title:
-тапсырма
Сандарды жай көбейткіштерге жіктеңіз:
a) 510;
b) 1092;
c) 8645.
Дескриптор

text:
|
Тест тапсырмасы:(жеке жұмыс)
1. 12 санын жай көбейткіштерге жікте:
А) 22*3; Ә) 4*3; Б) 2*6
2. 2*3*5*7*11=?
А) 2230 Ә) 2310 Б)2130
3. 52 *10=?
А) 20 Ә) 100 Б) 250
|
4. 1000000
А) 106 Ә) 1002 Б) 510
5. 2*2*2*3*3=?
А) 81 Ә) 72 Б) 12
6. 462 санын жай көбейткіштерге жікте.
А)2*3*5*11 Ә)2*5*7*11 Б)2*3*7*11
|
ҚБ:«Бағдаршам» арқылы бір-бірін бағалайды.
Жасыл-1-2 балл
Сары-3,4 балл
Қызыл-5,6балл
|
Тақта
Бор
Кітап
Дәптер
|
Сабақтың
соңы
5
минут
|
Сабақты қорытындылау.
1. Құрама санды жай көбейткішке жіктеу деген не? 2. Натурал санды жай көбейткішке жіктегенде қандай реттілікті сақтау қажет?
3. Егер натурал санның жіктелген жай көбейткіштері белгілі болса, сан қалай табылады? 4. Егер берілген құрама сан әр түрлі тәсілдермен жай көбейткіштерге жіктелсе, олардың бір-бірінен айырмашылығы неде? Ұқсастығы неде?
|
ББҮ кестесін толтыру
Білемін
|
Не білгім келеді?
|
Үйрендім
|
|
|
|
Үйге тапсырма. Оқулықтан №274-есеп
Анықтамаларды жаттау
|
Бағалау парақтары бойына жинаған ұпаймен бағалану
|
ББҮ кестесі;
оқулық
|


title: Сабақтың тақырыбы: Құрама сандарды жай көбейткіштерге жіктеу Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Ұйымдас-
тыру кезеңі
5мин
|
Сәлемдесу;
Сыныптағы оқушылардың көңіл күйлерін сұрап, жағымды ахуал туындату;
Оқушыларды түгелдеу;
Сабақтың мақсатымен таныстыру
|
Мұғаліммен сәлемдесу;
Сыныпта жағымды ахуал туындату, бір-біріне жақсы тілектерін білдіру;
Сабақтың мақсатын мұғаліммен бірге ашу, сұрақтар туындаса мұғалімнің көмегіне жүгіну
|
Ауызша бағалауды қоданамын
«Өте жақсы»
«Жарайсың»
|
Тақта;
Оқулық;
|
Сабақтың
басы
10 минут
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру
Құрама сандарды жай көбейткіштерге жіктеу
Сұрақтар:
1. Жай сандар деп қандай сандарды айтады?
2. Құрама сандар деп қандай сандарды айтады?
3. 1 саны қандай сан?
4. Жұп жай сан бар ма? Болса, нешеу?
5. Неше жай сан бар?
6. 32 саны жай сан болып табылады ма?
7. 0 цифрасымен аяқталатын сан жай сан болады ма?
|
Сұрақтарға жауап береді;
Тақырып бойынша ресурстарды қарап, танысады;
Анықтамаларды жазып алады.
Құрама санды жай көбейткіштерге жіктеу – оны тек қана жай сандардың көбейтіндісі түрінде жазу.
Құрама санды жай көбейткіштерге жіктеудің екі тәсілі бар.
|
Сабаққа белсенділік танытып отырған оқушыларды
Ауызша бағалау
Мактау мадақтау арқылы бағалау:
Жарайсың!
Өте жақсы!
Жақсы!
Керемет!
|
5-сыныбына арн. /А.Е.Әбілқасымова;З.Ә.Жұмағұлова4-басылымы. - Алматы: Мектеп , 2017
|
Сабақтың
ортасы
25минут
|
Бекіту тапсырмаларын орындау
№230.
1) 324 саны 4-ке бөлінеді; 2) 160, 176, 336 сандары 16-га белінеці деген сөйлемдерді "еселік", "санный бөлгіші" сездерін колданып тужырымдандар.
№231. 1) 144 саны 12 санына еселік болады; 2) 80; 88; 160; 168 сандары 8 саны ушін еселік болады деген сөйлемдерді
"бөлінеді", "саннын
Gerriti"
сездерін колданый тужырымдандар.
232. 1. 523 саны 1) 1569; 2) 2092; 3) 5230 санынын белгіші бола ма?
17917 саны 1) 19; 2) 23; 3) 41 санынын еселігі бола ма?
*тапсырмасы:
Натурал сандардан туратын тізбектін ен кіші жэне ен улкен сан-дарын керсетіндер:
56, 89, 23, 57, 24, 19;
Натурал сандарды жай көбейткіштерге жіктеңдер:
18; 29; 42; 59; 64; 104:
|
233.
Натурал сандардан туратын тізбектін ен кіші жэне ен улкен сан-дарын керсетіндер:
1) 56, 89, 23, 57, 24, 19;
2) 967, 979, 897, 976, 879, 899:
3) 6050, 6505, 6550, 6005;
4) 89 894, 98 894, 89 984, 98 984.
|
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Құрамында квадрат түбiрлерi бар өрнектердi тепе тең түрлендiру

text:
Сабақ
|
Мектеп: Коктау Ом
|
Күні: 19.10.22
|
Мұғалімнің аты-жөні: Курмангазина Б
|
Сынып: 8
|
Қатысқан оқушы саны:
|
Қатыспаған оқушы саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Құрамында квадрат түбiрлерi бар өрнектердi тепе - тең түрлендiру
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
8.1.2.4 бөлшек бөлімін иррационалдықтан арылту
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар: бөлшек бөлімін иррационалдықтан арылтады.
Оқушылардың басым бөлігі: бөлшек бөлімін иррационалдықтан арылтып, қысқартады.
Кейбір оқушылар: бөлшек бөлімін иррационалдықтан арылтып, талдайды.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңі
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
5 минут
|
Ұйымдастыру сәті
Жүректен-жүрекке» оқушыларды жылы жүзбен қарсы алу, амандасу, жылы лебіздер айту.
Ширату жаттығуы. «Иә», «жоқ» әдісі: ұсынылып отырған жаттығу
арқылы оқушылар жиналып қалған жағымсыз эмоцияларынан арылып,
жағымды қарым-қатынас құруға ынталанады. Жаттығу соңында сынып
оқушыларының жұмыс істеуге деген қабілеті байқалады.
Бөлшек иррационал бола ма
|
Иә
|
жоқ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ширату жаттығулары арқылы оқу мақсатын анықтайды.ма?
12/4=9/х х – ті тап.
|
Психологиялық ахуалға берілген тапсырманы орындайды.
|
|
Психологиялық ахуал.
|
Негізгі бөлім Тақырыпты ашу
10 минут
|
«Bilimland» білім беру порталында ақпараттық ресурс арқылы тақырыпты ашатын видеоролик көрсетіледі.
(Ұ) «Түртіп алу» әдісі арқылы оқушылар тақырыптың маңызды тұстарын белгілеп алады.
(
|
|
|
Үлестірмелі қағаздар
|
Оқулықпен жұмыс
25 минут
|
Ө) 1 тапсырма. «Сәйкестендіру» белсенді әдіс тәсілі. Оқушылардың алған білімін қолдану, нақтылау және оқушылар белсенділігін арттыру мақсатында қолданылады.
(Ж) 2-тапсырма. «Түйінді сәттер» белсенді әдісі жазбаша тапсырмаларды орындауда оқушылар оқып жатқан тапсырмаларының түйінді сәттерді түсінуге және дамытуға әкеледі.
Тапсырмалар
|
Түйіндесі
|
Жауабы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Кері байланыс. Қысқаша көбейту формуласын қалай қолландың?
(Т) 3 тапсырма. “Суреттер сөйлейді”әдісі. Берілген сурет бойынша ортада жалпы пікір алысады,оларды түсіндіреді.
Киіз үйдің табанының ауданы R2 екені белгілі. Киіз үй басқұрының ұзындығы қанша метр болғанын табыңыздар.
1)Суретте қандай пішінді көріп отырсыздар?
2)Сурет бойынша шеңбер ұзындығын табыңыздар.
Кері байланыс. 1)Шеңбердің аудан формуласынан радиустың формуласын қалай қорыттың?
2) Шеңбердің ұзындығының формуласын жазып көрсетіңдер.
|
Дескриптор:
оқушылар өрнектің түйіндесін анықтайды;
өрнектің түйіндестерін сәйкестендіреді;
иррационал саны бар бөлшектің мәнін табады.
Дескриптор:
оқушылар өрнектің түйіндесін анықтайды;
түйінді бойынша есепті шығарады;
иррационалдықтан құтылады;
кестені толтырады.
Дескриптор:
шеңберді анықтайды;
шеңбер ауданының формуласын түрлендіреді;
шеңбер ұзындығын табады.
|
ҚБ: «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы оқушылар өз- өзін бағалайды
ҚБ: «Көңіл күй букеті» әдісі. Бұл әдіс оқушылардың материалды меңгергенін не толық түсінбегенін анықтап,ойын еркін білдіруге негізделген.
ҚБ: «Жетістік баспалдағы» әдісімен оқушылар берілген тапсырма бойынша қандай білім баспалдығында тұрғанын анықтайды.
|
Топтық тапсырмалар.
|
Соңы
5 минут
|
Сабақты бекіту Рефлексия
Үйге тапсырма:
|
Сабақты пысықтау тапсырмаларын орындау.
|
|
|
Кері байланыс
|
Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда)
«Бес саусақ» әдісі. Қағаз бетіне қолыңызды қойып, саусақтарыңызды айналдыра сызады. Әр саусақтың өзінің мәні бар, солар бойынша өз ойын білдіре отырып, жан-жақты қарастырады.
1. Бас бармақ – мен үшін маңызды және қызықты болды ......
2. Сұқ саусақ – мен бүгін .......... түсіндім.
3. Ортаңғы саусақ – мен үшін ....... қиын болды.
4. Төртінші саусақ – менің бағам ....... , өйткені...
5. Шынашақ – Мен ............ білгім келеді
|
Оқушыларға
«Бес саусақ» әдісі кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.
|
«СМС»
|
Кері байланыс парағы.
|


title: Қалыптастырушы бағалау - Сабақтың тақырыбы: Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру. Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
|
Пән/Сынып:
|
8 сынып
|
Күні:
|
18.10.21.
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
8.1А Квадрат түбір және иррационал өрнек
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру.
|
Оқу мақсаты:
|
8.1.2.6
нақты сандарды салыстыру;
|
Бағалау критериі:
|
Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындайды;
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
|
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма)
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
|
Жеке жұмыс
Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
|
Уақыты
|
Кезең дері
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
5 минут
|
Ұйым дастыру
|
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз:
- құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау.
Өткенді қайталауға арналған зымыран сұрақтар
|
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
|
«Екі жұлдыз, бір тілек»
|
Оқулық
|
10 мин
|
Негізгі бөлім
|
Сандардың кемімен жуықтауларын алғанда сан өзгермей жазылса,артығымен жуықтауын алғанда соңғы цифра 1-ге арттырылып жазылатынын есте ұстау қажет. Бүтінге дейінгі кемімен және артығымен алынған жуықтауларын жазайық
Бүтінге дейінгі кемімен жуықтауы болса, артығымен жуықтауы .
Бүтінге дейінгі кемімен жуықтауы болса, артығымен жуықтауы .
Бүтінге дейінгі кемімен жуықтауы болса, артығымен жуықтауы .
Енді 0,1 (ондық үлеске) дейінгі кемімен және артығымен жуықтауларын жазайық:
0,1-ге дейінгі кемімен жуықтауы болса, артығымен жуықтауы .
0,1-ге дейінгі кемімен жуықтауы болса, артығымен жуықтауы .
0,1-ге дейінгі кемімен жуықтауы болса, артығымен жуықтауы т.с.с.
|
Көбейткішті түбір таңбасының астына енгізу иррационал сандарды салыстыру кезінде қолданылады.
Мысалы: №1. 5 және 3 сандарын салыстырайық. Ол үшін әр өрнекте көбейткішті түбір таңбасының астына енгіземіз.
5 = = және 3 = = , 75 45 болғандықтан, . Демек 5 3
сандарының қайсысы:
а) оң бүтін сандар;
б) теріс бүтін сандар;
в) оң бөлшек сандар;
г) теріс бөлшек сандар?
Оқушылар жауаптарын өз дәптерлеріне жазады, кейін жұпта талқылайды.
Берілген тапсырмаларды орындайды.
|
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
Дескриптор:
-оң бүтін сандарды ажыратады;
-теріс бүтін сандарды ажыратады;
-оң бөлшек сандарды ажратады;
-теріс бөлшек сандарды ажыратады.
|
Интернет ресурстары
|
25
минут
|
Бекіту тапсырмасы
|
Топтық жұмыс.
№1. 0,8; 0; -19; 2,343443444…; ; -1,24242424...; ; 12,6(7); 5,727727772...; ; π; 3,676776777… сандарды рационал немесе иррационал екенін анықтап екі шеңберге орналастырыңыз.
Әр топқа деңгейлік тапсырмаларды беріледі.
«Айналмалы бекет» әдісі бойынша тапсырмаларды орындату.
№1. Квадрат түбірін анықтауға арналған формуланы пайдаланып, -ның, -дің жуық мәнін анықтаңыз.
№ 2. Микрокалькулятор көмегімен түбірдің
ондық үлеске дейінгі жуық мәндерін табыңыз:
|


title: Сәйкестдіру тесті - Сабақтың тақырыбы: Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру. Оқу мақсаты

text:
№2 Алдымен оқушыларға өздіктерінен орындауға уақыт беріледі, кейін мұғалімнің белгісімен әрбір есептің жауабына «ия» немесе «жоқ» деген карточкаларды көтеріп көрсетеді.
Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындайды;
Саралап оқыту тапсырмалары
Ұжымдық жұмыс Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма) Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
Жеке жұмыс Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
Уақыты
Кезең дері
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
5 минут
Ұйым дастыру
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз: - құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау.
Өткенді қайталауға арналған зымыран сұрақтар
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
«Екі жұлдыз, бір тілек»
Оқулық
10мин
Негізгі бөлім
Сандарды салыстыру:
3 және . Салыстырудың 2 тәсілін жасайық. Есептің түріне қарай олардың ыңғайлысын пайдалануға болады.
1-тәсіл. 3 , демек 3
2-тәсіл. 3 , демек 3
және .Бірдей түбірлер астындағы сандарды салыстырғанда түбірлер астында тұрған сандарды салыстыру жеткілікті. Олай болса 4,3 4,75 ,демек
.
2,1 және
2,1= . Ал , демек 2,1 .
Көбейткішті түбір таңбасының астына енгізу иррационал сандарды салыстыру кезінде қолданылады.
сандарының қайсысы:
а) оң бүтін сандар;
б) теріс бүтін сандар;
в) оң бөлшек сандар;
г) теріс бөлшек сандар?
Оқушылар жауаптарын өз дәптерлеріне жазады, кейін жұпта талқылайды.
Берілген тапсырмаларды орындайды.
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
Топтық жұмыс. Сандарды салыстырыңыз:
1) және 4) және
2) және 5) және
3) және 6) және
№1.Сандардың квадратын табыңдар: 1) 1)
№2.Айнымалының қандай мәнінде өрнектің мағынасы бар:
1) ; 2)
№3.Түбірдің мәнін табыңдар: 1) ; 2) 3)
Деңгейлік тапсырма 1 деңгей
Ұжымдық жұмыс Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма) Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
Жеке жұмыс Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
Уақыты
Кезең дері
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
5 минут
Ұйым дастыру
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, функциясы, оның графигі және қасиеттері тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз: функциясының қасиеттерін білу және оның графигін салу;
Өткенді қайталауға арналған зымыран сұрақтар
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
«Екі жұлдыз, бір тілек»
Оқулық
10мин
Негізгі бөлім
Функция графигінің анықталу облысы мен мәндер облысы туралы қандай қорытындылар жасауға болады?
Функция графигінің координаталық жазықтықта орналасуы бойынша не айта аласыздар? Неліктен?
Функция графигінің өсу және кему аралықтарын анықтай аласыздар ма? Қандай қорытынды жасауға болады?
және функция графиктерінің координаталық жазықтықта өзара орналасуы жайлы қандай тұжырым жасауға болады?
Есеп .
және y=2-x функцияларының графиктерін бір координаталық жазықтыққа салыңыздар.
функциясының мәндері y=2-x функциясының мәндерінен кіші болатын х айнымалысының мәндерін анықтаңыздар.
Жауабы:
Берілген тапсырмаларды орындайды.
Тапсырмалардың орындалуы еңбек пен шығармашылық, ынтымақтастық, функциясының графигін төмендегі түзу қиып өтеді ме:
x= 6; b) x=100; c) y=36; d) y=-16?
Қиып өтетін болса, қиылысу нүктесінің
координатасын атаңыз.
Жауабы:
а) x=36; қиылысу нүктесі (6; )
b) x=100; қиылысу нүктесі (100; 10)
c) y=36; қиылысу нүктесі (1296; 36)
немесе
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
Дескриптор: - функциясының графигін дұрыс салады
-y=2-x функциясының графигін дұрыс салады
Қиылысу нүктесін дұрыс анықтайды
Есептің шартына сәйкес х айнымалысының қабылдайтын мәндерін дұрыс анықтайды
Интернет ресурстары
Бекіту тапсырмасы
Топтық жұмыс. Есеп 1. функциясының қасиеттерін қолдана отырып,
орындалатындай, х айнымалысының мәндерін табыңыз.
3) Оқулықтан №5.1, №5.2. Сергіту сәті. Логикалық тапсырмалар.
Оқушылар берілген тапсырмаларды орындайды
Жауабы:
g) шешімі жоқ.
Дескриптор: Әрбір тапсырма бойынша функциясының графигі немесе қасиетін қолданады.
Тиісті аралық дұрыс анықталады.


title: Бүгінгі сабақта - Сабақтың тақырыбы: Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру. Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
|
Пән/Сынып:
|
8 сынып
|
Күні:
|
25.10.21.
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
8.1А Квадрат түбір және иррационал өрнек
|
Сабақтың тақырыбы:
|
функциясы, оның графигі және қасиеттері.
|
Оқу мақсаты:
|
8.4.1.1
функциясының қасиеттерін білу және оның графигін салу;
|
Бағалау критериі:
|
есептер шығaрyдa aрифметикaлық түбiрдiң қaсиеттерiн қолдaнaды
функцияларының қасиеттерін анықтайды.
функциясының графигін салады.
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
|
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма)
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
|
Жеке жұмыс
Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
|
Уақыты
|
Кезең дері
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
5 минут
|
Ұйым дастыру
|
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, функциясы, оның графигі және қасиеттері тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз:
функциясының қасиеттерін білу және оның графигін салу;
Өткенді қайталауға арналған зымыран сұрақтар
|
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
|
«Екі жұлдыз, бір тілек»
|
Оқулық
|
10мин
|
Негізгі бөлім
|
Функция графигінің анықталу облысы мен мәндер облысы туралы қандай қорытындылар жасауға болады?
Функция графигінің координаталық жазықтықта орналасуы бойынша не айта аласыздар? Неліктен?
Функция графигінің өсу және кему аралықтарын анықтай аласыздар ма? Қандай қорытынды жасауға болады?
«Бірлесе бекіту» әдісі.
Әрбір оқушы өз үлесін қосып, басқаларға өздерінің білгенімен, түсініктерімен алмасады. Оқушылар топпен жұмыс жасайды.
|
Берілген тапсырмаларды орындайды.
«А» -топ
у = функциясының графигің сызындар.
«В»-топ у = функциясының графигің сызындар.
«С»- топ у = функциясының графигің сызындар.
|
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
Дескриптор:
|
Интернет ресурстары
|
25 мин
|
Бекіту тапсырмасы
|
Топтық жұмыс. Ауызша жұмыс. № 1 Берілген нүктелердің ішінен функциясының графигіне тиісті болатындарын таңдаңыз:
№2. у = функциясының қасиеттерін анықта.
Д(у) =?
Е(у) =?
Егер х=0, у=?
Егер х 0,график каңдай ширекте орналасады?
Аргументың ең кіші мәні?
Функцияның ең кіші мәні?
Оқулықтан №5.4, №5.6.
|
Оқушылар берілген тапсырмаларды орындайды
Өз бетімен жұмыс.
№ 1.
және y=6-x функцияларының графиктерін бір координаталық жазықтыққа салыңыздар.
функциясының мәндері y=6-x функциясының мәндерінен үлкен болатын х айнымалысының мәндерін анықтаңыздар.
№ 2.
функциясының графигімен қиылысатын үш түзудің теңдеуін жазыңыз.
Сергіту сәті. Логикалық тапсырмалар.
|
Дескриптор:
Әрбір тапсырма бойынша функциясының графигі немесе қасиетін қолданады.
Тиісті аралық дұрыс анықталады.
|
Интернет ресурстары.
Оқулық
|
|
Жеке жұмыс
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-raminda-kvadrat-tbirleri-bar-ornekterdi-trlendi.html?page=4#Бүгінгі_сабақта_меңгеретініңіз:__функциясының_қасиеттерін_білу_және_оның_графигін_салу;_Өткенді_қайталауға_арналған_зымыран_сұрақтар


title: «Үшіншісі артық» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру. Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
|
Пән/Сынып:
|
8 сынып
|
Күні:
|
29.10.21.
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
8.1А Квадрат түбір және иррационал өрнек
|
Сабақтың тақырыбы:
|
функциясы, оның графигі және қасиеттері.
|
Оқу мақсаты:
|
8.4.1.4
аргументтің берілген мәндері бойынша функцияның мәндерін табу және функцияның мәні бойынша аргументтің мәнін табу;
|
Бағалау критериі:
|
есептер шығaрyдa aрифметикaлық түбiрдiң қaсиеттерiн қолдaнaды
функцияларының қасиеттерін анықтайды.
функциясының графигін салады.
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
|
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма)
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
|
Жеке жұмыс
Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
|
Уақыты
|
Кезең дері
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
5 минут
|
Ұйым дастыру
|
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, функциясы, оның графигі және қасиеттері тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз:
аргументтің берілген мәндері бойынша функцияның мәндерін табу және функцияның мәні бойынша аргументтің мәнін табу;
Өткенді қайталауға арналған зымыран сұрақтар
|
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
|
«Екі жұлдыз, бір тілек»
|
Оқулық
|
10мин
|
Негізгі бөлім
|
Өтілген сабақта функциясының қасиеттерімен танысып, оның графигін салдық. Енді бүгінгі сабағымызда аргументтің берілген мәндері бойынша функцияның мәндерін және функцияның мәні бойынша аргументтің мәнін табайық.
Мысал 1.
функциясының графигі бойынша:
а) x = 0,5; 1,5; 6,5; 7,2 болғандағы функцияның мәнін;
б) y = 0,5; 1,5; 1,8; 2,3 мәні сәйкес болатын аргументтің мәнін табыңыз.
Шешуі:
функциясының графигі бойынша:
а) б)
х
|
0,5
|
1,5
|
6,5
|
7,2
|
у
|
0,7
|
1,2
|
2,5
|
2,7
|
y
|
0,5
|
1,5
|
1,8
|
2,3
|
x
|
0,25
|
2,25
|
3,24
|
5,29
|
|
Берілген тапсырмаларды орындайды.
Мысал 2.
A(64; 8), B(10 000; 100), C(-81; 9), D(25; -5) нүктелері функциясының графигіне тиісті ме?
Шешуі:
функциясының анықталу облысы: ; мәндер жиыны: екенін ескере отырып, A(64; 8), B(10 000; 100) нүктелері ғана функцияның графигіне тиісті.
A(64; 8) B(10 000; 100)
|
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
Дескриптор:
|
Интернет ресурстары
|
25 мин
|
Бекіту тапсырмасы
|
Топтық жұмыс.
№ 1. функциясының графигі бойынша:
а) x = 0,6; 1,7; 5,5; 6,2 болғандағы функцияның мәнін;
б) y = 0,3; 1,4; 1,6; 2,2 мәні сәйкес болатын аргументтің мәнін табыңыз.
№ 2. A(81; 9), B(196; 14), C(-100; 10), D(49; -7) нүктелері функциясының графигіне тиісті ме?
№ 3. Мына түзулер функциясының графигін қия ма:
y = - 3; y = 1? (сызбасын салып көрсетіңіз).
Функцияның анықталу облысын табыңыз:
1) 3) 5)
2) 4) 6)
Шешуі:
1)
2) ;
3) ;
4) ;
55) ;
6) .
|
Оқушылар берілген тапсырмаларды орындайды
Өз бетімен жұмыс.
№ 1.
және y=6-x функцияларының графиктерін бір координаталық жазықтыққа салыңыздар.
функциясының мәндері y=6-x функциясының мәндерінен үлкен болатын х айнымалысының мәндерін анықтаңыздар.
№ 2.
функциясының графигімен қиылысатын үш түзудің теңдеуін жазыңыз.
Сергіту сәті. Логикалық тапсырмалар.
Оқулықтан №5.8, №5.9.
|
Дескриптор:
Әрбір тапсырма бойынша функциясының графигі немесе қасиетін қолданады.
Тиісті аралық дұрыс анықталады.
|
Интернет ресурстары.
Оқулық
|
|
Жеке жұмыс
|
№ 5.
Функцияның анықталу облысын табыңыз:
1) 3) 5)
|
Тапсырманы орындайды
|
ҚБ «Бес бaрмaқ»
|
Жинақ, парақша
|
5 минут
|
|
Бүгінгі сабақта:
аргументтің берілген мәндері бойынша функцияның мәндерін табу және функцияның мәні бойынша аргументтің мәнін табу;
«БББ» кестесі.
Білемін
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
|
Тақырыпты меңгергенін анықтау.
|
Кері байланыс
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-raminda-kvadrat-tbirleri-bar-ornekterdi-trlendi.html?page=5#Дескриптор:_-арифметикалық_квадрат_түбірдің_қасиеттерін_біледі._-квадрат_түбірдің_мәнін_бағалайды.__ҚБ_«Бес_бaрмaқ»


Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру.
Оқу мақсаты:
8.1.2.5
құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау;
Бағалау критериі:
Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындайды;
Саралап оқыту тапсырмалары
Ұжымдық жұмыс Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма) Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз: - құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау.
- «Миға шабуыл» әдісі бойынша сұрақ- жауап сәті
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
«Екі жұлдыз, бір тілек»
Оқулық
Негізгі бөлім
Тапсырма.
Сұрақ
Жауап
«Түбір» ұғымын енгізудің қажеті не?
Кейбір сандардың дәрежелерінің негізін табу үшін аса қажет
«квадрат түбір» мен «арифметикалық квадрат түбір» ұғымдарының айырмашылығы бар ма?
Айырмашылығы жоқ
а нақты санының кемімен алынған ондық жуықтауы бір мезеттен бастап бірдей болсын. Онда а саны рациоал сан ба, иррационал сан ба?
Периодты ондық бөлшек болады, сондықтан рационал сан
Егер а санының кемімен алынған барлық ондық жуықтаулары әр түрлі болса, онда а – иррационал сан деп тұжырымдауға бола ма? Жауабын мысалмен түсіндір
Әр кестедегі үш саның ең үлкенін анықтап, оған сәйкес әріпті ретімен орналастырсаңыз, ұлы композитор-күйші, қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі Құрманғазы Сағырбайұлының күйлерінің бірінің атын оқи аласыз.
С
Қ
Б
Е
А
И
1,(4)
1,4
Т
Р
З
Т
Л
П
9
Е
І
У
Н
К
Р
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
квадратталған көбейткішті түбір белгісінің астына алады;
түбір астындағы өрнекті түрлендіреді.
өрнектердің мәнін салыстырады;
Оқулық
Бүгінгі сабақта: . Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындай алады.
Кері байланыс:
«БББ» кестесі.
Білемін
Білдім
Білгім келеді
Үйге тапсырма беру. №4.24, №4.25.
Тақырыпты меңгергенін анықтау
Кері байланыс
Сабақ жоспары Бекітемін:
Мұғалімнің аты-жөні:
Пән/Сынып:
8 сынып
Күні:
15.10.21.
Тарау немесе бөлім атауы:
8.1А Квадрат түбір және иррационал өрнек
Сабақтың тақырыбы:
Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру.
Оқу мақсаты:
8.1.2.5
құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау;
Бағалау критериі:
Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындайды;
Саралап оқыту тапсырмалары
Ұжымдық жұмыс Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма) Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
Жеке жұмыс Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
Уақыты
Кезең дері
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
5 минут
Ұйым дастыру
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз: - құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау.
Өткенді қайталауға арналған зымыран сұрақтар
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
Топтық жұмыс (проблемалық тапсырма)
Өрнекті ықшамдауда қандай тәсілді қолданғаныңызды көрсетіңіз ( әр топ өз жұмысын қорғайды) I топ 5
15
II топ
III топ Салыстыруды орында
Өз бетімен жұмыс. Тест сұрақтары
А.12 В.14 С. 15 Д.13
2. қай өрнектің мағынасы болмайды?
А. В. С. Д.
3. ( )
А.5 В.-6 С. -5 Д.3
4. =
А. В. С.
5. бөлшекті иррационалдықтан босат
А. В. С.
Сергіту сәті. Логикалық тапсырмалар.
Оқулықтан №4.26.
Оқушылар берілген тапсырмаларды орындайды
Сандарды өсу ретімен орналастырып, сәйкес әріптерді жазыңыз»


title: Сабақтың тақырыбы: Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру 8 сынып 22

text:
Педагогтің аты-жөні
|
|
Пән/Сынып:
|
Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
|
Күні:
|
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
8.1А Квадрат түбір және иррационал өрнек
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты
|
8.1.2.5
құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау;
|
Сабақтың мақсаты:
|
Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындайды;
|
Сабақ барысы:
|
Уақыты
|
Кезең дері
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
5 минут
|
Ұйым дастыру
|
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру тақырыптарын қарастырамыз
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз:
- құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындау.
- «Миға шабуыл» әдісі бойынша сұрақ- жауап сәті
|
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
Үй тапсырмасын айту.
Сұрақтарға жауап береді.
|
ынталандыру мақсатында мақтау сөздерімен ауызша бағалау. «Жарайсың»
|
Оқулық
|
10 мин
|
Негізгі бөлім
|
Тапсырма.
Сұрақ
|
Жауап
|
|
|
«Түбір» ұғымын енгізудің қажеті не?
|
Кейбір сандардың дәрежелерінің негізін табу үшін аса қажет
|
|
|
«квадрат түбір» мен «арифметикалық квадрат түбір» ұғымдарының айырмашылығы бар ма?
|
Айырмашылығы жоқ
|
|
|
а нақты санының кемімен алынған ондық жуықтауы бір мезеттен бастап бірдей болсын. Онда а саны рациоал сан ба, иррационал сан ба?
|
Периодты ондық бөлшек болады, сондықтан рационал сан
|
|
|
Егер а санының кемімен алынған барлық ондық жуықтаулары әр түрлі болса, онда а – иррационал сан деп тұжырымдауға бола ма? Жауабын мысалмен түсіндір
|
Иә.
Мысалы:
0,124561357 ≈0,12
0,124561357 ≈0,125
0,124561357 ≈0,1246
0,124561357 ≈0,12456 т.с.с
|
|
|
1. Өрнекті ықшамдаңыз:
|
Берілген тапсырмаларды орындайды.
Әр кестедегі үш саның ең үлкенін анықтап, оған сәйкес әріпті ретімен орналастырсаңыз, ұлы композитор-күйші, қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі Құрманғазы Сағырбайұлының күйлерінің бірінің атын оқи аласыз.
|
Оқушылар
дың белсенділігіне байланысты бағаланады.
Дескриптор:
арифметикалық квадрат түбірдің қасиетін қолданады;
квадрат түбірлердің мәнін бағалайды;
өрнектердің мәнін салыстырады;
сандардың ең үлкеніне сәйкес әріпті анықтайды.
Дескриптор:
амалдардың орындалу ретін анықтайды;
|
Интернет ресурстары
|
25
минут
|
Бекіту тапсырмасы
|
1. Ұжымдық жұмыс.
№1.Өрнекті ықшамдаңыз:
Шешуі:
Жауабы:
№2.
20 • + = 20 • 2,5 + •13=
= 50 + =
15 - = 15•0,4 - • 29 = 6 – 2,5=3,5
- 0,8 0,25-0,96= - 0,71
№3. Салыстырыңыз: және 3
Шешуі:
Жауабы: 3
Сергіту сәті. Логикалық тапсырмалар.
Оқулықтан №4.22.
|
Оқушылар берілген тапсырмаларды орындайды
№3.
+ 5 = 0,7 + 5=5,7
10 - =10-10 = 0
- 11 = 8-11= -3
= 5 • 0,2= 1
• = • 2,5=2
09 • =0,09•0,3=0,027
№4.
х=5 олса, онда = = = 4
у = 91 болса, онда = 3
а = 1,29 және в = 2,71 болса,онда = = 2
m=31,1 және n = 6,1 болса ,онда = = 5
|
Дескриптор:
Қысқаша көбейту формуласын қолданады;
Өрнекті ықшамдайды;
Дескриптор:
квадратталған көбейткішті түбір белгісінің астына алады;
түбір астындағы өрнекті түрлендіреді.
өрнектердің мәнін салыстырады;
|
Интернет ресурстары.
Оқулық
|
5 минут
|
|
Бүгінгі сабақта:
. Құрамында түбір таңбасы бар өрнектерді түрлендіруді орындай алады.
Кері байланыс:
«БББ» кестесі.
Білемін
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Үйге тапсырма беру. №4.24, №4.25.
|
Тақырыпты меңгергенін анықтау
|
Кері байланыс
|
Слайд
|


title: Сабақ барысы - Сабақтың тақырыбы Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру

text:
«Бұзық телефон» ойыны Шаттық шеңберге тұрып бастаушы келесі адам құлағына бір сөз сыбырлайды соңында бастаушыға қайта келгенде сол сөз жету керек, кейін сөзді ауыстырып жіберген адам анықталады.
Мақсаты: оқушылардың назарын шоғырландыру және жағымды ахуал қалыптастыру. Дұрыс тындалым, айтылымға бағыттау.
Нәтижесі:оқушыларды дұрыс тындауға ынталандырады. Сергиді.
Сабақтың тақырыбын, мақсаттарын және міндеттерін анықтау.
Сабақтың ортасы 20 мин.
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
(Ө) «INSERT» әдісі. Мақсаты: оқылған мәліметті түртіп алу жүйесі бойынша жаңа білім алу, таным түсінігін қалыптастыру.
Нәтижесі: Жаңа материалмен таныса отырып, ойланып, мұқият оқу арқылы түртіп алу жүйесімен мәлімет жинайды. Кейін кесте толтырады. Кестедегі жазбаларды талқылау барысында мәліметті саралайды, бағалайды.
тапсырма.
Оқулықта берілген анықтамалар мен түсіндірулерді оқып, түртіп алу жүйесі бойынша жұмыс жасалады: «✓» білетінмін ; «+» жаңадан ; «-» басқаша ойлағанмын ; «?» түсінбедім, сұрақтарым бар ;


(БОӘ) «Ашық және жабық» сұрақ әдісі
Мақсаты: білімін дамыту үшін сындарлы əрекет ету; оқушыларға қозғау салып, ойлануына түрткі болу,талқылау дағдыларын дамыту,
Нәтижесі: оқушы сұраққа жауап беру үшін терең, жан- жақты ойлайды. Ал сұраққа жауап беру арқылы тақырыпты түсіну деңгейі артып, талқылау дағдылары дамиды.
Көбейткішті түбір таңбасының алдына шығаруға болады ма?
Көбейткішті түбір таңбасының алдына қалай шығаруға болады?
Квадрат түбірі бар өрнектерді ықшамдау қалай орындалады?
Көбейткішті түбір таңбасының астына енгізуге болады ма?
Көбейткішті түбір таңбасының астына қалай енгізуге болады?
Квадрат түбірі бар өрнектерді қалай түрлендіруге болады?
Бағалау:оқушылардың өздерін бағалауы «бағдаршам» әдісімен жүргізіледі. Яғни, түсінбегендер – қызыл, жартылай түсінгендер – қызғылт сары, түсінгендер- жасыл флажок көрсетеді. Сол арқылы қызыл, қызғылт сары түстер көрсеткен оқушылар білімінің олқылықтарын анықтап, бағалап, қосымша сұрақтарын қоя отырып білімін толықтырып отыруға мүмкіндік алады. Ал мұғалім оқушылардың өзін сұрақтарға жауап беру барысында қалай көрсете алғанына қарай, өзін- өзі бағалау нәтижесін ескере отырып саралап, бағалайды.
Саралау: дереккөздер (Ресурстар) тәсілі арқылы оқушылардың ақпаратты іріктеп алуы бойынша, бірнеше ашық және жабық сұрақтар қою барысында, сол сұрақтарға жауап берген кезде қандай нәтиже көрсеткені негізінде қорытынды (нәтиже) тәсілімен саралап өте аламын. Тапсырма әдісімен де саралай аламын. Себебі, тапсырма орындап, сұрақтарға жауап бергенде барлық оқушы мәліметтерді талдайды,ізденеді; басым бөлігіашық сұрақтарға жауап береді; кейбір оқушылар жабық сұрақтарға жауап береді, әрі қателіктер жіберген оқушыларды түзетіп отырады.


title:
(БОӘ) «Ашық және жабық» сұрақ әдісі
Мақсаты


title: (Т) «Тарсия» әдісі - Сабақтың тақырыбы Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру

text:
(Т) «Тарсия» әдісі. Оқушылар пазлдың бөліктерінде берілген өрнек пен оның жауаптарын біріктіру арқылы пазлды құрап шығуы қажет.
Мақсаты: оқушылардың математикалық ұғымдарын кеңейтіп, ойлау қабілетін арттырып, есептеу дағдыларын шыңдау және сабаққа деген қызығушылығы мен белсенділігін арттыру.
Нәтижесі: балалар тез сергіп, тапсырманы жүйелі ойлап, қорытынды жасау арқылы жылдам шығаруды үйренеді. Топта жұмыс жасау арқылы ұйымшылдық, бірлікте жұмыс жасауға тәрбиеленеді.
тапсырма. Көбейткішті квадрат түбір таңбасының алдына шығарыңдар.
Бағалау критерийі
Дескриптор
көбейткішті квадрат түбір белгісінің алдына шығарады
Бағалау: Дескриптор арқылы оқушы өзін- өзі бағалай алады. Яғни, дескриптордың әр қадамының тұсына толық меңгерген болса + , шығара алмаған жеріне – белгісін қояды. Меңгере алмағанын, түсінбегенін топ мүшелерінен сұрайды. Сол арқылы оқушы туындаған қиындықтарды, біліміндегі бос орындарды(пробел) толықтырады. Дескрипторды ескере отырып, критерийлерді орындау барысында мақсатқа жетеді.
Топтар тапсырмаларын өзара ауыстырып, тексереді. Нәтижесінде топтар бір- бірін «мадақтау сэндвичі» әдісі арқылы бағалайды.
1-бөлік – позитивті комментарий, не ұнады;
2-бөлік – сындарлы сын, не нәрсені жақсарту керек;
3-бөлік – келешекке арналған комментарий: маған ұнады, бірақ келесі жолы …
Яғни, осы әдіс арқылы бір топ келесі топты бір жағынан оқуға ынталандырады, оқуға деген қызығушылығын арттырып, мотивация береді(мысалы: 1-ші топ тапсырманы жылдам орындай алды, топта бірлесе жұмыс жасаулары керемет болды ). Ал, екінші жағынан қателіктерін, қай жерін түзету керектігін айта отырып соңында бағалайды.


Саралау: Бұл әдісті қоладана отырып тапсырма тәсілі арқылы саралап кетуіме болады. Мысалы, барлық оқушы- есептерді шығарады, басым бөлігі – есептерді шығара отырып, пазл құрастырады, кейбірі – есептеулерді қолдана отырып, пазлдарды жинайды, әрі қателескен оқушыларға көмектесіп отырады.
Тапсырманы орындау, сұрастыру барысында оқушы әр қайсысы өз жауабын қорытындылап айтып жатады. Мен сол арқылы қорытынды(нәтиже) тәсілімен саралап кетемін.
Топтардың жұмысына қарап, тапсырманы қаншалықты жылдам орындағанына қарай да қарқын тәсілін қолданып саралай аламын.
Диалогтік және қолдау тәсілі арқылы да саралай аламын. Себебі, түсініп отырған оқушы қалып отырған оқушыға қолдау көрсетіп отырады.
(Ж) «Семантикалык карта» әдісі
Мақсаты:тақырыпты меңгеруге ықпал ету, мұқият болу, ойлау қабілетін дамыту, жазылым дағдысын қалыптастыру.
Нәтижесі: кестені толтыру барысында оқушының шығармашылық ойлауы артады, тапсырманы орындай отырып өткенді бекітіп, жұпта бірге жұмыс істеу негізінде ынтымақтастық қарым-қатынас түзеді және бір- бірін үйрету арқылы тапсырманы игеруге мүмкіндік алады.
тапсырма. Көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына енгізіп, жауабын табыңдар:
Тапсырма
Бағалау критерийі
Дескриптор
көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына алады.
Бағалау: кестенің дұрыс толуына байланысты бағалаймын.
Дескриптор арқылы оқушы өзін- өзі бағалайды. Яғни, дескриптордың әр қадамының тұсына толық меңгерген болса + , шығара алмаған жеріне – белгісін қояды. Меңгере алмағанын, түсінбегенін жұбынан сұрайды. Сол арқылы уақытылы білімін толықтырып, мақсатқа жетуге мүмкіндігі болады.
Саралау: диалог және қолдау тәсілі арқылы саралау кезінде жұпта жұмыс жасап отырған балалардың ақылдасуына қарай кім қандай деңгейде түсінгендігін білуге болады. Себебі түсінбеген оқушы, деңгейі жоғары түсінген оқушыдан сұрап, қолдау алады. Қорытынды (нәтиже) тәсілі негізінде әр оқушының деңгейіне сай мұғалім сұрақ қойып оқушыларға ойландырып, ой салады. Сол сұрақтын жауабына, картаның нәтижесіне қарай саралаймын. Ал, осы семантикалық картаны толтыру жылдамдығына қарай қарқын тәсілімен де саралап кете аламын. Соңында тапсырма тәсілімен саралауды жүргізіп өтемін. Мысалы: барлық оқушы- есептеу кезінде түбір астына көбейткішті енгізеді, жауаптарын картада сәйкестендіріп белгілейді; басым бөлігі- есептеулерді жүргізіп, екінші критерий арқылы есептің жауабын тексереді ; кейбірі- жұбындағы оқушыға қолдау көрсетеді, қателігін түзетуде көмектеседі.
(Ө) Kahoot! бағдарламасы
Мақсаты: белсенділікке шақыру, АКТ құзіреттілігін дамыту, қызығушылығын ояту
Нәтижесі: уақытты тиімді пайдаланады, АКТ –мен жұмыс жасап үйренеді.
Көбейткішті квадрат түбір белгісінің алдына шығар:


title: Саралау:  Бұл әдісті қоладана отырып тапсырма тәсілі арқылы


title: Бағалау: приложения бағалайды - Сабақтың тақырыбы Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру

text:
Бағалау: приложения бағалайды, натижесіне қарай оқушы өзін«бағдаршам» әдісімен бағалайды. Яғни, түсінбегендер – қызыл, жартылай түсінгендер – қызғылт сары, түсінгендер- жасыл флажок көрсетеді.Қателескен жерлерін сұрап, қатемен жұмыс жасау арқылы тапсырманы игере алады. Ауызша мадақтаулар, комментари арқылы бағалаймын, әрі ынталандырамын.
Саралау: Бағалау,нәтиже және қарқын әдістері арқылы саралаймын. Kahoot! бағдарламасы арқылы оқушының нәтижесін көре отырып, оның қаншалықты тез орындағанын, қателіктерін қарай отырып үнемі саралап отырамын.
|
8- сынып «алгебра» оқулығы.
Пазлдар.
Карточка
www.kahoot.it
|
Сабақтың соңы
3 мин.
|
Қорытынды
Мақсаты: талдау дағдысын дамытады
Нәтижесі: оқушының өзіндік талдау жасауына ықпал етеді.
Рефлексия: «Білім теңізі»
Тақырыпты жақсы меңгердім деген оқушылар кемелерін теңізге орналастырады. Өзіне сенімсіздер жағаның шетінде қалады. Қай орында кемесін орналастырғанын түсіндіріп, талдайды.
(Ү) Өрнекті ықшамдаңдар:
11) ; 12) ; 13) .
|
Стикерлер, магнит, кеме және жаның суреттері.
|
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-raminda-kvadrat-tbirleri-bar-ornekterdi-trlendi-v3.html?page=6#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз


Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Диалог және қолдау тәсілі арқылы.
|
«Бағдаршам», «мадақтау сэндвичі», «ауызша мадақтау», «дескриптор» әдістері
|
Шаттық шеңберге тұру арқылы «бұзық телефон» ойыны негізінде сергіту сәтін ұйымдастыру
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
|
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
|


title: Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-raminda-kvadrat-tbirleri-bar-ornekterdi-trlendi-v3.html?page=7#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Сабақтың тақырыбы Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру 30.09.20248сыныпАлгебра

text:
көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына алады.
Тілдік мақсаттар
Тілдік мақсат: оқушылар санды көбейткіштерге жіктеу жолдарын, көбейткішті квадрат түбір белгісінің алдына шығару және көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына алу жолдарын талқылайды.
Терминология:көбейткіш, квадрат түбір, бөлшек сан, натурал сан.
Диалогқа қатысты сөз тіркестері: Көбейткішті квадрат түбір таңбасының алдына шығару үшін ... Көбейткішті квадрат түбір таңбасының астына алу үшін …
Құндылықтарға баулу
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясының «Қоғамымыздағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім» құндылығын басшылыққа ала отырып, өзі мен өзгелерді сыйлау, топпен жұмыс жасау, өз жұмысына жауапкершілікпен қарау, сыни тұрғыдан ойлай білуін қалыптастыру.


title: Сабақтың тақырыбы Құрамында квадрат түбірлері бар өрнектерді түрлендіру


text:
(БОӘ) «Ашық және жабық» сұрақ әдісі
Мақсаты: білімін дамыту үшін сындарлы əрекет ету; оқушыларға қозғау салып, ойлануына түрткі болу,талқылау дағдыларын дамыту,
Нәтижесі: оқушы сұраққа жауап беру үшін терең, жан- жақты ойлайды. Ал сұраққа жауап беру арқылы тақырыпты түсіну деңгейі артып, талқылау дағдылары дамиды.
Көбейткішті түбір таңбасының алдына шығаруға болады ма?
Көбейткішті түбір таңбасының алдына қалай шығаруға болады?
Квадрат түбірі бар өрнектерді ықшамдау қалай орындалады?
Көбейткішті түбір таңбасының астына енгізуге болады ма?
Көбейткішті түбір таңбасының астына қалай енгізуге болады?
Квадрат түбірі бар өрнектерді қалай түрлендіруге болады?
Бағалау:оқушылардың өздерін бағалауы «бағдаршам» әдісімен жүргізіледі. Яғни, түсінбегендер – қызыл, жартылай түсінгендер – қызғылт сары, түсінгендер- жасыл флажок көрсетеді. Сол арқылы қызыл, қызғылт сары түстер көрсеткен оқушылар білімінің олқылықтарын анықтап, бағалап, қосымша сұрақтарын қоя отырып білімін толықтырып отыруға мүмкіндік алады. Ал мұғалім оқушылардың өзін сұрақтарға жауап беру барысында қалай көрсете алғанына қарай, өзін- өзі бағалау нәтижесін ескере отырып саралап, бағалайды.
Саралау: дереккөздер (Ресурстар) тәсілі арқылы оқушылардың ақпаратты іріктеп алуы бойынша, бірнеше ашық және жабық сұрақтар қою барысында, сол сұрақтарға жауап берген кезде қандай нәтиже көрсеткені негізінде қорытынды (нәтиже) тәсілімен саралап өте аламын. Тапсырма әдісімен де саралай аламын. Себебі, тапсырма орындап, сұрақтарға жауап бергенде барлық оқушы мәліметтерді талдайды,ізденеді; басым бөлігі ашық сұрақтарға жауап береді; кейбір оқушылар жабық сұрақтарға жауап береді, әрі қателіктер жіберген оқушыларды түзетіп отырады.


text:
(Т) «Тарсия» әдісі. Оқушылар пазлдың бөліктерінде берілген өрнек пен оның жауаптарын біріктіру арқылы пазлды құрап шығуы қажет.
Мақсаты: оқушылардың математикалық ұғымдарын кеңейтіп, ойлау қабілетін арттырып, есептеу дағдыларын шыңдау және сабаққа деген қызығушылығы мен белсенділігін арттыру.
Нәтижесі: балалар тез сергіп, тапсырманы жүйелі ойлап, қорытынды жасау арқылы жылдам шығаруды үйренеді. Топта жұмыс жасау арқылы ұйымшылдық, бірлікте жұмыс жасауға тәрбиеленеді.
тапсырма. Көбейткішті квадрат түбір таңбасының алдына шығарыңдар.
Бағалау критерийі
Дескриптор
көбейткішті квадрат түбір белгісінің алдына шығарады
квадрат түбір астындағы санды көбейткіштерге жіктейді;
көбейткішті түбір белгісінің алдына шығарады;
жауаптарына қарай пазл құрайды;
Бағалау: Дескриптор арқылы оқушы өзін- өзі бағалай алады. Яғни, дескриптордың әр қадамының тұсына толық меңгерген болса + , шығара алмаған жеріне – белгісін қояды. Меңгере алмағанын, түсінбегенін топ мүшелерінен сұрайды. Сол арқылы оқушы туындаған қиындықтарды, біліміндегі бос орындарды(пробел) толықтырады. Дескрипторды ескере отырып, критерийлерді орындау барысында мақсатқа жетеді.
Топтар тапсырмаларын өзара ауыстырып, тексереді. Нәтижесінде топтар бір- бірін «мадақтау сэндвичі» әдісі арқылы бағалайды.
1-бөлік – позитивті комментарий, не ұнады;
2-бөлік – сындарлы сын, не нәрсені жақсарту керек;
3-бөлік – келешекке арналған комментарий: маған ұнады, бірақ келесі жолы …
Яғни, осы әдіс арқылы бір топ келесі топты бір жағынан оқуға ынталандырады, оқуға деген қызығушылығын арттырып, мотивация береді(мысалы: 1-ші топ тапсырманы жылдам орындай алды, топта бірлесе жұмыс жасаулары керемет болды ). Ал, екінші жағынан қателіктерін, қай жерін түзету керектігін айта отырып соңында бағалайды.


text:
Саралау: Бұл әдісті қоладана отырып тапсырма тәсілі арқылы саралап кетуіме болады. Мысалы, барлық оқушы- есептерді шығарады, басым бөлігі – есептерді шығара отырып, пазл құрастырады, кейбірі – есептеулерді қолдана отырып, пазлдарды жинайды, әрі қателескен оқушыларға көмектесіп отырады.
Тапсырманы орындау, сұрастыру барысында оқушы әр қайсысы өз жауабын қорытындылап айтып жатады. Мен сол арқылы қорытынды(нәтиже) тәсілімен саралап кетемін.
Топтардың жұмысына қарап, тапсырманы қаншалықты жылдам орындағанына қарай да қарқын тәсілін қолданып саралай аламын.
Диалогтік және қолдау тәсілі арқылы да саралай аламын. Себебі, түсініп отырған оқушы қалып отырған оқушыға қолдау көрсетіп отырады.
(Ж) «Семантикалык карта» әдісі
Мақсаты:тақырыпты меңгеруге ықпал ету, мұқият болу, ойлау қабілетін дамыту, жазылым дағдысын қалыптастыру.
Нәтижесі: кестені толтыру барысында оқушының шығармашылық ойлауы артады, тапсырманы орындай отырып өткенді бекітіп, жұпта бірге жұмыс істеу негізінде ынтымақтастық қарым-қатынас түзеді және бір- бірін үйрету арқылы тапсырманы игеруге мүмкіндік алады.
тапсырма. Көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына енгізіп, жауабын табыңдар:
Тапсырма
Бағалау критерийі
Дескриптор
көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына алады.
натурал немесе бөлшек санмен берілген көбейткішті квадрат түбір белгісінің астына алады;
ықшамдауларды орындайды;
жауабын кестеде «+» белгілейді;
көбейткішті квадрат түбір белгісінің алдына шығарады
квадрат түбір астындағы санды көбейткіштерге жіктейді;
көбейткішті түбір белгісінің алдына шығарады;
Бағалау: кестенің дұрыс толуына байланысты бағалаймын.
Дескриптор арқылы оқушы өзін- өзі бағалайды. Яғни, дескриптордың әр қадамының тұсына толық меңгерген болса + , шығара алмаған жеріне – белгісін қояды. Меңгере алмағанын, түсінбегенін жұбынан сұрайды. Сол арқылы уақытылы білімін толықтырып, мақсатқа жетуге мүмкіндігі болады.
Саралау: диалог және қолдау тәсілі арқылы саралау кезінде жұпта жұмыс жасап отырған балалардың ақылдасуына қарай кім қандай деңгейде түсінгендігін білуге болады. Себебі түсінбеген оқушы, деңгейі жоғары түсінген оқушыдан сұрап, қолдау алады. Қорытынды (нәтиже) тәсілі негізінде әр оқушының деңгейіне сай мұғалім сұрақ қойып оқушыларға ойландырып, ой салады. Сол сұрақтын жауабына, картаның нәтижесіне қарай саралаймын. Ал, осы семантикалық картаны толтыру жылдамдығына қарай қарқын тәсілімен де саралап кете аламын. Соңында тапсырма тәсілімен саралауды жүргізіп өтемін. Мысалы: барлық оқушы- есептеу кезінде түбір астына көбейткішті енгізеді, жауаптарын картада сәйкестендіріп белгілейді; басым бөлігі- есептеулерді жүргізіп, екінші критерий арқылы есептің жауабын тексереді ; кейбірі- жұбындағы оқушыға қолдау көрсетеді, қателігін түзетуде көмектеседі.
(Ө) Kahoot! бағдарламасы
Мақсаты: белсенділікке шақыру, АКТ құзіреттілігін дамыту, қызығушылығын ояту
Нәтижесі: уақытты тиімді пайдаланады, АКТ –мен жұмыс жасап үйренеді.
Көбейткішті квадрат түбір белгісінің алдына шығар:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-raminda-kvadrat-tbirleri-bar-ornekterdi-trlendi-v4.html?page=6#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-raminda-kvadrat-tbirleri-bar-ornekterdi-trlendi-v4.html?page=7#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық және векторлық графикалық редакторлар. Растрлық суреттерді құру және редакциялау

text:
Сабақтың ортасы
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Графикалық редактор-компьютерде графикалық кескіндерді, суреттер мен фотосуреттерді өңдеуге арналған программа.
Векторлық графикада суретті түзу және қисық сызықтардың көмегімен координаталар арқылы салады.
Растрлық графикада кескін торкөздерге пиксельдер арқылы салынады.
Қазіргі таңда растрлық және векторлық суреттерді салып өңдеуге арналған графикалық редактор көп. Растрлық және векторлық графикалық редакторлардың жұмысын түсіну үшін Paint.NET растрлық және Photo Brush векторлық графикалық редакторымен танысайық.
Көрсетілім. Paint.NET графикалық редакторының терезесі. Paint.NET графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері.
Көрсетілім. Photo Brush векторлық графикалық редакторының терезесі. . Photo Brush векторлық графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері.
Растрлық суреттерді құру және редакциялау.
Растрлық суреттерді құру және өңдеуді үйрену үшін Paint.NET графикалық редакторында жұмыс істеу жолдарымен танысайық.
Көрсетілім.
Топтық жұмыс. «Талдау» әдісі.1-тапсырма.
Екі программаның терезелерін ашып, құрылысын салыстырыңдар. Олардың терезе құрылысында, құралдарының орналасуында қандай айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтаңдар. Қай программаның интерфейсі ұнады? Несімен ұнады? Дәлелді мысалдар келтіріндер.
Дескриптор:
-Paint.NET және Photo Brush терезелерінің құрылысын салыстырады;
-құралдарының орналасуында айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтайды;
-таңдаған программаның интерфейсінің жақсы жақтарына мысалдар келтіреді.
ҚБ: стикер / 6 балл/
Жеке жұмыс. 2-тапсырма.
Оқулық §2.2, 38-бет, «Практикада қолдану» тапсырмасы.
Дескриптор:
- Paint.NET графикалық редакторды іске қосады;
-геометриялық фигураларды салу құралдарын қолданады.
ҚБ: стикер /4балл/
|
Мұғалімді тыңдайды
1-тапсырманы орындайды
2-тапсырманы орындайды
|
Стикер
6 балл
Стикер
4 балл
|
Интербелсенді тақта/
Компьютер
https://bilimland.kz/r u/courses/informatik a-ru/7-klass/lesson/program my-po-sozdaniyu-i-obrabotke-rastrovoj-grafiki
|


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық және векторлық графикалық редакторлар. Растрлық суреттерді құру және редакциялау Саба ты  та ырыбы  Растрлы  ж не векторлы  графикалы  редакторла

text:
Растрлық және графикалық редакторларының жұмыс істеу ерекшеліктерін біледі.
Көптеген оқушылар:
Paint.NET графикалық редакторында кесіндерді жасау барысында геометриялық фигураларды салу құралдарын қолданады.
Кейбір оқушылар:
Paint.NET , Photo Brush программаларының интерфейсінің жақсы жақтарына мысалдар келтіреді.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезені/ уақыт
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы 8 мин
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Жаңа тақырыпқа шолу.
Photo Brush векторлық графикалық редакторыPhoto Brush – бұл цифрлық фотосуреттерді өңдеу, сурет салу және қабылдау функциялары барPaint.NET растрлық графикалық редакторы
Paint.NET – Windows операциялық жүйесінде жұмыс істейтін
тегін қолданыстағы суреттер мен фотосуреттерге арналған нүктелік
кескіндердің графикалық редакторы. Редактор терезесі барлық графикалық редакторларға тән құралдармен жабдықталған (2-сурет).
Paint.NET графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері ретінде төмендегілерді атауға болады:
• қарапайым және қолжетімді интерфейстің болуын;
• бір уақытта бірнеше суретпен жұмыс істей алуын;
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
Сабақтың ортасы 30 мин
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Графикалық редактор-компьютерде графикалық кескіндерді, суреттер мен фотосуреттерді өңдеуге арналған программа.
Векторлық графикада суретті түзу және қисық сызықтардың көмегімен координаталар арқылы салады.
Растрлық графикада кескін торкөздерге пиксельдер арқылы салынады.
Қазіргі таңда растрлық және векторлық суреттерді салып өңдеуге арналған графикалық редактор көп. Растрлық және векторлық графикалық редакторлардың жұмысын түсіну үшін Paint.NET растрлық және Photo Brush векторлық графикалық редакторымен танысайық.
Көрсетілім. Paint.NET графикалық редакторының терезесі. Paint.NET графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері.
Көрсетілім. Photo Brush векторлық графикалық редакторының терезесі. . Photo Brush векторлық графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері
Растрлық суреттерді құру және редакциялау.
Растрлық суреттерді құру және өңдеуді үйрену үшін Paint.NET графикалық редакторында жұмыс істеу жолдарымен танысайық.
Көрсетілім.
Топтық жұмыс. «Талдау» әдісі.1-тапсырма.
Екі программаның терезелерін ашып, құрылысын салыстырыңдар. Олардың терезе құрылысында, құралдарының орналасуында қандай айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтаңдар. Қай программаның интерфейсі ұнады? Несімен ұнады? Дәлелді мысалдар келтіріндер.
Дескриптор:
-Paint.NET және Photo Brush терезелерінің құрылысын салыстырады;
-құралдарының орналасуында айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтайды;
-таңдаған программаның интерфейсінің жақсы жақтарына мысалдар келтіреді.
1.Оқушыларға өзін-өзі бағалауды ұйымдастырады.
2.Кері байланыс: «Ауа райы» әдісі
барлығын түсіндім
Бір нәрсе түсінемін, бірақ
бәрін емес
Түсінбедім, қайталап қарау қажет
Өзін-өзі бағалау.
Үй тапсырмасы
§ 2.1,2.2.
Геометриялық фигураларды пайдаланып, өз қиялындағы жаңа ою-өрнектің жобасын қағазға түсір.


title: -тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Растрлық және векторлық графикалық редакторлар

text:
1-тапсырма. Екі программаның терезелерін ашып, құрылысын салыстырыңдар. Олардың терезе құрылысында, құралдарының орналасуында қандай айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтаңдар. Қай программаның интерфейсі ұнады? Несімен ұнады? Дәлелді мысалдар келтіріндер.
Дескриптор: -Paint.NET және Photo Brush терезелерінің құрылысын салыстырады; -құралдарының орналасуында айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтайды; -таңдаған программаның интерфейсінің жақсы жақтарына мысалдар келтіреді.
2-тапсырма.
Paint.NET-те сурет салып, оны сақта . Суреттің масштабын 800%-ға үлкейт. Не байқадың?
Мұғалімді тыңдайды
1-тапсырманы орындайды
2-тапсырманы орындайды
Стикер
4балл
Стикер
4балл
Оқулық
Оқулық
Жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
1.Оқушыларға өзін-өзі бағалауды ұйымдастырады.
2.Кері байланыс: «Ауа райы» әдісі


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық және векторлық графикалық редакторлар

text:
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Жаңа тақырыпқа шолу. Компьютер алғаш пайда болған кезден бастап онда әртүрлі графикалық объектілерді кескіндеу мүмкіндігі туды.Бастапқыда компьютерде суреттер векторлық графика әдісімен салынды. Экранда екі нүктенің орны анықталып, олар түзу сызықтармен біріктірілді. Компьютер техникасының дамуына байланысты графикалық объектілерді құрастырудың көптеген әдістері пайда болды.
1.Мұғаліммен амандасады. 2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады. 3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
Сабақтың ортасы
Жаңа тақырыпты түсіндіру. Графикалық редактор-компьютерде графикалық кескіндерді, суреттер мен фотосуреттерді өңдеуге арналған программа. Векторлық графикада суретті түзу және қисық сызықтардың көмегімен координаталар арқылы салады. Растрлық графикада кескін торкөздерге пиксельдер арқылы салынады. Қазіргі таңда растрлық және векторлық суреттерді салып өңдеуге арналған графикалық редактор көп. Растрлық және векторлық графикалық редакторлардың жұмысын түсіну үшін Paint.NET растрлық және Photo Brush векторлық графикалық редакторымен танысайық. Көрсетілім. Paint.NET графикалық редакторының терезесі. Paint.NET графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері. Көрсетілім. Photo Brush векторлық графикалық редакторының терезесі. . Photo Brush векторлық графикалық редакторының жұмыс
істеу ерекшеліктері. Растрлық суреттерді құру және редакциялау. Растрлық суреттерді құру және өңдеуді үйрену үшін Paint.NET графикалық редакторында жұмыс істеу жолдарымен танысайық.


title: Практикалық тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Растрлық және векторлық суреттерді салыстыру

text:
Практикалық тапсырма.
Жеке жұмыс Берілген мектеп ғимаратының кескінін Paint.Net және Photo-Brush программаларында орындаңыздар.
Суреттің сапалы шығуына назар аударыңдар. Түс моделін қадағалап, реттеңдер. Екі программада жасалған суретті *. jpg форматында сақтаңдар.
Жұппен жұмыс Оқулықта 3-суретте екі автомобильдің суреті берілген. Осы суреттерді торкөз қағазға салыңдар.
Қандай айырмашылық байқадыңдар?
Бұл суреттердің қайсысы векторлық, қайсысы растрлық?
Екі суретті қағазға түсіру кезінде не байқадыңдар?
Қай суретті салу оңай, қайсы қиын болды? Не үшін
Оқушылар сабақтың тақырыбын өздері табады.
Шағын топта талқылап, ойларын постерге жазады, берілген ақпаратты жабыстырады
Топтар ресурстарымен алмасып бір-бірінің жұмыстарына толықтырулар енгізеді
Дескриптор: -растрлық графикалық редакторда сурет салады;
-постерді қорғайды;
-Толықтыру-лар енгізеді


title: Кері байланыс «Бес саусақ» әдісі

text:
|
Кері байланыс «Бес саусақ» әдісі
|
бет | 3/3 | Дата | 27.12.2022 | өлшемі | 249,13 Kb. | | #59832 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 5-15Кері байланыс «Бес саусақ» әдісі
Мақсатқа оралу:
Ал балалар айтып жіберіңіздерші бүгінгі сабағымыздың мақсаты қандай еді?
Біз бұл нәтижелерге қол жекізе алдық па?
Бағалау.
|
Осы әдіс арқылы сабақ нәтижесінде оқушы сабақты түсінгенін не қиындық туындағанын себебін түсіндіру арқылы мұғалімге кері байланыс береді.
|
Өзін-өзі бағалау.
|
|
Үй тапсырмасы
|
«Векторлық және растрлық графикаларды салыстыру» тақырыбындағы зерттеу жобасын орындаңдар.
● Векторлық графика негіздері.
● Растрлық графика негіздері.
● Ұқсастық пен айырмашылықтары.
● Қолдану бағыттары.
● Тиімділік жақтары.
59 бет
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық және векторлық суреттерді салыстыру

text:
5.2.2.4 растрлық және векторлық графиканың артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалау
Сабақтың мақсаты:
Растрлық және векторлық графиканы қолданудың артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстырады, баға береді.
Бағалау критерийі:
растрлық және векторлық графиканы анықтайды;
растрлық және векторлық графиканың қызметтерін салыстырады;
растрлық және векторлық графиканы қолданудың ерекшеліктерін сипаттайды.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезені/ уақыт
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
1.Оқушылармен амандасу.
2. Оқушыларды түгендеу.
3. Алдыңғы білімді қайталау
Алдыңғы білімді қайталау бойынша алған білімдерін, үй тапсырмасын жинақтау мақсатында
«Сен маған, мен саған » әдісі арқылы оқушылар бір-бірлеріне сұрақтар қояды
Оқушыларды 1,2 санау арқылы топқа бөлу
Оқушылар бір бірлеріне сұрақтар қояды.
Растр, вектор екі топқа бөлінеді.
Оқушылар бір-бірінің сабаққа қатысу белсенділігіне қарай «Бас бармақ» әдісі арқылы бірін-бірі бағалайды. Жарайсың! Керемет! Жақсы! Талпын!
Сабақтың ортасы
Жаңа білім Екі топтағы топ белгілеріне қарай отырады. Мұғалім: құралған суретке қарап, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы қандай болады деп ойлайсыздар?
Оқушылармен бірлесе отырып, жаңа тақырыптың мақсатын құрады
Тапсырма№1. Топтық жұмыс Растрлық және векторлық графиканың артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалау мақсатында «Постер» әдісін қолданамыз. Оқушыларға ақпаратпен танысуға уақыт беріледі. Топ атауына сай ақпаратпен танысады, өз ойларын қосымша жазады.
Постерге берілген кескін
«Жасыл қалам» әдісі: Оқушыларға жұмыстарын тексеріп, белгі қою үшін жасыл түсті қалам беріледі. Бағалауға келгенде бастапқы жазбаға емес, оқушылардың жазған ескертуіне көңіл бөлінеді.
Тақырып бойынша мұғалімнің түсіндірме жұмысы немесе оқушылардың ойларын толықтыру жүргізіледі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-rastrli-jene-vektorli-suretterdi-salistiru.html#Тапсырма№1._Топтық_жұмыс_Растрлық_және_векторлық_графиканың_артықшылықтары_мен_кемшіліктерін_бағалау_мақсатында_«Постер»_әдісін


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
САБАҚ ЖОСПАРЫ Сабақтың тақырыбы: Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану. Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:
А) ақпараттық құзыреттілік
Ә) коммуникативтік құзыреттілік
Б) проблеманы шешу құзыреттілігі
Графикалық редакторлар форматтарын айыра білуге және жұмыс жасау барысында сақтай білуге үйрету.
Өз әрекетін бағалау мен талдауды, өзіне сыни көзбен қарауды дамыту
Өз іс-әрекетіне бақылауды тапсырылған тәртіппен орындауға дағдыландыру
Сабақтың типі:
Дәріс
Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:
Дамыта оқыту технологиялары: оқу мен жазу арқылы сыни тұрғысынан ойлауды дамыту, дамыта оқыту
Сабақтың әдісі:
Таным белсенділігі деңгейіне қарай топтастырылған әдістер: түсіндірмелі-иллюстративті.
Пәнаралық байланыс:
АКТ, Информатика
Оқыту құралдары:
Компьютер
Сабақтың барысы:
Оқытушының қызметі
Студенттің қызметі
Күтілетін нәтиже
І. Ұйымдастыру бөлімі
- Суденттермен амандасу;
- Сабаққа ұйымдастыру;
- Жоқ студеттерді белгілеу.
- Оқытушымен амандасу;
- Сабаққа дайындалу;
- Аудиторияны сабаққа дайындайды.
Студенттнр сабаққа дайындалады.
ІІ. Үй тапсырмасы тексеру
- Үй тапсырмасы ауызша сұралады;
-Үй тапсырмасына жауап береді;
Үй тапсырмасына дұрыс жауап беріледі.
ІІІ. Жаңа материалды меңгерту
Форматтарды білу бейненің саспасын бағалауға және сақтауға дұрыс формат таңдауға мүмкіндік береді. Кейбір кезінде танымал болған форматтар қазіргі уақыт талаптарын сай емес, кейбір форматтар ешқайда қолданыс таппаған, өйткені оған программалық қамтамасыз ету жасалмаған.
Растрлік графика форматтары Растрлік графика жұмыс нәтижелерін сақтауға ең тиімді формат tiff, PhotoShopта жұмыс жасау үшін — psd форматы қолданылады. Басқа форматтар веб-графикаға арналған немесе арнайы мақсатта қолданылады.
bmp -Windows Bitmap -Windowsтағы бейнені экранда көрсетуге арналған. Ол суреттерді жұмыс столында орналастыруға тиімді және программалық қамтамасыз етуді жасауда қолданылады (заставка, экрандық кнопкалардағы пиктограммалар). Bmpға конверттауда алғашқы файлдың сапасы сақталады, бірақ басқа мақсаттарда оптималды емес.
jpg (jpe, jpeg, jif -…-)- Joint Photographics Expert Group- Қазіргі уақыттағы экранды графиканың ең тараған форматы. Сығу алгоритмі жоғары (bmp форматындағы 1,5 мб файлJPEG форматында 10-150 кб орын алады). Бұл форматта цифрлық фотоаппараттың фотосуреттері сақталады.
Растрлік графиканың сапасы бұл форматта әртүрлі болуы мүмкін (сығу коэффициентіне байланысты). Jpgда негізгі мақсат- файлдың көлемін азайту, сапасы екінші орында.
Gif- CompuServe Graphics Interface Format- Аз түсті(256 түске дейін) графиканы сақтауға арналған және оны интернетке орналастыруға арналған формат. Мәліметтерді сығып сақтайды. Экранды графикаға арналған. Мөлдір фонда бейнелер жасау, жол арқылы жүктеуге мүмкіндік береді. Тағы бір ерекшелігі – бірнеше бейнені бір файлда сақтау, яғни ол анимацияланған роликты веб-бетке шығаруға мүмкіндік береді.


title: Мөлдір графика - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Байланысты: Поурочный Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану
Мөлдір графика Әрбір сурет веб – беттерде тік бұрышты формаға ие. Ол негізінен қолайлы болып табылады, себебі картинкалардың, диаграммалардың, тьетіктердің көпшілігі – тік бұрыштар болып келеді. бірақ дөңгелектер, логотиптер, карталар және басқа бейнелер дұрыс емес формаға иелері де сол түк бұрышты формаға келтірілуі тиіс. Осының нәтижесінде бейнелер тікбұрыштарды толықтыру үшін арналған өзінің меншікті қабырғалық түсіне ие болады. Егер құрылған сурет және веб – беттер бірдей түске ие болатын болса, онда ешқандай проблема туындамайды. Егер олардың қабырғалық түстері бір бірінен ерекшеленетін болса, онда тік бұрышты пішіндегі сурет көрінетін болып және беттің айқындылығы немесе көрнекілігі төмендейді. Өкінішке орай, бұл жағдайды HTML тілінің құралдарымен өзгертуге біз дәрменсізбіз. Бірақ оны суреттерді құру кезінде реттеуге болады. Суреттің қабырға түсін алып тастап және оны мөлдір ету қажет. Ол үшін файлды құру кезіндегі қабырға түспен үйлесетіндей ету қажет. Одан ары файлды GIF89A нұсқада және GIF форматта сақтаймыз.
Бағдарлама Photoshop және көптеген белгілі суреттер құруға арналған бағдарламалар суреттерді құру үшін сәйкес форматқа экспорттай алады. Суретті GIF-файл ретінде мөлдір қабырғалық түспен сақтағаннан кейін барлық дерлік браузерлер сол эффекті тарта алады және суретті экранға дұрыс шығара алады.
Тапсырма 2.2.5. Тікбұрышты емес формада суреттер логотипін мөлдір қабырғалық суретте құрыңыз және оны авторлық бетке орналастырыңыз. файлды Photoshop бағдарламасынгда құру кезінде оның қаьырғалық түсін мөлдір ретінде анықтаңыз: File>New>Transparent. Қажетті суретті салыңыз. Файлды сақтау кезінде негізінен File>Export as>GIF89A командасын пайдаланыңыз, ол мөлдір қабырғалық түске ие суретті салу үшін жасалады. Ол үшін GIF89A экспортының арнайы сүзгісін пайдалану қажет болуы мүмкін, ол үшін арнайы құрал пайдаланылады. Осы сүзгіні Adobe (http://www.adobe.com) компаниясының сайтынан жүктеп алуға болады. Жұмысты орындаудың екінші нұсқасы. Суретті Indexed Color режиміне өткізіп және мөлдірлікті сақтауды нұсқаңыз және файлды GIF-форматында сақтаңыз.
Үшінші нұсқа: Графикалық редакторлардың заманға сай версияларында негізінен көпшілік жағдайда суреттерді тікелей веб үшін сақтауға мүмкіндік бар (Save for Web …). Мұнда негізінен әртүрлі форматтарды таңдау мүмкіндігіне ие, сонымен қатар түс тереңдігі және мөлдірлігін және т.б. параметрлерін таңдау мүмкіндігіне ие терезе ашылады. Мұнда сонымен қатар мөлдір қабырғалық түске ие суреттерді салу үшін қажетті негізгі принциптер де көрсетіледі. Бөлшектер бағдарлама версиясына байланысты және оның локальдылығына байланысты ерекшеленуі мүмкін.


Байланысты: Поурочный Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану
Графикалық файлды HTML- құжаттамасымен байланыстыру Веб – беттерде суреттермен жұмыс істеу құралдары шекті қарапайым болып келеді. бетте сурет орналасатын орында қарапайым түрде HTML-код енгізіледі, ол негізінен сол жерге қою қажет суреттің тұрған орнына сілтеме береді. Суреттегі теңестірулерді басқару және оның айналасына мәтін енгізуді басқару қажет болған жағдайда арнайы орнату құрылғысын туралауға немесе жұмысшы жағдайға келтіруге болады, ол суреттің көрініп тұрған өлшеміне өзгертулер енгізу үшін арналады. Браузердің бағдарламалық қамтамасыз етілуі қалғанының барлығын өзі орындайды., ол қалған мазмұнымен бірге веб – бетті экранға шығарады.
суретті ретке келтіру немесе қажетті жағдайға келтіру үшін құжаттамаларда бірыңғайлық тег IMG (Image) пайдаланылады, ол жалғыз ғана міндетті атрибутқа ие болып табылады SRC (SouRCe, негізгі көзі), суреті бар файл мекен жайын анықтап береді (URL). Мекен жайды абсолютті түрде, мысалы
,
Сонымен қатар және салыстырмалы түрде, мысалы
Көрсетуге болады.
Бұл веб – дизайнердің басқаға алмастыруға бергісіз ең белгілі элементтерінің бірі болып табылады. Элемент негізінен суреттерді JPEG орнатуға (соның ішінже қара аралық тармақтау арқылы) және GIF форматына (мөлдір және іс-қимылға ие мүмкіндіктерді қоса алғанда) орнатуға мүмкіндік береді. Браузерлердің соңғы версиялары сонымен қатар PNG форматын да пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ әзірге бұл форматты пайдаланудың қажет жоқ PNG.
Суреттер тегі IMG әлі бірқатар міндетті емес, бірақ қызықты және пайдалы атрибуттарға ие. Біз олардың кейбірлерін қарастырайық.
Атрибут ALT – суреттің орнынан браузермен бірге шығарылатын, графиканы көрсетуге немесе көтеруге қабілетсіз болып табылатын мәтінді көрсетуге мүмкіндік береді. Кейбір жағдайларда, негізінен сызықтардың жеткіліксіз өткізгіштік қабілеттерінде пайдаланушылар графиканың бейнеленуі ажыратып тастайды. Және соңында картина бетте толық мәтіннен кейін әлдеқайда кеш пайда болуы мүмкін. Картинаның орнына аталуының болуы барлық аталған шарттарда веб – беттерді қабылдауды жеңілдетеді. Егер бетте сурет бар болатын болса, онда ALT нұсқаланған жазба суреттің қасына тышқангды апарған сәтте қалқып шығатын болады. Параметрдегі мәтін alt міндетті түрде жақшаға алынған түрдле болуы қажет. Мәтінде алмастыру тетіктерін пайдалану және құру жүруі де мүмкін, олай болса көп қатарлы сілтеушілер де болады.
Заманауи талаптарға сай HTML тіліндегі атрибут ALT суреттеу тегі үшін міндетті болып табылады.
Тапсырма 2.2.6. Қалқып шығатын жазба сурети көлемінен үлкен бола алама соны тексеріңіз, егер олай болса қаншалықты шамаға? Бірнеше бос орындарды қатырынан жүктеуге болады ма: Бос орындарсыз әрбір қатар ұзындығы қандай шамада болады? Мәтін жазуларының түсін беруге болады ма? Мұнда сізді таңқалдыратын жағдайлар аз емес. Мысалы, соңғы сұрақты зерттеу кезінде толықтай көптеген жағдайларда қателік орын алуы мүмкін – мәтіннің бір бөлігі жазбада қалады, ал қалған бөлігі – негізгі мәтінге өтіп кетеді. Бұл не үшін болатынын ойлап көріңіз. Сізбе бір нұсқау: жақша ішіне жазылу қажет деген атрибутты қайта оқып шығыңыз. Пайда болған қателіктен қалай құтылу қажеттігін ойланыңыз.
АLIGN – бұл суреттің оны қоршап тұрған мәтінге қатысты орналасу жағдайын анықтап береді. Аргументтің мүмкін болатын мәндері — ["left" | "right" | "top" | "middle" | "bottom"] (сәйкесінше "сол жақта", "оң жақта", "жоғарыда", "ортасында", "төменінде").
ALIGN="left" мәтінмен басылатын суретті анрықтап береді. Сурет негізінен құжаттамының сол жақ полясынан бастап орналасады, ал мәтіннің келесі қатарлары оны оң жағынан басады.
ALIGN="right" Мәтінмен жабылатын суретті анықтап береді. Сурет негізінен құжаттамының оң жақ полясынан бастап орналасады, ал мәтіннің келесі қатарлары оны сол жағынан басады.
Тапсырма 2.2.7. Ойланып көріңіз атрибуттың басқа мәндерінде немсе басқа жағдайларында суреттер мәтінге қатысты қалай орналасатындығын ойланып көріңіз ALIGN. Блокнотта кодты жаза отырып және браузерде нәтижесін көре отырып тексеру жүргізіңіз. Айтпақшы, алдыңғы тапсырмаға берілетін жауап бірінші бөлімде келтірілген. Атрибуттың ұзындығы 1024 символдан аса алмайды. Басқаша айтқанда сурет өлшеміне ол байланысты емес және оның өлшемінен үлкен де бола алмайды. Атрибут BORDER – суреттің айналасындағы рамканың қалыңдығы немесе жуандығын пикселде анықтап береді. Егер ол мән нольге тең болатын болса, онда рамка жоқ деген сөз.
Атрибут LOW SRC (төмен көрсету қабілетіне ие сурет) – төмен сапаға ие және түс тереңдігі жоғары емес, соның салдарынан өлшемдері кіші және тиелудің анағұрлым жоғары қабілетіне ие картинаның мекен жайын нұсқайды. Ол негізгі суретті тек соңғысын тиеген уақыт ішінде ғана орнын алмастырады.
АтрибутНSРАСЕ – бұл атрибуттың мәні пикселде суреттің оң және сол жағынджағы бос кеңістіктің өлшемін береді. Әсіресе мәтіні бар сурет ағып келіп түскен кезде ол көкейкесті болып табылады. Бұл жағдайда негізінен мәтін суретке тығыз жабысып қалмауы үшін оның айналасына бос кеңістікті орналастырған немесе сол үшін орын қалдырған жөн.
АтрибутVSPACE – Суреттің жоғарғы және төменгі жағындағы бос орынның өлшемін пикселде көрсетеді., және ол өз кезегінде беттің сыртқы көрінісін жақсартады, суртті мәтінен бөліп тұрады.
Атрибуттар WIDTH және HEIGHT – екі атрибут та пикселдерде немесе пайыздық түрде суреттің көлденең және тік бойынша өлшемін сәйкесінше береді. Бұл негізінен графикасы бар бетті тиеудің уақытын төмендетуге мүмкіндік береді. Браузер бірден сурет үшін қөажетті рамканы бөліп және бетке мәтінді орналастыруды немесе жүктеуді жалғастырады. Графика жүктеліп болғанша, пайдаланушы мәтінді оқуды бастап жіберуі мүмкін. Суреттің өлшемін анықтау қиын емес, ол үшін графикалық файлдарды көрудің қажетті бағдарламасын пайдалану жеткілікті, мысалы, ACDSee немесе графикалық редактор Adobe Photoshop.


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану - бет 12

text:
Байланысты: Поурочный Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану
Тапсырма 2.2.8. Графикалық редакторда үлкен емес суретті (қабырғалары 50-100 пиксел болатын) және оның дәл өлшемдерін анықтаңыз.
Тапсырма 2.2.9. Алдыңғы тапсырмада алынған картинаны мәтіннің орнасына бірінші абзацтан бастап орнатыңыз, ол файлда avtor.htm жүзеге асырылады. Мұнда негізінен тек қана атрибуттар SRC және ALT пайдаланылады. Алынған нәтижені браузерде талдаңыз. Атрибут SRC міндетті болғандықтан, бұдан ары атрибуттарды тега IMG нұсқаған кезде, біз қағида бойынша оны еске түсірмейтін боламыз. Картинаның өзін әріп секілді тұтатындығына назар аударыңыз. Ол қатарларды негізінен әріп түұрінде көрсетіп және қажетті өлшемгше келтіретін болады. Картинаның төменгі шекарасы қарапайым әріптер сияқты деңгейде орналасуы қажет. Және ол әріптен кейін мәнітінде сурет тегасы қойылған орынға орналасатын болады.
Тапсырма 2.2.10. Компьютер буферіне барлық тега IMG жүктеңіз. Оны артынан бірінші тегқа орналастырыңыз. Олардың арасындағы қашықтық арасында тіпті бос орын болмағанын қадағалаңыз. Алынған нәтижені браузерде бақылап және талдау жүргізіңіз. Тегтар сурет файлының атымен сәйкес келуі үшін сіз екі бірдей карптинаны көре аласыз, олар бір біріне тығыз байланысқан немесе тығыз орналасқан болуы шарт. Яғни сол бір картинаны мәтінге көптеп қоюға болады (және сонымен қатар әртүрлі веб – беттерге де қоюға болады).
Тапсырма 2.2.11. Картиналардың бірінде виртикальды өлшемі барын алып эксперимент жүргізіңіз. Оны үлкен және кіші етіп, яғни қасындағы басақа картиналармен салыстырғанда көлемін өзгертумен шынығыңыз. Картиналардың қайсысының мәтін қатары арасындағы ара қашықтығын қалай анықтайтындығын және қандай айырмада болатындығын қараңыз. Сонымен қатар эксперименттерде өзгеріп отырған картинаның ені өзін қалай ұстайтындығына да назар аударыңыз. Мұнда негізінен екі картина туралы сөз болып отыр, оларды дәлірек айтатын болсақ картиналардың көшірмелері туралы сөз болып отыр. Мұндағы тег әрбір суреттің сипаттамасын анықтап береді және соның ішінде көшірмелерін де анықтауға мүмкіндік береді. Бірақ егер бастапқы файлды өлшемін екінші бір картинамен алмастыратын болсаңыз, онда ол бірден барлық көшірмелерде пайда болады, барлық көшірмелерде сол сипаттамалар қайталанады. Картинаның өлшемдерінің бірі өзгерген кезде екінші өлшемі пропорционалды өзгеріп отыратындығын байқадыңыз ба? Ол негізінен барлық браузерлер үшін орындалады, сондықтан картина ауытқуларға ие болады. Мұндай орын алмауы үшін екі өлшемді де нұсқау қажет болады. Екі өлшемді де нұсқау қажеттігі бірқатар себептерге байланысты болады. Ол беттітиеу жылдамдығын бірнеше шамаға арттырады, себебі браузерге әрбір суреттің оны алғаннан кейін есептеуіне қажеттілік туындамайды. Бұл қағида негізінен кестелер ішіне орналасатын суреттер үшін нақты болып саналады. Веб – суреттердегі барлық суреттердің өлшемдерін міндетті түрде беріңіз.
Суреттердің еннін және биіктігін тегта кіші жағына жән сонымен бірге үлкен жағына қарай өзгертуге болады. Бірақ суретті тиеу жылдамдығына бұл ешқандай да әсерін тигізбейді, себебі файл өлшемі болса өзгеріссіз қалады. Сондықтан абайлап суреттің өлшемін мүмкіндігінші кішірейтуге тырысыңыз, бірақ шектен тыс кішірейту көрушілердің ол суреттегі түсініксіздігін тудырады және шексіз кіші көлемджегі суреттерді жүктеу де қиынға соғады, себебі ондағы ақпараттар бір бөлігін жасырын болады. Ал өлшемдерді арттыру болса кері эффектіге алып келеді – сурет өлшемі орасан зор, бірақ файл жылдам тиеледі. Бірақ суретті олардың өлшемін өзгерту арқылы өлшемін өзгерту тегта ерекше жағдайларда ғана қажет болады, себебі картинаның сапасы шексіз ұлғайтуда нашарлайды. Ең жақсысы ол үшін қандай да бір графикалық редакторды пайдаланған дұрыс.
Әрбір сурет веб – беттерде тік бұрышты формаға ие. Ол негізінен қолайлы болып табылады, себебі картинкалардың, диаграммалардың, тьетіктердің көпшілігі – тік бұрыштар болып келеді. бірақ дөңгелектер, логотиптер, карталар және басқа бейнелер дұрыс емес формаға иелері де сол түк бұрышты формаға келтірілуі тиіс. Осының нәтижесінде бейнелер тікбұрыштарды толықтыру үшін арналған өзінің меншікті қабырғалық түсіне ие болады. Егер құрылған сурет және веб – беттер бірдей түске ие болатын болса, онда ешқандай проблема туындамайды. Егер олардың қабырғалық түстері бір бірінен ерекшеленетін болса, онда тік бұрышты пішіндегі сурет көрінетін болып және беттің айқындылығы немесе көрнекілігі төмендейді. Өкінішке орай, бұл жағдайды HTML тілінің құралдарымен өзгертуге біз дәрменсізбіз. Бірақ оны суреттерді құру кезінде реттеуге болады. Суреттің қабырға түсін алып тастап және оны мөлдір ету қажет. Ол үшін файлды құру кезіндегі қабырға түспен үйлесетіндей ету қажет. Одан ары файлды GIF89A нұсқада және GIF форматта сақтаймыз.
Айтпақшы, уақытиша сурет ретінде өлшемі 1 пиксел болатын қажетті биіктік пен енге ие суреттерді пайдалануға да болады.


Байланысты: Поурочный Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану
HTML-құжаттамадағы бейнелер немесе суреттер Веб – беттерді құрумен бірінші рет айналысып жатқандар үшін әдетте мұндағы графиканы пайдалану иллюстрацияларды қоюмен шектелетін болып көрінуі мүмкін, кітаптардағы немсе журналдардағы сияқты. Бірақ веб – беттерді қабылдау басқа заң бойынша өтеді. Ақпараттарды бетке орналастыру қарапайым міндетінен басқа мұнда веб – дизайнер алдында бірқатар спецификалық проблемалар тұрады:
Веб-беттер автоматты түрде браузер терезесінің талаптарына сай автоматты түрде қайта түрлене алады.
Көріп танысушылар құжаттамаларды браузер терезесіне шығаруды басқара алады.
Веб-беттер көпшілік жағдайда әртүрлі сыртқы көрініске ие болады, ол негізінен пайдаланушы браузер типіне байланысты болып келеді.
Браузердің сол бір типінің әртүрлі версиялары үшін веб – беттердің бастапқы көрінісін мүлде танымастай етіп өзгерутелер де кездеседі.
Көріп қараушылармен жүргізілген браузер орнатылуының өзгертілуі веб – беттер концепциясын бұзуға алып келеді.
Басқаша айтқанда веб – авторлар веб – беттердің соңғы нұсқасының үстінен толық бақылауға ие емес. Көрушілер веб – беттердің бір жола соңғы жасалған беттеріне өзгерістер енгізіп жіберуі мүмкін, яғни мониторға шыққан кезде ол соңғы бекітілген түрінен басқа түрге ие болуы да ғажап емес. Ол, мысалы, суреттерді көрсетуді ажыратып тастап немесе шрифттер өлшемін кішірейтіп, сол арқылы графикалық элементтердің орналасқан орнының өзгеруіне алып келуі мүмкін. Осы бөлімде біз негізінен веб – беттерге суреттер немесе бейнелерді орналастырудың тек қана техникалық аспектілерін қарастыратын боламыз. Дизайн мәселелері болса, басқа бөлімде жеке қарастырылатын болады.
Веб-авторлар әруақта бұл туралы есінде сақтап және осы факторлардың әсерінің мүмкіндігінше төмен болуына жұмыс жасау қажет. Әрбір веб – автор суреттерді максималды тиімділікпен пайдалануға және әрбір суреттің визуальды артықшылықтарын уақытқа байланысты салыстырып отыруға, және көрушілер үшін ең тиімдісін жүктеп отыруға міндетті. Тәжірибеден әрбір беттегі файл жалпы өлшемі 50-100 Кб аспауы қажет екендігі белгілі. Осыдан суреттер өлшемін анықтауда пайдалануға болады. Веб – бетке неғұрлым көп сурет жүктелетін болса, солғұрлым әрқайсының өлшемі кіші болуы қажет. Бірнеше нұсқаулар бар, оларды сақтаған жағдайда сурттерді тиеу уақытын үнемдеуге қол жеткізуге болады.
Қажет болмаған жағдайда суреттерді пайдаланудан сақтаныңыз. Егер сурет веб – беттің дизайнына өз үлесін көркемділік жағынан қоса алмаса, онда тиелудің жылдам болуы үшін қолданудың қажет болмайды.
Сукреттің өлшемін максималды кішірейтуге ұмтылыңыз, оның сапасы және түстік тереңдігі де өзгермегені дұрыс. Мүмкін болғанша сұүр түстерді пайдалануға тырысыңыз.
Суреттерді экранда веб – бет пайда болған кезде көрінетін өлшемге тең өлшемде құрыңыз. Оларды графикалық редакторда өңдеу қажет болған жағдайда, қажетті өлшемдегі суретті алуға тырысыңыз. Суреттер өлшемін тега IMG атрибуттарын пайдалана отырып кішірейтпеген жөн. Браузер сурет өлшемін өзгертуі мүмкін, бірақ кіші өлшемдегі суретті ұлғайту оның сапасының нашарлауына - өткізу жолақтарын рационалды емес пайдалануға алып келуі мүмкін, ол негізінен мәліметтердің көп мөлшерін тиеумен байланысты, яғни экранға шығару өлшемінен жоғары өлшем берудің қажеті жоқ.
Беттегі нақты суреттелудің орнына мүмкіндігінше оның кішірейтілген өлшемін қоған дұрыс, ол бастапқы сурет үшін жасалған сілтеме түрінде болады және қалқымалы жазбаға ие болады (ALT), және сурет мазмұнына түсіндірме және оның шын мәніндегі өлшемін нұсқаушы болып табылады.
Суретті барлық уақытта қайталама пайдаланыңыз, егер мүмкін болса. Барлық дерлік браузерлер жақында пайдаланылған суреттердің көшірмесін сақтайды, ол негізінен локальды қатаң дискіде КЭШ сақталады. Белгілі бір суретті қайтара пайдаланған кезде басқа орында немесе сол веб – бетте браузер өзінің КЭШ жадысында сақталған суретті қалпына келтіре алады, қайтадан жүктеудің қажеті болмайды. Тетіктер және логотиптер – қайтара пайдалану үшін арналған алғашқы кандидаттар болып табылады.
Ең тьиімді болып саналатын файл форматын пайдаланған жөн, және ол әрбір сурет үшін қажет нәрсе.
Барлық уақытта браузер жылдам байқап және веб – бетке соңғы нұсқасын жылдам жүктеуге қабілетті болатындай сурет өлшемін беріңіз және барлық суреттердің ашылуын күтпестен сол қажетті суретті жүктеуге көшеді.
Сізге бәлкім графикалық файлдардың рұқсат етілуі туралы оқу бұрын кездескен болатын. Мысалы, бір тамаша кітапта "ADODE Web-дизайн және басқа басылымдарда. Немес Пайдаланушының энциклопедиясы 1998 жылы шыққан нөмірінде келесідей жазылған: "Іс жүзінде ең төменгі рұқсат ету шегін пайдаланыңыз. Көптеген мониторлар 72-96 шегіндегі көрсету қабілетіне ие 72-96 dpi (дюйм шаққандағы нүкте).Рұсат ету немесе көрсету қабілеті 96 dpi жоғары болатын суреттерді пайдаланған кезде мониторда файлдар өлшемі едәуір шамада артады, мұнда экрандың көріністің сапасы қанша тырыссақ та жоғарылатуға болмайды.
Осыны тексеріп көріңіз!
Тапсырма 2.2.12. Өлшемдері экранның көріну бөлігінен азғана кіші болатын төрт файл құрыңыз, мысалы, қабырғаларын қоса алғанда өлшемі 400 пиксел болатындай етіп. Біріншісі үшін дюймге 72 пиксел рұқөсат ету шегін беріңіз, ал екінші үшін 96, үшінші үшін 300, баспа үшін қажетті шама, ал төртінші үшін (о масқара) – дюимге 1 пиксел ғана рұқсат етілу шегін беріңіз. Әрбірінде горизонтальды, вертьикальды және диагональды сызықтарды салып, бірақ мұнда тік сызықтарды салу міндетті болып саналмайды. Осы файлдарды бір форматта сақтаңыз., мысалы, JPG және жоғары сапаны көрсетіңіз. Файлдар өлшемдерін салыстырыңыз. Таңқаларлық жағдай, барлық файлдар өлшемі бір біріне сәйкес келеді. осы файлдардың барлығын веб – бетке орналастырып және оны браузерде тамашалаңыз. Міне енді өлшемдерінде және суреттер сапасындағы айырмашылықтарды байқауға болады. Біз сонда барлық мүмкін болатын бағыттардағы сызықтарды босқа салған болдық па. Себебі біз суреттерді салыстырудағ айтарлықтай айырмашылықты байқамай отырмыз. Бірақ осы суреттерді принтерде басып шығаруға әрекет жасамаңыз, егер солй болатын болса, айырмашылық айдан анық көрінетін болады. Суреттер бірнеше сантиметрге тең өлшемде болады. Және кейбірі метрден асып түседі. Мұндағы рұқсат ету шегі болса үлкен роль атқарады. Мұнда ұзындығы жәнее енінде пикселдер айырымы байқалады. Мұндағы әрбір пиксел белгілі бір ақпаратқа ие болады.
Ене себепті экранда біз айырмашылықтарды кқрмегеніміз түсінікті болды. Рұқсат етуіне байланыссыз әрбір сурет әрбір бет бойынша өзара 400 пиксел өлшемге ие болады. Оларды біз солай көрген болатынбыз.
Тапсырма 2.2.13. Ал енді жоғары сапалы суретпен аталған экспериментті қайталаңыз, яғни ол үшін пайдаланылатын сурет рұқсат етілуі жоғары сканер арқылы түсірілуі тиіс. Суреттің көшірмесін жасап және оны бірдей өлшемдермен (бастапқылармен салыстырғанда салыстырмалы кішірейтілген) және әртүрлі рұқсат етілу шегімен сақтаңыз. Нәтижеде алынған суреттерді салыстырып және олардың файлдарының өлшемін де салыстырыңыз. Қорытынды жасаңыз.
Тапсырма 2.2.14. Соңғы эксперимент алдыңғы эксперименттен тек қана бастапқы сапалы суреттің жоғарғы рұқсат етілу шегі аз болатындығымен, ал оның көшірмесінде сақтау кезінде әртүрлі форматтардағы рұқсат етілу шегі әртүрлі болуымен ерекшеленуі тиіс.
Сирек пайдаланылатын, бірақ қызықты болып саналатын атрибут GALLERYIMG тега IMG назар аударыңыз. Ол негізінен суретт ері бар құралдар панелінен тарта алады. Аталған құралдар панелі тышқанның нұсқаушысын суретке алып барып табуға және картинаны жылдам сақтауға мүмкіндік береді, сонымен қатар оны басып шығаруға, почта арқылы жіберуге, Менің суреттерім деп аталатын папканы құруға мүмкіндік береді. Өздігінен осы панель тек қана 130 жоғары пикселге тең өлшемдерде ашылады. Бірақ оны жоғарыда аталған атрибут көмегімен қосып қоюға болады. Ол келесі yes (немесе true) және no (немесе false) мәндерін қабылдай алады.
Келесіні жасап көріңіз.
Гипермәтінді құжаттамалар негізінен дизайнерге өздігінен өрнектеу үшін орасан зор еркіндікті береді. Мұндағы қиылыспалды сілтемелер, мультимедиялық объектілер, тұрғызылған немесе жүктелген графиканы басқару және құжаттамаларды көру процесін басқару – мұндай қуатты құралдарды баспалық басылымдарды дайындаудың дәстүрлі технологиялары ұсына алмайды.
Осындай бейнелерді қолданудың бірнеше мысалын тізіп шығайық. Бұл ең алдымен горизонталь немесе көлденеңі бойынша бос орындар. Өлшемдері 1 пиксел болатын бейнелер реттеуді қажет ететін қатарлар басына қарай орнатылады, мысалыға, азат жолды тастау. Бос орыннның іздеп отырған шамасын бейнелердің горизонтальды өлшемін беру есебінен алуға (WIDTH) немесе көпшілік жағдайда көлденең поляларды беру арқылы (HSPACE) немесе IMG беру арқылы.
Сол схеманы қажетті қатар аралық қашықтыққа тапсырыс беру үшін де пайдалануға, сонымен қатар арасы ашылған әріптерден құралған тақырыпты құруға, сөздер арасындағы бос орындарды арттыруға және кптеген басқа да әрекеттерді орындау үшін пайдалануға болады.
Тапсырма 2.2.15. Беттерде авторлар туралы оң жақ жоғарғы бұрышқа «ақпарат» сөзін, сөз ішінде әрбір келесі әріпке дейінгі қашықтық 2 пикселге артатындай етіп орналастырыңыз.


title: Ақпарат - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Жоғарыдағы үшін файл құрып және 1 GIF бейнесін пайдалана отырып өлшемі 1 пиксел болатын веб – бет құрыңыз.
Қорытынды Бөлімнің материалын оқи отырып сіз графикалық файлдардың әртүрлі форматтарымен таныстыңыз және олардың веб – беттерде пайдалнылу мүмкіндіктерін үйрендіңі. Жалпы қабырғалық ауысуларсыз немесе түрленулерсіз түстердің аз санына ие бейнелерді сақтауды үйрендіңіз және сонымен қатар анық графика жағдайына келгенде GIF форматын пайдаланған жөн екенін білдіңіз. Сіз веб – беттерде пайдаланылатын бейнелер үшін суреттің өлшеміне, түсінің тереңдігіне қатаң талаптар қойылатындығын және нәтиже ретінде олардың файл көлеміне әсері болатындығын білдіңіз. Мүмкіндігінше беттің жалпы көлемі 100 килобайттан жоғары болмау қажеттігін білдіңіз. Графикалық веб – дизайнның кеібір экономикалы тәсілдерін меңгердіңіз. Бейнелерді HTML – құжаттамаларға қалай қоятындығын және оның өлшемі мен ороналасуын реттеуді үйрендіңіз. Веб – беттің жақсы түріне ие болу мақсатында бейненің көрініп тұрған суретін өзгертуді және браузерге жүктеу үшін жұмсалатын уақыттьы үнемдеу мақсатында файлдардың нақты өлшемін қысқарту арқылы файл жалпы көлемін кішірейтуді үйрендіңіз. Енді сіз анағұрлым көрекі және пісіп жетілген және ақпаратты қаныққан веб – беттерді өз бетіңізше құруды үйрендіңіз.
Мактематикалық формулалармен тұман бейнесін суреттеп көріңіз :).
Әдебиеттер:
Р.Дарнелл. JavaScript: Справочник. – СПб: ПИТЕР, 1998.-192 с.
С.Дунаев.INTRANET-технологии. –М., ДИАЛОГ-МИФИ,1997.-288 с.
А.Федоров. JavaScript для всех. – М.: КомпьютерПресс, 1998.-384 с.
С.Айзекс DynamicHTML:пер. с англ.-СПб.-BHV-Санкт-Петербург,1998.-496 с.


title: Векторлы графика форматы - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Векторлыграфика форматы Бір компьютерден екіншіге көшіргенде векторлы форматтардың барлығына келесі ескертулер актуальді:
Суреттегі шрифттар көшірілетін машинада орнатылған болу керек
Программаның жаңа версиясының пайда болғанында форматтың да жаңа ферсиясы пайда болады, яғни алдыңғы программаның версиялары бұл форматты қабылдамайды.
Cdr- Corel Draw Format- CorelDrawда жасалған векторлы бейнені сақтау форматы. Файл форматы CorelDraw версиясына байланысты болады. 6 версияның файлдарын 11 версияда ашу мүмкін емес.
AІ- Adobe Illustrator- Adobe Illustrator программасының форматы. Epsтың азайтылған варианты.
Жаңа материалды ұқыптылықпен тыңдап, қажетті жерін дәптерлеріне түртіп алады.
Жаңа материалды ұқыптылықпен тыңдап, қажет жерлерін дәптерлеріне түртіп алады.
ІҮ. Жаңа материалды бекіту
bmp -Windows Bitmap –Windows- ?
jpg (jpe, jpeg, jif -…-)- Joint Photographics Expert Group- ?
Cdr- Corel Draw Format- ?
AІ- Adobe Illustrator- ?
bmp -Windows Bitmap -Windowsтағы бейнені экранда көрсетуге арналған. Ол суреттерді жұмыс столында орналастыруға тиімді және программалық қамтамасыз етуді жасауда қолданылады (заставка, экрандық кнопкалардағы пиктограммалар). Bmpға конверттауда алғашқы файлдың сапасы сақталады, бірақ басқа мақсаттарда оптималды емес.
jpg (jpe, jpeg, jif -…-)- Joint Photographics Expert Group- Қазіргі уақыттағы экранды графиканың ең тараған форматы. Сығу алгоритмі жоғары (bmp форматындағы 1,5 мб файлJPEG форматында 10-150 кб орын алады). Бұл форматта цифрлық фотоаппараттың фотосуреттері сақталады.
Cdr- Corel Draw Format- CorelDrawда жасалған векторлы бейнені сақтау форматы. Файл форматы CorelDraw версиясына байланысты болады. 6 версияның файлдарын 11 версияда ашу мүмкін емес.
AІ- Adobe Illustrator- Adobe Illustrator программасының форматы. Epsтың азайтылған варианты.
Жаңа материал бойынша қойылған сұрақтарға жауап береді
Ү. Үйге тапсырма. Қорытындылау.
- Үйге тапсырма жаңа тақырып бойынша қосымша материал жинақтау, түсінгендерін айту;
- Студенттерді бағалау;
Үйге берілген тапсырманы дәптерлеріне жазып алу.
Үй тапсырмасы жазылады, сабаққа қатынасқан студенттер бағаланады.
Әдіскер:
Оқытушы:
Осы лекцияда сіздер графикалық файлдар форматтарымен, олардың артықшылықтары мен кемшіліктерімен, веб беттерде қолдану мүмкіндіктерімен танысасыздар. HTML –құжаттамаларында бейнелерді қоюмен, олардың көрінетін өлшемдерін басқарумен және беттерде орналасуын үйренесіздер.


title: Кілттік сөздер - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Кілттік сөздер:растрлық формат, векторлық формат, метафайлдар, бейнелеме рамкасы, теңестіру, айналға ағу.
Интернет желісіндегі суреттер Алдыңғы лекцияларда біз веб беттердің құрудың бірнеше мысалдарын қарастырған болатынбыз. Оларда графикалық элементтер пайдаланылмаған болатын. Бастапқыда Желіде тек қана мәнітдік файлдар жүктеліп жіберілетін болды. Қазіргі уақытта графикалық элменттері жоқ беттерді сирек кездестіресіз.
Графикалық файл параметрлері Web үшін арналған бейнелемелер файл өлшеміне, түстік модельдер және файл типіне қойылатын талаптарға байланысты болады.
Өлшем. World Wide Web үшін графикалар құру мәселелерін талқылау әдетте файл өлшемін қарастырудан және оның қажетті шамасын анықтаудан басталады. Мұнда бейнелемелер қойылатын беттер сипаттамаларын ескеру қажет болады. Көптеген дизайнерлер үшін веб – беттер үшін файлдар өлшеміне байланысты болатын шектеулер белгілі болғандықтан, олардың көпшілігі пайдаланылатын бейнелемелер фактілі өлшемдеріне жеткіліксіз назар аударады.
интернет үшін графиканы құру кезінде монитордың рұқсат етілетін қабілетін ескеру маңызды, себебі құрылатын сайттарды көптеген пайдаланушылар сол монитор арқылы көретін болады. Мысалы, орнату рұқсат ету шамасы 800 х 600 пиксел болатын мониторда құрылған графикалық символ шамамен 25 пайызға жоғары болады, яғни рұқсат ету қабілетін 640 х 480 пиксел (800/640 =600/480 =1,25) мониторда көру кезінде ол шамамен 25 пайызға үлкен болады. Дәлдігінде ол тек сонымен бірдей болатын мониторлар үшін ғана сәйкес келеді.
Көрнекі болуы үшінені 250 пиксел болатын бейнелемелер 1000 пикселге ені бойынша экранның ¼ бөлгін алатын және егер 500 пиксел болатын экран үшін жартысына ғана тең болатын айтып өтуге болады, және ол экранның өлшеміне байланысты да болады.
Монитордың рұқсат ету қабілеті белгілі бір шектерде пайдаланушымен өзгертілуі мүмкін, және ол компьютердің техникалық мүмкіндіктеріне және пайдаланушының қалауына да байланысты болады.
Пиксел (рх) - өзінің сипаттамаларына ие, мысалы, түсі («пиксел» қысқартылған сөзі негізінен "picture element" – бейнелеу элементі сөзінен шыққан) экранда бейнеленетін минимальды элемент болып табылады.
Браузерлерде көру кезінде бейнелемелердің өлшемі пикселде берілетін болғандықтан, тек пикселдерді пайдалана отырып қана дизайнмен жұмыс істеген жақсы болар еді.
Растрлық графикалар (нүктелік) үшін файл өлшемдері бейнелеменің өлшеміне тікелей байланысты болады және оларды қысқартуға немесе кішірейтуге тырысу қажет болады. Іс жүзінде бейнелемелердің өлшемдерінің кез келген өзгеруі сапасының жоғалуына алып келеді. төмендеу негізінен кіші бөлшектердің жоғалуына және тональды өзгерістерге ұшырауға алып келеді (мысалы, киім текстурасы, шаштар және адам терісі). Бірақ сипаттамалар интерполяциясының процедурасын пайдалану тіпті жоғары шамады үлкейту кезінде бейненің тұтас алғандағы қажетті сапасын алуға мүмкіндік береді. Бейненің ұлғайған кезінде әрбір пиксел жоғарылайды, байқалмайтын немесе айыру мүмкін емес нүктенің өзі көрінетін тік бұрышқа айналады. Мұнда сызықтар, шекаралар және бейне тұтас алғанда жуылып кетеді және қажетті тура келетін сапаны қарапайым әдістермен немесе тәсілдермен алу мүмкін болмайды.
Бейненің өлшемдерінің әрбір өзгерісі, оның бұрылуы және басқа түрленулері айну немесе ауытқуға алып келеді, олай болса тек қана бейнелер көшірмелерімен жұмыс істеуге тура келеді.


title: Түстік режим - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Байланысты: Поурочный Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану
Түстік режим Бейнелермен жұмыс істеу кезінде дұрыс келетін түстік режимді табу білу қажет. Бұл таңдау негізінен бейнелеудің сапасы мен файл өлшеміне әсер етеді. Графикалық редакторларда (мысалы, Photoshop) веб-графикалар үшін көпшілік жағдайда үш түстік режим пайдаланылады: Grayscale, RGB Color и Indexed Color (Lab).
Түстік бейнелеулерді сақтаған кезде оларды веб-беттерде пайдалану үшін әдетте келесі RGB Color режимін таңдау қажет болады, себебі ол 16,7 млн түске дейін көтере алады. Бірақ бұл түстердің барлығы әртүрлі браузерлермен қамтамасыз етілетін болады. Бұл негізінен жартылай түстерді көптеген бейнелеулерде сиретіп пайдалануға мүмкіндік береді.
Жартылай түстерді сирету ұнтақ ақ және қара нүктелер түрінде көрініп және бейнелеулерде өткір көріністі алуға алып келеді.
Түстерді ұқсастарына алмастыру үшін, бірақ сиретпейтін болсақ, RGB-мәндерді ең жақын болып келетін мәндермен алмастыру қажет болады, яғни 51 мен. Яғни алдыңғы бөлімдерде суреттеліп өткен веб-түстерді пайдалну қажет болады.
Пайдаланылған түстер саны неғұрлым аз болатын болса, онда файл көлемі солғұрлым кіші болады. Бірақ түстердің шектен тыс аз санын пайдалану бейнелеу сапасының нашарлауына алып келеді.
Пайдалану үшін ең қарапайым түстік режим болып - Grayscale (сұр жолақтар) есептеледі, ол барлық компьютерлер үшін қолайлы болғандықтан да қарапайым жеңіл болып саналады. Егер түс маңызды болып көрнекіленбесе, онда бейнелеуді көтеруші файл өлшемін тұс жолақтарға алмастыру арқылы едәуір шамада азайтуға болады.
Тапсырма 2.1.1. Кез келген графикалық редакторда экран өлшеміне ие бейнені салыңыздар. Оны горизонтальды түрде ақ түстің үстінен қара түспен бояңыз. Бұл жағдайдағы жолақтардың ені роль ойнамайды. Осй бейненің көшірмесін салып және оны 90 градусқа бұрыңыз, бұру кезінде жолақтар вертикальды жағдайға ауысатындай болуын қадағалаңыз.
Екі суретті де BMP форматында (немесе TIFF), GIF және JPEG форматтарында сақтаңыз. Алынған файлдарды салыстыру бейненің көрінісінің әртүрлі форматтармен сығылу дәрежесіне әсерін, сонымен қатар форматтардың өзінің ролін анықтауға мүмкіндік береді.
Тапсырма 2.1.2. 2.1.1 Тапсырмасындағы барлық операцияларды қайталаңыз және сол түстерді орындаңыз. Алдын ала ВМР (ТІҒҒ) форматында сақталған бейнелерді алыңыз. Ақ жәна қара жолақтарды басқа екі түске ауыстырыңыз. Екі нұсқаны да алдыңғы тапсырмада айтылған форматтарда сақатңыз, бірақ аталуы басқаша болсын. Нұсқалардың бірін ВМР (ТІҒҒ) форматында таңдаңыз. Оны түстердің әртүрлі санына ие – 24 разрядты, 256 – түсті, 16-түсті, монохромды әртүрлі етіп сурет түрінде сақтаңыз. Мұндағы сақтаған суреттерді салыстыру сақталған файлдар көлемінің түстік режимге байланыстылығын көрсетеді.
Тапсырма 2.1.3. 2.1.2 тапсырмасында жасалған барлық операцияларды градиентті боялмалы түсті бейнелеулер үшін қайталаңыз, мұнда градиенттің бағыты жолақтардың бағытымен сәйкес келеді. алынған файлдарды өзара салыстыру, сонымен қатар алдыңғы тапсырмаларды орындау кезіндегі алынған файлдармен салыстыру форматтың бейнелер сапасына әсерін және файлды бір түсті бояуда сығу дәрежесіне және баяу бір түстен екінші бір түске өтетін бейнемен салыстырудағы әсерін байқауға мүмкіндік береді.
Тапсырма 2.1.4. Алдыңғы тапсырмалар және зерттеулер нәтижелері бойынша график тұрғызыңыз. Форматтың бейне сапасына және оның файл өлшеміне байланыстылығы немесе әсері туралы қорытындылар жасаңыз.