title: Академиялық құндылықтар - Сабақтар 5 Емтихан ОӨЖ: 54 Соның ішінде осөЖ 10 егж қорытынды бақылау: Емтихан Алматы, 2022 ж

text:
Академиялық құндылықтар:
- Практикалық / зертханалық сабақтар, СӨЖ дербес, шығармашылық сипатта болуы
тиіс.
- Рұқсат етілмейді: плагиат, жалғандық, шпаргалка пайдалану, көшіріп жазып алу,
басқа адамдар шешкен тапсырмаларды көшіру, басқа студент үшін емтихан тапсыру.
Академиялық адал емес деп танылған білім алушы «F» қорытынды бағасын алады
және университеттің академиялық саясатына сәйкес жауапкершілікке тартылады.
Пән бойынша оқыту шеңберінде кез келген түрдегі сыбайлас жемқорлық көріністеріне
жол берілмейді. Мұндай іс-әрекеттерді ұйымдастырушы (оқытушы, білім алушы немесе
олардың тапсырмасы бойынша үшінші тұлғалар) білім беру процесі сапасының
төмендеуіне әкелетін білім беру саласындағы нормативтік құқықтық актілерде белгіленген
талаптарды бұзғаны; білім беру қызметіне қойылатын хабарлама тәртібі мен біліктілік
талаптарын сақтамағаны үшін толық жауапты болады.
Фактілер туындаған жағдайда университеттің сапаны бақылау қызметіне
3231175 (ішкі 62-09) телефон арқылы хабарласуға болады.
8 Әдебитеттер тізімі
Негізгі
1. Байпақбаев Т.С Сарсенбаева С.Н Методическое указание для специальностей:
5B071900 - Радиотехника, электроника и телекоммуникации, АУЭС, 2022
Толығырақ
сілтемеде
2. Т.С Байпақбаев, Р.Н Сыздықова Электрмагниттік толқындар физикасы. 6В06201
-Радиотехника, электроника және телекоммуникациялар мамандығының студенттері үшін
есептеу-сызба жұмыстарды орындау бойынша әдістемелік нұсқаулықтар. , АУЭС, 2020
Толығырақ сілтемеде
3. Байпақпаев Т.С Қарсыбаев М.Ш Физика курсынан есептер жинағы, АУЭС, 2014
Толығырақ сілтемеде
4. Байпақбаев Т.С Искаков Ж. Сарсенбаева С.Н Электр тогы . Магнитизм, Ауэс, 2014
Толығырақ сілтемеде
5. Сыздықова Р.Н., Кенжебекова А.И Тербелістер:Барлық мамандықтардың студенттері
үшін зертханалық жұмыстарды орындау бойынша әдістемелік нұсқаулықтар, АУЭС, 2015
Толығырақ сілтемеде
6. Карсыбаев М.Ш., Сыздықова Р.Н., Ахметқалиев Р.Б. Кванттық физика. Оқытудың
барлық бөлімінің және барлық мамандық студенттері үшін зертханалық жұмыстарды
орындауға арналған өдістемелік нұсқау, АУЭС, 2015
Толығырақ сілтемеде
7. Т. Бижігітов ЖАЛПЫ ФИЗИКА КУРСЫ, Алматы, 2013
Толығырақ сілтемеде
8. И.Е. Иродов Электромагнетизм. Негізгі заңдар: оқулық , Алматы, 2013
Толығырақ
сілтемеде
Қосымша
9. . Савельев И.В. Курс физики: Кн. 5: Квантовая оптика. Атомная физика. Физика
твердого тела. Физика атомного ядра и элементарных частиц. , М.: «Издательство АСТ»,
2004
Толығырақ сілтемеде
10. Трофимова Т.И. Физика курсы бойынша шешулері қоса берілген есептер жинағы., М.:
«Жоғ. мектеп», 2010
Толығырақ сілтемеде
11. Қойшыбаев Н. Физика 2 т. (электродинамика негіздері, тербелістер мен толқындар,
оптика, кванттық физика, атом және атом ядросы): Оқу құралы., Алматы, 2001
Толығырақ
сілтемеде
12. Қойшыбаев Н. Оптика. Ядро. Атом. Элементар бөлшектер, Алматы, 2006
Толығырақ
сілтемеде
13. Чертов А.Г., Воробьев А.А. Физикадан есептер жинағы, М.: Высш. шк, 2006
Толығырақ сілтемеде
14. Волькенштейн В.С. Жалпы физика курсының есептер жинағы., Алматы.: Нур-принт,
2012
Толығырақ сілтемеде
15. М.Ш.Қарсыбаев,Т.Д.Дауменов, Р.С.Қалықпаева. Толқындық оптика. Оқытудың барлық
бөлімінің және барлық мамандық студенттері үшін зертханалық жұмыстарды орындауға
арналған әдістемелік нұсқау, АУЭС, 2008
Толығырақ сілтемеде
16. Трофимова Т.И. Жалпы физика курсы, М.: Академия, 2006
Толығырақ сілтемеде
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтар 5 Емтихан ОӨЖ: 54 Соның ішінде осөЖ 10 егж қорытынды бақылау: Емтихан Алматы, 2022 ж

text:
Қазақстан Республикасы Ғылым және
жоғары білім министрлігі
Ғұмарбек Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс
университеті КЕАҚ
Телекоммуникация және ғарыштық инженерия институты институты
Ғарыштық
инженерия кафедрасы
Бекітемін
ТҒИИ директоры
RET (RETv) 1216 - Электрмагниттік толқындар физикасы
пәнінің силлабусы (курс бағдарламасы)
Курс
2
Семестр
4
Кредиттер саны
3
Сағаттардың саны
90
Соның ішінде:
Аудиториядағы
сағаттар:
30
Дәрістер
15
Зертханалық
сабақтар
15
Емтихан
6
ОӨЖ:
54
Соның
ішінде
ОСӨЖ
10
ЕГЖ
2
Қорытынды бақылау:
Емтихан
Алматы, 2022 ж.
1. Оқытушы
Сарсенбаева Сулукас Низаматдиновна - аға оқытушы
Байланыс: +7(707) 634-9671, su.sarsenbayeva@aues.kz
Жоғарыда аталған байланыс контактісі бойынша дүйсенбіден
жұмаға дейін сағат
9.00-ден 18.00-ге дейін хабарласуға болады. Өтінішке жауап екі жұмыс күні ішінде
жіберіледі.
2 Аудиторлық сабақтардың уақыты мен орыны сабақ
кестесінде көрсетілген,
СОӨЖ консультациялардың кестесі Телекоммуникация және ғарыштық инженерия
институты (Д-307) және Ғарыштық инженерия кафедраның хабарландыру тақталарында
көрсетілген.
Курстың аудиториялық сабақтарын өткізу уақыты мен
орны онлайнсілтеме қосылған
АЭжБУ сайтындағы оқу сабақтарының кестесінде көрсетілген, ОСӨЖ
консультацияларының кестесі онлайн-сілтеме қосылған АЭжБУ сайтында және
оқытушының электрондық жеке кабинетінде орналастырылған.
Оқыту форматы: дәрістер - онлайн-форматта, зертханалық сабақтар -
офлайн-форматта,
3 Оқу пәнінің сипаттамасы


url: http://emirsaba.org/sabatar-5-emtihan-ooj-54-soni-ishinde-osoj-10-egj-oritindi-bai.html#Оқыту_форматы:_дәрістер_-_онлайн-форматта,_зертханалық_сабақтар_-_офлайн-форматта,_3_Оқу_пәнінің_сипаттамасы


title: Сабақтар 5 сынып «Архелогтер Қазақстан жерінен тас дәуіріне жататын қандай олжаларды тапты?» «Қазақстандағы қола ескерткіштерінің қандай ерекшеліктері бар?»

text:
Жазғы мектепте тарих және география пәндері бойынша өткен сабақтар
5 сынып «Архелогтер Қазақстан жерінен тас дәуіріне жататын қандай олжаларды тапты?»
«Қазақстандағы қола ескерткіштерінің қандай ерекшеліктері бар?»
«Қандай тарихи дереккөздер сақтар туралы мәлімет береді?»
6 сынып «VI-IХ ғасырда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды ?»
«Не себепті Еуразия даласы Дешті қыпшақ деп аталды ?»
«Наймандар, керейлер және жалайырлардың ортағасырлық саяси сахнадағы рөлі қандай?»
7 сынып Тарих «Әбілхайыр ханның Анна Иоанновна патшайымға жазған хатының себептері мен салдары қандай болды?»
«Кенесары хан бастаған ұлт азаттық қозғалыс»
7 сынып География «Литосфераның құрылысы мен заттық құрамы», «Жердің тектоникалық құрылысы», «Табиғи аумақтық кешендердің қалыптасуы»
8 Сынып «Қазақстанның ХХ ғасырдың басындағы әлеуметтік экономикалық жағдайы»
«Алаш қозғалысы және қазақ ұлтының идеясы»
10 сынып
«Дәстүрлі қазақ қоғамының әлеуметтік жіктелуінің ерекшеліктері»
«Түрік империясы – көшпенділер мемлекеттілігінің классикалық үлгісі»
«Шыңғысхан империясы және оның мұрагерлері» «Қазақ хандығы мемлекетінің саяси институттары»
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтар №6-10 Өнеркәсіптік аэрозольдердің санитарлық-гигиеналық маңызы

text:
№ 2 Аралық бақылауға дайындық сұрақтары (тәжірибелік сабақтар № 6-10)
1.Өнеркәсіптік аэрозольдердің санитарлық-гигиеналық маңызы.
2. Шаңның жіктелуі. Шаңның физика-химиялық қасиеттері.
3.Өндірістік шаңның ағзаға әсері.шаң патологиясының жіктелуі.
4.Өндірістік шаңды зерттеу әдістері. Еңбек жағдайларын жақсартудағы желдетудің маңызы.
5.Өндірістік желдету түрлері. Желдету, желдету қондырғысы, желдету жүйесі туралы түсінік.
6.Өндірістік үй-жайларды табиғи желдету. Аэрация. Механикалық желдету. Аэрацияны механикалық тартуға арналған құрылғылардың сипаттамасы
7. Ауаны баптау. Желдетуге қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар. Желдету қондырғыларының шуы мен дірілін азайту әдістері.
8. Улы газдар мен бу бӛлетін артық ылғал, жылу бӛлетін үй-жайларды желдету
9. Шаңға қарсы желдету.желдетуді ағымдағы санитарлық қадағалау.өндірістік үй-жайлардың желдету жүйелерін бақылауды ұйымдастыру
10.өнеркәсіптік аэрозольдердің санитарлық-гигиеналық маңызы.шаңның жіктелуі.
11. Шаңның физика-химиялық қасиеттері.ӛндірістік шаңның ағзаға әсері.
12. Шаң патологиясының жіктелуі.өндірістік шаңды зерттеу әдістері.
13. Еңбек жағдайларын жақсартудағы желдетудің маңызы.
14.өндірістік желдету түрлері. Желдету, желдету қондырғысы, желдету жүйесі туралы түсінік.
15.өндірістік үй-жайларды табиғи желдету. Аэрация. Механикалық желдету. Аэрацияны механикалық тартуға арналған құрылғылардың сипаттамасы.
16. Ауаны баптау. Желдетуге қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар. Желдету қондырғыларының шуы мен дірілін азайту әдістері.
17. Улы газдар мен бу бӛлетін артық ылғал, жылу бӛлетін үй-жайларда желдету. Шаңға қарсы желдету.
18. Желдетуді ағымдағы санитарлық қадағалау.өндірістік үй-жайлардың желдету жүйелерін бақылауды ұйымдастыру
19.өнеркәсіптік улар туралы түсінік.өнеркәсіптік токсикология, мақсаттары мен міндеттері.
20.өндірістік улардың жіктелуі. Улардың дене жүйелеріне әсерінің жалпы сипаттамасы.
21.өндірістік улардың ағзаға түсу жолдары. Организмдегі улардың таралуы.
22. Организмдегі зиянды заттардыңөзгеруі. Денеден зиянды заттар.
23. Уларға бейімделу. Жедел және созылмалы кәсіби улану
24. Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы объектілердің үй-жайлары мен жабдықтарына қойылатын талаптар
25.өндірістік үй-жайларды, технологиялық жабдықтарды дайындауға қойылатын гигиеналық талаптар
26. Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы объектілердегі профилактикалық іс-шаралар.
27. Дәріханалардағы еңбек жағдайларының ерекшеліктері.дәріханалардағы еңбек сипатының ерекшеліктері.
28. Жетекші қолайсыз фактор. Қауіпсіз еңбек жағдайларын гигиеналық қамтамасыз етудегі жққ маңызы.
29. Жққ қолдану мақсаты, жіктелуі. Арнайы киімнің негізгі мақсаты
30. Арнайы киім киген кезде таза микроклиматқа қойылатын талаптар
31. Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдары( тожққ), олардың жіктелуі.
32. Шаңға қарсы респираторлардың сипаттамасы
33. Газтұтқыш және әмбебап (газтұтқыш))
34. Тожод.
35. Тожққ пайдаланудың негізгі ережелері. Кӛзді және бетті және есту мүшесін қорғау құралдарының сипаттамасы және жіктелуі
36. Еңбек жағдайлары мен сипатының жұмысшылардың денсаулығына әсері
37. Жұмысшылардың денсаулығын сақтау қажеттілігі: жұмыс орнындағы денсаулық сақтау қызметтерінің рӛлі
38. Нұсқаулық түрлері.өткізу тәртібі мен мерзімі. Еңбек гигиенасы саласындағы нормативтік-әдістемелік материалдар. Қамтамасыз ету жағдайлары
39. Еңбекті қорғау бойынша оқыту. Міндетті оқытуға жататын адамдардың санаттары
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтар №8. Тақырып: Құстардың жүйке жүйесі Мақсаты: Құстардың жүйке жүйесінің ерекшеліктерімен танысу

text:
Практикалық сабақтар №8. Тақырып: Құстардың жүйке жүйесі Мақсаты:Құстардың жүйке жүйесінің ерекшеліктерімен танысу. .
Тапсырма 1. Құстардың жүйке жүйесімен танысыңыз. Тапсырма 2. Құстардың миының суретін салыңыз. Тапсырма. Кестені толтырыңыз.
Кесте 1. Көк кептердің сыртқы және ішкі құрылысы
№
Көк кептердің сыртқы пішіні және ішкі мүшелер жүйесінің құрылысы
Тапсырмаларды орындауға әдістемелік нұсқаулар (қысқаша): Тақырып бойынша теориялық материалды мұқият оқып, талдау жасаңыз. Егер де жауап беруші жоспар бойынша берілген сұраққа толық жауап бермесе, онда тыңдап отырған студенттер толықтырып, жауап бере алады (жауап беруші мен толықтырған студенттің жауаптары бағаланады). Әдебиеттер көздері, интернет мәліметтерін пайдалану. Бағалау кезінде қисындылық, жүйелілік, хабарлылық ескеріледі. Қосымша мәлімет алуға ұсынылатын әдебиеттер: силлабус соңында берілген.


>
Сіз бұрын біздің мектепте оқуға өтініш қалдырдыңыз, солай ма ?
Айтыңызшы, сіз кімге оқуды қарастырасыз: өзіңіз үшін немесе бала үшін?
(Бала үшін) Сіздің балаңыздың аты кім және ол неше жаста?
Оны қандай бағыт қызықтырады?
Сізді біздің компаниямен толығырақ таныстырайық
Тренинг вокал, гитара және бас, фортепиано, укулеле, барабандар және битмейкинг сияқты бағыттар бойынша өтеді
Сабақтар аптасына екі рет 2 сағаттан өтеді
(Біз сіз үшін кестені жеке таңдаймыз)
Кесте әрқайсысы үшін жеке жасалады.
(Біз жұмыс істейміз)
Мектептер 9:00-ден 19: 00-ге дейін жұмыс істейді жексенбі демалыс
Жас шектеулері жоқ, балалар мен ересектер сияқты оқи алады.
Біз Чехов 7, CMV-4 аялдамасы, Salem Social Village алаңында орналасқанбыз.
(сөйлемеу)
Барлық бағыттар бойынша негізгі курс үш айға созылады.
1 айлық оқу құны 19900 теңге
2 айлық оқу құны 39800 теңге
3 айлық оқу құны 55900 теңге
(Бізде әлі де бар) Мектепке келіп, тегін сынақ (танысу) сабағынан өтуді ұсынамын.
Ол 10-15 минутқа созылады.
Сынақ сабағында сіз мұғалімдермен танысасыз, ол сіздің музыкалық есту қабілетіңізді және аспапта ойнау деңгейіңізді тексереді.
Біздің сынақ сабағымызға қатысқыңыз келе ме?
Сынақ сабағына қай уақытта келу ыңғайлы болады?
(Сынақ сабағына уақыт бөлеміз)
Мен сізді сенбі күні сағат 12:00-де жаздым
Сондай ақ мектептің мекен жайы мен картасын сізге ватсапқа жібереміз.


title: Сабақ Тарау немесе бөлім атауы: 1А Қатынастар және пропорция

text:
- картамен, сызбамен, жоспармен жұмыс барысында масштабты қолданады.
Ұжымдық жұмыс
Ой-түрткі:
С-1:Масштаб дегеніміз не?
С-2: Масштаб қайда және не үшін пайдаланады?
С-3: Егер дененің нақты өлшемі сызбада 100 есе кемісе, сызбаның масштабы неге тең?
Анықтама: Картадағы кескін ұзындығының оған сәйкес жер бетіндегі қашықтыққа қатынасын масштаб деп атайды.
Мысалы: географиялық картаның масштабы 1 : 100 000болса, онда картаның ұзындығы 1 см кесіндіге жер бетінде 100 000 см = 1000 м = 1 км қашықтық сәйкес келеді. Керісінше, жер бетіндегі 1 км қашықтық географиялық картада 1 см кесіндімен кескінделеді.
Әр түрлі сызбаларда масштаб әртүрлі сандық мәндерге ие болады. Масштаб географиялық карталарда : 1 : 250 000 000 ; 1 :1 000 000 ;
үй бөлмелерінде: 1 :200 ; 1: 250 ; бөлме ішіндегі заттар үшін: 1 :50 ; 1: 10 т.с.с. болады.
Кішкене жәндіктердің , ұсақ бөлшектердің өлшемдері сызбада үлкейтіледі. Мұндай жағдайда қатынастың алдыңғы мүшесі оның соңғы мүшесінен үлкен болады.
Мысалы: 5:1; 10 :1 ; 100:1 – үлкейту масштабтары.
Бірлескен жұмыс
№1. Масштабы 1:10000000 картада Алматыдан Мәскеуге дейінгі қашықтық 3 дм. Алматы-Мәскеу темір жолының ұзындығы Алматыдан Мәскеуге дейінгі ара қашықтықтан 50%-ке артық. Темір жолдың ұзындығын табыңыз.
Шешуі:
3 дм = 30 см
30:х=1:10 000 000
х=300 000 000 см = 300 000 м = 3000 км
3000 + 1500 = 4500
Жауабы: 4500 км.
№2. Пішіні квадрат тәрізді жер бөлігінің сызбасы 1:500 масштабымен жасалған. Оның қабырғасы сызбада 16 см. Осы жер бөлігінің ауданын есептеп табыңыз.
Шешуі:
16:х=1:500
x=8 000
8 000 cм = 80 м
S=80*80=6400
Жауабы: 6400 м2
Жеке жұмыс
№1. Астана мен Атырау қалаларының Жер бетіндегі арақашықтығы 1500 км болса, ал картадағы 7,5 см болса, онда карта масштабын табыңдар.
№2. Тік төртбұрышты алаңның ауданы 73500м2. Масштабы 1:7000 сызбада осы алаңды кескіндегенде, ұзындығы 5 см тік төртбұрыш шықты. Алаңның енін табыңыз.
№3. Астана мен Жезқазған қаларының арақашықты,ы 496 км. 1:8000000 масштабымен берілген картада екі қаланың арақашықтығы неше сантиметр.


url: http://emirsaba.org/saba-tarau-nemese-bolim-ataui-1a-atinastar-jene-proporciya.html#Анықтама:_Картадағы_кескін_ұзындығының_оған_сәйкес_жер_бетіндегі_қашықтыққа_қатынасын_масштаб_деп_атайды.


url: http://emirsaba.org/saba-tarau-nemese-bolim-ataui-1a-atinastar-jene-proporciya.html#Әр_түрлі_сызбаларда_масштаб_әртүрлі_сандық_мәндерге_ие_болады._Масштаб_географиялық_карталарда_:_1_:_250_000_000_;_1_:1_000_000_;


url: http://emirsaba.org/saba-tarau-nemese-bolim-ataui-1a-atinastar-jene-proporciya.html#Кішкене_жәндіктердің_,_ұсақ_бөлшектердің_өлшемдері_сызбада_үлкейтіледі._Мұндай_жағдайда_қатынастың_алдыңғы_мүшесі_оның_соңғы_мүшесінен_үлкен_болады.


title: Сабақ Тарау немесе бөлім атауы: 9-бөлім. Координация және реттелу

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
|
Пән/Сынып:
|
Биология, 8 сынып
|
Қай аптаның нешінші сабағы
|
12- сабақ
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
9-бөлім. Координация және реттелу
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Көру мүшесінің құрылысы мен гигиенасы
|
Оқу мақсаты:
|
8.1.7.1 көруді қабылдаудың ерекшеліктерін зерттеу және көру гигиенасының ережесін сипаттау
|
Бағалау критериі:
|
көру мүшесі арқылы қабылдау ерекшеліктерін сипаттайды;
көру мүшесінің құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты айқындайды;
көру жітілігі мен көру аймағының шегін анықтап, көрудің маңызы мен гигиенасын түсіндіреді
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі. Бүгінгі жұмыс мақсатымен таныстыру. Бейнематериалды көре отырып, сабақты түсіндіру. Бекіту тапсырмалары және оқу тапсырмалары беріледі. Сабақты қорытындылау
|
Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма)
Бекіту тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
1 тапсырма Көру мүшесіне сипаттама беріңіз, маңызын айтыңыз.
2 тапсырма Көздің гигиенасын түсіндіріңіз
|
Жеке жұмыс
Оқу тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындайды
|
Уақыты
|
Кезеңдері
|
Тапсырма
|
Тапсырманың мақсаты
|
Мұғалімнің бақылауы мен зерттеуі не?
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
1 минут
00:00 – 03:00
|
Ұйымдастыру
|
Сәлеметсіздер ме! Біз сіздермен көру мүшесінің құрылысы және гигиенасымен танысамыз.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Көру мүшесінің құрылысы мен гигиенасы.
Бүгінгі сабақта:
Сенің білетінің: Көздің құрылысы мен көру мүшесі арқылы қабылдау ерекшеліктері, көздің гигиенасы
Сенің меңгеретінің: көру мүшесі арқылы қабылдау ерекшеліктерін, көру мүшесінің құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты,
көрудің маңызы мен гигиенасын
|
Сабақтың мақсатымен таныстыру
|
|
|
Презентация
Слайд 1
Слайд 2
|
8 минут
03:00 – 11:00
11:00-14:00
9 минут
14:00-17:00
|
Жаңа сабақ
|
Адам үшін негізгі сезім мүшесіне көру жатады. Қоршаған әлем туралы ақпараттардың басым бөлігін көру арқылы қабылдаймыз.
Көздің сезімтал жасушалары – фоторецепторлар. Ол заттардан шағылысқан жарықты қабылдайды.
Көздің құрамына қосымша бөліктері:
Көз алмасы үш қабық пен оптикалық жүйеден тұрады.
Оптика деп жарықты өткізетін және оны фокустайтын (шағылысқан жарық сәулесін жинайтын) мөлдір құрылымды айтады.
Көздің аккомодациясы
Көрудің басты сипаттамасының бірі – көру өткірлігі. Ол – көздің ұсақ заттарды ажырату қабілеті.
Адамдарда көбінесе жақыннан көргіштік (сығырлық) пен алыстан көргіштік (қырағылық) сияқты көрудің бұзылуы кездеседі.
Дальтонизм – түсті ажырата алмау – тұқым қуалайтын ауру. Ондай адам көбінесе қызыл және жасыл түсті, кейде жеке түстердің реңдерін ажырата алмайды.
Конъюктивит - көздің кең таралған жұқпалы ауруы. Бұл сілемейлі қабықтың – қасаң қабықтың жоғары қабатының бактериялық қабынуы.
Көздің көру қабілетін сақтау:
көзді бөгде денелердің түсуінен, зақымданудан қорғау;
жарық режимін реттеу;
оқу және жазу кезінде жарық сол жақтан түсуі керек;
кітап пен көз арақашықтығы 30-35 см болуы тиіс;
теледидарды көру ұзақтығы 2,5-3 сағат, ал қашықтығы
3 м-ден кем болмауы керек;
А дәруменіне бай тағамдарды пайдалану;
ақыл-ой еңбегі мен дене еңбегін кезектестіру керек;
темекі тарту және алкогольді ішімдік ішу зиянды әсер етеді;
жатып немесе көлікте кітап оқуға болмайды;
көзге қышқыл, сілті және бөгде зат түскен кезде оны сыртқы жағынан ішке қарай жуу қажет;
көзді таза әрі жұмсақ маталармен сүрту керек.
|


title: тапсырма - Сабақ Тарау немесе бөлім атауы: 9-бөлім. Координация және реттелу

text:
Қалың тығыз дәнекер ұлпасынан тұратын ақ қабық. Көз алмасының алдыңғы және артқы бөліктерін қаптап тұрады. Ақ қабықтың алдыңғы жағы мөлдір әрі дөңес қасаң қабыққа айналады. Ақ қабық көз алмасына пішін береді, қасаң қабықша жарық сәулесін өткізеді.
|
Қан тамырларына бай тамырлы қабық. Тамырлы қабықтың алдыңғы жағы нұрлы қабыққа айналған. Нұрлы қабықтың дәл ортасында саңылау – қарашық деп аталады. Жарық мол түссе қарашық кішірейеді, аз түскенде ұлғайады.
|
Көз алмасының түп жағында шар тәрізді ақ дақтар (соқыр дақ), оның жанында сары дақ болады. Торлы қабықта жарықты сезетін жасушалар өте тығыз орналасқан. Соқыр дақта жарықты сезетін жасушалар бар.
|


title: -тапсырма - Сабақ Тарау немесе бөлім атауы: 9-бөлім. Координация және реттелу

text:
3-тапсырма
Көздің құрам бөліктері мен қызметтерін сәйкестендіріңіз
Жауабы:
Көздің құрам бөлігі
|
Қызметі
|
А) көз бұлшық еттері
Ә) қабақтар мен кірпіктер
Б) жас бездері
В) тамырлы қабық
Г) көзбұршақ
Д) нұрлы қабық
|
1) көзді қимылдату
2) терден, ылғалдан қорғайды
3) көзді ылғалдайды
4) коректік зат және оттекпен қамтамасыз етеді
5) линза қызметін атқарады
6) көзге түс береді
|
|
Жаңа тақырыпты меңгеру
|
|
Дескриптор:
Көз қабықтарының ерекшеліктерін сипаттайды.
Дескриптор:
Көздің құрылысын анықтайды.
Дескриптор: Көздің құрам бөліктері мен қызметтерін сәйкестендіреді.
|
Слайд 3
Слайд 4
Слайд 5
Слайд 6
Слайд 7
Слайд 8
Слайд 9
Слайд 10
Слайд 11
Слайд 12
Слайд 13
Слайд 14
Слайд 15
|


url: http://emirsaba.org/saba-tarau-nemese-bolim-ataui-9-bolim-koordinaciya-jene-rettel.html#Бірлескен_жұмыс_(1,2_тапсырма)_Бекіту_тапсырманы_ұсыну_және_дұрыс_жауапты_ұсыну_арқылы_үйрету_1_тапсырма


title: Пролог - Сабақ Тарау немесе бөлім атауы: Қиял мен шындық

text:
Пролог (гр. prologos - кірісі көркем шығарманың оқиға мазмұнымен мәнін оқырманға таныстыратын кіріспе бөлімі. Ол шығарма идеясын дұрыс түсіндіру.
2-тапсырма.Шығарма прологінде айтылған ойды өз
көзқарасыңыңызбен жазыңыз.
Шығармадан үзінді
Прологтағы ойды түсіндір
Екі салт атты адырдың басына желе-жортып шықты да, аттарының басыніркіп, алақан астынан алысты шолды. Төмен қарай көлбеп бара жатқан кең жазықтың шетінде мұнартып оқшау тұрған жалаңаш тау көрінді.
Дескриптор:
Прологтің анықтамасын біледі
Көркем шығармада ажыратып анықтайды
Өзіндік сыни көзқарасын білдіреді
Ықтимал жауап:
Шығармадан үзінді
Прологтағы ойды түсіндір
Екі салт атты адырдың басына желе-жортып шықты да, аттарының басыніркіп, алақан астынан алысты шолды. Төмен қарай көлбеп бара жатқан кең жазықтың шетінде мұнартып оқшау тұрған жалаңаш тау көрінді.
Бұл үзіндінің пролог болу себебі, шығарманың басы ойдың енді басталатынын аңғаруға болады.Тамаша табиғи көріністе салт аттылардың тау бөктерінің артында бір оқиғаның куәсі болатынын түсіндіріп тұрғандай.
3- тапсырма .Шығарма эпилогі екенін дәлелдеп жазыңыз. Мына сұрақтарға жауап беріңіз.
Әңгіменің соңы немен бітті?
Күйші Еспембеттің тағдыры оқырманына нендей ой салып кетті?
Шығармадан үзінді
Сіздің пікіріңіз
Біз қайдан білейік, ел «Нар идірген» күйі осылай туыпты деседі.
Дескриптор:
Эпилогтің теориялық анықтамасын біледі;
Көркем шығармадан эпилогті тауып ажыратады;
Өзіндік сыни көзқарасын білдіреді.
Ықтимал жауап
Шығармадан үзінді
Сіздің пікіріңіз
Біз қайдан білейік, ел «Нар идірген» күйі осылай туыпты деседі.
Үзіндіден түйін екенін білуге болады. Аңыз әңгімеге жататынын байқадым.
Эпилог екенін бірден байқадым, себебі «Күй аңызы» әңгімесінің шешімін беріп тұр.


title: Сабақ Тарау немесе бөлім атауы: Қиял мен шындық

text:
– Ақсақал, сіз де елде жоқ қолқа салып отырсыз. Мен де елде жоқ қолқа салайын. Осы күнге дейін жар сүймей келе жатыр едім…
Шал Естеместің қолқасын түсініп төмен қарап, ойланып қалды.
– Апырым-ай, мынауың шынында да елде жоқ қолқа екен, – деді ол сәлден кейін. – Ай, бірақ сен де бір азаматсың ғой. Баламды қор қылмассың. Сөзім сөз. Өнерің жетсе, тілегіңді бердім, қарағым.
– Ботасы өлген боз іңген, – деп күбірледі Естемес атын тебініп қозғала беріп. Ойынан енді ғана сергіп, Оразымбетке бұрылды.
– Көрмейсің бе, ботасы өлген ғой аруананың. Зары қандай ащы еді. Түйе деген жануар баласын адамнан артық жоқтайды.
– Мен қорқып қалдым, – деп Оразымбет шынын айтты. – Киелі шығар жануар...
Екі күйшінің жолға шығуы,
күйшілер әңгімесі.
– Ар жағын сен тарт! – деп саңқ етіп, домбыраны Оразымбетке тастай берді.Оразымбет домбыраны қағып алып, жалғастырып тарта жөнелгенде, нардың сүті де шелекке сауылдап құйыла берді.
Біз қайдан білейік, ел «Нар идірген» күйі осылай туыпты деседі.
Шал мен Естеместің бір-біріне қолқа салуы.
үй иесінің өтініші
Нардың түрі жүдеу, бүйірі солып, өркеші қамшылар жағына қисая бастаған. Тамыры қураған ағаштай семіп, кішірейіп бара жатқан ірі тұлғасы, күйіс қайырмай, қыбыр етпей тұрған мүсәпір бейнесі, әсіресе телміре қараған жасқа толы үлкен мөлдір көзі екі күйшіге қатты әсер етті.
Жолаушылардың жалғыз қараша үйге
келуі
Естемес Жаңылға енді бір қарағанда, сығымдап қысқан сүйріктей ақ саусақтың арасынан шым-шымдап сүт тамып барады.
Күйшінің жолын жас жігітке беруі немесе
нардың июі. “Нар идірген” күйінің өмірге
келуі
...Түндігі бүркеулі қаракөлеңке үйдің ішінде жалғыз шалдан басқа адам жоқ екен. Ол орнынан тұрып қонақтардың сәлемін алып, екі күйшіні төрге отырғызды.
Жаңа күйдің пайда болуы. нардың иіп,
сүт шығуы
Дескриптор:
Оқушылар оқулықтағы «Күй аңызы» әңгімесін оқып танысады.
Нардың түрі жүдеу, бүйірі солып, өркеші қамшылар жағына қисая бастаған. Тамыры қураған ағаштай семіп, кішірейіп бара жатқан ірі тұлғасы, күйіс қайырмай, қыбыр етпей тұрған мүсәпір бейнесі, әсіресе телміре қараған жасқа толы үлкен мөлдір көзі екі күйшіге қатты әсер етті
Жалғыз нардың кезігуі, аруананың зары
– Ботасы өлген боз іңген, – деп күбірледі Естемес атын тебініп қозғала беріп. Ойынан енді ғана сергіп, Оразымбетке бұрылды.
– Көрмейсің бе, ботасы өлген ғой аруананың. Зары қандай ащы еді. Түйе деген жануар баласын адамнан артық жоқтайды.
– Мен қорқып қалдым, – деп Оразымбет шынын айтты. – Киелі шығар жануар...
Екі күйшінің жолға шығуы,
күйшілер әңгімесі.
...Түндігі бүркеулі қаракөлеңке үйдің ішінде жалғыз шалдан басқа адам жоқ екен. Ол орнынан тұрып қонақтардың сәлемін алып, екі күйшіні төрге отырғызды.
Жолаушылардың жалғыз қараша үйге
келуі
– Ақсақал, сіз де елде жоқ қолқа салып отырсыз. Мен де елде жоқ қолқа салайын. Осы күнге дейін жар сүймей келе жатыр едім…
Шал Естеместің қолқасын түсініп төмен қарап, ойланып қалды.
– Апырым-ай, мынауың шынында да елде жоқ қолқа екен, – деді ол сәлден кейін. – Ай, бірақ сен де бір азаматсың ғой. Баламды қор қылмассың. Сөзім сөз. Өнерің жетсе, тілегіңді бердім, қарағым.
Шал мен Естеместің бір-біріне қолқа салуы.
үй иесінің өтініші
– Ар жағын сен тарт! – деп саңқ етіп, домбыраны Оразымбетке тастай берді.Оразымбет домбыраны қағып алып, жалғастырып тарта жөнелгенде, нардың сүті де шелекке сауылдап құйыла берді.
Эпилог пен прологтің анықтамасын есімізге түсірсек.
Эпилог – көркем шығарманы қорытындылайтын компонент. Эпилог негізгі оқиға желісінен бөлек тұрса да авторлық идеяны толықтыра түсіп, шығарманың басты кейіпкерлері жайында қысқаша мәлімет береді, олардың кейінгі іс-әрекеттерінің жалғасын көрсетеді.


title: Сабақтар "Қазақ хандығының құрылуы" "Өз тарихын білмеген халық, өзін де сыйламайды "

text:
Ашық сабақтар
“Қазақ хандығының
құрылуы”
“Өз тарихын білмеген халық, өзін
де сыйламайды
”
(Н.Ә.Назарбаев)
Ашық сабақтар
«Білекті бірді жығады,
Білімді мыңды жығады»
Ашық сабақтар
1топ. «Хандар»
2топ. «Билер»
3топ. «Батырлар»
Сынып оқушыларын топтарға бөлу.
Ашық сабақтар
Кубик лақтыру ойыны
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Қазақтың ұлы
билерін ата?
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Қазақтардың
қандай ержүрек
батырларын
білесіңдер?
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Отырар
қаласының
қолбасшысы кім
болды?
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Қабанбай
батырдың
шын есімі?
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Кубик лақтыру
Батырдың аты
-
жөні
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
“Жеті жарғы”
заңдарын
шығарған ханды
ата?
Ашық сабақтар
Оқу - инемен құдық
қазғандай
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Қазақ хандығының
құрылуының
себептері
Керей мен Жәнібек
сұлтандардың
Қазақ хандығын құруға
ұмтылуы
Біріншіден:
Ашық сабақтар
Халық бұқарасының Әбілқайыр
ханға наразылығының күшеюі
Екіншіден:
Үшіншіден:
Алым-салықтың көбеюі
Төртіншіден:
Әбілқайыр ханның ойраттардан
жеңіліп қалуы
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Ашық сабақтар
Қазақ хандығының құрылу
барысы
“Хандар” тобына:
“Батырлар” тобына:
Қазақ хандығының аумағы мен
халқы
“Батырлар” тобына:
Қазақ хандарының жүргізген
сыртқы саясаты
Ашық сабақтар
Білімдіден шыққан сөз,
Талаптыға болсын кез
Ашық сабақтар
Математикалық лото
4000+220-3000=
Ашық сабақтар
Жауабы:
1220 жылы
-
Шыңғысхан Отырар қаласын басып алды
Ашық сабақтар
Математикалық лото
4000/2-532=
Ашық сабақтар
Жауабы:
1468 жылы
-
Әбілқайыр хан қайтыс болды
Ашық сабақтар
Математикалық лото
728х2+10=
Ашық сабақтар
Жауабы:
1466 жылы
-
Қазақ хандығының құрылған жылы
Ашық сабақтар
Математикалық лото
3800/2+91=
Ашық сабақтар
Жауабы:
1991 жылы
-
Қазақстанның тәуелсіздік алған жылы
Ашық сабақтар
«Хандар» тобы - Керей мен Жәнібекті Н.Назарбаевпен
салыстырады
«Батырлар» тобы - Қазақ хандығын Қазақстан Республикасымен
салыстырады
«Билер» тобы - Қазақ хандығының аумағын ҚР
территориясымен салыстырады
Ашық сабақтар
“Қайталау - оқу анасы”
Ашық сабақтар
10
20
30
40
10
20
30
40
“Сиқырлы торша”
Ашық сабақтар
Әбілхайыр мемлекетінде өзбек, қазақ,
қатаған, ноғайлы ұлыстарының рулары
болды. Оларды бәрін
А) “тоқсан екі баулы қыпшақ”
В) “Алаш мыңы”
С) қазақтар
Ашық сабақтар
Жәнібек пен Керей ханды қарсы
алған Моғолстан ханын ата?
А) Жошы
В)Әбілхайыр
С) Есенбұға
Ашық сабақтар
Бетпақдаладағы Таңбалы Нұрада
қандай шешім қабылданды?
А)Әбілхайырға қосыламыз
В)Жеке ел боламыз
С) Қытайға көшіп кетеміз
Ашық сабақтар
Қазақ хандығының негізін
қалаушы тұлғалар
А) Керей мен Жәнібек
В)Әбілхайыр мен Есенбұға
С)Шыңғыс хан мен Қасым хан
Ашық сабақтар
Қазақ хандығы қай хандықтың
тұсында күшейді?
А) Жәнібек
В)Керей
С)Қасым
Ашық сабақтар
Қазақ хандығының алғашқы
территориясы
А)Жетісу, Шу алқабы
В)Сарыарқа
С)Солтүстік Қазақстан
Ашық сабақтар
«Қазақ» атауы қандай мағынаны
білдіреді?
А)Бостандық сүйгіш, ержүрек, еркін
адамдар
В) Көшпелі мемлекет
С)ру, тайпа, халық, ұлт аты
Ашық сабақтар
Қазақ хандығының құрылған
жылдары:
А) 1227-1228жж
В)1465-1466жж
С)1219-1220жж
Ашық сабақтар
Үйге тапсырма:
• Қазақ хандығының
территориясын кескін картаға
түсіру.
• Қазақ хандығы мен Жәнібек
хандар туралы ойтолғау жазу.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтар Бөлім/ Тақырыптар Сабақ тақырыбы Оқу мақсаттары Сағ саны

text:
5.1.2.1 Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіндегі
өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктерін анықтау және зерделеу.
5.1.3.1Шығармашылық идеяларды зерттеу мен дамыту үшін ақпарат көздерімен жұмыс істеу
(оның ішіндеАКТқолданып).
1
2
2
Классикалық өнердің үздік туындылары.
Қазақстан суретшілерінің шығармашылығы. Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары
5.3.3.1 Пәндік терминологияны қолдана отырып, өзінің және өзгелердің(суретшілер, қолөнершілер, дизайнерлер) жұмыстарындағы қолданылған әдіс-тәсілдерді (техникасы) сипаттау.
5.3.2.1 Пәндік терминологияны қолдана отырып, өзінің және өзгелердің (суретшілер, қолөнершілер, дизайнерлер) жұмыстарында берілген идеялар мен тақырыптарды сипаттау.
1
3
3
Натюрморт өнері
5.1.5.2Шығармашылық идеяларды іске асыру үшін нобайлар орындау
1
4
4
Ұлттық сәндік натюрморт
5.1.6.4 Таңдаған тәсілдерінің қасиеттерін ескере отырып, көркемөнер материалдарын, техникаларын пайдалану мен эксперимент жүргізу.
1
5
5
Натюрморт түрлері
5.2.3.3Шығармашылық жұмыстар мен бұйымдар
дайындау үдерісінде қазақтың ұлттық мәдениет элементтерін пайдалану.
1
6
6
Пейзаж. Табиғатпен үйлесім. Әуе перспективасы
5.1.1.1 Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе-теңдік)
1
7
7
Әуе перспективасын беру сызбалары (графика)
5.2.1.1-Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану
1
8
8
Әуе перспективасының сызбалық суреті
( кескіндеме)
5.2.1.1 Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану.
1
9
9
Индустриалды пейзаж.Қала пейзажы
5.1.1.1-Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе-теңдік)
1
10
10
Сызықтық перспектива
5.2.1.1-Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану
1
11
11
Қала пейзажын орындау реттілігі
(сызықтық перспектива)
5.1.1.1-Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе-теңдік)
1
12
12
Пластикалық пішіндер өнері
5.2.1.1 Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану.
5.1.1.1-Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе-теңдік)
1
13
13
Мүсін өнері
5.3.3.1 Пәндік терминологияны қолдана отырып, өзінің және өзгелердің (суретшілер, қолөнершілер, дизайнерлер)жұмыстарындағы қолданылған әдіс-тәсілдерді (техникасы) сипаттау
1
14
14
Шығармашылық жұмыс
5.1.5.2 Шығармашылық идеяларды іске асыру үшін нобайлар орындау.
1
15
15
Шығармашылық жұмыс
5.1.6.4 Таңдаған тәсілдерінің қасиеттерін ескере отырып, көркемөнер материалдарын, техникаларын пайдалану мен эксперимент жүргізу
5.3.1.1 Cыныпқа дайын жұмысты таныстыру (көрме т.б.)
1
2-тоқсан (16 сағат)
17
1
Сәндік - қолданбалы өнер
Ою-өрнектің түрлері мен қысқаша тарихы.Қазақ халқының ұлттық ою-өрнегі (түрлері, стилдеу,мотивтері)
5.1.2.1 әлемдік және қазақтың ұлттық мәдени өнері, қолөнері мен дизайн туындыларының ерекшеліктерін анықтау және зерделеу.
5.1.3.1 шығармашылық идеяларды зерттеу мен дамыту үшін ақпарат көздерімен жұмыс істеу
1
28
2
Көркем кестелеу. Кесте түрлері. Материалдар және құрал-жабдықтармен танысу.Эскиз орындау
5.1.5.2 шығармашылық идеяларды жүзеге асыру үшін нобайлар орындау; 5.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау кезеңдерін анықтай отырып, жоспар дайындау;
1
20
4
Бұйымды көркем кестемен безендіру
5.2.3.2 әртүрлі (тоқыма, конструкциялық, табиғи және жасанды) материалдардан қарапайым бұйым дайындау
5.2.3.3 шығармашылық жұмыстар мен бұйымдар дайындау үдерісінде қазақтың ұлттық мәдениет элементтерін қолдану;
1
21
5
Бұйымды көркем кестемен безендіру
1
22
6
Бұйымды көркем кестемен безендіру
1
23
7
Бұйымды көркем кестемен безендіру
1
24
8
Өру (тоқу) өнері. Өру түрлері. Материалдар және құрал-жабдықтармен танысу
5.1.2.1 Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіндегі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктерін анықтау және зерделеу;
5.1.6.2 заманауи және дәстүрлі емес материалдарды білу, олардың қасиеттері мен қолданылуын анықтау
1
25
9
Эскиз дайындау
5.1.5.2 Шығармашылық идеяларды іске асыру үшін нобайлар мен эскиздер орындау.
5.1.4.1-Шығармашылық жұмысты орындау кезеңдерін анықтай отырып, жоспар дайындау
1
26
10
Пластикалық бөтелкеден өру
5.2.3.2 Әртүрлі (тоқыма, конструкциялық, табиғи және жасанды) материалдардан қарапайым бұйым дайындау
1
27
11
Былғарыдан өру
5.2.3.2 Әртүрлі (тоқыма, конструкциялық, табиғи және жасанды) материалдардан қарапайым бұйым дайындау
1
28
12
Бисерден өру
5.2.3.2 Әртүрлі (тоқыма, конструкциялық, табиғи және жасанды) материалдардан қарапайым бұйым дайындау
5.2.3.3 Шығармашылық жұмыстар мен бұйымдар дайындау үдерісінде қазақтың ұлттық мәдениет элементтерін қолдану;
1
29
13
Бисерден өру өру
1
30
14
Бұйым өру өру
1
31
15
Бұйым өру
1
32
16
Көрме ұйымдастыру
5.3.1.1 Бүкіл сыныпқа дайын жұмысты таныстыру.
5.3.3.1 Пәндік терминологияны қолдана отырып, өзінің және өзгелердің жұмыстарындағы қолданылған әдіс-тәсілдерді сипаттау


title: -тоқсан (20-сағат) - Сабақтар Бөлім/ Тақырыптар Сабақ тақырыбы Оқу мақсаттары Сағ саны

text:
Тоқыма материалдардың жіктемесі мен сипаттамалары. Материалдардың түрлері мен ерекшелігін зерттеу
5.1.6.3.Тоқыма материалдары мен бұйымдарының классификациясын, құрамы мен қарапайым тоқылу әдісін сипаттау және білу
1
34
2
Тоқыма материалдардың жіктемесі мен сипаттамалары. Материалдардың түрлері мен ерекшелігін зерттеу
1
35
3
Тоқыма материалдарын өңдеуге арналған құрал-жабдықтар мен құрылғылар
5.2.2.1 Тігін машинасының құрылысын, жіп өткізуді сипаттау және білу, машина тігістерін орындау;
5.2.2.2 Тігін бұйымдарын ылғалды-жылулық (үтік) өңдеуге арналған жабдықтарын білу, сипаттай алу және қолдану;
1
36
4
Тоқыма материалдарын өңдеуге арналған құрал-жабдықтар мен құрылғылар
Дизайн, киімді макеттеу (қағаз, тоқыма және басқа да материалдар). Костюм құрастыру (шағын сәнмүсінге немесе қуыршаққа)
5.1.5.1 Өзгенің тәжірибесіне сүйеніп және композицияның негізгі заңдылықтарын ескере отырып, қарапайым нысандардың дизайнын дайындау бойынша тапсырмаларды орындау;
5.2.3.4 Тоқыма бұйымдарын пішу және сырып тігу тігісін қолдану арқылы қол құралдарымен, тігін машинасымен өңдеу;
1
40
8
Дизайн, киімді макеттеу (қағаз, тоқыма және басқа да материалдар). Костюм құрастыру (шағын сәнмүсінге немесе қуыршаққа)
5.1.5.1 Өзгенің тәжірибесіне сүйеніп және композицияның негізгі заңдылықтарын ескере отырып, қарапайым нысандардың дизайнын дайындау бойынша тапсырмаларды орындау; 5.2.3.4 Тоқыма бұйымдарын пішу және сырып тігу тігісін қолдану арқылы қол құралдарымен, тігін машинасымен өңдеу;
1
41
9
Костюм дайындау
5.2.3.2 Түрлі материалдардан (тоқыма, табиғи және жасанды) қарапайым бұйым дайындау;
5.2.6.1 Қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдар мен құралдарды қолдану
1
42
10
Фольгадан макет жасау
5.2.3.2 Түрлі материалдардан (тоқыма, табиғи және жасанды) қарапайым бұйым дайындау;
5.2.6.1 Қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдар мен құралдарды қолдану
1
43
11
Қағаздан макет жасау
1
44
12
Қазақ әйелдерінің ұлттық костюмын тігу
1
45
13
Кусудама модулін жасау
5.2.3.2 Түрлі материалдардан (тоқыма, табиғи және жасанды) қарапайым бұйым дайындау;
5.2.6.1 Қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдар мен құралдарды қолдану
1
46
14
Тоқыма мозаика техникасымен жасалған тігін бұйымдарының дизайны (құрақ, пэчворк, квилт және т.б) Идеяларды ойластыру. Эскиз. Материалды таңдау және дайындау. Жұмысты орындаудың реті
5.1.5.1 Өзінің және өзгенің (суретшілер, қолөнершілер,
дизайнерлер) тәжірибесіне сүйене отырып және композицияның негізгі заңдылықтарын ескеріп, қарапайым нысандардың дизайнын дайындау бойынша тапсырмаларды орындау
5.1.4.1-Шығармашылық жұмысты орындау кезеңдерін анықтай отырып, жоспар дайындау
1
47
15
Тоқыма мозаика техникасымен жасалған тігін бұйымдарының дизайны (құрақ, пэчворк, квилт және т.б) Идеяларды ойластыру. Эскиз. Материалды таңдау және дайындау. Жұмысты орындаудың реті
1
48
16
Бұйым дайындау.
Бұйымды безендіру
5.2.3.4 Тоқыма бұйымдарын пішу және сырып тігу тігісін қолдану арқылы қол құралдарымен, тігін машинасында өңдеу;
5.2.3.2 Түрлі материалдардан (тоқыма, табиғи және жасанды) қарапайым бұйым дайындау;
1
49
17
Бұйым дайындау.
Бұйымды безендіру
1
50
18
Бұйым дайындау.
Бұйымды безендіру
1
51
19
Бұйым дайындау.
Бұйымды безендіру
5.2.3.4 Тоқыма бұйымдарын пішу және сырып тігу тігісін қолдану арқылы қол құралдарымен, тігін машинасында өңдеу;
5.2.3.2 Түрлі материалдардан (тоқыма, табиғи және жасанды) қарапайым бұйым дайындау;
1
52
20
Жұмысты қорғау
5.3.1.1-Бүкіл сыныпқа дайын жұмысты таныстыру (көрме)
1
IV – тоқсан (16сағат)
53
1
Тамақтану мәдениеті
Дұрыс тамақтану негіздері
5.2.4.1 Дұрыс және тиімді тамақтанудың ережелерін сипаттау және зерделеу; 5.2.4.2 дұрыс және тиімді тамақтанудың мәзірін құрастыру;
1
54
2
Дұрыс тамақтану негіздері
1
55
3
Ас мәзірін құру
5.2.4.1-Дұрыс және тиімді тамақтанудың ережелерін сипаттау және зерделеу
5.2.4.2-Дұрыс және тиімді тамақтанудың мәзірін құрастыру
1
56
4
Ас мәзірін құру
5.2.4.1-Дұрыс және тиімді тамақтанудың ережелерін сипаттау және зерделеу
5.2.4.2-Дұрыс және тиімді тамақтанудың мәзірін құрастыру
1
57
5
Асүйдің жабдықталуы. Тағам әзірлеуге арналған құралдар-жабдықтар, аспаптар мен ыдыс-аяқтар
5.2.4.3 Тағам әзірлеуге арналған құралдар мен жабдықтарды зерделеу және олардың мүмкіншілігін анықтау;
5.2.6.1 Техника қауіпсіздігін сақтай отырып, материалдар мен құралдарды қолдану;
1
58
6
Асүйдің жабдықталуы. Тағам әзірлеуге арналған құралдар-жабдықтар, аспаптар мен ыдыс-аяқтар
1
59
7
Тағам дайындауға арналған құрал-жабдықтардың мүмкіндіктерін зерттеу
5.2.6.2 Қол құралдарымен жұмыс істеудің қауіпсіз тәсілдерін, еңбек гигиенасының ережелерін білу (жұмыс орнын, құралдарды ұйымдастыру және тазалау, арнайы киімде жұмыс істеу)
1
60
8
Тағам дайындауға арналған құрал-жабдықтардың мүмкіндіктерін зерттеу
1
61
9
Бутерброд пен сусын әзірлеу технологиясы
5.1.3.1 Шығармашылық идеяларды зерттеу мен дамыту үшін ақпарат көздерімен жұмыс істеу; 5.2.4.4 Суық тағамдар мен сусындар дайындау технологиясын білу және қолдану
1
62
10
Бутерброд пен сусын әзірлеу технологиясы
1
63
11
Көкөністер мен жемістерден салат әзірлеу технологиясы
5.2.4.4 Салқын тағамдар мен сусындарды әзірлеу технологиясын білу және қолдану;
5.3.4.1 Өзінің және өзгелердің жұмыстарын жетілдіру және адаптациялау бойынша конструктивті пікірлер, ұсыныстарды білдіру
1
64
12
Көкөністер мен жемістерден салат әзірлеу технологиясы
1
65
13
Үй мәдениеті
Жеке бас
гигиенасы, өз-өзіне күтім жасау
5.2.5.3-Жеке басының гигиенасы ережелерін зерделеу және сипаттау, әртүрлі шаш пен тері түрін анықтау
5.2.5.4-Өз бетінше өз-өзіне қарау әрекеттері мен тәсілдерін таңдау және қолдану
1
66
14
Жеке бас
гигиенасы, өз-өзіне күтім жасау
1
67
15
Өсімдік шаруашылығының негізгі бағыттары
5.2.5.1 Өсімдік шаруашылығы мен жеміс-көкөніс түрлерінің негізгі бағыттарын зерделеу және сипаттау;
5.2.5.2 Өсімдік шаруашылығында көктемгі жұмыстар жүргізу (топырақты өңдеу, зиянкес жәндіктерден қорғау, егу мен отырғызу);
1
68
16
Өсімдік шаруашылығындағы көктемгі жұмыстар
5.2.5.1Өсімдік шаруашылығы мен жеміс-көкөніс түрлерінің негізгі бағыттарын зерделеу және сипаттау;
5.2.5.2Өсімдік шаруашылығында көктемгі жұмыстар жүргізу (топырақты өңдеу, зиянкес жәндіктерден қорғау, егу мен отырғызу);


title: Сабақтарда қызықты тапсырмалар береді 2

text:
Құрметті оқушы! Сұрақтарды мұқият оқып және олардың әрқайсысына шынайы жауап беруге тырысыңыз. Сіздің жауабыңыз мектеп өмірін қызықты әрі жақсы ұйымдастыруға көмектеседі деп сенеміз. 1. Мен o негізгі сыныпта (5- 9) сыныпта оқимын
o жоғары сыныпта (10-11 сынып) оқимын
Оқу ортасының жайлылығы мен мектептегі жағдай туралы тұжырымдарды оқып, өз ойыңызға сәйкес жауапты белгілеңіз:
Қорытынды: біздің мектепте үйірмелер,секциялар көп және үнемі қызықты іс-шаралар өткізіледі деген сауалға 6 оқушы келіспеймін дейді ол 1,7 пайызды құрайды.
Мектеп мұғалімдері туралы сұрақтарға жауап беріңіз:


url: http://emirsaba.org/sabatarda-iziti-tapsirmalar-beredi-2.html#Оқу_ортасының_жайлылығы_мен_мектептегі_жағдай_туралы_тұжырымдарды_оқып,_өз_ойыңызға_сәйкес_жауапты_белгілеңіз

title: Сабақтарда қызықты тапсырмалар береді 2


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл»

text:
№
|
Әдіс-тәсіл түрі
|
Мақсаты
|
Тиімділігі
|
Қолданылуы
|
Кіріктірілген модульдер, идеялар
|
1
|
«Миға шабуыл»
(әдіс)
|
Қандай да болмасын ақпарат (мәлімет, проблема, сұрақ) туралы бар білгендерін жазбаша немесе ауызша ой салу.
|
Оқушыға сұрақ қою, проблеманы зерттеу арқылы ой-өрісін дамытады, ойын еркін жеткізеді. Пікірлерінің еркін айтылуы, ешқандай сынға ұшырамау керек, қағазға түсіріліп, талқылау жұмысы болады.
|
Жаңа сабақ бастар алдында осы әдіс бойынша сұрақ қою арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашуға болады.
|
СТО, Диалогтік оқыту
|
2
|
«Шаттық шеңбері»
(сергіту сәті)
|
Бұл әдіс оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
|
Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Сабақ басталар алдында қолданамыз. Оқушылар үлкен шеңберге тұрады, кезектесіп тілек айтады.
|
ЖАДА
|
3
|
«Ақылдың алты ойлау қалпағы» Эдвард де Боно бойынша
|
Оқушының сыни тұрғыдан ойлауын дамыту. Мәселені барынша мұқият талқылап, оқушының жалпы ойлау қызметін жетілдіру үшін ойдың/сананың түрлі аспектілерін жандандыру мақсатында қолдану.
|
Ұсынылған мәселе бойынша өз ойына талдау жасайды. Жасалған жұмыс бойынша өз көзқарасына рефлексия жасай біледі, толыққанды, жан-жақты түйіндеме жасайды, жасалған жұмыс бойынша өзінің шығармашылық қатынасын көрсетеді, таным әрекеті үрдісінде қарым-қатынас шеберлігі артады.
|
Алты қалпақтың әрқайсысы ойлаудың түрлі элементтерін, аспектілерін білдіреді. Оқушыларға қалпақ беріледі (рас қалпақ немесе ойдан шығарылған), олардан мәселені талқылау барысында барлық ой операцияларын (ойлану, талдау т.б.) осы қалпақтың түсіне сәйкес келетін шекте жүргізу сұралады. Сынып топтарға бөлініп, бір топқа бір түсті қалпақ беріледі. Мұғалім әңгімені жүргізеді, бағыттайды.
|
СТО, диалогтік оқыту, кері байланыс
|
4
|
«Гүлмен тілек»
(сергіту және топқа біріктіру)
|
Тыңдау дағдыларын дамыту, сондай-ақ оқушыларды қатыстыру арқылы барлығын теңестіру, жағымды ахуал қалыптастыру.
|
Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді және гүлдің астына жазылған сөздер бойынша топқа біріктіріледі.
|
ЖАДА
|
5
|
«Сұраққа жетіп ал»
әдісі
А.Ж.Егізбаев бойынша
|
Оқушының өз бетінше жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру, сұрақ қою дағдыларын дамыту.
|
Өз бетінше ойлап, ақпаратты меңгере алады. Ақпаратпен ықыласпен жұмыс жасайды. Мәтінге, әңгімеге сұрақ қояды, тұжырымдайды. Сыныптастарының жауаптарын ықылас қойып тыңдайды және сұрақтар қояды. Таным әрекеті үрдісінде қарым-қатынас шеберлігі дамиды. Оқушылар оқығандары бойынша бір-біріне сұрақ қояды және талқылайды.
|
Мәтінді толық немесе бір бөлігін оқыту (мәтіннің күрделілігіне, оқушылардың даму ерекшелігіне қарай) оқылған мәтіннің мазмұнына әр деңгейлі сұрақтар қою. 1-ші доп – сұрақ қояды, 2-ші доп сол сұраққа жауап береді.
|
СТО, диалогтік оқыту
|
6
|
«Галереяны шарлау» әдісі
Саймон Браунхилл бойынша
|
Талқыланған мәселе, дайындалған постер бойынша қорытынды жұмыс немесе өнімді ұсыну арқылы өз жұмысын ұсыну, идеяларын қорғау, ерекше идеялар ұсыну.
|
Сараптау, жинақтау, бағалау; Ақпаратпен тиянақты жұмыс жасалады.Сыныптастарын ұсынылған мәселе, ақпарат туралы елестетуімен таныстырады; ұсынылған мәселе туралы өзгелердің пікірін біледі; өз жұмысын сыныптастарымен талқылайды, жұмысқа терең сараптама жасау арқылы өз білімін, түсінігін кеңейтеді.
|
Қабырғаға дайындалған постер ілінеді. «Галереяға саяхат» –топтар кабинет ішінде қозғалысқа түседі, қабырға газеттерін қарайды, сараптайды, талдайды және жапсырма қағазға пікірін немесе сұрағын жабыстырып кетеді. Галереяға саяхат аяқталған соң, топтар жұмыстарға шолу жасап, өз қабырға газеттеріне жазылған сыныптастарының пікірін сараптайды, талқылайды, сұрақтарға жауап береді және қорытынды жасайды.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, диалогтік оқыту
|
7
|
«Биопоэма» әдісі
|
Алғашқы сабақ кезінде бір-бірімен танысу, жан-жақты ақпарат жинақтау, ол ақпаратпен бөлісу.
|
Топтағы таныстықты арттырады, өз ортасындағы ұқсастықты табады, ізденімпаздыққа жетелейді.
|
А-4 парақты 8 бөлікке бөліп, әр бөлікке өзі туралы маңызды ақпаратты толтырады. Мәліметтерді толықтырып болған соң, бүкіл топ мүшелерінің біреуінен ұқсастықты байқау, саралау, мәліметті толықтырады.
|
ЖАДА
|
8
|
«Менің есімімнің тарихы» әдісі
А.Ж.Егізбаев бойынша
|
Оқушыларды бір-бірімен таныстыру, олардың бойында құндылықтарды қалыптастыру, адамның туылған кезде есімін қоюға үлкен мән беруге бағыттау, тәрбиелік аспектісін дамыту.
|
Оқушыларды бір-бірімен жақынырақ танысады, олардың бойында ұлттық құндылықтар қалыптасады, адамның туылған кезде есімін қоюға үлкен мән беру керектігін түсінеді, зерттеушілік дағдыларын дамытады.
|
1 күн бұрын өзінің есімінің тарихы, кім және қашан қандай жағадайда қойғаны туралы зерттеу тапсырма беріледі.Сабақта жеке-жеке сұралады. Сонда әрбір оқушы өзінің есімінің тарихы туралы айтып береді.
|
ЖАДА, құндылықтарды қалыптастыру
|
9
|
«Джигсо» әдісі
Элиот Аронсон бойынша
|
Берілген тақырыпты топ ішінде талқылап, әр түрлі тәсілдермен топтық жұмыс жасау. Басқа топтарға өкілдерді жіберіп, өз жұмысы туралы топта талқылау, идеялармен бөлісу, ынтымақтастықты дамыту.
|
Ынтымақта бірлікте жұмыс жасауға, білгенін жолдастарымен бөлісуге, тақырыпты ортаға салып талқылауға, түйінді ойды саралауға жетелейді.
|
Көлемді мәтін төрт бөлікке бөлінеді оқушыларда төрт адамдық шағын топтарға бөлініп («бастапқы топ»), 1-ден 4-ке дейін нөмірленеді. Осыдан кейін олардың әр-қайсысы өз нөміріне сәйкес мәтіннің бір бөлігін ғана оқиды. Содан кейін топтар құрамы өзгертіліп, жаңа топтар («сарапшылар тобы») тобы құрылады,сарапшылар топтарында оқушылар өз нөмірлері бойынша жинақталады: мәтіннің № 1 бөлігін оқыған оқушылар 1 топқа т.с.с. Өкілдер басқа топтарға барып, өз жұмыстарын таныстырады, топтық талқылау жүреді.
|
СТО, Диалогтік оқыту, ЖАДА, Дарынды/талантты балаларды оқыту, Көшбасшылық пен басқарушылық
|
10
|
«INSERT» әдісі
|
Оқылған мәліметті түртіп алу жүйесі бойынша таным түсінігін қалыптастыру.
|
Жаңа материалмен таныса отырып, түртіп алу жүйесімен мәлімет жинайды, саралайды, бағалайды.
|
Тапсырманы оқып, түртіп алу жүйесі бойынша жұмыс жасалады:W- білемін; + жаңалық; - білмеймін; ?- білгім келеді; кесте жүйесі бойынша жұмыс жасайды.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау
|
11
|
«Кластер» әдісі
|
Идеялар мен ақпараттардың арасындағы байланыстарды жинақтау, тұжырымдау.
|
Тақырыптардың байланыстары туралы сұрақтар құрастырып, оларға жауап іздейді, идеяларды жинақтайды.
|
Тұжырымды ойларын қарталарға түсіріп, топтық жұмыс қорғалады (постер)
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау
|
12
|
«Фишбоун» әдісі (постерде)
Жапондық профессор Исикава бойынша
|
Жаңа мәліметті, идеяларды сұрақ-жауап арқылы жаза отырып, қорытынды ойларын жинақтау.
|
Берілген мәлімет бойынша өздері сұрақ қойып, жауабын топтық жұмыста талқылауға, ой қорытуға белгілі бір қорытындыға келуге жетелейді.
|
Постерге балықтың қаңқасы суретін салып, басына тақырып жазылады. Денесінің жоғарғы жағындағы қанаттарға идеяның себептері, төменгі қанаттарға идеяның салдары жазылады. Түйінді ой құйрығына жазылады. Кейін ауызша, жазбаша кері байланыс беруге болады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
13
|
«Өрмекші» әдісі
(постерде)
|
Жаңа материалды пысықтау, түйінді ойларды бекіту.
|
Өрмекші сұлбасына меңгерілген материалды пысықтау мақсатында кезең-кезеңдерімен пысықтауға тиімді
|
Оқушылар постерге өрмекшінің сұлбасын сала отырып, басына тақырыпты, денесіне өзекті ойларды, аяқтарына тірек сөздер арқылы шешу жолдарын жазып, өз ойларын тиянақтап пысықтайды.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
14
|
«Үштік» әдіс
(Ойлан, жұптас, бөліс)
|
Оқушылар ойына келген жауаптар немесе идеяларды барынша көп жазу арқылы, кейін өз идеяларымен бөлісу.
|
Оқушылардың есте сақтау қабілеті (мұқият тыңдалым) сақталады. Өз ойын ашық айта алады. Оқушылардың оқылым, айтылым, тындалым, жазылым дағдылары қалыптасады.
|
Сынып бойынша тапсырманы оқиды. Оқушылар бірнеше жұптан бөлінеді:бірінші оқушы оқиды немесе айтады, екінші оқушы тындайды, үшінші оқушы түртіп алады, кейін өз пікірін айтады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
15
|
«Эссе» немесе «Еркін әнгіме» әдісі
|
Оқыған мәлімет бойынша өз ойларына талдау жасау.
|
Оқыған мәлімет бойынша өз ойларына талдау жасай алады.Проблема бойынша өз қөзқарасына рефлексия жасай алады. Шығармашыл тұрғыдан ойлана алады. Таным әрекеті үдерісінде қарым-қатынаста шеберлігі артады. Оқылым, тындалым, жазылым дағдылары қалыптасады.
|
Мәліметті әр оқушы өз ойымен 10-15 сөйлемен қағаз бетіне түсіреді. Эссе жазар алдында міндетті түрде нақты критерийлер беріледі. Соңынан сол критерийге сәйкес екендігі туралы кері байланыс жасауға болады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау,
|
16
|
«Қар кесегі»
|
Ұжымдасып өз ойларымен бөлісе алады. Нақтылыққа үйренеді.
|
Оқушылардың айтылым, жазылым, тындалым дағдылары қалыптасады. Ынтымақтастық қарым-қатынас түзеді.
|
Әрбір топ окушылары басқа топтарға бағыттап параққа сұрақ жазып лақтырады. Сұрақтармен кезек-кезек алмасады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
17
|
«Заряд алу»
(сергіту сәті )
|


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл» - бет 2

text:
А.Ж.Егізбаев бойынша
|
Оқушыны ұқыптылыққа, мұқияттылыққа, сезімталдыққа үйрету.
|
Ресурс қажет етпейді. Оқушылар ынтымақтасады. Көңілдерін көтереді.
|
Шаттық шеңберге барлығы тұрып, көздерін жұмады. Бастапқы бастаушы қолды 1 рет қысады, екінші айналымда 2 рет қысады, соңында 3 рет қысады, бұл бастапқы бастаушыға барғанда қанша заряд жібергені бойынша қайта келу керек.
|
ЖАДА, жағымды ахуал қалыптастыру
|
18
|
«Бұзық телефон» ойыны
(Сергіту сәті )
|
Дұрыс тындалым, айтылымға бағыттау.
|
Оқушыларды дұрыс тындауға ынталандырады. Сергиді.
|
Шаттық шеңберге тұрып бастаушы келесі адам құлағына бір сөз сыбырлайды соңында бастаушыға қайта келгенде сол сөз жету керек, кейін сөзді ауыстырып жіберген адам анықталады.
|
ЖАДА, жағымды ахуал қалыптастыру
|
19
|
«Бэкроним» әдісі
|
Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін, сөз қорын дамыту.
|
Ойлау қабілеті дамиды, сөздік қоры молаяды, жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Сөзде берілген әр әріптері бойынша мағыналы сөйлем құрылады. Сөздер бастапқы әріптен басталады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты
|
20
|
SMART-мақсаттар
|
Мақсат құруда нақты, өлшемді, қол жетімді, шынайылыққа негіздеу.
|
Нақты мақсатқа жете алады: SMART
|
Тақырыпқа «ақылды» мақсат қоя алады.
|
|
21
|
«Мюллердің
ғажайып саны» тәсілі
Харизма бойынша
(А.Подгузов)
|
7±2=5\9 ҚМЖ жазғанда сабақ мақсатын нақты қою. 5-9 сөзден аспау керек
|
SMART-мақсаттар нақтыланады.
|
7±2=5\9 формуласы арқылы мақсат құрудағы сөйлемнің көлемі 5-9 сөзден аспау керек.
|
|
22
|
«Константинополь»
(Ыстамбул) ойыны
|
Ойлау қабілетін дамыту, сөздік қорын молайту.
|
Оқушылардың ойлау қабілетін дамытады.
Сөздік қорын арттырады.
|
Берілген сөз бойынша сөздің әріптерінен зат есімдер құру. Сөздегі әріптерден асып кетпеу керек
|
|
23
|
SWOT - талдау
|
Оқушының бір мәселе бойынша ойлау, талдау, салыстыру қабілетін дамыту. Өз пікірін ашық айту.
|
Сабақты қорытындылау барысында және кері байланыс беруге қолданылады.
|
Бұл әдісті қолдану барысында мәселенің жағымды, жағымсыз жақтарына сараптама беріледі, мүмкіндіктері бағаланып, қауіп-қатерлері туралы нақты дәлелдер келтіріледі.
|
СТО, ОүБ. Кері байланыс
|
24
|
«Зерттеушілік конференциясы» әдісі
|
Зерттеудің үдерістерін ескере отырып рефлексия жасауды дамыту.
|
Ұсынылған мәселе бойынша өз елестетулерімен таныстыра біледі. Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды. Оқушының зерттеушілік шеберлігін анықтай отырып сауалнама өткізеді.
|
1-қадам.Тақырып беріледі. 2-қадам.Топтардың тапсырмаларын анықтау. 1.Ұсынылған мәселе бойынша түрлі адамдардың пікірін анықтау мақсатында жазбаша сауалнама өткізу. 2. Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтау. А.Берілген тақырыпқа сәйкестігі. В.жинақталған деректердің құндылығы. С.Оқушының зерттеушілік шеберлігі. 4.қадам.Топтардың тапсырманы орындауы. 5.қадам.Топтардың жұмыстарын бағалауы.
|
СТО, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты, Көшбасшылық
|
25
|
«Кейс – стади» әдісі
|
Нақты болған немесе ойдан шығарған жағдаятты талдау, болжау.
|
Оқушылардың есте сақтау қабілеті сақталады. Мәселелерді шешуге, баламасын анықтауға, мақсаттарын айтуға, талдауға мүмкіндік береді.
|
Жұмысты жүргізу үшін бір жағдаят ұсынылады, оны бөліп-бөліп кезекпен оқиды, немесе айтады, қалғандары талдау жасап, өз ойларын ортаға салады.
|
СТО, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты, Көшбасшылық, АКТ
|
26
|
«Дауыстап ойлау» әдісі
|
Оқи отырып ой түю, ой бөлісу.
|
Оқушыларды дұрыс тындауға ынталандырады. Оқылым, тындалым дағдылары қалыптасады. Ойлау қабілеті дамиды, сөздік қоры молаяды.
|
Жұптаса отырып берілген тақырыпты біреуі дауыстап оқиды, екіншісі тыңдай отырып ой түйеді. Бір- біріне түсіндіреді.
|
СТО, диалогтік оқыту
|
27
|
«Шабадан, еттартқыш, қоқыс жәшігі» әдісі
|
Оқушыны алған білімін саралай білуге дағдыландыру.
|
Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
|
Тақырып бойынша алған керекті ақпараттарды чемоданның тұсына жазса, ал әлі де оқуым керек, толықтыруым керек дегендері болса, еттартқыштың тұсына жазады. Сонымен қатар керек емес болған, артық дүниені қоқыс жәшігінің тұсына жазады. Осылайша мұғалім өткен сабақтан қандай білім алғанын біледі.
|
ОүБ, кері байланыс
|
28
|
«Ыстық орындық -1, 2» әдісі
|
Оқытуда оқушы белсенділігін арттырумен қатар әр оқушының мүмкіндіктерін, қабілеттерін, қызығушылықтарын анықтау.
|
Оқушылардың сұрақ қою дағдысы қалыптасады және сұрақ қою арқылы өзара ашық пікірлеседі.
|
Сыныптағы кез-келген оқушыны «Ыстық орындыққа» отыруға шақырады. Ең маңыздысы – өз еркімен шығу.Оқушы ортада тұрған үстелге отырып тапсырма бойынша қойылған сұрақтарына жауап береді. Берілген тапсырмаға байланысты қойылған сұрақтарға жылдам жауап беру қажеттігін мұғалім түсіндіреді. Сұраққа жауап бере алмаған жағдайда «күйді» деп ескерту беріледі. Осылайша бес немесе алты оқушы «Ыстық орындыққа» отыру арқылы үй жұмысын немесе жаңа сабақты қорытындылауға бойынша сұрақтарға жауап береді. 2-ші нұсқа бойынша «Ыстық орындыққа» отырған оқушы сұрақтар қоя алады.
|
СТО, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты, Көшбасшылық
|
29
|
«Бір минуттық әңгіме» тәсілі
|


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл» - бет 3

text:
Иен Майлс бойынша
|
Оқушының бір-бірінен ақпарат алу дағдысын қалыптастыру.
|
Оқушылар бір-бірімен әңгімелесу арқылы ой қорыта алады, жұптық жұмыс жүреді.
|
Оқушылар қарама-қарсы сызық бойымен қатарға тұрып, жұптық әңгіме жүргізеді. Үйге берген тапсырма туралы әңгімелесулеріне болады немесе жаңа сабақты бекіту мақсатында өз ойларымен бөліседі.
|
СТО, диалогтік оқыту,
|
30
|
«Кинометафора» әдісі
Харизма бойынша
(Н.Баринова)
|
Оқушының ой-өрісін, ойлау қабілетін дамыту.
|
Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.
|
Бір мәселе бойынша бейнесюжеттен үзінді көрсету арқылы баланың өз ойын, ой-пікірлерін білуге болады.
|
СТО, диалогтік оқыту, АКТ
|
31
|
«Қара жәшік» ішіндегі жұмыс
|
Оқушының өзін-өзі бағалауын дамыту.
|
Оқушының оқуға деген ынтасы мен өзін-өзі бағалауына ықпал етеді.
|
Сабақ соңында оқушыларға бір-біріне тиімді сұрақ қойғызу арқылы кері байланыс жасатуға, оқуға белсенді қатыстыруға, өзін-өзі бағалауға қатыстыруға болады
|
ОүБ, кері байланыс, диалогтік оқыту
|
32
|
«Бес саусақ» әдісі
|
Оқушының бір-біріне бес саусақтай бірігуіне ықпал ету.
|
Бас бармақ – басты мәселе
Балалы үйрек – бірлесу
Ортан терек – ойлану
Шылдыр шүмек – шынайылық
Кішкентай бөбек – көңіл-күй ахуалы
|
Балалар параққа алақандарын қойып, оны жиегімен қаламмен айналдырып өтеді. Осыдан соң олар сабақ туралы мынандай сұрақтарға жауап беріп, салынған саусақтарына жазады:
1.«Бас бармақ»- басты мәселе. Бүгінгі сабақта ең құнды мәселе не болды?
2. «Балалы үйрек»- бірлесу. Қалай жұмыс жасадым, кімге көмек бердім, кімді риза жасадым?
3. «Ортан терек»- ойлану. Мен бүгін білім мен тәжірибе алдым?
4. «Шылдыр шүмек»-шынайылық. Сабақмаған ұнадыма? Неліктен?
5 «Кішкентай бөбек»-көңіл-күй ахуалы.
Мен сабақта өзімді қалайша сезіндім?
|
ОүБ. Кері байланыс
|
33
|
«Ашық микрофон» әдісі
Саймон Браунхилл бойынша
|
Оқушыны жылдам әрі тұжырымды ойлауға дағдыландыру.
|
Құнды ой жинақтап, ойын ашық айтады
|
Оқушылар қолдарына микрофон ұстап, өткен сабаққа байланысты немесе үй жұмысына байланысты сұрақ қояды, екінші оқушы жауап береді.
|
ОүБ, кері байланыс, диалогтік оқыту, СТО
|
34
|
«Шахмат» әдісі
Саймон Браунхилл бойынша
|
Өткен тақырып бойынша қайталау, кері байланысты жазбаша жүргізу.
|
Маңызды ақпарат туралы ой бөлісіп, жазылым, оқылым, тыңдалым мен айтылым дағдылары қалыптасады.
|
Шахмат тақтасының суретін пайдалану арқылы оқушылар бос ақ ұяшықтарға өз ойларын кезекпен жазады, кейін ой бөліседі.
|
ОүБ, кері байланыс, диалогтік оқыту, СТО
|
35
|
«Төрттік» әдіс
(әке, ана, бала, дос)
Сергіту сәті, топқа бірігу түрі
|
Оқушыларды қатыстыру арқылы барлығын теңестіру, бір-біріне жақындастыру.
|
Оқушының бір-біріне деген бауырмалдығы оянады, ынтымақтасады.
|
Сыныптағы оқушыларға «әке», «ана», «бала», «дос» деген жазулары бар парақшалар таратылады, сол аттары бойынша топқа біріктіруге болады және әке, ана, бала, дос туралы әннің бір шумағын ғана орындату арқылы сергіту жаттығуын жасауға болады.
|
ЖАДА
|
36
|
«Ханшайым, айдаһар, Ханзада» сергіту сәті
|


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл» - бет 4

text:
Харизма бойынша
(Н.Баринова)
|
Қандай да бір ақпарат алуда шапшаңдыққа баулу.
|
Оқушының шапшаң ойлауы арқылы жылдам шешім қабылдауына ықпал болады.
|
Екі топқа бірігіп, қарама-қарсы сызық бойымен тұрады. Бір топ ханзада болып, бір топ айдаһар болу немесе ауысып ханшайым мен ханзада болу арқылы т.с.с бірнеше рет қайталау арқылы сергіту жаттығуы жүргізіледі.
|
ЖАДА
|
37
|
«Сұрақ ілмегі» әдісі
|
Оқушының ойын ашық білдіруіне дағдыландыру.
|
Оқушы сабақтың қай бөлігін немесе тақырыпты түсінбеген болмаса сабақ төңірегінде ойландырып жүрген сұрақтарын ашық айтады.
|
Бұл әдісті жазбаша немесе ауызша өткізуге болады. Сұрақ қою арқылы баланың сабақты қалай меңгергенін немесе меңгермеген жерлерін білуге болады. Керісінше бала өз ойын ашық жазып іліп кетуіне болады. Түрткі болу, сынақтан өткізу немесе қайта бағыттау техникаларын пайдаланады.
|
ОүБ, кері байланыс, диалогтік оқыту, СТО
|
38
|
«Екі дұрыс, бір бұрыс» тәсілі
|
Оқушының ойлау қабілетін дамыту
|
Оқушының өзіне тест құрастыру арқылы уақытты тиімді пайдаланады.
|
Өткен тақырып немесе үй тапсырмасы бойынша екі дұрыс, бір бұрыс жауабы бар тест құрап жұптық жұмыс немесе топтық жұмыс жасауға болады.
|
ОүБ, кері байланыс, диалогтік оқыту
|
39
|
«Жалғасын тап» сергіту сәті
|
Оқушыны жылдам ой қорытуға баулу
|
Оқушының логикалық ойлауы дамиды, жылдам ой түйіндейді.
|
Сөйлемнің басы жазылған парақшаларды оқушыларға таратады, олар ойды жалғастырып сөйлемді толықтырып айтады. Бұл әдісті жаңа сабақты бекітуге немесе үй тапсырмасын сұрауға да пайдалануға болады.
|
ОүБ, кері байланыс, диалогтік оқыту, СТО
|
40
|
«Буклет» әдісі
Саймон Браунхилл бойынша
|
Ақпаратты жинақтау
|
Оқушылар алған білімдерін жинақтап, ең маңыздыларын ұсына алады.
|
Бұл әдіс топпен жасалады және «Автобус аялдамасы» әдісімен түсіндіріледі.
|
диалогтік оқыту, СТО
|
41
|
«Тормоз» ойыны
Сергіту сәті
Қостанай МПИ тьюторлары бойынша
|
Ойын сергіту, тыңдалымды дамыту, шапшаңдыққа үйрету
|
Бұл жаттығу арқылы топта ЖАДА қалыптасады, тыңдалым мен зейін дамиды
|
Шеңберде тұрып, ретімен саналады. Жүргізуші өз санын айтып, санын шапалақтайды, барлығы солай қайталайды. Сосын басқа әріптестің санын айтады, сол кезде сол әріптес әрі қарай жалғастыру керек.
|
диалогтік оқыту, СТО, ЖАДА
|
42
|
«Шеринг» әдісі
Харизма бойынша
(Н.Баринова)
|
Ой бөлісу
|
Өткен тақырып бойынша ойларын жинақтайды, пікір алмасады.
|
Барлығы шеңберде отырады, жүргізуші бастап, кезекпен барлығы тақырып бойынша түйінді ойды қорытындылайды. Идеялар қайталанбау керек.
|
ЖАДА, кері байланыс
|
43
|
«Ит па, мысық па?» ойыны
Сергіту сәті
|


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл» - бет 5

text:
Харизма бойынша
(А.Подгузов)
|
Ойын сергіту, тыңдалымды дамыту, шапшаңдыққа үйрету
|
Бұл жаттығу арқылы топта ЖАДА қалыптасады, тыңдалым мен зейін дамиды
|
Барлығы шеңберде тұрады, топ 2 шағын топқа бөлінеді. Жүргізуші сол жағына «Ит па?», ал оң жағына «Мысық па?» деп сұрақ жібереді. Жіберген сұрақ тез, жылдам келсе, жүргізуші растап, «Ия, ит» немесе «Ия, мысық» деп жауабын жібереді. Қай топтан тез жауап келсе, сол топ ұтады.
|
ЖАДА
|
44
|
«Эйлер шеңбері» әдісі
А.Ж.Егизбаев бойынша
|
Тақырып бойынша негізгі идеяларды жинақтап, саралау.
|
Идеялар жинақталып, сараланады
|
А-4 параққа, шағын постерге Эйлер шеңбері сызылып, кезекпен идеялар талқыланып, жазылады. Не?Қалай? Неге? Нәтиже? деген Мәселер бойынша идеялар сараланады.
|
ОүБ, кері байланыс, СТО
|
45
|
«МИКС» жаттығуы
А.Ж.Егизбаев бойынша
|
Идеяларды жинақтап, түйіндеу, кері байланыс жасау.
|
Идеяларды жинақтау, түйіндейді. Әр топ шығармашылық көзқарас білдіреді.
|
Тақтаға түйінді 9-10 тірек сөздер жазылады. 1-ші топ – өлең шығару, 2-ші топ – эссе жазу, 3-ші топ – суреттеу, 4-ші топ – сахналық көрініс, 5-ші топ – бір әннің мелодиясына салып, топпен орындау.
|
ЖАДА, кері байланыс, ОүБ
|
46
|
«Тепе-теңдік дөңгелегі» әдісі
Харизма бойынша
(Н.Баринова)
|
Ойды жинақтау, тақырып бойынша қажеттіліктерін анықтау.
|
Тақырып бойынша ойларды түйінделеді.
|
Шеңберде бірнеше бөлік болады. Әрбір идея 0-ден 10-ға дейін балл арқылы анықталып, белгіленеді. Кейін нүктелер қосылып, баланс шыққаны-шықпағаны талданады.
|
ОүБ, кері байланыс
|
47
|
«Кувёртка» әдісі
Иен Майлс бойынша
|
Идеяларды жинақтау, жазбаша кері байланыс беру
|
Идеялар талқыланады, жинақталады
|
А-4 парақ екіге бүктелініп, жұпта кезек –кезек идеялар жазылып, ой бөліседі.
|
Кері байланыс, Диалогтік оқыту
|
48
|
«Желпуіш» әдісі
(Веер)
Саймон Браунхилл бойынша
|
Идеяларды жинақтау, жазбаша кері байланыс беру
|
Идеялар талқыланады, жинақталады
|
А-4 түрлі түсті параққа желпуіш жасалынып, әрбір бөлігіне кезекпен идеялар жазылады, кейін талқыланады.
|
Кері байланыс,
Диалогтік оқыту
|
49
|
«Ұшақ» әдісі
Саймон Браунхилл бойынша
|
Идеяларды жинақтау, жазбаша кері байланыс беру
|
Идеялар талқыланады, жинақталады
|
|
Кері байланыс
|
50
|
«Жасырын сөздер» ойыны
|
Идеяларды қорытындылау және кері байланыс жасау үшін
|
Идеялар талқыланады, жинақталады, шығармашылық қабілеттері дамиды.
|
1 адам ортаға шығады, жүргізуші оның артында тұрып, бірнеше сөздерді жасырады, ал топтағылар ым-ишара арқылы ғана түсіндіреді. Ортадағы адам қандай сөз жасырылғанын табу керек.
|
Кері байланыс
|


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл»

text:
№
|
Әдіс-тәсіл түрі
|
Мақсаты
|
Тиімділігі
|
Қолданылуы
|
Кіріктірілген модульдер, идеялар
|
1
|
«Миға шабуыл»
(әдіс)
|
Қандай да болмасын ақпарат (мәлімет, проблема, сұрақ) туралы бар білгендерін жазбаша немесе ауызша ой салу.
|
Оқушыға сұрақ қою, проблеманы зерттеу арқылы ой-өрісін дамытады, ойын еркін жеткізеді. Пікірлерінің еркін айтылуы, ешқандай сынға ұшырамау керек, қағазға түсіріліп, талқылау жұмысы болады.
|
Жаңа сабақ бастар алдында осы әдіс бойынша сұрақ қою арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашуға болады.
|
СТО, Диалогтік оқыту
|
2
|
«Шаттық шеңбері»
(сергіту сәті)
|
Бұл әдіс оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
|
Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Сабақ басталар алдында қолданамыз. Оқушылар үлкен шеңберге тұрады, кезектесіп тілек айтады.
|
ЖАДА
|
3
|
«Ақылдың алты ойлау қалпағы» Эдвард де Боно бойынша
|
Оқушының сыни тұрғыдан ойлауын дамыту. Мәселені барынша мұқият талқылап, оқушының жалпы ойлау қызметін жетілдіру үшін ойдың/сананың түрлі аспектілерін жандандыру мақсатында қолдану.
|
Ұсынылған мәселе бойынша өз ойына талдау жасайды. Жасалған жұмыс бойынша өз көзқарасына рефлексия жасай біледі, толыққанды, жан-жақты түйіндеме жасайды, жасалған жұмыс бойынша өзінің шығармашылық қатынасын көрсетеді, таным әрекеті үрдісінде қарым-қатынас шеберлігі артады.
|
Алты қалпақтың әрқайсысы ойлаудың түрлі элементтерін, аспектілерін білдіреді. Оқушыларға қалпақ беріледі (рас қалпақ немесе ойдан шығарылған), олардан мәселені талқылау барысында барлық ой операцияларын (ойлану, талдау т.б.) осы қалпақтың түсіне сәйкес келетін шекте жүргізу сұралады. Сынып топтарға бөлініп, бір топқа бір түсті қалпақ беріледі. Мұғалім әңгімені жүргізеді, бағыттайды.
|
СТО, диалогтік оқыту, кері байланыс
|
4
|
«Гүлмен тілек»
(сергіту және топқа біріктіру)
|
Тыңдау дағдыларын дамыту, сондай-ақ оқушыларды қатыстыру арқылы барлығын теңестіру, жағымды ахуал қалыптастыру.
|
Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді және гүлдің астына жазылған сөздер бойынша топқа біріктіріледі.
|
ЖАДА
|
5
|
«Сұраққа жетіп ал»
әдісі
|


text:
А.Ж.Егізбаев бойынша
|
Оқушының өз бетінше жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру, сұрақ қою дағдыларын дамыту.
|
Өз бетінше ойлап, ақпаратты меңгере алады. Ақпаратпен ықыласпен жұмыс жасайды. Мәтінге, әңгімеге сұрақ қояды, тұжырымдайды. Сыныптастарының жауаптарын ықылас қойып тыңдайды және сұрақтар қояды. Таным әрекеті үрдісінде қарым-қатынас шеберлігі дамиды. Оқушылар оқығандары бойынша бір-біріне сұрақ қояды және талқылайды.
|
Мәтінді толық немесе бір бөлігін оқыту (мәтіннің күрделілігіне, оқушылардың даму ерекшелігіне қарай) оқылған мәтіннің мазмұнына әр деңгейлі сұрақтар қою. 1-ші доп – сұрақ қояды, 2-ші доп сол сұраққа жауап береді.
|
СТО, диалогтік оқыту
|
6
|
«Галереяны шарлау» әдісі
Саймон Браунхилл бойынша
|
Талқыланған мәселе, дайындалған постер бойынша қорытынды жұмыс немесе өнімді ұсыну арқылы өз жұмысын ұсыну, идеяларын қорғау, ерекше идеялар ұсыну.
|
Сараптау, жинақтау, бағалау; Ақпаратпен тиянақты жұмыс жасалады.Сыныптастарын ұсынылған мәселе, ақпарат туралы елестетуімен таныстырады; ұсынылған мәселе туралы өзгелердің пікірін біледі; өз жұмысын сыныптастарымен талқылайды, жұмысқа терең сараптама жасау арқылы өз білімін, түсінігін кеңейтеді.
|
Қабырғаға дайындалған постер ілінеді. «Галереяға саяхат» –топтар кабинет ішінде қозғалысқа түседі, қабырға газеттерін қарайды, сараптайды, талдайды және жапсырма қағазға пікірін немесе сұрағын жабыстырып кетеді. Галереяға саяхат аяқталған соң, топтар жұмыстарға шолу жасап, өз қабырға газеттеріне жазылған сыныптастарының пікірін сараптайды, талқылайды, сұрақтарға жауап береді және қорытынды жасайды.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, диалогтік оқыту
|
7
|
«Биопоэма» әдісі
|
Алғашқы сабақ кезінде бір-бірімен танысу, жан-жақты ақпарат жинақтау, ол ақпаратпен бөлісу.
|
Топтағы таныстықты арттырады, өз ортасындағы ұқсастықты табады, ізденімпаздыққа жетелейді.
|
А-4 парақты 8 бөлікке бөліп, әр бөлікке өзі туралы маңызды ақпаратты толтырады. Мәліметтерді толықтырып болған соң, бүкіл топ мүшелерінің біреуінен ұқсастықты байқау, саралау, мәліметті толықтырады.
|
ЖАДА
|
8
|
«Менің есімімнің тарихы» әдісі
А.Ж.Егізбаев бойынша
|
Оқушыларды бір-бірімен таныстыру, олардың бойында құндылықтарды қалыптастыру, адамның туылған кезде есімін қоюға үлкен мән беруге бағыттау, тәрбиелік аспектісін дамыту.
|
Оқушыларды бір-бірімен жақынырақ танысады, олардың бойында ұлттық құндылықтар қалыптасады, адамның туылған кезде есімін қоюға үлкен мән беру керектігін түсінеді, зерттеушілік дағдыларын дамытады.
|
1 күн бұрын өзінің есімінің тарихы, кім және қашан қандай жағадайда қойғаны туралы зерттеу тапсырма беріледі.Сабақта жеке-жеке сұралады. Сонда әрбір оқушы өзінің есімінің тарихы туралы айтып береді.
|
ЖАДА, құндылықтарды қалыптастыру
|
9
|
«Джигсо» әдісі
Элиот Аронсон бойынша
|
Берілген тақырыпты топ ішінде талқылап, әр түрлі тәсілдермен топтық жұмыс жасау. Басқа топтарға өкілдерді жіберіп, өз жұмысы туралы топта талқылау, идеялармен бөлісу, ынтымақтастықты дамыту.
|
Ынтымақта бірлікте жұмыс жасауға, білгенін жолдастарымен бөлісуге, тақырыпты ортаға салып талқылауға, түйінді ойды саралауға жетелейді.
|
Көлемді мәтін төрт бөлікке бөлінеді оқушыларда төрт адамдық шағын топтарға бөлініп («бастапқы топ»), 1-ден 4-ке дейін нөмірленеді. Осыдан кейін олардың әр-қайсысы өз нөміріне сәйкес мәтіннің бір бөлігін ғана оқиды. Содан кейін топтар құрамы өзгертіліп, жаңа топтар («сарапшылар тобы») тобы құрылады,сарапшылар топтарында оқушылар өз нөмірлері бойынша жинақталады: мәтіннің № 1 бөлігін оқыған оқушылар 1 топқа т.с.с. Өкілдер басқа топтарға барып, өз жұмыстарын таныстырады, топтық талқылау жүреді.
|
СТО, Диалогтік оқыту, ЖАДА, Дарынды/талантты балаларды оқыту, Көшбасшылық пен басқарушылық
|
10
|
«INSERT» әдісі
|
Оқылған мәліметті түртіп алу жүйесі бойынша таным түсінігін қалыптастыру.
|
Жаңа материалмен таныса отырып, түртіп алу жүйесімен мәлімет жинайды, саралайды, бағалайды.
|
Тапсырманы оқып, түртіп алу жүйесі бойынша жұмыс жасалады:W- білемін; + жаңалық; - білмеймін; ?- білгім келеді; кесте жүйесі бойынша жұмыс жасайды.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау
|
11
|
«Кластер» әдісі
|
Идеялар мен ақпараттардың арасындағы байланыстарды жинақтау, тұжырымдау.
|
Тақырыптардың байланыстары туралы сұрақтар құрастырып, оларға жауап іздейді, идеяларды жинақтайды.
|
Тұжырымды ойларын қарталарға түсіріп, топтық жұмыс қорғалады (постер)
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау
|
12
|
«Фишбоун» әдісі (постерде)
|


text:
Жапондық профессор Исикава бойынша
|
Жаңа мәліметті, идеяларды сұрақ-жауап арқылы жаза отырып, қорытынды ойларын жинақтау.
|
Берілген мәлімет бойынша өздері сұрақ қойып, жауабын топтық жұмыста талқылауға, ой қорытуға белгілі бір қорытындыға келуге жетелейді.
|
Постерге балықтың қаңқасы суретін салып, басына тақырып жазылады. Денесінің жоғарғы жағындағы қанаттарға идеяның себептері, төменгі қанаттарға идеяның салдары жазылады. Түйінді ой құйрығына жазылады. Кейін ауызша, жазбаша кері байланыс беруге болады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
13
|
«Өрмекші» әдісі
(постерде)
|
Жаңа материалды пысықтау, түйінді ойларды бекіту.
|
Өрмекші сұлбасына меңгерілген материалды пысықтау мақсатында кезең-кезеңдерімен пысықтауға тиімді
|
Оқушылар постерге өрмекшінің сұлбасын сала отырып, басына тақырыпты, денесіне өзекті ойларды, аяқтарына тірек сөздер арқылы шешу жолдарын жазып, өз ойларын тиянақтап пысықтайды.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
14
|
«Үштік» әдіс
(Ойлан, жұптас, бөліс)
|
Оқушылар ойына келген жауаптар немесе идеяларды барынша көп жазу арқылы, кейін өз идеяларымен бөлісу.
|
Оқушылардың есте сақтау қабілеті (мұқият тыңдалым) сақталады. Өз ойын ашық айта алады. Оқушылардың оқылым, айтылым, тындалым, жазылым дағдылары қалыптасады.
|
Сынып бойынша тапсырманы оқиды. Оқушылар бірнеше жұптан бөлінеді:бірінші оқушы оқиды немесе айтады, екінші оқушы тындайды, үшінші оқушы түртіп алады, кейін өз пікірін айтады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
15
|
«Эссе» немесе «Еркін әнгіме» әдісі
|
Оқыған мәлімет бойынша өз ойларына талдау жасау.
|
Оқыған мәлімет бойынша өз ойларына талдау жасай алады.Проблема бойынша өз қөзқарасына рефлексия жасай алады. Шығармашыл тұрғыдан ойлана алады. Таным әрекеті үдерісінде қарым-қатынаста шеберлігі артады. Оқылым, тындалым, жазылым дағдылары қалыптасады.
|
Мәліметті әр оқушы өз ойымен 10-15 сөйлемен қағаз бетіне түсіреді. Эссе жазар алдында міндетті түрде нақты критерийлер беріледі. Соңынан сол критерийге сәйкес екендігі туралы кері байланыс жасауға болады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау,
|
16
|
«Қар кесегі»
|
Ұжымдасып өз ойларымен бөлісе алады. Нақтылыққа үйренеді.
|
Оқушылардың айтылым, жазылым, тындалым дағдылары қалыптасады. Ынтымақтастық қарым-қатынас түзеді.
|
Әрбір топ окушылары басқа топтарға бағыттап параққа сұрақ жазып лақтырады. Сұрақтармен кезек-кезек алмасады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту
|
17
|
«Заряд алу»
(сергіту сәті )
А.Ж.Егізбаев бойынша
|
Оқушыны ұқыптылыққа, мұқияттылыққа, сезімталдыққа үйрету.
|
Ресурс қажет етпейді. Оқушылар ынтымақтасады. Көңілдерін көтереді.
|
Шаттық шеңберге барлығы тұрып, көздерін жұмады. Бастапқы бастаушы қолды 1 рет қысады, екінші айналымда 2 рет қысады, соңында 3 рет қысады, бұл бастапқы бастаушыға барғанда қанша заряд жібергені бойынша қайта келу керек.
|
ЖАДА, жағымды ахуал қалыптастыру
|
18
|
«Бұзық телефон» ойыны
(Сергіту сәті )
|
Дұрыс тындалым, айтылымға бағыттау.
|
Оқушыларды дұрыс тындауға ынталандырады. Сергиді.
|
Шаттық шеңберге тұрып бастаушы келесі адам құлағына бір сөз сыбырлайды соңында бастаушыға қайта келгенде сол сөз жету керек, кейін сөзді ауыстырып жіберген адам анықталады.
|
ЖАДА, жағымды ахуал қалыптастыру
|
19
|
«Бэкроним» әдісі
|
Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін, сөз қорын дамыту.
|
Ойлау қабілеті дамиды, сөздік қоры молаяды, жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Сөзде берілген әр әріптері бойынша мағыналы сөйлем құрылады. Сөздер бастапқы әріптен басталады.
|
Жаңа әдіс-тәсілдер, СТО, Бағалау, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты
|
20
|
SMART-мақсаттар
|
Мақсат құруда нақты, өлшемді, қол жетімді, шынайылыққа негіздеу.
|
Нақты мақсатқа жете алады: SMART
|
Тақырыпқа «ақылды» мақсат қоя алады.
|
|
21
|
«Мюллердің
ғажайып саны» тәсілі
|


text:
Харизма бойынша
(А.Подгузов)
|
7±2=5\9 ҚМЖ жазғанда сабақ мақсатын нақты қою. 5-9 сөзден аспау керек
|
SMART-мақсаттар нақтыланады.
|
7±2=5\9 формуласы арқылы мақсат құрудағы сөйлемнің көлемі 5-9 сөзден аспау керек.
|
|
22
|
«Константинополь»
(Ыстамбул) ойыны
|
Ойлау қабілетін дамыту, сөздік қорын молайту.
|
Оқушылардың ойлау қабілетін дамытады.
Сөздік қорын арттырады.
|
Берілген сөз бойынша сөздің әріптерінен зат есімдер құру. Сөздегі әріптерден асып кетпеу керек
|
|
23
|
SWOT - талдау
|
Оқушының бір мәселе бойынша ойлау, талдау, салыстыру қабілетін дамыту. Өз пікірін ашық айту.
|
Сабақты қорытындылау барысында және кері байланыс беруге қолданылады.
|
Бұл әдісті қолдану барысында мәселенің жағымды, жағымсыз жақтарына сараптама беріледі, мүмкіндіктері бағаланып, қауіп-қатерлері туралы нақты дәлелдер келтіріледі.
|
СТО, ОүБ. Кері байланыс
|
24
|
«Зерттеушілік конференциясы» әдісі
|
Зерттеудің үдерістерін ескере отырып рефлексия жасауды дамыту.
|
Ұсынылған мәселе бойынша өз елестетулерімен таныстыра біледі. Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды. Оқушының зерттеушілік шеберлігін анықтай отырып сауалнама өткізеді.
|
1-қадам.Тақырып беріледі. 2-қадам.Топтардың тапсырмаларын анықтау. 1.Ұсынылған мәселе бойынша түрлі адамдардың пікірін анықтау мақсатында жазбаша сауалнама өткізу. 2. Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтау. А.Берілген тақырыпқа сәйкестігі. В.жинақталған деректердің құндылығы. С.Оқушының зерттеушілік шеберлігі. 4.қадам.Топтардың тапсырманы орындауы. 5.қадам.Топтардың жұмыстарын бағалауы.
|
СТО, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты, Көшбасшылық
|
25
|
«Кейс – стади» әдісі
|
Нақты болған немесе ойдан шығарған жағдаятты талдау, болжау.
|
Оқушылардың есте сақтау қабілеті сақталады. Мәселелерді шешуге, баламасын анықтауға, мақсаттарын айтуға, талдауға мүмкіндік береді.
|
Жұмысты жүргізу үшін бір жағдаят ұсынылады, оны бөліп-бөліп кезекпен оқиды, немесе айтады, қалғандары талдау жасап, өз ойларын ортаға салады.
|
СТО, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты, Көшбасшылық, АКТ
|
26
|
«Дауыстап ойлау» әдісі
|
Оқи отырып ой түю, ой бөлісу.
|
Оқушыларды дұрыс тындауға ынталандырады. Оқылым, тындалым дағдылары қалыптасады. Ойлау қабілеті дамиды, сөздік қоры молаяды.
|
Жұптаса отырып берілген тақырыпты біреуі дауыстап оқиды, екіншісі тыңдай отырып ой түйеді. Бір- біріне түсіндіреді.
|
СТО, диалогтік оқыту
|
27
|
«Шабадан, еттартқыш, қоқыс жәшігі» әдісі
|
Оқушыны алған білімін саралай білуге дағдыландыру.
|
Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
|
Тақырып бойынша алған керекті ақпараттарды чемоданның тұсына жазса, ал әлі де оқуым керек, толықтыруым керек дегендері болса, еттартқыштың тұсына жазады. Сонымен қатар керек емес болған, артық дүниені қоқыс жәшігінің тұсына жазады. Осылайша мұғалім өткен сабақтан қандай білім алғанын біледі.
|
ОүБ, кері байланыс
|
28
|
«Ыстық орындық -1, 2» әдісі
|
Оқытуда оқушы белсенділігін арттырумен қатар әр оқушының мүмкіндіктерін, қабілеттерін, қызығушылықтарын анықтау.
|
Оқушылардың сұрақ қою дағдысы қалыптасады және сұрақ қою арқылы өзара ашық пікірлеседі.
|
Сыныптағы кез-келген оқушыны «Ыстық орындыққа» отыруға шақырады. Ең маңыздысы – өз еркімен шығу.Оқушы ортада тұрған үстелге отырып тапсырма бойынша қойылған сұрақтарына жауап береді. Берілген тапсырмаға байланысты қойылған сұрақтарға жылдам жауап беру қажеттігін мұғалім түсіндіреді. Сұраққа жауап бере алмаған жағдайда «күйді» деп ескерту беріледі. Осылайша бес немесе алты оқушы «Ыстық орындыққа» отыру арқылы үй жұмысын немесе жаңа сабақты қорытындылауға бойынша сұрақтарға жауап береді. 2-ші нұсқа бойынша «Ыстық орындыққа» отырған оқушы сұрақтар қоя алады.
|
СТО, диалогтік оқыту, Дарынды/талантты, Көшбасшылық
|
29
|
«Бір минуттық әңгіме» тәсілі
|


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл» - бет 6


title: Сабақтарда қолданатын «50 әдіс-тәсіл» - бет 7


title: - тапсырма. «2.9 - Сабақтарда үстемдік ететін «мұғалімнің сөйлеуінің» орнына «оқушының сөйлеуіне»

text:
2- тапсырма. «2.9 Сұрақ қою», «2.10 Тиімді сұрақтар», «2.11 Тиімді сұрақтар», «2.12 Талқылау құралдары» атты үлестірме материалдарды оқып танысыңыз, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.
Сұрақ
Жауап
Біз сыныпта не үшін сұраққоямыз?
Сұрақ қою маңызды өйткені,оқушының ой-өрісін дамыту үшін.
Тиімдісұрақтарқандайболады?
Жақсысұрақдегеніміз не?
Тиімді сұрақтар өз әрекеттерінде рефлекция жасауға, бақылау мен қадағалауды іске асыруға үйретеді
Көңілге қонымды,жағымды мәтіндерді талдау


title: Ойлау деңгейі - Сабақтарда үстемдік ететін «мұғалімнің сөйлеуінің» орнына «оқушының сөйлеуіне»

text:
|
|
бет | 3/3 | Дата | 28.03.2022 | өлшемі | 24,21 Kb. | | #28984 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: тапсырОйлау деңгейі
|
Сұрақтар үлгілері
|
Білу және түсіну
|
Мәтіннің басты кейіпкері кім? Мәтінді түсініп оқып баяндау.
|
Қолдану
|
Кейіпкердің кемшілігі мен жетістігін салыстыру
|
Талдау
|
Антонның жетістікке жетуіне не түрткі болды?
|
Жинақтау
|
Осы тақырыпқа эссе жазу
|
Бағалау
|
Оқушылардың дұрыс(бұрыс маңызды ма)пікірлерін білу
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


1-тапсырма. «Белсенді және белсенді емес сынып» мәтінімен танысып, төмендегі сұраққа өз тәжірибеңізбен байланыстырып жауап беріңіз.
БЕЛСЕНДІ ЖӘНЕ БЕЛСЕНДІ ЕМЕС СЫНЫП
Анағұрлым «белсенді сынып» құрудың мақсаты – мұғалімнің сабақта орталық фигура болмауын қамтамасыз ету. Сабақтарда үстемдік ететін «мұғалімнің сөйлеуінің» орнына «оқушының сөйлеуіне» негізделген оқытумен қатар интерактивті оқыту ұсынылады. Төмендегі салыстыруларды қараңыз:
БЕЛСЕНДІ ЕМЕС сынып – бұл төмендегілер көрініс табатын сынып
|
БЕЛСЕНДІ сынып – – бұл төмендегілер көрініс табатын сынып
|
мұғалім сөйлейді
|
оқушылар бір-бірімен сөйлеседі
|
сұрақты мұғалім қояды
|
оқушылар мұғалімге және өзінің сыныптастарына сұрақ қояды
|
мұғалім бөлме ішінде қозғалады
|
оқушылар басқа оқушылармен жұмыс істеу үшін бөлме ішінде қозғалады
|
мұғалім сыныпқа нұсқау беру үшін тақтаға жазады
|
оқушылар басқалармен бөлісу үшін жазады
|
мұғалім түсіндіреді
|
оқушылар түсіндіреді
|
мұғалім көрсетеді
|
оқушылар көрсетеді
|
мұғалім оқыптұрып, оқушылар жазады
|
оқушылар бір-бірінен жазбалар жасайды
|
оқушылар тыныш тыңдайды
|
мұғалім мұқият тыңдайды
|
оқушылар мұғалімге бетпе-бет отырады
|
оқушылар бір-біріне бетпе-бет отырады
|
мұғалім тыныштықты талап етеді
|
оқушылар өздерін еркін ұстайды, және бір-бірімен ой бөліседі
|
Сұрақтар
Оқушыларға сабақ уақытында өзінің сыныптастарымен сөйлесу мүмкіндігі қаншалықты жиі беріледі?
Оқушылардың бір-біріне сұрақ қою мүмкіндігі қаншалықты?
Оқушыларға сұрақ қою мүмкіндігін беру үшін Сіз сыныпта қандай тәртіп орнаттыңыз? Осы мақсатта Сіз қандай әдістер қолданасыз?
Егер Сіздің оқушыларыңыз сабақ үстінде өз орындарында отырмаса, сіз өзіңізді қаншалықты жайлы сезінесіз?
_____________________________________________________________________
Өтілген материалдарды айқындау жолымен сабақ уақытында өзінің сыныптастарымен сөйлесу мүмкіндігі жиі берілу себебі; оқушылардың зейінін,қызығушылығын арттыру мақсатында беріледі. _____________________________________________________________
2. . Сұрақ дұрыс қойылған жағдайда сабақ берудің тиімді құралына айналады. Оқушылардың оқуына қолдау көрсетіп, оны жақсартады, кеңейтеді.
_____________________________________________________________________
3.Оқушылардың құқықтары мен ар-намысын құрметтей отырып, әділдік пен адалдыққа негізделген іс-әрекет жасаймыз. Жағымды атмосферма және мотивация арқылы тәртіпке шақырамыз.Сабақ барысында әр түрлі интерактивті әдістер «Джигсо» әдісі «INSERT» әдіс т.б. қолданамын.
____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
___4___Оқушылардың қызығушылығын оятып, ынталандыратын сұрақтар қою барысында өзімді жайлы сезінемін.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
***Ескерту: Жауабыңызды ойланып, жүйелеп жазуға және мейілінше толық жеткізуге тырысыңыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabatarda-stemdik-etetin-mfalimni-sojleuini-ornina-oushini-soj.html#БЕЛСЕНДІ_ЕМЕС_сынып_–_бұл_төмендегілер_көрініс_табатын_сынып__БЕЛСЕНДІ_сынып_–_–_бұл_төмендегілер_көрініс_табатын_сынып

title: Сабақтарда үстемдік ететін «мұғалімнің сөйлеуінің» орнына «оқушының сөйлеуіне»


title: Шығармашылық сабақ - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Шығармашылық сабақ оқушылардың шығармашылық жұмыс істеуіне баса назар аударылады. Бұл сабаққа өте жақсы оқитын оқушыларды таңдап алып, топтарға бөлуге болады. Мысалы, 10 минут ішінде 1-2 топтың оқушылары сол тақырып бойынша кроссворд құрса, 3-4 топтың оқушылары олардың жауабын айтады. Бір тақырыпқа қысқа шығарма, сценарий, көркем немесе мультфильм құрғызуға болады. Қазылар алқасы әрбір топқа баға қояды.
Компьютерлік сабақ дисплей, ЭВМ, т.б машиналар арқылы өткізіледі.
Әл-Фараби "Оқытудың негізгі әдісі - көрнекілік" деп, оның мақсаттарын, тәсілдерін (түсіндіру, әсерлендіру, есте қалдыру) ұсынады. Оқу материалын меңгеру көп жағдайда оқыту процесінде қолданылатын көрнекі құралдарға және техникалық құралдарға байланысты.
Көрнекілік әдісі оқытудың сөздік және тәжірибелік әдістерімен өзара байланыста қолданылады және құбылыстармен, объектілермен оқушыларды таныстырғанда олардың сезім мүшелеріне әсер етіп, алуан түрлі сурет, көшірме, сызба арқылы құбылыс, процесс, объектілердің символдық бейнелерін немесе оларды табиғи күйінде қабылдайды. Қазіргі мектепте осы мақсатпен экрандық және техникалық құралдар кең қолданылады. Көрнекілік әдістерін шартты түрде екі үлкен топқа бөлуге болады: иллюстрация және демонстрация.
Иллюстрация әдісі арқылы оқушыларға иллюстрациялық құралдар – атап айтсақ: плакат, кесте, картина, карта, тақтадағы суреттер, үлгілер көрсетіледі.
Демонстрацияның (көрсету) оқыту әдісі ретіндегі ерекшеліктері
Демонстрация әдісі арқылы заттар мен құбылыстар тәжірибе жасау арқылы немесе техникалық құралдардан, кино-фильмдерден, диафильмдерден көрсетіледі.
Оқу процесіне жаңа техникалық құралдарды енгізу (теледидар, видеомагнитофондар) оқытудың көрнекілік әдісінің мүмкіндіктерін кеңейтеді. Қазіргі уақытта көрнекі құралдың жаңа түрі – жеке тұлғалар қолданатын компьютерлерге ерекше көңіл бөлініп, мектептерде электронды-есептегіш техникасы кабинеттерін құру міндеті шешілуде, оқу процесіне белгілі бір жағдаяттарды және процестерді үлгілеуге мүмкіндік беретін компьютерлерді енгізу міндеті де қолға алынуда. Олар оқушыларға бұрын оқулық мәтінінен меңгерілген көптеген процестерді қозғалыста, көрнекі түрде көруге мүмкіндік береді. Компьютерлер, көрнекілік әдістерінің оқыту процесіндегі мүмкіндіктерін елеулі түрде кеңейтеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Экскурсия - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Экскурсия кезінде оқу табиғатта, мұражайда, өндірісте өтіп, оқушылар алуан түрлі объектілерді және болмыс құбылыстарын бақылайды және зерттейді, өмірдегі құбылыстарды тікелей қабылдайды. Экскурсия әсемдікті түсінуге, танымға қуануға, қоғамға пайдалы болуға ұмтылуға көмектеседі.
Далада, орманда, өзен жағаларында оқушылар табиғат сұлулығын түсінуге үйреніп, өздерінің әсерлерін сурет салу, гербарийлер жасау арқылы білдіреді. Мұражайларға, көрме залдарына, өндіріс орындарына бару өнер шығармаларын түсінуге, үйреншікті заттар мен құбылыстардан сұлулықты табуға, адамның еңбегінің сұлулығын сезінуге үйретеді.
Әрбір экскурсия тақырыппен байланысты. Экскурсия арқылы бала әртүрлі курстарда оқылып жатқан құбылыс, зандардың байланысын көреді, оларды қолдануға үйренеді. Мәселенің өзі, танылуға тиісті объекті оқушыларға қызықты болады. Экскурсия нәтижелері сыныпта шығарылады. Экскурсия жаңа білімдермен қатар, мұғалімге өз оқушыларын жақсы білуге көмектеседі. Экскурсияға баратын топтарда 10 оқушыдан 40 оқушыға дейін болады, ұзақтығы 40-90 минут. Оқу экскурсияларын мазмұнына қарай тақырыптық және кешенді (шолу) деп бөледі. Тақырыптық экскурсияларға барғанда оқу пәндерінің бір немесе бірнеше байланысты тақырыптар оқылады. Кешенді экскурсиялар екі немесе одан да көп оқу пәндерінің бір-бірімен мәселен, дүниетанудан "Ағын сулар мен желдер", өсімдіктер, жануарлар және "сыртқы орта" деген тақырыптарды оқу үшін экскурсияға баруға болады, байланысты тақырыптарын оқу үшін ұйымдастырылады.
Оқылатын бөлімдегі орнына қарай кіріспе, негізгі, қорытынды экскурсиялар өткізіледі. Кіріспе экскурсия оқушыларды және оқу курстарымен, бөлімдерімен таныстырады. Негізгі экскурсиялар арқылы оқушылар тақырыпты терең түсінеді, теориялық материалдың тәжірибесі керектігін үғынады.
Қорытынды экскурсиялар бөлімді қорытындылау және жүйелеу үшін, оның нақты процестермен және құбылыстармен байланысын анықтау үшін өткізіледі. Мұғалім алдын ала экскурсия болатын жерді көріп, оның білімге ықпалын анықтап, экскурсияның мақсатын және міндеттерін, түрін және құрылымын анықтайды, оқушылар үшін проблемалық сұрақтар, тапсырмалар әзірлейді, экскурсияның әдіс, тәсілдерін белгілеп, жоспар құрастырады. Жүретін жерлердің бағдарын жасап, қосымша көрнекіліктер және керекті жабдықтарды (өлшейтін құралдарды, блокнот, қарындаштарды, гербарийлерге арналған папкаларды, фотоаппаратты, компасты) әзірлейді, оқушыламен әңгімелеседі, қауіпсіздік ережелерін, өзін-өзі ұстау жөнінде айтады , экскурсия өтетін жерге қысқаша сипаттама беріп, қалай, қайда қарау керек екенін, нені бақылау, жазып алу, суретке түсіру керектігін айтып, қалай жүру керектігін түсіндіреді. Әрбір оқушының міндетін айтып, керек жағдайда топқа бөледі, топ басшыларын тағайындайды, жауапты оқушыларды бөліп, мәліметтерді талдап қорыту туралы нұсқаулар береді.
Кіріспе әңгімеде мұғалім экскурсияның мақсатын айтады, содан кейін оқушылар объектілерді қарап, тапсырманы орындауға кіріседі; сурет салады, жазады, объектінің ерекшіліктерін бөліп, көргендерінен қорытынды жасайды.
Мұғалім экскурсия кезінде өз әңгімесін демонстрациямен ұштастырады. Оқушылардың бақылауларына басшылық етеді. Экскурсияның соңында мұғалім оқушылардың жұмыстарын тексереді, қорытынды әңгіме болады. Керек жағдайда оқушылар үй тапсырмасын орындайды. Экскурсия материалдарын кірістіріп сабақ өткізуге болады.
Мектепте өтетін экскурсиялар оқытудың тиімді формасы болғандықтан, оларды жиі өткізу керек, себебі ол өмірді тану дағдыларын қалыптастырады. Ол үшін экскурсияларға тапсырмалар әзірлеп, нәтижелерін тексеріп отыру керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Практикумдар - Сабақ тардың қалыптасуы

text:
Практикумдар арқылы оқушылар тәжірибелік, зертхана жұмыстарды өз беттерімен орындайды. Олар оқу курстарының ірі бөлімдерін оқыған соң өткізіледі, сонымен қатар теориялық материалды тәжірибеде көрсету үшін де өткізуге болады.
Практикум 2-3 апта өтеді. Мұғалім сыныпты 2-3 оқушыдан тұратын топтарға бөледі. Әрбір топ бір-біріне ұқсамайтын зертханалық және тәжірибелік жұмыстарды арнайы сабақ кестесі бойынша орындайды. Практикум өткізер алдында кіріспе дәріс және нұсқау берілетін сабақ өтеді. Практикум кезінде оқушылардың тірек білімдерін жаңғырту тәсілдері қолданылады.
Оқушылардың іс-әрекетін басқару құралдары; жұмыс істеу ережелерін, қажетті материалды қайталату, зертханалық жабдықтарды суреттеу, оның қалай жұмыс істейтінін, тапсырмаларды орындау тәртібін айту, тақырып бойынша бақылау сұрақтарын және қосымша әдебиеттердің тізімін жасау.
Жұмысты алгоритм бойынша істегенмен, шығармашылық, зерттеу жұмыстарын да жүргізуге болады. Белгілі бір заңдылықтардың, теориялардың шындыққа сәйкестігі тексеріледі. Тұрақты шамалар өлшенеді.
Практикум кезінде оқушылар шығармашылық сипаттағы тапсырмаларды орындайды;
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бірінші тәжірибелік сабақтың құрылымы

text:
Бірінші тәжірибелік сабақтың құрылымы:
• практикумның тақырыбын және мақсатын мұғалімнің хабарлауы;
• оқушыларға керекті білімдерді олардың естеріне түсірту;
• оқу жұмысына ынталандыру, нұсқаумен таныстыру;
• керекті жабдықтар мен материалдарды іріктеу;
• оқушыларға жұмысты орындағаны туралы есепті құрастырту;
• алынған нәтижелерді талқылап теориялық тұжырымдар жасау;
• нәтижелерін қорғау;
• іс-әрекетті талдау.
Практикумдар әдетте жоғары сыныптарда өтеді, бірақ бастауыш сыныптарда қысқа мерзімді зертханалық және тәжірибелік тапсырмалар орындатуға болады.
Пәндік үйірмелер, шеберханалар, зертханалар
Сабақта пәнді оқу бағдарламасынан да көбірек білгісі келетін оқушылар анықталады. Үйірмеге оқушылар ерікті түрде қатысады, оған қатарлас сынып оқушыларын да, әр жастағы оқушыларды да қабылдауға болады. Үйірмеге басшылық ететін пән мұғалімі. Үйірмеде оқушылар курстың қызықты тақырыптарын тереңдетіп оқып, атақты ғалым, жазушылардың, басқада қайраткерлердің өмірі және қызметімен, ғылым және техниканық жаңа жетістіктерімен танысып, ғалымдардың мерейтойларына, ғылыми жаңалықтарға арналған кештер өткізеді, техникалық модельдер жасап, биологиядан тәжірибе жұмыстарын жүргізеді, зерттеушілермен кездесулер ұйымдастырады.
Үйірме жұмысының негізінде ғылыми қоғамдар ұйымдастырылады, олар үйірмелердің жұмыстарын үйлестіріп, көпшілікке арналған іс-шаралар, байқаулар және олимпиадалар өткізеді.
Кеңестер оқушыларға жеке тақырыптарды, бөлімдерді түсіну үшін беріледі.
Кеңес кезінде оқушылар сұрақтар береді, өздері жауап беруге тырысады, мұғалімнің не шақырылған мамандардың берген түсініктерін тыңдайды. Ол сыныпқа, топқа, оқушыға беріледі.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Олимпиадалар және байқаулар

text:
Олимпиадалар және байқаулар:
Олимпиадалар аудандық, облыстық, республикалық олимпиадалар алдында өткізіледі. Қазір алуан түрлі олимпиадалар мен байқаулар интернет желісінің көмегімен өткізіледі. Балалардың техникалық шығармашылығына арналған көрмелерде оқушылардың ең жақсы жұмыстары көрсетіледі.
Конференциялар. Олар оқуды ғылыми жұмысқа жақындатады. Оқушылар баяндама тақырыптарын өздері таңдап, шағын зерттеу жұмыстарын жүргізіп, нәтижелері бойынша сөз сөйлеуге әзірленеді. Конференцияны сыныпта, мектепте өткізуге болады. Конференцияны симпозиум түрінде өткізуге болады, онда мұғалім бір мәселені тұжырымдайды, ал оқушылар сол мәселені шешу туралы өздерінің ұсыныстарын алдын ала жазып келіп айтады. Конференция туралы оқушыларға алдын ала хабарланады. Оқушылар сұрақтар әзірлеп, мәселені талқылауға әзірленеді. Баяндамашыға мұғалім, не мамандар кеңес береді. Конференцияның ұзақтығы 1-2 сағат. Бірнеше баяндама оқылады. Баяндаманы оқуға 7-10 минут бөлінеді, содан соң тыңдаушылар баяндамашыларға сұрақтар беріп, сын-пікірлер айтады және қосымшалар еңгізеді. Конференцияның соңында мұғалім қорытындылап, баяндамашылардың жұмыстарын, белсенді шығармашылық көрсеткен тыңдармандарды атап өтеді. Өз мәліметтерін келтірген, әдеби деректермен шектелмеген оқушылардың жұмыстарына ерекше назар аударылады. Конференцияда оқушылар түрлі көзқарастарды талдап, өз пікірлерін айтады. Конференция ересек жастағы оқушылар арасында өткізіледі.
Факультатив. Ол міндетті оқу курстарына сүйеніп оқу пәндерін тереңдетіп оқытады. Факультатив сабақ пен сабақтан тыс жұмыстарды байланыстырады, пәнді оқудан оған сәйкес келетін ғылымды оқу басталады. Білімдік міндеттер бойынша факультативтерде негізгі оқу пәндері терең оқылып, риторика, логика, шет тілі сияқты қосымша пәндер оқылады, мамандық беріледі.
Достарыңызбен бөлісу: |


Факультативтер теориялық және тәжірибелік түрде де өте алады.
Оқушылар факультативтерді өздері таңдап алады, сондықтан олардың іс-әрекеті белсенді. Факультативтерге қызықтыру үшін мұғалім көкейтесті тақырыптарды, оқушыларға ыңғайлы іс-әрекет түрлерін таңдап, олардың ақыл-ойын, есін, қиялын, жеке қабілеттерін дамытатын құралдарды қолдану керек.[3]
Жоғарыда көптеген дәстүрлі емес сабақтарды көрсетіп талдадық, және де қазіргі кездерде тек қана осы дәстүрлі емес сабақ түрлерін ғана қолданып қана қоймаймыз. Әрине уақыт өте жаңа да дәстүрлі емес сабақтары пайда болатыны бізге мәлім. Қорыта айтқанда әр дәстүрлі емес сабақ түрлерінің өз ерешеліктері бар және бұл сабақтар сабақ өткізу барысында оқушыларды қызықтырып, білім сапасын жоғарлатады деп ойлаймын.
Достарыңызбен бөлісу: |


ІІ. Құқық және экономикадағы сабақ жүйесі
2.1Сапалы білім – сабақ жүйесі
Мемлекетіміз тәуелсіздік алғаннан бері, елдің сана-сезімінде түбегейлі өзгерістер болады. Бұл өзгерістер Қазақстан мемлекетін дүние жүзілік экономикалық қауымдастыққа толық мүше етуімен қатар, еліміздің ішкі рыногын да әлемдік деңгейге көтереді. Мұнымен қоса, білім мен ғылым саласындың алдында да жаңа талаптар пайда болады. Оның дәлелі – «Қазақстан республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы». Бұл тұжырымдама еліміздің білім жүйесінде реформалық өзгерістер жасау қажеттілігінен туындайтын басты бағыт - бағдарды айқындайды. Жалпы білім беру жүйесінде үйреншікті дағдыдан үйлесімді, күрделі сабақтастықтарды қамтуға ұмтылатын көп деңгейлі оқу жүйесін орнықтыру, жаңа оқу бағдарламаларымен қатар, оқу стандарттарын дайындау, жаңа ақпараттық, компьютерлік жабдықтарынмен жұмыс істеуге көшу – қазіргі заман талаптарынан туындап отыр.
Білім беруді дамытудағы негізгі мақсат – білім беру жүйесінің барлық деңгейінде қоғамның жаңа талаптарына сәйкес келетін білімді, кәсіби біліктілігі жоғары жастарды тәрбиелеуге қол жеткізетін сапалы, бәсекеге қабілетті білім ордаларын қалыптастыру.
Осы тұрғыдан келгенде, үздіксіз білім беру жүйесінің базалық буыны саналатын орта білім беру мекемелерінің жастарға саналы тәрбие, сапалы білім беріп, ұлтжанды азамат етіп қалыптастыруда атқарар рөлі зор екені даусыз.
Бүгінгі таңда экономикадағы жаһандану білім беруге жаңа сапалық талаптар қойып, халықаралық стандарттарға сәйкес келетін сапалы оқыту мен тәрбиелеуге қол жеткізуді басты мәселе ретінде қарастыруда. Мақсат – өз талап-тілегімен ұштасқан, халқының рухани байлығымен сусындаған, елдің ертеңіне саналы еңбек ететін ұрпақ тәрбиелеп, оған озық білім беру.
Біздің елімізде білім беру жүйесі – қашан да аса маңызды салалардың бірі. Ел Президенті Н.Ә.Назарбаев халыққа арналған Жолдаулары мен үкіметке берген тапсырмаларда білім беру мәселелеріне тоқталып, ел экономикасының дамуына байланысты жаңа міндеттер жүктеп отырады. Қай қоғамда істің тетігін маман шешеді, яғни білімді маманды даярлау – ұстаздарға тікелей байланысты. Мектебімізде 6 жылдан бері «Джуниор Эчивмент Қазақстан» қоғамдық қорының бағдарламасымен экономика пәні жүргізіледі. Осы уақыт аралығында оқушыларымыз көптеген жетістіктерге жетті. Экономика пәні әрбір оқушыға еркін кәсіпкерлік жүйесін түсінуге мүмкіндік береді. Келешекте жастарымыз өздеріне лайықты өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету үшін жеке кәсіпкерлік, бизнес пен экономиканы бағалауды үйренеді. Қазіргі заман талабына сай қолданбалы эконоика пәні бағдарламаға енгелі оқушылардың қызығушылығы да, ынтасы да жоғары. [4.34б]
Сабақ — бір пәнді оқытуға арналған оқу сағаты; мектептегі оқу жұмысын ұйымдастырудың негізгі түрі.
Сабақ арнаулы бөлмелерде, оқу кабинеттері мен зертханаларда, оқу шеберханалары мен мектептің оқу тәжірибе үлескілерінде өтеді. Тұрақты оқушылар құрамы, кесімді уақыт көлемі (45 мин) және оқу кестесі бойынша жүреді. Оқыту әдістері, ұжымдық және жеке-дара жұмыстар сабақтың негізгі белгілері болып табылады. Сабақтың негізгі міндеті — мұғалімнің басшылығымен оқушыларға ғылым негіздерінен берілетін мағлұматтарды саналы түрде игерту, алған білімді іс жүзінде қолдана білуге дағдыландыру, іскерлікке үйрету, адамға қажетті қасиеттер қалыптастыру. Мазмұны мен дидактикалық мақсатына орай сабақ мынандай түрлерге бөлінеді: оқу жылы басындағы кіріспе сабақтар; бағдарламаның күрделі тақырыптарын оқып-үйренудегі кіріспе сабақтар; аралас сабақтар; жаңа білімді меңгеру сабақтары; білімді іс жүзінде қолдану сабақтары; қайталау-қорытындылау сабақтары; есепке алу-тексеру сабақтары; оқу жылын аяқтайтын қорытынды сабақтар.
Мұғалім алдымен сабақта не істейтінін жоспарлайды, содан соң калай және қандай әдіспен жүзеге асыратынын анықтайды. Сабақтың құрылымы мақсат пен мазмұн арқылы анықталады, кездейсоқ таңдалуы мүмкін емес.
Достарыңызбен бөлісу: |