title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы: Драма жанрының ерекшелігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
«Ой қозғау» әдісі Сұрақтар: 1. Әпке деген кім? Ол қандай адам? 2. Шығарма неліктен «Әпке» деп аталған? Топқа бөліну Туыстық қарым-қатынасқа байланысты «Апалар», «Тәтелер», «Әпкелер» деген 3 топқа бөлінеді. - Шығарманың мазмұнымен таныспыз. Ендеше,шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау «Миға шабуыл» әдісімен жетекші, анықтауыш, қайта бағыттау сұрақтары қойылады. – 1.Үзіндіден не байқадық? - Неліктен әпкесі өзінен кейінгі бауырларының бәрінеқамқорлық көрсетіп жүр? 2.Әпкенің іс-әрекетін халқымыздың ұлттық мүддесімен байланыстыруға бола ма? Болса, қалай түсіндірер едің? - Ендеше, тақырып пен идеяны ұлттық мүддемен байланыстыра ашып көрейікші.
Шығарманың тақырыбы – Шығарманың идеясы - Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары 1-тапсырма. «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі Тапсырма. Үзінді бойынша ойыңызды жеткізіңіз. Қамажай.Қабен, ол ... ол ... қиын сияқты. Бір сағатқа қиып тастап кете алмай тұрған інілерімді өмір бақи қалай қиямын? Мен олардың әпкесі емеспін, анам көз жұмған сәттен бастап мен оларға ана болғанмын. Саған үйлену керек. ... Ал, маған інілерім мен сіңлілерімді тәрбиелеу керек. Қамажай. – Мен мені түсінемін. Бірақ, амалым не? Үйдегі төртеуі төрт азамат болмай, өз басымның қамын ойлауға хақым жоқ. Өз жөнін тауып, әке кетті, талқаны таусылып, шеше байғұс арманда ол кетті. Тағдырдың соққысынан есеңгіреген естерін енді жинап, көкіректерінен қайғы ұмыт бола бастағанда, «Не болсаң, о бол», - деп, өз жөніме мен кетсем, олардың күні не болмақ? Дескриптор - шығарма идеясын анықтайды; - ұлттық мүдде тұрғысынан ашып жазады; - ойын жеткізеді. Жұптық бағалау. «Ұшақ» әдісі Жұптасып отырған оқушылар ұшақ жасайды: ұшақтың сол қанатына келесі жұптың жағымды әсер қалдырған жауабы, оң қанатына жауапты жақсартуға бағытталған ұсыныс жазады. 2-тапсырма. «Алты қалпақ» әдісі «Алты қалпақтың» тапсырмалары «Әпке» драмасының идеясын ұлттық болмыспен байланыстыра анықтайды. «Сары қалпақ». Әпкенің ұлттық болмысқа сай іс-әрекетіне қолдау білдіреді. «Қара қалпақ».Темірбектің іс-әрекетінің халқымыздың бауырмалдық қасиетіне жат, жағымсыз жақтарын айтады. «Қызыл қалпақ».Драма кейіпкерлерінің эмоциялық көңіл күйін байқататын көріністен рөлдік ойын көрсетеді. «Жасыл қалпақ». Әпкені ренжітпеу үшін жәнеоның бауырларына деген қамқор ниетін қолдау үшін не істеген дұрыс? «Көк қалпақ». Шығарма идеясын өмірмен байланыстыра отырып, барлық топтың пікірлерін ұлттық көзқарас негізінде қорытады. Дескриптор - шығарма идеясына талдау жасайды; - көзқарасын ұлттық мүддемен байланыстыра дәлелдейді; - кейіпкер эмоциясын ұлттық болмыспен байланыстырады. Топтардың бірін-бірі «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісімен бағалауы. 3-тапсырма. «Пікірлер сызығы» - Шығарманың идеясы бойынша әпкенің іс- әрекетін қолдайсың ба? Әпкенің іс-әрекетін қолдайтындар жіптің оң жағын ұстап, пікірін айтса, Қабенге қолдау көрсететіндер жіптің сол жағына шығып, сабақ мақсатына сәйкес пікірлерін білдіреді.


title: Сабақтың соңы - Сабақтың тақырыбы: Драма жанрының ерекшелігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Рефлексия «Бас, жүрек, қол» әдісі Бас – мен басым арқылы нені меңгердім? Жүрегім арқылы нені сезіндім? Қолыммен нені істей алдым? Үйге тапсырма «РАФТ» әдісімен әпкеге хат жазу Рөл – інісі немесе сіңлісі (Омар, Тимур, Нәзила) Аудитория - Әпке Форма – хат Тақырып – әпкеге деген ризашылық сезім.
Саралау
Сіз қосымша
көмек көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Сіз
қабілеті жоғары
оқушыларға тапсырманы
күрделендіруді қалай
жоспарлайсыз?
Рефлексия
Сабақ / оқу мақсаттары
шынайы ма?
Бүгін оқушылар не білді?
Сыныптағы ахуал қандай болды?
Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен берілген уақыт ішінде
үлгердім бе?
Мен өз жоспарыма қандай түзетулер
енгіздім жəне
неліктен?
Қорытынды бағамдау Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-drama-janrini-ereksheligi-ou-bafdarlamasina-sej.html?page=6#1._Сабақ_тақырыбы,_мақсаты,_бағалау_критерийі_таныстырылады._2._Жаңа_сабаққа_оқушы_назары_аударылады._«Әпке»

title:
Ресурстар

Сабақтың басы - Сабақтың тақырыбы: Драма жанрының ерекшелігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Сабақтың басы
0-2
3-4
5-9
10-12
|
Жаттығу-тренинг. Оқушылар шағын жұмыс топтарына бөлінеді.
«Әпке»'>1. Сабақ тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийі таныстырылады.
2. Жаңа сабаққа оқушы назары аударылады.
«Әпке» драмасы туралы бейнефильм тыңдатылады (3.17 мин.).
Бейнефильм мазмұны бойынша әңгіме жүргізіледі:
«Әпке» кім/кімдер туралы шығарма?
«Қанатымен су сепкен қарлығаштай» деген сөздің мағынасын қалай түсінесіздер?
«Әпке» өзінің қоғамдағы актуалдылығын жоғалтпаған екен. Оның себебі неде?
Жазушының «Әпкені» жазуына не түрткі болды?
3. Оқушылар «Әпке» сөзіне топтастыру жасайды.
қанатымен су
сепкенбауырын
қарлығаштай баласынан
Әпке
артық
көретін
бар
қазақ қыздарының қызықтан
типтік бейнесі бауырлары үшін
бас тартқан жан
|
МД слайд
https://www.youtube.com/watch?v=YYOAyut0xDQ
1-таратпа
2-таратпа
|
Сабақтың ортасы
13-17
18-22
23-32
33-37
|
4. Жаңа тақырыпты меңгерту.
Мұғалім шығарма жанры және автор туралы қысқаша ақпарат береді.
Драма жанрының ерекшелігі: «Пьеса тек сахнада ғана тіршілік етеді, сахнасыз драма – денесіз ем» Н.В.Гоголь.
«Драмада адам өміріндегі ең маңызды, өнегелі дейтін, жұртқа қызықты жағдай ғана бейнеленуі керек» Д.Дидро.
«Әпке» драмасы 1977 жылы жазылып, 1978 жылы сахналанған; Драматург ұзын саны 27 пьеса жазған, соның біразы шет елдер сахнасында қойылып келеді.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-drama-janrini-ereksheligi-ou-bafdarlamasina-sej.html?page=6#3._Оқушылар_«Әпке»_сөзіне_топтастыру_жасайды.__қанатымен_су_сепкенбауырын__қарлығаштай_баласынан__Әпке


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-drama-janrini-ereksheligi-ou-bafdarlamasina-sej.html?page=7#6._Драма_мәтінімен_танысу._Оқушылар_шығарманың_бірінші_актісін_рөлдерге_бөліп_оқиды._«Әпке»_-_екі_бөлімді_драма._Қатынасушылар:_Қамажай

title: Шығарма туралы қысқаша түсінік - Сабақтың тақырыбы: Драма жанрының ерекшелігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Шығарма туралы қысқаша түсінік:
https://bilimland.kz/kk/
5. Т. Әдеби-теориялық ұғымдармен жұмыс.
Оқушыларға әдеби-теориялық ұғымдар беріледі, мәтіндерді оқып, драма жанрына тән ерекшеліктерді анықтайды, сыныпқа түсіндіреді.
6. Драма мәтінімен танысу.
Оқушылар шығарманың бірінші актісін рөлдерге бөліп оқиды.
«Әпке» - екі бөлімді драма.
Қатынасушылар:
Қамажай
Омар – інісі
Темірбек (Тимур) – інісі
Ермек – інісі
Нәзила (Наз) – сіңлісі
Гауһар – Нәзиланың құрбысы
Кәмила (Кама) – Тимурдың сүйген қызы, кейіннен әйелі
Сұлтан – Тимурдың досы
Сұлухан (Светлана) – Сұлтанның қасындағы қыз
Қабен
Көрші әйел
7. Оқушылар драма мәтінімен таныса отырып төмендегі кестені толтырады.
Талдау жоспары
|
мысалдар
|
Шығарманың тақырыбы
|
|
Драманың жазылуына негіз болған жағдай
|
|
Шығарманың идеясы
|
|
жанры
|
|
8. Оқушылар жазғандарын топта талқылайды.
Қабілеті жоғары оқушылар драманың идеясынан туындайтын әлеуметтік мәселені түсінеді, ал қабілеті төмендеу оқушылар мазмұнын әңгімелейді.
Дескриптор
топтастыру жасайды;
әдеби-теориялық ұғымдарды түсіндіреді;
драма үзіндісін оқиды;
кестені толтырады;
жазғандарын талқылайды.
|
https://bilimland.kz/kk/courses/qazaq-adebieti/8-synyp/lesson/dulat-isabekov-apke-dramasy
3-таратпа
4-таратпа
|


title: Сабақтың аяғы - Сабақтың тақырыбы: Драма жанрының ерекшелігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, оқу материалдарын таңдау және ресурстармен жұмыс жасауда оқушының жеке қабілетін ескеріп, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады. Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.
|
Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз.
|
Денсаулықты сақтау технологиялары. Белсенді әдіс-тәсілдер мен сергіту жаттығулары.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-drama-janrini-ereksheligi-ou-bafdarlamasina-sej.html?page=8#Дифференциация_Сіз_оқушыларға_көбірек_қолдау_көрсету_үшін_не_істейсіз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_тапсырма_беруді_көздеп_отырсыз__Бағалау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-drama-janrini-ereksheligi-ou-bafdarlamasina-sej.html?page=8#Қаршығалы_шұбарына_жол_тартқан_жолаушылар.___Аңшы_Мүсірептің_иесіз_жатқан_жерге_тамсануы.___Жас_жігіттің_арызы


title: Сабақтың тақырыбы: Драма жанрының ерекшелігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
Жаңа сабаққа кіріспе
|
Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылар түгенделіп, назары сабаққа аударылады. Псхологиялық, ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстыру.
«Миға шабуыл» әдісі
«Әпкеге қатысты 10 сөз айт» Оқушылардан өткен тақырып бойынша кейіпкерге байланысты 10 сөз атау сұралады
Ой қозғау сұрақтары қойылады
Д. Исабеков кім?
Ол жайлы не білесіңдер?
Қандай шығармалары бар?
Исабеков шығармаларының ерекшелігі неде?
|
Оқушылар түгенделіп, назары сабаққа аударылады.
«Сен маған, мен саған бауырмыз» тіркесін қолдана отырып оқушылар бір бірінің бойындағы жақсы қасиеттерді айтады.
Оқушылардан өткен тақырып бойынша кейіпкерге байланысты 10 сөз айтады .
|
ҚБ: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
Дескриптор:
-Әпке болмысын ашады
-сұрақтарға жауап береді
|
|
|
«Оқиғалар картасы» әдісі арқылы оқушылар шығарманың сюжетін естеріне түсіреді.
Оқиғаның басталуы:
Оқиғаның байланысуы:
Оқиғаның дамуы:
Оқиғаның шиеленісуі:
Оқиғаның шарықтау шегі:
Оқиғаның шешімі:
|
«Оқиғалар картасы» әдісі арқылы оқушылар шығарманың сюжетін естеріне түсіреді.
|
Дескриптор:
-шығарманың сюжеттік желісін біледі
-шығарманың идеясын анықтайды.
|
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
«Галерея» әдісі
Драма – сахнаға арналған, уақиғаны, оған қатысушы кейіпкерлердің іс-әрекетін, көңіл күйін көрсету арқылы баяндайтын әдеби шығарма.
Идея –шығарманың негізгі арқауы. Қаламгердің өзі суреттеп отырған өмір құбылысына берген бағасы, өмір құбылысы туралы айтайын деген ойы.
Пафос – (грек тілінде — сезім, құмарлық), құлшыныс, құштарлық, асқақтық, қуатты сезім мен терең шабыт мағынасында қолданылады.Көркем шығармадағы “негізгі ой”, “өзекті идея”, “авторлық бояу”, “ұлттық реңк”, “басты желі” деген ұғымдарды Пафоспен тығыз байланыста қарастырған дұрыс. Ұлттық мүдде – ұлттың саяси, экономикалық, әлеуметтік және рухани өміріндегі қажеттіліктерінің көрінісі.
|
Сабақ мақсатына сәйкес кейбір ұғымдарды еске түсіру үшін оқушылар галереядағы ұғымдармен оқып, танысып шығады.
|
.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, құлаққап.
|
|
«ПОПС» формуласын қолдана отырып , берілген тақырыптарға сай өз ойларыңды жазыңдар
1-қатар
Шығармадағы ұлттық мүдде
2-қатар
Шығарманың идеясы
3-қатар
Шығарманың негізгі ойы
Менің ойымша......
Себебі....
Мысалы...
Қорытындылай келе....
|
Дескриптор:
Әдеби шығарманың идеясын анықтайды.
Көркем шығарманың пафосын түсінеді.
Мәселені ұлттық мүдде тұрғысынан қарастырады.
|
ҚБ: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
|
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-drama-janrini-ereksheligi-ou-bafdarlamasina-sej.html#«Оқиғалар_картасы»_әдісі_арқылы_оқушылар_шығарманың_сюжетін_естеріне_түсіреді._Оқиғаның_басталуы:_Оқиғаның_байланысуы:_Оқиғаның_дамуы


title: Сабақтың тақырыбы: Драмалық ойындар Оқытушы: Аташова С. У. Ұзақ мерзімдегі оқу мақсаты

text:
Сабақ ортасы
3мин
3мин
8 мин
12мин
8мин
12мин
|
Жаңа тақырып:
"құрастыру " ойыны арқылы тақырыпты анықтайды. Тақырып анықталған соң білім алушылар көкейкесті сұрақтарын жәшікке салады. Ол сұрақтарға сабақ барысында жауап алып отырады.Сабақтың жоспары латын әріптерімен беріледі:
Жаңа тақырып: Dramalyk oiyndar
Gospary:
1. Dramalyk oiyndardyn ereksheligi
Драмалық ойындардың ерекшелігі
2. Dramalyk oiyndarqa basshylyq
Драмалық ойындарға басшылық
3. Dramalyk oiyndardyn talaptary
Драмалық ойынның талаптары
Жаңа тақырып бойынша сіздерді толғандыратын сұрақтарды "Алтын сандыққа" салыңыздар. Сіздердің сұрақтарыңыз келесі сабақта жауабын табады
Жаңа тақырыпқа кіріспе:
Интербелсенді тақтадан көрсетілген ертегі түрлерін жас ерекшеліктеріне қарай ажырату
Оқулықпен жұмыс
Жоспарымыздың алғашқы сұрағына жауап іздейміз. Жинақталған материалды
1."Кластер"әдісі негізінде постерге түсіреді,қорғайды
Драмалық ойындардың ерекшелігі
1топ:Конус,қуыршақ; 2топ: Қуыршақ,көлеңке; 3топ:Көлеңке, қолғап; 4топ:Қолғап,саусақ
2. "Сұраққа жетіп ал" әдісі
Драмалық ойындарға басшылық
Жас ерекшелік топтарына технологиялық карта жасау
3."Жалғасын тап" әдісі
Драмалық ойынның талаптары
4. Практикалық тапсырма
Әр топ технологиялық картасына байланысты драмалық ойындардың түрлеріне ертегіні практикалық түрде көрсету
|
пазлдар
.
1 видео тәрбиеші монолог
2 видео тәрбиеші мен балалар диалог
3 видео балалардың өздері
4 видео тәрбиеші автор
"Үштік" әдісі бойынша айтылым, тыңдалым, жазылым дағдылары қалыптасады
"Кластер"әдісі негізінде постер жазу
"Сұраққа жетіп ал" әдісі "Жалғасын тап" әдісі
Жас ерекшеліктеріне байланысты
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dramali-ojindar-oitushi-atashova-s-u-za-merzimd.html#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_тексеру_жоспарыңыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dramali-ojindar-oitushi-atashova-s-u-za-merzimd.html#Дифференциация_–_оқушыларға_көбірек_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_қоюды_жоспарлап_отырсыз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dramali-ojindar-oitushi-atashova-s-u-za-merzimd.html#Құндылықтарды_дарыту____Топта_жұмыс_жасау_барысында_сыйластық,_жағымды_қарым-қатынасқа_тәрбиелеу


title: Сабақтың тақырыбы: Дұрыс және бұрыс жай бөлшектер

text:
Жай бөлшектер, бөлшектің алымы, бөлшектің бөлімі, жай бөлшектердің негізгі қасиеті, жай бөлшекті қысқарту, қысқартылмайтын бөлшектер туралы түсініктері бар.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Ресурстар
Сабақтың басы
7 мин
Ұйымдастыру кезеңі Оқушылардың зейінін сабаққа аудару. «Гүлмен тілек» әдісімен ынтымақтастық орнатамын.
«The Hat» программасы арқылы 3 топқа бөлемін. «Жай бөлшек», «Дұpыc бөлшeк», «Бұрыс бөлшек»
Үй тапсырмасын тексеру «Сен маған, мен саған» әдісі бойынша (дәптерлерін алмастырып үй жұмысын тексереді)
«Серіктестің жауабымен» әдісі арқылы бағалайды
Парталас көршісіне бір пікір таңдайды.
Жарайсың!
Өте жақсы!
Сен өте керемет орындадың!
Жаңа тақырыпқа ену «Көпір» әдісі арқылы ребус шешеді.
Жұптық жұмыс «Борт күнделігі » әдісі бойынша мәтінді меңгеру. Оқушылар мәтінді жылдам қарап, кесте толтырады.
Оқушылар ақ параққа екі бағана сызады.
Белгілі ақпарат
Жаңа ақпарат
Кері байланыс
-Қай жұптың жауабы ұнады?
-Cіздер жауапты қалай толықтырар едіңіздер?
Геометриялық пішіндермен қалыптастырушы бағалау
Топтық жұмыс «Түртіп ал, түзе, оқы, бақыла» әдісі Электронды оқулық арқылы жай бөлшектердің түрлері туралы көрсетіледі.
Түрткі сұрақтар:
Aйтылған мәлiмeттeн не ой түйдіңіздер?
Oсы ақпарат бойынша қaндай тұжыpымдaмa жасауға болады?
Жай бөлшeктер -
Дұрыс бөлшeктер -
Бұрыс бөлшeктер -
«Тұжырым картасын» толтырады. “Мадақтау сэндвичі” арқылы бағалау
Топтық жұмыс (есептер шығару)
« Карусель» әдісі арқылы
№ 326
жай бөлшектердің қайсысы 1) дұрыс; 2) бұрыс жай бөлшектер болатынын анықтаңдар.
№ 332
1)Бөлімі 9 болатын екі дұрыс бөлшекті;
2)Бөлімі 9 болатын екі бұрыс бөлшекті;
3)Бөлімі 9 болатын, мәні 1-ге тең бөлшекті жазыңдар.
№334
1)Алымы бөлімінен 4-ке артық;
2)бөлімі алымынан 15-ке артық;
3)алымы бөлімінен 5 есе артық;
4)бөлімі алымынан 3 есе артық үш бөлшекті жазыңдар. Шыққан бөлшектің қайсысы дұрыс, қайсысы бұрыс болатынын ажыратып жаз.
Топтар есеп шығарады, сағат тілі бағытымен әр топ бір-бірін тексереді.
Кері байланыс орнату. 1) Топта жұмыс істеу ұнады ма?
2) Өзге топтың бақылау нәтижелерімен келісесіздер ме? Неліктен?
3) Қандай ұсыныс жасар едіңіз?
«Аспазшы» әдісі арқылы бағалау


title: Сергіту сәті - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс және бұрыс жай бөлшектер

text:
бет 2/3 Дата 27.11.2022 өлшемі 171,4 Kb. #53038 түрі Сабақ
Сергіту сәті
«Алақан соғу» ойыны.Оқушылар бұрыс бөлшек аталса , алақан соғады.
Жеке жұмыс
(Қалыптастыпушы бағалау тапсырмалары)
1-тапсырма
Дұрыс және бұрыс бөлшектерді анықтаңдар:
Дескриптор
- Дұрыс бөлшектерді ажыратады;
-Бұрыс бөлшектерді ажратады.
2-тапсырма
бөлшектерден бұрыс бөлшектерді ажыратып , натурал сандармен алмастырыңдар.
Дескриптор
-Бұрыс бөлшектерді анықтайды;
-Бұрыс бөлшекті натурал сандармен алмастырады.
3-тапсырма
Бұрыс бөлшекті ажыратып ,бөліндімен алмастырып, қалдықпен бөлуді орындаңдар
Дескриптор
-Бұрыс бөлшекті анықтайды, жазады;
-Бөлшекті бөліндімен алмастырады ;
-Қалдықпен бөлуді орындайды
Таратпа кесте
"Bilim Land"сайты
Сабақтың соңы
3 мин
Рефлексия
Бас бармақ - бүгінгі сабақта не тартымды болды?
Сұқ саусақ - неге басты назар аудару керектігін түсіндің?
Ортаңғы саусақ - не сізді таң қалдырды?
Келесі саусақ - сіз үшін не түсініксіз болды?
Кішкене саусақ - сіз үшін не жаңалық?
Алақаныңызға – ұсыныс, тілек жазыңыз
Үйге тапсырма.
№ 345 есеп Кестені толтыр
Қосымша ақпарат Интернет, кітапхана
Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dris-jene-bris-jaj-bolshekter.html?page=2#Саралау_–_Сіз_қосымша_көмек_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Сіз_қабілеті_жоғары_оқушыларға_тапсырманы_күрделендіруді_қалай_жоспарлайсыз


title: Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

text:
1.Топтық, жұптық жұмыстар арқылы оқушыларға өзара қолдау, көмек көрсету жүзеге асырылады.
2.Барлық оқушыларға дұрыс,бұрыс бөлшектер ұғымын білуге
тапсырмалар беріледі.
Сынып оқушыларының басым бөлігіне дұрыс, бұрыс бөлшек және аралас сандарды ажыратып жазуда олардың білімдерін кеңейту.
|
1. Оқушылардың қажетті білімдерін білу мақсатында ашық сұрақтар беріледі. 2.Топтық жұмыс арқылы оқушылардың бірлескен әрекетін бақылау, өзара
«Мадақтау сэндвичі» бойынша жетістіктерін айқындау.
3. «Аспазшы» әдісі арқылы бағалау
4. Дайын үлгі жауап арқылы бағалау
5. Әр оқушының ОМ жеткендігін анықтау үшін бағалау критерийлері мен дескрипторлар қолдану
|
Сергіту жаттығулары
Электронды оқулық
АКТ
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dris-jene-bris-jaj-bolshekter.html?page=3#Төмендегі_бос_ұяшыққа_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_жазыңыз._Сол_ұяшықтағы_Сіздің_сабағыңыздың_тақырыбына_сәйкес_келетін_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dris-jene-bris-jaj-bolshekter.html#Жаңа_тақырыпқа_ену_«Көпір»_әдісі_арқылы_ребус_шешеді.___Oқушыларды_жауабы_тыңдалады._Oқушыларды_бағалау__:_Мадақтау_сэндвичі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dris-jene-bris-jaj-bolshekter.html#Кейбір_оқушылар:_Бұрыс_бөлшекті_бөліндімен_алмастырады,_есептер_шығарады.__Бағалау_критерийі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dris-jene-bris-jaj-bolshekter.html#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


Оқушылармен бірге дұрыс көпбұрыштың анықтамасын талқылау .
Анықтама: Төртбұрыштың барлық төбелері шеңбердің бойында жатса, онда шеңбер төртбұрышқа сырттай сызылған.
Іштей сызылған төртбұрыштың қарама-қарсы бұрыштарының қосындысы 180 градусқа тең.
Анықтама: Егер шеңбер төртбұрыштың барлық қабырғаларын жанайтын болса, онда шеңбер төртбұрышқа іштей сызылған.
Сырттай сызылған төртбұрыштың қарама-қарсы қабырғаларының қосындысы тең болады.
ІІ. Ой қозғау. Ромбыға, тіктөртбұрышқа, шаршыға, параллелограмға, трапецияға барлық кезде сырттай және іштей шеңбер сыза аламыз ба?
Ромбыға тек іштей шеңбер сызылады
Тіктөртбұрышқа тек сырттай шеңбер сызылады
Шаршыға іштей де, сырттай да шеңбер сызылады
Жалпы түрдегі параллелограмға іштей де, сырттай да шеңбер сызылмайды
Трапецияға іштей де, сырттай да шеңбер сызуға болады. Ол трапецияның түріне байланысты.
ІІІ. Жаңа сабақты пысықтауға есептер шығару:
1 - тапсырма
2-тапсырма
3-тапсырма. Сырттай сызылған трапецияның бүйір қабырғалары 2 см, 4 см. Трапецияның орта сызығын тап.
Көпбұрыштардың адам өміріндегі орны? (Жаhандық азаматтық)
ІІІ. Топтық жұмыс
Әр топқа бүгінгі тақырыптағы өтілген фигураларды қолдана отырып, өмірмен байланыстырып қолөнер жасау тапсырылады.
Мұғалім тарапынан кері байланыс беріледі.
Оқушыларға нұсқаулық таратылады, өздігінен талдауға мүмкіндік береді. Оқушылар оқулықтан тақырыпты оқып, сұрақтарға жауап береді, оқып бір-біріне түсінгендерін айтады, өзара толықтырады.
Оқушылар плакатта сызылып тұрған төртбұрыш түрлеріне іштей және сырттай шеңбер сызып, теореманы дәлелдеп, қорытынды жасайды.
Дескриптор
Төртбұрыштың түрін анықтайды;
Төртбұрышқа іштей шеңбер сызады;
Төртбұрышқа сырттай шеңбер сызады;
Төртбұрыштардың қабырғаларын өлшейді;
Төртбұрыштардың бұрыштарын өлшейді;
Тұжырым жасайды.
Дескриптор
Іштей сызылған төртбұрыштың қасиетін қолданады
Белгісіз бұрышты табады.
Дескриптор
1. Сырттай сызылған төртбұрыштың қасиетін қолданады.
2. Трапецияның орта сызығын табу формуласын пайдаланады.
3. Трапецияның орта сызығын табады.
Әр топ өз қорытындыларын басқа топтарға таныстырады.
|
Мұғалім кері байланыс беріп отырады, қажет жағдайда түсіндіреді.
Оқушылар-дың сабаққа қатысу белсенділі-гіне қарай «Мадақтау сөздері» әдісі арқылы бағалау. Жарайсың!, Керемет!, Жақсы!, Талпын!,.
Оқушылар-дың сабаққа қатысу белсенділі-гіне қарай «Мадақтау сөздері» әдісі арқылы бағалау. Жарайсың!, Керемет!, Жақсы!, Талпын!,.
Топтар бір – бірін екі жұлдыз, бір тілек бойынша бағалайды.
|
Слайд
5-6
Слайд
7-8
Слайд
9-11
Слайд
12-17
Слайд
18
|
|


title: Оқушылармен бірге дұрыс көпбұрыштың анықтамасын талқылау


title: Сабақтың соңы - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс көпбұрыштар, олардың қасиеттері және симметриялары

text:
Сабақтың соңы
3 - минут
|
Үйге тапсырма №4.42, №4.44 (143 бет)
Рефлексия
«Бағдаршам» әдісі бойынша
Қызыл түс: «Сабаққа түсінбедім, сабаққа қатыса алмадым.»
Сары түс: «Сабаққа белсенді түрде қатыстым, аз да болса, топқа пайдам тиді.»
Жасыл түс: «Сабақ маған ұнады. Сабақта берілген оқу материалын жете түсіндім. Өзіме қажеттісін алдым.»
|
Стикерді «Бағдаршамға» апарып жабыстырады.
|
Бағалау.
Тапсырмаларға қатысты, жұмыстарының нәтижесіне байланысты бағаланады.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Дұрыс көпбұрыштар, олардың қасиеттері және симметриялары

text:
Сабақтың басы
5 минут
|
І. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу. Сабаққа дайындығын тексеру.
Топқа бөлу(көпбұрыштар бойынша) Оқушыларды 3 топқа бөлемін ( үшбұрыш, төртбұрыш, бесбұрыш).
«Сұрақ – жауап» әдісі арқылы өткен сабақты қайталау:
1. Шеңбер дегеніміз не?
2. Шеңбердің қандай элементтері бар? 3. Диаметр дегеніміз не? 4. Хорда дегеніміз не?
5. Радиус дегеніміз не? 6. Доға дегеніміз не?
7. Төртбұрыштың қандай түрлері бар? 8. Тең қабырғалы үшбұрышты тағы қалай атауға болады? 9. Шаршыны тағы қалай атауға болады?
10.Дұрыс деген сөзді қалай түсінесіздер?
Проблемалық сұрақ: Қолдарыңыздағы немесе мына фигураларды бір сөзбен қалай атауға болады ?
Жаңа сабақ тақырыбы айтылады
2. Сабақтың мақсаты мен жетістік критерийлері оқушылармен бірге талқыланады.
|
Фигураларды таңдау арқылы топқа бөлінеді.
Сұрақтарға жауап береді.
|
Оқушылар-дың сабаққа қатысу белсенділі-гіне қарай «Мадақтау сөздері» әдісі арқылы бағалау. Жарайсың!, Керемет!, Жақсы!, Талпын!,.
|
Түрлі түсті қима қағаз-дар
Сұрақ-тар топта-масы.
Слайд 1-4
|
Сабақтың ортасы
10 минут
7 минут
10 минут
10 минут
|
І. Теориялық бөлім. Жаңа сабақ. Мұғалім оқушыларды жаңа сабаққа жетелейді, сабақ мақсатымен таныстырады, қажет жағдайда толықтырады.
Оқушылар оқулықтан тақырыпты оқып, мына сұрақтарға жауап береді: (138 – 141 бет)
1)Іштей сызылған көпбұрыш дегеніміз не? (Егер көпбұрыштың барлық төбелері бір шеңбердің бойында жатса, бұл көпбұрышты іштей сызылған көпбұрыш деп атайды).
2) Сырттай сызылған көпбұрыш дегеніміз не? (Егер шеңбер көпбұрыштың барлық қабырғаларын жанаса, көпбұрышты сырттай сызылған көпбұрыш деп атайды).
3) Іштей сызылған бұрыш деп нені айтады? (Шеңбердің бір нүктесінен шығатын екі хорданың арасындағы бұрышты шеңберге іштей сызылған бұрыш деп атайды).
4) Іштей сызылған бұрыш пен оған керілген доға арасында қандай байланыс бар? (Іштей сызылған бұрыштың шамасы өзі тірелген доғаның градусты өлшемінің жартысына тең).
5) Диаметрге тірелген іштей сызылған бұрыш қанша градусқа тең? (90 градусқа тең).
6) Іштей сызылған төртбұрыш бұрыштарының қосындысы жөніндегі тұжырымды айтыңыз. (Іштей сызылған төртбұрыштың қарама-қарсы бұрыштарының қосындысы 180 градусқа тең).
7)Сыртттай сызылған төртбұрыштар жөніндегі тұжырымды айтыңыз. (Сырттай сызылған төртбұрыштың қарама-қарсы қабырғаларының қосындысы өзара тең).
|


title: Пәнаралық байланыс - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс көпбұрыштар, олардың қасиеттері мен симметриялары

text:
Ұйымдастыру кезеңі «Команданы дұрыс орындаймын» әдісі Оқушылыр теңдей екіге бөлініп, екі қатар болып тұрады.
Мұғалім оқушыларға команда айтқан кезде, 1-ші қатар шеңбер, 2-ші қатар төртбұрыш болып орналасады.
Шеңберге іштей сызылған төртбұрыш
Шеңберге сырттай сызылған төртбұрыш
Оқушылар орналасып жатқан кезде, мұғалім әр оқушының қолына, әр түрлі түсті қағаздан қиылған дұрыс көпбұрышты беріп үлгереді. Осыдан соң оқушылар қолындағы фигураның түстері бойынша топтарға бөлінеді.
Топ «Бұрыш»
Топ «Қабырға»
Топ «Диоганал»
Топ «Төбелер»
Үй тапсырмасын тексеру Оқушылар дәптерлерін сағат тілімен бір бірлікке жылжытады, тақтадағы дұрыс жауаптармен тексереді. Оқушыларға мұғалім тарапынан қателеріне нұсқау беріледі.
Алдымен 8-сыныпта өтілетін кейбір түсініктерді қысқаша қайталап өтеміз.


title: Топпен жұмыс. «Сәйкестендіру» - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс көпбұрыштар, олардың қасиеттері мен симметриялары

text:
Топпен жұмыс. «Сәйкестендіру». Тақтада үш сәйкестендіру кестесі ілініп тұрады. Әр топ әрбір сөйлемге сәйкес жауапты алып барып, жапсырады. Сол бойынша топқа ұпайлар беріледі. Әр бір дұрыс сәйкестікке 1 ұпайдан беріледі.
Дұрыс нұсқасы Кез келген дұрыс көпбұрыштың бір бұрышын есептеу α =
Кез келген дөңес n-бұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы S = (n-2)· -қа тең.
Кез келген дұрыс көпбұрыштардың сыртқы бұрыштарының қосындысы -қа тең.
Дөңес көпбұрыштардың диагональ дегеніміз... Көрші емес екі төбесін қосқанда шығады
Слайд 1
Слайд 2
Слайд 3
Слайд 4
Сабақтың ортасы
Жаңа білімді меңгеру барысында «Белсенді оқыту» әдісі арқылы белсенді оқытудың топтық, жұптық, жеке жұмыстарын ұйымдастырып, оқу мақсатына жету үшін, оқушыларға саралау есептерін алып, әр оқушының оқудағы қажеттіліктерін қанағаттандара отырып, оқу мақсатына жетуді көздеймін.
Бүгінгі тақырыпты ашу мақсатында:
Оқушыларға алдын- ала сызбасы дайын көпбұрышы ұсынылып, оны сызғыш пен траспортир арқылы әрбір қабырғасының ұзындығын және әрбір ішкі бұрыштарын өлшейді.
Өлшеп болған соң, оқушылардың әрқайсысы бүгінгі тақырыпты, яғни дұрыс көпбұрыштың не екенін тұжырымдай алады. Осы арқылы дұрыс көпбұрыштардың анықтамасы шығады.
Анықтама: Барлық қабырғалары өзара тең, барлық бұрыштары өзара тең көпбұрышты дұрыс көпбұрыш деп атайды.
Дұрыс алты бұрышты қалай салу керектігін www.bilimland.kz сайтынан шағын видео ролик көрсетіледі
Жұптық жұмыс.Мұғалім тарапынан нұсқау беріле отырып, оқушыларға дұрыс көпбұрыштардың элементтерін (кабырғалар санын, әр бір бұрышты, ішкі бұрыштар қосындысын ) есептей алуға тапсырмалар беріледі.


title:
Тапсырма. Сурет бойынша дұрыс алты бұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысын және х бұрышын есепте.
Дескриптор Білім алушы

text:
Жұптық жұмыс үшін оқушыларға барлығы 4 ұпай беріледі. Жұптық тапсырманы бағалауда әр жұпты келесі жұп дескриптор бойынша бағасын шығарады. Мұғалім оқушыларды ынталандыру үшін «Жарайсың!», «Керемет!», «Сенің қолыңнан келеді!» т.с.с сөздерді қолданады.
Сергіту сәті. «Айна» әдісі.Оқушылар жұптасып, бір –біріне қарама-қарсы тұрады. Олардың біреуі қолдарымен, аяқтарымен, бастарымен, бет -әлпеттерімен т.б. әр түрлі қимылдар жасайды ( немесе мұғалім айтып отырады), екіншісі оқушы оларды айна секілді қайталайды. Бір минуттан кейін оқушылар рөлдерін алмасады.
Топтық жұмыс .Бүгінгі сабаққа сайкес, оқушылардың қажеттіліктеріне байланысты есептер сараланып алынды. (Саралау есептері)
топқа
Егер бесбұрыштың бұрыштары 2, 3, 3, 4, 6 сандарына пропорционал болса, онда бұрыштары неге тең?


title: Дескриптор Білім алушы - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс көпбұрыштар, олардың қасиеттері мен симметриялары

text:
Кері байланыс. «Сызба бойынша сұрақ-жауып». Сурет бойынша көпбұрыштың элементтерін көрсету оқушылар топқа бөлінерде алған дұрыс көпбұрыштарын түсіндіреді. Қабырға санын, ішкі бұрышының қосындысын, әрбір бұрыштарының нешеге тең екенін айтады.
10-13 – «Өте жақсы»
7 -9 – «Жақсы»
3 -6 – «Талпын»
Оқушылардың дескриптор бойынша орындаған тапсырмаларын , жинаған балдары есептелініп бағалау жүргізіледі. Қорытынды бағалауды мұғалім өзі жүргізеді, кемшіліктеріне нұсқау береді.
Рефлексия
Оқушылардың сабақтан алған әсерлерін білу үшін
«Бір ауыз сөз» әдісі арқылы рефлексия жүргіземін. Оқушылар стикерлерге сабақ туралы бір ғана сөз жазып, оны тақтаға жапсырады. Стикерлерге сабақты бағалайтын мына сөздерді жазуға болады. Олар тақтаға алдын ала жазылып қойылады. Ұнады; қажет; пайдалы; білдім; үйрендім; қызықтым; ұмтылдым; есте сақтадымт.б.
Таратпа бетшелер
Үйге тапсырма
Үйге №565
Дұрыс көпбұрышты шеңберге іштей және сырттай сызуға болатынын дереккөздерден қарап келу.


title: Сабақтың тақырыбы: Дұрыс көпбұрыштар, олардың қасиеттері мен симметриялары

text:
Дұрыс көпбұрыштың ішкі және сыртқы бұрыштардың қосындысының формуласын есептер шығару барысында түсіндіре алады;
Бөлім бойынша лексика ментерминология
Қазақша Русский English - дұрыс көпбұрыш - правый многоугольник - right polygon
- ішкі бұрыш - внутренный угол - interior angle
- сыртқы бұрыш - внешний угол - outer angle
- диоганал ; -диоганаль - diagonal
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер – …180( n-2) ішкі бұрыштарының қосындысы;
– ... сыртқы бұрыштарының қосындысы... ;
– … көршілес емес төбелерін қосатын кесіндіні… ;
Құндылықтарды дарыту
Жалпыға бірдей еңбек қоғамы: Оқушыларды бір –бірімен ынтымақтастықпен жұмыс жасауға, берілген уақытпен тиімді жұмыс істей білуге, тыңдай білуге, жaуaпкершілікке, ашықтыққа, бір-біріне қолдaу көрcетуге баулу.


title: -ТАПСЫРМА. МӘТІНДЕГІ НЕГІЗГІ АҚПАРАТТАРДЫ АНЫҚТАҢЫЗ

text:
2-ТАПСЫРМА. «МӘТІННЕН ФАКТІ МЕН КӨЗҚАРАСТЫ АЖЫРАТУ» әдісі
ФАКТ
КӨЗҚАРАС
ЖАУАП ҮЛГІСІ:
ФАКТ
КӨЗҚАРАС
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, шамамен сырқаттың 80 пайыздандан астамы дұрыс тамақтанбаудан болады.
Таңғы ас рационның 30-35 пайызын, түскі ас – 40 пайызын, кешкі ас – 25-30 пайызын құрауы қажет.
Мүмкіндік болса, тағамды белгілі бір уақытта ғана қабылдау қажет.
Салмақ төмендетудің дұрыс тәсілін таңдау үшін алдымен дәрігермен кеңесу қажет.
(Бұл жауап үлгісі ғана,ал сіздер бұл мәтіндегі барлық сөйлемді факт мен көзқарасқа ажырата алдыңыздар деп есептеймін)
Оқу мақсатына бағытталған тапсырмалар.
Тыңдалған мәтіндегі факті мен көзқарасты ажырату.
2-тапсырма. Дескриптор: Мәтіннен факті мен көзқарасты ажыратады
Сергіту сәті (2-3 мин)
Оқушыларды сабақтын үстінде сергіту, жаттығу ретінде.
https://youtu.be/Vwa5zBMF_WU
7-8слайд
3-ТАПСЫРМА. БЕРІЛГЕН АҚПАРАТТЫ НЕГІЗГЕ АЛА ОТЫРЫП, «ДҰРЫС ТАМАҚТАНУ – ДЕНСАУЛЫҚ КЕПІЛІ» ТАҚЫРЫБЫНДА СЫНЫПТАСТАРЫҢЫЗҒА ҰСЫНЫСТАР, КЕҢЕСТЕР ЖАЗЫҢЫЗ. «Пікірталас» әдісі.
ЖАУАП ҮЛГІСІ: Дұрыс тамақтанбаудың денсаулыққа зардап әкелетінін бұл күнде бәрі жақсы түсінеді ғой. Тамақтануға мынадай кеңестер беремін.
Бірінші кеңес. Тамақты аздап, бірақ жиі-жиі ішу керек.
Екінші кеңес. Тамақтану тәртібі мынадай болу қажет. Таңертеңгілік 7-8-де - таңғы ас, сосын 11-12-ге дейін - екінші таңғы ас. Екіншісінде алма, азғантай піскен ет, көгеніс жеген дұрыс. Түскі 1-2-де жақсылап түскі ас ішу керек. Күндізгі 4-5-тер кезіндегі түстікке бір кесе шырын болмаса айран ішкен дұрыс. Кешкі ас жетіде. Жатар алдына алма және сөбіз немесе апельсин жеп, бір кесе аса тәтті емес шырын ішу керек. Осы айтқандарды күні бойына бұлжытпай орында.
Үшінші кеңес. Жатар алдында тамақтанба. Түнгі мезгілде зат алмасу, әсiресе, май алмасу өте баяу, аз болады. Май аз қышқылданып, оның көп бөлігі тері астына жиналады.
Төртінші кеңес. Құнарлылығы жоғары майлы тамақтарды мүлде азайту керек. Сондықтан тәтті тағамдарды, тоқаштарды, я болмаса нан өнімдерін, балмұздақты аз жеген дүрыс. Сонымен қатар тәтті шырындарды іше беруге болмайды. Есіңде болсын, қазіргі фанта, пепси-кола сияқты сусындардың құрамында 40 пайыз қант болады.
«Дұрыс тамақтану – денсаулық кепілі» екенін ұмытпағайсың, досым!
(Кеңес, ұсыныстарыңызға рақмет. Өз сыныптастарың ұсынған ұсыныстар мен кеңесті ескересіздер деп ойлаймын).


title:
Дескриптор:
- - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс тамақтану денсаулық кепілі Оқу мақсаты

text:
Тілдік бағдар. Шылау – сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырады және өзі тіркескен сөзге қосымша мағына береді. Шылаудың белгілері:
Шылаудың лексикалық мағынасы жоқ;
Шылау сөйлем мүшесі бола алмайды;
Шылау түрленбейді(шылауға жалғау жалғанбайды)
Шылау мағынасы мен сөйлемдегі қызметіне қарай 3-ке бөлінеді.(таблица төменде берілді)
Шылау және оның түрлері туралы тілдік мақсатпен таныстыру. таблица төменде берілді)
11-слайд
4 ТАПСЫРМА. БОС ОРЫНҒА ТИІСТІ ШЫЛАУЛАРДЫ ҚОЙЫҢЫЗ. Бүгін сәуірдің алғашқы күні, ... ауа-райы әлі күнге дейін жылитын емес. ... қар жауып, ... күн шақырайып шығып тұрады, енді ... жаңбыр жауып, ауа-райы құбылмалы болып тұр. Сонымен ... ауылдағылар ... малдарын өріске жібере алмай отыр, ... жерде әлі қар бар, күн әлі салқын. Бұл ауа-райы ауылдағылардың көңілін түсермек емес, ... ауыл халқы Наурыз мейрамынан ... шат-шадыман. Әлі күнге ... мерекені тойлап, ауыл үлкендері ... балалары мерекенің қызығына тоймай жатыр.
Тиісті шылаулар: мен, бері, дейін, бірақ, кейде, біресе, бірде, өйткені, дегенмен, қатар
Өзіңізді тексеріңіз!
Бүгін сәуірдің алғашқы күні, бірақ ауа-райы әлі күнге дейін жылитын емес. Біресе қар жауып, кейде күн шақырайып шығып тұрады, енді бірде жаңбыр жауып, ауа-райы құбылмалы болып тұр. Сонымен қатар ауылдағылар да малдарын өріске жібере алмай отыр, дегенмен жерде әлі қар бар, күн әлі салқын. Бұл ауа-райы ауылдағылардың көңілін түсермек емес, өйткені ауыл халқы Наурыз мейрамынан бері шат-шадыман. Әлі күнге дейін мерекені тойлап, ауыл үлкендері мен балалары мерекенің қызығына тоймай жатыр.
Дескриптор - Шылау түрлерін ажыратады;
-Мәтінде орынды қолданады.


title: Оқу тапсырмасы - Сабақтың тақырыбы: Дұрыс тамақтану денсаулық кепілі Оқу мақсаты

text:
Оқу тапсырмасы. «Менің күнделікті тамақ рационым» тақырыбында мәтін құраңыз. Мәтінде дейін, бірақ, түгіл, тұрмақ, себебі, өйткені, туралы, үшін шылауларын қолданыңыз.
14
Бекіту
Ата-бабамыз «Ас – адамның арқауы», «Ас- адамның қуаты», «Бірінші байлық – денсаулық» деп, астың адамның өмір сүруінің кепілі екенін аңғартқан. Ендеше, адамның денсаулығы саламатты тамақтануға көп байланысты екенін назарда ұстайық!


title: Сабақтың тақырыбы: Дұрыс тамақтану денсаулық кепілі Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Айтмагамбетова Мафруза Бегайдаровна
|
Пән/Сынып:
|
Қазақ тілі \ 7 сынып
|
Қай аптаның нешінші сабағы
|
6-апта, 17-сабақ
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
8-бөлім Дұрыс тамақтану. Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар. Морфология
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Дұрыс тамақтану - денсаулық кепілі
|
Оқу мақсаты:
|
Т/А3. Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу
ӘТН 4.3. Шылау түрлерін ажырата білу, орынды қолдану
|
Бағалау критерийі:
|
Тыңдалған мәтіндегі негізгі ақпаратты анықтайды;
Ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажыратады;
Шылау түрлерін ажыратады, орынды қолданады.
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
|
Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма)
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
|
Жеке жұмыс
Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
|
Уақыты
|
Кезеңдері
|
Тапсырма
|
Тапсырманың мақсаты
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
2 мин
|
Ұйымдастыру Сабақтың басы
|
Бөлім. Тақырып. Оқу мақсаты. Сабақ мақсаты.
Бүгінгі сабақта:
-дұрыс тамақтану туралы мәліметпен танысасыңдар;
-тыңдалған мәтіндегі негізгі ақпаратты анықтайсыңдар;
-ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажыратасыңдар;
-шылау түрлерін ажыратып, орынды қолданасыңдар.
|
Сабақ мақсатымен таныстыру
|
|
1-2 слайд
|
|
Сабақтың басы
|
Ойтүрткі (Оқушылар, мынадай сұрақтарға жауап беріп көрейік)
1.Дұрыс тамақтану дегенді қалай түсінесің?
2.Тамақтану мәдениеті дегеніміз не?
3. Сен күніне неше рет тамақтанасың?
(Дұрыс айтасыңдар, дұрыс тамақтану – саламатты тамақтану. Саламатты тамақтану – тамақ тәртібін, тамақтану ережесін дұрыс сақтау деген сөз. Яғни, тамақтану мәдениеті дегеніміздің өзі осыдан шығады екен. Ендеше, тамақтану мәдениетін сақтаған адамның денсаулығы да мықты болады деген сөз.
|
Сабақ тақырыбына оқушы назарын аудару
|
|
3 слайд
|
26 мин
|
Сабақтың ортасы
|
Мәтінді мұқият тыңдаңыз!
МӘТІН
Адамның денсаулығы саламатты тамақтануға көп байланысты. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, шамамен сырқаттың 80 пайыздандан астамы дұрыс тамақтанбаудан болады. Адамның күнделікті тұтынатын асында ақуыз, май, көмір сынды өоректік заттар, микроэлементтер мен дәруменді заттар жеткілікті мөлшерде болуы қажет. Мүмкіндік болса, тамақты белгілі бір уақытта қабылдау керек. Бұл астың сіңірілуін жақсартып, адам денсаулығына игі әсер етеді.
Тамақты күніне 4-5 рет аз-аздан жеу керек. Егер күніне 3 рет тамақтанатын болсаңыз, таңғы асыңыз тәуліктік рационның 30-35 пайызын, түскі ас – 40пайызын, кешкі ас – 25-30 пайызын құрауы қажет. Негізі әр үш сағат сайын ағзаға тағам түсіп тұру қажет. Ал соңғы ас қабылдау ұйықтардан 2-3 сағат бұрын болуы керек. Егер түнге қаорай шамадан тыс ауыр тағамдарды қабылдасаңыз, бұл астың қорытылуына кері әсер етіп, семіздік, панкреатит және басқа да асқазан-ішек ауруларының асқынуына әкелуі мүмкін.
Күні бойы аш жүріп арықтаймын деген ойдан аулақ болу керек, себебі ашқұрсақ жүрген адам салмақ тастамайды. Тіпті қосуы мүмкін, тұтынатын калориялар кенет азайған кезде ағза дағдарысқа ұшырайды. Бұл калорияның баяу жойылуына әкеледі. Салмақты қалыпты деңгейде ұстап тұру үшін жоғарыда айтқан тамақ рационын сақтай білу қажет. Бұған күніне 5 рет аз-аздан тамақтану, дене белсенділігін біртіндеп арттыру, ұн өнімдерін, жануар майларын, ащы тағамдарды тұтынуды азайту жатады. Тамақ құрамында жеміс-жидектер мен көкөністердің мөлшері көп болғаны дұрыс.
(«Астаны ақшамы» газетінен)
|
Сабақ тақырыбы бойынша негізгі мәселені анықтау.
|
Мәтінді мұқият тыңдайды.
|
4-слайд
|
|
Сабақтың ортасы
Оқу тапсырмалары
|
|


title:
ҚБ

ҚБ - Сабақтың тақырыбы: Дулат Бабатайұлының өмірі мен «Өсиетнама» кітабы

text:
Сабақтың ортасы
|
ІІ. Мағынаны тану. Тапсырма: «Әдеби шеңбер» әдісімен тапсырмаларды орындайды.
1-оқушы-талқылаушы
1. Дулат Бабатайұлы өмірі мен шығармашылығына байланысты 3-4 сұрақ құрастырады.
2.Соңында сыныппен бөлісе алатындай өз тобының жауаптарын жазады.
2-оқушы-байланыстырушы
1. Дулат Бабатайұлы шығармашылығындағы автор көтерген мәселе мен шынайы өмір арасындағы байланыстарды табады.
2.Оларды тізіп жазады, тобымен бөлісіп талқылайды.
4-оқушы-қорытындылаушы
1.Дулат Бабатайұлы шығармаларының тақырыбын, идеясын, автордың айтайын деген ойын қорытындылайды.
2. Маңызды жерлерін атап көрсетеді. Оларды қорытындыдан бөлек жазады.
5-оқушы-суреттеуші
1. Дулат Бабатайұлы шығармашылығы бойынша нақты оқиғаларға қатысты сурет салады.
2.Салған суретіне сараптама жасай ала ма, мағынасын түсіндіре ала ма, ойланады.
(топ ішінде жұмыс жасауға уақыт белгіленеді.)
Топтық бағалау.
Дескриптор:
|
Рөлдік тапсырмаға қатысады;
|
Автор көзқарасына қатысты маңызды бөліктерді белгілейді
|
- автор көтерген мәселе мен шынайы өмір арасындағы байланыстарды табады.
| |
Тапсырма 2.
«Пазл»
О қушылар мәтін мазұнымен танысады. Топта ақылдаса отырып, 4 оқушы шығарманы өзара бөліп алып, шығарманы оқып шығады. Әр оқушы шығарма мазмұнын 1 минуттуан айтып шығады.
Найман-сыбан руы көшіп-қонған, Балқаш пен Аягөз аралығындағы өңірде туған. Арабша сауат ашып оқыған, өз кезіндегі көзі ашық, алдыңғы қатарлы адамдардың бірі. Оның жазбалары арқылы XVII ғасырда өмір сүрген Ақтамберді жыраудың өлең түріндегі туындылары сақталған.
Дулат Бабатайұлы – өлеңдері типографияда басылып, кітап болып жарық көрген тұңғыш қазақ ақыны. «Өсиетнама» атты алғашқы жинағын 1880 жылы баспаға Мүлкен Сейілұлы даярлап, алғаш рет Қазанда басылып шыққан. Жинақтағы жыр көлемі 800 жолдай.
Дулат өлеңдерінің қолжазбаларын сақтағандар - Ғаббас Байділдәұлы мен Шәкір Әбенұлы. Ақын өлеңдерінің 1500-нен астам жолы – теңдесі жоқ рухани мұра.
Ақын өлеңдерінде халықтың ауыр жағдайы, орыс отаршылдығы, олардың жағымсыз қылықтары суреттелген («Тегімді менің сұрасаң», «О, Сарыарқа, Сарыарқа», «Асқар таудың сәні жоқ», «Сүлейменге», «Бараққа», «Кеңесбайға»). 1940-1950 жж. Дулат шығармалары әдеби дау нысанына айналды. Оның шығармашылығын орта мектептерде оқытуға тыйым салынды.
М. Әуезов «Абай жолы» романында оның тәлімгерін Барлас деген жалған есіммен береді. Абай Дулат өлеңдерін мұқият зерттеп, оның кей тұстарын пайдаланған. Мысалы, «Болыс болдым, мінеки» өлеңінде Дулаттың болыс жайлы жазған өлеңінің сарыны байқалады. Дулат қазақ поэзиясына ұйқастың жаңа түрін әкелген: «а а а б». Мұны кейін Абай да пайдаланған.
Дулат – сатиралық жанрда қалам тербеген алғашқы ақын. Оның өлеңдері көбінде дидактикалық әрі ғибратты сарында. Зерттеуші Қ. Өмірәлиев Д. Бабатайұлының барлық шығармаларын жинап, баспаға әзірлеген. 1991 жылы қаламгердің «Замана сазы» атты шығармалар жинағы жарық көреді.
Ақын шығармалары Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы (ҚР ҰҒА) Орталық ғылыми кітапханасының қолжазба қорында сақталған.Дулат Бабатайұлының тікелей өзінің өмірбаянын немесе өмірінін белгілі бір кезеңін сипаттайтын туындылары аз. Әйтсе де жыраудың мінезі, ой-өрісі мен ақындық мұраты жайында шығармаларына сүйеніп, сенімді тұжырымдар жасауға болады.
|


title: Тапсырма 3. «Карусель» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Дулат Бабатайұлының өмірі мен «Өсиетнама» кітабы

text:
Тапсырма 3. «Карусель» әдісі
Әр топтан бір спикер сайланып, басқа топ мүшелеріне барып, өздерінің бөліктері бойынша шығарма мазмұнын айтады. Оқушылар түсінбеген тұстары бойынша сұрақтар қояды.
К ері байланыс
Тапсырманы орындауда қандай қиындықтар болды?
Тапсырма қаншалықты дұрыс орындалды?
Тапсырманың сәтті орындалуына топ мүшелері қандай үлес қосты?
«Соңғы сөзді мен айтайын» әдісімен шығармаға байланысты қорытынды ойларын білдіреді.
«Әдеби шеңбер» әдісімен тапсырмаларды орындайды.
-Рөлдік тапсырмаға қатысады;
-Автор көзқарасына қатысты маңызды бөліктерді белгілейді;
-автор көтерген мәселе мен шынайы өмір арасындағы байланыстарды табады;
-Өмірмен байланыстырады.
Оқушылар мәтін мазұнымен танысады. Топта ақылдаса отырып, 4 оқушы шығарманы өзара бөліп алып, шығарманы оқып шығады. Әр оқушы шығарма мазмұнын 1 минуттуан айтып шығады.
Оқушылар мәтін мазұнымен танысады. Топта ақылдаса отырып, 4 оқушы шығарманы өзара бөліп алып, шығарманы оқып шығады. Әр оқушы шығарма мазмұнын 1 минуттуан айтып шығады
Әр топтан бір спикер сайланып, басқа топ мүшелеріне барып, өздерінің бөліктері бойынша шығарма мазмұнын айтады.
«Соңғы сөзді мен айтайын» әдісімен шығармаға байланысты қорытынды ойларын білдіреді.
|
ҚБ
ҚБ
ҚБ
|
Тапсырма қағаздары
https://bilim-all.kz/article/4351-Dulat-Babataiuly
|
Рефлексия
|
«Блоб» ағашы
С абақтың басында ағаштың қай жерінде болдым?
Сабақтың ортасында ағаштың қай жеріне көтерілдім/түстім?
Сабақтың соңында ағашатың қай жерінде болдым?
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Дулат Бабатайұлының өмірі мен «Өсиетнама» кітабы

text:
Сабақтың басы
|
І. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу. Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Жағымды психологиялық ахуал.
Қызығушылықты ояту. Өлең кім туралы?
Менің атым – Байғыз қарт,
Көзге түсер сиқым жоқ,
Орынсыз күлер күлкім жоқ,
Есепсіз ұйықтар ұйқым жоқ.
Көзге қораш бойым бар,
Теңізден терен ойым бар,
Шынардан биік санам бар,
Атан өгіз ағызған
Ақылдан алпыс салам бар.
Қорған құрыш сөзім бар,
Бұлттан өтіп, мұнарды
Болжайтұғын көзім бар...
Қайратымнан атым зор
Белгілі атым өлемге.
Қорашсынсаң денемді,
Кеудем – ақыл сарайы,
Кірем десең, кел, міне.
«10 дерек» әдісі
Суретте кім бейнеленген?
Дулат Бабатайұлы туралы не білесіңдер?
Төменгі сыныптарда оның қандай шығармаларын оқыдыңдар?
Өз беттерімен қандай шығармаларын оқыдыңдар?
Жазушы шығармалары өздеріңе ұнай ма, ұнаса, неге ұнайды?
Оқулықтағы мәліметтермен таныса отырып, Дулат Бабатайұлы өмірі мен шығармашылығына байланысты 10 дерек анықтаймыз.
|
Сәлемдесу. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы автор туралы мәлімет береді.
Оқулықтағы мәліметтермен таныса отырып, Дулат Бабатайұлы өмірі мен шығармашылығына байланысты 10 дерек анықтаймыз.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dulat-babatajlini-omiri-men-osietnama-kitabi.html#Дулат_Бабатайұлының_өмірі_мен_«Өсиетнама»_кітабы__Оқу_бағдарламасына_сәйкес_оқыту_мақсаттары


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dulat-babatajlini-omiri-men-osietnama-kitabi.html#Кейбір_оқушылар:_Дулат_Бабатайұлының_өмірі_мен_«Өсиетнама»_кітабы_туралы_ізденіп,_автор_бейнесіне_талдау_жасау,_автордың_әдебиеттегі_рөлін_анықтау.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dulat-babatajlini-omiri-men-osietnama-kitabi.html#Оқулықтағы_мәліметтермен_таныса_отырып,_Дулат_Бабатайұлы_өмірі_мен_шығармашылығына_байланысты_10_дерек_анықтаймыз.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dulat-babatajli-oatan-jas-atan-jas.html#1-тапсырма_Өлеңнің_сюжеттік_желісі_бойынша_қарапайым_жоспар_құрыңыз._Жоспар_Кіріспе_бөлім_____________________________

title: Сабақтың тақырыбы: Дулат Бабатайұлы. «О,Ақтан жас, Ақтан жас»

text:
Сабақтың тақырыбы:Дулат Бабатайұлы. «О,Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңі
Пәні: қазақ тілі
|
Пән мұғалімі:
|
Орынбаева Айымгүл Тұрсынқызы
|
Сыныбы:5
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Сабаққа негізделген оқу мақсаттары
|
Т/Ж4. Көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту
|
Сабақтың мақсаттары
|
Барлық оқушылдар:
|
көркем шығармадағы шағын көлемді үзінділерді түсініп оқиды.
|
Оқушылардың басым бөлігі:
|
тақырыпқа сай мәтіндерді түсініп оқиды, мәтіндерден нақты ақпаратты таба алады
|
Кейбір оқушылар:
|
мәтіндерден нақты ақпараттарды анықтай алады, мәтіндерге түзетулер мен редакциялауды орындай алады
|
Жетістік критерийлері
|
-Шығармадағы иллюстрациялық суреттерді салыстыра алады
- Қарама-қарсы суреттерді ажыратып,айта алады.
- Сөздер мен сөз тіркестерін тауып,ерекшелігін айтып,қарама-қарсы мәнде салыстыра
алады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар орындай алады:
Шығармадағы қарама-қарсы суреттеулерді табады.
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: білтелі, түтін,тарихи сөздер
Диалог құруға/шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:
Бадана көз, тоғыз тор,жарық сәуле , сырты қырлы, жүзі алмас,т.б
|
Алдыңғы тақырып
|
Төрт түлік
|
Жоспар
|
Жоспарланған уақыт
|
Жоспарланған тапсырмалар
|
Оқыту ресурстары
|
Басталуы:7 минут
|
1.Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын құру. «Көңіл-күй» тренингін жүргізу.
2.Түрлі-түсті стикерлер арқылы оқушыларды 3 топқа бөлемін.
«Ілмек» әдісін жүргізу арқылы үй тапсырмасын пысықтау.
|
Түрлі-түсті стикерлер.
|
Ортасы: 25 минут
|
«Миға шабуыл» әдісі арқылы тақырыпты болжау.
1-тапсырма
Өлеңнің сюжеттік желісі бойынша қарапайым жоспар құрыңыз.
Жоспар
Кіріспе бөлім ____________________________
Негізгі бөлім ____________________________
Қорытынды бөлім ________________________
2-тапсырма
Жоспар негізінде өлеңнің сюжеттік дамуын анықтаңыз.
Өлеңнің басталуы
Өлеңнің байланысы
Өлеңнің дамуы
Өлеңнің шиеленісі
Өлеңнің шарықтау шегі
Өлеңнің шешімі
Дескриптор
Білім алушы
- өлеңнің мазмұны бойынша жоспар құрады;
- жоспар негізінде өлеңнің сюжеттік дамуын анықтайды.
|
Қазақ тілі 5-сынып, флипчарт, маркер, желім
Флипчарт, маркер, желім
|
Аяқталуы:
5 минут
|
«Идеялар дәлізі» әдісін жүргізу арқылы жаңа тақырып бойынша білімдерін тиянақтау.
|
|
Кері байланыс
«3-2-1» әдісі
3 минут
|
«3-2-1» әдісін қолдану
|
кері дизайн.
|
Қосымша ақпарат: ғаламтор материалдары
|
Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
|
Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
|
Пәнаралық байланыс
Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері
АКТ-мен байланыс
Құндылықтардағы байланыс
|
Деңгейлік тапсырмалар
дайындаймын.
|
Қалыптастырушы бағалау жүргізіледі. (күлкілі езулер, жұлдызша, бағалау парақшалары, қималар, бағдаршам арқылы)
|
Тарих, қазақ тілі, география
Қоғамымыздағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dulat-babatajli-oatan-jas-atan-jas.html#Қорытынды_бағамдау___Қандай_екі_нәрсе_ең_табысты_(оқытуды_да,_оқуды_да_ескеріңіз)_1:_2


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dulat-babatajli-oatan-jas-atan-jas.html#Сабақ_барысында_мен_сынып_немесе_жекелеген_оқушылар_туралы_менің_келесі_сабағымды_жетілдіруге_көмектесетіні_туралы_не_білдім


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы

text:
1. Сабақ тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері таныстырылады. 2.Өтілген тақырыпты еске түсіру үшін «Бір минут» әдісімен жұмыс жасайды.
Негізгі әрекеттер:
1.Әдістің атына сәйкес оқушылар 1 минуттың ішінде тақырып туралы не білетіні және түсінетіндігі туралы тоқтамай айта бастайды. Ал екінші оқушы жұбының пікірін толығымен ұғыну үшін тек мұқият тыңдап отырады.
2.Экрандағы таймер тоқтаған уақытта әңгімелесу аяқталады.
3.Жұбының пікірін тыңдаушы оқушы келесі жұпқа естігенін айнытпай айтуға тиіс.
4.Экранда таймер қосылып, жұптар қайта араласа бастайды.
5.Осылайша 5 минуттың ішінде 5 түрлі жұппен байланыс орнайды.
Оқушылардың әңгімелесуін мұғалім қадағалап, өзіне қолайлы түрде құрылған «бақылаушы парағын» толтырады. Бақылаушы парағына қажетті дескрипторларды жазып қоюға болады.
МД слайд
1-таратпа
таймер
Сабақтың ортасы
11-15
16-25
26-32
3. Жаңа сабақты меңгерту. ЖЖ. 1-тапсырма. «РRE» кестесін толтыру үшін оқушыларға мынадай тақырып ұсынылады: «Әпке атаулының бәрі бірдей ме?» Оқушылар ұсынылған кестенің бірінші бағанына тақырып бойынша өздерінің пікірлерін 1 сөйлеммен жазады.
Екінші бағанға неліктен осы сөйлемді таңдағанын түсіндіреді.
Үшінші бағанға осы себепті мысал арқылы сипаттайды.


title:
«Р» -

«R» - - Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы

text:
Жұптар кестелерін толтырып болғаннан кейін басқа жұптармен араласады, жауаптарын бір-біріне таныстырады.
4. Ж. 2-тапсырма. «Әпкені» оқығанда...» деген тақырыпта досыңызға хат жазыңыз. Оны жазу барысында мына нұсқаулықтарды ескеріңіз:
- өткен шақта жазу;
- төл және төлеу сөздерді қолдану;
- бірінші жақта жазу;
- уақытқа байланысты жалғаулықтарды қолдану;
- толық сипаттау;
- соңында эмоциялар мен сезімдеріңді қосу.
Қабілеті жоғары оқушылартақырыпқа қатысты ойын тұжырымдап, талдап жазады.
Қабілеті төмендеу оқушылар драма мәтінінен алынған үзінділерді пайдалана алады.
Дескриптор
тақырып бойынша білетін ақпараттарын естеріне түсіреді;
оларды жұптарымен бөліседі;
тақырып бойынша пікірін бір сөйлеммен жазады;
осы сөйлемді жазу себебін түсіндіреді;
ойын мысал арқылы жеткізеді;
досына хат жазады;
нұсқаулықты басшылыққа алады.
Оқушылардың қалауы бойынша жауаптарын «Ыстық орындықта»тыңдау.
2-таратпа
Сабақтың аяғы 33-36
37-40
5. Мұғалімнің кері байланысы. Топ жауаптарының ұтымды шыққан жері мыналар: ... Алдағы уақытта мыналарды ескеріңіздер: ... Хат мәтінінің құрылымы сақталған/сақталмаған ... Мына мәселеге назар аударыңыздар...


title: Рефлексия «Өзін-өзі талдау сауалнамасы»

text:
6. Рефлексия «Өзін-өзі талдау сауалнамасы»
Біздің күніміз (сабақ, іс-шара, ойын) аяқталуға жақын, сондықтан ...
айтқым келеді:
Мен үшін ... сәтті болды
Өзіңді не үшін мақтай аласың?
Не үшін сыныптастарыңды мақтай аласың?
Неге ие болдың?
Мені не таң қалдырды?
Мен үшін ... жаңалық болды.
Сіздің ойыңызша не сәтті болды?
Сіздің ойыңызша не сәтсіз болды? Неліктен? Болашақта нені ескеру қажет?
Менің сабақтағы жетістігім…
|
3-таратпа
|
Дифференциация
Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?
|
Бағалау
Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?
|
Денсаулық және техникалық қауіпсіздікті сақтау
|
Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, оқу материалдарын таңдау және ресурстармен жұмыс жасауда оқушының жеке қабілетін ескеріп, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады. Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.
|
Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз.
|
Денсаулықты сақтау технологиялары. Белсенді әдіс-тәсілдер мен сергіту жаттығулары.
|


title: Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Мектеп:
ІІІ Махаббат және абырой
Уақыты: мұғалімнің аты-жөні:
Сыныбы: 8 қатысқаны: қатыспағаны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Дулат Исабеков «Әпке» драмасы
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу.
|
Сабақ мақсаты
|
Драма мәтінінен алынған үзінділерге сүйене отырып креативті жазу жолдарын меңгеру.
|
Бағалау критерийі
|
шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жаза алады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар: шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазудың жолдарын меңгереді.
Пән ерекшелігіне сай лексика мен терминология: т.б.
Диалог пен жазылым үшін қажетті тіркестер: менің ойымша, үзіндінің негізгі ойына тоқталсам ..., мен ... ойлаймын т.б.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Сабақ мазмұны арқылы жеке/топта жұмыс жасау, жауапкершілік және өзін-өзі, өзгені бағалай білу құндылықтары оқушы бойына сіңіріледі.
|
Пәнаралық байланыс
|
Өзін-өзі тану пәнімен байланыс. Отбасылық құндылықтардың маңызы.
|
Алдыңғы білім
|
«Әпке» драмасындағы автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісіне талдау жасады.
|


title: Алдыңғы білім - Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Сабақтың басы
|
Оқушы назарын сабаққа аудару.
Сабақ тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлерімен таныстыру.
3.Өтілген тақырып пен жаңа сабақты байланыстыру.
Кейіпкер мен олардың сөздерін сәйкестендіреді.
КЕЙІПКЕР
|
|
КІМНІҢ СӨЗІ?
|
Қамажай
|
Ничего, ничего, мамуля. Қуаныш атаулының ойда жоқта болғаны жақсы. Күнбұрын білген қуаныш - қуаныш емес.
|
Нәзила
|
Сонымен, тоқ етерін айтсам, бақыт дегеннің өзін бірнеше салаға бөлуге болады. Отбасындағы, қызметтегі, махаббат, тағы-тағылар саласында...
Қорытып айтқанда, бақыт деген – жеңіс немесе жеңіске апарар күрес.
|
Темірбек
|
Бұрын мына жерде Ом, мына жерде Тим отыратын. Енді бәрі жоқ. Олар бізді енді сағынбайды.
|
Омар
|
Теміржан, қой, қарағым. Сені ... сені бөтен деп ... Тойды жасаймыз, дүрілдетіп тұрып жасаймыз. Ақша деген табылады...
|
Ермек
|
Мінезім солай. Не тапсам да, тілімнен табатын шығармын. Бірақ сені келемеждеп не табам? Мен... бәрін түсінем. Түсінем деп жүріп ештеңе байқамағына таңғалам... Адам жанының бұл да бір жұмбақ сыры ғой. Айтқаның дұрыс болды. Шын жүрегімнен тілектеспін.
|
|
слайд
1-таратпа
|


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Т. 1-тапсырма. Оқушылар шығарманың басты кейіпкерлеріне үш сөйлеммен өз сөзімен мінездеме береді.
Қамажай …………………………………
Омар ……………………………………..
Темірбек …………………………………
Нәзила ……………………………………
Т. 2-тапсырма. Кейіпкерге берген мінездемесін драма мәтініне сүйене отырып толықтырады, яғни, тілдік көрінісін талдайды.
РЕПЛИКА/МОНОЛОГ/ДИАЛОГ Мысалы, Қамажай бейнесіне қатысты:
Не боп кетті, құдай-ау?! Өң мен түстей. Теміржан, қарындасыңның балалығын кешір. Япырым-ай, әуре боп жасаған тамақты да іше алмадыңдар ғой.
Қабілеті жоғары оқушылар автор бейнесі мен кейіпкер қарым-қатынасының тілдік көрінісін анықтап талдайды.
Қабілеті төмендеу оқушылар диалог/монологтарды тауып оқиды.
Дескриптор
5. Мұғалімнің кері байланысы: «Екі жұлдыз, бір тілек».
2-таратпа
3-таратпа
Сабақтың аяғы
6. «Аяқталмаған сөйлемдер»
Автордың өз кейіпкерлеріне деген қарым-қатынасын айтатын болсам ...
Оның жанашырлығы мынадан көрінеді: ...
Автор мен кейіпкер ...
6. Рефлексия «Сауалнама» әдісі
1. Сабақта мен… жұмыс жасадым
2. Мен сабақта жасаған жұмысыма ...
3. Мен үшін сабақ ... болды
4. Сабақ барысында мен ...
5. Менің көңіл-күйім ...
6. Сабақтағы материал мен үшін ... болды
белсенді / белсенді емес
ризамын / риза емеспін
қысқа / ұзақ
шаршаған жоқпын / шаршадым
жақсарды / нашарлады
түсінкті/түсінікті емес
тиімді / тиімсіз
қызықты /қызықты емес
жеңіл / қиын


title: Дифференциация - Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, оқу материалдарын таңдау және ресурстармен жұмыс жасауда оқушының жеке қабілетін ескеріп, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады. Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.
|
Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз.
|
Денсаулықты сақтау технологиялары. Белсенді әдіс-тәсілдер мен сергіту жаттығулары.
|


title: Сабақтың тақырыбы Дулат Исабеков «Әпке» драмасы Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Мұғалімнің аты-жөні: Қарсыбай Фариза
Сыныбы: 8
|
Сабақтың тақырыбы
|
Дулат Исабеков «Әпке» драмасы
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
|
Автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау;
|
Сабақ мақсаты
|
Автор образы мен кейіпкерлер қарым-қатынасын ашу үшін олардың сөздеріне, яғни репликаларға, диалог, монологтарға талдау жасау.
|
Бағалау критерийі
|
Автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдай алады;
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар: қаламгердің өз кейіпкерлеріне деген қарым-қатынасы әртүрлі болатынын тілдік құралдар арқылы анықтайды.
Пән ерекшелігіне сай лексика мен терминология: автор образы, шығарма атауы, кейіпкерлер тізімін құру, реплика, ремарка, сахналық ескерту т.б.
Диалог пен жазылым үшін қажетті тіркестер: менің ойымша, автордың бағалауынша ..., мен ... ойлаймын т.б.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Сабақ мазмұны арқылы жеке/топта жұмыс жасау, жауапкершілік және өзін-өзі, өзгені бағалай білу құндылықтары оқушы бойына сіңіріледі.
|
Пәнаралық байланыс
|
Өзін-өзі тану пәнімен байланыс. Отбасылық құндылықтардың маңызы.
|
|


title: Пайдаланатын ақпарат көздері - Сабақтың тақырыбы: Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі...

text:
Пайдаланатын ақпарат көздері:
«Әбдіжәміл Нұрпейісовтің өмірі мен шығармашылығы. «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі» тақырыбындағы оқытушы дайындаған видеолекцияны төмендегі сілтемені басып тыңдап көруіңізге болады:
https://www.youtube.com/watch?v=U9MQ6wDiN_k
Цифрлық білім беру ресурстары:
https://bilimland.kz/kk/courses/qazaq-adebieti/11-synyp/lesson/abdizhamil-nurpejisov-omir-zholy-men-shyharmashylyhy
https://bilimland.kz/kk/courses/qazaq-adebieti/11-synyp/lesson/abdizhamil-nurpejisov-qan-men-ter-trilogiyasy
https://bilimland.kz/kk/courses/audiochrestomathy/11-synyp/proza/lesson/19-abdizhamil-nurpejisov-qan-men-ter-trilogiyasy-1
https://bilimland.kz/kk/courses/qazaq-adebieti/6-synyp/lesson/abdizhamil-nurpejisov-balyqshylar
https://itest.kz/kz/ent/kazak-adebieti/lekciya_abdizhamil_nurpejisov_saparhali_begalin_qalmaqan_abdiqadyrov_prozasy
https://adebiportal.kz/kz/retailing/view/332
https://massaget.kz/okushyilarga/uy_tapsyirmasyi/41837/
Осы берілген «Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі» тақырыбы бойынша лекция материалдарымен танысып, төмендегі тапсырмалардың жауабын екінші бағанға жазыңыз.
Студенттерге арналған тапсырмалар (24 сәуірге)
Студенттерге арналған тапсырмалар:
|
Жауабы:
|
1. Ә.Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығыстарының себебі неде?
|
|
2. Кітаптың бас қаһарманы – Еламанның тағдырына, оның болмыс-бітімі, көздеген мақсаты жолындағы күрес-тартыс үстіндегі ұмтылыс-әрекеттеріне сипаттама беріңдер. Романдағы Ақбала бейнесіне талдау жасаңыздар.
|
|
3. Кесек бітімді кейіпкер Кәлен, Сүйеу қарт, Судыр Ахмет және т.б. адам характерлерін берудегі жазушы шеберлігіне, машығына жалпы шолу жасаңдар.
|
|
Қосымша:
Ә.Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы мазмұны, құрылымдық талдау, кейіпкерлерге сипаттама жасау.
Ә.Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы бойынша түсірілген көркем фильмді көріп талдау жасау, мазмұны бойынша шағын ой толғау немесе эссе жазыңдар, өзіндік пікір білдіру өте маңызды.
«Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі» тақырыбындағы оқытушы дайындаған видеолекцияны төмендегі сілтемені басып тыңдап көруіңізге болады:
https://www.youtube.com/watch?v=U9MQ6wDiN_k
|
|
Кері байланыс:
Өтілген тақырыпқа қысқаша сөйлемдер арқылы кері байланыс берсеңіз:
Үй тапсырмасын орындауда жауапкершілік пен ізденімпаздық
танытасыз деген сенімдемін!
Жауабыңызды күтемін!
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebdijemil-nrpejisovti-an-men-ter-romani-mazmndi.html?page=2#Кері_байланыс:_Өтілген_тақырыпқа_қысқаша_сөйлемдер_арқылы_кері_байланыс_берсеңіз:__Үй_тапсырмасын_орындауда_жауапкершілік_пен_ізденімпаздық


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebdijemil-nrpejisovti-an-men-ter-romani-mazmndi.html?page=2#Осы_берілген_«Әбдіжәміл_Нұрпейісовтің_«Қан_мен_тер»_романы,_мазмұндық_ерекшелігі»_тақырыбы_бойынша_лекция_материалдарымен_танысып,_төмендегі_тапсырмалардың_жауабын_екінші_бағанға_жазыңыз.


Қайырлы күн, білім алушылар!
«Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы ҚТЖ-17 тобындағы «Қазіргі заман әдебиеті» пәні бойынша 24 сәуір күнгі сабағымыздың тақырыбы – Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі. Бүгінгі сабақ қашықтықтан оқыту технологиясы бойынша өтіледі.
Пән атауы: Қазіргі заман әдебиеті
Күні: 24.04.2021 жыл
Мамандығы: «Қазақ тілі мен әдебиеті»
Тобы: ҚТ-Ж-17
Сабақтың тақырыбы: Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі
Жаңа тақырып материалдары:
«...Әбдіжәмілдің өмір бойы жазғаны біртұтас, бір ғана эпопея десе лайық. Ол эпопеяны «XX ғасыр және қазақ әлемі» деп атауға да болар еді. Ғасыр басындағы сергелдең («Қан мен тер»), ғасыр ортасындағы сұрапыл («Курляндия»), ғасыр соңындағы сүргін («Соңғы парыз») біртұтас сабақтастығымен көркем полотно құрайды».
Ақселеу Сейдімбеков
Әбдіжәміл Нұрпейісовтің "Қан мен тер" трилогиясына талдау.
Қан мен тер» трилогиясының сюжеттік-композициялық желілері де бір бағытта өрістенгенімен, авторлық, лирикалық шегіністер роман оқығаларын жаңа сапалармен толықтырады, қаһарманның есею үрдісін ашатын белгілі әрекеттердің психологиялық дәлелдемесін дайындаушы мәнді детальдар қызметінде жүреді. Бұл орайда «Қан мен тер», «Ботакөз», «Тоқаш Бокин», «Жолдастар», «Өмір мектебі», «Ақ Жайықтағы» тәрізді алмакезектесіп отыратын, бір тартыстың орнына, екінші қақтығыстар арқауымен күрмей байлап,ілестіре дамытып отыратын күрделі композицияға құрылғаны аңғарылады. «Қан мен терде» – ХХ ғасырдың алғашқы жиырма жылы, революциялық дәуірдің дүмпуі, сілкіне де бұлқына бастаған Арал өңірі, революция рухымен ояна бастаған, таптық күреске аттана бастаған қазақ халқы. Міне осынау дәуірдің әдебиетте көркем суретін салмақшы болған Нұрпейісов неге иек артып, нені үлгі тұту керек еді. Осы жерде алдымен бір кездегі жас Михаил Шолохов еске түседі. Ол өзінің «Тыныќ Дон» секілді ұлы туындысына кірерде, оның көз алдына эпопеяның ең керемет үлгісі ретінде Лев Толстойдың «Соғыс және бейбітшілік» романы тұрғаны тәрізді, жас Нұрпейісов «Қан мен тер» трилогиясына кірісерде, көз алдына тарихи – революциялық эпопеяның оңды үлгісі ретінде Михаил Шолоховтың ұлы туындысы «Тынық Дон» тұруы және сол үлгіні Нұрпейісовтің ақылымен де, жүрегімен де қабылдап өнеге тұтуы бақыт боп табылған. «Тынық Донның» қаһарманы –Дон казагі Григорий Мелехов, «Қан мен тердің» қаһарманы – балықшы Еламан. Оларды туыстастыратын – тағдыр. Екеуі де шырғалаңнан шындық іздеп шарқ ұрушылар, екеуі де халық ортасынан шыққандар. Бірақ бірін-бірі қайталау емес. Әрқайсысы өзді-өзі. Еламан образын жасарда Нұрпейісов Шолоховтың Григорий Мелеховына көз тікті ме екен. Меніңше сөз жоқ, сөйткен. Шолоховтың құдіретті күші Мелехов секілді әрі айрықша дара, әрі сонымен бірге жалпы адам жаратылысына тән үздік характерлі образ жасауы Нұрпейісовті баурап алған жай тәрізді. Сөйтіп, Нұрпейісов Шолохов ықпалына түсіп, одан үйренуі даусыз деп білсек, енді ол ұлы суреткерден қалай үйренді деген сұрақ туады. Бұл сұраққа Шолохов Лев Толстойдан қалай үйренсе, Нұрпейісов Шолоховтан солай үйренді деп жауап беруге тура келеді. Нұрпейісов өзінің шыѓармашылыќ оқу, үйрену, іздену жолында адам характерінің диалектикасын Шолоховша тануды, бала кезден туасы пайда болған характер қырларының келе-келе әлеуметтік ортамен, революция мен азамат соғысы тұсында түп-түбірімен қопарылған халық өмірімен тоғысқан күрделі күйін Шолоховша суреттеуді үйренді демекпіз. Шынында да Нұрпейісов геройының жанына Шолоховша үңіледі, оның геройы манекен емес, қатып семген қалып емес, өзгеріп отыратын, құбылып, құлпырып отыратын, көбіне қайшылығы мол динамикалы характер. Нұрпейісовтың Еламаны Шолоховтың Григорий Мелеховына қаншама ұқсас болғанмен, ол кәдімгі байырғы қазақы образ өзі кедей, сауатсыз, батырлығы да, жауынгерлігі де жоқ айрықша ақыл таланты да жоқ, қарапайым жігіт. Басынан қаншама қайғы – қасірет, аштық, қорлық жағдай өткізсе де, ол көпке шейін айнала дүниеде не болып жатқанын, өзінің неге бақытсыз екенін, тағдырының неліктен сонша қатал екенін түсіне бермейді. Еламан образы – типтенген жиындық образ. Еламан сықылды көңіл көзі болатын-ды. Тәңірберген, Кәлен, Ақбала образдары да шындыққа сай көркем дәлелдемемен, психологиялық тереңдікпен Шолоховша мінезделген. Мұның сыры неде? Мұның сыры Шолохов шеберлігінің құпия сырын терең түсінуде. Және дисертатсиясында былай деген Еламанды жазушы кезінде "Еламан бойындағы қасиеттердің көпшілігі өзіне ұқсас екендігі айтқан болатын”. Нұрпейісов ұстазынан не үйренді дегенде алдымен айтар сөзі: социалистік реализм әдісінің маңызды кілтифатыын үйренді деу. өз әл-қадарынша Нұрпейісов геройларын Шолоховша суреттеуге тырысады, бірақ Шолохов геройларының көшірмесі дерлік онда біреуі де жоқ. «Қан мен тер» геройлары – кәдігулі қазақтар, малшылар, балықшылар, Нұрпейісовтің жерлестері, ағайын – жұрты. Бұрынғы кезде романдағы дағдылы әдетпен ескі мен жаңаның күресі деп талдаған. Бұл романдаа да Еламанды революционер, Тәңірбергенді үстем таптың өкілі деп көрсеткен.Қазақ әдебиеттерде күрделі бейнелер көп, олар: Құнанбай, шілік, Итбай, Итбай, Шәкен және Тәңірберген бейнелері. Бұлардың бәрі сәтті шыққан образдар. Мәселен, «Абай жолы» эпопеясындағы Құнанбай орбазына келсек, ол өте күрделі жасалған сом характер. Оның типтілігі, жинақтылығы, даралық қасиеттерінің қайталанбас ерекшелігі шүбә келтірмейді. Көркемдік кемелдігі жағынан Ќұнанбай образы қазақ жазушыларының шығармашылығында бұрын-соңды кездесетін ескі әлеуметтік құрылыс туғызған ұнамсыз кейіпкерлердің қатарында, әсіресе еліміздегі халыққа қарсы қара күш иелері тұлғаларының арасында теңдесі жоқ үздік образ. Бұл кесек тұлғаның бұралаң қалтарысы көп. Қаталдық пен қатыгездіктің, зұлымдық пен зымияндықтың рухын бойына жиған Құнанбай, ұрда - жық алаңғасар, күйкі мінезді, күйгелек жан емес, ол өзінің таптық тұрғысында табанды да құретті. Айласы мол залым, мейірімсіз, қаныпезер. Ал, Ғ.Мүсіреповтың «Оянған өлкесіндегі» Игілік – пәрменді, қу, айлалы, заман жаңалығына сергек түлкі іспетті жырқыш. Ғ.Мұстафиннің «Дауылдан кейін» романындағы Шәкен образы - өте керемет жасалған шебер кейіпкер. Оның кереметі нағыз типтілігінде. Қазақ әдебиеттерінде озбыр, зұлым, бай, болыстың жексұрын типі аз емес. Ал, мына шәкеннің «кереметі» оның белгілі бір қысқа кезеңге тез бейімделе қойған хамелеондық қылығында, үстем тап атаулының типті өкілі рөлдерінде Шәкен кешегі жоғары аталып өткен кейіпкерлердің бүгінгі жаңа жағдайдағы мұрагері. Бұл бір жағынан революция орнатқан совет үкіметі бұрынғыдай олардың үкіметі емес екенін біліп үрейі ұшқан бай, екінші жағынан жаңа экономикалық саясат оларды өткен күнге қайта апарар деп соқыр үмітке мінген бай. Осы қос қырлы ұғыммен ол дұшпандық айла – тәсілін әбден машықтандырған қу, сұм. Ал, аталмыш романдағы Тәңірберген образы болса, басында бала жігіт кезінде әлі жамандықпен ауызданбаған, ешкімге зияны жоқ, биязы ғана жас мырза сияқты еді.[3. 229]Ол бар мінезін жүре келе ашады. өз табының мақсатын көздеген тартыс, күресте қатал, мейірімсіз, арам, айлалы жігіттің ой-санасында, сезім-сезігінде ара-кідік ар-ұят, ұждан және т.б. ізгі адамгершілік қасиеттері де ұшқындап қояды сол кезде оның айнала дүниеге ақынша романтикалы көз жанарымен қарайтына бар. Ал өз табының күйрегініне көзі жеткен кезде Тәңірберген өз қатарынан бір мойын озық парасаттылық танытады. Ол заман заңы жөнінде философиялық ой түйеді. Ұзақ күрестің нәтижесінде Еламан өз табының жеңетініне сенсе, Тәңірберген өз табының жеңілетінін түсініп торығады.Тәңірберген образы бұл кейіпкерлерге ұқсайды, бірақ ерекшеліктері де бар. Себебі, әр жазушы бұл оқиғаны, кейіпкерлерін, әр түрлі етіп көрсетеді, шеберліктері де болып келеді. Тәңірберген сырт көзге бұл ауылдың мал жаны мен ісі жоқ кісі секілденіп, бойын аулақ салып жүрген мен түптеп келгенде мал қамын мына екі ағасынан артықырақ ойлайтын жігіт. Қазақ халқының революцияға келу жолын, ұлы өзгеріске араласуын әр жағынан бейнелеуде. Мәселе оқиғалардың көңіл - күйінің, жан дүниесінің бүтіндей тарихи өзгеріске түсуін бейнелеуде. Осы тұрғыдан Еркебұлан (Ғ.Мүсірепов, «Кездеспей кеткен бір бейне»), мен Еламан (Ә. Нұрпейісов, «Қан мен тер») образының арасында елеулі айырмашылық бар. Айталық, әуелгі шығармада орыс, украин достығымен бірге совет үкіметін орнатушылардың саналы күресіне шыққан, қалыптасқан революция күрескерін көрсек, келесі туындыда қатардағы кедей, Еламанды сондай күреске ұзақ шырғалаң жол кешу үстінде кездестіреміз. Еркебұлан нақты дерекке незізделіп, очеркті – насихатты тұрғыдан суреттелсе, Еламан сол өмір жолында шырмалып жан-дүниесінің бірте-бірте түлеу барысында бейнеленеді. Аса күрделі, іштей қарама-қайшылыққа толы кейіпкерлерді шығарманың басты қаһарманы ету Х. Есенжанов («Ақ жайық» романындағы Хакім) пен І.Есенберлин («Қатерлі өткел» Бүркіт) шығармашылығына да тән қасиеттер деп білу керек. Қазақ даласының таулары мен өзендері, көлдері мен кендері, қалалары мен ауылдары әрқайсысы өз жерінде, өз орнында, өз қасиеттерімен құнды, қажет екені секілді «Қан мен Тер» трилогиясы да атақты романдар қатарында өзіне тән ерекше де айырықша қасиеттерімен қымбат. Ол қандай қасиеттер? Бұл сұраққа жауап беру үшін алдымен шығарманың өз қатарындағылармен ұқсастығын көрсету қажет. Ал ұқсастық белгілер әдебиетіміздің ұлттық топырағынан туындап, ондағы тамыр жайған құнарлы дәстүрлермен, одан әрі ұлы орыс әдебиеті мен әлем әдебиетінің көркем тәжірибиесімен астасады. Әбдіжәміл Нұрпейісов романының бойына осы дәстүрлердің мол дарығанын көру қиын емес. Басқаны былай қойып, Абай поэзиясында аяусыз әшкереленген әлеуметтік қайшылықтар, адам табиғатына таптық қоғам жапсырған сұмдық мінез – құлықтар Нұрпейісов романынан да кең өріс алған. Мысалы, мұндағы Судыр Ахмет пен Нығметті көргенде, Абайдағы «сабырсыз, арсыз, еріншек, көрсеқызар, жалмауыз» есіңе түседі. Қарақатын мен Балкүмісті көргенде, Абайдағы «Құдайым қанағатын алған» Қарақатынмен «өтірік пен өсекті жүндей сабаған» типтер есіңе түседі. Төлеу, Қалау деген сұмырайларды көргенде, «бойда қайрат, ойда көз жоқ», «арсыз, ұятсыз салтынан, қағып кетер артынан» оңбағандарды көресіз, Тәңірбергеннің арамза ағасы Алдабергенді көргенде, «кейбір пірге қол берген, іші залым, сырты абыз» сұмдар көз алдыңа келеді, ал енді оның пасық ағасы Қаратаз болысты көргенде Абай масқаралаған «ала жылан, аш бақа күпілдіктер» алдыңнан шыққандай болады. Сондай-ақ, «Абай жолындағы» М. Әуезов жасаған, «Дауылдан кейіндегі» Ғ.Мұстафин жасаған, «Оянған өлкедегі» Ғ. мүсірепов жасаған типтік характерлердің де көп нышандары дәстүр түрінде «Қан мен Терде» де бой көрсетеді. Мысалы, Жиренше, Шілік, Шәкен типтері мен Тәңірберген типінің арасында ортақ, ұқсас сипаттар өте көп. Еламан образының қалыптасу жолындағы сергелдең орыс әдебиетінде Павел Власов (М. Горькийдің «Ана» романындағы), қазақ әдебиетінде Хакімнің (Х. Есенжановтың «Ақ Жайық» трилогиясындағы) өткен жолының кейбір кезеңдерін еске салады. Айырмашылығы Еламанның оқымағандығы. Сондықтан да оның бастан кешкен ұзақ сонар азап жолы қазақ еңбекшілерінің революцияға келу жолының кейбір соқпақтарын аңғартады. Ең оңай тәсіл, өзінің азаматтық асуынан азаппен жеткенхалық жолын, күрескер жолын оның саяси, моральдық қалыптасу процесін оп – оңай етіп көрсету ғой. Бірақ, ол шын суреткерлік тәсіл боп табылмас еді, Әбдіжәміл Нұрпейісов осының оңайын емес, қиынын қалаған. Ал романдағы Ақбала образы басында Анна Каренина секілді, бірде «Тынық Дондағы» Аксинья секілді бірден оқушы назарын аударды. Өзінің сүйкімді қасиеттерімен, сұлу, таза сезімімен сүйсіндірген ол ақыры оқушының көңілінен шықпай, кірбің түсіреді. Әрине, ол жиреніш емес, аяныш тудыратын хал – деп М±ќаметжан Ќаратаев пікір білдірген екен. Йә, оқушы қанша тілектес болса да, Ақбала жүрек әмірімен қоғам заңының арасындағы шытырман қайшылықтан шыға алмады, қате үстіне қате жасады, оны өзі бір мезет Еламан алдында мойындады. Бірақ оның Еламан жоқта Тәңірбергенге тайып тұруы тек «махаббат» әмірімен ақталмаса керек. Бұл тұс Ақбаланың бастан алғау-талғау сүйіспеншілігінен адамгершілігі үстем болуға тиіс тұс еді. Ақыры ол осының тауқыметін тартып күйкі күйге душар болды. Сонымен, баста жақсы образ бара-бара солғын тартты. Ақбала тағдыры аянышты болғанымен, трагедиялы қалып ала алмады. Ақбаланың Еламан алдында өз қылығына өкінуі, ұзын сары Әнуарға тиіп, оның жетім балаларын асырауы әйел бақытсыздығын аз да болса жұқартқандай. «Қан мен Тер» трилогиясында Арал, Шалқар, Ақтөбе аудандарындағы революциялық дәуірдің өмір құбылыстары суреттелген. Сол секілді «Тар жолтайғақ кешу», «Ботакөз», «Өмір мектебі» романдарында, «Амангелді» пьесасында Солтүстік пен Орталық Қазақстан, «Ақ Жайық» трилогиясында Батыс Қазақстан, «Тоқаш Бокин» романында Жетісу өлкесінде өткен оқиғалар көрініс тапқан. Бұл романдардың бәрі бір тақырыпта жазылғанымен идеялары әр түрлі, Жалпы, «Қан мен Тер» романының тақырыбы-Қазан төңкерісі кезіндегі қазақ даласындағы қоғам өмірін, төңкерістің қазақ даласына келуін, сондағы қайшылықтар мен тартыстар. Ал, трилогияның нысаналы бағыты қазақ халқының революциялық дәуірдің бастан кешкен күрделі өткелдерінің көркем картинасын жасау. Әбдіжәміл Нұрпейісов асқан шеберлікпен, өзіне ғана тән шеберлікпен алған нысанасына жетті, тақырыбын ашты, идеясын насихаттады. «Қан мен тер» қазіргі қазақ прозасында теңдесі жоқ оқшау туынды. «Абай жолынан» кейін әдебиет айдынын лайлап алмай, мұншалық мөлдір, таза толқындар туғызып, дәлірек айтқанда мұншалық сыншыл шынайы шығарма жазып берген Әбдіжәміл Нұрпейісов қаламгерлік қажыры мен қайсарлығына таңданбасқа болмайды. Демек, «Қан мен Тер» романы қазақ өмірінің тіршілігін сомдаған, қазақ әдебиетіндегі ең құнды да таусылмас қазыналы еңбек деп ауыз толтыра айта аларымыз анық.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романы, мазмұндық ерекшелігі Жаңа тақырып материалдары


title: Көрнекіліктер - Сабақтың тақырыбы: «Еңбегімен танылған ел ағалары» Мақсаты

text:
Көрнекіліктер: Елге танымал ағалардың суреттері, буклеттер, шарлар, плакаттар.
Мұғалім: Қайырлы күн, құрметті оқушылар! Бүгінгі тәрбие сағатымыздың тақырыбы «Еңбегімен танылған ел ағалары». Қазақ жерінде байырғы заманнан бері елі үшін жанын беруге даяр қаншама абзал азаматтарымыз болды,әлі де бар. Ол кісілердің еңбегімен танып білу, дәріптеу біздің міндет.
Балалар, Ел Ағасы деген кім? Ең алдымен ойға келетін нәрсе, ол ел ішіде ағайын – туыс ортасында сыйлы болған адам. Елге сыйлы болу – аса қиын шаруа. Қолында еш билігі жоқ бірақ елге сыйлы, ол қалай болмақ? Хакім Абай отыз тоғызыншы қара сөзінде айтып еді: «... Ол екі мінезі қайсы десең, әуелі-ол заманда ел басы, топ басы деген кісілер болады екен. Көш – қонды болса, дау жанжалды болады екен. Ол ел басы мен топ басылары қалай қылса, қалай бітірсе, халық та оны сыынамақ, бірден бірге жүргізбек болмайды екен».
Кешегі Абай Құнанбайұлы, Бауыржан Момышұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Алихан Бөкейханов, Сұлтанмахмұт Торайғыров, Мұхтар Әуезов, Ыбырай Алтынсарин, Дінмұхамед Қонаев сынды асыл азаматтарымызды тереңірек тани түсіп, еңбектерін еске аламыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Абай (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы

text:
Абай (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы
(1845-1904) — ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер.
1891 ж. Оразбай бастаған дау 1897 жылға дейін созылады. Бұл шиеленістің аяғы 1898 жылғы Мұқыр сайлауындагы жанжалға, Абай өміріне қастандыққа әкеп соқтырады. Ақын бұл жанжалдың барша жиренішті сырын , өзінің ақ екендігін Сенатқа хатында барынша айғақты деректермен дәлелдеп береді. Абай өлең жазуды 10 жасында (“Кім екен деп келіп ем түйе қуған…”) бастаса, өз өлеңдеріне шығаруды шамамен 1880-1997 ж. аралығында көбірек қолға алған. Өлеңдерін әркімдердің атымен таратып, Көкбай атынан бастырған ақын жазған өлеңдерін “жинауды ” шәкірттеріне 1896 ж. ескерткен. Ал қара сөзбен жазылған ғақлия-өсиеттерін 1890-98 ж. аралығында қолға алған. Абай 3 әйел алған. Байбішесі Ділдадан: Ақылбай, Әбдірахман, Кұлбадан, Әкімбай, Мағаұия, Райхан; екінші әйелі Әйгерімнен Тұрағұл, Мекайыл, Ізкаіл, Кенже деген 7 ұл, 3 қыз сүйген. Келіндей алған әйелі Еркежаннан ұрпақ көрген жоқ.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бауыржан Момышұлы - Сабақтың тақырыбы: «Еңбегімен танылған ел ағалары» Мақсаты

text:
Бауыржан Момышұлы
1910 жылы 24-ші желтоқсанда Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Мыңбұлақ ауылында дүниеге келген. Әжесінің тәрбиесінде болып, кейін көрші ауылдағы әкесі Момыштың тамыры Иванның үйінде жатып оқып, орысша тіл сындырады. Анасы Рәзия дүниеден ерте өтіп, Бауыржан 3 жасынан бастап Қызтумас әжесінің қолында өседі.
1924 жылдан бастап жеті жылдық мектепті Шымкент қаласында оқиды.
1928–1930 жылдары бастауыш мектепте ұстаздық етеді. Біраз уақыт аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді.
1932 — 1934 жылдар аралығында Қызыл Армия қатарына қызмет етеді. 1933 жылы полк мектебін бітіреді.
1942 жылдың 6 маусымында «Қызыл Жұлдыз» орденімен марапатталады.
1944 жылы денсаулығына байланысты Алматы госпиталіне жіберіледі.
1956 жылы полковник атағымен отставкаға шыққан Бауыржан біржола шығармашылық жұмысымен айналысады.
1982 жылы 10 маусымда 71 жасына қараған шағында Алматыда дүние салады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Ахмет Байтұрсынұлы - Сабақтың тақырыбы: «Еңбегімен танылған ел ағалары» Мақсаты

text:
Ахмет Байтұрсынұлы
1872 жылы 5 қыркүйекте Қостанай округі, Торғай уезі, Тосын болысының 5-ауылына қарасты Сартүбек елді мекенінде дәулетті отбасында дүниеге келген.
1896-1901 ж.ж. Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралы уездерінде ауылдық, болыстық мектепте, екі сыныптық училищеде оқытушылық қызмет атқарады.
1902-1904 ж.ж. Омбыда Торғай облысы Халықтық училище директорының іс жүргізуші лауазымын атқара жүріп, бұратана ұлтының санасын ояту мақсатында И.Крыловтың мысалдарын аударады.
1905 жылы қазақ оқығандарымен бірге Қоянды жәрмеңкесінде бас қосып, тарихта белгілі Қарқаралы құзырхатын (петициясын) жазады.
1905-1908 ж.ж. Қарқаралыдағы орыс-қазақ училищесінің оқытушысы әрі меңгерушісі болып, екі міндетті қатар атқарады.
1908 жылы саяси көзқарасы үшін Қарқаралы абақтысына қамалады.
1910 жылы 9-наурызда Орынборға жер аударылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев

text:
Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев
Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі, техника ғылымының докторы, КСРО шет ел ордендері мен медальдарының иегері.
1912 жылы 12 қаңтарда Верный (қазіргі Алматы) қаласында, қызметкердің отбасында өмірге келген. Әкесі, Меңліахмет Жұмабайұлы, 1886 жылы туған. Алматы облысында ауылшаруашылық, сауда мекемелерінде жұмыскер болып істеген. Қазақ, орыс тілдерінде жаза, оқи білетін сауатты болған. Анасы, Зәуре Баирқызы (1888 жылы Шелек (бұрынғы атауы Чилик) Чилик ауданында (қазіргі Алматы облысы) туған) үй шаруасында бала тәрбиесімен айналысқан.
1930 жылы – Алматыдағы №14 орта мектепті бітіргеннен кейін, 1931-1936 жылдары - Қазақстан Өлкелік комсомол комитеті Дінмұхамед Қонаевты Мәскеудің Түсті металл институтына оқуға жібереді.
1936 жылы - Институтты ойдағыдай бітіріп, тау-кен инженері мамандығын алған Д. Қонаев 1937-1939 жылдары Балқаш мыс қорыту комбинатының Қоңырат руднигіне жұмысқа орналасып, онда бұрғылау станогінің машинисі, цех бастығы, рудниктің бас инженері және оның директоры болдыі.
1939 жылы - Екінші дүниежүзілік соғысының қиын күндерінде тылдағы жұмысты ұйымдастыруда іскерлігімен көзге түсіп, “Алтайполиметалл” комбинаты бас инженерінің орынбасары, Риддер руднигінің және КСРО қорғасын-мырыш өнеркәсібінің ең ірі кәсіпорындарының бірі – Лениногор кен басқармасының директоры қызметтерін атқарды.
1939 жылы – КОКП мүшелігіне қабылданды.
1942-1952 жылдары - Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің төрағасының орынбасары болып қызмет етті. Осында жүргенде Қазақстан ғалымдары оған зор сенім көрсетіп, оны Қазақ КСР Ғылым Академиясының академигі және оның президенті етіп сайлайды. Тау-кен ісі саласының ірі ғалымы Д. Қонаев республика ғылымының дамуы жолында зор еңбек сіңірді. Ғылыми-ұйымдық жұмыстарды жақсарту, ғылыми зерттеулердің негізгі салаларын білікті кадрлармен нығайту шаралары оның басшылығымен жүзеге асырылды.
1955-1960 жылдары - Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы болды.
1960-1986 жылдары – Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің Бірінші хатшысы қызметін атқарды.
1986 жылы 16 желтоқсан күні – Қазақстан Орталық комитетінің бірінші хатшылығынан алынып, орнына Колбин тағайындалды. Бұған наразы болған қазақ жастарының Желтоқсан оқиғасы орын алды.
1987 жылы – маусымдағы пленумда Д.А.Қонаев «Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің Бірінші хатшысы болғанда республика партия ұйымын басқарудағы жіберген қателіктері үшін» деген сылтаумен КОКП мүшелігінен босатылды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мақатаев Мұқағали Сүлейменұлы

text:
Мақатаев Мұқағали Сүлейменұлы
(1931 жылы дүниеге келіп, 1976 жылы дүниеден өткен. Шын аты Мұхаммедқали) – қазақтың лирик ақыны, мұзбалақ ақын, өз заманында лайық бағасын ала алмаса да өзінен кейінгілер үшін мәртебесі биік ақиық ақын.
1948–1949 жылдары - ҚазМУ-дың филология факултетінің студенті;
1948 - оқуын тастап, Шибұт ауылында ауылдық кеңестің хатшысы;
1949 - көктемде жары Лашынмен отау құрады;
1949 - Советтік шекара газеті ақынның Қырман басында, Қойшы бала - Әкітай деген өлеңдерін жариялады;
1950 - Алматыдағы Шет тілдер институтының неміс тілі факультетіне оқуға түсіп, көп ұзамай тұрмыстық жағдайына байланысты оқуын тастайды;
1954 - Қарасаздың бастауыш мектебінде орыс тілі мұғалімі болып тағайындалады, осы жылы ақынның үш өлеңі Әдебиет және искусство журналында жарияланды;
1957 - Республикалық радионың диктор қызметін атқарады;
1960-1962 жылдары - Советтік шекара газетінің бөлім меңгерушісі;
1963-1965 жылдары - Мәдениет және тұрмыс журналында жұмыс істейді;
Мұғалім: Оқушылар, бұл ағаларымыздың бізге қалдырып кеткен өлеңдері, қол жазбаларын кім біледі?
Ернар:
Шеше
Сен бақыттысың,
Жыламағын!
Жай түсіп жатқанда да құламадың.
Тәңіріңнен мен едім ғой сұрағаның
Сондықтан жыламағын, жыламағын!
Бармын ғой
Тірімін ғой,
Қасыңдамын.
Өлмеймін, мен өзіңдей асылданмын.
Таусылып, өз-өзіңнен шашылмағын,
Байырғы берекеңді қашырмағын.
Мен сенің қанықпын ғой көз жасыңа
Өзім кепіл тот басып, тозбасыма.
Екі жыр жазсам саған бірін арнап
«Шеше» деп жаздым ылғи сөз басына.
(Тәңірім кеше көрсін кесірімді)
Аспанға жазсам сенің есіміңді!!!
Шеше,
Сен бақыттысың, тербете бер
Құба талдан иілген бесігімді…
Берік:
Махаббатпен жаратқан адамзатты,
Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті.
Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп,
Және хақ жолы осы деп әділетті.
Осы үш сүю болады имани гүл,
Иманның асылы үш деп сен тәхқиқ біл.
Ойлан дағы, үшеуін таратып бақ,
Басты байла жолына, малың түгіл.
Достарыңызбен бөлісу: |


Мұғалім: Балалар, енді сұрақ-жауап ойынын ойнасақ!
бет 8/8 Дата 03.03.2022 өлшемі 193,49 Kb. #26901 түрі Сабақ
Байланысты:
Еңбегімен танылған ел ағалары Мұғалім: Балалар , енді сұрақ-жауап ойынын ойнасақ!
125 жыл
Мемлекет және қоға қайраткері , үш мәрте Социалистік еңбек ері Дінмұхамед Қонаев Ахметұлының туғанына …
110 жыл
100 жыл
Мұғалім: топтық жұмыс, постер қорғау.
Сергіту сәті: «Әрқашан күн сөнбесін!» жаттығуы
Тақтаға бұлт басқан күннің суреті ілінеді. Әр бұлтта қызықты сұрақтар мен тапсырмалар жасырылған. Соларды орындау барысында күннің көзі бұлттардан ашылады.
Мұғалім: Оқушылар, бүгінгі сабағымызды қорытындылау үшін, алдарыңдағы көбелек стикерге , «бүгінгі сабақтан не түсіндің, тағы не қосар едің , не түсініксіз болды?»осы сұрақтарға жауап жазып өз пікірлеріңді қалдырып , тақтада тұрған үлкен гүлге өз көбелектеріңді қондырыңдар.
Осымен «Еңбегімен танылған ел ағалары » атты тәрбие сағатымыз аяқталды.Достарыңызбен бөлісу:


title: Мұғалім: Балалар, енді сұрақ-жауап ойынын ойнасақ!


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebegimen-tanilfan-el-afalari-masati.html?page=8#Мұғалім:_топтық_жұмыс,_постер_қорғау.___Сергіту_сәті:_«Әрқашан_күн_сөнбесін!»_жаттығуы


Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
№69 жалпы орта білім беретін мектеп
Тақырыбы: «Еңбегімен танылған ел ағалары»
Сынып: 6«Қ»
Сынып жетекшісі: Омаров М.
Практикант: Бимұратова Б.
Шымкент 2021-2022 оқу жылы
Сабақтың тақырыбы: «Еңбегімен танылған ел ағалары»
Мақсаты: Оқушыларға елге танылған ел ағалары туралы мәлімет беру, ел ағаларының еңбектері жайлы таным – түсініктерін дамыту.
Сыныпты «карточка» әдісімен төрт топқа бөліп алып, пікір алмасу арқылы сабақ өтемін.
Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру мақсатында «жүректен жүрекке» әдісін пайдаланамын.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebegimen-tanilfan-el-afalari-masati.html#Шымкент_2021-2022_оқу_жылы___Сабақты_ң_тақырыбы:_«Еңбегімен_танылған_ел_ағалары»___Мақсаты

title: Сабақтың тақырыбы: «Еңбегімен танылған ел ағалары» Мақсаты


title: СабақТЫҢ тақырыбы: «Еңбек даулары»

text:
САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ:
«Еңбек даулары»
Дәріс жоспары:
1. Еңбек дауларының түсінігі және түрлері
2. Жеке еңбек дауларын қарау тәртібі
3. Ұжымдық еңбек дауларын қарау тәртібі
Еңбек даулары ретінде қызметкер мен жұмыс берушінің арасындағы тікелей келіссөздермен реттелмеген, қолданыстағы заңдарды қолдану, жаңа еңбек жағдайларын белгілеу және еңбек жағдайларын өзгерту жөніндегі мәселелерге қатысты келіспеушіліктер танылады.
Еңбек дауларының түрлері:
1. Жеке еңбек даулары
2. Ұжымдық еңбек даулары
Жеке еңбек даулары келесі түрлерге бөлінеді:
- жалақы мәселесіне қатысты даулар;
- кепілдіктер мен өтемақы мәселелеріне байланысты даулар;
- жұмыс уақытына байланысты даулар;
- басқа жұмысқа ауысумен байланысты даулар;
- демалыс мәселесіне қатысты даулар;
- еңбекті қорғау мәселесіне байланысты даулар;
- жұмыстан босату мәселесіне байланысты қатысты даулар;
- еңбек тәртібі және тәртіптік жазаларға қатысты даулар;
- қызметкерлердің өздері келтірген зияны үшін материалдың жауаптылығына қатысты даулар;
«Ұжымдық еңбек даулары – бұл жұмыс берушінің (жұмыс берушілердің бірлестігінің) және қызметкерлер ұжымының (қызметкерлердің өкілдерінің) арасында ұйымдарда жалақы төлеу мәселесіне, ұжымдық шарттар мен келісімдерді бекітуге және орындауға, сонымен қатар, қолданыстағы заңдардың, ұжымдық шарттардың және келісімдердің ережелерін қолдану мәселелеріне қатысты туындайтын келіспеушіліктер»
Еңбек дауларының себептері:
а) жеке сананың қоғамдық санадан қалып қоюы. Басшылардың бойынан бұл жалданбалы қызметкерлердің құқықтары мен мүдделерін елемеуінен және т. б. көрініс табады.
ә) құқықтық мәдениеттің жеткіліксіз деңгейі, яғни, басшылықтың да, жалданбалы қызметкерлердің де еңбек туралы заңдарды білмеуі немесе нашар білуі.
Еңбек дауларын қарастыратын органдар. Еңбек дауларын не арнайы органдар, не еңбек дауларын шешу міндетіне және осы үшін белгілі бір өкілеттіктерге ие соттар қарастырады. Еңбек дауларын қарастыратын органдарға мыналар жатады:
- басшылық немесе кәсіподақ органы (еңбектің жеке жағдайларын белгілеу немесе өзгерту туралы);
- келісім комиссиялары (тараптардың келісімі бойынша);
- еңбек төрелігі
- татуластыру комиссиясы
- сот.
Ұжымдық еңбек дауларын шешудің келесі кезеңдерден тұрады:
1-кезең – талаптар қою;
2-кезең – дауды тараптардың қарауы;
3-кезең – дауды татуластыру комиссиясының қарауы;
4-кезең – ұжымдық еңбек дауын еңбек төрелігі арқылы шешу;
5-кезең – ұжымдық еңбек дауларын сотта қарау.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Еңбек денсаулық кепілі Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Сабақтың ортасы
(6-37 минут)
|
4-тапсырма
Топтық жұмыс
7- тапсырма
Жеке жұмыс
8-тапсырма
Жұптық жұмыс
Мұғалім бағыт-бағдар береді
|
Айтылым
Мәтінге сүйеніп ақпараттың дұрыстығын тексереді. Кестемен жұмыс жасайды.
Ақпарат
|
Дұрыс
|
Дұрыс емес
|
«Парасат» орденінің иегері
|
|
|
1946 ж.дүниеге келген
|
|
|
« Қауын иісі» алғашқы әңгімелер жинағы
|
|
|
1977 ж «Атақоныс»
|
|
|
Жазылым
Мәтіннен қою қаріппен берілген сөздердің синонимдерін тауып жазады, құрмалас сөйлем құрайды.
Көп-мол
Жоғары- төбе
Алғашқы –бастапқы
Жеке -дара
Айтылым
Мәтіндегі ақпараттарды пайдаланып диалог құрады.
Т.Нұрмағанбетовтың шығармалары.
Айтылым
Берілген мақал- мәтелдердің мағынасын түсіндіреді.
*Еңбегі аздың- өнбегі аз
*Еңбегіне қарай- құрмет,
Жасына қарай- ізет
*Еңбек- адамның екінші анасы
*Қимыл шынықтырады
Ойтаразы
«ББҮ» стратегиясы
Білемін
|
Білгім келеді
|
Үйренемін
|
|
|
|
|
Дескриптор:
Жалпы-4 балл
- тапсырманы орындайды
-кестемен жұмыс жасайды
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
-ой бөліседі
-құрмалас сөйлем жазады
Дескриптор
Жалпы-5 балл
-ақпарат іздейді
-ой бөліседі
-диалогке түседі
|
Оқулық 115- бет
слайд
Слайд
Оқулық
114- бет
Сөздік
Оқулық
115- бет
слайд
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebek-densauli-kepili-ou-bafdarlamasina-sejkes-o.html#Жазылым_Мәтіннен_қою_қаріппен_берілген_сөздердің_синонимдерін_тауып_жазады,_құрмалас_сөйлем_құрайды.__Көп-мол_Жоғары-_төбе


title: Мәтіналды жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Еңбек ер атандырады. Бөлім

text:
Мәтіналды жұмыс. жаңа сөздермен таныстыру, аудармасын айту, оқу, оқушыларға оқыту, сөз тіркесін құрастыру, сөйлем құрастыру.
Қызметші – рабочий Жекпе-жек – поединок Қарсыластар – соперники Жарыстар – соревнования Атақ – звание Жеңіліс – поражение Табыс табу – зарабатывать Кейіпкерлер – герои Кедей – бедный көшіп-қону – переезжать жастйынан – с ренних лет жасыру – прятать тиын-тебенге – за копейки құптамаған – не поддержал сазайын тартқызған - наказывал
Мәтінмен жұмыс.
Әр жұпқа өзінің жеке мәтіні беріледі. Бірақ кімге қандай мәтін түскеінін білу үшін алдарыдағы мақалдарды дұрыс құрасырып, артық сөздерді алып тастау керек. Сонда мәтін тақырыбы шығады.
Мақалдар беріледі 1. Еңбекпен келген нан тәтті (Артық сөздер: жаман, ащы, жалқау)
2. Тасты тас қозғалтады (Артық сөздер: итереді, су, қолға) Дұрыс мақал артынан мәтін тақырыбы шығады
Мәтін таратылады
1-мәтін Генадий Головкин Генадий қарапайым отбасынан шыққан қарапайым бала. Әкесі – шахтер, анасы - химиялық зертхана қызметшісі болған. Бокспен 8 жасынан айналыса бастаған. Өзінің алғашқы жекпе-жекке Головкин 11 жасында түсті. Онда ол өзінен 2 – 4 жас үлкен қарсыластарын жеңіп шықты. Бұдан кейін ол облыстық, мемлекеттік және халықаралық бокстан жарыстарға үміткер болып қатыса бастады. 2003 жылы 21 жасында алғаш рет әлем чемпионы атағына ие болады.Осы уақытқа дейін Генадий Головкин өзінің қатысқан 350 жекпе-жегінде тек 5 рет қана жеңіліске ұшыраған болатын. Ол он екі айда 25 миллион доллар (қазіргі бағаммен шамамен — 9 миллиард 100 миллион теңге: айына шамамен — 758,3 миллион теңге) табыс табады екен.
2-мәтін Уолт Дисней Әлемнің барлық балалары сүйіп көретін Микки Маус пен Дональд Дак, одан басқа 200-ден аса кейіпкерлердің әкесі, мультипликатор Уолт Дисней (1901-1966жж) кедей отбасында дүниеге келген. Күнкөріс қамымен көшіп-қонып жүрген отбасына көмектесу үшін Уолт жастайынан жұмыс істейді. Күнделікті газет таратып, әкесіне көмектеседі, түнде әке-шешесінен жасырып, түрлі сурет пен комикстер салып, тиын-тебенге көршілеріне сатқан. Бұл оның ең сүйікті ісі еді. Алайда баласының қызығушылығын құптамаған әкесі оның қайдағы бір суреттерді салумен уақытын босқа өткізгені үшін сазайын тартқызған кездері аз болмаған. Оның алғашқы анимациялық фильмі 1924 жылы «Алиса в стране чудес» ертегесінің үзіндісіне түсірілген.


ТАПСЫРМА берілген сұрақтарды пайдаланып, шағын диалог дайындаңыз. Диалог мазмұнында бұйрық райлы етістіктерді қолданыңыз.
Берілген сұрақтарға әр топ өз мәтіндері бойынша жауап дәптерге жазып, оқып береді.
«Генадий Головкин»
1. Генадийдің әкесі мен анасы кімдер?
2. Алғашқы жекпе-жегіне неше жасында түсті?
3. Нешінші жылы алғаш рен әлім чемпионы атанды?
4. 350 жекпе-жегінің нешеуінде ғана жеңілді?
«Уолт Дисней»
1. Уолт Дисней қандай отбасында дүниеге келген?
2. Қалай әкесіне көмектеседі?
3. Комикстерін не істеді?
4. Алғаш анимациясы нешінші жылы түсірілген?
|
Жазылым_._Оқылым_Айтылым'>Айтылым
Жаңа сөздерді қайталайды, жазады
Мақал- мәтелдің жалғасын табады.
Жазылым.
Оқылым Айтылым
Мақалмен жұмыс жасап, мәтін тақырыбын анықтайды; артық сөздерді алып тастайды.
Жазылым
мәтін алдарына алдын ала беріледі ·
Екі мәтін ретімен тыңдалады ·
Мәтінның жалпы мазмұны сұралады.
Қалыптастырушы бағалау.
жұпта берілген тақырыптардың бірін таңдап, диалог жасайды.
диалогте бұйрық райлы етістіктерді қолданады. - еңбектің маңызы жайлы айтады
|
Дескриптор: -мәтіннен қажет ақпаратты алады; -қорғау кезінде жаңа сөздерді қолданады; -қойылған сұрақтарға жауап береді.
Дескриптор:
Диалог құрайды
Бұйрыұ райды орынды қолданады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebek-er-atandiradi-bolim.html?page=3#Айтылым_Жаңа_сөздерді_қайталайды,_жазады_Мақал-_мәтелдің_жалғасын_табады._Жазылым_._Оқылым_Айтылым

title: ТАПСЫРМА берілген сұрақтарды пайдаланып, шағын диалог дайындаңыз. Диалог мазмұнында бұйрық райлы етістіктерді қолданыңыз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebek-er-atandiradi-bolim.html?page=3#Жазылым_мәтін_алдарына_алдын_ала_беріледі_·_Екі_мәтін_ретімен_тыңдалады_·_Мәтінның_жалпы_мазмұны_сұралады._Қалыптастырушы_бағалау


title: Кері байланыс. Сұрақтар салоны

text:
Сабақтың тақырыбы: Еңбек ер атандырады. БөлімКері байланыс. Сұрақтар салоны
КСП 8 сынып
Генадий бокспен 8 жасынан бастап айналыса бастады. 1993 жылы оны облыстық бокстан өткен жарысқа оның бапкері жіберген болатын. Соңында осы сайыстан 3 жеңіс әкелді. 19 жасында шығыс боксында бірінші орын алады да, 2002 жылы бұл жеңісін тағы бір мәрте қайталайды. 2003 жылы Таиландта өткен боксшылар жекпе-жегінде өзінің 4 қарсыласының екеуін накаутқа жібергені үшін бірінші орынды алады. 2003 жылы әлем чемпионы және 2004 жылғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері. Генадий қарапайым отбасынан шыққан қарапайым бала. Әкесі – шахтер, анасы - химиялық зертхана қызметшісі болған. Бокспен 8 жасынан айналыса бастаған. Өзінің алғашқы шайқасқа Головкин 11 жасында түсті. Онда ол өзінен 2 – 4 жас үлкен қарсыластарын жеңіп шықты. Бұдан кейін ол облыстық, мемлекеттік және халықаралық бокстан жарыстарға үміткер болып қатыса бастады. 2003 жылы 21 жасында алғаш рет әлем чемпионы атағна ие болады. Осы уақытқа дейін Генадий Головкин өзінің қатысқан 350 жекпе-жегінде тек 5 рет қана жеңіліске ұшыраған болатын. Ол он екі айда 25 миллион доллар (қазіргі бағаммен шамамен — 9 миллиард 100 миллион теңге: айына шамамен — 758,3 миллион теңге) табыс табады екен жүктеу/скачать 1,28 Mb. Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қысқамерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы: Еңбек ер атандырады. Бөлім

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін «Өрмекшінің торы» әдісін пайдаланып, оқушылар бір- біріне жақсы тілектер айту арқылы жіпті лақтырады.
ә). Топта жұмыс жасау ережені еске түсіру.
б). Топтастыру.
|
Оқушылар мұғалімнің нұсқауы бойынша екі топқа бірігеді.
І-топ:
ІІ-топ
Топтың ережесі:
ТҚЕ сақтау.
Топ басшысына бағыну.
Белсенді болу.
Бір-бірін тыңдау, өз пікірімен ашық бөлісу, басқалардың пікіріне құрметпен қарау.
Уақыт шегінде жұмыс жасау.
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Тоқыма жіп
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebek-er-atandiradi-bolim.html?page=6#6-тапсырма_Жұптық_жұмыс_Мұғалім_оқушылардың_тапсырманы_орындауын_қадағалайды._8-тапсырма_Топтық_жұмыс

title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі

text:
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
2 6 мин.
|
6-тапсырма
Жұптық жұмыс
Мұғалім оқушылардың тапсырманы орындауын қадағалайды.
8-тапсырма
Топтық жұмыс
|
Жазылым
Дереккөздерден «Қазақстанның Еңбек Ері» атағын алған тұлғалар туралы мәлімет жинап, қысқаша мәтін құрап жаазды.
Осы мәселелер төңірегінде парталасымен ой бөліседі.
Жазылым Айтылым
Сенің өлкеңде еңбегімен елге танылған қандай адамдар бар?Ол кісілер туралы топтасып фотоколлаж дайындайды.
|
Дескриптор
4 балл
-ақпарат береді
- сұхбаттасады
-сұраққа жауап береді
Дескриптор:
-Топқа бөлінеді.
- фотоколлаж құрайды
-Топта жұмыс жасайды.
Жалпы - 5 балл
|
8-сынып оқулығы
Жұмыс дәптерлері.
Суреттер топтамасы
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebek-er-atandiradi-bolim.html?page=6#7-тапсырма_Жеке_жұмыс_Мұғалім_оқушыларға_жеке_жұмыс_ұсынады._Қадағалайды._9-тапсырма_Жазылым_10-_тапсырма_Жеке_жұмыс


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-ebek-er-atandiradi-bolim.html?page=6#Жазылым_Айтылым_Сенің_өлкеңде_еңбегімен_елге_танылған_қандай_адамдар_барОл_кісілер_туралы_топтасып_фотоколлаж_дайындайды.__Дескриптор


title:
Айтылым
Берілген сөздер мен тіркестерді пайдаланып, ауызша сөйлем құрайды.
Жазылым

text:
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: «Қорытынды» тәсіл
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Еңбек ер атандырады. Бөлім

text:
Жаңа сабаққа кіріспе
|
Болжам
«Галерея» тәсілін қолданып, интербелсенді тақтаға еңбек тақырыбына байланысты суреттерді көрсетемін, ой шақыру сұрақтарын қоямын.
1. Бұл суреттерде кім бейнеленген?
2. Олар не істеп жатыр?
3. Бұл екі суреттің қандай ұқсастығы бар?
Дәптерлеріңді ашып, бүгінгі күнді, сабақтың тақырыбын жазыңыздар. Оқу мақсаттарымен, бағалау критерийлерімен танысады
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
Жауап береді. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Бүгінгі күн мерзімін жазады.
|
«Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар қойылады.
|
.
|