Сабақтың түрі: Ертеңгілік
«Сәлем саған, Алтын күз!»
Мақсаты: Жас ұрпаққа қоршаған ортадағы түрлі құбылыстарды және күз кереметтілігін нақты айқындап ашуға, табиғатты сүйюге, сақтауға үйрету.
Инабатты, иманды, іскер, мәдениетті, жеке тұлғаны қалыптастыру.
Ұқыптылыққа, шымырда шапшаң ой жүйріктілігіне, талғампаздыққа, таза әдемі болуға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Сахнада күз көріністері, күздік дастархан мәзірі, нақыл сөздер, шар.
Қатысушылар:1-4 сынып оқушылары
Іс-шара барысы:
Мұғалім: -Армысыздар, ұлағатты ұстаздар! Ата – аналар!
Бармысыздар, жадыраған жас достар!
Береке, бақ дарыған
Жомарт көңіл, жарқын жаз,
Сары алтынға малынған,
Жетті міне алтын күз!
Бүгінгі басттауыш сыныптар арасында өтіп жатқан «Алтын күз» ертеңгілігіне қош келдіңіздер.!
Мерекемен құттықтау сөз кезегі,Алтынды орта мектебінің директоры Мұхамеджаров Сейілбек Уапұлына беріледі.
Табиғат – күллі тіршілік атаулының құтты қонысы, алтын ұя бесігі, құт берекесі. Осы табиғаттың төрт мезгілінің өзіне тән ерекшелігі, жақсылығы әр түрлі мерекесі, берекесі бар. Соның ішінде күз мезгілінің алтын орны ерекше Күз дегеніміз – байлық, молшылық, қауырт еңбек кезеңі. Олай дейтін себебіміз – күзде егін, астық, көкөніс, жеміс – жидектер көп піседі.
(Ортаға 3 «А»,3-4 «Б» сынып оқушылары өз жаттауларын айтады.)
жүргізуші: Ал, енді біздің астықтарымызды тыңдап көрейік.
(Диана)
Бидай: Нан атасы бидаймын,
Нанды елге сыйлаймын.
Піскенімде мен қырда,
Қауызыма сыймаймың.
(Гүлназ)
Тары: Ақ, қарамын, сарымын,
Мен атақты тарымын.
Еңбегімнің жаз бойғы
Қайтарамын қарымын.
Маржангүл
Сұлы: Мен сұлымын шырағым,
Барлық малға ұнадым.
Ауырлаған басымды,
Көтере алмай тұрамын.
Серікгүл
Арпа: Қызыл мұртты арпамын,
Ырыс – құтты арнамын.
Машинаға мініп ап,
Жүргізуші:Бүгінгі біздің ертеңгілігіміз сайыс түрінде өтеді.Сайыс 3 кезеңнен тұрады.
І - бөлім «Күз ханшайымы» өз қолдарынан жасалған көйлектерінің көрсетілімі.
ІІ - бөлім Өнер көрсету. Алтын күз мерекесіне арнайы дайындаған ән,би жаттауларын ортаға салады.
ІІІ – бөлім бөлім «Күз байлығы» оқушылардың күздік бау бақшалардан жинаған дастархан мәзірі мен өз қолдарымен жасалған жұмыстары қойылған.Біздің көзі қырағы әділқазылар алқасы осы жұмыстарды да бағалайды.
Сонымен қатар мереке барысында сайыстар,түрлі ойындар ойналады.Белсене қатысқан оқушыларға сый-сыяпатымыз да бар.
Ендеше сайысымызды бастамас бұрын әділқазылар алқасымен танысып алайық.
_____________________________________________________________________________
Күз – береке, күз – молшылық , күз – қуаныш, күз – шаттық дей отырып мерекеміздің алғашқы кезеңін бастауға рұқсат етіңіздер.
(Музыка ойнап тұрады.Қатысушылар ортада өз көйлектерінің таныстырылымын көрсетеді.)
Жүргізуші: «Өнерлі өрге жүзер» демекші 2 кезең өнер сайысын бастайық
(0,1,2 сыныптар өнерлерін көрсетеді»)
Ойын «Кім жылдам»
Шарты:Көздері байланған балалар белгілі уақыт ішінде жерде шашылып жатқан картоптарды жинап алулары керек.
(3-4 сыныптар өнерлерін көрсетеді)
Ойын
«Қандай жеміс» Шарты:Көздері байлаулы ойыншылар қолдарымен сипап сезу арқылы қандай жеміс немесе көкөніс екенін табу)
Жүргізуші:Келесі сайысымыз «Күз байлығы» деп аталады.Қазір әділқазылар алқасы әр үстелдің қасына барып ,танысады.Осы уақыт аралығында жоғары сынып оқушылары дайындаған шағын көріністі бірге тамашалайық.
Ал, балалар, балалар,
Жұмбақтарды тыңдаңдар,
Қандай жұмбақ айтсақ та,
Шешпей оны қоймаңдар.
Мен сендерге жұмбақтар жасырам сендер қолдарынды көтеріп жауап бересіңдер. Кім көп табады екен.
1.Бұл не деген көп киім, 2. Бақшаның алып жемісі,
Жетпіс қабат көп киім. Қайнамай піспес келісі.
Жаңбыр одан өтеді, Қоңыр күзде сақтайды,
Түймелеуге жетпейді. Сары майдай ел іші.
(қырыққабат) (асқабақ)
3. Дала тегіс сарғайды, 4. Іші жұмсақ, сырты қатты,
Шаруа қысқа қамдалды. Еті қызыл, сүті тәтті.
Күн қысқара бастады, (қарбыз)
Тауға тұңғыш қар жауды.
(күз)
5. Жер бетінде шашы бар, 6.Жаз да жылдам өтіпті,
Жер астында басы бар. Күн суытып кетіпті.
(сәбіз) Киейін деп сондықтан,
Алып қойдым етікті.
(күз)
7. Үстіне тігіп көк шатыр, Сырты жасыл қатты
Астында қызыл дәу жатыр Іші қызыл тәтті.
(қарбыз)
(қызылша)
Жерде жатып желіндейді, Әр желінің асты толған көк қоян
Күз түскенше желінбейді. Жаз болғанда көк қоянды жеп қоям.
(қауын) (қияр)
Бұтағында азығы
Ортасында қазығы.
(алма)
8: Доп – домалақ сары
Ішінде бар дәні.
Қызығасың көріп,
Оның аты ... (Өрік)
9.Бір сабақта көп түйме,
Жей алмайсың көк күйде.
Санап қара қанша,
Оның аты ... (Шие)
Жүргізуші:Ал ендеше бүгінгі сайысымыздың қорытындысын білу үшін әділқазыларға сөз берейік.
Жүргізуші: Күз – адам баласына молшылық, береке әкелетін мезгіл. Сондықтан да адамдар күзге берекелі күз, алтын күз деп баға берген. Алтын, себебі, біріншіден, айналаның бәрі сап-сары бояуға малынған, екіншіден, алтын – байлықтың белгісі. Екеуін астастырып Алтын күз деп атаған.Күз мезгілі берекелі де мерекелі болсын!
Осымен «Алтын күз!» атты ертеңгілігіміз аяқталды. Назарларыңызға рахмет!
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың түрі: Ертеңгілік «Сәлем саған, Алтын күз!»


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-ertegilik-selem-safan-altin-kz.html#Жүргізуші:_«Өнерлі_өрге_жүзер»_демекші_2_кезең_өнер_сайысын_бастайық__(0,1,2_сыныптар_өнерлерін_көрсетеді»)_Ойын_«Кім_жылдам»


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-ertegilik-selem-safan-altin-kz.html#_(қарбыз)__(қызылша)_Жерде_жатып_желіндейді,_Әр_желінің_асты_толған_көк_қоян_Күз_түскенше_желінбейді._Жаз_болғанда_көк_қоянды_жеп_қоям._(қауын


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-ertegilik-selem-safan-altin-kz.html#Мерекемен_құттықтау_сөз_кезегі,Алтынды_орта_мектебінің_директоры_Мұхамеджаров_Сейілбек_Уапұлына_беріледі.


Сайыстың мақсаты: -Студенттердің зеректік қабілеттерін дамыту, ой-өрісін кеңейту, мамандыққа құштарлығын арттыру, озық ойлы алғыр және тапқыр студентті анықтау.
-Студенттердің электр мамандығы туралы білімдерін толықтыру, мамандыққа қызығушылығын және ойлау қабілетін арттыру.
- Өз мүмкіндігін дұрыс пайдалана алатын зерделі тұлғаны тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: интелектуалдық сайыс сабақ.
Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, ой қозғау.
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта/ слайд-презентация/, электротехникалық құрал-жабдықтар
Сабақтың жоспары: I. Ұйымдастыру кезеңі (2 мин)
II. Сайыс кезеңдері: 1. «Іріктеп алу» (10 мин)
(Оқытушы қорытындысы) 2. « Кім жүйрік» (8 мин)
(Оқытушы қорытындысы) 3. «Көкпар» (12мин)
(Оқытушы қорытындысы) 4.«Іске сәт» (8 мин)
(Оқытушы қорытындысы) III. Қорытындылау. (5 мин)
Сайыстың барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі Құрметті ұстаздар, студенттер! «Электрмен қамтамасыз ету» мамандығының екінші курс студенттері арасында откелі отырған «Жас электрик» интеллектуалдық сайысына қош келдіңіздер.
Бүгінгі жастар-еліміздің ертеңі. Студенттердің ой-өрісін кеңейтіп, есте сақтау қабілетін шыңдайтын, таным қызығушылықтарын дамытатын, шығармашылыққа шыңдайтын, білімді жастарды анықтайтын интеллектуалды ойынды бастаймыз.
Сайысқа қатысқалы отырған 201 ЭЛ, 203 ЭЛ топтарының студенттері
Құрметті қонақтар, сайыскерлеріміздің біліміне, шеберлігіне әділ-бағасын беріп отырыңыздар
І кезең – «Іріктеп алу»
. Сайысқа қатысатын 10 студент ішінен «Электротехниканың теориялық негіздері» пәнінен тест тапсырмаларына жауап алып, үздік 6 студентті анықтау.
Зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы ... деп аталады.
А) ток күші; В) кернеу;
С) электр тогы; Д) кедергі; Е)дұрыс жауабы жоқ;


title: Амперметр электр тізбегіне қалай жалғанады?

text:
Өткізгіштің ұштарындағы потенциалдар айырмасы мынаған тең:
А) В)
С) Д) Е)
Тұрақты токта 1с ішінде тең заряд тасымалданды. Ток күшін анықтаңыз.
А) ; В) ;
С) ; Д) ; Е) 0.258 Кл
6. Резисторларды бір ізді қосқан кезде тізбектегі жалпы ток күші қалай анықталады? А) әр резисторлардағы ток күші бірдей болады, яғни ;
В) тізбектің жалпы ток күші әр резисторлардағы ток күштерінің қосындысына тең болады, яғни ;
С) тізбектің жалпы ток күші әр резисторлардағы ток күштерінің көбейтіндісіне тең болады, яғни ;
Д) тізбектің жалпы ток күші әр резисторлардағы ток күштерінің айырмасына тең болады, яғни ;
Е) дұрыс жауабы жоқ;
Кедергіге кері шаманы ... деп атайды.
А) ток күші; В) меншікті кедергі;
С) кернеу; Д) өткізгіштік; Е) ЭҚК;
Кедергілерді параллель қосқан кезде тізбектегі жалпы кернеу қалай анықталады?
А) жалпы кернеу әр кедергідегі кернеулерінің қосындысына тең болады, яғни ;
В) жалпы кернеу әр кедергідегі кернеулерінің айырмасына тең болады, яғни ;
С) тізбектің ұштарындағы жалпы кернеу бірдей болады, яғни .
Д) жалпы кернеу әр кедергідегі кернеулерінің көбейтіндісіне тең болады, яғни ;
Е) барлық аталғандар;
1 кВт қанша Вт бар?


title: Қуат дегеніміз не? - Сабақтың түрі: интелектуалдық сайыс сабақ. Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, ой қозғау

text:
А) бір сағатта өндірілетін жұмысты айтады;
В) бір секундта өндірілетін жұмысты айтады;
С) кедергіге кері шаманы айтады;
Д) бір тәулікте жасалған жұмыс көлемін айтады;
Е) күштің ауданға қатынасы;
11. ЭҚК өлшем бірлігі қандай? А) А; В) Ом;
С) В; Д) Вт; Е) Ом*м;
кедергілері тізбектей қосылған. Тізбектің толық кедергісін табыңыз.
А) ; В) ;
С) ; Д) ; Е) 11 Ом;
13. Резисторларды аралас қосқан кезде тізбектегі жалпы кедергі қалай анықталады?
А) ; В) ;
С) ; Д) ; Е)
Электр тізбегінің элементтері бір-бірімен жалғасып тұйықталған бөлігі ... деп аталады.
А) электр тізбегінің элементтерінің қосылып тұйықталған бөлігі;
В) үш немесе одан көп тармақтардың қосылған жері.
С) бойымен ток жүретін екі түйін аралығы;
Д) параллель жалғанған екі тізбек;
Е) дұрыс жауап жоқ;
16. ЭҚК шартты белгіленуі қандай? А) В)
С) Д) дұрыс жауабы жоқ; Е) барлық көрсетілгендер;
Күрделі тізбек деген не?
А) бірнеше тұйық контурдан тұратын тізбек;
В) бірнеше тармақтан тұратын тізбек;
С) бірнеше түйіннен тұратын тізбек;
Д) бірнеше ЭҚК тұратын тізбек;
Е) дұрыс жауабы жоқ;
Теріс зарядталған бөлшекті не деп атаймыз?


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-intelektualdi-sajis-saba-sabati-edisi-sra-jauap-oj.html?page=3#Теріс_зарядталған_бөлшекті_не_деп_атаймыз__А)_протон;_В)_нейтрон;_С)_ядро;_Д)_электрон;_Е)_тізбек;__Кулон_заңын_көрсетіңіз


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-intelektualdi-sajis-saba-sabati-edisi-sra-jauap-oj.html?page=3#ЭҚК_өлшем_бірлігі_қандай_А)_А;_В)_Ом;_С)_В;_Д)_Вт;_Е)_Ом*м;___кедергілері_тізбектей_қосылған._Тізбектің_толық_кедергісін_табыңыз.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-intelektualdi-sajis-saba-sabati-edisi-sra-jauap-oj.html?page=3#ЭҚК_шартты_белгіленуі_қандай_А)_В)_С)_Д)_дұрыс_жауабы_жоқ;_Е)_барлық_көрсетілгендер;__Күрделі_тізбек_деген_не


Қозғалмайтын зарядтардың электр өрісі ... деп аталады.
А) магнит өрісі;
В) өріс кернеулігі;
С) электростатикалық өріс;
Д) электромагниттік өріс;
Е) бір текті өріс;
№
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
Дұрыс жауап
|
С
|
В
|
Д
|
А
|
В
|
А
|
Д
|
С
|
Д
|
В
|
В
|
А
|
В
|
В
|
С
|
С
|
А
|
Д
|
В
|
С
|
ІІ кезең- « Кім жүйрік»
Тест тапсырмаларына үздік жауап берген 6 студент арасынан, жартылай-финалға өтетін 4 студентті анықтау. Сұрақтар арнайы пәндерден қойылады. Ең бірінші қолын көтерген студенттен жауап алынады. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпайдан беріледі.
Электрлік тораптар деген не?
Әуе желісі мен кабель желісінің айырмашылығы?
Генератор дегеніміз не?
Ток трансформаторы қандай режимде жұмыс атқарады?
Кернеу трансформаторы қандай режимде жұмыс атқарады?
1000 В дейінгі коммутациялық құрылғыларды ата?
1000 В жоғары коммутациялық құрылғыларды ата?
Тұтынушылар категорияларын ата?
Кабель қандай шамаға байланысты таңдалады?
Элект доғасы деген не?
Реле түрлерін ата?
Жарықтандыру шамдарының түрлерін ата?
Электр қондарғыларына қойылатын негізгі 3 талапты ата?
Диод дегеніміз не?
ЖЗК ұғымы нені білдіреді?
Бағана түрлерін ата?
3 фазалы жүйе мен 1 фазалы жүйе айырмашылығы?
Жерлендіру дегеніміз не?
ІІІ кезең- «Көкпар»
Жартылай - финалға өткен 4 студент арасынан 2 үздік студент анықталып финалға өтеді. «Электрлік жарықтандыру», « Қосалқы станцияның электр қондырғылары», «Релелік қорғаныс», «Электрмен қамтамасыздандыру» пәндер арасынан бір бағанадағы ұяшықтарды таңдау арқылы, студент сұрақтарға жауап береді. Ұпай саны таңдалған ұяшықтарға байланысты беріледі.
Қосалқы станцияның электр қондырғылары:
Трансформаторлар (Трансформатор (лат. transformo – түрлендіремін) – кернеулі айнымалы токты жиілігін өзгертпей басқа кернеулі айнымалы токқа түрлендіретін статикалық электрмагниттік құрылғы.)
Ажыратқыштар (Ажыратқыш – тізбекті кез келген режимде ажырататын коммутациялық аппарат. Жоғарғы кернеулі ажыратқыштар жоғары кернеулі эдлектр тізбегін қосуға және ажыратуға, сондай–ақ қысқа тұйықталу кзінде ажыратуға арналған.)
Айырғыштар (Көзбен көру мүмкіндігін тудыратын коммутациялық аппарат)
Сақтандырғыштар (Сақтандырғыш — электр тізбектерін ток күшінің рұқсат етілген мөлшерден асып кетуінен қорғауға арналған тетік. Сақтандырғыш тізбекті ток көзінен арнайы жасалынған токөткерме бөліктерінің шамадан артық токтың жылулық әрекеті әсерінен балқып үзілуі арқылы ажыратады.)
Электрлік жарықтандыру:
Жарықтандыру қалай жүргізіледі?( Монтаждау жұмысы арқылы жүргізіледі.)
Қарапайым тізбек үшін қандай элементтер қажет?( Қорек көзі, тұтынушы шам, кабельдер.)
Бір бөлмелі пәтерді жарықтандыру үшін қандай жабдықтар қажет?( Қимасына қарай таңдалған кабельдер,тарату қорабы, шамдар монтаждау схемасы.)
Монтаждау кезіндегі қандай техника қауіпсіздігін білесіз?( Жұмыс орнын таза, ұқыпты ұстау,оқытушының рұқсатынсыз қорек көзіне қоспау,қолданылатын құрал жабдықтар оқшауланған болуы тиіс.)
Релелік қорғаныс
Уақыт релесі
Ток релесі
Кернеу релесі
Жылу релесі
Электрмен қамтамасыздандыру:
Тарату құрылғылары (Тарату құрылғысы деп электрэнергиясын қабылдау және тарату үшін және коммутациялық аппараттардан, жиналмалы және қосылмалы шиналардан, көмекші құрылғылардан (компрессорлық, аккумуляторлық және басқа) тұратын, сондай-ақ қорғау құрылғысы, автоматика және өлшеу приборларына қызмет ететін электрқондырғыны айтады.)
Толық қуат формуласын жаз
Майлы ажыратқыштар (Біріншіден, ажырату кезінде түйіпелер аралығында пайда болатын электр доғасын өшіруге, сондай ақ тоқ жүретін бөліктерді бір бірінен және жерге қосылған бактан оқшаулауға пайдаланылады. )
Кабель түрлерін ата ( Кабель арналу мақсатына орай күш кабелі (электр энергиясын тасымалдайтын), байланыс кабелі (сигналдарды тасымалдайтын), радиожиіліктік кабель (жоғары жиіліктік) болып бөлінеді.)
ІV кезең- «Іске сәт»
Финалға өткен 2 студент арасынан «Жас электрик» анықталады. Бұл кезеңде студеттер тәжірибе барысында берілген қарапайым тізбекті жинақтайды.
Ұпайы аз 1 студентпен қоштасамыз.
Бүгінгі білімділер сайысы өз мәресіне жетті.
Білім – теңіз, колледжді кеме дейміз
Білім мен тәрбиені егіз дейміз
Әдемі мен тәлімі үндесетін
Жастарды болашаққа жетелейміз.
Жеңістер мен жеңілістен тұратын
Өмір күрес, жеткіземе мұратың
Жеңбедім деп, жеңілдім деп ренжімегің
Қатысу да бір жеңіс, жан болсаң сен ұғатын – дей келе жеңімпазды және ойынға қатысушы сайыскерлерімізді құттықтау үшін сөзді қонақтарымызға береміз.
Бүгінгі сайысымызды аяқтаймыз. Жеңісті күндерде кездескенше қош сау болыңыздар!!!
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қозғалмайтын зарядтардың электр өрісі ... деп аталады


title: Сабақтың түрі: интелектуалдық сайыс сабақ. Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, ой қозғау


Мақсаты: -оқушылардың құқықтық білімін жетілдіру,құқықтық білім әр адамның ісі екенін ұғындыру;
-ой-өрісін дамыту,белгілі бір пікір айтуға,тұжырым жасауға үйрету,есте сақтау қабілетін жетілдіріп,сөздік қорын молайту;
-оқушылардың бойына құқықтық,патриоттық,адамгершілік тәрбиені сіңіру;
Көрнекілік: нақыл сөздер, Бала құқығы туралы конвенция,слайд
Сабақтың түрі: құқықтық сауаттандыру
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі
ІІ. Кіріспе
Мұғалімнің Заң туралы кіріспе сөзі
ІІІ. Негізгі бөлім
1. «Бала құқығы туралы халықаралық конвенция»
2. Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы Заңы
3. «Менің құқығым» әр оқушы өз құқығын айтады.
4. Тренинг «Мен»
5. «Сен білесің бе?» сұрақ-жауап.
6. Құқық сөзінің кілті
ІV. Қорытынды
Мұғалімнің Заң туралы кіріспе сөзі
Қазіргі уақытта құқықтық тәрбие беру өте қажет.Ол оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп,ойлау қабілеттерін дамытады,өз пікірін айтуға,тұжырым жасауға үйретіп,патриоттық тәрбие береді. Әрбір адам өзінің құқықтары мен бостандықтарын қорғайтын заңдарды білуі қажет.Сондай-ақ заң адамға міндеттер жүктейді.Адам басқалардың құқықтарын бұзбауы,олардың өміріне,денсаулығына,ар-намысына қол сұқпауы керек.Адам түрлі жағдайда өмірсүреді:отбасында,жұмыста, мектепте,көпшілік жерде.
Жас жеткіншек! Сен өзіңді құрметтеуге тиіссің. Бойындағы бар қабілетіңді тек жақсылыққа бағыттай біл. Зиянды әдеттерден, ішімдіктен, шылымнан, есірткіден аулақ бол.
Ар-намысыңды биік ұста. Өз тағдырың-өз қолыңда. Өзіңе сен. Өзіне сенімді адам ғана өзгелердің теріс әсеріне бағындай өзін сақтай алады.
Тәртіпті бол, өз құқығыңды дұрыс пайдалан. Сен ел үшін керексің, өйткені сен- тәуелсіз еліміздің болашағысың.
Әнұран орындалады. (сынып ұжымы)
1. «Бала құқығы туралы халықаралық конвенция»
Заң дегеніміз- қоғамның негізгі тірегі. Қоғам деп отырғанымыз-мына біздер. Ата Заңымыз- еліміздің рәміздерінің бірі. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев «Конституция – бұл да ел рәміздерінің бірі. Сондықтан негізгі Заңды елдің Туы, Әнұраны, және Елтаңбасы секілді қадірлеу, құрметтеу-біздің парызымыз» деген. Сондықтан әрбір адамның заң талабына бағынып жат қылықтар, өрескел тәртіп бұзушылыққа бармауы, өзіне жүктелген міндетті уақытылы орындаудың өзін еліміздің Ата Заңын, халықты құрметтеуі деп білуімізге болады.
Конституция- елдің барлық ережелері жинақталған мемлекеттің негізгі құжаты. Сондықтан да біз оны Ата Заң деп құрметтейміз. Әрбір адам өзінің де, өзге елдің заңына бағынуға міндетті. Әр мемлекеттің өзіне тән заңы бар. Олой болмағанда дүние астаң-кестеңі шығып, небір жан түршігерлік нәрселер болар еді. Сан мыңдаған жылдар бұрын адамзат пайда болды. Міне, сонымен қатар түрлі мәселелер де туындай бастады. «Адамдар не істеуге болады, не істей алады?» деген сұрақтар туындай бастады. Міне, осы кезде әр елдің заңы, ережелері шыға бастады.
Міне, балалар, адамның шыр етіп жерге түскен минутынан бастап оның өмірін, денсаулығын, тыныштығын қорғап отырған заң бар. Бұл заң- 1948 жылы 10-желтоқсанда қабылданған «Адам құқығының жалпыға бірдей декларациясы», сонымен қатар 1959 жылы қабылданған «Бала құқықтары декларациясы». Міне осы декларациядан кейін 61 ел қол қойған 1989 жылы 20-қарашада «Бала құқығы туралы конвенция» қабылданды. Қазірде бұған 91 мемлекет кірген.
«Бала құқығы туралы халықаралық конвенциядан»
- Мемлекет әрбір баланың аман-сау өсіп, жан-жақты дамуын қамтамасыз етеді.
- Бала өмірге келе салысымен тіркеуге алынады және өзіне есім мен азаматтық алуға құқылы.
- Әрбір бала өз отбасында ата-анасымен бірге өмір сүруге құқылы.
- Бала мектепте кінәлі болғанда да оны ешкім ұрып жазалауға, кемсітіп қорлауға құқығы жоқ.
- Бала тынығуға және мәдени демалуға құқылы.
- Әрбір баланың ой-пікір, ар-ождан және дін еркіндігіне құқығы бар.
- Бала өзі қалаған спорт түрімен шұғылдануға құқылы.
- Бала денсаулығын сақтауға, емделуге құқылы.
- Бала өз ойын еркін айтуға құқылы.
Балалар адамға қатысты барлық құқықтарға ие, бірақ ересектерге қарағанда өз құқықтарын қорғау мүмкіндіктері аз болғандықтан ерекше құқықтық қорғауды қажет етеді. Қазақстанда балалардың құқығын қорғау үшін арнайы күндер берілген.
Конвенция дегеніміз- арнаулы мәселелер жөніндегі келесім шарт.
Осы Конвенция негізінде 2002 жылы тамызда Қазақстанда «Бала құқығы туралы» Заң қабылданды. Бұл Заң 10 тарау, 53 баптан тұрады. 2002 жылы 2-қыркүйекте Қазақстан «Бала құқығы туралы конвенцияға» қол қояды, сөйтіп қазақстанның «Бала құқығы туралы заңы» енгізілген.
2. Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы
Қазақстан Республикасының 2002 жылығы 8 тамызда № 345 Заңы
10 тарау, 53 баптан тұрады.
1 тарау. Жалпы ережелер
2 тарау. Балалар мүддесін көздейтін мемлекеттік саясат
3 тарау. Баланың негізгі құқықтары мен міндеттері
4 тарау. Бала және отбасы
5 тарау. Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланың құқықтары
6 тарау. Мүгедек баланың құқықтары
7 тарау. Бала және қоғам
8тарау. Баланың құқықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерін қорғау
9 тарау. Бала жауапкершілігінің және оның мінез-құлқына әсер ету ерекшеліктері
10 тарау. Қорытынды ережелер
3. «Менің құқығым» әр оқушы өз құқығын айтады.
4. Тренинг «Мен жұлдызбын»
- Қолдарыңда не бар?
-Иа,себебі сендер бір-бір жүректің иесісіңдер.
-Жүректерің қандай?
-Мейірімді.
-Тақтадағы жұлдыздарды көріп тұрмыз ба? Себебі біз нелерміз?
-Жұлдыздармыз.
-Ендеше өз суреттеріңді жұлдыздарға орналастыра қойыңдар.
-Қандай әдемісіңдер!
5. «Сен білесің бе?» сұрақ-жауап.
1) Біздің мемлекет – ҚР. ә) Мемлекеттік тіл – қазақ тілі. б) Мемлекеттік рәміздеріміз – әнұран, ту, елтаңба. в) Елорда – Астана. г) ҚР кім басқарады? – Президент.
2) Конституция – бұл Қазақстан Республикасында тұратын барлық азаматтардың құқықтары мен міндеттері белгіленген құжат.
3) Конвенция – арнайы бір мәселе жөніндегі мемлекеттердің өзара келісімі.
4) Құқық немен қорғалады? -Заңмен қорғалады.
5) Құқық – мемлекет тарапынан, болмаса тиісті қаулы, заңмен әрбір адамға берілген ерік, бостандық.
6) Бала құқығын қорғау туралы заң қанша бап,қанша тараудан тұрады?
7. Құқық сөзінің кілті
Қ-азақ
Ұ-лты
Қ-айырымдылықты
Ы-ымырашылдықты
Қ-олдайды
-Бәріміз бірге оқйықшы.Хормен оқыту.
ҚОРЫТЫНДЫЛАУ.
-Сонымен,қорытындылай келе,біз бүгін өз құқығымыз жайлы ой түйдік. Б.Момышұлы атамыз «Азамат жолы-ар жолы» деп айтқандай,ешкімнің ала жібін аттамай,өзқұқығымыздыда,өзгеніңқұқығын да бұзбай,тәуелсіз еліміздің арқа сүйер айбынды,ақылды ұл-қызы болып өсейік!
Түймекент орта мектебі
Тәрбие сағаты Тақырыбы: Менің құқығым


title: Сабақтың түрі: құқықтық сауаттандыру Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі ІІ. Кіріспе


title: Сабақтың түрі: ізденіс,зерттеушілік сабағы,"өрмекші торы" ойыны,шығармашылық жұмыс 06.02 тәр

text:
Мұғалім: Нәлібаева Б
Күні; 06.02.2023
Тәрбие сағат тақырыбы: М.Мақатаевтың туғанына 92 жыл «Мұқағали Мақатаев - ХХІ ғасыр ақыны »
1. Білімділік: Оқушыларды қазақтың лирик,мұзбалақ ақыны,өз заманында лайық бағасын ала алмаса да өзінен кейінгілер үшін мәртебесі биік ақиық ақын атанған Мұқағали бейнесімен таныстыру.
2. Дамытушылық: Оқушының шығармашылық ізденісін қалыптастыру.
3. Тәрбиелік: Халқына қалдырған шоқтығы биік туындыларына шәкірт жүрегінде сүйіспеншілік сезімін ояту, үлгі алуға,құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: ізденіс,зерттеушілік сабағы,"өрмекші торы" ойыны,шығармашылық жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: Мұқағали суреті, шығармалар көрмесі,слайдтар,Мұқағалидың жанды дауысы жазылған бейнежазбалар.
Пәнаралық байланыс: Әдебиет,тарих,музыка,сурет.
Сабақтың эпиграфы: «Өзге емес, өзі айтады, өз жайында»:
"Ей, безілдектер, Сендер емессіңдер маған баға беретін! Нағыз бағалаушылар әлі алда. Жылдар өтеді, жаңа ұрпақтар келеді, біздің әрқайсымызды өз орнымызға солар қояды. Ежелден солай болып келген, солай болады, бола береді де"
І.Ұйымдастыру кезеңі.Сергіту сәті."Өрмекші торы" ойыны.
Оқушылар жіпті кезекпен бір-біріне ұсына отырып,Мұқағали өмірі мен шығармашылығынан сұрақтарға жауап береді.
1.Мұқағалидың шын есімі?
2.Мұқағали дүниеге келген ауыл?
3. Мұқағалидың анасының есімі?
4.Мұқағалидың қандай әндерін білесің?
5.Мұқағали өмір сүрген жылдар?
6.Мұқағалидың қандай өлеңі саған ұнайды?
7.Мұқағалидың туған күні?
8.Мұқағалидың туған жері?
9.Мұқағалидың әкесінің есімі?
10.Мұқағалидың балаларының есімі?
ІІ.Мұғалімнің кіріспе сөзі:Ой-қозғау.
Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев (1931-1976, шын аты Мұхаммедқали) – қазақтың лирик ақыны, мұзбалақ ақын, өз заманында лайық бағасын ала алмаса да өзінен кейінгілер үшін мәртебесі биік ақиық ақын. "Қарасаздан ұшқан қарлығаш"-деген өлеңінде:
"Мен өзім жайында мынаны айтам:
Мен ХХІ ғасыр ұрпақтарының құрдасымын.
Бәлкім,одан әрідегі ұрпақтардың туысымын да ..."- деп жазған екен.
ІІІ.Тұсаукесер.Мұқағали Мақатаевтың жанды дауысы жазылған бейнежазбаны тамашалайды.
ІҮ. Оқушылар ақын өлеңдерінен үзінділар оқиды.
- Қара саз, қара шалғын өлеңде өстім,
Жыр жазсам оған жұртым елеңдестің.
Өлсе өлер Мұқағали Мақатаев
Өлтіре алмас алайда өлеңді ешкім,-
деп ақынның өзі жырлағандай Мұқағали өлгенімен жез қылыштай жырлары өлгені жоқ.Оқушылар ақын өлеңдерінен үзінділар оқиды.
Ү.Мағынаны тану: 1-оқушы:Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы, қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген. Алайда, құжаттар бойынша ақынның туған күні ақпанның 9-нда тойланады. Бұған тиісті ақынның анасы Нағиман апа былай деген: "Мұқағалиым 1931 жылы наурыз айының 8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым мүмкін емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз деп күтіп отырғанбыз"
2 оқушы:Мұқағали Мақатаев атындағы әдеби сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқар ақынның екінші туған күніне байланысты мынадай сөз айтады: «Ал құжат бойынша Мұқағали 9 ақпанда дүниеге келген. Бұл куәлікті ақын ес білген кезде сол кездегі сайлау науқанына байланысты өзі жаздырып алған екен».Азан шақырып қойылған аты - Мұхаметқали.
3-оқушы:Әкесі қарапайым шаруашы:колхозда сушы, шалғышы болып істеген. Мұқағали үйдің тұңғышы болған, оның артынан бір қыз және үш ұл туылған. Ақынның қарындасы мен алғашқы інісі ерте көз жұмған. Соңғыларының есімдері - Тоқтарбай мен Көрпеш. Қазақ дәстүрі бойынша үйдің алғашқы баласы ата-әжесінен тәрбие алуы тиіс, сондықтан Мұқағали әжесі Тиынның қолында өсіп, анасын жеңгесіндей қабылдайды. Балалық шағы соғыспен қатар өткендіктен, ақын тағдырдың ащы дәмін ерте татады("Неңді сенің аңсаймын,бала шағым?"). Мұқағалидің әкесі 1941ж Калиниград майданында қаза табады.
4-оқушы:1948 - 49 ҚазМУ-дың филология факултетінің студенті;
1948 - оқуын тастап, Шибұт ауылында ауылдық кеңестің хатшысы;
1949 - көктемде жары Лашынмен отау құрады;
1949 - "Советтік шекара" газеті ақынның "Қырман басында", "Қойшы бала - Әкітай" деген өлеңдірін жариялады;
1950 - Алматыдағы Шет тілдер институтының неміс тілі факультетіне оқуға түседі.
5 оқушы:1954 - Қарасаздың бастауыш мектебінде орыс тілі мұғалімі болып тағайындалады, осы жылы ақынның үш өлеңі "Әдебиет және искусство" журналында жарияланды;
1957 - Республикалық радионың диктор қызметін атқарады;
1960-62 - "Советтік шекара" газетінің бөлім меңгерушісі;
1963-1965 - "Мәдениет және тұрмыс" журналында жұмыс істейді;
1962 жылы Алматыға қоныс аударып, әдеби ортаға етене араласа бастайды.
6-оқушы:Поэзиядағы алғашқы қадамдары.
Ақынның тұңғыш өлеңдері “Қырман басында”, “Қойшы бала — Әкітай” ауданындағы “Советтік шекара” газетінде жарияланды (1949). “Інімнің ойы”, “Шебер” өлеңдері “Жастық жыры” атты жинаққа енді (1951). Алғаш Мұқағали талантын бағалаған Ә.Тәжібаев: “Өзіңнен де жігерлілеу, оттылау жас жеткіншек жеткенде, мақтанбасқа бола ма?!” деген еді (“Қазақ әдебиеті”, 18.3.1960).
7-оқушы:Шығармалары мен аудармалары.
Мұқағалидің “Қарлығашым, келдің бе?”, “Дариға жүрек” (1972 ж.), “Аққулар ұйықтағанда”, “Шуағым менің” (1975 ж.), “Соғады жүрек”, “Шолпан”, “Жырлайды жүрек”, “Өмір-өзен”, ”Өмір-дастан” және т.б. жыр жинақтары, сондай-ақ, “Қош, махаббат!” (1988 ж.) атты прозалық кітабы да бар. Біршама өлеңдеріне ән жазылды. Өзін аудармашылық қырынан да сынап көрген Мұқағали Дантенің “Құдіретті комедиясының” “Тамұқ” деген бөлімін (1971 ж.), Шекспирдің “Сонеттерін” (1970 ж.), Уолт Уитменнің өлеңдерін (1969 ж.) қазақ тіліне аударды.
8-оқушы:Ақынның көзі тірісінде 3 аударма кітабы [У.Уитмен, “Шөп жапырақтары” (1969); У.Шекспир, “Сонеттер” (1970); Д.Алигерьи, “Құдіретті комедиясының” “Тамұқ” бөлімі (1971)], 8 жыр жинағы [“Ильич” (1964), “Армысыңдар, достар” (1966), “Қарлығашым, келдің бе?” (1968), “Мавр” (1970), “Дариға-жүрек” (1972), “Аққулар ұйықтағанда” (1974), “Шуағым менің” (1975), “Өмірдастан” (1976)] жарық көрді.
9-оқушы:Поэмалары:
Мұқағалидің “Ильич”, “Ақ қайың әні”, “Ару-ана”, “Мавр”, “Аққулар ұйықтағанда”, “Қырандастар, қош болыңдар”, “Чили-шуағым менің”, “Шекарада”, “Большевиктер”, “Өмірдастан”, “Арман”, “Шолпан”, “Досыма хат”, “Алтай-Атырау”, “Отаным, саған айтам”, “Райымбек! Райымбек!”, “Қашқын”, “Жер үстінен репортаж”, “Моцарт. Жан азасы” атты поэма-толғаулары бар.
10-оқушы:Ақын қай тақырыпта жазса да жалған сезім, жылтырақ сөзге әуес болмады, ол туралы: “Мен жырламаймын, Сырласамын.Сыры бір замандаспен мұңдасамын. Көгендеп жыр қосағын, Келмейді жыр жасағым” немесе “Тіпті де мен емес-ті “Мен” дегенім... Өзгенің жаны-сырын ұғу үшін, Өзімді зерттегенді жөн көремін” дейді. Мұқағали шығармашылығының тіні “өзін-өзі” зерттеуден тұрады.
11-оқушы:Ол әсіресе тауды, қазақ ауылын көп жырлайды (“Тауда өстім”, “Тау бір аңыз”, т.б.). “Өлмесін деп берген ғой тауды маған, Мен күңіренсем, күрсініп тау жылаған”. Ол қазақ өлеңін мазмұн, пішін жағынан түрлентті. “Қазақтың қара өлеңі құдіретім, онда бір сұмдық сыр бар естілмеген” дейді ақын.
12-оқушы:ҚР Жазушылар одағы Мұқағалидің атындағы әдеби сыйлық тағайындады (1985), оған ҚР Мемлекеттік сыйлық (1999), “Ғасыр ақыны” атағы берілді.
ҮІ. Ой толғау.Топтық шығармашылық жұмыс.
Оқушылар ақын өмірі мен шығармашылығы туралы плакатқа постер құрады.
ҮІІ. "Жазылар естеліктер мен туралы..."
13-оқушы:Тұманбай Молдағалиев, Қазақстанның Халық жазушысы:
«Мұқағали Мақатаев – адамдар арасындағы, өмірдегі, табиғаттағы жарастық пен келісімнің жаршысы. Оның өлеңдері шын тебіреністен, шын шабыттан, шын қуаныштан туған».
14-оқушы: Қадыр Мырзалиев, Қазақстанның Халық жазушысы:
"Әдебиетті салынып жатқан ғаламат бір ғимарат,көк тіреген күмбез,сұлулық сарайы деп есептесек,сен соның таланттытас қалаушыларының бірі едің".
ҮІІ.Сен қазақтың қазақтығын жырладың,
Ашып айттың қазағымның мұң-зарын.
Сол даңқыңды ұрпағыңа жеткізген
Қара өлеңнің – жалындаған жырларың.
Зулап күндер, жылдар аунап барады,
Жырларыңнан қазақ бақыт табады.
Қадіріңді сәл кешірек білсек те,
Мәңгі есімің жадымызда қалады.
(«Есіңе мені алғайсың» әні орындалады)
Қорытынды.
Ақын мұрасы, маржан поэзиясы – мәңгілік, болашақ ұрпақтың еншісі, қастерлеп қадірлейтін қазынасы.
Осымен кешіміз аяқталды. Келіп тыңдағандарыңыз үшін рахмет. Қош, сау болыңыздар!
Соңғы жарияланған материалдар тізімі


title: Сабақтың түрі Жаңа абақ Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

text:
2 минут
Ұйымдастыру
3 минут
10 минут
5 минут
5 минут
12 минут
5 минут
|
Оқушылармен амандасу.
Сабаққа дайындықтарын тексеру.
Сабақ мақсатын таныстыру.
«Шаттық шеңбері»
Оқушылар шеңберге тұрады, бәрінің арқасына А4 форматты қағаз жапсырылады. Бәрі оңға бұрылады, арқасын беріп тұрған оқушының парағына өзінің тілегін сурет арқылы білдіреді.
«Мағынаны таны»
ЖЖ
Мұғалім оқушыларға төмендегі сөздер мен сөз тіркестерін береді:
Ашса, қара қой, Есенкелді, жас бала, тарағы, жанбады, сөз жоқ, Бесжан, мен келдім, дос жаран.
Бірдей сөз алған оқушылар жұптасады.
Сөздерді дауыстап оқиды, қандай өзгеріс байқап тұрғандарын айтады.
Оқушылар байқаған өзгешеліктерін жұппен талқылайды, өз ережелерін ұсынады. Талқылауда төмендегі сұрақтарды басшылыққа алады:
Айтылуы мен жазылуынан қандай өзгешелік байқадыңыздар?
Қай дыбыс өзгеріске ұшырап тұр?
Дыбыстардың өзгеруіне не себеп болуы мүмкін.
Оқушылар жауабы тыңдалғаннан кейін мұғалім ілгерінді, кейінді, тоғыспалы ықпалдар туралы ережені түсіндіреді.
Т
Жұптағы оқушылар қолдарындағы сөздердің ықпал түріне қарай топтасады.
Топтарға «Сөйлеу мәдениеті» тақырыбындағы мәтін таратылады.
Мәтінді түсініп оқып, топпен талқылайды.
Т
Тапсырма.
1. Жылқының 4 аяғына мәтіндегі өзгеріске ұшырап тұрған сөздерді бөліп жазыңыздар.
2. Жылқының басына мәтіндегі маңызды ақпаратты қысқаша жазыңыздар.
3. Жылқының ішкі құрылысына мәтіндегі қосымша ақпаратты жазыңыздар.
4. Жылқының құйрығына мәтін бойынша қорытынды жазыңыздар. Қорытынды жазуда өзгеріске ұшыраған сөздерді қолданыңыздар.
Топтар өз жұмыстарын қорғайды, қорғау барысында сөздерді орфоэпиялық нормаға сай айту керектігі ескертіледі.
Топтар бір-бірін критерийге сай бағалап, комментарий жазып отырады.
Критерий
|
1-топ
|
2-топ
|
3-топ
|
Мәтін мазмұнын түсінеді
|
|
|
|
Негізгі және қосымша ақпаратты анықтайды.
|
|
|
|
Сөздерді орфоэпиялық нормаға сай дұрыс айтады.
|
|
|
|
Ж.
Берілген сөздерді дыбысталудағы ерекшеліктеріне байланысты 3 бағанға бөліп жазыңыз. Әр бағаннан 1 сөз таңдап, сөйлем құрап айтыңыз.
Көк өрік, жұмысшы, Тілеуқабыл, Досжан, тас жүрек, Қазанқап, Ақбала, Жеңісбек, Меңдіқұл, көзқарас, қосшы, көкжал, сөзшең, жұлдызша.
Ілгерінді ықпал
|
Кейінді ықпал
|
Тоғыспалы ықпал
|
|
|
|
Бағалау критерийі
|
Дескриптор
|
Ұпай
|
Сөз ішіндегі және сөз аралығындағы ықпал түрлерін ажыратады
|
Ілгерінді ықпалды ажыратады
|
|
Кейінді ықпалды ажыратады
|
|
Тоғыспалы ықпалды ажыратады
|
|
Ықпал заңдылықтарына сәйкес айта алады
|
Сөздерді айтылуы бойынша дұрыс айтады
|
|
|
Слайд
слайд
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-jaa-aba-osi-saba-arili-jzege-asatin-ou-masattari.html#Сабақтың_мақсаттары__Оқушылардың_барлығы_Мәтін_мазмұнын_түсінеді._Оқушылардың_көпшілігі


Қазақ әдебиеті 11- сынып
Тақырыбы: Қасым Аманжолов
Мақсаты: Қасым Аманжоловтың өмірі мен шығармашылығы туралы өз ойларын жеткізе білу;
Білімділік: Ақын поэзиясының тақырыптарын анықтау;
Дамытушылық: Ойлау, шығармашылық қабілеттерін дамытып, арттыру;
Тәрбиелік: Туған жерге, Отанға деген сүйіспеншілік сезімін арттыру;
Әдіс-тәсілдер: көрнекілік, шығармашылық, сұрақ-жауап, баяндау.
Көрнекіліктер: бейнежазба, аудиожазба, презентация, үлестірмелі карточкалар.
Пәнаралық байланыс: тарих
Сабақтың түрі: Жаңа білім беру сабағы.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі
Үй жұмысын тексеру.
«Шығанақ» романынан кейіпкерлерді сипаттайтын сөйлемдерді табыңдар – 1 топ.
Мәтіндегі оқиға орын алған жерлерді атаңдар. 2 топ.
Сабақтың барысын айту.
Сөздікпен жұмыс 187; 189; 191 бет.
Талғам, тауқымет, сұрапыл, талдырмаш, жігерлі, ұштастыру, тәнті ету, қаңғу, қорлау, тебірену, аңсау.
Сөз сөз тіркесі сөйлем
Сөздердің синонимін, антонимін айту.
Мәтінмен жұмыс. 185-186 бет. (Слайд арқылы)
Ақынның өмірі, шығармалары туралы әңгімелеу.
Ақын поэзиясының тақырыптары: Еңбек адамдары, Отан, соғыстағы қазақтардың ерлігі, махаббат, т.б. Қасым Аманжолов ақын ғана емес, сонымен қатар «Дариға, сол қыз», «Туған жер» өлеңдеріне ән де шығарған композитор.
Баспасөз материалдарымен жұмыс.
«Таң-Шолпан» журналынан өлеңмен үзінді оқып беру.
Өтті ғой соғыс...
Дариға, сол қыз.
... Жеңдік қой жауды, арман не, құрбым,
Күркіреп күндей өтті ғой соғыс.
Келемін қайтып, өлеңімді айтып,
Қайда екен, қайда, Дариға, сол қыз?!
Осы өлең жолдарын қалай түсінесіңдер?
Тапсырмаларды орындау.
1-тапсырма. «Дүниеге жар» өлеңін мәнерлеп оқыңдар. Өлеңнің идеясы мен тақырыбын анықтаңдар.
2-тапсырма.
Өлеңнің тақырыбына назар аударып, ақын қазақты қалай сипаттағанын айтыңдар.
Тәкаппар ұлы дүние!
«Қазақ» деген мен деймін.
Мылтығыңды ұсынба,
Қолыңды ұсын, кел деймін!
Презентация 1
Қасым Аманжолов – ақын, журналист, драматург, сазгер, аудармашы.
Презентация 2
Ақын поэзиясының тақырыптары
Презентация 3
Баспасөз материалдарымен жұмыс
Презентация 4
Дүниеге жар
Презентация 5
Туған жер
Бағалау.
Үйге тапсырма: 191 бет, 1-4 тапсырма.
Қорытынды
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың түрі: Жаңа білім беру сабағы. Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі Үй жұмысын тексеру


title: Бауыржан Момышұлының өмірбаяны - Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте,...

text:
Бауыржан Момышұлының өмірбаяны
Балалық шағы
Бауыржан Момышұлы 1910 жылдың 24 желтоқсанында Жамбыл облысының Жуалы ауданындағы Мыңбұлақ ауылында туған.
Имаш бабасы 1911 жылы 92 жасында дүниеден өткен. Әкесі Момыш өз бетімен ескіше сауат ашқан, кирил алфавитімен оқуды меңгерген сол кезеңдегі көзі қарақты адамдардың бірі болған. Ел арасында ағаш ұстасы және етікші, зергерлігімен танымал болатын. Имаш атасы қартайған кезінде барлық шаруашылықты Момыш ұлына табыстаған. Әжесінің есімі - Қызтумас, қартайған шағында ағайын-туыс "сары кемпір" деп атаған. Анасы Рәзия дүниеден ерте өтіп, Бауыржан 3 жасынан бастап Қызтумас әжесінің қолында өседі.
1921 жылы бастауыш мектепті Аса интернатына түседі. 1924 жылдан бастап жеті жылдық мектепті Шымкент қаласында оқиды. Бұл сол өңірдегі 1924 жылы ашылған алғашқы жетіжылдық мектеп болатын. Бауыржанмен бір сыныпта Әбділда Тәжібаев және Құрманбек Сығындықов оқиды. 1928 жылы мектепті үздік бітіріп, Орынбор қаласындағы Қазақ Педагогикалық институтына оқуға түседі. Институт директоры Тоқтыбаев деген кісі болатын. Жас баланың қатты суықта жұқа киіммен жүргенін көріп, өзінің кабинетіне шақыртып алады. Баланың қолына бухгалтерияға қағаз жазып беріп, осы қағаз бойынша ақша алатындығын және сол ақшаға ауылға қайтатындығын айтады. Осындай тұрмыс жағдайына байланысты оқудан кетеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Соғыс алдында - Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті,...

text:
Соғыс алдында
1928-1930 жылдары бастауыш мектепте ұстаздық етеді. Біраз уақыт аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді.
1932 - 1934 жылдар аралығында Қызыл Армия қатарына қызмет етеді. 1933 жылы полк мектебін бітіреді.
Атқару комитетіндегі қызметімен көзге түскен Бауыржан Тимофей Дубовиктің қолдауымен Шымкент өнеркәсіп банкінің экономисі болады. Осы қызметте жүрген уақытта 1936 жылы Республикалық банктің меңгерушісі Б.М.Барханның жолдамасымен Ленинградтағы Финанс академиясының жанындағы бір жылдық курсты бітіреді. Біліктілігін бағалаған басшылық оны КСРО өнеркәсіп банкінің республикалық басқармасына аға консультант ретінде тағайындайды.
1936 жылы жаңадан құрылып жатқан бөлімге взвод командирлігіне шақырылады. Бұл кезде рота командирі, полк штабы бастығының көмекшісі болады.
1939 жылы әкесі Момыш қайтыс болады.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары
1941 жылы Қазақ әскери комиссариатының нұсқаушысы қызметін атқарады. Ұлы Отан соғысына 1941 жылдың қыркүйегінен бастап қатысты. 316 атқыштар дивизиясының жасақталуына белсене атсалысып, сол дивизия құрамында майданға аттанады.
1941 жылдың 26 қарашасында маршал Рокоссовский полк командирі етіп тағайындайды.
1941-1945 жылдары Панфилов атындағы 8-гвардиялық дивизияның батальон, полк командирі, соғыстың соңғы жылдары аталған дивизияның командирі болады.
1942 жылдың 6 маусымында "Қызыл Жұлдыз" орденімен марапатталады.
1944 жылы денсаулығына байланысты Алматы госпиталіне жіберіледі.
1945 жылдың 16 қаңтарында Алматыға келген Бауыржанды ғалымдар соғыс туралы әңгіме-лекция өткізуге шақыртып, кездесу ұйымдастырады. Осы лекцияның стенограммасы кейінрек "Соғыс психология" деген атпен кітап болып басылды. Алғашында тек орыс тілінде жарық көрген бұл еңбек, 2010 жылы Бауыржан Момышұлының 100 жылдығына орай қазақ тілінде де жарық көрді.[3]
Соғыс кезінде жеке басының қаһармандық ерлігімен және ұрыс жүргізудегі әскери шеберлігімен ерекше көзге түседі. Бірнеше рет жау қоршауынан жауынгерлерін аман-есен алып шығады. Мәскеу түбіндегі шайқастағы ерлігі сол кездің өзінде Одақ көлеміне аңыз болып жайылады. Осының негізінде орыстың белгілі жазушысы А.Бек «Волоколамское шоссе» (қазақшасы «Арпалыс») повесін жазды. Бұл шығарма кейін бірнеше тілге аударылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Москва үшін шайқас - Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің...

text:
Москва үшін шайқас
Москва түбіндегі шайқас Бауыржан Момышұлының өміріндегі ерекше кезең болды. Жас сардар, 1073 атқыштар полкінің батальон командирі, аға лейтенант Бауыржан Момышұлы сарбаздармен қақаған қыста Мәскеу түбінің омбы қарына малтыға жүріп, бес рет қоршауды жарып шығып, жалпы саны 27 рет қол бастап ұрысқа кіріп, соғыс тарихында болмаған тактикалық маневрлер жасап, әскери өнерге жаңалық енгізген. Командир Момышұлы жетік стратег, асқан тактик, психолог еді.
1941 жылдың 16-18 қараша күндері аралығында Вермахтың Мәскеуге екінші дүркін шабуылы кезінде Б.Момышұлы басқарған батальон өз дивизиясынан қашықта Матронино селосының маңында Волоколам тас жолыда аса ерлікпен соғысты. Комбаттың дарынды басшылығының арқасында неміс әскері бұл маңда 3 күнге іркіліп қалды. Бұл ерлігінен соң жас комбат өз сарбаздарын қоршаудан соғысқа қабілетті жағдайда алып шықты.
Алайда аласапыран шақта қысылтаяң жағдайға ұшыраған кейбір полктердің батальон, роталарымен байланысы үзіліп, жауынгерлердің қай жерде, қандай халде екенін білу қиынға соғады. Сондай жағдайға ұшырағандардың бірі – Бауыржан басқарған бірінші батальон еді. Баукең енді шегінудің нақты жоспарын жасайды. Батальонның алдында жүретін он бес адамнан құрылған (алдыңғы жақты барлайтын) барлаушы қойып, взвод-взводпен бөлек-бөлек болып, бірінің ізімен бірін жүргізе жылжуды ұйғарады. Батальон алдындағы барлаушыларды аға лейтенант Рахимов пен саяси жетекші Мұхаметқұл Сләмқұлов басқарады.
Күндіз жау көзіне түспеу үшін жауынгерлеріне түнделетіп жүруді бұйырады. Күндіз қалың тоғайда тыныстап, түнде барлаушылар арқылы белгіленген бағытпен сақтана жүріп отырған жауынгерлер табандылық пен төзімділік көрсетіп, қалың қарағайлы тоғай ішінің қалың қарын омбылай жүре отырып, екі күннен кейін Новлянск пен Ивановск деревняларының аралығынан шығады. Барлаушылардың айтуынша, осы Ивановск деревнясында панфиловшылардың 1075-полкінің бірінші батальоны тұрады екен. Бұлар әлі шайқасқа қатыспағандықтан тың тұрады.
Әдісқой, тәжірибелі комдив И.В. Панфилов бұл полкті уақытша әдейі резервте ұстап тұр екен. «Б.Момышұлы басқарған батальон түгелдей жау қолынан қаза тауып, жойылып кетті» деген лақапты естіген олар түгелдей аман оралған жауынгерлерді зор қуанышпен қарсы алды. Бауыржан бастаған батальон жауынгерлерін көргенде И.В.Панфилов қуанғаннан көзіне жас алады. Иван Васильевич көптен көрмеген бауырын кездестіргендей Бауыржанды қаусыра құшақтай алып, бетінен сүйіп: «Жарайсың, сұңқарым!» деп арқасынан қағады.
19 гвардиялық атқыштар полкінің командирі ретінде 1941 жылдың 26-30 қараша күндері гвардия капитан Момышұлы Мәскеу облысының Соколово деревнясының маңында неміс әскерінің шабуылын 4 тәулік бойы қайтарып, сәтті ұрыс жүргізді. 1941 жылдың 5 желтоқсанында омыртқаға оқ тиіп, жарақат алды. Әзілхан Нұршайықовтың "Ақиқат пен Аңыз" кітабында Бауыржан өзін санбатқа жеткізгенде дәрігерлер дереу госпитальға апару керек деп шешкендігін, бірақ ол тапаншамен дәрігерді қорқытып, оқты сол жерде шығаруды бұйырғанын айтады. Оқты алып, жараны таңғаннан кейін капитан Бауыржан Момышұлы ұрыс алаңына қайта оралады.
Кеңес әскерлерінің 1942 жылғы қаңтар-ақпан айларындағы ұрыстарында 8-гвардиялық дивизияның Бауыржан Момышұлы басқарған полк жауынгерлері ерекше көзге түсті. Дивизия екі ай ішінде батысқа қарай 500-600 шақырым алға басып, фашистердің мыңдаған солдаты мен офицерлерін саптан шығарады, жаудың көптеген техникасын жойып жіберді.
1944 жылы Комдив болып жүрген кезінде Дубровка деревнясының маңында болған ұрыс кезінде тағы қатты жараланады. Өз айтуынша құйымшақпен жерден шығып тұрған темірге құлаған екен. Біраз уақыт атқа отыра алмай және шалқасынан жата алмай жүрді, бірақ госпитальге бармады.
Сол уақыттан 1944 жылдың наурызына дейін госпитальде жатады. Сол жылы Бас Штабытың Әскери Академиясының жанындағы офицерлердің біліктілігін арттыру курстарын бітіріп шығады.
1945 жылдың 21 қаңтарынан бастап гвардия полковник Бауыржан Момышұлы Екінші Прибалтика майданының, 6 гвардиялық армиясының, 2 гвардия атқыштар полкінің 9 гвардия атқыштар дивизиясын басқарды. 1945 жылдың ақпан-наурыз айларында Бауыржан Момышұлы басқарған дивизия Приекуле станциясының солтүстік-батыс жағында орналасқан неміс әскерінің үш бекінісін бұзып өтеді. Дивизия шабуылының нәтижесінде 15 елді мекен босатылды, ал жау әскеріне үлкен зиян тиген болатын.
Бауыржан Момышұлының қатардағы жауынгерлер жайлы айтқан нақылға бергісіз сөздері халқымыздың есінде. Даңқты қолбасшы солдаттың мінез-құлқын, парасатын, елі үшін шыбын жанын қиятын ерлігін ерекше бағалай білген. Соның арқасында оларды ерлік жеңістерге бастап, жігерлендіріп отырған.
Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында адуынды да қатал әскери басшы болып қана қойған жоқ, сонымен қатар қарамағындағы жауынгерлер мен офицерлердің ақылгөй жетекшісі, зерделі де білгір, байыпты да мейірман тәрбиешісі де бола білді.
Гвардия полковнигі Бауыржан Момышұлының 1990 жылдың 12 желтоқсанында туғанына 80 жыл толуына орай Кеңес Одағының Батыры деген жоғары атақ берілді. Б.Момышұлының «Әділет қашанда жеңеді, ол кешіксе де келмей қоймайды» деген сөзі шындыққа айналып, ел тілегі орындалды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Хронологиялық кесте - Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің...

text:
Хронологиялық кесте
Жылдар
|
Оқиғалар
|
1910 жылы
24 желтоқсан
|
Жамбыл облысының Жуалы ауданындағы Мыңбұлақ ауылында туған.
|
1928 -1930 жж.
|
1928 жылы мектепті үздік бітіріп, Орынбор қаласындағы Қазақ Педагогикалық институтына оқуға түседі.
бастауыш мектепте ұстаздық етеді. Біраз уақыт аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді.
|
1932 -1936 жж.
|
аралығында Қызыл Армия қатарына қызмет етеді. 1933 жылы полк мектебін бітіреді.
Атқару комитетіндегі қызметімен көзге түскен Бауыржан Тимофей Дубовиктің қолдауымен Шымкент өнеркәсіп банкінің экономисі болады. Осы қызметте жүрген уақытта 1936 жылы Республикалық банктің меңгерушісі Б.М.Барханның жолдамасымен Ленинградтағы Финанс академиясының жанындағы бір жылдық курсты бітіреді. Біліктілігін бағалаған басшылық оны КСРО өнеркәсіп банкінің республикалық басқармасына аға консультант ретінде тағайындайды.
1936 жылы жаңадан құрылып жатқан бөлімге взвод командирлігіне шақырылады. Бұл кезде рота командирі, полк штабы бастығының көмекшісі болады.
|
1939 жылы
|
әкесі Момыш қайтыс болады.
|
1941-1945 жж.
|
Панфилов атындағы 8-гвардиялық дивизияның батальон, полк командирі, соғыстың соңғы жылдары аталған дивизияның командирі болады.
|
1950 ж.
|
Әскери педагогикалық жұмыспен шұғылданады.
|
1956ж.
|
Полковник атағымен отставкаға шығып, біржола шығармашылық жұмыспен айналысады.
|
1990 ж. 11 желтоқсан
|
Кеңес Одағының батыры атағын алады
|
|
|
Бауыржан Момышұлы
Сабақ жоспары
Күні: 12.09.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б. Момышұлы – ұлттық болмысты қалыптастырушы қаламгер және тарихи тұлға
Мақсаты:
Б. Момышұлының өмірі мен шығармашылығы жөнініде мәлімет беру. Қаламгердің өмір жолымен танысу.
Оқушылардың ойлау, сөйлеу қабілетін дамыту.
Б. Момышұлының тұлғасындағы ұлттық болмысын алға тарта отырып, оқушыларға үлгі тұту.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
Бауыржан
Момышұлы
Балалар жауабы тыңдалады.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Б. Момышұлының өмірінен деректер келтіру.
Оқушылармен бірігіп семантикалық карта толтыру.
«Батыр бабам - Бауыржан» эссе жазу.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 19.09.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: «Ұшқан ұя» повесі
Мақсаты:
Б. Момышұлының автобиографиялық шығармасы, «Ұшқан ұя» повесімен танысу.
Оқушылардың ойлау, өз ойын ашық айту,шығарманы өзіндік талдау дағдысын дамыту.
Отанын, халқын сүюге тәрбиелеу, халықтық дәстүрді насихаттау.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Б. Момышұлының «Ұшқан ұя» повесі жөнінде қысқаша баяндау.
Шығарманың композициялық құрылысымен танысу.
Шығарма ішіндегі басты кейіпкерлерді даралау
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 26.09.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: «Ұшқан ұя» повесі
Мақсаты:
Б. Момышұлының автобиографиялық шығармасы, «Ұшқан ұя» повесіндегі кейіпкерлермен жақын танысу, талдату, оқушыларға кейіпкерлерді бағалату.
Оқушылардың ойлау, өз ойын ашық айту,шығарманың ішіндегі кейіпкерлерді талдату, роман үзінделерімен жұмыс жасату.
Отанын, халқын сүюге тәрбиелеу, ұлттық рух пен қазақ мәдениеті мен дәстүрін насихаттау.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
«Балалар, Бауыржан Момышұлы кім?» деген сұрақ қойылады.
Балалар жауабы тыңдалады.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Оқушылармен бірігіп кейіпкерлерді талдау.
«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» тақырыбында эссе жазу.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 3.10.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б. Момышұлының «Ұшқан ұя » повесіндегі өмір шындығы.
Мақсаты:
Б. Момышұлының автобиографиялық шығармасы, «Ұшқан ұя» повесінде баяндалатын оқиғалардың өмірмен ұштасуы, қаламгердің өз өмірінің реальды келбетінің баяндалуы жөнінде тұсіндіру.
Оқушылардың ойлау, өз ойын ашық айту,шығарманы өзіндік талдау дағдысын дамыту.
Отанын, халқын сүюге тәрбиелеу, халықтық дәстүрді насихаттау.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
Балалар жауабы тыңдалады.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Б. Момышұлының «Ұшқан ұя» повесіндегі шынайылық жөнінде түсіндіру.
Оқушылар арасында пікірталас. «Бауыржанға тұлға болып қалыптасуына жанұядағы тәрбиесі қандай роль атқарды?»
Топтастыру. «Шығармадағы өмірдің шынайы келбеті»
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 10.10.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б. Момышұлының «Ұшқан ұя » повесіндегі өмір шындығы
Мақсаты:
Б. Момышұлының автобиографиялық шығармасы, «Ұшқан ұя» повесінде баяндалатын оқиғалардың өмірмен ұштасуы, қаламгердің өз өмірінің реальды келбетінің баяндалуы жөнінде тұсіндіру.
Оқушылардың ойлау, өз ойын ашық айту,шығарманы өзіндік талдау дағдысын дамыту.
Отанын, халқын сүюге тәрбиелеу, халықтық дәстүрді насихаттау.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
Балалар жауабы тыңдалады.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Топтастыру. «Ұшқан ұя» повесі.
Оқушылармен бірігіп қаламгер өмірінің келбетін суреттеу. Топтастыру арқылы.
«Менің жанұям» эссе.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 17.10.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: «Ұшқан ұя » повесіндегі әдет-ғұрыптардың тәрбиелік маңызы
Мақсаты:
Повестегі қазақтың салт-дәстүрлерімен танысу, қазіргі заманғы дәстүрлермен салыстыру.
Оқушының өзіндік ойын ашық айту дағдысын дамыту.
Ұлттық дәстүрлерді насихаттау.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Повесть ішіндегі ұлттық дәстүрлер сипатталған үзінділермен танысу.
Оқушылардың сол бойынша пікірін тыңдау.
Топтастыру арқылы қазақтың салт – дәстүрлерін еске түсіру. Олар жайында түсінік беру.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 24.10.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: халықтық салт-дәстүрлер мен ұлттық ойындардың мифопэтикалық сипаты
Мақсаты:
Шығарма ішіндегі салт-дәстүрлер мен ойындардың мифтік сипаты, халықтың наным-сенімі жөнінде түсінік беру.
Оқушылардың қиялын, айналаны тануға деген, аңыз-мифтерге деген қызығушылығын ояту.
Миф пен әдебиеттің тығыз байланысын, аңыздардың тәрбиелік мәнін ұғындыру.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
МИф, аңыз жөнінде түсінік беру
Повесте баяндалатын аңыздарға тоқталу. Үзіндімен жұмыс.
Оқушылардың өздері білетін аңыздар жайында сұрау.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 31.10.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Халықтық салт-дәстүрлер мен ұлттық ойындардың мифопэтикалық сипаты
«Аңдардың жыл басына таласуы «туралы аңыз, «Ақ сүйек » ойыны.
Мақсаты:
Шығарма ішіндегі салт-дәстүрлер мен ойындардың мифтік сипаты, халықтың наным-сенімі жөнінде түсінік беру.
Оқушылардың қиялын, айналаны тануға деген, аңыз-мифтерге деген қызығушылығын ояту.
Миф пен әдебиеттің тығыз байланысын, аңыздардың тәрбиелік мәнін ұғындыру.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Аңдардың жыл басына таласуы туралы аңыз.
«Ақ сүйек » ойыны.
Шежіре жаттатқызу. Үзіндімен жұмыс.
«Бойыңа сенбе, ойыңа сен, мақтанға ерме, тірлігіңе ер» эссе жазу.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 14.11.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б. Момышұлының ақындығы
Мақсаты:
Б. Момышұлының ақындығы, шығармашылығы жөнінде түсінік беру,шығармаларымен танысу.
Оқушылардың ойлау, сөйлеу , пікірталас құра білу дағдысын дамыту, өзіндік талдау жұмыстарын жүргізу.
Б. Момышұлының шығармашылығындағы асқақ рух пен ұлттық намыс, өрлікті насихаттау.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Б. Момышұлының ақындығы, шығармашылығы жөнінде түсінік беру.
Өлең жинақтары жөнінде әңгімелеу.
«Бес жол өлең» стратегиясы.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 21.11.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: «Арнау» өлеңі
Мақсаты:
Б. Момышұлының «Арнау» өлеңімен танысу, талдау, идеясы мен тақырыбын ашу, мазмұндау.
Өлеңді қара сөзбен мазмұндау дағдысын қалыптастыру, өз ойын еркін, ашық жеткізе білуге тәрбиелеу.
Б. Момышұлының тұлғасындағы ұлттық болмысын алға тарта отырып, оқушыларға үлгі тұту.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
«Балалар, Бауыржан Момышұлы кім?» деген сұрақ қойылады.
Балалар жауабы тыңдалады.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
«Арнау» өлеңімен танысу.
Өлеңді мәнерлеп оқу.
Идеясы мен тақырыбын ашып, талдау.
Өлең құрылысына талдау.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 28.11.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: «Ескертпе» өлеңіндегі философиялық ойлар
Мақсаты:
Б. Момышұлының «Ескертпе» өлеңімен танысу, талдау, идеясы мен тақырыбын ашу, мазмұндау.
Өлеңді қара сөзбен мазмұндау дағдысын қалыптастыру, өз ойын еркін, ашық жеткізе білуге тәрбиелеу.
Б. Момышұлының тұлғасындағы ұлттық болмысын алға тарта отырып, оқушыларға үлгі тұту.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
«Ескертпе» өлеңімен танысу.
Өлеңді мәнерлеп оқу.
Өлеңді мазмұндау.
Философиялық ой туралы түсінік беру.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 5.12.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: «Ескертпе» өлеңіндегі философиялық ойлар
Мақсаты:
Б. Момышұлының «Ескертпе» өлеңімен танысу, талдау, идеясы мен тақырыбын ашу, мазмұндау.
Өлеңді қара сөзбен мазмұндау дағдысын қалыптастыру, өз ойын еркін, ашық жеткізе білуге тәрбиелеу.
Б. Момышұлының тұлғасындағы ұлттық болмысын алға тарта отырып, оқушыларға үлгі тұту.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
«Ескертпе» өлеңін өлең құрылысына талдау.
Өлеңді тақырыбы мен идеясына талдау.
Өлең бойынша кесте толтыру.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 12.12.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б.Момышұлының нақыл сөздері
Мақсаты:
Б. Момышұлының нақыл сөздерімн танысу, оларды талдау, мазмұндау, мәнін түсіну.
Өз ойын ашық айту, талдай білу, айтылған пікірден анализ жасап, қорытынды шығару дағдысын дамыту.
Нақыл сөздерден түйін шығаруға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Б.Момышұлының нақыл сөздерімен танысу.
Нақыл сөздерге байланысты оқушы пікірлерін тыңдау.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 19.12.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б.Момышұлының нақыл сөздері
Мақсаты:
Б. Момышұлының нақыл сөздерімн танысу, оларды талдау, мазмұндау, мәнін түсіну.
Өз ойын ашық айту, талдай білу, айтылған пікірден анализ жасап, қорытынды шығару дағдысын дамыту.
Нақыл сөздерден түйін шығаруға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Б.Момышұлының нақыл сөздерін талдау.
Нақыл сөздерге байланысты оқушы пікірлерін талдау.
Шығармашылық сәт. Өлең жолдарын жазғызу.
ІҮ. Үй жұмысы.
Сабақ жоспары
Күні: 26.12.- 12.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б.Момышұлының саяси –әлеуметтік лирикасы. «Докторға» өлеңі
Мақсаты:
Б. Момышұлының саяси-әлеуметтік лирикасымен танысу, «Докторға» өлеңімен таныстыру.
Өзіндік талдау дағдысын дамыту, ойын ашық айта білуге дағдыландыру.
Өлеңнен заман келбетін, ақынның ішкі сезімін көре білуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақ барысы:
Лирика, саяси –әлеуметтік лирика жөнінде түсінік беру.
«Докторға» өлеңімен танысу.
Өлеңді мазмұндап, талдау.
Өлеңді тақырыбы мен идеясына талдау
ІҮ. Үй жұмысы.
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақ жоспары
Күні: 5.09.2013
Пәні: әдебиет
Тақырыбы: Б. Момышұлы – ұлттық болмысты қалыптастырушы қаламгер және тарихи тұлға
Мақсаты:
Б. Момышұлының өмірі мен шығармашылығы жөнініде мәлімет беру. Қаламгердің өмір жолымен танысу.
Оқушылардың ойлау, сөйлеу қабілетін дамыту.
Б. Момышұлының тұлғасындағы ұлттық болмысын алға тарта отырып, оқушыларға үлгі тұту.
Сабақтың түрі: жаңа материалды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: хронологиялық кесте, қаламгердің портреті, фотосуреттер.
Әдісі: сөздік әдіс (сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру.) СТО стратегиясы.
Сабақтың құрылымы
І. Ұйымдастыру.
1. Оқушылармен амандасу.
2. Сабақ қатысын тексеру.
3. Оқушы көңілін сабаққа аудару.
ІІ. Үй жұмысын тексеру.
«Балалар, Бауыржан Момышұлы кім?» деген сұрақ қойылады.
Балалар жауабы тыңдалады.
ІІІ. Жаңа сабақ барысы:
Сабақ барысы:
Жүргізілетін жұмыстар:
Б. Момышұлы және оның өмірі жайлы түсінік беру.
Оқушылармен бірігіп хронологиялық кесте толтыру.
Топтастыру арқылы Б.Момышұлының тұлғасын айқындау
ІҮ. Үй жұмысы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың түрі: жаңа сабақ Сабақтың әдісі: сұрақ жауап, түсіндіру Сабақтың көрнекілігі: суреттер Каз спортшылары Давлетова Ш

text:
Ақтөбе облысы, Алға қаласы,
«Алға мектеп - бақша» ММ
Давлетова Шолпан Избасхановна
Сынып: 4
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан спортшылары.
Сабақтың мақсаты: Спорт тақырыбын жалғастыру. Оқушыларды Қазақстан спортшыларымен таныстыру. Оқылым, тыңдалым, жазылым, тілдесім әрекеттерін жандандыру. Спортқа деген сүйіспеншілігін арттыра отырып, дені сау азамат болуға, олимпиада жеңімпаздарын мақтан тұтуға үндеу.
Сабақтың түрі: жаңа сабақ
Сабақтың әдісі: сұрақ - жауап, түсіндіру
Сабақтың көрнекілігі: суреттер
Сабақтың барысы:
І. Себепті кезең.
* Оқушылармен сәлемдесу.
ІІ. Қызығушылықты ояту
ІІ. Әрекетті кезең.
Жаңа сабақ
Тыңдалым.«Чемпиондар әні» (бейнебаян)
- Балалар, немен таныс болдыңдар?
- Бұл - әнді естідіңдер ме?
Бүгінгі сабағымыз Лондон олимпиадасына қатысқан Қазақстандық спортшылар туралы болмақ.
- Балалар, енді спорт туралы білетін ойларымызды ортаға салайықшы
«Кластерлеу»әдісі
Спорт түрлері
↓
ат спорты, күрес, жүзу, баскетбол, жүгіру, волейбол
Жазғы ХХХ олимпиада Лондонда қатысқан спортшылар туралы не білеміз? Қысқаша мәліметтер: Серік Сәпиев, Ақжүрек Таңатаров, Әділбек Ниязымбетов, Александр Винокуров, Илья Ильин, Мая Манеза, Зульфия Чиншанло, Ольга Рыпакова. Светлана Подобедова, Даниял Гаджиев, Гузель Манюрова, Иван Дидчко, Марина Вольнова Мұғалім: - Сонымен қатар өзіміздің әлемге әйгілі тарихта қалған қазақ палуаны Қажымұқан туралы айтпасқа болмас
Байрам: қысқаша мәлімет береді
Оқылым
Жазғы ХХХ олимпиада Лондонда өтті. Қазақстаннан 116 спортшы спорттың 25 түрінен қатысты.
Олимпиада нәтижесі бойынша Қазақстан 12 - ші орыннан көрінді. Барлығы 13 медаль алды. Оның жетеуі алтын, біреуі күміс, бесеуі қола медаль.
Лондон Олимпиада жүлдегерлері:
Алтын медаль: Александр Винокуров, Серік Сәпиев, Илья Ильин, Мая Манеза,
Зульфия Чиншанло, Ольга Рыпакова. Светлана Подобедова.
Күміс медаль: Әділбек Ниязымбетов.
Қола медаль: Ақжүрек Таңатаров, Даниял Гаджиев, Гузель Манюрова, Иван Дидчко, Марина Вольнова
• Мәтінді мұқият тыңдау, оқу.
• Аудару.
• Мәтіннен бұрыс, дұрыс сөйлемдерді табыңыздар.
Сөйлем.
|
Дұрыс
|
Бұрыс
|
Лондон олимпиадасы 2012 жылы өтті.
|
*
|
|
Қазақстандықтар 5 алтын медаль алды.
|
|
*
|
Жалпы есеп бойынша 12 орыннан көрінді.
|
*
|
|
Қазақстандықтар спорттың 17 түрінен қатысты.
|
|
*
|
Александр Винокуров бокстан алтын алды.
|
|
*
|
Серік Сәпиев бокстан күміс медаль алды.
|
|
*
|
Мен Қазақстан спортшыларын білемін.
|
*
|
|
Сергіту сәті
Секіреміз топ - топ,
Шапалақтап көп - көп.
Иілеміз оңға бір, екі, үш,
Иілеміз солға бір, екі, үш
Жұп жазбастан жүреміз
Біздің сынып өнерлі
Өйткені біз сүйеміз
Дене шынықтыру мен спортты
Айтылым.
Спорттың түрлерін атау.
Жазғы спорт түрлері:---------------- Қысқы спорт түрлері:
• 1. Велоспорт ------------------------ 1. Биатлон
• 2. Ат спорты ------------------------- 2. Тау шаңғысы спорты
• 3. Жеңіл атлетика ------------------ 3. Шаңғы жарыстары
• 4. Гольф ------------------------------- 4. Мәнерлеп сырғанау
• 5. Теннис ------------------------------ 5. Фристайл
• 6. Футбол ------------------------------ 6. Хоккей
• 7. Суда жүзу -------------------------- 7. Шорт - трек т. с. с.
Мұғалім: Шынықсаң шымыр боласың
Спортты серік ете біл,
Сауығып айдай толасың.
Салауатты сен боласың!
Нұрберген: Спортты дос көрмеу,
Тән бұл тек жалқауға,
Қол сілтеп дес бермеу
Болбырға бос белбеу
Гүлшад: Денсаулық - ол шыныққан
Денсаулық - ол тыныққан
Барлық денең мүшесі.
Жүйке тамыр жүйесі
Еркебұлан: Денсаулық - ол күлуің
Денсаулық ол - жүруің
Көңіл - күйің жадырай.
Ешбір жерің ауырмай
Дана: Ұрпақ керек ертеңгі
Дені таза, тәні таза,
Болашақты болжайтын!
Елін, жерін қорғайтын.
Байрам: Мәдениет өркендеп,
Қазақтың сымбатты
Табиғат көркейіп,
Ұл - қызы көбейсін!
- Олай болса, біздің сыныбымыздың оқушылары да спорт мектебінде түрлі секцияларына қатысып еліміздің белгілі чемпиондары болатына сенім артамыз Олар: Алихан, Байрам, Диас, Темирлан, Ислам, Жанболат, Мират, Еркебұлан
«Суреттер сөйлейді»
Спорт бұйымдары туралы жұмбақтар шешу
1. Мінсем,
Төмеңге зу етем,
Өрлесем,
Оны өзім сүйретем.(Шана)
2. Тепсең - ақ секіріп,
Ұстатпай қашады.
Бір жерге бекініп,
Тұра алмай сасады.(Доп)
3. Табанға қанжар байладым,
Бетінде айна ойнадым.(Коньки)
4. Қайқы тұмсық қос табан,
Қос таяқпен ұштаған.
Итерсең алға зулайды
Шойын жолдан аумайды.(Шаңғы)
5. Темір тайым,
Тамақты еш жоқтамайды.(Велосипед)
Қорытынды: Елiмiздегi спорт саласы Мемлекет басшысының назарынан тыс қалған емес. Тiптi, Президент өзі үлгі бола отырып, халықты, әсіресе жастарды денешынықтырумен шұғылдануға үнемі шақырады. Нәтижесінде бүгінде республика халқының 22 пайызы салауатты өмір салтын серік етедi. 2020 жылға дейін аталған көрсеткіші 30 пайызға жетуі тиіс. Елбасының тапсырмасы бұл. Лайым солай болғай!«Салауатты өмір салтын»жандарыңа жан серік етіңдер Қазақстан лапылдаған алауың
Орындалсын арман үміт қалауың
Үстем болып әрқашанда мәртебең
Тек биікте желбіресін жалауың
Ән «Желбіріген көк туым»хор
Жазылым.
Үй тапсырмасы:«Менің сүйікті спортшым».
Достарыңызбен бөлісу: |


ІІ.Үй тапсырмасын тексеруге арналған бақылау сұрақтары 1.Ауылшаруашылық құстары тамақтану кәсіпордарына қандай түрде және қандай күйде түсіріледі Қауырсынсыз,тұтас тазартылған,бірақ ішкі мүшелерімен мойнымен жиынтық түрінде түсіріледі
2.Құсты өңдеудің алгоритмін жаса
Жібіту,үйіту,бас аяқтарын алу,мойын бөліп алу,тазарту,жуу,ш/ф дайындау
3.Құс пен жабайы қанаттыларды не үшін формалайды?
Ол үшін оған жинақы форма беру,сыбаға кесектеріне турау және ж/ө жылдамдату үшін
4.Құстар мен жабайы қанаттыларды формалаудың қандай әдістері болады?
І жіппен,ІІ жіппен,
Қалтада,тұмсығымен төмен,шаңбақтан
Мини тест 1. Формалау кезінде құс пен жабайы қанаттылар денесін не істейді?
а) сорттайды б) өлшейді
2. Не үшін формалайды?
а) тез пісу үшін б) ж/ө кезінде жинақы,сыбағаға бөлуге
3. Бір жіппен формаланған құсты қандай ж/ө пайдаланады?
а) қуыру б) пісіру
4. Ине көмегімен формалаудың кемшілігін ата
а) дәмі нашарлайды б) түрі нашарлайды
5. Жабайы қанаттыларды бір жппен қалай формалайды?
а) аяқтарын айқастырып тұмсығымен бірге б) тұмсығын қайырып байлайды
6. Тұмсығымен қандай қанаттыларды формалайды?
а) үй құстарын б) батпақты жабайы
7. Сапасын жоғарылату үшін қандай температурада, неше минут суға немесе сорпаға салады?
а) 60-70С ,3-5мин б) 80-90С ,7мин
Тесттің кілті
1
2
3
4
5
6
7
а
б
а
б
а
б
а
ІІІ.Жаңа сабақ
Тақырыбы: Құстар мен жабайы қанаттылардан
алынатын ш/ф
1.Үй және жабайы құстардың тұтас денесі
2.Турам ет (рагу)
3.Палау (плов)
4.Үй мен жабайы қанаттылар сүбесінен алынатын ш/ф
5.Аунатпада аунатылған котлет
6.Үй құсы немесе жабайы қанатты астаналық шницелі
7.Үй құсы не жабайы қанаттылардан алынатын котлеттер
8.Котлет массасы
9.Котлет пен биточка дайындау
10.Үзбе массалары


title: ІІ.Үй тапсырмасын тексеруге арналған бақылау сұрақтары


title: Үй тапсырмасын видео - Сабақтың түрі : Жаңа сабақ Сабақтың типі: білімді,іскерлікті,дағдыны қалыптастыру Пән аралық байланыс

text:
Үй тапсырмасын видео көрініспен бекіту. Үй және жабайы құстардың тұтас денесін жоғарыда сипатталған әдістердің бірімен формалайды және оларды пісіру, қуыру үшін пайдаланады.
Палау(плов). Құс денесін әр сыбағаға 2-3данадан әрқайсысының массасы 25-30г,әр сыбағаға 4-5данадан келетіндей етіп кесектерег шабады.
Үй мен жабайы қанаттылар сүбесінен алынатын ш/ф. Оларды дайындау үшін сүбені түсіріп, тазалау керек.Өңделген құсты арқасынан аяғын өзіңе қаратып салып, құрсақ көк еті терісі мен жұмасағын тіледі де аяғын керіп бөлшектеу тақтасына қояды. Төс бұлшық етінен терісін сыпырады. Сосын төс бөлігін өзіңе қаратып денені аударады да төс сүйегі шығыңқы жерінен өткір пышақпен бұлшық еті сүйектің бір жағынан астыңғы бетінен тіледі. Айыр сүйекті (дужка) шауып түсіреді де иық сүйегін қаңқамен байланыстырып тұрған сіңірлерді кесіп бір жағындағы сүбені алады.
Алынған сүбелерді тазалайды. Ол үшін кіші сүбені үлкен сүбеден бөліп түсіреді. Кіші сүбеден сіңірді тартып суырады да жұмсақ етін жаншиды.Үлкен сүбеден айыр сүйекті алып,иық сүйегіне 3-4см ет қалдыра отырып,жұмсақ ет пен сіңірден тазалайды.Сүйектің жуан бөлігін шабады.Сүбені мұздай суға салады.Сосын оны алып бөлшектеу тақтайына ішкі жағын жоғары қаратып салып,сыртындағы жарғағын кесіп алады.Содан соң үлкен сүбенің ұзына бойына тілік жасайды да сүбені жазады.
Үй құсы немесе жабайы қанатты астаналық шницелі. Үлкен сүбеден иық сүйегін алып, тазалап,жазады.2-3 жерінен сіңірлерін тіліп кеседі де,жеңілдеп жаншиды.Сосын оған кішкене сүбені салып, үлкен сүбе жегімен жабады да сопақ форма береді. Льезонда ылғалдап,қабықсыз қатқан нан аунатпасында аунатады.Бидай наны сабаншаға туралады.
Котлет пен биточкалар дайындауүшін котлет массасын сыбағалайды.Ақ аунатпада аунатады да котлетпен биточка формасын береді.Егер биточканы буда пісіруге дайындаса, онды оны аунатпада аунатпайды.
Үй құсы немесе жабайы қанатты астаналық шницелі. Үлкен сүбеден иық сүйегін алып, тазалап,жазады.2-3 жерінен сіңірлерін тіліп кеседі де,жеңілдеп жаншиды.Сосын оған кішкене сүбені салып, үлкен сүбе жегімен жабады да сопақ форма береді. Льезонда ылғалдап,қабықсыз қатқан нан аунатпасында аунатады.Бидай наны сабаншаға туралады.


Үй құсы не жабайы қанаттылардан котлеттер сүбе етінен дайындалады.Сүбеден тартылған не бауырдан тартылған жұмсақ еттер қою сүт тұздығында салып қойылады. Тазартылған үлкен сүбеден сүйекті алып,сіңірлерін тіледі де жеңілдеп жаншиды. Жаншу алдында сүбе етін жазады.Одан әрі сүбе ортасына тартымдар салып,кіші сүбемен жабады.Кіші сүбе астына үлкен сүбенің жұқа жағынан тазартылған сүйекті тығады.Сосын үлкен сүбенің шеттерін қайырып жауып,алмұрт формасын береді де льезонда ылғалдап, ақ аунатпада аунатады. Қою сүт тұздығындағы тартымдар үшін ұсақ туралған ақ саңырауқұлақты не қозықұйрықты пайдалануға болады.Олардың тартымдарына тұз қосып ет тартымдарымен араластырады да тұздық ағып кетпес үшін шикі жұмыртқа қосады.
Котлет массасы. Ол үшін тауық,күркетауық,шіл, бұлдырық, құр,саңырау құр және тауқұдірет пайдаланылады.Ет жұмсағын сүйектен және теріден ажыратады да іш майымен бірге еттартқыштан өткізеді.Сүтте ылғалданған қабықсыз нан,тұз қосып,жақсылап араластырады.Тағы да еттартқыштан өткізеді де жаныштайды.Жабайы құстардан дайындалған котлет массасына бұрыш ұнтағын қосуға болады.
Іш майын сары маймен не маргаринмен ауыстыруға болады. Алынған котлет массасынан котлет,биточка,зраза,фрикаделька,т.б. дайындауға болады.
Құс етінен даярланған котлеттің технологиялық сызбасы Құс еті
↓
Өңдеу
↓
Еттарт.
2-3рет
өткізу
↓
Үстіне қосу
↓
Араластыру
↓
Үстіне қосу
↓
Взб.машинамен
ұру
↓
Формасын келтіру
↓
Ж/ө жіберу
Нан Сүт Сары май Тұз
Жұмсарту
↓
Сығу
Үзбе массасының технологиялық сызбасы Құс еті
↓
Өңдеу
↓
Еттарт.
2-3рет
Өткізу
↓
Үстіне
Қосу
↓
Салқындату
↓
Көпірту
↓
Жаймен
үстіне
қосу
↓
Араластыру
Нан Сүт Жұмартқа Кілегей Тұз
ақуызы
↓
Жұмсарту
ІV.Жаңа тақырыпты бекіту арналған бақылау сұрақтары
1.Үй құстары және жабайы қанаттылардан қандай ш/ф дайындайды?
2.Үй және жабайы құс еттерін не үшін формалайды?
3.Турам ет (рагу) неше данадан, әрқайсысын массасы қанша гр.нан келетіндей кесектерге шабады?
4.Палау әр сыбағаға неше данадан қанша массадан келеді?
5.Үй және жабайы қанаттылар сүбесінен алынатын ш/ф.
6.Табиғи котлет формасы қандай?
7.Аунатпада аунатылған котлетті ұнға аунатпас бұрын немен ылғалдайды?
8.Астанлық шницель льизонға ылғалдап, қандай аунатпада аунатады?
9.Киевше котлет қуыруға дейін қайда сақталады?
10.Котлет массасының құрамын ата
11.Егер биточка буда пісірілсе, аунатпада аунатыла ма?
12.Пожарлық котлеттің формасы қандай?
13.Үзбе массасының консистенциясы қандай?
14.Аунатпада аунатылған котлеттерге қандай талаптар қойылады?
15.Дайын ш/ф сақтау ___t жоғары емес болуы керек.
16.Аунатпада аунатылған ___сағат, ішек қарын, көже жиынтығы,сүйектерді ___сағат, шабылған ет бұйымдарын ___сағат сақтайды.
Жаңа сабақты қорытындылауға арналған
V.Студенттердің білімін бағалау, (жетістіктері мен кемшіліктерін айту)
VІ.Үйге тапсырма
Интернет желісі арқылы құс және жабайы құс етінен ш/ф дайындау тақырыбын толықтыру,бүктеме, мәнжазба дайындау, слайд құру


title: Үй құсы не жабайы қанаттылардан котлеттер


title: Сабақтың түрі : Жаңа сабақ Сабақтың типі: білімді,іскерлікті,дағдыны қалыптастыру Пән аралық байланыс

text:
Аспазшылар әлемі «Тағам дайындау технологиясы» пәні
Тақырыбы: Құстар мен жабайы қанаттылардан алынатын ш/ф
Сабақтың мақсаты
Құстар мен жабайы қанаттылардан алынатын ш/ф түрімен таныстыру,мағлұмат беру
Студенттердің қызығушылығын,ойлау қабілетін,ой өрісін оята отырып ізденіске баулу.
Адамгершілікке,ұқыптылыққа,
әдептілікке,топ ішінде өзін нақты сезінуге тәрбиелеу
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ
Сабақтың типі: білімді,іскерлікті,дағдыны қалыптастыру
Пән аралық байланыс: тауартану,ұйымдастыру,жабдықтау,калькуляция,санитария,химия,география
Оқыту әдістері:баяндау,сұрақ-жауап,топпен жұмыс
Оқушылардың танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру тәсілі бойынша: суреттеме,видео
Оқыту формалары:жеке және топтық
Сабақтың көрнекіліктері: 1.оқу құралдары
2.компьютер
3.жылжымалы тақта
4. проектор
5.карточка
Пайдаланған әдебиеттер: 1.Кулинария Ю.М.Новоженов 2. «Технология приготовление пищи» Н.И.Коволев,П.Д.Гришин
3. «Повар» Л.Г.Шатун 4. «Аспаздық» Г.Е.Бесімбаева Е.Г.Бесімбаев Сабақтың барысы: Ұйымдастыру бөлімі 2мин.
Үй тапсырмасын сұрау 10мин.
Жаңа тақырыпқа кіріспе 3мин
Жаңа тақырыпты түсіндіру 13 мин.
Жаңа тақырыпты бекіту 5мин.
Қорытындылау 3мин
Үйге тапсырма,бағалау 2мин
Жеке оқушымен жұмыс 7мин.
І. «ҰЙЫМДАСТЫРУ КЕЗЕҢІ» Студенттердің сабақ қатынасын журнал бойынша тексеру, оқу құрал жабдықтарын түгендеу
Тақырыбы: Үй құстар мен жабайы қанаттыларды формалау
1.Ауылшаруашылық құстары мен жабайы қанаттылар тамақтану
кәсіпорнынан қандай түрде және қандай күйде түсіріледі?
2.Құсты өңдеудің алгоритмін жаса
3.Құс пен жабайы қанаттыларды не үшін формалайды?
4.Құстар мен жабайы қанаттыларды формалаудың қандай әдістері
болады?
5.Мини тест (7сұрақ)


url: http://emirsaba.org/sabati-tri--jaa-saba-sabati-tipi-bilimdiiskerliktidafdini-alip.html#Ю.М.Новоженов_2._«Технология_приготовление_пищи»_Н.И.Коволев,П.Д.Гриши_н_3._«Повар»_Л.Г.Шатун_4._«Аспаздық»_Г.Е.Бесімбаева_Е.Г.Бесімбаев


Сабақтың тақырыбы: Көмектес септік.
Мақсаты:
Білімділік Көмектес септік туралы түсінік беру, сұрақтары мен жалғауларын
меңгерту.
Дамытушылық: Оқушылардың топпен жұмыс істеу,
ойлау, есте сақтау, зерделеу
қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: Сауаттылыққа, дұрыс мәдениетті сөйлей
білуге, жылдамдыққа, ұқыпты таза жазуға
тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа сабақ
Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың әдіс – тәсілдері : топпен жұмыс, сұрақ – жауап, ой қозғау.
Сабақтың көрнекіліктері : септіктер кестесі, суреттер, «Жетіген» музыкалық
аспабы.
Пәнаралық байланыс : музыка, ана тілі
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
а) Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеп, сабаққа назарларын аудару.
ә) Топқа бөлу.
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
«Орнын тап» ойыны
Кесте толтыру
Атау
Ілік
Барыс
Табыс
Жатыс
Шығыс
Керекті сөздер : терезе, гүлге, қайшының, аяздан, Айдарды, күресте, таудан,
орманда, қаланың, Асқарға, шелекті.
- Балалар осы кестенің әрбір бөліміндегі сөздерге сұрақ қойып көрейік.
-Не байқадыңдар?
- Қандай қорытынды жасауға болады?
ІІІ. Жаңа сабақ
-Балалар қандай ұлттық аспаптарды білеміз?
Қылқобыз,желбуаз,аса таяқ, домбыра,қоңырау,сақпан,дауылпаз, адырна,
шаңқобыз(суреттерін көрсету).
Жетіген аспабының шығу тарихын баяндау.
-
Бұл шертіп ойналатын көне ұлттық аспап - Жетіген.
Жетіген жеті ішекті, жеті тиекті, бұрауы жоқ. Сондықтан оның құлақ күйі жеті асықты
ілгері – кейінді орналастыру арқылы келтіріледі. Дыбыс ішектерді саусақтармен іліп –
қағу арқылы шығады. Шанағы тұтас ағаштан ойылып жасалады. Ішектері аттың
қылынан тағылады. Осы аспап арқылы өнерпаздар өз мұңын халыққа жеткізген. Қазір
мен сендерге осы аспаптың шығуы туралы бір ертегі айтпақпын.
Ерте, ерте, ертеде, ешкі жүні бөртеде, зат есімнің жерінде қазақ тілі елінде,
«Септік» деген шал болыпты. Оның жеті ұлы болыпты. Елде жұт болып, ашаршылық
жайлапты. Бұл ашаршылық Септік шалдың үйіне де келіп жетіпті де, ол ұлдарынан
айырыла бастапты.
- Атау атты ұлы қайтыс болғанда, шал ағашқа аттың қылын ішек орнына керіп,
тағыпты да үнсіз егіліпті.
- Ай өткен соң Ілік деген ұлы өлгенде тағы бір ішек тағып, «Ненің зияны, кімнің көзі
тиді екен» деп егіледі. Арада тағы ай өтеді. Барыс атты ұлы дүниеден кетеді. Сонда
шал тағы да үшінші ішек тағып «Кімге айтып жылайын, неге ғана өлді екен» деп
жоқтайды.
- Табыс атты ұлы өлгенде «Нені айтып, кімді ғана қайғырайын» - дейді.
- Жатыс атты аштықтан өлгенде «Кімде кетті обалың, неде жатып көз жұмдың» - деп
бесінші ішекті тағып егіледі.
- Шығыс ұлы қайтыс болады. Алтыншы ішек тағылып «Неден қайтыс болдың, кімнен
сені сұрайын» - деп егіледі.
- Ал жетінші Көмектес те сол ашаршылықтан қайтыс болғанда «Кіммен өмір
сүрмекпін, енді немен шұғылданамын» - деп жетінші ішекті тағып, шал қайғырып
жоқтау айтады.
- Міне, осылай жеті ішек, жеті тиек тағылған ағаштан «Жетіген аспабы» пайда
болыпты.
ІV. Ой қозғау.
- Атау қайтыс болғанда кім үнсіз егілді? – Септік шал
- Ілік қайтыс болғанда шал не деді? – неның зияны, кімнің көзі тиді екен деді.
- Барыс қайтыс болғанда шал не деді? – кімге айтып жылайын, неге ғана өлді екен? –
деді.
- Табыс өлгенде не деді? – нені айтып, кімді ғана қарғайын деді.
- Жатыс ұлы өлгенде не деді? – кімде кетті обалың, неде жатып көз жұмдың? – деді.
- Шығыс қайтыс болғанда не деді? – неден қайтыс болдың, кімнен сені сұрайын? –
деді.
- Көмектес ұлы қайтыс болғанда шаш не деді? – кіммен өмір сүрмекпін, енді немен
шұғылданамын? - деді.
- Сонымен балалар бүгінгі өтетін сабағымыз көмектес септігі.
V. Сұрақтар сыры.Әнші, жетіген
Не ? – жетіген
Ненің ? -жетігеннің
Неге ? – жетігенге
Нені ? - жетігенді
Неде ? – жетігенде
Неден ? - жетігеннен
Немен ? – жетігенмен
Септік аттарының өзі яғни ,атау, ілік, барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес өздерінің
аттарын ашады. Бұл қазақ тіліндегі жеті септік, олардың сұрақтары, септік жалғаулары
болады.
VІ. Кестемен жұмыс. Зат есімнің септік жалғаулары.
Септіктердің
аты
Сұрақтары
Септік жалғаулары
Атау септік
Кім? не?
Ілік септік
Кімнің? Ненің?
-
ның, - нің, - дың, - дің,
-
- тың, - тің
Барыс септік
Кімге? Неге? Қайда? - ға, - ге, - қа, - ке
Табыс септік
Кімді? Нені?
- ны, - ні, - ды, - ді, - ты, - ті
Жатыс септік
Кімде? Неде?
- да, - де, - та, - те
Шығыс септік
Кімнен? Неден?
- нан, - нен, - дан, - ден, - тан, -
тен
Көмектес септік Кіммен? Немен?
- мен, - бен, - пен
VІІ. Оқулықпен жұмыс.
1-жаттығу. Түбірі мен қосымшасын табу.
2-жаттығу. Жұмбақтар жазу.Сұрақтар қою.
3-жаттығу. Көмектес септігін табу, сұрақ қою.
4-жаттығу. Тиісті қосымшаларды қою.
VІІІ. Сергіту сәті. «Түймедағы»
ІХ. Топпен жұмыс.
1 – топ
2 - топ
Оқушы Ауыл
Үздік кім? Қайдан келді?
Кімді көрді? Ненің жанында көл бар?
Кімге берді? Демалыста қайда барамын?
Кімнен сұрады? Мен нені ұнатамын?
Тапсырма :
Берілген сұрақтар бойынша сөздерді өзгертіп жаз. Зат есімнің жалғауларының астын
сыз.
1 – топ 2 – топ
Суретші Қайың
Тапсырма : Сөздерді септеп жаз.
Тар шеңберді айналып,
Тұр қазықта байланып.
Қаға берер таңдайды
Әдетінен танбайды.
Тапсырма :
Қарамен жазылған сөздерді сөз құрамына талда.
Оларға қай септіктің жалғауы жалғанып тұр.
Х .Деңгейлік тапсырмалар
1-деңгей Қалпағы бар дөңгелек
Сары гүлмен қоршалған
Қарай- қарай күнге ерек,
Мойны талып шаршаған.
Тапсырма: Шешуін тап, көмектес септіктегі зат есімдерді тауып, түбірі мен
қосымшасын белгіле.
2-деңгей
Жастықты аяқпен баспайды.
Сыпырғышпен адамды ұрмайды.
Тапсырма:Көмектес септігінде тұрған сөзді тап.Қай сөзбен байланысып тұрғанын
айт.
3-деңгей
Қарындашпен салды, ақсақалдармен амандасу.
Тапсырма: Сөйлем құра, көмектес септікте тұрған сөздердің астын сыз, сұрақ қой.
ХІ. Қорытынды. «Гүлдер» ойыны
ХІІ. Бағалау
ХІІІ. Үй тапсырмасы 5-жаттығу.Ереже
Атау
Зат
есімнің
септелуі
Ілік
Көмектес
Шығыс
Жатыс
Табыс
Барыс
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың түрі: жаңа сабақ Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-jaa-saba-sabati-tipi-jaa-bilimdi-megertu.html#VІ._Кестемен_жұмыс._Зат_есімнің_септік_жалғаулары.___Септіктердің___аты___Сұрақтары


title: Сабақтың түрі: Жаңа сабақ Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгеру сабағы

text:
Сабақ тақырыбы:
|
Иррационал теңдеулер және олардың жүйелері. Иррационал теңдеулерді шешу әдістері.
|
Модуль /пән атауы:
|
Жалпы білім беретін пәндер/
Математика
|
Дайындаған педагог:
|
Сарсенов А.Б.
|
Күні:
|
«17» қазан 2023 ж.
|
1.Жалпы мәліметтер:
|
Курс, топ:
|
І, ББ-23-3
|
Сабақтың түрі:
|
Жаңа сабақ
|
Сабақтың типі:
|
Жаңа білімді меңгеру сабағы
|
2.Мақсаты, міндеттері:
|
Студенттерге иррационал теңдеулерді және олардың жүйелерін шешуді үйрету.
|
3. Күтілетін нәтижелер:
|
Студенттер иррационал теңдеулерді және олардың жүйелерін шешу әдістерін қолданады.
|
4.Қажетті ресурстар:
4.1.Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер:
|
1. А.Е.Абылкасымова, К.Д.Шойынбеков. Алгебра және анализ бастамалары. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10 –сыныбына арналған оқулық. Алматы: Мектеп, 2015
2. А.Е.Абылкасымова, К.Д.Шойынбеков. Алгебра және анализ бастамалары. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 11–сыныбына арналған оқулық. Алматы: Мектеп, 2015
|
4.2.Техникалық құралдар, материалдар:
|
Интерактивті тақта, Презентация.
|
5.Әдіс-тәсілдер:
|
Сұрақ – жауап, Ой қозғау, «Кім жылдам?», «Бес саусақ» әдісі
|
6.Пәнаралық байланыс:
|
Информатика
|
7. Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Студенттің әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басталуы
Ұйымдастыру кезеңі
(5 мин)
(15 мин)
|
Сабақтың мақсат–міндеттерімен, сабақ барысында орындалатын тапсырмалар мен бағалау критерийлерімен таныстыру.
Бағалау критерийлері:
50-69 ұпай «3»
70-89 ұпай «4»
90 ұпайдан жоғары «5»
«Ой қозғау» әдісі
Өтілген тақырып бойынша сәйкестендіру тапсырмасы беріледі. Алғашқы орындаған 3 студенттің жұмысын бағалап, жоғары ұпай жинаған студенттің жауабы тыңдалады (әр дұрыс жауап – 70 ұпай).
|
Студенттер сабақтың мақсат– міндеттерімен, тапсырмалар мен бағалау критерийлерімен танысады.
50-69 ұпай «3»
70-89 ұпай «4»
90 ұпайдан жоғары «5»
Өтілген тақырып бойынша сәйкестендіру тапсырмасын алады. Алғашқы орындаған 3 студент жұмысын бағалатып, жоғары ұпай жинаған студенттің жауабы тыңдалады (әр дұрыс жауап – 70 ұпай).
|
Интерактивті тақта, Презентация.
|
Сабақтың ортасы
(20 мин)
|
Жаңа сабақ: Иррационал теңдеулер және олардың жүйелері. Иррационал теңдеулерді шешу әдістері.
«Кім жылдам?» әдісі бойынша, бірінші шығарған студент есепті тақтаға жазып, өз ойымен бөліседі.
Дескриптор:
иррационал теңдеудің мүмкін мәндер жиынын табады;
иррационал теңдікті шеше алады;
иррационал теңдікті шешіп, теңдеудің қабылдайтын мәндерін көрсете алады.
|
Студенттер тақтада көрсетілген дәрісті ұғып алып, жаңа ақпаратпен танысады.
|
Интерактивті тақта, Презентация.
|
Сабақтың аяқталуы
(5 мин)
|
Сабақ бойынша рефлексия.
Студенттер бүгінгі сабақтан алған әсерлерін білдіреді.
«Бес саусақ» әдісі бойынша студенттер Google Forms қосымшасында келесі сұрақтардың бірін таңдау керек:
1.Бүгінгі сабақ сізге ұнады ма?
- Ия, ұнады
- Жоқ, ұнамады
2.Бүгінгі сабақта қолданылған әдіс-тәсілдер тиімді деп ойлайсыз ба?
- Тиімді
- Тиімсіз
3.Иррационал теңдеуді шеше аласыз ба?
- Ия
- Жоқ
4.Сабақты басқару сізге қолайлы болды ма?
- Ия
- Қиындау болды
5.Бүгінгі сабақтағы көңіл –күйіңіз қалай болды?
- Өте керемет
- Жақсы
|


Сабақтың түрі: Жаңа сабақ Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгеру сабағыБағалау. Студенттер бағалау критерийіндегі көрсеткіш бойынша тиісті бағасын алады. Үй тапсырмасы
17.10 Мат.1
Иррационал теңдеулер және олардың жүйелері. Иррационал теңдеулерді шешу әдістері. Анықтама:Иррационал теңдеу деп айнымалысы түбір таңбасының ішінде , сонымен қатар бөлшек көрсеткішті дәреженің негізі болатын теңдеуді атайды. Иррационал теңдеуге мысалдар: Иррационал теңдеуді шешудің жалпы әдістері. 1) Егер иррационал теңдеуде бір ғана түбір белгісі болса,онда түбір белгісі теңдеудің бір жақ бөлігінде қалатын етіп түрлендіреміз.Одан кейін теңдеудің екі жақ бөлігін бірдей дәрежеге шығару арқылы рационал теңдеу аламыз. 2) Егер иррационал теңдеуде екі немесе одан көп түбір белгісі болса,онда алдымын түбірдің біреуін теңдеудің бір жақ бөлігінде қалдырып, теңдеудің екі жақ бөлігін бірдей дәрежеге шығарамыз.Содан кейін рационал теңдеу алғанша осы тәсілді қайталаймыз. Иррационал теңдеудің екі жақ бөлігін бірдей дәрежеге шығарған кезде, шыққан теңдеу берілген теңдеуге мәндес бола бермейді.Сондықтан табылған мәндерді міндетті түрде тексеру қажет.Өйткені табылған айнымалының мәндері берілген теңдеуді қанағаттандырмауы мүмкін.Ондай түбірді бөгде түбір деп атайды. 3) Кейбір жағдайларда иррационал теңдеулерді шешу кезінде жаңа айнымалы енгізу тәсілі күрделі иррационал теңдеуді қарапайым түрге келтіру мақсатында қолданылады. 1.мысал х теңдеуін шешеміз. Шешуі: Берілген теңдеудің екі жақ бөлігін квадраттаймыз. Сонда х + 2 = x2 немесе x2 - х - 2 = 0 теңдеуін аламыз, ал бұл теңдеудің түбірлері: х1 =2, х2 = -1. жүктеу/скачать 51,49 Kb. Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Бағалау.
Студенттер бағалау критерийіндегі көрсеткіш бойынша тиісті бағасын алады.
Үй тапсырмасы


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-jaa-saba-sabati-tipi-jaa-bilimdi-megeru-sabafi.html?page=2#Иррационал_теңдеулер_және_олардың_жүйелері._Иррационал_теңдеулерді_шешу_әдістері.


title: Тексеру - Сабақтың түрі: Жаңа сабақ Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгеру сабағы

text:
Тексеру. 1) 2 = 2
2) 1 = -1
Демек х = -1 бөгде түбір. Берілген теңдеудің шешімі 2-ге тең болады.
2.мысал = 0 теңдеуін шешеміз.
Шешуі: , х – 5 = 0 , х + 2= 0 , x – 7 = 0 теңдеулерін шешіп,келесі мәндерді аламыз.
x1 = 5 ; x2 = -2 ; x3 = 7 , берілген теңдеудің шешімі 7-ге тең немесе одан үлкен болуы керек. Сондықтан теңдеудің жауабы 7-ге тең.
3.мысал - 2x + 1 = 0 теңдеуін шешеміз.
Теңдеудің түбірі бөлігін бір жақ бөлігінде қалдырып түрлендіріп,жүйе құрамыз
енді теңдеудің екі жақ бөлігін квадраттаймыз.
немесе x2 + 5x + 1 = 4x2 - 4x + 1 осыдан мынадай теңдеу аламыз, бұдан x1 = 0 және x2 = 3
Тексеру. 1) Демек x1 = 0 түбірі теңдеуді қанағаттандырмайды.Яғниол бөгде түбір.
2) Теңдік дұрыс сондықтан берілген теңдеудің жауабы 3-ке тең.
4.мысалx + x– 2 = 0теңдеуін шешеміз.
Шешуі: Берілген теңдеуді шешу үшін жаңа айнымалы енгіземіз.яғни x = yдеп белгілеп,мынадай квадрат теңдеу аламыз. y2 + у – 2 = 0. Бұл теңдеудің түбірлері у1=1, y2=-2
Онда x + x– 2 = 0теңдеуінің түбірі х=1 , ал x = - 2 теңдеуінің түбірі болмайды,себебі x ≥ 0 болуы керек, сондықтан берілген теңдеудің шешімі 1-ге тең.


title: ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру

text:
ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру.
-Балалар, бүгінгі өтетін сабағымыздың тақырыбы: «Адам тұлғасын бейнелеу». Бүгінгі сабақта Адам анатомиясымен танысып , Адам тұлғасын белгілейтін өлшем бірліктерін қолдана отырып адам тұлғасын бейнелеуді үйренеміз. Сондықтан да жаңа сабақты мұқият тыңдап қатысып отырайық.
Портрет-өздерің білетіндей бейнелеу өнерінің бір жанры болып табылады. Портрет-(французша бейнелеу) Белгілі бір адамның көркем бейнесі деген ұғымды білдіреді. Портрет салтанатты, камералық және тек адамның басын қана бейнелейтін және автопортреттер болып бөлінеді.Көбіне суретшілер адамды алдынан бейнелейді , мұндай бейнелеу анфас деп аталады. Портетте ұқсастығын қана беріп қоймай, суретші бейнеленген адамның сырын, оның ішкі дүниесін ашу керек.
Адам тұлғасын бейнелеу үшін оның склетімен танысқан жөн. Адам склеті негізінен 3 бөлікке бөлінеді олар бас сүйегі, кеуде бөлігі және қол-аяқ сүйектері.Адам склетінің негізгі тірегі-омыртқа діңгегі 3 бөлікке бөлінеді. Мойын, кеуде бел омыртқалар.
Адам тұлғасын салға оның пропорциясын белгілейтін өлшем бірліктері адам басымен өлшенеді.Мөлшермен 8 бөлікке бөлінеді.Адам бойына байланысты 7 немесе 7,5 бөлікке бөлінеді.Бас пен кеуде қосындысы адам бойының жартысы болып табылады.
Суреттің қағазға орналасуын, композициялық құрылымын долбар сызықтармен шешкеннен кейін кейіпкердің құрылысын тұрғызуға көшеміз
Сурет салу кезінде үлкен бөлшектерге пропорциялық қатынастарды анықтай отырып , адам денесінің мүшелерін біржолата анықтауға көшеміз.Адам суретінің жарық пен көлеңкесін айқындаймыз.Адам тұлғасын мұқият қарар болсақ бастан табанға дейінгі аралықта жарық біртіндеп қоюланып көлеңкеге ұласады. Бейнеленетін заттардың көлемінің күрделігіне қарай 3-4 немесе одан да көп кезеңдерден тұратынын білеміз. Бүгінгі біздің адам тұлғасын бейнелеу үшін бір оқушыны ортаға шақырамыз .
IV.Тапсырмаларды орындау.
1. Тірек сызықтармен адам тұлғасын салу.
2.Оқушылар адам денесінің формасы мен прпорциясын анықтап , склет сүйектерін ойша байланыстырып отыру керек.
Атақты суретшілердің туындыларын мысалға келтіру:
3. Адам тұлғасына түскен жарық пен көлеңкенің алып жатқан орындарын анықтап, олардың шекараларын белгілейміз. Суреттің өңін айқындағанда тұлғаның ең жарық, ең қараңғы жерін анықтап алу керек. Затты штрихтауды меншікті көлеңкеден бастаған жөн. Мешікті көлеңке дегеніміз – заттың сәуле түспеген бетінде пайда болған көлеңке. Жарық деп – табиғи сәуле мен жасанды жарық түскен бетті айтамыз. Түспе көлеңке дегеніміз – нақты бейнеленген тұлғаның бетіне түскен көлеңке. Жартылай көлеңке дегеніміз – меншікті көлеңке мен жарықтың арасында пайда болған көлеңке. Адам тұлғасының жарық көлеңкесін штрихтау арқылы олардың пішінін, көлемін шығарамыз. Штрихтың қоюлығы мен жиілігі, бағыты нәрсенің нендей материалдан істелгендігі мен оның бетінің өзіне тән ерекшелігін көрсететіндей болуы керек екнін ерекше айтамыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


4. Суретті көрмеге қойып, оқушылармен пікірталас өткізу.
V.Жаңа сабақты қорыту.
Оқушылар, тақтадағы ілулі тұрған адам тұлғасының салыну жолдарына назар аударайық. Бұл суретте адам тұлғасы бейнеленген. Бүгінгі түсіндірілген сабаққа шолу жасайық. Адам тұлғасын еске түсірейік.
Сұрақтар:
1. Адам тұлғасы неше бөліктен тұрады?
2. Суреттен бас, кеуде, қол - аяқ сүйектерін көрсет?
3. Бас сүйектерін ата?
4. Кеуде бөлігіндегі сүйектерді ата?
5. Адамда қанша омыртқа, қанша қабырға бар?
6. Қол - аяқ сүйектерін ата?
7. Адам тұлғасы неше бөлікке бөлінеді? (суреттен көрсет.)
Жауаптар:
1. Адам тұлғасы үш бөлікке бөлінеді.
2.
3. Бас сүйектердің негізгі сүйектері: маңдай сүйек, самай сүйек, төбе сүйек, мұрын сүйек, үстіңгі жақ сүйегі, астыңғы жақ сүйек.
4. Кеуде бөлігіндегі сүйектер: тас сүйек, омыртқа сүйек, омыртқа жотасы, қабырғалар, жауырын, жамбас сүйектер.
5. Адамда 33 - 34 омыртқа, 12 жұп қабырға бар.
6. Қол сүйектер: Тоқпан жілік, кәрі жілік, қол басы сүйектері. Аяқ сүйектер: Ортан жілік, асықты жілік, табан сүйектер.
7. Адам тұлғасы 8 бөлікке бөлінеді.
VI. Бағалау
Сабаққа жақсы, белсенді қатысқан оқушыларды атап айтып, жақсы салынған суреттерді көрсетіп, баға беру.
VІІ.Үйге тапсырма беру: Қозғалалыстағы адам тұлғасының долбарын салу
1. Бас сүйектері - адамның бас сүйектері мыналар: маңдай сүйегі, самай сүйегі, төбе сүйегі, мұрын сүйегі, үстіңгі жақ сүйегі, астыңғы жақ сүйегі. Жалпы адам басының қаңқасы екіге бөлінеді, олар: жоғарғы ми сауыты, төменгі(ми, сауыты) бет бөлігі. Бастың негізгі мүшелері: Көз, мұрын, ауыз, құлақ.
2. Кеуде бөлігі – Бас сүйегінен омыртқа жотасы созылады. Омыртқа жотасының бір бөлігінде кеуде сүйектері орналасады. Онда қабырғалар мен тас сүйегі бар, жауырын, жамбас сүйектері бар. Омыртқа жотасы 33 - 34 омыртқадан тұрады. Адамда 12 жұп қабырға болады.
3. Қол - аяқ сүйектері – Қол сүйектері: тоқпан жілік, кәрі жілік, қол басы сүйектері. Аяқ сүйектері: ортан жілік, асықты жілік, табан сүйектерінен тұрады. Қол мен аяқтың сүйектері бір - бірімен буын арқыла жалғасады.
4. Тұлға адам басының биіктігімен өлшенеді. Мөлшермен 8 бөлікке бөлінеді. Кейде адам бойының ауытқуларына байланысты жеті немесе жеті жарым бөлікке бөлінуі де мүмкін. Бірінші сызық - бастың жоғарғы нүктесінен иекке дейін, екіншісі - иектен бастап тас сүйектің ұшына дейін, үшіншісі - тас сүйектің ұшынан кіндікке дейін, төртіншісі - кіндіктен шаттың сызығына дейін, бесіншісі - жамбас сүйектен тізеге дейін, алтыншысы - тізеден сирақ сүйекке дейін, жетіншісі - сирақ сүйектен аяқ басы сүйектеріне дейін.
Сұрақтар:
1. Адам тұлғасы неше бөліктен тұрады?
2. Суреттен бас, кеуде, қол - аяқ сүйектерін көрсет?
3. Бас сүйектерін ата?
4. Кеуде бөлігіндегі сүйектерді ата?
5. Адамда қанша омыртқа, қанша қабырға бар?
6. Қол - аяқ сүйектерін ата?
7. Адам тұлғасы неше бөлікке бөлінеді? (суреттен көрсет.)
Жауаптар:
1. Адам тұлғасы үш бөлікке бөлінеді.
2.
3. Бас сүйектердің негізгі сүйектері: маңдай сүйек, самай сүйек, төбе сүйек, мұрын сүйек, үстіңгі жақ сүйегі, астыңғы жақ сүйек.
4. Кеуде бөлігіндегі сүйектер: тас сүйек, омыртқа сүйек, омыртқа жотасы, қабырғалар, жауырын, жамбас сүйектер.
5. Адамда 33 - 34 омыртқа, 12 жұп қабырға бар.
6. Қол сүйектер: Тоқпан жілік, кәрі жілік, қол басы сүйектері. Аяқ сүйектер: Ортан жілік, асықты жілік, табан сүйектер.
7. Адам тұлғасы 8 бөлікке бөлінеді.
IV. Бағалау.
Сабаққа жақсы, белсенді қатысқан оқушыларды атап айтып, жақсы салынған суреттерді көрсетіп, баға беру.
V. Үйге тапсырма Адамның тұлғасын әр түрлі көріністе бейнелеу.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-jaa-saba-suretpen-jmis.html?page=3#VI._Бағалау_Сабаққа_жақсы,_белсенді_қатысқан_оқушыларды_атап_айтып,_жақсы_салынған_суреттерді_көрсетіп,_баға_беру._VІІ.Үйге_тапсырма_беру

title:
Суретті көрмеге қойып, оқушылармен пікірталас өткізу.
V.Жаңа сабақты қорыту


title: Жануарлардың бейнесін салу

text:
Жануарлардың бейнесін салу. Сабақтың мақсаты:
Білімділігі: Оқушыларға жалпы жануарлар туралы, олардың
тіршілігі мен пайдасы туралы түсінік қалыптастыру.
Дамытушылығы: Оқушылардың танымдық, қызығушылықтарын,
шығармашылық қаблеттерін дамыту. Жануарлардың
суреттерін сала білуге баулу.
Тәрбиелігі: Жануарларды қорғауға қамқоршы болуға, табиғатты сүюге
тәрбиелеу.
Сабақтың әдісі: түсіндіру, жұмбақтар, сарамандық жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: жануарлардың бірнеше суреттері.
Сабақтың қажетті құрал жабдықтары: карандаштар, сурет дәптерлер, түрлі - түсті бояулар, акварель, гуашь бояулары.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
оқушылармен сәлемдесу, түгендеу, сабаққа қажетті құралдарын түгендеу. 2 топқа бөлу.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. Екі топқа кезек кезек сұрақтар беріледі.
Графика дегеніміз не?
Графика қай елдің сөзінен аударылған?
Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары?
Таза ауа. Табиғатқа шығып сурет салуды не деп айтамыз?
Жылдам әрі тез салынатын сурет қалай айтылады?
Жануарларды бейнелейтін жанр қалай аталады?
ІІІ. Ойашар. «Тест - руно» тапсырмалар беру арқылы жаңа тақырыпты ашамыз. Бейнелеу өнерінің түрі
д) композиция ж) Дизайн з) акварель
2. Табиғатты бейнелейтін көркем шығарма
а) пейзаж ә) кескіндеме б) мүсін
3. Жансыз заттар мен бұйымдардан құралған шығарма.
м) мүсін н) натюрморт п) портрет
4. Сәулет өнерін не деп атаймыз?
с) монумент т) аппликация у) архитектура 5. 1904 – 1973 ж.ж аралығында өмір сүрген қазақтың ұлы суретшісі.
а) Ә.Қастеев ә) А. Құнанбаев б) А. Ғаламбаева
6. Бояу езуге араластыруға арналған жұқа тақтай
р) палитра с) қағаз т) тақтай
7. Қазақтан шыққан тұңғыш әйел суретші кім?


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-jaa-saba-suretpen-jmis.html?page=4#ІІІ._Ойашар._«Тест_-_руно»_тапсырмалар_беру_арқылы_жаңа_тақырыпты_ашамыз.__Бейнелеу_өнерінің_түрі__д)_композиция_ж)_Дизайн

title: Жануарлардың бейнесін салу


title: л) А. Ғаламбаева - Сабақтың түрі: жаңа сабақ, суретпен жұмыс

text:
л) А. Ғаламбаева м) Г. Исмайылова б) Ш. Жиенқұлова
8. Адам келбетін бейнелейтін көркем шығарма
а) портрет ә) пейзаж б) кескіндеме
9. Су әлемін бейнелейтін жанр
р) маринист с) графика т) натюрморт
тесттің жауабы: Жануарлар Шатасқан әріптерден жануарлар мен аңдардың аттарын шығару
С
А
Т
А
Р
Ы
Ж
Қ
И
Ы
Р
Т
С
Ы
А
С
Қ
Ы
Ү
Т
Л
Қ
О
Т
Р
Й
А
Қ
А
Й
Ү
Л
Е
Н
Ы
Ю
Қ
О
К
І
Я
Н
Қызығушылықтарын ояту. -Жануарлардың аттарын атаңдар. Енді бұл жануарлар немен қоректенеді?
-Олардың адамға қандай пайдасы бар?
-Балалар, жануарлар туралы бар білетінімізді еске түсірдік. Енді ары қарай жануарлар туралы тереңнен білейік. Бүгінгі ашық сабағымыздың тақырыбы жануарларды бейнелеу.
Елімізде жануарлардың түрлері өте көп. Олар тіршілік иелері болғандықтан ұрпақ өрбітеді. Жабайы аңдардың мекені орман, тау-тас, дала екенін білеміз. Жыл мезгілдерінің өзгеруіне қарай жабайы аңдардың өмір сүруі де өзгерістерге ұшырап отырады. Ал үй жануарларының адам өміріне пайдасы өте көп екенін білесіңдер. Сендер жануарлар туралы мәліметті білдіңдер енді өзімізге ұнаған жануардың суретін бейнелейміз.
Сарамандық жұмыс. Жануарлардың бейнесін бейнелейміз.
Қағаздың ортақ нүктесін тауып жануарлардың шеткі нүктелерін анықтау.
Нұсқалық толық көрінісін көмекші сызықтар арқылы анықтау.
Нұсқадағы жалпы жануарлардың түстерін анықтау, көлеңке жарығын белгілеу.
Нұсқаның түстерін политраның көмегімен көрсету (анықтау)
Жұмысты аяқтау.
Сергіту сәт Жануарлар туралы жұмбақтар шешу.
1.Кезікті бір жануар, 2 .Кішкентай ғана бойы бар,
Үстінде екі тауы бар. (Түйе) Айналдырып киген тоны бар. (Қой) 3. Тікірейіп құлағы 4.Үстінен тоны түспеген,
Менен бұрын тұрады. Сонда да араз қыспенен. (Аю) Бойын жазып керіліп,
Беті-қолын жуады. (Мысық) 5.Туа сала мұрт өсірген мырза, 6.Басында көп-ақ бұтағы,
Пеш түбінде жатқанына ыриза. (Мысық) Адамды көрсе зытады. (Бұғы) ІҮ.Сабақты бекіту. Сәйкестендіру тесті І топ
№
Сұрақ
№
Жауап
1
Адамның өз келбетін өзі бейнелеуі
1
Палитра
2
Ахроматикалық түстер
2
Натюрморт
3
Соғыс тақырыбын бейнелейтін көркем шығарма
3
Қызыл, сары, көк, жасыл
4
Суға езілетін қою бояу
4
Автопортрет
5
Кескіндеменің басты құралы
5
И.Айвазовский
6
Хроматикалық түстер
6
Гуашь
7
Түр тапқыш тақтайша
7
Жылы – суық түстер
8
Қимылсыз қозғалмайтын шығарма
8
Ақ, сұр, қара
9
«Теңіздегі түнгі дауыл» шығармасының авторы
9
Батальдық жанр
Сәйкестендіру тесті ІІ топ
№
Сұрақ
№
Жауап
1
Жан – жануарларды бейнелейтін көркем шығарма
1
О. Таңсықбаев
2
Кеңістікте сомдалган көркем шығарма
2
Ә.Қастеев
3
Бейнелеу өнерінің бір түрі
3
Спектр
4
Қазақ халқының ұлы суретшісі
4
Қылқалам
5
Теңіз көрінісін бейнелейтін суретші
5
Мүсін
6
«Дастарқан» туындысының авторы
6
Маринист
7
Бояумен жұмыс істеуге арналған құрал
7
А. Ғаламбаева
8
Кемпірқосақта кездесетін түстердің жиынтығы
8
Кескіндеме
9
«Көктем» шығармасмының авторы
9
Анималистік жанр
Ү. Сабақты қорытындылау -Біз бүгінгі сабақта не үйрендік? (әр оқушы өз ойын айтады)
-Жануарлардың бейнесі пейзажға жатады ма? (жоқ)
-Анималистік жанр қандай шығармаларды бейнелейді?
-Бейнелеу өнері қанша түрге бөлінеді?
-Натюрморт жанрын көп бейнелеген суретшілерді ата.
ҮІ. Үй тапсырмасы.
Үй жануарларының суреттерін салып келу.
Тапсырма: Мына жануардың суретін салу.