпшілік жағдайда есеп арқылы қойылатыны мәлім. Мәселен, «тік бұрышты үшбұрыштың гипотенузасының квадраты катеттерінің квадраттарының қосындысына тең екенін дәлелдеңдер», - деген есепті шығару арқылы оқушылар Пифагор теоремасын оқып үйренеді. Математиканың қайталап оқылатын ұғымдарына, заңдарынағ әдістеріне оқушылардың зейіні есеп арқылы аударылады.
Есептер оқушыларға жаңа тақырыпты оқып үйренуге алдын ала даярлау үшін де қолданылады. Мәселен, квадрат теңдеулерді оқып үйренуге бағытталған проблемалық ахуал туғызатын есепті қарастырайық.
1 е с е п. Қайсыбір санның квадратының төртке көбейтіндісі 625. Сол санды табыңдар.
Егер ізделетін санды х деп белгілесек, онда есептің шарты бойынша , яғни есепті шығару квадрат теңдеуді шешуге әкеледі.
Көрсеткіштік функция тақырыбын оқытуға даярлық кезінде мынадай есепті қарастыруға болады.
2 е с е п. Бағасы 7200$ «Жигули» автомашинасын ұсталуына қарай жыл сайын 3% арзандайды. 2 жылдан кейін оның құны қанша болады? Бұл есепті шығару формуласына әкеледі, берілген есепке сәйкес мұнда c=7200, p=3%, t=2. Сонда
Осы тәріздес есептер көрсеткіштік функцияны түбегейлі оқып үйрену проблемасын туғызады.
Енді квадраттық функцияға келтіретін мәселе есеп қарастырайық.
Теореманы дәлелдеуге немесе дәлелдеу есептерін шығаруға үйрету математиканы оқытудың маңызды міндеттерінің бірі. Бұл маңызды мәселеге төменгі сыныптарда-ақ зор көңіл бөлінеді. Дәлелдеу алғашында есеп-сұрақ түрінде немесе қарапайым зерттеу түрінде болып келеді. Ондағы мақсат: сабақта өтілетін ұғымдарды нақтылай түсуге және ұғымдардың арасындағы байланысты көре түсуге баулу.
4 – есеп. Катеттерінің қосындысы 6 (см) болатын, барлық тікбұрышты үшбұрыштардың ішінде, ауданы ең үлкен болатын тең бүйірлі үшбұрыш екенін дәлелдеңдер (12-сурет).
Бер: a+b=6 (см)
Д.к. , егер a=b.
B
A
C Сурет 12 – Тікбұрышты үшбұрыштар
Дәлелдеуі: b=6-a
a=3 b=6-3=3, a=3, b=3.
Демек, барлық тікбұрышты үшбұрыштардың ішінде ауданы ең үлкен болатын катеттері болатын ең бүйірлі үшбұрыш.
Дәлелдеу керегі осы.
Осындай практикалық мазмұнды есеп шығару арқылы оқушылар математиканың практикалық маңызын және оның ғылым мен техникадағы рөлін терең түсінеді.
Математикалық есептердің танымдық маңызын атап өтпесек болмайды. Себебі, есеп шығару барысында оқушылардың дүниеге ғылыми көзқарастын қалыптастыруға кең жол ашылады. Ондай есептер алгебра және анализ бастамаларында, олардың геометриядағы, физикадағы, химиядағы қолданымдарында, сондай-ақ физикалық, механикалық процестердің математикалық модельдерін жасауда жиі кездеседі. Тапсырма. Лекцияны көшіріп жаз. «Үшбу хат» әдісі- берілген лекция бойынша хат жаз.
Математиканы есеп арқылы оқытуды қалай түсінесің?
Математиканы есеп арқылы оқытудың қандай әдістері бар?
Әдебиетттер, сілтемелер: Ә. Бидосов «Математиканы оқыту методикасы», Б.Р. Қасқатаева «Математиканы оқыту теориясы мен әдістемесі»


Пән атауы: Математиканы оқыту әдістемесінің теориясы мен әдістемесі
Тобы: МК 215
Күні: 06.10.2020
Сабақтың типі: Жаңа білім, іскерлік дағдыны қалыптастыру 1.1. Математиканы есеп арқылы оқытудың мақсаттары
1.2. Математикалық ұғымдарды меңгеруге арналған есептер.
1.3. Математикалық іскерлікті қалыптастыруға арналған есептер.
1.4. Жаңа тақырыпты оқып – үйренуге және оған алдын-ала даярлауға арналған есептер.
1.1. Күнделікті өмерде әрбір адамның алдына шешуді қажет ететін жәйттер кездесіп отырады.Өмірдің есебі алдын ала жоспарланған немесе кенеттен шешуді қажет ететін жоспарланбаған болуы мүмкін. Қандай жағдайдада оны шешу адамнан шығармашылық қабілетті, тапқырлықты қажет етеді.
Математикалық есеп дегеніміз – математикандағы заңдылықтар,ережелер мен әдіс-тәсілдер негізінде оқушылардың ойы мен іс-әрекетін талап ететін және математикалық білімді меңгеруге, оларды практикалда қолдана білуге дағдыландыратын, ойлау қабілетін дамытуға бағытталған ситуация.
Математиканы есеп арқылы оқытудың мақсаттары:
1)оқушыларды математикаға қызықтыру;
2)математикалық қатынастарды түсіну және жаңа үрдістерді ашу;
-жаңа математикалық ұғымдар мен мағұлматтар үйретуге;
-практикалық іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыруға;
-білімнің тереңдігі мен баяндылығын тексеруге;
-проблема қою және проблемалық ахуал туғызуға т.б. болады.
Адам өмірінде кездесетін әртүрлі есептерді (проблемаларды) шешу үдерісінде дұрыс шешім қабылдау математикалық ойлау қабілетіне байланысты.
Оқушы есеп шығарғанба алған мағұлматтарын бағалап, қорытындылап отырған жағдайда олар есеп арқылы білім алады, яғни есептің көмегімен оқиды деп түсінеміз. Сондықтан да есептің математиканы оқытуда рөлі аса зор.
Мектеп курсындағы математиканы жаңа сабақты терең түсінуге және бағдарлама бойынша көзделген математикалық білім мен білікті меңгеруге жеткілікті есептер мен жаттығулар берілген.
Есептер оқушыларға проблемалық ахуал туғызу арқылы теоремаларды дәлелдеуге даярлайды.
Мектеп оқушыларының күнделікті математикалық есептер шығара білулері, олардың математикалық білім деңгейі, математикалық ойлау қабілеттерінің дамығандығын көрсетеді.
Оқушылардың шығарған әрбір есебі олардың білімін тереңдетіп әртүрлі проблемалық жағдайларда шешім табуға үйретеді.
Оқушылардың өздігімен шығармашылық қабілеттерін дамыту мақсатымен проблемалық есептер шығарған пайдалы. Есеп шығару математиканы оқытудың ажырамас бөлігі. Себебі есеп шығару:
д) оқушылардың математикалық қабілеттерін дамыту; т.б үшін пайдаланылады.
Есеп оқушыларды жаңа математикалық біліммен қаруландыру барысында олардың математикалық қабілеттерін дамытып, қалыптасқан қабілеттерін, іскерліктерін жүйелеуге және нақтылауға да көмектеседі.


title: Сабақтың типі: Жаңа білім, іскерлік дағдыны қалыптастыру


1.2. Математикалық ұғымдарды меңгеруге арналған есептер.
Математикалық ұғымды толық түсіну үшін оның анықтамасын жаттап алу жеткіліксіз екені мәлім. Ұғымды меңгеру үшін оның анықтамасымен қатар ерекше белгілерін, қасиеттерін білу қажет. Бұған ең алдымен есеп шығару, жаттығулар орындау арқылы қол жеткізуге болады. Мәселен, квадрат теңдеуді басқа теңдеулерден ажырату үшін әр түрлі жаттығулар беріп, оқушыларды дағдыландырған пайдалы.
1 – м ы с а л. Мына теңдеулердің қайсысы квадрат теңдеу?
а) ; ә); б);
в); г) ; ғ) .
Оқушылар бұл жаттығуларды орындаған кезде оқулықтағы анықтамамен салыстыра отырып, өзіне керекті белгіні лезде тауып алып, тез есіне түсіреді. Жұмысты жеделдету үшін нұсқаушы сұрақтар берудің пайдасы мол.
Математиканы оқытудың өзекті де, күрделі салаларының бірі – математикалық таңбаларды игеру, амалдардың орындалу ретін түсіндіру болып табылады. Мәселен, жақшаны ашқанда таңбалардың өзгеру – өзгермеу белгілері, “+” және “-“ амалдары қатар келгенде қайсысын бұрын орындау және т.б. Сондықтан белгілермен жұмыс жүргізгенде есептерге зор көңіл бөлу керек.
2 – м ы с а л. Мына өрнектерді оқыңдар және есептеңдер:
а); ә).
Достарыңызбен бөлісу: |


1.3. Математикалық іскерлікті қалыптастыруға арналған есептер.
Математикалық іскерлігін қалыптастыру математиканы оқытудың маңызды міндеттерінің бірі. Есеп шығару барысында оқушылардың жаңа тәсілдерді меңгеру, алгоритмдерді құру, есептердің қайсыбір топтарына амалдар қолдану, шығарған есептердің көмегімен игерген әдіс-тәсілерге практикалық маңыз беру іскерліктері шыңдала түседі.
Сондықтан есеп шығаруда оңайдан күрделіге, белгіліден белгісізге принципін сақтай отырып, оқушылардың бұрынғы білімдері мен іскерліктерін сарқа пайдаланып, жаңа тақырыпқа байланысте есептердің жан-жақты түсіндірмесін беріп, тақтаға толық жазып шығарған дұрыс. Бұл іскерлікті тиянақты қалыптастыруға көмектеседі. Мәселен,
өрнегін ықшамдау үшін ең алдымен орындалатын амалдарды нөмірлеп немесе ықшамдау жоспарын жасаған дұрыс. Амалдарды нөмірлейік:
Мәселе есептерді шығару іскерлігін қалыптастыру едәуір қиындық туғызады. Себебі, оның құрамына есепті талдау, есептің моделін құру, теңдеу құру және т.б. амалдарды орындау іскерлігі енеді. Іскерлікті шыңдау үшін мынадай тапсырмаларды орындау керек.
1) Есепті талқылаңдар (нөмірі беріледі). Оның шарты мен қорытындысын айырыңдар.
2) Есептің қысқаша моделін жазыңдар.
3) Есептің моделі бойынша оның математикалық моделін (теңдеуін) құрыңдар және т.с.с.
Мұнда ескеретін жай, бір уақытта әр түрлі іскерлікті қалыптастыру қиын. Сондықтан бір іскерлікті толық шыңдар болғаннан кейін, басқасын көшу дұрыс.
Алгебра элементтері бар геометриялық есептерді келтірейік.
1-есеп. Радиусы -ке тең сфераға көлемі 8-ге тең параллелепипед іштей сызылған. Паралелипипедтің толық бетін табыңыз (23-сурет).
Шешуі: Паралелепипедтің жақтары іштей сызылған параллелограмм болғандықтан, олар тек тіктөртбұрыш болады. Яғни параллелепипед тік бұрышты болғаны. Сырттай сызылған сфераның центрі параллелепипедтің центрімен беттеседі және оның диаметрі параллелепипедтің бас диагоналына тең. Онда сандарының арифметикалық және геометриялық ортасының қасиетін пайдаланғанда:
Теңдік а=b=c болғанда ғана орындалады. Яғни, a = b = c = 4.
S = 6 = 24.
Жауабы: 24.
Достарыңызбен бөлісу: |


1.4. Жаңа тақырыпты оқып үйренуге және оған алдын ала даярлауға арналған есептер.
Жаңа тақырыпты проблемалап оқыту үшін оқушыларға проблемалық ахуал көпшілік жағдайда есеп арқылы қойылатыны мәлім. Мәселен, «тік бұрышты үшбұрыштың гипотенузасының квадраты катеттерінің квадраттарының қосындысына тең екенін дәлелдеңдер», - деген есепті шығару арқылы оқушылар Пифагор теоремасын оқып үйренеді. Математиканың қайталап оқылатын ұғымдарына, заңдарынағ әдістеріне оқушылардың зейіні есеп арқылы аударылады.
Есептер оқушыларға жаңа тақырыпты оқып үйренуге алдын ала даярлау үшін де қолданылады. Мәселен, квадрат теңдеулерді оқып үйренуге бағытталған проблемалық ахуал туғызатын есепті қарастырайық.
1 е с е п. Қайсыбір санның квадратының төртке көбейтіндісі 625. Сол санды табыңдар.
Егер ізделетін санды х деп белгілесек, онда есептің шарты бойынша , яғни есепті шығару квадрат теңдеуді шешуге әкеледі.
Көрсеткіштік функция тақырыбын оқытуға даярлық кезінде мынадай есепті қарастыруға болады.
2 е с е п. Бағасы 7200$ «Жигули» автомашинасын ұсталуына қарай жыл сайын 3% арзандайды. 2 жылдан кейін оның құны қанша болады? Бұл есепті шығару формуласына әкеледі, берілген есепке сәйкес мұнда c=7200, p=3%, t=2. Сонда
Осы тәріздес есептер көрсеткіштік функцияны түбегейлі оқып үйрену проблемасын туғызады.
Енді квадраттық функцияға келтіретін мәселе есеп қарастырайық.
Теореманы дәлелдеуге немесе дәлелдеу есептерін шығаруға үйрету математиканы оқытудың маңызды міндеттерінің бірі. Бұл маңызды мәселеге төменгі сыныптарда-ақ зор көңіл бөлінеді. Дәлелдеу алғашында есеп-сұрақ түрінде немесе қарапайым зерттеу түрінде болып келеді. Ондағы мақсат: сабақта өтілетін ұғымдарды нақтылай түсуге және ұғымдардың арасындағы байланысты көре түсуге баулу.
4 – есеп. Катеттерінің қосындысы 6 (см) болатын, барлық тікбұрышты үшбұрыштардың ішінде, ауданы ең үлкен болатын тең бүйірлі үшбұрыш екенін дәлелдеңдер (12-сурет).
Бер: a+b=6 (см)
Д.к. , егер a=b.
B
A
C
Сурет 12 – Тікбұрышты үшбұрыштар
Дәлелдеуі: b=6-a
a=3 b=6-3=3, a=3, b=3.
Демек, барлық тікбұрышты үшбұрыштардың ішінде ауданы ең үлкен болатын катеттері болатын ең бүйірлі үшбұрыш.
Дәлелдеу керегі осы.
Осындай практикалық мазмұнды есеп шығару арқылы оқушылар математиканың практикалық маңызын және оның ғылым мен техникадағы рөлін терең түсінеді.
Математикалық есептердің танымдық маңызын атап өтпесек болмайды. Себебі, есеп шығару барысында оқушылардың дүниеге ғылыми көзқарастын қалыптастыруға кең жол ашылады. Ондай есептер алгебра және анализ бастамаларында, олардың геометриядағы, физикадағы, химиядағы қолданымдарында, сондай-ақ физикалық, механикалық процестердің математикалық модельдерін жасауда жиі кездеседі.
Тапсырма.
Лекцияны көшіріп жаз. «Үшбу хат» әдісі- берілген лекция бойынша хат жаз.
Математиканы есеп арқылы оқытуды қалай түсінесің?
Математиканы есеп арқылы оқытудың қандай әдістері бар?
Әдебиетттер, сілтемелер: Ә. Бидосов «Математиканы оқыту методикасы», Б.Р. Қасқатаева «Математиканы оқыту теориясы мен әдістемесі»
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Сабақтың тақырыбы: Математиканы оқытудағы есептің ролі
Пән атауы: Математиканы оқыту әдістемесінің теориясы мен әдістемесі
Тобы: МК 215
Күні: 06.10.2020
Сабақтың типі: Жаңа білім, іскерлік дағдыны қалыптастыру
1.1. Математиканы есеп арқылы оқытудың мақсаттары
1.2. Математикалық ұғымдарды меңгеруге арналған есептер.
1.3. Математикалық іскерлікті қалыптастыруға арналған есептер.
1.4. Жаңа тақырыпты оқып – үйренуге және оған алдын-ала даярлауға арналған есептер.
1.1. Күнделікті өмерде әрбір адамның алдына шешуді қажет ететін жәйттер кездесіп отырады.Өмірдің есебі алдын ала жоспарланған немесе кенеттен шешуді қажет ететін жоспарланбаған болуы мүмкін. Қандай жағдайдада оны шешу адамнан шығармашылық қабілетті, тапқырлықты қажет етеді.
Математикалық есеп дегеніміз – математикандағы заңдылықтар,ережелер мен әдіс-тәсілдер негізінде оқушылардың ойы мен іс-әрекетін талап ететін және математикалық білімді меңгеруге, оларды практикалда қолдана білуге дағдыландыратын, ойлау қабілетін дамытуға бағытталған ситуация.
Математиканы есеп арқылы оқытудың мақсаттары:
1)оқушыларды математикаға қызықтыру;
2)математикалық қатынастарды түсіну және жаңа үрдістерді ашу;
3)есеп шығарудың техникасын үйрену және дамыту;
4)математикалық модель ұғымын қалыптастыру;
5)оқушылардың математикалық қабілеттерін дамыту.
Есеп шығару математиканы оқытудың ажырамас бөліге, себебі есеп арқылы:
-жаңа математикалық ұғымдар мен мағұлматтар үйретуге;
-практикалық іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыруға;
-білімнің тереңдігі мен баяндылығын тексеруге;
-проблема қою және проблемалық ахуал туғызуға т.б. болады.
Адам өмірінде кездесетін әртүрлі есептерді (проблемаларды) шешу үдерісінде дұрыс шешім қабылдау математикалық ойлау қабілетіне байланысты.
Оқушы есеп шығарғанба алған мағұлматтарын бағалап, қорытындылап отырған жағдайда олар есеп арқылы білім алады, яғни есептің көмегімен оқиды деп түсінеміз. Сондықтан да есептің математиканы оқытуда рөлі аса зор.
Мектеп курсындағы математиканы жаңа сабақты терең түсінуге және бағдарлама бойынша көзделген математикалық білім мен білікті меңгеруге жеткілікті есептер мен жаттығулар берілген.
Есептер оқушыларға проблемалық ахуал туғызу арқылы теоремаларды дәлелдеуге даярлайды.
Мектеп оқушыларының күнделікті математикалық есептер шығара білулері, олардың математикалық білім деңгейі, математикалық ойлау қабілеттерінің дамығандығын көрсетеді.
Оқушылардың шығарған әрбір есебі олардың білімін тереңдетіп әртүрлі проблемалық жағдайларда шешім табуға үйретеді.
Оқушылардың өздігімен шығармашылық қабілеттерін дамыту мақсатымен проблемалық есептер шығарған пайдалы. Есеп шығару математиканы оқытудың ажырамас бөлігі. Себебі есеп шығару:
-математикалық ұғымдарды қалыптастырады;
-оқушылардың математикалық ойлауын өрістетеді;
-білімдерін практикада қолдануға, табандылық, ізденгіштік, еңбек сүйгіштік қасиеттерін тәрбиелеуге жол ашады.
Математикалық есептер:
а) жаңа математикалық ұғымдар мен мағұлматтарды үйрету;
ә) практикалық іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыру;
б) білімнің тереңдігі мен баяндылығын тексеру;
в) проблема қою және проблемалық ахуал туғызу;
г) материалды пысықтау, жалпылау және қайталау;
д) оқушылардың математикалық қабілеттерін дамыту; т.б үшін пайдаланылады.
Есеп оқушыларды жаңа математикалық біліммен қаруландыру барысында олардың математикалық қабілеттерін дамытып, қалыптасқан қабілеттерін, іскерліктерін жүйелеуге және нақтылауға да көмектеседі.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру

text:
IV.Білім, білік, дағдыларды меңгергенді алғашы тексеру (Первичная проверка усвоенных ЗУН) -Тәжірбиелік жұмыс орындау.
V. Үйге тапсырма. «Информатикадан 30 сабақ» оқулығының 14 сабағын оқу
VІ. Қорытындылау.Бағалау САБАҚ БАРЫСЫ:
І. Ұйымдастыру кезеңі : Амандасу. Оқушыларды түгендеу. Информатика кабинетіндегі қауіпсіздік ережесін қайталау. ІІ. Білім, білік, дағдыларды актуализациялау Сенсорылық тақта әр бір оқушыға арналған жасырын сұрақтар берілген. Оқушылар жасырын сұрақтарды ашып ауызша жауап береді.
Сұрақтар: Операциялық жүйе дегеніміз не? Қандай түрлері болады?
MS-DOS операциялық жүйесінің қызыметі?
Утилиттер дегеніміз не?
Файлдардың атаулары қалай беріледі?
FAT файлдық жүйесі. Оның жіктелуі.
Файлдың типтері.
Көпміндеттілік ОЖ түрлері?
Windows XP ОЖ негізгі объектілері?
ОЖ жіктелуі?
Файылдық жүйе дегеніміз не?
Unix ОЖ –нің Windows ОЖ-нен айырмашылығы?
Алмасу буферінің қызметі?
Файылдық қабықшалар дегеніміз не?
Windows ОЖ –нің түрлері. Олардың артықшылықтары?
Интерфейс дегенімізді қалай түсінесіз?
Сәйкестендіру тестісі. Берілген бағдарламалардың тиесілі кеңейтілімдерін дұрыс орналастыру.


url: http://emirsaba.org/sabati-tipi--jaa-bilim-megeru-sabafi-masati.html?page=2#IV.Білім,_білік,_дағдыларды_меңгергенді_алғашы_тексеру_(Первичная_проверка_усвоенных_ЗУН)_-Тәжірбиелік_жұмыс_орындау._V._Үйге_тапсырма.

title: ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру


2 нұсқа
Берілген кестенің бір бағанасына файлдардың дұрыс атауын және екінші бағанаға каталогтардың дұрыс атауын орналастыру керек
Letter.txt; Письмо/1; Winword; Письмо.doc; Библиотека 1301; Мои документы; My_letter.txt; Школа?1301; Роза.bmp1; Corp12.exe
ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру
Archive- архивировать – мұрағаттау
unstuffed –разархивированный- мұрағаттан шығарылған
unstuffed file -разархивированный файл- мұрағаттан шығарылған файл
file - файл
compacted -сжатый – сығылған
back up -1. резервное копирование; 2. (про)дублировать- резервтік көшірме
work book - рабочая книга- жұмыс кітабы
Дербес компьютерді пайдалану кезінде әртүрлі себептермен дискідегі ақпаратты жоғалтып немесе бүлдіріп алуымыз мүмкін және файлдардың көлемін кішірейтуге (сығуға) тура келеді. Осындай жағдайларда шығынды азайту үшін файлдардың архивтік көшірмесін алып, оларды тұрақты күйде жаңалап отыру керек.
АРХИВТЕУ
Архивтеу дегенiмiз – алдын ала сығу жолымен файлдардың көшiрмесiн дискiде (магниттi таспада) сақтау.
Архиваторлар – дискідегі орынды үнемдеу үшін файлдың көлемін кішірейтіп сақтауға мүмкіндік беретін программалар тобы.
АРХИВТІК ФАЙЛ
Архивтік файл – қысылған күйде бір файлға енгізілген, қажет болғанда бастапқы күйінде шығарып алуға болатын бір немесе бірнеше файлдың жиынтығы. Оның мазмұны әр файлдың сақтаулы циклдік бақылау коды болады. Архив құрамындағы әрбір файл үшін оның мазмұны тәрізді мынадай ақпараттарсақталады:
1. Файлдыңаты;
2. Файл орналасқан каталог туралымағлұмат;
3. Файл көлеміндискідегібастапқыжәнеархивтегіқысылғантүрдегімөлшері (байтпенберіледі);
4. Архив бүтіндігінтексеругеарналғанәрфайлдыңциклдікбақылаушарттаңбасы.
Ақпаратты сығу - файлда жадтың сақтау көлемін кішірейтетін ақпараттытүрлендіру процесі.
Ақпаратты сығу дәрежесі- бұл архивтің қажетті бір көрсеткішінің бірі. Ол Кс – коэффицентінің сипаттамасы- процентпен орындалатын Vс сығу функциясының көлемінің, V0 шығу файлының қатынасы
Мысалы: Белгілі бір дискіде КІТАП атты бума орналасқан, буманың өлшемі 150 Кб. Осы бумада бірнеше мәтіндік файлдар орналасақан (Баспа 1.doc, Баспа 2.doc, Баспа 3.doc, Баспа 4.doc). Бумаға мұрағатталғаннан кейін, біз бір КІТАП.rar архивтік файлын алдық, оның көлемі 30 Кб.
Ойланайық, ақпаратты сығу дәрежесін пайыздық мөлшерін қалай табу керектігін? Егер буманың бастапқы өлшемі 150 Кб, сығылғаннан кейін 30 Кб болды. (30*100%/150=20%). Яғни, ақпаратты сығу дәрежесі20%, сонда біздің КІТАП атты бумамыздың өлшемі 80% азайды.
Файлдарды архивтеуге арналған программалар дискідегі файлдар көшірмесін қысылған күйде архивтік бір файлға орналастыруға, кейіннен файлды архивтен шығарып алуға, архив мазмұнын көруге және т.б. істер атқаруға мүмкіндк береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
нұсқа
Берілген кестенің бір бағанасына файлдардың дұрыс атауын және екінші бағанаға каталогтардың дұрыс атауын орналастыру керек


title: АРХИВТІК ПРОГРАММАЛАР - Сабақтың типі : Жаңа білім меңгеру сабағы Мақсаты

text:
АРХИВТІК ПРОГРАММАЛАР
Архивтік программалар бір-бірінен қысылған файлдың форматымен, жұмыс істеу жылдамдығымен, архивке орналастырғандағы файлды қысу деңгейі сияқты мүмкіндіктерімен айрықшаланады.
Кең таралған архиваторлар тобына ARJ, RAR, PKZIP, WinRar, WinZip, Backup және т.б. архивтеу программалары жатады.
Программашылар көптеген әр түрлі архиваторларды құрды, олардың ішінде кеңінен тарағаны WinRar және WinZip, сол сияқты Windows операциялық жүйесіне деректерді Архивтеу қызметші программасы кіреді. Архиваторды таңдағанда олардың әмбебаптығы және сенімділігі басшылыққа алынады, бірақ, әрине, оның негізгі параметрлерін – сығу сапасы және жылдамдығын ұмытпаған жөн.
Архивтерді құру және оларды басқарудың бірден-бір кеңінен тараған әйгілі құралына, орыс тіліне
толығымен көшірілген архиватор WinRar жатады.WinRar RAR және ZIP архивтермен жұмыс жасауға мүмкіндік береді, жоғары нәтижелі деректерді сығу алгоритмін пайдаланады, көптомдық және архивтен өзі шығаратын архивтерді ( SFX, ағылшын тілінде Self-extracting) құрады және т.с.с.Көптомдық архивтер –бірнеше бөліктен тұратын архивтер. Жалпы томдар үлкен архивті бірнеше дискетада немесе басқа сменалық тасушыда сақтау үшін пайдаланылады.
Windows үшін WinZip программасы архивтік файлдармен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін кең тараған архиватор болып табылады.
Windows операциялық жүйесінде WinRar және WinZip архиваторлар кең тараған. WinRar архивтік программасының жұмысын қарастырайық, себебі .rar кеңейтілмесімен архивтелген файлдар Интернет желісінде кеңінен қолданылады.
Файлдарды архивтеу жолдар:
1. Жұмыс үстеліндегі Құжаттар папкасын тауып, ерекшелеп;
2. Тінтіуірдің оң жақ батырмасымен шертіңдер де,пайда болған контекстік менюден Добавить в архив – ті таңдаңдаңдар.
3. Ашылған сұхбат терезесінен қажет параметрлерін таңдап, ок шертеміз.
Файлдардыархивтеншығаружолдары:
1. Архивтелгенпрограмманытауып, ерекшелеп
2. Тінтіуірдіңоңжақбатырмасыменшертіңдерде,пайдаболғанконтекстікменюденИзвлеч в– тітаңдаңдаңдар.
3. Ашылғансұхбаттерезесінен қажетпараметрлерін, орнынтаңдап , окшертеміз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: IV.Білім, білік, дағдыларды меңгергенді алғашы тексеру (Первичная проверка усвоенных ЗУН)

text:
Тәжірбиелік жұмыс № 1 Тапсырма № 1 Жұмыс үстелінде «Оқушы» бумасы бар, бумада әр оқушының атымен берілген бумалар орналасқан. Бумалардың ішінде әр түрлі бағдарламалар бар, соларды форматтарына сай архиватор бағдарламасы арқылы мұрағаттау қажет.
Әр оқушыға кесте беріледі. Кестеге мұрағатталған ақпараттың көлемін жазып отырады.
Файл атауы
Файлдың бастапқы мөлшері
WinRAR пішіміндегі өлшемі
WinZIP пішіміндегі өлшемі
Сығылған % көлемі
Тапсырма № 2 Бумада архивтелген құжаттар беріледі. Соны мұрағаттан шығару жолдары бойынша орналастыру керек.
Тапсырма № 3 Дайын мұрағатталған құжаттарды электорндық пошта арқылы тексеруге жіберу
V. Үйге тапсырма.«Информатикадан 30 сабақ» оқулығының 14 сабағын оқу


url: http://emirsaba.org/sabati-tipi--jaa-bilim-megeru-sabafi-masati.html?page=5#Тапсырма_№_2_Бумада_архивтелген_құжаттар_беріледі._Соны_мұрағаттан_шығару_жолдары_бойынша_орналастыру_керек.___Тапсырма_№_3


title: Сабақтың типі : Жаңа білім меңгеру сабағы Мақсаты

text:
а) білімдік: Оқушыларды ақпаратты мұрағаттауға, ақпараттарды өңдеуге, архиваторлық бағдарламалар арқылы ақпаратпен жұмыс жасауға үйрету.
ә) тәрбиелік: Оқушылардың есте сақтау және зейіндік қабілеттерін дамыту, пәнге деген қызығушылығын арттыру.
б) дамытушылық: Уақытты тиімді пайдалануға, жүйелі ойлауға, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа, компьютерлік сауаттылыққа тәрбиелеу.
ІІ. Күтілетін нәтиже
а) оқушылар білу керек : архиватор бағдарламаларының түрлерін, қызметтерін.
ә) оқушылар құндылық бағдары болуы: Оқушылардың ақпараттық технологияларға шығармашылық белсенділігін арттыру, КТ ұқыптылықпен қарауға тәрбиелеу
б) оқушылар меңгеру керек: Ақпаратты сығу әдістерін, архиватор бағдарламаларымен жұмыс жасауды.
ІІІ. Құралдар: Дербес компьютер, тапсырмалар парағы, сенсорлық тақта, терминологиялық сөздік
САБАҚ ЖОСПАРЫ: І. Ұйымдастыру кезеңі ІІ. Білім, білік, дағдыларды актуализациялау -Интерактивті ойын (сұрақ-жауап)
- Сәйкестендіру тестісі «Файлдың кеңейтілімін анықтау», «Файл мен каталогтың дұрыс атауын табу»


title: Сабақтың мақсаты - Сабақтың типі: Жаңа тақырыпты меңгеру

text:
Металдар мен бейметалдардың жай және күрделі қосылыстармен реакцияға түсу ерекшеліктерін тәжірибе арқылы көрсету, жаңа тақырыпты игерту.
- Өзіндік жұмыс істеуге баулу, оқушылардың ойлау және шығармашылық қабілеттерін дамыту, алған теориялық білімдерін іс жүзінде қолдана білуге және пәндермен байланыстыра білуге үйрету; жалпы металдарға сипаттама бере отырып, жаңа технология әдістері арқылы оқушылардың сабаққа белсенділігін арттыру.
-Топтық жұмыс жүргізу барысында өзара ынтымақтастық атмосферасын құру алған білімдерін өмірде пайдалана білуге үйрету. Оқушыларды периодтық кестедегі металдардың морнын, атом құрылысының ерекшеліктерін білуге және оқушылардың сабаққа деген белсенділігін арттыру мақсатында қосымша материалдарды пайдалануға дағдыландыру
Сабақтың түрі:
Жаңа сабақты меңгеру
Әдіс-тәсілі:
1.Репродуктивті әдіс. Білім- білік дағдыларын қайта жаңғырту арқылы білімді белсенді игерту
2.Зерттеу әдісі. Мұғалімнің оқушыға шығармашылық тапсырма беруі, оқушылар өз бетімен шешіп, материалмен жұмыс жасайды.
3.Мақсатты әдіс. Мұғалім белгілі бір мақсат қойып оған жету жолдарын көрсетеді, оқушылар одан әрі әрекетке көшеді. Топтық жалпы міндеттен туындаған мақсатты шешу жолында топ түрінде әрекеттеніп жауап топ ішінде жинақталады. СТО технологиясы бойынша стратегияларды пайдалану, Венн диаграммасы, салыстыру, репродуктивтік, жартылай ізденгіштік
Пәнаралық байланыс:
география, экология
Көрнекі құралдар:
Интерактивті тақта, оқулық, қажетті реактивтер, слайд


title: Сабақтың жүру барысы - Сабақтың типі: Жаңа тақырыпты меңгеру

text:
Химиялық диктант:
|
1.Барлық бейметалдар – р элементтер.
2. І –ІІ топтың негізгі топша элементтері s- элементтеріне жатама?
3. Р элементтерінің металдық қасиеті жоғары
4. d - элементтерінің қосымша топша металдары қиын балқитын металдар.
5.Хром, молибден немесе вольфрам- өз периодындағы (VІ топ, қосымша топша) ең оңай балқитын элементтер.
|
Оқушының міндеті үй тапсырмасын естеріне түсіру.
1.Барлық бейметалдар – р элементтер.(Иә)
2. І –ІІ топтың негізгі топша элементтері s- элементтеріне жатама?(Иә)
3. р- элементтерінің металдық қасиеті жоғары.(Жоқ)
4. d -элементтерінің қосымша топша металдары қиын балқитын металдар.(иә)
5.Хром, молибден немесе вольфрам- өз периодындағы (VІ топ, қосымша топша) ең оңай балқитын элементтер. (жоқ)
|
1.Білу
Өз бетімен ізденіп жұмыс жасай білу
|


title: Жаңа материалды меңгерту - Сабақтың типі: Жаңа тақырыпты меңгеру

text:
Жаңа материалды меңгерту
Мағынаны тану
|
Мәтінмен жұмыс
Мұғалім оқушыларға мәтінді зейін қойып оқып шығуын айтады.
Мәтінді оқығаннан кейін мұғалім жаңа тақырыпты тәжірибемен жалғастырады.
|
Оқушы мәтінді оқып бір-біріне түсіндіріп береді.
№ 6. Зертханалық жұмыс. Металдардың химиялық белсенділігін салыстыру
Металдардың қышқылдарға қатынасы
Екі сынауық (пробирка) ал.
Бірінші сынауыққа – мырыш түйірін сал.
Екінші сынауыққа – мыс кесегін сал.
Екі сынауыққа 1 мл тұз қышқылы ерітіндісін құйыңыз.
Сынауықтан қандай өзгерісті байқадыңыз? Реакция теңдеуін жазыңыз.
|
Ойлан тап
|
Мұнда оқушылардың тақырыпты толық меңгергенін бақылау үшін үш топтың тапсырмасы ауызша сұралады.
Ең жеңіл металдарды атаңыз.
Балқу температуралары жоғары металдарды атаңыз.
Ең қатты металды атаңыз.
|
Оқулықты пайдалана отырып топта талдайды.
Ең жеңіл металдарды атаңыз. (сілтілік металдар , мысалы литий судан екі есе жеңіл)
Балқу температуралары жоғары металдарды атаңыз. (вольфрам 3370°С, рений 3170°С, тантал 3000°С, осмий 2700°С)
Ең қатты металды атаңыз. (хром, оны кескіш құрал – жабдықтар дайындауда қолданылады.)
|
Мән мағынасын түсініп білу мақсатында мысалдармен нақты дәлелдеу
|


title: Сергіту сәті «Кім жылдам?»

text:
Оқушылардың алған білімдерін карточкадағы есептерді шығару арқылы оқушыны бағалау
1.Мыс хлоридінің ерітіндісіне массасы 5,6 г темір пластинкасын салды. Темір толық еріді. Бөлінеген мыстың массасы қанша?
2.Ұнтақ түрінде алынған мырышты күкіртпен аздап қыздырғанда тұтанады. Осы реакцияның теңдеуін жазыңыз. Металдың 0,5 молімен реакцияға түсетін күкірттің массасын есепте.
3.Мыс сульфаты ерітіндісіне массасы 6,4 г мырыш пластинкасын салды. Мырыш толық еріді. Бөлінеген мыстың массасы қандай?
Алған білімдерін жүйелеу.
Бірінші келген үш оқушы бағаланады.
Оқушыларды бағалау
Мұғалім сабақ құрылымының дұрыстығын және мақсатқа жету барысындағы қиындықтарды анықтап бағалайды.
Басқалардың жауаптарын тыңдап, есімде сақтауға тырыстым. Кейбір сұрақтарға жауап бердім.
« 4»
Тақырыптың ең негізгісін дәптерге жаздым. Топтағыларға көмектестім. Тапсырмаларды орындап отырдым.
«5 »
Топта белсенділік көрсеттім. Барлық тапсырмаларды дұрыс орындадым.
Оқушыларды топтау мақсатында оқушыларға түрлі – түсті қағаз беріледі. Сол қағаз кесінділерін бір – біріне жалғау арқылы топтың атауы шығарылады. Оқушылар үш топқа бөлінеді. Бөлінген топтың топ басшылары анықталады.


title: Сабақ барысында қойылатын сұрақтар

text:
Сабақ барысында қойылатын сұрақтар: 1.Барлық бейметалдар – р элементтер.(Иә)
2. І –ІІ топтың негізгі топша элементтері s- элементтеріне жатама?(Иә)
3. р- элементтерінің металдық қасиеті жоғары.(Жоқ)
4. d - элементтерінің қосымша топша металдары қиын балқитын металдар.(иә)
5.Хром, молибден немесе вольфрам - өз периодындағы (VІ топ, қосымша топша) ең оңай балқитын элементтер.( жоқ)
Жаңа сабақты түсіндіру барысында оқушылар оқулықтың көмегімен оқытушының сұрақтарына жауап береді. Онда металдардың электрохимиялық кернеу қатарымен жұмыс жасалады. Металдар мен бейметалдар арасындағы айырмашылықты кесте бойынша толтырады.
Металдар
Бейметалдар
Жай заттармен әрекеттесуі:
2Ca + O2 →2CaO
S + O2 →SO2↑
Күрделі заттармен әрекеттесуі
Zn + H2SO4→ ZnSO4 + H2↑
K+ NaOH → KOH + Na
Ca + HOH → Ca( OH)2 + H2O
1.S + HCl →
2. P + H2SO4 →
3. O2 + 2H2O → 2H2O2
Тұздармен әрекеттесуі
Mg + Ag 2SO4→ MgSO4 + 2Ag
P + CaSO4 →
Тәжірибелік бөлім: № 6. Зертханалық жұмыс. Металдардың химиялық белсенділігін салыстыру Металдардың қышқылдарға қатынасы Екі сынауық (пробирка) ал.
Бірінші сынауыққа – мырыш түйірін сал.
Екінші сынауыққа – мыс кесегін сал.
Екі сынауыққа 1 мл тұз қышқылы ерітіндісін құйыңыз.
Сынауықтан қандай өзгерісті байқадыңыз? Реакция теңдеуін жазыңыз.
« Ойлан тап » № 1
Д.И.Менделеевтің периодтық кестесінде қанша металл бар?
Металдардың иілгіштігіне анықтама беріңіз.
№ 2
Ең жеңіл металдарды атаңыз.
Электрохимиялық кернеу қатарындағы орнына байланысты металдардың қасиеттерін атаңыз.
№ 3
1. Балқу температуралары жоғары металдарды атаңыз
2. Қатты металдарды атаңыз.
Сергіту сәті. « Кім жылдам?» Оқушылардың алған білімдерін тексеру үшін карточкадағы есепті шығарады. Бірінші келген үш оқушы бағаланады.
№1
Мыс хлоридінің ерітіндісіне массасы 5,6 г темір пластинкасын салды. Темір толық еріді. Бөлінеген мыстың массасы қанша?
№2
Ұнтақ түрінде алынған мырышты күкіртпен аздап қыздырғанда тұтанады. Осы реакцияның теңдеуін жазыңыз. Металдың 0,5 молімен реакцияға түсетін күкірттің массасын есепте.
№3
Мыс сульфаты ерітіндісіне массасы 6,4 г мырыш пластинкасын салды. Мырыш толық еріді. Бөлінеген мыстың массасы қандай?
1.Мыс хлоридінің ерітіндісіне массасы 5,6 г темір пластинкасын салды. Темір толық еріді. Бөлінеген мыстың массасы қанша?
Бер: Шешуі:
m( Fe) =5,6г CuCl2 + Fe →FeCl2 + Cu
М ( Fe) = 56 г/моль М (Сu) = 64 г/моль
т/к: m (Cu) = ? 5.6 г – х
56 г/ моль – 64 г/моль
X=6.4г
2.Ұнтақ түрінде алынған мырышты күкіртпен (ІІ ) аздап қыздырғанда тұтанады. Осы реакцияның теңдеуін жазыңыз. Металдың 0,5 молімен реакцияға түсетін күкірттің массасын есепте.
Бер: Шешуі: ⱴ( Zn) =0.5 моль Zn + S→ ZnS
ⱴ ( Zn) = 0.5 моль М (S)= 32 г/моль
т/к: m (S) = ? 0,5моль – х
1моль – 32г/моль
X = 16 г
3.Мыс сульфаты ерітіндісіне массасы 6,4 г мырыш пластинкасын салды. Мырыш толық еріді. Бөлінеген мыстың массасы қандай?
Бер: Шешуі: m( Zn) =6.4 г CuSO4 + Zn →Cu + ZnSO4 т/к: m (Cu) = ? М ( Zn)= 65 г/моль М (Сu) 64 г/моль
6.4 г – х
65 г/ моль – 64 г/моль
X=6.3 г
Мұғалім сабақ құрылымының дұрыстығын және мақсатқа жету барысындағы қиындықтарды анықтап бағалайды. Топ мүшелері өзара тапсырмаларды орындау барысында көрсеткен білімдерін өзара бағалайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tipi-jaa-tairipti-megeru.html?page=6#Тәжірибелік_бөлім:_№_6._Зертханалық_жұмыс._Металдардың_химиялық_белсенділігін_салыстыру__Металдардың_қышқылдарға_қатынасы

title: Сабақ барысында қойылатын сұрақтар