title: Сабақтастық жұмыстары және оның жүзеге асырылуы

text:
Сабақтастық дегеніміз, біріншіден, екі буын арасындағы ортақ мақсат міндеттер, ортақ мазмұндық жүйе, баланы жүйелі сатылы дамыту, бір буыннан екінші буынға неғұрлым сәтті өтуге бағыттау, екіншіден білім берудің әдістемелік жүйесінің әрбір компонентінің үйлесімділігі.
Ә. Бидосов былай деген “Сабақтастық дегеніміз – мектеп жасына дейінгілер мен бастауыш мектептегі пәндерді оқытудың әр түрлі сатысында балалардың білімдерінің арасында қажетті байланыстар мен қатынастар орнату”.
Балалар білім икемдігі мен машықтарын пайдалану және одан әрі дамыту кезінде олардың оқу ісінде әр алуан байланыстар орнату, жаңа білім мен бұрынғы білімді өзара байланыстыру. Сонымен бірге, білімді кеңейту мен тереңдету, оқығандарды жаңа, жоғары деңгейде байыптау”.
Балабақша мен мектеп арасындағы байланыс формаларының сабақтастығын екі өзара байланысты аспектіге бөлуге болады: ақпараттық – ағартушылық және практикалық.
Бірінші аспект, мұғалімдер мен тәрбиешілердің оқу - тәрбие жұмысының міндеттерімен өзара танысуын, балабақшаның жоғарғы топтары мен мектептің бірінші сыныбы бағдарламалар мазмұнын зерттеуді болжайды. Осы мақсатқа байланысты мынадай формалары мұғалімдер мен тәрбиешілердің біріккен педагогикалық кеңестерінде балалардың мектепке дайындығы мәселесі бойынша қатысуы, дәрістермен өзара алмасуы және т. б. жұмыстарды жүзеге асыру керек.
Екінші, тәжірибелік аспект – бір жағынан мұғалімдердің балабақшада өздерінің болашақ оқушыларымен алдын ала танысу, екінші жағынан, тәрбиешілердің бұрынғы тәрбиеленушілерді бақылап отыруымен бейнеленеді. Берілген мазмұнды жүзеге асыру формалары: мұғалімдердің болашақ оқушылармен танысу үшін балабақшадағы дайындық топтарға жүйелі қатысуы, олардың іс - әрекетін бақылау, балалардың диагностикаларының нәтижелерімен және мінездемелерімен танысу.
Қазіргі оқу тәжірибесінде мектепке дейінгі және бастауыш мектеп оқуындағы сабақтастықты жүзеге асыруда негізгі екі бағыттарын белгілеуге болады. Олардың біріншісі, балалар дамуының темптерін көбейту және мектепке дейінгі мекемелердің мектептегі оқудың талаптары мен ерекшеліктеріне жету міндеттерінен тұратын тәжірибеге сүйенеді. Екінші, бастауыш мектепке дейінгі білімдер, іскерлік және дағдыларды дамыту тактикасына негізделеді. Мұнда В. В. Давыдовтың белгілеуі бойынша, бастауыш мектеп оларды жүйелейді және жалпылайды, оқуға, жазуға, санауға және т. б. үйретеді. Біздің көзқарасымызша, бұл бағыт жан - жақты емес, бірақ біріншісіне қарағанда көп қаланады.
Сабақтастықтың жағымсыз жақтарын тереңдететін негізгі фактор болып біздің пікірімізше, бірінші сыныптың бағдарламаларының күрделену тенденциясы жалпы білім беретін мектептерде практикаға, оқытудың альтернативті формалары мен жаңа педагогикалық технологияларды енгізу, бірінші сынып оқушысына өте жоғары талаптар қою. Бұл тенденциялардың бірі - көптеген арнайы мектептерде балаларды қатал таңдау. Бірінші сыныпқа баратын балалардың оқи білу, санау операцияларын игеру, санның құрамын ұғыну және т. б. талап етеді. Бұл өзінің баласының “жақсы” мектепке түсуін қалайтын ата - аналар жағының балабақшаға сәйкес талап қоюын тудырады.
Сөйтіп, сабақтастық байланысының негізгі философия тұрғысынан дамудың объективті заңдылығы ретінде қарастырылады. Сабақтастық дамудың заңдылығы ретінде ескіні толықтай жоққа шығару жолымен емес, сақтау және одан әрі дамыту мақсатымен өткен кезеңнің жаңа кезеңге ауысуы жолымен үздіксіздікті қамтамасыз етеді. Диалектикалық жоққа шығару әрқашан қарама - қарсы сәттер, яғни ескіні жою (үзіліс) және оң ықпалдың негізінде жаңаның пайда болуының (үздіксіз) бірлігі болып табылады. Бұл заңдылық тәрбиешілер мен мұғалімдерді баланың шығармашылық мүмкіндіктерді дамыту жұмысында сабақтастық байланысына ұмтылдырады.
Жалпы алғанда оқытудағы сабақтастық ұғымы педагогикалық әдебиеттерде жүйелілік принципінің тармағы ретінде қарастырылады. Әдіснамалық тұрғыдан алғанда сабақтастық оқу - тәрбие процесіндегі өзіндік көрінісін сипаттайды, яғни ескінің жаңамен алмасуын, жаңаның құрамында ескінің қолданыс табуын және оның жақсы жақтарын сақтай отырып үйлесімді дамуынан, ілесе жалғасуын білдіреді. Сондықтан да оқытудағы сабақтастық оқыту процесінің құмаларының бәріне тән атап айтқанда, оқытудың мақсаттары мен міндеттерінің, мазмұны мен әдістерінің, құралдары мен ұйымдастыру формаларының арасындағы қажетті байланыстарды білдіреді.
Сонымен бірге сабақтастық байланыстардың түрлері де ажыратылады. Олардың қатарында: мектепке дейінгі тәрбие мекемелері мен бірінші сынып арасындағы байланыстар, бастауыш және орта буындардағы пәндерді оқытудағы сабақтастық байланыстар.
Оқытудағы сабақтастық жүзеге асырудың бастауы нормативті – құқықтық және ресми құжаттарда (білім стандарты және оқу бағдарламалары), оқыту құралдарында (оқулықтар, дидактикалық материалдар, оқу - әдістемелік құралдар) жоспарланған байланыстар жобасынан алады. Сонда тәжірибеде іске асырылатын қажетті және тиісті сабақтастық байланыстардың объективті алғы шарттары тізіледі. Осы тұрғыдан алғанда бастауыш мектепте жалпы және нақты мақсаттары мен міндеттері анықталып, білімдік, тәрбиелік және дамытушылық пен практикалық (қолданбалы) бағыттар бойынша тиянақты тұжырымдалған. Мектепалды даярлық топ (5 - 6 жас)
Мақсаттары: Баланың сезімдік тәжірибесін байыту, ретке келтіру. Барлық психикалық қасиеттерді дамыту. Ойлау операцияларын қалыптастыруға даярлау.
Негізгі әрекеті: ойын әрекеті
Дидактикалық ойындар арнайы мақсатты көздейді және нақты міндетті шешеді. Ойынның мақсаты бағдарламада анықталған білім, білік, дағдылар
жайында түсінік беру, оларды қалыптастыру, тиянақтау және пысықтау немесе тексеру сипатында болып келеді. Ойынның міндеті баланың қызығушылығын оятып, белсенділігін арттыру мақсатында іріктеліп алынған нақты мазмұнмен анықталады. Дидактикалық ойындар - балалар үшін өзіне тән жүру барысы, мақсаты, маңызы бар әрекет.
Сабақта тиімді қолданылған ойын түрлері мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың аса зор ілтипатпен тыңдап, жемісті меңгеруіне ықпал етеді. Өйткені бастауыш сынып оқушылары жас ерекшеліктеріне байланысты ойынға өте ынталы келеді.
Сабақта дидактикалық ойынды қолдану бастауыш сынып оқушыларының сол пәнге деген қызығушылығын арттырады, белсенділік танытып, бағдарламалық материалды қажетті деңгейде меңгеруіне ықпал етеді.
Сабақтастықты жүзеге асырудағы мұғалімнің міндеттері:
- даярлық сыныптағы даму деңгейіне, қабілеттеріне сүйену;
- даярлық сыныпта жетік қалыптаспаған қасиеттерді жетілдіру бағытындағы арнайы түзету жұмыстарын ұйымдастыру;
- ойын арқылы оқу әрекетін қалыптастыру;
- психологиялық зерттеулер қорытындысын оқу - тәрбие үрдісінде басшылыққа алу;
- осы бағытта ата - аналармен әңгіме жүргізу.
Сабақтастықты жүзеге асырудағы мұғалімнің әрекеттері:
- даярлық сынып сабақтарына қатысып, балаларды сырттай бақылау;
- 1 - сыныпта ойын әрекетін басымырақ қолданып, біртіндеп оқу әрекетіне көшу;
- сабақты 1 - ші ауысымның 2 - ші сағатынан бастап, 35 минуттан өткізу;
- қоңырау үзілістерін 10 - 20 минуттан жылжымалы ойындар түрінде ұйымдастыру;
- әрбір баланың педагогикалық - психологиялық картасын жалғастыру;
- бейімделу жағдайларын үнемі бақылауда ұстап, мектеп психологына хабарлап отыру;
- оқыту мен тәрбиелеу үрдісін сын тұрғысынан ойлау бағдарламасының философиясы мен әдіс - тәсілдері негізінде ұйымдастыру;
- бастауыш сынып мұғалімдерін сынып сағаттарына шақыртып, таныстыру;
- бастауыш буында өтетін шараларға балаларды белсене қатыстыру;
- бастауыш сыныптардың апталық жиынына қатысу (2 - ші жартыжылдықтан);
- балаларды мектептің бірыңғай тәртіп талабына, бірыңғай орфографиялық, каллиграфиялық талаптарға үйрету;
- әрбір оқушының шығармашылық жұмыстарын жеке папкаларға жинақтауды жалғастыру;
- әрбір балаға, сыныпқа жазылған педагогикалық мінездемені зерттеу, толықтыру.
Сөйтіп, балабақша мен мектептің байланысын орнату үшін, балабақша тәрбиеленушілері мен мектеп оқушыларын біреге дамыту жолымен жүргізілуі керек. Мұнда мектеп белгілі бір мектепке дейінгі мекемені өз қарамағына алу, тәрбиелік шараларды бірге өткізу; мектепте 1 - сыныпқа оқушыларды қабылдауда балабақша тәрбиешілерін қатыстыру, мектеп туралы кинофильмдер көрсету, кездесулер ұйымдастыру, еңбек әрекетін бірігіп өткізу қажеттілігі туады.


title: Сабақтастықты қамтамасыз етеді. 1-кесте Бейіндік оқытудың типтік оқу жоспарының ерекшеліктері Жаратылыстану

text:
85
– бейіндік оқыту аясында жекелей және аралас пәндерді кіріктіру
жолымен орта мектеп пен жоғары мектептің бакалавриат бағдарламасындағы
сабақтастықты қамтамасыз етеді.
1-кесте
Бейіндік оқытудың типтік оқу жоспарының ерекшеліктері
Жаратылыстану-
математикалық
бағыты
Қоғамдық-гуманитарлық
бағыты
Технологиялық бағыт
1
Инварианттық
компонент
Базалық пәндер Базалық пәндер
Инварианттық
компонент
Бейіндік пәндер
Бейіндік пәндер
Бейіндік пәндер
2
Вариативтік
компонент
Қолданбалы
курстар
Қолданбалы
курстар
Вариативтік компонент
Таңдау бойынша
курстар
Таңдау бойынша курстар
Таңдау бойынша
курстар
Әдебиеттер:
1.Ямбург Е.Я. Управление развитием адаптивной школы. – М.,2004.-С.39.
2.Немова Н.В. Новый учебный план профильного обучения
старшеклассников //Директор школы, 2005. - №1. – с.49-58.
3.Қазақстан Республикасында бейінді оқытуды дамыту тұжырымдамасы.
– Астана, 2010.
ӘОЖ 372.881.1:373.3
М. А. Нұрбек
ғылым магистрі, аға оқытушы, «Сырдария» университеті, Қазақстан
ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНДА ТҰРМЫСТЫҚ ЛЕКСИКАНЫ
МЕҢГЕРТУДІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
В данной статье анализируются научные выводы ученых относительно
бытовой лексики казахского языка. Также рассматриваются наименования
предметов, мебели, использующихся в домашнем быту, домашней утвари,
посуды, одежды и их частей, драгоценных украшений и ценных вещей.
Summary
This article deals with the scientific conclusions of scientists regarding
household lexicon of the Kazakh language. It is also discussed the names of subjects,
furniture used at home, household utensils, dishes, clothes and parts thereof,
precious jewelry and valuables.
Қазіргі заманғы лингвистиканың өзекті мәселелерінің арасында маңызды
орындардың бірін тұрмыстық лексика алып отыр. Оны жоғары оқу
орындарында оқыту мәселесі назарға алынуы тиіс, себебі салт-дәстүр мен
халық тұрмысынан хабар беретін, шаруашылық әрекетін танытатын алуан түрлі
86
тұрмыстық атаулар мен тіркестерді студент-жастар меңгеруі қажет. Сонымен
қатар, студенттердің мамандығына сай сөздік қоры қалыптасуы қажет деген
түйіндер туындайды. Әрине, бұл тұста студенттерге қазақ және өзбек
тілдеріндегі тұрмыстық лексиканы меңгерту мәселесі міндетті түрде педагогика
ғылымы мен соның ішінде дидактика заңдылықтарына сүйенеді.
Бүгінгі күні тұрмыстық лексиканы оқыту мәселесі ең өзектілердің бірі
болып табылады. Студенттерге тұрмыстық лексиканы оқыту оқытушыдан
дидактика заңдылықтарына негізделген үлкен шеберлікті қажет етеді. Әрбір
оқытушының тілді оқытуда өзіндік жеке әдісі болады. Студенттердің тілдік
және қатысымдық дағдыларын қалыптастыру жоғарыда көрсетілген
факторларға байланысты. Кез-келген оқытушы оқыту әдістемені жасау
барысында негізгі дидактиканың қағидалары мен ұстанымдарын алып
отырады. Жалпы дидактикалық ұстанымдар қатып «қалған» догма емес, десек
те, оқытуда оны үнемі басшылыққа алып отыруды қажет етеді. Олар: оқыту
әрекетіне жалпы бағыт береді, оқу жадығатының жеңіл қабылдануына әсер
етеді, педагогикалық әрекеттің жақсаруына жағдай жасап отырады. Осы
ұстанымдарды жетекшілікке ала отырып, оқытушы оқыту әрекетін жүйелейді,
бір қалыпқа түсіреді және жаңартады, сол арқылы студенттердің тілдік
жадығатты игеруін жеңілдетеді.
Ф.Оразбаеваның «Тілдің қарым-қатынас пен қатысым әдісінің ғылыми-
теориялық негізгі» атты докторлық диссертациясының әлеуметтік
маңыздылығы сол, қазақ тілінің алғаш рет қатысым әдісінің теориялық негізі
қаланды. Тағы бір баса айтар жайт, лингвистикалық-әдістемелік әдебиеттердің
көпшілігінде сөйлеу әрекеттері төрт түрлі қарастырылып келсе, ғалым
Ф.Оразбаева сөйлеу әрекетін мынандай бес түрге бөліп қарастыра келіп,
оның әрқайсысына жеке-жеке мәлімет берді:
1) Айтылым;
2) Оқылым;
3) Тыңдалым;
4) Жазылым ;
5) Тілдесім
1, 46 б.
.
Тұрмыстық лексиканы меңгеру үшін студенттердің сөздік қоры болуы
тиіс. Бұл жайында: «Барлық тіл – сөздер тілі, сол үшін тілді меңгеру үшін
адамның сөздік қоры болуы шарт»,
деген А.М.Шанский [2, с. 12].
В.Н.Яковлева оқушылардың сөз байлығын етістіктер арқылы жетілдіруге
болатындығын дәлелдеген. Ғалым етістіктерді мынадай лексикалық-
семантикалық топтарға бөліп қарастырған.
а) қимыл;
ә) сөйлеу;
б) ойлау;
в) адамның психикалық қалпы;
г) адамның физиологиялық қалпы.
Етістіктерді оқушылардың белсенді сөздік қорына ендіру үшін түрлі
жаттығу жұмыстарын жүргізеді. Сол арқылы оқушылардың лексикалық қорын
87
жетілдіруге, сөйлеу тілін дамытуға болатынын ғылыми негізде көрсетуі
әлеуметтік тұрғыдан маңызды [3].
В.Н.Яковлеваның пікіріне қосыла отырып, тұрмыстық лексиканы
меңгерту барысында олар лексикалық-семантикалық топтарға бөлініп
қарастырылды. Мысалы: 1) тұрғын үйдің, оның бөліктерінің және тұрғын үй-
шаруашылық құрылыстарының атаулары, 2) керек-жарақтардың атаулары, 3)
ыдыс-аяқтардың атаулары, 4) киімдер мен әшекейлердің атаулары, 5)
әбзелдердің атаулары, 6) аспаптар мен қол еңбегі құрал-саймандарының
атаулары.
Б.Анисимов студенттердің белсенді сөздік қорын түрлі сөздіктермен
жұмыс жүргізу нәтижесінде молайтуға болатынын айтқан. Ол сөздерді
активтендіру үшін үш түрлі бағытты атап көрсетеді:
1) Сөздерді ассоциативті байланыс арқылы меңгерту;
2) Сөздерді сөйлемдегі мағыналық байланыс арқылы меңгерту;
3) Сөздерді сөйлемдегі парадигматика арқылы меңгерту [4, с. 13].
Б.Анисимов сөздердің лексикалық және грамматикалық мағыналарын
түсіндіру, аударма жасау, сөйлем құру, сөйлемдегі сөздерді тақырыпқа
байланысты беру қажеттігін атап көрсетеді. Оның басты әлеуметтік
сұранысы: сөз байлығын жетілдіру үшін шәкірттерге сөздік жұмысын жүргізу
қажет екендігін көрсетуі.
Б.Анисимов пікірін қолдай отырып, Қазақ тілі мен әдебиеті
мамандығында оқитын студенттердің сөздік қорын қазақ тілінің және өзбек
тілінің түсіндірме сөздігі (Узбек тилининг изохли луғати) арқылы молайту
зерттелініп отыр.
Айтылғандарды түйіндесек, студенттерге тұрмыстық лексиканы оқыту
әрекеті тікелей дидактика ғылымының заңдылықтары мен ережелеріне
сүйенеді. Тек әдістеменің дидактикамен өзара тығыз байланысы ғана оқудың,
танымның, білімді игерудің тиімділігін және олардың тәжірибеде жүзеге асуын
қамтамасыз етеді. Оқу үрдісі оқыту ұстанымдарын мөлшерлейтіні белгілі. Бұл
ұстанымдар оқытушы басшылыққа алатын дидактикалық тәртіп нормасы
болып есептеледі. Оларды қадағаламайынша оқу үрдісінің тиімді және дұрыс
қызмет жасауы мүмкін емес.
Жалпы дидактикалық ұстанымдарға мыналар жатады:
-ғылымилық ұстанымы;
-жүйелілік ұстанымы;
-тәжірибенің теориямен байланысы;
-саналылық ұстанымы;
-жекелік және ұжымдық біртұтастық немесе белсенділік ұстанымы;
-нақтылық және абстрактылық бірлігі ұстанымы;
-түсініктілік ұстанымы;
-білімнің беріктігі ұстанымы.
Ғылымилық ұстанымы
тұрмыстық лексиканы оқытуда бұл тілдік
материалды ғылыми тұрғыда сұрыптау мен оны оқыту әдістерін ғылыми
тұрғыда қолдануды білдіреді. Тілдік материалды ғылыми тұрғыда сұрыптау,
негізінен тұрмыстық лексика саласының, заңдылықтарының шексіз үлкен
88
ауқымы мен оны оқытуға бөлінетін шектеулі уақыт қорына байланысты туады.
Ғылыми тұрғыда дәлелденген оқыту әдістерін қолдану мынадай жағдайларға
сәйкес келу қажеттілігінен туып отыр: студенттердің оқу мүмкіндігі мен
психикалық ерекшелігі; оқу кезеңі; оқу материалы мазмұны; оқу мақсаты мен
міндеттері.
Жүйелілік ұстанымы
тұрмыстық лексиканы оқыту тұрғысынан
алғанда бұл ұстанымы білім, білік, дағдының жүйелі түрде меңгерілгенін талап
етеді.
Тілдік материал ретпен логикалық тұрғыда құрылған жүйе. Олай болса,
жүйелілік ұстанымы бойынша, оның әрбір алдыңғысы одан кейін келетін
тұлғаның берік меңгерілуіне негіз болуы қажет. Және бұл тілдік жүйенің әрбір
бөлшегі бір-бірімен тығыз байланыста меңгерілуі тиіс. Егер бір бөлшегі дұрыс
меңгерілмесе, ол оның келесі бөлшегінің меңгерілуіне кері әсерін тигізеді.
Мәселен, студенттер лексика саласын дұрыс меңгермесе, тұрмыстық лексиканы
меңгерту мүмкін емес, т.б.
Тілдік материалды меңгерудегі логикалық байланыс пен жүйелілік сөйлеу
және тілдік қатынастағы өте қажет құбылыстан қажеттілігі шамалы құбылысқа
дейінгі прогрессиямен анықталады.
Жүйелілік ұстанымы тұрмыстық лексиканы оқытуда, сондай-ақ оны оқу
барысында үлкен жауапкершілікті қажет етеді. Тұрмыстық лексиканы оқу
барысында студенттер тілдік материалмен жүйелі жұмыс жасағаны жөн.
Теорияны тәжірибемен байланыстыру ұстанымы
бұл екеуін
біріккен, бөлуге келмейтін бүтін тұтастық ретінде қарастырады. Себебі
теориясыз тәжірибе, тәжірибесіз теория жоқ.
Тұрмыстық лексиканы оқытуда теорияға грамматикалық ереже мен оның
лексикалық құрылысын білу жатады. Яғни, тұрмыстық лексиканы оқытуда
теория дегеніміз
тілдік білім, немесе тілдік құзырет.
Тұрмыстық лексиканы оқытуда тәжірибе деп тілдік білімді сөйлеу
қызметінде қолдануды айтамыз. Бұл мынадай әрекеттерді қамтиды:
- Тыңдалым
фильм, радиохабар, пленкаға жазылған мәтін мен
мәліметті түсіну;
- Айтылым - күнделікті қолданыс тақырыбына диалогтық немесе
монологтық түрде сөйлей білу;
- Оқылым
тақырып бойынша әр түрлі мәтіндерді оқу.
- Жазылым немесе ізденушілік сипаттағы мәтін, эссе, шығарма жазу.
- Тілдесім
студенттер меңгерген білімін, білігін еркін тілдік
қатынаста қолдана білуі жөн.
Сонымен, тұрмыстық лексиканы оқытудағы тәжірибе дегеніміз
бұл
тілдік білімді сөйлеу әрекетінде қолдана білу немесе тілдік құзырет.
Саналылық ұстанымы
берілетін оқу материалын студенттердің
түсіну қажеттігін көрсетеді. Бұл тұрмыстық лексиканы оқытуда да орындалуға
тиіс ұстаным. Аталған ұстанымды басшылыққа алуда көбіне, жаңа сөздің мәнін
сезім арқылы ашу мен болжау белгілі рөл атқарады. Және бұл жерде екі тілдік
сөздікпен жұмыс жасау өте маңызды. Дегенмен де онымен жұмыс жасау
89
дағдысы болмайынша, тілдік материалды оқу мүмкін емес. Басқа жағдайда
тұрмыстық лексиканы оқу тек қайталау мен механикалық жаттаудан тұрар еді.
Жекелік және ұжымдық біртұтастығы ұстанымы – әрбір студенттің
қабілеті мен жеке қасиеті оқу барысында қиындық туғызатындықтан, зерттеуді
талап етеді. Соның негізінде оқытушы өзінің әрбір студентпен және топпен
жұмысының бағытын айқындайды. Сөйтіп оқытушы топпен жұмысын тиімді
ұйымдастыруға бар күшін салады және қажетті шараны уақытында қолдануына
мүмкіндігі болады. Қажеттігі туғанда студенттерге жекелей көмек көрсетіп,
ақыл-кеңес беруді де назарынан тыс қалдырмайды. Бұл ұстанымды жүзеге
асыру барысында деңгейлеп оқыту технологиясын пайдалану қажет.
Тұрмыстық лексиканы оқыту тұрғысынан алып қарасақ, бұл ұстаным
студенттердің ұжымдық және жеке жұмысының байланысы негізінде оны
меңгерудегі өз бетімен жұмыс және ізденушілік белсенділігін дамытуда
басшылыққа алынады.
Студенттер тұрмыстық лексиканы меңгеру үшін өз беттерімен жұмыс
істеуге үйренуі қажет. Меңгерген материал негізінде мәселе қоюды, оған жауап
бере білу, әңгімелеу дағдысын қалыптастырғаны жөн. Бұл жерде проблемалық
жағдаят жасау технологиясы қолданылады.
Қателерін өз бетімен жөндеп, көріністік-сахналық, диалогтық сөйлеу
тілінде меңгерген материалды ізденушілікпен қолдануға үйренгені жөн.
Нақтылық пен абстрактылық бірлігі ұстанымы
абстрактылық
ойлауды оқытудың көрнекілігімен байланыстыру қажеттігін көрсетеді. Яғни,
нақтылы ақиқат фактылар мен меңгеретін ұғымдар соның негізінде жасалатын
теориялық қорытындылардың байланысын көрсетеді. Тұрмыстық лексиканы
оқытуда бұл ұстаным басқа сипат алады. Бұл жерде аталған ұғымдар мен
теориялық қорытындыларды оқу жайында емес, керісінше, олардың тұрмыстық
зат атауы және оны көрнекілік арқылы сипаттау сөз болады. Сондықтан
тұрмыстық лексиканы оқыту барысында бұл ұстанымды көрнекілік ұстанымы
деп атаған да жөн.
Жалғастырушы кезеңде көрнекілік ретінде заттар емес, негізінен
суреттер, модель, өрнек, иллюстрация және басқа көрнекіліктермен қатар
техникалық құралдар да зор қызмет атқарады.
Бүкіл дүние жүзіндегі білім беру мекемелері Интернеттің ақпараттық
ресурстарын қолдана алатын кезде білім беруде компьютерлік техниканы
қолдану таң қалдырмайтын болды, сондай-ақ, оқытушылар мен зерттеушілер
ақпараттық және жаңа компьютерлік технологияларды қолданудың
тиімділігінің оқу үдерісіндегі алатын орнына көп назар аударуда.
Болашақ мамандарға қойылатын қазіргі заманғы талап тек таңдап алған
мамандығы бойынша білімі бар мамандарды ғана емес, сондай-ақ еңбекті
автаматтандыру үшін жаңа ақпараттық технологияларды қолдануға қабілетті
мамандарды талап етеді [5].
Сондықтан да студенттердің жаңа ақпараттық
технологияларды пайдалана білуі тиімді болмақ.
Бұл ұстанымды сабақта қолдану тұрмыстық лексиканы оқытуды
түрлендіріп, қызғылықты етеді. Оқу материалын есте сақтау деңгейін көтереді,
оқу нәтижесіне жақсы ықпалын тигізеді. Бұл ұстаным арқылы тұрмыстық
90
лексиканы оқыту үрдісінде екі тілдік сөздікпен жұмыс жасау қажет. Сонда біз
сөздікпен жұмыс жасау әдісін қолданамыз.
Түсініктілік (ашықтық) ұстанымы
бойынша оқыту студенттердің
қабілеті мен даму деңгейіне қолайлы, түсінікті болуы тиіс. Тұрмыстық
лексиканы оқытуда бұл ұстаным оқу материалын, оның сөздік қорын,
грамматикалық құрылысын, тақырыбы мен мазмұнын дұрыс, талапқа сай
бөлуінен көрінеді. Оның әрбір бөлігінде сандық және сапалық прогрессияны
қадағалау қажет. Студенттердің меңгеруіне арналған тілдік материал оқытудың
әр кезеңінде олардың шамасына шақ болуы тиіс. Өте жеңіл немесе өте қиын
болмағаны жөн. Оқу материалының ауқымы және оның күрделену деңгейі
біртіндеп өскені дұрыс. Бұл жерде саралап-денгейлеп оқыту технологиясы
қолданады. Және студенттер сол алдын ала қарастырылған уақыт аралығында
оны меңгеріп үлгеруі қажет.
Білімнің беріктігі ұстанымы студенттердің меңгерген білімдерін есте
сақтау қабілетінің жоғары деңгейде болуын талап етеді. Бұл меңгерген білімді
тек сабақта ғана емес, одан кейін күнделікті өмірде қолдану қажеттілігіне де
байланысты.
Тұрмыстық лексиканы оқытуда білімнің беріктігі өте жоғары бағаланады.
Себебі бұл білім мен білік ешқашан өзінің мәнін жоймайды, ескірмейді.
Тұрмыстық лексиканы берік меңгеру жолы тілдік фактілер мен құбылыстарды
саналы түрде қабылдау және есте сақтау. Яғни білімді қабылдау одан кейін
қайталау арқылы, тілдік дағды мен білік берік меңгеріледі. Тілдік материал
мынадай жағдайда берік меңгерілген болып есептеледі: егер студент оқу
бағдарламасы талабына сәйкес толық түсініп оқыса, басқа адамның ауызша
айтқан сөзін түсінгенде, дұрыс сөйлеп, сауатты жаза алса. Осы ұстанымды
жүзеге асыру барысында біз интербелсенді әдістерінің бірі
сұхбаттасу
әдісін қолданамыз.
Жоғарыда аталған ұстанымдар құрамына кешенді оқыту ұстанымын
қосу дұрыс.
Бұл ұстаным бойынша, тұрмыстық лексиканы меңгеру үшін тұрмыстық
зат атаулары мағыналарын түсіну, олардың дұрыс айтылуы мен дұрыс
жазылуын білу, басқа лексика түрлерінен (этнографиялық лексика, кәсіби
лексика, т.б.) мағыналарын ажырата білу қажет. Осыған байланысты кешенді
оқыту ұстанымы тұрмыстық лексиканы оқытудың негізгі ұстанымы болып
саналады. Бұл ұстаным бес түрлі тілдік әрекетті меңгеруді талап етеді. Олар:
тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым және тілдесім [1, 25 б.]. Бұл ұстаным
оқытудың әр кезеңінде басқаларына қарағанда белгілі бір тілдік дағдының
артықшылығы болатынын жоққа шығара алмайды. Мәселен, оқытудың
бастапқы кезеңінде тыңдау және айту дағдысына, ал жалғастырушы кезеңінде
оқу және жазу дағдысына ерекше көңіл бөлінеді. Дегенмен де, тілдік дағдының
біріне немесе екіншісіне көңіл аударғанда, қалғандарын да естен шығармаған
дұрыс. Оқытудың барлық кезеңінде олар үздіксіз дамып отырғаны жөн.
Өзектілік ұстанымы. Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығында оқитын
студенттерге тұрмыстық лексиканы оқытудағы өзекті мәселе
осы пәнге
байланысты тілдік қарым-қатынасты іске асыру, сөздік қорды дамыту. Мұнда
91
оқитын студенттерге тұрмыстық лексиканы оқытудағы негізгі мақсат
олардың түрлі әдіс-тәсілдер арқылы тілдік қорын дамыту, бір-бірімен емін-
еркін тілдік қатынас жасап, өз ойын ауызша да, жазбаша да жеткізе білуге
үйрету, студенттерді тұрмыстық сөздердің қолданыстық мағыналарын дұрыс
ажырата білулеріне жаттықтыру.
Пәнге байланысты мәтіндерді меңгертуде сөйлесім әрекетінің барлық
түрін қамтитын тілдесім маңызды орын алады.
Мысалы:
1-жаттығу. Тұрмыстық зат атаулары түрлеріне байланысты бірнеше
сұрақ дайындап, көршіңізге қойыңыз.
2-жаттығу. Құрамында тұрмыстық заттары бар 10 мақал-мәтел айтыңыз.
3-жаттығу. Қазақ тұрмыстық заттары туралы теледидардан көрген, газет-
журналдан оқыған материалдар негізінде диалог құрастырыңыздар.
Бұл тапсырмаларды орындауда айтылым әрекеті көбірек қолданылады.
Айтылым – адам өз ойын жарыққа шығарып, қарым-қатынас жасауда маңызды
рөл атқарады. Жалпы, айтылым бір адамға тән болғанымен, тілдік қатынаста
екі жақты байланыс қажет. Айтылым әрекетіне қатысты ең маңызды мәселе –
сөзді дұрыс айта білудің заңдылықтарын, яғни орфоэпиялық нормаларды
меңгерту.
Тұрмыстық лексиканы дамыта оқытуда динамикалық өзгеру ұстанымы
студенттерге берілетін жаттығу, тапсырма т.б. түрлері бір сарынды болмай,
үнемі дамып, оның мән-мағынасы, маңызы артып, жетіліп отыруы керек. Сол
кезде студенттердің білім алуға қызығушылығы мен ынтасы артып,
құлшынысы оянады. Барлық жұмыстар сан жағынан да, сапа жағынан да үнемі
өзгеріп, даму үстінде болуы керек. Таңдалынып алынатын мәтіндер қазіргі
тұрмыстық зат атауларына байланысты жаңадан енген не жаңадан пайда болған
атауларды қамтып, мәтін бойынша орындалатын тапсырмалар да үнемі өзгеріп,
жаңарып отыруы керек. Мысалы,
1-жаттығу. Өзбек тіліндегі үйдің және оның бөліктерінің атаулары
жайлы түсініктеме беріңіз.
2- жаттығу. «Қазақтың қол өнері» деген тақырыпта баяндама
жасаңыздар.
Бұл тапсырмаларды орындау арқылы студенттер дұрыс жазып, сауатты
сөйлеуге дағдыландырылды. Өз ойын, пікірін қазақ тілінде жеткізуге
талпынады. Адамзат баласының әрекеттеріне талдау жасап, өзіндік баға беруге
үйретіледі.
Тұрмыстық лексиканы оқытуда жүргізілетін жұмыстардың түрлерін
айқындау ұстанымы тұрмыстық лексиканы оқытудың сапалы болуын
қамтамасыз етеді. Себебі студенттерге мұны меңгертуде қандай жұмыстар мен
тапсырмалар орындауы керектігін оқытушы алдын-ала белгілеп алуы керек.
Жұмыс түрлерін айқындау үшін оқытушының жан-жақты ізденуін,
алдына нақтылы міндет қоя отырып, әр сабақтың мақсатын айқындап алуын
талап етеді және қазақ және өзбек тілдеріндегі тұрмыстық атауларды меңгерту
барысында мұғалімге еркіндік береді, белгілі бір мақсатқа орай оқытушы
92
жұмыстың түрлері мен талабын оқушының жеке басының қажеттілігіне сай
жетілдіріп не азайтып отырады.
Тұрмыстық лексиканы оқытуда дамыту ұстанымы негізге алынады.
Бұл ұстаным бойынша студенттермен жүргізілетін жұмыстарға әңгіме,
пікірталас, ойталқы, ойбөліс, әр түрлі іскерлік ойындар, диалогтар, тренинг-
сабақтар, тапсырмалар мен жаттығулар, т.б. жатады.
Әсіресе «Қазақ әшекейлерін қолданудағы мән-мағына», «Қазақ және
өзбек халықтарының тұрмыстық салт-дәстүрлері» т.б. тақырыптардағы
пікірталастар студенттердің пәнге деген қызығушылығын арттырады.
Жоғарыда аталған оқытудың ұстанымдары мен педагогикалық жалпы
талаптар тұтас алғанда қазақ тілінің жеке дидактикасының теориялық негізін
құрайды. Мұнда студенттер қазақ және өзбек тілдеріндегі тұрмыстық зат
атауларының салыстырмалы түрде тілдік көрінісін нақтылауға, олардың
семантикалық құрылымын анықтауға мүмкіндік алып отыр. Сол арқылы
студенттер екі халық мәдениетінің, ұлттық сананың ұқсастықтары мен
ерекшеліктерін көру арқылы тұрмыстық зат атауларынан толыққанды мағлұмат
алуда.
Әдебиеттер:
1 Оразбаева Ф. Тілдік қатынас: теориясы және әдістемесі. –Алматы:
Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтын білім академиясының Республикалық баспа
кабинеті, 2000. – 208 б.
2 Шанский Н.М. Лексикология современного русского языка. М.:
Просвещение, 1972.
3 Яковлева В.Н. Обогащение словарного запаса учащихся классов
глагольной лексикой (на основе работы с лексико-семанитческими группами):
Автореф.канд.дисс., -М., 1973. – 135 с.
4 Анисимов Б. Из опыта преподавания русского языка не русским //
Сборник научных трудов. - М.: «Мысль», 1972. – 183 с.
5 Кеңесбаев С.М. Жоғары педагогикалық білім беруде болашақ
мұғалімдерді жаңа ақпараттық технологияларды пайдалана білуге даярлаудың
педагогикалық негіздері: Пед. ғыл. докт. дисс... -Түркістан, 2006, 312 б.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabatastiti-amtamasiz-etedi-1-keste-bejindik-oitudi-tiptik-ou.html#Жаратылыстану-__математикалық__бағыты__Қоғамдық-гуманитарлық__бағыты__Технологиялық_бағыт


url: http://emirsaba.org/sabatastiti-amtamasiz-etedi-1-keste-bejindik-oitudi-tiptik-ou.html#Тұрмыстық_лексиканы_оқытуда_жүргізілетін_жұмыстардың_түрлерін__айқындау_ұстанымы


title: татар, араб тілдерін - Сабақтастықты анықтау Бағалау критерийлері:  Қолдану

text:
•
Сондықтан да
1850 жылы
Орынборда
оқу мерзімі
жетіжылдық
жаңа үлгідегі мектеп
ашылды. Онда негізінен хатшылар мен аудармашылар даярланды,
орыс тарихы,
математика, география, геометрия
оқытылды. Осындай мектеп
1857 жылы
Омбыда
да
ашылды.
•
1861 жылы
Троицкіде,
басқа да қалаларда
орыс-қазақ мектептері
ашылды.
1867 –
1868 жылдардағы
әкімшілік реформалар енгізілгеннен кейін және қоныс аударушы
шаруалардың арта түсуіне байланысты зайырлы мектептердің қатары көбейді. Олардағы оқу
бағдарламаларын генерал-губернатордың өзі бақылап, Халық ағарту министрлігімен
келісілді. Қазақ балаларының орыс поселкелері мен казак станицалары жанындағы
мектептерде тегін немесе азын-аулақ ақы төлеп оқуға мүмкіндігі болды.
•
1883 жылы
Орынбор губерниясының
Ор қаласында
тұңғыш рет қазақтарға арналған
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sabatastiti-anitau-bafalau-kriterijleri--oldanu.html?page=2#1857_жылы_Омбыда_да_ашылды._•_1861_жылы_Троицкіде,_басқа_да_қалаларда_орыс-қазақ_мектептері


title: мұғалімдер мектебі - Сабақтастықты анықтау Бағалау критерийлері:  Қолдану

text:
мұғалімдер мектебі
ашылды. Ол мектептің ашылуына қазақ ағартушысы Ыбырай
Алтынсариннің қосқан үлесі орасан зор болды
•
Садуақас Шормановтың куәлігі бойынша
1887 жылы
Омбыда 30 бала және біреуі
Петербургте оқыған.
1885 жылдан
бастап өлкенің барлық уезінде ауылшаруашылық
мектептері ашылды. Олар қазақ даласында білім және қолөнер түрлерін дамытуға
бағытталды. Барлық жерде бірдей болыстық орыс мектебі де пайда бола бастады. Торғай,
Ақтөбе, Қостанай және басқа қалаларда қыз балаларға арналған бастауыш мектептер
ашылды.
1892
жылдан
бастап қазақ балалары үшін көшпелі ауыл мектептері
ұйымдастырылды.
•
Қазақстандағы орыс тілді халықтың арасында сауатсыздықтың пайызы жоғары еді.
Мұны
1897 жылғы
халық санағы айқын көрсетті. Тұрғындардың
8,1%-ы
ғана хат таныды.
Орысша сауат ашқан қазақтардың пайызы бұдан да төмен болды. Ал мұсылманша оқып
сауат ашқан дала қазақтарының саны көп еді. Бірақ олардың қанша пайызының сауатты
екені халық санағын өткізу кезінде есепке алынбады.
•
ХІХ ғасырда
ауылшаруашылық
және
фельдшерлік мектептері
ашыла бастады. Олар
орта білімді дәрігер мамандарын даярлап шығарды. Алайда Қазақстанда бірде-бір жоғары
оқу орны ашылған жоқ.
•
ХІХ ғасырдың соңы – ХХ ғасырдың
бас кезінде Омбы оқу орындарында қазақ халқының
көрнекті өкілдері, мемлекет және қоғам қайраткерлері Әлихан Бөкейхан, Ахмет
Байтұрсынұлы, Айдархан Тұрлыбаев, Отыншы Әлжанов, Райымжан Мәрсеков, Сейілбек
Жанайдаров, ағайынды Асылбек, Мұратбек пен Мұсылманбек Сейітовтер, Мағжан
Жұмабаев, Сәкен Сейфуллин, Қошке Кемеңгеров, Смағұл Сәдуақасов, Бірмұхамед
Айбасұлы, Әміре Исин, Мұқан Әйтпенов, Нығмет Нұрмақов сияқты азаматтар оқыды.
•
Олардың бәрі де халық ағарту ісіне, Қазақ өлкесіндегі ұлттық-демократиялық қозғалысқа,
сондай-ақ туып-өскен өлкені ғылыми тұрғыдан зерттеуге лайықты үлес қосты. Басым
көпшілігі кейінірек, Кеңес өкіметі кезінде саяси қуғын-сүргінге ұшырап, атылып кетті.
•
Патша үкіметі
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
жылы
шетелдіктер үшін
«халықтық білім беруді дамыту туралы»

text:
•
ХХ ғасырдың бас кезінде дәстүрлі мектептер мен медреселер қоғамның өскелең талаптарын
қанағаттандырмады.
Мұсылман
мектептерін
реформалау
қозғалысы
басталды.
Оны
ұйымдастырушылар жәдитшілдер еді. ХХ ғасырдың бас кезінен жаңа әдісті мектептер қалыптаса
бастады.
•
Мұсылман балаларына хат танытуда дыбыстық жүйеге негізделген әдіс қолданылды. Оқытудың бұл
әдісінің негізін қалаушы белгілі түркі тілдес халық ағартушыларының бірі, қоғам қайраткері И.
Гаспринский болды. Жәдитшілдер мектептерде арифметика, география, жаратылыстану, тарих сияқты
басқа да зайырлы пәндерді оқыту қажеттігін дәлелдеді. Жаңа әдістемелік мектептерде білімді де
білікті мұғалімдер сабақ берді, оқу құралдары мен жабдықтары жеткілікті болды. Оның үстіне оқыту
әдістемесі әлдеқайда тиімді еді.
•
Қазақстандағы ең
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sabatastiti-anitau-bafalau-kriterijleri--oldanu.html?page=5#1917_жылы_Қазақстан_аумағында_100-ге_тарта_ғана_жаңа_әдісті_мектеп_ашылды._•_Түркістан_өлкесінде_1905_жылы_83_орыс-қазақ_мектебі

title: алғашқы жаңа әдісті - Сабақтастықты анықтау Бағалау критерийлері:  Қолдану

text:
алғашқы жаңа әдісті
мектеп
1900 жылы
Түркістан
қаласында ашылды. Ондай
мектептер кейін басқа да қалаларда пайда болды. Қазақ зиялыларының едәуір бөлігі жаңа әдісті
мектептерде білім алып шыққандар болатын.
•
Алайда жаңа әдісті мектептер елге кең көлемде тарай алмады. Патша үкіметі жаңа әдісті мектептердің
ашылуына барынша қарсылық көрсетті. Себебі ондай мектептерді панисламизм мен пантүркизмнің
ошақтары деп санады.
1917 жылы
Қазақстан аумағында 100-ге тарта ғана жаңа әдісті мектеп ашылды.
•
Түркістан өлкесінде
1905 жылы
83 орыс-қазақ мектебі
жұмыс істеді, онда 18 қазақ, 65 орыс мұғалім
сабақ берді. Қазақстанның ең білімді өңірі Дала генерал-губернаторлығы, ал Омбы-атақты Сібір кадет
корпусы орналасқан ірі оқыту орталығы болды.
•
Бірінші орыс революциясының ықпалымен қазақтардың ұлттық сана-сезімі біршама өсті. Болашақты
болжаған қазақтар балаларын Ресей мен шетелдердің орта және жоғары оқу орындарына оқуға
жіберді. Олар білім алуды құқығын қорғаудың кепілі деп білді. Қазақ жастары көпшілігінің заң
факультеттерін таңдауы осының айқын дәлелі.
•
ХІХ – ХХ ғасырлар
тоғысында Қазан қаласының өзінде ғана (императорлық Қазан университетінде,
Қазан малдәрігерлік институтында, Қазан мұғалімдер семинариясында) 100-ге жуық қазақ жасы
оқыды. Қазақ жастары Санкт-Петербург, Мәскеу, Томск, Саратов, Киев, Тарту, Каир, Бомбей,
Ыстамбұл және Варшава университеттерінде білім алды.
•
Мәселен, Санкт-Петербург университетінің заң факультетін М. Шоқай мен А. Тұрлыбаев алтын
медальмен бітірді. Ал Ә. Бөкейхан Санкт-Петербург Орман институтын, С. Асфендиаров Санкт-
Петербург әскери медицина факультетін, А. Сейітов Томск университетінің медицина факультетін, Ж.
Досмұхамедов Тарту университетінің заң факультетін аяқтады. С. Жантөрин, Б. және Ә. Ниязовтар, С.
Нұралыханов және басқалар Санкт-Петербург, Қазан, Томск, Мәскеу университеттерінің заң
факультетінде оқып, жоғары білім алды. Басқа да көптеген қазақ студенті болды.
•
Қарқаралыда туып-өскен Дінмұхамед Сұлтанғазин өте сирек кездесетін талантты студент болды. Ол
Томск университетінің медицина факультетін, Санкт-Петербург университетінің шығыстану және заң
факультетін бітірді. Петербург медицина институтын Асфендиарова Гүлсім, кейін Асфендиарова
Мәриям тәмамдады.
|


Тапсырма№1:
Оқулық мәтінін негізге ала отырып, төмендегі білім беру
жүйелерін критерий бойынша түсіндіріңіз
1)
Қазақстандағы халыққа білім берудің дін бағыты.
2) Қазақ даласында азаматтық бағыттағы мектептер
3) Қазақстандағы алғашқы кәсіби білім беру оқу орындары
Критерийлері:
1.
Білім беру мекемелерінің ерекшеліктері: 1, 2, 3
2.
Өзіндік-ой пікіріңіз
Тапсырма№2:
Қазақстан аумағында оқу орындарының дамуындағы өзгерістер мен
сабақтастықты анықтау үшін, төмендегідей сұрақтарға жауап беріңдер:
•
ХІХ ғ мен ХХ ғ білім беру жүйесін салыстыра отырып, не өзгерді және сол қалпында қалды?
•
2.
Неліктен және кім үшін жағдай өзгерді?
•
3.
Өзгерістердің деңгейі
•
4. Екі ғасыр кезеңіндегі білім беру жүйесі мен қазіргі білім беру жүйесінің сабақтастығын 2
фактормен сипаттаңыз
Дескриптор:
-ХІХ-ХХ ғғ білім беру жүйелерін салыстырып, 2-3 өзгерісті атайды
-Өзгерістердің не үшін және кім үшін болғанын түсіндіреді
-Өзгерістердің прогрес, регресс не стагнация жаққа болғанына дәлел келтіреді
-ХІХ-ХХ ғғ білім беру жүйесі мен қазіргі білім бері жүйесінің арасындағы сабақтастықты 1 дәлелмен
сиапттайды
- ХІХ-ХХ ғғ білім беру жүйесі мен қазіргі білім бері жүйесінің арасындағы сабақтастықты 2 дәлелмен
сиапттайды
Прогресс
Стагнация
Регресс
Тапсырма№3:
«SWOT анализі» бойынша талдау жасау : XIX - ХХ ғасырдың
басында Қазақстандағы оқу орындарының қызметін талдаңдар
S- мықты жақтары болды
W-әлсіз тұстары болды
O- мүмкіндіктері болды
T- қауіпті жақтары болды
Дескриптор:
-ХІХ-ХХ ғғ басындағы Қазақстандағы оқу орындарының мықты жағына 1-2 дәлел келтіреді
-ХІХ-ХХ ғғ басындағы Қазақстандағы оқу орындарының әлсіз жағына 1-2 дәлел келтіреді
-ХІХ-ХХ ғғ басындағы Қазақстандағы оқу орындарының мүмкіндігіне 1-2 дәлел келтіреді
-ХІХ-ХХ ғғ басындағы Қазақстандағы оқу орындарының қауіпті жағына 1-2 дәлел келтіреді
Кері байланыс
Жалғастырыңыз:
•
Маған ... қызықты болды
•
Маған ... бұл болашақта қажет болады
•
Бұл ... қиындық туғызды
•
Осы ... мені ойландырды
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Тапсырма№1:
Оқулық мәтінін негізге ала отырып, төмендегі білім беру
жүйелерін критерий бойынша түсіндіріңіз
1)


title: Сабақтастықты анықтау Бағалау критерийлері:  Қолдану

text:
Бөлім: Білім мен ғылымның дамуы
Тақырып:
XIX - ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы
оқу орындарының қызметі
Сабақтың мақсаттары:
XIX-ХХ ғасырдың басындағы оқу орындарының
бағытын анықтау.
Оқу орындардың дамуындағы өзгерістер мен
сабақтастықты анықтау
Бағалау критерийлері:
Қолдану
оқу орындардың дамуындағы өзгерістер
мен сабақтастықты анықтайды.
Анализ
мәтіндер оқып,
кестедегі критерийлер
бойынша талдайды.
Бағалау
оқу орындарының маңыздылығына баға
береді.


url: http://emirsaba.org/sabatastiti-anitau-bafalau-kriterijleri--oldanu.html#Мына_суреттегі_оқиғалар_қалай_сипатталады_Рет-ретімен_2_сөйлеммен_3_сөзбен_1_сөзбен


url: http://emirsaba.org/sabatastiti-anitau-bafalau-kriterijleri--oldanu.html#ХІХ_–_ХХ_ғасырдың_бас_кезінде_Қазақстанда_халыққа_білім_беру_ісі_діни_және_зайырлы_бағытта_жүргізілді._•_ХІХ_ғасырдың_екінші_жартысына


№9 тақырып. Сабақтастықтың психологиялық негіздері
Тапсырма:
1. Ғылыми, периодты, оқу-әдістемелік әдебиеттерді оқып, тақырып материалдарымен танысу.
2. Баяндама түрінде жаңалық дайындау.
Сабақтастықтың психологиялық негіздері мен оқу-әдістемелік әдебиеттерді танысу бойынша ақпарат беремін:
Сабақтастықтың Психологиялық Негіздері:
Тақырыптық жетістіктерін тану: Студенттердің тақырыптық байланысты көмекші жетістіктерге саласуда, оларды тану мен оларды студенттерге таныстыру психологиялық аспектінен өте маңызды.
Студенттердің ілгеріліктерін тану: Сабақтастықтың мектепті қалыптастырудың мақсаты – студенттердің білім алуға, тақырыпты тануға қалай ынталандыруды мойындау. Олардың ілгеріліктері мен бекітілген даму мүмкіндіктерін тану көмек көмекші болады.
Өтініштер мен бекітілгендіктерді тану: Сабақтастықты көмек көрсету үшін өтініштерді мен бекітілгендіктерді тану жетістікке ие болу үшін маңызды. Осы іс-шараларды басқару психологиясы жайлы айту болады.
Міндеттер мен мақсаттарды тану: Сабақтастықты өзгерістерге төмендету, оқу-әдістемесін жақсарту мен тақырыпты мамандау жасау кезінде міндеттер мен мақсаттарды тану өте маңызды. Студенттерге бұлардың күшін тану жасау жағдайында психологиялық бекітілгендіктерге қатысты ұқсас болады.
Студенттер арасында табыс жасау: Сабақтастықты табыс жасау, студенттердің білімін өсіру мен өзінің жетілдірілгендігін байқау жасау мақсатында оқу-әдістемелік материалдарды таңдау жағдайында психологиялық аспектінен бақылау маңызды.
Әдебиеттің мен оқу-әдістемесін тану тарихы мақсатында қажетті тақырыптар мен материалдар туралы білу үшін төмендегі периодты оқу-әдистемелік әдебиеттерге қысқаша шолу жасаймын:
1. Ескертпелі әдебиет (18-19 ғасырлар):
Шекспирдік нысандар: Британ әдебиетінің жаңа дәуірінің екінші жартысында өзін-өзімен тану.
Француз реализмі: Еміль Золя, Оноре де Бальзактың жұпары, реализмінің негізгі қатары.
2. Жаңа әдебиет (20 ғасырдың басы):
Модернизм мен постмодернизм: Жаңа технологиялар, философиялық аспектілермен жануарлар жасау мен талдау үшін дайындалған.
Рус реализмі мен символизмі: Фёдор Достоевски, Лев Толстой, Андрей Белыйның есептері.
3. Теориялық әдебиет:
Структурализм мен постструктурализм: Ролан Барт, Жан-Франсуа Леотар, Жак Деррида.
Феминизм: Әйелдерге байланысты әдеби іс-шараларды талдау жасау.
4. Көмекші аспекттер:
Классикалық критика: Аристотельдік жасыру, Фридрих Шиллердік жаттықтыру талдамалары.
Жазбалы әдебиеттік теориялар: В. В. Виноградов, Р. Жолебергенов, Абай жолы.
5. Сауат әдебиеті:
Жаңа әдеби ұлттарды тану: Қазақ, қырғыз, татар, башқа өзіндік әдеби жылжымаларды тану.
Бірінші тұрасты әдеби жылдарды тану: 19-20 ғасырлардың алдын ала арналған әдеби жылдар.
Бұларды үйрену үшін сонымен қатар тарыхи, философия, социология және культурологиялық тақырыптар туралы айтымдамаларды оқу көмек етеді. Сабақтастықты адамгершілікке, оқушыларды дамытуға, бастаушылықты кеңейтуге жаттылық беретін психологиялық негіздер болуы маңызды. Оларды қолдану педагогтар мен оқушыларды арамлау, бірігін танымалықтай жағдайда жетілдіру мен байланысты көмекші болады.
№10 тақырып. Үздіксіз білім жүйесінде информатиканы оқытуда сабақтастықты жүзеге асыру
Тапсырма: Ғылыми, периодты, оқу-әдістемелік әдебиеттерді оқып, тақырып материалдарымен танысу.
Үздіксіз білім жүйесінде информатиканы оқыту үшін сабақтастықты жүзеге асыру өз күндерімізде жаңа технологияларды пайдалану үшін маңызды. Бұл кезде сабақтастықтын технологиялық негіздерін пайдалану, оқушыларды дайындалуды, ойлауды және кеңейтуді қолдау ету үшін жаңа жоспарларды жүзеге асыруда көмек көрсетеді.
1. Веб-ресурстарды Пайдалану:
Онлайн сабақ платформалары: Google Classroom, Moodle, Edmodo сияқты онлайн сабақ платформалары арқылы сабақтастықты реализациялау.
Видео-лекцияларды көру: YouTube, Khan Academy сияқты платформаларда оқушыларға арнайы жасалған видео-материалдарды пайдалану.
2. Виртуалды Сабақтар:
Вебинарлар мен онлайн сессиялар: Zoom, Microsoft Teams сияқты вебинарлар мен онлайн сессиялар арқылы оқушылармен бір-бірімен тіркесімдесу мен әңгіме беру.
Онлайн оқу әдістемесін пайдалану: Курстар мен онлайн оқу ресурстарын пайдалану арқылы оқушыларға материалдар талдау жасау.
3. Тақырыптық Платформаларды Пайдалану:
Онлайн тесттер мен сауалнамалар: Quizizz, Kahoot! сияқты онлайн тесттерді пайдалану арқылы оқушыларға тақырыпты материалдарды бағалау.
Тақырыптық викилерді қолдану: Онлайн викилерді пайдалану арқылы студенттерді сабақтастық материалдармен таныстыру.
4. Онлайн Ресурстарды Қолдану:
Онлайн білім платформалары: Coursera, edX, Khan Academy сияқты платформаларды пайдалану арқылы оқушыларға қайырлы мектеп сабағын таныстыру.
Онлайн әдебиеттер мен сахнамалар: Электрондык кітапханалардан жаңа және мемлекеттік кітаптардан айтып білім алу.
5. Ойлау мен Жобалау Технологиялары:
MindMeister сияқты ойлау құралдары: Ойлау жасау мен жоспарлау үшін онлайн құралдарды пайдалану.
Google Docs мен Microsoft Office: Ойлау мен іске қосушы материалдарды өзгерту мен бірігу үшін пайдалану.
6. Социалды Технологияларды Қолдану:
Онлайн форумдар мен группалар: Оқушылар арасында көмек көрсету мен талдама орнату үшін социалды технологияларды пайдалану.
Блог жасау: Оқушыларды сабақтастық материалдармен бірге жұмыс істеу үшін блог жасау.
Сабақтастықтын онлайн өнімдер мен технологиялар арқылы реализациялау, оқушыларды технологиялық білімге жаңа жол басу мен бастаушылықпен таныстыру үшін артықшылық береді. Бұл жағдайда сабақтастықты технологияларды қолдануды білуді өзіңізге талап ететінімізді ойлау үшін өзгертулерге кіреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтастықтың психологиялық негіздері мен оқу-әдістемелік әдебиеттерді танысу бойынша ақпарат беремін


Сабақтың оқу-жоспары:
" Лекция" тақырыбы бойынша
Сабақ түрі-жаңа материалды түсіндіру сабағы
Сабақтың түрі-Аралас сабақ (бір сабақта әр түрлі түрлердің үйлесуі)
Сабақта жаңа материалды оқу формалары- дәріс;
Студенттерді жеке мәселелерді талқылауға тарта отырып,тақырыпты түсіндіру;
Сабақта студенттердің оқу іс-әрекетін ұйымдастыру-
Құрал-жабдықтар:
"Дәріс" топтарына арналған тапсырмалары бар карточкалар
"Лекцияның түрлері және олардың қолданылуы"материалдары бар мәтін
Мақсаты:әлеуметтік-психологиялық жанжалдың түсінігі мен құрылымы бойынша дәрістік материалды бекіту, әлеуметтік қақтығыстардың табиғаты мен себебін, олардың түрлерін, кезеңдерін, функцияларын және шешу тәсілдерін зерделеу, қақтығыстағы жеке тұлғаның мінез-құлқының моделін зерттеу: ынтымақтастық стратегиясы, бәсекелестік, қашу, күту, кооперация.
Сабақтың құрылымы:
1.Ұйымдастыру (2 мин.)
2.Кіріспе әңгіме (3 мин.)
3.Негізгі бөлім-тірек конспектісін бір уақытта толтырумен дәріс (20 мин.)
4. "Дәріс" тренинг бағдарламасын әзірлеу тестілеу (15 мин.)
5. Рефлексия (5 мин.)
6.Үй тапсырмасы (5 мин.)
2.Сабақтың барысы
Дәріс – мектеп, медреселердегі сабақ. Дәріс ұғымы кейде «лекция» ұғымының синонимі ретінде қолданылып жүр. Жалпы білім беретін мектептердегі оқыту түрін «сабақ» деп, ал арнаулы кәсіби, жоғары оқу орындарындағы оқыту түрін Дәріс деп атау қалыптаса бастады.
Жоғары оқу орындарында оқылатын лекциялардың кей түріне ерекше талаптар қойылады. Мысалы, кіріспе лекциялар студенттерді курстың мақсатымен, міндетімен, мамандар оқитын оқу пәндері жүйесіндегі оның ролімен және орнымен таныстыру сипатында, курсқа қысқаша шолу түрінде болуға тиіс. Дәріскер ондай лекцияларда оқылатын ғылымның мәні мен әдістерін анықтап қана қоймайды, сонымен қатар ғылыми мәселелер қояды, болжамдар ұсынады, ғылым дамуының болашағын және практикаға қолданылуын көрсетеді. Кіріспе лекцияларда теориялық материалдардың қоғамдық практикамен, студенттердің жеке тәжірибесімен және олардың болашақ жұмыстарының практикасымен байланыстырудың, ғылым тарихындағы атауларын, оның өрлеу және тежелген кезеңдерін айтудың, олардың басқа аралас ғылымдармен байланысын көрсетудің маңызы зор.
Кіріспе лекцияда курспен жұмыс істеудің жалпы әдістерін әңгімелеу, курсқа ұсынылған оқулықтар мен оқу құралдарының сипаттамасын беру, қажетті әдебиеттер тізімімен таныстыру, емтихан талаптары мен басқа да курсты толықтыратын оқу түрлері туралы әңгімелеу пайдалы болады. Осындай кіріспе студенттердің курстың жалпы мазмұны мен құралымын пайымдауына көмектеседі, оларды лекциямен және арнайы әдебиеттермен жұмыс істеуге бағыттайды, курспен жұмыс істеу әдістерімен таныстырады.
Тараудың немесе бүкіл курстың соңында шолу жасау-қайталау (біріктірілген) лекциялары, қосалқы материалдар мен жекелеген мәселелерді қоса алғанда, сол курстың ғылыми-ұғымдық негізін құрайтын, барлық теориялық қағидалардың негізгі мазмұнын алуға тиіс.
Шолу жасау лекциясы – сол оқылған лекция курсының негізгі жағдайларының қысқаша конспектісі емес, білімді анағұрлым жоғары деңгейде жүйелеу. Жүйе түрінде мұқият әзірленген материал есте жақсы сақталатынын және жүйеден тыс берілген фактілер жиынтығына қайталаудан гөрі негізгі тақырыпты жаңа жағдайлармен сабақтастыруға мүмкіндік жасайтынын оқыту психологиясы көрсетіп отыр. Шолу жасау лекцияларында емтихан билеттеріне енгізілген күрделі, өте қиын сұрақтарды нақтылап қарау және бөліп көрсету пайдалы.
Жоғары оқу орындарында дәріскерлердің басты міндеті – тыңдаған лекцияның негізгі мазмұнын тез қалпына келтіруге көмектесетін, алынған ақпаратты қысқаша жазбаша түрге айналдыру және материалды тыңдау, түсіну, пайымдауды жинақтайтын, белсенді процесті негізі етіп алған студенттердің лекциядағы жұмыстарын тиімді ұйымдастыру.
Кейбір дәстүрлік емес лекциялардың қысқаша сипаттамаларын келтірейік
Проблемалық лекция шынайы өмірдің қарама-қайшылықтарын оларды теориялық тұжырымдамалар негізінде бейнелеу арқылы моделдейді. Осындай лекциялардың мақсаты – студенттердің өз бетінше білім алуы.
Визуализациялық лекцияның өзінің негізгі мазмұны бейне түрінде беріледі (суреттер, графиктер, сызбалар және т.б.). ол пайымдаудың белсенділігін арттыру және әр түрлі белгілік жүйенің көмегімен ақпаратты қайта кодтаудың тәсілі болып табылады.
Кеңес беру лекциясы өзінің мазмұнын дәрісхана сұранысы бойынша анықтайды. Мұндай лекция тыңдаушылардың ынтасын және дәріскердің шеберлік қабілетін толықтай пайдалануға мүмкіндік жасайды.
Әдейі шатастыру лекциясы алдын-ала жоспарланған қателіктер арқылы ақпаратқа талдау жасау, бағдарлау және оны бағалау дағдысын қалыптастырады.
Ойын сәттері қолданылатын лекциялар онда оқушылар мәселелерді өздері қалыптастырып, оны өздері шешуге тырысады.
Бұл негізінде проблемалық принциптері жатқан біріккен лекциялардың жүзеге асыруға шығармашалық тұрғыдан келуге мүмкіндік жасайтын кейбір түрлері ғана. Психологиялық көзқарас тұрғысынан алғанда оқыту ісінің мәні мынады: лекция түріндегі ұйымдастыру нысанының көмегі мен оқу процесін оқытушы есту арналары – құлақ-ми арқылы және ақпарат қабылдаудың тиімдірек арналары – көру, яғни көз-ми арқылы қабылдайтындай етіп беріледі. Сондықтан лекцияны тек тыңдап қана қоймай, дәріскердің ізінше тақтадағы формулалардың, суреттердің сызбасын жүргізу керек. Лекцияның басты кемшілігі – мұнда әрбір оқушының қабылдау қабілетін ескеруге мүмкіндік болмайды, қабылдау жеке адамға ғана қатысты, сондай-ақ көп жағдайда кері байланыс та болмайды, соның негізінде оқытушы әрбір студенттің оқу материалын меңгеру деңгейіне қорытынды жасайды. Бұл кемшіліктер оқытудың практикалық түрлерінде жойылады.
1. Тапсырма. "Дәріс"тақырыбына тренинг бағдарламасын әзірлеу.
Тренинг бағдарламасын әзірлеу жолдары:
1 жолы: Жоғары оқу орындарында оқылатын лекциялардың кей түріне ерекше талаптар
2 жолы: Жоғары оқу орындарында дәріскерлердің басты міндеті
3 жолы: Лекция түрлері
4 жолы: Шолу жасау лекция
5 жолы: Проблемалық лекция шынайы өмірдің қарама-қайшылықтарын оларды теориялық тұжырымдамалар
2. Тапсырма. "Лекцияның түрлері және олардың қолданылуы" кестесін құрып, мысалдар келтіру.
5.Рефлексия
Дәріс дегеніміз не?
Дәріс оқудың ерекшеліктерін атаңыз?
Лекция мен практикалық сабақтың ұқсастықтарын білесің?
6.Үй тапсырмасы:
Нұсқау: Дәріс тақырыбына конспект дайындау, 15 сұрактан тұратын тест дайындау.
Бақылау формасы: талданатын ұғымдардың конспектісі мен тұжырымдарын тексеру


title: Сабақта студенттердің оқу іс-әрекетін ұйымдастыру- Құрал-жабдықтар: "Дәріс" топтарына арналған тапсырмалары бар карточкалар лекция


title: Топтық кері байланыс сұрақтары

text:
Топтық кері байланыс сұрақтары:
1.Жұмыс барысында топтағы қарым-қатынас тапсырманың орындалуына қалай әсер етті?
Жұмыстың тиімділігін одан әрі арттыруға көмектесті;
Жұмыстың жақсы жүруіне кедергі болды;
Біздің қарым-қатынасымыз тапсырманы нақты орындауға мүмкіндік бермеді;
2.Топтағы қарым-қатынас әсіресе қай дәрежеде көбірек іске асты?
ақпарат алмасуда;
Өзара қарым- қатынаста;
Осы дәрежелердің бәрінде іске асты;
3.Жұмыс барысында қарым-қатынас жасаудың қай стилі басым болды?
Бір адамға бағытталған стиль
Тапсырманы орындауға бағытталған стиль.
4. Топтағы орындау барысында топта ауызбіршілік сақталды ма?
Топта ауызбіршілік пен серіктестік қарым-қатынас сақталды;
Топтағы бірлік, ауызбіршіліктің бұзылғаны байқалды;
Негізінен рефлексия адамның үш қасиетін: өз бетімен білім алуын, шешім қабылдай білуін, бақталастыққа түсе білуін қалыптастырады. Өйткені бұл - ХХІ ғасырдың талабы. Сонымен қатар кері байланыс арқылы оқушылар өз-өзіне есеп беріп, өз-өзін реттеуге дағдыланады. Оқушылар ойлауға, сөйлеуге, өзін-өзі дамытуға еркін қол жеткізе алады. Кері байланыс жасауға сабақтың белгілі бір уақытын бөліп, олардың ой-пікірлерін шыдамдылық танытып тыңдау қажет. Кері байланыс жасау арқылы бұрынғы сабақтарда енжар отыратын оқушының себебін анықтап, олардың белсенділігін арттыруға жол іздеуге болады. Кері байланыс оқушы үшін-өз жетістіктері мен қателіктері туралы ойлану, алға жылжу үшін ұсынба алу; мұғалім үшін өз қызметіне қажетті өзгерістер енгізу мақсатында алынатын ақпарат (2,22-б)
Кері байланысты жасағанда мына жайттарды есте ұстаған жөн: кері байланысты жұмысымызды жақсартудың ең тиімді нысаны ретінде сабырлылық таныту, кері байланыстың субъективті болатынын ескеру,кері байланыс жасалған істі бағалау емес, не жасалу керектігін көрсету. Сонымен бірге кері байланыс оқумен оқытудың қалай жүріп жатқандығын, оның сапасын анықтауға мүмкіндік береді.
Қорытындылай келгенде, рефлексия - көп қырлы, кіріккен әрекет. Бұл әрекет оқушының психикалық қызметінің өзгеруіне ықпал етсе, ал мұғалімнің кәсіби әрекетін жоғары шығармашылық деңгейде жүргізуіне көмегін тигізеді. Рефлексия, яғни кері байланыс - нәтижелі білімнің жоғары көрсеткіші екенін бүгінгі күндегі оқушылардың жеткен жетістіктері арқылы толық сеніммен айта аламыз. Бүгінгі таңда күнделікті сабақтарымызда рефлексия жасауды дағдыға айналдырып келеміз. Рефлексия арқылы оқушының қажеттіліктерін біліп, оларды жинақылыққа тәрбиелеуге болатынын түсіндік. Сабақтағы оқушының ой-пікірін, көңіл-күйін біліп қана қоймай, сабақ мазмұнын қай деңгейде меңгергенін анықтауға болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Кері байланыстан күтілетін нәтижелер

text:
Кері байланыстан күтілетін нәтижелер:
-мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынас жақсарады;
-оқушы өзінің мықты, осал тұсын анықтайды және алға жылжуға ықпал етеді;
-оқушы тек бағалауды ғана емес, өз жұмысынан хабардар бола отырып, оқуға қызығушылығын арттырады;
-мұғалім мен оқушы кері байланысына қарай өз жұмыстарын ұйымдастыруға бағытталады;
Сондықтан да кері байланыстың тиімділігі арқылы оқыту мен оқу сапасын жақсартуға болады деп ойлаймын.
Қорытынды:
Кері байланыс әрекетін ұйымдастыруда көзделетін басты мақсат: оқушының саналы ішкі рефлексиясын даярлау, сол арқылы қазіргі кездегі маңызды болып саналатын өз бетімен еңбектену, бәсекеге қабілетті болу, алғырлық сияқты қабілеттерін дамыту.
Қолданылған әдебиет тізімі:
Дьюи Д. Психология және педагогика . – М.: Совершенство, 208 бет. 1997 жыл.
Бизяева А.А.. Психология думающего учителя: педагогическая рефлексия. – Псков, Бизяева А.А. 216 бет.
Мұғалімге арналған нұсқаулық. Үшінші басылым 122 бет 2012 жыл
«Оқытудың нәтижелерін бағалаудың әдістемесі» — Зулкашева Ш.М. Орал 98 бет 2013жыл
5.«Қазақ әдебиеті және мемлекеттік тіл» журналы №8-9, 11 бет 2015 жыл.
6. Мұғалімге арналған нұсқаулық. Үшінші басылым-2012 жыл
7. «Оқытудың нәтижелерін бағалаудың әдістемесі» - Зулкашева Ш.М.
Орал 2013
8.«Қазақ әдебиеті және мемлекеттік тіл» журналы №8-9 2015 жыл
|
9.Мұғалімге арналған нұсқаулық. ҚР орта білім мазмұнын жаңарту
аясында қазақ тілінде оқытатын мектептердің қазақ тілі мұғалімдерінің
біліктілігін арттыру бағдарламасы, Назарбаев Зияткерлік мектептері
ДББ, 2015.-24 б.
«Кәсіби өзара іс – қимыл жүйесі және қазіргі білім беру
технологиялары – білім беру сапасына қол жеткізудің негізі » тақырыбындағы білім беру қызметкерлерінің аудандық педагогикалық оқуларына қатысуға сұраныс
1.Автордың толық аты – жөні , тегі (жеке куәлік бойынша)
|
Муфтахова Анаргуль Кайрбековна
|
2. Жұмыс орны , лауазымы
|
Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы орта мектеп
География пән мұғалімі
|
3. Мамандығы бойынша диплом және жеке куәлік
|
|
4.Ғылыми дәрежесі
|
|
5.Секциялық жұмыс бағыты
|
Тарих, Құқық негіздері және география , өлкетану пәндері
|
6.Баяндама тақырыбы
|
Сабақта тиімді кері байланыс ұйымдастырудың техникалары
|
7.Байланыс телефондары (ж/т , ұ/т)
|
8-778-982-27-87
|
8.Электрондық почтасы E-mail:
|
Jandos12.13@mail.ru
|
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақта тиімді кері байланыс ұйымдастырудың түрлері
«Мұғалімдерге шынай кері байланыс керек»-деп Билл Гейс айтқандай. Оның ойынша АҚШ білім беру жүйесі Шанхай мектептерінен үлгі алуы тиіс. Қытайда әрбір мұғалім-мейлі тәжірибелі болсын, мейлі жас болсын –өз сабақтары мен әрекеттеріне кері байланыс алуға және өзгелерге беруге құқылы екен: мұнда кері байланыс мұғалім кәсібінің ең маңызда бөлігі деп есептелінеді.
Бүгінгі сіздердің алдарыңызда төмендегі сұрақтар бойынша ой бөліскім келеді:
Кері байланыс дегенімін не?
Кері байланыс жүргізудің мақсаты
Тиімді кері байланыстың ережелері
Кері байланыстың тиімді түрлері
Кері байланысты ұйымдастыру техникалары.
Бұл тақырып қазіргі кезде өте өзекті тақырыптардың бірі болып келеді.
Соңғы жылдар кері байланысты орнату көптеген ғалымдардың назарында. Кез келген әлеуметтік ақпараттық қарым –қатынастын, сондай ақ оқу дерісінің қатысушылар арасындағы өзара қарым қатынастын тиімділігін дәлелелі ретінде кері байланыстын маңызы өте зор. Өйткені мұғалім де оқушы да сабақ барысында екі жақты өзара іс әрекеттің ұйымдастыру нәтижесінде дер кезінде кері байланыс алуға мұқтаж.
Мақсатымыз: Сабақтарда тиімді кері байланысты ұйымдастыру техникаларын қолдануға үйрету.
Осы баяндаманың нәтижесінде мұғалімдеге кері байланыстын және оның түрлерін және кері байланыс мақсатын түсінеді және кері байланыстын техикаларын қолдана алады деген нәтиже күтеміз.
Кері байланыс дегеніміз не?Кері байланыс (ағылш. feedback) – адамның өзі куә болған оқиғаға немесе басқалардың әрекетіне айтылған пікірі, реакциясы. Көп жағдайда кері байланысты мұғалімдер сабақтың, соңында жазбаша түрде сабақтын өтуі, оқушының көңіл күйі және оқушылардын ойын білу үшін ғана алатының анықталған. Алайда кері байланыс дегеніміз не? оның маңызы не екенін көбіне біле бермейміз және оған аса мән бере бермейді. Кері байланыс оқушының оқыту үрдісі қалай өткені және қандай нәтижеге қол жеткізгендігі туралы ой-пікірін тыңдауға негізделеді. Кері байланыс сабақтың соңында ғана емес, сабақ барысында оқушылардың өз бетімен орындайтын тапсырмаларының соңында жүргізіліп отыруы керек. Рефлексия мақсаты-еске түсіру, өзінің сабақ бойындағы іс-әрекетіне баға беру, талдау және мәселелердің шешу жолдарын іздестіру. Мұғалім оқушының кез келген кері байланыс парағын оқи отырып, жұмысының сәтсіз шыққан тұсын және сәтті шыққан қадамын, ендігі іс-әрекетін қалай жақсартуға болатынын алдын-ала біледі. (1,37-б) Сонымен қатар кері байланыс парағы арқылы оқушының үніне құлақ түріп, оқу мен оқытудағы кездесетін кедергілерді айқындап, келесі оқытуға бұдан да жақсырақ дайындалуына түрткі болады.Кері байланыс – мақсатқа жетелейтін нақты әрекет, ситуация, талас тудыратын сұрақтар мен мәселелер бойынша түсінік алу және түсінік беру үдерісі. Тиімді кері байланысты ұйымдастыру сапалы оқытудың негізі болып табылады. Оқу үдерісінің барысы туралы түсінік қалыптастырудың бірден бір құралы, оқу міндеттері мен мақсатына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Мұғалімді оқушының жетістіктері мен қиындықтары туралы хабардар етеді.
Дәстүрлі сабақтарда біз үнемі кері байланыс жүргізіп келдік. Сабақтың соңында немесе жаңа тақырыпты түсіндіріп болған соң біз балаларға төмендегідей сұрақ қоятынбыз:
бүгінгі тақырыпты түсіндіңдер ме?
Кім түсінбеді?
Кімнің сұрақтары бар?
Бұл, әрине, ауызша кері байланысқа жатады. Алайда, осындай кері байланыс тиімді болды ма? Оқушылар не деп жауап беруші еді? Түсіндік, сұрақ жоқ деген бірсарынды жауап алатынбыз.
Қазіргі тәжірибеде мұғалімдер кері байланыс парақшасын таратып, оны толтыртып, қайтадан жинап алады да, мен кері байланыс ұйымдастырдым дейді. Бұл кері байланыс не мақсатпен алынды? Одан әрі қарай не істеу керек? Ондағы сұрақтар мен оқушылардың жауаптарын талдай келіп, кері байланыс тиімді болды деп айтуға бола ма? Кері байланыс арқылы оқушы оқу мақсатына жете алды ма? Тақырыпты түсінгенін тәжірибеде қолдана алды ма? Түсінбеген жағдайда не үшін түсінбеді? Түсіну үшін не істеу керек? Оқушының сабақта көңіл күйі қандай болды? Міне, осындай сұрақтарды мұғалім өзіне қоя отырып, оқушының берген жауаптары арқылы өзінің іс әрекетін бағалайды. Қолданған әдістерінің тиімділігі туралы ойланып, келесі сабақты жоспарлауда осы кемшіліктерді болдырмауға тырысады. Ал оқушы тиімді кері байланыс арқылы өзара бағалау жасауға, өзін өзі реттеуге, білім алудағы жауапкершілікті өз мойнына алуға дағдыланады.
Кері байланыс не мақсатпен алынады?
Дер кезінде түзетулер жасау, қателерді, кемшіліктерді жою
мақсатқа жетуді қамтамасыз ету
Үдеріс субьектілерін дұрыс шешім қабылдауға бағыттау
Оқушылардың өзіндік бағалауын қалыптастыру
Рефлексия жасауға ықпал ету, көмектесу
Оқушыларды табысқа ұмтылу сезімдерін ояту
Сонымен, кері байланыстың мақсаты: мұғалімнің ақпараттың мазмұнын, оны ұсыну тәсілдерін, оқушылардың әрекеттерін түзету және сабақта психологиялық ахуалды жақсартуға бағытталған. Кері байланыс арқылы кім не алады? Оқушы: өзінің оқудағы кемшіліктерін түсінуге көмектесетін мәліметтер мен алға жылжуға нақты нұсқаулар алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мұғалім - Сабақта тиімді кері байланыс ұйымдастырудың техникалары

text:
Байланысты: Сабақтағы кері байланыстың тиімді тұстары Пед оқу . Муфтахова Анаргуль
Мұғалім: оқытудағы жіберілген олқылықтар мен өзінің әрекетіне, қызметіне (жаңа әдіс-тәсілдер, оқыту техникалары, сабақта уақытты тиімді пайдалану т.б) өзгерістер енгізуге көмектесетін мәліметтер алады. Оқушыларға жиі және маңызды кері байланыс ұсынылған жағдайда оқыту тиімді болады. Оқушыны тиімді кері байланыспен қамтамасыз ету ережелері:
кері байланыстың уақытылы болуын қадағалау
кері байланыс үдерісінде қатысушыларға мәселені жан-жақты талқылауғажеткілікті уақыт беру керек.
Мұғалім беретін кері байланыс оқушы жасаған жұмыс шеңберінде болу керек
сөйлеп тұрған адамға кері байланыс бергіңіз келсе, қысқа сөздерді (реплика) пайдалану керек, реплика алаңдаушылық туғызбау керек. Олай болмаған жағдайда сөйлеуші ойын шашыратып алуы мүмкін
сыни ескерпенің мәнін асыра айтудың қажеті жоқ
сыни ескерпе нақты жағдайға көрсетілу керек
кемшілікті көрсеткенде сыналған жұмыстың оң жақтарын көрсетуді ұмытпаңыз
адамның жеке басына , намысына тимеу керек
сыни ескертуге фактілер келтіре отырып тоқталу керек
Кері байланыс ауызша және жазбаша түрде жүргізіледі. Кері байланыстың түрлері: жағымды және жағымсыз. Кері байланыстың формалары мен әдістері көп: ауызша талдау, талқылау, жазбаша сауалнамалар алу, графикалық суреттер, смайликтер т.б. ұйымдастыруға болады. Кері байланыстың түрін, формасын таңдау мұғалім құзіретінде. Қандай кері байланысты жақсы кері байланыс дейміз?
ол оқу мақсатына бағытталады
оқушы өзінің дұрыс бағытта екенін біледі
оқушы өз қатесін түсінеді, оны жақсартуға ынталанады
оқушы өз бетінше ойланып, ойын ашық айтуға дағдыланады


Кері байланысты ұсынғанда мынандай ережелерді ұстанамын:
Позитивті болу.
Талданып жатқан әрекеттің жағымды, ұтымды жақтарын көруді ұмтылу қажет. Тіпті адамның мақтайтындай қасиеті болмаса, онда оның ниеті мен ынтасын жағымды деп тану керек. Ұсыныс жасағанда жұмысты жақсартатын мәселелерге тоқтаған дұрыс. Әңгімені өзгені жақтыру және сыйлау тұрғысынан жүргізу керек.
Бағалаушы болмау.
«Адамның басқа адамдардан айырмашылығы – оларға ұқсамайтындығында» деген қағиданы ұстанған орынды, яғни біз басқалардан артық та, кем де емеспіз, тек өзгешеміз. Кері байланыста сол себепті өзімізді жоғары да, төмен де қоймау керек, тек өз ойымыз бен түсінігімізді келтіру қажет.
Кеңес бермеу, үйретпеу, тек ұсыныс жасау.
Адам біреуге кеңес бергенді ұнатады да, алайда өзіне ақыл айтқанды ұнатпайтындығын ұмытпау керек. Осыны есте сақтай отырып, ақылгөй сінбей, «Мынаны жасау керек!», «Олай ету қажет!» немесе «Мен Сіздің орныңызда былай жасар едім!» деген сөздерді айтпай, өзіміздің пікірімізді келтірейік, ал оны қабылдау не қабылдамау – кері байланысты алушы адамның құзыры. Мұнда кері байланыс берушінің сөйлеу интонациясы сұраулы, ал ең жиі қайталайтын сөзі «мүмкін» болуы керек болар, яғни ол ылғи да кері байланыс алушының пікірін сұрап, онымен ақылдасып тұрғандай болады: «Мүмкін былай жасау керек шығар?»
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Кері байланысты ұсынғанда мынандай ережелерді ұстанамын


title: Ынталандыруға        ұмтылу

text:
Ынталандыруға ұмтылу.
Кері байланыстың бір мақсаты – адамды шығармашылық жұмысқа ынталандыру. Жағымды пікір айтумен қатар адамды болашақта өз жұмысына игі өзгертулер енгізетіндей қызықтырып, шабыттандырған дұрыс.
Сыпайы болу.
Адамды жекімей, ұрыспай, дөрекі сөйлемей, ренжітпеуге тырысу керек, өйтпеген жағдайда оның кері байланысты ризашылықпен қабылдап, өз әрекеттеріне соны өзгерістер енгізетіндігі екі талай. Көмектесу жәрдем беру.
Адамға шынайы түрде жақсылық тілеп отырғандығымызды дәлелдеп бағу керек. Кері байланыста «Мен Сізге қалайша көмектесе аламын деп ойлайсыз?» деген секілді сұрақтар арқылы өзіміздің қол ұшын беруге дайын екендігімізді білдірген жөн.
Тең ұстау.
Кері байланысты жүргізудің негізгі нысаны ақылдасу, кеңесу болғандықтан мұндай әңгімеде екі жақ та бір-біріне пара-пар болуы керек. Біреудің екіншіден жоғары тұруы кері байланыстың нәтижелі болатындығына нұқсан болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сәттілікке бағыттау - Сабақта тиімді кері байланыс ұйымдастырудың техникалары

text:
Сәттілікке бағыттау.
Тыңдаушының көкейіне «Кері байланыс – игі әрекет» деген оймен қатар оның нәтижелерінің тұлғаның дамуы мен өсуі үшін маңызды екендігін ұялату керек. Ал игі нәрсенің қорытындысы тек жағымды болатындығын да ұмытпаған жөн. Кері байланыс тиімді әрі сәтті болған сайын мұғалім оқу/оқытудың қалай жүріп жатқандығы, оқушылардың қалай оқитындығы туралы қажетті мәлеметтер алып отырады.
Ризашылық білдіру.
Кері байланыстың бір адамның екіншіге шын көңілмен көмек көрсету екендігін ескере отырып, айтқан ескертпелер мен ұсыныстарға ризашылықпен қарау керек: кері байланыс берушіге жиі рахмет және алғыс айтып, ол Сізді ынталандырғандай, оны да жігерлендіріп отыру қажет.
Тыңдай білу
Кері байланыс берушінің сөзін бөлмей, оны ылғи да мақұлдап отырған дұрыс (бас изеп, ишаратпен). Қажет болған жағдайда оған ойын нақтылайтын сұрақтар қою арқылы бұл мәселе бойынша өзіңіздің келісетіндігіңізді және хабардар екендігіңізді білдіріңіз, әңгімені өзіңізге қажетті бағытқа бұрып отырыңыз.
Мадақтай білу.
Ризашылықты білдірумен қатар кері байланыс берушіні мадақтауды да ұмытпаған жөн. Осы арқылы біз тиімді қарым-қатынаспен бірге берілген ұсыныстардың сапасын да арттырамыз. «Сіз бұл мәселеге тіпті де мен ойламаған жақтан қарадыңыз! Шындығында да бұл өте тиімді ұсыныс (идея, ой, әдіс, тәсіл, т.б.) екен! Менің ойымша, Сіздің сөздеріңізде терең мағына бар! Бұл ұсынысыңыз менің тәжірибемде маңызды орын алады деп ойлаймын!» секілді сыпайы мақтаулардың әңгімені мәнді жасайтындығы анық.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтағы кері байланыстың үш түрі бар

text: 1. Көңіл-күймен эмоциялық жағдайды анықтауға арналған кері байланыс. Көңіл-күйді білдіретін әр түрлі суреттер, смайликтер және бояу түстерімен анықтау. Мысалы: «Ауа райы», «Бағдаршам», «Алма ағашы». Мысалы «Алма ағашы» әдісінде оқушыларға сабақ басында түрлі-түсті алма беріледі. Сабақ соңында оны алма ағашына ілу керек. Жасыл түсті алма – мен бүгін бәрін жақсы орындадым, сондықтан көңіл-күйім көтеріңкі, қызыл түсті алма - мен тапсырманы орындай алмадым, көңіл-күйім жоқ дегенді білдіреді. «Бір сөзбен» әдісі барысында оқушылар берілген сөздердің ішінен бүгінгі сабақтағы жағдайын сипаттайтын үш сөзді таңдайды. (қуаныш, немқұрайлылық, шабыт, зерігу, сенімсіздік,сенімділік,рахаттану,алаңдау)


2. Сабақтағы іс-әрекетке байланысты кері байланыс.
Мысалы: «Табыс сатысы» әдісінде кәдімгі сатының суреті беріледі. 1-ші баспалдағы Мен............. БІЛЕМІН, 2-ші баспалдағы Мен ............ ТҮСІНЕМІН, 3-ші баспалдағы Мен ............... ЖАСАЙ АЛАМЫН.
3. Оқу материалының мазмұнына берілетін кері байланыс. Бұрын мен білмеуші едім. Енді мен білемін деген сияқты ой-пікірлерін білдіру боп табылады. Мысалы: «Плюс, Минус, Қызықты». «Плюс» - оң әсер еткен фактілерді, алған білімдері жайлы жазады. «Минус» - қолымнан келмей жатыр немесе түсініксіз болып тұр деген ойларын жазады.
«Қызықты» - деген бағанға өздеріне не қызықты болды соны жазады немесе не жайында көбірек білгісі келетінін жазады.
«Аяқталмаған сөйлемдер» әдісінде:
Мен бүгін білдім....
Мен бүгін сезіндім..
Мен келесі сабақта білгім келеді..............-деген сөйлемдерді аяқтап жазады.
Кері байланысты жасағанда мына жайттарды есте ұстаған жөн: кері байланысты жұмысымызды жақсартудың ең тиімді нысаны ретінде сабырлылық таныту, кері байланыстың субъективті болатынын ескеру,кері байланыс жасалған істі бағалау емес, не жасалу керектігін көрсету. Сонымен бірге кері байланыс оқумен оқытудың қалай жүріп жатқандығын, оның сапасын анықтауға мүмкіндік береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтағы іс-әрекетке байланысты кері байланыс


Сонымен, кері байланыстың тиімділігіне тоқталар болсақ:
Оқушылар үшін: 1-ден, рефлексия-оқушыны өз-өзіне есеп беруге баулиды; 2-ден, рефлексия арқылы оқушының қажеттілігін біле аламыз; 3-ден, рефлексия арқылы оқушының өзіндік көзқарасы қалыптасады; 4-ден, рефлексия арқылы білім беру барысының сапасын жақсартуға болады және рефлексияның нәтижесінде оқушының сыни көзқарасы қалыптасады, өз-өзіне баға бере алады.
Мұғалімдер үшін тиімді жағы:1-ден,оқытудағы кемшін тұстарын анықтайды; 2-ден, келесі сабақтың жоспарына өзгерістер енгізуге, түзетуге яғни оқытудың тиімді әдіс-тәсілдерін таңдауға мүмкіндік береді; 3-ден, уақытты үнемді пайдалануға мүмкіндіктер береді.(3.15-б)
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақта тиімді кері байланыс
ұйымдастырудың техникалары.
Муфтахова Анаргуль Кайрбековна
Атырау облысы , Құрманғазы ауданы
Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы орта мектебі
мемлекеттік коммуналдық мекемесі
География пән мұғалімі
«Қоғамдық сана жаңғырудың негізгі қағидаларын
қалыптастыруды ғана емес , сонымен бірге ,
біздің заман сынағына лайықты төтеп беруімізге
қажетті нақты жобаларды жүзеге
асыруымызды да талап етеді »
( Н.Ә.Назарбаев )
Болашақтың бүгіннен де нұрлы болуына ықпал етіп, адамзат қоғамын алға апаратын құдіретті күш тек білімде ғана. Қай ел болсын, өсіп-өркендеуі, әлемде өзіндік орнын алуы сол мемлекеттің біліміне, білім сапасына байланысты екенін ел Президенті Н.Ә. Назарбаев жыл сайынғы халыққа Жолдауында ерекше айтуы да сондықтан. Қазақстан Республикасының білім берудегі басты мақсаты-жан-жақты дамыған, білімді, өмір сүруге бейім, өзіндік ой – толғамы бар, адамгершілігі жоғары, бәсекеге қабілетті жеке тұлға тәрбиелеу. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін оқушыға білім мазмұнын терең игертудің тиімді жолдарын іздестіріп, шығармашылыққа жетелейтін қазіргі заман талабына сай ғылыми-әдістемелік біліммен қаруланған, білікті маман, шебер мұғалім дайындау қажет. (1,37-б) Ал жаңа формация мұғалімі-оқыту технологиясының жүйесімен оқушыларды өмірге дағдыландыру құзырлығын айқындау бағытындағы әдіс-тәсілдерді жетік меңгерген тұлға. Білім алуда сенімді, өзіне есеп бере алатын тұлға қалыптастыру үшін оқушылармен кері байланыс орнатудың маңыздылығы мен қажеттілігі туындап отыр.
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақта тиімді қолданылған ойын түрлері мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың аса зор ілтипатпен тыңдап, жемісті, сапалы меңгеруіне сенімді көмекші бола алады
Сабақта тиімді қолданылған ойын түрлері — мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың аса зор ілтипатпен тыңдап, жемісті, сапалы меңгеруіне сенімді көмекші бола алады. Өйткені, кіші жастағы оқушылар жас ерекшеліктеріне байланысты ойынға өте ынталы келеді. Балалар тез сергіп, тапсырмаларды тез, әрі қызығып орындайтын болады. Ойын балалардың оқуға, еңбекке деген белсенділігін, қызығушылығын арттырудағы басты құрал. Ойын барысында балалардың белсенділігі, шығармашылығы дамиды. Ал мұғалімнің міндеті — балаларды ойынға өз қызығушылығымен, ынтасымен қатысуын қамтамасыз ету. Жалпы мектепте балалар сабақта аса зор ынтамен ойнайды, олар ешқашан шаршамайды, тіпті уақыттың қалай өткенін де байқамай қалады. Ойын оқушының жеке ерекшеліктерін ашуға мүмкіндік береді, мысалы, өзара көмек, бірін - бірі қолдау, жолдастық сезім, сондай - ақ бірқатар психикалық үдерістердің: есте сақтау, ойлау, көңіл бөлу, сөйлеу, пайымдау т. б. дамуына әсер етеді. Ойын төменгі сынып оқушыларының топта жұмыс істеу арқылы ұжымдасуына көп көмегін тигізеді. Егер ойын сабақтың басында өткізілсе, балалар қалған уақытта тамаша жұмыс істейді, нашар оқушылар жеткілікті дәрежеде белсенділік танытады, сабақтың ортасында да, соңында да сабаққа қызығушылығы артып, назар аударуы жоғарлайды. Қорыта келгенде, бастауыш сыныптарда қазақ тілі сабақтарында ойын технологиясын пайдалану, біріншіден, оқушылардың білімін берік меңгерту құралы болса, екіншіден, балалардың сабаққа деген қызығушылығын, белсенділігін арттырып, білім сапасын көтеру болып табылады.


|
Сабақта толық білім аламын дегенмен келісесіз бе ? Маған мектепке барған ұнайды
|
Дата | 06.02.2023 | өлшемі | 15,49 Kb. | | #65684 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: ОНЛАЙН ОПРОС
Сіздің сыныбыңыз нағыз ұжым ба ?
Сыныбыңызда келеңсіздіктер көп боладыма ?
Сізге осы мектепте оқыған ұнайды ма ?
Сіз оқып жатқан мектеп түлектерімен мақтанса боладыма ?
Сізді оқытып жатқан мұғалімдердің барлығы жақсы адамдар, солайма ?
Сіз бұл мектепті өз қалауыңызбенен таңдағансыз ба ?
Мектеп сізді үздіксіз білім алуға толық дайындағаны распа ?
Сіз өз мүмкіндігіңізше оқимын деп ойлайсыз ба ?
Сіз сабақтан кейін жиі шаршайсыз ба ?
Сабақта толық білім аламын дегенмен келісесіз бе ?
Маған мектепке барған ұнайды.
Сабақтарда мен әртүрлі және қызықты нәрселерді үйренемін.
Сабақтар маған қызықты және пайдалы болып көрінеді.
Мұғалімдер тіпті қиын тақырыпты да анық етіп түсіндіреді.
Мектептегі сабақтар қызықты және жан-жақты.
Мұғалімдер менің жұмысымның нәтіжесін әділ бағалайды.
Маған арнайы курстар мен таңдау пәндерін өз бетінше таңдау құқығы берілген.
Сабақтарға шамам жеткенше тапсырма беріледі.
Мен басқа адамдармен араласқанды, сөйлескенді ұнатамын.
Менің мектебім жайлы, таза және әдемі.
Менің сабақ кестем өзіме ыңғайлы.
Маған мектеп асханасының тамақ дайындауы ұнайды.
Біздің мектепте бос уақытты қызықты өткізуге мүмкіндік бар.
Мектепте көптеген қызықты іс-шаралар өткізіледі.
Мен мектепте жалықпаймын.
Мұғалімдер маған әділ қарайды.
Кез келген қиын жағдайда мен мұғалімнің көмегіне жүгіне аламын.
Маған мектептегі көп мұғалімдер ұнайды.
Мен мектепте өзімді жақсы және жайлы сезінемін.
Мектеп мұғалімдері оқушылардың пікірлеріне қызығушылық танытады.
Мектепте мен өз ойымды еркін айта аламын.
Қиындық туындаған жағдайда мен завучтан, директордан көмек сұрай аламын.
Мұғалімдер жаңа оқу материалын қызықты және эмоционалды түрде ұсынады.
Мектепте біз білім алып қана қоймай, басқа адамдармен қарым-қатынас жасауды, қоғамда өмір сүруді үйренеміз.
Менің мектебімдегі жүктеме апта бойына біркелкі бөлінеді.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақта топтық жұмысты ұйымдастыру

text:
Оқушылардың танымдық белсенділігі мен шығармашылықпен жұмыс істеуі артады
Оқушылардың өзара қарым-қатынасы жақсарады
Өзіне сын көзбен қараушылық артады,құрбылармен жұмыс істеп үйренген оқушы өзінің қабілетін дұрыс бағалай және жақсы бақылай алады
Өмірге қажетті дағдыларды үйренеді
Топ пен топ арасындағы іс-әрекеті Топ ішіндегі іс-әрекеті Оқушы мен оқушы іс-әрекеті Оқушы мен мұғалім іс-әрекеті Топты жұмыс арқылы қандай іс-әрекет жүзеге асады
Топтық жұмыс қалай көмектесті немесе кедергі келтірді (екеуі де болуы ықтимал) ?
Оқушының әрқайсысы қандай прогреске қол жеткізді ?
Әр оқушының нәтижесін жақсарту үшін келесі жолы топтық жұмыстың қандай аспекті(лері) түзетілуі керек ?
Бағалау тәсілдерін қолданғанда, Мысалы: оқушылардың өзін-өзі объективті бағалай алмауы
Топтық жұмыс қалай көмектесті немесе кедергі келтірді (екеуі де болуы ықтимал) ?
сабақтың уақытын мөлшерлеу және уақытты бөлудің орындылығы Өзін-өзі бағалау, бірін-бірі бағалау әдісін үнемі қолдану Мұғалімнің әдістемелік шеберлігі, кері байланыс түрлері Оқушының өзін реттеу.
Әр оқушының нәтижесін жақсарту үшін келесі жолы топтық жұмыстың қандай аспекті(лері) түзетілуі керек ?


url: http://emirsaba.org/sabata-topti-jmisti-jimdastiru.html#Оқушылардың_көбі_жаңа_келгендіктен_топта_жұмыстау_дағдылары_жетіспеді

title: Сабақта топтық жұмысты ұйымдастыру


url: http://emirsaba.org/sabata-topti-jmisti-jimdastiru.html#Оқушылардың_ой_ұшқырлығы_пайда_болды,_бір-біріне_деген_сенімі_артты

title: Сабақта топтық жұмысты ұйымдастыру


title: Сабаққа педагогикалық және психологиялық талдау

text:
№
|
Мұғалімнің сабақтағы
іс-әркеті
|
Жоғары деңгей
|
Орташа деңгей
|
Төменгі деңгей
|
Ең төмен деңгей
|
Оқушының сабақтағы іс-әркеті
|
Жоғары деңгей
|
Орташа деңгей
|
Төменгі деңгей
|
Ең төмен деңгей
|
|
Сабақтың ұйымдастыру кезеңі
|
|
+
|
|
|
Оқушылар назарының ұйымдастырылуы:
а/ басталуында
ә/ соңында
|
|
+
|
|
|
|
Білімді тексеру және қайталау
|
|
+
|
|
|
Оқушылар белсендігі:
а/ сұрау кезінде
ә/ жаңа материалды баяндау кезінде
|
|
+
|
|
|
|
Үй тапсырмасын тексеру
|
|
+
|
|
|
Сабаққа деген ынта-зейіні
|
|
+
|
|
|
|
Сабақты теориялық тұрғыда баяндау:
а/ ғылымилығы
ә/ логикалығы
б/ жүйелілігі
в/ түсініктілігі
|
|
+
|
|
|
Білімдерінің деңгейі
|
|
+
|
|
|
|
Тақырыптың ашылуы
|
|
+
|
|
|
Дағдысының қалыптасу деңгейі
|
|
+
|
|
|
|
Қажетті материалдармен толықтырылуы
|
|
+
|
|
|
Өз ойын баяндай алуы
|
|
++
|
|
|
|
Көрнекіліктің болуы
|
+
|
|
|
|
Логикалық ойлау дәрежесі
|
|
+
|
|
|
|
Сабақтың өмірмен байланысы
|
+
|
|
|
|
Баяндай алуы
|
|
+
|
|
|
|
ТСО
|
|
+
|
|
|
Тіл тазалығы
|
+
|
|
|
|
|
Жаңа технологияларды қолдануы
|
+
|
|
|
|
Өзін-өзі бағалауы
|
|
+
|
|
|
|
Оқушылармен жеке жұмыс түрлері
|
|
+
|
|
|
Мұғаліммен қарым-қатынас дәрежесі
|
|
+
|
|
|
|
Сабақтың сезіммен жеткізілуі
|
|
+
|
|
|
Тәртібі
|
+
|
|
|
|
|
Педагогикалық такт
|
+
|
|
|
|
Сабаққа даярлығы
|
|
+
|
|
|
|
Өз беттерімен істелетін жұмыстардың жоспарлануы
|
|
+
|
|
|
Өз бетімен жұмыс жүргізу қабілеті
|
|
+
|
|
|
|
Уақытты тиімді пайдалануы
|
|
|
+
|
|
Үй тапсырмасына назары
|
|
+
|
|
|
|
Үйге тапсырма, анализ жасалынуы, нормасы
|
|
+
|
|
|
Қоңырауға реакциясы
|
|
+
|
|
|
|
Бағалау, сабақты қорыту анализі
|
|
+
|
|
|
Баға әлідігіне назары
|
|
+
|
|
|
|
Сабақтың нәтижесі
|
|
+
|
|
|
Қорытынды жасай алуы
|
|
+
|
|
|


Жас маман Жанарбекұлы Абзалдан алынған сауалнама негізінде әдістемелік көмек берудің диагностикалық картасы
№
1
Жас маман бірінші жылы аталған мектепте жұмыс істейді.
2
ЖОО үздік бітірген.
3
Мектеп ұжымымен жақсы қарым-қатынаста.
4
Жас маманға ҚМЖ, ОМЖ, ҰМЖ жазуға бағыт-бағдар көрсету;
5
Жас маманмен жұмыс жоспарын жасау:
6
Сабақта түрлі оқу формаларын қолдану;
7
Оқу мақсатынан сабақ мақсатын шығару;
8
Сабақта тиімді әдіс-тәсілдерді қолдана отырып,
9
оқушыларды қызықтырудың жолдарын ұйымдастыру;
10
Бағалау критерийлері арқылы дескриптор құрастыру;
11
Сыныптан тыс өткізілетін іс-шаралар жоспарын жазу;
12
Әріптестердің сабақтарына қатысып, тәжірибе алмасу
13
Сабақтарды өткізуде уақытты тиімді пайдалану;
13
Күнделік кз.-ті уақытында толтыру;
14
Оқушылардың жеке іс қағаздарын реттеу;
15
Ата-аналармен тығыз байланыста болу туралы әдістемелік көмек көрсету негізге алынатын болды.
Тәлімгер Аймуханова Гүлдәурен Мұхаммедқалиқызының жас маман Жанарбекұлы Абзалдың 1-тоқсанда кәсіби қалыптасуына көмек беруі туралы ЕСЕБІ Мақсаты: Жас маманның кәсіби қалыптасуына көмек көрсету.
Міндеттері: - жас маманның кәсіби дамуын ұйымдастыру, жұмысын жүргізуге ынталандыру;
- жас маманның кәсіби дағдыларын дамытып, еңбек жолында кездескен қиындықтарды өздігінен шешуге дағдыландыру;
- жас маманға өз мүмкіндіктерін толық жүзеге асыруға көмектесу.
Тәлімгерлік бекітілгеннен кейінгі ең алғашқы жұмысымыз- жас маманнан сауалнама алынып, қандай әдістемелік және психологиялық көмек беру туралы диагностика жасалынды.
Қыркүйек айында тәлімгерлік жоспар құрылып, осы 2022\2023 оқу жылында істелінетін жұмыстар іріктелді.
1. Мемлекеттік стандарт, 2022\2023 оқу жылының ӘНХ таныстырылды.
2. Пән бойынша бағдарламалар мен тақырыптық күнтізбелік жоспарды құру, жазу туралы мәліметтер берілді,
3. Бірнеше рет ҚМЖ жазуда басты назарды неге аудару керектігі туралы бағыт- бағдар көрсетілді.
4. Эл.күнделікті толтыру қағидалары ескертілді.
5. Оқу мақсатынан сабақ мақсатын шығару жолдары түсіндірілді.
6. Сабақта қолданылатын тиімді әдіс- тәсілдердің оқушылармен қандай жұмыстарда қолдануға болатыны туралы кеңес беріліп тұрды.
Тәлімгер ретінде Жанарбекұлы Абзалдың 2 сабағына қатыстым:
26.09.2022. 4 «Е» сыныбында Қазақ тілі пәні . Тақырыбы: «Әлидің үйі»
12.10.2022 ж. 4 «Ж» сыныбында Қазақ тілі пәні. Тақырыбы: «Бөлмедегі заттар»
Сабақтан соң, жас маманның сабағына рефлекция жасалынды.


url: http://emirsaba.org/sabata-trli-ou-formalarin-oldanu-7-ou-masatinan-saba-masatin-s.html#Тәлімгер_Аймуханова_Гүлдәурен_Мұхаммедқалиқызының_жас_маман_Жанарбекұлы_Абзалдың_1-тоқсанда_кәсіби_қалыптасуына_көмек_беруі_туралы_ЕСЕБІ__Мақсаты

title: Сабақта түрлі оқу формаларын қолдану; 7 Оқу мақсатынан сабақ мақсатын шығару; 8


title: Сабақ технологиясы Үйде Мектепте «Төңкерілген сабақ»

text: «Төңкерілген оқыту» технологиясын 2007 жылы АҚШ мектебінде алғаш өз тәжірибелерінде қолданған америкалық химия пәнінің мұғалімдері Аарон Самс пен Джонатан Бергманн. Олар бірге дәріс мазмұнын жазу арқылы эксперимент жасай бастады. Оқушылар мектепте тақырып бойынша жаттығулар мен жобалар бойынша жұмыстар жүргізіп, үйде лекцияны қарастыру – негізгі идея болып табылды


title: Сабақ технологиясы Үйде Мектепте «Төңкерілген сабақ» Төңкерілген сабақ (Төңкерілген сабақ)


title:
Жаңа сабақ
20 минут - Сабақ Тексерілді: Қазақ тілі доіжо: Тақырыбы: Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармалары...

text:
Жаңа сабақ
20 минут
|
«Мысалдар» әдісі арқылы топқа біріктіру
І топ: «Мейірімді бала»
ІІ топ: «Атымтай Жомарт»
«Стикердегі диалог» әдісімен тақырыпты ашу
«ДЖИГСО » әдісі бойынша мәтінмен жұмыс. Топтық жұмыс
«Поэзиялық минут» әдісі
|
|
Сабақты бекіту
5 минут
І деңгей
(білу, түсіну)
|
«Алтын қақпа» әдісі
«Темір қақпа» «Жылдар сөйлейді»
1841 ж 20,
1850 ж 30
1857 ж,
1859 ж
1864 ж 14,
1879 ж
1881 ж,
1883 ж
1887 ж
1889 ж
|
Сұрақтарға жауап - 3
|
ІІ деңгей
(қолдану, талдау)
|
«Күміс қақпа»
Полиглот
........ бардың – жағасы бар.
....... іске келеді, жаман асқа келеді.
....... өлмес, өнерсіз күн көрмес.
Ашу - ......., ақыл - дос, ақылыңа ақыл қос.
.......... ұрғанды аспен ұр.
Оқу – білім бұлағы,
........ – өмір шырағы.
......... болмай, тірлік болмас.
Әдепті ....... – арлы бала,
Әдепсіз бала – сорлы бала.
|
Үш тілді аударса - 4
|
ІІІ деңгей
(жинақтау, бағалау)
|
«Алтын қақпа»
«Ыбырай осы заманда өмір сүрсе қандай болар еді?» ой толғаныс
|
Сын тұрғысынан ойлауы - 5
|
Үйге тапсырма
3 мин
І деңгей
(білу, түсіну)
|
Ы.Алтынсариннің өмірі мен шығармаларының мазмұнын түсініп оқу
|
|
ІІ деңгей
(қолдану, талдау)
|
Ы.Алтынсарин туралы мәлімет жазу
|
|
ІІІ деңгей
(жинақтау, бағалау)
|
«Үміт еткен көзімнің нұры балам» деген тақырыбына эссе жазу0
|
|
Бағалау
2 мин
|
«Ы.Алтынсарин» туралы кинометафора
Өзін-өзі бағалау
«От шашу» әдісі
|
2-7 «3»
8-11 «4»
12-15 «5»
|
Кері байланыс
2 мин
|
«Ай» әдісі
|
Таратпа қағаз.
|
Рефлексиялық есеп
Сәтті тұстарым
|
|
|
Сәтсіз тұстарым
|
|
|
Өзгерістер енгізу жоспарға
|
|
|


title: Сабақ Тексерілді: Қазақ тілі доіжо: Тақырыбы: Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармалары №11 М. П. Окороков атындағы жалпы орта мектебі Мұғалімнің аты-жөні

text:
Тақырыбы: Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармалары
|
№11 М.П.Окороков атындағы жалпы орта мектебі
|
Мұғалімнің аты-жөні:
А.У.Турлыбаева
Мерзімі: 13.12.16
|
Сыныбы: 10 а қоғамдық-гуманитарлық бағыт
|
Қатысқаны: 13
|
Қатыспағаны:
|
Сабақтың негізделген оқу мақсаты
|
Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармалары туралы өз бетінше игеру дағдыларын қалыптастыру
|
Сабақтан күтілетін нәтиже:
І деңгей
(білу, түсіну)
|
Оқушылардың барлығы Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармалары туралы өз бетінше игеру дағдылары қалыптасады.
|
ІІ деңгей
(қолдану, талдау)
|
Оқушылардың басым бөлігі Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармалары туралы толық өз бетінше игеру дағдылары қалыптасады.
|
ІІІ деңгей
(жинақтау, бағалау)
|
Кейбір оқушылар тақырыпты терең және толық тұжырымдап, эссе жаза алады.
|
Тілдік мақсат
|
Тіл тазалығын сақтау, сөздік қоры
|
Пәнаралық байланыс
|
Әдеп, өнер, тарих, география
|
Алдыңғы сабақ
|
Шоқан – әдебиетші, ғалым
|
Қолданылатын ресурстар
|
Стикерлер, слайд, маркер, бағалау парақшалары, суреттер, нақыл сөздер
|
Сабақтың жоспары
|
Жоспарланған уақыт
|
Берілген тапсырмалар және қолданылатын әдістер
|
Бағалау критерийлері және жұмыс түрлері
|
Ұйымдастыру кезеңі
3 мин
|
Сәлемдесу , түгелдеу.
Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу үшін «Екі қолды жұмыс» әдісін қолданамын.
|
Ауызша мадақтау
|
Үй тапсырмасы
7 мин
І деңгей
(білу, түсіну)
|
«Аукцион» әдісі.
1.Шоқан Уалихановтың азан шақырып қойған аты
2.Шоқанның балалық шағы қай жерде өтті?
3.Шоқанның Кадет корпусында оқыған жылдары
|
Жеке жұмыс
Сұрақтарға жауап берсе - 3
|
ІІ деңгей
(қолдану, талдау)
|
1.Шоқанның қазақ өлеңін нешеге бөлген?
2.Шоқанның этнограф-ғалым досы кім?
3.Ш.Уалиханов неше жасында Орыс географиялық қоғамында толық мүшелігіне сайланған?
|
Сұрақтарға жауап берсе - 4
|
ІІІ деңгей
(жинақтау, бағалау)
|
1.Шоқанның «Сот реформасы» туралы жазған еңбегін тауып оқыңдар, олардың құндылығын дәлелдеңдер.
2.Шоқан Қашқарияға қалай барған және қандай мақсатпен барғанын дәлелдеңдер.
3.Ш.Уалиханов: «Көп уақыттан бері қазақтың ертегілерін, мифтерін, эпикалық жырлары мен аңыздарын жинаумен шұғылдана жүріп, мен олардың Еуропа халықтарындағы, әсіресе, славяндардағы осы тектес шығармалармен бір сарындастығына қайран қалдым», - деген пікірді қай еңбегінде айтқанын көрсетіңіз
«Буриме» әдісі арқылы үй тапсырмасын бекіту.
.............................секілді,
...........................тұрмады.
..............................өкінді,
..........................болмады.
|
Сұрақтарға жауап берсе- 5
|
|


url: http://emirsaba.org/saba-tekserildi-bolim.html#3-_тапсырма_Топтық_жұмыс_«Суреттер_сөйлейді»_әдісі

title: Сабақ Тексерілді: Бөлім

text:
Бөлім:
|
Буын мен тасымал
|
Практикант-студент:
|
Сулейменова А.Ж
|
Күні:
|
28.02.2024ж
|
Сынып:1
|
Қатысушылар саны:31
|
Қатыспағандар саны:4
|
Сабақтың тақырыбы
|
№39 Мәтін Саусақ жаттығулары
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
1.1.5.2.сөйлеу барысында дауыс ырғағын, екпін, әуен, қарқын, кідірісті сақтау, ойды ым-ишара, қимыл арқылы жеткізу;
1.4.1.1.айтылуы мен жазылуы бірдей сөздерді көшіріп жазу және сету, есте сақтау арқылы жазу;
|
Сабақтың мақсаты
|
Санамақтың мазмұнын қимылмен көрсетіп, суреттегі балалардың көңіл күйін ым-ишара арқылы жеткізеді. Айтылуы мен жазылуы бірдей сөздерді көшіріп жазу және есте сақтау арқылы жазады.
|
Құндылықты дарыту
|
Талап-ізденімпаз,жасампаз тұлға тәрбиелеу
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезең
уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтыңбасы 7 мин
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру
Өсемiз бiз күлiп-ойнап,
Он саусақтың саласындай.
Өсемiз бiз күлiп-ойнап,
Бiр адамның баласындай.
– Балалар, бір-біріміздің қолымыздан ұстап, алақан арқылы жүректің жылуын сезініп үйренген қандай тамаша, қандай қуаныш!
Өткенді пысықтау
«Кітап оқудың пайдасы» мәтінін оқып, мазмұнын айтады
|
Көңіл күйлерін көтеру
Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы бірге орындайды.
|
Оқушыға мотивация беру мақсатында әр дұрыс жуапқа жұлдыз жинайды
|
Презентация
|
Сабақтың ортасы
10 мин
|
Оқу мақсатын таныстырамын.
1 тапсырма
Топтық жұмыс
ОДД:білу,түсіну,қолдану
«Белгілеп оқу» әдісі
QR код арқылы тыңдалым
https:// adebiportal.kz/ kz/authors/ view/2087
ЕББҚ ететін(ойлау деңгейі төмен ) балаға тапсырма Мәтінді оқиды
|
Мәтінді жүргізе оқиды
Мәтін мазмұнын айтады
Өлең авторымен танысады
Өз ойын еркін жеткізеді
|
Жетістік критерийі: Санамақтың мазмұнын қимылмен көрсетіп, суреттегі балалардың көңіл күйін ым-ишара арқылы жеткізеді Дескриптор:
Мәтінді жүргізе оқиды
Мәтін мазмұнын айтады
Өлең авторымен танысады
Өз ойын еркін жеткізеді
|
Презентация
|
2 мин
|
Сергіту сәті .
«Нейрогимнастика»
|
Балалар бірге жасап,қайталайды.
|
Жарайсыңдар!
|
Интерактивті тақта
|
11 мин
|
ФС 2-тапсырма Жеке жұмыс
ОДД:білу,түсіну,қолдану
«Мен саған, сен маған» әдісі
Көркем жазу
І І І І І І
і і і і і і
Берілген санамақты жатқа жазады.
Бір дегенім-білім,
«Төрт» пен «беске» ілін
Екі дегенім-еңбек,
Еңбек етсең өнбек
Өзіңнің білетін санамағыңды мәнерлеп айт
Өзің санамақ құрастырып көр
Бір дегенім- бесік
Екі дегенім-есік..... ЕББҚ ететін(ойлау деңгейі төмен ) балаға тапсырма Көшіріп жазады
|
Әріпті, сөздерді көркем жазады
Іі дыбысының сөздің басында, ортасында және соңында келетінін айтады.
|
Жетістік критерийі: Айтылуы мен жазылуы бірдей сөздерді көшіріп жазу және есте сақтау арқылы жазады.
Дескриптор:
Әріпті, сөздерді көркем жазады
Іі дыбысының сөздің басында, ортасында және соңында келетінін айтады.
|
Презентация
|
10мин
|
3- тапсырма Топтық жұмыс
«Суреттер сөйлейді» әдісі
Нұсқау:
Қуанған кезде түрің қандай болатынын көрсет. Ал ренжігенде түрің қандай болады? Ренжудің денсаулыққа зиян екенін білесіңдер ме?
Адамның қуанып, көңілді жүруі оның өмірін ұзартады. Сондықтан көңілсіздікке, ренішке, өкпелеуге жол бермегендерің дұрыс.
Суреттегі балалардың көңіл күйі қандай?
|
Адамның көңіл күйін байқауды үйренеді.
Суреттегі балалардың көңіл күйін ым- ишарамен көрсетеді.
|
Дескриптор:
Адамның көңіл күйін байқауды үйренеді.
Суреттегі балалардың көңіл күйін ым- ишарамен көрсетеді.
|
Презентация
|
Сабақтың соңы
5 мин
Үй тапсырмасы
|
Рефлексия
«Көңіл-күй купоны » арқылы береді.
Санамақты жаттау
|
Кері байланыс жасайды
|
ҚБ қойылады.
|
|


title: Сабақ Тексерілді: Бөлім


url: http://emirsaba.org/saba-tekserildi-bolim.html#ЕББҚ_ететін(ойлау_деңгейі_төмен_)_балаға_тапсырма

title: Сабақ Тексерілді: Бөлім


url: http://emirsaba.org/saba-tekserildi-bolim.html#ЕББҚ_ететін(ойлау_деңгейі_төмен_)_балаға_тапсырма_Көшіріп_жазады

title: Сабақ Тексерілді: Бөлім


url: http://emirsaba.org/saba-tekserildi-bolim.html#Оқу_мақсатын_таныстырамын._1_тапсырма_Топтық_жұмыс_ОДД:білу,түсіну,қолдану_«Белгілеп_оқу»_әдісі_QR_код_арқылы_тыңдалым

title: Сабақ Тексерілді: Бөлім


url: http://emirsaba.org/saba-tekserildi-bolim.html#Саба_қ_т_ы_ңба_с_ы_7_м_ин__Психологиялық_ахуал_қалыптастыру

title: Сабақ Тексерілді: Бөлім


url: http://emirsaba.org/saba-tekserildi-bolim.html#ФС_2-тапсырма_Жеке_жұмыс_ОДД:білу,түсіну,қолдану_«Мен_саған,_сен_маған»_әдісі

title: Сабақ Тексерілді: Бөлім


title: Сабақ Тексерілді: Ботабекова г пән: Математика Мектеп: №24 Ж. Сүлейменов атындағы жалпы орта мектеп Күні

text:
Пән: Математика
|
Мектеп: №24 Ж. Сүлейменов атындағы жалпы орта мектеп
|
Күні:4.10.22ж
|
Мұғалімнің аты-жөні: Сарбаева А
|
Сынып: 4-сынып
|
Қатысқандар саны:22 Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
10, 100, 1000 сандарына қалдықпен бөлу
|
Оқу мақсаты
|
4.1.2.6 - 10, 100, 1000 сандарына қалдықсыз және қалдықпен бөлу
|
Сабақтың мақсаты
|
10, 100, 1000; сандарын қалдықпен және қалдықсыз бөлуді білетін болады.
10, 100, 1000; сандарын қалдықпен бөлуді қалай тексеруді түсіндіре алатын болады.
Күнделікті өмірден 10, 100, 1000; сандарына қалдықпен және қалдықсыз бөлуге есептер құрастыра алатын болады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақ кезеңі
|
Педагог әрекеті
|
Оқушы әрекеті
|
Бағалау
|
Ресрурс
|
Сабақтың басы
5 мин
|
(Ұ) «Сиқырлы қапшық»
Қапшыққа салынған саны бірдей қызыл,сары,жасыл шариктер таңдап алуды ұсынамын. Осы түстер бойынша оқушыларды 3 топқа бөлемін:1-топ: «Сергіту жаттығуы
«Кездесу» ойыны
|
Топтарға бөлу. Жаңа топ құру
Себетпен стикер әкелу. Оқушыларға себеттен стикер алуларын сұраймын.Стикер түрлеріне қарай 3 топқа бөлініп отырады.
|
Оқушыларды ынталандыру мақсатында оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігіне қарай мадақтау сөздері арқылы қалыптастырушы бағалау жүйесі бойынша бағаланады.
|
Тапсырма орындауға қажетті құралдар.
|
Сабақтың ортасы
35 мин
|
Есепте
3 тапсырма
Есепте.
45 000 : 100 + 50 =
567 – 623 : 7 + 13 =
62 ∙ 9 – 928 : 2 =
(3 599 + 101) : 100 =
825 ∙ 1 000 : 10 =
100 000 : 100 : 100 =
|
Берілген тапсырманы орындайды
5 тапсырма
Көрсетілген өлшем бірліктеріне өрнекте.
10 см2 = мм2
1 м2 = см2 = мм2
1 000 000 м2 = км2
5 дм2 = см2 = мм2
|
Оқушыларды ынталандыру мақсатында оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігіне қарай мадақтау сөздері арқылы қалыптастырушы бағалау жүйесі бойынша бағаланады.
|
Тапсырма орындауға қажетті құралдар.
|
|
Дескрипторы:
Сен көптаңбалы сандарды 10, 100, 1000-ға қалдықпен бөлуді үйренесің.
|
Оқушыларды ынталандыру мақсатында оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігіне қарай мадақтау сөздері арқылы қалыптастырушы бағалау жүйесі бойынша бағаланады.
|
Тапсырма орындауға қажетті құралдар.
|
Сабақтың соңы
5 мин
|
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану.
Ой толғаныс кезеңі
Үйге №10
|
8 тапсырма
Үш ағайынды үстелде жатқан жаңғақтарды қалай бөлуге болатынын ойлануда. Арман былай деді: «Егер әрқайсымыз 8 жаңғақтан алатын болсақ, екеуі артық қалады. Ал 9 жаңғақтан алатын болсақ, бір жаңғақ жетпей қалады». Үстелде барлығы қанша жаңғақ болған?
Жауабы: үстелде барлығы жаңғақ болған.
|
Оқушыларды ынталандыру мақсатында оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігіне қарай мадақтау сөздері арқылы қалыптастырушы бағалау жүйесі бойынша бағаланады.
|
Тапсырма орындауға қажетті құралдар.
|


title: Сабақ. Текше, тікбұрышты параллелепипед/Дизайн Тақырыбы: Тікбұрышты параллелепипед/Дизайн Мектеп: №179 Күні

text:
Жаңаны ашу.
Тікбұрышты параллелепипед үшін барлық алты қырлары тіктөртбұрыштар.
Параллелепипед сөзін қалай түсініп, есте сақтаймыз?
Оның құрамын екіге бөлеміз: параллеле – параллельді дегенді білдіреді (грек тілінен аударғанда), пипед – жазықтық немесе параллель жазықтықтармен шектелген геометриялық дене дегенді білдіреді (грек.)
Қандай геометриялық дене екенін түсіну үшін оған кәдімгі кірпіштің пішіні сәйкес келеді.
Бұл – нағыз тікбұрышты параллелепипед.
Қай жағы қалай аталатынын есте сақтауға тура келеді: бізге қарап тұрған жағы алдыңғы деп аталады,
Дәл осындай жақтар артындада бар – бұл артқы жағы, бүйір жақтары – сол және оң.
Үстіндегі жағы үстіңгі деп аталады, ал фигура тұрған жағы төменгі немесе негізгі деп аталады.
Ортақ қабырғалары жоқ тікбұрышты параллелепипедтің екі жағы қарама-қарсы деп аталады.
Қарама-қарсы жақтары әрқашан тең.
Тікбұрышты параллелепипедтің қабырғалары бар екі қыры шектес жақтары деп аталады
Жаңаны қолдану
№2 Тапсырма.Топтық жұмыс (1топ)
6 тіктөртбұрышты қағаздан тікбұрышты параллелепипедтің жоғарғы жағын көрсететін жабық қорапшаны желімдеп жасау аса қиын емес
Жаңалық ашу үшін балалар практикалық жұмыс жүргізеді.
Берілген жазбаны белгіленген сызықтары бойынша бүктейміз.
Күлтелерінде желімдеудің реті жазылған.
Күлтелерін жапсыра отырып, алатынымыз:
№ 3 Топтық жұмыс (2топ)
Тікбұрышты параллелепипедтің жазбасын салу үшін қандай өлшемдер жасаймыз?
Түсіндіре отырып, алғашқы бекіту.
Тікбұрышты параллелепипедтің үлгісі бойынша жазбасын дайындау.
Тапсырма топ бойынша беріледі:
Осы тікбұрышты параллелепипедтің жазбасын тауып, оны құрастыр. Үлгісі бойынша қағаздан тікбұрышты параллелепипедтің жазбасын дайындайды.
№4 тапсырма Топтық жұмыс . (3 топ)
Балалар түтікше мен ермексаздан тікбұрышты параллелепипедтің моделін жасайды.
Бұл үшін қандай өлшемдерді білу керек?
Мен:
тікбұрышты параллелепипедті танимын;
тікбұрышты параллелепипедтің жазбасын дайындаймын.
тікбұрышты параллелепипедтің моделін қағаздан құрастыруды білемін.
Сергіту сәті
|


title: Рефлексия (кері байланыс)

text:
Рефлексия (кері байланыс)
«Алақан» әдісі арқылы
Бас бармақ – керемет әрі қызықты болды!
Екінші бармақ – осыған көңіл бөлу керек.
Ортаңғы бармақ– маған ұнаған жоқ.
Төртінші бармақ – бұл жерде орта...
Кішкентай бармақ– маған жеткіліксіз болды...
Үйге тапсырма: §19-20. Түсті металлургия тақырыбын қайталау, кестені толтыру.
Бағалау парағы бойынша өзін-өзі бағалау
|
Сөздер жазылған карточкалар
Парақшалар
|
Қосымша ақпарат
www.youtube.com/watch?v=GWZyB0FGxr8
|
Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
|
Бағалау – оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
|
Пәнаралық байланыс қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері
АКТ-мен байланыс
Құндылықтардағы байланыс
|
Дарынды және талантты оқушыларға «Шындық, жалған» әдісі арқылы жылдамдыққа сұрақтар қойып жауап аламын және «Түсті металлургия өндірісінде қандай экологиялық проблемалар туындауы мүмкін, шешу жолдары қандай?» деген сұрақтар беру арқылы оқушыларды сыни ойлауға, өздігінен шешім қабылдай алу дағдысын дамыту мақсатында сыни тапсырмалар беремін. «SWOT» әдісінің өзі оқушыларды жан-жақты ойлауға жетелейді. Төмен деңгейдегі оқушыларға жеңіл сұрақ-жауаптар мен терминмен жұмыс берілді.
|
Формативті бағалау әдістері, «Бағалау парағы» арқылы бағаланды
|
Сабақ экономика пәнімен тығыз байланысты құрылды.
Оқушылардың топтықжұмыс жасау арқылы бірлескен қарым-қатынас орнады.
Оқушыларды топқа бөлуде жаңа сабақтың тақырыбымен байланыс болды.
|
Рефлексия
Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма? Бүгін оқушылар не білді? Сыныптағы ахуал қандай болды? Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?
|
|


|
Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз
|
бет | 3/3 | Дата | 21.04.2023 | өлшемі | 34,8 Kb. | | #85269 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Қысқа мерзімді жоспар үлгісі (1)Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз
|
|
Бағалау парағы
Аты-жөні .................................................................................
Үй тапсырмасы
|
Жарнамалау
|
«SWOT» әдісі
|
Кескін картамен жұмыс
|
«Ыстық орындық»
|
Қорытынды
|
«Шындық, жалған»
Әр жауапқа
1 ұпай
|
Мах-10 ұпай
|
Белсенді қатысса 2 ұпай
|
1 ұпай
|
1 ұпай
|
Ең алғаш орындаған 5 оқушы бағаланады.
1 ұпайдан
|
Дәлелі жеткілікті болса 2 ұпай
|
|
1 ұпай
|
1 ұпай
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Бағаға айналдыру шкаласы
19-15 ұпай= «5»
14-9= «4»
8-3= «3»
2-ден төмен болса бағаланбайды
Бағалау парағы
Аты-жөні .................................................................................
Үй тапсырмасы
|
Жарнамалау
|
«SWOT» әдісі
|
Кескін картамен жұмыс
|
«Ыстық орындық»
|
Қорытынды
|
«Шындық, жалған»
Әр жауапқа
1 ұпай
|
Мах-10 ұпай
|
Белсенді қатысса 2 ұпай
|
1 ұпай
|
1 ұпай
|
Ең алғаш орындаған 5 оқушы бағаланады.
1 ұпайдан
|
Дәлелі жеткілікті болса 2 ұпай
|
|
1 ұпай
|
1 ұпай
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Бағаға айналдыру шкаласы
19-15 ұпай= «5»
14-9= «4»
8-3= «3»
2-ден төмен болса бағаланбайды
Бағалау парағы
Аты-жөні .................................................................................
Үй тапсырмасы
|
Жарнамалау
|
«SWOT» әдісі
|
Кескін картамен жұмыс
|
«Ыстық орындық»
|
Қорытынды
|
«Шындық, жалған»
Әр жауапқа
1 ұпай
|
Мах-10 ұпай
|
Белсенді қатысса 2 ұпай
|
1 ұпай
|
1 ұпай
|
Ең алғаш орындаған 5 оқушы бағаланады.
1 ұпайдан
|
Дәлелі жеткілікті болса 2 ұпай
|
|
1 ұпай
|
1 ұпай
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Бағаға айналдыру шкаласы
19-15 ұпай= «5»
14-9= «4»
8-3= «3»
2-ден төмен болса бағаланбайды
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|