text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Оқушыларды түгендеу, қолайлы атмосфера қалыптастыру
Берілген суреттер негізінде жаңа тақырыпқа шығу.
Көрсетілген суреттерде не бейнеленген?
Суреттердің арасында қандай байланыстар болуы мүмкін?
Бүгінгі сабағымызға қандай қатысы болуы мүмкін?
Сабақ мақсаты, бағалау критерийлерімен таныстыру.
Халықтың халық болып қалыптасуы үшін қандай шарттар болуы қажет деп ойлайсыз?
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін.
5 томдық.
Ітом. Атамұра, 2010
Бейнеролик
|


Қазақ атауының қалыптасуы жөніндегі пікірлермен танысады.
Академик В. В. Радлов «Қазақ» сөзінің мағынасы тәуелсіз, ерікті адамдар деп жазады.
Ш. Ш. Уалиханов «қазақ» өте қадірлі сөз, күшті, мықты, шабытты дегенді білдіреді дейді.
1871 жылы В.И.Григорьев сақтардың өмір сүруі, күн көрісі қазақтарға өте ұқсас екендігін айта келіп: «Біздіңше «сақ» деген атау «қыпчақ» және «қазақ» (қассақ) деген сөздердің морфемаларында сақталған» деп жазады
А. Н. Бернштам: «қазақ» сөзі кас - пи мен сақ тайпасының бірігуінен пайда болған деп тұжырымдайды.
Зерттеуші А. Әбдірахманов: «қазақ» сөзінің төркіні қаз және оғ (оқ) деген екі сөздің қосылуынан жазылған: оғ - көне түркі тілінде ру, тайпа дегенді білдіреді. Қазоғ (оқ)- қаз тайпалары деген ұғымды білдіреді.
|
Оқушылар берілген сұрақ шеңберінде өз пікірлерін ортаға салады.
Бейнематериал қарап шыққаннан кейін берілген сұрақ төңірегінде оқушылар өз пікірлерімен бөліседі.
Жалпы сыныптық талқылау ұйымдастырылады.
Оқушылар мәтінді оқып шығып, кілтті сөздердің негізінде тірек-сызба жасайды
Қорытынды талқылау жұмысы.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
бір-бірімен жұмыстарын алмасып,өзара бағалау жасайды
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Өзін-өзі бағалау
|


title: Қазақ атауының қалыптасуы жөніндегі пікірлермен танысады


title: Білім беру ұйымының атауы - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік...

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
6.3 Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 6
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақ хандығының құрылуы.
Зерттеу сұрағы: Неліктен Қазақ хандығы Орталық Азиядағы алғашқы ұлттық мемлекет деп саналады?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.3.1.9 Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын анықтау;
6.2.3.4 М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын түсіндіру
6.3.1.10 қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау;
6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану
|
Сабақтың мақсаты
|
Қазақ хандығының құрылуының алғышарттарын біледі.
Қазақ хандығының қалыптасуындағы қазақ хандарының рөліне баға береді.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Миға шабуыл
Сабақ тақырыбына шығу үшін оқушыларға сурет көрсетіледі. Оқушылар өз пікірлерін айтқаннан кейін, оқушылардың жауаптары мұғалім тарапынан толықтырылады. Оқушылар күтілетін нәтижелерге болжам жасайды.
Сабақ мақсаты, бағалау критерийлермен таныстыру
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін.
5 томдық.
Ітом. Атамұра, 2010
Бейнеролик
|
Жаңа білім
!!!!!!!!!!!!!!!!Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
Оқушыларға бейнематериал қарау ұсынылып, сұрақтар тізімі таныстыралады.
Қазақ хандығы қашан құрылды?
Алғашқы территориясы қай жерде болды?
Қазақ хандарының бастапқы кездегі негізгі мақсаты қандай болды?
Бейнематериалмен жұмыс барысында оқушылардың аудиал, визуал түріндегі қабылдау қабілеттері ескеріледі.
Оқушылардың назарын негізгі ақпараттарға аударып өту.
Қазақ хандығының негізін қалаушылар Ұрыс ханның ұрпағы Керей мен Жәнібек хандар.
ХІV ғасырдың 60-жылдары Керей мен Жәнібек Әбілқайыр хандығынан бөлініп, Қазақ хандығының негізін Моғолстан жерінде қалады.
М.Х.Дулатидің дерегі бойынша Қазақ хандығының негізі 1465-1466 жж. қаланған.
|


title: Тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Тапсырма:Керей мен Жәнібек хандардың Қазақ хандығын дамытудағы қызметін талдаңыз.
|
Керей хан
|
Жәнібек хан
|
Билік жүргізген жылдары
|
|
|
Негізгі мақсаты
|
|
|
Саяси қызметінен 2-3 мысал
|
|
|
Жеке жұмыс
Төмендегі ақпаратқа сүйене отырып, қазақ хандығының құрылуының тарихи маңызын салалар бойынша анықтаңыз
Саяси
|
Экономикалық
|
Әлеуметтік
|
|
|
|
Қазақ хандығының құрылуының маңызы
|
А
|
Сасы-Бұқа мен Орыс хан басқарған Ақ Орда мемлекетті қайта жаңғырды
|
B
|
Дешті Қыпшақ даласындағы қандас ру-тайпалардың арасындағы соғысты тоқтатты
|
C
|
Дешті Қыпшақтан ығысытырылып, Шайбан әулиетінің хандары Мәуеренаһрға барып қоныстанды. Атадан мирас болып келе жатқан жер қайтарылды.
|
D
|
Дешті Қыпшақта бейбітшілік орнады. Қарапайым халық шаруашылықпен айналысты. Малшылар малдарын өсірді. Егіншілер егіс алқаптарын ұлғайтты. Өз өнімдерін Сыр бойы қалаларына әкеліп өткізді. Бұл халықтың тұрмысын жақсартты
|
E
|
Халық саны тез өсе бастады. Халық саны өсуіне екі жағдай ықпал етті: біріншіден, басқа ағайынды жұрттардың келіп қоныстануынан болса, екіншіден, халықтың тұрмысы жақсарып, адамдардың әл-ауқаты арттуына байланысты болды. Мысалы, ХV ғасырдың аяғына қарай Қазақ хандығының халық саны - 200 мың адамды құрады. Ал ХVІ ғасырдың басында Қазақ хандығының халық саны – 1 миллион адамға жетті
|
Ғ
|
Қазақ хандығы бірорталықтанған мемлекет болғандықтан, сыртқы саясаты күшейді.
|
G
|
Қазақ хандығы құрылып, көшпелі және отырықшы шаруашылықтар арасында байланыс орнады. Шаруашылық өркендеді, сауда қатынастары дамыды.
|
H
|
Қазақ хандығы құрылып, ішкі алауыздық тоқтатылды.
|
|
Оқушылар берілген сұрақ шеңберінде өз пікірлерін ортаға салады.
Бейнематериал қарап шыққаннан кейін берілген сұрақ төңірегінде оқушылар өз пікірлерімен бөліседі.
Жалпы сыныптық талқылау ұйымдастырылады.
Қорытынды талқылау жұмысы.
Дескриптор
Қазақ хандығы құрылуының саяси алғышарттарын анықтайды;
Қазақ хандығы құрылуының экономикалық маңызын анықтайды;
Қазақ хандығы құрылуының әлеуметтік маңызын анықтайды
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
ҚБ

text:
Өзін-өзі бағалау
Дерек http://lms.nci.kz/history
http://e-history.kz/kz/scorm
Таратпа материал
http://lms.nci.kz/history/view?f=316&id=10&lang=kaz
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010 Бейнематериал
Қазақ елі. Қазақстан тарихы. Kazak eli. 2 seriya. https://www.youtube.com/watch?v=l_IBpGqSvfk
ҚБ парағы
А4, конспект


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
6.3 XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 6
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстандағы моңғол шапқыншылығы.
Зерттеу сұрағы: Неліктен Шыңғыс хан әскерлері Отырарды алты ай бойы ала алмады?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.3.1.6 картаны қолданып XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердегі саяси процестерді түсіндіру
6.3.1.5 Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігін сипаттау
|
Сабақтың мақсаты
|
Деректі талдап, Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігіне баға береді;Шыңғыс ханның жаулап алған қалаларын картадан көрсетеді.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ой салу
Оқушылардың тақырыпқа қызығушылығын ояту үшін бастапқы ынталандырушы материал ретінде Отырар қаласының әртүрлі авторлар салған ортағасырлық суреттерін ұсыныңыз.
Суреттерден нені көріп тұрсыңдар?
Суретте не бейнеленген?
Қалада кімдер тұрған?
Одан кейін Отырар қаласының қазіргі кейпі бейнеленген бүгінгі күнгі суреттерін көрсетіңіз.
Осы екі түрлі суреттердің өзара байланысы қандай?
Қандай ұқсастықтарын/айырмашылықтарын көріп отырсыздар?
Неліктен қазіргі күні қала тым өзгерді?
Бұған қандай жағдайлар себепші болуы мүмкін?
Сыныптық талқылаудан кейін оқушыларды сабақ тақырыбына алып келіңіз.
Жаңа сабақтың тақырыбын, зерттеу сұрағы, мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. І том. Атамұра, 2010
Бейнеролик http://www.youtube.com/watch?v=gFVz08_bLAI (32.55 мин)
Презентация
|
Жаңа білім
!!!!!!!!!!!!!!!!Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
Зерттеу және талдау
|


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
6.3 XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 6
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақ хандығының құрылуы.
Зерттеу сұрағы: Неліктен Қазақ хандығы Орталық Азиядағы алғашқы ұлттық мемлекет деп саналады?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.3.1.9 Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын анықтау;
6.2.3.4 М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын түсіндіру
6.3.1.10 қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау;
6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану
|
Сабақтың мақсаты
|
Қазақ халқы қалыптасуының кезеңдерін талдау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Бастапқы ынталандырушы материал.Оқушылардың тақырыпқа қызығушылығын ояту үшін
Сабаққа кірген кезде отыратын орындарын сызып қоршап қойыңыз да келесі сұрақтарды беріңіз:
- Неге отырған орындарың қоршалған деп ойлайсыңдар?
- Қоршау нені білдіреді?
Жетелеуші сұрақтар:
1.Уақытқа байланысты шекаралардың өзгеруі мүмкін бе?
2.Қазақ хандығы құрылғаннан кейін мемлекет билеушілерінің алдында қандай міндеттер тұрды?
3.Биліктің өзгеруі шекараға өзгерістер әкеле ме?
4.Шекараның халық үшін қаншалықты қажеттілігі бар?
Жаңа сабақтың тақырыбын, зерттеу сұрағы, мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін.
5 томдық.
Ітом. Атамұра, 2010
Бейнеролик
|
Жаңа білім
!!!!!!!!!!!!!!!!Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
1-тапсырма. Сәйкестендіру. Бұл тапсырманың мақсаты өтілген материалды еске түсіріп, жаңа сабақтың қандай бағытта болатындығын түсіндіру.
Әбілқайыр хандығы мен Моғолстан хандығының күш –қуаты әлсіреп,
|
күйреу дәрежесіне жетті.
|
Рулар мен тайпалар көсемдерінің арасындағы
|
өзара талас – тартыстар толастамады
|
Қазақ тайпалары мен руларын мемлекет етіп,
|
біріктіру міндеті алға тартылды.
|
Бұл міндеттердің шешілуі үшін
|
Қазақ хандығын құру мүмкіндігі туды.
|
Бұл жағдайлар Біртұтас қазақ мемлекетін құрудың
|
негізгі себептері мен алғышарттары еді.
|
|


title: Зерттеу және талдау - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Зерттеужәне талдау 2-тапсырма. «Қазақ хандығының сыртқы саясаты»
Мәтінді мұқият оқып шығыңыз.
Негізгі даталарды анықтаңыз.
Көрші мемлекеттерін анықтап, кескін картаға түсіріңіз.
Сыртқы саясатта қандай нәтижеге жеткеніне баға беріңіз.
3-тапсырма. «Қазақ хандығының ішкі саясаты»
Мәтінді мұқият оқып шығыңыз.
Ішкі саясаттағы негізгі, экономикалық және әлеуметтік оқиғаларды анықтаңыз.
Прогрессті көрсеткіштерге дәлел келтіріңіз.
4-тапсырма.«Ұлы Дала Елі» ұғымы туралы мәтінге тұжырым жасау.
1.Мәтінде қандай кілтті сөздер бар және олар қандай мағынаны білдіреді? 2.Автор қандай ой-пікірді білдіргісі келеді? Мәтіндегі ақпаратты жинақтап, тұжырымдаңыз.3.Автор өзінің жазғанына қандай дәлелдер мен дәйектер келтіріңіз Интерпретация 5-тапсырма.«Тарихшы жазбалары». Қазақ хандығы құрылған кездегі тарихшы ретінде Керей мен Жәнібектің бірін таңдап мінездеме жазу.
Кейіпкерге мінездеме жазу үшін келесі критерийлерге негізделу қажет:
кейіпкердің өмір сүріп отырған дәуіріне толық сипаттама жазу;
кейіпкердің өмір сүрген ортасы, өмірбаяны;
адами қасиеті, ерекшеліктері.
Қазақ хандығын құрудағы рөлі
Кейіпкерге тарихи баға беріп қорытындылау.
6-тапсырмаДеректі мазмұнын оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз Әбілқайыр хан қайтыс болған соң, өзбек ұлысы бір-бірімен шайқасты. Жұрттың көпшілігі Керей мен Жәнібек ханның маңына топтасты. Олардың саны 200 мың адамға жетті. Олар «өзбек-қазақ» атала бастады. Қазақ сұлтандарының алғаш билік жүргізуінің басы 870 жылдан (1465-1466 жж) басталады. <Алла жақсы біледі>. 940 жылға дейін (1534 ж.) қазақтар Өзбекстанның көп бөлігіне биліктерін орнатты.
Деректе қандай тарихи фактілер келтірілуде?
Деректің тарихи маңыздылығына дәлел келтіріңі
Оқушылар берілген сұрақ шеңберінде өз пікірлерін ортаға салады.
Жалпы сыныптық талқылау ұйымдастырылады.
Оқушылар мәтінді оқып шығып, кілтті сөздердің негізінде тірек-сызба жасайды


title: Дескриптор - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Дескриптор:
-Берілген мәтіннен негізгі даталарды анықтайды;
-Көрші мемлекеттерін кескін картаға түсіреді.
-Сыртқы саясатта жеткен нәтижелеріне баға береді.
Дескриптор:
-Ішкі саясаттағы негізгі, экономикалық және әлеуметтік оқиғаларды анықтайды;
- Қазақ хандығы құрылғаннан кейінгі елдің ішкі жағдайындағы прогрессті көрсеткіштерге дәлел келтіреді.
Дескриптор:
- Мәтіннен кілтті сөздерді анықтап, мағынасын түсіндіреді;
- Автордың пікіріне болжам жасайды;
- Белгілі бір тұжырымға келу үшін дәлелдер мен дәйектер келтіреді.
Қорытынды талқылау жұмысы.
Дескриптор:
М.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің мазмұнын анықтайды;
М.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің тарихи маңыздылығын дәлелдейді
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
бір-бірімен жұмыстарын алмасып,өзара бағалау жасайды
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Өзін-өзі бағалау
|
https://www.youtube.com/watch?v=Oo6w1AK6x7w
Дерек
http://lms.nci.kz/history
http://e-history.kz/kz/scorm
Таратпа материал
дар
Мәңгілік-Ел тарихы. Керей хан (бейнематериал)
https://www.youtube.com/watch?v=yaQp0Gi9tgc
Мәңгiлік-Ел тарихы. Әз Жәнібек хан (бейнематериал)
https://www.youtube.com/watch?v=uvqhetWjPtI
Деректің авторы – Мұхаммед Хайдар Дулат. Ол Моғолстан хандарында қызмет етіп, өмірінің соңғы күндерін Үндістанда өткізді. Рашидтың тарихы кітабының бірінші дәптерін 1544-1546 жылдары толықтырып аяқтады
ҚБ парағы
|
Бекіту
Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
Сабақты қорытындылау
«Ұлы Дала елі» ұғымының маңызы туралы өз пікіріммен бөлісу,
Үйге тапсырма
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпарат
тық карточка
|
Кері байланыс
|
Алдымен біз былай деп ойладық.....
Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............
Проблеманы шешу үшін......жасадық.
Бұдан біз..................көрдік.
Демек, бұл мынаны білдіреді.................
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ой қозғау
Мақсаты: бейнежазба тыңдау арқылы сабақтың мақсаты мен тақырыбын ашу.
Жетекші сұрақтар:
Бейнежазбадағы өлең не туралы?
Неліктен Қазақстан көп ұлтты мемлекет деп атайды??
Туған өлкеңнің табиғаты қандай?
Туған жерінде қандай ерекше орындар бар
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
|
Жаңа білім
!!!!!!!!!!!!!!!!Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
Оқулық мәтіні бойынша мұғалім тақырыпқа қысқаша түсініктеме береді.
Оқушылар «Қазақстан халықтар Ассамблеясы: тарихы және келешегі» атты бейнебаянды тамашалап, төмендегі кестені толтырады.
Қазақстан халықтар Ассамблеясы
|
Мақсаты
|
Мүшелері
|
Құрылымы
|
|
|
|
Дескриптор:
Қазақстан халықтар ассамблеясы құрылу мақсатын біледі.
Ұйымға қандай тұлғалардың және ұлттардың мүше екендігін анықтайды
Ұйымның құрылымын біледі.
Берілген дереккөздермен танысып, кестедегі сұрақтарға жауап беріңіз.
1-дереккөз
2-дереккөз
- Қазақстан халқы Ассамблеясы - ол әрі іргетас, әрі бейбітшілік, рухани келісім мәдениетінің негізгі қағидаты. Ассамблея
- мемлекеттік органдардың халықпен жемісті үнқатысуын, барлық этностар өмірлерінің өзекті мәселелерінің шешілуін қамтамасыз етуші ұйым. «Дамудың сыры - бірлікте, Табыстың сыры - тірлікте». Мұратқа жолын тапқан жетеді. Еңбегіміздің жанбағы біздің ортақ үйімізді бейбітшіліктің бесігі етіп, барды бағалай білуімізге байланысты. Қазақты қасиетті қара шаңыраққа баласақ, еліміздегі барша этностар - сол шаңыраққа шаншылған уықтар.
- Ортақ ордамыз - Қазақстанның босағасын берік, шаңырағын биік ұстап, түтінін түзу ұшыру - елдік мақсат. Сонда ғана Қазақстан «2050» Стратегиясында айтылған үздік 30 елдің қатарынан табылады. Біздің Отанымыз - ортақ, тілегіміз - бір, мақсатымыз - жалғыз. Ол - жері гүлденген, елі түрленген, дамуы жедел, ұрпағы кемел Мәңгілік Қазақстан!
НұрсұлтанӘбішұлыНАЗАРБАЕВ,
ҚазақстанРеспубликасының тұңғыш Президенті
Қазақстан халқы Ассамблеясы –
қоғамдық келісімнің маңызды тетігі»
деген тұжырыммен қаншалықты келісесіз?
Ойыңызды дәлелдеңіз.
|
|
Ұлтаралық келісімнің қазақстандық үлгісі
этностар арасындағы бейбіт әрекеттестіктің
кепілі болды ма? Дәлел келтіріңіз.
|
|
«Ел бірлігі доктринасы» мемлекеттік
құжатының бейбітшілік, келісім мен
толеранттылықты қамтамасыз етудегі
маңыздылығына баға беріңіз
|
|
«Қазақстан халқы Ассамблеясы-татулық пен бірліктің кепілі» тақырыбына, ПТМС формуласын қолданып, эссе жазыңыз.
|


title: Позиция - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Позиция «Қазақстан халқы Ассамблеясы-татулық пен бірліктің кепілі Қазақстан халқы Ассамблеясы-татулық пен бірліктің кепілі деп санауға болады/болмайды?»
Түсіндіру(себебі...)
Мысал (мұны мынадай мысал арқылы дәлелдей аламын....)
Салдар(қорытынды жасаймын....)
Инфографика
Ғаламторды қолданып, берілген контексті дәлелденіз. Жоспар арқылы ақпаратты инфографика ретінде көрсетіңіз.
Жоспар
1. Жағдайды не себептен жасап отыр?
2. Казақстан территориясы бойынша нақты мысалдар келтіріңіз.
3. ҚХА ұлттарының жетістіктері қандай? Мысалдар келтіріңіз.
ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫ АССАМБЛЕЯСЫ
Республикада Қазақстанның барлық этностарының мәдениетін, тілін, дәстүрін дамыту үшін қажетті жағдайдың бәрі жасалған . Ассамблея қызметі Қазақстанның этносаралық қатынастар мәселелерін тиімді шешетін ел ретіндегі халықаралық беделін арттыруға ықпал етеді. ( Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайтынан).
IDEA әдісі бойынша оқушылар өздеріне берілген тақырып бойынша талдау жүргізеді.
Қазақстан халқы Ассамблеясының рөлін қалай бағалайсыз?
|
Оқулықпен жұмыс жасайды
Бейнероликпен танысады
Кестемен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Сұрақтарға жауап жазады
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Дескриптор:
1.Қазақстан халқы Ассамблеясы – қоғамдық келісімнің маңызды тетігі» деген тұжырымды дәлелдейді
2.Ұлтаралық келісімнің қазақстандық үлгісі этностар арасындағы бейбіт әрекеттестіктің кепілдігіне нақты дәлелдер келтіре алады
3.«Ел бірлігі доктринасы» мемлекеттік құжатының бейбітшілік, келісім мен толеранттылықты қамтамасыз етудегі маңыздылығын бағалайды.
Сілтемеге өтіп, заң мазмұнымен танысады, кестені толтырады.
Мәтіннен негізгі идеяны анықтап, жоспар бойынша ақпараттарды жазып, мысалдар келтіреді
Ресурс таратылады, оқушылар талдау жүргізеді
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
« Екі жұлдыз, бір тілек»
«Ала
қан, жұды
рық» әдісімен бағалау
« Сэнд
вич» әдісі
ҚБ парағы
|
https://assembly.kz/
http://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z080000070_
http://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z080000070_
https://articlekz.com/kk/article/17171
http://www.akorda.kz/kz/national_projects/kazakstan-halky-assambleyasy
http://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z080000070_
Ғаламтор материалдары
|
Бекіту
!!!!!!!!!!!!!!!!Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
Сабақты қорытындылау
Үйге тапсырма
«Қазақстан-көп ұлтты мемлекет» эссе
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
« Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді.
- Не білдім?
- Не білемін?
- Не білгім келеді?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Дерекпен жұмыс «Моңғол шапқыншылығын»

text:
Дерекпен жұмыс «Моңғол шапқыншылығын» зерттеу
Деректі талдауға нұсқаулық:
Мәтіннен «НЕГІЗГІ, ҚЫЗЫҚТЫ, МАҢЫЗДЫ» фактілерді түрлі - түсті маркермен белгілеу.
«Моңғол шапқыншылығы» мәтінін зерттеу.
Деректі талдауға нұсқаулық:
Монғолдардың Орталық Азияны жаулап алуының негізгі себебін анықтап, салдарын сипаттаңыз.
Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігіне баға беріңдер.
Отырарды қоршауға алған Монғол әскерлерінің бағыттарын картаға орналастырыңдар.
3-дерек. «Отырар апаты»
Деректі талдауға нұсқаулықтар:
Шыңғыс хан әскері не себепті Отырарға жорық жасады?
Отырар қаласы Шыңғыс ханды несімен қызықтырды?
Отырардың геосаяси жағдайын картаны пайдалана отырып талда.
Интерпретация
Сабақтың қорытынды бөлімінде тапсырманы барлық оқушыларға беріңіз. Оқушыларға келесі сұрақтарды қою арқылы сыныптық талқылау жүргізіңіз.
-Отырар қаншалықты жақсы қорғанған?
- Отырардың моңғол әскерлерінің басып алуынан аман қалуы мүмкін бе еді?
-Моңғолдар неліктен жеңіске жетті?
|
Дескриптор:
Дәлел келтіре отырып, моңғол шапқыншылығының негізгі себептерін түсіндіреді;
Деректі пайдаланып, сатқынның неге қызыққанын сипаттайды;
Монғол билігінің күшеюіне қандай маңызды факторлар әсер еткенін анықтайды;
Дескриптор:
Монғолдардың Орталық Азияны жаулап алуының 3 негізгі себебін анықтап, 3 салдарын сипаттайды;
Отырарды қорғаудағы қала халқының ерлігіне баға баға береді;
Отырарды қоршауға алған Монғол әскерлерінің бағыттарын картаға орналастырады.
Дескриптор:
Шыңғыс хан әскерінің Отырарға не себепті жорық жасағанын анықтайды;
Отырар қаласына Шыңғыс ханның қызығуының себебін түсіндіреді?
Отырардың геосаяси жағдайын талдайды.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
бір-бірімен жұмыстарын алмасып,өзара бағалау жасайды
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Өзін-өзі бағалау
|
|


title: «Үлкен шеңбер» тәсілі - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік...

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Бастапқы стимул.
Ширату жаттығулары
«Стоп-кадр» стратегиясы
Бұл стратегия бойынша оқушылар суретке қарай отырып, әңгімелейді
Сіз нені көріп тұрсыз?
Қандай нәтиже шығара аласыз?
Отырар қаласының қазіргі кейпі бейнеленген бүгінгі күнгі суреттері көрсетіледі.
Осы екі түрлі суреттердің өзара байланысы қандай?
Қандай ұқсастықтарын/
айырмашылықтарын көріп отырсыздар?
Неліктен қазіргі күні қала тым өзгерді?
Бұған қандай жағдайлар себепші болуы мүмкін?
Сыныптық талқылаудан кейін оқушыларды сабақ тақырыбына алып келу.
|
Интерактивті тақтаға бірнеше кілттік сөздер шығады.Оқушылар сол кілттік сөздерді қолдана отырып,өткен тақырыпқа қысқаша шолу жасайды.
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін.
5 томдық.
І том. Атамұра, 2010Бейнеролик http://www.youtube.com/watch?v=gFVz08_bLAI (32.55 мин)
Презентация
|


title: Мәтінмен жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Мәтінмен жұмыс
Барлық оқушыларға «Неліктен Шыңғыс хан әскері Отырарды 6 ай бойы ала алмады?» тақырыбын ашатын мәтін тарату.
Мәтіннен фактілерді түсті маркермен белгілеуге тапсырма беру,дәлелдеу.
Неге олай ойлайсыңдар?
«Тұлғаны таны»
«Сандар да сөйлейді» ойыны
Тақтада берілген сандарды тиісті оқиғамен байланыстырып айту.
1213ж,450,500,150,1219ж,6,1220....
Тарихи диктант
Әскери жорық ------- жылы --------- жағалауынан басталды. ----------- қаласы қоршалды. Отырарды жаулап алуға Шыңғысхан өз балалары ---------мен ----қалдырды.Үлкен баласы----------Сырдария төменгі бойына аттанды. Шыңғысханның өзі кетті. Отырар билеушісі-------------- ерлікпен шайқасты, ол басқарған әскер мен қала тұрғындары басқыншыларға қарсылық көрсетті және қаланы ----- ай бойы қорғады. Бірақ әскербасы ----------- опасыздық жасап, қаланың қақпасын ашып жібереді.Сөйтіп-------- жылы ақпанда Отырар қаласы жауалап алынды, оның билеушісі -------------------жазаланады.
Дискриптормен
«Білу және түсіну» дағдысына негізделген жұмыс тапсырмасы:
Мәтіннен оқыған және фильмнен көрген мәліметтері бойынша сұрақтарға жауап беру.
Оқушылар Мұхтар Шахановтың суреті бойынша тұлғаға сипаттама береді
Дсекриптор:
Шыңғысханның жаулап алу саясатын анықтайды;
Шыңғысханның ұлыстарына сипаттама береді;
Отырар қаласының тарихының ерекшеліктерін атайды;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
бір-бірімен жұмыстарын алмасып,өзара бағалау жасайды
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Өзін-өзі бағалау
|
Ақпараттық мәтіндер
Тақырыптық тапсырмалар
М.Шаханов суреті
Хронологиялық тапсырмалар
Тарихи сынақ хат
|
|
Сабақты қорытындылау
«Сен маған, мен саған»Оқушылар бір-біріне тақырып бүгінгі өтілген тақырып бойынша сұрақтар қояды
Үйге тапсырма
Қазақстандағы моңғол шапқыншылығы.
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпарат
тық карточка
|
|
Менің бәрінен де бұрын … жасау қолымнан келді
Мен өзімді … үшін мақтай аламын
Мен сыныптастарымды ... үшін мақтай аламын
Мені таң қалдырды…
Мен үшін ... жаңалық болды
Менің пікірім бойынша … іске аспады, себебі ….
Болашақта мен … ескеремін
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
6.3 XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 6
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Моңғол шапқыншылықтарының салдары.
Зерттеу сұрағы: Орталық Азияға ең үлкен өзгерісті әкелген кімдер: қыпшақтар ма, әлде моңғолдар ма?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.1.1.2 XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердің этноәлеуметтік құрылымын анықтау
6.3.1.8 Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін анықтау
|
Сабақтың мақсаты
|
Моңғол шапқыншылықтарының салдарын талдайды
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
«»Өз болжамың» әдісі
«Орасан зор аумақты алып жатқан Моңғол империясы ыдырағаннан кейін картада қандай өзгерістер орын алуы мүмкін?»
Жаңа сабақтың тақырыбын, зерттеу сұрағы, мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.
|
Оқушылар түрлі жауаптарды қайтарулары мүмкін: империяның құлдырап, бөлшектеніп кетуі, бағынышты мемлекеттердің өз тәуелсіздігі үшін күресінің басталуы, ішкі алауыздық пен кикілжіңдердің орын алуы және т.б.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Атамұра, 2010
Алтын Орда
http://e-history.kz/media/upload/
|
Жаңа білім
|
Зерттеу және талдау
Дерекпен жұмыс Жошы ұлысының орнына құрылған алғашқы ірі мемлекеттердің бірі ретінде Алтын Орданың өмірлік циклін зерттейді.
1.Алтын Орданың құрылуына әсер еткен факторлар (соғыстар, географиялық, экономикалық, сыртқы, әлеуметтік-саяси факторлар).
2. Алтын Орданың күшеюі (билік үшін күрес, мемлекеттіліктің қалыптасуы,басқа территорияларды басып алу, экономикалық күштілік, мәдениеттің дамуы).
3. Мемлекеттің құлдырауы (ішкі алауыздық, әлеуметтік теңсіздік, экономикалық дағдарыс, үздіксіз соғыстар, бөлшектеніп кету).
Кескін картамен жұмыс. Алтын Орда территориясын және ыдырағаннан кейін құрылған мемлекеттерді астанасы мен қоса кескін картада белгіле.
|


title: Интерпретация - Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Интерпретация «Мемлекетті таны» ролдік ойыны. Әр мемлекет атауы беріледі. (Мыс: Алтын Орда, Ақ Орда, т.б.) «Мемлекет ханы» өз мемлекетінің атын атамай, сынып алдында оған қысқаша сипаттама береді.
Дескриптор: - Қазақ хандығы құрылғаннан кейінгі елдің ішкі жағдайын сипаттайды;
- Қазақ хандығы құрылғаннан кейінгі елдің ішкі жағдайында орын алған өзгерістерді экономикалық, әлеуметтік, этникалық, тарихи, саяси, демографиялық факторларға жіктейді.
Дескриптор: - Қазақ хандығының құрылуын кімдер еске сақтау керектігін атайды;
-Қазақ хандығының құрылуындағы оқиғалардың жағымды/жағымсыз нәтижелерін талдайды;
- Қазақ хандығы құрылған кезде және бүгінгі күні оқиғаның маңыздылығына баға береді.
Дескриптор: - Кестедегі бос және сұрақ белгісінің орындарын толтырады;
- Қазақ елін кім, қашан «Ұлы Дала» деп атағанын анықтайды;
- Елбасының қазақ даласын не себепті «Ұлы Дала» деп атағанына болжам жасайды.
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
Бүгінгі сабақтан алған әсері «Бес бармақ» тәсілі бойынша жүргізіледі. Бұл тәсіл арқылы барлығын түсіндім, енді түсініп келемін, түсінбедім деген сұрақтардың пәрменінде белгілейді


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
6.3 XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 6
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Моңғол шапқыншылықтарының салдары.
Зерттеу сұрағы: Орталық Азияға ең үлкен өзгерісті әкелген кімдер: қыпшақтар ма, әлде моңғолдар ма?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.1.1.2 XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердің этноәлеуметтік құрылымын анықтау
6.3.1.8 Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін анықтау
|
Сабақтың мақсаты
|
Моңғол шапқыншылығы салдарын талдап, ассимиляция әсерінен болған өзгерістерді анықтау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Иллюстрациямен жұмыс.
Сіздер нені көріп тұрсыздар?
Қандай сұрақтар туындады?
Қандай сезімдесіздер?
Қандай қорытынды шығара аласыздар?
Жаңа сабақтың тақырыбын, зерттеу сұрағы, мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.
Тақырыпқа қатысты жаңа сөздер мен терминдарды таныстыру мақсатында оқушыларға сәйкестендіру тапсырмасын орындайды.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010
Өзгеріс пен ұқсастықты анықтауға арналған суретттер
|
Жаңа білім
|
Зерттеу және талдау
Дерекпен жұмыс
1 тапсырма:
-Орта Азияға моңғолдардың әкелген өзгерісін анықтаңыз.
-Орта Азияға қыпшақтардың әкелген өзгерісін анықтаңыз.
-Орта Азияға моңғолдардың және қыпшақтардың әсерінен болған 2 өзгерістің маңыздылығын дәлелдеңіз.
2тапсырма:Берілген оқиғаларды сәйкес салалары бойынша жіктеп, маңыздылығы бойынша орналастырыңыз
Келесі тапсырманың ерекшелігі алдыңғы тапсырманың жалғасы немесе зерттеу нәтижелерін нақтылау үшін беріледі.
Мұнда қыпшақтардың да моңғолдардың да әсері берілген. Оқушылар келесі кестенің сәйкес бөлігіне осы өзгерістерді анықтау қажет.
3-тапсырма
XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердің дамуындағы өзгерістерді төмендегі кестеге толтырыңыз
Этноәлеуметтік
|
|
Шаруашылық
|
|
Территориялық
|
|
Саяси
|
|
|
Дескриптор:
Орта Азияға моңғолдардың өзгеріс әкелгенін дәлелдейтін 4 дәйек және дәлел келтіреді
Орта Азияға қыпшақтардың өзгеріс әкелгенін дәлелдейтін 4 дәйек және дәлел келтіреді
Орта Азияға моңғолдардың және қыпшақтардың әсерінен болған 2 өзгерістің маңыздылығын анықтап, талдайды.
Дескриптор:
Қыпшақтардың қай салада өзгерістері басым болғанын көрсетеді
Моңғолдардың қай салада өзгерістері басым болғанын көрсетеді
Өзгерістерді маңыздылығы деңгейі бойынша орналастырады
Қорытындылайды.
Дескриптор:
XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердің құрылымындағы этноәлеуметтік,шаруашылық,территориялық,саяси өзгерістерін жазады
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
бір-бірімен жұмыстарын алмасып,өзара бағалау жасайды
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Өзін-өзі бағалау
|
Оқушыларға қажетті ақпараттарды жинау үшін әр түрлі деректер ұсынылады.
Моңғолдардың басқару жүйесі туралы мәтін.
Моңғолдардың жаулап алу бағыттары көрсетілген карта
Қазақстан территориясындағы ұлыстардың құрылуы туралы карта.
ҚЫПШАҚ ТІЛІНІҢ ҚҰДІРЕТІhttp://e-history.kz/kz/publications/view/
|
|
Сабақты қорытындылау
Үйге тапсырма
|


title: Сабақтың тақырыбы: Моңғол империясының құрылуы. Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
6.3 XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 6
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Моңғол империясының құрылуы.
Зерттеу сұрағы: Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау;
6.3.1.6 картаны қолдану арқылы XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердегі саяси процестерді түсіндіру
|
Сабақтың мақсаты
|
Деректерді талдау арқылы көшпелілердің тарихында қандай саяси үрдіс орын алғанын сипаттайды.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ой қозғау
Оқушылардың тақырыпқа қызығушылығын ояту үшін бастапқы ынталандырушы материал ретінде «Моңғол мемлекеті» жайлы бейнефильм көрсетіп, төмендегі сұрақтар бойынша талдау жасату.
Нені көрдіңдер?
Нені түсіндіңдер?
Қандай сезімде болдыңдар?
Қандай қорытындылар шығаруға болады?
Сыныптық талқылаудан кейін оқушыларды сабақ тақырыбына алып келіңіз. Жаңа сабақтың тақырыбын, зерттеу сұрағы, мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. І том. Атамұра, 2010
Бейнеролик http://www.youtube.com/watch?v=gFVz08_bLAI
|
Жаңа білім
!!!!!!!!!!!!!!!!Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
|
Зерттеу және талдау
1-тапсырма Дерекпен жұмыс
1.«Моңғол империясының құрылуын» дерекпен танысып, Time Line» уақыт сызығын құру
Деректі талдауға нұсқаулық:
1.Моңғол империясының құрылуындағы маңызды тарихи оқиғалар мен мерзімдерді таңдап алып, сызық бойына орналастыру
2.Ең маңызды бір тарихи оқиғаны таңдап алып, моңғол империясы үшін неліктен аса маңызды екендігін дәлелдеу.
3.Маңызды оқиғаларды картаға түсіру.
2.«Жасақ заңын» талдау.
Деректі талдауға нұсқаулық:
1. Деректің қандай түріне жатады?
2. Қай уақытта жазылған?
3. Авторы кім?
4. Қазір қолдануға болады ма?
3-дерек. «Шыңғыс хан» туралы пікірлер
Деректі талдауға нұсқаулықтар:
Берілген мәтіндегі бос сөздердің орнына көмекші сөздерді қойыңыздар.
Мәтінді мұқият оқып шығып, негізгі идеясын табыңыз.
2-тапсырма « Тарихи тұлғаға мінездеме».
Өмір жолынан мәлімет (шығу тегі, өмірінің ең маңызды кезеңінен мәлімет).
Тұлға іс әрекет еткен тарихи орта мен тарихи жағдайды сипатта.
Қандай ортадан шықты, оның қалыптасуына әсер еткендер адамдар.
Жеке тұлға мен оның көзқарасы мен сенімінің қалыптасуына әсер еткен жағдай
Тұлғаның жеке қасиеттері оның алдына қойған міндеттерін шешуге сәйкес келу дәрежесі.
Оның айналысындағы адамдармен қарым қатынасын анықта
Мақсатқа жетудегі әрекеті, құралы, әдісі.
Сенің ойыңша оның ұлы ісі қандай? Кімнің мүддесін көздегенін ойланып жауап бер.
Оған берген ұлы адамдардың бағасы жөнінде пікірлерін келтір.
Өзіңнің көзқарасың қандай? Көзқарасыңда қарама қайшылық жоқпа? Қорытынды жаса.
Интерпретация
М. Сабақтың қорытынды бөлімінде тапсырманы барлық оқушыларға беріңіз. Оқушыларға «ШЫҢҒЫС ХАН – ұлы қолбасшы және реформатор» келісесіз бе? сауалына пікір талас ұйымдастырыңыз.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mofol-imperiyasini-rilui-zertteu-srafi-mofoldar.html#Зерттеу_және_талдау_1-тапсырма_Дерекпен_жұмыс_1.«Моңғол_империясының_құрылуын»_дерекпен_танысып,_Time_Line»_уақыт_сызығын_құру


title: Сабақтың тақырыбы Молекулалы кинетикалық теорияның (мкт) негізгі теңдеуіне есептер шығару. Жалпы мақсаты

text:
Батыс Қазақстан облысы Орал қаласы М.Б.Ықсанов атындағы №36 орта жалпы білім
беретін мектептің физика пәні мұғалімі Купжасарова Алмагүл Калымжановна
Сабақтың тақырыбы
Молекулалы – кинетикалық теорияның (МКТ) негізгі теңдеуіне есептер шығару.
Жалпы мақсаты
МКТ –ның негізгі теңдеуін есеп шығаруда қолдана отырып, оқушылардың іс -
әрекеттері мен дағдыларын белсендіру арқылы білімдерін жинақтау және
қорытындылау.
Күтілетін нәтижелер
топтық жұмыс арқылы оқушыңың белсенділігі артады;
оқушылардың есеп шығару дағдылары қалыптасады;
іс – әрекеттері айқындалады;
іскерлік нәтижесі қорытындыланады;
формулаларды есеп шығаруда қолдана біледі.
Сабақ түрі
аралас сабақ
Қолданылған
әдіс – тәсілдер
жеке жұмыс;
топтық жұмыс;
СТО технологиясы;
Көшбасшылық
Тапсырмалар
топқа бөлу (термодинамикалық параметрлерді пайдаланып, топқа
бөлінеді)
ассоциациялық карта толтыру (зерттеу тақырыптары бойынша өз ойларын
жеке, топтық жұмыс арқылы жеткізеді)
топтық жұмыс. Есептер шығару. (әр топқа А,В,С деңгейлерінің есептері
беріледі)
жеке жұмыс (жедел тест тапсырмаларын орындайды, дәптерлерін
көршілерімен алмастырады, бірін – бірі бағалайды,)
рефлексия (ойларын ортаға салады, ой бөліседі)
Керекті жабдықтар
10 сынып оқулығы, 10 сыныпқа арналған есептер жинағы, бағалау парағы, тест
тапсырмалары, белсенді тақта, т.б.
Сабақ барысы
Сабақ кезеңдері
Мұғалімнің әрекеті
Оқушы әрекеті
Кіріспе
І.Ұйымдастыру бөлімі:
Оқушылармен амандасу, түгендеу, оқушыларға
топпен жұмыс жүргізілетіні туралы мағлұмат беру.
Сұрақ:
Термодинамикалық параметрлерге қандай
физикалық шамалар жатады?
Жауабы: қысым, көлем температура. Осы
сұрақтың жауабы арқылы 3топқа бөлу.
Оқушылар орындарына отырғаннан кейін топ
жетекшісін анықтау. Бағалау парағын тарату.
ІІ.Үй тапсырмасын тексеру:
Өткен тақырыпты қайталау, шолу жасау.
Оқушылар ассоциациялық картаға топтастыру
әдісін пайдаланып үй тапсырмасына шолу
жасайды.
1-тапсырма.
І топ – МКТ-ның негізгі қағидалары
ІІ топ – Молекулалардың массасы мен өлшемі.
Молекулалардың өзара әрекеттесу күштері.
ІІІ топ – Термодинамикалық параметрлер. МКТ-
Оқушылар амандасады, жоқ
оқушыларды атайды.
Физикалық шамаларды
анықтайды, шамалар
арқылы топқа бөлінеді.
Топ жетекшісін анықтайды,
топ ережесін естеріне
түсіреді.Топ жетекшілері
бағалау парағына топ
мүшелерін жазады.
Оқушылар өткен тақырыпты
естеріне түсіреді, топтасып
тапсырмаларға жауап беруге
дайындалады, өз ойларын
ассоциациялық картаға
түсіреді.
Әр топ берілген
тапсырмаларын қорғайды,
өз ойларын ортаға салады.
Топ жетекшілері топ
ның негізгі теңдеуі.
ІІІ.Үй тапсырмасын қорытындылау.
1.МКТ-ның негізгі қағидаларын атаңдар.
2.Диффузия дегеніміз не?
3.Броундық қозғалыс дегеніміз не?
Зат мөлшері дегеніміз не?
4.Заттың мольдік массасы дегеніміз не?
5.Сұйықтың, қаты денелердің, газдардың
қасиеттерін атаңдар.
6.Термодинамикалық параметрлер дегеніміз не?
Оларға қандай шамалар жатады?
7.Идеал газ дегеніміз не?
8.МКТ-ның негізгі теңдеуі.
мүшелерін бағалайды.
Оқушылар топпен
ақылдасып, сұрақтарға
жауап береді.
Сұраққа жауап беру арқылы
үй тапсырмасын
қорытындылайды.
Топ жетекшілері бағалап
отырады.
Тұсаукесер
Ал, балалар, топқа бөлінгенде алынған шамаларға
байланысты бүгін қандай тақырып қозғалды деп
ойлайсыңдар?
Олай болса, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы
«Молекулалы – кинетикалық теорияның (МКТ)
негізгі теңдеуіне есептер шығару.»
Үй тапсырмасын қайталап, өткен тақырыпты
есімізге түсірдік. Ал енді алған білімімізді әр түрлі
тапсырмалар бойынша есептер шығаруда бүгінгі
сабақта қолданайық.
Оқушылар ой қозғайды,
тақырыпты атайды.
Оқушылар тыңдайды.
Негізгі бөлім
ІҮ.2-тапсырма. Есептер шығару (әр топқа А,В,С
деңгейлерінің есептері беріледі)
І топ: 8-жаттығу. №3(А)Ыдыста 5,418*10
26
оттек
молекулалары бар. Ыдыста мольмен алғанда қанша
зат мөлшері бар?
8-жаттығу. №12(В). Қайсыбір газдың 296 К
температурадағы орташа квадраттық жылдамдығы
480 м/с. Осы газдың 10 г массасында қанша
молекула бар?
Есептер жинағынан:
№2.9(С). Массасы 135 г алюминийдегі атомдар
санын анықтаңдар.
ІІ топ: 8 – жаттығу. №4(А). Азоттың 200 молінің
массасы қандай болады?
№2.39(В). Т=300 К температурадағы газдың
тығыздығы
3
/
2
,
1
м
кг
, ал молекуланың орташа
квадраттық жылдамдығы
500 м/с. Газ
молекуласының концентрациясын анықтаңдар.
№2.30(С). Газдың массасы m= 3,0 г, көлемі
V= 0,50 л, молекулалардың орташа квадраттық
жылдамдығы
500 м/с. Газ молекуласы ыдыс
қабырғаларына қандай қысым түсіреді?
ІІІ топ: Есептер жинағынан:
№2.2(А).1,0 кг суда қанша зат мөлшері бар?
№14 (В). Қысымы 10
5
Па ауаның тығыздығы 1,29
кг/м
3
. Ауа молекулаларының орташа квадраттық
жылдамдығын есептеңдер.
Есептер жинағынан:
№2.40 (С). Қысымы
2
,
0
p
МПа, ал квадраттық
Оқушылар оқулықпенжәне
есептер жинағымен
жұмыстанады.
Берілген деңгейлік есептерді
топта талқылайды, тақтада
орындайды, шығарылу
алгоритмін түсіндіреді.Топ
жетекшілері топтан А, В, С
деңгейлерінің есептерін
шығарған оқушылардың
есептерін тексеріп
жұмыстарын бағалайды.
жылдамдығы
700 м/с болатын оттек
молекуласының концентрациясын анықтаңдар.
ҮІ. Сабақты бекіту. Жедел тест.
1.Қай ғалым денелер тұтас емес, олар бөлінбейтін
ұсақ бөлшектерден тұрады деп болжам ұсынған?
А)М.В.Ломоносов; В)Р.Броун; С)Демокрит.
2.Қай ғалым зат құрылымының молекулалы –
кинетикалық тоериясы туралы еңбек жазды?
А)М.В.Ломоносов; В)Р.Броун; С)А.Эйнштейн
3. Молекулалық физикада жылу құбылыстарын
зерттеуде қандай екі әдіс қолданылады?
А)Жылулық, электрлік, магниттік;
В)Термодинамикалық және молекулалы –
кинетикалық; С)Термодинамикалық, магниттік;
4.Болцман тұрақтысының мәні:
А)1,38*10
-23
Дж/К; В) 6,02*10
23
моль
-1
; С)8,31
Дж/К*моль
5.Заттың мольдік массасын сипаттайтын
физикалық шама:
А)M=m*N
a
; В)m=m
0
*N; С)m=M*V;
6.Зат мөлшері дегеніміз не?
А)Микробөлшектер әлемінде заттың бірлік
көлемінде қанша бөлшек бар екенін көрсететін
шама;
В)Берілген денедегі молекулалар саны 12 г
көміртектегі атомдар санынан қанша есе артық
болатынын көрсететін физикалық шама;
С)Бір мольдің мөлшерінде алынған заттың
шамасы;
7.1742 жылы швед астрономы және физигі
реперлік нүктелері мұздың еру 0
0
С және судың
қайнау температурасы 100
0
С деп тағайындаған
ғалым:
А)Т.Уильям; В)Фарангейт; С)Цельсий;
8.Фарангейт шкаласы қай елдерде қолданады:
А)Ресей, АҚШ, Франция; В)АҚШ, Англия,
Франция; С)Англия, Корея;
9.Авагадро тұрақтысының мәні неге тең:
А)1,38*10
23
Дж/К; В)8,31Дж/К моль;
С)6,02*10
23
моль
-1
10.МКТ-ның негізгі теңдеуі:
А)
2
0
3
1
nm
р
; В)
k
W
n
р
3
2
;
С)p=
nkT
Тест жауаптары:
1.С. 2.А. 3. В. 4.А. 5.А. 6.В. 7.С. 8.В. 9.С. 10.C.
Тестті бағалау көрсеткіші:
1-5- «3»
6-8- «4»
9-10- «5»
ҮІІ.Қорытынды. ББҮ кестесі
Оқушылар жедел тестіні
орындарынан орындайды.
Дәптерлерін көршілерімен
ауыстырып бірін – бірі
экрандағы бағалау
көрсеткіші бойынша
бағалайды.
Оқушылар сабақтан алған
Нені
білемін?
Сабақта нені
білдім?
Нені білгім
келеді?
ІХ. Бағалау. Жиынтық бағалау. Топ жетекшілері
әр тапсырма бойынша топ мүшелеріне қойған
бағаларын біріктіріп, мұғалім жиынтық баға қояды.
Х. Үйге тапсырма.
1.МКТ-ның негізгі теңдеуі тақырыбын қайталау.
2.Қайталау тест дайындау. (10 сұрақтан 5 жауаптан
тұратын.
3.№2.5, №2.17, №2.35
әсерлерімен бөліседі.
Оқушылар өз ойларын
стикерге жазып,
Топ жетекшілері әр
тапсырма бойынша топ
мүшелерін қалай
бағалағанын айтады.
Күнделіктеріне жазады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Монғол империясының құрылуы Сабақтың мақсаты - бет 2

text:
Жаулап алудың зардаптары: Егін шаруашылығының жүйесі бұзылды; Халықтардың этникалық құрамы мүлде бұзылды; Қазақ халқы қалыптасуының аяқталуы 200 жылға кешеуілдеді; Мәдениеттің дамуына кедергі болды; Жетісу аймағында шапқыншылыққа дейін 200-ден астам елді-мекендер болса, одан кейінгі ХІІІ-ХІV ғасырларда 20-жуық елді-мекендер қалған; Баласағұн қаласының орны мүлдем жоғалып кеткен;
1. Қай жылы Монғол империясы құрылды?
1. Қай жылы Монғол империясы құрылды?
А) 1202 ж
Б) 1207 ж
С) 1206 ж
Д) 1209 ж
2. Монғол империясы неше әкімшілік бөлікке бөлінді?
Шыңғысхан таңғұттардың мемлкетін, одан кейін Тұрфан кінәздіктерін өзіне қаратып, ұйғырларды бағындырады
Осы жылдар арасында Қытай жерін басып алып, олардың тас атып дуал құлататын, от лақтырып өрт шығаратын соғыс техникаларын қолға түсіреді
Шыңғысхан осы жылы Күшліктің Жетісудағы иеліктерін басып алуға Жебе ноянды аттандырады.Жебе ноян бастаған монғолдар діни қысым жасамау ұранынын басшылыққа алды
РАФТ
стратегисы
Әр оқушы бүгінгі тақырып бойынша тарихи тұлғаға арнап хат жазады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-monfol-imperiyasini-rilui-sabati-masati.html?page=2#Осы_жылдар_арасында_Қытай_жерін_басып_алып,_олардың_тас_атып_дуал_құлататын,_от_лақтырып_өрт_шығаратын_соғыс_техникаларын_қолға_түсіреді


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-monfol-imperiyasini-rilui-sabati-masati.html?page=2#Шыңғысхан_осы_жылы_Күшліктің_Жетісудағы_иеліктерін_басып_алуға_Жебе_ноянды_аттандырады.Жебе_ноян_бастаған_монғолдар_діни_қысым_жасамау_ұранынын_басшылыққа_алды


title: Термин сөздермен жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Монғол империясының құрылуы Сабақтың мақсаты

text:
|
|
бет | 3/3 | Дата | 25.11.2023 | өлшемі | 1,8 Mb. | | #126223 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Презентация по истории на тему Монғол империясының құрылуы - Дұрыс жауаптар:
- 1. С. 2. С 3. Б. 4: Б. 5. Б. 6. С
3. Шапқыншылық соғыстар | | | | | - Шыңғысхан – Таңғұт, Тұрфан, Ұйғыр
| | | | - Жошы, Керей, Торғай даласы
| | - Жебе Ноян –Жетісу –Күшілік хан
| | - Отырарға керуен аттануы “Отырар опаты”
| | | | | | - Мерв, Хорасан, Кавказ, Иран
| | - Калка өзен бойы Орыс- Қыпшақ
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Монғол империясының құрылуы Сабақтың мақсаты

text:
Монғол мемлекетінің құрылуы, ұлы қолбасшы Шыңғыстың өмірі және ұлыстар туралы түсінік беру
Дамытушылық:
Оқушының өз бетінше қорытынды жасауға, ізденіске дағдыландыру, ойлау қабілеттілігін дамыту.
Тәрбиелік:
Адамгершілікке, өз отанын, елін сүюге тәрбиелеу.
Монғол империясының
қоғамдық құрылысы
ұлы қолбасшы
және
жаулап алушы
Жаулап алу
соғыстары
Шыңғыстың
ұлдары
және ұлыстар
Шапқынщылық
зардабы
монголы
Монғол мемлекетінің
құрылуы Онон аймағын
мекендеген монғол
ұлысының билеушісі
Есугей батырдың
баласы Темужин есімімен
тығыз байланысты.
Есугей (1164ж.) қайтыс
болғаннан кейін оның
ұлысы тарап кетеді.
Темужин ол кезде 9 жаста
болған .XII ғасырдан
монғол тайпалары
қазіргі кең-байтақ
монғол жерін мекендеді.
Жері Орталық Азиядан
Байқал көліне, Енисей
және Ертіс өзенінен
Гоби құмына
дейін созылып жатты.
Монғол жерінде монғол,
татар, керей, найман
және меркіт
тайпалары өмір
сүрген.
татары
Монгол тайпалары XII ғ. мал шаруашылығымен және аң аулаумен айналысты ; киіз үй тігілген көшпелі арбаларда өмір сүрді.
Хан
Ұлыс хандары
Бектер, әмірлер
Орхондар (жоғарғы әскери басшылар
Монгол әскері (ондықтар)
монғол тайпалары
1 000 әскер
100 әскер
түменбасы
мыңбасы
жүзбасы
онбасы
10 000 адам
10 әскер
Монғолияның аумағы мен халқы 3 әскери әкімшілікке бөлінді:
Жоңғар
Сол қанат
Кул
Орталық қанат
Барунгар
Оң қанат
)
Хан болып сайланғаннан кейін Шыңғыс хан ешкім қарсы тұра алмайтын ең күшті монғол әскер жасағын құрды
Монгол армиясында найза, садақ, қорғанмен қаруланған ауыр атты әскер, жеңіл атты әскер және ауыр каваллерия болды.
Басып алынған территория тайпалармен жасақтар толықтырылып отырылды.
Жоңғар әскерінің негізгі ерекшелігі әрбір әскербасының өзінің ұтымды ұрыс стратегиясын қолдана білуінде, өте шиеленіскен шайқастардан жол тауып шыға білуінде, әскерді өте қатаң тәртіппен ұстауында болды.
Шыңғыс хан қытайлықтармен соғыстан кейін олардан соғыс техникасы мен тактикасын қабылдап алады. Соғыстың алғашқы жылдары қытайдың берік, мықты қабырғаларын ала алмай қиналады.Соңынан қоршауға алу тактикасын ойластырады.Оның негізгі күші тас лақтырғыш, оқ лақтырғыш құралы бар үлкен, жылжымалы жасақ болды.Олар жабық арбаларда тасымалданды.
Требушет
Монғолдардың Қазақ жерін жаулап алуы
1207-1208 ж
Жошы Енисей қырғыздарын, Сібір халықтарын басып алуы
1207-1209 ж
Таңғұт, Турфан кінәздіктерін, ұйғырларды басып алуы
1211-1215 ж
Қытай жерін бағындырылуы, соғыс техникасын қабылдауы
1217 ж
Күшлікке қарсы Жебе ноянды аттандыруы
1218 ж
Отырарға керуен аттануы “Отырар опаты”
1219 ж
150 мың әскерді Ертіс, Сырдарияға аттандырып, Отырарды қоршап алуы
1219-1220 ж
Сыр бойындағы қалалардың толығымен монғолдарға бағынуы
Темужиннің алғашқы Ван ханмен біріккен ірі шайқасы 1200 ж. татарларға қарсы болды. 1202 ж. жорыққа Темужин өзі шығады.
Татарларды жеңіп ұлысын өсіреді. Келесі кезекте бұрынғы одақтасы кереит ханы Ванмен шайқас тұрды.1203 ж.күзінде Ван хан әскері жеңіледі, жері монғол иелігіне көшеді.
монголы
татары
1206 - 1209 жылға дейін Шыңғыс хан Солтүстік Азияда басқыншылық соғыстарын жүргізді. Ол бурят, якут, қыргыз, таңғут, ұйғурларды бағындырды
Каракорум
1202
1204
1211 ж. өте тиянақты әзірліктен кейін Шыңғыс хан Қытайға қарсы соғыс бастайды. 1214 ж. Шыңғыс хан, жақсы қорғанған Пекинді ала алмайтынын түсініп, өзінің ордасына оралады. Бір жылдан соң 1215 ж., ұзақ та берік қоршауда ұстап Пекинді алады.
1218 жылы монголдар Кореяны өз иелігіне қосып алады.
1211-1218
1218
1218 ж. монғол әскерінің шапқыншылығына Шығыс Түркістан, Жетісу ұшырайды. Осы жылы Шыңғыс-хан Хорезм мемлекетіне басып кіреді.
1220 .ақпанында жарты жыл қорғаныстан кейін Отырар және Бұхар қалалары құлайды. 1220 ж. наурызында монголдар Самарқандты алады. Бұдан соң Шыңғыс-ханның басқыншылық соғыстары Афганистан территориясы мен Үндістанның солтүстік-батыс бөлігіне көшеді.
1218 -1221
1223
1221 ж. монголдар Азербайжанға басып кіреді, одан Грузияны алады. Шемаха қаласын алып, олар Қрымға дейін барады, Судак қаласына кіреді.
Орыс және половец отрядтары менмонғол әскері шайқасы 1223 ж. на Калка өзені жағасында болды. Шайқасты монголдар жеңді. Енді олар Волгадан Бұлғар княздігіне бет бұрды. Біра қәзірленіп отырған бұлғарлар, алдарынан торуыл құрып, оларға қатты соққы береді. Бұл жеңілістен соң монғолдар Орта Азияға қайта оралады.
1225 ж. күзінде Шыңғыс хан еліне оралады және өмірінің соңғы жарты жылын таңғұттарға қарсы жорыққа жұмсайды. Таңғұттар жеңіледі: көбі шайқаста мерт болады. Таңғұт қалалары тоналып өртеледі. Бұл шайқас Шыңғыс ханның соңғы шайқасы болды, 1227 ж.тамызында ол қайтыс болады.
1225-1227
Шыңғыс ханның ұрпағымен басқыншылық соғыстар жалғасын тапты. 1231 - 1276 ж. олармен Қытайдың оңтүстік және батыс бөлігі басыа алынды , және 1271 ж. Шыңғыс хан немересі Құбылай астанасы Ханбалық (Пекин) Юань династиясының құрылғанын мәлімдеді . 1274 және 1281 жж. Монғол әскербасылары Жапония жағалауына әскерлерін апарғысы келіп тырысты .
В 1236 г. начался новый завоевательный поход на запад, куда была направлена многочисленная армия, состоявшая не только из монгольских войск, но и из войск покорённых пародов. Во главе этой армии был поставлен Вату, сын Джучи. Покорив кыпчаков и волжских болгар, завоеватели зимой 1237 г. двинулись против Руси во главе с Батыем.
1237/38 . Қысқы мезгілінде олар Рязань, Коломна, Москва , Владимирді басып алады.
Бұл соғыстан шығынданған, қажыған монғол әскері жыл жарымдай демалады. 1239 ж. соғыс жалғасады. Днепр арқылы өтіп Киевті басып алып тонап өртейді.
1241 ж. монгол күші екі топқа бөлінеді: бірі, Бату басшылығымен Венгрияға бет түзесе, екіншісі Польшаға басып кіреді. Польшаны тонап өртегенннен кейін ұзақ соғыстан қажыған монғол әскері Еуропаға бойлай енбей кері қайтады.
Басқыншылар әскері Иранға еніп, сол арқылы Жетісуға өтеді. 1258 ж. Аббасид халифатының өмір сүруін тоқтатып Багдадты басып алады. Монғолдардың бұдан әрі жылжуы 1260 ж. мысыр (египет)әскерінің қарсылығына тап болуымен тоқтатылады.
Жылдары
Жаулап алған жерлер
1236ж
Бұлғар елін жаулап алды
1237ж
Еділ мен Дон өзендерінің аралығындағы қыпшақтарды жаулап алды.
1237ж қысы
Рязань қаласын бес күнде жаулап алды.
1238ж 4ақпан
Владимир қаласын үш күнде жаулап алып, орыстың 14 қаласын бағындырды.(Ростав, Суздаль, Ярославль, Кострома, Углич, Тверь)
1240ж
Киев қаласын жаулап алады.
1240-1480ж
Орыс жеріне моңғол-татар үстемдігі орнайды.
Батудың орыс жеріне жорығы
Шыңғыс хан жаулап алған жерлерін өзінің төрт баласына бөліп берді. Қазақстан жері оның үш баласының қол астына қарады.
Үлкен ұлы Жошыға Иртыштан батысқа дейінгі жер, Әмударияның төменгі ағысы, яғни Хорезм жері және Сырдарияның төменгі ағысы тиді. Екінші ұлы Шағатайға, Қашғар, Мауереннахр жері тиді, яғни Әмудария мен Сырдария аралығындағы территория. Үшінші баласы Үгедейге Батыс Монғолия мен Тарбагатай жерін берді. Кіші ұлі Төлеге монғол жері қарады.


title: Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда)

text:
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
Сабақтың ортасы
Ширату тапсырмасы (Жұптық, ұжымдық жұмыс) Таныстыру, талдау және бағалау
Жаңа сабақ
Жаңа топ құру «Әсерлерімізбен бөлісейік» жылулық шеңбері Педагог балаларға 1-2 минут көздерін жұмып,өздерін тағы да табиғат аясында,көк майса шалғында жатып,көк аспан,аппақ бұлттарды көріп,құстардың сайраған әнін,судың сыбдырын естіген кездерін елестетуді ұсынады. Жыл мезгілдері 4 жыл мезгілдерінің суреттері жасырын қойылады, Әр оқушы бір-бірден жасырын қағазды алады. Сурет бойынша топқа бөлінеді. Жұмыс ережесін келісу Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз! Уақытты үнемдейміз!
ҚБ «Смайлик» әдісі
3 -тапсырма. Саралау тапсырмасы «
Жеке жұмыс
Дескрипторлар:
Оқушылар портрет салу ережелерін біледі;
Портрет салудағы эстетикалық талаптарды орындайды;
ҚБ «Смайлик» әдісі
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.


title: Жаңа білім мен тәжірибені қолдану

text:
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану Таныстыру, талдау және бағалау (Ж) Өткен сабақта орындалған жұмыстарыңды қарастырыңыздар. Сұрақтарға жауап беріңіздер:
Жұмыстарыңыз қандай түсті гаммада орындалды?
Жұмыстарыңызда қандай тәсілдерді қолдандыңыздар?
Неге?
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау
Топтық тапсырмалар.
Кері байланыс
(ҚБ) “Екі жұлдыз, бір тілек” әдісі. Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда) Оқушылар «Тазалық» әдісі бойынша сабаққа кері байланысты ауызша айтты.
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.
«Тазалық» әдісі
«Тазалық» әдісі кері байланыс парағы
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Қазақ халқының қолөнері.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
2.2.3.1 Әртүрлі тәсілдер мен материалдарды және компоненттерді өлшеу, белгілеу, қию, формасын келтіру, жинақтау, қосу және біріктіру
2.2.4.1 Қауіпсіздік техникасын сақтап, материалдарды және құралдарды қолдану
Сабақтың барысы.
Сабақтың кезең
уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Жұмыс ережесін келісу
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
Сабақтың ортасы
Қолдану Талдау Білу және түсіну Оқушылар оқулықтағы негізгі тақырыппен танысады. «Сақина салмақ ойыны» Балалар біз бүгін сақина салмақ ойынын ойнаймыз. Бұл ойынның бүгіінгі ерекшелігі кімнің қолында сақина қалса менің сұрағыма жауап береді?
Қазақ халқының қолөнері туралы не білесіңдер?
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары(топта, ұжымда)
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Оқылым, жазылым тапсырма
лары.
Соңы
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану Таныстыру, талдау және бағалау (Ж) Өткен сабақта орындалған жұмыстарыңды қарастырыңыздар. Сұрақтарға жауап беріңіздер:
Жұмыстарыңыз қандай түсті гаммада орындалды?
Жұмыстарыңызда қандай тәсілдерді қолдандыңыздар?
Неге?
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау
Топтық тапсырмалар.
Кері байланыс
«Ұстазға хат» кері байланыс.
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.
«Ұстазға хат» кері байланыс.
«Ұстазға хат» кері байланыс.
әдісі кері байланыс парағы
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Ою – өрнек құрастырамыз. құрастырамыз. Таныстыру, талдау және бағалау.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
2.2.3.3 Шығармашылық жұмыстарды дайындау барысында қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
2.3.1.1 Өзінің жұмысын (эскиз, бұйым) негізгі идеясын және процесін түсіндіріп таныстыру
Сабақтың барысы.
Сабақтың кезең
уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Жаңа топ құру Психологиялық ахуал қалыптастыру. « Суреттерді аяқтайық » жаттығуы Мақсаты : Оқушылардың логикалық ойлауын , көру арқылы есте сақтауын , ойша жұмыс істей білуін дамыту .
Алдын-ала тақтаға мысықтың және қоянның құлақтары салынған плакат ілініп дайындалады . Оқушылардың көздері шарфпен байланады да , олар кезек-кезекпен шығып , бірі денесін , бірі басын , бірі аяғын салады , осылайша жалғаса береді .
Геометриялық фигуралар арқылы 3 түрлі геометриялық фигуралар (үшбұрыш, төртбұрыш, тіктөртбұрыш) онлаин түрде көрсетемін . Оқушылар өздеріне ұнаған фигураны алып, сол бойынша топтасады. Немесе сол фигуралардың артына өтілген тақырыптар бойынша терминдер жазып қоюға болады.


title: Жұмыс ережесін келісу - Сабақтың тақырыбы Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз. Таныстыру,...

text:
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
Сабақтың ортасы
Ширату тапсырмасы. Белсенді оқу тапсырмалары(топта, ұжымда) «Көршіңе әңгімелеп бер» Бұл әдіс оқушылар өз ойларын дауыстап айтып беру үшін пайдаланылады. Сұрақ қойыңыз, ойластыруға уақыт беріңіз, одан кейін оқушылардан өз ойларын көршілерімен бөлісуді сұраңыз, оқушыларға жаңа тақырыпты айтыңыз және осы тақырып бойынша өздері білетін барлық жағдайды көршісіне айтуын ұсыныңыз.
Ою үлгілерін қимыл мен көрсету Өзі ұқсап адамның денесіне, Бүкірейіп тұрады қошқармүйіз. Онымен жалғастырсақ құсқанатын, Аспанда қалқып жүрген құстай ұшып. Жердегі жануардың ізін салған, Маймаңдап келе жатқан түйетабан деп айтқанда Оқушылар қимылмен көрсетеді.
Дескриптор: Берілген тақырып бойынша тапсырмаларды орындайды.
• Алған білімі бойынша жоба жасап, мұғалімнің көмегімен түсіндіре алады.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.


title: Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау

text:
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары(топта, ұжымда)
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Оқылым, жазылым тапсырма
лары.
Соңы
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану Таныстыру, талдау және бағалау (Ж) Өткен сабақта орындалған жұмыстарыңды қарастырыңыздар. Сұрақтарға жауап беріңіздер:
Жұмыстарыңыз қандай түсті гаммада орындалды?
Жұмыстарыңызда қандай тәсілдерді қолдандыңыздар?
Неге?
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау
Топтық тапсырмалар.
Кері байланыс
«Ұстазға хат» кері байланыс.
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.
«Ұстазға хат» кері байланыс.
«Ұстазға хат» кері байланыс.
әдісі кері байланыс парағы
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Ою – өрнек құрастырамыз. Таныстыру, талдау және бағалау.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
2.2.3.3 Шығармашылық жұмыстарды дайындау барысында қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
Сабақтың барысы.
Сабақтың кезең
уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Сиқырлы айналу» жылулық шеңбері. «Мен және аспан» Педагог балалардың назарын аспанның әдемілігіне аударады.Балалар аспандағы бұлттарды түрлі заттарға ұқсатып айтады;үлпілдік ақша бұлттаға,жауар бұлттай түнерген аспанға,мейірімді жылы күнге,ай мен жұлдыздарға,қарлығашқа,бозторғайға,шымшыққа,бүркітке т.б.айналады.
Жұмыс ережесін келісу


title: Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)

text:
Сабақтың ортасы
|
Импрессионист-суретшілер салған табиғат көріністері
Дескрипторы:
Отандық және әлемдік мәдениеттің түрлі өнер туындыларының ерекшеліктерін түсіндіре алады.
оюды тауып көрейікші) Бейне ролик көрсету. Бейне роликті көрген кезде мағұлматтарға мән беріп көру қажет. Мысалы: Ою-өрнек дегеніміз не? Ою-өрнектің неше түрі бар? Кілемде,құрақ көрпелерде қандай ою-өрнектер басым? Ата-бабаларымыз ою-өрнекті не үшін қолданған? Оқушылар оқулықтағы негізгі тақырыппен танысады. Жұмбақтар Екі басы дөңгелек, Екі ұшы сүйір, Қиғанға үйір. (қайшы) Бөлінгенді табыстырып, Біріктірсе қабыстырып Жымдастырған жігіт де, Байқамайсың түгін де. (желім) Сансыз ойлар бетінде, Сайрап жатыр бар тілде. Қажетпін мен әр күнде, Өшпейді бір әрпім де. (қағаз) Енді осы заттардың қауіпсіздік ережесін біліп алайық Қайшымен жұмыс жасау қауіпсіздігі 1. Еңбек сабағына арналған ұшы доғал қайшыны пайдалан. 2. Қайшыны тек өз жұмыс орныңда ғана пайдалан. 3. Қайшының ұшын жоғары қаратып ұстама. 4. Қайшыны ашық күйінде қалдырма. 5. Екінші адамға қайшыны жабық түрінде сабы жағымен ұсын. 6. Қайшымен қию кезінде жүрме, ешкімге жақындама. 7. Қайшының алмасына зер салып қи. 8. Жұмыс соңында қайшыны қабына салып қой. Желіммен жұмыс жасау қауіпсіздігі 1. Желімнің қақпағын абайлап аш. 2. Қағазға ұқыпты, керегінше жақ. 3. Артығын сүрткішпен алып таста. 4. Қолыңды сүрткішпен сүрт. 5. Жұмыс соңында қақпағын жауып, орнына қой.
|
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау
|
Форматив
ті бағалау.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырмалары.
|


title: Жаңа білім мен тәжірибені қолдану

text:
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану, (Ж) Кері байланыс«Аяқталмаған ой» әдісі Мен .....................білдім.
Маған.................... қызықты болды.
Маған...................... қиындық тудырды.
Мен мынандай тапсырмаларды орындай алдым..............
Мен ................. түсінбедім.
Мен енді ............. білдім.
Мен ......................сезіндім.
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау.
Топтық тапсырмалар.
Кері байланыс
«Бағдаршам» кері байланыс.
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.


title: «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз

text:
«Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз.
Алматы – әсем әрі үлкен қала.Жұпар иісі аңқыған апорт алмасы – қаланың символы. Алматыда апорт алмасының таңғажайып субұрқағы бар. Оның авторы – Едіге Рахмадиев. Апорт — алманың ірі, әрі құнды түрі. Салқындау, бірақ ұзақ емес қысы бар, ал жазы жылы немесе ыстық болатын оңтүстіктің орта белдеуінде (Солтүстік Кавказ, Іле Алатауы) кең тараған. Апорттың қабығы тығыз, сары немесе жасыл-сары қызыл-қоңыр мөрімен болады; ішкі жағы (еті) сусымалылығымен, нәзік дәмімен ерекшеленеді. Апорт — кеш пісетін түрге жатады, қыркүйек айларында ғана пісіп жетіледі. Кеш піскендіктен қыста жақсы сақталады.
Қолдану
Апорт алмасын мозаика тәсілімен жасайық. Бізге ақ немесе сары түсті қатырма қағаз, жай қарындаш, ермексаз керек.
Жұмыс реті:
1. Жай қарындашпен алманың суретін салу.
2.Қызыл түсті ермексаз шығару.
3. Кішкене шарлар жасау.
4.Сырт жағынан бастап айналдыра тізіп шығу.
5.Жасыл түсті ермексаздан жапырағын жасау.
6.Қоңыр түстен сабағын жасау.
(Г)Кері байланыс. «Шеңбердегі доп» Оқушылар дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары(топта, ұжымда)
«Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі арқылы суретпен және мәтінмен жұмыс жасайды.
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау
Форматив
ті бағалау
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Оқылым, жазылым тапсырма
лары.
Сабақтың соңы
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану (Ж) Өткен сабақта орындалған жұмыстарыңды қарастырыңыздар. Сұрақтарға жауап беріңіздер:


title: Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда)

text:
Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда) Оқушыларға «Білім пирамидасы» кері байланыс постері түсіндіріледі. Стикерлер таратылады. Оқушылар өздері қалаған шың басына жабыстырады.
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау
Топтық тапсырмалар.
Кері байланыс
(ҚБ) “Екі жұлдыз, бір тілек” әдісі. Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда) Оқушылар «Тазалық» әдісі бойынша сабаққа кері байланысты ауызша айтты.
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.
«Тазалық» әдісі
«Тазалық» әдісі кері байланыс парағы
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз. Таныстыру, талдау және бағалау.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
2.1.2.1 Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрларын анықтау және олардың айырмашылық ерекшеліктерін (сипаттамасын) суреттеу
Сабақтың барысы.
Сабақтың кезең
уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгелдеу. Оқушылар тұрып, балалар бір – біріне сәттілік тілейді.
Жеміс жидектермен оқушыларды топқа бөлемін.
Б
алалар таңдаған алмаларың бойынша топқа бөлініп отырайық
с
ары алма жасыл алма қызыл алма
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
Сабақтың ортасы
Білім және түсіну Оқушылар оқулықтағы негізгі тақырыппен танысады. Мозайка өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозайкасын жасаймыз.
Білім мен білік қоржыны.
Қолдану. Балаларға мозайка сөзіне түсінік беріп, қандай өнер түрі екендігін түсіндіру.
Мозайка дегеніміз – асыл тастар, шыны сынықтарына, түрлі-түсті қағаз қиындыларынан құрастырылған сурет. Ол аппликация өнерінің бір түрі. Аппликация өнерін дүние жүзі халықтарының бәрі біледі. Мозайка өнері бізге өте ертеден белгілі. Бұл өнер Батыс Еуропа елдерінде жақсы дамыған. Сондай-ақ қолөнерінде алатын орны да ерекше.
2 .Мозайка түрлерімен таныстыру (ермексаздан, түрлі түсті қағаздан, малта тастардан, бөтелке сынықтарынан) тақырыпты өмірмен байланыстыру: ертеде зәулім сарайлар мен мешіт, шіркеулерді мозайкамен әшекейлегенін әңгімелеу.
Мысалы: Қожа Ахмет Ясауи кесенесі, Испаниядағы Гуэль саябағы.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mozaika-onerimen-tanisamiz-aport-almasi-mozaika.html?page=3#Мозаика_өнерімен_танысамыз._«Апорт_алмасы»_мозаикасын_жасаймыз._Таныстыру,_талдау_және_бағалау.

title: Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда)


title: Тәжірибе жасау - Сабақтың тақырыбы Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз. Таныстыру, талдау және бағалау

text:
Басы
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Сиқырлы айналу» жылулық шеңбері. «Мен және аспан»
Педагог балалардың назарын аспанның әдемілігіне аударады.Балалар аспандағы бұлттарды түрлі заттарға ұқсатып айтады;үлпілдік ақша бұлттаға,жауар бұлттай түнерген аспанға,мейірімді жылы күнге,ай мен жұлдыздарға,қарлығашқа,бозторғайға,шымшыққа,бүркітке т.б.айналады.
Жұмыс ережесін келісу
Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
Уақытты үнемдейміз!
Нақты,дәл жауап береміз!
Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
Сабаққа белсене қатысып, жақсы бағааламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)
«Айналмалы бекеттер»
|
Психологиялық ахуалға берілген психогиялық жаттыңуларды орындау арқылы жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
|
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
|
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
|


title: « Серпілген сауалдар» әдісі - Сабақтың тақырыбы Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз....

text:
« Серпілген сауалдар» әдісі.
Суретшілер бұл туындыларда қандай көңіл күйді беруге тырысқан?
Картинада балалар не істеп жатыр?
Суретшілер қандай әсерлегіш құралдарды пайдаланған?
Қолдану. Талдау
Достарыңмен бірге ойнайтын ойындар туралы шағын әңгіме құра
Әсем әуен орындалып тұрады.
Дескриптор:
1. Әңгімені жүйелі құрай біледі
2. Ойын ережелерін айтып береді
3. Таза ауадағы ойынның маңыздылығын түсінеді
Кері байланыс «Бағдаршам»
|
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау
|
Форматив
ті бағалау.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырмалары.
|
Соңы
|
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану,
(Ж) Кері байланыс«Аяқталмаған ой» әдісі
Мен .....................білдім.
Маған.................... қызықты болды.
Маған...................... қиындық тудырды.
Мен мынандай тапсырмаларды орындай алдым..............
Мен ................. түсінбедім.
Мен енді ............. білдім.
Мен ......................сезіндім.
|
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
|
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау.
|
Топтық тапсырмалар.
|
Кері байланыс
|
«Бағдаршам» кері байланыс.
|
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.
|
«Бағдар
шам»
|
Кері байланыс тақтай
шасы.
|
Педагогтің аты-жөні
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Графика өнерімен танысамыз.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
2.3.2.1 Өнердің әртүрлі туындыларының негізгі суреттеу құралдары мен орындау материалдарын анықтау
2.2.3.1 Әртүрлі тәсілдер мен материалдарды және компоненттерді өлшеу, белгілеу, қию, формасын келтіру, жинақтау, қосу және біріктіру
|
Сабақтың барысы.
|
|
Сабақтың кезең
уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Жұмыс ережесін келісу
Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
Уақытты үнемдейміз!
Нақты,дәл жауап береміз!
Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
Сабаққа белсене қатысып, жақсы бағааламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)
«Барлық оқушылармен жұмыс»
Бұл жұмыс түрі бүкіл сынып оқушыларының бір мезгілде жұмысқа жұмылдырылуын қамтамасыз етеді. Оқушылардың барлық сұрақтарына мұғалім жұмыстың алдында жауап беруі тиіс, бұл оқушыларды да, мұғалімді де алаңдатпайды.
|
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
|
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
|
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
|
Сабақтың ортасы
|
Білу және түсіну
Оқушылар оқулықтағы негізгі тақырыппен танысады.
Графика.
Бұл ұғым суретшілер іс-әрекетінің өте кең және сан алуан шеңберін қамтиды. Живописьтен ерекшелігі сол, графикамен біз барлық жерде кездесеміз. Кітаптағы иллюстрациялар, газеттегі суреттемелер мен карикатуралар, түрлі товарлардың орауыштарын безендіру, көшедегі плакаттар – осының бәрі графика неғұрлым шартты, ол түстер мен формалардың бүкіл байлығын бере алмайды, графика оларды жеңілдете отырып, ең негізгісін таңдап алады. Графика өнерінің живописьпен кейбір белгілері ортақ: онда да жазықтық үстінде бейнелеу орын алады.
График,живописьші сияқты, перспективаны меңгеруге, анатомияны білуге, сурет сала білуге тиіс. Бірақ егер живописьте түс және ол жасаған колорит бірінші орында тұрса, ал сурет қажетті, бірақ әйтсе де көмекші роль атқарса, графикада суреттің рөлі шешуші, мұнда ол өнердің дербес түріне айналады. Графикада сызықтар, штрихтар, ашық және қара қоңыр дақтардың ара қатынасы жетекші маңызға ие болады. Рас, графика өнерінің кейбір түрлерінде түстер де пайдаланылады, бірақ оның рөлі, әдетте, шектеулі, қызметтік дәрежеде ғана болып қалады.
Ең сараң графика – заттардың тек нобайы ғана беретін сызықтық сурет бірақ мұндай сараң сурет те көп нәрсені – адамның типін, характерін, қимылын бере алады. Суретшінің көзбен дәл өлшеуі, мінсіз талғамы және сенімді қолдары сызықтарға болмашы ауытқулар бере отырып, оны аздап жіңішкерте немесе жуандата отырып, оған түрлі характер береді. Форманы «пішіндеуге», жарық пен көлеңкені және бір жағынан заттың фактурасын беруге қабілетті штрихтық суреттің мүмкіндіктері үлкен.
Сурет түстермен боялуы да мүмкін әдетте бұл акварельмен немесе пастельмен жасалады. Бұл живопись емес, заттардың түстік сипаттамасына жасалған ишара ғана, басты міндет форманы беру болып қала береді. Графикаға гравюралардың барлық түрлеріне жатады, суреттерден айырмашылығы сол, оларды көп дана етіп көбейтуге болады. Гравюралар сондай-ақ ақ-қара және түрлі-түсті болады. Түрлі-түсті гравюралар бірнеше тақталардан басылады. Гравюралардан басқа, графика өнерінің тағы бір түрі – литография да көбейеді. Бұл – бетіне тікелей сурет салынған ерекше жалпақ тастан басып шығару. Литография ақ-қара және түрлі-түсті болады.
Графикалық өнердің ең көп тараған түрі – плакат. Оның түрлері аз емес, бірақ олардың ішіндегі ең бастысы – қоғамдық өмірде елеулі роль атқаратын саяси, үгіт плакаты. Плакаттың аса маңызды ерекшелігі суреттің қысқаша жазумен мағыналық және композициялық жағынан бірігуі болып табылады.
Сатиралық графика – карикатура да бүгінгі өмірде айтарлықтай роль атқарады. Олармен біз, газеттің немесе журналдың кезекті санын аша отырып, күн сайын ұшырасамыз. Графика үшін тұтас алғанда қолданылған түстің шарттылығы, образдың жалпылығы, әсірелеу мен символика тән. Графика өнерінде живописьпен және скульптурамен салыстырғанда сыртқы ұқсастықтан едәуір ауытқуға жол беріледі
|
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
|
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырма
лары.
|
Соңы
|
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану
(Ж) Өткен сабақта орындалған жұмыстарыңды қарастырыңыздар. Сұрақтарға жауап беріңіздер:
Жұмыстарыңыз қандай түсті гаммада орындалды?
Жұмыстарыңызда қандай тәсілдерді қолдандыңыздар?
Неге?
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mozaika-onerimen-tanisamiz-aport-almasi-mozaika.html?page=5#Қолдану._Талдау__Достарыңмен_бірге_ойнайтын_ойындар_туралы_шағын_әңгіме_құра__Әсем_әуен_орындалып_тұрады.__Дескриптор


title: Рефлексия (жеке,жұпта,топта, ұжымда)

text:
Сұлба дегеніміз не? Сұлба жасау жолдары. Таныстыру, талдау және бағалау.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
2.2.3.1 Әртүрлі тәсілдер мен материалдарды және компоненттерді өлшеу, белгілеу, қию, формасын келтіру, жинақтау, қосу және біріктіру
2.3.1.1 Өзінің жұмысын (эскиз, бұйым) негізгі идеясын және процесін түсіндіріп таныстыру
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
Сабақтың ортасы
Бүгін танысатын жаңа сөзіміз «сұлба» .
«Миға шабуыл» әдісі.
1.Сұлба дегеніміз не?
2.Бұрын сұлба сөзін естіп көрдік пе?
3.Жалпы қайда қолданылады?
4.Сұлбаға нелерді жатқызуымызға болады?
«Жаңа ақпарат» әдісі.Сұлба-графиканың бір түрі.Сұлба (Схема гр.schema-сыртқы түрі,пішін) –машинада немесе механизмде негізгі немесе қосалқы функцияларды орындайтын элементтер мен байланыстардың жиынтығын көрсететін масштабсыз сұлба,сонымен қатар түзілімнің,аспаптың,құрылғының қондырғының,құрылыстың т.б. жұмыс кезіндегі негізгі идеяны принцептерді және процестердің жүйелігін түсіңдіретін құрылымдау құжаттамасының бөлігі болып табылатын сызба.


title: Тақтамен жұмыс.Тапсырма орындау - Сабақтың тақырыбы Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз....

text:
Тақтамен жұмыс.Тапсырма орындау.
-Қане балалар барлығымыз тақтаға назар аударықшы:
-Не көріп тұрмыз?
-Балалар суреттер арасынан қандай айырмашылық байқадыңдар?
-Жалпы сурет дегеніміз не?
-Осы жерде бірыңғай сурет көріп тұрмызба?
-Сурет пен сұлба арасынан қандай айырмашылық байқадық?
-Қандай анықтама құрастыруға болады,қалай ойлайсыңдар?
Тапсырма:
1.Жұптық тапсырма:оқушыларға үлестірме қағаздар суреттер беріледі,сол суреттер ішінен сұлбаны анықтау керек.
Сергіту сәті.«Қызыл өрік»
2. « Сиқырлы қорапша» ойыны.
Ойынның шарты бойынша оқушыларға тапсырмалар салынған қорапша ұсынылады.Қорапша белгілі бағыт бойынша әуен ырғағымен жүріп отырады,қай оқушыда әуен аяқталса сол оқушы қорапша ішіндегі тапсырманы орындайды.
(Т) «Фишбоун» әдісі
Оқушылар берілген жоспар бойынша фишбоун кестесін толтырады (таңдау бойынша)
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары(ұжымда)
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау
|
Форматив
ті бағалау.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырмалары.
|
Соңы
|
Әртүрлі жанрдағы табиғат құбылыстарының көрінісі
Жауабыңды түсіндір.
|
|
|
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
|
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау.
|
Топтық тапсырмалар.
|
Кері байланыс
|
«Рефлексия» кері байланыс.
|
Сабақтан алған әсерлерін кері байланыс арқылы білдіреді.
|
«Рефлексия»
|
Кері байланыс тақтай
шасы.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mozaika-onerimen-tanisamiz-aport-almasi-mozaika.html?page=7#Тапсырма:_1.Жұптық_тапсырма:оқушыларға_үлестірме_қағаздар_суреттер_беріледі,сол_суреттер_ішінен_сұлбаны_анықтау_керек._Сергіту_сәті.«Қызыл_өрік»


title: Сұлба дегеніміз не? Сұлба жасау жолдары. Таныстыру, талдау және бағалау

text:
Басы
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Сиқырлы айналу» жылулық шеңбері. «Мен және аспан»
Педагог балалардың назарын аспанның әдемілігіне аударады.Балалар аспандағы бұлттарды түрлі заттарға ұқсатып айтады;үлпілдік ақша бұлттаға,жауар бұлттай түнерген аспанға,мейірімді жылы күнге,ай мен жұлдыздарға,қарлығашқа,бозторғайға,шымшыққа,бүркітке т.б.айналады.
Жұмыс ережесін келісу
Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
Уақытты үнемдейміз!
Нақты,дәл жауап береміз!
Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
Сабаққа белсене қатысып, жақсы бағааламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)
Суретшілер қызыл,жасыл,қызғылт сары түстерді жылы түстер деп атайды.Көк,ашық көк және көгілдір түстерді суық түстер дейді.Суық түстердің астындағы суреттерге қара. Неліктен олай аталады деп ойлайсың?
|
Психологиялық ахуалға берілген психогиялық жаттыңуларды орындау арқылы жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
|
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
|
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
|


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз. Таныстыру, талдау және бағалау

text:
Ат Бүгін танысатын жаңа сөзіміз «сұлба» .
«Миға шабуыл» әдісі.
1.Сұлба дегеніміз не?
2.Бұрын сұлба сөзін естіп көрдік пе?
3.Жалпы қайда қолданылады?
4.Сұлбаға нелерді жатқызуымызға болады?
ақты адамдар фото суреттерін көрсету
Өмірбаянын қысқаша мәлімдеу
Дескрипторы:
Тапсырманы дұрыс ережеге сай орындайды.
(Т) «Фишбоун» әдісі
Оқушылар берілген жоспар бойынша фишбоун кестесін толтырады (таңдау бойынша)
|
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау
|
Форматив
ті бағалау.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырмалары.
|
Кері байланыс
|
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану
Топтық жұмыс. «Галлерияда ой шарлау»
Берілген тақырыпта топтық жұмысы жүргізіліп, әр топтың жұмысы қабырғаға ілінеді де, оқушылар жүріп, аралап, оған әр оқушылар кішкене жапсырма қағазға бағасын беріп, пікірін жазып жабыстырып кетеді. Ең жақсы баға алған топтың жұмысы қаралады.
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау.
|


title: Сабақтың тақырыбы Мозаика өнерімен танысамыз. «Апорт алмасы» мозаикасын жасаймыз. Таныстыру, талдау және бағалау

text:
Ұйымдастыру кезеңі 2 минут Топтарға бөлу. «Қағаз қиындылары» Төрт түсті қағаздарды топ құрамындағы оқушылар саны бойынша алтыға қиып, оларды араластырып, оқушыларға таратып беру. Оқушылар қиықтарды құрастырып бүтін сурет шығарады. Сол арқылы топтарға бөлінеді.
Психологиялық ахуал қалыптастыру: 3 минут «Өзі туралы кластер» тренинг Оқушылар танысу үшін өздері туралы кластерлер құрастыруы керек. Олар парақтың ортасындағы шеңберге өз есімдерін жазып, одан таралатын шеңберлерге өздерінің өмірінде маңызы бар негізгі рөлін жазады. Мысалы: Жанұяның еркесі, адал дос т.б
Психологиялық ахуалға берілген тақпақтарды дауыстап айтып, тілді жаттықтыру және жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
Сабақтың ортасы
Білу және түсіну Оқушылар оқулықтағы негізгі тақырыппен танысады. Мозаика өнерімен танысамыз.
Мозаика дегеніміз – асыл тастар, шыны сынықтарынан, түрлі-түсті қағаз қиындыларынан құрастырылған сурет. Ол аппликация өнерінің бір түрі. Аппликация өнерін дүние жүзі халықтарының бәрі біледі. Мозаика өнері бізге өте ертеден белгілі. Бұл өнер Батыс Еуропа елдерінде жақсы дамыған. Сондай-ақ қолөнерде алатын орны да ерекше. Бұрын мозаика өзен бойындағы малтатастардан жасалған. Кейін смальта деген түрлі түсті күңгірт шыны қолданылады. Олар өте айшықты, берік келеді.Бұрын зәулім сарайлар мен мешіт, шіркеулерді мозаикамен әшекейлеген. Қазір ғимараттар, субұрқақ метро стансаларын мозаикамен безендіреді. Заманауи шеберлер мозаика жасау үшін әр түрлі материалдарды қолданады: сынған ыдыс пен айна, моншақ, қатырма қағаз, табиғи материалдар. Панно - мата кесіндісі. 1) мүсіндік бейнелер немесе түрлі суреттермен әшекейленген қабырғаның бір бөлігі; 2) қабырғаның бір бөлігін немесе үйдің ішкі төбесін әсемдеу мақсатымен салынған кескіндемелік туынды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mozaika-onerimen-tanisamiz-aport-almasi-mozaika.html#Мозаика_өнерімен_танысамыз._«Апорт_алмасы»_мозаикасын_жасаймыз._Таныстыру,_талдау_және_бағалау.


title:
минут
1 минут - Сабақтың тақырыбы Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» өлеңіндегі ақын қайғысы Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
Ұйымдастыру кезең. Оқушыларамен амандасу.
Психологиялық жағымды атмосфера қалыптастыру.
Мұхтар Шаханов «ТӨРТ АНА» өлеңі тыңдау. Бүгін сабағымы
Болжау Оқушылар тақтада ілініп тұрған суреттерге қарап, оркестр, ұлттық аспап, күй сөздерінің мағынасын ашады. Содан кейін Құрманғазының «Сарыарқа» күйін тыңдап, жұпта күй мазмұнына болжау жасайды.
Қабілеті жоғары оқушылар бұл күйде көрініс тапқан картиналардың не туралы екенін айтуы мүмкін.
Ж/Т. «TED әңгімелері (talks)» Сабақтың тақырыбына қатысты 2 минуттық TED әңгімелерін (talks) жеке немесе топтарда дайындау тапсырылады:
1-топ: «Сарыарқаның географиялық жағдайы»
2-топ: «Сарыарқадан шыққан ұлы тұлғалар»
3-топ: «Сарыарқа» өлеңінің шығу тарихы
топтардан бір спикер сайланады. Оқушыларға 2 минуттық сөз дайындауға беретін тақырыптың өзектілігіне мән беріледі, себебі, тақырып оқушыларды креативті ойлауға, шығармашылыққа жетелесе сәтті болады
ҚБ «Мадақтау»
Сабақтың мақсатын таныстыру мен бағалау критерийімен таныстыру.
«ТӨРТ АНА» өлеңі
Слайд
Құрманғазы «Сарыарқа» күйі
https://www.youtube.com/watch?v=juoeZmu1JCU
Суреттер
Слайд
Ортасы Жаңа сабақ:
15 минут
10 минут
2 минут
Пафос (гр.pathos –сезім, құмарлық), құлшыныс, құштарлық, асқақтық, қуатты сезім мен терең шабыт мағынасында қолданылған. Пафосты қаламгердің шығармашылық ойының сын-сипатын айқындауда, туындыларында заман бейнесінің бейнеленуі дәрежесін бағалауда негізгі көрсеткіш ретінде танылады.


title: «Рөлдегі оқушылар» әдісі (саралау)

text:
«Рөлдегі оқушылар» әдісі (саралау) Оқушыларға өлең жолдарын бөліп беремін. Өлеңнен үзінді тыңдау
1-қадам: топ мүшелерін реттейді.
Баяндаушы – өлеңнің тақырыбы, идеясына талдау жасай отырып, пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашады.
Сөз тапқыш – өлеңде кездескен атауларға түсінік береді.
Бейнелеуші-суретші – өлеңнің мазмұны бойынша суреттер салады.
Дәнекер – өлең мәтінін қазіргі өмірмен ұштастырады.
2-қадам: берілген тапсырмаларды топ ішінде талқылайды.
3-қадам: талқыланған тапсырмаларды презентация жасап,қорғайды.
Дескриптор - шығарма идеясын анықтайды;
- үзінділерге сай ақпараттар жинайды;
- ұлттық мүдде тұрғысынан ашып жазады;
- ойларын жеткізеді
Өзара бағалау ҚБ «Лайк. Пікір. Репост» Талқылау: 1.Осы тапсырмада қандай нәтижеге қол жетікізе алдың? 2.Берліген тапсырмада рөліңді қаншалықты орындай білдің? 3.Тапсырманы орында у барыснда қандай кедергілер болды?
Жеке жұмыс «Мәңгілік Ел» идеясы Оқушылар өлеңнен қысқа тіркестер тауып, жоғарыда көрсетілген тақырып аясында ойтолғауды «Мәңгілік Ел» идеясымен байланыстырып жазады.
«ПОПС формуласы» әдісі
Пікір. «Менің ойымша, бұл...»
Дәлел. «Себебі, мен оны былай түсіндірер едім...»
Мысал. «Оны мен мына мысалдармен дәлелдей аламын...»
Қорытынды. «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»
Қайрат Нұртастың «Астана» өлеңінен үзінді беру. Бүгінгі сабақты «Мәңгілік Ел» идеясы Қазақстанның Тәуелсіздігі және Астана
«Әр қалыпта жазу» әдісі Ақынның қайғысын сейілту үшін ақынға жеделхат жазу.
Дескриптор - өлеңнің идеясына пікір білдіреді;
- өз ойын дәлелдейді;
- өмірмен байланыстырады;
- қорытынды ой айтады.


title: ҚБ «Үздігін таңда - Сабақтың тақырыбы Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» өлеңіндегі ақын қайғысы Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
ҚБ «Үздігін таңда»
«Бір айналым сөйлесу» әдісі
- Өлеңнің тақырыбы мен идеясы туралы, пафосы жайында әр оқушы өз түсінігі бойынша екі сөйлемнен айту керек;
Кері байланыс беру мұғалім коментарийі
|
https://bilimland.kz/kk/courses/qazaq-adebieti/10-synyp/lesson/murat-mongkeuly-ush-qiyan-saryarqa-tolhaulary
Нотбук
Интернет желісі
8-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы
Слайд
Сурет
Бақылау парағы
Құм сағат
Өлең жолдары
Дәптер
Слайд
|
Соңы.
Рефлексия
5 минут
|
Кері байланыс
«3Қ» әдісі
Бүгінгі сабақта не құнды болды?
Бүгінгі сабақта не қиын болды?
Бүгінгі сабақта не қызықты болды?
Сабақтың мақсатына оралу.
Бүгінгі сабақта біз көздеген мақсатқа жеттік пе? Осы орайда бағалау парағы бойынша оқушыларды сабақ мақсатына қаншалық жете алғандығын анықтау.
Мұғалім оқушылардың ауызша жауаптарына коментарий береді.
Үйге: Өздеріңе ұнаған үзіндіні жаттап алыңдар. «Сарыарқа» мен «Үш қиян» өлеңін салыстыру.
|
Сабақтан алған әсерлерін сұраққа жауап беру арқылы жеткізеді.
Бағалау парағы
|
Қосымша ақпарат
|
Саралау – Сіз қосымша
көмек көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы
күрделендіруді қалай
жоспарлайсыз?
Оқушылардың оқуға деген қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін сабақта топтық жұмысты орындау барысында рөл сараланған тапсырмалар арқылы беріледі.
Оқушылар «Рөлдегі оқушы» әдісі
бойынша тапсырманы орындау барысында өз қабілеттеріне қарай «Баяндаушы», «Сөз тапқыш»
«Бейнелеуші-суретші», «Дәнекер»
рөлдерін бөліп алып орындайды. Бұл таңдау құқығы оқушының тапсырманы тез ірі қызығушылықпен орындауына жәрдемдеседі. Қабілеті жоғары оқушылар «Мәлімет жинау» кезінде басқалардан неғұрлым көп әрі қызықты ақпаратты жинай білуімен ерекшеленеді. Жазылым жұмыс саралап беремін. Қолдауды қажет еттін оқушылар ақынға хат жазады.
|
Бағалау - Оқушылардың
үйренгенін тексеруді қалай
жоспарлайсыз?
Әр тапсырмадан кейін қалыптастырушы бағалау жүзеге асады.
|


title: ҚБ «Мадақтау» - Сабақтың тақырыбы Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» өлеңіндегі ақын қайғысы Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
ҚБ «Мадақтау», «Лайк. Пікір. Репост», бағалау критерийі, бағалау парағы
Пәнаралық байланыс
Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері
АКT-мен байланыс
Құндылықтардағы
байланыс
1-топ: «Сарыарқаның географиялық жағдайы» географиямен байланысты 2-топ: «Сарыарқадан шыққан ұлы тұлғалар» тарихпен байланысты Жазылым жұмысы қазақ тілімен байланысты, «Сарыарқа» күйі тыңдау және ол туралы айту музыкамен байланысты болады. Ұйымшылдықта жұмыс жасауға баулып отырамын. Интерактивті тақта, интернет желісін пайдалану, слайд жасау. Өлеңнің идеясын ашуда тарихпен байланысты болады
Рефлексия Сабақ / оқу мақсаттары
шынайы ма?
Бүгін оқушылар не білді?
Сыныптағы ахуал қандай болды?
Мен жоспарлаған
саралаушаралары
тиімді болды ма?
Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен
өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және
неліктен?
Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.
Қорытынды бағамдау Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?


title: Сабақтың тақырыбы Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» өлеңіндегі ақын қайғысы Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
Т/Ж.8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу.
Сабақ мақсаттары:
Оқушылардың барлығы: өлеңнің идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашады.
Оқушылардың көбісі: өлеңнің идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан аша отырып, өлеңнен дәлелдер келтіреді.
Оқушылардың кейбірі: өлеңнің идеясының, пафосын бүгінгі заман келбетімен салыстыра отырып өзіндік пікірін білдіріп, сын айта алады.
Бағалау критерийлері:
Әдеби шығарманың идеясы мен пафосының ұлттық ерекшелігін көрсетеді
Тілдік мақсат :пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер
Идея, пафос, бейне, келбет, заман шындығы, сезімталдық
Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер: менің ойымша....,
мен оны былай түсіндіремін.....,
себебі....., оған мынандай дәлел келтіре аламын....,
мәселенің шешеу жолдарын ұсынар болсам,....,
қорыта келе,.......
тақырып, идея,менің ойымша, өлеңнің идеясына сүйенсем...
Құндылықтарға баулу
«Мәңгілік ел» жалпықоғамдық құндылығы: Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы, елжандылық, толеранттық, ұлтжандылық тәрбие
- Тіл мен мәдениет; - Өмір бойы білім алу;
- Топ мүшесі ретінде жүктелген жауапкершілікті сезіну;
- Топтық және жұптық жұмыста ынтымақтастықпен жұмыс жасау
Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың топтаса және жеке отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу,өзіндік көзқарасын дәлелдей алу дағдылары негізінде жүзеге асады.
Қазақстанның Тәуелсіздігі және Астана қазастандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік
Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың топтаса және жеке отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу,өзіндік көзқарасын дәлелдей алу дағдылары негізінде жүзеге асады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mrat-mokeli-sariara-oleindegi-ain-ajfisi-saba-n.html#Құндылықтарға_баулу__«Мәңгілік_ел»_жалпықоғамдық_құндылығы:_Тарихтың,_мәдениет_пен_тілдің_біртұтастығы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mrat-mokeli-sariara-olei-sabati-masati.html#3._Ресейдің_отарлау_әрекеттерін_баяндауы:_жерін_біртіндеп_алуы;_Исатай_мен_Махамбетті_өлтіртуі;_Ер_Есетті_ел_адамына_айтып_тұтқындатуы;

title: Сабақтың тақырыбы Мұрат Мөңкеұлы «Сарыарқа» өлеңі Сабақтың мақсаты

text:
8.1.4.1 - Әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтайды.
«Әдеби шеңбер» әдісі
«Сарыарқа» толғауы – Мұрат Мөңкеұлының ғасырлар бойы бабаларымыздың ақ білектің күшімен, ақ найзаның ұшымен қорғап келген қасиетті қонысының талауға түсуін, қазақ елінің құлдырауын дөп басып көріп, жалынды жырмен тебірене толғайтын, қасіретке толы қазақ қоғамының айнасы болған шығармаларының бірі. Толғау «қоян жұты» кезіндегі қайғылы көріністерді суреттейді. Жұтта адам малынан айырылып жұтаса, отаршылар халықты жерден, тəуелсіздіктен айыратын апаттар екенін ақын түсінеді. Табиғат апатынан патшалықтың зобалаңы кем түспеуі, екеуі де панасыз халықты күйзелтіп жатыр дегенді айтады.
Толғаудың сюжеттік желісі
Сюжет – шығармадағы оқиғалардың бір-бірімен байланысы, күрес-тартысы. Оқиғалар қалай болса солай суреттелмейді, белгілі бір тәртіппен дамиды.
Толғаудың сюжеттік желісі
1. Ақынның отбасымен Маңғыстауға көшіп келгенін айтуы;
2. Елін тастап, көшуге мәжбүр болған ел туралы айтуы;
3. Ресейдің отарлау әрекеттерін баяндауы: жерін біртіндеп алуы; Исатай мен Махамбетті өлтіртуі; Ер Есетті ел адамына айтып тұтқындатуы;
4. Осы жерді қоныс еткен ата-балаларын еске алуы.
5. Алаңсыз күндерді аңсауы: елінің ертеректегі бейқам тірлігін баяндауы; елге шұрайлы қоныс болған жерлерді еске алуы
Дескриптор
толғауды мұқият оқиды;
толғаудың сюжеттік желісіне талдау жасайды; анықтайды;
өлеңнің идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mrat-mokeli-sariara-olei-sabati-masati.html#5._Алаңсыз_күндерді_аңсауы:_елінің_ертеректегі_бейқам_тірлігін_баяндауы;_елге_шұрайлы_қоныс_болған_жерлерді_еске_алуы


title: ЖЖ. «Кластер» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі Оқу мақсаты

text:
ЖЖ. «Кластер» әдісі Әр топ тақырыпқа байланысты бір-біріне өлең бойынша 3 түрлі сұрақ, пікір айтып талқылайды. Негізгі ақпаратты анықтайды.
Мінездеу. Авторға мінездеме беру. Заманның келбетіне сипаттама беру.
Анықтау.Асанқайғы,Қазтуған,Орақ,Мамай,Телағыс есімдері толғауда қандай себеппен аталатындығын анықтаңыздар.
Салыстыру.Мұрат заманы мен қазіргі заманды салыстырыңыздар.
Талқылау сұрақтары: 1. Ақын заманның келбетін,заманның реңін қалай суреттейді?
2. Заманның бұзылу себептерін ақын өлеңдерінен тауып,талдаңыздар.
Кері байланыс беріп отыру.
Оқулықпен жұмыс. Заманды, жерді сипаттайтын «Үш қиян» толғауынан үзінді Еділді тартып алғаны —
Етекке қолды салғаны.
Жайықты тартып алғаны –
Жағаға қолды салғаны.
Ойылды тартып алғаны –
Ойдағысы болғаны.
Маңғыстаудың үш түбек
Оны дағы алғаны.
Үргеніш пен Бұхарға
Арбасын сүйреп барғаны,
Қоныстың бар ма қалғаны?!
Мал менен басты есептеп,
Баланың санын алғаны —
Аңғарсаңыз, жігіттер,
Замананы тағы да
Бір қырсықтың шалғаны!
Қосымша:
Жеті жұрт кетіп жол салған.
Мыңнан-мыңнан жылқы айдап,
Жүзден-жүзден нар байлап,
Дәулеті қалың біткен жер.
Өлеңдегі образды «ПОПС формуласы» арқылы талдау: «Менің ойымша...»
«Себебі,мен оны былай түсіндіремін...»
«Оны мен мына мысалдармен,фактілермен дәлелдей аламын...»
«Осыған байланысты мен мынадай шешімге келдім...»


title: Сабақтың соңы - Сабақтың тақырыбы: Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі Оқу мақсаты

text:
Сабақтың соңы
Қосымша тапсырма
|
«Әдеби әңгіме шеңбері» - неге толғау «Үш қиян» деп аталаған деп ойлайсыз?
Рефлексия. «Ашық әңгіме» әдісі арқылы сабақ бойынша өз пікірлерін айтады.
"Үш қиян” толғау-дастанында ақын "Үш қиян” деп — үш өзен салаларын айтады. Олар: Батыс Қазақстан өлкесі, Атырау аңғары, Ойыл, Қиыл, Жем, Сағыз өзендерінің айналасы. Олардың отаршылдардың қолында кеткені, елдің өрісінен айырылып, торыққаны жырланады. Соның салдарынан "заман” бұзылды: ақшалының күні туды, пара алу көбейді, арамзалар болыс болып, ел биледі, ағайындық пен татулыққа жік түсті, ел ішін жылпостар жайлады, дәулеттіден бақ тайды деп күңіренеді. Заман бейнесін осы суреттеулер арқылы танимыз.
«Үш қиян» жырының өзіңе ұнаған тұсын жаттау, «Өткен заман мен бүгінгі заманның айырмашылығы» тақырыбында шағын ой-толғау жазу
|


title: Сабақтың тақырыбы: Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі Оқу мақсаты

text:
Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі
Оқу мақсаты:
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру;
Сабақтың мақсаттары:
Оқушылардың барлығы: «Үш қиян» толғауының мазмұнын біледі, өз ойын дәлел келтіріп жеткізеді.
Оқушылардың көпшілігі: Толғаудан өмірлік қағида шығара алады, кейіпкерлерге мінездеме береді.
Оқушылардың кейбіреуі: Өз ойын қорытындылай отырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға бере алады.
8-сыныптың қазақ әдебиеті пәніне қош келдіңіздер!
Сабағымыздың тақырыбы: «Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі»
Бүгінгі сабақта:
Сенің білетінің:
• «Үш қиян» толғауының мазмұнын біледі, өз ойын дәлел келтіріп жеткізеді.
Сенің меңгеретінің:
шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру;
«Атмосфера орнату» әдісі Сурет беріледі. Соған қарап оқушылар қай жер, еліміздің қай аумағы екенін айту керек.
Автор және шығарма жайлы мәлімет: Мұрат Мөңкеұлы елінің тәуелсіздігін аңсап, бодандыққа қарсы жыр толғады. Зар заман ақыны атанды. Ата қонысының отарлаушы талауына түскеніне налыған ақын өзі туып өскен даланың кешегі күнін сағынышпен еске алған. Оның «Әуелі жеңіп орыс Еділді алды, Сарытау, Аштарханның жерін алды. Тәмамы су мен нуды орыс ұстап, Қазақтың мұнан жұтап шалынғаны», «Қазақтың жер-мұрасы», «Кең қоныс қайдан іздеп таптырады?» деген жыр жолдары ақынның отаншылдық рухына дәлел болады.
Ақынның басты шығармасы - «Үш қиян». Мұнда ақын ескі дәстүрдің іргесі шайқалғанын, адамдар ниетінің бұзылуын сөз етеді. Құнарлы қоныстарды тартып алған отарлау нәтижесінде тұрмысы нашарлап, тығырыққа тірелген ел тағдыры ақынды тебірентпей қоймайды. «Үш қиян» толғауымен «Сарыарқа», «Әттең, қапы дүние-ай», «Қазтуған» жырлары үндес. Мұнда айтылатын басты нәрсе - жер, құтты қоныс жайы. Ол «Қарасай-Қази», «Шәлгез», «Ғұмар Қазиұлына айтқаны» атты жырларына діни аңыздарды негіз еткен. Білімді игермейінше елінің өркендемейтінін «Оқудан қайтқан азаматқа» өлеңінде аңғартады. Ақын мұрасының бір шоғыры - би-болыстарға айтқан арнау өлеңдері.
Мұрат ақының «Үш қиян» шығармасында халықтың қара шаңырағы шайқалып, босағасы тари түскендігі қара өлеңде айқара көрсетіліп баяндалған. Адам пиғылының төмендеп, заманның азғандығын ашына сөз етеді. Өлеңдерінде жүректе қалған мұңның тап қазір болып жатқан сықылды етіп, жұртты тебірентпей қоймаған. Көшпенді мемлекеттің жазда жайлаудан, қыста қыстаудан айырылып, тығырыққа тірелгендігін, тұрмыс жағдайының күрт нашарлап, өмірге көлденең соққан жел ата-бабадан келе жатқан асыл мұраның бытшыты шыққанын жазған.


title: Сабақтың тақырыбы: Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі Оқу мақсаты 1-сабақ. Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауындағы заман көрінісі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-mrat-mokeli-sh-iyan-tolfauindafi-zaman-korinisi.html#Оқушылардың_көпшілігі:_Толғаудан_өмірлік_қағида_шығара_алады,_кейіпкерлерге_мінездеме_береді._Оқушылардың_кейбіреуі


title: Сабақтың тақырыбы: Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауының берер тәрбиесі және қоғам

text:
Күні:
|
Төлеби ауданының мамандандырылған мектеп-интернаты
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі: Мусаева Мейрамкүл Тәниқызы
|
Сынып: 8
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Бөлім:
|
Толғауы тоқсан қызыл тіл
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» толғауының берер тәрбиесі және қоғам
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:
|
Т/Ж4 - көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану
|
Сабақ мақсаты:
|
Толғауда көтерілген замана жағдайын анықтау және дәлелдеу
|
Құндылықтарды игерту:
|
«Мәңгілік ел» жалпықоғамдық құндылығы:
-Тіл мен мәдениет;
-Өмір бойы білім алу;
-Топ мүшесі ретінде жүктелген жауапкершілікті сезіну;
-Топтық және жұптық жұмыста ынтымақтастықпен жұмыс жасау.
Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың топтаса және жеке отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу,өзіндік көзқарасын дәлелдей алу дағдылары негізінде жүзеге асады.
|
|