Сабақтың тақырыбы: Газдардың,сұйықтардың және қатты денелердің молекулалық құрылымы
Барлық заттар көзге көрінбейтін өте кіші бөлшек-атомдардан тұрады.
Барлық заттар көзге көрінбейтін өте кіші бөлшек-атомдардан тұрады.
1
Атом дегеніміз-химиялық реакциялар кезінде заттың бөлінбейтін ең ұсақ бөлшегі.
2
Бұл терминнің негізін салушы-грек ғалымы Демокрит(б.з.б. 460-370)
3
Ол кез-келген затты ұсақтап бөле отырып,ең соңында бөлінбейтін бөлшек атомды алуға болады деді. Грек тілінен аударғанда атомос-бөлінбейтін деген мағынаны береді.
Молекула (лат. moles – масса)– жай немесе күрделі заттың негізгі химиялық қасиеттерін сақтайтын және өздігінен өмір сүретін ең кіші бөлшек. Молекула атомдардан тұрады.
Молекула (лат. moles – масса)– жай немесе күрделі заттың негізгі химиялық қасиеттерін сақтайтын және өздігінен өмір сүретін ең кіші бөлшек. Молекула атомдардан тұрады.
Молекула ұғымы ғылымға 1860 ж. енгізілген. Ал тәжірибе жүзінде 1906 ж. француз ғалымы Жан Перрен броундық қозғалысты зерттеу кезінде дәлелдеген.
Сонымен кез-келген дене немесе зат атомдар мен молекулалардан тұрады. Физикада кең қолданылатын зат,дене және материя ұғымдары бір-бірімен тығыз байланысты.
Сонымен кез-келген дене немесе зат атомдар мен молекулалардан тұрады. Физикада кең қолданылатын зат,дене және материя ұғымдары бір-бірімен тығыз байланысты.
Дене деп нақты көлемі мен пішіні бар нәрсені айтады.
Зат деп денелерді,атомдар мен молекулалардан тұратын барлық нәрселерді айтады.
Материя деп дүниедегі барлық нәрсені айтады.
Заттар да,денелер де,әртүрлі өрістер мен сәулелер барлығы материяға жатады
Дене ме? Зат па?
Машина Ағаш
Су Темір
Орындық Тас
Қалам Алюминий
Тарақ
Фарфор
Зат құрылысы молекулалық теориясының үш қағидасы:
1)Барлық заттар өте ұсақ бөлшектерден-молекулалар мен атомдардан тұрады;
2)Молекулалар мен атомдар үздіксіз ретсіз қозғалыста болады;
3)Молекулалар мен атомдар өзара әрекеттеседі.
Заттың үш түрлі агрегаттық күйі болады:
Қатты Сұйық Газ
Көптеген денелер қатты күйге ауысқанда оны құрайтын молекулалар кристалдық тор құрайды.
Көптеген денелер қатты күйге ауысқанда оны құрайтын молекулалар кристалдық тор құрайды.
Молекулалары белгілі бір ретпен қайталанып орналасатын денелер-кристалл денелер,ал молекулалары ретсіз орналасатын денелер-аморф денелер деп аталады.
Қатты Сұйық Газ
Мұз Ауа Пластилин
Түтін Темір Бу Май
Кофе Ыдыс Шай
Денелердің атомдары мен молекулаларының арасындағы бос кеңістікке басқа заттардың атомдары мен молекулалары еніп орналаса алады.Яғни, бір заттың молекулаларының арасындағы кеңістікке екінші заттың атомдары мен молекулаларының өтуін диффузия деп атайды.
Денелердің атомдары мен молекулаларының арасындағы бос кеңістікке басқа заттардың атомдары мен молекулалары еніп орналаса алады.Яғни, бір заттың молекулаларының арасындағы кеңістікке екінші заттың атомдары мен молекулаларының өтуін диффузия деп атайды.


title: Сабақтың тақырыбы: Газдардың,сұйықтардың және қатты денелердің молекулалық құрылымы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gazdardisjitardi-jene-atti-denelerdi-molekulali.html#Молекула_(лат._moles_–_масса)–_жай_немесе_күрделі_заттың_негізгі_химиялық_қасиеттерін_сақтайтын_және_өздігінен_өмір_сүретін_ең_кіші_бөлшек._Молекула_атомдардан_тұрады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gazdardisjitardi-jene-atti-denelerdi-molekulali.html#Сонымен_кез-келген_дене_немесе_зат_атомдар_мен_молекулалардан_тұрады._Физикада_кең_қолданылатын_зат,дене_және_материя_ұғымдары_бір-бірімен_тығыз_байланысты.


title: Сабақтың тақырыбы: «Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы»

text:
Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.
Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.
Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:
Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
Температураның өзгеруіне байланысты зат үш түрлі күйде: қатты, сұйық және газ күйлерінде бола алады. Әр түрлі күйдегі заттың қасиеттері де түрліше болады. Бөлме температурасында (+20°С) сынаптан өзге металдар қатты күйде болса, ауадағы көптеген газдар қатты күйге минус (-270°С) температура шамасында ауысады.
Температураның өзгеруіне байланысты зат үш түрлі күйде: қатты, сұйық және газ күйлерінде бола алады. Әр түрлі күйдегі заттың қасиеттері де түрліше болады. Бөлме температурасында (+20°С) сынаптан өзге металдар қатты күйде болса, ауадағы көптеген газдар қатты күйге минус (-270°С) температура шамасында ауысады.
Жер бетінде температура негізінен +40°С-дан -50°С-ка дейін ауытқиды. Мұндай температурада азот, оттегі, сутегі сияқты заттар тек газ күйінде болатындықтан, оларды газдар деп атап кеткен. Ал газ да өте төменгі температурада сұйық және қатты күйге өте алады.
Пішіні мен көлемін сақтау - қатты денеге тән қасиет. Сұйық күйдегі дене өзінін, пішінін оңай өзгертеді, бірақ көлемін сақтайды. Сұйық құйылған ыдыс пішінін қабылдайды. Аққыштық, көлемін сақтау және пішінін оңай өзгерту - сұйыққа тән қасиет. Сұйықтың бұл қасиеті күрделі пішінді металл бұйымдарын жасауға пайдаланылады. Ол үшін балқыған металды, арнайы жасалған қалыптарға құйып, катырады. Сұйықтың молекулалары қатты денелердің молекулаларына карағанда бір-бірінен алшақ орналасады.
Пішіні мен көлемін сақтау - қатты денеге тән қасиет. Сұйық күйдегі дене өзінін, пішінін оңай өзгертеді, бірақ көлемін сақтайды. Сұйық құйылған ыдыс пішінін қабылдайды. Аққыштық, көлемін сақтау және пішінін оңай өзгерту - сұйыққа тән қасиет. Сұйықтың бұл қасиеті күрделі пішінді металл бұйымдарын жасауға пайдаланылады. Ол үшін балқыған металды, арнайы жасалған қалыптарға құйып, катырады. Сұйықтың молекулалары қатты денелердің молекулаларына карағанда бір-бірінен алшақ орналасады.
Сондықтан олардың арасындағы тартылыс күштері де, тебіліс күштері де қатты денелерге қарағанда кем болады. Сөйтіп, сұйық оңай ағады, оңай бөлінеді. Соған қарамастан сұйықтың көлемін өзгерту өте қиын.
Сондықтан олардың арасындағы тартылыс күштері де, тебіліс күштері де қатты денелерге қарағанда кем болады. Сөйтіп, сұйық оңай ағады, оңай бөлінеді. Соған қарамастан сұйықтың көлемін өзгерту өте қиын.
Газ молекуласы Газ молекулалары да, сұйық молекулалары сияқты ретсіз орналасады. Алайда, газ бен сұйықтық арасында елеулі айырмашылық бар. Сұйыққа қарағанда газдың көлемін оп-оңай өзгертуге болады. Мысалы, газ мейлінше оңай сығылады. Допты қолмен-ақ сығып, оның ішіндегі ауаның көлемін едәуір кішірейте аламыз. Газдардың қатты денелерден де, сұйықтықтардан да басты айырмашылығы - олар берілген көлемді түгел қамтып орналасады. Газдың тұрақты көлемі мен нақты пішіні болмайды, ол берілген көлемді түгел қамтиды.
Газ молекуласы Газ молекулалары да, сұйық молекулалары сияқты ретсіз орналасады. Алайда, газ бен сұйықтық арасында елеулі айырмашылық бар. Сұйыққа қарағанда газдың көлемін оп-оңай өзгертуге болады. Мысалы, газ мейлінше оңай сығылады. Допты қолмен-ақ сығып, оның ішіндегі ауаның көлемін едәуір кішірейте аламыз. Газдардың қатты денелерден де, сұйықтықтардан да басты айырмашылығы - олар берілген көлемді түгел қамтып орналасады. Газдың тұрақты көлемі мен нақты пішіні болмайды, ол берілген көлемді түгел қамтиды.


title: Физикалық эксперимент - Сабақтың тақырыбы: Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы

text:
Физикалық эксперимент. Stop-кадр тәсілі.
Интербелсенді тақтаға зат күйінің молекула қозғалысының бейнежазбасын қосып, белгілі бір уақытта тоқтатамын. Оқушылар бұл қай зат күйінің молекулалық қозғалысы екенін атап, оны қалай анықтағанын айтады. Сол арқылы оқушыларға сұрақтар қойылады.
«Білім қоржыны» кері байланыс
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.
Ойлан – жұптас – бөліс тәсілі арқылы жаңа сабақты
бойынша оқушылар жұмыс істегенде рөл, аудитория, форма, тақырып бойынша бөлініп тақырыптарды қорғайды.
Экранда көрсетілген суреттерден жылдам оқушылар атауларын сәйкестендіру жасайды.
Бейнекөрсетілім бойынша балалар заттың күйлерін анықтап,дәлелдеп түсіндіріп береді
Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, Білім қоржыны кестесін толтырады
|
Бағалау критерийлері
-Заттардың молекулалық құрылысын біледі.
-Газдардың, сұйықтар мен қатты денелердің құрылымын сипаттап, мысалдар келтіре алады.
Дескриптор:
-Теңәрекетті күштің анықтамасын біледі.
-Бір түзудің бойымен бағыттас екі күштің теңәрекетті күшін біледі.
Айырмашылықтарын айта алады.
-Формуласын біледі.
Жалпы балл-2
Дескриптор:
- Ең ұсақ бөлшек атомдар екенін біледі.
-Әр заттың молекуласы - сол заттың қасиеттерін сипаттайтынын біледі.
-Сурет бойынша молекулалар құрылысы арқылы заттың күйін анықтай алады
Жалпы балл-3
Дескриптор:
-Зат күйлерін ажырата алады.
-Атаулары мен суреттерін сәйкестендіре алады.
Жалпы балл-2
Дескриптор:
-Әр заттың молекуласы - сол заттың қасиеттерін сипаттайтынын біледі.
-Зат күйлерінің молекулаларының қозғалысын біледі.
-Бейнекөрсетілім бойынша молекулалар қозғалысы арқылы заттың күйін анықтай алады.
Жалпы балл-3
Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл
|
Оқулық
Слайд
Бейнекөрсетілім
Үлестірме стикерлер
Дескриптор
Оқулық
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gazdardi-sjitar-jene-atti-denelerdi-molekulali-v2.html?page=2#Дескриптор:_-Зат_күйлерін_ажырата_алады._-Атаулары_мен_суреттерін_сәйкестендіре_алады._Жалпы_балл-2_Дескриптор


title: Сабақтың тақырыбы: Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы

text:
Қысқа мерзімді жоспар
Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы
Білім беру ұйымының атауы
|
№58 ЖББМ
|
Пәні:
|
Физика
|
Бөлім:
|
Қысым
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Алиева Ф.Б.
|
Күні:
|
10.01.2023
|
Сынып: 7 б
|
Қатысушылар саны: 20
|
Қатыспағандар саны: 3
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
7.3.1.1 – заттардың молекулалық құрылысы негізінде, газдардың сұйықтар мен қатты денелердің құрылымын сипаттау
|
Сабақтың мақсаты
|
Зат күйлерін біледі және олардың түрін ажырата алады. Зат күйлеріне тән қасиеттерін ажырата алады. Денелердің молекулалық құрылымын сипаттай отырып, мысалдар келтіре алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
10 минут
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
15 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы.
10мин
Рефлекция
Бағалау
Үй тапсырмасы
|
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Жағымды атмосфералық жағдай тудыру. «Молекула-молекула» әдісі арқылы тақырыпты ашу, топқа бөлу
1.Газ
2.Сұйық
3.Қатты
Үй тапсырмасын тексеру.«Ыстық орындық» орындық әдісі бойынша сұрақ -жауап
1. Қандай күшті теңәрекетті күш деп атайды?
2. Бір түзудің бойымен бір жаққа қарай бағытталған екі күштің теңәрекетті күші неге тең?
3. Бір түзудің бойымен қарама-қарсы жаққа қарай бағытталған екі күштің теңәрекетті күші қай жаққа қарай бағытталады.?
4. Формуласы қандай?
Жаңа тақырып
« Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі
Физика пәнінің ерекшелігін ескере отырып топтар Ойлан – жұптас – бөліс тәсілі арқылы жаңа сабақты меңгеретін болады. Әр топ оқушы берілген материал мен суреттер арқылы постер толтырады. Зат күйініне байланысты тақырыптарын қорғайтын болады.
Тапсырмадан соң оқушыларға ауызша кері байланыс беремін.
"Бұл - жақсы жауап"
"Сен жетістіктерге жетудесің!"
"Сенің тəжірибені сипаттауың нақты жəне логикалық түрде. Келесі жолы саған өз көзқарасыңа қатысты қателіктерің туралы ойлану қажет"
"Бұл мен күткен жауап емес".
|


title: Үй тапсырмасын тексеру. "Өткенге шолу"

text:
Үй тапсырмасын тексеру. "Өткенге шолу"
1. Қандай күшті теңәрекетті күш деп атайды?
2. Бір түзудің бойымен бір жаққа қарай бағытталған екі күштің теңәрекетті күші неге тең?
3. Бір түзудің бойымен қарама-қарсы жаққа қарай бағытталған екі күштің теңәрекетті күші қай жаққа қарай бағытталады.?
4. Формуласы қандай?
|
Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.
|
Дескриптор:
-Теңәрекетті күштің анықтамасын біледі.
-Бір түзудің бойымен бағыттас екі күштің теңәрекетті күшін біледі.
Айырмашылықтарын айта алады.
-Формуласын біледі.
Жалпы балл-2
|
Сабақтың ортасы
20 минут
|
Жаңа тақырып
І. РАФТ тәсілі
Физика пәнінің ерекшелігін ескере отырып топтар РАФТ тәсілі арқылы жаңа сабақты меңгеретін болады. Әр оқушы берілген материал мен суреттер арқылы РАФТ кестесін толтырады. Сол зат күйінің атынан рөлге еніп, тақырыптарын қорғайтын болады.
Тапсырмадан соң оқушыларға ауызша кері байланыс беремін.
"Бұл - жақсы жауап"
"Сен жетістіктерге жетудесің!"
"Сенің тəжірибені сипаттауың нақты жəне логикалық түрде. Келесі жолы саған өз көзқарасыңа қатысты қателіктерің туралы ойлану қажет"
"Бұл мен күткен жауап емес".
ІI. "Сәйкестендіру" тәсілі
Экранда әртүрлі заттардың суреттері мен соған сай зат күйлерінің атаулары көрсетіледі. Оқушылар сол атаулар мен суреттерді сәйкестендіріп қойып, жауабын табатын болады.
ІII.Физикалық эксперимент. Stop-кадр тәсілі.
Интербелсенді тақтаға зат күйінің молекула қозғалысының бейнежазбасын қосып, белгілі бір уақытта тоқтатамын. Оқушылар бұл қай зат күйінің молекулалық қозғалысы екенін атап, оны қалай анықтағанын айтады. Сол арқылы оқушыларға сұрақтар қойылады.
|
РАФТ кестесі бойынша оқушылар жұмыс істегенде рөл, аудитория, форма, тақырып бойынша бөлініп тақырыптарды қорғайды.
Экранда көрсетілген суреттерден жылдам оқушылар атауларын сәйкестендіру жасайды.
Бейнекөрсетілім бойынша балалар заттың күйлерін анықтап,дәлелдеп түсіндіріп береді
|
Дескриптор:
- Ең ұсақ бөлшек атомдар екенін біледі.
-Әр заттың молекуласы - сол заттың қасиеттерін сипаттайтынын біледі.
-Сурет бойынша молекулалар құрылысы арқылы заттың күйін анықтай алады
Жалпы балл-3
|


Дескриптор:
-Зат күйлерін ажырата алады.
-Атаулары мен суреттерін сәйкестендіре алады.
Жалпы балл-2
Дескриптор:
-Әр заттың молекуласы - сол заттың қасиеттерін сипаттайтынын біледі.
-Зат күйлерінің молекулаларының қозғалысын біледі.
-Бейнекөрсетілім бойынша молекулалар қозғалысы арқылы заттың күйін анықтай алады.
Жалпы балл-3
|
Қосымша -1
Қосымша -2
Қосымша -3
Бейнекөрсетілім
|
Сабақтың соңы.
10мин
Рефлекция
Бағалау
Үй тапсырмасы
|
Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.
-105 беттегі кестені толтыру
|
Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.
|
Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл
|
Үлестірме стикерлер
Дескриптор
Оқулық
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Оқушыларға жеке қолдау көрсету, оқу материалдары мен дереккөздерді оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып,
Мотивациясы жоғары оқушылар:
"РАФТ" тәсілін пайдаланып, оқушылар зат күйлерінің рөліне еніп, сабақ мақсатына жетуіне ықпал жасаймын.
Көмек қажет ететін оқушыларға «Сәйкестендіру» тәсілі оқушының ынталану қабілетін арттыруға көпірше болып қызмет атқарады.
Тапсырмалар бере отырып, күтілетін нәтижеге жетелеймін.
|
Әрбір кезең бойынша оқушыларға ауызша және бас бармақ, смайликтермен кері байланыс беріп отырамын, сол арқылы оқушыларды ынталандыруға бағыттап отырамын, қолдау көрсетемін.
Оқушылардың өзін-өзі бағалауы, топтардағы бағалау жүріп отырады
«Рефлексия пирамидасы» әдісі арқылы кері байланыс береді
|
Физика кабинетіндегі қауіпсіздік ережесі еске салынады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Сабақтың тақырыбы: Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы Бөлімі: 3А Қысым

text:
Сабақтың тақырыбы: Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы
Бөлімі:
7.3А Қысым
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы:
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Газдардың сұйықтар және қатты денелердің молекулалық құрылымы
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
7.3.1.1 – заттардың молекулалық құрылысы негізінде, газдардың сұйықтар мен қатты денелердің құрылымын сипаттау
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар істей алады: Зат күйлерін біледі және олардың түрін ажырата алады.
Көптеген оқушылар істей алады: Зат күйлеріне тән қасиеттерін ажырата алады.
Кейбір оқушылар істей алады: Денелердің молекулалық құрылымын сипаттай отырып, мысалдар келтіре алады.
Бағалау критерийлері
-Заттардың молекулалық құрылысын біледі.
-Газдардың, сұйықтар мен қатты денелердің құрылымын сипаттап, мысалдар келтіре алады.
Құндылықтарға баулу
Жалпыға бірдей еңбек қоғамы құндылығын дарытуда оқушыларға оқу үдерісінде бақылау жүргізуге, топтастыруға, зерттеуді жүйелеуге, құбылыстарды бір-бірімен байланыстыру мен оларға түсінік беруге үйрету.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gaz-zadari.html#1.Ұйымдастыру._Оқушылармен_амандасып,_түгендеу_2._Жаңа_сабақты_түсіндіру:_Газдағы_процесстер_және_газ_заңдары

title: Сабақтың тақырыбы: Газ заңдары

text:
Күні: айы: сынып: нешінші сабақ:
Сабақтың тақырыбы: Газ заңдары;
Мақсаты:
а)білімділік:Газ заңдары деген не?Олардың қандай ерекшелігі бар және газ заңдарын есеп шығаруда қолдана білу дағдыларын қалыптастыру,дұрыстығына көз жеткізу;
ә)дамытушылық:МКТ-ның негізгі теңдеуі Менделеев-Клайперон теңдеуін қорытып шығару және оны есептер шығаруда қолдана білу дағдыларын дамыту;
б)тәрбиелік : оқушыларды сауатты азамат болуға еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Құраладар: компьютер, интерактивті тақта,проектор, оқулықтар,есептер жинағы,электронды оқулық сынып 10 сынып,ғалымдар өмірбаяны.
Сабақтың түрі: аралас,демонстрациялық .
Пән аралық байланыс: математика,химия, информатика.
Сабақ барысы
1.Ұйымдастыру кезеңі.
2.Жаңа сабақты түсіндіру.
3.Жаңа сабақты бекіту.
4.Үй тапсырмасын сұрау.
5.Үйге тапсырма беру
6.Бағалау
1.Ұйымдастыру.
Оқушылармен амандасып, түгендеу
2. Жаңа сабақты түсіндіру:
Газдағы процесстер және газ заңдары:
Параметрлерінің бірінің шамасы өзгеріссіз өтетін процестерді изопроцестер деп атайды.Газдың үшінші параметрі тұрақты болған кездегі екі параметрі арасындағы мөлшерлік байланысты (тәуелділікті) газ заңдары деп атайды.
Идеал газ күйінің теңдеуіне сүйеніп изопроцестердің негізгі түрлерінің физикалық құбылыстарын қарастырайық.
Температура тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйінің өзгеру процесін изотермалық процесс деп атайды.Бұл процесс Бойль-Мариотт заңмен жазылады:
PV=const
Газ температурасының тұрақты ұстау үшін, оның температурасын өзгертпейтіндей етіп жылуалмасып тұратын жүйе- термостат қажет.Әйтпесе,газ сығылғанда немесе созылғанда оның температурасының өзгерісі елеулі.Изотермиялық процестің (P,V) жазықтығындағы графигі, изотерма деп аталатын,гиперболаны береді .
Қысым тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйінің өзгеру процесін изобарлық процесс деп атайды.Егер ыдыста газ қысымы тұрақты болуы үшін ,оның қабырғалары жылжымалы (қозғалмалы) болуы керек. Изобарлық процестің (V,T) жазықтығындағы графигі,изобара деп аталатын,түзу сызықты береді (1.10-сурет)
V
V/T=const
O T
1.10-сурет
Көлем тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйінің өзгеру процесін изохоралық процесс деп атайды.Егер газ герметикалық ыдыста болса, онда газ көлемі тұрақты болады.Изохоралық процестің (P,T) жазықтығындағы графигі,изохора деп аталатын, түзу сызықты береді (1.11-сурет)
P P/T=const
O T
Ғалымдыр өмірбаяны:
Гей-Люссак заңы- негізгі заңдардың бірі.Гей-Люссак заңы бойынша берілген газ массасының көлемі тұрақты кезінде температураға сызықты тәуелді Vt, мұндағы V0 және Vt- бастапқы және соңғы температуралар aV0 (1+= болып өзгереді:Vt кезіндегі газдың сәйкес V-газдың тұрақты қысым кезіндегі a көлемдері,t-осы температуралардың айырмасы,жылулық ұлғаю коэффиценті (ол барлық газ үшін шамамен 1/273,15 К-1).
Гей-Люссак заңы тек идеал газдар үшін дәл орындалады.Ал нақты (реал)газдар бұл заңға температура мен қысымның кризистік мәндерінен алыс мәндерінде ғана бағынады.Гей-Люссак заңы Клайперон теңдеуінің дербес жағдайы болып есептеледі.Бұл заңды 1802ж. француз ғалымы Ж.Л.Гей-Люссак (1778-1850) ашқан.
3. Жаңа сабақты бекіту:
1.Изопроцесстер дегеніміз не?
2.Бойль-Мариотт заңы қалай анықталады?
3.Температура тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйінің өзгеру процессі қалай аталады?
4.PV=const кімнің заңы?
5.Газдағы процесстерді нешеге бөлуге болады?
4.Үй тапсырмасын сұрау.Өткен тақырыпты пысықтау сұрақтары:
1.Менделеев Клайперон теңдеуі қалай жазылады?
2.Молекулалар концентрациясы деген не?
5.Үйге тапсырма беру:
6.Қорытындылап баға қою:
Әр оқушыға сабаққа қатысып отыруына байланысты тиісті бағаларын қоямын.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gaz-zadari.html#3._Жаңа_сабақты_бекіту:_1.Изопроцесстер_дегеніміз_не_2.Бойль-Мариотт_заңы_қалай_анықталады

title: Сабақтың тақырыбы: Газ заңдары


title: Сабақтың тақырыбы: Газ заңдары


title:
Ойлау
дағдысының - Сабақтың тақырыбы Гендік инженерия заман талабы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың басы
3 минут
|
І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасу, оларды түгендеу, дәптерлеріне бүгінгі күнді жазғызу.
Қызығушылықты ояту. Оқушыларға суреттер көрсетіледі, суреттер бойынша өз ойларын білдіреді.
Суреттерге мұқият қараңдар, не байқадыңдар?
Сабақтың тақырыбы, мақсаты хабарланады.
|
Оқушыларға суреттер көрсетіледі, суреттер бойынша өз ойларын білдіреді.
|
ҚБ «Блум таксономиясы»
«Шапалақ» әдісі
|
|
Сабақтың ортасы
5 минут
7 минут
2 минут
6 минут
|
Мағынаны тану кезеңі. Ой шақыру.
ОҚЫЛЫМ АЛДЫ тапсырмасы. Жеке жұмыс. Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар жайында бейнебаян
ОҚЫЛЫМ ТАПСЫРМАСЫ. Тақырыпқа байланысты екі мәтінді салыстыра отырып, стильге тән ұқсастықтары мен айырмашылықтарын жазады.
1-мәтін - оқылым мәтіні. Төрегелді Шармановпен сұхбат.
2-мәтін – «Жаһандық байланыс» мәтіні.
Жаһандық байланыс.
Гені түрленген өсімдіктердің егіс алқабы көбейіп кетті. 1996 жылы әлемде трансгенді өсімдіктердің егіс алқабының көлемі — 1,7 млн. гектар болса, 2002 жылы бұл көрсеткіш 52,6 млн. гектарға жетті (оның ішінде 35,7 млн. гектары — АҚШ-тың үлесінде), ал 2006 жылы 102 млн. гектарға гені түрлендірілген дақылдар егілген.
Деректерге сүйенсек, 2006 жылы әлемнің 22 елінде гені өзгеріске ұшыраған өсімдіктер өсіріліпті. Гендік өзгеріске ұшыраған дақылдар, әсіресе, АҚШ, Аргентина мен Канадада көп. Жалпы, бұл елдерден бөлек, Румыния, Болгария, Испания, Бразилия, Уругвай, Үндістан, Индонезия, Испания, Мексика, Германия, Австралия, Филиппин, Оңтүстік Африка, Колумбия, Жапония, Қытайда гені түрлендірілген дақылдар өсіріледі.
Дескриптор:
Мәтін тақырыбын, мәселесін анықтайды.
Стильдерді ажырата алады;
3. Стиль белгілерін таба алады;
4. Мәтіннен дәлелдер келтіре алады;
5.Тұрлаулы мүшелерді анықтайды.
ҚБ
ІІІ.ОҚЫЛЫМНАН КЕЙІН.
6-тапсырма. Оқылым мәтініндегі сөйлемдерді қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемге түрлендріп көріңдер. Жасалу жолын түсіндіріңдер.
Пікірталас жүргізу.
1-топ. «ГМО-ның әсеріне ұшыраған тағамдар зиянды деп есептейді» тақырыбында кейс дайындайды.
2-топ. «ГМО-ның әсеріне ұшыраған тағамдар зиянды деп есептемейді» тақырыбында кейс дайындайды.
Дескриптор:
«Зиянды» деп есептеп, қарсы пікір айтады;
Дәлелді айғақтар келтіреді;
«Зиянды» деп есептемейді, қарсы пікір айтады;
Дәлелді айғақтар келтіреді;
Ой қорытындысын шығарады.
Тапсырма. Жеке жұмыс.
Сабақтың соңында оқушылар ПОПС формуласы арқылы ой түйін жасайды.
Пікір (Менің ойымша...)
Дәлел(Себебі,...)
Мысал (Мысалы,...)
Қорытынды (Қорыта айтқанда,...)
|
Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар жайында бейнебаян көріп, ой тұжырымдайды.
Оқушылар тақырыпқа байланысты екі мәтінді салыстыра отырып, стильге тән ұқсастықтары мен айырмашылықтарын жазады.
Грамматикалық тақырыппен танысады.
Грамматикалық тақырыпқа байланысты тапсырмалар орындайды.
Оқушылар топқа бөлініп, тақырыпқа байланысты пікірталас жүргізеді.
Сабақтың соңында оқушылар ПОПС формуласы арқылы ой түйін жасайды.
|
ҚБ «Блум таксономиясы»
ҚБ «Блум таксономиясы»
|
https://www.youtube.com/watch?v=WlIuzn8w9Eo
http://www.aktobegazeti.kz/?p=21397
https://www.tarbie.kz/11321
|


title: Сабақтың соңы - Сабақтың тақырыбы Гендік инженерия заман талабы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың соңы
3 минут
|
Рефлексия. «Тазалық» ойыны түрінде алу.
Оқушыларға бір парақ беріледі. Онда суреттер салынған:
Чемодан (суреті) қоқыс жәшігі (суреті) еттартқыш (Суреті)
- Құрметті оқушылар, бүгінгі тақырып бойынша алған керекті ақпараттарыңызды чемоданға салыңыздар (жазыңыздар), бүгіні сабақтағы керек емес болған, артық дүниені қоқыс жәшігіне салыңыздар (жазыңыздар). Ал бүгіні ақпараттың ішінде әлі оқуым керек, толықтыруым керек дегендері болса, еттартқышқа салыңыздар (жазыңыздар)
|
|
Сабақта саралау тапсырмалары болды ма? Қалайша қолдау көрсете аламын? Қабілетті оқушыларды оқытуда алдыма қандай міндеттер қоямын?
|
Оқушылардың материалды қаншалықты игергенін қалай бағалаймын?
|
Денсаулық пен қауіпсіздік техникасын сақтау
|
|
|
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ/ оқыту мақсаттары шыншыл ма?
Барлық оқушылар ОМ жетті ме?
Егер жоқ болса, неге?
Сабақтағы саралау дұрыс өтті ме?
Сабақтағы кезеңдер сақталды ма? Жоспардан тыс не жасалды? Неге?
|
|
Жалпы бағалау
Қандай екі аспект жақсы өтті? (оқыту мен білім беру туралы ойланыңыз)
1:
2:
Сабақты жақсартуға не себеп болатын еді? (оқыту мен білім беру туралы ойланыңыз)
1:
2:
Сабақ барысында сыныптың жетістігі туралы не ойладым/ жеке оқушылардың қиындығы, келесі сабақтарда неге назар аудару қажет?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gendik-injeneriya-zaman-talabi-ou-bafdarlamasin.html?page=3#Оқушылардың_материалды_қаншалықты_игергенін_қалай_бағалаймын__Денсаулық_пен_қауіпсіздік_техникасын_сақтау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gendik-injeneriya-zaman-talabi-ou-bafdarlamasin.html?page=3#Сабақта_саралау_тапсырмалары_болды_ма_Қалайша_қолдау_көрсете_аламын_Қабілетті_оқушыларды_оқытуда_алдыма_қандай_міндеттер_қоямын


title: Сабақтың тақырыбы Гендік инженерия заман талабы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Барлық оқушылар: әртүрлі стильдегі мәтіндердің ерекшелігін ажырата біледі, сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін біледі;
Көпшілігі: әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін ажыратады, сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажырата біледі.
Кейбір оқушылар: әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдайды, сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажырата біледі, түрлендіреді.


title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі

text:
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
1-тапсырманы орындатады.
Суретте көрсетілген заттар бойынша тапсырмалар орындаймыз
Сөз
|
Сөз тіркесі
|
Одағайды қатыс тырып, сөйлем құрау
|
Алма
|
Тәтті алма
|
Түу, 1 кг алма ала салмаппын!
|
Айтылым. Саралау тапсырмалары АВС
2- тапсырма. Сұрақтарға жауап береді. Мысал келтіреді.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады
|
Жазылым.
1-тапсырма. Суреттегі заттар ды қатыстырып, кесте толтырады
2- тапсырма. Сұрақтарға жауап береді. Мысал келтіреді.
|
Дескриптор:
Сөз тіркесін жазады.
Сөйлем құрайды
Одағайды қатыстырып сөйлем құрайды
Одағайдың қай түрін қатыстырғанын анықтайды
Дескриптор:
Сұрақтарға жауап береді
Жартылай дайын өнімді атайды
Зиянын айта алады
Өз ойын дәлелдеп, себебін жеткізеді
|
Оқулық,
жұмыс дәптерлері.
|


ҚБ: Өзін-өзі бағалау 4 баллдық
ҚБ:Саусақпен бағалау
|
Тыңдалым. 3-тапсырманы тыңдатады.
Негізгі ойды анықтатып, мәтін бойынша бірнеше проблемалық сұрақтарды сұрайды
|
Тыңдалым. 3-тапсырма. Негізгі ойды анықтап, мәтін бойынша бірнеше проблемалық сұрақтар дайындайды
|
Дескриптор:
Негізгі ойды анықтайды
Жай сұрақтар құрастырады
Күрделі сұрақтар құрастырады
- Мәтіндегі ақпараттар бойынша өз пікірлерін жазады. Мәтін бойынша бірнеше проблемалық сұрақтар дайындайды.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
ҚБ: Түстермен бағалау
|
|
4-тапсырма. Мәтіндегі ақпараттар бойынша өз пікірлерін дәлелдейді, жазады.
Кімнің пікірі сендерге ой салды.
|
Айтылым.
Осы тапсырманы орындау арқылы айтылым дағдылары қалыптасады.
|
.Дескриптор:
Өз ойын айтады
Дәлелдейді
Мысал келтіреді
Қорытынды шешім шығарады
|
Оқулық, жқмыс дәптерлері.
Түстермен бағалау
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Блоб ағашы» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
|


title: Тиімділігі - Сабақтың тақырыбы: Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды
сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі. 1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Сабақтың тақырыбы: Гендік өзгеріске ұшыраған тағамдар Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
7.2.5.1. Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру.
7.4.4.4. Одағай түрлерін ажырата білу, қолдану.
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыра алады.
Көпшілік оқушылар үшін: Одағай түрлерін ажырата білу, қолдана алады.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
7 мин.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру. Сабаққа қызығушылықарын арттыру. «Кім тапқыр?»ойыны тамақ атауларын айтқызу, мұғалім НАН-нар-рожки-икра-
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне атауларды айтады, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Үй тапсырмасын сұрау .Стикерге жазу арқылы 8-тапсырма. Көңіл күй одағайларын пайдаланып, сүт өнімдері туралы 5 сөйлем құрау.
Оқулық, жұмыс дәптерлері
ДК экраны
ҚБ: «Жарайсың!»
«Алдын-ала берілген атаулар» Мұғалім сабақ басында жаңа тақырып бойынша тақтаға бірнеше атау жазып қойдым, осы сөздердің мағынасы, мазмұны және өзара қатынасы жайлы сұраймын. Содан кейін бірнеше оқушының ойы мен пікірін тыңдауына болады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
Айтылым. Ой түрткі сұрақтары
ГМО, жартылай өнім, өзгеріске ұшыраған тамақтар, аллергия
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gendik-ozgeriske-shirafan-tafamdar-ou-bafdarlam.html#Үй_тапсырмасын_сұрау_.Стикерге_жазу_арқылы_8-тапсырма._Көңіл_күй_одағайларын_пайдаланып,_сүт_өнімдері_туралы_5_сөйлем_құрау.


title: Үй тапсырмасын тексеру - Сабақтың тақырыбы: Генетиканың даму тарихы. Белгілердің Г. И. Мендель ашқан тұқым қуалау...

text:
Үй тапсырмасын тексеру Гаметогенез дегеніміз не? Гаметогенез – жыныс жасушаларының түзілу процесі.
Жыныс жасушалары қалай аталады? Гамета
Аналық және аталық жыныс жасушаларының түзілуі қалай аталады? Аналық жыныс жасушаларының түзілуі – овогенез, аталық жыныс жасушаларының түзілуі – сперматогенез.
Овогониялар және сперматогониялар дегеніміз не? Гаметалар түзілетін диплоидті жасушалар
Жыныстық пісіп жетілудің қанша түрі бар? 2
Сперматозоидтердің қызметі қандай? Хромосома жиынтығын жұмыртқа жасушасына жеткізу.
Жұмыртқа жасушаларының пішіні? Шар тәрізді, сперматозоидтерге қарағанда көлемі үлкен болып келеді.
Сары уыз деген не? Ұрықтың ерте даму кезеңіндегі қорекке қажетті материал.
Жыныстық көбеюге сипаттама беріңдер. Ұйымдасқан жыныс жасушалары – гаметалардың қосылуы мен зиготаның түзілуі негізінде организмдердің пайда болуы мен ұрпақтардың ауысуы.
Жұп хромосома жиынтығынан тұратын сперматозоидпен ұрықтанған жұмыртқа жасушасы? Зигота
Жыныстық көбею қалай жүреді? Жыныс бездерінде түзілетін екі жыныс жасушасы – жұмыртқа жасушасы мен сперматозоидтің қосылуы арқылы жүреді.
Жыныстық көбеюдің эволюциялық негізгі бағыты ? Сингамия
Алғышарттар.
а)Оқушылар генетиканың даму тарихы, белгілердің Г.И.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары туралы білулері керек.
ә)Оқушылар гибридологиялық әдіс, моногибридті шағылыстыру, доминанттылық және ажырау жайлы білулері керек.
Мұғалімнің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Тапсырма-1.1.Жеке жұмыс. Мәтінге бағытталған әрекет. МБӘ. Оқушылар мәтіннің бірінші, екінші бөлімін оқиды.
2.Жұптық жұмыс. Оқушылар оқығанын талқылайды, білгендерін ортаға салады.(5 минут)
Тапсырма-1. 1.Жеке жұмыс. МБӘ.
Оқушылар мәтіннің бірінші, екінші бөлімін оқиды.
Жұптық жұмыс. Оқушылар оқығанын талқылайды, білгендерін ортаға салады.(5 минут)
Тапсырма – 2. Мәтінмен жұмыс.
Сұраққа жауап береді және бір- бірінің жұмысын тексереді.
Тапсырма-3. Генетиканың даму тарихы туралы сызба - нұсқа сызу
Оқушылар берілген тапсырманы орындайды, өз білгендерінің дұрыс- бұрыстығын анықтайды.
Тапсырма – 4. Тұқымқуалаушылықтың қасиетін тірек-сызба арқылы түсіндіру


title: Тұқымқуалаушылықтың үш қасиеті - Сабақтың тақырыбы: Генетиканың даму тарихы. Белгілердің Г. И. Мендель ашқан тұқым...

text:
Тұқымқуалаушылықтың үш қасиеті
Ата – ана белгілері мен ұрпақ белгілерінің ұқсас болуы
Кейбір ұрпақтарда арға ата – баба қасиеттерінің қайталануы
Ұрпақ белгілерінің ата-ана белгілерінен өзгеше болуы
Тапсырма-5. Кестемен жұмыс. Генетиканың даму тарихы
Бірінші кезең
|
Екінші кезең
|
Үшінші кезең
|
1901 жылы голландия ғалымы Гуго Де Фриз өсімдіктерде жүргізген тәжірибелері бойынша тұқым қуалайтын өзгергіштікті түсіндіретін мутациялық теория ұсынды. 1903 жылы дат ғалымы В.Иогансен Мендельдің жұмысын негізге ала отырып, популяциялар және таза сорттармақ туралы теория жасады.
|
Америкалық генетик Т.Морганның тұқым қуалаудың хромосомалық теориясын жасауынан басталады. Бұл теорияға У.Сэттон мен Т.Боверидің тәжірибелері негіз болды. Т.Моргон хромосомалық теориясында тұқым қуалайтын гендер хромосомаларда тізбектеле орналасады деп тұжырымдайды.
|
1953 жылы америкалық ғалым Дж. Уотсон және ағылшын физигі Ф.Крик хромосомаларды құрайтын дезоксирибонуклеин (ДНҚ) молекуласының құрылысын анықтады. Оның тұқым қуалауда басты қызмет атқаратынын дәлелдеді.
|
|
|
|
|
Үй жұмысы 1 мин
|
Мұғалімнің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
§ оқу, мазмұндау
|
Тапсырманы күнделіктеріне белгілеп алу.
|
Мұғалімнің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Сабақты қорытындылау. Кері байланыс.
Бүгін не үйрендіңіздер? Сабақта үйренгенді қалайша пайдалануға болады деп ойлайсыздар? Бүгінгі сабақ қалай өтті? Сабаққа белсене қатысқан оқушыларды бағалайды.
|
Сабаққа белсене қатысқан оқушы тиісті бағасын алады. Сұрақтарға жазбаша жауап береді.
|


|
Сабақтың тақырыбы: Генетиканың даму тарихы. Белгілердің Г. И. Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары. Сілтеме
|
бет | 1/3 | Дата | 17.01.2022 | өлшемі | 83,5 Kb. | | #24066 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 00158b76-e30a31a2
Сабақ
Биология 10 сынып
|
Мұғалім аты-жөні
|
|
Сабақтың тақырыбы: Генетиканың даму тарихы. Белгілердің Г.И.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары.
|
Сілтеме:
|
10-сынып оқулығы
|
Сабақтың мақсаты:
|
Білімділік: Оқушылар генетиканың даму тарихы туралы білуі тиіс. Г.И.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары туралы білуі тиіс.
Дамытушылық: Оқушылар гибридологиялық әдіс, моногибридті шағылыстыру, доминанттылық және ажырау заңдары туралы ойланады, пікірлеседі.
Тәрбиелік: Оқушылар ынтымақтастық және шығармашылық тұрғысынан бірлесе әрекеттеседі, бір- бірінің пікірлерімен санасады, бір- біріне жәрдемдеседі.
|
Нәтиже:
|
Оқушылар генетиканың даму тарихы, белгілердің Г.И.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары туралы біледі.
|
Сабақтың түрі:
|
Аралас сабақ
|
Әдіс-тәсілдері:
|
СТО, АКТ, «Жигсо» тәсілі
|
Пәнаралық байланыс:
|
ботаника
|
Қажетті материалдар
|
Оқулық, электронды оқулық, плакат, жұмыс дәптер.
|
Ұйымдастыру кезеңі 2 мин.
|
Мұғалімнің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
1.Сәлемдесу 2.Ұйымдастыру 3.Сабақ барысымен таныстыру. 4.Балалардың назарын сабаққа шоғырландыру
|
Сәлемдесу Өздерін ретке келтіру Кітап құралдарын, жұмыс дәптерлерін, қалам қарындашын дайындыққа келтіру
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
№1-тапсырма:
Геоэкологиялық аудандастыру тақырыпшасы туралы бейнеролик көрсетеді.
|
https://youtu.be/AgGa6HopA7o
Оқушылар бейнероликті мұқият көреді. Бейнеролик бойынша талқылау жүргізеді. Бір-біріне, мқғалімге сұрақтар қойып, жауап беріп, бір-бірінің білімдерін толықтырады.
|
Дескриптор: Жалпы – 5 балл.
- Бейнеролик көреді.
-Талқылау жасайды.
-Сұрақтар қояды.
-Сұрақтарға жауап береді.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК.
|
|
№2-Тапсырма:
Қазақстанның геоэкологиялық аудандастырылуы туралы талқылау жасаңдар.
|
Картамен жұмыс:
Қазақстанның геоэкологиялық аудандастырылуы туралы сыныптастарымен талқлау жүргізеді.
|
Дескриптор: Жалпы – 5 балл.
-Қазақстанның геоэкологиялық аудандастырылуы туралы талқылау жасайды.
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, ДК.
Карта
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету»


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Геоэкологиялық аудандастыру Бөлім

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөз» әдісі.
«Қошеметтеу» әдісі.
1-10 баллдық жүйе бойынша бағаланады.
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Сабақтың тақырыбы: Геоэкологиялық аудандастыру Бөлім

text:
10.3.2.4 дүниежүзі аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша аудандастыру
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Білім алушылар дүниежүзі аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейін анықтайды.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Жұмыс жасау ережені еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты:Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
Геоэкологиялық аудандастыру дегенді қалай түсінесің?
Тұрақтылық дегеніміз қандай мағынада қолданыс табады?
Қазақстанның геоэкологиялық аудандастырылуы туралы қандай ақпаратты білесің?
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.


title: Сабақтың тақырыбы Геоэкологиялық аудандастыру

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Табиғатты пайдалану және геоэкология
|
Мектеп: № 94 орта мектеп
|
Күні: 14.11.2019ж.
|
Мұғалімнің аты-жөні: Төкеш Д.Ж.
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Геоэкологиялық аудандастыру
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.3.2.3 дүниежүзі аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша аудандастыру;
|
Сабақ мақсаттары
|
дүниежүзі аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша аудандастыру;
|
Бағалау критерийлері
Дағдылар:
Білімін қолдану, зерттеушілік дағдылар
|
- дүниежүзі аумағын ластану деңгейін анықтай алады;
- табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша аудандастырады;
|
Тілдік мақсаттар
|
Пәндік сөздік қор/ Пәндік лексика мен терминалогия:
Сабақ барысында кездесетін тапсырмаларда сөздің мағынасын ажырату, түсіну немесе мәтінді оқу арқылы таныстырылым жасау.
Токсинді ластану индексі
Ластану деңгейі
Әлемдік көлемде ластану
Аймақтық көлемде ластану
|
Құндылықтарды
дарыту
|
- туған жерге
- қоршаған ортаны қорғауға деген қамқорлық
- ғаламдық және жергілікті жердің табиғатын бағалауға үйрету
|
Пәнаралық байланыстар
|
Экология, экономика
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Интерактивті тақта, презентация
|
Бастапқы білім
|
Геосфераның ластану түрлері
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекеттер
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру. Сәлемдесу.
сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтау;
Сабақ мақсатымен, тапсырмалармен және бағалау критерийлерімен танысу.
Ой шақыру (топтық жұмыс)
Ең лас қалалар мен елдердің ондығын болжаңыз.
Бұл елдерді неліктен ластану деңгейі жоғары деп бағалайсыз?
Топта оқушылар өз болжамдарын жасап, ондық мемлекеттердің тізімін жасайды. Ласану себебін және салдарын түсіндіреді.
Әр топ өз болжамдарымен таныстырып болған соң, болжамды нақтылау үшін ақпарат құралдарын пайдаланады.
|
Экологиялық мәселелерге қатысты суреттер
|
Сабақтың ортасы
|
Мұғалімнің таныстыруы
«The Eco Experts» Эксперттер ұйымының ғалымдарының бірлескен тобы әлемнің барлық елдерінің экологиялық деректерін талдап, жағдайды көрнекі түрде көрсету мақсатында графикалық карталарды жасады. Ол үшін Халықаралық энергетикалық агенттік пен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының соңғы деректерін пайдаланды. Мұндай факторлар:
1. Халықтың жан басына шаққандағы энергияны тұтыну;
2. Жан басына шаққандағы қазба отынының жануынан көміртегі диоксиді шығарындыларының көлемі;
3. Әртүрлі зиянды заттардың ауаны ластау жағдайы;
4. Ауаның ластануымен байланысты 100 мың тұрғынға шаққандағы өлім саны;
5. Жаңартылатын энергияны дамыту.
№1 тапсырма.
Осы факторлардың ластану деңгейінің артуына байланысты картаны талдау.
Картадағы токсинді ластану индексін пайдаланып аймақтарды ластану деңгейі бойынша топтастырыңдар.
Бағалау:
- Оқушылар картадан дүниежүзі аумағын ластану деңгейін анықтап, сипаттайды
№ 2 тапсырма Пікір сайыс
Эко сарапшыларының пікірінше «токсинді» мемлекет Сауд Арабиясы болды. Ауаның ластануының ең жоғары қарқыны байқалды, ол қазірдің өзінде дәстүрлі түрде ең лас болып саналатын Үндістан мен Қытайдан «асып түседі».
Сауд Арабиясы, Кувейт, Бахрейн, Катар, Біріккен Араб Әмірліктері, Оман, Түрікменстан, Ливия, Қазақстан, Тринидад және Тобаго әлемдегі ең «улы» он елдің қатарына кірді.
Эко сарапшыларының пікірі дұрыс немесе бұрыс. Оқушылардың пікірлерін тыңдау.
№3 тапсырма.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Геоэкологияның негізгі категориялары Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Бөлім:
|
Бөлім 3. Табиғатты пайдалану және геоэкология
3.2. Геоэкология
лық зерттеулер негіздері
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Геоэкологияның негізгі категориялары
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:
|
10.3.2.2. Геоэкологияның негізгі категорияларын түсіндіру
|
Сабақтың мақсаты:
|
Геоэкологиялық зерттеулердің адам өміріндегі маңызын түсіндіреді.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі/уақыт:
|
Педагогтің әрекеті:
|
Оқушының әрекеті:
|
Бағалау:
|
Ресурстар:
|
1.Басы:Ұйымдастыру кезеңі: 1 минут.
|
1.Сәлемдеседі. Оқушылардың қатысуын тіркейді.
|
1.Мұғаліммен сәлемдеседі.
|
1.Жарайсыңдар!
|
1.Презентация
|
2.Жаңа тақырыпқа кіріспе: 2 мин.
|
2. Мұғалім жаңа тақырыппен таныстырады. Оқу мақсатымен, сараланған сабақ мақсаттарымен таныстырады.
|
2.Оқушылар жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен танысады.
|
ҚБ тапсырмасы.
|
2.Тапсырма парақтары.
Интербелсенді тақта,слайд.
|
3.Басы.10мин.
|
3. Мұғалім перезентациямен сабақтың өзекті білімдерін таныстырады.
Оқушыларға презентацияны түсіндіру кезінде орындайтын «географиялық байланыс» тапсырмасының парақтарын береді
|
3. Оқушылар мұғалімді тыңдай отырып «географиялық байланыс» тапсырмасын орындайды.
1.В. 2.А 3.С.
|
3.Қалыптастырушы бағалау тапсырмасы.Жеке жұмыс.
|
3.Интербелсенді тақта.Қалыптастырушы бағалау тапсырмасы.Слайд.
|
4.Ортасы.20минут.
Орындау
Баяндау
Жеке жұмыс.
|
Топтық жұмыс: 5 топқа топ жұмыс жасайды.
Мұғалім оқушыларға арнайы топтық жұмыс уақытында дерек ретінде қолдануға дайындалған презентацияны береді.
|
4. 5 топ Геоэкологияның негізгі категорияларын графикалық түрде жазып, түсіндіреді
|
4. Қалыптастырушы бағалау тапсырмасы.
Дескриптор
|
4.Интербелсенді тақта.
Оқулық
Слайд
Тапсырма парақтары
|
5.Жеке жұмыс:
10минут.
|
Google Classroom бағдарламасымен тест сұрағын алады
|
Google Classroom бағдарламасымен тест тапсырады
1.с; 2.а; 3.b; 4.c; 5.а; 6.b; 7.f; 8.c; 9.b; 10.c;
|
ҚБ 10 балл
|
Google Classroom
|
6.Сабақтың соңы:2минут
|
Оқу мақсатын ашып кері байланыс жасау
Үйге тапсырма: Қоғамның дамуы үшін геоэкологиялық мәдениеттің маңызы қандай?
Сұрағына 100 сөзден кем емес хабарлама дайындау.
Ғаламтордан іздеу сөздері:
«Геоэкология және қоғам.»
«Геоэкологиялық мәдениет.» «Геоэкологическая компетентность»
«Геоэкологическая культура»
|
Оқу мақсатына жеткенін анықтайды
|
ҚБ 10 ұпай.
|
ИБТ
|
Қосымша ақпарат
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?
|
Бағалау оқушыларды материалды меңгерудеңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық пен қауіпсіздік техникасының сақталуы.
|
1-топ тапсырмасы. Презентациядағы және дескрипторларды қолдана отырып тапсырманы орындаңыз.
2-топ тапсырмасы. Презентациядағы және дескрипторларды қолдана отырып тапсырманы орындаңыз.
3-топ тапсырмасы. Презентациядағы және дескрипторларды қолдана отырып тапсырманы орындаңыз.
4-топ. Презентациядағы және дескрипторларды қолдана отырып тапсырманы орындаңыз.
5-топ. Презентациядағы және дескрипторларды қолдана отырып тапсырманы орындаңыз.
Тест. Google Classroom бағдарламасымен тест. 1.с; 2.а; 3.b; 4.c; 5.а; 6.b; 7.f; 8.c; 9.b; 10.c;


title: Сабақтың тақырыбы: Геоэкологияның зерттеу пәні және өзектілігі

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
Бекіту
|
Ұйымдастыру кезеңі.
«Миға шабуыл» әдісі.
Оқушыларға негізгі сұрақ қойылады.
- Табиғатты пайдаланудың негізгі зерттеу нысаны не?
Сабақтың тақырыбын анықтайды.
1-тапсырма
Суретке қарап табиғатты тиімді пайдалану және табиғатты тиімсіз пайдалану түрлерін анықтап, сипаттама беру
Қалдықтарды қайта өңдеу Мал жайылымы
Тазалау құрылғыларын салу
Егіншілік
2-тапсырма
«Табиғатты тиімді және тиімсіз пайдаланудың анықтамасын сәйкестендіріңіз
1. Табиғатты тиімді пайдалану
|
|
А. Интенсивті шаруашылыққа тән
|
|
В. Өндіріс қалдықтары толық әрі қайталанып пайдаланылады
|
|
С. Қоршаған орта қатты ластанады
|
2. Табиғатты тиімсіз пайдалану
|
Д. Табиғат ресурстарының тез сарқылуына әкеледі
|
|
Е. Қайта қалпына келетін табиғат ресурстарының қалпына келуін қамтамасыз етеді
|
|
|
Дұрыс жауабы: 1-А, В, Е. 2-С,Д
Оқулықты негізге ала отырып, жеңіл және күрделі сұрақтар құрастыр.
|
Тұрмыстағы қалдықтарды қайта өңдеу туралы сипаттап, маңызын түсінеді
2. Мал жайылымы туралы айтады
Қалдықтарды қайта өңдеу туралы сипаттап, маңызын түсінеді
Мал жайылымы туралы айтады
Тазалау құрылғыларын салу проблеманың шешу жолдарын ұсынады
Егіншілікпен айналысатын облыстарды атайды, картадан көрсетеді
Оқушылар Табиғатты тиімді және тиімсіз пайдаланудың анықтамасын сәйкестендіреді
Сұрақтар құрастырады.
Сұрақтардың жауабын біледі.
|
ҚБ: Мадақтау
ҚБ: Бас бармақ әдісі
ҚБ: Мадақтау
ҚБ. Эмоцияларымен алмасу.
|
Жұмыс дәптер
Оқулық
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geoekologiyani-zertteu-peni-jene-ozektiligi.html#2-тапсырма__«Табиғатты_тиімді_және_тиімсіз_пайдаланудың_анықтамасын_сәйкестендіріңіз


title: Сабақтың тақырыбы: Геоэкономика Сынып: 10 сыныптар Қатысты

text:
Пән: география
Сынып: 10
Мектеп: Б. Садықов атындағы жалпы білім беретін мектеп
Бағыты: жаратылыстану-математикалық
Орындаған: Спабекова Карлыгаш Турекелдиевна, география пәні мұғалімі
10.4.1.1 геоэкономика бағытының мақсаты мен міндеттерін түсіндіру;
10.4.1.2 геоэкономиканың негізгі категорияларын түсіндіру;
10.4.1.3 геоэкономика мен әлеуметтік-экономикалық география арасындағы айырмашылықтарды анықтау;
10.4.1.4 елдер мен аймақтардың экономикалық дамуындағы географиялық кеңістіктің рөлін анықтау (қазақстандық компонентті қосымша қамту негізінде)
Дағдылар
Бағалау критерийлері
Егер төмендегі бағалау критерийлерін орындаса, оқушы оқу мақсатына жетеді
Қолдану:
Геоэкономика бағытының мақсаты мен міндеттерін және негізгі категорияларын түсіндіреді
Геоэкономика мен әлеуметтік-экономикалық география арасындағы айырмашылықтарды анықтайды
Қазақстанның экономикалық дамуындағы географиялық кеңістіктің рөлін анықтайды


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=100#3-тапсырма:Жеке_жұмыс_«Сәйкестендіру»_көлдерді_материк_бойынша_сәйкестендіру

title: Бағалау критерийі - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
Құрлық суларының экологиялық проблемалары.Су апаттары
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
8.3.3.6 - жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде құрлық суларының экологиялық проблемаларын жіктеп, шешу жолдарын ұсынады
8.3.3.7- жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде су апаттарының алдын алу шараларын ұсынады БЖБ
1.Құрлық суларының экологиялық мәселелерінің шешу жолдарын ұсынады.
2.Жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде құрлық суларының экологиялық проблемаларын жіктейді.
3.Құрлық суларындағы экологиялық проблемалардың шешу жолдарына баға береді.
Бағалау критерииі
Оқушылар құрлық суларының экологиялық мәселелерінің шешу жолдарын біледі.
Құрлық суларының экологиялық проблемаларын жіктей алады.
Құрлық суларының экологиялық мәселелерін талдап,шешу жолдарына баға бере алады.
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасу. Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты, бағалау критерийлерімен таныстыру. Сабақтың тақырыбын анықтау үшін оқушыларға суреттер беру. Бұл суреттер нені білдіреді? (Қосымша №1)
Суретпен тақырыпты байланыстырып сабақ тақырыбын анықтайды.
Бейнефильм: судың ластануы.
Оқушылар көрген бейнематериалға талқылау жүргізеді.
Тақырыбы: Судың ластануы
http://bilimland.kz/kk/#lesson=14038
Тақырыбы:Су – ресурс ретінде
https://twig-bilim.kz/kz/film/water-as-a-resource


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=100#Дескриптор:_Көлдерді_материктер_бойынша_сәйкестендіреді_Саралау_сұрақтары»_әдісі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=100#Жұптық_жұмыс_3-_топ_оқушыларына_1)Төменде_берілген_аймақтардың_қар_сызығының_биіктігін_анықтап,_себебін_түсіндіріндер___Есептеп_шығарыңыз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=100#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title: Ширату жаттығуы - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
Ширату жаттығуы: Оқушыларды сыни тұрғыдан ойландырту үшін «Ой қозғау» әдісі арқылы сұрақ қоямын. Осы сұрақтар арқылы сабақтың тақырыбын айқындаймын.
"Суреттер сөйлейді" әдісі арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу
Тақырыбы: Құрлық суларының экологиялық мәселелері
Терминдерді дәптерлеріне жазады
мұхит, теңіз, өзен, көл, мұздықтар, жер асты сулары.
Океан, море,река,озера,ледник,подземная вода
Ocean, sea, river, lake, glaciers, underground water
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|
Ортасы
|
Қызығушылықты ояту.
Құрлық суларының ластануы туралы видеоролик көрсету.Тыңдау,көру,талқылау арқылы сабақтық тақырыбын ашу
№1 тапсырма
Ой қозғау
Құрлық сулары қалай ластанады?
Құрлық суларындағы қандай экологиялық проблемаларды білесіздер?
Құрлық суларындағы экологиялық проблемаларын қалай шешуге болады?
Дескриптор:
Құрлық суларының ластану жолдарын біледі.
Құрлық суларындағы экологиялық проблемаларды біледі.
Қ/б: Жетондар тарату
№2 тапсырма
) «Постер» әдісі. (Ж) «Түртіп алу» әдісі.Көрсетілген әдістер арқылы оқушының оқылым,жазылым,айтылым дағдылары дамиды.
І-топ."Құрлық суларының экологиялық мәселелерінің жіктелімі"» тақырыбында постер арқылы жаңа тақырыптың маңыздылығын ашу.
ІІ - топ. "Арал теңізі қасіреті"» тақырыбында постер арқылы жаңа тақырыптың маңыздылығын ашу.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=101#Дескриптор_:_Құрлық_суларының_ластану_жолдарын_біледі._Құрлық_суларындағы_экологиялық_проблемаларды_біледі._Қ/б


title: ІІІ-топ - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
ІІІ-топ."Мұздықдар еруде,сырқат Ертіс"» тақырыбында постер арқылы жаңа тақырыптың маңыздылығын ашу. IV - топ. "Құрлық суларындағы экологиялық мәселелерді шешу жолдары"» тақырыбында постер арқылы жаңа тақырыптың маңыздылығын ашу. Дескриптор: Құрлық суларындағы экологиялық мәселелерді жіктей алады.
Құрлық суларындағы экологиялық апаттардың туындау себебін біледі.
Құрлық суларындағы экологиялық мәселелердің шешу жолдарын ұсына алады.
Қ/б: «Екі жұлдыз, бір тілек» арқылы жазбаша бағалау. №3 тапсырма ( "Фишбоун" әдісі
1. Өзекті мәселесі:
Құрлық суларының экологиялық проблемалары.
2.Жоғарғы" қабырға сүйектерінде" өзекті мәселенің себептері:
Құрлық суларындағы экологиялық мәселелер.Құрлық суларындағы экологиялық проблемалардың туындау себептері.
Құрлық суларындағы әлемдік экологиялық проблемалар
Шешу жолдары
3. Төменгі "қабырға сүйекшелерінде" дәлелдемелер жазылады:
Құрлық суларының экологиялық мәселелері - бұл олардың су нысандарының құрылымы мен жұмысының бұзылуына бастайтын және жағымсыз зардаптарға әкелетін адам іс-әрекетінің нәтижесінде өзгеруі.Құрлық суларынадағы экологилық проблемалардың туындау себептері екі түрге бөлінеді:
құрлық су нысандарынан ресурстар алу.
құрлық су нысандарына ластанулар мен бөгде элементтерді әкеліп қосу.
Арал теңізінің қасіреті,мұздықтардың еруі,сырқат Ертіс.
Судың ластануын төмендету үшін ластаушылардың әкелетіндерін азайту, пайдаланған суды су көздеріне қайтадан құятын кәсіпорындарға су тазалайтын сүзгілер орнату, алынған суды толықтай пайдалануға қол жеткізу,тазалау іс-шаралары жүргізілгеннен кейін оны қайта пайдалану қажет.
Дескриптор: Құрлық суларындағы негізгі экологиялық мәселелерді біледі.
Дүние жүзілік экологиялық мәселелерді шешу жөніндегі ұйымдарды біледі.
Қ/б: смайликтер арқылы бағалау
Оқушыларға су ластану схемасы көрсетілген сурет ұсыну.
Су қалай ластанады? Суретпен жұмыс жасау барысында суды ластайтын барлық нысандарды атап шығады. (қосымша №2)
Топпен жұмыс жасау ережелері және кластерді құру ережелерін қайталаңыз.
Әрбір қатысушының белсенді жұмысы.
Біреуіңіз сөйлесе, қалғандарымыз тыңдаймыз.
Бір-біріңізбен сыпайы болу.
Жұмыс мақсатын айқындау.
Жұмысты бөлу.
КЕЙС-СТАДИ
Талдаңыз: су ресурстарын қорғау бойынша мақаланы оқып:
• Су сипаттамасын;
• Маңызын;
• Суға қатысты екі проблеманы;
• Қазақстан суларының ластануы;
• Шешу жолдарын;
кластер арқылы құрастырыңыз.
Оқушыларға қосымша дерек ретінде беруге болады.
Судың сарқылуы мен ластануы мәселесін шешу үшін төмендегі іс-шараларды жүзеге асыру қажет:
суды тиімді пайдалану технологияларын қолдану;
өндірісте суды бірнеше рет қайталап пайдалану;
ауыз су мақсатында берілетін суды өндірістік процестерде пайдаланбау. Бұл әсіресе, жоғары сапалы жер асты суларына қатысты;
ауыз суды тамаққа, тұрмыстық мақсатта пайдаланатын судан бөлек құбырмен беру. Суды мөлшерлі түрде беру және оның ысырап болуына жол бермеу;
суға экономикалық тұрғыдан негізделген баға қою. Нақты бағалау нәтижесінде судың ысырап болуын біршама төмендетуге болады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=102#Дескриптор:_Құрлық_суларындағы_негізгі_экологиялық_мәселелерді_біледі._Дүние_жүзілік_экологиялық_мәселелерді_шешу_жөніндегі_ұйымдарды_біледі._Қ/б


title: ӨЗАРА БАҒАЛАУ - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
ӨЗАРА БАҒАЛАУ. «Бір маркер» әдісі арқылы топтар бір-бірін сағат тілі бойынша бағалайды.
Оқушыларға қосымша дерек ретінде беруге болады.
Судың сарқылуы мен ластануы мәселесін шешу үшін төмендегі іс-шараларды жүзеге асыру қажет:
суды тиімді пайдалану технологияларын қолдану;
өндірісте суды бірнеше рет қайталап пайдалану;
ауыз су мақсатында берілетін суды өндірістік процестерде пайдаланбау. Бұл әсіресе, жоғары сапалы жер асты суларына қатысты;
ауыз суды тамаққа, тұрмыстық мақсатта пайдаланатын судан бөлек құбырмен беру. Суды мөлшерлі түрде беру және оның ысырап болуына жол бермеу;
суға экономикалық тұрғыдан негізделген баға қою. Нақты бағалау нәтижесінде судың ысырап болуын біршама төмендетуге болады.
ӨЗАРА БАҒАЛАУ. «Бір маркер» әдісі арқылы топтар бір-бірін бағалайды.
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен
2.Орташа 3.Орташадан жоғары 4. Жоғары
ҚБ: Мұғалім тарапынан жүретін бағалау «Ауызша мадақтау
|


title: Екі түрлі түсініктеме күнделігі

text:
Екі түрлі түсініктеме күнделігі. Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан вертикаль сызықпен бөлу сұралады. Мәтінді оқу барысында олар:
Бөліктің оң жағына
Сол жағына
Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады.
Сол әсер еткен үзінділер жайлы пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.)
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
Рефлексия парағы
Үйге тапсырма
Үйге тапсырма: БАҚ-тан тіл туралы мақала оқып,өз пікірін дайындау
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Саралау: Оқушылардың тақырыпты теориялық тұрғыда жеңіл меңгеруі үшін және негізгі ойды толық түсінуін қолдау мақсатында мына тәсілдерді пайдаландым: 1.Бейнебаян көру , оқулықпен жұмыстану арқылы «Дереккөздер » арқылы сараладым.
2. Веендиограммасы, бинго әдісі арқылы қарқындылын сараладым. 3. «1минуттық әңгіме» арқылы әңгіме-диологқа түседі.
Сабақ өң бойында оқушыларды алға жетелеу мақсатымда, мадақтап, қолдап отырдым. Оларды дескриптор бойынша, смайликтер, «толық ай, жарты ай, жаңа ай», от шашу әдістерін пайданаландым.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=104#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: Екі түрлі түсініктеме күнделігі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=104#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title: Екі түрлі түсініктеме күнделігі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=104#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: Екі түрлі түсініктеме күнделігі


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Бөлім
Педагогтың аты-жөні
Күні
Сынып
Қатысушылар саны
Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы
Табиғат зоналары мен биіктік белдеулер.
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
8.3.4.1- табиғат зоналары мен биіктік белдеулерінің қалыптасуын түсіндіреді
Сабақтың мақсаты
табиғат зоналарының ерекшелігіне талдау жасай отырып, өтілген тақырыптар бойынша оқушылардың білімін қорытындылау, білік пен дағдысын қалыптастыру, материалды меңгеру дәрежесін тексеру
Бағалау критерииі
Табиғат зоналары мен биіктік белдеулер туралы білімдерін толықтырыды
. негізгі және аралық климаттық белдеулер мен табиғат зоналары туралы білім қалыптастыру.
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
. Ертеңгілік шеңбер
Сәлемдесу. Бүгінгі сабаққа мен сендер үшін тосын сый дайындап әкелдім. Ол мына әдемі қорапшаның ішінде. Не екенін білгілерің келе ме? Ондай болса өздерің табуға тырысыңдар.Сендер маған әр түрлі сұрақтар қойыңдар, ал мен сендерге «Иә» немесе «Жоқ» деп жауап беріп, көмектесемін.
(қораптың ішінде-сюжетті сурет)
СИҚЫРЛЫ САНДЫҚ»(сұрақтарға ия, жоқ деп жауап береді)
1. Ертіс өзені Қ.ғы ең ұзын өзен ,ия
2. Қызыл қоңыр топырақта қарашірік көп болады, жоқ
3. Мұғалжар Қ.ғы ең биік тау, жоқ
4. Емдік қасиеті бар сулар Қ.ның батысында көп орналасқан , жоқ
5. Балқаш теңіз, жоқ
6. Аралдың суының деңгейі көтерілуде, жоқ
7. Тұрар ауылы солт.Қ.да орналасқан , жоқ
8. Мен саяхатшымын, көрініс
9. Мен сатушымын
10. Мен мұғаліммін
«ЕҢ-ЕҢ» Ең ұзын өзен-Ертіс
Ең үлкен құмды шөл-Қызылқұм
Ең кіші таб. Зонасы-орманда дала
Ең құнарлы топырақ - қара
Ең ірі бөген- Бұқтырма
Ең өсімдікке, жануарларға бай таб. Зонасы-биіктік белдеулер
Ең үлкен таб.зонасы-шөл
Ең үлкен дала зонасының құсы-дуадақ
Ең жауын-шашын көп түсетін жер- орманды дала зонасы
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
«Кіру билеттері»
http://bestreferat.kz/extra_rkd/show/59
Ортасы
ЖЕР БЕТІНДЕ 13 КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУ БАР. СОЛАРДЫҢ ІШІНДЕ ЭКВАТОРЛЫҚ БЕЛДЕУ ҚАЙТАЛАНБАЙДЫ.. НЕГЕ?
«СУБ» СӨЗІ ҚАСЫНДА,МАҢЫНДА ДЕГЕН МАҒЫНА БЕРЕДІ.«СУБ» СОЗ! АРАЛЫҚ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕРДІҢ АЛДЫНА ҚОСЫЛЫП АЙТЫЛАДЫ. «СУБ»СӨЗІ ҚОСЫЛМАҒАН БЕЛДЕУЛЕР НЕГІЗГІ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕР БОЛЫП САНАЛАДЫ. ОСЫ АЙТЫЛҒАН АТАУЛАРДЫҢ ПАЙДА БОЛУ СЕБЕБІ:КЛИМАТТЫҢ ӘРТҮРЛІЛІГІ. КҮН СӘУЛЕСІ ЖЕР БЕТІНЕ БІРКЕЛКІ ТҮСПЕГЕНДІКТЕН ӘРТҮРЛІ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕР ҚАЛЫПТАСАДЫ.КҮН СӘУЛЕСІ ЭКВАТОРҒА ТІК ТҮСЕДІ ЖӘНЕ ПОЛЮСТЕРГЕ ҚАРАЙ КӨЛБЕУ ТҮСЕДІ.СОНДЫҚТАН ДА КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕР ЭКВАТОРДАН ПОЛЮСТЕРГЕ ҚАРАЙ ӨЗГЕРІП ОТЫРАДЫ.БАРЛЫҒЫ 13 КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУДІҢ 7-ЕУІ НЕГІЗГІ, 6-Ы АРАЛЫҚ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕР. ЭКВАТОРЛЫҚТАН БАСҚА БЕЛДЕУЛЕР СОЛТҮСТІК ПЕН ОҢТҮСТІКТЕ ҚАЙТАЛАНЫП ОТЫРАДЫ.БІРАҚ, АРКТИКАЛЫҚ БЕЛДЕУДІҢ ОҢТҮСТІКТЕГІ СЕРІГІ АНТАРКТИКА ДЕП АТАЛАДЫ.СЕБЕБІ: «АНТИ»СӨЗІ ҚАРАМА-ҚАРСЫ ДЕГЕН МАҒЫНА БЕРЕДІ.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=105#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=105#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: «Табиғат зонасын құрастыр»

text:
«Табиғат зонасын құрастыр». Алған білімдерің бойынша алдарыңдағы жатқан қағазға кластер жасайсыңдар.
1 топ- орманды дала зонасы
2 топ- дала зонасы
3 топ- шөлейт зонасы
4 топ- шөл зонасы
Қорытындылау . Әр топтың жауабын ортаға салу бағалау.
«Табиғат зонасын анықта»
1 карточка
Кейбір аудандарда жылдық жауын-шашын 100 мм-ге де жетпейді. Жазда жаңбыр өте сирек жауады. Қысы суық. Аяз -40С – қа дейін жетеді.
2- карточка
Топырағы қара және қызыл қоңыр топырақ типіне жатады. Зонаның солтүстігінің топырақ қабатында жоғарғы өнім жинауға жеткілікті 6% ға жуық шірінді бар.
3- карточка
Мұнда көршілес зоналардың жануарларындай саршұнақтар, қосаяқтар, ақкіс, қояндар, сусар, түлкі, қасқыр т.б. кездеседі. Соңғы кезде бұл жерде бұландар мен сібір еліктері мекен ауыстырған.
4- карточка
Өсімдік жамылғысы негізінен бетеге, жусан, түймедақ, боздан өсімдіктерінен құралады. Кейде жусан көлемді жерді алып жатады. Мұндай жерлердің түсі біркелкі ашық болып келеді.
Бұл тапсырма бойынша әр топта әр түрлі табиғат зонасы бар екеніне көз жеткіздік.
«Табиғат зоналарының ішкі сулары»кестені толтыр
1 топ – Орманды дала зонасы
өзендер
|
қоректенуі
|
Шаруашылық маңызы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 топ- Дала зонасы
Өзендер
|
қоректенуі
|
Шаруашылық маңызы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 топ-Шөлейт зонасы
Өзендер
|
қоректенуі
|
Шаруашылық маңызы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 топ- Шөл зонасы
Өзендер
|
қоректенуі
|
Шаруашылық маңызы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Табиғат зоналары дегеніміз не?
● Қазақстанда қанша табиғат зонасы бар?
● Табиғат зоналарының орналасуы қандай заңдылыққа тәуелді?
● Қазақстандағы ең үлкен табиғат зонасын ата?
● Өтпелі табиғат зоналарын ата?
2. Оқушылардың бұрынғы алған білімдерін анықтау үшін
«Табиғат зонасы» сөзіне ассоциация құрастыру. (слайд №4 )
Ассоциация жауаптары:
1. географиялық орны
2. жер көлемі
3. өсімдігі
4. жануары
5. топырағы
6. климаты
7. ішкі суы
8. адамның шаруашылыққа пайдалануы
АУЫЗША СҰРАҚТАР :
1-ТОПҚА: НЕЛІКТЕН ӘРТҮРЛІ ТАБИҒАТ КОМПЛЕКСТЕРІ ПАЙДА БОЛАДЫ?
2-ТОПҚА:НЕЛІКТЕН ЖЕР БЕТІНДЕ КЛИМАТ ӘРТҮРЛІ?
3-ТОПҚА:НЕЛІКТЕН КҮН СӘУЛЕСІ ЖЕР БЕТІНЕ БІРКЕЛКІ ТҮСПЕЙДІ?
4-ТОПҚА: ЖЕР БЕТІНДЕГІ ҚАЙСЫ БЕЛДЕУЛЕР ЫСТЫҚ, ҚАЙСЫ БЕЛДЕУЛЕР СУЫҚ? НЕГЕ?
«ОРНЫН ТАП» ОҚУШЫЛАРҒА НЕГІЗГІ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕРДІҢ АТТАРЫ ЖАЗЫЛҒАН СЫЗБАЛАР БЕРІЛЕДІ.ОҚУШЫЛАР ОЛАРДЫҢ АРАСЫНА АРАЛЫҚ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕРДІ
ОРНАЛАСТЫРЫП ШЫҒУЛАРЫ КЕРЕК.
БЕРІЛЕТІН СЫЗБА: БЕРІЛЕТІН АТАУЛАР: 1)СОЛТҮСТІК СУБЭКВАТОР.
2 ) СОЛТҮСТІК СУБТРОПИК.
3 ) СОЛТҮСТІК СУБАРКТИКА.
4 ) СУБАНТАРКТИДА.
5 )ОҢТҮСТІК СУБЭКВАТОР
6 ) ОҢТҮСТІК СУБТРОПИК.
СОНЫМЕН НЕШЕ НЕГІЗГІ, НЕШЕ АРАЛЫҚ КЛИМАТТЫҚ БЕЛДЕУЛЕР БАР ЕКЕН?
7)Оқулықты және берілген мәтінді пайдаланып сипаттама бер:
Жоба технологиясы.
1-топқа: - Экваторлық белдеу.
2-топқа: - Тропиктік белдеу.
3-топқа: - Қоңыржай белдеу.
4-топқа:- Арктикалық белдеу.
Мәтіндер: 1. Экваторлық белдеуде жыл бойы ыстық, тек жаз мезгілі үстемдік етеді.Ауасы ылғалды, күн сайын жаңбыр жауады.Ағаштар үнемі жасыл түсте.Сондықтан мұндағы ормандар ылғалды мәңгі жасыл ормандар делінеді.Мұндай ормандар Амазонка ойпатында,Африканың экваторлық белдеуінде көп.
2. Тропиктік климаттық белдеуде жыл бойы ыстық болады.Әсіресе жаз айлары өте ыстық.Мұндай шөлдерге Африкадағы Сахара, Арабия түбегіндегі Руб-эл-Хали шөлдері мысал болады.
3. Қоңыржай климаттық белдеу жыл бойы қезгілі анық байқалады.Қоңыржай ауа массасының әсерінде болады.Жылдың 4 мезгілі анық байқалады.Теңіздер мен мұхиттардан алыс-жақын орналасуына байланысты ылғалдығы әртүрлі. Біз де осы белдеуде жасаймыз.
4. Арктикалық белдеу қысы-жазы өте суық, тек қыс мезгілі ғана үстемдік етеді.Мәңгілік қар мен мұз жауып жатыр.Күннің көзі 6-7 айлап көрінбейді. Мұны поляр түні дейді
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
1. Ф липчарт, фломастер
|
Сабақтыңсоңы
|
Синквейн. Табиғат зонасы (слайд №9 )
1. Не? (Табиғат зонасы)
2. Қандай? (Әртүрлі, әдемі)
3. Не істейді?(ауысады, өзгереді, құбылады)
4. Сөйлем, сөз тіркесі (Қазақстанда 4 табиғат зонасы бар)
5. Синоним. (Географиялық кешен)Өзін-өзі бағалау: «Бас бармақ» әдісі арқылы. Бас бармақтың үстіне қарап тұрғаны тапсырманың өте жақсы немесе дұрыс орындағандарыңды білдіреді, ал төмен қарап тұрса, тапсырманың дұрыс орындамағандарың, ал бас бармақты оң немесе сол жаққа қаратсаңдар, тапсырма жақсы орындалды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Р ефлексия - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
Р ефлексия.
Кері байланыс.
Барлық ақпаратты өзіммен бірге әкетемін
Ә лі қорыту үстіндемін
Мен үшін артық мәлімет
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
|
|
Рефлексия парағы
|
Қосымша ақпарат
|
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндетқоюдыжоспарлапотырсыз?
|
Бағалау - оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық пен қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
|
Мұғалімнің ауызша кері байланысы
|
Ақпарат іздестіру кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау
|
Бөлім
|
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні
|
|
Сынып
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Материктердің табиғи зоналары
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
8.3.4.2- табиғат зоналарын жоспар бойынша сипаттайды
8.3.4.3 әр материкте орналасқан ұқсас табиғат зоналар мен биіктік белдеулерді салыстырады
|
Сабақтың мақсаты
|
Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:
Материктің табиғат зоналары түрлерінің климатын, фауна және флорасын ашып ұғынады.
Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: табиғат зоналарын жоспар бойынша сипаттайды
Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:
Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
|
Бағалау критерииі
|
Табиғат зоналары мен биіктік белдеулер туралы білімдерін толықтырыды
. негізгі және аралық климаттық белдеулер мен табиғат зоналары туралы білім қалыптастыру.
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
Бағалау парақшасымен таныстыру
Себетпен конфет әкелу. Оқушыларға себеттен конфет алуларын сұраймын.Конфеттің түрлеріне қарай 3 топқа бөлініп отырады.
Психологиялық ахуал қалыптастыру:
Үй тасырмасы
Сұрақ- жауап
№
|
Сұрақтар
|
Жауаптар
|
1
|
Табиғат зонасы –
|
температура жағдайларымен ылғалдануы, өсімдіктер мен жануарлардың дүниесі бірдей болатын ірі табиғат кешені.
|
2
|
Орманды дала зонасы –
|
Батыс Сібір жазығы мен Жалпы Сырт қыратының аз ғана бөлігін алып жатыр.
|
3
|
Дала зонасы –
|
көлемі 77 млн га.
|
4
|
Шөл зонасы –
|
Каспий теңізі жағалауынан Тарбағатай тауының етегіне дейін созылады.
|
5
|
Табиғат компоненттері
|
Өлі: топырақ, су, ауа, тау жыныстары.Тірі: өсімдік , жануар, адам.
|
6
|
Дала зонасы –
|
еліміздің 29%-ы.
|
7
|
Шөлейт зонасы –
|
Жайықтың жағасынан Алтай тауларына дейін 2900км
|
8
|
Орманды дала зонасы –
|
көлемі 1 млн га (0,4%).
|
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қалыптастырушы бағалау
Кері байланыс
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|
Ортасы
|
Сұрақтары:
Орманды дала зонасының территориясы? (Батыс Сібір жазығы мен Жалпы Сырт қыраты)
Орманды дала зонасының жылдық жауын-шашын мөлшері?(300-350мм)
Орманды дала зонасындағы қай ормандар мемлекет тарапынан қорғауға алынған? (Дуброва, Мамлют)
Дала зонасының климаты қандай? (Континентті, жазы құрғақ, аңызақ жел соғып тұрады)
Дала зонасы шөптесін өсімдіктерге бай. Ендеше өсімдіктердің қандай түрлерін білесіңдер? (Боз, бетеге, атқонақ, еркекшөп, кермек, қаңбақ)
Дала зонасының жер беті сулары? (Ертіс, Есіл, Тобыл, Жайық, Нұра, Торғай, Шар, Ырғыз)
Шөлейттің негізгі топырағы? (ашық қара қоңыр топырақ)
Шөлейт зонасындағы қысқы ең төменгі температура? (-50°С)
Шөлейт зонасы топырағының беткі қабатының шірінді мөлшері?
(2-3%)
Шөлде кездесетін тек қазақстанда өсетін өсімдік? (Дермене жусаны)
Шөл зонасындағы құм бетінің жаздағы температурасы? (+70°С)
Шөл зонасында қандай қорықтар ұйымдастырылған?
(Барсакелмес, Үстірт)
№2 Кескін картамен жұмыс. «Зоналарға саяхат» деп аталады. Оқушыларға кескін карта және кілттік сөздер беріледі. Слайдта көрсетіледі. Оқушылар кілттік сөздің қандай зонаға қатысты екенін тауып, сол зонаның шекарасын кескін картаға түсіру керек. Қай топ бірінші болса, сол топқа ұпай саны беріледі.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=107#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=107#Сабақтың_мақсаты____Оқушылардың_барлығы_мынаны_орындай_алады:__Материктің_т


title: Кілттік сөздер - Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары

text:
Кілттік сөздер:
«Алғырлар» тобы.
1млн га; 6 мың көл; Мамлют. (жауабы: орманды дала зонасы)
+70°С; дермене жусан; Үстірт. (жауабы: шөл зонасы)
«Білгірлер» тобы
1) Жайық; 29%; 2200км. (жауабы: дала зонасы)
2) -50°; ашық қара қоңыр топырақ; итмұрын. (жауабы: шөл зонасы)
№3 Венн диаграммасымен жұмыс. (қосымша уақытқа)
|
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Бағалау критерийлер
1.Ертегідегі негізгі кейіпкерлердің портретін жинақтайды.
2.Кейіпкердің образына қызмет етіп тұрған маңызды әрекеттерін талдайды.
3.Жинақталған ақпараттар негізінде кейіпкер образына қатысты өз көзқарасын білдіреді
Дескрипторлар
1.Әр оқушы ертегіден өзіне тиісті кейіпкерлердің портретіне қатысты сөз тіркестері мен сөйлемдерді анықтайды.
2.Әр оқушы кейіпкердің ең маңызды үш әрекетін анықтайды
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=108#«Білгірлер»_тобы_1)_Жайық;_29%;_2200км._(жауабы:_дала_зонасы)_2)_-50°;_ашық_қара_қоңыр_топырақ;_итмұрын._(жауабы:_шөл_зонасы)_№3_Венн_диаграммасымен_жұмыс


title: Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары - бет 109

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
8.3.4.4 -мұхиттағы тіршілік дүниесінің таралуын анықтайды
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: Мұхиттардың географиялық орнын білу, картадан көрсете білу, салыстырмалы талдау жасау
Оқушылардың басым бөлігі: мұхиттағы тіршілік жайлы түсінік бере отырып, оның ерекшеліктері мен маңыздылығын және шаруашылықтағы алатын орны жайлы түсінік беру
Кейбір оқушылар: Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.
Бағалау критерииі
мұхиттағы тіршілік туралы тапсырмалар орындауда пайдаланады
мұхиттағы тіршілік жайлы түсінік алады
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Ұйымдастыру бөлімі: «Мозайка» әдісі бойынша сурет арқылы сыныпты топқа бөлу топқа бөліп психологиялық ахуал қалыптастырдым
Үй тапсырмасын сұрау Сұрақ Жауап
1 Гидросфера- жердің қандай қабығы? Гидросфера жердің су қабығы
2 Гидросфераға не жатады? Гидросфераға мұхиттар, көлдер жер асты сулары , батпақ сулары және мұздықтар мен атмосферадағы су булары- жердің су қабығы гидросфераны құрайды . (грек сөзінен аударсақ гидро-су)
3 1литр теңіз суының құрамында неше грамм тұз болады ? (1 литр теңіз суының құрамында 35гр тұз бар, негізінен ас тұзы мен магний тұзының ерітінділері болады
4 Арасан дегеніміз не ? Емдік сулардың шығып жатқан жерін айтамыз)
5 Қазақстанда емдік қасиеті бар қандай жерлерді білеміз? (Сарыағаш, Алмаарасан, Қапаларасан,
Географиялық диктант:
Сұрақтар
Жауабы
1
Ежелгі материк
Пангея
2
Ауақысымыбірдейнүктелердіқосатынсызық
Изобара
3
Литосфералық тақталарды зерттеген
А.Вегенер
4
Климаттық белдеулер санын ажыратықан
Б.П.Алисов
5
Өтпелі белдеу
Субарктикалық
6
Негізгі белдеу
Арктикалық
7
Гольфстрим
Ағыс
8
Мезозой
Эра
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
Қол шапалақ
Слайд 6-7
Дидактикалық материалдар №1
Ортасы
Дүниежүзілік мұхит сулары тереңдеген сайын, өзінің табиғаты мен тіршілік дүниесінің құпияларымен адамзатты әлі де таңғалдыруда. Олардың ғажайып сыры әлі күнге дейін ашылған жоқ. Мұхиттардың терең тұңғиықтарын зерттеу барысында қазірдің өзінде ғылымға белгісіз тірі жәндіктер бабылуда. Мұхит суында тіршілікке қажетті қолайлы жағдайлар мен қоректік заттар жеткілікті. Тіпті тіршілік дүниесі тереңдігі 11022 м болатын Мариана шұңғымасында да жаңа жер қыртысы түзіліп, ыстық магма шығып жататын жарықтарда да, температурасы мен қысымы өте жоғары аудандарда да кездеседі. Мұхиттардағы тіршілік жағдайлары полюстен экваторға және су бетінен тереңдікке қарай өзгеріп отырады. Мұхиттың өсімдіктер дүниесі көзге көрінбейтін бактериялар, біржасушалы өсімдіктер мен ұзындығы 200 м-ге дейін жететін теңіз балдырларынан тұрады. Жануарлардан көзге көрінбейтін ұсақ жәндіктерден бастап, салмағы160 т-ға дейін жететін алып киттер тіршілік етеді. Мұхиттағы тіршілік ұзақ геологиялық уақыт аралығында су массаларының қасиеттерін өзгертіп отырады. Судағы жасыл өсімдіктер бөліп шығарған оттегінің мөлшері артып, оның артық мөлшері ауаға шығару арқылы атмосфера құрамын өзгертеді. Тіршілік ету жағдайына байланысты мұхиттағы тіршілік дүниесі планктон (грекше «қалқыма»),нектон (грекше«жүзгіш») және бентос (грекше «тереңдік») деп аталатын 3 топқа бөлінеді. Планктон ағыстардың әсерінен еркін қозғалатын алуан түрлі бір жасушалы балдырларда, әр түрлі қарапайымдардан, ұсақ шаяндардан, теңіз құрттарынан, ішек қуыстылардан және бақалшақтардан тұрады. Өсімдіктер планктоны – жануарлар планктонының негізгі қорек көзі. Мұхиттағы аса ірі сүтқоректілер (кит тәрізділер мен ескек аяқтылар) де планктонды азық етеді. Нектонды мұхит сулары мен оның беткі бөлігінде еркін жүзетін балықтар, теңіз сүт қоректілері, теңіз жыландары мен тасбақалар, ірі моллюскалар құрайды. Нектон неғұрлым ірі жануарлардан тұрады. Олардың жалпы биомассасы бентостың жиынтық массасынан 23 есе аз. Бентосты мұхит түбінде бекініп тіршілік ететін өсімдіктер мен жануарлар дүниесі құрайды. Олар мұхит түбінде тіршілік етуге бейімделген әр түрлі балдырлардан, теңіз шөптерінен тұрады. Бентостағы тіршілік дүниесі селбесіп өмір сүруге бейімделген. Дүниежүзілік мұхит суларында жануарлардың 150 мыңға жуық, өсімдіктердің 15 мыңнан астам түрі кездеседі, олар саны жағынан өте көп болуымен ерекшеленеді. Зерттеулер ғылым мен техниканың ең соңғы жетістіктерімен жабдықталған қуатты ғылыми-зерттеу кемелерінің, мұхит түбінде жұм Топтық жұмыс: постер қорғау
1-топ: Тынық мұхиты
2-топ: Атлант мұхиты
3-топ Үнді мұхиты
4-топ: Солтүстік Мұзды мұхит
Сұрақтар:
1. Мұхит дегеніміз не?
2. Мұхиттар жер бетінің неше пайызын құрайды?71%
3. Көлемі жағынан ең үлкен мұхитты ата?
4. Қай мұхит суының температурасы жылы?
5. Ең балыққа бай мұхитты ата?
6. Көлемі жағынан екінші мұхитты ата?
7. Тұздылығы жоғары теңізді ата?
8. Ең ауданы жағынан кіші мұхитты ата?
9. Ең тұздылығы төмен мұхитты ата?
10. Мұхитта қандай пайдалы қазбалар кездеседі?
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=109#Оқушылардың_басым_бөлігі:_мұхиттағы_тіршілік_жайлы_түсінік_бере_отырып,_оның_ерекшеліктері_мен_маңыздылығын_және_шаруашылықтағы_алатын_орны_жайлы_түсінік_беру_Кейбір_оқушылар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=109#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=109#Ұйымдастыру_бөлімі:_«Мозайка»_әдісі_бойынша_сурет_арқылы_сыныпты_топқа_бөлу_топқа_бөліп_психологиялық_ахуал_қалыптастырдым_Үй_тапсырмасын_сұрау


title: Сабақтың тақырыбы География ғылымының салалары - бет 10

text:
Қожабеқ Жангелдің; көл - Сұгірбап, Қарсанбай, Тұкібайкөл; арық -
Шаумен, Сарыбай; қыстау - Сыздық-Кенжебай, Тортыбай, Беген,
Жайымбай тәжі, Бақтай т.б.
5. Өсімдік дүниесіне, жеміс-жидек атауларына байланысты топонимдер:
Дүние жүзінде 500000-ға жуық өсімдік атаулары бар болса, казақ
тілінде 67 мыңға жуық есімдік атаулары кездеседі екен. Өсімдік атының қатысуымен жасалган фитотопонимдер аймақта көптеп кездеседі: өзен-көл: Қоғалы, Тобылғыкөл, Борықтыкөл; құдықтар: Шеңгелді, Жыңғылды; шатқалдар: Алмалы, Жиделі, Шыбықбелгі, Талтоғай, Арпа төкті т.б. елді-мекен - Шеңгелді, Жемісті, Пішентебе, Жантақсай, Жусансан, Дермене.
6. Жан-жануарлар мен кұстар атауларына байланысты топонимдер: елді-меқең - Тұлкібас, Жыланбұзған, Арыстанды, Атбайбелше, Жыланды, Текесу Атбұлақ Тайқоңыр, Ешкіқара, Қуртыбулақ, , Аюсоққан,
Тұлкімоқайыр, Итауыз, Шошқа, Құлан, Балықшы, Үялыжар, Қазата,
Қошқарата; езен-кол - Қошқарата, Арыстанды, Үясай, Шаян, Шошқакөл,
Шабақты, Аюсай, Жыландысу; шаткал - Итмұрынды, Қозықызыл, Естекбел. Жолбарыс, Шыбынды, Қарғалысай, Шаян, Шошкабүлак; Шіркейлі-Жосалы, Бүркіт, Аюсоккан, Бөкенбүлак, Арыстандысай; құдық Қүлансу, Қарсак; арык - Шабакты.
7. Салыстыру, теңестіру және оқиға негізінде қойылған бейнелі
топонимдер: елді мекен - Қыземшектау, Қызішек; шатқал - Қызқалаған,
Қызсиген, Кемпір; құдық - Кемпірказған, Айкөлт.
8. Географиялық объектілердің айрықша белгілеріне ыңғайластырып
қойылған сандық топонимдер: елді-мекен - Мыңжылқы, Төрткөл, Жетісай,
Мыңбұлақ, Қосбұлақ, Егізқара, Қосқорған. Бесқұбыр, Бестам, Жартытөбе,
Қостерек Бесалаң, Қособа, Жаңгызағаш, Үшбас, Бесөткел,
Бесмола, Қосмезгіл; өзен - Үшкүйік, Бестоғай, Үшөзен; тау - Қырыққыз,
Мыңжылкы, Бессаз, Төртқұдық, Нұрасы; құдық - Алтықұлаш, Төртқұдык,
Қырыққұдық,, Бесқотан; жайылым - Бестам, бөктер - Тоғызкентау, шатқал
Қосқұдық, , Үштөбе, т.б.
9. Күнделікті тұрмыстық тұтыну зат атауларына байланысты қойылған
топонимдер: елді-мекендер - Бақырлы, Қақпансор, Бақырша, Табақбұлақ,
Балтакөл, Қалпақсай, Шарапхана, Қақпак, Шайхана, Сүткент,
Тамды, Итаяк, Керегетас, Шелекқұдык, Шитобе; өзен - Шылбыр,
Шилі, Қүрыккелес; құдык - Қайрак, Кепелі; станция - Шанак,қыстау-Ошак, шаткал-Шымылдыксай,Бакырлысарыжаз, Текшеліт.
Адамның дене мүшелерінің, ішкі ағза атауларына байланысты соматикалық сипаттағы топонимдер: елді-мекен - Қыземшектау Шаштөбе, Жамбас, Кәкірек, жота - Белтау тау - Белкүдык, Бастуайт, шатқал –Тұмсыққыр, Қолсоққа, Іштармак, Бүйрекши, Кіндіктөбе т.6.
Жаңа, ескі, жақсы, жаман, ұзын, үлкен, кіші, т.б. сөздердің қатысымен туындаған топонимдер: елді-мекен - Жаңа дала, Жаңа құдық, Ескі Икан, Ескі Шілік, Жуан төбе, Ұзын бұлақ, Жамантас, Жамансары бұлақ, Жаманхан Төрткүл, Жоғары Боралдай, Жаңа Арна; өзен - Шеткі Шу, Үлкен Бөген. Бала Бөген; тау - Үлкен Тұра; шатқал - Жаманайқұдық, Үлкенанқай, Ұзынқұдық т.6.
Ру, тайпа, тайпалық одақ, халық атауларының қатысымен жасалған топонимдер (этнотопонимдер мен генотопонимдер): елді-мекен - Бекбата, Найман - Бұқарбай, Дәубаба, Дауылбаба, Жауғашты, Бағаналы, Ошақты, Құрбан ата, Қоңырат, Керейіт, Шалдар, Қоңыратарык, Төретоған, Баба ата, Қожатоғай, бұлақ - Жиенкүм, Таңбалы Нұра, құдық - Молда кенже, Тамғалы, көл - Шағатай. арық - Тіпей, шалғын - Тарақты, Бағаналы, Қарасақал, Қарамұрт, Құрама және т.б.
Өзге ұлттар лексикасынан туыңдаған топонимдер: елді-мекен -Горное, Лапшино, Пригородное, Задария, Степное, Пушкино, Заречное, Новониколаевка, Сеславино, Сергеевка; шатқал - Борлуха; өзбек тіліндегі елді мекендер - Низамабад, Манжи, Бешқүбыр, разъезд - Отырабад, шатқал - Мастагат, Тарваза, қыстау – Таш т.6. Оңтүстік Қазақстан облысы топонимдерін лексика-семантикалық тұрғыдан жіктеп, топқа бөлу оған аймақтың географиялық жағдайымен қатар осы өңірде мекендейтін жергілікті халықтың тұрмыс-тіршілігі мен салт-дәстүрінің, мәдени ерекшеліктері мен діни наным-сенімдерінің де барынша айқын ықпал ететінін көрсеггі. Аймақтың тарихи топонимдік "жүйесі мен қазіргі топонимдік жүйесі арасында барлық тілдік деңгейлерде мәдени, тарихи сабақтастық сақталған.
Қазан төңкерісінен кейінгі аймақ ойконимиясының даму үрдісі (колхоз, совхоздар ұйымдастыру кезеңдері). Қазан теңкерісінің нәтижесінде дүниеге келген Кеңес үкіметі географиялық жер атауларын партияның лениндік саясаты негізінде езгертуге бағыт ұстады. Таптық принцип негізінде пайда болған жаңа дүниетаным рухындағы топонимикалық атаулардың езгеруіне социалистік қоғамның саяси талаптарына сай жүргізілген әрекет алдынғы орынға кетерілді. Осы орайда зерттеуші Е.М.Поспеловтың: «Географиялық атаулардың аты да, сол сияқты қоғамдық институттардың езі де мазмұны жағынан саясатпен тікелей байланысты жатады. Қоғамдағы үстем тап жер атауларын да езінің идеологиясы мен саясатына бағындырмай тұра алмайды», - деген тұжырымында бүкіл топонимикалық құбылыстардың саяси-әлеуметтік болмысы айқын керініп түр [46].
Кеңес үкіметінің алғашқы жылдарынан-ақ отаршылдық мақсатпен қойылған ірі-ірі елді мекен, жер атауларын езгертш, оларды коммунистік рухтағы топонимдермен алмастарып жатты. Бұл езгерістердің түп-теркіиінде кеп ұлтты кеңес халқының ежелден қалыптасып келген тарихи жадын ешіріп, бір стандартқа түсірілген «үйретінді» менталитетті орнықтыру мақсатымен бірге, ол ұлттарды орыс ұлтына сіндіріп жіберу, осы арқылы бірыңғай Кеңес халқын қалыптастыру саясаты көзделді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен

text:
Үйге тапсырма: БАҚ-тан тіл туралы мақала оқып,өз пікірін дайындау
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Саралау: Оқушылардың тақырыпты теориялық тұрғыда жеңіл меңгеруі үшін және негізгі ойды толық түсінуін қолдау мақсатында мына тәсілдерді пайдаландым: 1.Бейнебаян көру , оқулықпен жұмыстану арқылы «Дереккөздер » арқылы сараладым.
2. Веендиограммасы, бинго әдісі арқылы қарқындылын сараладым. 3. «1минуттық әңгіме» арқылы әңгіме-диологқа түседі.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=110#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=110#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=110#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


text:
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Барлық оқушылар: Тақырыпты иллюстрацияларарқылы болжайды;
Өсімдіктер дүниесін қорғау жайлы түсініктерін кеңейту
Көптеген оқушылар: Өсімдік, жануар туралы ой - өрісін кеңейтіп, олардың сабаққа деген қызығушылық тарының, белсенділіктеріні дамыйды
Кейбір оқушылар: Болжауына дәлел келтіреді, түсіндіреді;
Бағалау критерииі
тақырыпты болжау барысында өз ойын дәлелдейді;
тірек сөздерді түрлендіреді.
Тапсырмаларды орындауда түрлендіре қолданады;
Әр тақырыптың қызыметін ажыратады және дұрыс қолданады.
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
«Жүректен жүрекке» тренингі. . Суреттердің қиындыларын «Пазл» әдісі арқылы біріктіріп, сурет қиындысын жасайды;
Суреттерінде не бейнеленгенін және қандай сөздер жазылғандарын сипаттайды
Бейнематериал тамашалау. (2 мин 30 сек)
- Ал сіздер қаншалықты жануарларды жақсы білесіздер? (5-6жұмбақ шешу)
Сабақтың тақырыбын болжау.
Сабақтың мақсаттары мен бағалау критетийлерімен танысу -
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=111#Көптеген_оқушылар:_Өсімдік,_жануар_туралы_ой_-_өрісін_кеңейтіп,_олардың_сабаққа_деген_қызығушылық_тарының,_белсенділіктеріні_дамыйды_Кейбір_оқушылар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=111#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=111#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title:
Ортасы

; Мағынаны тану
Тыңдалымалды тапсырмасы

text:
;Мағынаны тану Тыңдалымалды тапсырмасы: Берілген жануарлардың, аңдардың, құстардың төлдерінің суреттері, тірек сөздер бойынша тыңдалым тақырыбына болжам жасату.
Өсімдік - тіршілік тірегі. Өсімдіктер жылына ауа қабатына 400 млн. тонна оттегін бөліп шығарады. Жылына бір адам тыныс алу үшін 173 мың литр оттегін қабылдайтыны анықталған. Өсімдіктер ауада ауру тудыратын бактерияларды жоятын ерекше зат бөліп шығарады.
Сонымен бірге жануарлар үшін қорек, баспана.
Ал адам тағам, үй, жиһаз, ауырғанда ем ретінде пайдаланады.
Адамның түрлі іс - әрекеттері өсімдікке әсер етеді. Тікелей әсері - орманды кесу. Кешенді әсері - ауылшаруашылық зиянкестерімен күресу үшін егістіктерді, бау - бақшаны, егістіктерді жояды. Ойланбай істелетін іс - әрекеттері - шаруашылық саласында, демалыс кездерінде байқамай өрт шығып, өсімдіктерге зардабын тигізеді.
Бұл өрттің 70%- зы отты дұрыс пайдаланбаудың салдарынан болған. Қазақстанның қызыл кітабына енген өсімдіктер, оларды сақтау туралы айтып өту.
Мұның себебі неде? Неліктен көптеген есімдік пен жануарлар Қызыл кітанқа енгізілген?
Біз құрып бара жатқан өсімдіктерді білеміз. Оларды қорғаймыз және күтеміз. Біз оларды ермек үшін емес, қажет болған кезде ғана жұламыз. Дәріханаға апарып берсек, одан тамаша дәрі жасалады. Көгалда, орманда көптеген дәрілік өсімдіктер өседі, сонымен қатар улы, адам өміріне қауіпті өсімдіктер де бар. Жалбыз, қырықбуын, итмұрын сияқты пайдалы өсімдіктер түрлі ауруларға ем.
Сасық меңдуана - улы өсімдік. Иіскесең, басың айналады. Жыл сайын жер бетінде гүлдер азайып барады. Сонымен бірге әр жаздың бізге сыйлайтын қызығы мен думаны да азайып бара жатыр.
Топтасу. Ортаға үш оқушы шығады. Тілімше қағаз суыру арқылы топ аты анықталады. (Мысалы: «Қонжық», «Бота», «Мөлдір»). Олар кезекпен бір-бірден өз тобына «төл» жинайды.
Топтық жұмыс. Оқушыларға топтық жұмыс тапсырмалары таратылады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=113#«2_жұлдыз,_1_тілек»_стратегиясы_арқылы_топ_арасында_бағалау._Тыңдалым_тапсырмасы

title: Қалыптастырушы бағалау жұмысы

text:
Қалыптастырушыбағалау жұмысы Тапсырма.Суреттерде берілген жануарлар мен аңдар, құстар туралы зерттеу кестесін толтырыңыздар. Берілген тірек сөздерді пайдаланыңыздар: үй жануарлары, түз тағысы, жыртқыш, төл атаулары - абылай, алан, бөлтірік, марғау, көгілдір, баршын, құралай, еңлік.
Бағалау критерийі: Сөйлемдер құруда зат есімдерді түрлендіре қолданады.
Зерттеу кестесі 1-топ
«2 жұлдыз, 1 тілек» стратегиясы арқылы топ арасында бағалау. Тыңдалым тапсырмасы «Жануарлар мен аңдардың төл атаулары» видеомәтінін тыңдай отырып, зерттеу кестесіне өзгеріс енгізіңіздер. Жұмыс барысында екі түсті қалам қолданыңыздар. Тыңдалымнан кейінгі тапсырма Құстардың біріне төлқұжат дайындаңыздар. Таңдаған аң мен жануарға немесе құсқа ат қойып, шағын сипаттама беріңіздер.
Семантикалық карта
1.Үй жануары ,жыртқыш
2.Жабайы,өсімдік қоректі
3.Қосмекенді жәндікқоректі
4.Жабайы,жыртқыш.Әр жануарды ата
Сәйкестендіру: Тоқылдақ қосмекенді
Жылан жәндік
Балық бауырымен жорғалаушы
Бақа жануар
Құмырсқа су жануары
Аю құс
Табиғатты сақтау дегенді қалай түсінесіндер?
Өсімдіктер мен жануарлады қамқорлыққа алу дегенді қалай түсінесіндер?
Сабақты бекіту:
- Өсімдіктер мен жануарлар арасындағы байланысқа мысал келтір.
- Адам өмірінде өсімдіктердің маңызы қандай?
- Өз жеріңде өсімдік шаруашылығы бар ма?
- Одан қандай өнім түрлерін аламыз?
- Өзің тұратын жерде мал терісін илейтін кәсіпорын бар ма?
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
http://ikitap.kz/audiobook/5189-kerqula_atty_kendebaj/5189-kerqula_atty_kendebaj
аудиокітап
Алты томдық «
Сабақтыңсоңы
Білімді бекіту: «Серпілген сауал» әдісі бойынша оқушылар бір-біріне доп лақтыра отырып сұрақтар қояды.
Кері байланыс: Оқушыларға рефлексия парағын ұсынамын.Сабақ барысында алған білімдері туралы кері байланыс жазады. «3.2.1.» 3 факт
2 көзқарас
1 тұжырым
.
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
Оқушылар
-географиялық қабықтың құрамы мен заңдылықтарын білу;
-географиялық қабықтың құрамы мен заңдылықтарын графика түрінде жасау;
-географиялық қабықтың құрамы мен құрылысын жалпы заңдылықтарын түсіндіре отырып, графика немесе кесте түрінде дәлелдеу.
Бағалау критерииі
Оқушылар:
-географиялық қабықтың құрамы мен заңдылықтарын біледі;
-географиялық қабықтың құрамы мен заңдылықтарын графика түрінде жасай алады;
-географиялық қабықтың құрамы мен құрылысын жалпы заңдылықтарын түсіндіре отырып, графика немесе кесте түрінде дәлелдейді.
Оқушыларға бағалау парағы таратылады.
Үй тапсырмасын тексеру:
Мақсаты: Үй жұмысын ашық сұрақтар арқылы тексере отырып, оқушылардың географиялық білімін дамыту.
Топқа бөлу: Атмосфера, гидросфера, литосфера, биосфера (оқушыларға қабаттардың суреті бейнеленген сурет қимасы беріледі)
«Миға шабуыл»Түрткі сұрақ:
Бүгін сіздер қалай топтастыңыз?
Сіздерге берілген фотосуреттер нені білдіреді? Түсіндіріңіз.
1.Қазақстандағы өсімдіктердің саны?
2.Қазақстандағы жануарлардың түрлері?
3.Қызыл кітапқа енген өсімдік түрлері?
Дискриптор: -сұрақтарға жауап береді.
Қалыптастырушы бағалау: Парта үстіндегі атаулар бойынша 3-топқа бөлу
І-топ: Атмосфера
ІІ-топ: Гидросфера
ІІІ-топ: Биосфера
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
географиялық қабықтың негізгі құрамдас бөліктерін атайды.
Географиялық қабықтың құрамын атайды,
Құрамдас бөліктері арасындағы байланысты көрсетеді.
ҚБ:«Бас бармақ» Бәрі дұрыс (бас бармақ жоғарыға қарай көтерілген);
-Кейбір тұстарды дұрыс емес (бас бармақ жанына қарай көрсетіп тұр);
-Көпшілігі дұрыс емес (бас бармақ төменге қарай көрсетіп тұр).
Оқушылардың сабақты қаншалықты түсінгенін және түзету жұмыстарын жүргізу үшін тиімді.
2-тапсырма:Топтық жұмыс.
«Кластер» әдісі: Флипчартты дайындау және қорғау.
І топ – 1. Географиялық қабық
ІІ топ – 2. Географиялық қабықтың тік және көлденең бағытта жіктелуін түсіндіру
ІІІ топ – 3. Географиялық қабықтағы зат пен энергия айналымы
ІҮ топ – 4. Географиялық қабықтың дамуы мен қалыптасу тарихы


title: Қалыптастырушы бағалау жұмысы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=113#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)

title: Қалыптастырушы бағалау жұмысы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=113#_үй_жануарлары,_түз_тағысы,_жыртқыш,_төл_атаулары_-_абылай,_алан,_бөлтірік,_марғау,_көгілдір,_баршын,_құралай,_еңлік_._Бағалау_критерийі

title: Қалыптастырушы бағалау жұмысы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-geografiya-filimini-salalari.html?page=113#Ұйымдастыру_кезеңі:__Амандасу._Сыныпты_түгендеу._Оқушылардың_сабаққа_дайындығын_тексеру._Оқушыларға_бағалау_парағы_таратылады._Үй_тапсырмасын_тексеру

title: Қалыптастырушы бағалау жұмысы