title: Сабақ ұстанымы - Сабақтық тақырыбы: Цилиндр Оқытушы: Айтмухамбетова Б. Е. Топ: 14-эп-2 Қаралды жжнп бірлестігі отырысы №1 (1)

text:
Сабақ ұстанымы:
«Естігінімді ұмытып қаламын, көргенімді есімде сақтаймын, істегенімді түсінемін» Конфуций
Сабақ барысы:
Ұйымдастыру. Сәлемдесу, түгендеу, назарларын сабаққа аудару, үй тапсырмасын нақтылау.
Үй тапсырмасын тексеру. Документ-сканер арқылы үйге берілген есептердің дұрыс-бұрыстығын тексерейік. (Бағасы аз студенттердің үйтапсырмасын тексеремін. Тексере отырып қалған студенттердің қателерін түзеткізіп, дұрыс нұсқаны жазғызамын. )
Қайталау сұрақтары:
а) Партадан әр түрлі пішіндерді алады. Олардың ішінде сұрақтар жасырылған. Сұраққа жауап беріп болған соң пішіннің артындағы жасырын мәтінді оқиды. Онда таңдаған пішіндері бойынша психологиялық және гоеметриялық жеке тұлғаның өз бойындағы қасиеттерді анықтайды.
Сұрақтары:
Шаршы: оның ауданы мен ұзындығы қалай табылады?
Үшбұрыш: үшбұрыштың ауданын табатын кемінде екі формула айт
Төртбұрыш: оның ауданы мен ұзындығы қалай табамыз?
Дөңгелек: дөңгелектің ауданы мен ұзындығын анықтайтын формула қалай?
Тұлғаның қасиеті:
Шаршы: қайраткер, еңбекқор, ұйымшыл, дәл қатаң тәртіпті, үнемшіл
Үшбұрыш: лидер, билікке ұмтылғыш, қайткен күнде жеңіске жетеді.
Төртбұрыш: Білуге құштар, барлық жаңаға жаны құмар, батыл, бейбітшіл.
Дөңгелек: қолы ашық, өзгені түсінетін, байсалды, сенгіш, достары көп.
б) Енді өткен сабақтың материалын қайталайық:
Пирамида деген не?
Пирамиданың биіктігі?
Пирамида апофемасы?
Пирамиданың бүйір беті?
Пирамиданың толық беті?
в) Ал, қане, экранға назар аударайық. Кім тақтаға шығып экрандағы денелердің аттарын атап береді?
Біреуді тақтаға шығарып денелерді анықтатамын. Денелердің ең ақыры болып бүгінгі жаңа тақырыптағы цилиндр тұрады. Осы жерде жаңа тақырыпты атап, тақтаға жазамын.
- Кім мына столда жатқан пішіндерден цилиндр жасап береді?
- Сонымен цилиндр дегеніміз не?
- Кім айтады?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Жаңа тақырыпты түсіндіру - Сабақтық тақырыбы: Цилиндр Оқытушы: Айтмухамбетова Б. Е. Топ: 14-эп-2 Қаралды жжнп бірлестігі...

text:
Жаңа тақырыпты түсіндіру
ЦИЛИНДР
Өзара тең екі дөңгелектен және осы шеңберлердің сәйкес нүктелерін қосатын кесінділерден тұратын денені цилиндр деп атаймыз.
Егер анықтама дұрыс айтылмаса, қателерін түзеп, толықтырып өзім дұрыс вариантын айтамын.
Алдыңғы сабақта кімге үйде «айналу денелері» туралы мәлімет қарастырып келуге бергенімді анықтап, сол студентті тақтаға шығарамын. (Студент қарастырып келген мәліметімен топпен бөліседі). Содан өзім толықтырамын.
Айналу денелері
Практикада бізге фигураларды жазықтықта бұруға қарағанда, фигураларды кеңістікте осьтен айналдыра бұру жиі кездеседі. Біз күнделікті өмірде денелердің өз осінен айналуын бақылап та,
куә болып та жүрміз. Мысалы, Жер Күнді айнала қозғала отырып, өз осінен де айналады. Күннің де өз айналу осі бар және ол өз осінен айналады. Диірмен ебелектерінің (қалақтарының) қозғалысы фигураның өз осінен айналуына мысал бола алады. Сонымен қатар есікті ашқанда - бұл есіктің(тікбұрышты параллелепипедтің өз осінен айналуы(топсалар орналасқан түзу - оның айналу осі. Осындай мысалдарды техникадан да келтіруге болады: самолеттің ебелектері, турбиналардың айналу валдары, станоктардың айналу тетіктері және т. б.
Айналу осітері бар, яғни қайсыбір осьтен белгілі бір бұрышқа айналдырғанда өзіне - өзі көшетін фигураларда кездеседі. Мысалы шахмат фигурасының, вазаның айналу осьтері бар.
Айналу осьтері, әсіресе дөңгелек фигураларда – cферада, шарда, цилиндрде, конуста болады. Сондықтан оларды кейде айналу денелері деп те атайды.
Цилиндр айналу денесі дегенді қалай түсінесіңдер? Айналу денесі ретінде анықтамасын беріңдер
Анықтама: Тіктөртбұрышты бір қабырғасынан айналдырғанда шығатын денені цилиндр деп атаймыз.
Дөңгелектер цилиндрдің табандары деп аталады, ал олардың радиусы цилиндрдің радиусы деп аталады. Дөңгелектердің сәйкес нүктелерін қосатын кесінділерді цилиндрдің жасаушылары деп атайды. Цилиндрдің биіктігі деп табан жазықтықтарының ара қашықтығын атайды.
Цилиндрдің осі деп табандарының центрлерінен өтетін түзуді атайды.
Егер цилиндрдің жасаушылары табандарына перпендикуляр, яғни цилиндрдің биіктігіне тең болса, онда цилиндр тік дөңгелек цилиндр деп аталады.
Егер цилиндрдің жасаушылары табандарына қандай да бір а бұрыш жасап көлбеген болса, онда цилиндрді көлбеу цилиндр деп аталады.
Енді цилиндрдің толық бетінің ауданын анықтайық:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Sц.б.б - Сабақтық тақырыбы: Цилиндр Оқытушы: Айтмухамбетова Б. Е. Топ: 14-эп-2 Қаралды жжнп бірлестігі отырысы №1 (1)

text:
Цилиндр қимасы (электронды оқулық арқылы көрсетіледі)
Осьтік қима. Бұл цилиндрдің осі арқылы өтетін қима. Екі қабырғалары – жасаушылары, ал екі қабырлары – табан диаметрлері.
Табан жазықтықтарына параллель жүргізілген қима. Бұл жағдайда қима дөңгелек болып келеді және ол табандарына тең.
Эллипстік қима. Ал басқа жағдайларда қима эллипс болады да, ол цилиндрді екі қиық цилиндрлерге бөледі. Қиық цилиндр келесі сабақта өтеміз.
Есіктеп біреу кіріп келіп:
- Мына жерден өтіп келе жатып сендердің мен туралы айтып жатқандарыңды естіп қалдым. Мен туралы барлығын дерлік айттыңдар, бірақ, бірақ.... менің ата тегімді айтпадыңдар. Сол үшін сендерге өзімнің шығу тегімді айтайын деп келіп тұрмын. Мен гректің «κύλινδρος», ал латынның «Кulindros» («цилиндрус») сөзінен алынған, қазақша мағынасы “валик”- “оқтау” дегенді білдіреді. Міне қараңдаршы оқтаудай домаланып тұрмын. Кезінде 16-17 ғасырларда мен ақсүйектердің сәніне айналған цилиндр деген мынадай қалпақ та болғанмын. Қазірдің өзінде менсіз өмірді елестету мүмкін емес. Сөзіме мыналар дәлел бола алады:
Цилиндр өмірде.Презентациядан суреттер көрсетіледі.
Біз үй ішінде немесе көшеде цилиндр пішінді заттарды жиі кездестіреміз. Завод фабрика моржалары, ғимарат бағандары, цистерналар, қауақтар мен кір тастары, барабандар мен тиындар-осы заттардың әр қайсысының пішіні цилиндрді азды-көпті еске түсіреді. Тіптен өткен бір кездерде еркектердің биік төбелі қалпақтары да цилиндрге ұқсас болатын, сондықтан да ол цилиндр деп аталатын. Ішінде цилиндр тәрізді поршені әрлі –берлі қозғалып тұратын камерада цилиндр деп аталады.


title: Ой шақыру - Сабақтық тақырыбы: Цилиндр Оқытушы: Айтмухамбетова Б. Е. Топ: 14-эп-2 Қаралды жжнп бірлестігі отырысы №1 (1)

text:
Ой шақыру. (Тікелей өлшеу арқылы)
Оқушылардың сызу пәнінде жасалған цилиндрдің өлшемдерін алып, цилиндрдің толық бетінің ауданын табу
Өздерінің арнайы пәндерінде қолданылатын цилиндр пішінді жабдықтырдың толық бетінің ауданын табу
Қабинеттегі бар цилинрдлердің өлшемдері бойынша толық бетінің ауданын табу
Есептер шығару
№1 есеп. Қабырғалары 4 м және 6 м болатын тең тіктөртбұрыштар әр түрлі екі цилиндрдің осьтік қимасы болып табылады. Цилиндр аудандарының ең үлкені нешеге тең? (42 кв.м, қазақтың алфавитіндегі әріп саны - 42).
№2 есеп. Цилиндр осіне параллель қиманың осы остен қашықтығы 4 –ке тең. Цилиндр радиусы 5, биіктігі 5-ке тең болса, қиманың ауданы неге тең? (30 кв.м, 30-тамыз конституция күні)
№3 есеп. Ұзындығы 8 м, диаметрі 32 см түтікше қаңылтырдың ауданын табыңдар. (256 кв.м, кейбір флешкалардың көлемі)
Бекіту сұрақтары.
Цилиндр дегеніміз не?
Цилиндр элеметтері
Цилиндрдің қималары
Цилиндрдің табанының ауданы
Цилиндрдің бүйір бетінің ауданы
Цилиндрдің толық бетінің ауданы
Бағалау. Сабаққа қатысуларына байланысты студенттерге әділ баға қоямын.
Үйге тапсырма:Өз мамандықтарыңда қолданылатын цилиндрлер қайда кездесетінін іздестіру, олар туралы толық мәлімет дайындау және 1, 4, 5 есептер, оқулық «Геометрия 7-11», Погорелов А.Н.
Цилиндр (көне грекше: — білік, цилиндр)[1] цилиндр немесе цилиндрлік бет — берілген бағытқа параллель және бағыттауыш сызық арқылы өтетін кеңістіктің жасаушы түзулерінің жиыны;
тұйық цилиндрлік бетпен және өзара параллель екі жазықтықпен (Цилиндр табандары) шектелген дене . Егер Цилиндрдің табандары оның жасаушыларына перпендикуляр болса, онда ол тік Цилиндр деп аталады. Табандары дөңгелек болып келген тік Цилиндрді тік дөңгелек Цилиндр не дөңгелек Цилиндр деп атайды . Мұндай Цилиндрдің көлемі V=πr2h-қа, ал бүйір беті S=2πrh-қа тең, мұндағы r — Цилиндр табанының радиусы, h — Цилиндр биіктігі. Цилиндрдің табанына параллель емес жазықтықпен қиылған бөлігін қиылған Цилиндр деп атайды . Қиылған дөңгелек Цилиндрдің көлемі ,
h1, h2 — Цилиндрдің ең үлкен және ең кіші жасаушыларының кесіндісі.
сыртқы не ішкі цилиндрлік беттері бар тетік.[2]
цилиндр мен өзегі бар поршеннен тұратын құрылыс.
Цилиндр еместік (орыс.Нецилиндричность) — цилиндірліктен ауытқу, қалыпты ұзындықтың бойында алынған нақты беттің нүктелерінен жанама цилиндрге дейінгі ең үлкен қашықтық.
Цилиндрлік (орыс.Цилиндричность) — нақты беттің жанама цилиндрге жақындығы.


title: Көлікте қолданылатын цилиндрлердің түрлері

text:
Тежеуіштің негізгі (басты) цилиндрі - поршеннің механикалық қозғалысын тежеуші тетіктеріне жіберілетін сұйықтың қысым күйіне түрлендіретін цилиндр.
Қозғауыш цилиндрі - қозғауыштың поршенінің жұмыс процесі өтетін цилиндр.
Екі жолды цилиндр - екі өздігінен жүретін тежеуіш контурына әсер ететін, екі бөлек поршендерден тұратын басты тежеуіш цилиндр.
Жұмыстық тежеуіш цилиндр - цилиндр түріндегі тежеуіш жетегінің белгілі, басты тежеуіш цилиндрден сұйық тобына берілген поршень цилиндрі.
Цилиндроид
Цилиндроид (гр.kylindros - цилиндр және eides — төәрізді) — бағыттаушылар деп аталатын екі қисық сызықпен қиылысатын және параллелизм жазықтығы деп аталатын жазықтыққа параллель орналасатын түзулердің жиыны анықтайтын бет.[3][4] Цилиндрлер блогі Цилиндрлер блогі- бірнеше цилиндрлардың бір тұтас байланысуы.[2] Қиық цилиндр
Қиық цилиндр – цилиндірдің табанынапараллель емес жазықтың қиған бөлігі. Дөңгелек қиық цилиндрдің көлемі.
Бүйір бетінің ауданы , (bb-бүйір беті) толық бетінің ауданы , (mb-толық беті)
Мұндағы - табанындағы шеңбердің радиусы, және - сәйкес түрде цилиндрдің ең ұзын және ең қысқа жасаушыларыныңкесіндісі.[5]


title: Сабақтық тақырыбы: Цилиндр Оқытушы: Айтмухамбетова Б. Е. Топ: 14-эп-2 Қаралды жжнп бірлестігі отырысы №1 (1)

text:
КМҚК «Аягөз қаласының политехникалық колледжі»
Бекітілді: Келісілді:
Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары Колледж әдіскері
________ Дюсенбаева Г.А. ____________ _____________
(қолы) (аты-жөні, тегі) (қолы) (аты-жөні, тегі)
Ашық сабақтың әзірлемесі
Пән: Математика
Сабақтық тақырыбы: Цилиндр
Оқытушы: Айтмухамбетова Б.Е.
Топ: 14-ЭП-2
ҚАРАЛДЫ
ЖжНП бірлестігі отырысы № 1 (1)
Хаттама №_2 «_12» _10 2015
ЖжНП бірлестігі жетекшісі:
________ ______________
(қолы) (аты-жөні, тегі)
Күні: 20.10. 2015
Білімділік мақсаты: Оқушыларға айналу денелері, цилиндр туралы білім беру. Оларға цилиндрдің анықтамасы, элементтері, қималары, жазбасы түсінігін беріп, бетінің ауданын табу формулаларымен таныстыру. Негізгі формулаларды есептерді шығаруда қолдана білуге үйрету;
Дамытушылық мақсаты: Жаттығулар мен есептер шығарту жұмыстарын орындата отырып, оқушылардың ойлау, есте сақтау, еркін сөйлеу қабілеттерін арттырып, ойларын айқын, нақты жеткізе білу дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік мақсаты: Оқушылардың өз бетімен ізденуге, іскерлікке, шапшаңдыққа,тазалыққа үйрету. Бір - бірін сыйлап, тыңдай білуге , жауапкершілікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу және мамандыққа баулу.
Сабақ түрі: Жаңа білімді меңгерту
Сабақ әдісі: Сұрақ-жауап, өз бетімен жұмыс, карточкамен жұмыс, көрнекілікпен жұмыс, көзбен көру, есту, талдау.
Сабақ көрнекілігі: презентация, карточка, макеттер, электр құралдары, сым, картошка, әр-түрлі фигуралар, оқтау, сызбалар, қалып, краска, кисть, кеңсе пышағы, валик.
Сабақтың құрал-жабдығы: компьютер, сканер-документ, сызғыш, бор, циркуль, тақта, проектор, магниттік тақта
Әдебиеттер: А. В. Погорелов 7 - 11, Л. С. Атанасян 10 - 11, Гусев, Қағазбаев 11 сынып геометрия оқулықтары.
Пәнаралық байланыс: Сызу, физика, тарих, география, арнайы пәндер
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Рентгенқұрылымдық талдау әдісі

text:
Рентгенқұрылымдық талдау әдісі. Бұл кеңістіктегі орынды, сонымен қатар жасуша құрылымындағы РНҚ, ДНҚ және ақуыз тізбектерінің қасиеттерін анықтауға мүмкіндік береді.
Жасушалық құрылым әдісі. Бұл әдіс қоректік ортада жасуша колонияларын өсіруге және алынған материалдың қасиеттері мен сипаттамаларын одан әрі зерттеуге негізделген.
Микрохирургиялық әдіс.Бұл әдіс алынған үлгілерді одан әрі зерттеу арқылы жеке органеллаларды, басқа молекулаларды және т.б. имплантациялау немесе алып тастау арқылы жасушалық құрылымдарды өзгертуді қарастырады.


title: жарық микроскоптары - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
жарық микроскоптары қолданылады, оның көмегімен препараттарды табиғи және жасанды жарықтың көмегімен қарайды. Жарық микроскопы – күрделі оптикалық құрал, оның объект бейнесін 1500-2000 есе ұлғайту мүмкіндігі бар. - 2. Микроскоптың құрылысымен танысу.
- Жарық микроскопының құрылысы. Микроскоп екі бөліктен тұрады: механикалық және оптикалық
- А - МИКМЕД-1; Б - БИОЛАМ.
- 1 - окуляр, 2 - тубус, 3 – тубус ұстағыш, 4 – макрометрлік бұранда, 5 – микрометрлік бұранда, 6 - табаны, 7 - айна, 8 - конденсор, иристі диафрагма және жарықты сүзгіш, 9 – заттық үстел, 10 - револьвер, 11 - объектив, 12 – коллекторлық линзалар, 13 – жарық бергіш шам патроны, 14 – электр тогына қосатын құрылғы
|


title: Механикалық бөлікке жатады

text:
Заттық үстелдің екі жағында макро- және микрометрлік бұранда орналасқан. Бұл препараттағы кез-келген нысанды көру аймағының ортасына жылжытып әкелуге көмектеседі. Үстел бетінде қысып ұстап тұратын екі қысқышы (клеммасы) бар. Заттық әйнек астында штативке конденсорлық кронштейн бекітілген.
Штативтің жоғары жағында тубусты ұстап тұрғыш бекітіледі, ол штативке бекітілген механизм көмегімен тубусты 50 мм тік көтеріп, төмен түсіріп тұруға көмектеседі. Бұл механизм макрометр және микрометр бұрандалардың арқасында жүзеге асырылады.
Тубус ұстағыштың төменгі жағында өз осінен айналып тұратын револьвер бар. Оның тесігіне объективтер мен тубус бекітіледі. Тубустың жоғары жағына окулярды орнатады.


title: Микроскоптың - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
Окуляр екі линзадан тұрады – жоғарғы (көздік) және жинақтаушы, олар нысананың объективтен берілетін бейнесін қарауға мүмкіндік береді, яғни, лупаның қызметін атқарады. Окуляр 5, 7, 10, 12, 15 және 20 есе ұлғайта алады, оның ұлғайту күші жиектеменің сыртында көрсетіледі, мәселен 15×. Окулярдың ұлғайту күші оны құрайтын линзалардың фокустық ара қашықтығына байланысты болады, неғұрлым линзалардың ара қашықтығы жақын болса, соғұрлым окулярдың ұлғайту күші артады, немесе керісінше. Сондықтан ұлғайту күші жоғары окуляр - қысқа, ал әлсіздері – ұзын болып келеді.
Жарық бергіш қондырғыға айна және заттық әйнек астына орнатылатын


title: диафрагма мен конденсатор

text:
диафрагма мен конденсатор жатады. Конденсатор екі линзадан тұрады. Олар арқылы айнадан шағылысып келген сәуле конденсацияланып, препараттың тегіс бетіне бағытталады.
Объективтер микроскоптың ең маңызды бөлігі. Объектив металл қорапқа орналасқан линзаның екі жүйесінен тұрады. Ең бастысы сыртқы (фронтальды) линза, оның фокустық қашықтығы объективтің үлкейткіштігіне байланысты. Объективтің үлкейткіштік шамасы оның сыртқы қорабында жазылады. Микроскоптардың көру аймағында тірі микроағзаларды бақылау үшін 10× және 40× есе ұлғайтатын «құрғақ» объективтері және микроағзалардың пішіндері мен құрылысын нақты зерттеуге мүмкіндік беретін 100× есе ұлғайтатын иммерсиялық объективі болады. Сондықтан объектив күші 100× болғанда иммерсиялы май қолданады. Ол үшін объектив пен заттық шыны арасына самырсын майын тамызады. Сонда препарат пен объектив арасында бос жер болмайды, соның арқасында барлық сәуле сынбай объективке бірден бағытталады да, ұсақ нысандардың көрінуі анағұрлым жақсарады.
Микроскоппен жұмыс істеген кезде мынадай ережелерді есте сақтаған жөн:


title: Әр түрлі микроскоптармен жұмыс істеу ережелері

text:
2. Микроскоппен жұмыс істер алдында объективтерді, окулярды, айнаны немесе электрмен жарық бергіш қондырғыларын жұмсақ сүрткішпен шаң – тозаңнан тазартып алу керек;
3. Микроскопты негізінен сол жаққа жақын, үстел шетінен 2 см етіп алдыңа қойған абзал және жұмыс істеу барысында оны орнынан қозғалтпау керек;
4. Диафрагманы толық ашу керек, ал конденсорды жоғары шегіне дейін көтеру керек;
5. Микроскоппен жұмысты қашан да кіші ұлғайтқышынан бастау керек;
6. Кіші объективті 10× – жұмыс істеу күйіне қою, яғни, заттық үстелден 1 см қашықтыққа орналастыру қажет;
7. Электрлі жарық бергішті қосып, микроскоптың көру аймағына жарықты орнату керек;
8. Микропрепаратты заттық үстелдің үстіне қойғанда зерттелетін нысананы объективтің астында болуын ескеру қажет. Макрометрлік бұранда арқылы заттық үстелді объектив пен препарат арасында қашықтық 4-5 мм болғанша көтеру керек;
9. Бір көзбен окулярға қарай отырып, макрометрлік бұранданы ақырын нысананың айқын бейнесі көрінгенге дейін айналдыру қажет. Бірақ окулярға қарап отырып, объективпен препаратты қатты жаншып басуға болмайды. Себебі фронталды линза жабын шыныны сындырып, препаратты жарамсыз етуі мүмкін;
10. Егер препараттағы нысана көрінбесе, онда препаратты қолмен ары-бері жылжыта отырып іздеу қажет, нысананы тапқан соң, препаратты қысқыштармен бекітіп қояды;
11. Егер бейне табылмаса, онда 6, 7, 8, 9 пункттерде көрсетілген операцияларды қайталау қажет;
12. Микроскоптың көру аймағында препаратты дұрыс орналастыру қажет, сонан соң оны алдымен кіші ұлғайтқышпен қарайды. Нысананы тапқан соң револьверді айналдыра отырып, объективті 40× ауыстырады. Ал объективті 100× ауыстырғанда иммерсиялық майды тамызады. Микрометрлік бұранда арқылы нысананың бейнесін айқындап алу қажет. Микрометрлік бұранданың сыртында екі қауіп белгісі болады, ал бұранданың өзінде нүкте бар, ол үнемі екі қауіп белгісінің арасында болуы қажет. Егер ол шектен шығып кеткен болса, қалыпты жағдайына қайта қою керек. Осы ережелерді сақтамаған жағдайда микрометрлік бұранда істен шығады;
13. Үлкен ұлғайтқышпен жұмысты аяқтаған соң револьверді айналдырып, кіші ұлғайтқышқа қояды, заттық үстелді төмен түсіріп, препаратты алып тастайды. Микроскопты таза шүберекпен сүртіп, полиэтилен қапшығын жауып, шкафқа қояды.


title: Гистологиялық техника негіздері

text:
Гистологиялық техника - гистология мен анатомия патологиясында жасуша, ұлпалар мен мүшелер препараттарын дайындау кезінде оларды кейіннен микроскопиялау үшін қолданылатын әдістемелік тәсілдер кешені.
Гистологиялық зерттеу әдістері қалыпты, патология мен экспериментте жасушалар мен ұлпалардың құрылымы мен қызметін зерттеу үшін қолданылады. Гистологиялық зерттеу әдісінің негізі гистологиялық әдіс болып табылады – микроскопиялық зерттеу үшін жасушалар мен ұлпалардың препараттарын өндіруде қолданылатын әдістемелік әдістер кешені. Жасушалар мен ұлпаларды микроскопиялық зерттеуді зерттелетін объектінің жағдайына байланысты екі негізгі жолмен жүргізуге болады: тірі жасушалар мен ұлпаларды зерттеу, арнайы бекіту әдістерінің арқасында құрылымды сақтайтын тірі емес жасушалар мен ұлпаларды зерттеу.


title: Жануарлар жасушасы - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
Жануарлардың жасушалары - эукариотты жасушалар немесе мембраналық ядросы бар жасушалар. Прокариотикалық клеткалардан айырмашылығы, жануарлардың жасушаларында ДНК ядрода орналасады. Ядросына қосымша жануарлардың жасушалары қалыпты жасушалық операция үшін қажетті арнайы функцияларды орындайтын басқа мембраналық органеллалар немесе жасушалық құрылымдардан тұрады. Органеллалар жануарларға арналған энергияны қамтамасыз ету үшін гормондар мен ферменттер шығаратын барлық нәрселерді қамтиды.
Жануарлар жасушалары мен өсімдік жасушалары ұқсас, екеуі де эукариотикалық жасушалар және ұқсас органеллалар бар. Жануарлар жасушалары көбінесе өсімдік жасушаларынан аз. Жануарлардың жасушалары әртүрлі мөлшерде келеді және тұрақты емес нысандарға ие болғанымен, өсімдік жасушалары мөлшеріне ұқсас және әдетте тікбұрышты немесе текше пішіндес болады. Өсімдік жасушасында жануарлар ұясында табылмайтын құрылымдар да бар. Олардың кейбіреулері жасуша қабырғасын, үлкен вакуумды және пластиданы қамтиды. Хлоропласт сияқты пластиктар өсімдікке қажетті заттарды сақтауға және жинауға көмектеседі. Жануарлар жасушалары, сондай-ақ өсімдік жасушаларында жиі кездесетін центриолдар, лизосомалар, килия және флагеля сияқты құрылымдарды қамтиды.


title: Жануарлар - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
Жануарлар-организмдердің үлкен және керемет әр түрлі тобы. Мобильді бола отырып, олар қоршаған ортаны қабылдауға және оған жауап беруге қабілетті, тамақ іздеуде, қорғауда және көбеюде икемділікке ие. Алайда, өсімдіктерден айырмашылығы, жануарлар өз тамақтарын шығара алмайды, сондықтан әрқашан тікелей немесе жанама түрде өсімдік өміріне тәуелді болады.
Жануарлардың денесінде, жеке жасушалардан басқа, жасушаларға қатысты қайталама болып табылатын жасушалық емес құрылымдар бар.
Симпласттар - бұл цитоплазмадан және көптеген ядролардан тұратын үлкен түзілімдер. Симпласттардың мысалы - қаңқа бұлшықеттері, плацентаның трофобластының сыртқы қабаты.
Синцитиялар - цитоплазманың ядролары бір-бірімен цитоплазмалық көпірлермен байланысқан, жасушалары толық бөлінбеген жануарларда, өсімдіктерде және саңырауқұлақтардағы ұлпаның түрі.
Синцитияның мысалы - эмбриональды дәнекер ұлпа — мезенхима.
Ядросыздар - бұл жасушалық емес құрылымдар, олар жасуша топтарының тіршілігіне керек өнімдерді құрайды. Мұндай құрылымдардың мысалы - фибробласттар жасушалары шығаратын дәнекер ұлпасының талшықтары мен негізгі (аморфты) заты. Негізгі заттың аналогтары - қан плазмасы және лимфаның сұйық бөлігі.
Айта кету керек, организмде ядросыз жасушалар да кездеседі. Бұл элементтердің құрамында жасуша мембранасы мен цитоплазма бар, шектеулі функциялары бар және ядроның болмауына байланысты өзін-өзі көбейту қабілетін жоғалтты. Бұл эритроциттер мен тромбоциттер.
Жасушааралық зат — белгілі бір жасушалар топтары тіршілік әрекеттерінің өнімінен пайда болып, жасушалар аралықтарында орын тепкен тірі құрылым. Адам мен жануарлар организмдерінде жасушааралық затқа коллаген, эластин, ретикулин талшықтары, негізгі (аморфты) зат, қан плазмасы, шеміршек, сүйек жасушааралық заттары жатады. Дәнекер ұлпасының барлық өкілдерінде дерлік жасушааралық зат болады. Жасушааралық зат — дәнекер ұлпаларында беріктік, серпімділік және механикалық қызметтер атқарумен қатар, зат алмасу процесіне де белсенді қатысады.


title: Я.Э. Пуркине - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
Я.Э. Пуркине жəне И.П. Мюллер ұйымдастырған ғылыми мектептер өмірге жасуша теориясы жөнінде көп жаңалықтарды əкелді. Жалаң физиологиямен жəне фармакологиямен айналысқан Пуркине енді өзінің ғылыми бағыт-бағдарын өсімдіктер мен жануарлар жасушаларын зерттеуге қарай бұрды.
Жасуша теориясы ашылғанға дейін биология саласында оптикалық құралдармен жабдықтау, оны жетілдіру сияқты күрделі жұмыстар жүргізілді. Сөйтіп, өсімдіктер мен жануарларды зерттеуде алғашқы мағлұматтар алына бастады. 1665 жылы Роберт Гук тұңғыш рет үлкейтіп көрсететін шынының көмегімен тозағашының құрылысын зерттеп, оның «жасушадан» тұратынын анықтады. Кейін өсімдіктердің өсіп дамуын бақылай келе М. Мальпиги (1671), II. Грю (1671) бұл жаңалықтарды толық дəлелдеді.
А. Левенгук (1680) бірінші рет қан құрамында эритроциттердің барын анықтаса, Фантана (1781) жануарлар жасушаларындағы небір құпияларды ашты. Осыдан кейін өсімдіктер мен жануарлардың жасушаларының құрылыстары белгілі бола бастады. Жасушаның құрамындағы негізгі элемент — протоплазма (Пуркине 1830) мен ядро (Браун 1833) табылды. Осы мағлұматтарды негізге алып əрі əр түрлі ұлпалардың құрылысын, дамуын жан-жақты зерттеп, соңынан нəтижелі қорытындыларын саралай отырып, 1838—1839 жылдары


title: Т. Шванн өзінің атақты жасуша теориясын

text:
Бұл жаңалық табиғаттану ғылымдарында бұрын-соңды болмаған ұлы жетістіктердің бірі еді. Т. ІІІванның тұжырымы бойынша жасушаның пайда болуы өсімдіктерге де, жануарларға да қатысы бірдей заңдылыққа бағынады. Ғалымның ой елегінен өткізілген осы қағида органикалық дүниенің даму заңдылығын тағы да бір қырынан көрсетті.
Ф. Энгельстің жасуша теориясын XIX ғасырдағы ұлы жаңалықтардьң бірі деп атауына да осы негіз болса керек.
Бұл жаңалық табиғаттану ғылымдарында бұрын-соңды болмаған ұлы жетістіктердің бірі еді. Т. ІІІванның тұжырымы бойынша жасушаның пайда болуы өсімдіктерге де, жануарларға да қатысы бірдей заңдылыққа бағынады. Ғалымның ой елегінен өткізілген осы қағида органикалық дүниенің даму заңдылығын тағы да бір қырынан көрсетті.


title: Ф. Энгельстің - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
Ф. Энгельстің жасуша теориясын XIX ғасырдағы ұлы жаңалықтардьң бірі деп атауына да осы негіз болса керек.
Жасуша — тірі организмдердің (вирустардан басқа) құрылымының ең қарапайым бөлігі, құрылысы мен тіршілігінің негізі; жеке тіршілік ете алатын қарапайым тірі жүйе. Жасуша өз алдына жеке организм ретінде (бактерияда, қарапайымдарда, кейбір балдырлар мен саңырауқұлақтарда) немесе көп жасушалы жануарлар, өсімдіктер және саңырауқұлақтардың ұлпаларының құрамында кездеседі. Тек вирустардың тіршілігі жасушасыз формада өтеді.


title: Жасушалардың қазіргі кездегі зерттеу әдістері

text:
Цитологияда негізгі колданылатын əдістердің бірі - жарық микроскопы. Соңғы жылдары жасушаны зерттеуде жарық микроскоптарының бірнеше түрлері қолданылып жүр (люминесценттік, фазасы қарама-қарсы, электронды микроскоп). Жарық микроскоптарының көмегімен ұлпадан алынған жəне əр түрлі бояулармен боялған жұқа кесінділерді (препарат) зерттеуге болады. Ол үшін кесіндінің қалыңдығы 5— 7 микроннан (мк) аспау керек, сонда ғана жарық кесінділер арқылы өте алады. Жарық микроскоптары арқылы тексеретін ұлпалардан кесінділер дайындау (препарат) өте күрделі жұмыс. Цитологиялық препараттар жасау бірнеше кезеңдерге бөлінеді: материал алу жəне оны бекіту, ұлпаларды тығыздау, парафинге құю, кесінділер жасау, бояу, бальзамға бекіту.
Микроскоптың көру қабілеттілігі қолданылып отырған жарық ағымына байланысты жəне жарық ағынының 1/3 бөлігіне тең болады. Жарық толқынының ұзындығы неғұрлым қысқа болса, микроскоптың көру қабілеттілігі соғұрлым артады. Егер жарық толқынының ұзындығы 0,6 миллимикрон (ммк) болса, микроскоптың көру қабілеттілігі - 0,2 мкм.


title: Люминесцент  микроскопы - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text: Люминесцент микроскопы ультракүлгін жарық толқынымен жұмыс істейді, толқын ұзындығы— 0,27—0,4 мкм. Осындай толқын препаратқа түскенде ол сəулені сіңіре отырып, өзінен жарық шығарады, бұл құбылыс флюоресценция деп аталады. Шыққан жарық толқыны сіңген жарық толқынына қарағанда əрдайым ұзын болады. Кейбір заттар түскен жарық толқынының жартысын сіңіріп, өзімен жасыл, сары, қызыл спектрді шығарады. Флюоресценция деп заттарды ультракүлгін жарығымен шағылыстырғанда өзінен жарық бөлуін айтады. Оларға пигменттер, витаминдер, майлар жатады. Кейбір заттарды флюрохром бояуларымен бояу арқылы флюоресценцияны көруге болады. Мысалы, ДНК-ны акридин қызыл сары бояуымен боялғанда жасушадағы дизоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) ашық жасыл сəуле береді, ал рибонуклеин қышқылы (РНҚ) ашық қызғылт сəуле береді.


title: Фазасы қарама-қарсы микроскоп

text: Электронды микроскоп. Электронды микроскоптарда жарықтың орнына электрон сəулелері қолданылады, осыған байланысты қолданылатын қуаттың күші 50—100 кВ-қа дейін барады, ал толқын ұзындығы 0,056—0,035 А°-ге (Ангстрем) жетеді. Толқын ұзындығы неғұрлым қысқа болса, микроскоптың көрсеткіштік қабілеттілігі соғұрлым артады. Осыған байланысты электронды микроскоптардың көрсеткіштік қабілеттілігі 1-7А°-ға, ал үлкейткіштік қабілеттілігі 600 000-ға дейін жетеді.


title: ультрамикротом - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
ультрамикротом деп атайды. Осы прибордың көмегімен жұқа кесінді жасап, оны объекті торына бекітіп, арнайы бояулармен бояп, электронды микроскоппен қарайды. Электрон сəулелері препарат арқылы өткенде объектінің үлкейтілген «көлеңкесі» экранға түседі.
Цитохимиялық жəне гистохимиялық əдістер жасушаның, ұлпаның құрамындағы химиялық заттардың мөлшерін, сапасын тексеруге мүмкіндік береді. Бұл əдіс химиялық реакциялар арқылы жасушалар мен ұлпалардың құрамындағы қосылыстарды тексереді. Қазіргі кездерде қолданылып жүрген тəсілдер арқылы жасушаның құрамындағы белоктарды, нуклеин қышқылдарын (ДНҚ, РМҚ), ферменттерді анықтауға болады. Мұндай заттарды анықтау үшін химиялық қосындылар мен клеткалардың немесе ұлпаның арасындағы реакцияның нəтижесінде заттардың боялып көрінуін қамтамасыз ету керек.
Мысалы, жасушаның құрамындағы РНҚ-ны анықтау үшін — галлоцианин бояуы қолданылады, ал оның жасушада барын білу үшін рибонуклеазамен РНҚ-ны ажыратады (немесе жояды). Сəуле спектрін өзіне сіңіру арқылы жасушаның құрамындағы химиялық заттардың мөлшерін есептеуге негізделген приборды


title: цитоспектрофотометр - Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
Авторадиография. Бұл əдіс жасушадағы зат алмасу процесін зерттеуде қолданылады. Ол үшін фосфор — (Р32), көміртегі - (С14), сутегі радиоактивті элементтер немесе олардың қосындылары пайдаланады.
Жасушаларды толық жəне жан-жақты зерттеуде басқа да əдістер қолданылады: ұлпалар мен жасушаларды өсіру, микрохирургия т.б.
Центрифугалау әдісі. Бұл әдіс жасушалық органеллалардың егжей-тегжейлі химиялық құрамын зерттеуде кең таралған. Бұл әдіс біртекті орта алу үшін үлгіні ұсақтап, гомогенизатор арқылы өтетін дайындық кезеңінің болуын қамтамасыз етеді. Содан кейін алынған зат цитологиялық центрифугаға орналастырылады, оның роторы айналғанда, центрифугалық күштің әсерінен органеллалар қабаттарға бөлініп, олар түтіктің түбіне тұнады.
Алынған фракциялар микроскоппен зерттеледі. Бұл әдіс ең көп таралған цитологиялық талдаулардың бірі – ПАП-тест (Папаниколау сынағы) жүргізу кезінде қолданылады, бұл ретте зерттеудің ерекшелігі 100% - ға барынша жақын. Дегенмен, дұрыс жабдықты таңдау маңызды. Мысалы, плазмолифтинг үшін қолданылатын центрифуга үлгілерді өңдеуге жарамайды, өйткені ол цитороторлармен жұмыс істеуге қолдау көрсетпейді.


title: Сабақтың тақырыбы: Цитологияға кіріспе

text:
3. Әр түрлі микроскоптармен жұмыс істеу ережелері.
4. Гистологиялық техника негіздері.
5. Жануарлар жасушасы.
6. Бейжасушалық құрылымдар (симпласт, синтиций).
7. Жасушааралық зат.
Цитологияжасушалардың құрылысын, атқаратын қызметін, дамуын зерттейтін ілім. Грекше сytos — жасуша, logos— ілім деген мағынаны білдіреді.
Цитологияның биология ілімінен өзінің іргесін бөлгеніне небары жүз жылдай ғана уақыт өтті. Осы аралықта ол жедел қарқынмен дамып, жазбаша морфологиялық ілімнен экспериментальды ілімге айналды. Сөйтіп, цитология бүгінгі таңда жасушаның құрылысын ғана емес, ондағы күрделі физиологиялық процестерді де зерттейтін ауқымды ғылым саласының біріне айналып отыр.
Морфология ілімінен өрбіген цитология анатомия, гистология, физиология, эмбриология, генетика, биохимия т.б. ілімдерімен тығыз байланыса келіп, жасуша физиологиясы, цитохимия, цитогенетика, цитоэкология, салыстырмалы цитология сияқты өзінің төл тармақтарын туындатты.
XIX ғасырдың басында жүргізілген микроскопиялық зерттеулер жануарлар мен өсімдіктер организмдерінің жасушадан құрылатынын дəлелдеп қана қоймады, органикалық дүниенің даму заңдылықтарын ашып берді.


title: Өткен материалды қайталау - 2 мин

text:
1. Графикалық диктантқа шапшаң жауап береді.
2. Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, қатемен жұмыс жасап, ұжымдық талқылау жасайды.
Cызықтық функциялар
|
Алгебралық шарт
|
Геометриялық қорытынды
|
|
1)
|
1) және түзулері параллель
|
2)
|
2) және түзулері беттеседі
|
3)
|
3) және түзулері қиылысады
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Дескриптор:
1. Әр оқушы өз ойымен бөліседі.
2. Өзгенің пікірін толықтырады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
|


title: Ой қозғау - Сабақтың тақырыбы: Cызықтық функциялардың графиктерінің өзара орналасуы Сынып: 7

text:
Ой қозғау
Ауызша жұмыс. Оқушыларға «Дұрыс» және «Дұрыс емес» атты Презентация бойынша , сұрақтар қояды.
ІІ. Тақтада жұмыс.
Оқулық бойынша
№23.9 (1) 142 бет-
№23.10(а)
ІІІ. Өздік жұмысына бағыт бағдар береді.
|
І. Қол көтеру арқылы сқрақтарға жауап береді, жауаптарын незігдейді.
Жұмысты орындағаннан кейін оқушылар дұрыс жауаптар саны бойынша өздерін бағалайды.
ІІ.
Есепті дәптерге шығарады.
Тақтаға шығып, жұмыс жасайды.
Жұпта талдайды.
ІІІ. Өздік жұмысын орындайды
№23.2 , 141 бет-
1-нұсқа
у=8х-1
2-нұсқа
У=3-4х
Үлгі.
у=2х-7 сызықтық функциясы үшін:
а) функциясының графигіне параллель;
у=2х+1, у=2х-5, у=2х, у=2х-3, т.б.
ә) графикпен қиылысатын;
у=3х-1, у=6х-7, у=4х, у=10х+3, т.б.
б) графикпен беттесетін сызықтық функцияның формуласын жазыңдар.
у=2х-7
|
Ауызша бағалау
Дескриптор
k мен b-ға байланысты сызықтық функциялардың графиктері қалай орналасатынын біледі (параллель, қиылысады, қиылыспайды)
|


title: «Еркін микрофон» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Cызықтық функциялардың графиктерінің өзара орналасуы Сынып: 7

text:
Сабақтың тақырыбы: Cызықтық функциялардың графиктерінің өзара орналасуы Сынып: 7
Cызықтық функциялардың графиктерінің өзара орналасуы22
Оқушыларға «Дұрыс» және «Дұрыс емес» атты Презентация бойынша , сұрақтарға жауап береді. №1. Сызықтық функциялардың графиктері параллель: және Жауабы: Дұрыс. №2. Сызықтық функциялардың графиктері параллель: және Жауабы: Дұрыс амес. №3. Сызықтық функциялардың графиктері параллель: және Жауабы: Дұрыс емес. №4. Берілген сызықтық функцияларының графиктері қиылысу үшін, * белгісінің орнына 7-ге тең емес санды қою керек: және Жауабы: Дұрыс. №5. Берілген функциялардың графиктері беттесу үшін, * белгісінің орнына 9 санын қою керек : және Жауабы: Дұрыс. №6. Сызықтық функциялардың графиктері параллель: және Жауабы: Дұрыс емес. №7. Берілген функциялардың графиктері беттесу үшін, * белгісінің орнына 6 санын қою керек : және Жауабы: Дұрыс емес. №8. Берілген функциялардың графиктері беттесу үшін, * белгісінің орнына 3 санын қою керек : және Жауабы: Дұрыс. жүктеу/скачать 119,5 Kb. Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Cызықтық функциялардың графиктерінің өзара орналасуы Сынып: 7

text:
Сабақтың басы
2 мин
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1.Оқушылар- мен амандасу, түгендеу.
2.Ынтымақ-тастық атмосферасын қалыптастыру
1.Мұғалім оқушыларды түгендейді.
2.Амандасадыжәне тілектерін білдіреді.
|
1.Оқушылар мұғалім- мен амандасады.
2. Сабаққа дайындалады.
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
|
Оқушылардың белсенділігі үшін «Жарайсың!», «Керемет!» деген сақтау сөздерімен бағалайды.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
|


title: Құндылықтар-ға баулу - Сабақтың тақырыбы: Cөйлеу мен тыңдау әдебі

text:
|
|
бет | 2/6 | Дата | 07.01.2022 | өлшемі | 186,5 Kb. | | #19315 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Жаухар сөз әдебі ашық сабақҚұндылықтар-ға баулу
|
Ортақ тарих, мәдениет және тіл
|
Тілдік мақсат
|
Сөйлеу және тыңдау әдебі туралы түсінік беру, тілдесім барысында сөйлеу әдептерімен таныстыру; оқушылардың сөздік қорын, қисынды ойлауын, байланыстырып сөйлеуін, тілін дамыту;
|
Сөздік қорларын молайту
|
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:
Әдеби сөздер, жаргон сөздер, мақал-мәтелдер, неологизмдер, кірме сөздер, дөрекі сөздер, сыпайы сөздер.
|
Талқылауға арналған сұрақтар:
|
Сөйлеу әдебі деп нені айтамыз ?
Сөйлеу әдебінің тіл білімінде маңызы қандай?
Сөйлеу мен тыңдау әдептерін қалай қолдануға болады?
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=3#2_–_топ._«Сұңқарлар»__3_–_топ._«Тапқырлар»__Психологиялық_ахуал_туғызу._«Миға_шабуыл

title: Пәнаралық байланыс - Сабақтың тақырыбы: Cөйлеу мен тыңдау әдебі

text:
1. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.
2. Топқа бөлу. «Атом, молекулалар» әдісі арқылы оқушыларды топқа бөлу.
1 – топ «Алғырлар»
2 – топ. «Сұңқарлар»
3 – топ. «Тапқырлар»
Психологиялық ахуал туғызу. «Миға шабуыл әдісі арқылы үй тапсырмасын сұрақ қоя отырып, жаңа тақырыпқа қадам жасаймын.
1.Тіл мәдениетіне түсінік бер
2.Сөйлеу түрлерін сарала, оларды өмірмен байланыстыр.
3.Сөз бен сөйлеу әдебі жайында не білеміз?
4.Тыңдау әдебі туралы не білеміз?
Актуальдау:
1. Тілді қарым – қатынас құралы ретінде қалай қолданып жүрміз?
2. Біздің сөйлеу мәдениетіміз бен тыңдау әдебіміз қоғамда өз орнын алып жүр ме?
Енді балалар төмендегі жағдаяттарға қарап, әдепті болу үшән қандай іс-әрекет жасар едіңдер?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=3#Жоспарлан-ған_кезеңдер__Жоспарланған_жаттығулар_(_төменде_жоспарланған_жаттығулармен_қатар_ескертпелерді_жазыңыз


title: Ситуациялық жағдаяттар - Сабақтың тақырыбы: Cөйлеу мен тыңдау әдебі

text:
(Мен орнымнан тұрып, «Апа мына жерге отырыңыз» - деп, орнымды ұсынамын. )
2 - жағдаят. Көшеде бір әже ауыр сөмке көтеріп келе жатыр екен. Сен аулада ойнап жүргенсің. Не істейсің?
( «Әже маған беріңіз, сізге көмектесейін»- деп ауыр сөмкесін алып, үйіне апарып саламын.)
3 - жағдаят. Жақын досың ауырып жатыр. Сен не істейсің?
(Досымның үйіне барып оның жақсы көретін кітабын апарып үйіне жағдайын білуге барам.)


title: Кері байланыс Қ.Б - Сабақтың тақырыбы: Cөйлеу мен тыңдау әдебі

text:
Мысалы, Апа, маған дұрыс жолды айтып жібересіз бе?
ІІ кезең: Анықтау мен қайталап сұрау («менің түсінігімше сіз», «сіздің ойыңызша бұл»). Сенің сұрағына жауап берген адамдарға түсінбей қалғанда дөрекі жауап бермей, сыпайы сөйлеп («менің түсінігімше сіз», «сіздің ойыңызша бұл» с.с. сөздермен жауап қату керек.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=5#Бағалау_критерийлері:__Тақырыпты_түсінуі,_тақырыпты_талдау.__Сөйлеу_және_тыңдау_әдептерінің_ерекшеліктерін_ажырату,_түсіну.


title: Тыңдау әдебінің кезеңдері

text:
Тыңдау әдебінің кезеңдері:
І кезең: Сөйлеуші сөзін бөлмей,мұқият тыңдау-әдептіліктің белгісі.
ІІ кезең: «түсінбей қалдым», «қайта айтыңызшы» (өтіну мәнінде)
ІІІ кезең: Тілдесім барсында сөйлеушінің сөзі тыңдай білу, ойдың мәніне талдау жасап отырған дұрыс
Дескриптор.
Тақырыпты түсінді, тақырыпты талдады.
Сөйлеу және тыңдау әдептерінің ерекгшеліктерін ажыратты, түсінді.
Кері байланыс: Қ.Б.
Топтық жұмыс,
мәтін, кестелер
|
10 минут
|
Бағалау критерийлері:
Тыңдау әдебін меңгеру .
Әдепті сөйлеуге үйрету, дағдыландыру.
Оқулықпен жұмыс.
373 – жаттығу. Ақын өлеңін мұқиат тыңдай отырып, Абай сөздерінің қасиеті туралы «Менің де айтарым бар...» тақырыбында өз ойларыңды қағазға түсіріңдер.
Видеороликті көрсету. 14- сөз.
Дескриптор.
Тыңдау әдебін меңгерді.
Әдепті сөйлеуге үйренді, дағдыланды.
Кері байланыс: Қ.Б.
|
Жеке жұмыс,
суреттер, маркерлер
|
Сергіту сәті. 2 минут
|
«Қар лақтыру!» әдісі. Әзілді сұраққа мақалмен жауап беру.
Мұнда әр топтағы оқушылар бір-біріне қар лақтырып, қағазға жазылған сұрақтар береді. Әр оқушы келесі оқушыға сұрақтарды лақтырады.
Қар жана ма? ( Қалауын тапса,қар жанар. )
Адамда арқау бола ма? (Ас адамның арқауы)
Қандай бас аяққа тыным бермейді? (Ақымақ бас екі аяққа тыным бер
мейді)
Тауық түс көре ме? (Тауықтың түсіне тары кіреді ).
|
қағаз
|
Сабақтың аяғы
10 минут
|
Саралау тапсырмасы.
Бағалау критерийлері:
Сөйлеу әдептерінен үйренгендерін қорыту .
Білімдерін практикада қолдану.
«Үздік мақалшы» ойыны.
Мақсаты: Оқушылардың жылдам ойлауға, есте сақтау қабілеттерін арттыруға дағдыландыру.
Жүргізу ережесі: Әр қатардан бір - бір оқушыны шығарып, тіл тақырыбына білген мақалдарын айтып жарыстыру. Әр топтың оқушысы қазақ тілінде мақал айтып, басқа топтағы оқушылар оны орысшаға және ағылшын тілінде аудармасын айтады.
.
Қазақша
|
Орысша
|
Ағылшынша
|
Сөз сүйектен, таяқ еттен өтеді
|
Слова добирается до костей, а палка – до тела.
|
Many words hurt more than swords
|
Ер жігіттің екі сөйлегені өлгені
|
|
Promise is a debt -
|
Адамды сөзінен емес, ісінен таны
|
|
Actions speak louder than words
|
Үндемеген үйдей бәледен құтылады.
|
|
A closed mouth catches no flies
|
Айтылған сөз атылған оқпен тең
|
|
First think ,then speak
|
Қызыл тіл Римге жеткізер
|
|
All roads lead to Rome
|
Тіл-көңілдің кілті
|
|
The language is a key of mood
|
Дескриптор.
Сөйлемнен үйренгендерін қорытты .
Білімдерін практикада қолданды.
Қ.Б. Әр топ бірін-бірі бағалайды.
|
|
Бағалау
3 минут
Үйге тапсырма
Кері байланыс
2 минут
|
Бағалау парақшасы.
Кері байланыс стикерлерге жазылып өткізіледі.
|
Стикерлер
|
Қосымша ақпарат
|
Саралау – Сіз қосымша
көмек көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Сіз
қабілеті жоғары
оқушыларға тапсырманы
күрделендіруді қалай
жоспарлайсыз?
|
Бағалау - Оқушылардың
үйренгенін тексеруді
қалай жоспарлайсыз?
|
Пəнаралық байланыс
Қауіпсіздік жəне еңбекті
қорғау ережелері
АКТ-мен байланыс
Құндылықтардағы
байланыс
|
| | |
Рефлексия
Сабақ / оқу
мақсаттары
шынайы ма?
|
|
Қорытынды бағамдау
Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=6#Бағалау_критерийлері:__Тыңдау_әдебін_меңгеру_.__Әдепті_сөйлеуге_үйрету,_дағдыландыру.__Оқулықпен_жұмыс.

title: Тыңдау әдебінің кезеңдері


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=6#Бағалау_-_Оқушылардың__үйренгенін_тексеруді__қалай_жоспарлайсыз__Пəнаралық_байланыс

title: Тыңдау әдебінің кезеңдері


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=6#Видеороликті_көрсету._14-_сөз._Дескриптор.__Тыңдау_әдебін_меңгерді.__Әдепті_сөйлеуге_үйренді,_дағдыланды.

title: Тыңдау әдебінің кезеңдері


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html?page=6#Дескриптор.__Сөйлемнен_үйренгендерін_қорытты_.__Білімдерін_практикада_қолданды.

title: Тыңдау әдебінің кезеңдері


title: Сабақтың тақырыбы: Cөйлеу мен тыңдау әдебі

text:
Оқушылардың барлығы орындай алады: сөйлеу және тыңдау әдептерімен танысады. Тілдесу барысында әдепті сөйлейді, сөйлеушінің сөзін тыңдайды.
Оқушылардың көбісі орындай алады:жақсы сөз бен дөрекі сөздерді сөйлесім барысында орынды қолданады. Тілдесім барысында сөйлеушінің сөзін анық тыңдап, дұрыс ұғады..
Оқушылардың кейбіреуі орындай алады: Әдеби сөздерді сөйлесім барысында еркін, орынды қолданады. Сөздерді түрлендіреді.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-cojleu-men-tidau-edebi.html#Ұзақ_мерзімді_жоспардың_тарауы:__Сабаққа_негізделген_оқу_мақсаты


title: Сабақтың тақырыбы: Дала даңқын асқақтату Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
Еркінқала орта мектебі
|
Пәні:
|
Қазақ тілі
|
Бөлім:
|
Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. ЭКСПО-2017
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Муканова Г.
|
Күні:
|
08.11.2021
|
Сынып: 9 а
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Дала даңқын асқақтату
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
9.1.2.1 қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми тақырыптарға байланысты әртүрлі жанрдағы кең көлемді мәтіндердегі (дәріс, интервью) мақсатты аудитория мен көркемдегіш құралдардың рөлін талдау;
9.4.4.1 құрмалас сөйлем жасалу жолдарын, түрлерін білу
|
Сабақтың мақсаты
|
қоғамдық-саяси тақырыптарға байланысты әртүрлі жанрдағы кең көлемді мәтіндердегі (дәріс) мақсатты аудитория мен көркемдегіш құралдардың рөлін талдайды;
құрмалас сөйлемнің жасалу жолдарын, түрлерін біледі.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
Бекіту
|
Тілдік бағдар
Құрмалас сөйлем мен оның түрлері туралы айту
Тыңдалым тапсырмасы
Мәтінді мұқият тыңда.
1-тапсырма
Мәтіннің мақсаты қандай? Кімдерге арналған?
Мәтіннен көркемдегіш құралдарды теріп жаз, рөлін талда.
«Ғасырлар тоғысында өмір сүру бақ, уайым, қатер» дегенді қалай түсінетініңді бүгінгі ұлттық және жаһандық проблемалармен байланыстырып, көркемдегіш құралдарды қолданып айт.
Тыңдалым арты тапсырмасы
2-тапсырма
«Репортаж» ойыны. (Сұхбат беруші мен сұхбат алушы)
Мәтіннің «Мәңгілік Ел – мұратым», «Жаһандану мәселелері» тақырыптарымен қандай үндестігі бар?
3-тапсырма
Құрмалас сөйлемдердің белгісіне қарап анықтау
|
Жаңа ақпарат алады
Мәтінді тыңдап, көркемдегіш құралдарды пайдаланып айтады.
Сұхбат береді.
Құрмалас сөйлемдерді анықтайды.
|
-қоғамдық-саяси тақырыптарға байланысты әртүрлі жанрдағы кең көлемді мәтіндердегі (дәріс) мақсатты аудиториясын анықтайды;
-көркемдегіш құралдардың рөлін талдайды
-құрмалас сөйлемнің жасалу жолдарын біледі;
-түрлерін біледі.
|
Оқулық
|
Кері байланыс
|
Кері байланыс «3-2-1»
• Сабақтан алған 3 маңызды ақпарат
• Қиындық тудырған 2 аспект
• Сабақ барысында туындаған 1 сұрақ.
|
Кері байланыс береді.
|
|
|
Мәтіннің аудиториясы мәтіннің кімдерге арналғанын анықтауды керек етеді. Мәтінге қызығушылық танытатын адамдар сол мәтіннің мақсатты аудиториясы бола алады, яғни мақсатты мәтін аудиториясы деген тыңдалған немесе оқылған мәтінге кімдер қызығатынын, кімдер үшін қажетті екендігін білуге бағыттайды.
Көркемдегіш құралдар
|
Анықтамалары
|
Метафора
|
Суреттеліп отырған зат не құбылысты айқындай түсу үшін оларды ұқсас өзге затқа не құбылысқа балап айту. Метафораны ауыстыру деп те атайды.
Мысалы, «жастықтың оты», «дүние есігі», « көңілдің кірі».
|
Метонимия
|
Зат не құбылыстың қасиет, сапасын, түр-түсін алмастыра суреттеу. Алмастырылған заттың белгілеріне қарап, нені сөз еткенін ұғуға болады. Метонимияны алмастыру деп те атайды.
Мысалы, Жиналысқа мектеп қатысады.
|
Синекдоха
|
Бүтіннің орнына бөлшекті, бөлшектің орнына бүтінді, жалпының орнына жалқыны, жалқының орнына жалпыны пайдалану.
Мысалы, Ақ сақалдар мен қара сақалдар тегіс жиналды.
|
Эпитет
|
Заттың не құбылыстың айырықша сипаты мен сапасын анықтап,ерекше көріктендіру үшін қолданылатын айқындаулар. Мысалы, алтын бала, алтын күз.
|
Сөйлемдегі рөлі-қызметі
Көркемдегіш құралдар айтылған ойдың оқырманға әсерін күшейту, көркемдігін арттыру, әсерлі жеткізу, бейнелілікті арттыру рөлінің қызметін атқарады.
Осы орайда, сөздерді құбылтуда, ойды әсерлі жеткізуде метафоралар, қасиеттерді айқындай сипаттауда эпитеттер, қасиет-сапа, түр-түсті алмастыруда, ойды образды, ықшам жеткізуде метонимия, ерекше белгілерді атауда, жинақтау мен даралауда синекдоха жеке белгілерімен танылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dala-dain-asatatu-ou-bafdarlamasina-sejkes-oitu.html#Оқушыларды_түгендеу;__сабақтың_мақсаты_мен_бағалау_критерийлерін_айқындау;___Тілдік_бағдар


title: Сабақтың тақырыбы: «Дала дауылы»

text:
Сабақтың тақырыбы: «Дала дауылы» Кенесары Қасымұлының туғанына 220 жыл
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Кенесарының халқының бостандығы мен тәуелсіздігі үшін күрескен мемлекет қайраткері екендігін, көтеріліс барысына тигізген ықпалын бағалау. Көтерілістің сәтсіздікке ұшырау себептерін және көтерілістің маңызын ашып көрсету.
Дамытушылық: Оқушыларды тарихи құбылыстардың күрделі кешендерін талдай білуге және олардың арасындағы байланыстарды айқындай білуге, идеологиялық құбылыстардың таптық мәнін аша білуге баулу.
Тәрбиелік: Кенесарыдай батырдың ерлігін дәріптей отырып, оқушылардың ұлттық сана сезімін қалыптастыру, жеріне, еліне деген сүйіспеншілігін арттыру, өз елін, жерін қорғай білуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Тәрбие сағаты
Сабақтың әдісі: Топтық,жеке жұмыс
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайд, видео, К. Қасымұлы суреті
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі
ІІ. Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.
ІІІ. Оқушыларды топқа бөлу
Хан болды Кенесары Орта жүзге,
Жайылды әруағы өзге жүзге
. Хакім боп, жеті жұрттан иығы асты
, Жарамас шөп салуға басқан ізге
- Бұл өлең жолдарында кім туралы айтылған?
- Кенесары хан туралы
«Ұлт санасын оятқан тұлға» деп Кенесары Қасымұлы жайлы сіздер қандай мағлұматтар бере аласыздар?
Оқушылар сұраққа мәлімет береді.
Оқушыларға видео көрсету.
Видеодан көрінген мәліметтерге талдау жасау,Кенесары Қасымұлы туралы толық мәлімет беру. Кенесары Қасымглы бастаған көтеріліс бойынша оқушыларға мәлімет беру (слайд бойынша)
«Суреттегі сыр» айдары
Бұл кезеңде Кенесары суретіндегі сырды ашады.
Тұлғаның тарихи портетін талдау тапсырмасы тақырып толық игеріліп, қорытындылау кезінде орындау ұйымдастырылады. Оқушылар мұғалімнің қалауы бойынша тапсырманы жазбаша немесе ауызша орындай алады.
Кері байланыс мұғалім тарапынан беріледі.
Тұлғаның өмір сүріп отырған дәуіріне сипаттама;
Тұлғаның өмір сүрген ортасы;
Қоғамда алатын орны, іс-әрекеті, тұлға ретіндегі қызметі;
Адами қасиеті, ерекшеліктері;
Тұлғаға тарихи баға беріп қорытындылау;
Тұлға туралы оқушы пікірі, көзқарасы.
Дескрипторы: - Кенесары өмір сүрген дәуірді сипаттайды; - Тұлғаның өмір сүрген ортасын анықтайды; - Қоғамда алатын орнын, тұлға ретіндегі іс-әрекетін талдайды; - Адами қасиеті мен ерекшеліктерін анықтайды; - Тұлғаға тарихи баға беріп, қорытындылайды; - Тұлға туралы пікірі мен көзқарасын ұсынады.
Оқушыларға интерактивті тақтадан Кенесары Қасымұлының суреті көрсетіледі. Сол суретке қарап оқушылар топтық жұмыс арқылы мінездеме береді.
Сергіту сәті “Белгісіз басшы”
Бір қатысушы сыртқа шығарылып, сол кезде басқалары іштерінен біреуін басшы етіп сайлайды. Басшының міндеті сырттан келген адамға білдірмей, бір қимыл көрсетуі керек, қалғандары сол қимылды бірдей қайталауы керек. Сырттан келген адам кімнің басқарып тұрғанын табу керек.
Сыртқа шығатын қатысушыны Спиннер әдісі арқылы таңдау.
«Хат қоржынынан» әдісі
3 топқа Кенесары жазған хаттарынан үзінді жазылған конверт таратылады. Оқушылар хаттағы жазылған үзіндіні жалғастырып толықтырады.
1-топ
Сіздің арғы бабаларыңыз, ал бізде менің атам Абылай патшалық құрған уақытта, — — халық бейбіт және тыныш жағдайда өмір сүрді, оны ешкім бұзған емес. Екі жақ та өзара сауда жасады; біздің жұртымызға ешқандай да салық салынған жоқ. Ал одан кейінгі мезгілде бәрі өзгерді, біздің халқымыздан салық жинала бастады, оған басқа да түрлі таршылық- тар жасалынды. Бұрынғы жасалынған бейбіт келісімді бұзып Сіздің төменгі қарауыңыздағы бас-шыларыңыз бүкіл қазақ халқы Ресей бодандығына қарады деп жалған көрсетті, Сондықтан да біздің бүтін қазақ халқымыз таршылық көрмей, тыныш рахатты өмір сүрсе екен деп, ұлы мәртебелім, Сізге өтініш айтуға өзімді бақытты санап, біздің халқымызды сол бұрынғы күйінде қалдырып, даламызда орналасқан сегіз округтік дуандар мен өзге де мекемелеріңізді жоюыңызды сұраймын»
2-топ
Менің мұнда келгенімнің мақсаты, сендермен жауласу, қан төгісу емес, қайта қазақтар мен қырғыздардың басын қосып, оларды күшейту, Қоқанның қол астынан бөліп алу, қоқандықтардың қысымынан құтқару болып табылады».
3-топ
Мен өзімнің қазақтарым егін егу, аң аулау жөне басқа да бейбіт кәсіптермен шұғылданған кезде ғана тыныш өмір сүре аламын. Сол себептен де біз ең алдымен хатымызды жолдадық, егер келіспесеңіздер Абылай хан атамның жерін қорғауға дайынмын”
Сабақты қорытындылау. “Спиннер әдісі арқылы”
Оқушыларға интерактивті тақтадан спиннер көрсетіледі. Әр спииннердің астында сабаққа қатысты сұрақтар жазылған. Сол сұрақтарға кезек кезек жауап береді.
Сұрақтар:
Кенесары Қасымұлы қай жылы дүниеге келді
Кенесары Қасымұлы кімнің немересі?
Кенесары Қасымұлы бастаған көтерңліс қай жылдары болды?
Кенесары Қасымұлы кімге хат жазды?
Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс қай аймақты қамтыды?
Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс себебі?
Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс мақсаты?
Кенесары Қасымұлы бастаған көтерілістен жеңілу себебі қандай?
Кері байланыс
Оқушылар кері байланыс парағына өздерінің білімдері қандай дәрежеде игергендерін көрсетеді. Мысалы, «Мен барлығын түсіндім» деген оқушылар өз стикерлерін жасыл түстің тұсына «Мен орташа түсіндім» деген оқушылар сары түстің тұсына, ал «Ешнәрсе түсінбедім» деген оқушылар қызыл түстің тұсына стикерлерін жапсырады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dala-seni-limin.html#1-тапсырма._Поэма_мазмұнын_талдау_үшін_топтарға_бірігіп,_рөлдерін_бөліп_алады:_1-оқушы:_таныстырушы

title: Сабақтың тақырыбы «Дала, сенің ұлыңмын»

text:
Сабақ
|
Мектеп:
|
Күні: 16.10.23
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 11
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
«Дала, сенің ұлыңмын» поэмасы және әлем
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
11.2.5.1 - әлем және қазақ әдебиетіндегі ортақ құндылықтардың үндестігін талдау.
|
Сабақтың мақсаттары
|
Барлық оқушылар:
Шығармадағы ұлттық құндылықты анықтайды;
Көптеген оқушылар:
Ұлттық құндылық көрінісіне шығармадан дәлел келтіреді;
Кейбір оқушылар:
Әлемдік тақырыппен үндестігіне талдау жасайды.
|
Бағалау критерийлері
|
әлем және қазақ әдебиетіндегі ортақ құндылықтардың үндестігін талдайды.
|
Жоспар
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың
басы
|
І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушыларды түгендеп, зейінін сабаққа аудару.
Жағымды психологиялық ахуал.
ІІ. Қызығушылықты ояту. «Мендік пікір» арқылы Ж. Әбдірашев «Дала, сенің ұлыңмын» поэмасынан алған әсерін жеткізу
Мені қинағаны…
Мені түңілдіргені…
Мені жұбатқаны…
Мені өкіндіргені…
Мені үрейлендіргені…
Мені сүйсіндіргені…
Мені қуантқаны…
Мені қайраттандырғаны…
Менің тілегім…
Мені қызықтырғаны…
Біздің түйгеніміз:
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталады.
|
Оқушылар «Мендік пікір» арқылы Ж. Әбдірашев «Дала, сенің ұлыңмын» поэмасынан алған әсерін жеткізеді.
|
|
11-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы
|
Сабақтың
ортасы
|
ІІІ. Мағынаны тану. Әр топқа поэма үзіндісі беріледі. Поэма жолдарының мазмұндық құрылымына талдау жасайды.
1-тапсырма.
Поэма мазмұнын талдау үшін топтарға бірігіп, рөлдерін бөліп алады:
1-оқушы: таныстырушы- шығарма идеясы мен тақырыбын таныстырады.
2-оқушы: байланыстырушы – шығарма идеясын өмірмен байланыстырады.
3-оқушы:салыстырушы: шығарманы басқа ақынның осы мазмұндас шығармасымен салыстырады.
4-оқушы: суретші – поэма мазмұны бойынша сурет салады.
Бір рөл алған әр топтың мүшесі жаңа топ құрап, ой тізбегін құрастырады. Мазмұндық құрылым сақталуы тиіс.
Дескриптор:
шығарма идеясы мен тақырыбын анықтайды;
шығарма идеясын өмірмен байланыстырады;
шығарманы басқа ақынның осы мазмұндас шығармасымен салыстырады;
шығарма мазмұны бойынша сурет салады.
ҚБ
2-тапсырма.
Көтерілген мәселе
|
Ұлттық құндылық
|
Дәлел
(өлең жолы)
|
|
|
|
Кестені топта талқылап толтырады. Еліміздің тарихымен байланыстыра отырып, ұтымды пікір білдірулері тиіс.
1-топ.
Дала, сенің ұлыңмын!
Туған дала достар түгіл қастарсың
Айта алмайтын құдіретті дастансың
Бақытын бер бірақ келер ақынның
Бір тарауын мына менен басталсын.
Биік санап өз аспанын , өз айын
Басынғанның тартқызайын сазайын
Жабырқасаң , жаның болып күйзеліп,
Ашулансаң, жүйкең болып тозайын.
2-топ.
Фәниден тез аттанармын аттансам
Тірлігім не тағдырымнан шет қалсам?
Қаның болып лапылдайын қуансаң,
Көзің болып күлімдейін шаттансаң
Және осыған жалпақ елді үндеуден
Мәңгі бақи жалықпасын бұл кеудең
Сақта сендік қасіретті сезбеуден
Сақта сендік қасиетті білмеуден
3-топ.
Уақыт қана емдей алар емдесе
Ауыр дертке шалдықпаған ел неше
Қайғырыпсың қара аспанның астында
Қара тау боп сен кеше
Шаттандырып азаттығын, теңдігін
Мақтандырып қазақтығын елдігін
Дескриптор:
шығармадағы көтерілген мәселені анықтайды
шығармадағы ұлттық құндылықты анықтайды;
Шығармадан дәлел келтіреді.
ҚБ
|
Әр топқа поэма үзіндісі беріледі. Поэма жолдарының мазмұндық құрылымына талдау жасайды.
Кестені топта талқылап толтырады. Еліміздің тарихымен байланыстыра отырып, ұтымды пікір білдірулері тиіс.
Шығармадағы көтерілген мәселені анықтайды
• шығармадағы ұлттық құндылықты анықтайды;
• Шығармадан дәлел келтіреді.
|
ҚБ
|
Ж. Әбдірашев «Дала, сенің ұлыңмын»
А4 форматты қағаздар.
Шығарма жолдары жазылған қағаздар.
|
Сабақтың
соңы
5 минут
|
Кері
1.Бүгін мен өзіме қандай 3 жаңалық аштым?
2.Менің үйренген 2 нәрсем...
3.Жүзеге асыратын 1 - қадамым
|
|


title: Сабақтың тақырыбы «Дала, сенің ұлыңмын»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dala-seni-limin.html#Сабақтың_кезеңі/_уақыт__Педагогтің_әрекеті__Оқушының_әрекеті

title: Сабақтың тақырыбы «Дала, сенің ұлыңмын»


title: Сабақтың тақырыбы: Дара және күрделі етістік. 113сабақ Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Бисенова Инабат Дәулетбайқызы
|
Пән/Сынып:
|
Қазақ тілі, 2-сынып
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Дара және күрделі етістік.113сабақ
|
Оқу мақсаты:
|
2.4.2.5 дара және күрделі (зат есім, сын есім, сан есім) етістікті анықтау
2.2.3.1 - мәтін мазмұнын анықтауға бағытталған сұрақтар құрастыру және жауап беру
|
Бағалау критерийі:
|
Жеке, жұптық, тапсырмаларды орындай алады.
|
Уақыты
|
Кезеңдері
|
Тапсырма
|
Тапсырманың мақсаты
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
8 минут
|
Ұйымдастыру
|
Психологиялық ахуал.
«Баспармақ әдісі»
Сабағымызды бастамас бұрын, сендердің сабаққа қандай көңіл- күймен келгендеріңді көргім келеді.Ендеше өз көңіл күйлеріңді басбармақ арқылы көрсетіңдер.
|
Іс-қимылды орындай алу
|
Іс-қимылды орындай алады.
|
|
7 минут
|
Сабақтың ортасы
|
38-жаттығу
Мәтінді түсініп оқиды.
Сұрақтарға жауап жазады
|
Жаңа тақырыпты меңгеру
|
Мәтінді түсініп оқиды.
Сұрақтарға жауап жазады
|
Таратпа қағаздар
|
10 минут
|
Тәжірибе
|
40-жаттығу
Қатесін тап және түзеп жаз:
Тоты-әдемі құс. Ол Аврика, Австралиа ормандарында тіршілік етеді.
Аврика-Африка, Австралиа-Австралия
41-жаттығу. Пирамидадан жеті әріптен тұратын етістікті тап. Тапқан етістіктерді тор көздерге орналастыр
С
|
|
|
|
|
|
|
Ю
|
А
|
|
|
|
|
|
Н
|
Й
|
Ш
|
|
|
|
|
Ү
|
Р
|
О
|
Б
|
|
|
|
М
|
У
|
А
|
Р
|
О
|
|
|
П
|
Ұ
|
Д
|
С
|
Т
|
Б
|
|
Ж
|
Е
|
Ы
|
В
|
К
|
Ф
|
Ц
|
Шыққан сөз: Сайрады
|
Жаңа тақырыпты тәжірибе арқылы меңгеру
|
мәтіндегі негізгі ойды анықтайды;
мәтінге ат қояды.
қатесін табады және түзеп жазады;
етістіктерді тауып жазады
|
Дәптер
|
10 минут
|
Бекіту
|
Топтық жұмыс «Сәбіз жина» әдісі
Сыныпта ілініп тұрған дара және күрделі етістік жазылған сәбіздерді екі себетке бөліп салу.
|
Тақырыпты меңгергенін анықтау
|
Сыныпта ілініп тұрған дара және күрделі етістік жазылған сәбіздерді екі себетке бөліп салу.
|
Презентация № 4бет
|
5 минут
|
Қорытындылау
|
Сабақты бекіту
Кері байланыс
-Бүгінгі сабақта не ұнады?
-Сабақтан қандай ой түйдің?
-Бүгінгі сабақтан алған білімің үшін өзіңе қандай баға бересің?
|
Кері байланыс жасайды.
Оқу тапсырмасын жазып алады
|
тапсырма орындалады.
|
Қорытынды
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-113saba-ou-masati.html#Сабақты_бекіту_Кері_байланыс_-Бүгінгі_сабақта_не_ұнады_-Сабақтан_қандай_ой_түйдің


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-4-tosan-sabati-masati.html?page=2#1._Етістікке_сұрақ_қой_Аспан,_ту,_пісірді,_қар,_жазды,_білгір,_бірінші,_апарды._2._Дара_етістіктерді_күрделі_етістікке_айналдырып_жаз

title: Сабақ кезеңдері - Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік. 4 тоқсан Сабақтың мақсаты

text:
1. Ұйымдастыру кезеңі:
Қайырлы күн, біз көңілді баламыз!
Қайырлы күн, сәлемдесіп аламыз!
Мақсатымыз –білім алу!
Міндетіміз –еңбектену.
Жұмыс істеуге дайындалады, топ ішінде өзара ынтымақтастық қарым-қатынас орнығады.
Тұсаукесер
І. Білу Үй тапсырмасын сұрау мақсатымен
«Кубизм» әдісін пайдаланып, сұрақтарға жауап алу.(интерактивті тақтада)
Сұрақтар:
1. Етістік дегеніміз не?
2. Етістіктің дара және күрделі түрлеріне мысал келтір.
3. Зат есім дегеніміз не? Сұрақтары?
4. Мына сөйлемде етістік қайсы? Зада қаздарын іздеді.
5. Жұрнақ жалғанған сөзді тап:
А) оқу Ә) Оқуға Б) Оқушы
6.Көптік жалғауларын ата.
ІІ.Түсіну 1.Деңгейлік тапсырмалар Топтарға тапсырмалар жазылған карточкалар таратылады.
І топ 1. Етістіктердің астын сыз: - Доп, жазды, алды, дәптер, таза, әдемі, жуды, ұшты, барды.
2. Дара , күрделі етістіктерді екі бағанға бөліп жаз: Барды, алды, ойнап жүр, кірді, ойлап отыр, келіп тұрады, көрді, ұйықтап жатыр, салып отыр, биледі , күлді.
ІІ топ 1. Етістікке сұрақ қой? Аспан, ту, пісірді, қар, жазды, білгір, бірінші, апарды.
2. Дара етістіктерді күрделі етістікке айналдырып жаз: Ойнады-
Жазды-
Секірді-
Оқыды-
ІІІ топ 1.Зат есімнің астын бір рет, етістіктің астын екі рет сыз: Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-4-tosan-sabati-masati.html?page=2#2._Дара_,_күрделі_етістіктерді_екі_бағанға_бөліп_жаз:_Барды,_алды,_ойнап_жүр,_кірді,_ойлап_отыр,_келіп_тұрады,_көрді,_ұйықтап_жатыр,_салып_отыр,_биледі_,_күлді._ІІ_топ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-4-tosan-sabati-masati.html?page=2#ІІ.Түсіну__1.Деңгейлік_тапсырмалар_Топтарға_тапсырмалар_жазылған_карточкалар_таратылады._І_топ_1._Етістіктердің_астын_сыз


2. Көп нүктенің орнына тиісті етістіктерді жаз. Оқушылар сабақта диктант ................. .
Алма қызық кітап .................. .
Берік достарымен футбол ........
ІІІ. Қолдану Заттың қимылын,іс-әрекетін білдіретін сөздерді етістік дейміз.Етістіктерге не істеді? қайтті? не қылды? деген сұрақтар қойылады. Етістіктер дара және күрделі болып екіге бөлінеді.Дара етістік бір сөзден тұрады:барды,келді,кетті. Күрделі етістік екі немесе одан да көп сөздерден құралады: алып бар,қайтып кел,көріп кет.Кестемен жұмыс:
с
а
л
д
ы
с
а
т
т
ы
с
о
қ
т
ы
с
ү
з
д
і
ІҮ. Талдау а) Оқулықпен жұмыс 1-жаттығу.Дара ,күрделі етістіктерді екі бағанға бөліп жаз.
Ойнады,алғызды,көгерді,еркеледі,достасты.
Кіріп келді,апарып тастады, жинап алды, ойлап отыр.
2-жаттығу. Сөйлемдерді оқы.Әр сөйлемдегі етістіктерді сөзжұмбаққа дұрыс орналастырсаң,
жыл мезгілінің аты шығады.
1.Айдос ауылдан келді.
2.Алыстан тау көрінді.
3.Малшылар жайлауға көшті.
4.Бек кассаға ақша төледі.
5.Мұғалім әдемі жазуға үйретті.
6.Аян інісіне көметесті.
«Көктем» сөзіне сөйлем құрату.
3-жаттығу. Көп нүктенің орнына тиісті етістіктерді қойып жаз.
Салтанатты жиындарда әнұранды айтамыз. Астанаға шетелден қонақтар келіп тұрады.
Қалың орманда ағаш жапырақтары шуылдайды. Әсел ән айтқанды ұнатады.Асқар әжесін сағынып жүр.Дәурен хайуанаттар бағынан аңдарды көрді.


title: Көп нүктенің орнына тиісті етістіктерді жаз


title:
Ү.Жинақтау
№1 Жеке жұмыс - Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік. 4 тоқсан Сабақтың мақсаты

text:
Ү.Жинақтау №1 Жеке жұмыс 1-топ – етістікке үш сөз ойла
2-топ – дара етістікке үш сөз ойла
3-топ –күрделі етістікке үш сөз ойла
№2 Жұптық жұмыс Көп нүктенің орнына тиісті етістіктерді
қойып, сөйлемдерді көшіріп жаздыру.
№3 Топтық жұмыс Көп нүктенің орнына дара етістікті тауып
жаздыру.
Дәптерге күннің жадын, тақырыпты жазады.
Жаттығу жазады
Топпен жұмыстанады
Қорытынды
ҮІ.Бағалау Сабақ соңында жоғары ұпай жинап, сабаққа өте жақсы қатысқан топқа
« Қазақстанның туын көкке желбіретер азамат,азаматшасы болыңдар!» деп көк жалаушаны үлестірем.
— Сабаққа жақсы қатысқан топқа « жіптің ұзындығындай өмірлерің ұзақ болсын! » деп ақ жіптер үлестірем.
— Келесі топқа «Қызыл жұлдыздай жарқырап жүре беріңіздер!» деп қызыл жұлдызшалар үлестірем


title: Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік. 4 тоқсан Сабақтың мақсаты Қазақ тілі Етістік 2 сынып

text:
Бекітемін
№25 жалпы орта білім беру мектебінің
Бастауыш білім беру мұғалімі
Байдолда Алмагүл ________________
Пәні:
Қазақ тілі 2«г» -сынып
Сабақтың тақырыбы
Дара және күрделі етістік. 4 тоқсан
Сабақтың мақсаты
Оқушылардың етістік, дара және күрделі етістіктер жайлы алған білімдерін толықтыру.
Дара және күрделі етістіктердұрыс қолдана білуді үйрету.
Оқушылардың сөйлеу, ойлау қабілеттерін дамыту, сауатты, көркем жазуға дағдыландыру.


title: Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік. 4 тоқсан Сабақтың мақсаты


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-sabati-masati.html?page=2#376-_жаттығуды_жаңа_сабақты_бекіту_мақсатында_тақтаға_орындатамын._Берілген_дара_етістіктерді_күрделі_етістікке_айналдыртамын._Мысалы:_Ұшты-ұшып_кетті,_ұшып_барады,_ұшып_келді.

text:
Оқушыларға «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» ертегісінен үзіндісі бейне таспадан көрсетіледі. Бейне таспа бойынша оқушының ойы тыңдалады.
Оқушылар үзіндіден етістікті табады. Тапқан етістікті күрделі етістікке айналдыру арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашамын, ереже шығартамын.
Оқушыларға 375-жаттығуды ауызша орындау арқылы дәлелдетемін.
Бекіту (10 минут)
|
Көркем жазуға «Табиғат» сөзін жаздыртамын.
376- жаттығуды жаңа сабақты бекіту мақсатында тақтаға орындатамын. Берілген дара етістіктерді күрделі етістікке айналдыртамын. Мысалы: Ұшты-ұшып кетті, ұшып барады, ұшып келді.
|
Сергіту сәті (2 минут)
|
АКТ қолдану «Ква-ква» би ырғағымен
|
Оқулық пен тақтамен жұмыс (5 минут)
|
Тақтаға 377- жаттығуды орындатамын. Берілген етістіктерді қатыстырып сөйлем құрауға ұсынамын. Жазылған сөйлем ішінен етістікті тапқызамын. Етістіктің сөйлем ішінде келгенде баяндауыштың қызметін атқаратыны туралы мағлұмат беремін.
|
Шығармашылық жұмыс
(5минут)
|
Топтық жұмыс. Оқушыларға монитор арқылы бейне сюжет көрсетемін. Сол бейне сюжеттің желісі бойынша етістіктерді тапқызамын да, күрделі етістікке айналдыртамын.
|
Семантикалық карта бойынша жұмыс (5 минут)
|
Оқушының аты-жөні____________________________________
|


title: Оқушыларға «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» ертегісінен үзіндісі бейне таспадан көрсетіледі. Бейне таспа бойынша оқушының ойы тыңдалады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-sabati-masati.html?page=2#Топтық_жұмыс._Оқушыларға_монитор_арқылы_бейне_сюжет_көрсетемін._Сол_бейне_сюжеттің_желісі_бойынша_етістіктерді_тапқызамын_да,_күрделі_етістікке_айналдыртамын.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-sabati-masati.html?page=3#(2_минут)___Оқушылар_сабақтан_алған_әсерлерін_жапырақ_стикерлерге_жазып,ағашқа_іледі.

title:
сұрақтар
сөздер - Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік Сабақтың мақсаты

text:
Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік Сабақтың мақсаты
жүктеу/скачать
19,27 Kb.
бет
3/3
Дата
21.07.2023
өлшемі
19,27 Kb.
#104599
түрі
Сабақ
1
2
3
Байланысты:
Дара және күрделі етістік қазақ тілі 2 сынып
Бұл бет үшін навигация:
Етістік Дара етістік Күрделі етістік Кесе
Үйге тапсырма (1 минут)
(2 минут) Оқушылар сабақтан алған әсерлерін жапырақ стикерлерге жазып,ағашқа іледі.
сұрақтар
сөздер
Зат есім
Жалқы есім
Жалпы есім
Етістік
Дара етістік
Күрделі етістік
Кесе
+
+
Қонды
+
+
Астана
+
+
Сатып алды
+
+
Сапырды
+
+
Шауып болды
+
+
Қорытындылау Бағалау
Үйге тапсырма (1 минут)
Сабақты сұрақ- жауап әдісі бойынша қорытындылау. Оқушыларды мақтау-мадақтау әдісі бойынша бағалау. Үйге ереже жаттап келу және 379 жаттығуды орындап келу.
Рефлексия
(2 минут)
Оқушылар сабақтан алған әсерлерін жапырақ стикерлерге жазып,ағашқа іледі.
жүктеу/скачать
19,27 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі етістік Сабақтың мақсаты

text:
Білімдік: Оқушыларда дара және күрделі етістіктер жайлы түсінік пайда болады, білімдері жетіледі. Дамытушылық: Білімге деген қызығушылықтары оянады және тілдік қорлары дамиды. Тәрбиелік: Оқушылардың табиғаттқа деген сүйіспеншіліктері артады, топтық жұмыс жасап, достық қарым-қатынаста бір-біріне көмектеседі, сыйластық қалыптасады, ұқыптылыққа тәрбиеленеді.
Күтілетін нәтиже
Оқушылар дара етістік пен күрделі етістікті бір-бірінен ажыратады. Дара етістік пен күрделі етістіктің жазылуын есте сақтайды. Топтық жұмыс жасауға жаттығады. Кері байланысқа үйренеді.
Топтық жұмыс, түсіндіру, диалог, АКТ, талдау және СТО технологиялары
Сабақтың барысы
І.Ұйымдастыру бөлімі (3 минут)
І топ зат есімге қатысты сөзі бойынша жеміс-жидектер тобын таңдайды, ІІ топ киеді сөзі бойынша киімдер тобын таңдайды,ІІІ топ ұшады сөзі бойынша құстар тобын таңдайды.
Үй тапсырмасын тексеру (7 минут)
Етістікке байланысты жазып келген сөйлемдерін ұсынады . Етістік ережесін айтады (үш топ мысалдар келтіреді) Үй жұмысын және өтілген материалдарды пысықтау барысында тірек сызбасы арқылы жұмыстар жүргізу.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-sabati-masati.html#Білімдік:_Оқушыларда_дара_және_күрделі_етістіктер_жайлы_түсінік_пайда_болады,_білімдері_жетіледі.__Дамытушылық:_Білімге_деген_қызығушылықтары_оянады_және_тілдік_қорлары_дамиды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-etistik-sabati-masati.html#Тәрбиелік:_Оқушылардың_табиғаттқа_деген_сүйіспеншіліктері_артады,_топтық_жұмыс_жасап,_достық_қарым-қатынаста_бір-біріне_көмектеседі,_сыйластық_қалыптасады,_ұқыптылыққа_тәрбиеленеді.


title: Сабақтың тақырыбы: Дара және күрделі сан есімдер 116-сабақ Тексерілді: Директордың оіжо пәні

text:
Ұйымдас
тыру
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
Бекіту
Кері байланыс
|
Сабаққа дайындық
Психологиялық ахуалды қалыптастыру
Өткенді қайталау
Квест ойыны «Ғарышқа Саяхат»
Жаңа тақырып
54 жаттығу
Топтық тапсырма
1 топ
Тыңдаған мәтіннің негізгі тұстарын белгілеп алып мазмұнын айтыңдар
2 топ
Мәтіннің мазмұны бойынша диалог құраңдар
3 топ
Мәтіннен сан есімдерді тауып, сұрақ қою керек. Екі және жиырма екі сан есімдерді салыстырыңдар. Әрқайсысында сөз саны бірдей ма
Жаңа сабақ видеосы
Ережемен жұмыс жасау
Сәйкестендіру тапсырмасы
«Түтікше» ойыны
Сергіту сәті
Сөйлемдер тізбегін толықтыру
дара
Білгенің- бір тоғыз,
күрделі
білмегенің тоқсан тоғыз.
Жазба жұмысы
56- жаттығу Цифрмен берілген сан есімдерді сөзбен жазу
Дара дара күрд күрд
Жеті, тоғыз, он бір, жиырма жеті,
Күрделі күрделі
бір жүз сексен тоғыз, алты жүз жиырма
ЕБҚ-тапсырма
59-жаттығу Мәтінді оқып, кестені толтыру
Білім теңізі
58-жаттығу
С МАҒЫНАСЫ
А СҰРАҚТАРЫ
Н ЕСЕПТІК
Е РЕТТІК
С ДАРА
І КҮРДЕЛІ
М
Үй тапсырмасы
55 жаттығу
|
Нейро жаттығу
Ойында кездескен 5 кезеңнен өту үшін сұрақтарға жауап береді
Топта талқылап
1 топ мазмұнын айтады,
2 топ мәтін бойынша диалог құрады,
3 топ мәтіннен сан есімдерді теріп алып сұрақ қояды
Видео көреді
Видео бойынша ереже шығарады.
Диалог құрайды.
Ғаламшар бейнесіндегі сандарды галлактикаға орналастырады
Слайдтта шыққан бейнені қайталап билейді.
Берілген мақал-мәтелдерге көп нүктенің орнына қажетті сан есімдерді қояды.
Ережені айтады
Көшіріп жазады,
Сан есімдерді сөзбен жазады жазады
Кестедегі сұрақтарға жауапты 59 жаттығудан іздейді.
Қайықтарын Білім теңізіне орналастырады
Кері байланыс жасайды
Ережені пысықтайды
Үй тапсырмасын алады
|
Мадақтаулар арқылы бағалап отыру
ҚБ: фри әдісі бойынша, дұрыс жауабын айтады-1Б
ҚБ: Фри әдісі
Дұрыс жауап фри таяқшасы беріледі
ҚБ: Фри әдісі
Дескриптор:
Сан есімдерді дара және күрделі сан есімдерге бөлу табады-1Б
Мадақтау
ҚБ: «Фри»әдісі
Дескриптор:
Сан есімдерді сөзбен жазып,олардың дара немесе күрделі екенін табады-1Б
ҚБ: «Фри»әдісі
Дескриптор:
Берілген сандарды еемлені сақтай отыра жазу
1 Б
ҚБ: «Фри»әдісі
Дескриптор:
Сұрақтарға жауап жазып, сандарды дара ма, күрделі ма соны табады
Тамаша
|
Суреттер
презентация# 3-38
Презентация
# 39
Презентация#40
Видеоролик
Дара және күрделі сан есімдер
Презентация
#41-42
Презентация
#43-58
Презентация
#60-61
Оқулық
Кесте
Оқулық
Кері байланыс парақтары, суреттер
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-san-esimder-116-saba-tekserild.html#Ғали_Орманов_атындағы_№7_мектеп-гиясының_«Дара_және_күрделі_сан_есімдер»_тақырыбында_өткен_ашық_сабақ_Күні:_17.04.2023_ж_Қатысуға_тиісті:23_Қатысқаны:23_Тақырыбы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-san-esimder-116-saba-tekserild.html#Жаңа_сабақ_видеосы_Ережемен_жұмыс_жасау_Сәйкестендіру_тапсырмасы_«Түтікше»_ойыны_Сергіту_сәті_Сөйлемдер_тізбегін_толықтыру


title: Сабақтың тақырыбы Дара және күрделі сан есім Мұғалімнің аты-жөні: Абдихожаева Гульнар Женисбековна

text:
Психологиялық дайындық. Көршілерінің аттарының бірінші әрпіне байланысты сын есім айту. Мысалы: Рамазан – рақымды...
Үйге берілген тапсырманы жұптасып тексереді. Кезекші оқиды, қалғандары тексереді.
4-жаттығу.Берілген сын есімдерге қарсы мәндес сын есімдер тауып жазады.
Ауызша сын есім ережесі, қарсы мәндес сын есім ережесі сұралады.
Жаңа сабақ
Сабақтың тақырыбын хабарлаймын. Оқушылардан бүгінгі сабақта немен айналысатынын сұраймын.
Сабақтың мақсаты айқындалады. Сан есімдерді табады, түрлеріне қарай ажыратады. Ережесімен танысады.
Бағалау парағын түсіндіру, балаларға таратып беру.
-Балалар, біз бүгін сендермен «Теңіз қарақшылары» ойынын ойнаймыз. (Ойын шартымен танысады: Теңіздің картасын екі топқа үлестіру, карта арқылы қарақшылар ұрлаған сандық ішіндегі қазынаға қол жеткізеді, ол үшін тапсырмаларды орындап, Алтын теңгелерді топ қоржынына жинайды.)
Дәптермен жұмыс.Күн ретін және көркем жазу сәтін жүргізу.
Tt taýyq, taraq, tekemet.
Оқулықпен жұмыс.
1-жаттығу. ӨБЖ Дескриптор құрастырады. (4 балл)
1.Сөйлемдерді оқиды
2.Сан есімдерді теріп жазады
3.Дара және күрделі сан есімдерді ажыратады, астын сызады
4.Сауатты, көркем жазады.
ӨБЖ. Тапсырмасын тексереді кері байланыс береді. Бағдаршам арқылы өзін-өзі бағалау. «қанша балл қойғанын, себебін анықтаймын)
Жаңа тақырыпқа байланысты бейнеролик көрсетіледі. Дара және күрделі сан есім.
-Балалар, қане сан есім туралы не білдік?
Б.Ж.
Келесі порт: Өртті қарақшы тапсырмасы. Топтық жұмыс. (3 балл)
Топқа мәтінді беремін. Дескриптор:
1.Сөйлемдерді оқиды.
2.Дара және күрделі сан есімдері бар сөйлемдерді көшіріп жазады.
3.Қатесіз, көркем жазады.
І топ
Киттің түрі – жолақ кит. Оның ұзындығы отыз үш метрге дейін, салмағы 150 тоннаға дейін жетеді. Оның жаңа туған баласының ұзындығы алты метрден асады.
ІІ топ.
Табиғатта өмір бойы аяғынан тік тұруымен өтетін жануарлар бар.Олар – пілдер. Пілдің дене тұрқы- 8 метрге дейін жетеді.Салмағы тоғыз тоннадай болады. Олар жетпіс-сексен жыл өмір сүреді.
Әткеншек әдісі арқылы топтық бағалау.
Бөтелкедегі хабарлама.Топтық жұмыс(3 балл)
Дескриптор
1.Берілген сөздерді оқиды.
2.Сөздерден сөйлем құрастырады.
3.Дара және күрделі сан есімдерді ажыратады.
1 топ.
Búgіn aqpannyń on segіzі. Bіzdіń synypta jıyrma oqýshy bar.
2 топ.
Toqtar Áýbákіrov bіrіnshі qazaq ǵaryshkerі. Aptada jetі kún bar.
Топтар жұмыстары алмастырылып бір-бірінің жұмыстарын тексереді.
Топтық бағалау, кері байланыс береді.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dara-jene-krdeli-san-esim-mfalimni-ati-joni-abd.html#Сабақтың_тақырыбы_Дара_және_күрделі_сан_есім__Мұғалімнің_аты-жөні:_Абдихожаева_Гульнар_Женисбековна.


title: Сабақтың тақырыбы: Дара және күрделі зат есім Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
Сергіту сәті
Бекіту
Кері байланыс
|
Сәлеметсіңдер ме? оқушылар, көңіл күйлерің қалай? Тамаша олай болса шаттық шеңберін құрайық
Шаттық шеңбері
Даламдай кең пейілім,
(құшақтарын ашады)
Жүрегім толы мейірім.
(жүрек тұсын қолымен ұстайды)
Мен үшін жоқ уағың,
(қолымен кіші дегенді көрсетеді)
Бәріңе ортақ шуағым.
(кеі қолын көтереді)
«Интервью» әдісі
-Дара және күрделі зат есім дегеніміз не? Мысал келтір.
6 4-жаттығу. Ертегіні тыңда.
Түлкі, тасбақа және кене.
«Ақ серек, көк серек» кітабынан
Ертегі мазмұны бойынша сұрақтар құрастыр және оларға жауап бер.
1.....?
2.....?
3.Жинаған өнімді қалай бөлісті деп ойлайсың?
4.Түлкінің қылығы туралы не айтар едіңіз?
Қарамен жазылған сөздердің дара және күрделі зат есімдердің қайсысына жататынын анықта.
65-жаттығу. Жаңылтпашты көшіріп жаз.
Көлшіктегі көлбақаны аласың ба,
Тастақтағы таасбақаны аласың ба?
-Дара және күрделі зат есімдерді тап.
Сергіту сәті: «Мен қазақпын»
66-жаттығу. Жұмбақты көркем жаз. Шешуін тап.
Айдалада ақ отау,
Аузы – мұрны жоқ отау.
-Күрделі зат есімді тап.
Ш ығармашылық жұмыс
6 7-жаттығу. Ребусты шеш. Шешуіндегі сөз туралы энциклопедиядан біліп ал.
Жауабы: Жетіқарақшы
«Көңіл күй» әдісі
Оқушылар смайликтер арқылы сабақтан алған әсерімен бөліседі.
|
Оқушылар мұғаліммен амандасып шаттық шеңберін құрады
Өткен білімге қайталау жүргізеді
Ертегіні мұқият тыңдайды
Ертегі мазмұны бойынша сұрақтар құрастырады және жауап береді
Жаңылтпашты көшіріп жазады
Сергіту сәтін орындайды
Оқушылар ребусты шешеді
Сабақ соңында кері байланыс орнатады
|
10 балл
Смарт сағат әдісі
Мадақ тау
|
Өлең шумақтары
Сұрақтар
Ертегі
Аудио жазба
Жаңылт паш
Видео
Жұмбақ
Ребус
Суреттер
Үлестірме лі материал
|


title: Сабақтың тақырыбы: Дара және күрделі зат есім Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты қмж шаблон 472 б (58)


title: Саралап оқыту тапсырмалары

text:
Саралап оқыту тапсырмалары
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
|
Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма)
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
|
Жеке жұмыс
Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
|
Уақыты
|
Кезеңдері
|
Тапсырма
|
Тапсырманың мақсаты
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
2 мин
|
Ұйымдастыру Сабақтың басы
|
Бөлім. Тақырып. Оқу мақсаты. Сабақ мақсаты.
Бүгінгі сабақта: Дастарқан тәрбиесі туралы мәліметпен танысасыңдар;
-коммуникативтік жағдаятқа сай диалог құрайсыңдар;
-диалог құрауда көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді қолданасыңдар;
-шылау түрлерін ажыратып, орынды қолданасыңдар.
|
|
|
1-2 слайд
|
|
Сабақтың басы
|
Ойтүрткі
Дастарқан тәрбиесі дегенді қалай түсінесің?
Дәм-тұз киесі дегеніміз не?
|
Сабақ тақырыбына қатысты ойқозғау
|
|
3 слайд
|
26 мин
|
Сабақтың ортасы
|
Тілдік бағдар. Эмоционалды сөздер – адамның сезімін, көзқарасын, көңіл-күйдің түрлі иірімдерін білдіріп тұратын сөздер. Эмоционалды сөздер ерекше сезіммен, иіріммен айтылады. Эмоция бар жерде экспрессивтілік те болады.
1.Эмоционалды мағына одағай, қаратпа, қыстырма, еліктеуіш сөздерді кездеседі.
2.Эмоционалды мағына образды сөздерде, поэтикалық тіркестерде кездеседі.
3.Эмоционалды мағына тұрақты тіркестерде болады.
4.Эмоционалды мағына мақал-мәтелдерде болады.
|
Оқу мақсатындағы негізгі терминмен таныстыру.
|
Эмоционалды-экспрессивті сөздер туралы түсінік алады.
|
4-слайд
|
|
Сабақтың ортасы
|
|


title: Мәтінді мұқият тыңдаңыз! - Сабақтың тақырыбы: Дастарқан тәрбиесі дәм-тұз киесі Оқу мақсаты

text:
Мәтінді мұқият тыңдаңыз! Дастарқан тәрбиесі –дәм-тұз киесі Қазақ халқы дастарқан тәрбиесіне ерекше мән берген. Әдетте, әрбір отбасы асқа отырар алдында қол жуады. Онан соң дастарқан жайып, отбасы мүшелері түгел жиналып, жас мөлшеріне қарай төрден бастап дастарқанды айнала отырып тамақтанады. Күнделікті отбасының тамақтануына жайылған дастарқан басындағы асты алдымен ата – анаға, үлкенге ұсынады.
Асқа отырғанда басқалардың алдында тағамға озбырланып қол созбау, тамақты олай-бұлай араластырмау, тамақты ағызып-тамызып, төгіп-шашпау қажет. Ас үстіне келген адамдарға дәм татқызып, үлкен кісілер келсе, тұрып орын беру, басқалар тамақ ішіп жатқанда «болдым» деп орнынан тұрып жүріп кетпеу, теріс қарап отырмау, дастарқанға бата жасалған соң тұру сияқты жөн-жоралғылар үйретіледі.
Қазақ халқы «Тазалығың жақсы болса, денің сау болады», «Ауру мен дерттің анасы – ластық», «Қол мен ауызды жумай ас ішкенің – тас ішкенің» деп, сусын мен азық-түлік тазалығына мұқият қараған. Тіпті, «Тазалығы жоқтан ар-ұят сұрама» деп тазалықты ар-ұятпен сабақтастырған. Ас-тағамдарды таза қолдану, ет-сүтті әбден пісіріп барып пайдалану, тамақтың алдында, соңынан қол жуып, ауыз шайқау, азық-түліктердің бетін ашық-шашық тастамай жауып жүру, тісті аршадан басқа нәрсемен шұқымау сияқты толып жатқан ғылыми қағидаларды түсіндіріп, ұрпақтарының таза, ретті азамат болып жетілуіне күш салады.
Дастарқан дәмі - киелі. Оны татып, келісімін бұзса, астың киесі ұрады дейді. «Тал бесіктен жер бесікке дейін» кітабынан
Сабақ тақырыбы бойынша негізгі мәселені анықтау.
Мәтінді мұқият тыңдайды.
5 слайд
Сабақтың ортасы
1-тапсырма. Мәтінде көтерілген мәселе бойынша эмоционалды-экспрессивті сөздерді, мақал-мәтелдерді қолданып диалог құраңыз. Жауап үлгісі: – Болат, дәм-тұз киесі деген ұғымды сен қалай түсінесің? – «Тәрбие – тал бесіктен» дегендей, қазақ халқы ұрпақтарына дастарқанды құт-береке, бақыт-байлық, ырыс-ынтымақтың ұйытқысы деп ұғындырған. Қандай жерде азықтанса да, ең алдымен, «бісміллә» деп дастарқан жайып барып азықтануды үйреткен. Нанды және тұзды «киесі атады» деп баспаған. Яғни, кие деген ұғымды қасиет ұғымымен де байланыстырған деп ойлаймын. Өзіңе де сұрағым бар, Дәурен. Халқымыз асқа отыруда қандай ұлттық жоралғыларға мән берген екен? –Қазақ халқы ұрпақтарына «үлкенге – құрмет, кішіге – ізет» жасауды үйреткен. Дастарқан басындағы асты алдымен ата- анаға, үлкенге ұсыну, дастарқанға жасына қарай отыру және бата жасалған соң тұру сияқты халқымызға тән жоралғыларға мән берген. – Дәурен, достарыңа қандай әдеттерден арылуға кеңес берер едің? – «Ас атасы-нан» деп халқымыз бекер айтпаған ғой, кейде жолда келе жатып жерде жатқан нан қиқымын көргенде жүрегім ауырады. –Дұрыс айтасың, Дәурен. «Дастарқан дәмі -киелі» деген сөз осыдан шықса керек.


title: -тапсырма. Сыныпта - Сабақтың тақырыбы: Дастарқан тәрбиесі дәм-тұз киесі Оқу мақсаты

text:
2-тапсырма. Сыныпта «Тазалығы жоқтан ар-ұят сұрама» тақырыбында пікірталас ұйымдастырылды делік. Пікірталаста сіз тақырыпқа қатысты қандай дұрыс шешім қабылдай аласыз? Өз пікіріңізді «Төрт сөйлем» әдісімен дәлелдеңіз. Сөйлеу барысында мақал қолданыңыз.
Пікір. Тақырып бойынша өз пікіріңді бір сөйлеммен жаз.
Дәлел. Пікіріңді бір сөйлеммен дәлелде.
Мысал. Пікіріңді өмірмен байланыстырып, мысал келтір.
Қорытынды. Тақырып бойынша қорытынды жазыңыз.
Жауап үлгісі:
Менің ойымша, қазақ халқы дастарқан тәрбиесінде тазалыққа мән бермеген салақ адамдарды ар-ұяты жоқ деп бағалаған. Тамақтың алдында, соңынан қол жуу, ауыз шайқау, жеміс-жидектерді жуып, ас-тағамдарды таза қолдану, ет-сүтті әбден пісіріп барып пайдалану сияқты әдеттерге дағдыланбаған адамды мәдениетті адам қатарына жатқызуға болмайды. Қазіргі кездегі ауру мен дерттің көбейіп кету себептерінің бірі – адамдардың осындай қарапайым қағидаларды ескермеуі, тазалықты сақтамауы. Ендеше, ар-ұятты адам болам десек, «тазалық – денсаулық кепілі» екенін ұмытпайық!
|
Оқу мақсатына бағытталған тапсырмалар
|
1-тапсырма.
Дескриптор:
-мәтінде көтерілген мәселені анықтайды.
-диалог құрайды;
-мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді қолданады;
3-тапсырма.
Дескриптор:
-тақырыпқа қатысты пікір білдіреді;
- дұрыс шешім қабылдайды;
-мақал-мәтелдерді қолданады.
|


3-тапсырма. Берілген сөйлемдерде шылаудың қай түрі кездеседі? Кестеге орналастырыңыз.
Тамақты жеп болған соң майлықпен ерінді және саусақтарды сүртуге болады. Табақ қонақтарға сол жағынан беріледі де, босаған ыдыс оң жағынан жинап алынады. Қоғамдық орындарға барғаннан кейін міндетті түрде қолыңызды сабынмен жуыңыз.Тамақтанар немесе тағам дайындар алдында қолыңызды сабынмен жуыңыз. Тамақты күн сайын белгілі бір мезгілде қабылдаған жөн. Тамақты аз ішіп, үнемі аш жүруге де болмайды. «Ас атасы-нан» деп халқымыз бекер айтпаған ғой.
Жалғаулық шылау
|
Септеулік шылау
|
Демеулік шылау
|
|
|
|
Өзіңізді тексеріңіз!
Жалғаулық шылау
|
Септеулік шылау
|
Демеулік шылау
|
Тамақты жеп болған майлықпен ерінді және саусақтарды сүртуге болады.
Тамақтанар немесе тағам дайындар алдында қолыңызды сабынмен жуыңыз.
Табақ қонақтарға сол жағынан беріледі де, босаған ыдыс оң жағынан жинап алынады.
|
Тамақты жеп болған соң майлықпен ерінді және саусақтарды сүртуге болады.
Қоғамдық орындарға барғаннан кейін міндетті түрде қолыңызды сабынмен жуыңыз.
Тамақты күн сайын белгілі бір мезгілде қабылдаған жөн.
|
Тамақты аз ішіп, үнемі аш жүруге де болмайды.
«Ас атасы-нан» деп халқымыз бекер айтпаған ғой.
|
|
Шылау және оның түрлерін еске түсіру. Шолу.(таблица төменде берілді)
|
|
10-11-12 слайд
|


title:
Бекіту

Оқу тапсырмасы. Төмендегі тыйым сөздерді қатыстырып, мәтін құраңыз. Мәтінде шылау түрлерін қолданыңыз

text:
Оқу тапсырмасы. Төмендегі тыйым сөздерді қатыстырып, мәтін құраңыз. Мәтінде шылау түрлерін қолданыңыз.
Жасы үлкен адамнан бұрын тамаққа қол салма.
Дастарқан үстінде әдепсіз сөз сөйлеме, жаман сөз айтпа.
Нанды бір қолыңмен үзбе.
Асты үрлеме, асты жамандама.
Тамақты сораптап ішпе.
Сабақ соңында айтарым, дастарқан тәрбиесіне ерекше құрметпен қараған ата-баба дәстүрлеріне адал болайық!
Дастарқан дәмі киелі екенін ұмытпайық!
Дескриптор
- тыйым сөздерді қатыстырып, мәтін құрайды.
- мәтін бөліктерін ескереді;
-шылау түрлерін орынды қолданады.
13
3 минут
Қорытынды
Қорытынды. -Дастарқан тәрбиесі туралы мәліметпен таныстық;
-коммуникативтік жағдаятқа сай диалог құрадық;
-диалог құрауда көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді қолдандық;
-шылау түрлерін ажыратып, орынды қолдануын анықтадық.
14
10-слайд. Тілдік бағдар.
Жалғаулық шылау (Сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырады).
Септеулік шылау (Сөз бен сөзді байланыстырады).
Демеулік шылау (өзі тіркескен сөзге қосымша мағына үстейді).


title: -Ыңғайластық мәндегі жалғаулықтар

text:
-Ыңғайластық мәндегі жалғаулықтар(жалғаулық шылаулар: және, мен,(бен, пен), да (де, та, те), әрі). Мысалы: Әсет пен Мұса келді.
-Қарсылық мәндегі жалғаулықтар(жалғаулық шылаулар:бірақ, дегенмен, сонда да, алайда, әйтсе де, әйткенмен, сөйтсе де т.б.). Мысалы: Көктем келді, бірақ күн жылынбады.
-Себеп-салдар мәндегі жалғаулықтар(жалғаулық шылаулар:сондықтан, сол үшін, өйткені, себебі, сол себепті т.б.). Мысалы:Мақсат үлкен, сондықтан әрекет ету керек.
-Талғаулық және кезектес мәндегі жалғаулықтар(жалғаулық шылаулар:не, немесе, я болмаса, әлде т.б. бірде, біресе, кейде т.б.). Мысалы:Оны не мен, не сен істейсің.
Атау септігіне қатысты септеуліктер(шылаулар: туралы, жайында, үшін, арқылы, тәрізді, секілді т.б.). Мысалы: Отан үшін отқа түс, күймейсің.
Барыс септігіне қатысты септеуліктер(шылаулар: дейін, шейін, тарта, жуық, қарай т.б.). Мысалы:Түске дейін жүзге жуық хат жібердік.
Шығыс септігіне қатысты септеуліктер(шылаулар:кейін, бұрын, гөрі, ары, бері, соң т.б.). Мысалы: Бұдан әрі оның сөзін ести алмадым.
Көмектес септігіне қатысты септеуліктер(шылаулар:бірге, қабат, қатар). Мысалы: Мен әкеммен бірге жұмыс істедім.
Сұраулық мағына(ма, ме, ба, бе, па, пе, ше). Мысалы: Жаңбыр жауса ше? Күшейткіш мағына(-ақ, -ау, -ай, әсіресе, да, де, та, те). Мысалы: Сен-ақ шаршаттың.
Болжалдық мағына(-ау, -мыс, -міс, кейде). Мысалы: Ертеде бір әулие кісі болыпты-мыс. Болымсыздық мағына(түгіл, тұрсын, тұрмақ). Мысалы: Сен түгіл мен де барған емеспін.
Шектік мағына(ғана, қана, тек, -ақ). Мысалы: Сол ғана келді.
Нақтылау мағына(ғой, қой, -ды, -ді, -ты, -ті). Мысалы: Бұл оқиға бұрын болған-ды.


Сабақтың тақырыбы: Дастарқан тәрбиесі дәм-тұз киесі Оқу мақсаты
бет 1/7 Дата 19.06.2023 өлшемі 35,51 Kb. #102209 түрі Сабақ
Байланысты:
18-cабақ. Дастарқан тәрбиесі – дәм-тұз киесі
ҚАШЫҚТАН ОҚЫТУ КЕЗІНДЕГІ САБАҚ ЖОСПАРЫ
Мұғалімнің аты-жөні:
Мажибиева Бағила Жалғасқызы
Дарынды ер балаларға арналған «Білім-инновация» лицей-интернатының қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі
Пән/Сынып:
Қазақ тілі \ 7 сынып
Қай аптаның нешінші сабағы
6-апта, 18-сабақ
Тарау немесе бөлім атауы:
8-бөлім Дұрыс тамақтану. Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар.Морфология
Сабақтың тақырыбы:
Дастарқан тәрбиесі – дәм-тұз киесі
Оқу мақсаты:
Т/А6. Коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып , диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу
ӘТН 4.3. Шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану
Бағалау критерийі:
- Коммуникативтік жағдаятқа сай диалог құрайды;
-диалог құрауда көркем бейнелеуіш , эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді қолданады;
-пікірталаста көзқарасын жеткізу үшін дұрыс шешім қабылдайды.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сабақтың тақырыбы: Дастарқан тәрбиесі дәм-тұз киесі Оқу мақсаты


title: Сабақтың тақырыбы Дастархан тәрбиесі дәм-тұз киесі Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бөлім: - бөлім.
|
Педагогтің аты-жөні: Жумабаев М.С.
|
Күні: 28.02.22
|
|
Сынып: 7
|
Қатысушылар саны: 8
|
Қатыспағандар саны: 8
|
Сабақтың тақырыбы
|
Дастархан тәрбиесі – дәм-тұз киесі
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
7.1.3.1 тындалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар орындай алады: мәтіннің мазмұнын түсінеді, берілген ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата біледі.
Оқушылардың көпшілігі орындай алады: берілген ақпарат бойынша факті мен көзқарасты салыстыра талдайды.
Кейбір оқушылар орындай алады: берілген ақпарат бойынша факті мен көзқарасты талқылай отырып өз жауабын өзгенің жауабымен салыстырады.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
10 минут
Өткен сабақты қорыту
|
Ширату
Амандасу; Оқушыларды түгелдеу
Оқушыларға бүгінгі күннің сәттілігін тілеу
Жүгірме диктант.
Ас үстінде Бекзат ыржың-ыржың күледі. Кейде озбырланып басқалардың алдындағы тағамға қол созады. Мұны көрген анасы шаңқ етіп айқайлап жіберді. Үйдегілер тегіс есік жаққа қарап, елең ете қалды.
|
Мұғаліммен амандасады, сабаққа дайындалады.
Дескриптор:
орфографиялық нормаға сай жазады – 1б.
еліктеуіш сөздерді табады – 1б.
әріп таңбасын дұрыс қолданады – 1б.
Барлығы: 3б.
|
Мұғалімнің бағалауы
ҚБ. Марапат сөз
Жарайсың, керемет, тамаша, жақсы
|
|
Сабақтың ортасы
30 минут
15 минут
15 минут
|
ТЖ. 1-тапсырма. Мәтінмен жұмыс
Сабақ тақырыбы мен мақсаты хабарланады.
ЖЖ. 2- тапсырма. «Дастархан әдебі» тақырыбында ой толғау жазады.
|
Дескриптор:
мәтінді түсініп оқиды– 1 б
негізгі ақпаратты анықтайды - 1 б
қосымша ақпаратты анықтайды -1б.
тақырып қояды – 1 б.
Факт пен көзқарасты ажыратады- 1б.
Барлығы: 5 балл
Тақырыпты анықтайды, сабақ мақсатымен танысады.
Дескриптор:
өз көзқарасын айтады – 1б.
өз өмірінен мысал келтіреді – 1б
Барлығы: 2 балл
|
ҚБ. «Шапалақ» тәсілімен өзара бағалауды іске асырады. 4 шапалақ алған топ – «Керемет», 3 шапалақ жинаған топ «Жарайсың», 2 шапалаққа бағаланған топ – «Өте жақсы».
ҚБ. «3 Ж» әдісі:
Жетістік,
жаңалық,
жауапкершілік
Мұғалімнің тиімді кері байланысы
|
Оқулық
Оқулық
|
Сабақтың соңы
5 минут
|
«Шығу парағын» пайдаланып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңдер.
1.Сабақ мақсатына жеттік пе?
2.Бүгін не білдік?
3. Тақырып бойынша қандай сұрақтарың бар?
4. Келесі сабақта қандай мәселелерге көңіл аудару керек?
Үйге тапсырма: дастархан батасын жаттау
|
Шығу парағын толтырады.
|
Өзін-өзі бағалау
|
Шығу парағы
|


title: Сабақтың тақырыбы Дауыссыз дыбыстар Педагогтың аты-жөні Түлкібек Айдар Алибиұлы

text:
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАР Приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 6 апреля 2020 года № 130. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 6 апреля 2020 года № 20317.
Білім беру ұйымының атауы: М.Қанапиянов атындағы жоғары колледжі____________________________________________________________
Бағыты: Гомунитария____________________________________________________________
Бүгінгі сабақта дауыссыз дыбыстардың айтылуына, жазылуына және т.б бөлінуін ажыратады, үйренеді
Оқыту нәтижелері
Қажетті ресурстар
Кітап, түрлі түсті қалам, А4 форматындағы қағаздар, д/сыз әріптер жазылға
САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
10 мин
Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
Оқушыдардын назарын саббақа аудару
Қатаң, ұяң, үнді деп үш топқа бөлу
Балалардың бар ойы сабақтын өту барысында болады, құрал-жабдықтарын шығарып сабаққа дайындалады
Үш топқа бөлінеді
Дауыссыз әріптер жазылған сурет
Кітап
Сабақтың ортасы 15-20 мин
Бөлінген топтарға 3 тапсырмадан беру
Қатаң, ұян, үнді ажырату
Шұғыл, ызың, дірілді ажырату
Бір- бір дауыссызға фонетикалық талдау жасау
Балалалар дауыссыздардың толық түрлерін, бөлімдерін ажыратып үйренеді, топпен бірлесіп жұмыс жасайды.
Сабақтың соңы 10мин
Миға шабуыл тәсілі арқылы бүгінгі тақырыпты қортындылайды. Оқушылар кезектесіп бір-біріне сұрақ қояды
Үй жұмысына бір сөйлемдегі тек дауыссыздарға фонетикалық талдау жасайды
Оқушылар өз ойларынан сұрақ дайындайды, миларын шынықтырып жауап береді


Жамбыл облысы Байзақ ауданы
Түймекент орта мектебі
Бастауыш сынып мұғалімі:
Нурпейсова Бану Елеусінқызы
Пәні: Қазақ тілі
Сыныбы: 1 «Ә»
Сабақтың тақырыбы: Дауыссыз к мен г.
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: Оқушыларға дауыссыз «к» мен «г» дыбыстарының қалай айтылатынын, дауысты ы-і дыбыстары қосылғанда өзгеріске ұшырайтынын түсіндіру.
Дамытушылық: Оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттыру, зейінін, есте сақтау, кабылдау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: Балаларды ұйымшылдыққа, зеректікке, көркем жазуға, байқампаздыққа баулу.
Сабақтың тақырыбы: Дауыссыз к мен г.
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: Оқушыларға дауыссыз «к» мен «г» дыбыстарының қалай айтылатынын, дауысты ы-і дыбыстары қосылғанда өзгеріске ұшырайтынын түсіндіру.
Дамытушылық: Оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттыру, зейінін, есте сақтау, кабылдау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: Балаларды ұйымшылдыққа, зеректікке, көркем жазуға, байқампаздыққа баулу.
Сабақтың тақырыбы: Дауыссыз к мен г.
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: Оқушыларға дауыссыз «к» мен «г» дыбыстарының қалай айтылатынын, дауысты ы-і дыбыстары қосылғанда өзгеріске ұшырайтынын түсіндіру.
Дамытушылық: Оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттыру, зейінін, есте сақтау, кабылдау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: Балаларды ұйымшылдыққа, зеректікке, көркем жазуға, байқампаздыққа баулу.
Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Сабақтың әдісі: Сөздік, көрнекілік, түсіндіру, баяндау, сұрақ – жауап, мәнерлеп оқу.
Көрнекілігі: к және г әріптерінен басталатын сөздер мен суреттер.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
- Сәлемдесу.
- Оқушыларды түгелдеу.
- Сабаққа назарларын аудару.
- Психологиялық дайындық
Мақсатымыз білім алу,
Міндетіміз еңбектену,
Беске қолды жеткізу!
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
146 – жаттығу. Ребустың шешімін тауып, шыққан сөзге сөйлем құрастыру.
Жіңішке
дауыстыларды
айт
Дауысты
дыбыстарды
айтып бер.
Қазақ
әліпбиінде
қанша
әріп бар?
Дауысты
Дыбыстардың
саны қанша?
Дауыссыз
Дыбыстардың
санын айт.
Дыбыс
дегеніміз
не?
Әріп
дегеніміз
не?
Буын
дегеніміз не?
Дауыссыз
дыбыстарды
айтып бер.
«10 кадр» жүйесі арқылы
ІІІ. Тірек білімдерін тексеру.
Жуан
дауыстыларды
ата.
ІҮ. Жаңа сабаққа дайындық.
«Ой шақыру»
Суретке қарап, бүгінгі тақырыпты ашу.
Ү. Жаңа сабақ
- Ережемен таныстыру.
- 147 – жаттығу. Сөздерді оқып салыстыру. (ауызша орындау)
- 148 – жаттығу. Жұмбақты шешу.
Өрнек +і =өрнегі, көйлек + і = көйлегі.
«Ой қозғау»
- Неліктен і дыбысы жалғанғанда өрнек және көйлек сөздері өрнегі болып өзгеріп кетті?
149 – жаттығу.
«Кім жылдам?» ойыны
( түсінгендерін тексеру )
Сергіту сәті
ҮІ. Бекіту.
- 150 – жаттығу. Шығармашылық тапсырма.
Берілген сөздерге сөйлем құра.
Біз орманға жидек теруге бардық. Терек – ұзын ағаш. Ағам домбыраға тиек жасады. Анам әйнекті сүртті. Менің анамның жүрегі таза.
- 151 – жаттығу. Өзіндік жұмыс.
Өлеңді көшіріп жазып, есік және бесік сөздеріне і әрпін қосып жаз.
Есік + і = есігі, бесік + і = бесігі.
ҮІІ. Үйге тапсырма.
152– жаттығу.
ҮІІІ. Бағалау.
«5» - күннің суреті
«4» - көбелектің суреті
«3» - гүлдің суреті
Сабақ
аяқталды
Сау болыңыздар!!!
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dauissiz-k-men-g-sabati-masattari.html#_Беске_қолды_жеткізу!__ІІ._Үй_тапсырмасын_тексеру.___146_–_жаттығу._Ребустың_шешімін_тауып,_шыққан_сөзге_сөйлем_құрастыру.

title: Сабақтың тақырыбы: Дауыссыз к мен г. Сабақтың мақсаттары


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dauissiz-k-men-g-sabati-masattari.html#Дамытушылық:_Оқушылардың_пәнге_деген_қызығушылықтарын_арттыру,_зейінін,_есте_сақтау,_кабылдау_қабілеттерін_дамыту.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dauissiz-k-men-g-sabati-masattari.html#ІҮ._Жаңа_сабаққа_дайындық.___«Ой_шақыру»___Суретке_қарап,_бүгінгі_тақырыпты_ашу.__Ү._Жаңа_сабақ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dauissiz-k-men-g-sabati-masattari.html#Көрнекілігі:_к_және_г_әріптерінен_басталатын_сөздер_мен_суреттер.__Сабақтың_барысы:___І._Ұйымдастыру_кезеңі.__Сәлемдесу.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dauissiz-k-men-g-sabati-masattari.html#Өрнек_+і_=өрнегі,_көйлек_+_і_=_көйлегі.____«Ой_қозғау»__Неліктен_і_дыбысы_жалғанғанда_өрнек_және_көйлек_сөздері_өрнегі_болып_өзгеріп_кетті


title: Сабақтың тақырыбы Дауыссыз л мен р Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты қазақ тілі 2-сынып ҚМЖ 30 сабақ

text:
Сабақ
тың ортасы
25-30 мин
|
Тапсырма1. ҰЖ
Ойлау дағдысы: білу, түсіну
Әдіс: «Зерттеп оқимын»
Бағанның екі жағындағы сөздерді оқытып, не байқағандарын сұрайды..
Тапсырма 2. ӨЖ
Ойлау дағдысы: қолдану
Әдіс: «Сипаттағым келеді
48 жаттығуды жаздыртады. Суреттегі құсты сипаттап жаздыртады.
Сергіту сәтін жасатады.
Шығармашылық үзіліс. ЖЖ
51 жаттығуды орындатады.
Перизаттың атасына хат жазуына көмектесуді тапсырады..
|
Бағанның екі жағындағы сөздерді оқиды. салыстырады. Не байқағандарын айтады.қорытынды жасайды.
ЕБҚ: сөздерді көшіреді.
Балалар суреттегі құсты сипаттап жазады. Сұрақтарға жауап береді.
Мысалы:
Лашын-жыртқыш құс. Түсі – сұр, қара, ақшылдау болып келеді. Көзінің үстінде мұршасы болады. Денесінің ұзындығы 40-50 см. Аяқтары қысқа, тырнақтары майысқан, өткір.
ЕБҚ: дайын мәтінді көшіреді.
Сергіту сәтін жасайды.
Атасына хат жазады. Ең аяулы сөздерді естеріне түсіреді. Жазған хаттарын оқып береді.
|
Бағалау критерийі:
л,р әріптерінің емлесін сақтап жазады;
Дескриптор:
-сөздердің мағынасын түсінеді.
ҚБ: отшашу
Бағалау критерийі:
сурет арқылы мәтін құрастырады
Дескриптор:
-лашынды сипаттап жазады
ҚБ: отшашу
|
Қазақ тілі оқулығы. Алматы «Атамұра» 2022 жыл
61-62 бет
|


title: Сабақтың тақырыбы Дауыссыз л мен р Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты