title: Н.А.Аристовтың - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

text:
Н.А.Аристовтың ойынша, "жүздерге бірігу жоңғар шапқыншылығы кезінде шыққан".
Василий Владимирович Бартольд: "Қазақ жүздерінің пайда болуына географиялық фактор әсер етті, табиғи-географиялық жағдайға икемделу және аумақтық оқшаулану жүздердің мәдени-шаруашылық ерекшеліктерін қалыптастырды", — деп есептейді.
Михаил Порфирьевич Вяткин: "Жүздердің құрылуына табиғи-географиялық себептермен қатар саяси оқиғалар әсер етті, жекелеген ордалар ерекше саяси одақтар ретінде XVI ғасырдың аяғында қалыптасты", — дейді.
С. Аманжолов: "Қазақ елі, жері үш жүзге моңғолдарға дейінгі кезеңде — X—XII ғасырларда бөлінді", — деп есептейді.
Шығыстанушы Тұрсын Икрамұлы Сұлтанов жүздердің құрылуы жөнінде нақты деректердің тапшылығын айта келіп: "XVI ғасырдың екінші жартысында ұлыс жүйесі біртіндеп жүздерге ауысқан", — деген болжам айтады.
Махмүд бен Уәлидің 1634—1641 жылдарда жазылған еңбегінде: "Шайбани хан өлгеннен кейін оның ұлы Баһадүр осы ел мен ұлысқа басшылық ете бастады... ол қыстауы мен жайлауы үшін Ақ Орданы таңдап алды, ол әрі Йүз-Орда ретінде де белгілі", — дейді. Осы деректе кездесетін йүз (жүз) сөзін кейбір зерттеушілер қазақтың жүзімен теңестіреді.
М. С. Мұқановтың пайымдауынша, қазақтың жүздері этноәлеуметтік ағзаның жоғары санаттарының бірі. "Этноәлеуметтік организм" деп этностық, әлеуметтік, шаруашылық, саяси бірлестіктерді түсінеміз.
деген сұрақ қойып, оқушылардан неліктен осы сөзді таңдағанын нақты дәлел келтіру арқылы өз ойын негіздейді.
Сұрақ: «Генетикалық код» деген не?
«Мәдени-генетикалық код» -дегенді қалай түсінеміз?
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Критерийлері: Тақырып аясында ру-тайпа ұғымын ашу;
Ру-тайпалық бірлестікке бөліну ерекшеліктерін түсіндіру;
Ру-тайпалық бірлестіктің қоғамдағы рөлін сипаттау;
Жүз ұғымының мәні де толық ашылған жоқ. Біраз зерттеушілер қазақтың "жүз" деген сөзін арабтың "джуз" — бір нәрсенің "басты бөлігі", "тармақ" деген сөзімен сәйкестендіреді.
«Жүз», қазақ жүздерінің мәні, олардың құрылуы туралы пікірлеріңіз қандай? деген сұрақ төңірегінде сыныптық талқылау ұйымдастыру. «Қазақ рулары неліктен жүзге бірікті?»,«Қазақ жүздерінің қандай ішкі белгілері бар?»деген сұрақтар төңірегінде өзіндік ой қорытынды шығарады.
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
И.В. Ерофеева, А.Н.Алексеенко, Г.С.Баратова. История Казахстана. Народы и культуры. Алматы, 2001 г.
«Жүз» ұғымы туралы Ш. Уәлиханов, С.Аманжолов, Н. Аристов, М. Мұқанов, В.В.Бартольд, Ю.А Зуев, Ж.О.Артықбаев т.б. ғалымдардың пікірлерін ұсыну.
Бекіту
Сабақты қорытындылау Жүздік жүйенің қазақ қоғамындағы орны мен рөлі қандай?
Үйге тапсырма«Дәстүр мен мәдениет – ұлттың генетикалық коды» немесе«Мәдени-генетикалық код - ұлттың негізі» тақырыптарының бірінемақала жазу»150-200 сөз.


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Қазақ халқының шығу тегі
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.1.1 -Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдалану;
|
Сабақтың мақсаты
|
Қазақстан аумағындағы этногенез және этникалық үдерістерді түсінеді.
Қазақ этносының қалыптасуы – көп ғасырларлық этникалық процестердің нәтижесі екенін ұғынады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Тақтаға тақырыпқа байланысты негізгі кілтті сөздер жазылады. Оқушылар бұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіреді.
«Этнос»
«Этногенез», ,
«Антропогенез»
Оқушыларға сабаққа байланысты глоссарий беріледі.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
Мадақ тау
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010
|
Жаңа білім
|
Зерттеу сұрақтары:
1.Қазақстан аумағындағы этногенез және этникалық процестер қалай жүрді?
2. Қазақстандағы этникалық процестерді қандай кезеңдерге бөліп қарастырамыз?
3.Қазақстан аумағындағы этностардың қалыптасуына қандай факторлар әсер етті?
4. Қазақ халқы қалай қалыптасты?
Оқушыларға кез-келген этностың қалыптасуы белгілі бір даму үдерісінен өтетіні, шарықтау және күйзеліс кезеңдерін бастан кешіретіні туралы түсінік қалыптастыру. Этностың өмірлік циклін ұсыну:
1. территорияны анықтау;
2. территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі;
3. белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дастандардың орын алуы;
4. этностың күшейе бастауы;
5. этностың шарықтау кезеңі;
6. этнос дамуының бәсеңденуі;
7. тұрақтылық.
Оқушыларға қазақ халқының қалыптасу үрдісін осы негізде көрсетуге тапсырма беріледі.
Этностың негізгі белгілері қандай?
Оқушылардың жауаптарынан соң төмендегі этностық белгілерді ұсыну:
Этностың атауының қалыптасуы;
Аумақтық орналасуы, мекендеген аумағының қалыптасуы;
Этникалық сана, өзін бір халықтың өкілі санайтын елдік, халықтық сананың орнығуы;
Ортақ тілдің қалыптасуы;
Нәсілдік белгілердің ұқсастығы, өзіне тән антропологиялық бет пішінінің қалыптасуы.
Ортақ мәдениет, өзіне тән мәдениетінің қалыптасуы.
|


title: Сабақтың тақырыбы Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер. Педагог Нуртаева

text:
Онлайн сабақтың жоспары (синхронды оқыту)№9
Сабақтың тақырыбы
|
Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер.
|
Педагог
|
Нуртаева Г.С.
|
Курс
|
I-курс
|
Тобы
|
КББ20-1
|
|
|
|
Сабақтың өткізілетін күні
|
1.10.2020ж
|
|
|
|
Сабақтың түрі
|
Онлайн сабақ
|
Сабақтың мақсаты
|
Қазақстандағы этногенез және этникалық процестердің шығу тарихы.
|
Оқу - әдістемелік құралдар, әдебиеттер
|
Асфендияров С. Қазақстан тарихы.Алматы 1993.
|
Техникалық құралдар, материалдар
|
АКТ, ZOOM, Whatsapp
|
Сабақ барысы
|
Сабақ кезеңдері
|
|
1 Ұйымдастыру кезеңі:
|
Сәлемдесу, студенттерді түгелдеу
|
-Whatsapp желісінде студенттерді сабаққа тарту
-Студенттерге платонус платформасы арқылы тапсырма жүктеу.
-Whatsapp желісі арқылы кері байланыс орнатып,сабақ барысын түсіндіру
|
2.Жаңа материалды түсіндіру кезеңі
Практикалық /зертханалық жұмысқа орындау кезеңі
(Сабақтың мазмұны қоса тіркеледі)
|
Whatsapp желісінде (тақырыпқа қысқаша түсінік)
1.Қазақ халқының шығу тегі
2. Антропология нені зерттейді?
|
4. Үй тапсырмасы туралы ақпараттандыру кезеңі
|
Асфендияров С. Қазақстан тарихы.Алматы 1993
|
Бөлім меңгерушісі :__________________________________Унеров Б.Т
Педагог:_________________________________________________Г.С.Нуртаева
Тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер
Қазақ халқының шығу тегi мен қалыптасуы тарихи ұзақ мерзімдi қамтитын аса күрделi мәселе. Бұл екеуiн бiр-бiрiнен принциптi түрде ажырата бiлу керек. Мұның iшiнде қазақ халқының қалыптасу үдерiсiн алып қарасақ, соңғы кезге дейiн ең аз зерттелген мәселе деп қарауға болады. Мұның себебi ретiнде Қазақстан аймағының ежелгi және орта ғасыр-лардағы тарихының, ндiргiш күшi мен ндiрiстiк қатынас-тарының жеткiлiксiз зерттелгенiн айтуға болар едi. Қазақ тiлiнiң қалыптасуы да басы ашылмаған күйiнде қалуда. Мұнымен бiрге, палеоантропологиялық, антропологиялық мағлұматтардың да септiгi шамалы.
Халықты қалыптастыруға белсендi үлес қосқан нәсiл компоненттерiн анықтаудың ғылым үшiн маңызы зор екенi белгiлi.
Кейбiр тарихшылар қазақ халқының құралу, қалыптасу кезеңiн — Алтын Орданың ыдырауы, Жошы әулеттерiнiң билiкке таласқан тартыстарымен байланысты түсiндiргiсi келедi. Немесе қоғамдық тарихи дамумен қатысы жоқ құбылыс ретiнде баяндамақ болады. ХV ғасырдың орта шенiнде Ақ Орда тағының мұрагерлерi Жәнiбек пен Керей хандардың Қозыбасы тауына к шiп келуi, Әбiлқайыр ханнан iрге аударуы қазақ халқын құраған, қалыптастырған оқиға деп қарады, бұл, әрине, тарихи объективтi жағдайға үстiрт баға берген, нанымсыз қисын едi.
Зерттеушiлердiң ендi бiр тобы Орталық Азиядан араБөшапқыншылығы кеөзінде iрге аударған қол нершi, егiншi қауымды қазақ халқының қалыптасуына елеулi үлес қосқан этникалық ұйытқы деудi ұнатқандай. Мұнда Қазақстанның ежелгi к шпелi тайпалар р лi бүркемелендi. Бұл жағдай халықтың құралу, қалыптасу ж нiндегi нақты тарихын анықтауды мүлде қиындатып жiбердi.
Қазақ халқының шығу тегiн тек Қазақстан ғана емес, күллi Орталық Азия ғалымдары арасында алғаш к терген және тұңғыш зерттеген адам әрi соған саналы мiрiн арнаған профессор Мұсатай Бекболатұлы Ақынжанов болды. Ол өзінiң “Қазақ халқының шығуы мен қалыптасуы” деген диссертациясы негiөзінде 1957 жылы “Қазақтың тегi туралы” деген кiтабын шығарды. Бұл монографиясында автор өзіне дейiнгi орыс, грек, араб, парсы, қытай, моңғол, түркi жазба деректерiне және археологиялық, антропологиялық мағлұ-маттарға сүйене отырып, қазақ халқының көне дәуiрден бергi шығу тегi мен қалыптасу мәселелерiне ғылыми талдау жасады… Осыған орай тағы бiр мәселе — қазақ атының шығуын оның қалыптасу сәтiмен байланысты қарастыру дер едiк. Шынында, қазақ терминi жөнiнде жазба деректер нақты ештеңе айта алмайды. Б.з.д. эллин-грек және қытай автор-лары кас, хэс ұлысы туралы хабар жеткiзедi. Орхон-Енисей жазуында қазғақ ұғлым — қазақ ұлым деген мәтiн бар көрiнедi. Х ғасыр саяхатшысы Әбу Дулф “Он оқбодындарды” кейде қазлақ атайтынын жазады. Тұран елi тарихының терең бiлгiрi Әбiлқасым Фирдоуси “Шањнама” дастанында АфрасиаБөпатша “Көк теңiздiң терiстiгiнде отырған қазақ жұртымды жiберiп шапқызамын” деп Иран шаһын қорқытады. Бұған қарағанда, ақынның қолында қазақ аталған ел туралы мағлұмат болғаны ғой. Византия тарихшылары Кавказдың терiскей етегiн қоныстанып отырған қыпшақтарды қазақия ұғымына сыйғызған. Бұдан кейiнгi мәлiметтерде: қазақылық, қазақ, қазақ болу, қазақ боп кету сияқты сөз тiркестерi көбейе бередi де, ХIV ғасырда “ноғайлы-қазақ ауыр жұрт” деген күрделi этникалық термин ауыз әдебиетi нұсқаларында көп кездеседi. “Ноғайлы-қазақтың айырылысуы” деген сарын, күй сақталған. Мұн-дағы ноғай, ноғайлы жұрты, қазан, қырым татарлары — Ставрополь өлкесiнiң патша қаһарына ұшырап, Түркияға iрге аударып кеткен түркi тiлдес тайпалары. Моңғолдың белгiлi ғалымы Дамдэнсүрен хасаг терген — қасагарба — сөзіне терең мән берiп, бұл арбаны з заманында қазақтар қолданғанын құптайды. Бiр ой жүгiртетiн мәселе, “з” әрпiнiң болуына қарамай, моңғолдар да, қытайлар да қазақ атауын “хасаг” деп жазатыны. Бұлар қазақтың түпкi атын дұрыс сақтап жазып отыр ма деген ой келедi. Ал славян, орыс жұрттары барлық кезде қайсақ деп жазудан танбай келдi. Мұның да ғылыми мәнi бар болса керек. Қай-кей — парсы тiлiнде патша дегендi бiлдiрген. Академик А.Бернштам, М.Ақынжанов, т.б. қазақ атауы “қас”, “сақ” екi сөздiң бiрiгуiнен шыққан дейдi. Көне түркi тайпаларының ұғымында еркiн жүрген адамды қазақ деген.
Көшпелi түркi-моңғол халықтары алғашқы кезде экономикасы, тұрмысы мен тiлi жағынан жат Түркiстанның отырықшы халықтарына — тәжiктер мен арабтарға өздерiн қарама-қарсы қойды. Содан кейiн көшпелi халықтар отырықшыланып, тәжiктермен араласа келе, көшпелiле өздерiнен қол үзіп отырықшыға айналған, сөйтiп “сарт”, яғни саудагер атанып кеткен руластарына қарсы тұрды. өйткенi көшпелiнiң “сарттан” негiзгi айырмашылығы тiлiнде емес, тiршiлiк қаракетiнде едi. Оның үстiне “сарт” деген сөз көшпелi халықтың табиғатына бiр түрлi жат естiлетiн. Кейiн, ұлы орыс отаршыларының тiлiне ауысқан кезде, бұл кiрме сөз анық жиiркенiштi, балағаттау мағынасына ие болды. Бұдан әрi қалың көшпелiлер бұқарасынан оқшау-ланып шыққан өзбектер де отырықшылана келе өздерiн көшпелi “қазақтарға” қарсы қоя бастады.
Көшпелi тайпалардың бұрынғы қазақ- өзбек-ноғай бiрлестiгi сол халықтардың аумақтық, экономикалық, тiлдiк және басқа өзгерген тұрмыстық белгiлерiне сәйкес ендi жеке-жеке құрамдас Бөлшектерге Бөлiне бастады. Сөйтiп қазіргi Қазақстан жерiн мекендеген көшпелi рулар “қазақ” деген атпен таныла бастады. Олар оңтүстiкте — отырықшы тұр-мысқа ауысқан өзбектермен, тәжiктермен солтүстiгiнде — Мәскеу патшалығымен, шығысында — Моңғолия, Шыңжаң көшпелiлерiмен шекаралас болды. Сол кезеңінде көршiлес аймақтардағы феодалдық езгi мейлiнше қатал, тағылық сипат алған едi, сондықтан етек-жеңi кең, еркiн жатқан қыр елiне қашып паналау да көп болды. “Еркiн”, “азат адам” деген мағынаны бiлдiретiн орыстың “казак” сөзі де осыдан келiп шыққан. Орыс тiлiне бұл сөз Шығыстан енген, сондықтан “қазақ” деген сөзбен төркiндес болуы да ғажап емес.
Сонымен бiз Орта және Орталық Азияның тарихи даму барысын қалпына келтiрiп елестетуге және соның негiзінде әртүрлi этникалық топтардың ұлт болып қалыптасу жолында бастан кешкен эволюциясын анықтауға талап қылдық. Бiз бұл үдерiстiң үш кезеңнен өткенін байқадық.
Бiрiншi кезең. Азия далаларын, оның iшiнде қазіргi Қазақстан жерiн мекендеген халықтар қоғамдық дамудың белгiлi бiр сатық сында бiрлесiп өмiр сүрген. Ол кезеңнiң өзіне тән белгiсi — ұлттық шекаралардың мейлiнше тұрақсыздығы және айқын еместiгi, ол халықтардың ылғи аралас-құралас болып, кейде “жұтылып”, “жойылып” кетiп жатуы. Түркi, моңғол, қаңлы, керейт, найман, қарақытай, үйсiн және тағы сол сияқты түркi-моңғолдардан қалған көне халық, одақ, тайпа, ру аттары — сол дәуiрлердiң айғақтары.
Екiншi кезең. Далалық шығыс және батыс аймақтары ажырай бастайды. Аумақтарда, экономика мен тiлде жаңа өзгешелiктер және солармен байланысты халықтардың жаңа топтары (батыста — татарлар, қазақ-ноғай-өзбек одағы, “сарттар”, тәжiктер; шығыста — моңғолдар, буряттар және ойраттар) пайда болады.
Үшiншi кезең. Халықтардың жаңаша топтасуы бой көрсетедi: ноғайлар Бөлiнiп шығып, Солтүстiк Кавказға қарай қоныс аударады, өзбектер Түркiстанға кетедi, қазақ-тар Қазақстан далаларында қалады.
Кеткен халықтар да, қалғандары да жағдайдың өзгеруiне қарай, белгiлi бiр аумақта шектелiп, экономикадағы, тiл мен тұрмыстағы өзгерiстер күшейген сайын, неғұрлым тұрақты ұлттық белгiлерге ие бола бастайды. Бұрынғы кезеөңдерден тек ескi тарихи атаулар ғана қалып, олардың өздерi де талай өзгерiстерге, бұрмалауларға ұшырайды. “Түрiк” деген атақ Осман сұлтанның бастауымен сонау алыстағы Кiшi Азияға кеткен түрiк аруларында қалады (Анадолы түрiктерiнiң “осман” деген ескi аты содан шыққан). Едiл бойында орын теуiп қалған түркi-моңғол рулары “татар” атанады, т.б. Қазіргi Қазақстан далаларында тұйықталып қалған халық өздерiн “қазақ” деп атайды.
Алайда ұлт болып бiрiгу үдерiсi мұнымен аяқталған жоқ. Ресей капитализмiнiң жаулап алуының ықпалымен буржуазиялық-ұлттық қалыптасу басталады. Бiрақ империалистiк жүйе жағдайында бұл үдерiс толық жүзеге асырылмады, мешеулiк жойылған жоқ, қайта күшейе түстi.
1. Қазақ халқы шығуының антропологиялық аспектіБастауы өте күрделі, көтерілісті байланысты тарихи окиғалар, сондай-ақ іргелес аумақтарды, насельники қатысқан ауқымды этногенетических процестерінде Еуразия.
Арасында қазақ халқы шығуының көптеген аспектілері екі өзектісі бар: лингвистикалық және антропологиялық. Айтуға барлық негіз бар, бұл екі процестің қаралып отырған аумақта дамыды параллель, негізінен тарихи вертикаль бойынша. Мұндай тәсіл мүмкіндік береді сабақтастық және сақталған «предковые» белгілері. Рас, жекелеген тарихи дәуірдің белгілі бір рөл атқарды және дамыту бойынша көлденең сызықтар. Айта кететіні, ежелгі байырғы насельники аймақ болды жалпы лингвистикалық және антропологическую негізін, қазіргі заманғы ұрпақтарының генетикалық кластеризация негізінен сәйкес келеді лингвистикалық. Қазақстанның ежелгі тарихын бөлуге болады екі үлкен кезең: үнді еуропалық және түрік. Лингвистикалық тұрғыдан бұл кезеңде насельники Қазақстанның ғана емес, Еуразияның байтақ өңірінің құрамына кірген древнеиранскую бұтағы индоевропейской отбасының’. Қарастырылып отырған хронологиялық кезеңде Қазақстанда ІІІ—І мыңжылдықты қамтиды б. э. дейінгіҚолда бар археологиялық артефактілер, осы кезеңмен байланысты көрсетеді, бұл оның көп бөлігінде кеңінен таралған андронов мәдениеті қола дәуірінің. Оның батыс бөлігінде ең кеңінен таралған қима мәдениеті. Тұтастай алғанда, бұл мәдениет игеруді айқын аймақтық белгілері, олар, өз кезегінде, үшін негіз болды жаңа өмір сүру ұрпақтарының түрінде номадизма » кейіннен дәуірінде ерте темір ғасырының. Бұл кезеңде сабақтастығы мәдени-тарихи қауымдастықтың жергілікті насельников ерте темір дәуірінің кезеңімен қола дәуіріндегі Қазақстанның дәлелдейді көптеген археологиялық көздері тудырады.
Қарастырылып отырған кезеңде Қазақстанның аумағы бойынша мәні болып таралу орталығы «деп аталатын кочевнической үштаған тән» барлық, еуразия даласындағы, т. е. сызықтық жаппай құрады классикалық заттар қару-жарақ, ат әбзелдері және «аң стилі» ресімдеуде бұйымдар. Бастауы осы үштаған пайымдауынша, кейбір зерттеушілер, восходят ежелгі қазақстандық племенам андронов мәдениетінің ортасына Ө мың дейін. ғ. к. э. 3 Алайда ашылуымен аржанской даму фазалары номадических дақылдарының соңғы уақытта өңірлік ерекшеліктері еуразиялық тайпалардың жылғы Хуанхэ дейін Дунай болды қаралуы фонында жалпы өзара іс-қимыл бүкіл көшпенді әлемнің целом4. Алайда осы ауқымды көшпелі әлем болған өзіндік жергілікті шаруашы — Жтвенно мәдени нұсқалары. Олардың бірі болып табылады көшпенді пле-Кена Қазақстанның ерте темір дәуірінің.Осы кезеңде еуразия даласында түрінде жекелеген этникалық Қауымдастықтар тіркелген индоевропейские тайпалары «деген атпен скифтер» (сақтар). Осы терминдер мәнін бейнелейді бір Ортақтығы көшпелі тайпалар. Замандастары сақ-скиф тайпалық одақты савроматы, обитавшие Батыс Қазақстанда және оның аумағынан тыс жерде. Сонымен қатар, ежелгі көздері ескеріледі, олардың көптеген бөлімшелері өте туманной оқшаулауға еуропа даласында. Иә, қазіргі әдебиет те қайшылықтары, олардың орналасқан жері туралы. Неғұрлым кеңінен жарықтандыру әдебиетте алды тайпалары массагетов, исседондар, аримаспеев және т. б. Кейбір зерттеушілер последнихлет табанды түрде атап өтуінше, осы және басқа да этнонимы еуразиялық тайпалардың көрсетеді емес, тұтас этникалық білім беру, дәлірек айтқанда, орындалатын еңбек функциясының жалпыланған атауы бірнеше белгілі бір шаруашылық-мәдени Сондықтан этникалық анықтау ежелгі жазбаша көздері мен қазіргі заманғы археологиялық зерттеулерге қатысты оқшаулау түрлі көшпелі бірлестіктердің еуразия даласында ерте темір дәуіріндегі және антикалық тым гипотетичным және мұқтаж ірі сыни зерделеу, бәлкім, қайта қарау. Бұған қарамастан, сақ-скиф тайпасының одағы Қазақстанда сақтап индоевропейскую ортақтығы өзінің этномәдени дамуында шебіне дейін жаңа дәуір.
Осындай жалпы этномәдени жағдай, ол лежала негізінде этнообразовательного процесінің жергілікті насельников, қола дәуірі және темір дәуірі. Бұл кезеңде барлық маңызды құрамдастардың жиынтығы, мәдени-шаруашылық дәстүрлерінің, этникалық даму және лингвистикалық жақындығы, сайып келгенде, бұланов предковую негізін кейіннен қалыптастыру процесін мәдени-тарихи қауымдастықтың одақтар тайпалар қоса алғанда, Қазақстанның және қазақ народность. Пайдасына бұл айтады зерттеулердің негізгі нәтижелері бойынша этникалық археология, этнология, тарихи этнография, топонимика. Бұл тұжырымдамалық ереже табады маңызды негіздемені палеантропологических материалдарында.
Өліктің, географиялық және тарихи себептері жекелеген этникалық группахчастота көріністері ізбасар белгілері ауытқып отырады әр түрлі. Дәл бөлу сипаты сол немесе өзге де гендердің өкілдері арасында белгілі бір адамдар қауымдастықтарының мүмкін көп нәрсе айтуға туралы этникалық тарих, оның миграция, байланыстары, смешениях немесе обособлениях түрлі кезеңдерде. Осы антропологиялық зерттеудің негізінде қағидаттары жатыр этноисторического даму және географиялық бөлу генетикалық ерекшеліктерін насельников Қазақстанның бірнеше мыңжылдықтар.
Деректеріне жүгінейік Қазақстанның қола дәуірінің, өйткені табылған адам сүйектерін неғұрлым ерте кезеңдер өте фрагментарны. Сәйкес қаңлылардың шаруашылығы, саудасы мен археологиялық деректер Қазақстанның ежелгі халқын осы кезеңде || орталығында үлкен этномәдени области — Еуразия ?; және бірі өкілдерінің кең антропологиялық i қабаттың; степной үлгідегі протоевропейского нәсілдік діңнің. Негізгі ;. осы үлкен аймақтың қоса алғанда, Қазақстан мен Орта Азияға, ең ерте облысын мекендейтін және қоныстандыру тайпаларының индоиранской мәдени-тарихи және лингвистикалық қоғамдастық. Бірнеше мыңжылдықтар тасушылар этойдревнейшей өркениеттің қалған маңызды өзегі қалыптастыру одан кейінгі аймақтық антропологиялық білім.
Палеонтологиялық зерттеулер сыртқы бейнесін сипаттауға мүмкіндік берді қола дәуіріндегі Қазақстанның ежелгі популяциясының. Бұл кезеңде, оның барлық кең байтақ аумағы болды тарату, міз түрлі нұсқалары ежелгі европеоидов, бірақ басым .; антропологиялық түрі болды, степной, деп аталатын сондай-ақ, андро-новским атауы бойынша археологиялық мәдениет; Ол болған мезокран-дық бассүйек, төмен, кең және жақсы пішінделген көлденең жазықтықта тұлға, қатты шығыңқы бет сүйегі және көз ұясының төменгі. Сонымен қатар, кейбір бөліктерінде Оңтүстік-Шығыс қазақстан (Жетісу) және Батыс Қазақстанның тайпалар өмір сүрген, бойынша ұқсас, жергілікті нұсқа нәсілі. Тұтастай алғанда, осы және басқа да жергілікті европеоидные нәсілдік түрлері болып табылады бірге қуатты антропологиялық пластом, оның базасында қызу жүрді одан әрі трансформация Қазақстанның ежелгі халқының’. Осылайша, бастауында ежелгі антропологиялық қыртысты Қазақстанның болған жақсы отличимые, айқын нұсқалары европеоидтік нәсілдің ізі жоқ ағынын гендердің шығыс (азиялық) нәсілдік діңнің. Демек, европеоидный келбеті Қазақстанның ежелгі популяциясының болды бастапқыда құбылыс тек автохтонным, және маңызды фендер-белгілері бейнесін ұрпақтан ұрпаққа.
Зерттеу палеоантропологии Қазақстанның ерте темір дәуірінің көрсеткендей халқы бар өңірдің бұрынғы үрдістермен айқын белгілері европеоидтік нәсілдің, белгілі және қола дәуірінде. Басқа сөздермен айтқанда, нақты генетикалық сабақтастығы байқалады халық арасында қарастырылып жатқан екі. Алайда скрупулезном талдау краниологических сериялары ерте темір дәуірінің барлық емес, үрдісі, ол, әрине, ықпалымен дамыды фенов-белгілері, привнесенных популяциялар шығыс шығу тегі (Орталық Азия). Бірақ моңғолоид элементтерінің салыстырмалы салмағы әлі елеусіз фенооблике Қазақстанның ежелгі популяциясының. Тұтастай алғанда, жергілікті тайпалардың скиф-сақ уақыт 1/6 бөлігі жеке белгілері қазірдің өзінде принадлежала «шығыс» кешеніне барып, алғаш рет осы кезеңнің тіркеледі. Осының негізінде айтуға болады, бұл ортасы I мыңжылд. басы болды инфильтрация шығыс популяциясының және метисационного процесінің ежелгі насельников, қашан ^элементтері «шығыс» нәсілдік діңнің аумақта болды бірте-бірте ұлғайып қарай жақындау позднему «I; Кезең орта ғасыр. «» Раннежелезном ғасырда бірнеше өзге де этномәдени ахуал Қазақстанның батыс бөлігінде, қайда мекендеді көшпелі бірлестігі скиф-савроматских тайпалар. Осы қоғамдастықтың мәдени ошақтары табылған қазіргі Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Атырау және Маңғыстау облыстарында. Алайда, көп бөлігі ескерткіштері скиф-савроматского уақыт табылды тыс Батыс Қазақстанның, атап айтқанда, Орта және Төменгі Еділ бойы және Оңтүстік Орал. Осы мәдени қоғамдастықтың даму тарихын кейбір зерттеушілер көрсетілген өңірлермен байланыстырады. Сонымен қатар, савроматы Батыс Қазақстанның табу қомақты антропологическую байланыс андроновцами дала аймағы. Осылайша, в эпоху раннего железа на территории Казахстана алдымыздан сдвумя мәдени орталықтары: скиф-сакским және скиф-сармат-күнді. Творцами бірінші болды ұрпақтары жергілікті популяциялардың андро-новской мәдениет, екінші — ұрпақтары ежелгі популяциясының қарлұқтар. Жалпы археологиялық деректері арасындағы қазақстандық сақтар мен савроматами байқалады тарихи жақындығы материалдық мәдениет
Жалпы алғанда, скиф-сарматские племена отырған өңірдің негізгі краниометрическим белгілері барлық көрсетіледі жақындарыңызбен фенооблику — сақ-уйсун әлемге Оңтүстік-Шығыс Қазақстанның ұсына отырып, өзімен үлкен сармат-усуньский альманах. Палеонтологиялық материалдар үйсін уақытының ұсынылады айтарлықтай ақпаратты. Белгілі болғандай, соңында I мыңжылдық б. э. дейінгі оңтүстік-шығыс бөлігінде Қазақстанның ауысымда этникалық бірлестікке тайпалар сақ уақыты жаңа асыл тұқымды одақ этнонимом «үйсіндер», ол пайымдауынша, зерттеушілер, мәні болып табылады соңғы фазасына даму сақ-лық мәдениет.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы Қазақстандағы христиан дінінің таралуы. Сабақ мақсаттары

text:
Сабақ мақсаттары
|
Қазақстандағы христиан дінінің таралу аймақтарын білу;
Бүгінгі күндегі христиан дінінің ахуалына баға беру.
- Оқушыларға түрлі танымдық тапсырмалар бере отырып, ой-өрісін дамыту, белсенділігін арттырып, дүниетанымын кеңейту.
- Оқушыларды адамгершілікке баули отырып, Отансүйгіш, рухы жоғары азамат етіп тәрбиелеу.
|
Сабақтың басы
Жаңа білімді меңгерту:
Тапсырмалар
Қорытынды
Үйге тапсырма
|
Сәлемдесу, түгендеу Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру «Мен-саған, сен-маған» әдісі арқылы өткен тақырыпты пысықтау
«Миға шабуыл» сұрақтары арқылы жаңа сабақтың тақырыбын анықтау
Суреттен не байқадыңдар?
Суреттерден қай діннің белгілерін көріп тұрсыңдар?
Бүгінгі сабақтың тақырыбы қандай болады деп ойлайсың?
Жаңа тақырыпты жариялау, мақсаттарымен таныстыру
Христиан діні туралы бейнеролик көрсету
Жаңа тақырып бойынша мәліметтермен танысу
1.Қазақстан аумағында христиандықтың пайда болуы;
2. Қазақстандағы православие шіркеуі;
3. Қазақстандағы протестанттық.
1-тапсырма
Сұрақтарға жауап беріңдер
Христиандықтың Қазақстанда 16-17ғ.тарауының негізгі кезеңдерін атаңдар.
Ескі ғұрыпшылар деген кімдер? Орыс православие шіркеуі қалай бөлінді?
Қазақстандағы католиктік пен протестанттық туралы не білесіңдер?
2-тапсырма. Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, мәтінді толықтыр
Православи
Патшалық Ресей ------------ аумағын отарлау саясатын --------- оңтүстікке қарай қос қанатпен шекара бойына әскери бекіністер салудан бастады. Ресей патшалығы қазақ жеріндегі әскери бекіністер мен ------------- көптеп қоныстанған елді мекендерге ------- салып, православие дінін -------- кірісті. Сонымен қатар арнайы құрылған ------- ұйымдар арқылы жергілікті халықтарды христиан дініне біртіндеп тарату ісін қолға алды.
3-тапсырма
Христиан дінінің бағыттарына анықтама беріңдер.
Қабілеті төмен оқушыларға тапсырма
Хронологиялық кесте
Жыл
|
|
9-10 ғасыр
|
|
1847ж.
|
|
1871 ж.
|
|
1907ж
|
|
1998ж.
|
|
1999ж.
|
|
БББ кестесі
Білемін
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
&26 оқу, қысқаша конспект
|
Оқушылар бір-біріне сұрақтар қояды
Жаңа сабаққа қатысты өз көзқарастары мен ойын білдіреді
(354) СЕМИНАРДА ХРИСТИАН ДІНІ ТУРАЛЫ ТҮСІНДІРІЛДІ - YouTube
Сұрақтарға жауап береді
Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, мәтінді толықтырады
Христиан дінінің бағыттарына анықтама береді
Хронологиялық кестені толтырады
Кері байланыс береді
|
Мұғалім мадақтауы
Оқушылардың бірін-бірі бағалуы
Мұғалімнің бағалауы
«Шапалақ» әдісі
Өзін-өзі бағалау
|
Суреттер
Оқулық 179-184 бет
Оқулық 184-бет , дәптер
Оқулық 180-бет , дәптер
Оқулық 180-182 бет, дәптер
Таратпа материал
|


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы ұлттық автономиялар

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Қазақстанда кеңестік биліктің орнығуы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 8 «В»
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстандағы ұлттық автономиялар
Зерттеу сұрағы: Алаш Орда үкіметі мен Түркістан (Қоқан) автономиясының идеялары неліктен жүзеге аспады?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
8.3.1.6 Қазақстанда құрылған ұлттық автономиялардың маңыздылығына баға беру;
8.1.2.1 қазақ зиялыларының қоғамдағы рөлі мен қызметін талдау
|
Сабақтың мақсаты
|
Қазақстанда құрылған ұлттық автономиялардың маңыздылығына баға беру;
Қазақ зиялыларының қоғамдағы рөлі мен қызметін талдау.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өткен білімді еске түсіру
Өзін-өзі тексеру
|
Қолайлы атмосфера қалыптастыру.
Өткен білімді еске түсіру
«Бинго» интеллектуалды ойын арқылы, сұрақ-жауап.
Біз қандай соғысты «Азамат соғысы» деп атаймыз?
«Шетелдік интервенция» дегеніміз не?
Қазақстандағы азамат соғысының ошақтары?
Атаман А. Дутов пен адмирал А.Колчактың азамат соғысындағы әрекеті?
Азамат соғысының нәтижесі?
Миға шабуы (суреттер арқылы)
Суреттер арқылы тақырыпқа шығады. Сұрақтар:
Суретте не көріп тұрсыздар?
Суреттегі тұлғалар кімдер болуы мүмкін?
Олар не талқылап жатыр?
МОқушыларды сабақтың мәселесі мен оқу мақсатымен және бағалау критерийлерімен, кілтті сөздермен таныстырады.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
|
Жаңа білім
|
Бейнеролик. Түркістан (Қоқан ) автономиясы мен « Алаш»
автономиясының құрылу тарихы
Мәтінмен танысу.
Айтылым дағдысы Әлихан тобындағы білім алушы Түркістан(Қоқан) автономиясын баяндап береді.
Айтарым бар айдары (жеке жұмыс) Мәтінге байланысты берілген тірек сөздерді қолдана отырып өз ойларымен бөліседі.
Айтылым дағдысы Мұстафа тобындағы білім алушы «Алаш» автономиясының құрылуы. Алашорда ұлттық кеңесінің қызметін баяндайды.
Сюжеттік кесте толтыру. (Топтық жұмыс) Оқиғаның себеп салдарын, болған орнын, жетекшілері туралы талқылайды
PEST талдауы? (Жұптық жұмыс)
P- саяси фактор
E- экономикалық фактор
S- әлеуметтік фактор
T- технологиялық фактор
«Қоқан автономиясы мен Алаш Орда үкіметінің ортақ идеясы неліктен жүзеге аспады?» тақырып сұрағына жауап іздейді?
Венн диаграмма (Жеке жұмыс) арқылы Алашорда мен Түркістан автономиясын салыстырады.
Тарихи фактілерге сүйене отырып, қазақ жерінде құрылған ұлттық автономиялардың ортақ тарихи маңызын жазады.
(жеке жұмыс)
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Дескриптор:
Тарихи оқиғаның өзгерісі мен сабақтастығын талдау жасайды
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Ақпараттық мәтін
Бейнеролик
https://www.youtube.com/watch?time_continue=19&v=lZjOzRFPAiw
Презентация
Мәтін
ВЕНН диаграммасы
РЕST формуласы
Таратпа материалдаркесте
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
Қазақстандағы ұлттық автономиялар
Автономия сөзжұмбақ арқылы тақырып бойынша сұрақ-жауап
Қазақ сөзінің баламасы - Алаш
В.И. Ленин бастаған саяси қозғалыс пен саяси ойдың ағымы?
Латынша қаулы мемлекеттік жоғарғы органдардың заңды күші бар құжат?
1917 жылғы Халық комиссарлар кеңесінің үкімет міндетін атқарушы?
Үш Жүз партиясының негізін қалаған тұлға есімі?
Кеңес үкіметіне қарсы қолына қару алған атаман?
Әскери бөлім құруда ұйымдастыру мен тәрбие жұмысын жүргізген тұлға?
Әскери бөлім құруда ұйымдастыру мен тәрбие жұмысын жүргізген тұлға?
Латынша араласу. Бір немесе бірнеше мемлекеттің ішкі істеріне араласуы оның егемендігін бұзды?
Үйге тапсырма
«Алаш» автономиясының көшбасшысы Ә.Бөкейхан туралы және Қоқан автономиясының көшбасшысы М.Шоқай туралы қосымша деректер тауып келу.
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
.............. білгенім маңызды болды.
................. тапсырманы орындауда қиындықтар кездесті.
Ең тиімді болғаны............
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-ltti-avtonomiyalar.html#Сабақтың_тақырыбы:__Қазақстандағы_ұлттық_автономиялар_Зерттеу_сұрағы


Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
Мына сұрақтарға болжам жасап, жауап бер.
|
Айтылым:
Мұғалімнін берген тапсырмасы бойынша болжам жасап сұрақтарға жауап береді.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
-Биоалуантүрлілік, қоршаған орта туралы сұрақтарға жауап береді.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК
|
|
Мәтінді мұқият тыңда. Тыңдаған мәселе бойынша өзіндік ой тұжырымда.
|
Тыңдалым:
Мәтін мұқият тыңдайды. Тыңдаған мәселе бойынша өзіндік ой тұжырым жасайды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың тыдалым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы – 3 балл.
-мәтінді тыңдайды
- тыңдалған мәселе бойынша өзіндік ой тұжырымдайды
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК
|
|
Тыңдалған мәтіннен ең қажетті ақпараттарды бөліп қарастыр. Ғылыми және халықаралық терминдерді орынды қолданып, сұрақтарға жауап бер.
|
Оқылым:
Мәтіннен ең қажетті ақпараттарды бөліп қарастырады. Ғылыми және халықаралық терминдерді орынды қолданып, сұрақтарға жауап береді.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың оқылым және айтылым дағдысы қалыптасады.
|
|


title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі


title: Дескриптор: Жалпы - 4 балл - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
-мәтінде қажетті ақпаратты қарастырады
- терминді орынды қолданып сұрақтарға жауап береді
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі.
1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Қысқамерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
Бөлім:
|
5-бөлім: Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер.Синтаксис
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сыныбы:
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
«Қызыл кітапқа» енген жануарлар мен өсімдіктер
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
8.2.5.1 перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастыру;
8.3.2.1 жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазу.
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар үшін:
перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастырады.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданады.
Көпшілік оқушылар үшін:
перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастыра алады.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолдана алады.
Кейбір оқушылар үшін:
перифразаның түрлі тәсілдерін қолданып сұрақтар құрастырады.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазады.
|
Құндылықтарға баулу:
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=12#Бөлім:__5-бөлім:_Биоалуантүрлілік._Қызыл_кітапқа_енген_жануарлар_мен_өсімдіктер.Синтаксис


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.Биоалуантүрлілік адам өміріндегі маңызы неде?
2.Биоалуантүрліліктегі тұрақтылық пен экожүйенің ара сындағы бай - ланысты өз пікіріңмен дәйектеп айт.
3.Мәтіндегі ақпараттарды қазіргі өзекті мәселе ретінде болжап айт.
4. Тұрақты дамуды қамтамасыз ететін мәселелерді ғылыми стильде атап айт
|
|


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№4 –тапсырма:
Сөйлем мүшелерін тауып, мәтінге тақырып қой
|
Оқылым
Сөйлем мүшелерін табады. Мәтінге тақырып қояды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың оқылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
- Сөйлем мүшелерін табады
- мәтінге тақырып қояды
|
8-сынып оқулығы, жұмыс дәптері
|
Жеке жұмыс
«Түртіп алу» әдісі.
|
№5-тапсырма:
Мәтінді оқып, болжам жасаңдар. Аңдардың азайып кету себебін қазіргі күннің мәселесі ретінде түсіндіріңдер. Тұрлаулы сөйлем мүшелерін тауып, сұрақ қойып айтыңдар. Мәтінге сәйкес кестені толтырыңдар.
|
Айтылым
Мәтінді оқып, болжам жасайды. Аңдардың азайып кету себебін қазіргі күннің мәселесі ретінде түсіндіреді. Тұрлаулы сөйлем мүшелерін тауып, сұрақ қойып айтады. Мәтінге сәйкес кестені толтырады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың оқылым, айтылым, жазылым дағдысы қалыптасады.
|
|


text:
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
-Мәтінді оқып, болжам жасайды.
-Аңдардың азайып кету себебін қазіргі күннің мәселесі ретінде түсіндіреді.
-Тұрлаулы сөйлем мүшелерін табады, сұрақ қойып айтады.
-Мәтінге сәйкес кестені толтырады.
|
8-сынып оқулығы, жұмыс дәптері
|
Жұптық жұмыс
|
№6-тапсырма. «Тілдік бағдар» айдарындағы ережелердің өзіне тән ерекшелігін, қасиетін, қызметін, маңызын талда.
|
Айтылым:
«Тілдік бағдар» айдарындағы ережелердің өзіне тән ерекшелігін, қасиетін, қызметін, маңызын талдайды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
-Ережелердің өзіне тән ерекшелігін, қасиетін, қызметін, маңызын талдайды.
|
8-сынып оқулығы, жұмыс дәптері, ДК
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=15#«Бір_ауыз_сөз»_әдісі._Мұғалім_сабақты_қорытындылау_мақсатында_оқушылардың_сабаққа_деген_көзқарасын,_рефлексиясын_тыңдайды.__Мақсаты


title: «Қошеметтеу» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|


title:
Бөлім:

5-бөлім. Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер.Синтаксис

text:
Барлық оқушылар үшін: коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданады, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізеді.
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолданады
.Көпшілік оқушылар үшін: коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізе алады.
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдана алады.
Кейбір оқушылар үшін: коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданады, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізеді.
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолданады.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Қазақстанның географиялық ерекшеліктері туралы не білесің? 2. Дала жануарларының қандай түрлерін атап бере аласың? 3. Өздерің тұратын елді мекенде қандай жануарлар бар?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
ҚБ: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31мин.
|
№7-тапсырма: «Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау шаралары» тақырыбына сызба жасап, ойыңды мысалдармен түсіндіріп жаз. Сөйлем мүшелерін анықта.
|
Жазылым: «Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау шаралары» тақырыбына сызба жасайды, ойың мысалдармен түсіндіріп жазады. Сөйлем мүшелерін анықтайды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы – 6 балл.
-«Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау шаралары» тақырыбына сызба жасайды
-ойың мысалдармен түсіндіріп жазады
-Сөйлем мүшелерін анықтайды.
|
8-сынып оқулығы
Жұмыс дәптерлері
ДК
|
|
№8-тапсырма:
«Биоалуантүрлілік» ұғымына ғылыми тұрғыдан берілген түсініктемелерден сөздік (глоссарий) құрастырып жаз.
|
Жазылым:
«Биоалуантүрлілік» ұғымына ғылыми тұрғыдан берілген түсініктемелерден сөздік (глоссарий) құрастырып жазады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
-Түсініктемелерден «Биоалуантүрлілік» ұғымына ғылыми тұрғыдан сөздік құрастырып жазады.
|
8-сынып оқулығы
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=19#8-тапсырма:_«Биоалуантүрлілік»_ұғымына_ғылыми_тұрғыдан_берілген_түсініктемелерден_сөздік_(глоссарий)_құрастырып_жаз.__Жазылым

title: Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету»


title: «Аяқталмаған сөйлем» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс: - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
- бүгін сабақта қуантқаны.....
- мен өзімді.....үшін мақтар едім.
- маған ерекше ұнағаны.....
- сабақтан соң маған........келді
- бүгін маған..........сәті түсті.
- қызықты болғаны.....
- ......қиындық тудырды.
- менің түсінгенім.....
- енді мен......аламын.
|
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың!
Жақсы!
Талпын!
Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


text:
Қысқамерзімді жоспар
Сабақтың тақырыбы: «Қызыл кітапқа» енген жануарлар
№4-сабақ.
Бөлім:
|
5-бөлім. Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер.Синтаксис
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сыныбы:
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
«Қызыл кітапқа» енген жануарлар
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
8.2.4.1 тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау;
8.3.2.1 жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазу.
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар үшін:
тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдайды.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазады.
Көпшілік оқушылар үшін:
тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдай алады.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолдана алады.
Кейбір оқушылар үшін:
тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдайды.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазады.
|
Құндылықтарға баулу:
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=21#Бөлім:__5-бөлім._Биоалуантүрлілік._Қызыл_кітапқа_енген_жануарлар_мен_өсімдіктер.Синтаксис


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.«Қызыл кітап» деп неге атаған?», 2.«Неге қызыл түс?»
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


text:
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№9-тапсырма. «Биоалуантүрліліктің жоғалуының басты себептері және оларды қалай тоқтатуға болады?» тақырыбында ойларыңды дәлелдеп жаз. Тұрлаулы мүшелердің астын сызып, сұрақ қой. Екінші сөйлеміңнен неше сөз тіркесі шығатынына мән бер.
|
Жазылым:
«Биоалуантүрліліктің жоғалуының басты себептері және оларды қалай тоқтатуға болады?» тақырыбында ойларың дәлелдеп жазады. Тұрлаулы мүшелердің астын сызып, сұрақ қояды. Екінші сөйлеміңнен неше сөз тіркесі шығатынына мән береді.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым және оқылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 6 балл.
-«Биоалуантүрліліктің жоғалуының басты себептері және оларды қалай тоқтатуға болады?» тақырыбында ойларың дәлелдеп жазады.
-Тұрлаулы мүшелердің астын сызып, сұрақ қояды.
-Екінші сөйлеміңнен неше сөз тіркесі шығатынына мән береді.
|
8-сынып оқулығы
Жұмыс дәптерлері.
ДК
|


text:
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
-Сабақтан алған әсері мен мәліметтерді жазады.
|
8-сынып оқулығы
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


text:
Барлық оқушылар үшін: тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстырады;
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданады.
Көпшілік оқушылар үшін: тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстыра алады;
жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды қолдана алады.
Кейбір оқушылар үшін: тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстырады.
Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазады.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=25#Бөлім:__5-бөлім._Биоалуантүрлілік._Қызыл_кітапқа_енген_жануарлар_мен_өсімдіктер.Синтаксис


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.Өсімдіктерді неліктен «Қызыл кітапқа» енгізеді? 2.Өсімдіктердің адам өміріне қандай пайдасы бар?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=26#(Ұ)._Ұйымдастыру_кезеңі:_1.Оқушылармен_амандасу,_түгендеу._Сынып_реттілігін_қадағалау._2.Ынтымақтастық_атмосферасын_қалыптастыру_Мақсаты


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=27#2-тапсырма:_Мәтінді_мұқият_тыңда._Тақырыпқа_қатысты_төрт-бес_сұрақ_құрастыр.__Тыңдалым

text:
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№2-тапсырма:
Мәтінді мұқият тыңда. Тақырыпқа қатысты төрт-бес сұрақ құрастыр.
|
Тыңдалым:
Мәтінді мұқият тыңдайды. Тақырыпқа қатысты төрт-бес сұрақ құрастырады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың тыңдалым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы – 3 балл.
- Мәтінді мұқият тыңдайды
- Тақырыпқа байланысты төрт-бес сұрақ құрастырады.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
|
|
№3-тапсырма:
Сұрақтарға жауап бер. Жауабыңда бастауыш пен баяндауыштың орын тәртібін сақта.
|
Жазылым:
Сұрақтарға жауап береді. Жауапта бастауыш пен баяндауыштың орын тәртібін сақтайды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Жалпы -3 балл
-Сұрақтарға жауап береді
- Орын тәртібін сақтайды
|
Оқулық, жұмыс дәптері, ДК
|
|
№9- тапсырма:
«Мен және мені қоршаған орта» тақырыбына эссе жаз.
|
Жазылым:
«Мен және мені қоршаған орта» тақырыбына эссе жазады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Жалпы -4 балл
- «Мен және мені қоршаған орта» тақырыбына эссе жазады.
|
Оқулық, жұмыс дәптері, ДК
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=27#3-тапсырма:_Сұрақтарға_жауап_бер._Жауабыңда_бастауыш_пен_баяндауыштың_орын_тәртібін_сақта.__Жазылым


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


text:
8.1.5.1 перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты таба білу, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдау;
8.4.4.2 - тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдану.
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты табады, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдайды;
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолданады.
Көпшілік оқушылар үшін: перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты таба алады;
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік қызметін түсініп қолдана алады.
Кейбір оқушылар үшін: перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты табады, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдайды;
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолданады.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=29#Бөлім:__5-бөлім._Биоалуантүрлілік._Қызыл_кітапқа_енген_жануарлар_мен_өсімдіктер.Синтаксис


text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасамын, түгендеймін.
Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру мақсатында «Жүректен жүрекке» тренингін жүргіземін.
|
Оқушылар «Жүректен жүрекке» тренингі арқылы жүрекшені бір-біріне бүгінгі күндеріне тілек білдіре отырып ұсынады.
|
Мұғалім тарапынан бағалау.
«Өте тамаша!»
«Керемет!»
«Жарайсыңдар!»
|
Жүрек бейнесі
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
«Суреттер сөйлейді» әдісі арқылы тақтада ілінген суреттерге байланысты сабақтың тақырыбын болжауды ұсынамын.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырамын.
Мақсатты ашып, талдау жүргіземін.
|
«Суреттер сөйлейді» әдісі арқылы тақтада ілінген суреттерге байланысты сабақтың тақырыбын болжайды.
Сабақтың тақырыбы, мақсатынмен танысады.
Мақсатты ашып, талдау жүргізеді.
|
Дұрыс жауап берген оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалаймын.
|
Ақ парақтар, Тыңдалым материалы.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
Берілген мәтіндерді оқып, перифраз әдісі арқылы берілген сұрақтарға жауап беру, мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтай отырып, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдау тапсырмасын ұсынамын.
|
Оқушылар берілген мәтіндерді оқып, перифраз әдісі арқылы берілген сұрақтарға жауап береді, мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтай отырып, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдайды.
|
|


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.Неліктен құстарды «Қызыл кітапқа» енгізеді?
2.Балықтар туралы не білесің?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


text:
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№1-тапсырма. Халықаралық табиғат қорғау одағының халықаралық дәрежедегі құжаты – «Қызыл кітап» туралы білетін ақпаратыңды ортаға салып пікірлес.
|
Айтылым:
«Қызыл кітап» туралы білетін ақпаратыңды ортаға салып пікірлеседі.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 2 балл.
-Топтық талқылау жасайды.
-Бір-бірімен пікір алмасады.
|
Оқулық, жазба дәптер.
|
Топтық жұмыс.
|
№4-тапсырма. Төмендегі суреттермен топтық жұмыс жүргізіп, постер қорғаңдар. Суреттерге қарап, тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді қатыстырып, сөйлемдер құрап жазыңдар.
|
Жазылым:
Топтық жұмыс жасап постер қорғайды. Суреттерге қарап, тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді қатыстырып, сөйлемдер құрап жазады
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым және топпен жұмыс жасау дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
-Постер қорғайды
- Суреттерге қарап, тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді қатыстырып, сөйлемдер құрап жазады.
|
Оқулық,
жұмыс дәптер,ДК
|
Жеке жұмыс
|
№5-тапсырма. Мәтінді оқы. Мәтінде аталған құстардың атауын теріп жазып, сипаттап айт. Мәтіннен тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерін тап.
|
Оқылым:
Мәтінді оқиды. Мәтінде аталған құстардың атауын теріп жазып, сипаттап айтады. Мәтіннен тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерін табады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың оқылым, жазылым, айтылым дағдысы қалыптасады.
|
|


text:
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
- Құс атауын теріп жазып, сипаттап айтады.
- Мәтіннен тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерін табады.
|
Оқулық, жұмыс дәптері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс: - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
- бүгін сабақта қуантқаны.....
- мен өзімді.....үшін мақтар едім.
- маған ерекше ұнағаны.....
- сабақтан соң маған........келді
- бүгін маған..........сәті түсті.
- қызықты болғаны.....
- ......қиындық тудырды.
- менің түсінгенім.....
- енді мен......аламын.
|
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың!
Жақсы!
Талпын!
Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=32#«Аяқталмаған_сөйлем»_әдісі._Мұғалім_сабақты_қорытындылау_мақсатында_оқушылардың_сабаққа_деген_көзқарасын,_рефлексиясын_тыңдайды.__Мақсаты


text:
Қысқамерзімді жоспар
Сабақтың тақырыбы: «Қызыл кітапқа» енген құстар мен балықтар
№7-сабақ.
Бөлім:
|
5-бөлім: Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер.Синтаксис
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сыныбы:
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
«Қызыл кітапқа» енген құстар мен балықтар
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
8.2.1.1 тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстыру;
8.3.3.1 мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердің маңызды тұстарын анықтап жазу.
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар үшін:
Тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстырады;
Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердің маңызды тұстарын анықтап жазады.
Көпшілік оқушылар үшін:
Тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстыра алады;
Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердің маңызды тұстарын анықтай алады.
Кейбір оқушылар үшін:
Тұтас және аралас мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, сурет) ақпараттарды салыстырады;
Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердің маңызды тұстарын анықтап жазады.
|
Құндылықтарға баулу:
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=33#Бөлім:__5-бөлім:_Биоалуантүрлілік._Қызыл_кітапқа_енген_жануарлар_мен_өсімдіктер.Синтаксис


text:
І.Ұйымдастыру кезеңі: а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
Қазақстан Республикасы-ның «Қоршаған ортаны қорғау Заңы» бар. Сол Заңның 38-бабында «Табиғатты қорғау, оны таза ұстау – әр адамның міндеті» делінген. Сен өз міндетіңді қалай атқарып жүрсің?


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№6-тапсырма: Адам, табиғат сөздеріне түйіндеме (аннотация) жаз. Тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді белгіле.
|
Жазылым:
Адам, табиғат сөздеріне түйіндеме (аннотация) жазады. Тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді белгілейді
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы – 4 балл.
- Адам, табиғат сөздеріне түйіндеме (аннотация) жазады.
- Тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді белгілейді
|
Оқулық,
жұмыс дәптері
ДК
|
Топтық жұмыс
|
№7-тапсырма:
«Жануарлар», «Өсімдіктер», «Құстар» және «Балықтар» деп аталатын төрт топқа бөлініңдер. Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген жануарлардың аттарын үш тілде айтыңдар.
|
Айтылым:
Топқа бөледі және Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген жануарлардың аттарын үш тілде айтады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым
дағдысы қалыптасады.
|
Жалпы 3 - балл.
-Топтарға жіктейді
- Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген жануарлардың аттарын үш тілде айтады.
|
Оқулық,
жұмыс дәптері
ДК
|
|
№10-тапсырма. Жануарлар туралы берілген қызықты мәліметтерді пайдаланып, олардың біреуі туралы көрген кинофильм, оқыған кітаптарыңнан үзінді келтіре отырып, кестенің екінші бағанын толықтырып айт. Сөйлем мүшелеріне талдап, астын сыз.
|
Айтылым:
Жануарлар туралы берілген қызықты мәліметтерді пайдаланып, кестенің екінші бағанын толықтырып айтады. Сөйлем мүшелеріне талдап, астын сызады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым
дағдысы қалыптасады.
|
Жалпы 3 – балл
- Кестенің екінші бағанын толықтырып айтады.
-Сөйлем мүшелеріне талдап, астын сызады.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: «Еркін микрофон» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


text:
6-бөлім: Қоршаған орта және энергия ресурстары. Синтаксис
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы:
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Отан! Табиғат! Жер-Ана!
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
8.1.4.1 - мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықтау;
8.4.4.3 - сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана білу;
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды сипаттай алады; сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана алады.
Көпшілік оқушылар үшін: мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай алады; сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана алады.
Кейбір оқушылар үшін: мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды сипаттай алады; сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана біледі.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
7 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері
ДК экраны
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
Неліктен отансүйгіштік қасиет басты құндылығымыз болып саналады? Туған жерің туралы не айта аласың? «Отан үшін отқа түс – күймейсің» деген мақалдың астарында қандай ой жатыр?
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=38#(Ұ)._Ұйымдастыру_кезеңі:_1._Оқушылармен_амандасу,_түгендеу._2._Ынтымақтастық_атмосферасын_қалыптастыру._Мақсаты


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№2-тапсырма. Өлеңді мәнерлеп оқы. Отан, туған жер туралы пікірлеріңді бөлісіңдер.
|
Оқылым:
Өлеңді мәнерлеп оқиды. Отан, туған жер туралы пікірлермен бөліседі.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың оқылым және айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы – 3 балл.
-Өлеңді мәнерлеп оқиды.
- Отан, туған жер туралы пікірлермен бөліседі.
|
Оқулық, жұмыс дәптері
|
|
№4-тапсырма. Берілген сөз тіркестерін пайдаланып, бірыңғай мүше лерді қатыстырып, диалог құрыңдар. Бірыңғай мүшелер мен интонациялық кідіріс туралы түсінігіңді сыныптасыңа айт.
|
Айтылым:
Берілген сөз тіркестерін пайдаланып, бірыңғай мүше лерді қатыстырып, диалог құрады. Бірыңғай мүшелер мен интонациялық кідіріс туралы түсінігің бір-біріне айтады.
|
|


title: Дескриптор: Жалпы - 3 балл - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
Перифраз әдісі арқылы берілген сұрақтарға жауап береді
Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды
Көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдайды
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК
|
|
Оқушыларға «Венн диаграммасы» әдісі арқылы тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау тапсырмасын ұсынамын.
|
Оқушыларға «Венн диаграммасы» әдісі арқылы тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау тапсырмасын орындайды.
|
Дескриптор: Жалпы – 3 балл.
Мәтіндердің стилін анықтайды
Мәтін түрлерін ажыратады
Құрылымдарын салыстыра талдайды
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК
|
|
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдану мақсатында «Аяқталмаған сөйлем» әдісі арқылы берілген сөйлемдерді қажетті сөздерді орынды қолдана отырып, толықтыру және анықтауыштарды тауып, құрылысына қарай талдау тапсырмасын ұсынамын.
|
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдану мақсатында «Аяқталмаған сөйлем» әдісі арқылы берілген сөйлемдерді қажетті сөздерді орынды қолдана отырып, толықтыру және анықтауыштарды тауып, құрылысына қарай талдау жасау тапсырмасын орындайды.
|
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
Сөйлемдерді аяқтайды.
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсінеді.
Синтаксистік талдау жасайды
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
7 мин.
|
Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтау мақсатында
|


title: Дескриптор: Жалпы – 5 балл - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
Дескриптор: Жалпы – 5 балл.
- бірыңғай мүше лерді қатыстырып, диалог құрады.
- Бірыңғай мүшелер мен интонациялық кідіріс туралы түсінігің бір-біріне айтады.
|
Оқулық, жұмыс дәптері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=40#«Бір_ауыз_сөз»_әдісі._Мұғалім_сабақты_қорытындылау_мақсатында_оқушылардың_сабаққа_деген_көзқарасын,_рефлексиясын_тыңдайды.__Мақсаты


text:
Қысқамерзімді жоспар
Сабақтың тақырыбы: Отан!Табиғат! Жер-Ана!
№9-сабақ.
Бөлім:
|
6-бөлім: Қоршаған орта және энергия ресурстары. Синтаксис
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сыныбы:
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Отан!Табиғат! Жер-Ана!
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
8.2.4.1 - тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау;
8.3.5.1 оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін жазу.
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар үшін:
тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра алады;
оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін жаза алады.
Көпшілік оқушылар үшін:
тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын талдай алады;
оқылым және тыңдалым материалдары бойынша, мәтін жаза алады.
Кейбір оқушылар үшін:
тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра отырып талдай біледі;
оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін жазады.
|
Құндылықтарға баулу:
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
Қандай мәселе өзекті болып отыр? «Табиғатқа жақын болу керек» дегенді қалай түсінесіңдер? Табиғатты қорғау үшін қандай ұсыныс айтар едің.
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=43#6-_тапсырма._Төрт_мезгіліндегі_табиғат_көріністері_бойынша_бірыңғай_мүшелерді_қатыстырып,_сөйлемдер_құрап_жаз.__Жазылым

text:
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№6- тапсырма.
Төрт мезгіліндегі табиғат көріністері бойынша бірыңғай мүшелерді қатыстырып, сөйлемдер құрап жаз.
|
Жазылым:
төрт мезгіліндегі табиғат көріністері бойынша бірыңғай мүшелерді қатыстырып, сөйлемдер құрап жазады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы – 3 балл.
-біріңғай мүшелерді қатыстырып сөйлемдер құрап жазады.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
|
Жұптық жұмыс.
|
№4-тапсырма. Берілген сөз тіркестерін пайдаланып, бірыңғай мү ше лерді қатыстырып, диалог құрыңдар. Бірыңғай мүшелер мен интонациялық кідіріс туралы түсінігіңді сыныптасыңа айт.
|
Айтылым:
Берілген сөз тіркестерін пайдаланып, бірыңғай мү ше лерді қатыстырып, диалог құрады. Бірыңғай мүшелер мен интонациялық кідіріс туралы түсінігің сыныптасыңа айтады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Жалпы – 4 балл.
-Диалог құрайды
- Бірыңғай мүшелер мен интонациялық кідіріс туралы түсінігің сыныптасыңа айтады.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
|
|
№7-тапсырма. Экологиялық апат аймағындағы қоршаған ортаның ластануының адам өміріне зияны туралы сөйлемнің бірыңғай мүшелерін қатыстырып, пікірлесіңдер. Өз ойларыңды қорғаңдар.
|
Айтылым:
Экологиялық апат аймағындағы қоршаған ортаның ластануының адам өміріне зияны туралы сөйлемнің бірыңғай мүшелерін қатыстырып, пікірлеседі. Өз ойларын қорғайды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Жалпы - 3 балл.
- сөйлемнің бірыңғай мүшелерін қатыстырып, пікірлеседі
- Өз ойларын қорғайды.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: «Еркін микрофон» әдісі арқылы - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
«Еркін микрофон» әдісі арқылы сабаққа деген көзқарасын тыңдаймын.
Бүгінгі тақырып бойынша алдымызға қойған мақсатқа жете алдық па?
Сабақ несімен ұнады?
Не ой түйдіңіз?
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
«Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалатамын. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағалаймын.
|
|
Алматы облысы Қарасай ауданы «Жібек жолы» ауылы «Ы.Алтынсарин атындағы орта мектебі» КММ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстанның өсімдіктер әлемі
Пәні:
|
Қазақ тілі
|
Тоқсан:
|
3-тоқсан
|
Бөлім:
|
5-бөлім: Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер.Синтаксис
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Алымбаева Т.Д.
|
Күні:
|
18.01.23.
|
Сыныбы: 8 «З»
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстанның өсімдіктер әлемі
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
8.1.5.1 перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты таба білу, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдау;
8.2.4.1 тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау;
8.4.4.2 тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдану
|
Сабақтың мақсаты:
|
Перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты табады, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдайды.
Тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдайды
Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолданады.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Қысқамерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Табиғи ресурстар
№11-сабақ.
Бөлім:
6-бөлім: Қоршаған орта және энергия ресурстары. Синтаксис
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы:
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Табиғи ресурстар
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
8.1.6.1 коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу;
8.4.4.3 - сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана білу;
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізе алады;
сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолданады.
Көпшілік оқушылар үшін: коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізе алады. сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана алады
Кейбір оқушылар үшін: коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізе біледі;
сөйлем ішінде бірыңғай мүшелер және айқындауыш мүшелерді қолдана біледі
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


text:
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
Дүниежүзінде халықаралық көрме өткізудің маңыздылығы неде? Энергияны баламалы энергия көздерінен (күн, жел, су энергиясынан) алу неліктен дүниежүзілік үрдіске айналып отыр? ЭКСПО-ға келген мемлекеттер туралы не білесіңдер? ЭКСПО-2017 көрмесі келген қонақтарды несімен қызықтырды?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=46#(Ұ)._Ұйымдастыру_кезеңі:_1.Оқушылармен_амандасу,_түгендеу._Сынып_реттілігін_қадағалау._2.Ынтымақтастық_атмосферасын_қалыптастыру_Мақсаты


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№2-тапсырма: Сөйлемнің бірыңғай мүшелерін қатыстырып, энергия көздері туралы ақпарат тауып жаз.
|
Жазылым:
Сөйлемнің бірыңғай мүшелерін қатыстырып, энергия көздері туралы ақпарат тауып жазады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 2 балл.
- Сөйлемнің бірыңғай мүшелерін қатыстырып ақпарат жазады.
|
ДК
Оқулық
|
|
№3-тапсырма:
Мәтінді оқыңдар. Бір-біріңе сұрақ қою арқылы тақырыпта айтылған мәселені жан-жақты қарастырып, жауап беріңдер. Сөйлемдерден бірыңғай мүшелерді табыңдар.
|
Оқылым:
Мәтінді оқиды. Бір біріне сұрақ қойып, Сөйлемдерден бірыңғай мүшелерді табады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың оқылым және тыңдалым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор:
Жалпы-4 балл.
- Мәтінді оқиды.
- Бір-біріңе сұрақ қою арқылы тақырыпта айтылған мәселені жан-жақты қарастырады
- Сөйлемдерден бірыңғай мүшелерді табады
|
Оқулық
Жұмыс дәптерлері.
|
Жеке жұмыс
|
№8-тапсырма:
Төменде берілген сұрақтардың бірін таңдап, өз жауабыңды екі дерек арқылы дәлелдей отырып, жауап бер.
Болашақ ұрпаққа таза әлем қалдырғымыз келсе, не істеуімізге болады?
|
Айтылым:
Жауабын екі дерек арқылы дәлелдей отырып, жауап береді.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.
|
|


title:
Дескриптор:
Жалпы-4 балл - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы қорықтар Пәні: Қазақ тілі Тоқсан

text:
Дескриптор:
Жалпы-4 балл:
- дәлелмен жауап береді
|
Оқулық
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-oritar-peni-aza-tili-tosan.html?page=48#«Бір_ауыз_сөз»_әдісі._Мұғалім_сабақты_қорытындылау_мақсатында_оқушылардың_сабаққа_деген_көзқарасын,_рефлексиясын_тыңдайды.__Мақсаты