3-тапсырма.Тыңдалым мәтінін негізге алып, «Ұлттық құндылықтар- ел бірлігінің негізі» тақырыбында келісу/келіспеу эссесін жазады.
4-тапсырма.Берілген сөздерді орфографиялық принциптерге бөліп жазады, ережесін түсіндіреді.
5-тапсырма.Қою каріппен жазылған сөздердің ережесін түсіндіріп, қандай принцип бойынша жазылғанын анықтайды.
6-тапсырма.Мәтін мазмұнын сөйлеу тілі стилінде әңгімелеп береді.
№1 тапсырма. «Еркін әңгіме» әдісі. (Жеке жұмыс) 14-тапсырма (9-бет). Мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беріп, тапсырманы орында.
Мәтіндегі тірек сөздерді айт. Мәтін қай стильде жазылған? Ойыңды дәлелде.
Финалдық, құралдық, туынды құндылықтардың ең маңыздысы қайсысы? Осы терминдерді бсақаша қалай атауға болады?
Мәтінде өзің үшін тосын ақпарат кездесті ме? Ол мәтіннің қай бөлігінде айтылған?
Мәтінге қандай ат лайық? Неліктен?
Мәтін мазмұны бойынша тұжырым жаз.
Бағалау критерийі
Мәтіндегі негізгі ойды анықтау, көтерілген мәселеге баға беріп, мәліметтер мен пікірлерді өңдей білу;
Дескриптор:
- мәтінді түсініп оқиды;
- сұрақтарға жауап береді;
- негізгі ойды анықтайды.
- көтерілген мәселеге баға береді;
- мәліметтер мен пікірлерді өңдеп тұжырым жазады.
ҚБ: ұжымдық бағалау «бас бармақ» № 2 тапсырма. «Ашық микрофон» әдісі.
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма.
19-тапсырма (10-бет) Өлеңді мәнерлеп оқы. Әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдан. Жыр мазмұнына сүйеніп құндылықтарды ата.
Бағалау критерийі
Сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолданады.
Дескриптор:
- Өлеңді мәнерлеп оқиды
- Әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолданады.
- Жыр мазмұнына сүйеніп құндылықтарды атайды.
ҚБ: «стикердегі диалог» әдісі
№ 3 тапсырма. Саралау «Аквариум» әдісі.
18-тапсырма (10-бет). Жағдаят. Төменгі сыныпта оқитын інің/сіңілің «құндылық» сөзінің мағынасын түсіндіріп беруіңді сұрады. Диалогты парталасыңмен бірге сынып оқушыларының алдында көрсетіңдер. Олар ауызекі сөйлеу стиліне тән заңдылықтар мен әдеби нормаларына сай келетін үздік диалогты анықтасын.


title: -тапсырма.Тыңдалым мәтінін негізге алып, «


title: Бағалау критерийі - Сабақтың тақырыбы Тіл қарым -қатынас құралы

text:
Бағалау критерийі
Мәтіндегі негізгі ойды анықтау, көтерілген мәселеге баға беріп, мәліметтер мен пікірлерді өңдей білу;
Дескриптор:
- көтерілген мәселеге баға береді;
- көтерілген мәселеге өз ойын бідіреді;
- мәліметтер мен пікірлерді өңдеп өз сөзімен айтады.
ҚБ: «шапалақ» әдісі арқылы бағланады
Топтық жұмыс
1-тапсырма.
Әр топқа бір-бір сұрақ беріледі. Сол сұрақтың сабақ тақырыбына қаншалықты сабақтастығы бар екендігін талқылап, постер түрінде қорғайды. .
1 топ. Мәдениет адам өмірі үшін қаншалықты маңызды?
2топ. Өркениет ұғымын қалай түсінесіздер?
3топ. Құндылыққа нені жатқызар едіңіздер?
Оқылым тапсырмасы
Топтық жұмыс
2-тапсырма.
Топтар мәтінді оқып, ішінен негізгі және қосымша, детальді ақпараттарды анықтап, кестеге түсіреді.«Карусель»әдісі бойынша топтар өз кестелерімен ауысып, өзге топтардың ақпараттарымен танысып шығады. Топтар толық ақпаратты алған соң, көтерілген мәселеге баға беріп, қорғайды.
Негізгі ақпарат
|
Қосымша ақпарат
|
Детальді ақпарат
|
|
|
|
Оқылымнан кейінгі тапсырма
3-тапсырма
Мәтіндегі ақпаратты өңдеп, қазіргі өмірмен байланыстырып менталды картаға түсіріп, қорғайды.
-
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бағалаукритерийі - Сабақтың тақырыбы Тіл қарым -қатынас құралы

text:
Сұрақтардың сабақ тақырыбымен сабақтастығын
анықтайды
1
Сұрақты толық түсінеді
Сабақпен байланыстыра алады
Ойы жинақы
Мәтіндегі ақпараттарды анықтайды
2
Негізгі және қосымша, детальді ақпараттарды анықтай алады
Көтерілген мәселеге баға бере алады
Мәтіндегі ақпаратты өңдейді
3
Мәтіндегі мәліметтер мен пікірлерді өңдей алады
Кері байланыс.
Сабақта алған 3 маңызды ақпарат
Қиындық келтірген 2 мәселе
Сабақта ұнаған 1 аспект
топта өздеріне берілген тақырыпты меңгеру керек үйренгендерін бір-біріне үйретеді, келесі топта әр оқушы өз тобында талқылағандарын ортаға салды. Бұл әдіс жаңа сабақты түсіну үшін өте тиімді әдіс.
Берілген жаңа тақырыпты топтан талқылайды, өз ойларын ортаға салады, тексереді, нәтижесін қазаға жазылған тапсырмаға қатысты сйкестендіріп жауабын көрсетеді.
Берілген сұрақтар арқылы топтар бір-біріне сұрақ қою арқылы диалогке түседі.
Берілген тапсырманы уақытылы орындау, сұрақтарға нақты жауап беру


Бөлім
|
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні
|
|
Сынып
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Ұлт тарихындағы кеңістік пен уақыт
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
11.1.1.1 - мәтін үзінділері бойынша болжам жасау, тиісті ақпаратты анықтай білу;
11.3.1.1 - таза ғылыми стильдің жанрлық және стильдік рекшеліктеріне сай тілдік құралдарды
орынды қолданып, тезис, аннотацияжазу;
11.4.1.1 - мәнмәтін бойынша тілдік бірліктерді орфографиялық нормаға сай жазу;
|
Сабақтың мақсаты
|
таза ғылыми стильді тілдік құралдар арқылы тану (терминдер, ұғымдар, шартты белгілер, синтаксистік құрылымы);
мәнмәтін бойынша тілдік бірліктерді орфографиялық нормаға сай жазу;
|
Бағалау критерииі
|
Мәтін мазмөнын түсінеді;
Сөйлешінің дауыс ырғағы мен мәнеріне қарай негізгі ойды анықтайды
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
«Ыстық алақан» тренингі өткізіледі
Оқушыларды топқа бөлу
«Бейбітшілік», «Жеңіс», «Алау»
Тыңдалым алды тапсырма
«Теріс орындық» әдісі
Теріс қарап отырған оқушыға суреттер көрсетіледі.
Оқушыға 3көмек ұсынылады.
Орындықта отырған оқушы жасырынған суретте не турғанын табады.
ҚБ Мұғалімнің мадақтауы
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|
Ортасы
|
2-тапсырма. Мәтінді оқып, тірек сөздерді теріп жазыңдар. Тірек сөздерге сүйене отырып, мәтінді мазмұнына қарай екі бөлікке бөліңдер. Әр бөлікке ат қойыңдар. (5-бет).
А) Мәтіннен термин сөздерді теріп жазып, сөздіктің көмегімен мағынасын түсіндіріңдер.
Ә) Мәтінде не туралы айтылғанын аннотация түрінде жинақтап жазыңдар.
3-тапсырма. https://ppt-online.org/375617 сілтемесінде ұсынылған таныстырым негізінде стиль түрлерін қайталай отырып, ғылыми стиль туралы білімдеріңді толықтырыңдар.
4-тапсырма. Грамматикалық материалда берілген теориялық мәліметтерді кестедегі бос орындарды толтыру арқылы толықтырыңдар. (6-бет).
Ғылыми стильдің түрі
|
Ғылыми стильдің мақсаты
|
Ғылыми стильдің жанрлық түрі
|
|
|
монография, диссертация
|
ғылыми-көпшілік стиль
|
|
|
|
нақты бір ғылым саласы бойынша ғылыми түсінік қалыптастыру
|
|
6-тапсырма . Ғылыми мәтіннің түрін анықтаңдар. (6-бет).
Дескриптор:
1.Мәтіннен тірек сөздерді теріп жазып, сөздіктің көмегімен мағынасын түсіндіреді.
2. Мәтінде не туралы айтылғанын аннотация түрінде жинақтап жазады.
3. Грамматикалық материалда берілген теориялық мәліметтерді кестедегі бос орындарды толтыру арқылы толықтырады.
4. Ғылыми мәтіннің түрін анықтайды.
2.Кері байланыс: орындалған тапсырманы оқушы электронды пошта немесе WhatsApp» мобильді қосымшасы арқылы жібереді.
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Тыңдалым. Оқылым. Жаңа сөздерді тыңдайды, қайталайды.
Айтылым. Дұрыс айтылуымен аызша жаттығу жүргізеді.
Айтылым. Мәтін құрайды.
Жазылым. Сұраққа жауап жазады.
Оқылым. тақырып оқылады атауларды табады, мағынасын анықтайды, мазмұнын түсіндіреді.
Айтылым. Сұрақтарға жауап беру, диалог құрады.
Оқушылар фотоколлаж дайындайды.
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
Слайдар
Ашық сұрап-жауаптар
|
Сабақтыңсоңы
|
Рефлексия. Оқушылар қиық қағаздарға жазып береді.
Сабақта маған не пайдалы болды?
Сабақта маған не қызықты болды?
Сабақта маған не қиын болды?
|
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
|
|
Рефлексия парағы
|


title:
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»

Бағалау парақшасын толтырады.

ҚБ Бағдаршам


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html?page=26#Ғылыми_стильдің_түрі__Ғылыми_стильдің_мақсаты__Ғылыми_стильдің_жанрлық_түрі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html?page=26#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title: Топтық жұмыс - Сабақтың тақырыбы Тіл қарым -қатынас құралы

text:
Топтық жұмыс
1-2-тапсырма
1.Мәтінді үнтаспадан тыңдап, ақпараттарды есте сақта.
2. Тыңдалым мәтіні бойынша сұрақтарға жауап бер
Айтылған ойдың мағынасын түсініп, керекті сөздерді тауып, көп нүктенің орнына қойыңдар.
Керекті сөздер: қиыны, күрделісі, қадір тұтпай, ел-жұртыңды, жаны, алғыр. өгей ұлдары, сөз, ой, жанды, қасиеті, өгей ұлдары.
1. Ана тілін тек… … ғана менсінбейді, … … ғана аяққа басады.
(Ғ.Мүсірепов.)
2. Тіл қаруы — … , сөз қаруы — … . Ақыл-ды ой, … сөз адамның ең жоғарғы… .
(Ғ.Мұстафин.)
3. Тіл — ұлттың … . Тіл — идеяның, сезімнің, ойдың, … көрінісі.
(Толстой.)
4. Өз тіліңді… … тұрып, … — … сүйе алмайсың.
(Паустовский.)
5. Сөз өнері — өнер атаулының ең … да… .
(Бальзак.)
Көп нүктенің орнына керекті сөздерді тауып, мақал-мәтелдерді, қанатты сөздерді аяқтаңдар.
Керекті сөздер: құлақ, мәдениеттілік, мылжың боласың, алтын, бос сөз, у, атылған, бұтаққа, ойлап сөйле, ауырмай өледі, айнасы.
1. Тіл — адам ойының … .
2. Аңдамай сөйлеген… … .
3. Ойнап сөйлесең де, … … .
4. Тисе терекке, тимесе… .
5. Айтыл-ған сөз — … оқпен тең.
6. Бал тамған тілден… тамар.
7. Көп сөз — … … .
8. Көп сөз — күміс, аз сөз — … .
9. Жасыңда қылжың болсаң, өскенде… … .
10. Таза сөйлеу — биік… .
11. Көңілсіз… — ойға олақ.
Дескриптор
*ақпараттарды есте сақтап,негізгі ойды анықтайды
*мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді
*көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіреді
ҚБ Бағдаршам
Жұптық жұмыс
1-тапсырма: «Кестемен жұмыс»
Оқылым мәтініндегі дауысты дыбыстарды теріп алып, оларды мына кесте бойынша толтырыңдар.
Тілдің қ.қ
|
Жақтың қ.қ
|
Ерін мен езудің қ.қ
|
жуан
|
жіңішке
|
ашық
|
қысаң
|
еріндік
|
езулік
|
|
|
|
|
|
|
Дескриптор
1.Дауысты дыбыстарды табады.
2. Кестеге толтырады.
2-тапсырма: «Оқы, ойлан, талқыла» әдісі. Мәтінді түсініп оқып қосымша және негізгі ақпаратты анықтап жоспар құр.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html?page=2#Дескриптор_*ақпараттарды_есте_сақтап,негізгі_ойды_анықтайды_*мәтін_мазмұны_бойынша_сұрақтарға_жауап_береді_*көтерілген_мәселе_бойынша_өз_ойын_білдіреді_ҚБ_Бағдаршам


title: Дескриптор - Сабақтың тақырыбы Тіл қарым -қатынас құралы

text:
Дескриптор
*Берілген тақырыпта диалог жазады.
*Диалогта дәлел келтіреді
3-тапсырма: Жеке жұмыс.Семантикалық карта
1
|
Еріндік дауыстылары бар сөздер
|
Езулік дауыстылары бар сөздер
|
Еріндік, езулік дауыстылары араласып келген сөздер
|
2
|
|
|
|
3
|
|
|
|
Дескриптор
Сөз ішіндегі дауысты дыбыстарды табады.
Дауысты дыбыстарды түріне қарай ажыратады
* ҚБ «Екі жұлдыз, бір ұсыныс»
|
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Тыңдалған ақпаратты жинақтайды көрсетеді
Әр оқушы өз ойын жеткізеді.
Тақырып бойынша тыңдалған мәтін мазмұнын
түсінеді.
Қойылған сұрақтарға жауап береді
Мәтін мазмұнын толық түсінеді және түсіндіреді
Негізгі және қосымша ақпаратты анықтайды.
Қалыптастырушы бағалау « Кемпірқосақ» әдісімен топтар бірін –бірі бағалайды.
Өз ойын нақты білдіре алады.
.Негізгі ақпаратты дәлелдермен талдай алады.
. Мәселе бойынша өз ойын білдіре алады.
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
Слайдар
Ашық сұрап-жауаптар
|


title: Сабақтың тақырыбы Тіл қарым -қатынас құралы - бет 4

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
6.1.1.1 мәтіннің атауын талқылау және алғашқы бөлігін тыңдау арқылы көтерілетін мәселені болжау;
6.4.1.1 тақырып бойынша жеке сөздер, бірге, бөлек және дефис арқылы жазылатын сөздерді орфографиялық нормаға сай жазу;
Сабақтың мақсаты
қазақ тілінің қоғамдық қызметі мен маңызын нақты деректер келтіре отырып түсінеді, лингвистикалық дүниетанымдарын кеңейтеді.
Тақырыпқа байланысты тірек сөздермен бірнеше сөйлем құра алады.
танымдық деңгейлерін өрістету, тіл байлығын, өз ойын жеткізу, қазақ тілінде еркін сөйлей білу әрекеттерін жетілдіру.
Бағалау критерииі
Жаңғыртады : Қазақстан қалаларының атауларын, әрқайсысының ерекшеліктерін, қазба, кен байлықтарын . Сөйлеу тілін дамыту арқылы сөздік қорын, ой-өрісін қалыптастырады
Түсінеді: «Адамзаттың табиғатсыз күні жоқ, Оны айтатын табиғаттың тілі жоқ.»


title:
Қолданады: Отан туралы мақал – мәтелдер, шешендік сөздер

Сабақтың кезеңі/ уақыты

text:
Басы
|
Ынтымақтастық ортасын құру.
«Мұғалім «шаттық шеңберін» құрғызып, ынтымақтастық ат- мосферасын орнату үшін оқушыларға: — Балалар, сендер қарым-қатынас барысында бір-біріне қандай жақсы сөздер айтасыңдар?-деп сұрайды.
Қайырлы күн, көздерім!
Ояндыңдар ма? (қабақтарын сипайды).
Қайырлы күн, құлақтарым!
Ояндыңдар ма? (құлақтарын сипайды).
Қайырлы күн, қолдарым!
Ояндыңдар ма? (қолдарымен шапалақтайды).
Қайырлы күн, аяқтарым!
Ояндыңдар ма? (аяқпен жерді тебу).
Қайырлы күн, мұғалім!
Мен ояндым!. (Күлімсіреп, мұғалімге қолдарын созады)
/оқушылар бір-бірін қолдарынан алып, жылы тілектер айтады/
(Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.
Миға шабуыл әдісі арқылы сұрақтар қою Блалар сендер отақ үйісміз дегенді қалай түсінесіңдер?
«Миға шабуыл». Сұрақ жаап ұйымдастывру
Сұрақтарға жауап береді
Балалар, біздің Отанымыз қай ел? (Қазақстан)
Қазақстан қандай мемлекет? (Тәуелсіз)
Сонымен біздің бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Қазақстан –ортақ үйіміз
- Қазақстан туралы не білесіңдер? (Қазақстан тәуелсіз мемлекет, астанасы – Астана қаласы, президенті – Нұрсұлтан Назарбаев, бай мемлекет) Дұрыс, енді қазір жаңа мәтінмен таныс боласыңдар.
2. Оқушылар топқа бөлінеді. 1.Қазақстан тобы. 2.Тәуелсіз тобы. бөлінеді.(қайталап хор мен оқу)
Алдын ала өзім бағалау критериаларын түсіндіру
Күтілетін нәтиже:
Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді ждәне анықтайды
Берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі, және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым жоспар құруды үйренеді
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
Оқытудағы жаңа әдіс-тәсілдер қоржынынан
23-бет
|


title:
Ортасы

«Ыстық орындық»

text:
«Ыстық орындық» орындық әдісі Тотық жұмыс (Бір оқушы алдыңғы жақта, орындықтар оны айнала қоршай орналастырылады.
Жаттығудың сипаттамасы:
Бір оқушы алға шығып өз пікірін айтып және тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді. Сұрақты анағұрлым мазмұнды қылу үшін, оқушылар белгілі бір пікір бойынша бірлесіп алға шығып сөйлей алады.
Сен қай елде тұрасың? Where do you live? Где ты живешь?
Қазақ елінің Отаны . The Motherland of Kazakh people.
Родина казахского народа.
Қазақстан қандай мемлекет? What kind of country is it? Какое государство –Казахстан?
Қазақстанда қанша ұлт өкілдері тұрады?
What nationalities live in KZ? Какие национальности проживают в Казахстане?
Туған жер туралы қандай әндер білесіңдер?
«Ой қозғау» стратегиясы схема құрастыру
136 ұлт өкілдері ҚАЗАҚСТАН Астана
Орта Азияда орналасқан Бай мемлекет Тілі-қазақ тілі
Егеменді Тәуелсіз
МЕМЛЕКЕТ дегеніміз не ?
1-тапсырмаға нұсқау беру. А)«Менің Отаным - Қазақстан» бейнекөріністі көреді.
Топпен бірлесе «Өрмекші торы» әдісі бойынша бейнефильмдегі негізгі ойды білдіретін, біріккенсөздер қатысқан сөздерді тор көзге жазып отырады. Түртіп алған ақпараттарымен топ ішінде бөліседі. Спикер жұмыстарын басқа топқа таныстырады.
Ә)“Шеңбердегі мәтін” әдісімен шеңбер құрады.
Түрткі болар сұрақтар қою арқылы ойларын өрбіту.
- Бейнекөрініс сіздерге нені анықтауға көмектесті?
- Не бейнеленген?
- Бейнеден қандай ойды анықтар едіңдер?
- Сіздер Қазақстан сөзін естігенде қандай күйге бөлендіңіз?
Осы сұрақтар төңірегінде шеңберді бойлай шағын мәтінді ауызша құрастырады. Әңгіменің кіріспе, негізгі, қорытынды құрылымын сақтайды. Сөйтіп оқушылар күрделі ойға құрылған мәтін құрап шығарады. Сөйлемдердің ішінде қандай сөздер болу керек деп ойлайсыздар, мақсатқа қайта оралып, еске түсірейік.
Шеңбермен орындалатын тапсырманы критерий арқылы бағалау.
2-тапсырма: Сараланған тапсырма. Қазақстан картасы, графикалық мәтін беріледі.
Барлығы: картадан өз облысыңызды табады, ондағы қазба байлықтары туралы ақпарат жазады.
Көпшілігі: картадан өзі қалаған облысты таңдайды, ондағы
өзен -көлдер, таулары жайлы мәтін жазады.
Кейбірі: картадан өз облысының
көрікті жерлер туралы басқа облыста тұратын досыңа хат жазып, мақтанышымен бөліседі.
.Тапсырма.


title: Берілген сөйлемдерді оқыңдар .Синоним

text:
Берілген сөйлемдерді оқыңдар .Синоним сөздерді тауып, орыс , ағылшын тілдеріне аударыңдар.
Бағалау
Екі жұлдыз бір тілек арқылы жүреді.Бір- бірін бағалайды
Жұптық жұмыс
Менің туған жерім - Қазақстан.
Бұл ел Еуразияның орталығына орналасқан.
Біздің Отанымызда жүзге жуық ұлттар мен халықтар өмір сүреді.
Мәтінді оқыңдар , өз сөздеріңмен орыс ,ағылшын тіліне аударыңдар. тапсырмалармен жұмыс Мәтінге сүйеніп ,сұрақтарға жауап беріңдер.
Оқытудың мақсаты бойынша.
Бағалау кртитериі
|
Дескриптор
|
Кез келген тапсырмаларды орындау және тақырыпты кез келген тәсілдерімен түсіндіру пайдаланады
|
Қосымша ақпарат көздерін пайдалана отырып тексереді
|
Орындалған тапсырмалардың дұрыстығын бақылайды
|
Тапсырмалардың нәтижесін тексеру
|
Орындалған жүмыстардың жақсы үлгілерін көрсетеді
|
Қосымша тапсырма
. Дайындалған тапсырмалар ішінен әр топ өз тапсырмаларын алады. Дайындыққа 15 минут уақыт беріледі.
І, ІІ, ІІІ топ өздеріне берілген тапсырмалар бойынша, құрмалас сөйлем және оның түрлеріне, ыңғайлас салалас, кезектес салалас, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемге сөйлемдер құрастырып жазады.
Әр топтан бір оқушы шығып, үстелдегі конверттің бірін таңдап алады.
Конвертте тапсырмалар жазылған.
Содан кейін жауап үлгісі бойынша бір-бірінің тапсырмасын тексереді.
Қазір мен ақал мәтелдердің басын оқимын , ал сендер жалғасын табуларын керек.
1. Отанды сүю – Отбасынан басталады.
2.Ел елдің бәрі жақсы, өз елің бәрінен жақсы.
3. Отансыз адам – ормансыз бұл- бұл.
4. Жері байдың – елі бай.
.Мәтінмен жұмыс керек сөздерді орнына қой.
Біз Қазақстанда тұрамыз. Қазақстан біздің -------- . Ол ---- мемлекет. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы -------.Республикамыздың бас қаласы ------. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі------. Қазақстан – өзінің салт дәстүрі, мемлекеттік ---- бар ел. Қазақстанда 130 дан астам ұлттық өкілдері -----.
Керекті сөздер: Отанымыз, тәуелсіз, астана, Назарбаев, рәміздері, қазақ тілі, тұрады.
. Отан сөзі жазылып тұрады мақал – мәтел білеміз.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html?page=7#Мәтінді_оқыңдар_,_өз_сөздеріңмен_орыс_,ағылшын_тіліне_аударыңдар.

title: Берілген сөйлемдерді оқыңдар .Синоним


Бағалау Әткіншек әдісі арқылы орындалады
Сұрақ-жауап жүргізу.
Диалог құрастыру: 1 топ:
1.-Қазақстан қандай мемлекет?
2.-Қазақстанның рәміздері?
3.Қазақстанның тұнғыш президенті кім?
Сен маған мен саған әдісі арқылы топтық бағалау пайдалынады
Жеке жұмыс
1.-Қазақстанның бас қаласы?
-2. Қазақстанның тұңғыш ғарышкері кім?
-2.Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы қай жылы айналымға енді?
Біз Қазақстан туралы не білеміз?
Бүгінгі сабақта нені білдік?
Сенің туған жеріңде қандай ұлт өкілдері тұрады?
Сендер бір- бірлеріңмен қандай қарым-қатынастасыңдар?
Сондықтан да Қазақстан біздің ортақ үйіміз.
Қазақстан , туған жер туралы кім
тақпақ ,өлең біледі?
«Мемлекет» сөзін септе.
Атау с .................
Ілік с ...................
Барыс с ................
Табыс с .................
Жатыс с ................
Шығыс с ..............
Көмектес с ..............
Дискрептор арқылы бағалау
-Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді және анықтай алады
-Берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі, және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым жоспар құруды орындай алады
Бағалау Бесм саусақ оиыны арқылы орындалады
Қазақстан дегенде сендердің ойларыңа қандай сөздер түседі. (Кластер құрастыру)
Айтылым тапсырмасы. Жұптық жұмыс.Мәтіндегі ақпаратқа негізделіп, сұхбат құрыңыздар.
Тапсырма.
Сұрақтарға жауап беру. (Қоржыннан сан жазылған асықты алады да, сол сан бойынша киіз үйдің керегесіндегі сұраққа ауызша жауап береді. Жауап берген оқушы киіз үйдің уығын құрастырады. Әр оқушыға бір –бір сұрақтан келеді). (4 минут)
Қазақстан қандай мемлекет?
Қазақстанның Президенті кім?
Қазақстанның астанасы қай қала?
Астана қандай қала?
Қазақстанда қанша облыс бар?
Тәуелсіздікке қанша жыл?
Сен қай облыста тұрасың?
Тәуелсіздікті қай жылы алдық?
Рәміздерді ата .......
Қостанайда не өсіріледі?(1 ұпай)
тапсырма. Сәйкестеңдіру. (Тақтада ілулі тұрған суреттерге оқушылар қай қалада не өндірілетін тайып, қаланың атын жабыстырады). (2 минут)
Қала аттары: Тараз , Атырау, Қарағанды, Павлодар, Қостанай, Қызылорда, Шымкент, Оңтүстік Қазақстан, Алматы .
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бағалау Әткіншек әдісі арқылы орындалады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html?page=8#Сен_маған_мен_саған_әдісі_арқылы_топтық_бағалау_пайдалынады_Жеке_жұмыс


title:
Бекіту
Мақал – мәтелдер жарысы

text:
Бекіту
Мақал – мәтелдер жарысы.
«Кім жылдам?» сайысы. Буынға бөліп, буын түрлерін анықтау қажет.
1 - топқа:
табыс, өрік, оймақ, жапырақ, әнұран, табақ, үй;
2 - топқа:
ата, қамал, жүйрік, от, белбеу, дұрыс, аманат;
8 – кезең. «Тапқырлық» деп аталады. Берілген мақалдағы жасырын сөзді тауып, мақалды жалғастыру.
1. Тіл тас жарады, тас жармаса... (бас жарады).
2. Бал тамған тілден... (у тамған).
3. Тауды, тасты жел бұзар, адамзатты... (сөз бұзар)
4. Жақсы сөз -... (жарым ырыс)
5. Сөз тапқанға... (қолқа жоқ)
6. Шебердің қолы ортақ, шешеннің... (тілі ортақ)
7. Жақсы байқап сөйлер, жаман... (шайқап сөйлер)
8. Бас кеспек болса да,... (тіл кеспек жоқ)
9. Дәлелсіз сөз... (желмен тең)
10. Тіл қылыштан... (өткір).
|
Қала суреттерін құрастыру арқылы топқа бірігеді
«Өрмекші торындағы» мәліметтерді жинақтап тақырыпты айтады
Бейнекөріністен негізді ақпаратты түртіп жазу стратегиясымен жазып отырады.
Жазғандарын оқиды. Оқушы ойынан өткізіп алған ақпаратпен толықтырады.
Оқушылар өздеріне бағытталған сұрақтарға жауап береді.
Мәтін құрауда біріккен сөздерді назарға алады.
Әр оқушы өзіне ұнайтын қала туралы өз ойын эссе арқылы жеткізеді
Мәтін бойынша жұмыс істей отырып тапсырмаларды орындайды , сөздерді өзара байланыстырып, қатесіз сөздерді жазады
|
Бағалау критерийі
1.Бейнекөрніске қатысты сұраққа жауап береді.
2.Тыңдалымнан негізгі ойды анықтайды.
3.Біріккен сөзді қатыстырып, мәтін құрап жазады.
Бағалау критериі:
1.Графикалық мәтіннен ақпаратты анықтайды.
2.Қазба байлықтарын, өзен-көлдерін, көрікті жерлерін пайдаланып, хат, мәтін, ақпараттарды жазады.
3.орфографиялық нормаларды сақтайды, біріккен сөздерді пайдаланады
|


title: Сабақтың тақырыбы Тіл қарым -қатынас құралы

text:
Барлық оқушылар :Тыңдалған мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді.
Оқушылардың басым бөлігі:Мәтіндегі көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіреді,қазақ тілінің дыбыстық жүйесін ажыратады
Кейбір оқушылар: Емлелік ерекшеліктерін сақтап, орфографиялық нормаға сай жазады.
Бағалау критерииі
Ана тілінің қызметін анықтайды
Мәтіндегі ақпараттарды есте сақтап, негізгі ойды табады
.Қазақ тілінің дыбыстық жүйесін ажыратады.
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Оқушылармен сәлемдесу. Түгелдеу. Қауіпсіздік ережесін таныстыру, Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл. Жұпта тақырыпқа ену үшін сұрақтарға жауап береді:
Ой шақыру 1.Тіл неліктен құралға жатады?
2. «Тіл қарым-қатынас құралы » дегенді қалай түсінесің?
«Мюнстенберг» әдісі арқылы төрт топқа бөлу
1-топ-йцукепідауысты фывкп
2-топ-фывапесм дауыссызкенннщло
3-топ-ячсмитььлбдюжтөлмепн
4-топ-Ячсмикірметьбюлжэ
Оқу мақсатымен, тілдік мақсатпен танысады;
Жетістік критерийлерін болжайды;
Жетістік критерийлерімен және дескрипторлармен танысады
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
Қол шапалақ
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
Ортасы
Тіл – адамдар қатынасының аса маңызды құралы. Адам өз ойын екінші біреуге тіл арқылы, яғни сөзбен айтып жеткізеді. Осындай аса маңызды қатынас құралын дұрыс пайдалану, яғни дұрыс сөйлей білу – үлкен өнер. Адамның білімділігі, мәдениеттілігі оның сөйлеген сөзінен көрініп тұрады. Кісінің абыройлы, беделді болуы да оның дұрыс сөйлей білуіне байланысты.
Тіл – адам мен адамды, ұлт пен ұлтты жақындастырып, табыстыратын өзгеше құрал. Тілі жоқтың күні жоқ, келешегі жоқ. Мұны ешбір ел, ешбір халық қаламайды. Халықтың жаны – тіл.
Тіл жылдан-жылға дамып, жетіле береді де, оның сөздік қоры молая түседі. Сөйлеген сөзіміз әдемі, тартымды әрі көркем болу үшін, біз әдеби кітаптарды, яғни көркем әдебиет пен прозалық шығармаларды, поэзиялық шығармаларды көп оқуымыз керек. Сонда ғана сөйлеу мәнеріміз, тіл мәдениетіміз жоғарылайды.
1-топ-«Дауысты» тобы
2-топ- «Дауыссыз » тобы
3-топ-«Төл сөздер» тобы
4-топ-«Кірме сөздер» тобы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html#Қызығушылықты_ояту_үшін_миға_шабуыл._Жұпта_тақырыпқа_ену_үшін_сұрақтарға_жауап_береді:_Ой_шақыру


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til-arim--atinas-rali.html#Сабақтың_кезеңі/_уақыты__Мұғалімнің_әрекеті__Оқушының_әрекеті


title: Сабақтың тақырыбы: Тіл қарым қатынас құралы Күні 1. Тіл - қарым – қатынас құралы

text:
5.2.1.1.—мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну және анықтау
5.4.1.1.— қазақ тілінің дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жазу.
Сабақ мақсаттары
Оқушылардың барлығы орындай алады: мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді, анықтайды.
Оқушылардың көпшілігі орындай алады: қазақ тілінің дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жаза алады.
Оқушылардың кейбірі орындай алады: Қосымша ақпараттың негізінде ойын еркін білдіре алады, шағын зерттеу жазады.Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты анықтайды. Берілген мәтінге сәйкес қазақ тілінің дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жаза алады.
Жоспар
Жоспарланған уақыт
Жоспарланған жаттығулар
Ресурстар
Басталуы
Қызығушылықты ояту. Сұрақтарға жауап береді.
Ана тілінің байлығын көрсетуде ақын қандай тіркестер қолданған?
3- шумақтағы сөздерді оқығанда қандай ойға келдіңдер?
«Түртіп алу» әдісімен өлеңді түсініп оқып, негізгі ойды анықтайды. Сұхбатты рөлге бөліп оқиды. Тіл тазалығына нұқсан келтіріп тұрған сөздерді дұрыс нұсқасымен ауыстырып, сұхбатты қайтадан жүргізеді.
Оқушылар «РАПТ» әдісімен «Сұхбаттың басты кемшілігі неде?» тақырыбында диалог құрастырады.
Оқушылар деңгейлік тапсырманы топқа бөлініп орындайды.
1-топ. Тыңдалым мәтінінен екі сөзге дыбыстық талдау жасайды
2-топ. А. Құнанбайұлының, Қ, Мырза Әлінің тіл тазалығы жөніндегі өлеңінен үзінді жазады.
3-топ. Мектепте «Тіл тазалығы» жөнінде іс-шара өтетіндігі жөнінде хабарландыру жазады
Хабарландыруға қойылатын талаптар: кімге арналғаны, өтетін шараның уақыты мен атауы және шарттары жазылуы тиіс.
Үлгі: ................
Берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым жоспар құрады.
Сұхбат
«РАПТ» әдісі
Деңгейлік тапсырма
Соңы
Рефлексия. «Плюс- Минус-Қызығамын» кестесі бойынша кері байланыс жасалады.
«Плюс» +
Сабақта қызық болған, пайдасы болар деп ұйғарылған мәселелер жазылады.
«Минус» -
Сабақта сәтсіз шыққан, пайдасы жоқ, не шамалы болды деп ұйғарылған мәселелер жазылады.
«Қызығамын» ?
«Не білгім келеді?» немесе «Бұл мен үшін қызық бола ма?» деген сұрақтарға жауаптар келтіріледі.
Үйге тапсырма: Тіл тазалығы жөнінде 5 мақал жазады. Негізгі ойды аяқтап, өз пікірлерімен қорытындылайды.
. «Плюс- Минус-Қызығамын» кестесі
ОӘК материалдары


title: Сабақтың тақырыбы: Тіл қарым қатынас құралы Күні


title: Сабақтың тақырыбы: «Тіл – қатынас құралы»

text:
Сабақтың мақсаты: Оқушылардың бойына бір-бірімен жақсы тіл табыса білетін, мәдениетті сөйлеуге дағдыланған, бір біріне ойын ашық айтатын дағдыны дарыту.
Тіл – қатынас құралы
Тілдік қатынас - тіл арқылы байланыс, сөйлеу тілі арқылы адамдардың бір- бірімен қарым-қатынас жасауы, қоғамдық, ұлттық тіл арқылы ұғынысу, түсінісу, яғни адамзаттың тіл арқылы сөйлесім әрекетін меңгеруі тілдік қатынас дегенді білдіреді. Бұл жерде сөйлеу тілі деген тіркесті ерекше бөліп айтуға тура келеді. Өйткені ол ауызекі сөйлеу деген мағынаны емес, жалпы адамзатгың сөйлесу құралы, сөйлеу құралдарының қызметі, адамның тілі, адамның тілдік қатынас құралы деген қоғамдық-әлеуметтік мәні бар ұғымды жеткізуі тиіс. Сондықтан осындай нақтылы ұғымды білдіру үшін, біз сөйлесім тілі деген тіркесті қолданамыз.
Тіл қарым-қатынас құралы. Адамның ой-өрісін, мәдени дәрежесін, ақыл-парасатын, рухани байлығын көрсететін айна. Тіл мәдениетінің өзектілігі әрқашан ескеріліп, қай халық болса да бұл мәселені айналып өткен емес. «Өнер алды - қызыл тіл» деп қазақ халқы да сөйлеу шеберлігіне үлкен мән берген. Қазіргі таңда тіл мәдениетінің көкейтестілігі арта түсті.
«Кім тапқыр » ойыны
Бірнеше мақалдың алдыңғы бөлігін айтып, соңын жалғастыру керек
1.“Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте”.
2.“Туған жер тұғырың, туған тіл қыдырың”
3“Тіл тас жарады, тас жармаса бас жарады”.
4. “Жүйелі сөз жүйесін табар, жүйесіз сөз иесін табар”.
5. “Жақсы байқап сөйлер, жаман шайқап сөйлер”.
6. “Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ”
7.“Көп сөз - көмір, аз сөз - алтын”.
8. “Өнер алды қызыл тіл
Мәтінмен жұмыс: - оқып, сұрақтарға жауап беру Өте ертеде бір дана қария өмір сүріпті. Ол дүниеден көз жұмар алдында қасына ұлын шақырып алып:- Балам, менің мына дүниемен қоштасар күнім жақын. Өзіңе қалдырып бара жатқан бір асыл қазынам бар. Сен соны іздеп тап, ұқыпты пайдалан, ұқыпты қолдан,- депті....Күндердің күнінде бала әкесі қалдырған қазынаны іздеймін деп әбден шаршайды. Бірақ әкеден қалған қазына таптырмайды. Амалы таусылған бала ел ішіндегі көпті көрген бір қариядан сұрайды.- Әкеңнің сөзі рас, балам. Оның саған қалдырған мұрасы – тіл. Сенің әкең сөзге шешен кісі еді ғой. Бәріміз де сөз асылын сол кісіден үйрендік. Тілден қымбат қазына жоқ,- деп ақылгөй қария аталы сөздің шешуін айтып беріпті. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беру: 1) Әкесі баласына тілді неліктен мұра етіп қалдырған? ( Халықтың талай ғасырлар барысында жасаған материалдық байлығы мен рухани мәдениетін, әдебиетін, ұлттық дәстүрін ұрпақтан - ұрпаққа жеткізетін тіл. Қарияның баласына қалдырған асыл мұрасы - тіл арқылы жететін өнер - білім, мәдениет, ғылым, өткен - кеткен тарих, ата - баба дәстүрі.) 2) Тілден қымбат қазына жоқ дегенге келісесіңдер ме? (Әр халықтың тілі - өзіне тән қымбатты да қимас қазынасы) 3) Ана тілін неліктен қымбат қазынаға теңейді?
Сергіту сәті. Көрсетілген суреттер бойынша тұрақты сөз тіркестерін табу
1.
2.
3.
4.
5.
Кері байланыс. «Менің сөзім» әдісі
Сыныптан бір оқушы тұрып, сабақтан бүгінгі үйренгендерін қорытындылап айтады. Айтып болған соң, басқа бір оқушының атын атайды. Сөзді сол оқушы жалғастырып, сабаққа рефлексия жасайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-til--atinas-rali.html#Сергіту_сәті._Көрсетілген_суреттер_бойынша_тұрақты_сөз_тіркестерін_табу


title: І. Таныстыру кезеңі - Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»

text:
І. Таныстыру кезеңі
ІІ.Зымыран сұрақтар.
Мықты болсаң - алдағыны басып оз,
Мықты болсаң – арттағыны жеткізбе.
Мықты болсаң – тайғнама көк мұзда,
Мықты болсаң – бөгеттерді бұзып өт, - деп сайысымыздың екенші кезеңіне өтеміз.Бұл кезеңде әр топқа 10 сұрақ қойылады. Дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.
І топ
Батыр сөзінің синонимін ата?
2. «Ақ киізге көтерді» сөз тіркесінің мағынасы қандай?
3. Қазақ тілінде қанша әріп бар?
4. Ұзын сөзінің антонимі?
5. Қолданудан шығып, аз айтылатын сөздер
6. Фонетика нені зерттейді?
7. Қазақтың алғаш әліппесін жазған кім?
8. «Жаны зәр түбіне жету» сөз тіркесінің мағынасы қандай?
9. Мағыналары бір - біріне қарама - қарсы сөздер
10. Айтылуы бірдей, мағынасы басқа сөздер
ІІ топ
1.Әріп дегеніміз не?
2. Дауысты дыбыстар қалай жасалады?
3. Жіктелуі туралы айт
4. Дауыссыз дыбыстар дегеніміз не?
5. Үндестік заңы
6. Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
7. 16 желтоқсан қандай мереке?
8. Мақалды жалғастыр: Тіл тас жарады,....
9. Дулыға, сауыт сөздері қандай сөздер?
10. Синонимге мысал келтір
ІІІ топ
1.Әріп дегеніміз не?
2. Дауысты дыбыстар қалай жасалады?
3. Жіктелуі туралы айт
4. Дауыссыз дыбыстар дегеніміз не?
5. Үндестік заңы
6. Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
7. 16 желтоқсан қандай мереке?
8. Мақалды жалғастыр: Тіл тас жарады,....
9. Дулыға, сауыт сөздері қандай сөздер?
10. Синонимге мысал келтір
ІV топ
1.Әріп дегеніміз не?
2. Дауысты дыбыстар қалай жасалады?
3. Жіктелуі туралы айт
4. Дауыссыз дыбыстар дегеніміз не?
5. Үндестік заңы
6. Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
7. 16 желтоқсан қандай мереке?
8. Мақалды жалғастыр: Тіл тас жарады,....
9. Дулыға, сауыт сөздері қандай сөздер?
10. Синонимге мысал келтір
ІІІ кезең
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ойлы болсаң, озып көр» - Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»

text:
«Ойлы болсаң, озып көр». Мақсаты: оқушылар есте сақтау қабілетін арттыру, жылдам ойлауға тәрбиелеу. Бұл кезеңде тақтадан 25 сөз (30 секунд) көрсетіледі. Бұл сөздерден оқушы есінде қалғанын қағазға жазып, сол сөздерден мақал – мәтел құрастыруы тиіс.
Мысалы: жер, отан, тіл, жүрек, пәле, ой, басқа, қанат, бас, тілден, ыстық, жоқ, ана, бас, нұр, қызыл, кеспек, қазақстан, да, білім, болса, ынтымақ, достық, адал, дос.
4-кезең- «Кейіпкерлер елінде» тақырыбындағы кезеңде әдебиет пәні бойынша
сұрақтар беріледі.Топ мүшелері сандықта нөмірленген асықтарды таңдап,
кеспе-қағаздарда жазылған сұрақтарға жауап береді.
1.Кемпір-шалға аң мен құстың етін қақтап, үйіп береді, ол жолға
шығады. (Төстік)
2.Сондай күшті болыпты. Алысқанын жығыпты, аң аулап әкесіне
жәрдемдеседі. (Кендебай)
3.Ол шұрайлы қоныс, нулы өлке іздеумен өмір бойы Желмаясымен
желіп өтіп, Ұлытаудың бас жағына кеп дүние салыпты. (Асан қайғы)
4.Бізді осы араға тастасаң, ит-құсқа же болаыз ғой, бізге кім пана болады?
Ащы күннің аптабына қалай шыдайсыз? (Ажар)
5. Ал, балам,әжең екеуімізді қажай беруші едің ғой, әңгіме – жырдың дүкені.
Міне, жаңа келді. (Ұлжан)
6. Біздің ауыл қыстауға көшеді. Сен осында қаласың ғой, енді аман бол!
(Шоқан)
5- кезең
І топ
1. Қабат – қабат қаптама
Ақылың болса аттама. (кітап – книга - book)
2. Көзге көрінбейді, жұтсаң білінбейді. (Ауа – воздух - air)
3. Үнемі ауызда бұлтыңдайды,
Бірақ жұтылмайды. (тіл - язык - language)
4. Әй, керемет бір ит бар
Үй бағады үрмейді.
Аяғы жоқ жүрмейді.
Рұқсатсыз ол иттен
Ешкім үйге кірмейді. (құлып – замок - lock)
5. Бір үйге көзсіз боп кіресің,
Бұл үйден көреген боп шығасың (мектеп – школа - school)
ІІ топ
6. Қалқиып ұзын құлағы
Елеңдеп қорқып тұрады (Қоян - заяц - carrot)
7. Тілден ұшып, құлаққа қонады. (сөз - слова - words)
8. Мұрты бар, иегінде сақалы жок,
Тоны бар, киетін шапаны жок,
Пайдасы үй ішінен табылған соң,
Далаға кіріп шығар сапары жоқ. (Мысық - кот - cat)
9. Қозғалмастан бір елі, күні бойы жүреді. (сағат - часы - Watch)
10. Таңмен көзін ашады, әлемге нұрын шашады. (күн - солнце - Sun)
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»

text:
Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»
Мақсаты: Оқушыларды туған халқының тілін қастерлейтін саналы да парасатты азамат етіп тәрбиелеу. Тілге деген сүйіспеншілігін, қызығушылығын дамыту. Тіл мәдениетінде, достық қарым – қатынасқа, ой ұшқырлығы мен тапқырлыққа, өз ұлтын сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Сайыс сабақ
Сабақтың әдіс – тәсілдері: Сұрақ – жауап
Сабақтың көрнекілігі: Слайд
Сайыс сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру
Құрметті ұстаздар, қадірменді тіл жанашырлары! Бүгінгі «Жас тілші» үйірмесінің ұйымдастыруымен өткізілгелі отырған «Тіл білгірі» аттты зияткерлік сайысымызға қош келдіңіздер!
Мәңгілік дана сөзбен жасар адам,
Сүйектен өтетін тіл аса қатаң.
Бұл тілде желмаямен жортып келіп,
Кемеңгер кеңес берген Асан атам.
Мәңгі өлмес, мейлі зулап өтер заман,
Жирендей дария шешен бабам,
Қазбек, Төле, Әйтеке – ердің құнын
Екі ауыз сөзбен шешкен мына бабам!
Бүгінгі сайыс 5 кезеңнен тұрады:
Олай болса бүгінгі біздің сайысымыздың әділ – қазылар алқасымен таныс болыңыздар:
Сайысымыздың бет ашарын бастайық,
Көрерменді бір серпілтіп тастайық.
Таныстырып сайыскерлер өздерін,
Өнеріне ду қол соғып қостайық,- деп кезекті сайыскерлерімізге береміз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»

text:
Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»
Мақсаты: Оқушыларды туған халқының тілін қастерлейтін саналы да парасатты азамат етіп тәрбиелеу. Тілге деген сүйіспеншілігін, қызығушылығын дамыту. Тіл мәдениетінде, достық қарым – қатынасқа, ой ұшқырлығы мен тапқырлыққа, өз ұлтын сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Сайыс сабақ
Сабақтың әдіс – тәсілдері: Сұрақ – жауап
Сабақтың көрнекілігі: Слайд
Сайыс сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру
Құрметті ұстаздар, қадірменді тіл жанашырлары! Бүгінгі «Жас тілші» үйірмесінің ұйымдастыруымен өткізілгелі отырған «Тіл білгірі» аттты зияткерлік сайысымызға қош келдіңіздер!
Мәңгілік дана сөзбен жасар адам,
Сүйектен өтетін тіл аса қатаң.
Бұл тілде желмаямен жортып келіп,
Кемеңгер кеңес берген Асан атам.
Мәңгі өлмес, мейлі зулап өтер заман,
Жирендей дария шешен бабам,
Қазбек, Төле, Әйтеке – ердің құнын
Екі ауыз сөзбен шешкен мына бабам!
Бүгінгі сайыс 5 кезеңнен тұрады:
Олай болса бүгінгі біздің сайысымыздың әділ – қазылар алқасымен таныс болыңыздар:
1.________________________________________________________________________
2. ________________________________________________________________________
3.________________________________________________________________________
4.________________________________________________________________________
5.________________________________________________________________________
«Тіл білгірі» зияткерлік сайысына қатысушы топтармен таныс болыңыздар:
1.________________________________________________________________________
2. ________________________________________________________________________
Сайысымыздың бет ашарын бастайық,
Көрерменді бір серпілтіп тастайық.
Таныстырып сайыскерлер өздерін,
Өнеріне ду қол соғып қостайық,- деп кезекті сайыскерлерімізге береміз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: І. Таныстыру кезеңі - Сабақтың тақырыбы: "Тіл білгірі" сайысы. Сабақтың мақсаты

text:
І. Таныстыру кезеңі
ІІ.Зымыран сұрақтар.
Мықты болсаң - алдағыны басып оз,
Мықты болсаң – арттағыны жеткізбе.
Мықты болсаң – тайғнама көк мұзда,
Мықты болсаң – бөгеттерді бұзып өт, - деп сайысымыздың екенші кезеңіне өтеміз.Бұл кезеңде әр топқа 10 сұрақ қойылады. Дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.
І топ
1. Батыр сөзінің синонимін ата? (ержүрек, батыл, жаужүрек)
2. «Ақ киізге көтерді» сөз тіркесінің мағынасы қандай? (хан сайлады)
3. Қазақ тілінде қанша әріп бар? (42)
4. Ұзын сөзінің антонимі? (қысқа)
5. Қолданудан шығып, аз айтылатын сөздер (көне сөздер)
6. Фонетика нені зерттейді? (тіл дыбыстарын)
7. Қазақтың алғаш әліппесін жазған кім? (Ыбырай Алтынсарин)
8. «Жаны зәр түбіне жету» сөз тіркесінің мағынасы қандай? (қорқу)
9. Мағыналары бір - біріне қарама - қарсы сөздер (антоним)
10. Айтылуы бірдей, мағынасы басқа сөздер (омоним)
ІІ топ
1. Атын тура айтуға болмайтын сөз (табу)
2. Тіліміздегі сөздердің жиынтығы (лексика)
3. Басқа тілден енген сөздер (кірме)
4. Белгілі бір аймақта ғана қолданылатын сөздер (диалект)
5. Дөрекі, әдепсіз сөздер (дисфемизм)
6. Белгілі бір кәсіпке айтылатын сөздердің түрі (кәсіби сөздер)
7. 16 желтоқсан қандай мереке? (Тәуелсіздік алған күн)
8. Мақалды жалғастыр: Тіл тас жарады,....
9. Дулыға, сауыт сөздері қандай сөздер?(көнерген сөздер)
10. Ойды әдепті, сыпайы етіп жеткізу (эвфемизм)
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІІ. «Жеті жұрттың тілін біл» кезеңі

text:
ІІІ. «Жеті жұрттың тілін біл» кезеңі
Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл – деп кезекті сайысымыздың шарттарымен таныстырайын.
Кезеңіміздің атауын «Жеті жұрттың тілін біл» деп атадық. Мұнда сендерге жұмбақтар жасырылады, ал сендер сол жұмбақтардың шешуін үш тілде, яғни, қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде айтуларың қажет. Бұл кезеңде де әр дұрыс жауап үшін 10 ұпайдан беріледі. Әр топқа 5 жұмбақ жасырылады. Барлықтарыңа табыс тілеймін!
І топ
1. Қабат – қабат қаптама
Ақылың болса аттама. (кітап – книга - book)
2. Көзге көрінбейді, жұтсаң білінбейді. (Ауа – воздух - air)
3. Үнемі ауызда бұлтыңдайды,
Бірақ жұтылмайды. (тіл - язык - language)
4. Әй, керемет бір ит бар
Үй бағады үрмейді.
Аяғы жоқ жүрмейді.
Рұқсатсыз ол иттен
Ешкім үйге кірмейді. (құлып – замок - lock)
5. Бір үйге көзсіз боп кіресің,
Бұл үйден көреген боп шығасың (мектеп – школа - school)
ІІ топ
6. Қалқиып ұзын құлағы
Елеңдеп қорқып тұрады (Қоян - заяц - carrot)
7. Тілден ұшып, құлаққа қонады. (сөз - слова - words)
8. Мұрты бар, иегінде сақалы жок,
Тоны бар, киетін шапаны жок,
Пайдасы үй ішінен табылған соң,
Далаға кіріп шығар сапары жоқ. (Мысық - кот - cat)
9. Қозғалмастан бір елі, күні бойы жүреді. (сағат - часы - Watch)
10. Таңмен көзін ашады, әлемге нұрын шашады. (күн - солнце - Sun)
Достарыңызбен бөлісу: |


title: IV. «Тапқыр болсаң, тауып көр»

text:
IV. «Тапқыр болсаң, тауып көр»
Бұл кезеңде интерактивті тақтада ұяшықтын артына сурет жасырылады. Дұрыс жауап 10 ұпай
V. «Жүйрік болсаң, шауып көр»
Бұл кезеңде әр топқа 10 тұрақты сөз тіркесі беріледі.Дұрыс жауап 5 ұпай.
І топ
1.Қас пен көздің арасында – жылдам .
2.Ай десе аузы,күн десе көзі бар –сұлу.
3. Жерден жеті қоян тапқандай –қуану
4. Бір ауыз сөз –көп емес,аз ғана сөз
5.Бір аттам жер –жақын жер
6.Екі аяғын бір етікке тығу –састыру
7.Екі оттың арасында қалу –қиындыққа ұшырау
8.Екі көзі төрт болу –сағыну
9.Үш қайнаса сорпасы қосылмау –мүлде бөлек
10.Төрт құбыласы тең –болып-толу,еш нәрсеге мұқтаж емес
ІІ топ
1.Бес саусағындай білу –жатқа білу,жетік білу
2.Маңдайының бес елі бағы бар –бақытты, ырысы тасыған
3.Алты аласы,бес бересі жоқ –ешбір қатынасы жоқ
4.Жеті жұрт –көп ел
5.Сегіз қырлы,бір сырлы –өнерлі
6.Он саусағынан өнер тамған –өте шебер
7.Қол үшін беру, Қанатымен су себу,Атсалысу –көмектесу
8.Беті шыдамау,Жерге қарау –ұялу
9.Жаны тырнағының ұшына келу,Жаны көзіне көріну –қорқу
10.Бөркін аспанға лақтыру,әйелі ұл тапқандай –қуану
VI. «Ойлы болсаң, озып көр». Мақсаты: оқушылар есте сақтау қабілетін арттыру, жылдам ойлауға тәрбиелеу. Бұл кезеңде тақтадан 25 сөз (30 секунд) көрсетіледі. Бұл сөздерден оқушы есінде қалғанын қағазға жазып, сол сөздерден мақал – мәтел құрастыруы тиіс.
Мысалы: жер, отан, тіл, жүрек, пәле, ой, басқа, қанат, бас, тілден, ыстық, жоқ, ана, бас, нұр, қызыл, кеспек, қазақстан, да, білім, болса, ынтымақ, достық, адал, дос.
1.Басқа пәле – тілден.
2.Бас кеспек болса да,
Тіл кеспек жоқ.
Қорытынды бөлім
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақтың тақырыбы: "Тіл білгірі" сайысы.
Сабақтың мақсаты:
Оқушылардың ойлау, еске сақтау, қайта жаңғырту қабілеттерін дамытумен қатар, қазақ тілі мен әдебиет пәніне деген қызығушылықтарын арттыру.
Сабақтың түрі: сайыс сабағы.
Көрнекілігі: интерактивті тақта.
Сабақтың ұраны:
Көп тіл білсең көкжиегің кең болар,
Құрметтейді кісі екен деп төрге озар.
Қай елде жүрсең де бұл дұрысы -
Мемлекеттік тілді білген жөн болар.
Мұғалімнің кіріспе сөзі:
- Құрметті әріптестер, оқушылар! Бүгінгі "Тіл білгірі" сайыс сабағымызды қазақ тілі мен әдебиеті апталығына арнаймыз. Тіл сайысын өткізудегі мақсатымыз - басқа ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілге құрметпен қарауын, сонымен бірге мемлекеттік тілге қызығушылығын арттыру.
Бүгінгі сайысымыз 9 кезеңнен тұрады, олар:
1. Таныстыру, сәлемдесу.
2. "Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы" (мәнерлеп оқу)
3. "Зымыран сұрақтар" (қазақ тілі пәні бойынша)
4. "Жеті жұрттың тілін біл"
5. "Ойлы болсаң, озып көр"(әдебиет пәні бойынша)
6. Жұмбақ сандық
7. "Жүйрік болсаң, шауып көр"
8. "Тапқыр болсаң, тауып көр"
9. "Мықты болсаң, тауып көр"
Сайысқа 5 сыныптар арасынан 10 оқушы қатысады.
"Сайысымыздың бет ашарын бастайық,
Көрерменді бір серпілтіп тастайық.
Таныстырсын сайыскерлер өздерін,
Өнеріне ду қол соғып қостайық",- деп, кезекті сайысқа қатысушы оқушыларға берейік.
I кезең. Таныстыру, сәлемдесу.
II кезең: "Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы" мәнерлеп оқу сайысы.
Оқушылар Үш бәйтерек иелері: Сәкен, Ілияс, Бейімбет өлеңдерін мәнерлеп оқиды.
III кезең: "Зымыран сұрақтар" кезеңі (қазақ тілі пәні бойынша)
Мықты болсаң - алдағыны басып оз.
Мықты болсаң - арттағыны жеткізбе!
Мықты болсаң - тайғанама көк мұзда!
Мықты болсаң - бөгеттерді бұзып өт – деп сайысымыздың үшінші кезеңіне өтейік.
Қазақ тілі пәні бойынша берілетін сұрақтарға дұрыс және жылдам жауап беру. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпайдан беріледі. Сұраққа бірінші болып қол көтерген ойыншы жауап береді. Егер ол ойыншының жауабы дұрыс болмаса, онда қолын екінші болып көтерген ойыншы жауап береді.
Осы кезеңнің қорытындысы бойынша ұпайы аз 3 оқушы ойыннан шығарылады.
1. Батыр сөзінің синонимін ата? (ержүрек, батыл, жаужүрек)
2. «Ақ киізге көтерді» сөз тіркесінің мағынасы қандай? (хан сайлады)
3. Қазақ тілінде қанша әріп бар? (42)
4. Ұзын сөзінің антонимі? (қысқа)
5. Қолданудан шығып, аз айтылатын сөздер (көне сөздер)
6. Фонетика нені зерттейді? (тіл дыбыстарын)
7. Қазақтың алғаш әліппесін жазған кім? (Ыбырай Алтынсарин)
8. «Жаны зәр түбіне жету» сөз тіркесінің мағынасы қандай? (қорқу)
9. Мағыналары бір - біріне қарама - қарсы сөздер (антоним)
10. Айтылуы бірдей, мағынасы басқа сөздер (омоним)
11. Атын тура айтуға болмайтын сөз (табу)
12. Тіліміздегі сөздердің жиынтығы (лексика)
13. Басқа тілден енген сөздер (кірме)
14. Белгілі бір аймақта ғана қолданылатын сөздер (диалект)
15. Дөрекі, әдепсіз сөздер (дисфемизм)
16. Белгілі бір кәсіпке айтылатын сөздердің түрі (кәсіби сөздер)
17. 16 желтоқсан қандай мереке? (Тәуелсіздік алған күн)
18. Мақалды жалғастыр: Тіл тас жарады,....
19. Дулыға, сауыт сөздері қандай сөздер?(көнерген сөздер)
20. Ойды әдепті, сыпайы етіп жеткізу (эвфемизм)
ІV кезең: "Жеті жұрттың тілін біл"
Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл – деп кезекті сайысымыздың шарттарымен таныстырайын.
Кезеңіміздің атауын «Жеті жұрттың тілін біл» деп атадық. Мұнда сендерге жұмбақтар
жасырылады, ал сендер сол жұмбақтардың шешуін үш тілде, яғни, қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде айтуларың қажет. Бұл кезеңде де әр дұрыс жауап үшін 10 ұпайдан беріледі. Ұпайы аз оқушыдан бастайық. Барлықтарыңа табыс тілеймін!
1. Қабат – қабат қаптама
Ақылың болса аттама. (кітап – книга - book)
2. Көзге көрінбейді, жұтсаң білінбейді. (Ауа – воздух - air)
3. Үнемі ауызда бұлтыңдайды,
Бірақ жұтылмайды. (тіл - язык - language)
4. Әй, керемет бір ит бар
Үй бағады үрмейді.
Аяғы жоқ жүрмейді.
Рұқсатсыз ол иттен
Ешкім үйге кірмейді. (құлып – замок - lock)
5. Бір үйге көзсіз боп кіресің,
Бұл үйден көреген боп шығасың (мектеп – школа - school)
6. Қалқиып ұзын құлағы
Елеңдеп қорқып тұрады
(Қоян - заяц - carrot)
7. Тілден ұшып, құлаққа қонады. (сөз - слова - words)
8. Мұрты бар, иегінде сақалы жок,
Тоны бар, киетін шапаны жок,
Пайдасы үй ішінен табылған соң,
Далаға кіріп шығар сапары жоқ.
(Мысық - кот - cat)
9. Қозғалмастан бір елі, күні бойы жүреді. (сағат - часы - Watch)
10. Таңмен көзін ашады, әлемге нұрын шашады. (күн - солнце - Sun)
Назар аударыңыз! Жасырын мәтінді көру үшін сізге сайтқа тіркелу қажет.


title: Сабақтың тақырыбы Тіл бірлік құралы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
"Ақмола облысы білім басқармасының Бұланды ауданы бойынша білім бөлімі Макинск қаласының мектеп-лицейі" КММ ______қазақ тілі________________ (пән)
Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді, анықтайды, қазақ тілінің дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, емлелік ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жазады
Бағалау критерийі
Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді, анықтайды, қазақ тілінің дыбыстар жүйесін, үндестік заңын, емлелік ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жазады


title: Сабақтың тақырыбы - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
Сабақтың тақырыбы: Қазақтың ұлттық тағамдары.
Сабақтың мақсаты: Қазақтың ұлттық тағамдарының ерекшелігі мен құндылығын, қазақ халқының қонақжай дәстүрін құрметтеу, тағамдардың жасалу жолдарына түсініктер беру.
Тәрбиелігі: Жаңашылдыққа, әдемілікке, тіл мәдениетіне жаңа заман талабына сай тәрбиелеу.
Дамытушылығы: Оқушылардың шығармашылығын, қолөнер шеберлігін, ұйымдастырушылық қабілетін дамыту.
Сабақтың әдісі: іздену, әңгімелеу, сұрақ – жауап,сөзжұмбақ,топтастыру.
Сабақтың көрнекілігі: суреттер, мақал - мәтелдер, тағам түрлері, сөзжұмбақ,слайдтар.
Сабақ барысы.
І. Ұйымдастыру кезеңі.
А. Оқушылармен сәлемдесу.
Психологиялық дайындық.Шаттық шеңбер.
Ауадан қуат алайық,
Алақанға салайық.
Жерден нәр алайық,
Алақанға салайық.
Күннен қуат алайық,
Алақанға салайық.(Күн шуағын бір бірімізге сыйлайық.Алақандарын үрлеу.)
ІІ.Қызығушылықты ояту.Көрініс.
-Қалың қалай Нұрхат?
-Жақсымын. Арайлым мен Америкаға кеткелі жүрмін.
-Онда не бар?
-Онда бәрі күшті дейді гой!
-Ал,онда салыстырып көрейік!
-Америка
-Қазақстан
-Вашингтон
-Астана
-Барак Обама
-Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев
-Голливуд
-Ақтөбе
-Кока кола,пепси,спрайт,фанта.
-Қымыз,шұбат,айран,сүт.
-Пицца,гамбургер,хотдог.
-Ет,сорпа,қуырдақ,қазы қарта,жал жая
-Кирешки,чипсы.
-Бауырсақ,шелпек.
-Йогурт.
-Қаймақ,кілегей,қатық.
-Сникерс,баунти.
-Құрт,ірімшік,жент.
-Мерседес,тайота.
-Тұлпар,ат арбасымен.
-Джинсы,кепка,красовки.
-Шапан,қалпағымен, саптама етік.
-Арайлым мен жеңілдім.Өзіміздің тағамдарда күшті екен ғой.Мен ешқайда кетпеймін.
-Дұрыс айтасың Нұрхат. Өзге елде сұлтан болғанша,өз еліңде ұлтан бол!(Сұрақ жауап әдісі арқылы жаңа сабақты ашу.)
Т оптастыру. Көріністе қандай тағамдар жайлы айтылды. Тағы қандай ұлттық тағамдарды білесіңдер?
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=10#І._Ұйымдастыру_кезеңі._А._Оқушылармен_сәлемдесу._Психологиялық_дайындық.Шаттық_шеңбер.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=10#Т_оптастыру._Көріністе_қандай_тағамдар_жайлы_айтылды._Тағы_қандай_ұлттық_тағамдарды_білесіңдер


title: ІІІ. Жаңа сабақпен жұмыс - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
ІІІ. Жаңа сабақпен жұмыс. А.Тақырыбын хабарлау. Қазақтың ұлттық тағамдары.
Ә.Мақсат міндеттерімен таныстыру.
Қай халықтың болмасын дастарқаны, сол халықтың тұрмыс салтына, әдет - ғұрпына, тіршілік тынысына орай қалыптасары белгілі. Ғасырлар бойы көшпелі тұрмыс кешкендіктен болар қазақ халқының тағамдары өзге жұрттан өзгешелеу. Оның негізгісі: ет, сүт, қымыз, сары май, құрт, ірімшік секілді өңкей малдан алынатын өнім түрлері.
Қазақ халқы қонақжай, бар тәуірін қонаққа деп сақтаған. Екі - үш қонақ көрпесі, екі - үш қойы тұрмаған шаңырақты қазақ тақыр кедей санаған. Ал бар бола тұра қонаққа қадір құрмет көрсетпеген кісіні «Шық бермес Шығайбай» атандырған.
Иә қонақжайлылық, мейманды қабылдау, қонақасының жай - жапсарын жетік білу ата - бабамыздан қалған аса қастерлі салтымыз, дәстүріміз.
Слайд көрсету. «Бұл қандай тағам?» Ата-аналар бірнеше ұлттық тағам түрлерін таныстыра отырып,дайындалу жолы бойынша оқушылырға мәліметтер береді. Қаймағы алынған немесе алынбай пісірілген сүтке азырақ су қосып ұйытылады. Ол - жеңіл және сусындық тағам. /Айран./ 2. Кез келген малдың етінен жасала береді, өкпе - бауыр қосып жасайды. Түрлері көп: соғым, өкпе - бауыр, қарын/ Қуырдақ./ 3. Шай дастарханының басты асы. Ең жоғары сапалы ұннан май, ашытқы қосып жасалады. Әр түрлі пішінде, үш - төрт бұрышты, сопақша, домалақ болады. Түрлері көп. Мысалы: бармақ, жол, ақ, той т. б. /Бауырсақ./ 4. Сүттен жасалған ұлттық тағам. Мағынасы да құрғатылған, кептірілген сүт деген мағынаны береді. Пісіліп майы алынған айранды қайнатып кенеп дорбада сүзіп алып тұздап өреде кептіріп сақтайтын тағам түрі. /Құрт/ 5. Аса кәделі дастарқан дәмі. Ол қыста қатпайтын, жазда бұзылмайтын өте дәмді тағам.. Оған құмшекер, ұнтақталған ірімшік, мүйіз салып араластырады. /Жент/ 6. Жылқы етiнiң деликатесi. Онша семiз емес салқындатылған жылқы етiнен не салқындатылған немесе мұздатылған майдан әзiрлейдi.
/Шұжық/


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=11#._/Айран./_2._Кез_келген_малдың_етінен_жасала_береді,_өкпе_-_бауыр_қосып_жасайды._Түрлері_көп:_соғым,_өкпе_-_бауыр,_қарын/_Қуырдақ./


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=11#/Құрт/_5._Аса_кәделі_дастарқан_дәмі._Ол_қыста_қатпайтын,_жазда_бұзылмайтын_өте_дәмді_тағам.._Оған_құмшекер,_ұнтақталған_ірімшік,_мүйіз_салып_араластырады._/Жент/


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=11#Слайд_көрсету._«Бұл_қандай_тағам»_Ата-аналар_бірнеше_ұлттық_тағам_түрлерін_таныстыра_отырып,дайындалу_жолы_бойынша_оқушылырға_мәліметтер_береді.


title: ІҮ.Сергіту сәті - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
ІҮ.Сергіту сәті. Ән: Дастархан. Ү.«Дастархан басында сақталатын ырым – тыйымдар»
1. Нанды бір қолмен сындыруға болмайды.
2. Тамақты жатып ішуге болмайды. Дені сау адам дұрыс отырып тамақтанады. Ал отыра алмайтын адам жатып ішеді. Сондықтан мүгедек адамның қылығын жасама. Дұрыс отырмаймын деп денсаулығыңды бұзып алма.
3.Ас үстінен аттама
Астан үлкен емессің
4. Әкесі отырғанда баласына бас тартылмайды.
5.Дастарханға бірінші нанды әкеліп қояды
6.Ас ішкен ыдысты төңкеріп қоюға болмайды
7.Ас ішіп болған соң «тойдым» деуге болмайды, «қанағат» деу керек.
8.Ертеңгі асты тастама
Кешкі асқа қарама.
9.Қонаққа сынық ыдыспен ас беруге болмайды. Себебі сынық ыдыспен ас беру – қонақты сыйламандық. Және сынық ыдыспен ас ішу – жаман ырым. Бүл жүзің сынып, көңілің жарым болсын дегенді білдіреді.
10.Дастарханнан аттауға болмайды.
11.Ас ішу кезінде ізет, сыйласым, инабаттылық рәсімдері сақталу керек.
12Дүкенге барғанда нанның сапасын қолыңызбен анықтамаңыз. Бұл тазалыққа да, мәдениеттілікке де жатпайды.
ҮІ. Топтық жұмыс.
Әр топ оқушыларына ұлттық тағамдардың суреттері беріледі. Суреттердің ішінен әр топ өздеріне тиісті ет,ұн,сүт тағамдарын жинау керек.
Ет тағамдары Сүт тағамдары Ұннан дайынд. тағамдар.
ҮІІ. Сұрақ-жауап.
1.Қазақтың ұлттық тағамдарын ата? (Шұжық, бесбармақ, қазы, қарта т.б.)
2. Шұжық ненің етінен жасалады? (қой, сиыр, түйе, жылқы етінен)
3. Қазақтың басты ұлттық тағамы не?(ет)
4. Қымыз ненің сүті?(биенің сүті)
5. Сүт тағамдарын ата?(шұбат, айран, қымыз)
6. Айран ненің сүтінен жасалады? (сиыр сүтінен)
7. Бесбармаққа ненің етін салады? (жылқы, сиыр, қой, түйе етін)
8. Құрт неден жасалады? (сүттен)
ҮІІІ.Мақал - мәтелдер. Досыңның үйінде, су берсе де ішіп кет Арай.
Ынтымақты үйдің асы тәтті. Әсия.
Ат – адамның қанаты, ас - адамның қуаты Айдана
Ас үстінен аттама, астан үлкен емессің. Ақбота
Ас тұрған жерде ауру тұрмайды.
Ас - иесімен тәтті Нурхат.
Алтын, күміс - тас екен, арпа, бидай - ас екен. Дана
Ас - атасы нан, нан атасы – дән.
Аз ас, көп ниет. Арын.
Ас иесімен тәтті, тағамымен жақсы. Ералы.
Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа.
Ет етке, сорпа бетке. Анел.
Бір түйір дәнде, бір тамшы тер бар. Ұлбосын.
Айран ішкен, құтылады, шелек жалаған тұтылады. Жасұлан.
Сиыр сауып ішшең, мың күндік.
Сойып жесең, бір күндік . Қазына. Сиырдың сүті тілінде. Фурхат. ІХ. Сөзжұмбақ 1. Өңделген бидай ( Ұн).
2. Майға қуырылған шеңбер нан (Күлше).
3. Айраннан алынатын, жейтін өнім (Құрт).
4. Сиырдан алынатын сусын (Сүт).
5. Бидай, арпа қосылып жасалған сусын (Ашытпа).
6. Бидай, күріш, тары – бұлар дәнді -? (Дақыл).
7. Ұйыған сүттен жасалатын қою сусын (Қатық).
8. Піспеген нан (Қамыр).
9. Жейтін заттың жалпы атауы (Тағам).
10. Түйе сүтінен жасалатын сусын (Шұбат).
11. Биенің сүтінен жасалатын сусын (Қымыз).


Рефлексия. Балалар бүгінгі сабақтан сендер қандай әсер алдыңдар. Нені білдіңдер? Нені білгілерің келеді? жазып, смайлик арқылы жапсырамыз.
Х.Қорытындылау
Рефлексия. Балалар бүгінгі сабақтан сендер қандай әсер алдыңдар. Нені білдіңдер? Нені білгілерің келеді? жазып, смайлик арқылы жапсырамыз.
Х.Қорытындылау. Бүгін сендер ұлттық дәстүр жайында айтып, ұлттық тағамдармен танысып, ырым - тыйымдарды да білдіңдер. Осының бәрі өздігінен орындалмайды, үстелге өздігінен келмейді. Ол үшін көп еңбектену керек.
«Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей», демекші еңбек етулерің керек. Сендердің еңбек еткендерің ата - ананың айтқандарын тыңдау, орындау, сабақты жақсы оқу.
Мадақтау қағазымен белсенді оқушыларды марапаттау.
«Сен білесің бе?» Викториналық сайыс
Мақсаты: Тәрбиелік: Ұлттық құндылықтарды бағалауды үйрету. Балалардыңұлттық сана –сезімін ояту, салт – дәстүрден нәр алған иманды, ибалы, бойында игі қасиеттері мол қалыптасқан тұлғаны тәрбиелеу.
Дамытушылық: Балалардың атадан балаға мұра болып келе жатқан қазақ халқының салт – дәстүрлері туралы білімдерін кеңейту, сөйлеу шеберлігін, ойлау қабілеттерін, сұрақ-жауап арқылы тіл байлықтарын, танымдық қасиеттерін дамыту.
Білімділік: Рухани жаңғыруды сипаттау және патриоттық сананы ынталандыратын ұлттық құндылықтарды жаңғырту. Балалардың бойында ұлттық ойындар арқылы ұлттық сана сезімді ояту, туған жеріне деген құрмет, сүйіспеншілік, мақтаныш сезімін ұялату, ұлттық рухты сіңіру.
Ұйымдастыру кезеңі. ІІ. Негізгі бөлім: Құрметті балалар! Бүгінгі сайысымыз «Салт- дәстүр» тақырыбында. Біз қазақпыз, біз қазақтың ұлдары мен қыздарымыз. Сондықтан да біз өз ұлтымыздың ата-бабамыздан жалғасып келе жатқан салт-дәстүрімізді ұмытпауымыз керек. Салт әр ұлттың, халықтың діні мен сеніміне, тұрмыс тіршілігіне, ұлттық құрылым ерекшелігіне сәйкес ғасырлар бойы жинақталып, өмірдің өзі туғызған ғұрыптар тұғырының негізі ретінде қалыптасқан.
Дәстүр – халықтың атадан балаға көшіп, жалғасып және дамып отыратын тарихи әлеуметтік, мәдени – тұрмыстық, кәсіптік, салт – сана, әдет-ғұрып, мінез-құлық, тәлім-тәрбие және рухани іс-әрекеттің көрінісі. Дәстүр-мәдениеттің белгісі, дәстүр байлығы-мәдениет байлығы. Ол ел өмірімен біте қайнасып кеткен рухани байлық.
Олай болса, балалар бүгінгі сайысымыз «Сен білесің бе?» атты викториналық ойыны арқылы өтеді.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=13#Мадақтау_қағазымен_белсенді_оқушыларды_марапаттау.__«Сен_білесің_бе»_Викториналық_сайыс___Мақсаты:_Тәрбиелік

title:
Рефлексия. Балалар бүгінгі сабақтан сендер қандай әсер алдыңдар. Нені білдіңдер? Нені білгілерің келеді? жазып, смайлик арқылы жапсырамыз.
Х.Қорытындылау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=13#Ұйымдастыру_кезеңі._ІІ._Негізгі_бөлім:_Құрметті_балалар!_Бүгінгі_сайысымыз_«


title:
Ойын шарты: Ойынға қатыушыларды екі топқа бөлеміз, дұрыс жауаб берген топқа ұпай беріліп отырады:

«Тапқырлар» тобы

text:
Малдың сүтінен дайындалатын ұзақ уақыт сақталатын тағам (құрт)
Ою-өрнек түрлері ата ( қошқар мүіз, құс мұрын...)
Қыздың бұрымы дегеніміз не? (өрілген шаш)
Көшпенді қазақтардың үйі қалай аталған? (киіз үй)
«Білгіштер» тобы Табиғи жүнді, түбітті неден алады? (қой, ешкі)
Киізге ою-өрнек басып жасалған кілемше (түскиіз)
Шашқа тағатын әшекей (шашбау)
Иық бұйымына жататын қазақтың ұлттық киімі (камзол)
Қазақтың ұлттық тағамдарын ата (ет, қазы-қарта, ірімшік, айран, сүт т.б.)
Қазақтың ұлттық ойындарын атаңыз (асық, көкпар, қыз қуу, арқан тартыс, ақсүйек)
Мойынға тағатын әшекей (алқа)
Жеті атаны ата ( Ата, Әке, Бала, Немере, Шөбере, Шөпшек, Немене)
ІІ- кезең «Тапқыр болсаң, тауып көр».Сиқырлы шаршылар шығады. Сол шаршының бетінен қалаған бір қаланы тандап ашуға рұқсат етіледі. Қаланың артында жасырылған жарты суреттеріне қарап салт-дәстүрлер мен ұлттық ойындарды атауын тауып сипатау керек.
«Бесікке салу». Шілдехана өткеннен кейін баланың әке-шешесі бесік тойын жасайды. Ағаштан жасалған бесікті баланың нағашылары немесе жасы үлкен, қадірлі аналардың бірі әкеліп сыйға береді. Баланы бесікке салу рәсімін бесік сыйлаған анаға тапсырады. Бесікке бала халықшыл болсын деп тон, шапан жабады, ат жалын тартып мінсін деп қамшы іледі, көз тимесін деп тұмар тағады, қырандай көреген болсын деп бүркіттің тұяғын байлайды. Тойға келгендер балаға батасын беріп, шашу шашады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=14#І-кезең_«Білгенге_маржан»_сұрақ_жауап_бөлімі:_«Тапқырлар»_тобы


title: «Қыз қуу - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
«Қыз қуу». Қазақ халқының өте көне ойындарының бірі. Ол республикамыздың халықтарының арасында кеңінен тараған ұлттық ат ойыны тобына жатады. Сонау ертеден келе жатқан спорт ойыны, ертеде «Қыз қашар», «Қыз қуалар» деп аталған.
«Тұсау кесу». Сәби қаз тұрғаннан кейін тез, жығылмай, сүрінбей жүріп кетсін, болашағы жарқын болсын деген тілекпен жасалатын дәстүр. Ала жіппен тұсауды кесудің негізінде «болашақта бала ешкімнің ала жібін аттамасын » деген тілек бар.
«Көкпар». Ұлттық ат спорты ойындарының бірі. Ойынның атауы “көк бөрте” (лақ) сөзінен шыққан. Дәстүрлі қазақ қоғамында Көкпарға жасқа толған серкенің семізі таңдалған. Семіз серке терісі жыртылмайды. Орташа салмағы 20-30кг-дай келеді. Басқа малдың терісі жыртылғыш болғандықтан Көкпарға тартпайды.
«Беташар». Жаңа түскен келінді «беташар» дәстүрі жасалмай ешкім көре алмайды. Оны көру үшін әдейі «беташар» жасалады. Оған тойға жиналған туыс-тұғандар тегіс қатынасады. Жас келінің екі жағында екі көргенді келіндері тұрады. Мұнда «Беташар» жыры айтыла отырып, келінге оның атасы, енесі, оның басқа туыстары таныстырылып, келін оларға сәлем жасайды. Сәлем жасаған адамдар «көрімдік» береді. Бет ашатын жігіт ән-жырды желдірте, көңілді көтере жыр төгуі керек.
«Алтыбақан». Тымық кеште, айлы түнде, ауыл сыртында ойналады. Алтыбақан құру үшін 6 бақан немесе 6 сырық, үш арқан керек. Бақандарды үш-үштен бір басын буып, аралығын үш-төрт метр етіп, мосы тәріздендіріп орнатады да жоғары жағы сырықпен жалғастырылады. Бақандардың жоғарғы ашаларына екеуі жоғарырақ, бірі төмен етіліп үш арқан тартылады. Жоғарғы екеуі отыруға немесе бел сүйеуге арналады, төменгі арқанға табан тіреледі. Қыз бен жігіт қарама-қарсы орналасып, бел арқанның екі жақтауынан бекем ұстап, үшінші адамның демеуімен тербетіледі. Тербелушілер қосылып ән бастайды да оған тамашалаушылар қосылып, думандатып әкетеді. Бел, табан арқандарының орнына соңғы кезде жеңіл тақтайлар қолданылып жүр. Алтыбақан ойыны ежелгі көшпелі елдің бәріне кең таралған.
Сергіту сәті: «Қара жорға» биі.


title: ІІІ - кезең «Ой толғаныс»

text:
ІІІ - кезең «Ой толғаныс».
Балалар сендердің ойларыңша, салт-дәстүрлер бүгінгі қоғамға керекпе? Неге?
ІV- кезең. Ендігі сәтте көмбеде «шаңырақ» бар. Сол шаңырақтың ішінде жұмбақтар жасырылған.
Иесі оның сәби,
Әрі төсек, әрі үй. (Бесік).
Бір жыланды таяққа іліп алдым,
Ерге қона пайдасын біліп алдым. (Қамшы).
Көліксіз өмір сүрмейді,
Ғұмыры жаяу жүрмейді. (Ер тоқым).
Алтынменен аптадым
Күміспен күптедім.
Бірін өрге шығарып
Бірін жерге түптедім. (Кереге).
Түгел айтсақ не барын
Төрт құлақ пен бір қарын. (Қазан).
Тептім, терекке шықтым. (үзеңгі).
Өзі жүкті,
Сырты жүкті. (Киіз үй).
Кіруге адам батпайды,
Төрт бұрышты тақтайды.
Төрде деп жұрт мақтайды,
Затыңды аман сақтайды. (Сандық).
Қорытындылау:
Құрметті балалар, бүгінгі біздің сайысымыздың мақсаты - заман өзгерсе де ұлттық салт - дәстүріміздің көнермейтіндігін еске салып, ұлттық мұраны қайта жаңғырту. Бүгінгі ойын сауығымызда өздеріңіз куә болған дәстүрлерді көкейлеріңізге тоқып, саналарыңызға сіңіріп алсаңыздар артық болмас. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні бар»демекші, салтын сүйген әрбір жас ұрпақ болашақта халқын сүйетін, еліне адал қызмет ететін, тілінің, салт-дәстүрінің жанашыры болатындығына сенімдімін.
Бүгінгі сайыста екі топта белсенділік танытып, «Достық» жеңді.
Еліміздің жарқын болашағы сіздердің қолдарыңызда, құрметті балалар!
Сабақтың тақырыбы: Қазақтың ұлттық тағамы - қуырдақ
Сабақтың мақсаты:
білімділік: студенттерге сабақтың мазмұны мен техникалық қауіпсіздігіне нұсқау беру. Студенттерге қуырдақ түрлерін,гарнир дайындауда шикізатты үнемдеп және жабдықтарды ұқыпты пайдаланып, санитарлық нормаларды сақтауға, өздерінің қателерін талдап, үйренуге баулу.
дамытушылық: студенттердің теориялық білімдерін практикамен ұштастыру, танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту. Студенттердің жұмыс істеу шеберліктерін одан әрі шыңдау. Сабақта алған білімдерін дамыта білуге, ізденіске баулып, мамандыққа деген қызығушылығы мен іскерлік дағдысын арттыру. Зертханада техника қауіпсіздігі ережелерін қатаң сақтауға дағдыландыру.
тәрбиелік: өз мамандығына, сүйіспеншілікке тәрбиелеу. Студенттерді ұқыптылық пен тиянақтылыққа баулу. Логикалық ойлау қабілеттерінің, дүниетанымдарының дұрыс қалыптасуларына ықпал жасау.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=16#Сабақтың_тақырыбы_:_Қазақтың_ұлттық_тағамы_-_қуырдақ_Сабақтың_мақсаты:__білімділік

title: ІІІ - кезең «Ой толғаныс»


title: Сабақтын өтетін орны - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
Сабақтын өтетін орны: Аспаздық зертханасы
Сабақтын әдісі: Топпен жұмыс
Сабақтын түрі: Аралас, әңгіме, бинарлық
Пәнаралық байланыс: Еңбекті қорғау, Тауартану, жабдықтау, калькуляция
Қолданылатын әдебиеттер: Интернет, «Еңбекті қорғау», «Жабдықтау», «Аспазшы» Б.Бисембаев
Көрнекілік құралдар: Нұсқау картасы, суреттер
Құрал жабдықтар: ыдыс- аяқтар, маркіленген пышақтар, тоназытқыш, маркіленген тақтайша, электр еттартқыш т.б
Шикізат: Технологиялық-нұсқау картасы бойынша
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі (уақыты 5 мин)
1. Сабақта жоқ студенттерді белгілеу.
2. Студенттердің сыртқы түрін (арнайы киім) тексеру.
3. Техника қауіпсіздік жөнінде нұсқаулар беру.
ІІ. Кіріспе нұсқау: (уақыты 45 мин)
1.Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.
2. Өткен тақырыпты қайталау.
Сұрақ:
Қой және шошқа еттерінен қандай шала фабрикаттар алады?
Ірі кесекті шала фабрикаттарға не жатады, олардың салмағы қандай?
Сыбыға шала фабрикаттарға не жатады, олардың салмағы қандай?
Ұсақ кесекті шала фабрикаттарға не жатады, олардың салмағы қандай?
« Астан кестен » лездік тапсырмасы
ҚЫАУСБАР БАУЫРСАҚ
НӘТМІ МӘНТІ
ҚЛАБЙҚАМА БАЛҚАЙМАҚ
ЖҰҚЫШ ШҰЖЫҚ
РОСАП СОРПА
ШАҚРМЕБАБ БЕШБАРМАҚ
ДАҚҚУЫР ҚУЫРДАҚ
МАҚБАРБЕС БЕСБАРМАҚ
Жаңа тақырыптың мазмұны (қысқаша конспект)
ҰЛТТЫҚ ТАҒАМ ТҮРЛЕРІН БІЛІП ЖҮРЕЙІК! Қазақ халқының дәстүрлі тағамдану жүйесі қоршаған экологиялық жүйемен және шаруашылығымен тығыз байланысты болды. Сондықтан қазақтың әрбір дәстүрлі тағамы денсаулыққа қажетті құндылық бола отырып, пайдасының зор екенін білеміз. Бұл ғылыми тұрғыдан да әлдеқашан дәлелденіп қойған. Қазақ халқының өмірінде ет тағамдары ең басты орынды иеленеді. Бұл тағам түрлерінің емдік, тұрмыстық қасиеттері бар. Назарларыңызға ұлттық тағамның түрлері мен дайындалу әдісін ұсынамыз. Ет тағамдары
Жұмбақ
Кез келген малдың етінен жасала береді, өкпе - бауыр қосып жасайды. Түрлері көп: соғым, өкпе - бауыр, қарын/ Қуырдақ./ Қуырдақ – майға қуырылып пісірілген ет.
Қуырдақ - жаңа сойылған малдың өкпе бауырынан, мойын, төстік етінен, жүрек, бүйрек етінен, сондай - ақ ішек – қарынан ұсақтап турап әзірлейді. Ол үшін қазанға ішек майды немесе құйрық майды турап салып шыжғырып алады да, алдымен үстіне туралған өкпе, жүректі, ішек – қарынды мойын, төстік еттерін салып, қазанның отын қатты жағып 15 – 20 минут қуырады. Содан кейін бауырды салып, үстіне бұрыш, пияз қосып, әбден піскенше қуырады. Тұзды татымына қарай салады.
Әбден піскен қуырдақты табаққа салып, дастарханға қояды.
Қуырдаққа: 1 кг ет, 500г өкпе, 500г бауыр, 300г жүрек, 200г бүйрек, 300 г құйрық май, 2 бас пияз, 1 шай қасық бұрыш, 1 ас қасық тұз қажет.
Бұл қуырдақ көбінесе жас малдың етінен даярланады. Басқа қуырдақтан мұның ерекшелігі – етті майға емес пісірілген сүттің бетінен түскен қаймаққа ғана қуырылуында. Өте жұғымды, жүрекке көп тимейтін қуырдақтың бұл түрін көбіне қарт кісілерге, сыйлы қонақтарға беретін болған.
Жоңқа қуырдақ - тоңазып қатып турған соғым етінен дайындалатын қуырдақ. Мұның жоққа қуырдақ деп аталуының себебі, пышақпен не балтамен қырнап жонғанда ет ағаштың жаңқасы сияқты жұп – жұқа болып туралады. Қуырдақтың бұл түрінде суға қайнатпай – ақ майға қуырып әзірлеуге болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=17#Жұмбақ_Кез_келген_малдың_етінен_жасала_береді,_өкпе_-_бауыр_қосып_жасайды._Түрлері_көп:_соғым,_өкпе_-_бауыр,_қарын/_Қуырдақ./_Қуырдақ_–_майға_қуырылып_пісірілген_ет._Қуырдақ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=17#ІІ._Кіріспе_нұсқау:_(уақыты_45_мин)_1.Сабақтың_тақырыбы_мен_мақсатын_хабарлау._2._Өткен_тақырыпты_қайталау._Сұрақ


title: Картоп косқан қуырдақ - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
Картоп косқан қуырдақ - сиыр етін ұсақтап турап, тұз, пияз салып, сырты қызарғанша қуырады. Содан кейін ұн сеуіп қыздырады да томат ботқасын, төрт бұрыштап туралған картоп салып, баяу жанған отқа 30 – 40 минут қайнатады. Бұрыш лавр жапырағын, буршақ, укроп, петрушка салып әбден піскенше бұқтырып қояды. Дастарханға қоярда түрлі көкөніспен сәндейді. Картоп қосқан қуырдақты сиыр еті 100г, майы 60г, пияз 150 г, томат ботқасы 100г, көк 18 г, дәмдеуіштер қалауынша. Қара қуырдақ - кілең өкпе мен бауырдан, жүрек пен бүйректен әзірленеді. Бауыр тез пісетін болғандықтан, кешірек салынады. Мұны қара қуырдақ деп аталатын себебі, бауырдын қаны майға қуырылғанда қуырдақтың өң”н қарайтып жібереді.
Қара қуырдақ – кілең өкпе мен бауырдан, жүректен , бүйректен әзірленеді. Бауыр тез пісетін болғандықтан, кешірек салады, Мұның қара қуырдақ деп аталатын себебі, бауырдың қаны майға қуырылғанда қуырдақтың өңін қарайтып жібереді.
Соғым қуырдағы - ет піскенге дейін соғым мүшеленген кезде түсетін ойынды еті, қылынды еті, аздап өкпесі мен бауыры қосылады. Соғым қурдағы соғым сойған малдың өз майына қуырылады. Оны дәмдендіре түсу үшін оған татымына қарай тұз, бұрышы, дөңгелектеп турап пияз салады. Соғым қуырдағын дастарханға шай мен бірге қояды.
Бал қуырдақ – көбінесе жас малдың жұмсақ етінен даярланады. Басқа қуырдақтан мұның ерекшелігі – етті майға емес пісірілген сүттін бетінен түскен қаймаққа ғана қуырылады. Өте жұғымды, жүрекке көп тимейтін қуырдақтың бұл түрін көбіне қарт кісілерге сыйлы қонақтарға беретін болған.
Өкпе қуырдақ – етті өте майдалап турап қуырады. Өкпе қуырдақтың еті майда болғандықтан, оны суға бүктіріп қайнатпай – ақ, майға қуырып пісіруге болады.
Жаппа қуырдақ. Жаппа – бұл да қуырдақ. Бірақ оған пияз, болгар бұрышы секілді көкөністерді қосады. Ыстық тамақ дайын болған соң, үстіне жұқа иленген нан жабады. Оның пісуіне 5 минуттай уақыт керек. Осылайша ет пен қамыр бірігіп кетеді. Бұл тамақты Орталық Қазақстан қазақтары ойлап тапқан деген ақпарат бар. Ұн тағамдары
Жұмбақ Шай дастарханының басты асы. Ең жоғары сапалы ұннан май, ашытқы қосып жасалады. Әр түрлі пішінде, үш - төрт бұрышты, сопақша, домалақ болады. Түрлері көп. Мысалы: бармақ, жол, ақ, той т. б. /Бауырсақ./


title:
Гарнирге:
Бауырсақ дайындау

text:
Гарнирге: Бауырсақ дайындау: Бауырсақты жоғары немесе бірінші сортты бидай ұнынан пісіреді. Қамырды ашытып та, ашытпай да дайындауға болады. Ашытқан қамырдан бауырсақ пісіру үшін жылы суға ашытқы қант, ұн салып жылы жерге қою керек. Ашытқы көпіршектеніп ашыған кезде тұз, май, жұмыртқа, ұн салып өте жұмсақ етіп иінін қандыра илейді. Жұмсақ иленген бауырсақ, жұмсақ болып піседі.
ІІІ.Студенттердің өз бетімен жұмысы: 240 минут. Біздің сабағымыздың мақсаты: Теория сабағында алған білімдеріңді пысықтап жетілдіру. Қуырдақ өте дәмді етіп жасалынатын қазақтың ұлттық тағамдарының бірі. Оны дайындау үшін біз қажетті азық – түліктер мен құрал – жабдықтарды түгелдеп аламыз және оларды еңбек жасауға ыңғайлы етіпорналастырамыз. Асханадағы ыдыс аяқтарды тазалап, қажетті азық - түліктерді жуып тазалаймыз. Жұмыс жасау барысында техникалық қауіпсіздік ережелерін сақтауымыз керектігі жайында ескертпе жасау:
Зертханадағы қауіпсіздік ережелері. Зертханаға тек өндірістік оқу шебері қатысуымен және оның рұқсатымен кіріп жұмыс жасау керек.
Студенттер зертханада арнайы киімдерімен (ақ халат, орамал) жүруге міндетті.
Жұмысқа кірісер алдында қолды сабындап жуу керек.
Электрлі тұрмыстық құралдарды қолданғанда: Қосылғыш баудың сынбағанын тексеру.
Электр құралдарды тек құрғақ қолмен қосу немесе ажырату.
Жұмыс соңында электр құралдарды ажырату.
Электрлі ет турағышты және етті өңдеу кезінде басқа да құралдарды қолданғанда қауіпсіздік ережесін сақтау.
Газ плитасымен жұмыс кезінде: Газ плитасының сынбағанын тексеру.
Өзіндік иіс болғанын сезінсеңіз газ плитасы орналасқан бөлмені желдету.
Ашық отқа тез жанатын заттарды жақындатуға тыйым салу.


title: Ыстық сұйықтармен және қыздырылған маймен жұмыс кезінде

text:
«Қуырдақ» тобы – 5
«Жаппа» тобы – 4
«Қой қуырдақ» тобы – 4
«Баурсақ» тобы –4
Қуырдақ дайындау үшін алдымен керекті азық – түлікті бәріміз майдалап туралап аламыз. Содан кейін қазанға майды қыздырамыз. Содан соң алдымен өкпе, жүрек, ішек – қарынды салып содан кейін етті салып отты күшейтіп 15 – 20 минуттай қуырамыз. Соңынан тез пісетін бауырды салып, үстінен бұрыш, пияз, картоп қосып піскенше қуырады, тұзды татымына қарай салады.
Қуырдақ дайындау барысында оқушылардың дағдысын қалыптастыру үшін қателіктерін ескертіп жөндер отырыу керек.
Тексеру мақсатында білім алушылардың жұмыс орындарын аралау;
Білім алушылардың жаттығу жұмыстарын орындау үшін технологиялық нұсқау картамен жұмыс жасауларын ұйымдастыру.
1-аралау. Білім алушылардың жұмыс орындарын ережеге сай ұйымдастырылуын тексеру;
2-аралау. Жұмыста қолданылатын жұмыс құралдарының жұмысқа жарамдылығын тексеру;
3-аралау. Жұмыстың уақытылы басталуын білім алушылардың, іс-қимылдарының дұрыстығын, құралдарды қолдану әдіс-тәсілдің дұрыстығын тексеру;
4-аралау. Жаттығу жұмыстарын орындау барысында қауіпсіздік ережелерінің сақталуын қадағалау;
5-аралау. Жұмысты орындау кезінде білім алушылардың жіберген қателіктерін ескертіп, түзету және қосымша нұсқау беру;
6-аралау. Білім алушылардың орындаған жұмыстарын қабылдап алу, тексеру;
7-аралау.Жұмыс орындарының тазалығын, құрал аспаптардың дұрыс жуылуын, жиналуын тексеру.


title: ІV. Қорытынды нұсқау - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
ІV. Қорытынды нұсқау: 30 минут
Тапсырманы орындау және сабаққа қатысу белсенділігін сараптай отырып білім алушылардың жақсы жұмыстарын сараптау, бағалау.
2. Үйге тапсырма «Қуырдақ» түрлерін басқа да жасалу жолдарымен танысып, бір – бір жасалу жолдар жөнінде мағлумат жинастыру
Сабақтық тақырыбы: Ұннан жасалатын тағамдар
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: оқушыларға ұннан жасалатын тағамдар туралы толық мағлұмат беру;
Дамытушылық: теориялық білімдерін сарамандық жұмыста пайдалана білу, оқушыларды өз бетінше ізденуге дағдыландыру, олардың ой - өрісін дамыту;
Тәрбиелік: оқушыларды әсемдікке, сәндікке, ұқыптылыққа, үнемділікке, өзара көмек көрсетуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ - жауап, өз бетінше сарамандық жұмыс.
Сабақтық көрнекілігі: үлгілер, дайын ұннан жасалатын тағамдардың суреттері.
Ұйымдастыру кезеңі:
• Оқушылармен сәлемдесемін;
• Оқушыларды түгендеймін;
• Оқушылардың құрал – жабдықтарын түгендеу;
• Оқушылардың зейіндерін сабаққа аударту.
Үй тапсырмасын тексеру.
Өткен тақырыпты қайталай отырып, оқушыларға тақырып бойынша сұрақтар қою.
Жаңа сабақ
Ұн — дәнді дақылдарды ұнтақтау арқылы алынатын тағамдық өнім. Ол негізінен бидай, сондай - ақ жүгері, арпа, сұлы, бұршақ дәндерінен дайындалады. Ұн: нан, кондитерлік, кеспе өнімдерін, т. б. дайындау үшін пайдаланылады. Ұнның химиялық құрамы, тағамдық және технологиялық сапасы дәннің түріне, ұнтақталу дәрежесіне, т. б. байланысты. 2 - сұрыпты және еленбеген ұнда В1, В2, РР және Е витаминдері болады.
Жоғарғы сұрыпты ұнда бұл витаминдердің мөлшері өте азайып кетеді. Ұзақ сақталған ұнның сапасы нашарлайды. Оның ылғалдылығы 15%- дан аспау керек, ылғалдылық мөлшері одан жоғары болса, ұн қышқылданып көгереді және өздігінен қызып кетеді. Ал төмен болған жағдайда ұн аши бастайды. Ұн диірмендерде тартылады.
Бауырсақ – шай, қымыз, шұбат ішкенде дастарқанға бауырсақ салады. Бауырсақты жоғары немесе бірінші сортты бидай ұнынан пісіреді. Оны қамырды ашытып та ашытпай да дайындауға болады. Ашытпай пісірген бауырсақ көпке шыдайды, ал ашытып пісірілген бауырсақ кеуіп қалса, жеуге жайсыз болады. Ашымаған қамырдан бауырсақ пісіру үшін ұнға май, жұмыртқа, сүт, тұз салып илейді (айран құйса да болады). Қамырды иін қандыра қатты илеп қоя тұру керек. Содан кейін қамырды жазып, төрт бұрыштап кесіп немесе жіңішкелеу етіп есіп алып, содан кейін кессе да болады. Кесіп дайындаған бауырсақтың бетін кеуіп кетпеу үшін жауып қойған жөн. Қазанға май салып әбден қыздырып алған соң, бауырсақ майдың мөлшеріне қарай салынады. Бауырсақты үздіксіз араластырып тұрса, біркелкі болып піседі. От қатты жанса, бауырсақтың іші шикі болады немесе тым қызарып кетеді. Қызыл - күрең болып піскен бауырсақ сәнді де, дәмді де болады. 4 - 5 стақан бидай ұны, 1стақан сүт (немесе су), 1 шай қасық тұз, 2 ас қасық сары май, 2 жұмыртқа керек.
Ашытқан қамырдан бауырсақ пісіру үшін жылы суға ашытқы, қант, ұн салып жылы жерге қою керек. Ашықты көпіршіктеніп ашыған кезде тұз, май, жұмыртқа, ұн салып өте жұмсақ етіп иін қандыра илейді. Жұмсақ иленген бауырсақ жақсы қабарып, жұмсақ болып піседі. 4 - 5 стақан бидай ұны, бір ас қасық ашытқы, 2 ас қасық қант, 1 шай қасық тұз, 1 стақан сұйық май, 1 стақан сүт (немесе су), 2 жұмыртқа. Ашытқан қамырды есіп, жұқалап жаяды да, біркелкі етіп кеседі, тақтайға немесе табаққа бір - бірлеп тізіп, 10 - 15 минут қойып, қабарғаннан кейін пісірсе, іші шикі болмайды. Бауырсақты қалыңдығы 2 см етіп жайып, қызып тұрған майға пісіреді.
Таба нан – ұнға май, сүт қосып иленеді. Қамырды бір табаның үстіне екінші табаны төнкеріп жауып, шоқтың қоламтасына көміп пісіреді. Оны пешке де немесе духовкаға пісіруге болады. Егер таба қоламтаға көмілсе, оны аудару керек. Таба нанды ашытып немесе ашытпай пісіруге болады. Ашытылған қамыр жұмсақ, ашытылмаған қамырды қатты етіп, иін қандыра илейді. Ашытылған қамырды орап, жылы жерге қояды, ал ашытылмаған қамырды су шүберекке орап, 20 минуттай тоңазытқышқа (астыңғы жағына) салады. Содан кейін қамырды табаның үлкендігіне қарай 1 - 1, 5 см етіп жайып, майланған табаға салады. Қамыр жақсы ашу үшін екі - үш көтерілуі керек. Көтерілген қамырды қолды сулап басып - басып қою керек, ол қайта көтеріледі. 1 кг бидай ұны, 1 ас қасық ашытқы, 1 шай қасық тұз, 2 жұмыртқа, 200 г май керек.
Құйрық май қосылған таба нан – май салып қатты иленген қамырды табаның үлкендігіндей етіп 1 см қалыңдықта жайып, майланған әрі қыздырылған табаға салып отқа (шоқтың ыстық қоламтасына) қояды, немесе духовкаға салады. Нан табаға салынған соң бармақпен әр жерінен тесіп, сол жерге ұсақ туралған құйрық май салады. Бетіне тағы бір таба жабылады. Құйрық маймен пісірілген таба нан өте дәмді болады.
Салма – асқа етке салынатын ұннан дайындалады. Салманың аты әр жерде әртүрлі: салма, кеспе, жайма, шелпек, нарын, үзбе т. б. Салманы сорпаға, не суға қатты етіп қамырдан дайындалады. Ол дәмді болу үшін оның қамырына бір - екі жұмыртқа салу жөн. Қамырды оқтау мен жұқалап жайып, одан соң пышақпен жіңішкелеп кесіп, не болмаса қолмен үзіп, қайнап тұрған сорпаға пісіреді. Салма етке жабысып қалмау үшін оны салардың алдында етті сүзіп алады. Оны салған ет жеуге өте жеңіл, әрі сіңімді келеді
Май шелпек – ұнды сары май қосып илеп, онша жұқалап жаймай пісіреді. Май шелпектің арасына қойдың, жылқының шыжығын салуға болады.
Қаттама – нанның өте дәмді түрі. Май, жұмыртқа, сүт құйып, қатты етіп иленген қамырды жұқалап жайып, жайманың бетіне май жағады, оны оқтауға орап-орап, пышақпен бірнеше бөліп, әр бөлікті қайтадан жаяды. Бөлшектелген нан қазанда қыздырылған майға пісіріледі. Сонда шелпек қатпар - қатпар болып өте дәмді болып піседі. Кейде мұндай қаттаманы қазанға май жағып қарма тәрізді етіп пісіруге де болады. 1 кг ұн, 1 шай қасық тұз, 150 г май, 1 стақан сүт, 2 жұмыртқа қажет.
Сабақты қорытындылау. Оқушылар бүгін біз ұн туралы, ұнның пайдасы туралы толық мағлұмат алдық. Сонымен мына сұрақтарға жауап беріңдер
Ұннан қандай тағамдар жасалады?
Ұнның құрамын атаңдар?
Бауырсақтың жасалу жолын атаңдар?
Ұн қандай дәндерден жасалады?
Оқушы білімін бағалау
Үйге тапсырма беру.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: МЕНІҢ СҮЙІКТІ ТАҒАМЫМ - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
МЕНІҢ СҮЙІКТІ ТАҒАМЫМ. Сабақтың мақсаты: Жаңа сөздермен таныстыра отырып сөйлем құрап, сұраққа жауап беру арқылы тілдерін дамыту.
Жаңа сөздерді есте сақтауға жағдай туғызу.
Жалғауларды дұрыс жалғай білуге үйрету.
Тағамның адам өміріндегі қажеттілігін ұғындырып, қадірлей білуге дағдыландыру.
Күтілетін нәтиже: * Жаңа сөздерді есте сақтауға жағдай туғызу.
* Жалғауларды дұрыс жалғай білуге үйрету.
* Тағамның адам өміріндегі қажеттілігін ұғындырып, қадірлей білуге дағдыландыру.
Сабақтың әдісі: Жұптық жұмыс, СТО әдістері, сұрақ-жауап, түсіндіру, ой қозғау, талдау, INSERT стратегиясы.
Сабақтың типі: жаңа тақырыпты меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: сызбалар, суреттер, стикерлер.
Техникалық құралдар: Компьютер, интерактивті тақта
Сабақтың барысы І. Ұйымдастыру кезеңі. 1. Сәлемдесу. (Бүгін біз сіздермен қазақ тілі сабағын
өткіземіз. Сабаққа дайынбыз ба? Ендеше, қысқы
шуақты күні сәттілік тілеймін.
2. Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.
3. Оқушылардың ынта-зейіндерін сабаққа аудару.
(шаттық шеңбер құру) мотивация кезеңі Қайырлы күн, біз көңілді баламыз! Қайырлы күн, сәлемдесіп аламыз! Мақсатымыз – білім алу! Міндетіміз – еңбектену. Жақсы балалар, енді орындарымызға отырып, сабағымызды бастайық.
ІІ. Өткен тақырыптарға шолу жасау – ТҰСАУКЕСЕР
1. Білімдерін тексеру үшін тақтаға назар аударайық.
Тақтада құлыптаулы сандық бар екен.
Аузы құлып сандықты тіс ашпаса, тіл ашады дегендей жұмбақты шешейік, сандықты ашайық.
Жұмбақ Сылдыр сұйық су емес,-
Ішсең сусын қанады.
Ақ болса да, қар емес,
Шешуін кім табады. (СҮТ)
Жақсы, балалар, сандық ашылды ішінен тапсырмалар шықты, енді осы
тапсырмаларды орындайық.
1. Біз қандай тағам түрлерін білеміз?
2. Ұннан жасалатын қандай тағамдар бар?
3. Сүттен жасалатын қандай тағамдарды білеміз?
4. Қандай ет тағамдары болады?
Енді балалар әрі қарай жұмысымызды топпен жалғастырамыз.
Ең алдымен балалар өздеріңнің сүйікті тағамдарына не жатады?
Соны айтып шықсақ.
Стикерлерді таңдаймыз. (қызыл, жасыл, сары)
Қызыл – 1 топ - Сүт тағамдарын атағандар алады
Жасыл – 2 топ – Ет тағамдарын атағандар алады
Сары – 3 топ – Ұн тағамдарын атағандар алады


title: Кестені толтырындар - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
Кестені толтырындар.
Қазақ тілі қандай тіл,
қай тілдер тобына жатыды?
|
Полиглот болу үшін не істеу керек?
|
қазақ халқының ана тілі
|
тілді сую керек.
|
өте бай
|
2. тілді үйренуге тырысу керек.
|
көркем
|
3. көп қарым-қатынас жасау керек
|
мәртебесі жоғары
|
4. кітап, журнал, газет оқу керек.
|
түркі тектес
|
5. көп тіл білу өзіңңің қолында
|
қыпшақ тобына жатады
|
6.
|
2. Сөздің көркі мақал
1. Мына мақалды толтырып көрейік.
Өнер алды - ... .
Басқа пәле - ... .
... – көңілдің кілті.
... жоқ жерде, ұлт жоқ.
2. Осы мақалдарды ағылшын тіліне аударайық.
Первое из искусств – слово.
Беда голове от языка.
Язык – ключ настроения.
Где нет языка, там нет нации.
2. Осы мақалдарды орысшаға аударайық.
The first all kind of Art a world.
Trouble to head is from the tongue.
Language is the key for the spirit.
There where is no language – there is no nation.
3. «Тіл» сөзіне фонетикалық талдау жасаңдар.
1. жіңішке сөз 5. бітеу буын
2. үш дыбыстан тұрады 6. т – дауыссыз, қатаң дыбыс
3. үш әріп 7. і – дауысты,жіңішке, қысаң
4. бір буын 8. л – дауыссыз,үнді
4.Сенің отбасыңның мүшелері неше тілді меңгерген, зертте, кестені толтыр!
Аты-жөні
|
Қазақ тілі
|
Орыс тілі
|
Ағылшын тілі
|
Неміс тілі
|
Тағы басқа тіл
|
Әкем
|
+
|
+
|
+
|
-
|
-
|
Шешем
|
+
|
+
|
+
|
+
|
өзбек тілін
|
Қарындасым
|
+
|
+
|
+
|
-
|
-
|
Ағам
|
+
|
+
|
+
|
+
|
-
|
Апам
|
+
|
+
|
+
|
-
|
-
|
Мен
|
+
|
+
|
+
|
-
|
араб тілін
|
Қос тілге байланыстыВенн диаграммасын сызыңдар.
қазақ тілі орыс тілі
ҚР мемлекеттік тілі,қазақ бай, ҚР ресми тіл, орыс халқының
халқының ана тілі,1989 ж. көркем, ана тілі, Пушкинның тілі,
мемлекеттік мәртебе алды. экономика, ұлы тіл.
Абайдың тілі. ғылым.
6.Мына қанатты сөздерді, қай қатардың оқушылары тезірек үш тілде айтады екен.
1.Игі істің басы – тіл,
Тәрбие басы – тіл. (М.Қашқари.)
Начало доброго дела – язык.
Началовоспитания – язык.
Language is the beginning of a good deef
Language is the beginning of upbringing.
2.Тіл аспап сияқты, оны жақсы білу керек, оны жақсы меңгеру керек.(М.Горький)
Язык как музыкальный инструмерт, его надо хорошо знать, им надо хорошо владеть.
Language islike a musika instrument, you should know it properly,you should master a language thoroughly.
3. Неше тіл білсең, сен сонша рет адамсың
Сколько языков ты знаешь, столько раз ты человек.
So many languages you know such a man you are.
Балалар,енді осымен сабағымызды қорытындылайық.
Ол үшін сендер менің сұрақтарыма жауап беріңдер.
Меніңше, менің ойымша, менің түсінігім бойынша, менің білуімше деген сөздерді қолданып жауап беріңдер.
- Тіл ұлттың несі?
- Менің білуімше, тіл ұлттың жаны.
- Қай тіл біздің елді ресми тіл болып саналады?
- Менің білуімше орыс тілі,
- Тілден артық қазына жоқ, тілден артық қасиет жоқ, кімнің сөзі?
- Менің ойымша, ол Президентіміз Н. Назарбаевтың сөзі.
- Сенің білуіңше қазақ тілі қашан мемлекеттік мәртебе алды?
- Менің есімде, 1989 жылы қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алды.
- Сенің түсінігін бойынша полиглот болу міндет пе?
- Менің түсінігім бойынша полиглот болу өмір талабы, ол адамның өз қолындағы іс.
Рахтет, жауаптарыңа.Оқушыларды бағалау.
Үй тапсырмасы. «Тілден артық қазына жоқ» тақырыбына шағын әңгіме құрастырындар немесе сөйлесу құрастыру.
Сабақ аяқталды. Сау болыңдар.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=22#(шаттық_шеңбер_құру)_мотивация_кезеңі_Қайырлы_күн,_біз_көңілді_баламыз!_Қайырлы_күн,_сәлемдесіп_аламыз!_Мақсатымыз_–_білім_алу!


title: НЕГІЗГІ БӨЛІМ - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1- ТАПСЫРМА (оқылым әрекеті) – Мәтінді түсініп оқып, сұрақтарға
жауып беріңдер.
1-ші топ
Сүт тағамдары.
Мынау – «Эмиль» фирмасы. Мұнда сүт тағамдары әзірленеді. Сүт тағамдары азық-түлік дүкендерінде сатылады. Сүт тағамдары өте пайдалы, кальцийге бай. Сүт тағамдарына: май, айран, ірімшік, балмұздақ, қаймақ, құрт, сүзбе жатады. «Эмиль» фирмасының тағамдары үнемі жаңа, жұмсақ, таза, пастерленген болады. Маған сүт тағамдары қатты ұнайды.
- «Эмиль» фирмасында не әзірленеді?
- Сүт тағамдары қайда сатылады?
- Сүт тағамдары қандай?
- Сүт тағамдарына нелер жатады?
2- ші топ
Ет тағамдары.
Қазақта ұлттық тағамдар алуан түрлі. Еттен түрлі тағамдар жасайды. Қазақтың басты ұлттық тағамы – ет. Етін жеп, сорпасын ішеді. Ет тағамдарына бесбармақ, қуырдақ,қарта, қазы, жал, жая жатады. Еттен қуырдақ қуырады. Суық жерде тұрса да, жылқының сорпасы қатпайды. Жылқының еті өте сіңімді болады.
- Қазақтың басты ұлттық тағамы не?
- Ет тағамдарына нелер жатады?
- Жылқының еті қандай?
- Еттен не қуырады?
3-ші топ
Ұн тағамдары.
Диқандар күзде жер жыртып, егін егеді. Күзде піскен егінді жинап алады. Элеваторда бидайдан ұн тартылады. Ұннан әр түрлі нан пісіріледі. Олар: бауырсақ, шелпек, самса, тоқаш, торт, печенье. Дүкеннен қалаған нанымызды сатып аламыз.
- Диқандар күзде не істейді?
- Ұннан не пісіріледі?
- Нанды қайдан сатып аламыз?
- Ұн қайда тартылады?
2-ТАПСЫРМА – (айтылым әрекеті) - Мына мақал – мәтелдерді жалғастырыңдар.
1-ші топ
1. Ас – адамның (арқауы ).
2. Ағайын тату болса ат көп,
Абысын тату болса(ас көп).
2-ші топ
1. Ет етке, сорпа (бетке).
2. Аздың атасы бір,
Көптің батасы (бір).
3-ші топ
1. Арпа, бидай ас екен,
Алтын,(күміс тас екен).
2. Ас иесімен (тәтті).
3-ТАПСЫРМА – (жазылым әрекеті) - Жалғауларды дұрыс жалғаңдар.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: -ші топ. Сүт тағамдары - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
1-ші топ. Сүт тағамдары.
Көп нүктенің орнына септік жалғауларын дұрыс жалға.
Ата... үйрен, сүт... жаса, төсек... тұрды, ағам... сұра.
Керекті жалғаулар: (-дан, -нан, - ден, - тен)
2-ші топ. Ет тағамдары.
Мына сөздерге тәуелдік жалғауларын жалғап жазыңдар.
Тағам, сорпа, жылқы, сиыр, шұжық, ет.
(-ң, -ым, -ы, -сы, ыңыз, -і)
3-ші топ. Ұн тағамдары.
Берілген сөздерге көптік жалғауларын қойып жазыңдар.
Нан, егін, диқаншы, тағам, астық, бауырсақ.
4-ТАПСЫРМА – (тілдесім әрекеті) – Сөйлесімді оқыңдар, аударыңдар.
1-ші топ. Сүт тағамдары.
-Базардың қасында азық-түлік дүкендері бар ма?
-Иә, үлкен және шағын азық-түлік дүкендері бар.
-Онда сүт қанша тұрады?
-Сүт...теңге тұрады.
-Ірімшік бар ма екен?
-Ірімшік жоқ, айран бар.
-Айран қанша тұрады?
-Айран ...теңге тұрады.
-Маған айран беріңізші.
-Рақмет, сау болыңыз.
2-ші топ. Ет тағамдары.
- Сәлем...
- Сәлем...
- Қалың қалай?
- Жақсы, сенің ше?
- Жаман емес.
- Сен қазақтың қандай ұлттық тағамдарын білесің?
- Мен қазақтың ұлттық тағамдарының негізгі үш түрін білемін.Олар ет, сүт, нан тағамдары
- Ет тағамдарына нелер жатады?
- Ет тағамдарына жая, қуырдақ, қазы, ет жатады.
- Сүт тағамдарына не жатады?
- Сүт тағамдары ірімшік, құрт, май, сүт, қымыз, қаймақ жатады
- Рақмет, сау бол!
- Сау бол!
3-ші топ. Ұн тағамдары.
- Сен нанды қай дүкеннен аласың?
- Мен нанды азық – түлік дүкенінен аламын.
- Отбасыңа қандай нан ұнайды?
- Отбасыма ақ нан ұнайды.
- Нансыз тамақ іше аласың ба?
- Жоқ, нансыз тамақ іше алмаймын.
- Сенің анаң ұннан қандай тағамдар дайындайды?
- Менің анам ұннан нан, тоқаш, бауырсақ дайындайды.
- Сен өзің нан пісіре аласың ба?
- Жоқ, әзірше пісіре алмаймын.
- Жерде нан жатса, сен не істейсің?
- Жерде жатқан нанды көтеріп, торғайларға беремін.
- Қатқан нанды не істейсіңдер?
- Қатқан нанды да жібітіп, торғайларға беремін.
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Бағалау:
Әдісі - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
Бағалау: Әдісі: өзара бағалау.
Орындалуы: бағалау парағы арқылы бір- бірін бағалайды.
Қырытынды баға қояды.
Топ басшысы өзінің топтағы бағалаған оқушылардың бағаларын айтады, бағалау парақтарын тапсырады.
Үй тапсырмасы: Өз сүйікті тағамдары жайында шағын әңгіме жазу.
Қорытынды - Рефлексия: Әдісі: INSERT әдісі. Орындалуы: Сабақта не ұнады, нені білдім, нені білгім келеді, не ұнамады.
Оқушыларға түрлі- түсті стикерлер беріледі.
Оқушылар өздерінің ойларын стикерлерге жазып, жапсырып кетеді.
Сабақтың тақырыбы:Қазақ халқының салт-дәстүрлері Пәні: қазақ тілі
Пән мұғалімі:
Орынбаева Айымгүл Тұрсынқызы
Сыныбы:5
Қатысқан оқушылар саны:
Қатыспағандар:
Сабаққа негізделген оқу мақсаттары
5Т/А1.Тірек сөздер мен ұсынылған иллюстрациялар арқылы тақырыпты болжау. 5.Ж5. Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпаратты сақтай отырып, жинақы мәтін жазу. 5.ӘТН1. Қазақ тілінің дыбыстар жүйесін , үндестік заңын, емлелік ерекшеліктерін ескере отырып, орфографиялық нормаға сай жазу.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=25#Оқылым_және_тыңдалым_материалдары_бойынша_негізгі_ақпаратты_сақтай_отырып,_жинақы_мәтін_жазу._5.ӘТН1.__Қазақ_тілінің_дыбыстар_жүйесін_,_үндестік_заңын,_емлелік


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=25#Сабаққа_негізделген_оқу_мақсаттары__5Т/А1._Тірек_сөздер_мен_ұсынылған_иллюстрациялар_арқылы_тақырыпты_болжау._5.Ж5.


title: Оқушылардың басым бөлігі - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
Оқушылардың басым бөлігі:
берілген материалдар бойынша жинақы мәтін жазады.
|
Кейбір оқушылар:
|
сөздердің айтылуы мен жазылуындағы айырмашылықты түсіндіреді.
|
Жетістік критерийлері
|
-Тірек сөздер мен ұсынылған иллюстрациялар арқылы тақырыпты болжайды.
-Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттысақтай
отырып, жинақы мәтін жаза алады.
-Қазақ тілінің дыбыстар жүйесін , үндестік заңын, емлелік ерекшеліктерін ескере
отырып, орфографиялық нормаға сай жазады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Негізгі сөздер мен тіркестер:сауын алу, салт-дәстүр,көрімдік беру,қалау, сүйінші, шашу шашу,кіндік шеше, т.б
Оқушылар:сөздердің айтылуы мен жазылуындағы айырмашылықтар-
ды ажыратады, сөздердің түбірі мен қосымшасын анықтайды.
Пән лексикасы және терминология:
Құдағи-құдағай, ашамай-ер-тұрман, жол-жоралғы, қамшы өру
Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:
Қазақстанда өмір сүретін басқа ұлттардың салт-дәстүрлерін білгің келеме?
Сөзмаржанды қолдану.
«Қазақтың өмірлік танымы - дәстүрінде» тақырыбында шағын әңгіме жазу.
|
Алдыңғы тақырып
|
Отбасылық мерекелердің тәрбиелік мәні
|
Жоспар
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=26#Диалог_және_жазылым_үшін_қажетті_сөз_тіркестер:_Қазақстанда_өмір_сүретін_басқа_ұлттардың_салт-дәстүрлерін_білгің_келеме_Сөзмаржанды_қолдану.


title: Жоспарланған уақыт - Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»

text:
1.Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын құру. «Көңіл-күй» тренингін жүргізу.
2.Түрлі-түсті стикерлер арқылыарқылы оқушыларды«Шаңырақ», «Салт», «Дәстүр»атаулары бойынша 3 топқа бөлемін.
«Ілмек» әдісін жүргізу арқылы үй тапсырмасын пысықтау.
Түрлі-түсті стикерлер.
Ортасы: 25 минут
«Миға шабуыл» әдісі арқылы тақырыпты болжау.
«Құпия моншақтар» арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу.
Тыңдалым1-тапсырма. Сауын алу. «Ердің күйін сұрама, жұрттан сауын сауған соң»(ел аузынан).Бұрын кедейлер мен малы аз адамдар ауқатты байлар мен жақын ағайындарынан сүтін пайдалану үшін «сауынға» деп құлынды бие немесе бұзаулы сиыр, кейде бірнеше қой,ешкіні де белгілі бір уақытқа сұрап алатын.Сауынға алған малдың сүтін, май, қаймағын пайдаланып,қысқа құрт, ірімшігін дайындайды. Сауын тәртібі бойынша алған адам малдың күйін төмендетпей және оның төлін де мезгілінде аман әкеп тапсыруға кепілдік береді.Шығын болса, сөз айтпай төлейді.Сауын алудың ереже, тәртібі осындай, оған ешкім дау айта алмайды.Ертеректе кедейлер байлардан сауын алып күн көрген. Әдет бойынша малы бар адамдар сауын беруге міндетті болған.Бұған ел ағалары мен ақсақалдары араласып, ауқатты кісілерді осылай жәрдемге шақырып,ықпал етіп отырған.Бұл да қазаққа біткен қайырымдылық қасиеттің бір көрінісі екені анық.
1.Қазақ дәстүрінде қайырымдылық қалай жүзеге асқан деп ойлайсыңдар?
2.Қарамен берілген сөздердің айтылуы мен жазылуында қандай айырмашылықтар бар? Үндестік заңы сақталған ба?
3.Мәтіндегі негізгі ақпаратты беріп тұрған сөздер қайсы?


Сабақтың тақырыбы: «Тілден артық қазына жоқ»
Жазылым тапсырмалары«Сәйкестендіру» әдісі
жүктеу/скачать
1,25 Mb.
бет
28/33
Дата
02.05.2023
өлшемі
1,25 Mb.
#88780
түрі
Сабақ
1
...
25
26
27
28
29
30
31
32
33
Байланысты:
қмж
Бұл бет үшін навигация:
Сүйіншіжағдайы төмен отбасына немесе ағайын- т уысқа көмек қолын созу Ерулік алыс сапардан келген жолаушының туыстарына сыйы
Қалау жаңа дүниеге берілетін ақы немесе сый Қымыз мұрындық мереке, тойлардан әкелінетін тағам
« АССОСИАЦИЯ» әдісі
Мәтіннің мазмұнына қатысты ақпаратты анықтайды, көтерілген мәселені ажыратады, суреттер желісі бойынша әңгіме құрастырады
Тақырып туралы мәліметтерді біледі, болжайды
Жазылым
тапсырмалары«Сәйкестендіру» әдісі
Б азарлықтуған –туыстарға,
жаңа көршілерге
д астарқан жаю
Б айғазы үйге келген қонақтың сол үйдегі өзіне
ұ наған
заттың кез келгенін иеленуі
С арқыт қымыз ашыту маусымына байланысты салт
Сүйіншіжағдайы
төмен отбасына немесе ағайын-
т уысқа көмек қолын созу
Ерулік алыс
сапардан келген жолаушының
туыстарына сыйы
Қалау жаңа дүниеге берілетін ақы немесе сый
Қымыз
мұрындық мереке,
тойлардан әкелінетін
тағам
Жылу жинау қуанышты хабар жеткізу
«Шашыраған сөздер» әдісі
САУЫН АЛУ
–
ҚАЗАҚҚА
БІТКЕН ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ҚАСИЕТТІҢ
БІР КӨРІНІСІ
« АССОСИАЦИЯ» әдісі
Бағалау
критерийі
Тапсырма
Дескриптор
Білім алушы
Мәтіннің мазмұнына қатысты ақпаратты анықтайды,
көтерілген мәселені ажыратады
, суреттер желісі бойынша әңгіме құрастырады
1
Тақырып
туралы мәліметтерді біледі
, болжайды
2
жүктеу/скачать
1,25 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
...
25
26
27
28
29
30
31
32
33
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


|
Жазылым тапсырмалары«Сәйкестендіру» әдісі
|
бет | 28/33 | Дата | 02.05.2023 | өлшемі | 1,25 Mb. | | #88780 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: қмжЖазылым тапсырмалары«Сәйкестендіру» әдісі
Б азарлықтуған –туыстарға, жаңа көршілерге
д астарқан жаю
Б айғазы үйге келген қонақтың сол үйдегі өзіне
ұ наған заттың кез келгенін иеленуі
С арқыт қымыз ашыту маусымына байланысты салт
Сүйіншіжағдайы төмен отбасына немесе ағайын-
т уысқа көмек қолын созу
Ерулік алыс сапардан келген жолаушының
туыстарына сыйы
Қалау жаңа дүниеге берілетін ақы немесе сый
Қымыз
мұрындық мереке, тойлардан әкелінетін
тағам
Жылу жинау қуанышты хабар жеткізу
«Шашыраған сөздер» әдісі
САУЫН АЛУ– ҚАЗАҚҚА БІТКЕН ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ҚАСИЕТТІҢ
БІР КӨРІНІСІ
« АССОСИАЦИЯ» әдісі
Бағалау критерийі
|
Тапсырма
|
Дескриптор
|
Білім алушы
|
Мәтіннің мазмұнына қатысты ақпаратты анықтайды, көтерілген мәселені ажыратады, суреттер желісі бойынша әңгіме құрастырады
|
1
|
Тақырып туралы мәліметтерді біледі, болжайды
|
2
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=28#Қалау_жаңа_дүниеге_берілетін_ақы_немесе_сый___Қымыз_мұрындық_мереке,_тойлардан_әкелінетін_тағам

title: Жазылым тапсырмалары«Сәйкестендіру» әдісі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=28#Мәтіннің_мазмұнына_қатысты_ақпаратты_анықтайды,_көтерілген_мәселені_ажыратады,_суреттер_желісі_бойынша_әңгіме_құрастырады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=28#Сүйіншіжағдайы_төмен_отбасына_немесе_ағайын-_т_уысқа_көмек_қолын_созу___Ерулік_алыс_сапардан_келген_жолаушының_туыстарына_сыйы


title: Қажетті сөздерді сәйкестендіріп қолданады

text:
|
Қазақ әдебиеті 5-сынып, флипчарт, маркер, желім
Түрлі-түсті моншақтар
Флипчарт, маркер, желім
|
Аяқталуы:
5 минут
|
«Кір жайғыш» әдісін жүргізу арқылы жаңа тақырып бойынша білімдерін тиянақтау.
|
|
Кері байланыс
«Жемістер себеті» әдісі
3 минут
|
«Жемістер себеті» әдісін қолдану
|
Қызыл, сары, жасыл жемістер арқылы кері дизайн.
|
Қосымша ақпарат: ғаламтор материалдары
|
Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
|
Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
|
Пәнаралық байланыс
Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері
АКТ-менбайланыс
Құндылықтардағыбайланыс
|
Деңгейлік тапсырмалар
дайындаймын.
|
Қалыптастырушы бағалау жүргізіледі. (күлкілі езулер, жұлдызша, бағалау парақшалары, қималар, бағдаршам арқылы)
|
Тарих, қазақ тілі, география
Достарыңызбен бөлісу: |


Қоғамымыздағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім
Рефлексия Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?
Бүгін оқушылар не білді?
Сыныптағы ахуал қандай болды?
Мен жоспарланған саралау
шаралары тиімді болды ма?
Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?
Қорытынды бағамдау
Қандай екі нәрсе ең табысты (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)? 1: 2: Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)? 1: 2: Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетіні туралы не білдім?
Сабақтың тақырыбы: Шілдехана. Сабақтың мақсаты: Тақырып бойынша сөйлеу дағдыларын қалыптастыру.
Білімділік:Жаңа тақырып арқылы оқушылардың коммуникативтік, ақпараттық құзыреттілігін қалыптастыру.Ауызекі сөйлеу, сөйлесу дағдыларын жетілдіру, алған білімдерін бекіту.
Дамытушылық: Ойлау, есте сақтау, көру қабілеттерін дамыту, ой түйіндеуге, шығармашылықпен жұмыс істеуге жұмылдыру. Байланыстырып сөйлеу тілін дамыту. Танымдық қабілетін арттыру. Сөздік қорын толықтыру.
Тәрбиелік:Оқушылардың патриоттық сезімін оятып, Отанға,туған елдің салт- дәстүріне, одан үлгі- өнеге алуға деген сүйіспеншілігін арттыру. Көрнекілік материал: суреттер, интерактивті тақта, слайдтар.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=30#Қорытынды_бағамдау___Қандай_екі_нәрсе_ең_табысты_(оқытуды_да,_оқуды_да_ескеріңіз)_1:_2

title: Қоғамымыздағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-tilden-arti-azina-jo.html?page=30#Сабақ_барысында_мен_сынып_немесе_жекелеген_оқушылар_туралы_менің_келесі_сабағымды_жетілдіруге_көмектесетіні_туралы_не_білдім