title: Сабақтың тақырыбы: Шешендік өнер: Мөңке бидің нақыл сөздері

text:
Сабақтың басталуы
5 минут
Сабақтың ортасы
5 минут
9 минут
10 минут
6 минут
5 минут
Сабақтың аяқталуы
5 минут
|
1.Сәлемдесу
2. Психологиялық ахуал
«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
Оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері айтылады.
Ой түрткі
«ББҮ» кестесі
Мөңке би туралы не білесіңдер? Кестенің бірінші бөлігіне білетін ақпараттарыңды жинақтаңдар. Кестенің екінші бөлігіне не білгілерің жөнінде жазыңдар.
Білемін
|
Білгім келеді
|
Үйрендім
|
|
|
|
1-тапсырма
Шығарманың көркемдік тіліне талдау жүргізіңіз
Өлеңнен мысал
|
Көркем
дік сипаты
|
Идеяны ашудағы орны
|
|
|
|
|
|
|
2-тапсырма
1.Ақынның замана өзгерістерін суреттеудегі тілдік қолданысына талдау жасаңыз.
2. Автор қандай көркемдік құралдарды пайдаланды?
3.Мөңке би шешендік сөздерінің көркемдік ерекшеліктеріне баға беріңіз.
3-тапсырма
«Синквейн» стратегиясын қолданып, Мөңке би образына бес жолды өлең құрастырыңдар.
Бірінші жол – тақырып-бір сөзбен беріледі (зат есім)
Екінші жол – тақырыпты екі сөзбен сипаттау (сын есім)
Үшінші жол – тақырыпқа қатысты қимыл атауынан үш сөз жазу (етістік)
Төртінші жол – төрт сөзден тұратын сөйлем құрастыру.
Бесінші жол – тақырып мәнін ашатын бір синоним сөз
Қорытындылау
«ББҮ» кестесі
Кестенің үшінші бөлігіне бүгін не үйренгендерің жөнінде жазыңдар.
Білемін
|
Білгім келеді
|
Үйрендім
|
|
|
|
Үйге: 7-тапсырма
Рефлексия
|
Психологиялық ахуал
«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
- Жүргізуші: «Толқыған кезде, асықпай дем алуға үйрен. Түзу отыр, қолдарыңды тізелеріңе салып, көздеріңді жұмыңдар, терең дем
алыңдар:
- Ойша: «Мен арыстанмын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен құспын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен гүлмін»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен сабырлымын»,- деп деміңді шығар. Сен сабырлысың, сенің қолыңнан бәрі келеді».
«ББҮ» кестесі бойынша Мөңке би жөнінде білетін ақпараттарын жинақтайды.
Шығарманың көркемдік тіліне талдау жүргізеді.
Ақынның замана өзгерістерін суреттеудегі тілдік қолданысына талдау жасайды. Мөңке би сөздерінің көркемдік ерекшеліктерін анықтап, баға береді.
Синквейн» стратегиясын қолданып, Мөңке би образына бес жолды өлең құрастырады.
Кестенің үшінші бөлігіне бүгін не үйренгендігі жөнінде жазады.
Рефлексия кезінде «Өзін-өзі бағалау» парағы арқылы сабақтан қандай әсер алғанын, қандай жаңа нәрсе үйренгенін немесе не түсінбегенін, қандай кедергі болғанын жеткізеді.
|
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-көркемдегіш құралдарды анықтайды;
-идеяны ашудағы орнын талдайды,
-автор стиліне пікір білдіреді.
Дескриптор
Білім алушы
-троп пен фигура түрлерін анықтайды;
-автор стилін талдайды;
-автор стиліне баға береді.
Берілген тапсырмалар
дың барлығына
«ұялы телефон» арқылы өзін-өзі бағалау жүргізеді.
|
Оқулық
9-сынып
«Атамұра» баспасы
2019жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
9-сынып
Оқулық
9-сынып
«Атамұра» баспасы
2019жыл
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sheshendik-oner-moke-bidi-nail-sozderi.html#Құндылықтарға_баулу__Бірлік_пен_ынтымық,_әділдлік_пен_жауапкершілікке_баулу


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sheshendik-oner-moke-bidi-nail-sozderi.html#Үйге:_7-тапсырма_Рефлексия___Психологиялық_ахуал_«Әдемі_ойлай_және_демала_біл»_жаттығуы


title: СабақТЫҢ тақырыбы: Шетелдік оқыту концепциялары

text:
САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ:
Шетелдік оқыту концепциялары
Пән:Жоғары мектеп педагогикасы
Топ: 7M01700 - қазақ тілі мен әдебиеті
Оқытушының аты-жөні:п.ғ.к.,Жундыбаева Т.Т.
Студенттердің аты-жөні:
Серікбаева.Ж.,Ілияс.А.,Аманова.А.,Қалибек.А.,Уралбаева .Д.
Шетелдік оқыту концепциялары
Концепция
Концепция (лат.conceptio- түсіну, бірыңғай ой, тұтас ой)- қайсы бір нәрселерді, құбылыстарды, процестерді көрудің (көзқарас), түсінудің, түсіндірудің (трактовка) белгілі тәсілін білдіретін көзқарастар жүйесі. Пәндік білімнің (дисциплинарное знание) жасалуының, ұйымдастырылуының және өрістетілуінің бастапқы тәсілі. Қағида бойынша, ашық (анық) білдірілген тұлғалық бастамасы бар, негіздеушінің (немесе негіздеушілердің-реалды болмаса мифтік) фигурасымен белгіленген, яғни концепцияның авторы немесе авторлары бар.
Концептуалдық форманың өзіне ең барабар (теңбе-тең) философия болады, яғни кең мағынада концепцияның түріне философияның өзін жатқызуға болады. Классикалық дәстүрде «концепция» ұғымын «теория» ұғымымен теңдестіру тенденциясы күшті болды.
Шетел тілін оқыту теориясы мен практикасын дамытудағы индуктивтік- дедуктивтік зерттеулер мағынасы
Ғылыми әдіс — жалпы ғылыми аясындағы қолданылатын әдістердің жиынтығы. Осыған қоса әрбір ғылым саласы тек қана арнаулы объектіге ғана емес, сол объектіге сәйкес арнаулы әдіске де ие болады.
Ғылыми таным эмпириялық және теориялық деңгейлерге бөлінеді.
Танымның эмпириялық деңгейінің әдістері:
Бақылау, суреттеу, өлшеу, тәжірибе жасау
Танымның жалпы логикалық әдістері:
Формаландыру, аксиомаландыру, гипотетикалық, анализ, синтез, индукция, дедукция
Индукция -
ойдың жалқыдан жалпыға қарай бағытталуы.
Жеке қорытулар негізінде жалпы тұжырым жасауға мүмкіндік беретін зертеу мен талқылау әдісі;
Дедукция
кері бағытта, ойдың жалпыдан жалқыға қарай бағытталуын сипаттайды. Қолда бар фактілерді пайдаланып логикалық шешім шығаруға арналған әдісі.
Қазіргі кезеңдегі шеттілдік білім беру әдіснамасының ұстанымдары
Шеттілдік білім беру ғылыми таным ұстанымдарының мақсатына және өзін өзі дамыту ұстанымдарының мақсатына және өзін өзі дамытуға сәйкестігі
- oның әдістамасының когнитивтік лингвомәдени ғылымының жалпы теориясы шеңберінде гносеологияға таным теориясы бағытталуында болады
- Шеттілдік білім берудің когнитивтік лингвомәдени әдіснамасында таным теориясының негізгі ұстанымдарының көрініс табуында болды
Детерминизм ұстанымы ғылыми білімді іздеу мен табу обьективтік шынайылықпен сәйсектендіріледі
Сәйкестендіру ұстанымы ғылыми білімнің алдыңғы жүйемен байланысы мен бірізділігі
Толықтыру ұстанымы зерттеліп отырған нысанның оны танушы субьектпен байланысы
Шеттілдік білім берудің когнитивтік лингвомәдени әдіснамасында таным теориясының негізгі ұстанымдарының көрініс табуында
Мәдениетаралық қатысымның әрекеттік теориясы шет тілін оқытудың қазіргі және әдістемелік тұрғыдан тұжырымдамасы ретінде әдістер, технологиялар, шетел тілі мазмұнының пәніндік процессуалдық аспектісі арқылы әдістемелік жүйе шеңберінде бірге және кешенді түрде жүзеге асатын қатсымдық, когнитивтік, концептуалдық, лингвомәдени, әлеуметтік мәдени, жеке тұлғаға бағытталған әдіснамалық ұстанымдар жиынтығының бейнесіне бағдарланады.
Қазіргі кезде шетелдік білім беру тұжырымдамасын жүзеге асыруда және оқыту стратегиясымен тактикасын анықтауда өзіндік әдістемелік ұстанымдар қажет. Бұл ұстанымдар шелтел тілі пәнінің мазмұнын іріктеп құрастыруда және қазіргі шетел тілін оқыту үрдісін үлгілеуде , мәдениетаралық қатысымдық компетенциялардың мақсаттарын біз анықтаған өзіндік әдістемелік ұстанымдар арқылы жүзеге асыруда қажет, олар
Дискурстық ұстанымы
Қарым қатынас пәнін прагматикалық тұрғыдан негіздеу ұстанымы
Шетел тілінің мазмұныны вариативтік тұрғыдан ерекшелеу ұстанымы
Интегративтік ұстанымы
Пән мазмұнының аутенттігі ұстанымы
Проблемелық ұстанымы
Жағдаяттық ұстанымы
Назарларыңызға рахмет!
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sheteldik-oitu-koncepciyalari.html#Ғылыми_таным_эмпириялық_және_теориялық_деңгейлерге_бөлінеді.__Танымның_эмпириялық_деңгейінің_әдістері


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sheteldik-oitu-koncepciyalari.html#Шетел_тілін_оқыту_теориясы_мен_практикасын_дамытудағы_индуктивтік-_дедуктивтік_зерттеулер_мағынасы___Ғылыми_әдіс


title: Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы

text:
9.2.2.1 автор бейнесінің идеялық-стилистикалық тұтастырушы ретіндегі рөліне талдау жасау.
Сабақтың мақсаты
"Шұғаның белгісі" шығармасындағы идеялық-стилистикалық тұтастырушы ретіндегі автор бейнесінің рөліне талдау жасау.
Бағалау критерийі
Шығарма желісі бойынша идеялық-стилистикалық тұтастырушы ретіндегі автор бейнесінің рөліне талдау жасайды.
Ойлау дағдыларының деңгейі
Талдау, жинақтау
Тілдік мақсаттар
әйел теңсіздігі, көңіл бөлу, шоқтығы биік туынды, суреткер, бейтарап қарамау, аяушылық сезімін білдіру, биікке көтеру, төрінен ойып тұрып орын алу, зерлі сөздің зергері, т.б.
Құндылықтарға баулу
Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы (6-құндылық)
Алдыңғы тақырып
Б. Майлин «Шұғаның белгісі» хикаяты
Жоспар
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
10 минут
І. Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылар түгенделіп, назары сабаққа аударылады.
І. Қызығушылықты ояту кезеңі Ой шақыру Бейімбет туралы айтылған Ілияс Жансүгіровтің сөзін талқылаудан бастайды және «6 Неліктен?» стратегиясын қолданып, сұрақтарға жауап береді. Алдыңғы сабақтармен байланыс орнатылады.
««Шұғаның белгісі» – театрдың үлкен бір ойыны. Бұл – драма күйінде үлкен шығарманың бірі. Бұл бір дәуірдегі бай мен бұқараның тұлғасын көрсетеді».
І. Жансүгіров
«6 НЕЛІКТЕН» стратегиясы 1. Неліктен Бейімбет әйел теңсіздігі мәселесіне көңіл бөлген?
2. Неліктен «Шұғаның белгісі» хикаятын қазақ прозасының шоқтығы биік туындыларының бірі дейміз?
3. Неліктен Бейімбет Майлинді – "қазақ әңгіме жанрының атасы" дейді?
4. Неліктен суреткер қайғылы Шұғаға бейтарап қарамайды?
5. Неліктен автор басты кейіпкерге аяушылық сезімін білдіреді?
6. Неліктен Бейімбет өз заманының қыздарымен салыстыру арқылы Шұғаны биікке көтереді?
6. Неліктен Бейімбетті «тамаша талантымен әдебиетіміздің төрінен ойып тұрып орын алған зерлі сөздің зергері» деп бағалайды?
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталады.
Оқушылар түгенделіп, назары сабаққа аударылады.
Бейімбет туралы айтылған Ілияс Жансүгіровтің сөзін талқылаудан бастайды және
«6 Неліктен?» стратегиясын қолданып, сұрақтарға жауап береді. Алдыңғы сабақтармен байланыс орнатылады.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталады.
ҚБ
https://prezi.com/3ryl_bdh1mqk/presentation/
Бейімбет туралы ойлар
5 минут
10 минут
5 минут
5 минут
ІІ. Мағынаны тану кезеңі
Тақырып – автордың құбылысқа қатынасын шығармасында зерттеу, көрсету үшін сұрыптап алған негізгі ойы немесе ой жиынтығы.
Тәсіл – композиция мен тілдің арақатынасын көрсететін амал.


title: Тұтастық мәтіннің - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы

text:
Тұтастық мәтіннің – мәтін ішіндегі сөйлем, абзац, тарау, бөлім мазмұндарының тұтастығы.
Тұтастық күрделі синтаксистік – ерекше синтаксистік-стилистикалық бірлік құрайтын бірнеше сөйлемдер жиынтығы.
Тұтастық күрделі фразалық – мәтін құрайтын тіл бірлігі.
1-тапсырма. Оқушылар берілген ой-пікір аясында хикаяттан мысалдар келтіре отырып, дәлелді талдауларын ұсынады.
«Майлин «Шұғаның белгісін» жазып, қолжазба журналда («Садақ») жариялағанда қазақ прозасы жанр ретінде жаңа туып-қалыптаса бастаған еді. Десек те, дәл осы шығарма суреткерлік шеберлік тұрғысынан пайымдағанда, күні бүгінге дейін қазақ повесінің үлгісі болып қалып отыр».
Осы талдау негізінде оқушылар «Ойлану пирамидасын» қолдана отырып, әңгімеден дәлел келтіреді.
Әңгіменің негізгі ойы: ______________ _________________
Әңгімедегі мораль философиясын суреттейтін екі сөз: __________ ____________ __________ ___________
Әңгімедегі мораль философиясын суреттейтін екі сөз табады;
Әңгімедегі ойдың маңыздылығын суреттейтін төрт сөз келтіреді.
ҚБ 2-тапсырма. Оқушылар «Шұғаның белгісі» хикаятының әр бөліміне ат қою арқылы негізгі оқиғаларға түсінік береді және берілген хикаят бойынша автор бейнесінің идеялық-стилистикалық тұтастырушы рөлін анықтайды.


title:
ҚБ
3-тапсырма - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы

text:
ҚБ
3-тапсырма. Шығарма желісі бойынша проблемалық 2 сұрақтан құрастырады. Басқа оқушылар жауап береді.
Мысалы:
Шұғаның өліміне кім кінәлі?
Дескриптор:
Бағалау. «Бармақ» әдісін қолдана отырып бағалайды.
4-тапсырма. Оқушылар автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтайды.
«Т кестесі» әдісі қолданылады.
Т кестесі
|
Шығармадағы автор бейнесі
|
|
Автордың белгілі бір оқиғадағы көрінісі
|
|
|
|
Дескриптор:
Бағалау. «Бармақ» әдісін қолдана отырып бағалайды. Ойтолғаныс кезеңі
Әңгімеге қатысты мақалмен, қанатты сөздермен тұжырымдайды, қорытынды жасайды.
|
Оқушылар алғаш теориялық тақырыпты меңгереді.
Оқушылар берілген ой-пікір аясында хикаяттан мысалдар келтіре отырып, дәлелді талдауларын ұсынады.
Осы талдау негізінде оқушылар «Ойлану пирамидасын» қолдана отырып, әңгімеден дәлел келтіреді.
Оқушылар «Шұғаның белгісі» хикаятының әр бөліміне ат қою арқылы негізгі оқиғаларға түсінік береді және берілген хикаят бойынша автор бейнесінің идеялық-стилистикалық тұтастырушы рөлін анықтайды.
Шығарма желісі бойынша проблемалық
2 сұрақтан құрастырады. Басқа оқушылар жауап береді.
Оқушылар автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтайды.
Оқушылар әңгімеге қатысты мақалмен, қанатты сөздермен тұжырымдайды, қорытынды жасайды.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
ҚБ

ҚБ - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы

text:
«Плюс» – оң әсер еткен фактілер мен алған білімдерің жайлы жаз.
«Минус» – «қолымнан келмей жатыр» немесе «түсініксіз болып тұр» деген ойларыңды жаз.
«Қызықты» деген бағанға өзіңе қызықты болған жайтты немесе көбірек білгің келетін нәрсені жаз.
Қосымша мәлімет
Саралау – көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
Қабілетті оқушыларыңызға қандай жоспар құрған болар едіңіз?
Пәнаралық байланысқа сілтеме
Денсаулық және қауіпсіздік
АКТ сілтемелері
Құндылықтар сілтемесі
Рефлексия Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары шынайы болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді?
Оқыту ортасы қандай болды?
Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге асты ма?
Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?
Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты деген сол жақта келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.
Қорытынды бағалау Ең жақсы өткен екі дүниені атап көрсетіңіз (оқытуға және үйренуге қатысты) 1: 2: Қандай екі дүние сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізуші еді? (оқытуға және үйренуге қатысты) 1: 2: Осы сабақтың барысында мүмкін барлық сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағыма қажет болуы қандай ақпаратты білдім?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-shfani-belgisi-hikayatini-tairibi-men-ideyasi.html?page=4#Қорытынды_бағалау_Ең_жақсы_өткен_екі_дүниені_атап_көрсетіңіз_(оқытуға_және_үйренуге_қатысты)_1:_2


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-shfani-belgisi-hikayatini-tairibi-men-ideyasi.html?page=4#Осы_сабақтың_барысында_мүмкін_барлық_сынып_немесе_жекелеген_оқушылар_туралы_менің_келесі_сабағыма_қажет_болуы_қандай_ақпаратты_білдім


title: Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Күні:
|
Сынып: 9
|
Бөлім. Адам жанының құпиясы
|
Сабақтың тақырыбы
|
"Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы
|
Оқу мақсаттары
|
9.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау;
9.2.3.1.Көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау.
|
Сабақтың мақсаты
|
Б. Майлин «Шұғаның белгісі» повесіне сюжеттік – композициялық талдау жасайды.
Көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтайды.
|
Бағалау критерийлері
|
әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасайды.
Көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтайды
|
Ойлау дағдыларының
деңгейі
| |
Пәнаралық байланыс
|
Қазақстан тарихы,музыка.
|
Алдыңғы білім
|
Б. Майлин шығармашылығы
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушын-ың әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру кезеңі:
- Сәлемдесу
- Оқушыларды түгелдеу
- Сабаққа зейінін аударту
Ой шақыру
«6 Неліктен?» стратегиясын қолданып, сұрақтарға жауап береді.
«6 НЕЛІКТЕН» стратегиясы
1. Неліктен Бейімбет әйел теңсіздігі мәселесіне көңіл бөлген?
2. Неліктен «Шұғаның белгісі» хикаятын қазақ прозасының шоқтығы биік туындыларының бірі дейміз?
3. Неліктен Бейімбет Майлинді – "қазақ әңгіме жанрының атасы" дейді?
4. Неліктен суреткер қайғылы Шұғаға бейтарап қарамайды?
5. Неліктен автор басты кейіпкерге аяушылық сезімін білдіреді?
6. Неліктен Бейімбет өз заманының қыздарымен салыстыру арқылы Шұғаны биікке көтереді?
Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.
|
Оқушылар назары сабаққа аударыла-ды.
|
Қ/Б. «Плюс- минус- қызықты» әдісі арқылы бағалау жүргізу:
*Нені жақсы деп айтуға болатынын айта аласыз ба?
*Не ұнамағандығы туралы айта аласыз ба?
*Не қызықты болғандығы туралы айта аласыз ба?
|
|
|


title: Сөйлер алдында мен - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Сөйлер алдында мен...
дыбыс /бейнежазбаны тыңдап/ қарап, дикторлардың сөйлеу мәнеріне еліктей отырып, сөз сөйлеп, дауыс ырғағын тексере аламын;
мен сөйлесетін адам туралы ойлай аламын;
барлығы жақсы болатынына өз – өзімді сендіре аламын;
Сөйлеу барысында мен...
қарапайым сөз тіркестерін қолдана аламын;
сөйлеушінің айтқан сөзін басқаша жеткізе аламын;
дұрыс екендігіне сенімім жоқ пікірлерден аулақ бола аламын,
жанымдағы адамнан көмек сұрай аламын;
«ммм», «мен не айтайын деп едім?», «білесіз бе?» сияқты одағай, қаратпа сөздер мен сөз тіркестерін пайдалана аламын;
мүмкіндік болса, дайындық жасап, өз сөзімді жазамын немесе қайтадан жаза аламын.
Сөйлегеннен кейін мен..
жаңа сөздер мен ұғымдарды теріп жазып, іштей айтып, қайталай аламын, келесі жазба жұмыстарымда қолдана аламын.
керібайланыс жасап,сөйлеген,сөйлескен, тыңдаған адамның пікірін сұрай аламын;
Сабақты қорытындылау:
Бағалау парақшаларымен жұмыс. Әркім өзіне ұнаған эссені алып, «Екі жұлдыз, бір тілек» жазып пікірін білдірсін.
№3 Мерзімі:21.09
Эссе мен шығарманың айырмашылығы
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Эссе мен шығарманың айырмашылығы туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе мен шығарманың айырмашылығы
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Эссе

Шығарма - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Эссе
|
Шығарма
|
Анықтамасы
|
Эссе дегеніміз (фр. тіл. essai -тәжірбие, лат.т. exagium – құрау ) – философиялық, әдеби, тарихи, публицистикалық, әлеуметтану, саяси және тағы басқа саладағы ғылыми емес, автордың жеке көзқарасын білдіретін прозалық мәтін.
|
Шығарма – оқушының туған халқының әдебиетінен алған білімін өз ойымен, дүниетанымдық көзқарасымен еркін ұштастыра отырып баяндайтын шығармашылық төл еңбегі. Оқушыдан көркем шығарманы өзіндік ой-пікірі, көзқарасы тұрғысында терең талдап пайымдауы, әсерлі, көркем тілмен жүйелі баяндауы талап етіледі.
|
Эссе – еркін композициялық құрылымға негізделген немесе көркем-публицистикалық жанрдың бір түрі
|
Шығарма – белгілі бір берілген тақырыпқа арналған, міндетті құрылымнан тұратын, тек пәндік білімге бағытталған шығармашылық жұмыс.
|
Эссе қатаң түрде жоспарға негізделуі міндетті емес.
|
Шығармада жоспарды жазу міндетті.
|
Эссе жеке көзқарас, сараптама, дәлелдемелерге негізделеді.
|
Шығарма формасы оның түріне байланысты, көбінесе көркем мәтінді талдауға негізделеді.
|
Эссенің мақсаты – эссе жазушының өзіндік көзқарасын, сыни ойын жетілдіру, ұстанымын дәлелді бекіту үшін жан-жақты білім алып, ақпараттық қарулану, тақырыпты ашуда метатанымдық білігін тиімді қолдану, шығармашылық қабілетін шыңдау, ой жүйелілігін реттеу, жазу түрлеріне қарай жазу тәсілдерін таңдай біліп, эссе түріне қарай жазу стилін сақтау, ой жүйесінің бірізділігін сақтауда сөз оралымдарын тиімді қолдану, шығармашыл жазбаларда сөздік қорының байлығын дамыту, талдау жұмыстарында қажетті термин сөздерді тиімді қолдану.
|
Шығарманың мақсаты – жазылым тілін дамыту, логикалық ойлауды дамыту, шығармашылык, қиялды, нақты нәрсені еркін, қызықты түрде беруге ұластыру, әдебиетті іштей түсіне отырып, оның мәні мен құдіретті орнын өз дүниесінде көркемдеп бере алу.
|
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
№4 Эссе туралы он дерек Мерзімі:28.09
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Эссе туралы он дерек туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе дегеніміз (фр. тіл. essai -тәжірбие, лат.т. exagium – құрау ) – философиялық, әдеби, тарихи, публицистикалық, әлеуметтанулық, саяси және тағы басқа саладағы ғылыми емес, автордың жеке көзқарасын білдіретін прозалық мәтін. Жанр ретінде енгізген 1580 ж. Мишель Монтень болатын, ал «эссе» сөзін бірінші рет қолданып, осы жанрда 1597 жылы Френсис Бэкон кітаптарын жазып шығарды.
Эссе екіге бөлінеді: 1) субъективті; негізгі мақсаты – авторды жан жақты ашу, таныту. 2) объективті; негізгі мақсаты – белгілі бір ғылыми тақырып бойынша автордың көзқарасын ашу, таныту.
Қолданылуына қарай: әдеби жанрда, білімді бақылау әдісі ретінде, батыс елдерінде ЖОО-ға түсуде талап етіледі. Жазылу көлемі: 500 сөз, 1-2 беттен 20 бетке дейін.
Эссе жазу кезеңдері: Проблеманы анықтау -ойлану–жоспарлау –жазу–тексеру
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ЭССЕ жазу барысында қатаң сақталынуы тиіс ТАЛАПТАР

text:
ЭССЕ жазу барысындақатаң сақталынуы тиіс ТАЛАПТАР:
• Жеке көзқарастың көрінісі;
• Фактілі дәлелдер (аргументтер);
• Теоретикалық негіздеме;
• Терминдерді қолдану;
• Цитаталарды келтіру;
• Әртүрлі көзқарастарды мысалға алу;
• Логикалық заңдылықтың сақталынуы;
• Салыстыру және қорытындылау әдістерін қолдану;
• Сауаттылық (пункт., орфогр.);
• Юмор, сарказм;
• Қолд. ғылыми еңбектерге сілтеме жасау.
Эссенің жазылу құрылымы:
1. Кіріспе. Тақырыптың негізгі мәні мен негіздемесі тезис түрінде көрсетіледі;
2. Тақырыпты дамыту: Тақырыпқа сәйкес бар біліміңізбен: теория, фактілер, идея, ақпараттар, паралелдеу, аналогия, ассоцация, теңеу, сұрақтар қою, т.б. қолданып, дәлелдейсіз (аргументация).
Мыс. 1. Аргумент түсіндіру мысал (факт) байланыстырушы сөйлемдер. 2. Аргумент түсіндіру мысал (факт) байланыстырушы сөйлемдер;
3. Қорытынды. Жалпылау мен аргументтеріңіздің логикалық қорытындысы. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні».
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
№5 Эссенің құрылымы Мерзімі:5.10
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Эссенің құрылымы туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Бірінші парағы(біркелкі үлгі бойынша толтырылады, Эссенің бірінші парағын орындауүлгіге қараңыз)
1. Кіріспе. Тақырыптың негізгі мәні мен негіздемесі тезис түрінде көрсетіледі.


title: Тақырыпты дамыту - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
2. Тақырыпты дамыту: Тақырыпқа сәйкес бар біліміңізбен: теория, фактілер, идея, ақпараттар, паралелдеу, аналогия, ассоцация, теңеу, сұрақтар қою, т.б. қолданып, дәлелдейсіз (аргументация).
Мыс. Аргумент түсіндіру мысал (факт) байланыстырушы сөйлемдер.
3. Қорытынды. Жалпылау мен аргументтеріңіздің логикалық қорытындысы. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні”.
Кеңінен тоқталатын болсақ:алдымен тақырыптың атауына мән беріп, мақсатын, сізден не сұралып отырғанын, оған қатысты жағдаяттарды, өзекті мәселелерді т.б. жан-жақты ойланыңыз. Тақырыпты ашатын, жазатын мәселелерді жүйелеп алу үшін жоспар құрыңыз.
Сіздің жоспарыңыз келесі бөліктерден тұруы тиіс:
І.Кіріспе – тақырыпты таңдау себебі және мәні, логикалық және стилистикалық байланысқан бірқатар компоненттерден құрылады. Бұл кезеңде өз зерттеу барысында жауап іздеген сұрақты дұрыс құрастыру өте маңызды, ал әрі қарай жауапты растайтын дәлелдердің реттілігі қажет. Кіріспе бойынша жұмыс жасағанда мына сұрақтарға жауап көмектесуі мүмкін: «Эссе тақырыбында айтылған терминдерге түсінік беруге керек пе?», «Мен ашатын тақырып қазіргі кезде маңызды ма?», «Менің ойымша тақырыпқа қандай түсініктер енуі мүмкін?», «Тақырыпты бірнеше шағын тақырыпшаларға бөлуге бола ма?»
. Негізгі бөлім. Бұл бөлімде негізгі идея мен көтерілетін мәселесі аясында шоғырланған дәлелдер мен сараптамалар, негіздемелер болу керек. Тақырыпты тақырыпшаларға бөліп, алға тартатын дәйектерді, сараптама жоспарын жүйелі түрде құрып алған жөн. Аналитикалық материал ретінде графикалар, сызба, тірек – схемаларын да қолдануға болады.
Қарастырылатын мәселеге байланысты сараптама мына жүйемен жүзеге асуы керек: себеп-салдар, жалпы-жалқы, түрі-мазмұны, бөлшек-бүтін, тұрақтылық-өзгермелілік. Эссе құрастыруда бір параграф тек қана бір дәлелдемеден тұратынын естен шығармаған дұрыс. Жоспар құрып, бөлімдерді тақырыпшаларға ажыратқанда, осы ережеден ауытқымау қажет. Сонда жоспар бөліміндегі тақырыпшалардан қарастырылатын тақырып дәлелдемелері қаншалықты жүйеге сай екендігі бірден байқалады.
ІІІ. Қорытынды. Тақырып бойынша қорытынды ой түйіні. Қорытынды құрастыру үшін қажетті әдіс-тәсілдер: қайталау, иллюстрациялар, цитата, сенімді дәлел. Қорытындыда осы дәлелдеме қажет болатын жағдай немесе мәселелерге байланысы да көрсетілуі мүмкін.Қорытындыдабасқа мәселелермен байланысын жоққа шығармай, зерттеудің (импликация) қолдануына сілтеме сияқты,эссені толықтыратын өте маңызды элементті ұстау керек. Қорытындыда «Эссенің басында айтылған мәселе бойынша не деуге болады?» деген сұраққа жауап болу қажет. Эсседе зерттеген мәселе бойынша қатысы, оны дәлелдеу, өзіндік қасиет және жаңаша ойлау бағаланады.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
Мерзімі:12.10
№6 Тезис және оның ерекшеліктері
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Тезис – бұл дәлелдейтін немесе жоққа шығаратын тұжырымдама-пайымдаулар. Тезистің көшірмелерден өзгешелігі, ұсынылатын дәйектерге дәлелдер келтірілуі тиіс.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Негізгі тезистер- - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Негізгі тезистер- дерек көзінің мазмұнын жалпылайтын басты тұжырымдамалар. Мұндай тезистерден кейбір жағдайда материалдардың мазмұнын тұтастай айқындайтын жеке жазбалар жасалады. Ал қорытынды басты тезистер алдыңғы материалдардың мазмұнын жалпылауы тиіс.
Қарапайым тезистер – бұл басты ой-пайымдаулар, кейде конспект, реферат құрамдас бөлігі ретінде енгізіледі.
Кез келген еңбекте, оның әрбір бөлімшелерінде қарапайым тезистер көбірек кездеседі.
Қарапайым тезистерді еңбектің тұтастай мазмұнының жалпы бағыттылығына қарамастан оның барлық бөлімшелерінен бөліп алуға болады.
Тезистердің келесі түрі, алдыңғы екеуімен салыстырғанда өзінің құрылысы жағынан күрделі болып келеді. Өйткені мұнда негізгі және қарапайым тезистер қатар қолданылады. Сондықтан оны күрделі тезистер деп атайды.
Күрделі тезисте негізгі тезистерден кейін қарапайым тезистер келтіріледі. Бұл оқығанды бекітудің пайдалы және жетілген түрі болып келеді.
Тезистерді тұжырымдамалау нақты және қысқа болуы керек. Тезистердің өзінде негіз болатын фактілер мен мысалдар келтірілмейді.
Егер, дайын тезистерді пайдаланған кезде олардың негіздемелері мен дәлелді жақтарын білмесеңіз, онда жалаң қорытындылар шынайы білім алу үшін жеткіліксіз. Дәлелдер тезис жасалып отырған кітапта немесе мақалада беріледі, ал негіздеме мен дәйектерге жазбада сілтеме жасау қажет. Сондықтан әдебиеттермен жұмыс істеген кезде оларда берілетін тақырыпқа қатысты дәлелдік- дәйектеу тұстарына аса мән беру қажет.
Дәйексөз тезистері. Тезистердің бір бөлігі дәйексөз ретінде келтірілуі мүмкін. Мұндай әдісті әртүрлі көзқарастарды салыстыру үшін пікірлеме, аннотация жазғанда қолданады. Сондай-ақ, жасалатын орытындыларға қатысты аса сақтық қажет болған жағдайда пайдаланылады. Алайда дәйексөз тезистері кейбір жағдайда өте ұзақ болуы мүмкін. Сондықтан оларға жоспар бөлімшелерін жасау керек.
Тезистерді жасаған уақытта тұжырымдамаларды кітапта берілетін ретпен емес, оларды логикалық байланыс жағынан біріктіріп беру қажет.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Мерзімі:19.10
№7 Аргумент және дәлел
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Дәлелдеу - белгілі бір тұжырымға негізделген және оған байланысты шын мәніндегі тұжырымды анықтау үшін қолданатын логикалық тәсілдер жиынтығы. Ол сенім - наныммен байланысты, бірақ онымен тең емес: аргументтеу немесе дәлелдеу ғылымға және қоғамдық - тарихи тәжірибеге сүйенеді. Сенім - жорамал, ол нақты дәлелденбеген білімге негізделеді.
Дәлелдеудің құрылымына 3 құраушы бөліктері енеді. Олар: тезис, аргумент, қорытынды.
Тезис - дәлелденуге тиісті жағдай.
Аргументтер - тезистің анық шын екендігін дәлелдеу үшін қолданылатын категория.
Қорытынды - фактілерді талдауға негізделген ой түйін. Бағалаушы тұжырым - біздің сенімімізге, нанымымызға және көзқарасымызға негізделген.
Аргументтер бірнеше топқа бөлінеді:
1. Тексерілген фактілер - нақты материал. Фактілер - тенденцияны анықтайтын қор, оның негізінде - әр білім бойынша заңдар мен берілген жағдайға заңның әсерін анықтаймыз.
2. Анықтамалар тезиспен байланысты түсініктің аргументі ретінде қолданылады.
3. Ғылым Заңдары және алдында қолданылған теоремалар дәлелдеу аргументі ретінде қолданылады.
Тезистер мен аргументтердің логикалық сабақтасып тұруы үшін олардың өзара байланысу тәсілдерін білу қажет. Аргумент пен тезистің байланыстары тура, қосымша, айрықша бөліп тұратын болуы мүмкін.
Тура аргументте тезистің шындығы аргументтен анық көрініп тұрады. Мысалы, біз сабаққа баруға тиісті емеспіз, себебі бүгін күн жексенбі.
Индукция, дедукция, аналогия, себеп - салдар байланыстары арқылы тура дәлелдеу әдістерін қолдануға болады.
Дәлелдер (аргументы) — бұл қоғамдық өмір фактілері, құбылыстары, оқиғалар, өмірлік жағдаяттар мен тәжірибелер, ғылыми дәлелдемелер, ғалымдар пікіріне жасалған сілтемелер және т.б. Әрбір тезиске қатысты екі дәлел жазған жөн: бір дәлел сенімсіздеу шығуы мүмкін, ал үш дәлел қысқалық пен бейнелілікке бағытталған жанр түрінде орындалған шығарма үшін тым көптік танытуы ықтимал [2,16].
Сонымен, эссе бірінен бірі туындайтын сақиналы құрылымды болады (тезистер мен дәлелдердің саны тақырыпқа, таңдалып алынған жоспар мен логикаға, ойдың дамуына байланысты). Сонымен, эсседе ой айтылады, ол дәлелденеді, сосын тұжырымдалады.
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
№8 Пікірге қатысты аргумент Мерзімі:26.10
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың мақсаты - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Сабақтың мақсаты: Пікір алмасу (дискуссия) жөнінде түсінік беру. Олардың жүргізудің талаптарын жүйелі меңгерту.
Міндеті:
Білімділік міндет: Ой-пікірді ортаға сала отырып, мәселенің ортақ шешімін қалыптастыру, оқушылардың жан-жақты қарау мен талқылау арқылы көпшілік көтерген мәселенің түйінін тауып, ортақ пікірге келуін қалыптастыру.
Тәрбиелік міндет: Оқушыларды таза, жүйелі, шешендік сөздерді қатыстыра отырып сөйлеуге баули отырып кәсіби мамандыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық міндет: Талданатын тақырыптың ерекшелігі мен оған қойылатын талаптарын айқындау, ойлау, пайымдау қабілеттерін дамыту.
Сабақ түрі: Дәстүрлі емес
Сабақ типі: жаңа білімді хабарлау сабағы.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: түсіндіру, дәріс оқу, айналым парақшасы, постер қорғау, АКТ
Сабақтың жабдықталуы: бағдарлама, оқулық, білім стандарты, әдістемелік нұсқау хат, слайд
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі
а) кіріспе әңгіме
ә) түгендеу
ІІ. Үй жұмысын тексер
Пікір алмасу (дискуссия)
Пікір алмасу (дискуссия) туралы түсінік
Пікір алмасудың мақсаты
Пікір алмасудың мәдени талаптары
Дискуссия (лат. discussio) - пікірталас, белгілі бір мәселе бойынша пікір сайысы, қандай да болсын мәселені немесе өзара байланысты мәселелер тобын білікті тұлғалармен бір мәмілеге келу үшін талқылау.
Топпен жұмыс. Сыни ойлау.
Қазір, балалар, сіздер мынадай тапсырмаларды орындайсыздар.
Пікір алмасу қалай жүргізіледі? Тақырып аясы қандай болады.
(Оқушылар берілген тапсырмалар аясында ойланады сұраққа жауап беру мақсатында ізденеді. Есіне түсіреді.)
Арнайы сұрақтар құрастыру. Диалогтік оқыту. Оқушылар оқулықтың көмегімен тақырыптарға сүйеніп, қойылған сұрақ төңірегінде жұмыстар атқарады. Бірімен – бірі пікір алмасады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІV. БДІ тексеру - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Пікір алмасу үстінде жиі көрініс беретін қолайсыз нәрсе Айналым парақшасын толтыру.
V . Бекіту Постер қорғау
Қосымша сұрақтарға жауап беру
Мерзмі:9.11
№9 Эсседегі негізгі ой және позиция
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Эсседегі негізгі идея және позиция туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе – бұл еркін композицияға құрылған, көлемі шағын прозалық шығарма. Нақты бір мәселеге байланысты адамның жеке әсерін және түсінігін білдіретін, сонымен қатар, пәнді анықтайтын трактовканы беруге тырыспайтын туынды. Л.П. Крысинның "Толковый словарь иноязычных слов" деген еңбегінде эссе "жүйеленген ғылыми түрде емес, еркін үлгіде қандай да бір мәселені сөз ететін очерк» деп берілген. Ол – ауызекі сөйлеу тіліне бағытталған, ерікті түрде , көбінде пародаксалды мазмұндалатын автордың дара ұстанымын танытатын проза түріндегі философиялық, әдеби-сын, тарихи-библиографиялық, публицистикалық жанр.
" Әдебиеттің қысқаша энцикпедиясында" («Краткая литературная энциклопедия»): "Эссе – бұл жеке тақырыпты түсіндіретін және соған байланысты әсері мен түсінігін беруге тырысатын шағын көлемді және еркін композициялы прозалық шығарма»,-деп берілген.
Эссе соңғы жылдары танымал бола бастады. Бұл жанрды қалыптастырушы ретінде М.Монтень ("Опыты", 1580 г.) саналады. Бүгінгі таңда эссе жиі қолданылатын тапсырма түрі ретінде ұсынылады. Ол құжат пакеттерінің негізгі компоненттерінің бірі (оқу орнына түскенде немесе жұмысқа орналасқанда) болып табылады. Эссе байқауы көпшіліктің ішінен ең үздігін таңдап алуға көмектеседі [1,41].
Эссе жазу жас мамандар үшін де маңызды. Себебі, кандидат өзін қалай көрсеткені, өз жетістіктері мен жеңіліс тапқан сәттерін қалай суреттегені жұмыс берушіге немесе байқауға қатысушыны бағалауға, оның компания үшін қандай пайда әкелетінін анықтауға мүмкіндік тудырады.


title: Эссенің кейбір белгілері - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Эссенің кейбір белгілері: - нақты тақырып немесе мәселенің қойылуы;
- мәселені кең көлемде талдауға арналған туынды эссе бола алмайды;
- нақты мәселе немесе сұрақ бойынша адамның жеке әсері мен түсінігін білдіреді;
- белгілі бір пәнді анықтап түсіндіріп беруге тырыспайды;
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
Мерзімі:16.11 №10 Эсседегі ой қисыны
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Эсседегі ой қисыны туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік:отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эсседегі ой қисыны
Эссе құрылымы оған қойылған талаптарға сай анықталады:
1) белгілі бір мәселеге қатысты эссе авторының ойы қысқаша тезис үлгісінде беріледі (Т);
2) ой дәлелдермен бекітіліп отыруы қажет, сол үшін тезистен соң дәлелдер (аргументтер) (А) беріледі.
Дәлелдер (аргументы) — бұл қоғамдық өмір фактілері, құбылыстары, оқиғалар, өмірлік жағдаяттар мен тәжірибелер, ғылыми дәлелдемелер, ғалымдар пікіріне жасалған сілтемелер және т.б. Әрбір тезиске қатысты екі дәлел жазған жөн: бір дәлел сенімсіздеу шығуы мүмкін, ал үш дәлел қысқалық пен бейнелілікке бағытталған жанр түрінде орындалған шығарма үшін тым көптік танытуы ықтимал [2,16].
Сонымен, эссе бірінен бірі туындайтын сақиналы құрылымды болады (тезистер мен дәлелдердің саны тақырыпқа, таңдалып алынған жоспар мен логикаға, ойдың дамуына байланысты). Сонымен, эсседе ой айтылады, ол дәлелденеді, сосын тұжырымдалады.
Дәстүрлі қалыптасқан ережелерден эссе жазу кезінде оның тақырыбын таңдап алып жазуды ғана атауға болады.
Эссенің ішкі құрылымы ерікті түрде жазылады. Бұл жазба жұмысының шағын үлгісі болғандықтан, қорытындыны оның соңында қайталаудың қажеті жоқ, ол негізгі мәтінде немесе тақырыпта айтылып кетуі ықтимал.
Дәлелдемелер мәселенің тұжырымдамаларын негізге алуы мүмкін. Мәселенің тұжырымдалуы соңғы қорытындымен сәйкес келуі ықтимал.
Кез келген оқырманға бағытталған рефераттан эссенің айырмашылығы – ол белгілі бір адамның оқуына арналады. Сондықтан, «Мен ... туралы айтқым келеді» деп басталып, «Мен ... қорытындыға келдім» деп аяқталады. арналған реплика. Сондықтан, авторға қызметтік жағдайларды егжей-тегжейлі баяндамай, жаңа ой жазуға, оны ашуға мүмкіндік береді. Эссе жазудағы мақсат өзіндік шығармашылық ойлауды дамыту мен өз ойын жазбаша түрде бере білуге үйрету.
Эссе жазу кезінде мына сәттерді ескеру де маңызды:
Кіріспе және қорытынды ой негізгі мәселеге шоғырланғаны жөн (кіріспеде ол мәселе ретінде қойылса, қорытындыда түйінделеді).
Кейбір абзацтарды, негізгі ойды бөліп көрсету, абзацтардың логикалық байланысын сақтау, міне, осылай жұмыстың тұтас құрылымы туады.
Мазмұндау стилі: эссеге эмоционалдылық, экспрессивтілік, көркемдік тән. Мамандар қысқа, ұғынықты, екпіні бойынша әртүрлі сөйлемдер мен сәнге айналған заманауи тыныс белгісі – сызықшаның қойылуын эссе жазудың тиімді құралы деп санайды, яғни айқындауыш мүше, сөйлемдердің көп болуын айтады. Жалпы, стиль тұлғаныңерекшелігінтанытып тұруы шарт екенін есте ұстаған жөн.
Сабақты бекіту БҮБ
Мерзімі:23.11 №11 Эссе жазуда қолданылатын логикалық тәсілдер
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе- франц. “essay”, ағылш. “assay”- байқау, көру, очерк; латынша
“ exagium”- салыстыру, өлшеу деген мағынаны білдіреді. Эссе жанрын ашқан М. Монтень болып табылады (“Тәжірибелер”, 1580 ж.).
Ол шағын көлемдегі проза түріндегі еркін композиция. Қандай да бір мәселені еркін түрде жазу, сын және публицистика жанры. Эссе нақты тақырып бойынша жеке әсері мен ой толғанысын бейнелейді және затты анықтау немесе аяқтау мүмкіндігіне ие болмайды. Эссе - жаңа, бір нәрсе туралы әдемі боялған сөз және философиялық, тарихи- биографиялық, публицистикалық, әдеби-сыни, ғылыми кең таралған, беллетристикалық тұрғыда жазылады.
Эссенің мақсаты- өз бетінше автордың шығармашылық ойлау дағдысын жетілдіру.
Эссе жазу пайдалы, себебі ол автордың өз ойын нақты және сауатты тұжырымдауына көмектеседі
Эссе қойылған мәселенің нақты мазмұнын көрсетеді.Онда өз бетінше жүргізілген талдаулар жазылуы тиіс. Эссе формалары қандай пәнге немесе тақырыптарға байланысты жеке ерекшелігіне сай жазылады.
Эссе тақырыбы нақты бір түсінікті анықтау мазмұнын ғана жазбауы тиіс, оның мақсаты- адамды ой толғауға итермелеу. Эссе тақырыбында мәселені ойлау төңірегіндегі сұрақтар болуы тиіс.
Эссе құрылымы
1. Титул беті.
2. Кіріспе – берілген тақырыпты негіздеу, ол логикалық және және стилистикалық байланысқан компоненттер қатарынан тұрады. Бұл этапта өз зерттеу барысында ашқалы отырған тақырыпқа қойылатын сұрақты дұрыс қою керек.”Кіріспе жазу барысында аталған тақырыпқа анықтама беру керек пе?, ” Мен алған тақырып неліктен маңызды?”, “ Менің тұжырымдауымда қандай түсініктер қолданылуы мүмкін?”, “Мен тақырыпты кішкене тақырыпшаларға бөле аламын ба?, т.с.с. сұрақтарға жауап іздеген жөн.
3. Негізгі бөлім. Тақырыптың теориялық негізі мен сұрақтың мазмұнын жазу. Бұнда эссенің негізгі мазмұны жазылады және ол біраз қиындық тудырады. Сондықтан негізгі бөлімді шағын тақырыпшаларға бөлуге болады. Әр тақырыпшаларды аргументті түрде тұжырымдау негізгі сұраққа жауап беруге көмектеседі. Берілген тақырыптағы аргументтер мен талдаулар, позицияларды көрсету арқылы негізг бөлімді толық жазуға мүмкіндік туады.
Қойылған сұраққа байланысты талдау жүргізу үшін мынадай категориялар негізінде жазу керек:
Себеп- салдар, жалпы- айрықша, форма- мазмұн, бөлік- тұтас, тұрақты- өзгермелі. Тақырыпшаларды тиімді пайдалану тақырыпты ашудағы логикалық ойын байқауға көмектеседі.
4. Қорытынды – жалпыланған және аргументі бар, қолдану аймағы көрсетілген және т.б.түрде болуы мүмкін. Эссенің қорытынды бөлімінде негізгі бөлімде айтылған сұрақтың мәнін бекітеді және мазмұнының маңыздылығын ашады. Қорытынды бөлімінде қолданылатын әдістер: қайталау, иллюстрация, цитата, әсер беретін тұжырым.
Эссе жазу үшін қажет делелдеу аппаратының құрылымы
Сабақты бекіту БҮБ
Мерзімі:30.11 № Анализ және түйін
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ


title: Анализ және синтез - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Анализжәне синтез (грек. analysis - ыдырау және synthesis бірігу) — жалпы мәнінде алғанда бүтіннің құрамдас бөліктерге ыдырауы және бөлшектердің бүтінге ұдайы бірігу процестері. Анализ және синтез таным процесінде маңызды рөл атқарады және оның барлық сатыларында жүзеге асырылады. Ойлау операцияларында анализ және синтез абстрактілік ұғымдардың көмегімен жүзеге асырылатын және бірқатар ойлау операцияларымен: абстракциямен қорытындылаумен және т.б. тығыз байланысты ойлаудың логикалық тәсілдері ретінде көрінеді. Логикалық анализ дегеніміз зерттелетін объектіні ойша құрамдас бөліктерге бөлшектеу жөне ол жаңа білімдерді алу әдісі болып табылады. Дамушы процеске анализ жасау ондағы әртүрлі кезеңдер мен қарама-қайшы тенденцияларды және т.б. бөліп көрсетуге мүмкіндік береді. Аналитикалық қызмет процесінде ой күрделіліктен қарапайымға, кездейсоқтықтан кажетгілікке, алуан түрліліктен ұқсастыққа және бірлікке карай қозғалады. Анализдің мақсаты — күрделі бүтіннің элементтері түріндегі бөлшектерді тану.[ Тапсырма 1: Туыстық қатынастарға байланысты сөздер қатарына қарап, өзіңіз білетін туыстық атауды талқылаңыз. Егер жаңа сөз болса, сөздікпен жұмыс жасаңыз.
бауыр, жиен, жеңге, нағашы, апалы-сіңілі, ағайын, ағалы-інілі,туыс, бөле, жезде Тапсырма 2:Осы сөздерді сөйлемдерде қосымшалармен қолданыңыз:
Мен өткен аптада анамның ауылына барып, ________________ көрдім.
Биыл жазда ағам үйленсе, менің ____________ болады.
Біз Жанат екеуміз ____________________.
Ол екеуі __________________ Мұрат пен Сұлтанның ұлдары.
Ауыл ішіндегі адамдар көбінесе бір-бірімен ____________ болып шығады.
Осы демалыста ауылдан келген апам мен __________ қаланы көрсетіп, қыдыртпақшымын.
Нағашыларына еркелеп _______________ қарындасым қонаққа келді.
Бірге туған ______________ Мирастың мінезі менен гөрі жұмсақтау.
_________________ Мирамгүл мен Ботагөз осы жазда Бурабайда демалып келді.
Өткен аптада ______________ әпкеммен көрші ауылда тұратын нағашы әжемізге барып қайттық.
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
Мерзімі:7.12 Кіріспе бөлім және оған қойылатын талаптар
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу мақсаты мен міндеттері туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, картамен жұмыс және өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Жаңа сабақ
Тақырыпты мақсаты мен өзектілігіне сай аша білуі. Болжам қоя білуі.
Ғылыми ізденісі , жаңалығы, шығармашылығы.
Талдай білуі, көрнекілік қолдануы .
Сөйлеу мәдениеті және шешендік қабілеті.
Тақырып - мәселелердің өзіне тән сипатын көрсетеді, сонымен қатар тақырыпта қысқа формада құрылған, айқын бір мағыналы, дәл жарнамалық мәселелерді шешу әдістері болады.
Егер тақырыпты өңдеп және шешімін табуды қажет ететін мәселе түрінде ұсынса, сол арқылы оны оқушыға жақындатса , бұл әрекет оқушыда қызығушылық тудырады, мұғалім тарапынан нақты проблеманы ұсыну, шешімін бірлесіп шығару талап етіледі. Ғылыми жұмысқа баулу оқушыларды өздік жұмысына бағыттаудың бірден-бір тиімді жолы болып табылады. Ғылыми жұмысқа ұсынылатын тақырыптар зерттеуге, ізденіске бағыттайтындай пән негізіндегі талдау түрлерін қамтитындай сипатта болу керек. Ғылыми жұмыс тақырыбының бірнеше нұсқалығы оқушы таңдауына мүмкіндік туғызады және қандай түрде қорғайтыны оқушылардың өзінің қалауына қалдырылатын болғандықтан, қызығушылығын арттырады. Осы тұста айта кететіні оқушыдан тақырып негізінде ғылыми жұмыс тақырыбының мақсат-міндетін анықтау, болжамын қоя білу талап етіледі. Ғылыми жұмыстың жоспарын әзірлеу барысындағы оқушының өзіндік ізденісі мен еңбектенуі аса маңызды. Бұл оқушылардың ғылыми ізденімпаздық қабілетін арттырады әрі шығармашылыққа баулиды. Ғылыми жұмыс барысында оқушылардың өз жұмысына және өзгенің жұмысына сараптама жасауы жауапкершіліктерін арттырады
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
Бетпе-бет
Терминдерден болжау
ККК
Топтастыру
Ішіне-сыртына
Иә-жоқ
Мерзімі:14.12 Негізгі бөлім және оған қойылатын талаптар
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Негізгі бөлім және оған қойылатын талаптар туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, картамен жұмыс және өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Жаңа сабақ Негізгі бөлім және оған қойылатын талаптар
Зерттеу жұмыстары жалпы жүйесінің негізгі кезеңдері
зерттеу саласын анықтау (негізі мәселелерді белгілеу);
зерттеу тақырыбын тандау (зерттеу шеңберін белгілеу);
шешімге келу тәсілдерін анықтау, жүйелеу (зерттеу әдістерін
таңдау);
зерттеу жүргізудің жүйелілігін анықтау;
ақпараттар жинау, реттеу (алған білімдерін есепке алу);
алынған материалдарды жинақтау, талдау (белгілі әдіс-тәсілдерді
қолдана отырып, материалдарды жинақтау);
есеп беруге дайындау (негізгі түсініктерге анықтама беру, зерттеу
нәтижесі бойынша хабарлама дайындау);
баяндама (зерттеу нәтижелерін құрбылары алдында баяндау,
сұрақтарға жауап беру).
Эссенің табысты жазылуына тақырыпты дұрыс таңдаудың тигізетін әсері мол. Тақырыпты таңдау кезінде оқушылдардың ғылыми үйірмедегі жұмысындағы, арнайы әдебиеттерді оқудағы, бұрынғы жұмыс тәжірибесіндегі, семинар сабақтардағы, баяндамалардағы, сабақтас пәндер бойынша ғылыми жұмыстағы ғылыми және практикалық мүдделерді оқушының ескеруі қажет. Мұндай жағдайда оқушы алған білімін тереңдете отырып, проблеманы жан-жақты зерттеп, өз мүддесіне жақын тақырыпта орындауға алдында мақсат қояды.


title: Мерзімі:21.12 Сабақтың тақырыбы - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Мерзімі:21.12 Сабақтың тақырыбы: Қорытынды бөлім және оған қойылатын талаптар
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу тақырыптары, мақсаттары, міндеттері, әдістері мен құралдары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, картамен жұмыс және өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Жаңа сабақ
1. Ең бастысы әрі дұрыс, әрі қызық, әрі келісімдітақырып табу керек.
Тақырыбың қатысқан семинарға байланысты болу керек. Кейбір профессор не оқытушы бір арнайы тақырып беруі де мүмкін.
Егер тақырыпты өзің таңдасаң:
- онда тақырып өзіңеқызық болғаны абзал;
- онда тақырып алдағы уақыттағы оқуға немесе жұмыстарға тиімді, яғни "пайдалы" болғаны жөн;
- онда тақырып бұрынғы жазылған немесе оқыған тақырыптармен байланысты болғаны жұмысты жеңілдетеді.
- онда тақырыбың келісімді болу керек (жалғасы төменде).
Тақырыптың былай алғанда үш түрі болады:
- "ғылыми" тақырып, бұл - тек шынайы ғылыми зерттеу арқылы (мыс. эксперимент) ғана қозғалатын тақырып;
- "ғасыр" тақырыбы - мұндай тақырыптар қатарына философиялық сұрақтар немесе эволюция жөніндегі тақырыптар және бір белгілі теорияға құралған тақырыптар жатады;
- "сән" тақырып - аты айтып тұрғандай, бұл өзекті оқиғаға не жаңалыққа байланысты тақырып.
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
Бетпе-бет
Терминдерден болжау
ККК
Топтастыру
Ішіне-сыртына
Иә-жоқ
Мерзімі:28.12 Сабақтың тақырыбы: Практикалық сабақ Қазақстан қалалары. Эссе
Сабақтың мақсаты: Сабақтың аяғына дейін оқушылар бірінші бөлім жеті сөйлем көлеміндегі Астана қаласы туралы, екінші тарау бес сөйлем көлеміндегі таңдаған қала туралы жоспар бойынша эссе жаза алады.
Сабақтың жабдығы: Астана туралы бейнежазба https://www.youtube.com/watch?v=J155fJ-x2cs Сабақтың барысы:


title: І. 1. Ұйымдастыру кезеңі - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
І. 1. Ұйымдастыру кезеңі. Кезекшінің мәлімдемесі(2 минут): Сабақ үстінде кім жоқ? (Сабақ үстінде оқушылар түгел)Бүгін нешесі?(Бүгін ақпанның онжетісі) Аптаный қай күні? (Аптаныі жұма күні) Ауа райы қандай? (Ауа райы жақсы. Күн бұлтты. Баяу жел еседі. 24 градус суық. Қар жауған жоқ)
І. 2. Психологиялық ахуал. Мен саған сәттілік тілеймін!
І. 3. Сабақтың тақырыбын, мақсатын, барысын анықтау. (3 минут)
Дәптерге жазу:
Ақпанның онжетісі
Эссе
Қазақстан қалалары
Жоспар
Астана- бас қала.
Мысалы, Қарағанды-көмір алқабы. (екінші тарауды жеке қалау бойынша)
І. 4. Үй жұмысын тексеру. Айтылым.
Презентация қорғау: 1 слайд, 5 сөйлем. Қолданылатын сөз тіркестері: қала мәртебесі, елді мекен, салалары дамыған, ірі қалалар, халық саны, күрделі байланыс жүйелері
ІІ. Жаңа сабақ. Шығарма.
ІІ.1. Бейнежазбаны көру. Сөйлесім.
- Саған бейнежазба ұнады ма?
- Сен Астанада болдың ба?
- Астананың бейнесі қандай әсер қалдырады?
- Астана қаласының бейнесі мақтаныш сезімін оятады ма?
- Астанаға барғың келеді ме?
ІІ.2. Сөйлемдегі сөз тәртібін қайталау.
ІІ.3. Бірінші тарауды жазу. Жеті сөйлемді құрастыру:
бас қаласы, мемлекетіміздің, Астана, біздің.
аты, әйгілі, бүгінде, Астананың, әлемге.
қала, Астана, үлкен, болашағы.
бірі, ол, қалаларының, көрікті, әлемдегі.
белгісі, қаласы, Қазақстанның, Астана, жаңа.
деп, 6 шілде, күні, Астана, елімізде, белгіленген.
елді, Қазақстанда, мәртебесі, көп, мекендер, қала, берілген.
ІІ.4. Өз таңдаған қала туралы 5 сөйлем жазу.
ІІ. 5. Бағалау критерийлер.
Рубрикатор «Шығарама»
Бір-екі емле қателер кездеседі.
Бір –екі сөйлем құрастыру қателер бар.
Шығарма сауатты жазылған.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІІ. Қорытынды. Ия-жоқ әдісі - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
ІІІ. Қорытынды. Ия-жоқ әдісі Мерзімі:11.01 №17 Эссенің түрлері. Академиялық эссе
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе түрлері 1. Сипаттамалық 2. Анықтамалық 3. Хабарламалық 4. Салыстырмалы немесе кереғар 5. Дәлелдеме 6. Аргументтік 7. Әдеби
1. Сипаттамалық эссе Сипаттамалық эссенің мақсаты адамның, жердің, заттың немесе дебаттың бейнесін сипаттау болып табылады. Детальдар арқылы оқырманға сипатталған затты елестеткізеді.
2. Анықтамалық эссе Анықтамалық эссенің мақсаты дәлелдер, терминдер және (анекдоттар қолдану) арқылы берілген терминнің мағынасын ашу.
3. Хабарлама эссе Субъективтік көзқараспен оқиғаны сипаттау және бірінші жақта, өткен немесе осы шақта жазылатын эссе түрі хабарламалық эссе. Хроникалық реттілікте жазыла бермесе де, адамның тәжірибесі мен ойына сүйенеді. Әңгімешінің ойын және субъективтіліктің жалпы белгілерін бейнелеу - бұл эссенің басты мақсаты.
4. Салыстырмалы немесе кереғар эссе Салыстырмалы немесе кереғар эссенің мақсаты екі немесе одан да көп мәселелердің қарым-қатынастарын тарқатып жазу. Жалпы, басты мақсат – жеңіл-желпі айырмашылықтар мен ұқсастықтар табу жеткіліксіз екенін көрсету. Бірден көзге түсе бермейтін болса да, олардың арасындағы маңызды айырмашылықтар мен қатынастарын терең зерттеу нәтижесі көрсетеді. 5. Дәлелдеме эссе Дәлелдемелік эссенің мақсаты - айтылған оймен оқырманды көндіру. Оқырманның зейінін аудартып, қатаң дәлелдер көрсету арқылы жазылады.
6. Аргументтік эссе Аргументативтік эссе көбінесе қарама-қайшылық тудыратын тақырыптарда жазылады. Аргументтер қолдайтын себептермен бірге берілуі тиіс. Қарсы ойларды көрсету немесе оларды жоққа шығару – бұл эссе типінің жалпы сипаттамасы.
7. Әдеби эссе Әдеби эссе басқа эссе түрлеріне ұқсамайды. Біріншіден, ол әдеби шығармаларға негізделген. Екіншіден, автордың айтқысы келген идеяларын болжап түсінуге негізделген, яғни түсіндірмені қажет ететін пікірталас немесе жұмбақты табуды қажет етеді. Ол үшін тәжірибе керек. Таңдаған шығармаңызға басқа көзбен қарасаңыз, ерекше қолданылған әдеби жанрлар, күтпеген сюжеттер мен оқиғаларға, тіл ерекшеліктеріне толы болады.
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
Мерзімі:18.01 18 Сабақтың тақырыбы:Әдеби эссе. Әдеби эссенің түрлеті
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер


title: Әдеби эссе - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Әдеби эссе Әдеби эссе жазу Әдеби эссе басқа эссе түрлеріне ұқсамайды. Біріншіден, ол әдеби шығармаларға негізделген. Екіншіден, автордың айтқысы келген идеяларын болжап түсінуге негізделген, яғни түсіндірмені қажет ететін пікірталас немесе жұмбақты табуды қажет етеді. Ол үшін тәжірибе керек. Таңдаған шығармаңызға басқа көзбен қарасаңыз, ерекше қолданылған әдеби жанрлар, күтпеген сюжеттер мен оқиғаларға, тіл ерекшеліктеріне толы болады. Әдеби эссе жазуға дайындық Негізі, “эссе” термині “талпыныс”, “алу” және жазушыға түсіндіруге мүмкіндік бермеуді білдіреді.(Примечательно, что сам термин («эссе») означает «попытку ',' брать 'и не оставляет места для всезнающего рассказчикас простой научной интерпретации фактов.) Әдеби эсседе сіздің көзқарасыңыз көптеген көзқарастардың біреуі болып табылады. Сапалы әдеби эссе жазу үшін жалпы білім (базовые знания) болуы керек. Бұл білімнің екі түрі бар: • Әдеби тория білімі (тәсілдер, мәтін мағынасының аспектілері, әдебиеттің мәдениетте алатын орны және т.б.) • Стиль сезімі (чувство стиля). Көп жағдайда әдеби эссеге құрғақ тіл сәйкес келмейді. Көбіне олар субъективті жазылады, яғни метафора және ауызекі сөйлеу көп қолданыста болады. Сіздің нақты түйінге қалай келгеніңізді немесе бұл туралы қалай сезінетіңізді жазуыңыз мүмкін. Әдеби эссенің басқа жұмыстардан айырмашылығы • Жалпы шолумен салыстырғанда, әдеби шығарманың сапасын немесе ахуалын (качество и атмосфера) бағаламайды және мәтінді мазмұндамайды. • Өзге классикалық шығармаларға қарағанда, әдеби эссе ұзақ және бірнеше ой мен тақырыпты ұштастыра алады (бірақ оларды біріктіріп бір қорытындыға келу керек). • Сонымен қатар, әдеби эссе ғылыми мақалаға жатпайды, себебі сіз әдеби шығармаға қатысты өз ойыңызды білдіре аласыз. Әдеби эссе түрлері Бұл айырмашылықтарға қарамастан, әдеби эссенің құрылымы басқа эсселерге сәйкес келеді.
• Қарама-қарсылық және салыстыру – салыстырмалы эссеге ұқсас, тек әдеби жұмыс элементтері туралы. • Трассировка (түсіндірмелі эссе үлгісіне ұқсас) – дамуды қадағалайтын эссе. • Дебат (аргументті эссе үлгісіне ұқсас) – бұл эссе түрінде даулы мәселенің кейбір жақтарын әдеби шығарманы негізге ала отырып қорғау керек.
Сабақты бекіту


title: Мерзімі:25.01 Сабақтың тақырыбы - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Мерзімі:25.01 Сабақтың тақырыбы:Әдебие талдау эссе
1.Білімділік: Оқушыларға өнердің бір саласы болған –
әдебиет туралы білім беру.
2.Тәрбиелік: Оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, достыққа тәрбиелеу.
3.Дамытушылық: Оқушылардың әдеби дүниетанымдарын кеңейту.
Сабақтың типі: жаңа сабақты түсіндіру сабағы.
Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілі: баяндау, сұрақ-жауап.
Сабақтың көрнекілігі: «Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы.
Пәнаралық байланыс: тіл, тарих.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі: 1. Оқушылармен сәлемдесу.
2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.
3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару
ІV. Жаңа сабаққа дайындық:
1.Сабақтың тақырыбын тақтаға жазу.
2. Сабақ мақсатын түсіндіру.
V. Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Әдебиет – ол да көркемөнер. Көркем өнердің сәулет, мүсінші, сурет, музыка сияқты түрлері болады.
Көркем әдебиет адамның тілімен берілетіндіктен, өнердің барлық түрінің әсерін тудыра алады. «Дүниенің көрінген һәм көрінбеген сырын түгендеп білмесе, адамдықтың орны болмайды» деп Абай айтқандай, көркем әдебиет бізді адам өмірі, әлемнің сырлары, табиғат келбеті туралы көрінетін және көрінбейтін ұғымдармен сусындата алады, ішкі сезімді аңғарып, сезінуге үйретеді. Сонымен бірге көркем әдебиетте автордың өз көңіл – күй қалауы, өзіндік көзқарасы тұрғысынан жеткізетінін есте ұстаймыз.
Көркем әдебиеттің әр түрін жақсы танып – білген адамның көркем шығарманы дұрыс түсінуге дайындығы болады. Бесінші сыныпта біз оның өлең, дастан, роман повесть сияқты түрін білетін боламыз. Жанрдың еркшеліктерін аңғара отырып, шығарманы көркемөнер түрі ретінде қабылдауға үйренеміз, олардың авторлары туралы түсінік аламыз.
Сондай – ақ әдебиеттің үлкен бір түрі – ауыз әдебиетінің үлгілерімен де танысамыз. Сөйтіп әдебиеттің әр түрін біліп көркем әдебиет туралы тұтас ұғым аламыз. Көркем әдебиет үлгілерін оқу арқылы біз ішкі рухани дүниемізді байыта түсеміз, білімнің адамгершілік қасиеттердің жаңа биіктеріне шығамыз. Дұрыс оқып, сауатты жазуға одан әрі жаттығамыз. Кітап біздің ажырамас досымызға айналатын болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: VІ. Түсінік тексеру - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
VІ. Түсінік тексеру:
Әдебиет не туралы ғылым?
Әдебиеттің өнердің басқа түлерінен айырмашылығы неде?
VІІІ.Сабақты қорыту:
Топтастыру
Мерзімі:1.02 Сабақтың тақырыбы:Әдеби сыни эссе
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Сыни ой /Анализ/
Оқушының эссе тақырыбын түсініп, тақырыпқа қатысты сыни ой білдіруі, оны нақты аргументтермен дәлелдей білуі бағаланады. Эссе барысында оқушы тақырыптан ауытқымауы керек. Сыни ой, талдаулары тезистегі негізгі идеяға, ұстанымға сәйкес болуы қажет. Анализ жасау үшін алған дәлелдерді, автор қолданған тәсілдерді түсініп талдай отырып, әдеби шығармаға сыни сараптама жасай білу дағдысы ескеріледі. Негізгі идеяға сәйкес ойдың логикалық бірізділігін сақтайды. Эссе бойынша өз талдауының, сараптауының түйінін қорытындылап, шешім ұсынады.
Тіл сауаттылығы
Эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін (баяндау, дәлелдеу, сипаттау) таңдай білуі бағаланады. Стильге қатысты сөздерді, ойдың логикалық бірізділігін сақтау үшін қолданылатын сөз оралымдарын (шылау, қыстырма сөздер) орынды қолдануы қажет. Тілдің бай сөздік қорын дәл, орынды, нақты қолдана білуі керек. Оқырманға ерекше әсер беру мақсатында көркем тіл құралдарын қолдануы керек. Грамматикалық жағынан сауатты жазуы қажет.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Мерзімі:8.02 №21 Сабақтың тақырыбы: Әдеби синтез эссе
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Синтез
- деген тарихи естелік - осы күндердің айғағы. Екеуі де азат халқының хал-ахуалын көтеруге күш салды.
еліміздің өмір сүру деңгейі минимумынан төмен табысы бар азаматтардың санының азайып, халықтың әлеуметтік жағдайын көтеруімен байланысы бар.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Абзацты қорытындылаушы сөйлем - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Абзацты қорытындылаушы сөйлем
Осылайша қаған мен президент, ең бірінші, халқының тоқтығын қамдаған.
2-абзац
Тезисті қолдаушы пікір
Екіншіден, (сөз оралымы) ел басқарушылар халқының тұрмыс жағдайын көтергеннен кейін, ел іргесінің беріктігін ойластыра бастады.
Аргумент
Жырдағы «Тату елге жақсылық қылдым,
дүние жүзіндегі антиядролық қозғалысқа бастама көтеруі, елімізде болып жатқан әртүрлі деңгейдегі саммиттер, халықаралық іс-шаралар
Талдау (анализ)
деген жолдардан Күлтегін қағанның көршілес елдермен жақсы қатынас орната алғандығы көрінеді.
әлем елдерімен бейбіт, тату өмір сүруді ұстанғандығын көрсетеді.
Абзацты қорытындылаушы сөйлем
Сондықтан екі басшы да жасампаздықтарымен ұқсас және басқаларға үлгі бола алады.
ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Түйіндей келе, қай дәуірде болмасын ел жағдайын ойлаған басшылар идеясында өзара ортақтастық бар (тезиске оралу).
Олардың мақсаты - халқының қуаныш пен шаттыққа толы бейбіт өмір сүруін қамтамасыз ету. Жер бетіндегі елдермен төрт құбыласы тең өмір сүру (негізгі бөлім абзацтарының түйіні)
Эссені қорытындылаушы сөйлем
Күлтегін қаған мен президент Н.Назарбаевтың ел басқарудағы мүдделері өзгелерге үлгі болуға тұрарлық.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Мерзімі:15.02 Сабақтың тақырыбы:Әдебие дәлелдеме эссе
Әдеби-дәлелдеме эссе
... Түркі халқының атақ-даңқы өшпесін деп,
Мені қаған етіп отырғызған еді.
Ең болмаса бай халыққа отырмадым.
Іші ассыз,
Сырты тонсыз,
Бейшара, мүсәпір халыққа отырдым.
... Бағым болғандықтан,
Сәті түскендіктен,
Өлімші халықты тірілттім.
Жалаңаш халықты тонды,
Кедей халықты бай қылдым.
Аз халықты көп қылдым,
Тату елге жақсылық қылдым...
Достарыңызбен бөлісу: |


Әдеби-дәлелдеме эссеге құрылымдық талдау
КІРІСПЕ
Тақырыпты түсіну сөйлемі:
Күлтегін – екінші Шығыс Түрік қағанаты әскерінің бас қолбасшысы, «көк түріктің көк семесері» атанған атақты батыры. «Күлтегін» жырында оның түрік халқына қаған болып, билік еткен жылдарындағы мемлекет жағдайын алға өрлеткені жайлы айтылады.
Тақырыптың өзектілігі:
Менің ойымша, жыр жолдарын қазіргі Қазақстанмен байланыстыруға болады,
Тезис:
яғни Күлтегін қаған мен Қазақстан Республикасының Тұңғыш президенті Н. Назарбаев арасындағы ұқсастық.
БӨЛІМ НЕГІЗГІ
1 - абзац
Тезисті қолдаушы пікір
Біріншіден, (сөз оралымы) Н. Назарбаев та Күлтегін қаған сияқты елінің әлеуметтік-тұрмыстық жағдайын жақсарту үшін бірқатар жұмыс атқарған.
Аргументке дейінгі баяндау (уақыт, мекен, жағдай, қатысушылар т.б.)
Олардың ел басқаруының алғашқы жылдарында халықтың тұрмысы мүшкіл еді.
Аргумент
«Күлтегін» жырында:
Іші ассыз,
Сырты тонсыз,
Бейшара, мүсәпір халыққа отырдым, - десе, «Егемен Қазақстан» газетінің 2014 жылғы басылымдарының бірінде: «Қазақстан 90- жылдардың орта шенінде қалған дағдарысты жағдай республиканың барлық әлеуметтік табыстарын апат шегіне апарып қойды. ...Осының барлығы Қазақстан халқының айтарлықтай бөлігінің өмір сүру деңгейі күрт төмендеп кетуіне алып келді»,
Жырдағы:
Өлімші халықты тірілттім.
Жалаңаш халықты тонды,
Кедей халықты бай қылдым, - деген жолдардың қазіргі уақытта елбасының түн ұйқысын төрт бөліп жасаған реформалары, заңдары, стратегиялық жоспарлары (аргументтер)
Мерзімі:22.02 №22 Сабақтың тақырыбы: Әдеби публистикалық эссе
Сабақтың мақсаты:
а) Білімділігі: Публицистикалық стиль туралы алған білімдерін байқау, тақырыпты ауқымды түрде ашу.
ә) дамытушылығы: Оқушыларды шығармашылыққа баулу, топ алдында еркін сөйлеу , пікір қорғау дағдысын дамыту. Сауаттылығын арттыру.
б) тәрбиелігі: Халық даналығы арқылы білімділікке, қабілеттілікке баулу.Елі үшін туған ерлердің өмірін үлгі ету.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың түрі - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Сабақтың түрі: Дамыта оқыту элементтерін пайдалану.
Сабақтың типі: Жаңа сабақ.
Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, түсіндірмелі,баяндау.
Көрнекілігі: сызба тірек
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі.
Амандасу, үй тапсырмасын тексеру, түгендеу.
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
1. Публицистикалық стильдің сипаты.
2. Публицистикалық стильдің тақырыбы қандай болып келеді ?
3. Публицистикалық стильдің басты қалыптасқан сипатын атаңдар
ІІІ. Жаңа сабақ
Публицистикалық стильде жазылған шығарма:
Қоғамдық өмірмен тығыз байланыста болады.
Жұртшылықты қоғамдық өмірдегі өзгерістер мен жаңалықтардан
хабардар етеді.
Өте жинақы, тұжырымды болып құралады.
Логикалық жағынан қисынды да дәлелді, көңілге
қонымды болып, бұқараға ықпал етеді.
Шешендік сөздер, даналықтар көп қолданылады.
Тақырыбы өмірдің әр саласына байланысты болады.
Жан-жақтылық пен сауаттылықты талап етеді.
Оқушыларға ережені дауыстап оқыту;
Ережені іштерінен оқып шығуға уақыт беру;
Өз түсінгендерін ортаға салғызу;
Ережені талдату және жаттығу жұмысы арқылы бекіту
2. мақала не туралы жазылған ? «мазмұнына тоқталып кету»
3. мақала қандай стильде жазылған ? Оның стильдік ерекшелігі неден көрініп тұр ?
4. Мақала авторы туралы ойларыңды жазу.
Тапсырма
Өзіңіз жайлы шағын мәлімет.
“Арман – адам қанаты” дейді, арманыңыз жайлы не айтар едіңіз?
Алдыңызға қандай мақсат, жоспар қойып отырысыз?
Жақсы адамға берер мінездемеңіз (Бес сын есім)
Өзіңізден осы қасиеттер табыла ма?
5. Өзіңіздің алдағы жеңістеріңіз туралы не айтар едіңіз?
6. Құпия сырыңыз бар ма? Оны кіммен бөлісер едіңіз?
7. Сізден оқырмандарға әдемі тілек.
Сабақты қорыту ББҮ кестесі
МЕрзімі:1.03№24 Сабақтың тақырыбы: Әдеби салыстырмалы эссе
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Мектепте әдебиетті оқытудың күре тамыры көркем мәтінді оқу мен талдау жұмысы.Көркем мәтінді оқыту,оны талдауға баулу - әдебиет мұғалімінің де ең негізгі қызметі, мақсаты. Оқу мен талдау – бір ананың егіз баласындай, жанды бір организмдей туыстас, әрі бірліктегі мәселе. Көркем мәтінді талдау оны оны оқусыз жүзеге аспайды. Оқу әр оқушының өз еңбегіне, оны қабылдай білу,түсіне білуіне, яғни әр баланың қабілеті, дарыны, ой өрісіне байланысты жүреді. Көркем туындыны кім қалай қабылдайды, ол туралы қандай пікірде болады – ол әр оқушының өзіне байланысты жүзеге асады.
Әдебиет пәні мұғалімінің әдебиетті оқыту әдісінің ең қайнар бұлағы – осы көркем туындыны оқуға деген оқушы ынтасы, қызығушылығын арттыру, әрі оқырман тәрбиелеу. Оның ең бір тиімді жолы – үнемі оқушы пікірін, ойын таңдау, онымен есептесіп отыру, жаңа өтілетін тақырыпты сол сабақ үстінде ғана хабарлап, таныстыру емес, алдын ала жүйелі сабақтар, тапсырмалар бере отырып, оқыту. Бұл жұмыс төменгі сыныптан, яғни 5- сыныптан басталып, жүйелі жүріп отыруы керек. Мысалы, 5- сыныпта Абайдың «Күзін» сыныпта талдап, оқу алдында оны үйден оқып келу тапсырылады. Лирикалық шығармаларды оқу, қабылдау әрі ол туралы пікірі, ойын айту - аса күрделі мәселе (әсіресе, төменгі сынып оқушылары үшін). Жалпы бұл жерде айта кететін жағдай – қай шығарма болсын, мұғалім бар баланың ол туралы ойын біліп үлгере алмайды. Сондай – ақ бар бала да өзі оқыған туынды туралы сезімі, әсерін сол қалпында жеткізеді деу де қиын дүние. «Күз» өлеңін өз бетімен оқу үшін, мынандай көмек – нұсқау үлестірмесін ұсынуға болады (сабаққа дейінгі тапсырмалар):
1.Өлеңді асықпай,әр сөзіне назар аудара отырып, оқып шық, бірнеше рет оқысаң, тіпті жақсы.
2. Күз суреті берілетін сөздерге назар аудар.
3. «Күздегі» адамдар іс - әрекеті, әсіресе, кедейлер тірлігін есте сақта.
4. Өлеңді оқи отырып, қандай көңіл күйде болғаныңды айтып беруге тырыс.
Көркем шығарманы талдау сынып ұжымының қатысуы арқылы жүргізіледі.Талдауда мұғалім көпшілік балалардың пікірімен, ойымен танысуға мүмкіндік алады. Әр бұл жұмыста мұғалімнің басшылық - «көсемдік» орны да ерекше, Оқу баланың тікелей оз еңбегі, өз ісімен жүзеге асса, талдау мұғалім арқылы іске асады. Талдауда оқушының жеке жұмысы ұжымдық жұмыспен үндеседі, байланысады да, бір мақсатты көздейді. Ол қандай мақсат? Біріншіден, оқушының көркем туындыны қабылдауы, әсері, эмоциясын танып - білу, оларды дамыту мақсаты. Екіншіден, көркем шығармаға деген эстетикалық көзқарасын қалыптастыру, көркем туындыны өнер туындысы ретінде түсінуіне әсер ету.
Үшіншіден, талдау арқылы оқушының танымын, қабілетін, қорыта айтқанда, оның ойлау белсенділігін, бүкіл іс - әрекетін дамыту. Сондай – ақ ең басты мақсат – көркем туындыны талдау жолдарын меңгерту, көркемдік – эстетикалық ерекшелігі, оның көтерген тақырыбы, образды жүйесін, т.б.бірлікте, кешенді түрде қарастыра отырып, талдауға баулу.
Талдау кезінде мұғалім оқушылардың сол көркем туынды туралы сезіміне, жүрек лүпіліне, ойына біршама ене алады. Ол үшін қойылатын сұрақ, тапсырма мазмұны нақты, әрі басты мақсатты ашатындай берілуі тиіс. Талдау арқылы оқушы қабылдауын, пікір ашудың бір жолы – жазбаша жұмыстар жүргізу. Соның ішінде шығарма - талдау, шығарма – сырласу, шығарма пікірлердің маңызы зор. Мысалы, М. Мағауиннің «Бір атаның балалары» атты еңбегін оқып болған соң, шағын ғана шығарма - толғаныс жаздыруға болады (талдауға дейін). «Маған Ертай мен Нартайдың қазасы қалай әсер етті?» немесе «Балалар қазасы. Ол туралы ойлансаң...» т.с.с.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
Мерзімі:8.03 25 Сабақтың тақырыбы: Әдеби шығармашылық эссе
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Сабақтың тақырыбы: Эссе жазу Сабақтың мақсаты: а) логикалық ойлау қабілеттерінөмірге деген көз қарасын дамыту. Шығармашылық белсенділіктерін шыңдау;
ә) тәрбиелік мәні бар мысалдар келтіре отырып оқушыларды елін,жерін,Отанын сүюге тәрбиелеу;
б) оқушылардың ойлау қабілеттерін,ауызша және жазбаша пікір айту дағдыларын қалыптастыру;
Сабақтың түрі: қайталау сабағы
Сабақтың әдісі: шығармашылық ізденіс т.б
Сабақтың көрнекілігі:, кітаптар т.б
Пәнаралық байланыс: тарих, қазақ тілі
Сабақтың барысы: а) Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен амандасу,түгелдеу, оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына көңіл бөлу. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
б) Жаңа сабақты түсіндіру: Шығармаға жоспар жасауға және ол бойынша жазуға үйрету.
Жоспар—өте күрделі жұмыс. Ол бүкіл шығарма жазуға тиісті тақырыпты,туындыны,оның идеясын ,құрылысын және мазмұнын толық қамтитындай етіп жасалуы тиіс.Оқушы шығармасының талапқа сай жазылуы оның жоспарының дұрыс жасалуына да байланысты. Сондықтан ең алдымен жоспарды дұрыс,жүйелі жасауға үйретіледі.
Шығармаға жоспарды дұрыс жасау оқушының сол тақырыпты,мәселе мен туындының мазмұны мен идеясын қаншалықты түсінгеніне байланысты.Сондықтан шығарма жаздырардан бұрын сол тақырып мәселесін немесе еңбектің мазмұнын қаншалықты білетінін ,оған керекті жағдайларды анықтап алу керек.Содан кейін шығарма жоспарының мәні мен мазмұнының және қандай түрлері болатыны түсіндіріледі.
Қорытынды бөлім –оқушы шығармасының түйінді өзегі. Мұнда оқушы сөз етіп отырған тақырыптан алған әсерін,тілек мақсатын жазушы я шығарма ,тақырып я мәселе туралы пікірін білдіреді.
Шығарма тақырыбына жоспар құруға көмектесемін.
Жоспар
I Кіріспе.
II Негізгі бөлім:
а)
ә)
III Қорытынды.
Кез-келген ақын-жазушылардың шығармаларын оқып келу. Сабақты қорыту Топтастыру Мерзімі:15.03 Сабақтың тақырыбы:Практикалық сабақ


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Мағынаны тану. 1-тапсырма. «Зерделі сұрақ, ұтымды жауап» әдісі арқылы сұрақтарға жауап беріп,шығарма идеясын талқылайды:
Шығарманың идеясы не?
Майлин шығармаларының өмір шындығын суреттеудегі ерекшелегі қандай?
Әйелдің арын аяққа басатын ескі әдет-ғұрып шығармада қалай көрініс тапқан?
Адам бақыты – жаны қалаған адаммен өмір сүру деген пікірді қалай түсінесіздер?
Қазақ қызының тағдыры, бойжеткен трагедиясы шығармада қалай көрінді?
Қазіргі қазақ қыздарының тағдыры Шұғамен салыстырмалы түрде қандай деп ойлайсыз?
Дескриптор: 1.Сұрақтарға жауап береді
2.Шығарманың идеясын ашады
3. Өз пікірлерін ортаға салады
4.Дәлелдер келтіреді.
ҚБ 2-тапсырма 1-топ: Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын ретімен қойыңыздар
2-топ:Шығарма бөлімдерінің атауын мазмұнын байланысты ретімен қойыңыздар
3-топ: Шығарма желісі бойынша 2 проблемалық сұрақ құрастырыңыздар
Дескриптор: 1.Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын ретімен қояды
2.Шығарма бөлімдерінің атауын мазмұнына байланысты ретімен қояды
3.Шығарма желісі бойынша 2 проблемалық сұрақ құрастырады.
Қ/Б. «Плюс- минус- қызықты»
1-топ Шығарма бөлімдерінің атауын мазмұнын байланысты ретімен қойыңыздар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-shfani-belgisi-hikayatini-tairibi-men-ideyasi-o.html?page=2#Дескриптор:_1.Сұрақтарға_жауап_береді_2.Шығарманың_идеясын_ашады_3._Өз_пікірлерін_ортаға_салады_4.Дәлелдер_келтіреді._ҚБ_2-тапсырма


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-shfani-belgisi-hikayatini-tairibi-men-ideyasi-o.html?page=2#Қ/Б._«Плюс-_минус-_қызықты»___1-топ_Шығарма_бөлімдерінің_атауын_мазмұнын_байланысты_ретімен_қойыңыздар


text:
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға Астана туралы мағлұмат беру, Қазақстанның пайдалы қазбалары, шаруашылығымен таныстыру.Отанға Астанаға деген сүйіспеншілігін арттыру ,патриот болуға тәрбиелеу. Топта жұмыс жасауға, ойын ашық айтуға үйрету.
Күтілетін нәтиже:
Қазақстан, Қазақстанның пайдалы қазбалары, шаруашылығы, Астананың мәдени орындары туралы біледі.Топпен жұмыс істей алады, өз пікірін ашық айта алады.
Түйінді идеялар (кілтті сөздер)
Астана - Евразия жүрегі
Сабақтың типі: жаңа сабақ.
Әдіс-тәсілі: түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелесу, ойын, ассосация құру.
Көрнекілігі: мазмұнды суреттер, Қазақстан картасы, интербелсенді тақта, үш жақты пирамида
Сабақтың барысы:
І. Кіріспе.
1.Тренинг.Амандасу .Жылулық сыйлау.
Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай қаламын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда дереу жан-жағым
2 .Үй тапсырмасы.Тест жұмысы
3 Ән. "Атамекен".
4.Ой қозғау. Атамекен дегенді қалай түсінесіндер?
Тұсаукесер
1.Топқа бөлу. 1-топ Астананың мәдени орындары
2-топ Қазақстанның пайдалы қазбалары.
3-топ Қазақстанның шаруашылығы.
2.Ассосация. "Қазақстан"
3.Таныстырылым. Астана кеше және бүгін.
4. Ой түю.
Астана кеше ғана басқа қала ,
Айналды Бәйтеректі Астанаға.
ІІІ. Жаңа сабақ:
Негізгі бөлім
1.Мәтінмен жұмыс. Мәтінді бөлікке бөліп топта оқу. Өзара түсіндіру.
2. Постер қорғау.
3.Көрсетілім ."Астана - Евразия жүрегі"
4. Шығармашылық жұмыс. 1-ші топ Диалог құру
2-ші топ Өлең шығару Астана туралы.
3-ші топ Эссе жазу Қазақстан туралы
Дәптермен жұмыс.
Топтап жаз.
Таулары:
Көлдері:
Ағаштары:
Кен байлықтары:
Атақты адамдары:
.Ойын "Қазақстан".Қазақстан деген сөзден сөз тудыру.
Қортынды бөлім
Бекіту кезеңі: Топ 2 сұрақ дайындау.Астана, Қазақстанның шаруашылығы, пайдалы қазбалары бойынша
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сергіту сәті - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
Сергіту сәті Үйге тапсырма беру кезеңі Мәтінді оқу, түсінік айту
Бағалау. Рефлексия 3жақты пирамида
Не білемінНе білдімНе білгім келеді
Мерзімі:5.04 №27 Сабақтың тақырыбы:Эссе жазу қадамдары
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе жазуда практикалық қадамдар: 1 - қадам. Контексті анықтаңыз.
Егер сізге эссе берілсе, онда кейбір өлшеуіштер анықталады: бұл эссенің көлемі, бірінші парағының үлгісі, бірыңғай аудитория (мысалы, бөлім басшылары). Қандай талаптар қойылса да, оларды сақтау керек. Ең бастысы – эссенің негізгі ойы.
2 - қадам. Тақырыпты таңдаңыз.
Әдетте тақырып сіз үшін таңдалды, бірақ сіз үшін маңызды, қызықтысын таңдауға болады. Онда эссе жазу қиынға соқпайды. Сіз негізгі тезисті анықтап аласыз, бірақ ол шеттен шықпау керек. Қажет болған кезде ойыңызды жалғастыруға болады. Тезис – бұл эссеңізде бір нәрсені дәлелдеуге немесе түсіндіруге тырысқаныңыз, мысалы «Менің кәсібім - дүниеде ең жақсы». Тезистің көлемі бір сөйлемнен артық болмасын, эсседе сіз айтатыңызды сиғызу қажет.
3 - қадам. Ақпаратты жинаңыз.
Тезисті дәлелдемелермен толықтыру үшін, сізге ақпарат қажет, сіз жазып отырғаныңыз ғылыми факт немесе жеке байқауларыңызды жазатын болсаңыз, фактілер қай жерден басталатынын байқаңыз. Сіздің көзқарасыңызды жоққа шығаратын пікірлер мен фактілерге назар аудармаңыз. Жақсы эссе жазушы өз тезисі үшін дәлелдерді таба алады.
4 - қадам. Эссені жоспарлаңыз.
Басты ойыңызды фактілермен дәлелдеуге уақыт келді. Сіз жинаған барлық ақпаратты мұқият оқып алыңыз. Басты принциптер мен байқауларды көріп тұрсыз ба? Жазу барысында қандай тәртіпті сақтайтыңызды ойластырыңыз. Эссе құрылымын жинақтау үшін, қысқаша жоспар құрастырыңыз, параграфтарға атау ойлаңыз.


title: - қадам - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
5 - қадам. Алдымен негізгі бөлімді жазыңыз.
Мәтін тезисін бекітуге көмектесетін басты үш ойды анықтаңыз. Әрбір көзқарас мысал және дәлелдермен бекітілуі тиіс. Қысқаша эсседе әрбір абзац бір ойдың мән-жайын баяндайды. Көлемді эсседе көзқарасты негіздеу үшін бір бет қажет болады. Өз жоспарыңызды сақтаңыз, сөйлемдеріңізді логикалық тәртіпке келтіріңіз. Барлық негізгі идеяларды жазып болған соң, барлық үзінділерді байланыстыратын сөйлемдермен жазыңыз.
6 - қадам. Қорытынды жазыңыз.
Өз негізгі идеяларыңызды жинақтап, оқырманға қай бағдарда оқып, оларды дамыту керегін ұсыныс жасаңыз. Тезистен қандай қорытынды шығаруға болады? Қандай сұрақтар жауапсыз қалды?
7 - қадам. Кіріспені жазыңыз.
Негізгі бөлім мен қорытындыны жазып болған соң оқырманға не туралы жазатыңызды хабарлаңыз. Тезистік дәлелдемені түсіндіріңіз және оны қалай дәлелдейтіңізді жалпы суреттеңіз. Төмендегі қарапайым сөз тіркестерін қолданбаңыз: «Эссе мына туралы...» немесе «Бұл эссе тақырыбы ...» немесе «Қазір мен сізге ...». Жалпы дәлелден бастаңыз, оны сұрақ немесе мәселемен кейін тезиспен және сіздің көзқарасыңызға қысқаша шолумен бекітіңіз.
8 - қадам. Жазғаныңызды оқыңыз.
Эссені басынан аяғына дейін тексеріңіз. Бір сөйлем екінші сөйлемге дұрыс жалғаса ма? Бір абзац екінші абзацқа? Әрбір дәлел алдыңғысымен байланысты болу керек. Егер сізге ой тәртібі мен абзацтар құрылымы ұнамаса, оларды өзгертіңіз.
9 - қадам. Қателерді тексеріңіз.
Мәтінді қатеге тексеріңіз: грамматикалық, пунктуациялық, стилистикалық. Қайталанатын сөздер, әдеби тілдің нормасына нұқсан келтіретін сөздерді қолданбаңыз, пунктуацияны тексеріңіз.
Сабақты бекіту
БҮБ
Білгенім
Үйренгенім
Білгім келеді
Мерзімі:12.04 №28 Сабақтың тақырыбы:Эссе жазу шеберлігін ұштау
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер


title:
Сабақ түрі: аралас сабақ
Көрнекілігі

text:
Сабақ түрі: аралас сабақ
Көрнекілігі:интерактивті тақта,тест парақшалары, оқулық, интернеттен
алынған қосымша материалдар.
Оқыту- әдіс- тәсілі: Жинақтау,түсіну,таныту,қорыту,талдау,қолдану,ой-пайым
Сабақ барысы:1.Сәлемдесу.Түгендеу. 2.Үй тапсырмасын тест тапсырмасы
арқылы жинақтау және анықтау.
Жаңа сабақ.
Мұғалім сөзі.С. тақырыбы: Жазушының суреткерлік шеберлігі
С. Мақсаты: Жазушының тіл шеберлігін аңғартуда көркемдеуіш сөздерді (эпитет, метафора, теңеу) ажырата біліп,шығарма идеясын ашуда ажарлау тілін талдату.
1.Түсіну.
1.Слайд. Эпитет – бір заттың түр- түсін басқа заттың түр – түсімен салыстырып көрсету.Эпитет заттың қандай екенін анықтап, анықтайтын сөзінің алдында келеді.
2. Слайд.
Метафора- сөздің ауыстыру мағынасында келіп, сыртқы, не ішкі бір ұқсас-
тығына қарап, бір затты екінші бір затқа балауды айтамыз.
3.Слайд.
Теңеу – затты тура мағынасында емес,ауыспалы басқа мағынамен салыстырып айту.
Теңеу жасайтын:
дай, -дей, - тай, - тей, - ша, -ше, -дайын, -дейін жұрнақтары мен секілді
сияқты сөздерді қосу арқылы жасалады.
2 бөлім. Мағына ашу.
Терісі қандай: жұқа – көзел етіктің былғарысындай мап- майда.Қандай сөз?
Быртық бақай, ит жіліншек, тазы тізелі,бөкен санды,сіңірі бура тілерсек.Көр-
кемдеуіштің қайсы?
Майда жал,жеңіл құйрық қандай сөз ?
Күреңбай сыншының құлагерге берген сипаттамасынан көркемдеуіш сөздерді
тауып оқы.
Шіркіннің тұрқын қарашы,он екі таспадан өрен ұзын бишіктей.
Тынысы тарылмайтын құлаш кеңірдек, талыс танау.
Аяғы қаққан қазықтай тік, тұяғы мүжілмейтін Оқжетпестің қайрақ тасындай.
Қасқыр жауырын,түлкі төс,қоян жонды.
3 бөлім. Талдау.
«Ат шаппайды бап шабады» деген Күреңбай сыншының айтуынан көркем-
деуіш сөздерді анықта.
Терінде сықпа құрттың дәміндей дәм жоқ,жеті тері алынған,бір қасық ащы тері қалмапты.Құмалағында да қоянның көз жасындай бір тамшы су жоқ....
Достарыңызбен бөлісу: |


title: бөлім. Салыстыру.Құлагер мен Құлайкөкті

text:
4.бөлім. Салыстыру.Құлагер мен Құлайкөкті.
Құлагер.
Жермен- жексен болып,кешкі қосаяқша зымыраған құлагер құлағын
жымпитып,бір-ақ уыс боп құйындай ұшты.Құлагер ерекше тұлпар.
Бәйгеге түскен аттар.
Төрт ат та бұл кезде қара терге малынған екен.Құйыскан,айыл астынан
сабынданған ақ көбік көрінеді.Болдыраған аттар.
5. бөлім.Қолдану. Шағын шығарма жазу.
«Ақан сері мен атбегілік өнер» «Ақан трагедиясы – ел қайғысы»
6. бөлім. Жазушы суреткерлігіне түйін сөз.
Ұжымдық жұмыс.Жазушының өнері шығарма тілінде.Құлагер –
Ақан қанаты,сырласы. Ата кәсібі – сыншылдық, атбегілік халық
мұрасы.
7. Белсене қатысқан оқушыларды бағалау.
Мерзімі:19.04 №29 Сабақтың тақырыбы:Эссе жазуда қолданатын көркемдегіш құралдар
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Көркем шығарма – әсемдік, әдемілік, сұлулық әлемі. Ондағы бүкіл көркемдік айшықтар іштей үйлесім тапқан, соның бәрі жымдасып барып, шығарманы біртұтас бітім еткен. Көркем шығарма бойындағы осы қадір - қасиет, сан адамды баурап әкетеді, жанын нұрландырады, әсемдікті тани білуге баулиды, сүйе білуге үйретеді.
Шығарманың сұлу, тұтас бітіміне ену арқылы оқушы кейіпкер бойындағы ізгілік, адамгершілік, адамдық сияқты асыл қасиеттерді тани алады. Мұның өзі оқушыларды биік адамгершілікке бастайды. Демек, көркем әдебиет жаратылысындағы эстетикалық қуатты оқушыларға беру, дүние тану, тәрбиелеу мақсаттарына орай кәдеге асыру – оқытудағы басты бағдар.
Әдебиет сабағы – өнер сабағы екені белгілі, олай болса, оның өзі өнер құралымен жасалуы керек. Бұл үшін кейде бір ғана штрих жеткілікті. Әңгіме мұнда мәтіндегі деталь жайлы болып отыр. Өйткені ол бүтін бір шығарма, көптеген жыр арқауын бойына сіңірген түйін.
Көркем шығарма сюжет желісімен дамып, жеке бөлім, тараулар оқиғалардың астас, жалғастығы, кейіпкердің ортақтығы арқылы бірігіп, тұтасып жатады. Композициялық тәсілдер алуан түрлі. Бұларға қоса, шығарманың композициялық құрылысын белгілеуде елеулі орын алатын ерекшеліктер: оқиға автордың, автордан басқа баяндаушының атынан айтылуы немесе кейбір тұстарда болған жағдайлар шығармадағы кейіпкерлердің көзімен көрген қалпында алынып, соның ұғым - түсінігі арқылы берілуі. Бұлардың бәрі оқырманның көркем туындыға деген қызығушылығын арттырады. Сюжеті қызық шығарма оқырманын еліктіріп, сол оқиғаның ішінде бірге жүргендей әсер қалдырады. Сюжет құрылымы: экспозиция (басталуы), байланысы, дамуы, шарықтау шегі, шешімінен тұрады. Соның ішінде біз көркемдік шешімге тоқталмақпыз. Шығармадағы шешімнің өзі оқырманға үлкен әсер қалдырады.
Шығарма сюжетінің шешімі - оның идеялық - көркемдік шешімі. Шығармада қақтығыстар неғұрлым күшті болған сайын, сюжеттік шешім де соғұрлым мықты болады. Мысалы, көркемсөз өнерінің шебері, суреткер Ғабит Мүсіреповтың «Ер ана» әңгімесінің шешімі «Кек қалай алынды? Наталья мектепке қарай бұрылғанда, бір ғана гүрс етіп мектеп үйі аспанға ұшты.» Осылайша «Ер ана» әңгімесінде баяндалған оқиғалардың шешімі қарт ана Наталья партизандар көмген миналар үстіне от жағып, фашист офицерлері мен солдаттары орналасқан мектеп үйін жаруы және немересін бауырына қысқан ер ананың қашып шығуы болып табылады. Шешімі Ананың ерлік ісімен аяқталады.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
Мерзімі:26.04 №30 Сабақтың тақырыбы:Эссе жазуда әдеби материалдарды пайдалану
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Көңілдегі көркем ойды қағаз бетіне сол қалпында түсіру кез келген адамның қолынан келе бермейді. Ол шығармашылықты талап ететін қиын жұмыс. Оқытушы ретінде алдыма қойған мақсатым: «Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында студенттердің шығармашылық қабілетін дамыта отырып, жазу мәдениетін қалыптастыру» болатын. Сол мақсатыма жетудің бірден бір жолын СТО бағдарламасымен танысқаннан кейін белсенді жүрді деп айтуға болады.
Бүгінгі күні эссе жазу арқылы студенттерімнің шығармашылық қабілетін дамыту арқылы жазу мәдениетін де қалыптастырып жатырмын деп айтуға болады .
Қазіргі уақытта Эссе публицистикалық жанр ретінде қоғамдық және әдеби өмірде кең тараған құбылыс сипатында нығайып келеді.
Сондай-ақ, мұғалімдердің әртүрлі шығармашылық байқауларында да эссе жазу тапсырылады. Ойыңды қағаз бетінде жазбаша жеткізу шығармашылықты қажет ететін қиын жұмыс. Мұнда әрбір сөзің айқын түсінікпен сәйкес келіп, ойыңды, сезіміңді, идеяңды дәл бейнелеп беруі тиіс. Автордың өзіне тән ерекшелігіне сай тілі жатық, бейнелі әрі бай, стилі жеңіл болу керек.
Яғни, бұл ерте ме, кеш пе әрбір шығармашыл болмыс назар аударатын философиялық, әдеби, тарихи – библиографиялық проза жанры.
Қазақ тілінің түсіндірмелі сөздігінде эссеге: «Эссе – бір нәрсенің әсерінен болатын толғаныстан туған шағын әдеби шығарма» деген анықтама берілген.
Классикалық эссе – бұл еркін тақырыпқа жазылған, көркемдік қиялдан азат қысқа көлемді шығарма. Эссенің мақсаты – әр түрлі тезистер,дәлелдер келтіре отырып берілген тақырыпты ашу. Онда нақты айғақтар беріліп,мысал келтіріледі.
Эссеге тақырыптардың шектеусіздігі, автордың өз тәжірибесіне негізделген жеке позицияның еркін мазмұндалуы тән. Мұнда стиль маңызды роль ойнайды. Әр түрлі эссе байқауларында (оқуға пайдаланудың алдындағы сынақтарда, сондай-ақ өзіндік шығармашы-лық байқауларда) мәселен, 500 сөздің көлемінде эссе жазу тапсырылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-shfani-belgisi-hikayatini-tairibi-men-ideyasi-o.html?page=34#Ұжымдық_жұмыс.Жазушының_өнері_шығарма_тілінде.Құлагер_–_Ақан_қанаты,сырласы._Ата_кәсібі_–_сыншылдық,_атбегілік_халық_мұрасы.

title: бөлім. Салыстыру.Құлагер мен Құлайкөкті


Қолыңа не үшін қалам алғаныңды ең алдымен өзің түсініп ал.
Мінсіз эссе жазудың дайын ережесі жоқ және болмайды да, бірақ эссе жазу дағдыларын жүзеге асыруға көмектесетін ережелер мен нұсқаулар бар.
Ең алдымен өзіңнің хабарлайтын, жазатын, ой тол-ғайтын, талқылайтын нәрсең туралы анық білуің керек. Сондай-ақ, эссе жазуға итермелеген не нәрсе, эссені кім оқитынын түсіну өте маңызды. Оқырманның назарын өзіңе аудартатын, мүмкін болса қарсы жауап реакция-сын тудыратындай өз ойыңды, сезіміңді, көңіл-күйіңді жеткізу үшін мәнерлі, мазмұнды, күшті сөздерді дұрыс таңдай білу керек. Эссе жазатын адам үшін ең маңызды қасиет – тілді еркін меңгеруі, басқалардың сезіміне әсер ететіндей дәл, анық бейнелі етіп сабақтастыра жаза білу.
Сабақты бекіту
Білгенім
|
Үйренгенім
|
Білгім келеді
|
Мерзімі:3.05 №31 Сабақтың тақырыбы:Эссені бағаладаудың критерийлері
Сабақ мақсаты:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссені бағалау
Бағалау әдеби эссе түрлерінің барлығын қамтиды, бірақ эссе түріне қарай бағалау критерийінің ішінен сол эссе түріне сәйкесі бойынша ғана бағаланады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қолыңа не үшін қалам алғаныңды ең алдымен өзің түсініп ал


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-shfani-belgisi-hikayatini-tairibi-men-ideyasi-o.html?page=35#Эссені_бағалау___Бағалау_әдеби_эссе_түрлерінің_барлығын_қамтиды,_бірақ_эссе_түріне_қарай_бағалау_критерийінің_ішінен_сол_эссе_түріне_сәйкесі_бойынша_ғана_бағаланады.


title: Тіл сауаттылығы - Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары

text:
|
|
бет | 36/39 | Дата | 06.12.2022 | өлшемі | 343,57 Kb. | | #55416 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: ашық сабақ шұға белгіТіл сауаттылығы
9-10
|
тақырыпты өте жақсы түсінгенін көрсетеді; тақырыптан еш ауытқымайды;
тезисті(ұстаным, негізгі идея) тақырыпқа сәйкес өте жақсы қояды;
тезиске қатысты өте жақсы пікір білдіреді (сыни ой, көзқарас);
сыни пікіріне өте жақсы нақты дәлелдер (аргументтер) келтіреді;
анализ жасау үшін алған дәлелдерді, автор қолданған тәсілдерді өте жақсы талдайды;
әдеби терминдерді, деректерді өте орынды қолданады;
әдеби шығармаға өте жақсы сыни сараптама жасайды;
ойдың логикалық бірізділігін өте жақсы сақтайды;
өз талдауының, сараптауының түйінін өте жақсы қорытындылап, шешім ұсынады.
|
эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін (баяндау, дәлелдеу, сипаттау) өте жақсы таңдайды;
стильге қатысты сөздерді өте тиімді пайдаланады;
ойдың логикалық бірізділігін сақтау үшін сөз оралымдарын (шылау, қыстырма сөздер) өте жақсы таңдайды;
тілдің бай сөздік қорын дәл, орынды, өте тиімді қолданады;
оқырманға ерекше әсер беру мақсатында қолданылатын көркем тіл құралдарын өте орынды қолданады;
Грамматикалық сауаттылық:
3 қатеге дейін
|
7-8
|
тақырыпты жақсы түсінгенін көрсетеді, тақырыптан ауытқымайды;
тезисті (ұстаным, негізгі идея) тақырыпқа сәйкес жақсы қояды;
тезиске қатысты жақсы пікір білдіреді(сыни ой, көзқарас);
сыни пікіріне нақты дәлелдерді (аргументтер) жақсы келтіреді;
анализ жасау үшін алған дәлелдерді, автор қолданған тәсілдерді жақсы талдайды;
әдеби терминдерді, деректерді орынды қолданады;
әдеби шығармаға сыни сараптаманы жақсы жасайды;
ойдың логикалық бірізділігін жақсы сақтайды;
өз талдауының, сараптауының түйінін жақсы қорытындылап, шешім ұсынады.
|
эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін (баяндау, дәлелдеу, сипаттау) жақсы таңдайды;
стильге қатысты сөздерді тиімді пайдаланады;
ойдың логикалық бірізділігін сақтау үшін сөз оралымдарын (шылау, қыстырма сөздер) жақсы таңдайды;
тілдің бай сөздік қорын дәл, орынды, тиімді қолданады;
оқырманға ерекше әсер беру мақсатында қолданылатын көркем тіл құралдарын орынды қолдануға тырысады.
Грамматикалық сауаттылық:
7 қатеге дейін
|
5-6
|
тақырыпты қанағаттанарлық деңгейде түсінгенін көрсетеді, тақырыптан біршама деңгейде ауытқиды;
тезисті(ұстаным, негізгі идея) тақырыпқа сәйкес қоюы әлсіз;
тезиске қатысты білдірген пікірі (сыни ой, көзқарас) әлсіз;
сыни пікіріне анализ жасау үшін алған дәлелдері (аргументтер) жеткіліксіз;
автор қолданған тәсілдерді, әдеби терминдерді, деректерді қолдануы өте аз;
әдеби шығармаға қанағаттанарлық деңгейде сыни сараптама жасайды;
ойдың логикалық бірізділігін қанағаттанарлық деңгейде сақтайды;
өз талдауының, сараптауының түйінін қанағаттанарлық деңгейде қорытындылап, шешім ұсынады.
|
эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін(баяндау, дәлелдеу, сипаттау) қанағаттанарлық деңгейде таңдайды;
стильге қатысты сөздерді біршама тиімді пайдаланады;
қолданған сөз оралымдары (шылау, қыстырма сөздер) ойдың логикалық бірізділігін жеткізуге сәйкестілігі біршама деңгейде;
тілдің бай сөздік қорын біршама дәлдікпен, орынды қолданады;
оқырманға ерекше әсер беру мақсатында қолданылатын көркем тіл құралдары жеткіліксіз.
Грамматикалық сауаттылық:
10 қатеге дейін
|
3-4
|
тақырыпты шектеулі деңгейде түсінгенін көрсетеді, тақырыптан шектеулі деңгейде ауытқымайды;
тезисті (ұстаным, негізгі идея) тақырыпқа шектеулі деңгейде сәйкес қояды
тезиске қатысты шектеулі деңгейде пікір білдіреді (сыни ой, көзқарас) ;
сыни пікіріне шектеулі деңгейде дәлелдер (аргументтер) келтіреді;
анализ жасау үшін алған дәлелдерді, автор қолданған тәсілдерді шектеулі деңгейде талдайды;
әдеби терминдерді, деректерді шектеулі деңгейде орынды қолданады;
әдеби шығармаға шектеулі деңгейде сыни сараптама жасайды;
ойдың логикалық бірізділігін шектеулі деңгейде сақтайды;
өз талдауының, сараптауының түйінін шектеулі деңгейде қорытындылап, шешім ұсынады.
|
эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін (баяндау, дәлелдеу, сипаттау) шектеулі деңгейде таңдайды;
стильге қатысты сөздерді шектеулі деңгейде пайдаланады;
ойдың логикалық бірізділігін сақтау үшін сөз оралымдарын (шылау, қыстырма сөздер) шектеулі деңгейде таңдайды;
тілдің бай сөздік қорын шектеулі деңгейде ғана қолданады;
оқырманға ерекше әсер беру мақсатында қолданылатын көркем тіл құралдарын шектеулі деңгейде қолданады.
Грамматикалық сауаттылық:
13 қатеге дейін
|
1-2
|
тақырыпты түсінуде біршама ауытқығанын көрсетеді;
тезис (ұстаным, негізгі идея) тақырыпқа сәйкес емес;
тезиске қатысты тақырыпқа сәйкес келмейтін пікір білдіреді (сыни ой, көзқарас);
сыни пікіріне келтірілген дәлелдер (аргументтер) шектеулі деңгейде;
анализ жасау үшін алған дәлелдерді, автор қолданған тәсілдерді талдауы шектеулі деңгейде;
әдеби терминдерді, деректерді шектеулі деңгейде қолданады;
әдеби шығармаға жасалған сыни сараптамасы шектеулі деңгейде;
ойдың логикалық бірізділігін де шектеулі деңгейде сақтайды;
өз талдауының, сараптауының түйінін қорытындылап, шешім ұсынуы шектеулі деңгейде;
|
эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін (баяндау, дәлелдеу, сипаттау) шектеулі деңгейде талдайды;
стильге қатысты сөздерді шектеулі деңгейде қолданады;
ойдың логикалық бірізділігін сақтау үшін сөз оралымдарын (шылау, қыстырма сөздер) шектеулі деңгейде таңдайды;
тілдің сөздік қорын шектеулі деңгейде қолданады;
оқырманға ерекше әсер беру мақсатында қолданылатын көркем тіл құралдарын шектеулі деңгейде қолданады;
Грамматикалық сауаттылық:
13 қатеден көп
|
0
|
тақырыпты түсінуде ауытқығанын көрсетеді;
тезисті (ұстаным, негізгі идея) тақырыпқа сәйкес қоя алмайды;
тезиске қатысты тақырыпқа сәйкес келетін пікір (сыни ой, көзқарас) білдіре алмайды;
сыни пікіріне дәлелдер (аргументтер) келтіре алу деңгейі өте шектеулі;
анализ жасау үшін алған дәлелдерді, автор қолданған тәсілдерді шектеулі деңгейде де талдай алмайды;
әдеби терминдерді, деректерді шектеулі деңгейде де қолдана алмайды;
әдеби шығармаға шектеулі деңгейде де сыни сараптама жасай алмайды;
ойдың логикалық бірізділігін шектеулі деңгейде де сақтай алмайды;
өз талдауының, сараптауының түйінін шектеулі деңгейде де қорытындылап, шешім ұсына алмайды.
|
эссе тақырыбына сәйкес жазу стилін (баяндау, дәлелдеу, сипаттау) шектеулі деңгейде де таңдай алмайды;
стильге қатысты сөздерді шектеулі деңгейде ғана пайдаланады;
ойдың логикалық бірізділігін сақтау үшін сөз оралымдарын (шылау, қыстырма сөздер) шектеулі деңгейде де таңдай алмайды;
тілдің бай сөздік қорын шектеулі деңгейде ғана қолданады;
оқырманға ерекше әсер беру мақсатымен көркем тіл құралдарын шектеулі деңгейде де қолдана алмаған;
Грамматикалық сауаттылық:
атеден көп
|
Сабақты бекіту БҮБ
Мерзімі:10.05 №32 Сабақтың тақырыбы: Эссені жазуда кездесетін ұғым-түсініктермен жұмыс
Сабақ мақсаты:
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы "Шұғаның белгісі" хикаятының тақырыбы мен идеясы Оқу мақсаттары - бет 37

text:
А) білімділік Зерттеу жұмыстары туралы білім қалыптастыру;
Ә) тәрбиелік: отаншылдыққа, экономикалық-экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
Б) дамытушылық: дүниетаным, ой-өрісін, өздік жұмыс жасау дағдыларын арттыру;
Сабақ түрі: лекция
Құрал-жабдықтар:, кітаптар, суреттер
Жаңа сабақ
Эссе жазуға кіріспес бұрын ең алдымен мына сұрақтарға жауап беру керек сияқты: «Мен неге және не үшін жазып отырмын?», «Менің жұмысымды кім оқиды?», «Мен қандай идеяларды айтқым келеді?», «Маңызды ақпаратты мен қай жерден іздеп таба аламын?», «Мен оқырмандардан қандай пікірлер мен іс-әрекеттерді күтемін?»
Эссе жазудың нақты мақсаты қандай?
Ол:
-Белгілі мәселе бойынша өз пікірін айту және дәлелдеу;
-Сұрақ бойынша өзінің түсінігін, ойын айту;
-Оқырмандарды ақпараттандыру;
-Мәселені талқылау және шындықты табуға тырысу;
-Өзінің және оқырманның көңілін толтыру, рахатқа бөлеу;
-Көңіл-күйіңді білдіру және оқырман көңілін аудару, эмоция туғызу;
-Іс-әрекетке түрткі болу.
Мақсат нәтижеге жету құралдарын анықтайды. Автор нәтиже шығатындай жағдайға дейінгі көлемде жазуы тиіс. Адам өзінің алдына қойған мақсатын білсе және өзінің жазба еңбектерін осы тұрғыдан қарастырса, мәтін түсінікті және айқын болады.
Болашақ оқырмандардан құралған топтардың жалпы ерекшеліктерін, сондай-ақ олардың құндылығы мен эссенің тақырыбына деген өз көзқарастарын анықтауға тырысу керек.
Бұл тәсіл оқырмандарға ақпаратты қалай қызықты етіп беруге, оны түсінікті, нақты, дәлелді түрде қалай баяндауға және қойылған мақсатқа сәйкес оқырмандар-ға қалай ықпал жасауға болатынын анықтауға көмекте-седі.
Қандай ақпаратты хабарлап, қандай идеяны айтқың-ыз келетінін айқындай отырып,өзіңізге де эссе тақырыбының маңыздылығына баса назар аударуға көмектесе аласыз.
Сіздің ойларыңыз, сезіміңіз, көзқарасыңыз және ұсыныстарыңыз аналогия, ассоциация, болжау, пікір, пайымдау, дәлел және т.б. түрінде берілуі мүмкін. Кей-бір идеялар ерекше дәлелдемелерді қажет етпейді,ал кейбіреулері дәлел және фактілерсіз болады. Сондай-ақ,тақырыпты зерттеу барысында автор өзінің хабарлауына енгізгісі келетін жаңа идеялар мен жаңа ойлар туындауы мүмкін. Эссе мазмұнын құрайтын автор позициясының негізінде автордың жеке әсері,толғанысы жатуы мүмкін бола тұра, эссе авторына (әсіресе жаңа бастаған) қосымша ақпараттар артықтық етпейді. Эссенің тақырыбы қажет материалды қайдан іздеуге көмектеседі. Бұл кітапхана, интернет ресурс-тары, сөздіктер, анықтамалықтар, қайта оқып шығуды қажет ететін бұрын оқылған кітаптар болуы мүмкін. Сондай-ақ жаныңдағы адамдардан алынған ақпарат-тарды қажет. Сұрақ және эксперимент те болуы мүмкін.
Келесі кезең – дайындық: ақпараттарды жинақтау, тезистерді құрастыру, жұмыстың құрылымын, баяндау тәсілін анықтау.
Ақпараттарды жинақтау көп уақытты алады: фактілерді тексеру керек, өнімді идеялармен істеп жатқаныңызға көз жеткізуіңіз керек, бар материал-дарды ретімен қойып, қайта саралап, қарап шығу керек. Кейбір мәліметтерді алып тастап, басқаларын кеңейтуге тура келеді, қандай жағдайда да не жинай алғаныңызды жүйелеп жазу керек.
Тезистер жұмыста ұсынылатын ақпараттарты жүйелеуге, идеялардың арасындағы сәйкестіктер мен сабақтас-тықты анықтауға көмектеседі. Ең жақсысы эссе жазуда көздеген мақсатқа жетуге көмектесетін маңызды ақпараттың өзін таңдаудан бастаған дұрыс. Содан соң, онда басқа да маңыздырақ ақпараттар алынады.
Достарыңызбен бөлісу: |