title:
Тапсырма№

Критерийдің сипаттамасы

Балл

text:
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған формулаларға сипаттама берілген
1
Материалды бекіту .Сұрақтарға толық жауап берілген
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
2
1
Формулалар дұрыс жазылған
1
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Жылу физикасы
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Термодинамикалық жүйелер және термодинамикалық параметрлер.
Тепе-теңдік және тепе-теңдік емес күйдегі термодинамикалық жүйе.
Сабақтың номері:
№ 33
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.1.1- температура мен молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының байланысын сипаттау
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Термодинамикалық параметрлер, тепе-теңдік және тепе-теңдік емес күйдегі термодинамикалық жүйе ұғымдарын біледі, сипаттай алады
Басым бөлігі:
Макроскопиялық денелердің қасиеттерін сипаттай алады, термодинамикалық жүйелердің тепе-теңдік және тепе теңдік емес күйлерін ажырата алады
Кейбір оқушылар:
Макроскоптық параметрлер, тепе-теңдік және тепе-теңдік емес күйлерді түсіндіреді, басқа пәнмен байланыстыра алады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар! Алдымен....
Өткен тақырып бойынша тест тапсырмасын орындаңдар. (1тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
1тапсырма
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Термодинамикалық жүйелер және термодинамикалық параметрлер. Тепе-теңдік және тепе-теңдік емес күйдегі термодинамикалық жүйе»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, макроскоптық параметрлер, термодинамикалық жүйе ұғымдарын сипаттай алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Кронгарт Б. §28, 164 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
• Дененің физикалық күйі, осы күйді сипаттайтын кейбір шамалармен анықталады, олар – күй параметрлері. Бірқатар шамалар күй параметрлері бола алады: меншікті көлем, абсолюттік қысым, абсолюттік температура, ішкі энергия, энтальпия, энтропия, концентрация, изохора-изотермиялық потенциал және т.б.
Біртекті заттың меншікті көлемі – көлемнің массаға қатынасымен анықталатын шама, өлшем бірлігі – м3 /кг : v = V/m, (1) мұндағы V - зат мөлшерінің көлемі, м3 m – осы заттың массасы, кг. Заттың тығыздығы - массаның көлемге қатынасымен өлшенетін шама, кг/м3 ρ=m/V.(2) Меншікті көлем тығыздыққа кері шама, яғни: v = 1/ρ; ρ = 1/v; Термодинамикалық жүйе және процесс туралы анықтамалар Құбылыстарды термодинамикалық зерттеу кезінде, зерттеу объектісі ретінде денелердің бір тобы, не дене бірлігі немесе оның бір бөлігі алынады. Зерттелінетін объект термодинамикалық жүйе, ал одан сырт жатқандар – қоршаған орта деп аталады. Термодинамикалық жүйе– бір-бірімен де, қоршаған ортамен де энергия алмастыратын макроскопиялық денелердің жиынтығы.
Кестені толтыр
р/с
Физикалық шамалар
Белгіленуі
Өлшем бірлігі
1
Зат мөлшері
2
Заттың мольдік массасы
3
Молекула саны
4
Молекулалар концентрациясы
5
Молекулалар массасы
6
Көлем
7
Қысым
8
Температура
Жаңа сабақты тест сұрақтары арқылы бекіту 1.Дене мен температураны өлшейтін аспапты қалай атайды?
А.Термометр Ә. Вольтметр Б. Динамометр
2. Жылулық тепе-теңдікте болатын кез-келген екі физикалық дененің қандай физикалық параметрі бірдей болады?
А.Көлем Ә.Температура Б.Қысым
3.Термометрлердің негізгі неше түрлері бар?
А.2 Ә.3 Б.4
4.Абсолют температура шкаласын тұңғыш жасаған физик?
А.Томсон Уилям Ә. Реомюр Б.Фаренгейт
5. Абсолют температура шкаласын қай жылы енгізген?
А.1742ж Ә.1848ж Б.1730ж
6.Термодинамикалық процесс дегеніміз не?
А. Қандай да бір термопараметрдің өзгеру құбылысы немесе жүйенің бір күйден екінші күйге өтуі
Ә. Денелердің температурасымен өлшеуге пайдаланатын заттардағы термометрлік денелер
Б.Микроденелердің күйін сипаттайтын физикалық шама
Теориялық материалмен жұмыс
Кестені толтыру
Тест тапсырмасын орындау
Ұпай
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері,
Презентация
https://www.youtube.com/watch?v=Vk9JY6x69pI
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді
Стикер
Тест жұмысы 1. Молекула-кинетикалық теорияның дамуына үлес қосқан ұлы орыс ғалымы
А. Ломоносов В. Больцман С. Броун
Зат құрылысының молекула-кинетикалық теориясы негізіне неше тұжырым алынады?
А. 1 В. 2 С. 3
Заттың … массасы деп бір мольдің мөлшерінде алынған заттың массасын айтамыз.
А. Мөлшеріндегі В. Мольдік С. Салыстырмалы молекулалық
Броундық қозғалыс-бұл … (немесе …) қалықтаған бөлшектердің жылулық қозғалысы.
А. Сұйықта немесе газда В. Тек газда С. Тек сұйықта
Газдар шексіз ұлғаяды. Олар пішінін де, … де сақтамайды.
А. Түсін В. Температурасын С. Көлемін
Температура –молекулалардың орташа … энергиясының өлшеуіші.
А. Кинетикалық В. Потенциалдық С. Ішкі
Мольдік масса … әрпімен белгіленеді. А. М В. N С. M
Авогадро тұрақтысы
А. 1,66·10-27кг В. ≈ 6·1023 моль-1. С. 10-3 ·Мr кг/моль.
Зат мөлшерін анықтау үшін қолданылатын формула.
А. В. E = С. Ν = m / М
M = формуласымен нені анықтайды?
А. Бөлшектердің қозғалыс жылдамдығын В. Зат мөлшерін
С. Салыстырмалы молекулалық масса
Молекулалық физикада жылу құбылыстарын зерттеуде неше әдіс қолданады?
А. 3 В. 2 С. 4
Молекула–кинетикалық теория
А. Қозғалыстары Ньютон заңдарына бағынатын бөлшектерден тұрады деген болжам негізінде қарастырады.
В. Заттың ішкі құрылымын ескермей, энергетикалық түрленулер негізінде жылулық құбылыстарды зерттейді.
С. Заттың ішкі құрылымын ескеріп, энергетикалық түрленулер негізінде жылулық құбылыстарды зерттейді.


text:
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, Термодинамикалық жүйелер және термодинамикалық параметрлер. Тепе-теңдік және тепе-теңдік емес күйдегі термодинамикалық жүйе анықтамалары жазылған
Кестені толтырған
2
Тест тапсырмасына толық дұрыс жауап берген
6
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Жылу физикасы
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Температура - зат бөлшектерінің жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының өлшемі
Сабақтың номері:
№ 34
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.1.1 - температура мен молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының байланысын сипаттау;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Температураның физикалық мағынасын молекулалардың қозғалысының орташа кинетикалық энергиясымен байланыстыра алады.
Басым бөлігі:
Температураны өлшеу тәсілдерін түсіндіре алады
Кейбір оқушылар:
Температураны өлшеу тәсілдерін күнделікті өмірде қолдана алады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Оқушылардың қызығушылығын ояту немесе Миға шабуыл стратегиясы бойынша суреттер арқылы 8-сыныпта
өткендерін еске түсіру.
Бұл кім?
Суретте не бейнеленген?
Талқылау үшін сұрақтар беріледі
Температура дегеніміз не, ол нені сипаттайды?
Дене температурасын өлшеуде термометрдің маңызы қаншалықты?
Судың қатаюы мен еруінде термометрдің қандай қатысы бар?
1 тапсырманы орындау
Ұпай
суреттер
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Температура - зат бөлшектерінің жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының өлшемі»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң,Температураның физикалық мағынасын молекулалардың қозғалысының орташа кинетикалық энергиясымен байланыстырып, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Кронгарт Б. §29, 166 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Оқушыларға өз беттерімен игеретін тақырыптарды ұсыну: 1- Температура
2- Температура мен молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы арасындағы байланыс
3-Температураны өлшеу тәсілдері Тапсырма. Тест (3 тапсырма) Есепті шығар. (4 тапсырма)
Тапсырма. Есептер шығару.
1. 4 К температура Цельсий шкаласында
2.Көлемі 0,2 л колбада 3·1022 гелий атомы бар. Газдың қысымы 105 Па болса, әрбір атомның орташа кинетикалық энергиясы (k=1,38·10-23 Дж/К)
3.Егер газдың аргон атомының орташа кинетикалық энергиясы 12·10-21 Дж, ол қандай температурада (k=1,38·10-23 Дж/К)
Теориялық материалмен жұмыс
Тест тапсырмасын орындау
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
Тест тапсырмасы
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді


title:
тапсырма

Бұл кім? - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Тапсырма. Тест7Өзіндік жұмыс
1. Температура дегеніміз не?
A) Молекулалардың орташа кинетикалық энергиясының мөлшері.
B) Молекулалардың орташа қысымының мөлшері.
C) Массасы мен жылдамдығына тәуелді шама.
D) Молекулалардың бірлік ауданға түсіретін орташа күші.
E) Жүзіп жүрген бөлшектердің қозғалысы.
2. Цельсия шкаласы бойынша (0оС-қа) нөл градусқа тең деп қабылданған температура:
A) мұздың еру температурасы.
B) -373
C) судың қайнау температурасы.
D) броундық қозғалысты тоқтату температурасы
E) 273
3. 430С температура Кельвин шкаласы бойынша қандай температураға сәйкес келеді?
A) Т=316 К.
B) Т=230 К.
C) Т=430 К.
D) Т=703 К.
E) Т=293 К.
4. 267 К температура Цельсий шкаласы бойынша қандай температураға сәйкес келеді?
A) t = 60С.
B) t = 5400С.
C) t = -200С.
D) t = 00С.
E) t = - 6С .
5. Қалыпты жағдайлар
A) р=100 Па, Т=293 К.
B) р≈105Па, Т=273 К.
C) р=106 Па, Т=373 К.
D) р=103 Па, Т=0 К.
E) р=10 Па, Т=263 К.
6. nkT өрнегімен анықталатын физикалық шама
A) Идеал газ қысымы мен көлемінің көбейтіндісі.
B) Идеал газ молекулаларының орташа кинетикалық энергиясы.
C) Идеал газдың қысымы.
D) Идеал газдың ішкі энергиясы.
E) Идеал газдың абсолюттік температурасы.
7. Егер газ молекуласының концентрациясын өзгертпей, температурасын 3 есе азайтса, онда газ қысымының өзгерісі
A) өзгермейді.
B) 3 есе өседі.
C) 3 есе азаяды.
D) 6 есе азаяды.
E) 6 есе өседі.
8. Молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы газдың............................пропорционал
A) молярлық массасына
B) Газдың массасына
C) Больцман тұрақтысына
D) Температурасына
E) Әр түрлі, газдың массасына тәуелді.


text:
Оқушы миға шабуыл тапсырмасында белсенділік танытып, жауаптарын айта алды
1
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Тапсырма№4
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, Температура - зат бөлшектерінің жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының өлшемі дұрыс жазылған
1
Тест сұрақтарының дұрыс жауабын табады
4
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
SI жүйесіне дұрыс аударылған
2
Формулалар дұрыс жазылған
1
Математикалық есептеулер дұрыс .
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Газ заңдары
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Идеал газ күйінің теңдеуі
Сабақтың номері:
№ 41
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.2.1 - идеал газ күйінің негізгі теңдеуін есептер шығаруда қолдану;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
идеал газ күйінің негізгі теңдеуін тұжырымдай алады
Басым бөлігі:
идеал газ күйінің негізгі теңдеуін есептер шығаруда қолдана алады
Кейбір оқушылар:
идеал газ күйінің негізгі теңдеуін өмірден мысалдар келтіреді, өзге пәндермен тақырыпты байланыстырады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін жаңа тақырып Идеал газ күйінің теңдеуін өтеміз. Өткен сабақта газдардың молекула кинетикалық теориясының негізгі теңдеуін түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырыпты тексеру.
Оқу тапсырмасын сұрау / «Сәйкестігінтап /(1тапсырма) 1. Молекулалар үлкен жылдамдықпен қозғалады
2. Дене пішінін де, көлемін де сақтайды.
3. Атомдар тепе –теңдік қалпын сақтай тербеледі.
4.Молекулалар арақашықтығы молекулаөлшемінен көп.
5.Молекулалар бір орыннан екінші орынға периодты түрде секіріп тербеледі.
6. Дене пішінін сақтамайды, бірақ көлемін сақтайды.
А. Қаттыдене .Б. Сұйық . В. Газ. Жауабы: 1-В, 2-А , 3-А , 4-В , 5-Б , 6-Б
Оқу тапсырманы көрсету
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Идеал газ күйінің теңдеуі»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, Идеал газ күйінің теңдеуін тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10сынып Кронгарт Б.А., Қазақбаева Д.М.. §31, 178 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2тапсырма)
Газдың қандай күйде тұратынын білу үшіноның термодинамикалық параметрлерін, яғни қысымды, температураны, көлемді білу қажет. Термопараметрлердің біреуінің өзгерісі, оның басқа параметрлерінің өзгеруіне әкеп соғады. Термодинамикалық параметрлерді байланыстыратын теңдеу идеал газ күйінің теңдеуі деп аталады. , мұндағы R=k*NA=8,31ДжК*моль– универсал газ тұрақтысы деп аталады. Бұл теңдеу Менделеев–Клапейрон теңдеуі деп те аталынады.
Газдың бір параметрінің мәні тағайындалып, қалған екеуінің арасындағы сандық тәуелділікті айқындайтын заңдарды газ заңдары деп атайды.
Параметрлердің біреуінің мәні өзгермей қалған кезде өтетін процестер изопроцестер деп аталады. Изопроцестер табиғатта кең таралған және техникада жиі пайдаланылады.
k = 1.38·10-23Дж/К. (1.18)
Бұл коэффициент Больцман тұрақтысы деп аталады. Ол энергетикалық (Дж) өлшем бiрлiкпен анықталатын θ температураны, өлшем бiрлiгi Кельвинмен анықталатын, Т температурамен байланыстырады.
Молекулалық кинетикалық теорияның негiзгi теңдеуi p қысым, V көлем және T температура арасында байланыс орнатуға мүмкiндiк бередi. Бұндай байланысты жазатын өрнек күй теңдеуi деп аталады. Егер газ молекуласы концентрациясының өрнегiн n=N/V=mNA/VM түрiнде алса, онда p=nkT теңдiгiнен мынау шығады:
pV = mkNAT/M. (1.19)
Больцман тұрақтысының k Авогадро санына NA көбейтiндiсiн универсал газ тұрақтысы деп атап, R әрпiмен белгiлейдi:
R = k NA = 8.31·103Дж/(кмоль·К). (1.20)
Бұл енгiзiлген R тұрақтыны тағы да пайдаланып кез келген массасы m үшiн идеал газ күйiнiң теңдеуiн аламыз:
pV = mRT/M. (1.21)
Бұл Менделеев-Клапейронныңкүй теңдеуi деп аталады. Кейде бұл теңдеу алғашқы формасында қолданылады:
P1V1/T1= p2V2/T2= const, (1.22)
мұндағы 1 және 2 индекстерi газдың мүмкiн болатын кез келген екi күйiнiң параметрлерiне сәйкес.
Жаңа сабақты пысықтау ЕСЕП шығару
№468. Азотты ңорташа квадраттық жылдамдығы 500 м/с, балонның тығыздығы 1,35 кг/м 3 болса, оның қысымы неге тең
№469. Газ молекуласыныңорташаквадраттықжылдамдығынтап.Егер 6 кг газ молекуласы 200кПа қысымда 5 көлемалса
Деңгейлікесептершығару А деңгей-1 ұпай В деңгей -2 ұпай С деңгей -3 ұпай
А- деңгей « Нысананы тап» р=1/3n m0 υ2
Газ
Р,Па
n ,м-3
υ 2 ,м2/с2
m0 ,кг
СО2
?
3*1025
9*104
7 *10-26
О2
5*102
1024
?
5*10-26
Н2
16*102
?
4*104
3*10-27
1. р=3*1025* 7*10-26*9*104/3=63*103 Па
2. υ2 =3р/n m0 υ2=3*104м2/с2 n= 3р/ m0 υ2 n=4*10 25 м3
С.Тұяқбаев .Физика 10. Есептержинағы Б - деңгей С - деңгей
№2.29
Бер. ϑ=400 м/с
V=1 см ³
N=2,7*1019 т/к: Р(О2 )=?
№2.30
Бер . m=3 г 1л=0,001м ³
V=0.5 л
ϑ=500 м/с
т/к: Р=?
№ 2.31
Бер:
Р=10-9 атм 1 атм=101,3*10-6 кПа
V=1 см ³
t =25 °
т/к : N=?
Есептердің жауаптары :
№2.29 =7,7*10 4 Па
№ 2.30 5*10 5 Па
№ 2.31 2,5 *10 10 м ³
Оқу тапсырмасы: № 1,2,3 есептер оқулықтың 180 бетінде
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
https://youtu.be/R9t16Iy9nDg
Оқулық, жұмыс дәптері
https://onlinemektep.org/backoffice/ktp
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді
Стикер
1 тапсырма Оқу тапсырмасын сұрау / «Сәйкестігінтап /(1тапсырма) 1. Молекулалар үлкен жылдамдықпен қозғалады
2. Дене пішінін де, көлемін де сақтайды.
3. Атомдар тепе –теңдік қалпын сақтай тербеледі.
4.Молекулалар арақашықтығы молекулаөлшемінен көп.
5.Молекулалар бір орыннан екінші орынға периодты түрде секіріп тербеледі.
6. Дене пішінін сақтамайды, бірақ көлемін сақтайды.
А. Қаттыдене .Б. Сұйық . В. Газ. Жауабы: 1-В, 2-А , 3-А , 4-В , 5-Б , 6-Б
Дескрипторлар
Тапсырма№
Критерийдің сипаттамасы
Балл
Қайталау
Тапсырма№1
Кесте толтырылған
2
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, Идеал газ заңының тұжырымдамасы және оның математикалық формуласы жазылған
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.


title: Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
10.3.2.2 - тұрақты температура кезінде қысымның газ көлеміне тәуелділігін зерттеу (Бойль-Мариотт заңы);
10.2.2.3 - тұрақты қысым кезінде газ көлемінің температураға тәуелділігін зерттеу (Гей-Люссак заңы);
10.2.2.4 - тұрақты көлем кезінде қысымның газ температурасына тәуелділігін зерттеу(Шарль заңы);
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Изопроцестер жайлы мағлұмат алады
Басым бөлігі:
Изопроцестер формулаларын есептер шығаруда қолдана біледі
Кейбір оқушылар:
Изопроцестер заңына өмірден мысалдар келтіреді, өзге пәндермен тақырыпты байланыстырады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін Газ заңдары тарауын жалғастырамыз.Өткен сабақта біз идеал газ күйінің теңдеуін түсіндірген болатынбыз.
«Ой қозғау». Өткен тақырып бойынша сұрақтар қойылады.
Оқу тапсырмасын сұрау Идеал газ деген не?
МКТ негізгі теңдеуі жайында не білеміз?
Больцман тұрақтысы неше тең?
Талқылау үшін сұрақтар беріледі Қандай теңдеу идеал газ күйінің теңдеу деп аталады?
Қандай процестер изопроцестер деп аталады?
Сұрақтарға жауап беру, 180 беттегі оқу тапсырмасына берілген есептерін тексеру (1 тапсырма)
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Изопроцестер. Изопроцестердің графиктері.»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, Изопроцесстер формуласын есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал


title: Бір атомды газдың ішкі энергиясы - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, термодинамикалық процестер кезінде атқарылатын жұмыстың тұжырымдамасы және оның математикалық формуласы жазылған
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
.
1
Формулалар дұрыс жазылған
2
Математикалық есептеулер дұрыс .
2
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Термодинамика негіздері
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Жылу мөлшері. Жылусыйымдылық.
Сабақтың номері:
№ 48
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.3.1-бір атомды және екі атомды идеал газдың ішкі энергиясының формуласын есептер шығаруда қолдану
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: Жылу мөлшерінің, жылусыйымдылықтың анықтамасын тұжырымдай алады
Басым бөлігі: Ережеге сәйкес формула қорытуды біледі және есеп шығаруда қолдана алады
Кейбір оқушылар: Өмірден мысалдар келтіреді
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін термодинамика тақырыбын жалғастырамыз.Өткен сабақта біз термодинамикалық жұмыс табиғатын түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырып бойынша тест шешеміз.(1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Жылу мөлшері. Жылусыйымдылық.»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, жылу мөлшері. жылусыйымдылықты тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар.
Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Кронгарт Б. §35, 201 бет Физика, 10 сынып Закарин Н.А. §22 ,128 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Ой қозғау: Жылу мөлшері - жылу алмасу кезінде дененің алған немесе жоғалтқан энергиясын айтады.
Жылу мөлшері мына шамаларға тәуелді: (тәжірибелер көрсетіледі).
• Дене температурасына;
• Дене массасына;
• Дене жасалған зат тегіне.
; өлшем бірлігі Дж Белгілі заттың масса бірлігінің температурасын 10С-қа өзгертуге қажет жылу мөлшерін көрсететін физикалық шаманы меншікті жылу сыйымдылық деп атайды.
өлшем бірлігі
№1 Мыстан жасалған массасы 200г гір тасын 200 С –тан 280 С- қа дейін қыздыру үшін қандай жылу мөлшері жұмсалады?
№2 Массасы 50 г, температурасы 250С алюминий қасықты температурасы 750С ыстық суға салса, қасық қанша жылу мөлшерін алады?
№3 Массасы 200 г затты 120С –тан 160С-ке қыздыру үшін 304 Дж жылу мөлшері кетті. Заттың меншікті жылусыйымдылығын анықтаңдар.
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс «ҚҚҚ» әдісі
Қиын
Қызық
Қажет
Стикер
1 тапсырма 1. Ішкі энергия дегеніміз...
A) массасы 1 кг затты 10 С-қа қыздыруға қажет жылу мөлшері.
B) жылу берілу кезінде дененің алатын не беретін жылу мөлшері.
C) затты 10 С-қа қыздыруға қажет жылу мөлшері.
D) денені құрайтын барлық бөлшектердің потенциалдық және кинетикалық энергиясы.
E) денені құрайтын барлық бөлшектердің потенциалдық энергиясы.
2.Изохоралық қыздыру кезінде ішкі энергия 200 Дж-ға артқанда газдың атқаратын жұмысы.
A) 200 Дж
B) 400 Дж
C) 0
D) 300 Дж
E) 100 Дж
3. Болаттан жасалған, температурасы 100 С баллонда массасы 0,5 кг гелий бар. Егер оныңтемпературасын 300 С дейін жоғарылатсақ, ішкі энергиясы. (M=4·10-3 кг/моль, R=8,31 Дж/(моль·К))
A) 31,2 кДж.
B) 312 кДж.
C) 3,12 Дж.
D) 31,2 Дж.
E) 312 Дж.
Дескрипторлар
Тапсырма№
Критерийдің сипаттамасы
Балл
Тапсырма№1
Кесте толтырылған
2
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, термодинамикалық процестер кезінде атқарылатын жұмыстың тұжырымдамасы және оның математикалық формуласы жазылған
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
.
1
Формулалар дұрыс жазылған
2
Математикалық есептеулер дұрыс .
2
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Сұйық және қатты денелер
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Қаныққан және қанықпаған бу.Ауаның ылғалдылығы. Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі
Сабақтың номері:
№ 55
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.4.1-гигриометрдің және психрометрдің көмегімен ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтау.
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Қаныққан және қанықпаған бу және ауаның ылғалдылығы қасиеттерін тұжырымдай алады
Басым бөлігі:
Ауаның абсалют және психрометрдің көмегімен ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтайтын есептер шығаруда қолдана алады
Кейбір оқушылар:
Қаныққан және қанықпаған бу және ауаның ылғалдылығына өмірден мысалдар келтіреді, өзге пәндермен тақырыпты байланыстырады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін «Сұйық және қатты денелер» бөлімінің : Қаныққан және қанықпаған бу.Ауаның ылғалдылығы. Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі тақырыбын жалғастырамыз.Өткен сабақта біз Термодинамиканың заңын түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңдар. (1 тапсырма) Термодинамика нені үйретеді?
Энергияның сақталу және айналу заңы.
Термодинамиканың бірінші заңын түсіндіру
Термодинамиканың екінші заңын тұжырымда
Жылу қозғалтқыштары және оның жұмыс принципі.
Өткен тақырыпты тексеру.
Жазба жұмысы: (2 тапсырма) Физикалықдиктант.Термодинамика негіздері. Жұмыс атқармай, энергияның бір денеден екінші бір денеге берілу процесін ...алмасу немесе жылудың берілуі деп аталады.(жылу)
Тұрақты температурада 1 кг сұйықты буға айналдыруға кететін жылу мөлшерін...жылуы деп атайды.(меншікті булану)
Массасы 1 кг заттың температурасы 1К-ге тең өзгергенде алатын немесе беретін жылу мөлшерінің формуласы? (Q=cm(t2 - t1)=cmt)
Балқу температурасы 1 кг кристалл затты сол температурада сұйыққа айналдыруға кететін 1 кг жылу мөлшерін меншікті ... деп атайды. (балқу жылуы.)
Тек белгілі бір бағытта ғана өз-өзімен жүре алатын процесті .. деп атайды (қайтымсыз)
Жылу қозғалтқыштың негізгі түрлері: бу турбиналары, іштен жану.. және реактивті ...(қозғалтқыштар)
Жылу алмасуда ... 1 түрден 2-ші түрге айналуы болмайды, ыстық денедегі ішкі.... біразы суық денеге беріледі.(энергияның)
Неміс ғалымы..... термодинамиканың 2-ші заңын былай тұжырымдады.
1-2 тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Қаныққан және қанықпаған бу.Ауаның ылғалдылығы. Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, Қаныққан және қанықпаған бу.Ауаның ылғалдылығы. Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі


тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Алматы «Мектеп»2019 §43,44, 233 бет Физика, 10 сынып Арман ПВ. §17 , 86 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Сұйық пен оның буының арасындағы мұндай тепе теңдікті жылжымалы немесе динамикалық тепе-теңдік деп атайды
Өзінің сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын бу қаныққан бу деп аталады
Булану конденсациядан артық болса,онда сұйықтың бетіндегі бу және сұйық жоқ кездегі бу қанықпаған деп аталады
(43.4,а-суретте) Егер поршенді жоғары-төмен қозғасақ, онда ыдыста әлі де ыдыста су бар кезде бу қысымының өзгермейтіні бауқалады
( 43.4,ә,б-суреттер)Бұл тұрақты температурада қаныққан бу қысымының көлемге тәуелсіз болатынын көрсетеді.Демек,қаныққан бу Бойль-Мариотт заңына бағынады.
Р Т,К Р О 273 (43.3-суретте)
Ыдыстағы сұйық деңгейін бақылау изотермалық ұлғаюда қаныққан бу массасының артатынын,ал сығылғанда кемитінін көрсетеді
Төрт қорытынды жасауға болады Изотермалық ұлғаю кезінде кеңейіп жатқан ыдыс көлемін қаныққан бумен толтыруға қажетті мөлшердегі сұйық буланады;
Изотермалық сығылу кезінде көлемінің өзгерген бөлігінде қанша бу болса,сонша бу қайта конденсацияланады;
изотермалық процесте қаныққан будың тығыздығы өзгермейді;
Қаныққан будың қысымы мен тығыздығы заттың температурасына және тегіне тәуелді.
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы.Су буының атмосфераның түрлі бөліктеріндегі мөлшері ауаның ылғалдылығы деп аталады. Ауаның ылғалдылығын сандық мәндермен сипаттау үшін ауаның абсалюд және салыстырмалы ылғалдылығы деп түсініктерді пайдаланады.
Ауаның φсалыстырмалы ылғалдылығы ϸа абсалюд ылғалдылығықтың берілген температура кезінде ауаны қанықтыру үшін қажетті ϸқ су буы тығыздығының қанша пайызын құрайтын көрсететін санмен өлшенеді:


title: φ = ϸ - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11
10қмж (1)
1 тапсырма Жауаптар Жазба жұмысы: Физикалық диктант.Термодинамика негіздері. Жұмыс атқармай, энергияның бір денеден екінші бір денеге берілу процесін ...алмасу немесе жылудың берілуі деп аталады.(жылу) Тұрақты температурада 1 кг сұйықты буға айналдыруға кететін жылу мөлшерін...жылуы деп атайды.(меншікті булану) Массасы 1 кг заттың температурасы 1К-ге тең өзгергенде алатын немесе беретін жылу мөлшерінің формуласы? (Q=cm(t2 - t1)=cmt) Балқу температурасы 1 кг кристалл затты сол температурада сұйыққа айналдыруға кететін 1 кг жылу мөлшерін меншікті ... деп атайды. (балқу жылуы.) Тек белгілі бір бағытта ғана өз-өзімен жүре алатын процесті .. деп атайды (қайтымсыз) Жылу қозғалтқыштың негізгі түрлері: бу турбиналары, іштен жану.. және реактивті ...(қозғалтқыштар) Жылу алмасуда ... 1 түрден 2-ші түрге айналуы болмайды, ыстық денедегі ішкі.... біразы суық денеге беріледі.(энергияның) Жылудан оқшауланған жүйедегі процесс....деп аталады.(адиабаталық) Ішкі энергияның белгіленуі мынаған тең...? (U) Неміс ғалымы..... термодинамиканың 2-ші заңын былай тұжырымдады. Екі жүйеде немесе қоршаған денелерде бір мезгілде басқадай өзгерістер болмаған жағдайда, суығырақ жүйеден ыстығырақ жүйеге жылу берілуі мүмкін емес. (Р.Клаузиус) Газ ұлғайғанда...жұмыс жасайды (оң) Жылу әрқашанда ыстық денелерден суыққа беріледі, ал макроскопиялық денелердің механикалық энергиясы - ... айналады. (ішкі энергия) Дескрипторлар
|


text:
Сұраққа жауап Физикалық диктант. Термодинамика негіздері.
2
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№3 Тапсырма№4
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған,
Қаныққан және қанықпаған бу.Ауаның ылғалдылығы тұжырымдамасын ажыратады
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
1
Формулалар дұрыс жазылған
2
Математикалық есептеулер дұрыс .
2
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Сұйық және қатты денелер
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі
Сабақтың номері:
№ 56
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.4.1-гигриометрдің және психрометрдің көмегімен ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтау.
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Фазалық диаграммалар және үштік нүкте мен заттың кризистік күйінің қасиеттерін тұжырымдай алады
Басым бөлігі:
Заттың кризистік күйі мен фазалық диаграммаларын және заттың кризистік температурасын анықтайтын есептер шығаруда қолдана алады
Кейбір оқушылар:
Фазалық диаграммалар және үштік нүкте мен заттың кризистік күйінің өмірде кездесетін мысалдар келтіреді, кризистік температурасын анықтап басқа да өмірде кездесетінін байланыстырады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін «Сұйық және қатты денелер» бөлімінің : Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі тақырыбын жалғастырамыз
Өткен сабақта біз Қаныққан және қанықпаған бу.Ауаның ылғалдылығы.түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңдар. (1 тапсырма) Қаныққан және қанықпаған будың айырмашылығы?
Ауаның ылғалдылығы. дегенімізі?
Қаныққан дегенімізді түсіндіру?
Қанықпаған дегенімізді тұжырымдап мысал келтір?
Ауаның ылғалдылығын анықтайтын құралдар олардың жұмысының принципі.
Өткен тақырыпты тексеру.
1-тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң :Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйітұжырымдап, оны өмірде қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Алматы «Мектеп»2019 §44, 240 бет Физика, 10 сынып Арман ПВ. §17 , 86 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
44.1-суретте заттың үш фазалық күйінің диограммалары бейнеленген.Сұйықпен оның буының арасындағы тепе-теңдік күйге АК булану қисығы сәйкес келеді.
Затттың фазалық диаграммасындағы
1.К-Кризистік нүкте 2.А-Үштік нүкте
Заттың қатты және сұйық күйлері арасындағы тепе- теңдікті АВ балқу қисығы сипаттайды
Заттың күйінің диаграммасындағы СА қисығы қысым мен температураның қатты дене молекулаларының (атомдарының) булану және олардың қатты дене бетіне конденсациялану процестерінің арасындағы тепе- теңдік орнайтын мәндеріне жауап береді
(44.1-суретте)
Қатты денелердің булану процесі сублимация деп аталады.
СА- сублимация қисығы
Балқу және бу түзілу қисықтары А нүктесінде қиылысады.Осы нүктені үштік нүкте деп атайды.
1861 жылы Д.И.Менделееев ірбір сұйық үшін сұйық пен оның қаныққан буының арасындағы температураға байланысты екенін тағайындады.
Будың сұйыққа және керісінше айналуын ағылшын ғалымы Т.Эндрюс (1813-1885) тәжірибелік жолмен зерттеді.
Заттың кризистік температурасы (t кр) деп сұйық тығыздығы мен оның қаныққан буының тығыздығы бірдей болатын кездегі температураны айтады.
Температураның кризистік мәнге t кр ұмтылуы кезіндегіизотермиялардың горизонталь кесінділері жақындайтын және шекті болып табылатын
К-нүктесі кризистік нүкте деп, ал кризистік күйге сәйкес көлем V кр, қысым Pкр және температура t кр кризистік шамалар деп аталады.
Әдетте,газ деп заттың газ күйін,яғни температурасы кризистік температурадан жоғары кездегі,ал бу деп температурасы кризистік температурадан төмен кездегі заттың күйін айтады


title: Есепті шығар. (3 тапсырма) - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді
Стикер
1 тапсырма Жауаптар 1.Проблемалық сұрақтар: 1.Судың немесе кез келген басқа сұйықтықтың мөлшері беті ашық ыдыста біртіндеп азая түседі. Су буланады. Булану неліктен пайда болады?
2.Өзенге шомылып шыққан бала күн ыстық болғанның өзінде тоңып дірілдеп тұрады. Денесінің температурасы төмендейді.
3. Терлеп ыстықтаған кісі желпуішпен желпінгенде салқындап қалады.
Қақпағы жабылған ыдыстың ішінде су болса қақпақтың бетінде су тамшылары пайда болады. Күз айларында таңертен ағаштың жапырақтары су тамшылары пайда болады. Неге?
Жауаптары: Егер ыдыстың беті ашық болса сұйықтан шығып кеткен молекулалар қайта оралмауы мүмкін. Бұл жағдайда сұйық пен конденсация теңгерілмейді. Сондықтан сұйық мөлшері азаяды
Кебу кезінде бет терісінің энергиясы ортаға тарап, ішкі энергиясы азайып суынады.
Желпіген кезде ауаның тербелісі кептіру процесін жылдамдатады.
Буланумен бірге оған кері процесс жүреді. Бейберекет қозғалыстағы бу молекулаларының белгілі бір бөлігінің сұйыққа көшу процесі конденсация деп аталады.


title: Қаныққан және қанықпаған бу - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Қаныққан және қанықпаған бу. Егер сұйық құйылған ыдысты тығыз жабатын болсақ, онда сұйықтың азаюы тез арада тоқтайды. Температура өзгермеген жағдайда буланумен қатар конденсация жүріп отырады және бірін-бірі теңгереді. Алғашқы кезде сұйық буланады да, оның үстіндегі будың тығыздығы арта бастайды. Ал сұйыққа қайта оралатын молекулалардың саны да артады. Сұйық бетінен шығып кеткен молекулалар санымен, сол уақыт ішінде сұйыққа қайтып оралатын бу молекулаларының саны тең болдаы. өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын буды қаныққан бу деп атайды.
Қаныққан будың қысымы. Температура тұрақты болған жағдайда қаныққан будың қысымы оның алатын көлемі байланысты болмайды. Сұйық өзінің буымен тепе-теңдікте болған жағдайда, көлемге тәуелсіз бу қысымы қаныққан бу қысымы делінеді. Қаныққан будың қысымы көлемге тәуелсіз болғандықтан температураға тәуелді болады. Қаныққан будың қысымы тек температураға тәуелді емес, бу молекулаларының шоғырына(тығыздығына) да тәуелді болады. Сұйық түгел буланып болғанда, одан әрі қыздырғанда қаныққан бу температураға тура пропорционал болып өседі.
Дескрипторлар
Тапсырма№
Критерийдің сипаттамасы
Балл
Қайталау
Тапсырма№1
Сұраққа жауап
2
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған,
Фазалық диаграммалар.Үштік нүкте. Заттың кризистік күйі тақырыбын тұжырымдаймыз
2
Есеп шығару:
Есептің берілген сұрақтарына жауап беру, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
1
Өлшем бірлігінің дұрыс жазылғаны
1
Өмірмен байланыстыру дұрыс және бұрыстығын анықтау


title: Қысқа мерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Сұйықтың беткі қабатының қасиеттері Жұғу капиллярлық құбылыстар
Сабақтың номері:
№ 57,58
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.3.4.2- сұйықтың беттік керілу коэффициентін әр түрлі тәсілдермен анықтау
Күтілетін нәтиже
Барлық оқушылар: Сқйықтың беткі қабатының қасиеттерін
тұжырымдай алады
Басым бөлігі:
Беттік керілу коэффициентінің өрнегін пайдаланып, есептер шығаруда қолдана алады
Кейбір оқушылар:
Беттік керілу коэффициентін әр түрлі тәсілмен анықтауды біледі
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Ұйымдастыру кезеңі: Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме.. Біз бүгін сұйықтармен қатты денелердің қасиеттерін қарастырамыз және сұйықтың беттік керілу коэффициентін әр түрлі тәсілмен анықтауды үйренесіңдер.
Өткен сабақта Үштік нүкте , заттың кризистік күйі ,фазалық диаграмма туралы түсінік қалыптастырдыңдар..
1-cұрақ Сұйықтың қайнау температурасының сыртқы қысымға тәуелділігіне мысал келтіріңдер..
2- сұрақ Заттың кризистік температурасы деген не?
3- cұрақ Заттың кризистік температурадан төмен температурадағы газ тәріздес күйі қалай аталады?
Жауабы қандай? 1. Неліктен сұйықтар сығылмайды? 2. Егер адам су бетіне жүзіп шықса, су шаштар неліктен бір-біріне жабысады, ал су астында бір-бірінен оңай ажыратылады? 3. Дымқыл құмнан жасалған шар су астында неліктен шашылып кетеді?
Сұраққа жауап
Ұпай
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі сабақтың тақырыбын және негізгі ұғымдарды дәптерге түртіп алыңдар..
-Бүгінгі сабақта Сұйықтың беткі қабаттарының қасиеттерімен танысып, беттік керілу коэффициентін анықтауды үйренесіңдер.. Теориялық материал
Оқулықта 153-155 бетте Физика 10 сынып Н.А. Закирова, Р.Р.Аширов §26


Физика 10 сынып Кронгарт Б, Казахбаева Д Сұйық және қатты денелердің қасиеттері заттың ішкі құрылысына, бөлшектер арасындағы қашықтық пен олардың орналасу ретіне тәуелді. Сұйық молекулаларының қатты дене молекулаларымен өзара әрекеттесу ерекшеліктеріне байланысты біз капиллярлық құбылыстарды, қатты денелерге сұйықтың жұғуын бақылаймыз. Құрылымындағы айырмашылық қатты денелердің серпімділік, иілгіштік, морттық, беріктік, қаттылық, аққыштық сияқты қасиеттерін түсіндіруге мүмкіндік береді.
Молекулалық қысым күші – сұйықтың беткі қабатының молекулаларына әсер ететін, оның бос бетіне перпендикуляр бағытталған қорытқы күш.
Беттік керілу күштері – сұйықтың беттік қабатының ауданын кемітуге тырысатын және осы бетке жанама бойымен бағытталған беттік қабатының молекулаларының өзара әрекеттесу күштері
Беттік керілу құбылысын сандық түрде сипаттау үшін беттік керілу коэффициенті енгізілген. Беттік керілу коэффициенті – беттік керілу күшінің сұйықтың беттік қабатының ұзындығына қатынасы. Беттік керілу коэффициентін σ (сигма) әрпімен белгілейді. Анықтама бойынша: σ = F l ê , (1) мұндағы l − беттік қабаттың ұзындығы, Fк − керілу күші.
бұдан: σ = ∆ A S . (10) Беттік керілу коэффициенті – сұйықтың бос беті бірлік ауданға азайған кездегі молекулалық күштердің жұмысына тең шама. Есте сақтаңдар! Беттік керілу коэффициентінің өлшем бірлігі: Н/м
Егер қатты дене бөлшектерінің тартылыс күштері сұйық молекулалары арасындағы тартылыс күштерінен артық болса, онда сұйық денеге жұғады
бос беті майысады да, ойыс пішінге ие болады (138, а-сурет).
Егер сұйық қатты денеге жұқпаса, онда сұйықтың бос беті дөңес пішінде болады (138, ә-сурет). Сұйықтың майысқан бос бетін мениск деп атайды. Қатты дененің беті мен менисктің қатты денемен қиылысу нүктесіне жүргізілген жанама арасындағы бұрышты шеттік бұрыш θ деп аталады Капиллярлар – ішкі диаметрлері өте кіші түтікшелер. Латын тілінен аударғанда «капиллус» – шаш, қыл дегенді білдіреді. Егер сұйық түтікшенің қабырғаларына жұғатын болса, капилляр түтікшедегі сұйық деңгейі ыдыстағы сұйық деңгейімен салыстырғанда жоғары болады. Капиллярдағы сұйық бағанына әсер ететін ауырлық күші беттік керілу күшіне тең болғанша сұйық көтеріле береді: Fа = Fк , (11) мұндағы Fа = mg = ρShg = ρπr2 hg, (12) Fк = σl = σ2πr. (13) (12) және (13) формулаларды (11) формулаға қойсақ: ρπr2 hg = σ2πr, бұдан: h gr = 2σ ρ (14) немесе h gd = 4σ ρ
1.Ұзындығы l = 4 см сіріңке су бетінде қалқып жүр. Егер сіріңкенің бір шетіндегі суға майсана майын құятын болсақ, онда ол қозғалысқа түседі. Сіріңкеге әсер ететін күшті және оның бағытын анықтаңдар. Су мен майдың беттік керілу коэффициенттері сәйкесінше σ1 = 72 мН/м және σ2 = 33 мН/м.
Б ерілгені: SI Формула
F1= 6*L F2= 6*L
L= 4cм 0,04м
6 =72мН/м 72*10^-3 Н/м
6= 33мН/м 33*10^-3 Н/м
Т/к: F-?
2. Егер ұшының диаметрі d = 0,4 мм тамызғыштың көмегімен су массасын m = 0,01 г дейінгі дәлдікпен өлшеуге болатын болса, онда судың беттік керілу коэффициенті неге тең? 3. Радиусы R = 4 см сабын көпіршігін үрлеу үшін қандай жұмыс атқарады
Жаңа тақырыпты меңгереді, негізгі ұғымдармен формуланы есте сақтайды..
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді


title: Барлық оқушылар - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Барлық оқушылар: Оқушылар кез келген массасы бар дененің айналасында гравитациялық өрістің бар екендігін өзара тартылыс әсерінен пайда болатындығын және ғаламшар айланасындағы ғарыш аппараттарының қозғалысы бүкіләлемдік тартылыс күшіне байланысты екенін түсіндіреді. Оқушылардың көпшілігі: Гравитациялық өрістің кернеулігін масса бірлігіне әсер ететін күш ретінде анықтайды. Бүкіләлемдік тартылыс заңын пайдаланады.
Кейбір оқушылар: Бүкіл әлемдік тартылыс заңын қолданып әр түрлі типтегі сапалық тапсырмаларды орындайды
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін динамика тақырыбын жалғастырамыз.Өткен сабақта біз бүкіләлемдік тартылыс заңының табиғатын түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңдар.(1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «№4 практикалық жұмыс»
-Бүкіләлемдік тартылыс заңын тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kshter-kshterdi-osu-neyuton-zadari-sabati-nomer.html?page=2#Оқушылардың_көпшілігі:_Гравитациялық_өрістің_кернеулігін_масса_бірлігіне_әсер_ететін_күш_ретінде_анықтайды._Бүкіләлемдік_тартылыс_заңын_пайдаланады._Кейбір_оқушылар


title: Дескрипторлар - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
1 .Сұйықтың қайнау температурасының қысымға тәуелділігін біледі
2. Заттың кризистік температурасына анықтама береді
3. Заттың кризистік температурадан төмен температурадағы газ тәріздес күйінің атауын айтады
1
1
1
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Беттік керілу күшінің қасиеттерін сипаттап бере алған және беттік керілу коэффициентін анықтап үйренген
2
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
10.3.3.3—идеал жылу қозғалтқышы үшін Карно циклін сипаттау;
10.3.3.4—жылу қозғалтқыштарының ПӘК ң формуласын есептер шығаруда қолдану;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Жылу қозғалтқыштарының жұмыс істеу принципін біледі
Басым бөлігі:
идеал жылу қозғалтқышы үшін Карно циклін сипаттайды
Кейбір оқушылар:
жылу қозғалтқыштарының ПӘК ң формуласын есептер шығаруда қолданады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін сұыйқ және қатты денелер тақырыбын қайталаймыз. Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңдар.(1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Тарау бойынша қорытынды сабақ»
-Бүгінгі сабақ қайталау сабағы. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Закирова Н А . §24, 138 бет
Оқып, сұрақтарға жауап беріңіздер(2 тапсырма)
Қандай процесті айналмалы деп аталады ?
Кез келген жылу мәшинесінің негізгі бөліктерін атаңдар?
Қандай мәшинелер тура цикл бойынша жұмыс жасайды және қандай мәшинелер кері цикл бойынша жұмыс жасайды ?
Қандай процесс Корно циклі деп аталады? ПӘК тің формуласы?
Есепті шығар. (3 тапсырма)
№1 Жылу мәшинесі тұыйқ цикл бойынша жұмыс жасайды. Циклге берілген жылу мөлшері 0,2 МДж, cуытқышқа берілгені 100 кДж . Цикл үшін пайдалы жұмыспен жылу мәшинесінің ПӘК ін анықтаңдар .
№2 Автокөліктің ПӘК і 20% Егер автокөлік қуаты 40 кВт болса,онда автокөлік қозғалтқышының жану камерасында секунд сайын қанша жылу мөлшері бөлінеді?
№3 Идеал жылу мәшинесі бір циклде 80кДж жұмыс жасайды . Қыздырғыштың температурасы 100% суытқыштың температурасы 0% . Циклдің ПӘК ін және бір циклде суытқышқа берілген жылу мөлшерін анықтаңдар?
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді
11.4.1.1—эксперименттік, аналитикалық және графиктік тәсілмен гармоникалық тербелістерді (х(t),v(t),a(t)) зерттеу
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Еркін гармоникалық тербелістердің пайда болу шарттарын біледі
Басым бөлігі:
Гармоникалық тербеліс теңдеуімен тербеліс графиктерін біледі
Кейбір оқушылар:
Эксперименттік, аналитикалық және графиктік тәсілмен гармоникалық тербелістерді (х(t),v(t),a(t)) зерттейді
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін механикалық тербелістер тақырыбын жалғастырамыз. Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңдар.(1 тапсырма)
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Гармоникалық тербелістердің теңдеулерімен грофиктері»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, гормоникалық тербелістердің теңдеулерімен графиктерін тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 11 сынып Закирова Н А. §1, 6 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Тербеліс дегеніміз-- қозғалысқа түскен дененің дәлме дәл немесе жуық қозғалысын айтамыз . Гармоникалық тербеліс заңдары мынандай түрде болады х=Acos(wt+φ) х=Asin(wt+φ) мұндағы φ- бастапқы фаза, w--- меншікті циклдік жиілік Тербеліс фазасы берілген уақыт мезетіндегі тербелісті сипаттайтын және периодтың үлесімен өрнектелген уақыттың бұрыштық өлшемі . Фазалар ығысуы бірдей тригонометриялық функциямен өрнектелген, жиіліктері бірдей гармоникалық тербелістердің фазаларының айырымы.
Есепті шығар. (3 тапсырма)
№1 Идеал тербелмелі контурда конденсатордың астарларындағы заряд q=10cos 10πt(Kл) заңы бойынша өзгереді.Катушканың индуктивтілігі 0,2 Гн. Тербеліс амплитудасын, периодымен, жиілігін және конденсатордың сыйымдылығын анықтаңдар?
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді
Стикер
1 тапсырма
Р/с
Шамалар
Белгіленуі
Формуласы
1
Циклдік жиілік
2
Период
3
Жиілік
4
Фаза
5
Амплитуда
Дескрипторлар
Тапсырма№
Критерийдің сипаттамасы
Балл
Қайталау
Тапсырма№1
Кесте толтырылған
2
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған,гармоникалық тербелістердің теңдеулерімен графиктердің тұжырымдамасы және оның математикалық формуласы жазылған
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.


title: Оқулықты ашындар - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Оқулықты ашындар:
Физика, 10 сынып КронгартБ. А §12, 71 бет
Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Күштің өзінің алатын үдеуіне ықпал ететін қасиетін инерттілік деп аталады.
Масса – дененің инерттілігінің өлшемі
немесе
G-гравитациялық тұрақты. G=6,673ּ10-11Нּм2/кг2
Бү кіл әлемдік тартылыс заңы: екі нүктелік денелер арасындағы өзара әрекеттесу күші олардың массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал, ал ара қашықтығының квадратына кері пропорционал.
G-гравитациялық тұрақты. G=6,673ּ10-11Нּм2/кг2
Есепті шығар. (3 тапсырма)
№1 Реактивті ұшақтың массасы 60т, двигателінің тарту күші 90 кН болса, ол екпін алғанда қандай үдеумен қозғалған?
С деңгей
№2
0,25 м/с2 үдеумен көтерілген лифтдегі массасы 100кг жүктің салмағы неге тең?
(g = 10 м/с2)
№3
Егер әрбір дененің массасын 2 есе арттырсақ, ал денелер арасындағы арақашықтықты 2 есе арттырсақ, онда олардың өзара тартылыс күші
№4
Гравитациялық тартылу күштерін есептеңіз: Әрқайсысының массасы 100 г және бір-бірінен 1.0 см қашықтықтағы объектілердің арасындағы
№5
G – тұрақтысының физикалық мағынасын түсіндір.
Б ер
ілгені: SI Формула Шешуі:
m= 60т 60000кг
F =90 кН
Т/к: а -?
|
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
|
Ұпай
Ұпай
|
Оқулық, жұмыс дәптері
Оқулық, жұмыс дәптері
|


title:
Р/с

Күштің түрлері - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, бүкіләлемдік тартылыс заңының тұжырымдамасы және оның математикалық формуласы жазылған
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
.
1
Формулалар дұрыс жазылған
2
Математикалық есептеулер дұрыс .
2
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Динамика
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Айнымалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуі
Сабақтың номері:
№ 18
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.2.2.7-айналмалы және ілгермелі қозғалысты сипаттайтын физикалық шамалардың арасындағы сәйкестікті жүргізу
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушы:
Айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуін әр түрлі тәсілде қолдануды біледі.
Көпшілік оқушы:
Айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуін есеп шығаруда қолданады.
Кейбір оқушылар:
Өздігінен қорытындылар жасайды.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін " Айнымалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуі"тақырыбынмен танысамыз. .Өткен сабақта біз Импульс моменті. Импульс моментінің сақталу заңы және оның кеңістік қасиеттерімен байланысын түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырып бойынша сұрақтарға жауап жазасыңдар. (1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: " Айнымалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуі"» Бүгінгі сабақты меңгерген соң,айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуін тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Н.А.Закирова, Р.Р. Аширов §15, 92 бет Физика, 9 сынып Казахбаева Д.М.Р. §10 , 53 бет Бейнесабақ сілтемесі: https://youtu.be/SnBMArrnk8s
Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма) 1.Қысқаша тезисті конспект:
1. Айналмалы және ілгерілемелі қозғалысты сипаттайтын физикалық шамалардың арасындағы сәйкестік:
Ілгерілемі қозғалыс
Айналмалы қозғалыс
Орын ауыстыру
Бұрыштық орын ауыстыру
Сызықтық жылдамдық
Бұрыштық жылдамдық
Тангенциалды үдеу
Бұрыштық үдеу
Масса
m
Инерция моменті
Күш
M=Fd
Күш моменті
M
Дененің импульсі
Импульс моменті
Ньютонның екінші заңы
Ньютонның екінші заңы
Импульстік түрдегі Ньютонның екінші заңы
Импульстік түрдегі Ньютонның екінші заңы
Кинетикалық энергия
Кинетикалық энергия
3. Оқушыларға арналған тапсырмалар (2-4 тапсырмадан артық емес)93 беттегі есеп үлгілерін нұсқаулыққа алу,96 бет №4,5 есеп Кронгарт Б.А., Қазақбаева Д.А -10.
56 беттегі есеп үлгілерін нұсқаулыққа алу,57 беттегі 10 жаттығудың №4,5 есеп Н.А.Закирова, Р.Р.Аширова -10.
4.Кері байланыс (орындалған тапсырманы оқушы электронды почта немесе WhatsApp мобильді қосымшасы арқылы жібереді)
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлексия: «ПЛЮС-МИНУС-ҚЫЗЫҚТЫ» әдісі арқылы
«П»- «плюс» оқушы сабақ барысында өзіне ұнағанның бәрін жазады.
«М»- «минус» оқушы сабақта өзіне ұнамаған немесе түсініксіз болған тұстарын жазады.
«Қ»- «қызықты» оқушылар жаңа ақпарат немесе өзін қызықтырған мәліметтер туралы жазады.
+
-
қызықты
Ақ парақ, қалам
1 тапсырма 1. Импульс моменті дегеніміз не?
2. Импульс моментінің сақталу заңының мәнісі неде?
3. Гироскоп деген не ?
4. Кайда пайдаланады?
Дескрипторлар
Тапсырма№
Критерийдің сипаттамасы
Балл
Қайталау
Тапсырма№1
Сұрақтарға дұрыс жауап беру
2
Жаңа тақырыпты меңгеру
Тапсырма№2 Тапсырма№3
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған. Қысқаша тірек конспект жылуы керек
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
.
1
Формулалар дұрыс жазылған
2
Математикалық есептеулер дұрыс .
2
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Динамика негіздері
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып: 10 сынып
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
№3-зертханалық жұмыс.
«Көлбеу науамен сырғанайтын дененің қозғалысын оқып үйрену»
Сабақтың номері:
№ 19-10
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.2.2.8 дененің инерция моментін тәжірибелік әдіспен анықтау;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:Оқулықта берілген тапсырмаларды орындайды. Жазба
жұмыс жасайды. Есептеу жұмыстарын жүргізеді.
Оқушылардың басым бөлігі: Өз бетінше есептеу жұмысын жүргізеді.
Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме
ресурстармен жұмыс жасайды.
Кейбір оқушылар: Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмаларды орындайды, бақылау сұрақтарына нақты жауап бере алады және қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіріп, қорытынды жазады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Сәлемдесу. Техника қауіпсіздігімен таныстыру.
Оқушыларды түгендеу. Оқу құралдарын байқау.
Зертханалық жұмыстың мәтінін балалар оқып алады.
Оқушылар жұмысты отырып орындайды
Оқулық, жұмыс дәптерлері
Сабақтың ортасы
Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыңыздар. №3 зертханалық жұмыс «Көлбеу науамен сырғанайтын дененің қозғалысын оқып үйрену».
Төмендегі тапсырманы дәптерімізге жазып, орындаймыз.
1. Алдын ала шарик массасы мен радиусын анықтау
2. Науаны шарик сырғанамай домалайтын бұрышпен орналастыру (бұрыш үлкен болса шар сырғанап кетеді).
3. Уақытты өлшейтін бергіштерді (датчиктерді) орналастыру
4. Бірінші бергіш биіктігін өлшейміз
5. Екі бергіш арасы S -ті өлшейміз
6. Бірінші бергіш тұрған тұстан шарикті жайлап қоя береміз
7. Шариктің S қашықты жүріп өту уақытын жазып аламыз
8. Нәтижені кестеге енгіземіз
9. 6-8 пнкттерді 5 рет қайталаймыз
m, кг
r, м
h, м
S, м
ti,с
,с
Δt,с
υ, м/с
Δυ, м/с
, кг·м2
ΔJ, кг·м2
J, кг·м2
1
2
3
4
5
Тапсырманы орындау
Оқулық,
мәтіндер.
Штатив, доға тәріздес науа, әртүрлі шарлар, сызғыш, көшірме қағаз, тіктеуіш.
Сабақтың соңы
Қорытынды жазу 1. Алынған нәтиже мен тәжірибе жүргізу тәсілін бағалау
2. Инерция моментінің тәжірибеден алынған мәнін теориялық мәнімен салыстыру.
3. Тәжірибені жақсартудың тәсілін ұсыну


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kshter-kshterdi-osu-neyuton-zadari-sabati-nomer.html?page=4#Оқулықты_ашындар:_Физика,_10_сынып_Н.А.Закирова,_Р.Р._Аширов_§15,_92_бет_Физика,_9_сынып_Казахбаева_Д.М.Р._§10_,_53_бет_Бейнесабақ_сілтемесі


title: Бақылау сұрақтары - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Жанама және тікелей өлшеудің қателіктерін анықтау тәсілдері
Рефлексия:
- нені білдім, нені үйрендім - нені толық түсінбедім - нені білуім керек
Тақырып бойынша түйген білімдерін жазады.
Ұпай
Стикер
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Статика
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып: 10 сынып
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Массалар центрі.
Сабақтың номері:
№ 20-10
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.2.3.1 абсолют қатты дененің және денелер жүйесінің массалар центрін анықтау
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: Массалар центрі мен ауырлық центрі ұғымдарын ажыратады.
Оқушылардың басым бөлігі: Жазық фигураның массалар центрін эксперимент жүзінде таба алады.
Кейбір оқушылар: Массалар центрін білудің маңызын түсінеді, өмірде қолдана алады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Оқушылармен амандасу, түгендеу.
Сәлеметсіздер ме балалар! Біз бүгін жаңадан Статика тарауын бастаймыз.
Мұғалім түсіндірмесі Механиканың қатты денелердің тепе-теңдікте болу шарттарын зерттейтін бөлімі статика деп аталады.
Ой қозғау 1173 жылы Пиза мұнарасы қаланып басталды. Бірнеше уақыттан соң құрылыс тоқтатылып, тек 100 жыл өткен соң ғана қайта жалғасын тапты. Құрылыс аяқталғаннан соң Пиза мұнарасының қисайып тұрғаны байқалды. Пиза мұнарасының төбесі центрінен 5,3 м –ге көлбеу орналасқан.
Неліктен Пиза мұнарасы көлбеу орналасқан және құламай тұр?
Жауабы:
Себебі, мұнараның массалар центрі арқылы өтетін вертикаль сызық оның табанының ауданының центрінен 2,3 м арақашықтықта орналасқан.
С нүктесі – массалар центрі, С 1 - массалар центрі арқылы өтетін вертикаль сызық, О – мұнара табанының ауданының центрі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kshter-kshterdi-osu-neyuton-zadari-sabati-nomer.html?page=5#Мұғалім_түсіндірмесі_Механиканың_қатты_денелердің_тепе-теңдікте_болу_шарттарын_зерттейтін_бөлімі_статика


title: Абсолют қатты дене - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Абсолют қатты дене дегеніміз – дененің өз өлшемдерімен салыстырғанда деформациясын ескермеуге болатын дене.
Дененің ауырлық центрі – дененің ауырлық күштерінің теңәрекетті күші арқылы өтетін нүкте.
Массалар центрі (ауырлық центрі) – дене жүйесін сипаттайтын геометриялық нүкте.
Тіреу нүктесі мен тіреу осі бар дене тепе – теңдікте болу үшін ауырлық центрінен өтетін вертикаль тіреу нүктесінен де өтетін болу керек.
Сабақтың ортасы
Сабақтың соңы
Оқушылар массалар центрі туралы видеороликті www.razui (Сайт-игра для интелекту.) көру арқылы өз тұжырымдарын жасайды.
Тапсырмалар 1-тапсырма Төменде берілген фигуралардың массалар центрін анықтау жолын ұсыныңыз
Осы фигуралардың массалар центрін анықтаңыз 2-тапсырма Оқушылардың ауырлық центрі
Адамның ауырлық центрін көрсету үшін қарапайым жаттығулар жасау
Ол тепе-теңдікті сақтауға қалай көмектеседі?
Басқа нысандармен байланыстыру.
Қажетті құралдар: қаламсап
1. Оқушыға қабырғаға қарсы тұруын сұраңыз. Олардың алдында еденге қаламсапты қойыңыз. Олардың аяқтары бір-біріне және аяқтарының артқы жағы қабырғаға тигеніне көз жеткізіңіз.
2. Оқушыдан ауырлық центрі қайда екенін сұраңыз.
3. Тізелерін бүкпей және теңгерімін жоғалтпастан, оқушыны қаламды алу керек екенін айтыңыз.Көмек беріңіз.
Талқылау : Оқушы қаламды ала алмайды. Неліктен?
Түсіндіру: Олар алға қарай жылжи отырып, денесінің ауырлық центрін алға қарай жылжытады. Теңгерімді сақтау үшін, олардың аяғы алға қарай жылжуы керек.
3-тапсырма. Венн диаграммасы Массалар центрі ауырлық центрі


title: Кері байланыс - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
10.2.3.2 -әртүрлі тепе-теңдікті түсіндіру кезінде себеп-салдар байланысын орнату;
Сабақтың мақсаты
Сабақтың мақсаттары Барлық оқушылар білуге тиісті: Тепе-теңдік шарттарын біледі.
Оқушылардың көпшілігі білуге тиіс: Әр түрлі денелердің тепе- теңдігін түсінеді.
Кейбір оқушылар білуге тиіс: Дененің тепе теңдік шартына есептер шығарады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау формативті
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар! Өткен тақырыпты тексеру.
Сабақтың басы: 12минут
Оқу мақсаттарын және күтілетін нәтижелерді анықтауға көңіл бөлу;
1.қандай шарттарда дене дене айналмалы қозғалыс жасайды?
2.Статика нені зерттейді
3.Қандай шарттарда дене тепе-теңдік болады?
4. дененің денелер жүйесінің массалар центрінің координаталар жүйесі қалай анықталады?
5.Массалар центрі деген не?
Ауызша
https://www.youtube.com/watch?v=HdX536ZFMzM
Сабақтың ортасы
- Жаттықтыру және білімді есепке алу блогы (20 минут – оқушыға)
1-тапсырма: Тепе-теңдік түрлері Тепе-теңдіктің үш түрі бар: 1.орнықты,
2.орнықсыз
3. талғаусыз күй (52-сурет).
1.Егер тепе-теңдік күйінен шығарылған дене бастапқы күйіне қайта оралса, онда тепе-теңдік орнықты деп аталады.
2.Дене орнықты тепе-теңдік күйінен ауытқыған кезде оны қайта тепе-теңдік күйіне келтіретін күштер пайда болады. Орнықты тепе-теңдік кезінде дененің ауырлық центрі барлық мүмкін күйлердің ең төменгі мәнінде орналасады.
Орнықты тепе-теңдік күйінде дене ең минимал потенциалдық энергияға ие болады. Мысалы, тербелмелі орындық орнықтытепе-теңдік күйде болады.
2.Егер тепе-теңдік күйінен шығарылған дене одан әрі тепе-теңдік күйден ауытқи беретін болса, тепе-теңдік орнықсыз деп аталады. Дене орнықсыз тепе-теңдік күйінен сәл ғана ауытқыса да, денеге әсер ететін күштердің теңәсерлі күші дененің тепе-теңдік күйден ауытқуын арттыра түседі.
Орнықсыз тепе-теңдік күйінде ауырлық центрінің биіктігі ең үлкен мәнге ие болады, демек, дененің потенциалдық энергиясы максимал мәнге ие болады.
Орнықсыз тепе-теңдік күйдегі денегедаршы (арқан бойымен жүретін адам) мысал бола алады (53- сурет). 3.Егер тепе-теңдік күйінен шығарылған дене өзінің бастапқы күйін өзгертпесе, тепе-теңдік талғаусыз деп аталады. Талғаусыз тепе-теңдік күйдегі дененің потенциалдық энергиясы өзгермейді, себебі ауырлық центрінің биіктігі бұрынғы қалпында қалады. Талғаусыз тепе-теңдік горизонталь жазықтықта домалап бара жатқан шар тәріздес денелерге, дөңгелектерге тән. Күтілетін нәтиже:
Осы параграфты игергенде:
• әртүрлі тепе-теңдікті түсіндірген кезде себеп-салдар байланысын орната аласыңдар.


2-тапсырма
52-суретте бейнеленген тепе-теңдік түрлерін атап шығыңдар.
А) N N mg mg Ә)) N mg mg N1 Б) N mg mg N1
3-тапсырма Орнықты, орнықсыз және талғаусыз тепе-теңдік күйдегі денелерге мысалдар келтіріңдер. Бұл қызық! Адамдар мен жануарлардың құлағы тек есту қызметін ғана атқармайды, құлақтың ішкі бөлігінде дененің тепетеңдігіне жауап беретін мүше бар (54-сурет).
Құлақжарғағы Ішкі құлақ Тепе-теңдік мүшесі Есту нервісі Орта құлақ Дыбысжарғағы Сыртқы құлақ 54-сурет.
11.Тіректегі дененің тепе-теңдік орнықтылығы. Аударылу Бізді қоршаған денелердің көбісі: ғимарат,жиһаз бен тұрмыс заттары, мәшинелер, алтыбақан, әткеншектер, тіпті адамныңөзі тірекке сүйенуарқылытыныштықтаболады. Қандай жағдайда ғимараттың орнықтылығы артатындығын анықтайық. Кесектің тепе-теңдік орнықтылығын қарастырайық (55-сурет). Оны қандай да бір шектік бұрышқа дейін бұруға болады, одан әрі ол аударылып түседі. Бұрылудың шекті бұрышын геометриялық түрде анықтаймыз: tg L H α0 = (55, б-сурет). Тіректегі денені ауырлық центрі арқылы өтетін тік сызық тіректің ауданын қиып өткенше бұра беруге болатынына тәжірибе арқылы көз жеткізуге болады (55, ә-сурет). Бұл жағдайда ауырлық күшінің моменті оң мәнге ие болады, дене сағат тіліне қарама-қарсы бағытталады, ол бастапқы күйіне қайтып келеді. Тік сызық тірек ауданының шегінен шыға 53-сурет. Даршы орнықсыз тепе-теңдік күйінде Бұл қызық! Майкл Грэб – америкалық суретші, ол – тастардан құрылысы ғажап мүсіндер жасаудың маманы (56-сурет). Ол бекіткіш материалдарды пайдаланбастан, тас мүсіндертұрғызады. 56-сурет. Мүсіндегі тастар орнықсыз тепе-теңдікте орналасқан. N Fа H C L Fа C N 0 α αα0 Fа C N H L 0 α0 α0 а) ә) б) в) 55-сурет.
3.Тіректегі дененің аударылу шарты
Егер ауырлық күші айналу осінен төмен жақта орналасқан болса, онда тепе-теңдік орнықты болады (61, ә-сурет). Кез келген ауытқу кезінде потенциалдық энергия артады, ауырлық күшінің моменті денені тепе-теңдік күйге қайтып әкеледі. Егер ауырлық центрі мен айналу осі сәйкес келсе (61, б-сурет), онда тепе-теңдік күйі талғаусыз болады. Талғаусыз тепе-теңдік күйде теңіз жануарлары – киттер, итбалықтар болады. Механикалық сағаттың маятнигі орнықты тепе-теңдәкте болады.тепе-теңдіктен ауытқыту үшін маятникке күш түсіру керек.
|
Теориялық жаңа мәтінмен жұмыс
53,54,55,56 суретті талдау,жинақтау
|
10 балдық жүйе
|


title:
-тапсырма
52-суретте бейнеленген тепе-теңдік түрлерін атап шығыңдар.
А) N N mg mg Ә)) N mg mg N1 Б) N mg mg N1
3-тапсырма


title:
Р/с

Тепе-теңдік түрлері - Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
Механикадағы импульс пен энергияның сақталу заңдары және олардың кеңістік пен уақыттың қасиеттерімен байланысы. (Пр. №5)
Сабақтың номері:
№ 24
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.2.4.1 -сақталу заңдарын сандық және эксперименттік есептерді шығаруда қолдану;
Сабақтың мақсаты
Сақталу заңын есеп шығаруда қолдану
Барлық оқушылар:
Сақталу заңдарын тұжырымдай алады
Басым бөлігі:
Сақталу заңын есептер шығаруда қолдана алады
Кейбір оқушылар:
Сақталу заңына өмірден мысалдар келтіреді, өзге пәндермен тақырыпты байланыстырады
Амандасу.
Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!
Біз бүгін сақталу заңына есептер шығарамыз.
Өткен тақырып бойынша.
1 т-тапсырма.
Постер толтырамыз
Өткен тақырыпты тексеру.
Дәптерге постер
( шимай
лайды)
Ой дамытады
Ауыз
ша бағал
ау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Сақталу заңына есептер шығарамыз
- Теориялық материалды еске түсіреміз,есеп шығаруда қолданамыз
2-тапсырма.
4-тараудың қорытындысы
1.Сақталу заңдары Энергия Жұмыс
Импульстің сақталу заңы
Энергияның сақталу заңы :W = Wk + Wp = const
Кинетикалық энергия : W m k = mυ2|2
2 Потенциалдық энергия
W kx p = kx2\ 2. Wp = mgh Динамика заңдары:
Импульстің сақталу заңы: Егер жүйедегі денелерге әсер ететін сыртқы күштердің қосындысы нөлге тең болса, онда өзара әрекеттесетін денелердің тұйық жүйесінің импульсі тұрақты шама болып қалады.
Энергияның сақталу заңы Тек консервативті күштер әсер ететін денелердің тұйық жүйесінде толық механикалық энергия тұрақты шама болып қалады.
Есепті шығар. (3- тапсырма) 1. Массасы 104 кг теміржол вагоны 25 м/с жылдамдықпен қозғалып келе жатып, массасы 1,5∙104 кг болатын қозғалмайтын вагонмен соқтығысады. Егер олар бір-біріне тіркелсе, қандай жылдамдықпен қозғалатын болады?
2. Жалпы массасы 600 г зымыран моделінде 350 г оқ-дәрі бар. Газ бірден 300 м/с жылдамдықпен шығарылады. Зымыранның қозғалысына қарсы ауа кедергісі көтерілу биіктігін 6 есе азайтады. g = 10 м/с2 деп алып, зымыранның көтерілу биіктігін анықтаңдар,
3. Екі бірдей абсолют серпімді шарлар тегіс горизонталь жазықтықта бір-біріне қарама-қарсы 10 м/с және 5 м/с жылдамдықтармен қозғалып келеді. Соқтығысқаннан кейін шарлар қандай бағытта, қандай жылдамдықтармен қозғалатын болады?
4. Массасы 70 кг жүзуші 10 м биіктікте орналасқан төбеден секіріп, 3 м тереңдікке сүңгіді. Судың бетін нөлдік деңгей деп алып, жүзушінің төбеде тұрған кездегі және максималсүңгу кезіндегі потенциалдық энергиясын анықтаңдар.
5. Массасы 1000 кг Жердің жасанды серігі Жердің айналасында оның бетінен 1000 км қашықтықта шеңберлі орбита бойымен қозғалады. Жердің жасанды серігінің потенциалдық, кинетикалық және толық энергияларын анықтаңдар.
6. Серіппелі ойыншық тапаншадан атылған массасы 0,02 кг шар вертикаль жоғары 57,6 см биіктікке дейін ұшады. Қатаңдығы 400 Н/м серіппенің сығылуын анықтаңдар.
7. Біздің планетамыз үшін екінші ғарыштық жылдамдықты анықтаңдар.
Б ерілгені: Формула
m1= 10*10\4кг m1*V1=(m1+m2)*V
V=m1*V1/(m1+m2)=10^4*25/(10^4+1,5*10^4)=10 м/с
v=25 м/с
m2=1.5*10\4кг
v-?
2.есеп
m1=350 г M=600 г V1=300 м/с h- ?
по закону сохранения импульса 0=m1*V1-m2*V2
V2=m1*V1/(M-m1)=300*350/250=420 м/с
по закону сохранения энергии m2*V2^2/2=m2*g*h
h=V2^2/2*g=420*420/20=8820 м
4есеп.
mgh 70*10*10 = 7000 Дж 70*10*(-3) = -2100 Дж смысла во втором числе нет никакого, поскольку не учтена существенная сила - сила Архимеда, однако скорее всего от тебя требуется именно -2100
Е(потенцияальная) =mgh h=1000000м.
E=1000*10*1000000=10 в 10 степени
6.есеп Дано:
m = 0,02 кг
h = 57,6 см = 0,576 м
k = 400 Н/м
_________
Δx - ?
Еп = m·g·h = 0,02·10·0,576 ≈ 0,115 Дж (1)
Энергия сжатой пружины:
Eпр = k·Δx²/2 = 400·Δx²/2 = 200·Δx² Дж (2)
Приравняем (2) и (1) по закону сохранения энергии:
200·Δx² = 0,115
Δx = √ (0,115/200) ≈ 0,024 м или 24 мм
7. есеп,
рхности планеты, если будет падать на неё из бесконечности. Очевидно, что это именно та скорость, которую надо придать телу на поверхности планеты, чтобы вывести его за пределы её гравитационного влияния .
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
https://youtu.be/M1po4p3xSIE сілтемені қолданады
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді
Стикер
1 тапсырма
Р/с
Сақталу заңы
Белгіленуі
Формуласы
1
Постер толтырады Өткен формуланыеске түсіреді
2
2-тапсырма Теорияны қайталау
3
3-тапсырма Есеп шығару
Дескрипторлар
Тапсырма№
Критерийдің сипаттамасы
Балл
Қайталау
Тапсырма№1
Постерге формулаларды түсіреді
2
Тапсырма№2
Тапсырма№3
Есеп шығару:
Формула дұрыс жазылған
1
Берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.


title: Сабақтың тақырыбы Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары Сабақтың номері: №11

text:
10.2.2.1 -бірнеше күштің әрекетінен болатын дененің қозғалысына есеп шығарудың алгоритмдерін құру;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
Күштің физикалық шама екенін біледі.
Басым бөлігі:
Ньютон заңдарын түсінеді
Кейбір оқушылар:
Формулаларды пайдаланып есептер шығарады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Оқу мақсаттарын және күтілетін нәтижелерді анықтауға көңіл бөлу; Ұйымдастыру кезеңі Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу, қал жағдайларын сұрау. «Шаттық шеңбері» тәсілі арқылы оқушылардың көңіл күйін көтеру
Қызығушылықты ояту
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін динамика тақырыбын бастаймыз.Өткен сабақта кинематика тарауын қорытындылап болатынбыз. Өткен тақырып бойынша сұрақтарға жауап беру. (1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Сабақтың ортасы
Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Күштер. Күштерді қосу.Ньютон заңдары»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, Ньютонның заңдарын тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Есепті шығар.(3 тапсырма, ПРЕЗЕНТАЦИЯ)
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Бағалау:(қалыптастырушы) Үйге тапсырма: §
Кері байланыс: «Білдім? Білгім келеді?» әдісі арқылы оқушылар стикерге өз ойларын жазып береді
Сабақтың күні мен тақырыбы жазылған, Күштер. Күштерді қосу.Ньютон заңдарының тұжырымдамасы және оның математикалық формуласы жазылған
1
Есеп шығару:
Есептің берілгені дұрыс жазылған, физикалық шамалар әріптермен көрсетілген.
1
SI жүйесіне дұрыс аударылған
1
Формулалар дұрыс жазылған
2
Математикалық есептеулер дұрыс .
2
Жауап дұрыс жазылған.
1
Барлығы:
10
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Динамика
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
Бүкіләлемдік тартылыс заңы.
Сабақтың номері:
№ 13
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
10.2.2.2 –инертті масса мен гравитациялық массаның физикалық массасын түсіндіру.
10.2.23-материалдық нүктенің гравитациялық өріс кернеулігі мен потенциалының қашықтыққа тәуелділік графигін түсіндіру;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: Гравитациялық өрістің физикалық мағынасын түсінеді. Бүкіл әлемдік тартылыс заңын біледі
Оқушылардың көпшілігі: Гравитациялық өрістің кернеулігін масса бірлігіне әсер ететін күш ретінде анықтайды. Бүкіләлемдік тартылыс заңын пайдаланады.
Кейбір оқушылар: Бүкіл әлемдік тартылыс заңын қолданып әр түрлі типтегі сапалық тапсырмаларды орындайды
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Сәлеметсіздерме балалар!Біз бүгін динамика тақырыбын жалғастырамыз.Өткен сабақта біз механикадағы күштердің табиғатын түсіндірген болатынбыз. Өткен тақырып бойынша кестені толтырыңдар.(1 тапсырма) Өткен тақырыпты тексеру.
1 тапсырманы орындау
Ұпай
Кесте
Сабақтың ортасы
-Дәптерді ашып, бүгінгі күн мен сабақ тақырыбын жазыныздар: «Бүкіләлемдік тартылыс заңы»
-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, бүкіләлемдік тартылыс заңын тұжырымдап, оны есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар. Теориялық материал
Оқулықты ашындар: Физика, 10 сынып КронгартБ. А §12, 71 бет Оқып, қысқаша конспект жазындар(2 тапсырма)
Күштің өзінің алатын үдеуіне ықпал ететін қасиетін инерттілік деп аталады.
Масса – дененің инерттілігінің өлшемі
немесе
G-гравитациялық тұрақты. G=6,673ּ10-11Нּм2/кг2
Бү кіл әлемдік тартылыс заңы: екі нүктелік денелер арасындағы өзара әрекеттесу күші олардың массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал, ал ара қашықтығының квадратына кері пропорционал.
G-гравитациялық тұрақты. G=6,673ּ10-11Нּм2/кг2
Есепті шығар. (3 тапсырма)
№1 Массалары 2 т денелердің бір-біріне тартылыс күшін есепте? Олардың арақашықтығы 1 км.
С деңгей
№2 Жердің бірінші жасанды серігінің бір тәуліктегі айналым санынын есептеңдер .Жасанды серік орбитасының
радиусы 7340 км .
№3 Жердің массасы мен орташа тығыздығын есептеңдер.Жердің радиусы 6400 км .
Б ерілгені: SI Формула Шешуі:
m1=m2= 2т 2000кг
r=1 км
Т/к: F-?
Теориялық материалмен жұмыс
Есептер шығару
Ұпай
Ұпай
Оқулық, жұмыс дәптері
Оқулық, жұмыс дәптері
Сабақтың соңы
Рефлекция
Кері байланыс бутерброды
-Бүгін сабақ маған ұнады, себебі мен....................... үйрендім.
-Маған........................................................қиын болып көрінді.
-Мен енді ......................................................... үйренгім келеді


title: Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7 Математика 7сынып Екі өрнектін кубтарының қосындысы мен айырмасы 1 сабақ Сабақ жоспары

text:
Оқушылар:
- қысқаша көбейту формулаларын ауызша тұжырымдай біледі;
- ауызша тұжырымдалған қысқаша көбейту формулаларын жаза біледі;
Бөлім бойынша лексика және терминология
- қысқаша көбейту формулары;
- үш еселенген көбейтінді;
- екі өрнектің кубтарының қосындысы;
- екі өрнектің кубтарының айырмасы;
Пәндік мақсат
- екі өрнектің кубтарының қосындысы ( айырмасы) ...... ;
- берілген өрнекті .... түрінде жазуға болады;
|


title: Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Күні:
|
Мұғалім: Арғынбай Ш.С.
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып)
|
Сынып:7
|
Сабаққа қатысқандар саны:
|
Сынып:7
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
7.2.1.11 қысқаша көбейту формуласын біледі және қолданады
|
Сабақтың мақсаты:
|
- кубтардың қосындысы формуласын білу;
- есеп шығаруда қолдану.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
5 минут
|
Амандасу. Психологиялық ахуал тудыру. «Шапалақ» техникасы бойынша оқушылар жұпқа, үш-үштен, төрт-төрттен бөлінеді. Соңында төрт шапалақ бойынша топқа бөліп отырғызу.
|
|
|
|
Негізгі бөлім Тақырыпты ашу
10 минут
|
Ой қозғау. Алдымен сыныпты екі топқа бөлеміз, кейін осы екі топқа сәйкесінше тапсырмалар беріледі:
Берілген көпмүшелікті көпмүшелікке көбейтіңіз:
1-топ:
2-топ:
Алынған өрнекті қалай тұжырымдауға болады?
Осыдан кейін мұғалім тақырыпты шығады, кейін оқушылармен мақсатты анықтайды.
Тақырыпты ашу
Екі өрнектің кубтарының қосындысы мен айырымының формулалары:
мұндағы
және
үшмүшесін айырманың (қосындысының) толымсыз квадраты деп атайды. Бұл айырманың (қосындының) толық квадратынан тек орта коэффициенті арқылы ерекшеленеді (2 сандық коэффициенті жоқ).
Формуланы оқушыларға ауызша тұжырымдату:
- Екі өрнектің кубтарының қосындысы - осы екі өрнектің қосындысын олардың айырымының толымсыз квадратына көбейткенге тең болады.
- Екі өрнектің кубтарының айырмасы - осы екі өрнектің айырмасын олардың қосындысының толымсыз квадратына көбейткенге тең болады.
|
Brayn Gym.
What is the next number in sequence below?
Сандар тізбегіндегі келесі сан қандай?
142.857
285.714
428.571
714.285
???.???
Answer: 857142
These are the same digits being reshuffled as a result of multiplying 142857*1 through 6
3-жаттығу
Бос орындарды толтырыңыз.
1) ;
2) ;
3) .
4-жаттығу
Тең өрнектерді бір-бірімен байланыстырыңыз.
1)
2)
3)
|
|
|
15 минут
|
Осы этапта оқушыларға жеке жұмыс үшін карточкалар таратылады. Оны орындап болған соң көрсетілген сілтеме бойынша bilimland.kz сайтынан тапсырмаларды тексереді. Тексеріп болғаннан кейін бағалау критерилері бойынша жұптасып бір-бірін бағалап шығады.
Бағалау критерийлері:
- Кубтардың қосындысының формуласын біледі;
- Кубтардың айырмасының формуласын біледі;
- Есеп шығаруда дұрыс қолданады.
|
1-жаттығу
Көбейткіштерге жіктеңіз.
1) ;
2) ;
3) ;
4) .
2-жаттығу
Көпмүшелерді көбейтуді орындаңыз.
1)
2)
|
|
|
Жеке жұмыс
10 минут
|
Сабақтың басында оқушылар топқа бөлінген. Осы топтарға тарсия таратпа қағаздары беріледі. Оқушылардың мақсаты берілген есеп пен оның шешімін сәйкестендіре отырып төмендегідей үшбұрыш алу.
Кері байланыс:
- Тапсырманы орындауда қандай қиындықтар болды?
- Қандай білімдеріңізді қолдандыңыздар.
|
|
|
|
Соңы
5 минут
|
Үй жұмысы.
Сабақты қорытындылау. Рефлексия.
«БББ» кестесін толтыру.
Білгем
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Саралау іріктелген тапсырмалар, бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету жұмыстары.
|
Тапсырманы толық дұрыс орындаған оқушыларды марапаттау
|
Нұсқаулықпен жүргізіледі.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|


title:
Карточка 3

Көпмүше түрінде жазыңыз

text:
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|


title: Қатысқандар саны - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Басы
5 минут
|
Оқушыларды үш топқа бөлу мақсатында оқушыларға карточкалар таратылады. Оқушылар таңдап, алады және сурет бойынша анықтап, «Графикалық модель», «Материалды модель», «Таңбалы модель» деген топтарға бөлінеді.
Графикалық модельдер
|
|
|
|
|
Материалдык модельдер
|
|
|
|
|
Таңбалық модельдер
|
|
|
|
|
Амандасу
Психологиялық ахуал: ортаға қол созып, бір-біріне тілек айтады. Коллаборативті ортаны қалыптастыру.
Үй жұмысын тексеру
Brain gym (5 мин):
(оқушылар стандарты емес тапсырманы шығару арқылы, жоғары деңгейдегі ойлау қабілеттерін дамытады)
Үш тілдікті жүзіге асыру мақсатында есепті екі тілде талдайды.
Диофант
Мало что известно о жизни одного греческого математика из Александрии, которого называют родоначальником алгебры. Предполагается, что он жил в 3-м веке нашей эры. По рассказам, на его надгробии была высечена следующая эпитафия:
«Детство Диофанта 1/6 жизни заняло; 1/12 жизни Диофант бороду растил; ещё 1/7 жизни Диофанта прошла до того, как он женился. Через 5 лет после свадьбы у Диофанта родился сын, который прожил только половину лет, что прожил его отец. А через 4 года после смерти сына умер Диофант».
Сколько лет прожил Диофант?
Diophantus –
We know little about this Greek mathematician from Alexandria, called the father of algebra, except that he lived around 3rd century A.D. Thanks to an admirer of his, who described his life by means of an algebraic riddle, we know at least something about his life.
Diophantus's youth lasted 1/6 of his life. He had his first beard in the next 1/12 of his life. At the end of the following 1/7 of his life Diophantus got married. Five years from then his son was born. His son lived exactly 1/2 of Diophantus's life. Diophantus died 4 years after the death of his son.
How long did Diophantus live?
Жауабы:
Следующее уравнение отображает все периоды жизни Диофанта:
1/6x + 1/12x + 1/7x + 5 + 1/2x + 4 = x;
Диофант прожил 84 года (x=84)
Тақырыпқа шығу және тілдік мақсатын жүзіге асыру мақсатында CLIL-дің техникасы қолданылады. Оқушылар терминдер арқылы, тақырыпты анықтайды және академикалық тілді дамытады.
Сабақтың мақсатын қою (сабақтың мақсатын айқын қою керек),
Оқушылар жетістік критерийлерді құрастырады.
Үш етістікті қолданып, критерийлерді құрастырыңыз:
Есептеу,
Тұжырымдау,
Түсіндіріп беру,
Талқылау,
Көрсету,
Ажырату,
Қорытындылау.
Оқушыларға өзінің құрастырған критерийлерді берілген критериймен салыстырады.
Топтық жұмыс
|


title: Сабақтың өзектілігі - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Сабақтың өзектілігі:
«Миға шабуыл» сын тұрғысынан ойлау стратегиясы арқылы сабаққа назар аудару. (1.Тақырып бойынша білгендерін анықтайды; 2. Идеяларын ортаға салады; 3. Болған білімдерін активизациялау.)
Мәселелік жағдай
(Оқушыларға мәселе жағдай туғызу. Оқушылар жұпта, сосын топта талқылайды.)
Мәселелік жағдай: практикалық есепті талдап, есепті үш кезеңге бөліңіз. Үш кезеңге сипаттама беріңіз.
Супермаркетке келушілерге кезексіз қызмет көрсету үшін, қажетті және жеткілікті кассаның саны қанша болу керек?
Шешуі:
Есепті шешу үшін келесі сипаттамаларды еңгіземіз: k –кассалардың қажет ететің саны;
b –кассадағы бір сатып алушыға қызмет көрсету уақыты;
T- дүкеннің жұмыс уақыты;
N- супермаркетте бір күндегі сатып алушылардың саны.
Бір күндегі кассадан өтетін сатып алушылардың саны –T/b. Сондықтан кассалардың саның k-ға тең болса, онда (T/b)·k=N болу керек. Осы тепе-теңдік мәселенің математикалық моделі болып келеді. (T/b)·k=N тепе-теңдіктен алғашқы кассалардың саның табамыз: k=(N/T)·b. Супермаркетте кассаларда кезектегі сатып алушылар тұмағандай болу үшін, кассалардың саны болу керек k≥(N/T)·b.
Осы есеп және оның шешуі математикалық модель деп айтуға бола ма? Жауапты негіздеңіз.
Жұптық жұмыс
Оқушылар модель ұғымын ашу үшін «Сluster» («cluster» ағылшын сөзінен алынған байлам деген ұғымды білдіреді) құрастырыды. Құрастыру ережесі:
Бір-бірін тексереді.
Бір-біріне кері байланыс берді.
Оқушыларға модель деген ұғымды ашу.
Оқушылармен талқылау ұйымдастыру және сұраққа жауап беру:
Модельдер не үшін керек?
Тупнұсқамен байланысты есепті шығару керек, бірақ:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Тупнұсқа бола алмайды - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту мақсатында «Шатастырылған логикалық тізбектер» стратегиясы қолданылады. Оқушыларға реті аусқан анықтаманың сөздері берілген. Оқушылар анықтаманы дұрыс құрады.
Анықтама. Математикалық модель (Математическая модель; matemathical simulation) — объектінің қызметі мен құрылымын сипаттайтын математикалық тәуелділіктер жүйесі, яғни математикалық формулалар мен тендеулер арқылы өрнектелетін объектілердің математикалық сипаттамалары.
Слайд арқылы бір-бірін тексереді.
Оқушылар Математикалық модельдеудің кезеңдеріне мақсаттарды құрастырады.


title:
кезең

мақсат - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Процесс туралы информацияны жетілдіру үшін модельдің алынған математикалық модель туралы қорытынды жасау.
Негізгі бөлім Тақырыпты ашу
10 минут
Көзге гимнастика
15 минут
«Плакаттар» стратегиясы. (Оқушылар шешуін флипчарттарға жазады. Плакаттарды бөлмедегі әртүрлі жерде ілінеді, топтарға түсіндіреді. Топтар жасыл маркермен «Бұл жұмыста не жақсы жасалды?»,
«Маған ұнады......» деген сұрақтарға жауаптарын плакттарға жазады.)
1 топ Математикалық модельдеудің үш кезеңің қолданып, есепті шешіңіз.
Берілген жұп сан мен 3 еселенген келесі жұп санның қосындысы 32 ден кем. Осы шартты қанағаттандыратын ең үлкен жұп санды табыңдар.
Берілген 1-сурет бойынша өрнекті құрастырыңыз, мұндағы сары түсті фигуралар қосуды білдіреді:
Алгебралық карталардың мысалы:
1-сурет
Жауабы: .
2 топ Математикалық модельдеудің үш кезеңің қолданып, есепті шешіңіз.
Моторлы қайық өзен ағысымен 40 мин, ағысқа қарсы 1 сағат жүзіп, осы уақытта барлығы 37 км жол жүрді. Егер өзен ағысының жылдамдығы 1,5 км/сағ болса, онда қайықтың тынық судағы жылдамдығы қандай?
Берілген 2-сурет бойынша өрнекті құрастырыңыз, мұндағы қызыл түсті фигуралар азайтуды білдіреді:


title: Алгебралық карталардың мысалы - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Алгебралық карталардың мысалы:
2-сурет
Жауабы:
.
3 топ
Математикалық модельдеудің үш кезеңің қолданып, есепті шешіңіз.
Луговой мен Шу аудандарының арасы 110 км. Луговойдан 14 км/сағ жылдамдықпен велосипедші шықса, оған қарама-қарсы бағытта Шудан мотоциклші шықты. Олар бір-бірімен 2,5 сағаттан кем уақыт өткенде кездесуі үшін мотоциклшінің жүру жылдамдығын бағалаңдар.
Берілген 3-сурет бойынша өрнекті құрастырыңыз, мұндағы сары түсті фигуралар қосуды білдіреді:
Алгебралық карталардың мысалы:
3-сурет
Жауабы:
.
Критерийлер:
1. Математикалық модельдеудің үш кезеңін дұрыс анықтады және есептің шарты бойынша алгебралық өрнектерді және формулаларды дұрыс құрастырды;;
2. Мәтінді есептердің математикалық моделін дұрыс құрады;
3. Математикалық модельді дұрыс түрлендіреді;
3. Жауап дұрыс табылған;
4. Модельдің адекваттылығы дұрыс тексерілді.
Кері байланыс:
Неге қол жетті?
Тапсырмалардың қай бөлігінде сенімді болдыңыз?
Нені жетілдіру керек?
|
|
|
Жеке жұмыс
10 минут
|
|
|
|
|
Соңы
5 минут
|
Рефлексия
|


title: мен сабақты қалай игердім - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
мен сабақты қалай игердім
Бүгін мен сабақта мынаны игердім:
Мен сабақтың бұл бөлігіне сенімдімін:
Бұл бүгін мен үшін сабақтың ең қиын бөлігі болды:
Бұл қиын болды, себебі:
Топтық жұмыс кезінде (өзінізді бағалаңыз):
Мен мұқият тыңдадым 0 1 2 3 4 5
Мен біреуді маған түсіндіруді сұрадым 0 1 2 3 4 5
Мен неліктен келіспейтіндігімді түсіндірдім 0 1 2 3 4 5
Мен неліктен келісетіндігімді түсіндірдім 0 1 2 3 4 5
Мен өз дәлелдерімді келтірдім 0 1 2 3 4 5
Үйге тапсырма: Математикалық модельдеу арқылы шешілетің тәжірибе есепті құрастырыңыз.
|


title: Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?


title: Сабақтың тақырыбы - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
7.2.1.14 алгебралық өрнектерді қысқаша көбейту формулалары арқылы көбейткіштерге жіктеу;
7.2.1.15 қысқаша көбейту формулалары арқылы алгебралық өрнектерді тепе-тең түрлендірулерді орындау;
7.1.2.14 тиімді есептеу үшін қысқаша көбейту формулаларын қолдану;
|


title:
Күні:

Мұғалім - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Күні:
Мұғалім:
Сабақтың тақырыбы:
Кубтардың қосындысы және айырмасы (бекіту сабағы)
Сынып:7
Сабаққа қатысқандар саны:
Сынып:7
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
7.2.1.11 қысқаша көбейту формуласын біледі және қолданады
Сабақтың мақсаты:
- кубтардың қосындысы мен айырмасы формуласын есеп шығаруда қолдану.
Сабақ барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
5 минут
Амандасу. Психологиялық ахуал тудыру. Оқушыларға сергіту сәті ретінде және білімдерін жаңғырту үшін «Адамды тап» техникасы ұсынылады. Кесте бойынша ұсынылған формулаларды білетін оқушыларды іздеп, есімін сол формула тұсына жазуы қажет. Сосын мұғалім сол оқушылардан сұрайды.
- Қандай қиындықтар болды?
- Қандай формулаларды қолдандыңдар?
Негізгі бөлім Тақырыпты ашу
10 минут
Сыныпты топқа бөлу. Сыныпта топқа бөлу үшін ұсынылатын әдіс: формулаларды сәйкестендіру арқылы топқа бөлінеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Домино» ойыны - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
«Домино» ойыны. Әр топқа таратпа қағаздары беріледі. Оқушылардың мақсаты есептің шарты мен жауабын сәйкестендіре отырып мәреге жету. Соңында мұғалім әр топты бағалау критерийлері бойынша бағалап шығады.
№
|
Б
|
1 балл
|
0 балл
|
1
|
Есептерді шығару барысында ҚКФ дұрыс қолданады
|
|
|
2
|
Домино дұрыс құрылған
|
|
|
Барлығы
|
|
15 минут
Берілген есептерде тақ номерлерін орындайды. Шығарып болған соң оқушылар дәптерлерін алмасып, тақтадағы жауаппен салыстыра отырып бір-бірін тексереді.
Бағалау критерийлері:
- Есептерді шығару барысында ҚКФ қолданады;
- Түрлендірулерді дұрыс орындайды;
- Дұрыс жауапқа келеді.
Бағалау критерийлері:
- Есептерді шығару барысында ҚКФ қолданады;
- Түрлендірулерді дұрыс орындайды;
- Дұрыс жауапқа келеді.
Жеке жұмыс
10 минут
Қабілеті жоғары оқушылар үшін қосымша тапсырма:
Өрнекті ықшамдап, мәнін табыңыз:
Теңдеуді шешіңіз:
2.
Өрнекті ықшамдаңыз:
3.
Есептеңіз:
4.
224. Өрнекті ықшамдап, мәнін табыңдар:
мұндағы
мұндағы
мұндағы
мұндағы
225. Теңдеуді шешіңдер:
227. Көпмүшені көбейткіштерге жіктеңдер:
Соңы
5 минут
Сабақты қорытындылау. Рефлексия:
СИНКВЕЙН:
Бірінші жолда - бір сөзбен тақырыптың аты (әдетте зат есімі)
Екінші жолда – екі сөзбен тақырыпқа сипаттама (екі сын есім)
Үшінші жолда – үш сөзбен осы тақырыптағы әрекеттерге сипаттама
Төртінші жолда – төрт сөзбен тақырыпқа қатысты сөз тіркесі (фраза)
Соңғы жолда – тақырыпты ашатын бір синоним сөз
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Саралау іріктелген тапсырмалар, бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету жұмыстары.
|
Тапсырманы толық дұрыс орындаған оқушыларды марапаттау
|
Нұсқаулықпен жүргізіледі.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 7
|
Қатысқандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Квадраттар айырмасының формуласы (бекіту сабағы)
|
Сабақ тақырыбы
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
7.2.1.10
, қысқаша көбейту формулаларын білу және қолдану;
7.1.2.14
тиімді есептеу үшін қысқаша көбейту формулаларын қолдану
|
Сабақ мақсаттары
|
- қысқаша көбейту формулаларын білу және қолдану;
- алгебралық өрнектерді ықшамдауда қысқаша көбейту формулаларын қолдану.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
5 минут
|
Амандасу. Қолайлы психологиялық ахуалды жасау үшін және үш топқа бөлу үшін «Молекула және атом» ойыны өткізіледі.
Мұғалім осы ойында
|
оқушыларға кабинетте хаос ретінде қозғалу және оның белгі бойынша (қоңырау, шапалақ) 2,3 немесе 4 оқушыдан топтарға бөлінуге ұсынады
|
|
|
Негізгі бөлім Тақырыпты ашу
10 минут
|
Пифагор есебі
«Бірден басқа әр тақ сан квадраттардың айырмасы болып саналады»
|
Шешімі:
(n+1)2-n2=(n+1-n)(n+1+n)=2n+1- бұл тақ сан
Егер, кім осы тапсырманы тез орындалса, Диофант есебін орындай берсін
Қосындысы 20, ал көбейтіндісі 96 болатын екі санды табыңдар
|
|
|
15 минут
|
Мұғалім оқушыларға тақтаға назар аударыңдар дейді.
Оқушылар Bilimland сайттынан видеоны көріп, сабақтың тақырыбын анықтайды және сабақтың мақсатын ашады.
Одан кейін BilimLand сайттынан 2 – 3 жаттығуларды орындайды
|
|
|
|
Жеке жұмыс
10 минут
|
Домино ойыны
Оқушыларға өз білімдерді бекіту үшін домино ойыны ұсынылады .
Бағалау критерийлері:
Қысқаша көбейту формулаларын қолдана алады
Есептеулерде қысқаша көбейту формалаларын қолдана алады
Дәлелдеуді жүргізе алады.
|
Оқушылар жұпта келесі тапсырмаларды орындайды(кілт арқылы тексеріс):
№352,360,372,373,379
|
|
|
Соңы
5 минут
|
Бағалау критерийлері:
Қысқаша көбейту формулаларын қолдана алады
Есептеулерде қысқаша көбейту формалаларын қолдана алады
Дәлелдеуді жүргізе алады.
|
|
|
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Саралау іріктелген тапсырмалар, бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету жұмыстары.
|
Тапсырманы толық дұрыс орындаған оқушыларды марапаттау
|
Нұсқаулықпен жүргізіледі.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 7
|
Қатысқандар саны:
|
Сабақ
тақырыбы
|
Екі өрнектің қосындысы мен айырмасының квадраты (бекіту сабағы)
|
Сабақ
тақырыбы
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
(оқу бағдарламасына сілтеме)
|
7.2.1.19
түріндегі көбейтінділерді тіктөртбұрыштардың аудандары түрінде өрнектеп түсіндіреді;
7.2.1.17
қысқаша көбейту формулаларын
біледі және қолданады;
|
Сабақтың мақсаты
|
екі өрнектің қосындысы мен айырмасының квадраты формулаларын өздігінен дәлелдеу білігін мен дағдыларын қалыптастыру, формулаларды дұрыс оқу білу және олардың компоненттерін атау.
Алынған формулаларды геометриялық интерпритациясын қарастыруда және өрнектерді түрлендіруге қолдану
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
5 минут
|
Ұйымдастыру .
Оқушылармен сәлемдесіп,түгендеп, зейінін жинақтап, сабаққа ынтасын аудару
2. «Ой қозғау» (ауызша)
|
Мақсаты: Өткен материалды қайталау
Сипаттамасы: жаппай сұрақ қою
Оқушын: сұрақтар қою
Оқушы: сұрақтарға жауап беру
Бағалау: мақтау
|
|
|
Негізгі бөлім Тақырыпты ашу
10 минут
|
2 топқа бөлу. Оқушыларға екі өрнектің қосындысы мен айырмасының квадраты , фрагметтері беріледі. (Фрагменттердің саны оқушылар санына байланысты)
Мұғалім таратпа материал таратады
Оқушылар тапсырманы орындайды. Бір теңдікті жинаған оқушылар бір топқа бірігеді.
Топта оқушылар қайталауға арналған есептерді орындайды:
Тексеріс сыныппен іске асады. Барлық топтардың жұмыстары ауызша тексеріледі. Әрбір топ өз жауаптарын кезек-кезек айтып, басқа топтар жауаптарды тексеріп талқылайды.
|
1. Өрнекті ықшамдаңдар:
а) ( 4а + 7)²;
б) (6х – 5у)²;
в) (у² -х³)².
2. Теңдік орындалатындай * орнына өрнектерді қойыңдар
а) (6а + * ) = * + * + 25х²;
б) ( 10 х + * )² = * + * + 36 ху;
в) ( * - 8а)² = 81 ав² - * + *.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Маған ұнады......» - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
«Маған ұнады......» деген сұрақтарға жауаптарын плакттарға жазады.)
Математикалық модельдеудің үш кезеңің қолданып, есепті шешіңіз.
Тапсырма 1. Write an equation for each of the following:
Peter is buying some outdoor furniture for his patio. Tables cost $40 each and chairs cost $25 each. Peter buys10 items of furniture at a total cost of$280. (Let the number of tables purchased be t.)
Pencils cost 40 pence each and erasers cost 70 pence each. If I purchase three fewer erasers than pencils, the total cost will be £3:40. (Let the variable p represent the number of pencils purchased.)
A group of friends went to a cafe for tea and coffee. Tea costs €2:50 and coffee costs €3:60. The number of people who ordered coffee was twice the number who ordered tea, and the total bill was €29:10. (Let the number of people who ordered tea be t.)
Критерийлер:
1. Математикалық модельдеудің үш кезеңін дұрыс анықтады және есептің шарты бойынша алгебралық өрнектерді және формулаларды дұрыс құрастырды;
2. Мәтінді есептердің математикалық моделін дұрыс құрады;
3. Математикалық модельді дұрыс түрлендіреді;
3. Жауап дұрыс табылған;
4. Модельдің адекваттылығы дұрыс тексерілді.
Достарыңызбен бөлісу: |


Күрделендіру дифференциация принціпін жүзіге асыру мақсатыңда
күрделендірген тапсырманы орындау. (Тапсырмаларды оқушыларға өздігінен таңдауға мүмкіндік беріледі немесе мұғалім дифференциацияны өзі өткізеді)
Тапсырма 1.
Әл-Хорезми Орта Азияның ұлы математигі, әрі астрономы, жиырма жасында ғылым қуып Бағдатқа келіп, сол жерде өмірінің көп уақытын сол жерде өткізген. Хорезмидің атын әлемге әйгілеген еңбегі екі кітап болып шыққан математикалық еңбегі: «Үнді есебі бойынша қосу мен азайту» («Kитaб aл-жaм 'а бил хисаб aл-Хинди») мен «Әл-Жебр мен әл-Мұқабала есебі жөніндегі кысқаша кітап» («Aл-Maкaлa фи хисаб aл-жaбр вa aл-Mұқaбалa»). Квадрат теңдеулерді толық квадрат айыру арқылы бірінші болып, шешкен және алғашқы рет нөл –саның қолданған.
x2 + 10x = 39 теңдеуді Әл-Хорезми осылай шешкен: екі жағына (10/2)2
қосып, x2 + 10x + 25 = 39 + 25 (x + 5)2 = 64 x + 5 = ±8.
x1 = 3, x2 = −13 түбірлерді тапқан. Әл-Хорезми геометриялық түрде теңдеудің шешуін көрсеткен.
Достарыңызбен бөлісу: |


Осы модельдерді квадратқа толықтырып, квадраттың ауданың өрнектеңіз:
Тапсырма 2.
Дизайнер хочет по краям окна вида шебеке сделать рамку из
простого стекла. Найдите ширину рамки, если размеры окна
шебеке 2 м и 4 м, площадь рамки из простого стекла 7м2.
Критерийлер:
1. Математикалық модельдеудің үш кезеңін дұрыс анықтады және есептің шарты бойынша алгебралық өрнектерді және формулаларды дұрыс құрастырды;
2. Мәтінді есептердің математикалық моделін дұрыс құрады;
3. Математикалық модельді дұрыс түрлендіреді;
3. Жауап дұрыс табылған;
4. Модельдің адекваттылығы дұрыс тексерілді.
Жаппай жұмыс
«6W» стратегиясы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мысалды талдаңыз - Сабақтың тақырыбы: Кубтардың қосындысы мен айырмасы (жаңа тақырып) Сынып: 7

text:
Мысалды талдаңыз (What? why? Who? When? Where? How?
сұраққа жауап беру және талдау):
Cans of sardines come in two sizes. Small cans cost $2 each and large cans cost $3 each.
If 15 cans of sardines are bought for a total of $38, how many small cans were purchased?
Тексеру, шешуін талдау:
Жұптық жұмыс
Математикалық модельдеудің үш кезеңің қолданып, есептерді шешіңіз.
Тапсырма 2. When one quarter of a number is subtracted from one third of the number, the result is7. Find the number.
Тапсырма 3. Roses cost$5 each and geraniums cost $3 each. Michelle bought 4 more geraniums than roses, and in total she spent $52. How many roses did she buy?
Тапсырма 4. Nick has 40 coins in his collection, all of which are either 5-cent or 10-cent coins. If the total value of his coins is $3:15, how many of each coin type does he have?
Тапсырма 5. A store sells batteries in packets of6 or 10. In stock they have 25 packets which contain a total of 186 batteries. How many of each packet size are in stock?
Критерийлер:
1. Математикалық модельдеудің үш кезеңін дұрыс анықтады және есептің шарты бойынша алгебралық өрнектерді және формулаларды дұрыс құрастырды;
2. Мәтінді есептердің математикалық моделін дұрыс құрады;
3. Математикалық модельді дұрыс түрлендіреді;
3. Жауап дұрыс табылған;
4. Модельдің адекваттылығы дұрыс тексерілді.
Кері байланыс:
Неге қол жетті?
Тапсырмалардың қай бөлігінде сенімді болдыңыз?
Нені жетілдіру керек?
|
|
|
Жеке жұмыс
10 минут
|
«Ирек» стратегиясы (микрооқыту) ауысып отыратын топтық жұмыс.
|