Сарсентаева Анель Теория музыки 4 курс История танца «блюз»
Блюз относится к категории джазовых танцев. Это направление по праву считается одним из самых стильных и мелодичных танцев. Увидев хоть один раз медленный танец, гармонично сочетающийся с тягучей джазовой мелодией, вы обязательно влюбитесь в него на всю жизнь.
Блюз (Blues — меланхолия, грусть) — первоначально — сольная лирическая песня американских негров, впоследствии — направление в музыке.
Блюз оказал огромное влияние на мировую музыку, став основой таких направлений, как джаз и рок-н-ролл. Можно сказать, что корнем всего того, что сейчас понимается под словом «рок-музыка», был именно блюз.
Важной особенностью блюза, отличавшей его от такого предшествовавшего ему направления афроамериканской музыки, заключалось в том, что блюз был музыкой личной, музыкой одного человека, тогда как ранее были распространены коллективные песни.
Понятие «блюз» имеет целый ряд более узких значений: стиль, манера, способ музыкального высказывания, некое «блюзовое качество», присущее мышлению музыканта-исполнителя. композитора или танца.
Возникновение блюза
В первые годы существования танец исполнялся исключительно под ритмы блюза. Со временем начали использовать любые медленные мелодии подходящие танцу по ритму. Довольно часто можно увидеть, как блюз танцуют под R’n'B или спокойные роковые композиции. Особенную популярность блюз получил на территории США, но со временем танец стал известен по всему миру.
Блюзовые движения
Партнер и партнерша в блюзе выполняют противоположные друг другу движения. Рассмотрим шаги партнера. Начинается движение с медленного шага правой ноги вперед, при этом важно держать колени выпрямленными, ни в коем случае нельзя их сгибать. Далее левой ногой выполняется удар около правой ноги. В это время колени обеих ног находятся в расслабленном состоянии, а опорной является правая нога. Далее выполняется шаг вперед левой ногой, с дальнейшим выпрямление коленей. После этого правая нога приставляется к опорной с характерным ударом. Такое движение довольно часто используется в блюзе и может стать отличным способом начать изучение этого стильного и притягательного танца.
Если вы хотите освоить какой-нибудь красивый, романтический, яркий танец, блюз подойдет как нельзя лучше. Танец, несмотря на медленное исполнение, придаст вам бодрости и энергии, а также поможет почувствовать себя более уверенно.


title: Сарсентаева Анель Теория музыки 4 курс История танца «блюз»


title: Оқу кабинетін пайдалану ережесі

text:
3. Оқу кабинетін пайдалану ережесі
1. Оқу кабинетін сабақтың басталуынан 15 минут бұрын ашу керек.
2. Оқушылар кабинетте мұғаліммен бірге болуы қажет.
3. Кабинеттің ауасын әр үзілісте желдетіп алу керек.
4. Мұғалім сабақтан соң кабинетте тазалық жүргізуді ұйымдастырып отыруы ре керек.
4. Оқу кабинетінің оқу жылында (келешекте)
жасалатын жұмыс жоспарына қойылатын талаптар
Кабинет жоспары кабинетке жауап беретін пән мұғалімімен кабинеттің қызметіне сәйкес жасалынады.
Бірінші бөлім – кабинеттің өткен жылғы жұмысына талдау жасау.
Екінші бөлім – жаңа оқу жылының міндеттерін, тақырыптық жоспарларды, дидактикалық құралдарды жаңарту, тірек конспектісін жасау, диагностикалық карта, сызба, бейне фильмдерді алу, кестелер және оқу-әдістемелік құралдар мектеп бағдарламасындағы білімге сай болуы керек.
Үшінші бөлім – кабинеттің жұмыс уақыты (сабақтар, қосымша сабақтар, факультативтер).
5. Оқу кабинетіне қойылатын талаптар
1. Кабинеттің құжаты бойынша талапқа сай жабдықталған мүліктер мен техникалық құралдар, көрнекі құралдар, оқулықтар, әдістемелік-дидактикалық құралдар.
2. Оқу жылында (келешекте) жасалатын кабинеттің жұмыс жоспары.
3. Оқу кабинетінде техникалық қауіпсіздік және тазалық ережесін сақтау.
4.Оқу кабинетін безендіргенде эстетикалық талапқа сай ауыстырылатын, ауыстырылмайтын сабақ-хабарлама стендтері, қажетті жабдықтар, тағы басқа құралдар болу керек.
5. Кабинеттегі оқу жабдықтары, оқу-әдістемелік құралдары мектептегі оқу жоспарын орындау үшін қажет.
6. Кабинеттің электр жарығымен қамтамасыз ету сызбасы:
7. Құжаттар
-
№
|
Тізімі
|
2018-2019
|
2019-2020
|
2020-2021
|
1.
|
Паспорты
|
Бар
|
|
|
2.
|
Техникалық қауіпсіздік
туралы ереже
|
Бар
|
|
|
3.
|
Кабинетті пайдалану ережесі
|
Бар
|
|
|
4.
|
Кабинеттің жұмыс жоспары
|
Бар
|
|
|
5.
|
Оқу кабинетінің жұмыс
кестесі
|
Бар
|
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


8. Кабинеттің оқу-әдістемелікпен қамтамасыз етілуі
-
|
2018-2019
оқу жылы
|
2019-2020
оқу жылы
|
2020-2021
оқу жылы
|
-оқу-әдістемелік жиынтығы(әдістемелік әдебиеттер, мұғалімдерге қажетті оқулықтар, оқу дәптері)
|
|
|
|
-ТҚЖ
|
|
|
|
Комплекстің жеке атаулары
-дидактикалық материалдар
|
|
|
|
-типтік тапсырмалар
|
|
|
|
-тесттер
|
|
|
|
-бақылау жұмыстары
|
|
|
|
-үлестірмелік материалдар
|
|
|
|
-типтік , шығармалар комплексі
|
|
|
|
-слайдтар
|
|
|
|
-кестелер
|
|
|
|
-оқулықтар
|
|
|
|
9. Сарамандық жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар тізімі
-
№
|
Көрнекі құралдар
|
Барлығы
|
Сыныптар
|
7-9
|
10-11
|
1.
|
Микраскоп
|
11
|
|
|
2.
|
Ложка-дозатор
|
11
|
|
|
3.
|
Лоток для раздаточного материала
|
11
|
|
|
4.
|
Набор инструментов препаровальных
|
11
|
|
|
5.
|
Трубка резиновая
|
11
|
|
|
6.
|
Капельница для индикаторов
|
11
|
|
|
10. Биологияның барлық бөліміне арналған гербарилар тізімі
-
№
|
Тізімі
|
Барлығы
|
Сыныптар
|
7-9
|
10-11
|
1.
|
Растительные сообщества
|
9
|
7
|
|
2.
|
Дикаративные растения
|
28
|
5
|
5
|
3.
|
Культурные растения
|
20
|
8
|
8
|
4.
|
Лекарственные растения
|
20
|
3
|
7
|
5.
|
Деревья и кусарники
|
20
|
|
6
|
6.
|
Растения Казахстана
|
20
|
5
|
5
|
7.
|
Эволюция органического мира
|
24
|
5
|
6
|
11. Оқу кабинетіндегі оқыту техникалық
құралдарының мәліметтік тізімі
-
№
|
ОТҚ-ның атауы
|
барлығы
|
Сыныптар
|
7-9
|
10-11
|
1
|
Компьютер
|
1
|
|
|
2
|
Интербелсенді тақта
|
1
|
|
|
3
|
Принтер
|
1
|
|
|
4
|
Дакумент камера
|
1
|
|
|
5
|
Планшет
|
1
|
|
|
12. Кабинетте сақталатын тәртіптер
-
|
2018-2019
|
2019-2020
|
2020-2021
|
Техникалық қауіпсіздік
ережесі
|
Сақталады
|
|
|
Санитарлық-тазалық нормасы:
Жарықтандыру
|
Нормаға сай
|
|
|
Жиһаздың жағдайы
|
Жақсы
|
|
|
Кабинеттің толық жағдайы (еден,қабырға,
терезе)
|
Жақсы
|
|
|
13. Биология кабинетінің 2018-2019 оқу жылына және келешекте істелетін жұмыстарының жоспары
-
Кабинет пен ондағы материалдарды жұмыс істейтін қай сынып орындады
|
Жабдықтау және жөндеу үшін не істеледі
|
Не алынады (ТҚЖ,
дидактикалық материалдар)
|
Қандай мәселелер болды
|
7
|
|
Электронды оқулық 6,7 сынып
|
|
8
|
|
Электронды оқулық 6,7. 8 ,9, 10, сынып
|
Лабораториялық жұмыстарды жүргізуге қажетті розеткаларды ток көзіне қосу
|
9
|
|
Электронды оқулық 9 сынып
|
10, 11
|
|
Тесттер жинақтары
|
« «Бекітемін» «Келісемін»
Мектеп директоры Кәсіподақ ұйымының төрайымы:
________Ж.Д.Кабдолова __________А.Қайырбекова
«Сасан би атындағы орта мектеп» КММ»
№7 биология кабинетінің материалдық жағдайын анықтау
А К Т І С І
Біз төменде қол қойған комиссия мүшелері мектеп директоры Ж.Д. Қабдолова, оқу ісі жөніндегі орынбасары Қ. Г. Кенжебаева, кәсіподақ комитетінің төрайымы А.С. Қайырбекова, шаруашылық бөлімінің меңгерушісі М.С. Хамзин, биология пәнінің мұғалімі М.С. Мустафина 2018 жылы қыркүйек айында №7 биология кабинетін тексердік. Тексеру нәтижесінде кабинет барлық гигиеналық талаптарға сай екендігі, техникалық қауіпсіздігіне жауап бере алатынын және оқу құрал-жабдықтары түгел қамтамасыз етілгендігін анықтадық. Осыған байланысты биология кабинетінің меңгерушісі М.С. Мустафинаға қосымша жалақы төлеуге лайық деп таптық.
Мектеп директоры: Ж.Д. Қабдолова
Оқу ісі жөніндегі орынбасары: Г.Кенжебаева
Кәсіподақ комитетінің төрайымы: А.С. Қайырбекова
Шаруашылық істері жөніндегі орынбасары: М. Хамзин
Кабинет жетекшісі: М.С. Мустафина
«Бекітемін» «Келісемін»
Мектеп директоры Кәсіподақ ұйымының төрайымы:
________Ж.Д.Кабдолова __________А.Қайырбекова
А К Т
« » қыркүйек 2018 жыл
Биология кабинетінің 2018-2019 оқу жылына дайындығын тексеру туралы
Шешім: «Жұмыс істеуге рұқсат берілді»
АКТ жасаған комиссия мүшелері:
Мектеп директоры: Ж.Д. Қабдолова
Оқу ісі жөніндегі орынбасары: Г.Кенжебаева
Кәсіподақ комитетінің төрайымы: А.С. Қайырбекова
Шаруашылық істері жөніндегі орынбасары: М. Хамзин
Кабинет жетекшісі: М.С. Мустафина
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сасан би атындағы орта мектеп» кмм биология

text:
«Сасан би атындағы орта мектеп» КММ
Биология
кабинетінің паспорты
Құмкөл ауылы
2018-2019 оқу жылы
Тарбағатай аудандық оқу бөлімі
Биология кабинетінің
т ө л қ ұ ж а т ы
Кабинеттің аты: Биология
Мектебі: Сасан би атындағы орта мектеп
Кабинет меңгерушісінің аты-жөні: Мустафина Сауле
Кабинеттің құрылған уақыты: 2018 жыл
Кабинет қай сыныптарға арналған: 7-11 сыныптар
Кабинеттің бөлмелері: ауданы: 55 м2
Кабинет демеушісі:
Кабинет пен сынып тақтасының сызбасы:
Кабинет пен сынып тақтасының сызбасы
2. Қауіпсіздік техникасының ережелері
1.Алдымен әрбір орындалатын жұмыспен танысып, қажетті қауіпсіздік техникасы ережелерін еске түсіру керек.
2.Оқушылардың қауіпсіздік техникасы ережелерін орындауын бақылап жүру керек.
3.Өткір кесетін құрал-жабдықтарды тек сабынан ұстап, өткір ұшын көршісіне бұруға болмайтыны туралы дағды қалыптасуы қажет.
4.Жанып тұрған спирт шамымен екіншісін жағуға болмайды. Спирт шамын қалпақпен өшіреді.
5.Ашық спиральды электр қыздырғыш приборларды пайдалануға үзілді-кесілді тиым салынады.
6.Жанғыш құралдармен жұмыс жасағанда жалынға шаш пен киімнің тимеуін қадағалау қажет.
7.Пробиркада сұйықты қыздырған кезде мына ережелерді ескеру қажет: Пробирканың аузын өзіңе немесе көршіңе бұруға болмайды. Пробирканы арнайы штативке бекіту қажет. Пробирканы қағаз кесінділерімен ұстауға болмайды.
8.Шыны приборларды құрастырған кезде қолды кесіп алмау үшін шыны және резеңке түтікшелерінің диаметрін дұрыс таңдап алу керек, олардың ұштарына су, вазелин немесе глицерин жағып, өткір қырларын балқыту қажет.
9.Шыны түтікшені тығынға кигізгенде тығынды алақанда ұстамай, жанынан ұстау керек.
10.Шынының өте морт келетінін, соғудан, температура өзгерісінен тез шытынайтынын және сынатынын ескерген жөн. Шыны кесіп кеткен жағдайда кесілген жерге қол тигізуге және сумен жууға болмайды. Жараны дәріленіп тазартылған дәкемен тазалап, сонан соң жараның айналасындағы теріге йодты спирт тұнбасын жағу керек.
11.Құрастырылған электр тізбегін мұғалім тексергеннен кейін, оның рұқсатымен ғана қосыңдар. Электр тізбегіне ток көзін ең соңынан қосыңдар.
12. Электр тізбегін құрастырған кезде тізбектің изоляциясыз элементтеріне (қыстырғыш, кілт т.б.) тиіспеңдер, изоляциясы жоқ немесе тозған өткізгіштерді және ашық типтес рубильниктерді пайдаланбаңдар. Кернеуі бар электр қондырғыларында ақау байқалса дереу ток көзін айырып, бұл туралы мұғалімге хабарлаңдар. Ток көзін айырмай тұрып, тізбекті қайта құрастырушы және балқымалы сақтандырғышты ауыстырушы болмаңдар.
13.Жұмыс кезінде электр машиналарының айналып тұрған бөлшектеріне абайсызда қол тигізіп алмаңдар.
14.Ток көзін айырған бойда конденсаторларға, олардың қысқыштарына, стационар электр қондырғылардың корпустарына тиіспеңдер.
15.Изоляциялаушы сабы бар аспаптарды пайдаланыңдар.
16.Жұмыс соңында ток көзін айырып, ағытыңдар, сонан соң электр тізбегін ажыратыңдар.
17.Кабинетте алғашқы медициналық көмек көрсетуге қажетті аптечка болуы керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sasan-bi-atindafi-orta-mektep-kmm-biologiya.html#Кабинет_пен_сынып_тақтасының_сызбасы_____2._Қауіпсіздік_техникасының_ережелері


title: негізгі үш әлеуметтік құрылымы - «Сақ,сармат,ғұн,үйсін,қаңлы тайпалары тарихи-мемлекетіміздің негізі»

text:
Б.з.б. І мыңжылдықтың ортасында Алтай, Оңтүстік Сібір мен Шығыс Қазақстан аумағында “Ғұн” деген атпен тайпа одағы қалыптаса бастады. Қытайлар хунну, кейде сюнну деп атаған бұл тайпалар “халықтардың Ұлы қоныс аударуы” дәуірінде белгілі болды.
Б.з.б. І мыңжылдықтың ортасында Алтай, Оңтүстік Сібір мен Шығыс Қазақстан аумағында “Ғұн” деген атпен тайпа одағы қалыптаса бастады. Қытайлар хунну, кейде сюнну деп атаған бұл тайпалар “халықтардың Ұлы қоныс аударуы” дәуірінде белгілі болды.
Мөде – Ғұн мемлекетінің негізін қалаушы ІІІ ғасырда Мөде Қытаймен кескілескен ғұн тайпаларын біріктіріп, ғұндардың билеушісі – шанью деген атақ алады. Ол шексіз билікке – “Аспан ұлы” деген атаққа ие болды. Ғұндардың әскері
Ғұндар жақсы ұйымдастырылған атты әскер үлкен маңызға ие болды.
Олар негізінен садақпен, найзамен қаруланған.
Шығу тегі мeн орналасуы
Шығу тегі мeн орналасуы
Б. з. б. I ғ. аяғында Қазaқстан далaларында
caқ тайпалaрын ығыстырған жаңа тайпалық
одақ пайдa болды.Ол Үйсін тайпасы.
Жетісудағы сақ жeрлерін б. з. б. II ғ. Орталық Азиядан келген үйсін тaйпалары мекендеді. Бұл тайпаның шыққан тeгі әлі түгелдей анықталған жoқ.
Үйсіндер туралы тарихи деректер. Үйcіндер туpалы кең мәлімет Қытай деректерінде көп кездеседі. Себебі үйсіндер Қытаймен кeң байланыста болғaн. Үйcіндер туралы көп деpекті Қытай тaрихшыcы Сыма Цян жазды. Оның жинағында үйсіндер туралы былай делінгeн:


title: «Сақ,сармат,ғұн,үйсін,қаңлы тайпалары тарихи-мемлекетіміздің негізі» - бет 3

text:
Үйсіндер туралы тарихи деректер. Үйcіндер туpалы кең мәлімет Қытай деректерінде көп кездеседі. Себебі үйсіндер Қытаймен кeң байланыста болғaн. Үйcіндер туралы көп деpекті Қытай тaрихшыcы Сыма Цян жазды. Оның жинағында үйсіндер туралы былай делінгeн:
«Халықтың саны 630 мың, үй саны 120 мың, жауынгeрлерінің саны 180 мың… … Үйсіндерде жылқы көп. Бай адамдaрдың 4000-5000 жылқысы болaды.»
Сармaттар туралы деректер өтe аз. Бұл тайпаның аты б. з. б. III ғ. бастап тарихқа кірген. Саpмат тaйпалар oдағы Батыс Қазaқстан өңірінде өміp сүрген. Б. з. б.III - б. з. -дың IV ғaсыры aралығында Тобыл мен Дунай арaлығын мекендеген тайпалар. Олар алғашындa б. з. б. VIII ғacырда «савроматтap» деп аталған. Б. з. б. II ғaсыpдан бастaп Оңтүстік Орaлды, Еділ бойын, Қазақстанның батыс аумaғын қоныстанғaн. Б. з-дың IVғ. ғұндардан жеңіліп батыcқа қаpaй қоныс аударған. Жауынгер саpмaт тайпaлаpы дах (дай) - мaссагет, исседондармен тyыстас болып келген. Сарматтар тілі иран тілінeн түрік тіліне ауысқaн. Сарматтаpдың құрaмында роксоландаp, алаңдaр, аорстар, cирактар т. б. тайпaлар болған.
Сармaттар туралы деректер өтe аз. Бұл тайпаның аты б. з. б. III ғ. бастап тарихқа кірген. Саpмат тaйпалар oдағы Батыс Қазaқстан өңірінде өміp сүрген. Б. з. б.III - б. з. -дың IV ғaсыры aралығында Тобыл мен Дунай арaлығын мекендеген тайпалар. Олар алғашындa б. з. б. VIII ғacырда «савроматтap» деп аталған. Б. з. б. II ғaсыpдан бастaп Оңтүстік Орaлды, Еділ бойын, Қазақстанның батыс аумaғын қоныстанғaн. Б. з-дың IVғ. ғұндардан жеңіліп батыcқа қаpaй қоныс аударған. Жауынгер саpмaт тайпaлаpы дах (дай) - мaссагет, исседондармен тyыстас болып келген. Сарматтар тілі иран тілінeн түрік тіліне ауысқaн. Сарматтаpдың құрaмында роксоландаp, алаңдaр, аорстар, cирактар т. б. тайпaлар болған.
Сарматтар мәдениеті 3 кeзеңді қамтиды. eрте саpматтaр мәдениеті (прохор) орта сармaттар мәдениеті (суслов) кейінгі сарматтaр мәдениеті.
Қаңлылар Б. з. б. IIIғ. Қаңлы тайпалық бірлестігі құрылды. Мемлекет аты алғаш Қытaй жылнамасы «Шы Жи»-Дауан Лежуанда («Тарихи жазбалар»-Ферғана тарауы) жaзылған «Қаң жүй го» деген aтаудaн алынған. Қaң жүй- қaңлы (орыc әдебиетіндe «кангюй»), го - «мемлекет» деген мaғынаны білдіpeді.


title: «Сақ,сармат,ғұн,үйсін,қаңлы тайпалары тарихи-мемлекетіміздің негізі» - бет 4

text:
Қаңлылар Б. з. б. IIIғ. Қаңлы тайпалық бірлестігі құрылды. Мемлекет аты алғаш Қытaй жылнамасы «Шы Жи»-Дауан Лежуанда («Тарихи жазбалар»-Ферғана тарауы) жaзылған «Қаң жүй го» деген aтаудaн алынған. Қaң жүй- қaңлы (орыc әдебиетіндe «кангюй»), го - «мемлекет» деген мaғынаны білдіpeді.
1456 - шы жылы Алтын Ордадан бөлініп шыққан Керей мен Жәнібек Шу мен Талас өзендерінің арасындағы аймаққа орналасып, қазақтың туын көкке көтергені тарихтан аян.«Қазақ» деп ұран тастағанда рухы көтеріліп, намысы оянған барлық қазақ тайпалары түгел жиналып, Қазақ хандығының іргесін қалағанын баршамыз білеміз. Әлбетте, одан кейін тағдыр сан түрлі сынаққа салды бізді. Үш ғасыр тарихымыз бен ар - ожданымыз табанға тапталды. Түрлі нәубетті бастан өткердік. Бірақ, мың өліп мың тірілген қазақ ақыры азаттығын алды. Ал, Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өту – сол азаттық сыйлаған бабаларға деген құрмет болса керек - ті.
1456 - шы жылы Алтын Ордадан бөлініп шыққан Керей мен Жәнібек Шу мен Талас өзендерінің арасындағы аймаққа орналасып, қазақтың туын көкке көтергені тарихтан аян.«Қазақ» деп ұран тастағанда рухы көтеріліп, намысы оянған барлық қазақ тайпалары түгел жиналып, Қазақ хандығының іргесін қалағанын баршамыз білеміз. Әлбетте, одан кейін тағдыр сан түрлі сынаққа салды бізді. Үш ғасыр тарихымыз бен ар - ожданымыз табанға тапталды. Түрлі нәубетті бастан өткердік. Бірақ, мың өліп мың тірілген қазақ ақыры азаттығын алды. Ал, Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өту – сол азаттық сыйлаған бабаларға деген құрмет болса керек - ті.


title: «Сақ,сармат,ғұн,үйсін,қаңлы тайпалары тарихи-мемлекетіміздің негізі»

text:
Қазақ хандығы — қазақтардың XV және XIX ғасырлар аралығында қанат жайған, тәуелсіз ұлттық мемлекеті. Қазақ хандығы қазақ халқының ғасырлар бойы сақтап, қорғап келген мемлекеттігінің нышаны. Ол ұлан – байтақ өңірді мекендеген қазақ тайпаларының басын қосып шоғырландыруда, қазақтың этникалық территориясын біріктуде, қазақтың байырғы заманнан басталған өз алдына жеке ел болып қалыптасуын біржолата аяқтауда аса маңызды және түбегейлі шешуші роль атқарды.
Қазақ хандығы — қазақтардың XV және XIX ғасырлар аралығында қанат жайған, тәуелсіз ұлттық мемлекеті. Қазақ хандығы қазақ халқының ғасырлар бойы сақтап, қорғап келген мемлекеттігінің нышаны. Ол ұлан – байтақ өңірді мекендеген қазақ тайпаларының басын қосып шоғырландыруда, қазақтың этникалық территориясын біріктуде, қазақтың байырғы заманнан басталған өз алдына жеке ел болып қалыптасуын біржолата аяқтауда аса маңызды және түбегейлі шешуші роль атқарды.
Сақтаp Археологиялық мәліметтер бойынша сақ тайпaлары Қазaқстан аyмағын б. з. б. VII-IV ғғ. мекендeген. Сaқ тайпалары әр түрлі атaлған. Сaқтарды ежелгі грек авторлары «Азиялық скифтер», парсы ескерткіштерінде «Құдіретті еркектер», Иран жазбаларында «Жүйрік атты турлар» деп атаған. Сақтарда негізінен әскери қоғам болды. Сақтаpдың этномәдени ареалынa көптеген тайпaлар кіреді. Олаpдың нaқты сaнын белгілеу мүмкін емес, грек деректерінде - даилар, массагеттeр, исседондар, т. б., парcы деректерінде - cақ-хаoмоварга, сақ-тиграxауда, сақ-паpадарайа деп aтaлaды. Сақ тайпаларының
Сақтаp Археологиялық мәліметтер бойынша сақ тайпaлары Қазaқстан аyмағын б. з. б. VII-IV ғғ. мекендeген. Сaқ тайпалары әр түрлі атaлған. Сaқтарды ежелгі грек авторлары «Азиялық скифтер», парсы ескерткіштерінде «Құдіретті еркектер», Иран жазбаларында «Жүйрік атты турлар» деп атаған. Сақтарда негізінен әскери қоғам болды. Сақтаpдың этномәдени ареалынa көптеген тайпaлар кіреді. Олаpдың нaқты сaнын белгілеу мүмкін емес, грек деректерінде - даилар, массагеттeр, исседондар, т. б., парcы деректерінде - cақ-хаoмоварга, сақ-тиграxауда, сақ-паpадарайа деп aтaлaды. Сақ тайпаларының


title: С. А. Шмаков Психологтар: Д. Б. Эльконин Е. А. Покровский Л. С. Выготский Е. А. Аркин Өндірілген мекен-жайы

text:
Дидактикалық ойынды зерттеген педагог-психологтар
Педагогтар: К. Д. Ушинский
Н. Құлжанова
С. Т. Шацкий
А. С. Макаренко
Н.К.Крупская
М.Горький
В.Сухомлинский
С.А.Шмаков
Психологтар: Д.Б.Эльконин
Е.А. Покровский
Л.С. Выготский
Е.А.Аркин
Өндірілген мекен-жайы: Алматы қаласы,Талғар ауданы
Байланыс құралдары: +7 747 279 71 90
gmail: dilnazbaktiarova.2003@gmail.com Меншік иесі: Бақтиярова Д.А.
К. Д. Ушинский мектеп жасына дейінгі балалардың ерекшеліктерін ескерсе, былай деп жазады: «Бала табиғатты көрнекілікті аса қажетсінеді. Балаға өзіне белгісіз бес сөзді жалаң үйрете бастасаңыз, көп уақытты зая кетіріп, босқа қиналасыз. Ал енді жиырма сөзді суреттермен байланыстыра үйретсеңіз, бала оны лезде қағып алады. Сіз балаға қарапайым ғана ойыңызды қанша түсіндірсеңіз де, оңай ұға қоймайды. Дәл сол ойды күрделі суреттер көрсете баяндасаңыз, ол сізді тез түсінеді».
Д.Б.Эльконин өзінің «Психология ойыны» атты кітабында «ойын» сөзі көңіл көтеру мағынасында, сонымен қатар, ауыспалы мағынада қолдана береді. Мысалы: «тағдыр ойыны», «отпен ойнау», т.б.
С. Т. Шацкий қазірге дейін маңызын жоймаған мынадай пікір айтқан еді: «Біздің қолымызда күш пен қаржы болғандықтан, біз тек арнаулы мектеп ғимараттарындағы емес, одан тыс жерлердегі педагогикалық үрдістерді зерттеуіміз керек».
А. С. Макаренкобылай деп жазды: «Бала өмірінде ойынның маңызы зор, ересек адам үшін еңбектің, жұмыстың, қызметтің қандай маңызы болса, нақ сондай маңызы бар. Бала ойында қандай болса, өскен соң жұмыста да көп жағынан сондай болады».
Н.К.Крупская «балалар үшін ойын - оқу , олар үшін ойын - еңбек , олар үшін ойын - тәрбиенің елеулі формасы» - дейді, ата-аналарына арналған лекцияларында
М.Горький «Бала ойынды сүйеді. Ойнағанда не болса, соның бәрімен де ойнайды, ол өзінің айналасындағы дүниені ойын және ойынның үстінде тез таниды. Бала сөзбен де ойнайды, осы сөзбен ойнағанда өз ана тілінің нәзік жерлерін үйренеді, тілдің музыкасын ұғады» , дегені мәлім.
Ұлы педагог В.Сухомлинский «Ойынсыз, музыкасыз, ертегісіз, шығармашылықсыз, қиялсыз толық мәніндегі ақыл-ой тәрбиесі болмайды» дейді, демек балалармен ойынның әр түрін ұйымдастыра отырып, бір-біріне деген қайырымдылық, мейірімділік, жанашырлық, достық, жолдастық сезімдерді тәрбиелеуге болады.
Ойын бала үшін — нағыз өмір.
С.А.Шмаковтың пікірінше, ойын табиғаты – бұл оның нақты құндылығы: қуанышты жағдай, эмоция, белсенді өмірлік тонусы (нерв жүйесімен бұлшықеттердің физиологиялық жағдайдағы күш-қуаты), сергектік, ширақтық.
Белгілі психолог Л.С. Выготский: «Қандай да бір оқыту үшін тиімді, яғни өте бір қолайлы мерзімдер болады. Олардан жоғары, не төмен талапты ауытқу, яғни тым ерте, не болмаса тым кеш оқыту мерзімдері баланың ақыл-ойының даму барысында қолайсыз әсерін тигізеді» деген. Осы орайда, «Балаларды мектепке дайындау – оларды оқытып, санатып, әйтеуір білім беріп шығару» – деп, білімдік, тәрбиелік үрдістердің дәстүрлі мектеп сабағы түрінде жүргізу ойдағыдай нәтиже бермейтіндігі сөзсіз. Мектепке дейінгі балалардың жасы мен мен психофизилогиялық ерекшеліктерін ескере отырып, оқыту, тәрбиелеу жұмыстарында түрлі әдіс-тәсілдердің тиімді жолдарын қолданып, ойын түрінде ұйыдастыру нәтижелі болмақ. Ал, осы талаптағы жұмысты іске асыру әр тәрбиешінің шығармашылық ізденістері мен шеберлігін қажет етеді.Ойын ешқашан өзінің қызығушылығын жоғалтпайды, тек оның мазмұны сипаты өзгереді. Балалардың психикалық ерекшеліктерін негізге ала отырып ой танымын, қиялын, тілін, ой өрісін дамыту мақсат етілген. Қиын балалардың психологиялық ерекшеліктерін теориялық тұрғыда Л.С. Выготский еңбектерінде талқыланды


url: http://emirsaba.org/s-a-shmakov-psihologtar-d-b-elekonin-e-a-pokrovskij-l-s-vigots.html#Психологтар:_Д.Б.Эльконин_Е.А._Покровский_Л.С._Выготский_Е.А.Аркин_Өндірілген_мекен-жайы


title: "Ұқсас затты тап". Ойынның мақсаты

text:
Ойынның мақсаты: Үшбұрыш, тіктөртбұрыш, дөңгелекке ұқсас заттарды тауып, атын атай бiлуге үйрету. Баланың түстердi, пiшiндi ажыратудағы ой-қиялын дамыту.
Қажетті құралдар: Геометриялық пішіндер, суреттер.
Ойын барысы:
Ойынға басшылық. Тәрбиешi үш түрлi пiшiндердi көрсетiп, аттарын сұрайды. Оларды атаған соң, түстерiн сұрайды. Бұдан кейiн балаларға тапсырма бередi. Тәрбиешi: - Таратып берiлген суреттерге қараңдар, мен үшбұрышты көрсетемiн, соған ұқсас сурет тауып көрсетiңдер. (тіктөртбұрышты көрсетедi, дөңгелектi көрсетедi). Балалар өздерiндегi ұқсас затты көрсеткенде, олардан не екенiн, түр-түсiн сипаттап айтуды талап етедi. (Үшбұрыш сызғыш, үйдiң төбесi). Топ бөлмесiнде үшбұрышқа ұқсас зат бар ма?
Тiк төртбұрыш: кiтап, терезе, есiк т.б.
Дөңгелек: доп, алма, шар т.б.
Суреттегi заттар жайында кiмнiң қандай өлең, тақпақтар, жұмбақтар бiлетiнiн сұрау. Ендi балаларды үш топқа бөлiп, үш түрлi пiшiндi таратып бередi. “Өз орныңды тап” қимылды ойыны ұйымдастырылады. Балалар жиналатын орындағы пiшiндер көлемi жағынан қолындағыларынан үлкен болады. Ойын аяқталған соң балалардың iс-әрекетiн бекiтiп, талдау жасайды.
"Нүктелердi қос".
Ойынмақсаты: Балаларды кеңістікті бағдарлай білуге үйрету.Нүктелерді қосу арқылы, бейнелерді шығара алуға дағдыландыру.Балаларды ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Қажетті құралдар: Нүктелермен бейнеленген жұлдызша, жалауша бейнелерi.
Ойын барысы:
Қағаз бетiндегi нүктелердi қосу арқылы бейнелердi анықтау, атын атату. Неше нүкте бар екен? Сұрағына жауаптарды тыңдау. Нүктелердi нөмiрлету, сандарды тура және керiсiнше атату. Ойын нәтижесiнде түзу, үшбұрыш, тiкбұрыш ұғымдарын қалыптастыру, сандарды тура және керiсiнше атату.
“Айырмашылығы неде»
Ойын мақсаты: Балалардың геометриялық фигуралар туралы түсiнiктерiн тереңiрек қалыптастыру, олардың жай емес “сиқырлы” фигуралар екенiн, олардан түрлi ойыншықтар, есептер, ойындар құрастыруға болатынына балалардың көзiн жеткiзу, қызығушылығын арттыру, ұқсас заттарды бiр-бiрiмен көзбен көру арқылы салыстыра бiлуге үйрету.
Тек геометриялық фигуралардан құрастырылған екi мейрампаздың бiр-бiрiмен ұқсас және айырмашылығы бар жерлерiн табады. Ойында балаларды екi топқа бөлiп ойнатуға болады. Әр топқа әрбiр ұқсастығы мен айырмашылығын тапқан сайын, әр топ тақтада iлулi тұрған гүл салғышқа гүл салып отырады. Қай қатар гүлдi көп жинайды, сол қатар жеңедi.
“Қай қолымда көп»
Ойын мақсаты: Заттың екi жиынтығын салыстыра бiлуге үйрету. Көз мөлшерін дамыту, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Қажетті құралдар: Ұсақ нәрселер.
Ойын барысы:
Топ екi топқа бөлiнедi, оның әрқайсысы алма-кезек тәрбиешiнiң столына өз топ басшысын жiбiредi. Стол басына келген бала қолын артына ұстайды. Алдымен тәрбиешi, одан соң балалардың бiрi оның қолына кубик, түйме, шарик секiлдi әртүрлi ұсақ нәрселердi ұстатады, бiрақ олар бiр қолда көп, екiншiсiнде аз болуы тиiс. Бала алдымен көз мөлшерiмен нәрсенiң қай қолында көп екенiн анықтауы, одан кейiн нәрселердi бiрiнiң артына бiрiн қойып, қайсысының қатарында көп, қай қатарда аз екенiн салыстыруы тиiс.
Тәрбиешi екi қатардағы нәрселердiң санын теңестiру үшiн не iстеу керектiгiн 2 тәсiлмен орындауы керек.
«Өз үйiңдi тап»
Ойын мақсаты: Балаларды тапсырма бойынша өз үйлерін табуға үйрету.Жылдамдыққа, шапшаңдылыққа тәрбиелеу.
Бұл ойын биiк-аласа, үлкен-кiшi, оң жақта, сол жақта - деген ұғымдарды жаттықтыру мақсатында өтiледi.
Қажетті құралдар: «Ағаштардың бейнесі».Үйлердің суреттері.
Ойын барысы:
Тәрбиешi балаларды екi топқа бөлiп, әр топтың ойнайтын орнын немесе “үйiн” тағайындайды. Екi топқа да өсiп тұрған бiрi биiк, бiрi аласа ағашты көрсетедi де 1-топтағы балалардың үйi биiк ағаштың оң жағы, ал 2-топтағы балалардың үйi аласа ағаштың сол жағы - деп белгiлейдi. Қай топ өз үйлерiне тез барады. Ойын екi рет қайталанады. Ойынның соңында әр топтың балаларын мадақтап отырады.
“Сандықты әшекелеймiз”
Ойын мақсаты: Әртүрлi пiшiндердi ажырату және оны желiмсiз жапсыру дағдыларын қалыптастыру. Ұлттық бұйымның ерекшелiгiмен таныстыру.
Қажетті құралдар: Геометриялық пішіндер, суреттер.
Ойын барысы:
Тәрбиешi түктi қағаздан жасалған сандықты көрсетiп, сұрайды. “Мынау не? Қайдан көрдiңдер? т.б.” Тәрбиешi балалар жауабын толықтырып, ұлттық бұйымның ерекшелiгiн, маңызын қысқаша айтып өтедi де: - Қазiр осы сандықты әшекейлеймiз. Бұл сандық өзi сиқырлы екен, қане ашып көрейiк, - деп iшiнен қорапқа салынған түрлi-түстi геометриялық пiшiндердi алып көрсетедi. Түстерiн сұрайды, ал сандықтың бетi, қақпағы қандай пiшiнге ұқсайды? – Тiк төртбұрышқа. Бұл пiшiндердi балаларға таратып бередi. Сандықтың бетiнде әдемi ою-өрнек бар, бiрақ кейбiр бөлiктерi бос, сол бос орындарға бiз мына пiшiндердi орналастырамыз. Тәрбиешi өзi жапсырып көрсетуi керек. Одан кейiн дөңгелектердi түстерiне қарай таңдап, бiр-бiрiне қарама-қарсы немесе қатарластыра, шетiне ортасына орналастыруды балалардың өздерi жапсырып безендiредi.


|
«Сатай батыр атындағы орта мектеп» кмм математика пәнінен мектепішілк олимпиада
|
Дата | 27.11.2023 | өлшемі | 13,74 Mb. | | #129395 |
| Байланысты: олимпиада 9 сынып
«Сатай батыр атындағы орта мектеп» КММ
Математика пәнінен мектепішілк олимпиада
9 сынып
6 балл
7 балл
7 балл
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


35сұрақ
Сақ тайпаларының әлеуметтік және мемлекеттік құрылысы. Қазақ мемлекеттігінің түп-тамырын зерттеуді сақ, үйсін, каңлы және ғұн тайпаларының әлеуметтік құрылымынан бастаған жөн. Ғылымда бұл көшпелі тайпалардың әлеуметтік құрылымы аз зерттелген.
Сақтар мен үйсіндер өмір сүрген (б.з.д.VIII ғ.- б. з. V ғ.) көшпелі қоғамда малға жекеменшіктің шығуына байланысты қоғам байлар мен кедейлерге бөлінді. Сөйтіп, мемлекеттік құрылымның пайда болуы жүзеге асты.
Сақтардың мемлекеттік құрылымынан олардың көшпелері Ахеменидтік Иран мен Грек – Бактриблық мемлекеттердің әсерін байқауға болады. Ал үйсіндерден Хань (Қытай) патшалығының әсері сезіледі.
Сақ қоғамындағы әлеуметтік қатынастарды қалпына келтіруде жазба деректері мардымсыз, сондықтан археологиялық деректерге көбірек жүгінетін боламыз.
Алғашқы кездегі сақ қоғамын әскери – демократиялық жүйке деп түсіну керек. Ал әскери – демократиялық қоғамда ел басқару тізгіні тайпа көсемдерімен қатар қолбасшылардың, батырлардың қолында болады. Әскери демократия заманында байлық тек шаруашылықты ұйымдастыру жолымен ғана жасалмайды.Байлық –ендігі жерде – соғыс, басқа жұрттардың мал – мүлкін тартып алу арқылы жасалады. Түскен олжа жауынгерлер арасында тез бөлінбейтін. Тайпа көсемдері, қолбасылар, батырларға үлес бастапқыда көбірек, кейіннен тіпті толығымен тиетін болған.Бұл кейін мүлік теңсіздігіне әкеліп соғып, қоғамда бай, кедей топтар қалыптаса бастады. Бұл әлеуметтік теңсіздікке, таптық жіктеліске алып келді. Соңында таптық қоғамдағы меншікті қорғайтын, әлеуметтік қайшылықтарды шешетін, өндіріс пен соғысты, қорғанысты ұйымдастыратын аппарат – мемлекет пайда болды.
Антикалық авторлардың деректері бойынша, сақтарда патшалар мен патшайымдар болған. Олардың қол астындағы жұртына әмірі күшті болды. Сақ патшалары соғыс пен бейбітшілік мәселесін шешті, басқа елдерге елші тағайындады, сырт елдермен одақ құру мәселесіне басшылық жасады, әскерді басқарды. Патшаны бір рудан ғана сайлады. Егер патша өлсе, оның орнына інісі патша болып сайланды. Үлкен мемлекеттік істерді шешуде патша кейде ел құрылтайын шақырды. Бұл сақтардың мемлекеттік жүйесінде демократиялық қағиданың болғандығын көрсетеді.
Артикалық автор Аррианның дерегіне сүйенсек, сақ патшасы елді өзінң сатраптары (қызметшілері) арқылы басқарады.Олар патшаның белгілі бір аймақтағы немесе тайпадағы өкілі болып есептеледі. Сақтардың басқару жүйесіндегі келесі бір буын – әскери –тайпалық ақсүйектер болатын.
Сақтардың әлеуметтік құрылымы жөнінде тікелей жазба деректер жоқ. Сақтармен мәдени-генетикалық туыстас, қоғамдық дамуы деңгейлес скиф тайпалары жөніндегі жазба деректерді сақтар тарихына қатысты ғалымдар жиі пайдаланады. Осы тұрғыдан қарайтын болсақ, сақтардың әлеуметтік құрылымында қоғамдық-әлеуметтік сатының ең басында патшалық ру тұрған. Патша тек сол рудан ғана сайланған. Бұл дәстүр жерімізде сақтардан кейін өмір сүрген ғұндарда, одан түріктерде, тіпті бергі Қазақ хандығында да жалғасын тапқан.
Алтайдағы Берел, Шілікті, Жетісудағы Бесшатыр, Есік, Тарбағатайдағы «патшп қорғандары» сақтардың патша әулеті мен ел басқарған ірі ақсүйектердің молалары.
Сақтардың Қазақстан аумағында ғана емес, тіпті Еуразия құрлығындағы ең көне мемлекеттігінің жәдігерлері (б.з.д. VIII ғ.) Шілікті даласында зерттелді. Ұзын саны 200-ден астам сақ-үйсін мәдениеттерінің ескерткіштері шоғырланған бұл жазықта сақтардың қырықтан астам ірі патша обалары бар. Соңғы зерттеулердің нәтижесінде үш ірі патша обасы зерттелді. Соның «Бәйгетөбе» деп аталатын біреуінен алтын киімде жерленген ерте сақ мемлекеті патшасының мүрдесі ашылды. Мола ерте заманда-ақ тоналып кеткен екен. Тоналғаннан қалған алтын түймелер, қаптырма әшекейлер мен зергерлік бұйымдардың саны 4000-нан асады.
36 сұрақ
Қазақстандағы тайпалық одақтар (б.з.б. 7 – 4 ғ-
ар) – қазақ жерінде құрылған алғашқы мемлекеттік бірлестіктер. Қола дәуіріндегі бақташы тайпалар б.з.б. 1-мыңжылдықтың басында қоғамдық құрылымның ескі рулық түрін алмастырды. Бұлардың қалыптасуына өндіргіш күштердің сол заманға сай дәрежеде мықтап өсуі себепші болды, ал өндіргіш күштер халықтың жартылай көшпелі және көшпелі мал ш-на көшуіне, қола металлургиясының дамуына, темір өңдеудің жаңа әдістерін игеруге байланысты өсті. Мал жайылымдарын тиімді пайдаланып, оларды жеке ру-тайпалық топтарға бөліп берудің экон. қажеттігі, сондай-ақ өзінің малы мен жайылымдықтарын қорғауға ұмтылу туыстас тайпаларды тайпалық одақтарға бірігуге мәжбүр етті. Жеке отбасылық меншіктің ұлғаюы негізінде мүліктік теңсіздік күшейіп, әскери ақсүйектер тобы бөлініп шықты. Олар экон. және әскери жағынан неғұрлым күшті тайпалық одақтарды біріктіруші күш болды. Біртұтас одаққа кірген тайпалар мәдени-шаруашылық жағынан өзара жақындаса түсті, соның нәтижесінде материалдық және рухани мәдениеттің бүкіл тайпалық одақ үшін ортақ үлгілері жасалды. Б.з.б. 1-мыңжылдықтың орта шенінде қазіргі Орталық Азия мен Қазақстан жерінде сақтар деп аталатын бірнеше тайпалардың қуатты жауынгер одақтары мекендеді. Ассирия деректемелерінде сақтар туралы алғашқы мәліметтер б.з.б. 641 – 640 ж. айтылады. Ал Заратуштраның “Авеста” жинағында бұлар “турлар” деп аталған.
Қазақстан аумағында оның Оңт.-шығыс және орт. аудандарын мекендеген тайпалардың көбі сақ тайпалық одағына, ал оның батыс және ішінара солт. аудандарындағылары савромат тайпалар бірлестігіне кірген. Б.з.б. 4 ғ-дың аяқ шенінде қоғам өміріндегі шаруашылық және саяси өзгерістердің нәтижесінде бұл одақтар неғұрлым күрделі құрылымдарға – Үйсін және Қаңлы тайпалық одақтарына орын берді
17сұрақ
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сақ тайпаларының әлеуметтік және мемлекеттік құрылысы


title: «Сақталу заңдары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

text:
(а) Дене импульсі неліктен векторлық шама екендігін сипаттап жазыңыз.
(b) Жеңіл автокөліктің алдыңғы бөлігі соққы кезінде деформацияға ұшырайтындай етіп жасалынады.
Массаы 1200 кг болатын жеңіл автокөлікт ісынақтан өткізу барысында бетоннан жасалған қабырғаға соқтығысқаны көрсетілген.
Сынақтан өткізу барысында жазып алған бейне көрініс арқылы жеңіл автокөлік пен бетоннан жасалған қабырға арасындағы соққы 0,36 с созылғандығы анықталды.
Соқтығысқанға дейінгі жеңіл автокөліктің жылдамдығы 7,5 м/с. Соққы абсолют серпімді. Жеңіл автокөлік импульсінің өзгерісін анықтаңыз.
2.Жылдамдығы 72 км/сағ , массасы 1т автомобильдің кинетикалық энергиясын анықта.
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
3.4м биіктіктегі дененің потенциалдық энергиясы 120 Дж дененің массасын анықта
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
4. Масссасы 100 т ұшақ Жерден 1 км биіктікке көтерілген жылдамдығы 200 м/с болады. Оның Жермен салыстыпғандағы механикалық энергиясы қандай?_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
5. Қандай биіктіктегі масса 2 т жүктің потенциалдық энергиясы 10 кДж-ға тең?__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


title: «Сақталу заңдары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тапсырмалар a

text:
b) . Дене импульсының СИ жүйесіндегі өлшем бірлігі [1]
A) B) C) D) E)
c). Массасы m дене -жылдамдықпен қозғалуда. Дененің импульсі: [1]
A) . B) . C) . Д) .
2. 1-суретте екі шардың соқтығысуға дейінгі, ал 2 суретте абсолют серпімсіз соқтығысудан кейінгі күйлері бейнеленген.
…………………………………………………………………………………[1]
в) Соқтығысуға дейінгі 2-шардың импульсін анықтаңыз
………………………………………………………………………………… [1]
с) Импульстің сақталу заңының формуласын жазыңыз
……………………………………………………………………………………[1]
d) Импульстің сақталу заңын түрлендіріп жылдамдық формуласын жазыңыз
…………………………………………………………………………………… [1]
е) Шарлардың соқтығысқаннан кейінгі жылдамдығын есептеңіз
............................................................................................................................... [1]
3. а) Дене қозғалысында ауырлық күшінің жұмысы нөлге тең болатын жағдай
A) Доп горизонталь лақтырылғанда.
B) Ракета вертикаль жоғары көтерілгенда.
C) Тас төмен құлағанда.
Д) Жердің жасанды серігі шеңбер бойымен қозғалғанда. [1]
b. Дененің потенциалдық энергиясы 50 Дж-ға кемігенде, ауырлық күшінің жұмысы
A) A=-100 Дж В) A=0 Дж С) A=50 Дж Д) A=100 [2]
4.Дене 10м биіктіктен еркін құлады. Оның кинетикалық энергиясы мен потенциалдық энергиясы тең болған кездегі жылдамдығын анықтаңыз.
( g=10 м/с2 )........................................................................................................................................[3]


title: Бағалау критерийлері - «Сақталу заңдары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

text:
Бағалау критерийлері
|
Тапсырма нөмері
|
Дескриптор
|
Балл
|
Білім алушы
|
|
Импульстың сақталу заңын есептер шығаруда қолданады
|
1
|
Импульстың сақталу заңының формуласын жазады.
|
1
|
Гранатаның бірінші бөлігінің жылдамдығын табады.
|
1
|
Гранаттың ұшу бағытын көрсетеді.
|
1
|
Байқоңыр ғарыш айлығының жұмысын бағалайды
|
2а
|
Қоршаған ортаға тигезетін әсерінің басым жақтарын түсіндіреді.
|
1
|
2б
|
Байқоңыр ғарыш айлағының жұмысын бағалайды
|
1
|
2в
|
Зымырандардың көп сатылы болып жасалуының себебін түсіндіреді.
|
1
|
Механикалық жұмысқа аналатикалық және графиктік тәсілдермен анықтайды.
|
4
|
Графиктегі көрсетілген физикалық шамаларды кестеге толтырады
|
1
|
Механикалық жұмысты есептеу формуласын пайдаланып жұмысты есептейді.
|
1
|
Энергияның сақталу және айналу заңдарын есептер шығаруда қолданады.
|
5
|
Жылдамдықтың өлшем бірлігін ХБЖ жүйесіне келтіреді
|
1
|
5 а
|
а) Потенциялық энергиясын есептейді
|
1
|
5 б
|
б) Кинетикалық энериясын есептейді;
|
1
|
5 в
|
в) Жоғарғы нүктедегі көтерілу биіктігін есептейді.
|
1
|
Жалпы балл
|
12
|


title: «Сақталу заңдары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

text:
1. Горизонталь бағытта v0=15 м/с жылдамдықпен ұшып келе жатқан граната екіге бөлініп кетті.Оның бір бөлігінің массасы 2кг,екіншісінікі 3кг. Екінші бөлігінің ұшу бағыты бұрынғы қалпында қалды.Оның жылдамдығы бастапқы жылдамдығынан v2 =35м/с –ке жетті. а)Бірінші бөлігінің жылдамдығын табыңыздар
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________
б)Ұшу бағытын сызба арқылы анықтап, көрсетіңіз.
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________ [3] 6 мин
2.Төмендегі берілген сұрақтарға жазбаша жауап жазыңдар: а) Ғарыш айлағы жұмысының қоршаған ортаға тигезетін әсері
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________
б) «Байқоңыр «ғарыш айлағының елімізде алатын орны (пайдасы мен зияны)__________________________________________________________________________________________________________________________________________________
в)Қандай себептен зымырандар көп сатылы болып жасалады?
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________
[3] 5 мин
3. Денеге қозғалыс сызығы бағытындағы әсер ететін күштің орын ауыстыру тәуелділігі 1-ші суретте берілген.Суретті пайдалана отырып кестені толтырыңыз. Осы күштің 1-5 жол бөлігіндегі және барлық жолдағы істеген жұмыстарын жеке-жеке табыңыздар.


Сақтандыру-бір мезгілде ретінде әрекет етеді, бір тұрақтандырғыш әлеуметтік-экономикалық
елдегі жағдай сияқты салалардың бірі экономика және бизнес. Бір мезгілде сақтандыру бірі
болып саналады әдістерінің тәуекелін басқару. Ерекшелігі сақтандыру қорғаудың тұрады өтемақы
жүзеге асыру кезінде залал сақтандыру жағдайы.
Мәні зор, сақтандыру, инвестициялық қызмет және басқару капиталами қаржы-өнеркәсіп топтары
мен холдингтер.
Соңында, сақтандыру ретінде әрекет етеді құралдарының бірі қамтамасыз ету экономикалық
еркіндік және жеке құқықтары, нарықтық экономика жағдайында.
Дәстүрлі сақтандыру құралы ретінде қаржылық менеджмент пайдаланылады кезде:
Алдын алу шаралары және тәуекелдердің төмендеуіне көрсетіледі немесе жеткіліксіз, немесе,
экономикалық тұрғыдан тиімді;
Орын алған экономикалық бөлектенуіне шаруашылық қызмет субъектілерінің негізделетін меншік
нысандарының сан алуандығы;
Өндірісте және саланың бар қосымша өнім үшін қажетті ерікті сақтандыру;
Тәуекел қызметі бар, бірақ тым қауіпті;
Сақтандыру қызметтері жеткілікті сенімді, ал қаржы сақтандырушының тұрақты қамтамасыз ету
үшін нақты сақтандыру қорғауды сақтанушының жауапкершілігі, мүлік және т. Б.
Осы жұмыста ұсынылған негіздері тәуекелдерді сақтандыру құралы ретінде қаржылық
менеджмент.
2.Мәні мен тәуекелдерді жіктеу
Тәуекелі бар ретінде түсіндіріледі жағдай, біле ықтималдығы әрбір ықтимал нәтижесімен,
барлығы бірдей болмайды дәл болжау түпкі нәтижесі. Негізінде сақтандыру жауапкершілік
сақтандыру тәуекелі.
Сақтандыру тәуекелі – бұл неоднозначное ұғымы, бірақ жиі астында түсініледі болу ықтималдығы
залал. Тәуекелі болып табылады объективті алғышарты туындаған сақтандыру қарым-қатынастар:
егер қауіп-қатер жоқ – жоқ қажеттілік және сақтандыру. Алайда, кез келген тәуекел мүмкін лечь в
основу сақтандыру қарым-қатынастар. Сақтандырылуы мүмкін тек сол тәуекел, ол бойынша
бағалауға болады сақтандыру жағдайының басталу ықтималдылығы, мөлшерін анықтау-ықтимал
залал мен исчислить баламалы сақтандыру сыйлықақысын.
Сақтандыру тәуекелі – белгілі бір оқиға, жағдай жүргізілетін сақтандыру жарналарын белгілері
ықтималдығын кездейсоқтық басталған.
Сақтандыру жағдайы – оқиға предусматриваемое сақтандыру шартында немесе міндетті, ол
болған және ай декларация төлеуді жүзеге асырсын сақтандыру сомасын (сақтандыру өтемін)
Шын мәнінде, кез келген сала тіршілік адамзат қоғамының мүмкіндігімен байланысты тәуекелдің
пайда болу немесе қауіп шығындарын, материалдық және жеке.
Белгілі саз елеулі залал және халық шаруашылығына және тұрғындарға зиянын табиғи апаттар.
Жеткілікті есте Армениядағы жер сілкінісі болған бұзылған ғана емес, өнеркәсіптік кәсіпорындар
мен дүкендер, қоймалар, инфрақұрылым, тұрғын үйлер, адамдар зардап шекті. Сонымен қатар,
жер шарындағы жүреді орта есеппен 18-ден астам жер сілкінісі жыл сайын. Тіпті әлдеқайда ұсақ
ауқымы бойынша табиғи апаттар – өрттер, жарылыстар, ауылдық, цунами, тайфуны, шаңды дауыл
және т. Б. тудыруы мүмкін елеулі бұзу және ұзақ уақытқа істен шығаруға, бұл немесе басқа да
буын қоғамдық ұдайы өндіріс.
Дамуымен, өндіргіш күштерді қоғам орынбасарымен кездесті жаңа, өте елеулі қауіп көзі: рафиков
техникалық тәуекелдерді. Техникалық тәуекелдер жүзеге асырумен байланысты ұдайы өндіріс
процесінің. Олар өседі өсуімен өндірістік қуаттарды күрделенуіне, технология, жаңа энергия
түрлері және т. Б. Үлкен әсер шамасын техникалық тәуекел көрсетеді тығыздығы өнеркәсіптік
объектілерді орналастыру белгілі бір аумағында, өйткені жоғары тығыздығы апат объектіде
мүмкін итермелейді, аварияға басқа және т. Б., сондай-ақ называемому «принцип домино».
Үлкен залал әкеледі апатты қоршаған ортаны ластау сияқты шығарындылары немесе төгінділері,
зиянды заттарды атмосфераға немесе су; бытыратып орналастыру қатты, сұйық немесе газ тәрізді
заттардың топырақтағы; білім беру иістерді, шу, радиация, температуралық өзгерістер асатын
үшін белгіленген деректер аумағы мен уақыт деңгейі және т. Б. қауіп-қатерді Азайту және залалды
азайту апаттық ластану болып табылады, сөзсіз, бірі қауіпті.
Тұтастай алғанда, әсер ғылыми-техникалық прогресс қоғам біржақты емес. Бір жағынан, ҒТП
игеруге мүмкіндік береді табиғат күшімен мүмкіндік береді тиімді бақылауға қоғамдық өндіріс.
Пайда болады жаңа күрес құралдары қаупі бар. Екінші жағынан, прогресс әкеледі туындауына
жаңа тәуекелдер, оларды шоғырландыру, сондай-ақ орасан зор концентрациясы құндылықтар,
бұл ұштастыра отырып, аккумулированием тәуекел күрт арттырады қауіп апаттар.
Алайда, халық шаруашылығының салалары бойынша да тәуекелге неғұрлым бейім, мысалы, ауыл
шаруашылығы, теңіз және әуе тасымалдау, химия өнеркәсібі, энергетика және т. Б. Әрбір кәсіпкер,
вкладывающий құралдары осы саланың ұшыратады өз капиталы едәуір тәуекелі. Ұғымы
«кәсіпкерлік» әрқашан байланысты үлкен немесе аз тәуекелі бар. Тәуекел дерлік әрдайым бағалы
қағаздарды сатып алу, депозиттік сертификаттарды және өзге де операциялар бойынша ақша
нарығындағы. Банк ісінде бар тұтас жүйе сақтандыру (хеджирлеу) қаржылық тәуекелдер.
Адамдарға тән түрлі қарым-қатынасы тәуекелі. Экономикалық теория қабылданды бөлуге:
А) бейтарап тәуекелге;
Б) әуесқой тәуекел;
В) бастан кешіріп антипатию тәуекелге, немесе қарсыластарының тәуекел.
Алайда, өзінің негізгі массасында адамдар бейім тәуекелдік. Мұндай мінез-құлық, әдетте,
түсіндіреді, басқа ерекшеліктерін адам психикасы, таза экономикалық себептер, атап айтқанда,
сол немесе өзге қызметпен айналысу, оны таңдайды. Бірақ тек қана экономикалық қызмет әсер
етеді адам, оның тәуекелі. Әсерінен және басқа да факторлар: әлеуметтік, саяси, экологиялық
және басқа да пайда болады сол немесе өзге де тәуекелдер.
2.1.Қаржылық тәуекелдер
Кез-келген шаруашылық қызметін әрқашан қауіп бар ақшалай шығындардың туындайтын
ерекшелігі сол немесе басқа шаруашылық операция. Қауіп мұндай шығындар болып табылады
қаржылық тәуекелдер.
1-сурет. Жүйесі қаржылық тәуекелдер.
Қаржылық тәуекелдер – бұл коммерциялық тәуекелдер. Тәуекелдер болады: таза және
алыпсатарлық. Таза тәуекел алу мүмкіндігін білдіреді залал немесе нөлдік нәтиже. Алыпсатарлық
тәуекелдер өрнектеледі алу мүмкін оң және теріс. Қаржылық тәуекелдер – бұл алыпсатарлық
тәуекелдер. Инвестор жүзеге асыра отырып, венчурлық капитал салу, алдын-ала біледі, бұл оған
ғана мүмкін болады екі түрі нәтижелер: табыс немесе залал. Ерекшелігі қаржылық тәуекел болып
табылады ықтималдығы туындаған залал нәтижесінде қандай да бір операцияларды қаржы-несие
және биржалық салаларда жасалған операциялар қор бағалы қағаздармен, т. Е. тәуекел
туындайтын табиғат, осы операциялар. Қаржылық тәуекелдерге мыналар жатады кредиттік
тәуекел, пайыздық тәуекел, валюталық тәуекел; тәуекел айрылып қалған қаржылық пайданы (1-
сурет).
Кредиттік тәуекел – қауіп-қарыз алушы төлемеген негізгі қарызды және пайызды, кредиторға
тиесілі. Пайыздық тәуекел – қауіп шығындарын коммерциялық банктердің, кредиттік мекемелер,
инвестициялық қордың ми, селенговыми компаниялар асып түсуі нәтижесінде пайыздық
ставкалардың төленетін, олар бойынша тартылған қаражат, үстінен ставкалар бойынша берілген
кредиттер.
Валюталық тәуекелдер болып табылады қауіп валюталық шығындардың өзгеруіне байланысты
курстың бір шетел валютасын басқа валютаға қатынасы бойынша, соның ішінде ұлттық валютада
жүргізу кезінде сыртқы экономикалық, несиелік және басқа да валюталық операциялар.
Тәуекел айрылып қалған қаржылық пайданы – бұл тәуекел туындаған жанама (қосымша)
қаржылық зиянның (ма? Екеуіне де пайда) нәтижесінде жүзеге асырмау қандай да бір іс-шаралар
(мысалы, сақтандыру) немесе тоқтау шаруашылық қызметі.
2.2.Таза және алып-сатарлық тәуекел
Тәуекел – қаупі шығындар. Оларды өтеу тіркеледі белгілі бір ақшалай өтемақымен, оны сот
тағайындайды төлеу талапкерге, жеңіп шыққан процесс. Бірақ кез келген зиян өтеледі.
Сақтандыру ісі бар, негізінен, таза тәуекел.
Таза тәуекел – бұл тәуекел, көздеген ғана ықтималдығы шығындар. Сондықтан, қар көшкіні бұрын
өзімен мұндай тәуекелдің түрі, оның ешқандай жеке немесе заңды тұлға қабілетті емес бірде-
болжау, бірде-бір болдырмау мүмкін. Басқа сөздермен айтқанда, кез-келген апат, мұндай жер
сілкінісі немесе өрт, қымбатқа түседі адамдарға, онда ол обрушивается, бірақ оның болмауы
әкеледі арттыру пайда.
Таза тәуекел қамтиды ғана қауіпті залал, кез-келген мүмкіндіктерін ұтыс.
Екінші жағынан, алып-сатарлық тәуекел ашады болашақта пайда алу, бұл, ең алдымен, және
итермелейді, адамдарды бизнеспен айналысуға. Кез келген бизнес білдіреді ете отырып, олардың
ақша жоғалтып алу мүмкін.
Алыпсатарлық тәуекел – тәуекел қарастыратын ықтималдығы ретінде пайдалар мен залалдар.
Түсіну арасындағы айырмашылықты таза және алыпсатарлық тәуекелдерді қарастырайық мысал
компания «Шуа-Тұм-Интернэшл» шығарады, ол роликті коньки мен роликті тақта. Кезде соңында
70-ші жылдардың жасөспірімдердің аяқ астынан қамтыды безумное қызығушылығы роликовыми
коньками, двадцатичетырехлетний ұлы компаниясының президенті шешті өзі жасауға жұп коньки
тіркеп, оларды табанды ескі кроссовкалар фирмасының «Адидас». Нәтижесінде тартысты өтті
мүлдем жаңа түрі аяқ киім – «джоггеры», сменивший дәстүрлі бәтеңке приподнятым носком. Жоқ
ешқандай кепілдік, бұл көрермен предпочтет жаңа коньки ескі, бірақ компания дайын тәуекелге.
Қосу шешімі жаңа аяқ-киім жаппай өндіру несло өзіне айтарлықтай үлесін алып-сатарлық тәуекел,
нәтижесінде өзін-өзі ақтады. 8 айында компания жетекші өндіруші коньки. Сонымен қатар «Шуа-
Тұм» испытывала тұрақты қауіп төндіретін әр түрлі таза тәуекел:
Өрт, су тасқыны немесе жер сілкінісі алар жоюға фабриканы;
Қоймадан ұрлап алар барлық қорлар;
Жүк көліктері беретін тауарлар алар ене аварияға;
Біреу алар зардап шекпеуі үшін жарамсыз коньки.
Өрт, су тасқыны немесе жер сілкінісі алар жоюға фабриканы;
Қоймадан ұрлап алар барлық қорлар;
Жүк көліктері беретін тауарлар алар ене аварияға;
Біреу алар зардап шекпеуі үшін жарамсыз коньки.
Егер бұл жағдай, компания ештеңе ұтып еді. Көп жағдайда ол еді тырысып бақты алдын алуға
шығындар.
Белгісіздік тән нарықтық шаруашылыққа мүмкін етеді болуы және дамуы алыпсатарлық тәуекел.
Әсіресе алыпсатарлық дамыған биржаларында. Өзгешелік үш тәсілін алыпсатарлық қызметін
биржаларында:
Сатып алу тауардың, оны сақтауға белгілі бір мерзім ішінде және одан кейінгі сату. Сатып алу
тауары, спекулянт есептейді арттыру бағалар. Егер баға көтерілмейді, ал экономикалық
шығындар, спекулянт талқылағанда шығындар.
Қорытынды мерзімді (фьючерстік) келісім-шарттар бойынша белгілі бір мерзімі өткеннен кейін
инвестор өзіне міндеттеме сатып алу немесе сату белгілі бір саны бағасы бойынша биржалық
тауарды, белгілі бір бүгін. Бірақ, егер бағасы төмендейді, ол проиграет.
Қорытынды опционного келісім-шарт.
Опцион – шарт, оған сәйкес инвестор құқығы сатып алу немесе сату, болашақта қандай да бір
тауар саны бағасы бойынша анықталатын, бүгінгі күні. Ерекшелігі бұл тәсілдің ерекшелігі, инвестор
өз құқығын жүзеге асыруға немесе жүзеге асыруға байланысты өз тілегі, ол анықталады мән-
жайлар. Егер сату бағасы төмендейді күтулерге, инвестор емес, өз құқығын жүзеге асыруға. Бұл
жағдайда ол, рас, рас ту бөлігі, оны ақылы түрде қаламақы маклеріне кезде онымен келісім-шарт.
Опциондық келісімшарт қауіпсіз (аз қауіпті) тәсілі алыпсатарлық салыстырғанда мерзімді келісім-
шартпен, өйткені жеңіліс болуы мүмкін тең ғана гонорару маклеріне.
Және мерзімді келісім-шарттар, және опцион пайдаланылады жүзеге асыру кезінде хеджирлеу –
сақтандыру, өндіріс және сауда, өнеркәсіптік және сауда фирмаларының көмегімен биржа.
Хеджирлеу төмендетуге көмектеседі тәуекел қолайсыз бағаны өзгерту, бірақ мүмкіндік бермейді
пайдалануға қолайлы өзгеруіне баға. Операциялар кезінде хеджирлеу тәуекелі жоқ жоғалады,
бірақ ол өзгертеді өз тасығыштың: өндіруші перекладывает тәуекел биржалық спекулянта, өйткені
бастан антипатию тәуекелге. Спекулянт өзіне тәуекел, өйткені болып табылады әуесқой тәуекел.
2.3.Сақтандырылатын және нестрахуемые тәуекелдер
Көпшілігі таза тәуекелдер (бірақ барлық емес) сақтандыруға жатады; алыпсатарлық тәуекелдер,
жалпы айтқанда, страхуются.
Нестрахуемый риск – тәуекел, сақтандыру, оның қатынастан қашады көптеген сақтандыру
компаниялары үшін ықтималдығы онымен байланысты шығындарды алдын ала болжау мүмкін
емес дерлік. Сатып алуға болады сақтандыру, табиғи апат, мұндай су тасқыны немесе жер
сілкінісі. Бірақ сақтандыру компаниялары әрқашан құлықсыз, артық айтқандық емес мүмкіндігін
қарастырады ынтымақтастық жағдайларда тәуекел байланысты акциялармен немесе жалпы
экономикалық жағдайға байланысты. Мұндай белгісіз факторлар, заңнаманың өзгеруі және
экономикалық тербелістер, шеңберінен сақтандыру.
Кейде нестрахуемые тәуекелдер айналады страхуемыми кезде теріледі жеткілікті деректердің дәл
бағалау алдағы шығындар. Бастапқыда сақтандыру компаниялары құлықсыз страховали
авиажолаушыларды, бірақ он жылдан кейін, бұл тәуекел болды болжамды.
— Нестрахуемым тәуекелдерге мыналар жатады:
Нарықтық тәуекелдер – факторлар әкелуі мүмкін потере меншік немесе табыс сияқты маусымдық
немесе циклдық өзгерістер баға; немқұрайлылық; тұтынушылардың сән өзгерістер; бәсекелес
ұсынатын неғұрлым жоғары сапалы тауар.
Саяси тәуекелдер – пайда болу қаупі мұндай оқиғалар: үкіметтің ауысуы; соғыс шектеулер; еркін
сауда; негізсіз немесе шамадан тыс салықтар; шектеулер еркін валюта айырбастау.
Өндірістік тәуекел – қауіп-қатер сияқты факторлардың: неэкономическая жұмыс; жабдықтарды
шикізат ресурстарының жетіспеушілігі; қажеттілігін шешуге техникалық проблемалар; ереуілдер,
прогулы, еңбек даулары.
Жеке тәуекелдер – қауіп сияқты факторлар: жұмыссыздық; кедейлік салдарынан ажырасу,
жетіспеушілігі білім беру мүмкіндігі болмаған ақпаратты жоғалтудан немесе денсаулық әскери
қызметте.
Страхуемый риск – тәуекел деңгейі рұқсат етілген шығындар үшін оңай анықтаймыз, сондықтан
сақтандыру компаниясы оларды өтеуге дайын.
— Сақтандырылатын тәуекелдер жатады:
Мүліктік тәуекелдер – қауіп туындаған шығындарды апат әкеледі: тікелей жоғалуына меншік;
жанама потере меншік.
Жеке тәуекелдер – қауіп ысыраптардың пайда болу нәтижесінде: мезгілсіз қайтыс болуы; еңбекке
уақытша жарамсыздық; қарттық.
Байланысты тәуекелдер заңдық жауапкершілігі – қауіп ысыраптардың пайда болу үшін:
автомобильді пайдалану; ғимаратына азаматтардың келіп-кету; қызмет түрі; тауарларды өндіру;
кәсіби қателер.
Страхуемый риск, ол дайын, өзіне сақтандыру компаниясы » ақ, әдетте, мынадай талаптарға
жауап береді:
Страхуемая қауіп емес, нәтижесі болуы мүмкін қасақана іс-қимыл. Бұл дегеніміз, сақтандыру
компаниялары төлейді емес, залал үшін, әдейі келтірілген ең сақтандырылған фирма немесе жеке
тұлға, оның нұсқауы немесе оны білмей. Мысалы, сақтандыру полисі өрт енгізілмейді келтірілген
шығындар поджогом сақтандырылған фирмалар. Алайда, мұндай полис көздейді шығындарды
жабуға, егер қасақана өртеу жасайды қызметші фирмалар.
Шығындар жатқызылуға тиіс есептеу, және сақтандыру шығындары тиіс экономикалық
оправданны. Пайда табу үшін, сақтандыру компаниялары болуы туралы мәліметтер жиілігі мен
күшін шығындарды келтіретін зиянды осы дерт. Егер бұл ақпарат қамтиды, ұзақ уақыт және
негізделген үлкен саны жағдайлары, сақтандыру компаниялары, әдетте, мүмкін өте дәл болжау,
қандай шығындар пайда болашақта.
Бір тәуекелдің түрі қамтуы тиіс айтарлықтай саны осындай жағдай. Көп жағдайларды түседі осы
санатқа, неғұрлым ықтимал, бұл болашақ растаса болжамдар сақтандыру компания. Сондықтан,
сақтандыру компаниялары қуана-қуана келуде өзіне тәуекелдер кездесетін көптеген фирмалар
мен жеке тұлғалар. Мысалы, өрт – бұл жалпы қауіп, қауіп іс жүзінде барлық ғимараттар,
сондықтан, әдетте, шығындарды сақтандыруға өрт себеп емес, қиындықтар.
Тәуекел тиіс емес бір мезгілде қамтуы барлық сақтандырылған. Егер сақтандыру компаниясы
қамтымайды үлкен географиялық аймақ немесе халықтың қалың жіктерін, онда тек қана бір апат
әкелуі мүмкін, бұл оған төлеуге бірден өзінің барлық полистері.
Ықтимал қаржылық шығындар болуы тиіс ощутимыми үшін сақтанушының. Сақтандыру
компаниясы мүмкіндігін бере алмайды айналысуға канцелярской жұмысымен байланысты
қанағаттандыруға көптеген ұсақ сақтандыру талаптарды (өтініштерді сақтандырылған адамдарға
зиянның орнын толтыру туралы). Сондықтан көптеген полистер қамтиды бап көздейтін,
сақтандыру компаниясы төлейді, тек зиян, ол сомасынан асатын болса, аталған полисте. Бұл деп
аталатын нестрахуемый қалдығы білдіретін кейбір бөлігі жалпы шығын сомасын, оны төлеуге
келіссе, өзі сақтандырылған.
3.Тәуекелдерді сақтандыру
Тәуекелдерді сақтандыру откосится іс-шараларға өтемдік сипаттағы. Ол өтейді залал (немесе
оның бөлігі) ақшалай нысанда, бірақ өтейді жоғалған тауарлық-материалдық құндылықтар, және,
осылайша, мүмкін емес толық жою барысын молайту. Іс-шараларға өтемдік сипаттағы, сондай-ақ
жатады самострахование және банк кредиттері. Әрқайсысы үш әдістері бар артықшылықтары мен
кемшіліктері. Сондықтан, шаруашылық жүргізуші субъект пайдаланады олардың жиынтығы
немесе белгілі бір комбинациясы.
Самострахование – механизм, оның көмегімен компания сақтандырады-өзі, өз бетінше жинақтай
отырып құралдары шығындарын жабу үшін. Самострахование мүмкіндік береді сыни сәтте болуы
қажет емес, ақша, тауар-материалдық құндылықтар (мысалы, қорлар, тұқым белгілі бір сорттары
мен сапасы); бірақ ол бар айқын экономикалық шекарасын, оның көмегімен оларды өтеу мүмкін
үлкен шығындар, өйткені, ол кәсіпорын мүмкін бағыттап, айналымнан резервіне, беспредельны.
Дегенмен, сақтандыру тәуелділігін төмендетуге мүмкіндік береді қоғамдық өндіріс және жеке
тауар өндірушінің атынан күтпеген қолайсыз оқиғалар білдіреді парағына қоғамның тарихи даму
барысында арнайы әлеуметтік-экономикалық механизмі бұзушылықтарға қарсы күрес қоғамдық
өндіріс. Батыс экономикалық ғылым теориясы бар, оған сәйкес сақтандыру ретінде анықталады
қоғамдық өндірістің реттеушісі қамтамасыз ететін динамикалық тұрақтылық жүйесін
шаруашылығы арқылы теңестіру туындайтын ауытқулар.
3.1.Сақтандыру жасасу кезінде стандартты келісім-шарттар
Кәсіпорындар мен ұйымдар, тікелей шығатын нарыққа тап қауіптілігімен байланысты валюталық
шығындардың күрт ауытқуы шетел валюталары бағамдарының. Валюталық тәуекелдер бар
жүргізу кезінде есеп айырысу ретінде еркін айырбасталымды валютада (ЕАВ), сондай-ақ
клирингтік валютамен, сондай-ақ жүзеге асыру кезінде нарығы бар. Оның екі негізгі валюталық
тәуекел: тәуекел қолма-қол валюта бойынша шығындарды нақты операциялар бойынша шетел
валютасымен және залалдар тәуекелін қайта бағалау кезінде активтер мен пассивтердің, сондай-
ақ баланстарын шетелдік филиалдары ұлттық валютаға.
Тәуекел қолма-қол валюта шығындардың бар ретінде келісім-шарт жасау кезінде, сондай-ақ беру
кезінде (немесе алу) кредиттер тұрады мүмкіндігі валюта бағамының өзгеруі мәміле қатысты
рублі (және, тиісінше, өзгерістер шамасын түсімдерін немесе төлемдерін қайта есептеу кезінде
сомға).
Өзіндік валюталық тәуекел өзгеруімен байланысты валюталық бағамның арасындағы кезеңде қол
қоюға келісім-шарт төлемдер бойынша оған валютасында экспорттаушы салдарынан төмендеу
бағамын шетел валютасының ұлттық немесе құнының өсуі импорттық келісім-шарттың
нәтижесінде арттыру курсының шетел валютасына қатынасы бойынша рублі. Тәжірибеде
көрсетілген тәуекел мұрагерліктен шеттетілуі мүмкін қолдану арқылы әр түрлі әдістерін
валюталық тәуекелдерді сақтандыру. Тәуекел пайданы жасалады алу мүмкіндігі нашар
нәтижелерін таңдау кезінде бір екі шешімдер – сақтандыруға немесе жоқ сақтандыруға
валюталық тәуекел. Мәселен, бағамын өзгерту мүмкін болуы үшін қолайлы ВЭО немесе
кәсіпорын, және, застраховав келісім-шарт валюталық тәуекелдер, ол айырылуы мүмкін пайда
болатын жағдайда алуға тиіс. Сонымен қатар, нақты алдын ала болжау мүмкін емес тәуекел
пайданы жоқ жеткілікті тиімді болжамдар валюталық курс.
Тәуелділікке түсімнің кәсіпорындардың тербеліс валюта бағамдары әсер етеді және тәртібі ішкі
есеп айырысу бойынша экспорттық-импорттық операциялар.
Тәжірибеде валюталық тәуекелдер пайда мынадай жағдайларда:
1992 жылға дейін экспорттаушылар қолданылды бойынша бюджетпен ішкі көтерме бағалар.
Мұндай жағдайларда алынатын кәсіпорын сомасы рубль мәні бойынша емес, байланысты сыртқы
факторлар, соның ішінде валюталық курс. Дегенмен, бұл жағдайларда кәсіпорын жасөспірімдері
валюталық тәуекелдер – валюталық аударымдар экспортынан. Өйткені аударымдар сомасы
шетел валютасымен анықталады қатты процент валюталық түсімді, өзгерту соңғы ауытқуымен
байланысты валюта бағамдарының көрсетіледі шамасы валюталық аударымдар. Шамамен
осындай модель және қазіргі жүйесінде валюталық бақылау, қашан экспорттаушылар сатуға
міндетті бөлігі өз валюта түсімін валюта биржасында.
Валюталық тәуекелдер туындайды импорты кезінде қалай орталықтандырылған қаражат есебінен
(кәсіпорын төлейді тиісті белгіленген баламасы төлемдердің шетел валютасындағы бойынша
импорт келісім-шарт), сондай-ақ өз валюта қаражаты. Бұл жағдайда, тәуекелдер мүмкіндігімен
байланысты валюта бағамының өзгерісі туындайды, егер валюталық қаражат сақталады рублевых
шоттарда немесе шоттағы білдірілген қандай да бір үшінші валютасынан ерекшеленетін валютада
импорттық келісім-шарт. Үшін отандық кәсіпорындар мен ұйымдардың қол жетімді болып
табылады мынадай әдістері валюталық тәуекелдерді сақтандыру:
Таңдау валютаны (немесе валюталарды) бағасы сыртқы сауда келісім-шарт;
Қосу келісім-шарт валюталық ескертпелер;
Реттеу валюталық позиция бойынша жасалатын келісім-шарттар;
Орындау, қызметтерді коммерциялық банктердің, сақтандыру валюталық тәуекелдер.
Таңдау валюта бағасы сыртқы сауда келісім-шарт әдісі ретінде сақтандыру валюталық тәуекелдер
неғұрлым қарапайым болып табылады. Оның мақсаты – орнату келісім-шарттың бағасы осындай
валюта бағамының өзгеруі оның бермейтіндіктен, қолайлы. Экспортер үшін бұл-деп аталатын
«қатты» валюта, яғни, валюта курсы, онда артады, келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде.
Сәтіне төлем нақты түсім келісім-шарт бойынша қайта есептелген рубль асып бастапқыда
ожидавшуюся.
Керісінше, импорттаушы ұмтылады келісім-шарт валютасымен сәйкес понижающимся курсымен
(«әлсіз» ел валютасында). Сол сәтте оған төлем төлеуге аз соманы рубльмен қарағанда есептеді,
өйткені шетел валютасы рубль құны арзан. Сәтті таңдалған валюта бағасын мүмкіндік береді ғана
емес, болдырмау үшін шығындардың өзгеруімен байланысты валюталық курстар мен пайда.
Сонымен қатар, бұл әдіс өз кемшіліктері бар. Біріншіден, күту арттыру немесе төмендету шетелдік
валюта бағамының мүмкін емес оправдаться. Сондықтан бұл әдісті пайдалану кезінде қажет
сенімді болжамдар динамикасының валюталық курс.
Екіншіден, кезде сыртқы сауда келісім-шарттар әрқашан бар, таңдау мүмкіндігі ең қолайлы
валютаға баға. Мысалы, кейбір халықаралық тауар нарықтарындағы бағалары сыртқы сауда
келісім-шарт орнатылады валютасында экспорттаушы.
Қатысты көптеген тауарларды, атап айтқанда, шикізат және азық-түлік бар, нақты таңдауға
мүмкіндік беретін валюта бағасын қолданылатын, келісім-шартта арасындағы уағдаластық
бойынша контрагенттермен. Бірақ тараптардың мүдделерін таңдау кезінде валюта бағасын сәйкес
келмейді: экспортер үшін кез келген жағдайда аса тиімді бағасын белгілеуге «күшті»
валютасымен, сондай-импорттаушы – «әлсіз». Сондықтан бар, басқаға беру туралы мәселеде
валютасындағы бағасын контрагенттер, әдетте, талап етеді қолма-қол ақша беру (жеңілдік немесе
үстеме бағаға жеңілдік шарттары төлем немесе несие және т. Б.). Мөлшері және түрлері болуы
мүмкін әр түрлі жеңілдіктер беру.
Осылайша, мәмілелер жасау кезінде биржалық тауарлар, оларға көптеген түрлері шикізат және
азық-түлік мөлшері, жеңілдік немесе үстеме бағамен анықталады құны: сақтандыру валюталық
тәуекелдер халықаралық валюталық базарда. Мысалы, мәміле жасасу кезінде жеткізуге орман
тауарларды (төлеммен 3 айдан кейін) импорттаушы талап бағасын белгілеу долларымен емес,
шведтік кронда ретінде ұсынды экспорттаушы. Сонда бағасы долларымен жолымен анықталады
есептеу швед кронын бойынша форвардному 3 айлық валюталық бағам ұшар долларына (т. Е.
ескере отырып, сыйлықақылар немесе жеңілдіктер ағымдағы бағамы бойынша). Арасындағы
айырмашылық баға кронах және долларымен тең арасындағы айырмашылық ағымдағы және
форвардтық курс, жағдайға байланысты қалыптасқан валюталық нарықтар және төлем
мерзімдері келісім-шарт бойынша) болуы мүмкін ондық үлестерінің пайызға дейін 3-5% және
одан да артық болады көрсетуі құны хеджирлеу мәмілелері арқылы шұғыл валюталық
операциялар.
Түрлері мен өлшемдері жеңілдіктер беру тауарлар бойынша емес, биржалық сауда байланысты
ретінде жоғарыда көрсетілген факторларды, сондай-ақ қалыптасқан сол немесе өзге нарықтағы
тәжірибе, тілегі контрагент, оның ережелері мен уағдаластығы. Басым көпшілігі осындай
жеңілдіктер беру (шамамен ¾) бағадан жеңілдіктер, бірақ кездеседі және басқа шарттарын
өзгерту, төлемнің, валюталық ескертпелер және т. Б.
Әдетте валюта бағасын ұсынады экспорттаушы. Егер импорттаушы емес және талап өзгерту
валюта келісім-шарт, фирма-экспортер талап етуге құқылы жауап беру. Импорттаушы үшін
мағынасы көндіруге өзгеруі валюта бағасы, егер ол күтеді, бұл курс, ол ұсынған валютаның
айтарлықтай төмендейді – көбінесе қарағанда ұлғайтылды, бағасы келісім-шарт, және, осылайша,
сәтіне төлем валютаның құнсыздануы өтейді бағасын арттыру. Егер экспортер деп санайды
ұсынылған валютасы мүмкін қатты обесцениться болса, бере отырып, келісім енгізуге және оны
келісім-шарт, ол талап етуге құқылы елеулі үстеме баға. Сондықтан, таңдау кезінде валюта бағасы
сыртқы сауда келісім-білу үшін ғана емес, мүмкіндігі төмендету немесе арттыру курстың сол
немесе өзге валюта, бірақ жалақы мөлшері осындай төмендету немесе арттыру.
Қосу келісім-шарт валюталық ескертпелер әдісі ретінде валюталық тәуекелдерді сақтандыру
көздейді барабар түзетуге келісім-шарттың бағасы болған жағдайда, өзгертуге тиісті валюта
бағамының белгіленген шектерден.
Мысалы, жағдайлары бойынша бір келісім-шарттардың ағылшын фирмасымен баға орнатылды
фунт стерлингпен валюталық ескертпемен шведтік кронда. Бұл ретте бағамының өзгеруіне
байланысты фунт — кроне сәтіне төлем бағасы фунт стерлингпен болуы, өзгеруі сәйкес
белгіленген шкаласы.
Есептеу тәртібін өзгерту баға өзгеруіне байланысты валюта бағамының басқа да болуы мүмкін –
бабына сәйкес арнайы шкаласы бойынша арнайы формула. Бұл ретте, айтылады, қандай курс
бойынша қандай жариялау немесе биржалық котировка) пайдаланылады.
Алайда, мұндай әдісі-валюталық тәуекелдерді сақтандыру бермейді толық кепілдік шығындар.
Мұның қаншалықты удачен валютасын таңдау үшін қолданылатын валюталық ескертпе, және
қандай өзгеру үрдісі, оның курс.
Әрине, ресей сыртқы экономикалық ұйымдарға және кәсіпорындарға ыңғайлы қолдануға
валюталық ескертпе рубль, ол толық кепілдік береді, валюталық тәуекелдер. Алайда, әдетте,
шетелдік контрагенттер жоқ келіседі қосу валюталық ескертпелер рублінде.
Бұл ең көп таралған валюталық ескертпелермен қолданылатын ВЭО болып табылады
ескертулерге СДР (халықаралық есеп валюталық бірлікте), кейбір жағдайларда – шведтік кронда.
Кейде тәжірибеде кездеседі мультивалюталық ескертпелер көздейтін қайта есептеу төлем
сомасын, егер валюта бағамының өзгеруі келісім-шарт бойынша орташа қатысты бірнеше алдын
ала анықталған валютасы (валюта «себеттегі көрсете отырып,» таразы тиісті валюта «себетте»).
Бұл ретте қол жеткізіледі сол әсер, ол пайдалану кезінде ескертулерге СДР, бірақ айтарлықтай
күрделене түседі есептеу курстар мен төлемдер бойынша келісім-шарттар.
Өте сирек тәжірибеде қолданылады бір жақты ескертпесі қорғайтын мүдделерін ғана
тараптардың бірі көздей отырып, қайта есептеу сомаларын төлем жасалған жағдайда ғана
қолайсыз осы тарап үшін валюта бағамының өзгерісі.
Келісім-шартқа отырып, ұзақ мерзімге жеткізу және төлем, сондай-ақ көздейтін коммерциялық
кредитті бергені енгізіледі индекстік ескертпелер немесе ескертулер туралы «скольжении
бағасы». Бұл дегеніміз-тауардың бағасы мен төлем сомасы толығымен немесе ішінара қарай
түзетіледі қозғалыс нарықтық бағалары осы тауарды, шығындарды өндіру немесе
динамикасының жалпы баға индексін.
Қолдану валюталық ескертпелер, әдетте, әкеп соғады беру белгілі бір жеңілдіктер беру
контрагентке (сол өзгерген кезде валюта бағасы), ол талап, ұйымдар мен кәсіпорындар жасасқан
үлкен саны сыртқы сауда келісім-шарттар, қосымша уақыт шығындары үшін есеп айырысу
сомасын нақты төлемдер бойынша келісім-шарттар.
Реттеу валюталық позиция бойынша жасалатын келісім-шарттар әдісі ретінде пайдаланылады ірі
кәсіпорындар, олар жасасады үлкен саны сыртқы сауда келісім-шарттар. Мазмұны оның саяды
үшін мүмкіндігінше емес болуы тиіс ашық валюталық позиция. Бұл екі тәсілмен қол жеткізіледі
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сақтандыру

text:
Сақтандыру — сақтандыру ұйымдары (сақтандырушылар) мен жеке заңды тұлғалар арасындағы, сондай-ақ сақтандыру ұйымдарының өздерінің арасындағы жеке және заңды тұлғалардың мүліктік мүдделерін қорғау жөніндегі құқықтық қатынастар. Сақтандыру ерікті және міндетті нысандарда жүзеге асырылады. Ерікті сақтандыру сақтанушы мен сақтандырушы арасындағы шартқа негізделеді. Ерікті сақтандырудың ортақ шарттарын және оның жүргізілу тәртібін айқындайтын ережелерін сақтандырушы дербес айқындайды. Міндетті сақтандыру заңға сәйкес жүзеге асырылады.
Сақтандыру объектілеріне Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтін мүліктік мүдделер жатады, олар: сақтанушының немесе сақтандырылған тұлғаның өмірімен, денсаулығымен, еңбек етуге қабілеттілігімен, зейнетақымен қамсыздандырылуымен байланысты мүдделер (жеке басты сақтандыру), мүлікті иеленумен, пайдаланумен, билеумен байланысты мүдделер (мүлікті сақтандыру), сақтанушының жеке адамға немесе жеке тұлғаның мүлкіне келтірген зиянын өтеумен байланысты мүдделері (жауапкершілікті сақтандыру). Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан заңды тұлғалардың мүліктік мүдделерін (қайта сақтандыру мен өзара сақтандырудан басқа) және ҚР резиденттері болып табылатын жеке тұлғалардың мүлкін тек cақтандыру қызметін жүзеге асыруға лицензиясы бар заңды тұлғалар ғана сақтандыра алады.
Сақтандырушы сақтандыру қызметін өз агенттері мен делдалдары арқылы жүзеге асырады. Сақтандырылатын болжалды оқиға сақтандыру тәуекелдігі (қатері) болып табылады. Сақтандыру тәуекелдігі ретінде қарастырылатын оқиғаның басталуында ықтималдық пен кездейсоқтық белгілер болуға тиіс. Ол белгілі болған жағдайда сақтандырылған тұлғаға, пайда алушыдан сақтандыру өтемі түрінде немесе сақтандыру жағдайы басталғанда сақтандыруды қамсыздандыру түрінде сақтандыру төлемі төленеді. Сақтандыру шартында айқындалған немесе заңда белгіленген ақшалай сома сақтандыру сомасы деп аталады, осы соманың негізінде сақтандыру жарнасының немесе сақтандыру төлемінің мөлшері белгіленеді. Мүлікті сақтандыруда сақтандыру сомасы оның шарт жасасу сәтіндегі шын құнынан (сақтандыру құнынан) аспауға, ал сақтандыру жағдайы басталғанда сақтандыру өтемі сақтанушының немесе үшінші бір тұлғаның сақтандырылған мүлкіне келтірілген тікелей зиянның мөлшерінен аспауға тиіс. Жеке адамды сақтандыруда сақтандыру сомасын сақтанушы сақтандырушымен келісе отырып белгілейді. Сақтанушы сақтандыру шартына немесе заңға сәйкес сақтандырушыға төлеуге міндетті сақтандыру төлемі сақтандыру жарнасы деп аталады. Сақтандыру жарнасының мөлшерлемесі сақтандыру тарифі болып табылады. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша сақтандыру тарифтері міндетті сақтандыру туралы заңдарда белгіленеді. Жеке адамды, мүлікті және жауапкершілікті сақтандырудың ерікті түрлері бойынша сақтандыру тарифтерін сақтандырушылар дербес есептейді. Сақтандыру тарифінің нақты мөлшері тараптардың келісуімен арнаулы шартта айқындалады. [1]Неке организације имају праксу да повећају трошак износа ако клијент затражи да плаћање подели са шест месеци, квартално. Величина доприноса повећава се за 10-20%.[2]
Сақтандыру объектісін бір шарт бойынша бірнеше сақтандырушы бірлесіп сақтандыруы мүмкін (ортақ сақтандыру). Бұл орайда шартта әрбір сақтандырушының құқықтары мен міндеттерін айқындайтын уағдалы шарттар баяндалуға тиіс. Сақтандырушы тәуекелдікті сақтандыруға қабылдай отырып, теңдестірілген сақтандыру қоржынын жасау және сақтандыру операцияларының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін ол бойынша жауапкершіліктің бір бөлігін уағдаласылған шартпен басқа бір сақтандырушыға беруі мүмкін. Мұны қайта сақтандыру дейді. Қайта сақтандыруға қатысушы тиісінше “қайта сақтанушы” (сақтандырылған тәуекелдікті ішінара қайта сақтандыруға берген сақтандырушы) және “қайта сақтандырушы” (тәуекелдікті сақтандыруға қабылдаушы) деп аталады. Сақтандырушыларда төленген жарғылық капиталдың және сақтандыру сақтық қорларының болуы, қайта сақтандыру жүйесі сақтандырушылардың қаржы тұрақтылығының негізі болып табылады. сақтандыру сақтық қорлары жеке адамды, мүлікті және жауапкершілікті сақтандыру бойынша алынған сақтандыру жарналарынан құралады.
Қазақстан аумағында сақтандыру алғаш рет Кеңес өкіметі орнағаннан кейін енгізілді. Бұл кезеңде сақтандыру мемлекеттік іске айналды. Сақтандыруды ұйымдастыру мен жүргізудің жаңа нысаны Халкомкеңестің “Мемлекеттік мүлікті сақтандыру туралы” 1921 жылы 6 қазандағы декретімен жүзеге асырылды. Қазақстанда 1926 жылы мемлекеттік сақтандыру ауыл-селода есепке алынған барлық шаруашылықтардың 34%-ын қамтыды. 1929 жылы КСРО ОАК пен Халкомкеңесінің қаулысына сәйкес мемлекеттік және кооперативтік кәсіпорындар мен ұйымдардың мүлкін ерікті сақтандыру міндетті сақтандырумен ауыстырылды, мұның өзі қоғамдастырылған сектордың мүлкін сақтандыруды арзандатып, кеңейтуге және оңайлатуға мүмкіндік берді. Сақтандыру ұжымшарлардың ұйымдық-шаруашылық жағынан нығаюына септігін тигізді. 1930 — 40 жылдары мемлекеттік сақтандыру ісінде елеулі өзгерістер болды. КСРО Халкомкеңесінің 1930 жылғы 6 қазандағы қаулысымен өмірді жеке сақтандырудың ұзақ мерзімді түрлері жойылды. Соғыс жылдары сақтандыру қоры есебінен майдан мұқтажына республика бойынша 677,9 млн. мөлшерінде қаражат тартылды. Соғыстан кейінгі жылдар мемлекеттік сақтандырудың барлық түрлерінің тұрақты өсуімен сипатталады.
Қазақстанда мемлекеттік сақтандыру органдары КСР Министрлер Кеңесінің “Қазақ КСР-індегі мемлекеттік сақтандыру органдары туралы” 1982 жылғы қаулысымен бекітілген ережені басшылыққа алады. Сақтандыру органдарын 1987 жылға дейін Қазақ КСР-і Мемсақтандыру Бас басқармасы, ал 1987 — 91 жылы Қазақ КСР-і Мемсақтандыру басқармасы басқарды. Кеңес Одағы ыдырап, еліміздің егемендік алуына, сондай-ақ экономиканың нарықтық қатынастарға көшуіне байланысты бұл басқарма республиканың Министрлер Кеңесінің 1991 жылғы 7 мамырдағы ғ289 қаулысымен Қазақстан Республикасының Мемлекеттік коммерциялық сақтандыру компаниясы басқармасы болып қайта құрылды. Оның құрылымында 297 бас инспекция және 116 телімдік инспекция жұмыс істеді. КСРО Мемсақтандыру ыдырағаннан кейінгі кезеңде Қазақстанда сақтандыру қызметін реформалау ісі қолға алынды. Сөйтіп, 90-жылдардың басында Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің жанынан сақтандыру қадағалауы ұйымдастырылды. 1998 жылы бұл қадағалау Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіне берілді. Республикада сақтандыру ұйымдарының қаржы жөнінен тұрақты болуына қойылатын талаптарды, сақтандырудың жаңа заңдарын қалыптастыру, сақтандыру нарығының анықтығын қамтамасыз ету жұмыстары жүргізілді. 2000 жылы ҚР Ұлттық банкі Сақтандыруды қадағалау органдарының халықаралық қауымдастығына (ІAІS) толық құқылы мүше болып кірді. Сақтандыру ұйымдарының есебі мен қаржы есептілігінің жаңа стандарттары енгізілді, ІAІS ұсыныстарына сәйкес сақтандыру нарығын ұйымдастырудың жаңа қағидалары мен стандарттары әзірленді. 2000 жылы Қазақстан Республикасында 42 сақтандыру ұйымының сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы болды, оның ішінде төрт ұйымға шетелдік сақтандыру компаниясы қатысады. Республикада сақтандыру ұйымдарының 300-ден астам бөлімшесі мен өкілдіктері жұмыс істейді. Сақтандыру агенттерінің тармақталған желісі бар. 2000 жылы сақтандыру ұйымдарының төленген жарғылық капиталының жиынтық мөлшері 3,8 млрд. теңгеге жуық болды. Қазіргі кезде (2004) сақтандыру төлемдері 4,2 млрд. теңгені құрайды, мұның өзі жалпы сақтандыру сыйақысының 14%-ы. [3]
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сақтандыру және еңбекті қорғау жұмыстарын жоспарлы және кезектен тыс бақылауды жүргізу. Еңбекті қорғау жұмысын бақылайтын еңбек инспекторының жұмысына қойылатын негізгі талаптар енбек коргау срс2

text:
Сақтандыру және еңбекті қорғау жұмыстарын жоспарлы және кезектен тыс бақылауды жүргізу. Еңбекті қорғау жұмысын бақылайтын еңбек инспекторының жұмысына қойылатын негізгі талаптар
Сақтандыру және еңбекті қорғау жұмыстарын жоспарлы және кезектен тыс бақылауды жүргізу. Еңбекті қорғау жұмысын бақылайтын еңбек инспекторының жұмысына қойылатын негізгі талаптар
Мемлекеттік бақылау жүргізудің мақсаты болып еңбек қауіпсіздігі және қорғау талаптарының сақталуын қамтамасыз ету табылады. Мемлекеттік бақылау жұмыс берушінің немесе қызметкердің ЕҚ және ҚТ талаптарын орындауына мемлекеттік еңбек инспекторының тексеру жүргізуі арқылы жүзеге асырылады
Тексерулер жоспарлық және жоспардан тыс деп бөлінеді. Жоспарлық – бұл еңбек жөніндегі мемлекеттік өкілетті орган немесе оның аумақтық бөлімшесі жоспарлаған, Қазақстан Республикасының заңнамларымен белгіленген алдыңғы тексерулерге қатысты уақыттық интервалдарды ескере отырып жүргізілетін тексеру. Жоспарлық тексеру кешенді болуы мүмкін, яғни басқа бақылаушы органдармен бірлесіп өткізілуі мүмкін. Жоспарлық тексеру бір жеке немесе заңды тұлғаға қатысты жылына бір реттен артық емес өткізіле алады, ал шағын кәсіпкерлік үшін – үш жылда бір реттен артық емес.
Жоспардан тыс тексерулер жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттік органдардың еңбек қауіпсіздігі және қорғау талаптарын бұзу туралы жүгінуі жағдайында, және де мемлекеттік еңбек инспекторы қызметкерлердің өміріне және денсаулығына қауіп төндіретін және ЕҚ және ҚТ бұзуды тез арада жоюды талап ететін фактілерді анықтаған жағдайда жүргізіледі. Жоспардан тыс тексерулер жүргізген жағдайда жоспарлық тексерулер басқа мерзімге ауыстырылады.
Тексерудің ұзақтығы, ерекше жағдайлардан басқа, он күнтізбелік күннен аспауы тиіс. Мемлекеттік еңбек инспекторы тексеруді бастау алдында жұмыс берушіге келесі құжаттарды көрсетеді: 1) Қазақстан Республикасының заңнамаларында белгілеген тәртіпте тіркелуі тиіс жоспарлық тексеруді тағайындау туралы акт; 2) қызметтік куәлік; 3) қажет болғанда – режимдік нысандарға келуге құзіретті органдардың рұқсаттамалары. Мемлекеттік еңбек инспекторына қызметтік міндеттерін орындауға кедергі жасайтын тұлғалар, Қазақстан Республикасының заңнамаларына сәйкес жауап береді.
Өткізілген тексеру және оның нәтижелері туралы ақпарат жұмыс берушінің тексеру актілерін есепке алу кітабына енгізіледі. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамаларын бұзулардың анықталуына байланысты мемлекеттік еңбек инспекторы келесі актілерді шығарады (жасайды): 1) тапсырма: ЕҚ және ТҚ талаптарын бұзуды жою туралы; өндірістік нысандарда және жабдықтарда, және де өндірістік процестерде жарақатқа қауіпті және апаттық жағдайлардың туындауын болдырмау үшін ЕҚ және ҚТ бойынша профилактикалық жұмыстарды жүргізу туралы; жекелеген өндірістердің, цехтардың, бөлімшелердің, жұмыс орындарының және жабдықтардың және тұтастай алғанда ұйымның қызметіне тыйым салу (уақытша тоқтату) туралы.
2) әкімшілік құқықбұзулар туралы хаттама; 3) әкімшілік құқықбұзулар туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы қаулы; 4) әкімшілік құқықбұзулар туралы іс бойынша қаулы. Мемлекеттік еңбек инспекторының актілері жұмыс берушінің ЕҚ және ҚТ талаптарын бұзуға әсер етудің құқықтық шарасы болып табылады. Бұл актілер лауазымды жеке және заңды тұлғалар үшін орындауға міндетті.


title: Сақтандыру және еңбекті қорғау жұмыстарын жоспарлы және кезектен тыс бақылауды жүргізу. Еңбекті қорғау жұмысын бақылайтын еңбек инспекторының жұмысына қойылатын негізгі талаптар


Байланысты: Сақтандыру ұйымдарының инвестициялық қызметі
Сақтандыру ұйымдарының инвестициялық қызметі
Инвестициялық портфель туралы теориялық көзқарастардың даму үдерісінен елдегі қаржы рыногының қандай да бір даму ерекшеліктерімен анықталатын инвестициялық портфель туралы кең ауқымды теориялық тұжырымдар қалыптасты. Қазіргі кезеңдегі экономикада бұл санаттар тек инвесторлардың қызмет ету аясымен шектеле отырып, тар мағынада қолданылады. Осыған байланысты, санаттардың таралу аймағын шектемей ауқымдату керек.
Соңғы жылдары қаржы рыногының даму серпіні оң үрдістермен сипатталады: өзіндік капитал мен активтердің өсуі басқа институттардың өсу қарқынынан жоғары болып отыр. Дегенмен, сақтандыру компаниялары капиталдандыру көлемі жағынан қаржы рыногының басқа сегменттерінен артта келеді. Инвестициялық үдерістегі сақтандырушылардың рөлін арттыру үшін ұзақ мерзімді сақтандыру бойынша жасалатын операциялардың көлемін кеңейту керек, сақтандырушылардың меншікті капиталының мөлшерін едәуір ұлғайту қажет, экономиканың нақты секторына ұзақ мерзімді күрделі қаржы жұмсалымының мүлдем жаңа бағыттары негіз болатын сақтандырушылардың инвестициялық қызметін жандандыру қажет.Әлуетті инвестициялау объектілерінің менеджері инвесторларға қажетті нормаларды заңнамалық бекіту мен енгізу жөніндегі ұсыныстарды оларға коммерциялық құпия болып табылмайтын қаржы-шаруашылық қызметтері жөнінде ең жоғары ақпараттар беруі тиіс. Егер сұралатын мағлұматтар коммерциялық құпия болып табылса, онда ақпарат беруден бас тарту жазбаша түрде негізделуі тиіс. Бұл сақтандыру компанияларының қаржы менеджерлеріне сақтандыру резервтерін орналастыру туралы дұрыс шешім қабылдауына мүмкіндік береді. Бұл шаралар сақтандыру ұйымдарына инвестициялық қызметтің тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін инвестициялық салымдардың жаңа инструменттері қор рыногында пайда болар еді. Сақтандыру қызметінің инвестициялық тиімділігін арттырудың негізгі бағыттарының бірі –жаңа міндетті және әлеуметтік маңызы бар сақтандырудың түрін әзірлеу және енгізу, бұл сақтандыру компанияларының инвестициялық мүмкіндіктерін едәуір ұлғайтар еді, бұл мүмкіндіктерге зейнетақы аннуитетін енгізу арқылы зейнетақы қызмет көрсету саласында сақтандыру қағидаларын қолдану, сонымен қатар жұмыс берушіні сақтандыруды қоса ресми салаларда қызмет көрсету жатады.Сонымен, жоғарыда баяндалған ұсыныстарды іске асыру үшін сақтандыру резервтерін инвестициялау мүмкіндіктерін кеңейту, сақтандыру компанияларының қаржылық тұрақтылығын нығайту, салымшылардың мүддесін қорғау деңгейін көтеру жөнінде кешенді іс-шаралар қажет. Сонымен қатар, бұрын анықталып көрсетілгендей, салымшылардың қорланымы ұзақ мерзімді ішкі инвестицияның көзі болып табылады, бұл тек салымшыларға ғана табыс әкеліп қоймай, еліміздің экономикасының өрлеуіне мүмкіндік туғызады, Қазақстанның дамуына жағдай жасайды.


title: Сақтандыру қызметі - Сақтандыру пәні бойынша глоссарий сақтандыру

text:
Сақтандыру қызметі – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру шарттарын жасасумен және орындаумен байланысты қызметі; ел заңнамасының талаптарына сәйкес уәкілетті мемлекеттік органның лицензиясы негізінде жүзеге асырылады.
Сақтандыру өтемі – сақтандырушы сақтандыру жағдайының басталуы себепті сақтанушыға төлейті ақшалай өтем.
Сақтандыру полисі – сақтандыру қоғамы сақтандырылған адамға немесе мекемеге беретін, сақтандыру туралы жасасылған шарттың талаптары баяндалған куәлік.
Сақтандыру пулы – белгілі бір түрдегі қауіп-қатерді бірлесіп сақтандыруға негізделген сақтандару компанияларының бірлестігі. Сақтандыру пулының әрбір мүшесі пулға сақтандырылған қауіп-қатер құжаттарын береді, пул жинаған сыйлық қорының (сақтандыру жарналырының) белгілі бір үлесін алады, нақ сол үлестегі жауакершілікті мойнына алады және залалды өтейді.
Сақатндыру резервтері – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының актуарлық есеп айырысулар негізінде бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелері.
Сақтандыру рыногы – сақтандыру бойынша қызметтер көрсету саласы, бұл қызметтерді сақтандыру компаниялары көрсетеді.
Сақтандыру рыногының кәсіптік қатысушылары - өзінің қызметін уәкілетті мемлекеттік органның тиісті лицензиялары негізінде жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы; сақтандыру делдалы, актуарий және уәкілетті аудитор.
Сақтандыру сертификаты – сақтандырушы сақтанушыға бас полистің күші жүретін жекелеген жүктің сақтандырылғанын растау ретінде беретін құжат.
Сақтандыру сомасы – сақтандыру объектісі сақтандырылған және сақтандыратын жағдай туғанда сақтандырушы жауапкершілігінің шекті ауқымын білдіретін ақша қаражатының сомасы.
Сақтандыру сыйлықақысы – сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру үшін төлейтін сақтандыру жарнасы, ақшалай сома.
Сақтандыру тәуекелдігі – ықтимал қауіп-қатер мен кездейсоқтық; олардың ықтимал басталуы себепті сақтандырушының сақтанушыға келтірілген зиянның орнын толтыру жөніндегі міндеттемені мойнына алуы.


title: Сақтандыру ұйымы - Сақтандыру пәні бойынша глоссарий сақтандыру

text:
Сақтандыру ұйымы – ел заңнамасының талаптарына сәйкес уәклетті мемлекеттік органның лицензиясы негізінде сақтандыру шарттарын жасасу және орындау жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға.
Сақтандыру шарты – сақтанушы мен сақтандырушы арасындағы олардың өзара міндеттемелерін тәптіштейтін келісім.Тек жазбаша түрде ғана жасасылады, жеке немесе ұжымдық сақтандыру шарты болуы мүмкін.
Сақтандырушы – сақтандыруды жүзеге асыратын, сақтанушыға шартты уағдаласылған сақтандыру жағдайы басталған келтірілген зиянды өтеуге немесе сақтандыру сомасын төлеуге міндеттенген мамандандарылған ұйым (мемлекеттік, акционерлік, кооперативтік, аралас ұйым).
Сақтанушы, сақтандырылушы – сақтандыру жарналарын төлейтін және сақтандырушымен (сақтандыру компаниясымен) нақты сақтандыру қатынастарына түсетін заңды немесе жеке тұлға. Ол үшінші тараптың мүдделері үшін немесе соның атынан сақтандыру шартын жасасуға құқылы. Халықаралық сақтандыру практикасында оны полис ұстаушы деп атайды.
Сақтау шығыны – тауарды (өнімді, бұйымды) сатып алушыға (тұтынушыға) жөнелткенге дейін қоймаларға, басқа да сақтау орындарына орналастыруды қоса алғанды оны сақтаумен байланысты шығын.
Сақтық капиталы – акционерлік қоғамдаға арнаулы ақшалай қор; ықтимал залалды жабу мақсатымен және облигацияларды өтеу және еепті кезеңде табысты кем алған жағдайда артықшылықты акциялар бойынша дивидендтерді төлеу үшін құрылады.
Сақтық қоры – тосын жағдайдан пайда болатын шығындарды жабу, заладын орнын толтыру, уақытша қиындықтарды жою, қандай да бір төтенше оқиғалар болған жағлайда қалыпты қызметті қалпына келтіру үшін ақшалай және заттай нысанда жасалатын босалқы қаражат қоры.
Брутто ставка – сақтанушы сақтандыру сайлықөақысын төлейтін жіне нетто ставка мен жүктеуден тұратын сақтандыру тарифі.
Нетто ставка – сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға сақтандыру ұйымының ресурстарын қалыптастыруға арналған брутто ставканың бөлігі.
Сақтандырудың орнын толтыру бірлігі – сақтандыру сыйлықақысын есептеу үшін пайдаланылатын өлшем бірлігі.


title: Тәуекелдерді (сақтанушыларды) жіктеу

text:
Тәуекелдерді (сақтанушыларды) жіктеу – тиісті жіктеу коэффициентімен сақтанушы немесе тәуекел деңгейін сипаттайтын критерийлер тізбесі.
Деффиренциялак коэффициесті – сақтандыру объектісінің тәуекел факторларын есепке алу үшін есептелген сақтандыру тарифіне қолданылатын коэффициенттер.
Жіктеу – байқалмайтын шығыстар мен кірістерді, сақтадыру операцияларын жүргізуге сақтандырушының әкімшілік шығыстарын өтеуге арналған брутто - ставканың бөлігі.
Тәуекел үстемақысы – күтілетін мәндердің кездейсоқ ауытқу тәуекелін көрсететін нетто – ставканың бөлігі.
Сақтандыру тарифі – сақтандырудың орнын толтыру бірлігінің құны.
Франшиза – сақтандырушыны сақтандыру талаптарын көзделген, белгілі бір мөлшерден аспайтын залалды өтеуден босату. Франшиза шартты (шегерілмейтін) және шарттсыз (шегерілетін) болады.


title: Сақтандыру пәні бойынша глоссарий сақтандыру

text:
Сақтандыру – сақтанушылардың сақтандыру жағдайлары салдарынан шеккен залалдарын өтеу үшін сақтандырушылардың жарналары есебінен сақтандыру қорының құрылуына байланысты осы қорға қатысушылардың арасында туындайтын қайта бөлу қатынастарының жүйесі.
Сақтандыру агенті – берілген өкілеттілігіне сәйкес сақтандыру ұйымының атынан және соның тапсыруымен сақтандыру шарттарын жасау жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға.
Сақтандыру делдалы - өзінің қызметінің сақтандырылушылармен және сақтандырушылармен келісім негізінде жүзеге асыратын тәуелсіз тұлға. Заңды тұлға да, белгіленген тәртіппен тіркелген жеке тұлға да сақтандыру делдалы бола алады. Олардың, әдетте, арнаулы экономикалық және заңи білімі болуға тиіс, кәсіпқойлық жарамдылық жөнінен аттеататтаудан өтуі керек. Сақтандыру делдалы қызметтердің мынандай түрлерін көрсете алады: сақтандарылушыларды іздестіру немесе сақтандырушыларды іріктеу; сақтандыру жөнінде ақыл-кеңес беру; түсіндіру және жарнамалық жұмысты жүргізу; сақтандыру шарттарын жасау, сақтандыру өтемін алу үшін сақтандыру полистері мен басқа да құжаттарды рәсімдеу; сақтандыру жағдайы басталғанда мүдделі тұлғалардың өтініші бойынша залалдарды реттеу; келісімдегі тиісті жағдайлар болғанда шарттар бойынша сақтандыру жарналарын алу, т.б.
Сақтандыру жағдайы – сақтандыру шартының талаптарында қарастырылған оқиғаның болуы.
Сақтандыру жарнасы – сақтанушы немесе оның атынан сақтандыру үшін сақтандырушы төлеуге міндетті төлем. Оның мөлшері ерікті сақтандыру бойынша тараптардың келісімімен, ал міндетті сақтандыру бойынша заңдармен айқындалад. Сақтандыру жарнасына салық салынбайды.
Сақтандыру компаниясы – азаматтарға, кәсіпорындарға олардың қызметі мен өмірінде сақтандыру жағдайлары басталғанда зиянның орнын толтыру және көмек көрсету жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын заңды тұлға.
Сақтандыру куәлігі – сақтандыру компаниясы сақтандыру шартын жасау кезінде сақтандыру полисі берілгенге дейін береті сақтадыру құжаты. Кейде ол сақтандыру полисін толық алмастырады.
Сақтандыру қоры – дүлей апатар мен басқа да төтенше оқиғалар келтірілген зиянның алдын алуға, жоюға және орнын толтыруға арналған заттай және қаржы қорлары нысанында құрылатын қаражаттың босалқы қоры.
Сақтандыру құны – азаматтардың мүлкі, өмірі, денсаулығы сақтандырылған ақшалай қаражаттың мөлшері. Мүлікті сақтандыру бойынша оның сомасы сақтандырылған мүліктің нақты құнынан, ал әлеуметтік сақтандыру бойынша белгіленген зейнетақа мен жәрдемақы мөлшеріен аспауы тиіс. Жеке басты сақтандыру бойынша сақтандыру сомасының мөлшері сақтанушының тілегімен айқындалады.


) сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген тәртiппен ресімдеген сақтандыру полисiне енгiзiлген талаптар мен мәлiметтер өзгертілген
7) сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген тәртiппен ресімдеген сақтандыру полисiне енгiзiлген талаптар мен мәлiметтер өзгертілген;
Жинақтаушы және жинақтаушы емес сақтандыру бойынша сақтандыру сыйақылары кезектікпен қайтарылады.
Сақтанушы шарттан бас тартқан жағдайда сақтандыру жарналары қайтарылмайды.
САЛДАРЫ
Сақтандырушының кiнәсiне байланысты орындалмауынан болған жағдайда толық қайтарылады.
Сақтандыру шартының жарамсыздығы(843-бап)
1) соттың заңды күшіне енген тиісті шешімі негізінде тәркілеуге жататын мүлік не қылмыстық жолмен табылған немесе қылмыстық құқықбұзушылық нысанасы болып табылатын мүлік сақтандыру объектісі болып табылса;
2) шарт талаптары сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру төлемін жүзеге асыру мүмкіндігін болғызбаса;
3) сақтанушы шарт жасасу кезiндеқұқыққасыйымсыз, оныңiшiндесақтандыружағдайыбасталғаннанкейіншартжасасуарқылыпайдатабудыкөрінеумақсатеткенболса;
4) сақтанушының (сақтандырылушының, пайдаалушының) сақтандыру мүддесі болмаса;
5) тараптар арасында шарттың елеулі талаптары туралы келісім болмаса, жарамсыз деп танылады.


title: ) сақтандырушы Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген тәртiппен ресімдеген сақтандыру полисiне енгiзiлген талаптар мен мәлiметтер өзгертілген


Өзара сақтандыру қоғамдары өз мүшелерінің мүлiктiк мүдделерiн сақтандыруды жүзеге асырады.
Исламдық сақтандыру шарттары бойынша сақтанушыларға (пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру үшін қалыптастыратын исламдық сақтандыру қорына аударуға тиіс.
Коммерциялық емес ұйымдар болып табылады.
Сақтандырушы исламдық сақтандыру шарты бойынша алған сақтандыру сыйлықақылары, сондай-ақ исламдық сақтандыру қорын құрайтын өзге де мүлік сақтандырушыға меншік құқығымен тиесілі болмайды.
Мүлiктiк мүдделерiн сақтандыруды мүшелiк және сақтандыру шарттары негiзiнде жүзеге асырады.


title: Өзара сақтандыру қоғамдары өз мүшелерінің мүлiктiк мүдделерiн сақтандыруды жүзеге асырады


url: http://emirsaba.org/satandiru-r-ak-40-tarau-satandiru-sharti.html?page=11#Мүлiктiк_мүдделерiн_сақтандыруды_мүшелiк_және_сақтандыру_шарттары_негiзiнде_жүзеге_асырады.


title: Шарттың нысандары (805-бап)

text:
Тараптардың ерік білдіруіне қарай жүзеге асырылатын сақтандыру;
Азаматтың өмiрiн, денсаулығын, еңбекке қабiлеттiлiгiн және жеке басына байланысты өзге де мүліктік мүдделерiн сақтандыру;
Мүлiктi және оған байланысты мүліктік мүдделердi сақтандыру;
Түрлері, шарттары мен тәртібі Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлерін реттейтін жекелеген заңнамалық актілерінде белгіленетін, заңнамалық актілердің талаптарына орай жүзеге асырылатын сақтандыру.
Міндетті сақтандару
Мiндеттi сақтандыру сақтанушының есебiнен жүзеге асырылады.
Лицензиясы бар сақтандырушымен ғана жасалуы мүмкін.
Сақтандыру жағдайы туған кезде, соның ішінде сақтандыру шартында белгіленген кезең не олардың қайсысының бұрын туындауына байланысты сақтандыру шартында көзделген өзге оқиға аяқталғанда сақтандыру төлемін жүзеге асыруды көздейтін сақтандыру.


title: Жинақтаушы сақтандыру - Сақтандыру (Қр ак 40-тарау) Сақтандыру шарты

text:
Жинақтаушы сақтандыру шарттары тек қана жеке сақтандыру бойынша жасалуы мүмкiн.
Аннуитеттіксақтандырушарты–сақтандырушыны шартта белгiленген мерзiм iшiнде пайда алушының пайдасына мерзiмдi төлемдер түрiнде сақтандыру төлемiн жүзеге асыруға мiндеттi ететiн сақтандыру шарты.
Аннуитеттік сақтандыру шарты жинақтаушы сақтандыру шарттарына жатады.
Көзделген белгілері бар сақтандыру жағдайы басталған кезде ғана сақтандыру төлемін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру:
Оқиғаның басталу ықтималдығымен кездейсоқтығы;
Оқиғаның басталуы сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының) ерік-қалауымен және пиғылымен байланысты болмауы және пайда алу және ұтыс алу мақсатын көздемеуі.
Оқиғаның басталуының нақты уақытына немесе орнына, сондай-ақ оқиғаның басталу салдарынан болған залалдардың мөлшеріне қатысты болжанбайтындығы;
Оқиға шарттың қолданылуы шегінде сөзсіз және объективті түрде болуға тиіс, бұлар жөнінде тараптар немесе ең болмағанда, сақтанушы көрінеу білді немесе алдын ала хабардар болды деген қауіптің болмауы;
Оқиғаның басталуында сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының) мүліктік мүддесі үшін теріс, экономикалық тұрғыдан тиімсіз салдардың болуы;


title: Сақтандыру жағдайы - Сақтандыру (Қр ак 40-тарау) Сақтандыру шарты

text:
Жинақтаушы сақтандыру шарты бойынша көзделуі мүмкін оқиғаларды қоспағанда, сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының) тәуекелдерді болғызбаудағы және сақтандыру жағдайының басталуына жол бермеудегі мүліктік мүддесі.
Басталған кезде сақтандыру шартында сақтандыру төлемін жүзеге асыру көзделетін оқиға.
Сақтандыру сыйлық ақысы – сақтанушы сақтандырушыға соңғысы сақтандыру шартында айқындалған мөлшерде сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру төлемiн жүргiзу мiндеттемелерiн қабылдағаны үшiн төлеуге мiндеттi ақша сомасы.(818-бап)
Сақтандыру сыйлық ақыларын төлеу тәртібімен мерзімдері шартта айқындалады.
Шартта сақтандыру сыйлық ақысын мерзiмдiк сақтандыру жарналары түрiнде бөлiп-бөлiп төлеу көзделуi мүмкiн.
Егер сақтандыру шартында сақтандыру сыйлық ақысын бөлiп-бөлiп төлеу көзделген болса, шартты мерзiмiнен бұрын бұзуды қоса алғанда, шартта кезекті сақтандыру жарналарын белгіленген уақытта төлемеудiң зардабы айқындалуы мүмкiн.
Егер сақтандыру жағдайы енгiзу мерзiмi өтiп кеткен белгiлi бiр сақтандыру жарнасын төлеуден бұрын басталған болса, сақтандырушы сақтандыру төлемiнің мөлшерiн айқындау кезiнде мерзiмi өтiп кеткен сақтандыру жарнасының сомасын есепке алуға құқылы.


url: http://emirsaba.org/satandiru-r-ak-40-tarau-satandiru-sharti.html?page=4#Сақтандырусыйлықақысыныңмерзiмiнұзартукезеңi_30_күнтiзбелiккүнненкемболмауғатиiс.


title: Сақтандыру сомасы - Сақтандыру (Қр ак 40-тарау) Сақтандыру шарты

text:
Сақтандыру сомасы – сақтандыру объектiлерi сақтандырылған адам және сақтандыру жағдайы басталған кездегі сақтандырушы жауаптылығының шектi көлемiн бiлдiретiн ақша сомасы.(819-бап)
Сақтандыру сыйлық ақысының мерзімін ұзарту кезеңі 30 күнтізбелік күннен кем болмауға тиіс.
Сақтандыру төлемi– сақтандырушы сақтанушыға (пайда алушыға) сақтандыру жағдайы туған кезде не жинақтаушы сақтандыру шартында белгiленген мерзiм туған кезде сақтандыру сомасы шегiнде төлейтiн ақша сомасы. (820-бап)
Сақтандырушы сақтанушы алдындағы өз мiндеттемелерiнiң барлығын немесе бiр бөлiгiн орындау тәуекелін жабу дыбасқа сақтандырушыда (қайта сақтандырушыда) қайта сақтандыру арқылы қамтамасыз етуге құқылы.
Қайта сақтандыру (824-бап)
Топтық сақтандыру кезiнде бiр сақтандыру шартымен бiр мезгiлде өздерi пайда алушы болып табылатын бiрнеше сақтандырылған адамдар қамтылады.
Топтық сақтандыру (821-бап)
Сақтандыру объектiсi бірлескен қызмет (ортақ сақтандыру) туралы шарт негізінде жай серіктестік (сақтандыру пулын) құру арқылы бiрнеше сақтандырушымен бірлесіп бір ортақ сақтандыру шарты бойынша сақтандырылуы мүмкін.
Ортақ сақтандыру (823-бап)
Бірлескен қайта сақтандыру Қайта сақтандыру объектісі бірлескен қызмет (бірлескен қайта сақтандыру) туралы шарт негізінде жай серіктестік (қайта сақтандыру пулын) құру арқылы бiрнеше қайта сақтандырушымен бірлесіп бір бірлескен қайта сақтандыру шарты бойынша сақтандырылуы мүмкін.
Қос сақтандыру (821-бап) Белгiлi бiр объектiнi бiрнеше сақтандырушыда әрқайсысымен дербес шарт бойынша сақтандыру.
1) сақтандыру объектiлерiнiң тiзбесi;
2) сақтандыру сомасын анықтау тәртiбi;
3) сақтандыру жағдайларының тізбесі;;
4) сақтандыру жағдайларынан алып тастау және сақтандыруды шектеу;
5) сақтандыру шартының қолданылу мерзiмi мен орны;
6) сақтандыру шартын жасасу тәртiбi;
7) тараптардың құқықтары мен мiндеттерi;
8) сақтанушының сақтандыру жағдайы туған кездегi iс-әрекетi;
9) сақтандыру жағдайының туғандығын және шығын мөлшерiн растайтын құжаттар тiзбесi;
10) сақтандыру төлемiн жүзеге асырудың тәртiбi мен шарттары;
10-1) сақтанушыға немесе сақтандырылушыға сақтандыру төлемiн жүзеге асыруға қажетті жетіспейтін құжаттар туралы хабарлау мерзімі;
11) сақтандыру төлемi немесе сақтандыру төлемiн жасаудан бас тарту туралы шешiмдi қабылдаудың мерзiмi;
12) сақтандыру шартын тоқтату талаптары;
13) дауларды шешу тәртібі, оның ішінде міндетті сақтандыру бойынша дауларды реттеу ерекшеліктері;
14) қосымша талаптар болуға тиіс.


url: http://emirsaba.org/satandiru-r-ak-40-tarau-satandiru-sharti.html?page=5#Сақтандыру_сыйлық_ақысының_мерзімін_ұзарту_кезеңі_30_күнтізбелік_күннен_кем_болмауға_тиіс.____Сақтандыру_төлемi