title: Сабақтың түрі: Симмуляциялық сабақ Мақсаты, міндеттері

text:
Эпилепсия тектес синдромдар сіңір тартылудың сипаттамасы
Қояншық (эпилепсия) — (грек. epіlambano – шап беріп ұстаймын, шабуыл жасаймын), қояншық – жиі кездесетін ұстамалы аурулардың бір түрі.
Эпилепсияны белгілеріне қарай ұзақ уақыт идиопат. (генуинді) және симптомат. деп бөлген. Эпилепсия туралы алғашқы деректер Гиппократ еңбектерінде “қасиетті ауру” деген атпен, әр түрлі себептермен туындайтын бас миының ауруы ретінде айтылған. Әбу Әли ибн Сина ұстамалы аурудың клиник. көріністері мен емін толық сипаттап жазған. Эпилепсия белгілі бір мерзімде қайталанып, науқас есінен танады, кейде тұнжырап, мінезі өзгеріп, ой-қабілеті төмендейді. Эпилепсия ауруының себебі әлі толық анықталмаған. Көбінесе, сәби құрсақта жатқанда не туылғаннан кейін миында ісік болуынан, ми шайқалғаннан немесе қабынуынан, мидың әр түрлі ауруларынан (менингит, арахноидит, арахноэнцефалит), т.б. жағдайлардан болады. Сондай-ақ әке-шешесі маскүнем болса, олардың балаларының да Эпилепсияға шалдығуы мүмкін. Кейде бұл ауру тұқым қуалайды. Эпилепсия 10 – 15 жастағы балаларда байқалады. Ауру ұстар алдында адамның басы ауырып, мең-зең болады, қолы дірілдеп, көзі қарауытады, бір жерді шыр айналып, айқайлап, есінен танып құлайды. Аузынан көбігі ағады, басын соғып, тілін шайнайды. Денесі сіресіп, көгеріп қатып қалады да, бірнеше секундтан кейін басын соққылап, селкілдей бастайды. Бұдан кейін науқас адам біразға дейін есін жия алмай, ұйықтап кетеді. Оянғанда не істеп, не қойғанын білмейді. Кейде ауру жеңіл ұстап, селкілдемей-ақ есінен танып құлайды, ұстама тез басылады. Эпилепсияның қайталап ұстауы көбіне ешбір себепсіз болады. Кейде қорыққанда, бір нәрсеге ашуланғанда, шаршағанда жиілеуі мүмкін. Эпилепсияның ұзақ уақыт ұстайтын түрі де болады. Мұндай кезде науқас адам селкілдеп құламайды. Бірақ псих. әрекеті өзгеріп, мінез-құлқы бұзылады. Науқас тұнжырап, айналасында болып жатқан жағдайға көңіл бөлмей, өзіне қойылған сұраққа жауап бермейді. Оның көз алдына әр түрлі зат елестейді, дыбыс естіледі, әр жерден бірдеңе іздеп әуреге түседі. Қасындағы адамға ретсіз тиісіп, ұрысады, үйден шығып кетуі де мүмкін. Кейде өзін-өзі жұлып, бетін тырнайды, қолына түскен затты сындырады, айқайлап, жылап, қатты күйзеледі. Ұстама біткеннен кейін осы істегендерінің біреуін де есіне ала алмайды. Эпилепсия асқынған сайын жиі ұстап, науқас адамның мінезі, жүріс-тұрысы, ой-өрісі өзгеріп, ойын дұрыстап жеткізе алмайтын болады. Ұмытшақ болып, сәл нәрсеге ренжіп қалады. Өзін ренжіткен адамға өшігіп, ол адамды ешқашан ұмытпайды.
Емі аурудың түрі, себебі және ағымына қарай тағайындалады. Аурудың белгісі білінісімен емдеуді ерте бастаған тиімді болады. Ең алдымен Эпилепсияға не себеп болғанын анықтап алады. Ауру ұстаған кезде оны тарқататын препараттармен қатар, науқасқа организмін әлдендіріп, иммунитетін көтеретін дәрі-дәрмек беріледі. Ауру адамға дұрыс тамақтану, мезгілімен ұйықтау, диета сақтау, отбасындағы және еңбек ұжымдағы жағымды жайлардың маңызы зор. Олардың көпшілігін дәрі-дәрмектермен ұстамасыз емдеуге болады. Алайда науқастанғандардың шамамен бестен бір бөлігіне дәрі-дәрмек көмектеспейді. Эпилепсияға қарсы препараттар сондай-ақ кейбір пациенттерде шаршау, есте сақтау мәселелері, ашуланшақтық немесе қолдың дірілдеуін тудырады. Кейде основе каннабиноидтар негізіндегі тырыспаға қарсы препаратар, әсіресе, Леннокс-Гасто синдромы және Драве синдромы бар пациенттер үшін ұсынылуы мүмкін, алайда мұндай препараттардың лицензиясы бірнеше елдің аумағында қатаң шектелген. Сондай-ақ, эпилепсияға қарсы дәрі-дәрмектер инфаркт пен Альцгеймер ауруы немесе деменцияның басқа түрлерінің даму қаупін арттыратыны анықталды. Эпилепсияға қарсы препараттарды ұзақ уақыт қолдану гормонды0 функцияға, дәнекер тінге және сүйектерге байланысты проблемаларды тудыруы мүмкін. Сондай-ақ, леветирацетам, тиагабин, топирамат және вигабатриндерд34 өз-өзіне қол жұмсау немесе суицидтік ойлар қаупін үш есе арттыратыны анықталды
4. Жаңа тақырыпты бекіту 14 мин:
5. Әдебиеттер тізімін беру: 2 мин. Негізгі : 1.Неврологические симптомы, синдромы и болезни: энциклопедический справочник. Гусев Е.И.,
2.Неврология. Карлов В.А. – М., Медицина, 2002.
3.Нерврологилық аурулар . 1,2 том. Яхно Н.Н., Штульман Д.А. – Медицина, 2001.
Қосымша әдебиеттер: 1.Неврология. 1,2 том, Қайшыбаев С. – Алматы, 2005
2. «Сестринское дело в невропатологии и психиатрии с курсом наркологии». Бортникова С.М.
3.Нервные и психические болезни. Бортникова С.М. Зубахина Т.В. – Ростов – на Дону,


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-simmulyaciyali-saba-masati-mindetteri.html#Сабақтың_барысы:___1.Ұйымдастыру_кезеңі:__(_сәлемдесу,_студенттерді_түгелдеу,_студенттердің_назарын_сабаққа_аудару,_психологиялық_ахуал)


title: Сабақтың түрі: симмуляциялық Тобы: м -22у1 Мамандығы: 09130100 «Медбикелік ісі»

text:
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ
АДАМИ ӘЛЕУЕТТІ ДАМЫТУ БАСҚАРМАСЫ
МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕСІ
КЕНТАУ КОЛЛЕДЖІ
«АП және ЖКП» циклінде қаралды «Бекітемін»
№ ____ ________ З.И.Арзуметова Директордың оқу ісі жөнін «____»_______2023ж орынбасары м.а _______ «____»______________2023ж
Ашық сабақ жоспары
(Симмулциялық)
Тақырыбы: Жасанды тамақтандвыру. Диеталық столдар
Сабақтың түрі: симмуляциялық
Тобы: М -22у1
Мамандығы: 09130100 – «Медбикелік ісі»
Біліктілігі: 4S 09130103 – «Жалпы практикадағы медбике ісі»
Курс: 1
Әзірлеуші: Бабанова.Н.Р
Кентау 2023ж
Модуль/пән атауы: «мейіргер ісі негіздері»
Жалпы мәліметтер
Топ: М -22у1
Күні: 28.02.2023ж
Сабақтықтың түрі: Симмуляциялық,
Мақсаты, міндеттері: Жасанды тамақтандыру. Диеталық столдар
Оқу-жаттығу прорцесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі:
Жасанды тамақтандыру жолдарын атап кету.
15 деталық стол мен тансып шығу.
Ауруға байлансты диеталық столдарды тағайындау.
Қажетті ресурстар:
Рower Point презентациясы, слайд презинтация, карточкалар, красворд, стендтер және тақырыпқа сәйкес әдебиеттер тізімі.
5. Сабақтың барысы:
1.Ұйымдастыру кезеңі: (сәлемдесу, студенттерді түгелдеу, студенттердің назарын сабаққа аудару): 2 мин.
2. Үй тапсырмасын тексеру : 10 мин.
Достарыңызбен бөлісу: |


Ақтоған орта мектебі
«Scratch»
сайысы
Орындаған: Қожабек Ш.Қ.
Алматы 2020
«Scratch» сайысы
Мақсаты:
1. Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру және өз білімін өзге оқушылармен салыстырып, әрбір оқушы өзінің білім деңгейін топтық жарыста көрсете білуге үйрету.
2. Оқушылардың тез ойлау қабілетін, логикасын дамыту.
3. Оқушыларды өзін еркін ұстай білуін, бірін-бірі сыйлай білуге, уақытын тиімді жұмсауға баулу.
Сабақтың түрі: Сыныптан тыс жүргізілген сайыс сабақ
Жабдықтар: Интерактивті тақта.
Жүргізуші: Сәлем бердік, құрметті ұстаздар, оқушылар! Сіздермен бірлесе отырып «Scratch» атты сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер.
Ойын толқын, айналған қатты ағысқа
Табылғандай танымда, жат дауыста.
Біреу озып келеді қатарынан,
Біреу қалып жатады асығыста.
Ойын толқын жатқанда асып, тасып,
Біреу мығым, біреулер шалыс басып.
Бұл ойыннан өтеді ғұлама ойлар,
Жеңсеңде жеңілсе де қалма жасып.
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындықтарын тексеру.
Алдымен ойынға қатысушы талантты да дарынды оқушыларымызды қошеметпен ортаға шақырайық. Оқушыларды кездейсоқ парақтармен топқа алу.
Бүгінгі сайысымыз 4 кезеннең тұрады. Сайыс барысымен таныстырамыз (Презентация)
Сайыс кезеңдері.
1-кезең. “learningapps.”
2-кезең. “Көкпар”
3-кезең. “Компьютердің құрылғылары”
4-кезең. “Ребус”
Көрермен жиналған бұл тамашаға ,
Құр қарап жай отыру жараса ма?
Туыс, досқа, сыныптас, танысқа емес
Соқ қолынды, білімді жас талантқа
1-кезең. “learningapps”
Ережесі: Программа бойынша берілген сөздерді табу керек.
Скреч
Спрайт
Команда
Сақтау
Программа
Айнымалы
Костюм
2-кезең. “Көкпар”
Ережесі:Бұл кезеңде әрбір ұяшықта берілген сұрақтарға жауап беру арқылы ұпай жинау.
Сұрақтары:
Scratch программасы дегеніміз не?
Айнымалы дегеніміз не?
Кейіпкер сөзін орысша және ағылшынша атауын атаңыз?
Бұл қандай блок?
Олжа
Ақиқат және жалған сөздерінің ағылшынша аудармасын атаңдар?
Сұрақтары:
Scratch программасы дегеніміз не?
Scratch программасы дегеніміз не?
Кейіпкер сөзін орысша және ағылшынша атауын атаңыз?
Бұл қандай блок?
Олжа
Ақиқат және жалған сөздерінің ағылшынша аудармасын атаңдар?
Жауаптары:
Scratch (Скретч) – анимациялық ертегілер, ойындар мен модельдерді құрастыруға арналған жаңа программалау ортасы.
Айнымалы – компьютердің уақытша жадында қандай да бір мәнді сақтайтын орын. Айнымалы – Scratch-те белгілі бір ақпаратты сақтайтын ұяшық.
Кейіпкер– Персонаж – Character
Операторлар блогы
Олжа
ақиқат (true) ⬌ жалған (false)
3-кезең. “Компьютер құрылғылары”
Ережесі: Оқушылардың алдына компьютер және оның құрылғылары бейнеленген сурет беріледі, суреттер көрсетілген құрылғылардың атауын жазады.
Монитор
Пернетақта
Жүйелік блок
Тышқан
Принтер
Сканер
Микрофон
Колонка
Диск
4-кезең. “Ребус”
Ережесі: Берілген ребустан сөздерді табу
Технология
Интернет
Қорытындылау!
Жеңген топты маратпаттау.Көңіл қойып тыңдағандарыңызға көп-көп рахмет. Қош сау болыңыздар!!!
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-siniptan-tis-jrgizilgen-sajis-saba-jabditar-interak.html#2-кезең._“Көкпар”_Ережесі:Бұл_кезеңде_әрбір_ұяшықта_берілген_сұрақтарға_жауап_беру_арқылы_ұпай_жинау._Сұрақтары

title: Сабақтың түрі: Сыныптан тыс жүргізілген сайыс сабақ Жабдықтар: Интерактивті тақта


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-siniptan-tis-jrgizilgen-sajis-saba-jabditar-interak.html#4-кезең._“Ребус”___Ережесі:_Берілген_ребустан_сөздерді_табу__Технология__Интернет__Қорытындылау!


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-siniptan-tis-jrgizilgen-sajis-saba-jabditar-interak.html#Бұл_қандай_блок__Олжа__Ақиқат_және_жалған_сөздерінің_ағылшынша_аудармасын_атаңдар__Сұрақтары


Сабақтың тақырыбы: Есеп шығару. Ауадағы дыбыс жылдамдығын анықтау
Модуль /пән атауы Физика Педагог Бактын А.Ф. дайындады 2023 жылғы «02» Жалпы мәліметтер
Курс, топ 1-курс: 101, 103 Сабақтың түрі Тәжірибе лік сабақ Мақсаты, міндеттері
11.5.1.1 — ауадағы тұрғын дыбыс толқындарының пайда болуын зерттеу;
11.5.1.2 — графикалық әдісті қолданып түйіндер мен шоғырларды анықтау және тұрғын толқындардың пайда болуын түсіндіру
Күтілетін нәтижелер
-Ауадағы тұрғын дыбыс толқындарының пайда болуын зерттейді;
-Графикалық әдісті қолданып, түйіндер мен шоқтықтарды анықтай алады және тұрғын толқындардың пайда болуын түсіндіре алады;
-Гюйгенс принципін және механикалық толқындарда дифракциялық көріністі бақылаудың шарттарын түсінеді
Қажетті ресурста
Физика 11, Арман ПВ баспасы, Жаратылыста математикалық бағыт.
Таянышқа қойылған болат шыбық немесе камертон, резеңке балға, бір-біріне енетін құбырлар жиынтығы.
Сабақтың барысы
8-зертханалық жұмыс. Ауадағы дыбыс жылдамдығын анықтау Құрал-жабдықтар: таянышқа қойылған болат шыбық немесе камертон, резеңке балға, бір-біріне енетін құбырлар жиынтығы.
Жұмыстың мақсаты: тұрғын толқынның қасиетіне негізделген әдіс арқылы ауадығы дыбысжылдамдығын анықтау.
Тапсырма. Дыбыс толқындарының интерференция құбылысын пайдаланып, ауада таралатын дыбыстың жылдамдығы мен дыбыс толқынының ұзындығын өлшеңдер.
Жұмыстың теориясы. Серпімді тұтас ортаның бір бөлігіндегі механикалық тербелістерді қоздырсақ, орта бөлшектерінің өзара әсерлесуінің нәтижесінде көрші бөлшектер тербеліске түсіп қоза бастайды, одан соң келесі бөлшектер бара-бара алыс бөлшектер де қозады. Бөлшектердің тербеліс периодына (Т) тең уақыт аралығында тербеліс процесі таралатын қашақтықты толқын ұзындығы () деп атайды.
Толқынның таралу жылдамдығын анықтау үшін толқын ұзындығын және тербеліс периодын (Т) немесе тербеліс жиелігін (v) білу керек:
немесе
Бұл жұмыста дыбыс толқындарының көзі ретінде камертон (шығаратын дыбыс толқының жиелігі v=517Гц) немесе екі резеңке таянышқа қойылған болат шыбық қолданылады. Егер дыбыс көзін құбырдың бір ұшына жақындатсақ, онда дыбыс тербелістері оның ішінде таралады. Құбырдың екінші ұшына жеткен дыбыс толқыны толығымен болмаса да шағылады және кері бағытта таралады. Түскен және шағылған дыбыс толқындарының тербелістері қосылыды. Екі толқынның қосылуынан тұрғын толқынды аламыз. Ендеше, толқындар когерентті болғандықтан олардың интерференциясы байқалады. Тербеліс амплитудасының максимум шарты
мұндағы l - түскен және шағылған дыбыс толқындарының жүріс айырымы, n=1, 2, 3, …-бүтін сандар.
Егер де толқынның екі жағы да ашық болса, онда түскен және шағылған дыбыс толқындарының жүріс айырымы құбырдың бір шетінде екі еселенген құбырдың ұзындығына тең болады:
Егер тәжірибеде дыбыс толқындарының интерференциялық максимумы байқалатын құбырдың минимал ұзындығын lmin анықтасақ, онда (3) және (4) теңдеулерден n=1 болғанда
тең болады.
Олай болса, дыбыс толқындарының таралу жылдамдығы мынаған тең:
Жұмыс барысы: Резеңке балғамен камертонды немесе резеңке таяныштарда тұрған болат шыбықты соғып тербелісті қоздырыңдар.
Бірі екіншісінің ішіне салынған құбырларды дыбыс көзіне жақындатыңдар. Бір құбырды екінші құбырдың ішінде қозғай отырып, дыбыстың қаттылығы максимал болатындай олардың өзара орналасуын белгілеп алыңдар (2-сурет).
Дыбыс толқындарының тербеліс амплитудасы максимум болатын шарт орындалатын құбырдың жалпы ұзындығын l шешіңдер.
(5) және (6) формулалар арқылы дыбыс толқынының ауадағы таралу жылдамдығы мен толқын ұзындығын есептеңдер.
Қосымша тапсырма. Құбырдың бір ұшы жабық болған жағдайда тәжірибені қайталаңдар.
Құбырдың жабық жағынан толқын шағылғанда жарты толқын ұзындығын жоғалтады, бұл жағдайда толқынның жүріс айырымы l мынаған тең:
n=1 болғанда интерференциялық көріністің максимум шарты бойынша
Қорытынды жасаңдар.


title: Пән аралық байланыс - Сабақтың түрі: тәжірибелік сабақ Өткізу әдісі: Жеке жұмыс, тапсырмаларды компьютерде орындау, сұрақ-жауап

text:
|
|
бет | 2/5 | Дата | 06.01.2022 | өлшемі | 79,31 Kb. | | #13544 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 11.04.20 3к 1т АЖ. МҚБ. ОТС Бекназарова АПән аралық байланыс: Есептеу кешендерінің операциялық жүйесі, Информатика
Көрнекілігі: Компьютер, проектор
Таратылатын материалдар: Нұсқау караталары
Сабақты мазмұны.
І. Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, студенттерді түгелдеу, сабаққа дайындығын
тексеру, таратылатын материалдарды таратып беру.
II. Техника қауіпсіздігі бойынша инструктаж: Компьютер дәрісханасында жабдықтарын пайдалануда қауіпсіздік шараларын сақтауды ұмытпау.
III. Үй тапсырмасының орындалуын тексеру:
Алгоритм дегеніміз не?
Алгоритм атқарушылары дегеніміз не?
Алгоритмнің қандай қасиеттері бар?
Алгоритмнің түсініктілік қасиеті дегеніміз не?
Алгоритмнің нәтижелілік қасиеті дегеніміз не?
Алгоритмнің жалпылық қасиеті дегеніміз не?
Алгоритмді жазудың қандай тәсілдерін білесің?
Алгоритм графикалық түрде қалай ұсынылады?
Программалық түрде ше?
Мәліметтерді енгізу мен шығарудың блок – сызбасы қандай?
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: IV. Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын жариялау

text: Типтерді өзгерту функциялары. Бұл функция шамалардың типтерін өзгерту үшін пайдаланылады. Мысалы, нақты санды бүтін санға, цифрлар түрінде берілген символдар тізбегін бүтін санға аударады. Осы типтерді өзгерту функциясының атқаратын қызметін жазыңыз.


title:
Chr(x) –

High(x) - Сабақтың түрі: тәжірибелік сабақ Өткізу әдісі: Жеке жұмыс, тапсырмаларды компьютерде орындау, сұрақ-жауап

text:
6. тапсырма: Екі санның қосындысын (c=а+в) анықтайтын блок-схемасын, алгоритмін және программасын жазыңыз.
7. тапсырма: У= (sin22x2+3x)/(ln5x+e6.5x), (x=0.25) берілген есепке паскаль тілінде бағдарламасын құрыңыз.
8. тапсырма:У=(1+esinx)/(ex+x), (x=6,5) берілген есепке паскаль тілінде бағдарламасын құрыңыз.
VI. Студенттердің тәжірибелік жұмысқа дайындау (сабаққа қатысты теориялық білімдерін тексеру, бұрын алған білімдерін жандандыру т.с.с Алгоритмнің түрлері


title: VII. Студенттердің өз бетімен жұмыс істеуі

text:
VIII. Студенттердің іс – әрекетін бақылау қажетті нұсқаулар беру: Тапсырманың орындалу сапасын қадағалау жеке жұмыстарын орындау, кемшіліктерін көрсету, студенттердің сұрақтарына жауап беру.
IX. Студенттердің жеке жұмысын бағалау:Тақырып бойынша берілген тапсырмалардың барлығын орындаған студенттердің білімін бағалау, сабаққа қорытынды жасау.
X. Үй тапсырмасы:Сұрақ-жауап. Тест сұрақтарына жауап беріңіз. (google.kz)
Пайдаланылған әдебиеттер: сайтwww.google.kz, www.yandex.ru


title: Сабақтың түрі: тәжірибелік сабақ Өткізу әдісі: Жеке жұмыс, тапсырмаларды компьютерде орындау, сұрақ-жауап 11.04.20  3к 1т АЖ. МҚБ. ОТС Бекназарова А

text:
Тақырыбы:Өрнекті жазу, меншіктеу операторы. Паскаль тілінде алгоритмдердің сызықты құрылымының бағдарламаларын жазу.
Сабақтың түрі:тәжірибелік сабақ
Өткізу әдісі:Жеке жұмыс, тапсырмаларды компьютерде орындау, сұрақ-жауап.
Мақсаттары, білімділік:Теориялық білімді тәжірибелік сабақпен ұштастыру, алған білімді тақырыпқа сай тәжірибемен байланыстыру.
Дамытушылық:Студенттрдің танымдық қасиетін және өз бетімен жұмыс жасау
қабілеттерін дамыту
Тәрбиелік: Жеке жұмыс істеу барысында ерік-жігерін жұмылдыруға, тәжірибе алудың маңыздылығын ұқтыруға, өз әрекетіне деген жауапкершілікті сезіндіруге, ұқыптылыққа тәрбиелеу, өз бетімен жұмыс істеуге дағдыландыру


title: Сабақтың түрі: тәжірибелік сабақ Өткізу әдісі: Жеке жұмыс, тапсырмаларды компьютерде орындау, сұрақ-жауап


title: Сабақтың түрі: тәжірибелік сабақ Сабақтың мақсаты: Малдарды буаздыққа тексеру тәсілдерін үйрену

text:
«Қазақстан Тұтынушылар Одағы агробизнес және экономика колледжі» мекемесі Орта білімнен кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарына арналған оқытушының сабақ жоспары
Ұйымдастыру кезең 1.Сәлемдесу
2. Білім алушыларды түгендеу
3. Студенттердің сабаққа дайындығын бақылау
ІІ 15 мин
Үй тапсырмасын сұрау (ауызша )
1. Эмбриондарды жуу дегеніміз не?
2. Суперовуляция дегеніміз не?
3. Донорларды қалай ұрықтандырамыз?
ІІІ 40 мин
Жаңа сабақ Жоспар: 1.Сабақтың тақырыбын айту
2.Топқа сабақтың мақсатын хабарлау.
Буаздылық /graviditas/ - аналық малдың буаз болған мерзіміндегі, организмнің физиологиялық жағдайы. Ол ұрықтану уақытынан басталады да, туу мен аяқталады. Мал шаруашылық тәжирибесінде, аналық малдың ұрықтанғаннаң кейінгі соңғы күнін буаздылықтын басталуы деп санайды.
Буаздылық - физиологиялық процесс болып саналады, бірақта ол аналық малдың организмінде бірнеше патологиялық процесстермен шектелетін өзгерістерді қамтамасыз етеді, кейде ерекше ауруларды тұғызады.
Буаздылық уақытында қайшылық ұрықтың өзінде, анасының ішінде ұрықпен анасында, анасының және сыртқы ауа аралықтарында туады.
Егерде жатыр мүйізінде сәйкес біреу немесе екі ұрық дамыса, онда буаздылық бір немесе көп ұрықтылық болады. Буаздылық дамуы жағынан екі түрге бөлінеді. Бірінші - аналық малдың өмірінде бірінші рет буаздылық пайда болса және қайталану - егерде буаздылық аналық малда қайталанса.
Даму жағынан буаздылық екі түрге бөлінеді:
1/ физиологиялық буаздылық - анасының және ұрықтың организмдерінің әдеттегі қарым-қатынасымен сипатталады.
2/ патологиялық буаздылық - бұл жағдайда анасының немесе өсіп жатқан ұрықтың, организмінде физиологиялық процесстердің бұзылуымен өтеді.
Буаздылықты анықтайтын тәсілдер екі топқа бөлінеді:
1. Буаздылықты клиникалық тәсілдер арқылы анықтау:
1. Рефлексологиялық әдіс.
2. Сыртқы зерттеу.
3. Ішкі зерттеулер: а/ тік ішек арқылы. б/ қынап арқылы.
2. Буаздылықты зертханалық тәсілдер арқылы анықтау.
1. Қынаптан бөлініп шыққан шырышты зерттеу.
2. Қанды зерттеу.
3. Несепті /зәрді/ зерттеу.
4. Сүтті зерттеу.
5. Гормондарды табу.
6. Басқа зертханалық әдістерді жүргізу.
ІV 20 мин
Сабақты бекіту
1. Зигота дегеніміз не?
2. Мегежіннің зиготасы мен іштөлінің дамуын сипаттап беріңіз?
3. Плацента қандай қызмет атқарады?
V 7 мин
Сабақты қорытындылау Сабақ бойы қатынасуын ескере отырып,тапсырманы дұрыс орындағандар «90-95%», жартылай «70-89%» дұрыс орындамаған оқушыға сұрақ-жауаптарын ескере отырып бағалау. Жаңа тақырып бойынша қысқаша түйіндеме жасау,студенттердің біліміне қарай,сабақ барысындағы белсенділігіне қарай сәйкес бағалау.
VІ
Рефлексия Сабақтан алған 3 маңызды ақпарат-
Қиындық тудырған 2 аспект-
Сабақ барысында туындаған 1 сұрақ-
VІІ
Үй тапсырмасы: жаңа тақырып бойынша оқып мазмұндау, тақырып бойынша презентация, видео материал дайындау, сұрақ жауап.


title: Сабақтың түрі: Теориялық - бет 2

text:
ІІІ. Жаңа сабақ."Азот оксидтері." Азот оттекпен әрекеттесіп бірнеше оксидтер түзеді.
N2 O, NO, N2 O3 , NO2, N2 O5 Азот (I) оксиді N2 O – түссіз, әлсіз иісті, тәттілеу дәмі бар газ, суда нашар ериді. Қышқылмен де, сілтімен де әрекеттеспейді. Медицинада «КӨҢІЛДІ ГАЗ» деген атпен белгілі. Ол жүйке жүйесіне әсер етеді, тітіркендіреді. N2 O қосылысы жеңіл операция жасағанда жансыздандыру үшін қолданылады. Азот (II) оксиді NO- түссіз суда еритін тұз түзбейтін оксид. Азот (III) оксиді N2 O3– қара көк түсті сұйықтық, төменгі температурада ыдырайды.N2 O3 = NO+ NO2 Сумен әрекеттесіп азотты қышқыл HNO2 түзеді. N2 O3 +H2O= 2HNO2 Азот (IV) оксиді NO2 — өзіне тән иісі бар қоңыр түсті газ. Буы улы, онымен тыныс алғанда адам уланады. 21,30С-та сұйылады, 9,30С-та түссіз кристалдық массаға айналады.
Практикалық жағынан маңыздылары азот (ΙΙ) және азот(ΙV) оксидтері болғандықтан біз оларға кеңірек тоқталамыз. Азот (II) оксиді NO Алынуы: N2+O2 = 2NO
4NH3 + 5O2 = 4NO+6 H2 O
3Cu+ 8HNO3 = 3Cu(NO3)2 +2NO +4H2O (сұйытылған)
Қалыпты жағдайда ауада жеңіл тотығады. 2NO+O2 =2NO2 газ
Азот (IV) оксиді NO2 Алынуы. NO2 +O2 =2NO2 газ
Cu+ 4HNO3 = Cu(NO3)2 +2NO2 +2H2O (концентратталған)
IV кезең. "Ой толғаныс кезеңі". Сергіту "Сандарды сөйлетейік " ойыны ойналады.
Ar(N) = 14
Реттік нөмірі – 7
1772 ж. азотты алғаш рет ағылшын химигі Д.Резерфорд ашқан жылы болып есептеледі.
Азоттын электрондық формуласы 1s22s22p3
Vкезең. "Білімді тиянақтау " Есептер шығару. Химиялық теңдеулер құру.
1тасырма Сұйытылған азот қышқылы 6,4 гр мыспен әрекеттескенде қанша литр (қ.ж.) азот ІІ газы бөлінеді?
2 – тапсырма. Мына айналымдарды жүзеге асырыңдар:
N=NH3= NH4 CL
3 – тапсырма. N=NO=NO2=HNO3 =KNO3 4 – тапсырма. 15г азот (ІІ) оксидін тотықтырғанда қанша грам азот (IV) оксиді түзіледі.
VI кезең. Сабақты қорытындылау. Химиялық диктант. HNO3 тотығу дәрежесін__+5___ көрсету.
Азоттың сутекпен қосылысы __аммиак________.
Азоттың тұздарың ___нитраттар________ деп атайды.
Азоттың оксидтерін жаз______________.
Азот IV (NO2) оксидінің құрамындағы азоттың массалық үлесі? ____30,4_______
Оқушыларды бағалау. Үйге тапсырма беру. Азот оксидтерінің халықшаруашылығындағы, адам тұрмысындағы маңызы туралы мағлұматтар жинап келу.


title: Сабақтың түрі: Теориялық

text:
«Болашақ» жоғары колледжі Оқу сабағының жоспары: : Азот оксидтері
(сабақтың тақырыбы)
Модуль /пән атауы: __ Химия Педагог _____Рахметова Г..__________ дайындады
2022_ жылғы "_______________" __қазан__________
1. Жалпы мәліметтер
Курс, топ ___1 курс __________________________________________
Сабақтың түрі: Теориялық Сабақтың мақсаты:Жаңа инновациялық технологияларды қолдану, теориялық жеке- дара өз білімдерін тиімді пайдалану. Жүйелі жұмыс істеуге мүмкіндік туғызу. Алған білімдерін өмірде пайдалана білу, өзіндік ой қорытуға, жан-жақтылыққа тәрбиелеу, қауіпсіздік ережелерін есте сақтау, сабақ уақытын бағалауға үйрету,еңбекқорлыққа және пәнге қызығушылығын арттыру.
Күтілетін нәтижелер: Азот оксидтері және оның тұздарының қасиеттері туралы білімі қалыптасқан. Азот оксидтері негіздік қасиеттері мен күшті тотықтырғыш ретінде металдармен әрекеттесу реакция теңдеулерін жаза алады. Оқушылар диалог әдісі арқылы сыни тұрғыдан ойлана алады. Критерий арқылы оқушылар бір-бірін бағалайды. Көшбасшылық айқындалады
Сабақтың көрнекілігі: азот, кесте, слайд презентациялар.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі
- оқушылармен сәлемдесу;
- оқушы санын түгендеу;
- оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру;
- оқушыларға жаңа сабақтың тақырыбымен және мақсатымен таныстыру.
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
Физикалық қасиеттері
І кезең. "Ой шақыру"
Қолданылуы
Алынуы
АЗОТ
Химиялық қасиеттері
II кезең.«Қызығушылығын ояту» үш түрлі тапсырмасымен жүргізіледі.
а) Семантикалық карта толтыру, оқушы азот оксидтерін, тұздарын, қышқылдарын ажыратады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-praktikali.html#3-тапсырма:_Модель_жасау:_1._Қ.Жұмаділов_кім_2.Тағдыр_романы_кім_туралы_Модель_жасау:___3._«FILA»_әдісі

title: Сабақтың түрі: Теориялық-Практикалық

text:
«ЕСІК ГУМАНИТАРЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ» МКҚК
Оқу сабағының жоспары
Қабдеш Жұмаділов «Тағдыр» романы
Модуль /пән атауы ЖБП Қазақ әдебиеті
Педагог:
2022 жылғы «»
1.Жалпы мәліметтер
Курс 1 топ:
Сабақтың түрі: Теориялық-Практикалық
2.Мақсаты: Жазушының өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет алу. «Тағдыр» романының мазмұнын түсіну
Міндеттері: Қ.Жұмаділов өмірі, шығармашылығы туралы тереңірек түсінік беру.
2)Көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтайды және даралау арқылы өмір шындығын баяндайды;
3. Оқу-жаттығу білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі
Әдеби шығармадағы көтерілген мәселелерді ұлттық мүдде тұрғысынан ашады.Шығарма үзінділерін шығармашылық жұмыстарда қолданады.
3. Қажетті ресурстар А4 парағы,маркерлер,бағалау парағы,интербелсенді тақта,стикерлер,презентация.
5. Сабақтың барысы:
Сабақтың басы: Ұйымдастыру кезеңі,шаттық шеңберін құру.Жаңа сабақ түсіндіру.
Сабақтың ортасы: Презентация көрсету.Топтық жұмыс,постер.Видеоролик.
Сабақтың соңы: Бағалау,кері байланыс,рефлексия,үй тапсырмасын беру.
Сабақтың кезеңі/уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Білім алушылардың әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
«Бумба-Юмба» амандасу жаттығуы.
Мақсаты: Оқушылар арасында жағымды қарым-қатынас орнату.
Нұсқау: Біз барлығымыз Бумба-Юмба тайпасына ұсталып қалдық деп елестетейік.
Олардың қағидасы: Тайпаға қабылданғыларың келсе –қасындағы адаммен бас түйістіріп, шынтақ түйістіріп, соңынан арқа сүйкеп амандасу керек.
Талдау: Оқушылар көңіл-күйімен бөліседі.
1936 жылы 24 сәуірде Шыңжаң өлкесінің Тарбаатай аймағындағы Малдыбай аулында дүниеге келген. «Жамал» атты алғашқы әңгімесі 1956 жылы «Шұғыла» журналында жарық көреді. Осы жылы Қыта йүкіметінің жолдамасымен Алматыға келіп, Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетінде оқиды. 1962 жылы «Жас дәурен», 1968 жылы «Қаздар қайтып барады» жинағ шығады. Романдары: «Көкейкесті», «Соңғы көш», «Дарабоз», «Сарыжайлау», «Атамекен», «Тағдыр», «Таңғажайып дүние», «Прометей алауы», «Қылкөпір».
Жазушының өмірі мен шығармашылығы туралы не білеміз?
2 тапсырма.
Қ.Жұмаділов постер жасау
1-топ. Өмірбаяны
2-топ. Шығармашылығы
3-топ. Тағдыр романы
|
топ берілген тапсырмаларға жауап береді;
ойларын жеткізе алады.
Сұраққа жауап береді.
Әр топ тақырыптары бойынша постер жасап қорғайды.
|
|
|
Сабақтың ортасы
|
3-тапсырма: Модель жасау:
1. Қ.Жұмаділов кім?
2.Тағдыр романы кім туралы?
Модель жасау:
3. «FILA» әдісі
Роман мазмұны бойынша ақпараттарды талдап, кестіні толтырыңыздар.
F-дәлел
I- болжам
L-мақсат
A-жоспар
|
Оқулық, постер, маркер
Смайликтермен бағалау
|
|
|
Сабақтың соңы
|
Карточка арқылы топтарға сұрақ беріледі.
Сұрақтарға жауап беру керек.
|
Сұрақтарға жауап береді
|
|
|
Рефлексия
|
- Сабақтан кейінгі көңіл-күйіңіз қандай?
- Сабақта ең маңызды не болды?
- Өз жұмысыңызға қанағаттанасыздар ба?
- Өзіңізді не үшін мақтар едіңіз?
- Сабақ қорытындысы бойынша кімді мақтар едіңіз? Неліктен?
- Кімнен жақсы көмек алдыңыз?
|
|
|
|
Үй тапсырмасы
|
Үй тапсырмасы:
Оқулықтағы тапсырмаларды жазып келеді
|
|
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың түрі: Теориялық-Практикалық


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-praktikali.html#Сабақтың_кезеңі/уақыты__Педагогтің_әрекеті__Білім_алушылардың_әрекеті

title: Сабақтың түрі: Теориялық-Практикалық


title: I. Сабақтың басы - Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
I. Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық.
«Тілек» әдісі. Студенттер шеңбер бойымен тұрып бір – біріне өз тілектерін білдіреді.
Мақсаты: тыңдау дағдыларын дамыту, жағымды ахуал қалыптастыру.
Сәлемдесу, жоқ студенттерді белгілеу, назарын сабаққа аудару. Үй тапсырмасын тексеру. Сұрақ-жауап дәріс бойынша.
ІІ. Сабақтың ортасы Жаңа сабақ.
Пайдаланушыларды идентификациялау және аутентификациялау. ДЭЕМ-ді идентификациялау. Рұқсатсыз қолданудан және көшіруден қорғаудың бағдарламалық құралдары. Электронды кілттер көмегімен көшіруден бағдарламалық қамтамасыздандыруды қорғау. Қорғауды құру сызбалары.
Қорғаудың техникалық құрылғысы – бұл деректер мен ақпараттарды қорғауға тағайындалған негізгі және қосымша құрал – жабдықтар.
Ол келесі түрге бөлінеді:
• электрондық қорғау құрылғылары (ЭҚҚ);
• оптикалық. қорғау құрылғылары.
Ақпаратты қоғаудың техникалық құрылғыларын құру (АҚТҚ) - аз танымал физикалық құбылыстағы қорғау кілтіне нақты негізделген. Мұндай кілтті жаңғырту өте қиын, сондықтан оны тек лицензиясын төлеген иемденушілер ғана пайдалана алады.
ЭҚҚ пайдалану барысында көшіруден қорғау үшін қосымша шара қажет емес. Қорғау кілтінің болуы бағдарламалық өнімді өндірумен қатарлас жетілген кілттің бар болуын тағайындайды. Жүйе бір ғана жалғыз құлыппен және қос кілтке ажыратылады. Қорғау деңгейі санының артуына байланысты жүйенің қорғалу дәрежесі артады. Бір кілт қорғаудың қарапайым құрылғысының кілтін алу үшін, екіншісі бағдарламаны шифрдан шығаруға немесе жүйеде жасырулы ІІІ кілтті алуға негізделген. Қосымша қорғау деңгейлері көшірмелеу жұмысын қиындатады.
Жоғарыда аталған қорғау құрылғыларының міндеті - деректер базасын, компютерлік бағдарламаларды рұқсатсыз пайдаланудың алдын алу. Қызметкерлердің сенімділік дәрежесін әртүрлі қорғау кілттері арқылы қамтамасыз етуге болады.
ЭҚҚ-на қойылатын талаптар:
• қорғау кездейсоқ көшіруден және ниеттенген қол жеткізуден сақтау керек;
• кілтті көшіру мүмкіндігінің болмауы;
• қорғау негізгі жүйе жұмысына кедергі келтірмейтіндей немесе басқа бағдарламалық құралдарды қолдануға қиындық тудырмайтындай болуы керек;
• бір уақытта әртүрлі қорғау кілттері бар бағдарламалық құрылғыларды қолдану мүмкіндігінің болуы.
Қорғаудың бірде-бір әдісі сенімді болып табылмайды.


title: ЭҚҚ-ның түрлері - Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
Белсенді ЭҚҚ – бұл құрылған қисынды логикасы бар және энергияны пайдаланатын ЭҚҚ. Бұл кәдімгі - ұсақ сұлбалар(микросхемалар). Қазігі заманғы ЭҚҚ стандартты кристал таймерін ЭҚҚ бөлігі түрінде пайдаланады. Құлыпқа таймер тест жібереді, оның көрсеткішін берілген уақыт аралығында есептейді; ол ЭҚҚ қосқанда ғана дұрыс болады. Бұл бір деңгейлік қорғау жалғыз кілтті пайдалану арқылы жүреді.
Жұмыс барысында қорғалған бағдарламада бастапқы мән тұрады және ат беру барысында ЭҚҚ-на мән беріледі: ЭҚҚ-нан қорғау кілттері есептеледі. Осыған ұқсас қағиданы INTRA-LOKK қорғау жүйесі пайдаланады. ДК-дің бос слотына арнаулы плата қондырылып, оған әр пайдаланушыға арналған көпсанды қорғау қондырғысы қосылады. Плата – дешифрленген деректерді қамтиды.
Дербес компьютердің қосарлы портына жалғанатын ЭҚҚ өнімі бар. Плата драйвері құрылғымен бірге қойылады. ЭҚҚ – сын бір – бірімен жалғау әртүрлі бағдарламалық өнімдер үшін ЭҚҚ – сын жөңдеуге, пайдаланушы жұмысын реттеуге мүмкіндік береді;
Қорғау кілті бар арнайы кристалдар– әскери жүйеге қолдану үшін тағайындалған құрал – жабдық түрінде жобаланған. Оны пайдалану аппаратқа қосылуға қиындық туғызады. Кристалл тұрақты есте сақтау құрылғысында жазылған процессор және бағдарламадан тұратын 128 Кбитті қайта бағдарлайтын есте сақтау құрылғысын құрайды. Негізінен жадыда сақталған бір қорғау кілті бар бағдарланған екі кристалл пайдаланылады. Жадыдан кілтті тек кристалл процессоры көмегімен ғана таңдауға болады. Сондықтан бағдарланған кілт жүйе құрамында пайдаланушы қол жеткізу үшін тиімді болмайды. Операциялық жүйе жүктелу барысында басқару екі кристалда орналасқан бағдарламаға беріледі.
Кристаллдарды сәйкестендіру төмендегі түрде жүреді:
Қабылдағыш ұзындығы 64 биттік кездейсоқ сандарды елемейді;


title: Бір жолғы парольдер генераторы

text:
Бір жолғы парольдер генераторы - WATCHWORD қорғау жүйесі. Бір жолғы парольдер генераторын – алыстан бақылау пульті түрінде және есептеуіш жүйе желісінде көмекші ЭЕМ түрінде пайдаланады. Есептеуіш жүйесіне кірудің бастапқы кілті- пайдаланушының N сәйкестендіру кілті болып табылады. Генераторда есептеуіш жүйе әкімшілігі орнатқан екінші кілт болады.
Көмекші ЭЕМ негізгі қорғалынған байланыс жолымен қосылған. Жүйе төмендегідей жұмыс істйді:
сәйкестендіру N кілтін көрсететін есептеуіш желісіне тіркеледі;
егер идентификатор дұрыс болса, қол жеткізуі шектеуші ЭЕМ құпия кодты іздейді және 7 саннан тұратын кездейсоқ парольды тіркейді;
пайдаланушы парольды пульт арқылы енгізеді және екінші қорғау кілтімен түрлендірілген пароль түріндегі жауап алады; пайдаланушы жүйеге түпкілікті пароль енгізеді;
бақылау ЭЕМ – і басты жүйе қол жеткізетін, бірақ таратылмайтын дұрыс парольге ие болады;
басты ЭЕМ парольдерді салыстырады немесе пайдаланушының қол жеткізуіне тиым салады.
Оптикалық қорғау құралдары аппараттық құралдарды пайдаланбайды. Бағдарлама (пароль) кодтар тізбегімен қорғалған. Пайдаланушы бұл парольды кейбір кілт көмегімен алып тастауы керек.
Оптикалық кілт дегеніміз- полярлану құрылғысымен бірігетін сәуленің екіге сыну қасиеті бар пластмассалық пластина. Сәуленің екіге сыну қасиеті пластина арқыл жүретіндіктен сәуле екіге жарықшақтанады, әрі қарай қосылып сәйкестенеді. Пластинаның өзара орналасуы кодпен жүреді. Түстер жиынтығын ажырату мүмкін емес. Бағдарлама түстер гаммасы бойынша парольді тексереді. Оптикалық кілт кодталған (түс жиынтығымен беріледі) болуы мүмкін.
Ашық тораптарда ақпаратты қорғау.
Internet-ке қосу кезінде ақпарат қауіпсіздігін қамтамасыз ету, оны құру және басқару кезеңдері. Клиент-сервер архитектурасын қорғау. Мәліметтер қорын басқару жүйесін қорғау.


title: Рұқсатсыз енуге дайындық әдістері

text:
Ақпарат алу арнайы журналдардан, газеттерден басқа да басылымдардан мақалаларды оқып жинақтау арқылы іске асады. Электрондық поштаны жолдан алып қалу - есептеу жүйесінде ақпарат алмасу құралы сияқты. Көптеген анықтамалық жүйелер хакерлердің үлкен көлемді мәліметтерді, қолданушылар парольдерін алуына мүмкіндік жасайтын блокпен жабдықталған. Сонымен қатар хакерлер өздері блоктар орнатып, сол арқылы ақпарат алып отырады.
Байланыс арнасынан хабарламаны алып қалу келесі әрекеттерді қамтиды:
таратқыш қондырғы көмегімен ауызша мәліметтерді тосып алу;
ұсақ толқынды және жерсеріктік хабарларды тосып алу.
Коммуникациялық байланыс каналы желісінің дамуы жеткізілетін ақпаратты ұрлау мақсатында оған қосылуға мүмкіндік береді.
Жүйеге кіру әдістері
Хакер алдын-ала көлемді ақпарат жинап болғаннан соң жүйеге енуге тырысады. Жүйеге ену құралын таңдау қолда бар ақпараттарға, яғни телефон нөміріне, байланыс жолына қол жеткізуге, жүйе жұмысының хаттамасына, қолданушы кодымен пароліне тәуелді . Ол төмендегілерді пайдалана алады:


title: Жүйені маниплуляциялау (иелену, билеу)

text:
Жүйені манипуляциялау. Компьютерлік жүйеге енуге қол жеткізген хакердің төмендегідей мүмкіндігі бар:
жоғары басымдық деңгейіне көтерілу;
басқа пайдаланушылардың паролімен кодын ұрлауға тырысу.
Соның ішінде кең таралған әдістерге жатады:
айналып өту;
логикалық (ойлау) бомбасы;
жасырын вирус (троян аты);
экрандық имитатор ;
вирустық бағдарламалар.
Айналып өту жолы- бұл қарапайым командасымен басқарылатын және жүйелік құралдардың үзілуін өңдеуді шақыратын үлкен бағдарламаға қойылған блок. Осылайша, жүйелік журналға тіркеуді және жүйелік қорғанысты жеңеді. Операциялық жүйе блогы құрған әдіс берілген бұйрық бойынша барлық ресурстарды басқарып, пайдаланушыға жаңа идентификатор, жаңа есептік ақпарат құрады.
Логикалық (ойлау) бомбалар- белгілі ақпаратты енгізуде жіберілетін –бағдарлама бөлігі. Мұндай құрылған тор ақпаратты бүлдіреді немесе жояды. Логикалық бомба ақпаратты жоюға, бүлдіруге, сұғанақтық жасауға қолданылады (алаяқтық немесе ұрлау мақсатында сирек қолданылады).
III.Сабақтың соңы. Тексеру сұрақтары мен тапсырмалар
1.Парольді бұзушы программалардың ішінде ең тиімді және әйгілі болған түрі?
A)Assembler
B)Crack
C)Unix
D)OM
E)EXE
2. Қорғаудың әдістерін неше топқа бөлеміз ?
A)3
B)5
C)2
D)4
E)1
3. Кілттің жасалынуының неше тәсілі бар?
A)2
B)5
C)3
D)4
E)6
4. Объектіні идентификациялау (ұқсастыру) қандай функция болып есептеледі?
A)Растау процедурасы.
B) Қорғау жүйесінің функциясы.
C)Авторизация.
D) Идентификация.
E) Идентификатор.
5. Кілт – бұл ...
A)Мәліметтерді криптографиялық түрлендіру алгоритмінде кейбір параметрлердің нақты құпия күйі болып табылады.
B) Шифрдың ашылуы үшін қажет болған уақыт аралығын айтамыз
C) Мәліметтерді аналитикалық түрлендіру
D) Жеткілікті криптотөзімділік
E) Дұрыс жауабы жоқ.
6. Жалғыз кілт ретінде ұзындығы қанша бит болған кілт қолданады?
A)56 бит.
B) 53 бит.
C) 58 бит.
D) 51 бит.
E) 65 бит.
7. Ақпаратты қорғаудың құрылғылары неге негізделген.
A) Шифрлау үшін негізгі сипаттама
B) Стандартқа сәйкес шифрлар.
C) Мәліметті түрлендіруші шифрлар
D) Бұл мәліметтерді криптограпиялық түрлендіру
E) Криптографиялық шифрлар және шифрлардың кері шифрлау
процесін қолданады
8.Шифрлау дегеніміз не?
А) белгілі бір ережеге сәйкес ашық мәліметтерге шифрлы гамма
B) бұл ашық мәліметтерді шифрланған немесе шифрланған мәліметтерді кілттердің көмегімен белгілі ережелерге сәйкес ашық деректерге айналдыру процесі.
С) бұл PRNG генераторын іске қосу үшін тұқым нөмірі
D) мәтіндік мәтінді қолдана отырып, ОЖ-дан ақпараттар ағынын биттік шифрлау
Е)дұрыс жауап жоқ
9. Ақпаратты қорғау дегеніміз?
А) бұйрықтардың жалғасуының тәртіпке келтірілуі
B) иесіне құндылығы бар ақпаратты бұзудан сақтауға бағытталған әрекет
С) құжатты автоматты форматтау, суреттелген обьектілердің қойылуы және графиктердің, құжаттың үлгісін дайындау
D) сұраныстардың қалыптасуын қамсыздандыратын және желі шартында клиент-сервер архитектурасының есеп беруін қалыптастыру
Е)дұрыс жауап жоқ
10. Ағымдық шифрлеу дегеніміз не?
А) берілген ашық мәтіннің әр символына жүргізілген өңдеу
B)криптожүйені сипаттауда қолданылатын шартты белгінің жиынтығы
С) ашық мәтіннен шифрленген мәтін шығарып алу алгоритмі
D) криптожүйенің шабуылға қарсы көрсететін күйі, яғни шифрден мәтінді ашуға көрсететін қарсылық
Е)дұрыс жауап жоқ


title: Бағалау - Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
Бағалау. 1.Белсенділік танытқаны үшін
2.Маңызды пікір айтқаны үшін
3.Сұраққа жауап бергені үшін сұрақ қою арқылы және топтық жұмыс, жеке жұмыс нәтижесін қалыптастырушы бағалау.
Үйге тапсырма беру.Ақпараттарды рұхсатсыз енуден қорғау принциптері.
МКҚК «Жоғары агралық техникалық колледжі» Оқу сабағының жоспары Cабақтың тақырыбы:Ашық кілтті криптографиялық жүйе.
Модуль/ пән: КМ 08Ақпараттық қауіпсідік бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И. 20__жылғы « » . 1.Жалпы мәліметтер Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері Оқыту мақсатты: Ашық кілтті криптографиялық жүйе принциптерімен танысу,қызмет көрсету.
Сабақ мақсаты:
Барлығы: Ашық кілтті криптографиялық жүйе элементтерін жекелеп қарастыру;
Кейбірі:Ашық кілтті криптографиялық жүйе элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Көпшілігі Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А.А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы: 1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-saba-masati-mindetteri.html?page=7#Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі


text:
I. Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық.
«Тілек» әдісі. Студенттер шеңбер бойымен тұрып бір – біріне өз тілектерін білдіреді.
Мақсаты: тыңдау дағдыларын дамыту, жағымды ахуал қалыптастыру.
Сәлемдесу, жоқ студенттерді белгілеу, назарын сабаққа аудару. Үй тапсырмасын тексеру. Сұрақ-жауап дәріс бойынша.
ІІ. Сабақтың ортасы Жаңа сабақ.
Ашық кілтті жүйелер.Криптог-қ жүйе-р қанша күрделі ж/е сенімді болғанмен, олардың тәжірибе жүзінде ең осал жері - кілттерді тарату проблемасы. Екі ақпарат жүйелерінің субъекті-ң арасында конфеденциалды ақпаратпен алмасу керек болса, онда бір субъект кілтті генерирлеп, конфеденциалды түрде қайта жіберуі тиіс. Яғни, жалпы жағдайда кілтті тарату үшін қандай да бір крипто жүйені пайдалану керек. Жасалған қорытындылар негізінде бұл проблемаларды шешу үшін, классикалық ж/е қазіргі заманға алгебра ашық кілтті жүйе ұсынған. Қысқаша айтқанда, ақпараттық жүйелердің 2 адресаттың әрқайсысы бір- бірімен анықталған ережемен байланысты 2 кілтті генерирлеу керек. Бір кілт ашық, ал екінші жабық деп жарияланады. Ашық кілт адресатқа хабарлама жібергісі келетін кез келген адамға рұқсат етілген. Құпиялы кілт түрінде қалады. Бастапқы мәтін адресаттың ашық кілтімен шифрланады да, өзіне жіберіледі. Шифрланған мәтін сол кілтпен қайта шифрлана анмайды. Хабарламаны қайта шифрлау тек қана адресатқа белгілі жабық кілт арқылы жүзеге асады.
ашық кілтті жүйелермен ақпаратты қорғауда 2 өте маңызды талап қойылады:
· Бастапқы мәтінді түрлендіру болу керек ж/е ашық кілт негізінде қайта ашылмау керек.
· Жабық кілтпен ашу кілт сияқты қазіргі замандағы технология деңгейінде жүзеге аспауы керек ж/е де шифрді шешу күрделілігінің нақты бағасы болады.
Бүгінгі таңда ашық кілтті криптография негізінен келесі түрлендірулердің бірін қолданады:
- Үлкен сандарды көбейткішке жіктеу;
- Ақырлы өрістерде логарифм есептеу;
- Алгебралық теңдеулердің түбірлерін табу.
Ашық кілтті криптожүйені келесі 3 бағытта қолдануға болады:
- Деректердің қауіпсіздігін қамтамассыз ету үшін.
- Кілт тарату тәсілі ретінде.
- Аутентификация үшін.
Ашық кілтті крипто жүйелердің алгоритмінің ішінде ең белгілісі- RSA крипто жүйесі.
Қазіргі RSA криптожүйесінің қауіпсіздігі екі үлкен жай сандардың көбейтіндісі болып табылатын үлкен санды жіктеу есебін шешудің қиындығына негізделген. Шынында, RSA алгоритмінің сенімділігі құпия ж/е ашық кілттерді құрғаннан кейінгі ж/е сандарының мәндерінің жойылып кететіндігінде. Бұл жағдайда құпия kb кілтінің мәнін ашық Kb кілтінің мәніне сай анықтау қиынға түседі, себебі N модулінің бөлгіштерін P ж/е Q –ді табу есебін шешуге тура келеді. RSA алгоритмінің қадамдары. Кілтті генерациялау (кездейсоқ таңдау).
1-қадам. Екі үлкен p ж/е q жай сандары таңдалады.
2-қадам. N = pq табылады.
3-қадам. (N) = (p-1) (q-1) есептеледі.
4-қадам. Кез-келген е(e5-қадам. de mod m = 1 болатындай d табылады.
(e,n) – екі саны ашық кілт ретінде таратылады. D саны құпия сақталады ж/е (e,n) көмегімен шифрленген мәтінді ашуға пайдаланылатын жабық кілт болып табылады.
Шифрлеу: C = Pe mod n; Керішифрлеу: P = Cd mod n.


title: III.Сабақтың соңы - Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
III.Сабақтың соңы. Тексеру сұрақтары мен тапсырмалар
1. Ақпарат – бұл:
A) кейбір мағлұматтардың, мәліметтердің, білімдердің жиынтығы
B) айналаған әлем және онда өтіп жатқан процестер туралы мағлұматтар
C) бағдарлама
D) процесс
E) айналаған әлем
2. Ақпараттың қауіпсіздігі – бұл:
A) ақпаратты енгізудің, сақтаудың, өңдеудің және таратудың оның ағылып кетуі, бұзылуы болмайтын жағдайларды жасау;
B) ақпаратты қорғаудың әлсіз бөлімін аса беріктісіне алмастыру;
C) ақпаратты қорғаудың әлсіз бөлімін бір немесе одан да көп бөгеттермен қайталау;
D) оның сейфте сақталынуы;
E) міндетті түрде шифрлеу.
3.Ақпаратты қорғау дегеніміз-
A) бұйрықтардың жалғасуының тәртіпке келтірілуі
B) иесіне құндылығы бар ақпаратты бұзудан сақтауға бағытталған әрекет
C) құжатты автоматты форматтау, суреттелген обьектілердің қойылуы және графиктердің, құжаттың үлгісін дайындау
D) сұраныстардың қалыптасуын қамсыздандыратын және желі шартында клиент-сервер архитектурасының есеп беруін қалыптастыру
E) ауқымды есептеуіш жүйенің шапшаң дамуы
4.Ақпаратты қорғау қасиеттеріне жатпайтынын көрсетіңіз:
A) Құндылық қасиет
B) Конфеденциалдық қасиет
C) Осалдылық қасиет
D) Аутентикалық қасиет
E) Қарапайымдылық қасиет
5. Ақпаратты қорғауға бағытталған іс- әрекеттердің идентификациялау процедурасын көрсетіңіз:
A) жүйедегі өзгерістерді тексеру, тіркеу
B) қол жеткізулік оңтайлығын және жасырындылығын қолдауды түсінеді.
C) ақпаратқа қол жеткізгісі келген субъектің заңдарын тексеру
D) ақпаратқа қол жеткізгісі келген заңды субъектің ішінен нақты аттарын белгілейді
E) өкілділікті ұсыну. Заңды субъектінің ішінен нақты аттарын белгілейді, заңды субъектердің қол жеткізе алатын ресурстарын белгілейді
6. Ақпаратты қорғауға бағытталған іс- әрекеттердің аутентификциялау процедурасын көрсетіңіз:
A) ақпаратқа қол жеткізгісі келген субъектің заңдарын тексеру
B) жүйедегі өзгерістерді тексеру, тіркеу
C) қол жеткізулік оңтайлығын және жасырындылығын қолдауды түсінеді
D) ақпаратқа қол жеткізгісі келген заңды субъектің ішінен нақты аттарын белгілейді
E) өкілділікті ұсыну. Заңды субъектінің ішінен нақты аттарын, заңды субъектердің қол жеткізе алатын ресурстарын белгілейді
7. Ақпаратты қорғауға бағытталған іс- әрекеттердің авторизациялау процедурасын көрсетіңіз:
A) ақпаратқа қол жеткізгісі келген субъектің заңдарын тексеру
B) ақпаратқа қол жеткізгісі келген заңды субъектің ішінен нақты аттарын белгілейді
C) өкілділікті ұсыну. Заңды субъектінің ішінен нақты аттарын белгілейді, заңды субъектердің қол жеткізе алатын ресурстарын белгілейді
D) жүйедегі өзгерістерді тексеру, тіркеу
E) қол жеткізулік оңтайлығын және жасырындылығын қолдауды түсінеді
8. Ақпаратты қорғау құралдары-
A)техникалық
B)криптографиялық
C)программалық
D)ақпарат қорғаудың тиімділігін бақылау құралдары
E)Барлық жауабы дұрыс
9. Қол жетерлік (оңтайлық) дегеніміз не?
A)ақпараттың бұзудан және заңсыз өзгертуден қорғанылуы
B)саналы уақыт ішінде керекті ақпараттық қызмет алуға болатын мүмкіндік.
C)заңсыз қол жеткізуден немесе оқудан қорғау
D)Ақпараттық қауіпсіздік режимін қалыптастыру
E)Дұрс жауабы жоқ
10. Компьютерлік вирустардың әсерін жоятын бағдарлама
A)Антивирустік бағдарламалар
B)коммуникациялық бағдарламалар
C)дискілерді оптимизациялау бағдарламалары
D)компьютерді диагностика жасауға арналған бағдарлама
E)архивтеу бағдарламалары
Бағалау. 1.Белсенділік танытқаны үшін
2.Маңызды пікір айтқаны үшін
3.Сұраққа жауап бергені үшін сұрақ қою арқылы және топтық жұмыс, жеке жұмыс нәтижесін қалыптастырушы бағалау.
Үйге тапсырма беру.Ашық кілтті криптографиялық жүйе.


title: Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
МКҚК «Жоғары агралық техникалық колледжі» Оқу сабағының жоспары
Cабақтың тақырыбы:Ақпараттарды рұхсатсыз енуден қорғау принциптері.
Модуль/ пән: КМ 08Ақпараттық қауіпсідік бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И. 20__жылғы « » . 1.Жалпы мәліметтер Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері Оқыту мақсатты: Ақпараттарды рұхсатсыз енуден қорғау принциптерімен танысу,қызмет көрсету.
Сабақ мақсаты:
Барлығы: Ақпараттарды рұхсатсыз енуден қорғау элементтерін жекелеп қарастыру;
Кейбірі:Ақпараттарды рұхсатсыз енуден қорғау негізгі конструктивті элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Көпшілігі Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А. .А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы. Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы: 1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-saba-masati-mindetteri.html#Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі


text:
Cабақтың тақырыбы:OSI модель желісінің әр деңгейдегі тапсырмалары.
Модуль/ пән: КМ 08Ақпараттық қауіпсідік бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И. 20__жылғы « » . 1.Жалпы мәліметтер Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері Оқыту мақсатты: OSI модель желісінің әр деңгейдегі тапсырмаларымен танысу,қызмет көрсету.
Сабақ мақсаты:
Барлығы: OSI модель желісінің әр деңгейдегі стандарттары элементтерін жекелеп қарастыру;
Кейбірі:OSI модель желісінің әр деңгейдегі стандарттары элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Көпшілігі Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы желілерінің негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А. .А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы. Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы: 1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)


text:
Cабақтың тақырыбы: Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары.
Модуль/ пән: КМ 08Ақпараттық қауіпсідік Қорғау жүйелеріне баға беру бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И. 20__жылғы « » . 1.Жалпы мәліметтер Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері Оқыту мақсатты: Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары жүйелеріне баға беру, анализдеу, танысу,қызмет көрсету.
Сабақ мақсаты:
Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары жүйелеріне баға беру, стандарттары элементтерін жекелеп қарастыру. Қорғау жүйелеріне бағалау стандарттары, элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А. .А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы. Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы: 1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)


text:
МКҚК «Жоғары агралық техникалық колледжі» Оқу сабағының жоспары
Cабақтың тақырыбы: Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуші ұйымдар
Модуль/ пән: КМ 08Ақпараттық қауіпсідік қорғау жүйелеріне баға беру бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И. 20__жылғы « » . 1.Жалпы мәліметтер Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері Оқыту мақсатты: Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуші ұйымдармен танысу,қызметтерін ікөрсету.
Сабақ мақсаты:
Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуші ұйымдарын қарастыру. Қорғау жүйелеріне бағалау стандарттары, элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А. .А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы. Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы:
1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)
I. Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық.
«Тілек» әдісі. Студенттер шеңбер бойымен тұрып бір – біріне өз тілектерін білдіреді.
Мақсаты: тыңдау дағдыларын дамыту, жағымды ахуал қалыптастыру.
Сәлемдесу, жоқ студенттерді белгілеу, назарын сабаққа аудару.
Үй тапсырмасын тексеру. Сұрақ-жауап дәріс бойынша.


text:
I. Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық.
«Тілек» әдісі. Студенттер шеңбер бойымен тұрып бір – біріне өз тілектерін білдіреді.
Мақсаты: тыңдау дағдыларын дамыту, жағымды ахуал қалыптастыру.
Сәлемдесу, жоқ студенттерді белгілеу, назарын сабаққа аудару. Үй тапсырмасын тексеру. Сұрақ-жауап дәріс бойынша.
ІІ. Сабақтың ортасы Жаңа сабақ.
Ақпаратты өорғаудың мақсаты ақпарат иесіне, меңгерушіге және пайдаланушыға келетін зиянды әрекеттерді болдырмау.
Ақпаратты қорғаудың тиімділігі ақпаратты қорғау нәтижелерінің қойылған мақсатқа сай келу дәрежесімен бағаланады.
Ақпаратты жүйелерді қорғаудың мақсаты (ақпаратты өңдеу жүйесі) қауіп-қатерге қарсы әрекеттер:
-өңделген ақпараттың жасырын бұзылу қатері;
-өңделген ақпараттың бүтіндігінің бұзылу қатері;
-жүйенің жұмыс істеуінің бұзылу қатері.
1. Мүмкін болатын қауіп-қатердің талдауы келесі қауіп-қатерден қорғанудың негізгі түрлерін зерттеумен айналысады:
- Ақпараттың конфиденциалдығының бұзылуының қауіп-қатері;
- Ақпараттың бүтінділігінің бұзылуының қауіп-қатері.
Бұл кезең шындығында да барлық қауіп-қатердің жиынтығынан байсалды зиян (вирус, ұрлық) келтіретіндерін таңдаумен аяқталады.
2. Қорғаныс жүйесін жоспарлау кезеңі қорғалатын құрылымдар тізімінен және оларға мүмкін болатын қауіп-қатерден тұрады. Бұл кезде қорғанысты қамтамасыз етудің келесі бағыттарын назарға алу қажет:
- құқықтық-этикалық;
- моральды-этикалық;
- қорғанысты қамтамасыз етудің әкімшіліктік шаралары;
- қорғанысты қамтамасыз етудің аппараттық-программалық шаралары.
3. Қорғаныс жүйесін іске асыру ақпаратты өңдеудің жоспарланған ережелерін іске асыруға қажетті құралдарды орнату мен баптауды қамсыздандырады.
4. Қорғаныс жүйесін сүйемелдеу кезеңі жүйенің жұмысын бақылау, ондағы болып жатқан оқиғаларды тіркеу, қорғанысты бұзуды айқындау мақсатымен оларды талдау және қажетінше қорғаныс жүйесін түзетумен сипатталады.
Ақпараттық жүйе деп ақпараттық үрдістерді жүзеге асырушы құжаттардың, құжаттар топтамасының және ақпараттық технологиялардың реттелген жиынтығын атайды, яғни объектіні басқаруға қажетті ақпаратты беру мен жаңарту, сақтау, жинақтау жүйесі.


title: Ақпараттарды қорғау - Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
Ақпараттарды қорғау дегеніміз қорғалған ақпараттарға санкцияланбаған және алдын ала ойластырылмаған әрекеттердің жасалуынан олардыңағып кетуіне тосқауыл қою.
Санкцияланбаған ену – қызығушылықтудырған субьектінің ену ережесін бұзу арқылы қорғалған ақпараттарды алуы.
Ақпараттың сапасы дегеніміз ақпараттың орындалуына қарай, оны қолданушының белгілі бір қажеттілігін қанағаттандыратын ақпараттың жарамдығын көрсететін қасиеттердің жиынтығы. Ақпарат сапасының бір көрсеткіші оның қорғалуы. Ол дегеніміз белгілі бір деңгейде ақпараттардың сақталуын, өңделуін және пайдалануын өамтамасыз ету.
Қорғалған ақпараттың негізгі сипаттамаларына, оның конфиденциальдығы, және қол жетімділігі бүтіндігі жатады. Ақпарттың конфеденцияалдығы – бұл оның мазмұнының тек иеленуші субьектіге ғана белгілілігі. Конфиденциальдық бір субьектінің екіншісінен құқықтық қызығушылығын қорғайтын, обьективті қажеттілікпен байланысты, ақпараттың субьективті сипаттамасы болып табылады
АЖ компоненттері:
Аппараттық жасақтама: ЭЕМ және құрама бөліктер (процестер, мониторлар, терминалдар, периферийлік құрылғылар, дисководтар, принтерлер, контроллерлар, кабелдер, байланыс линиялары) және т.б.;
Бағдарламалық жасақтама: алынған бағдарламалар, негізгі, объектілі, жүктелетін модулдер, амалдық жүйелер және жүйелік программалар (компиляторлар, құрастырушылар және басқалар), утилиттер, диагностикалық программалар;
мәліметтер – магниттік тасымалдаушылардағы тұрақты және уақытша сақталатындар, баспа архивтері, жүйелік журналдар және т.б.;
персонал – қызмет етуші персонал және қолданушылар.
АЖ қорғау әдістері:
¢басқару;
¢кедергілер;
¢бүркемелеу;
¢регламенттеу;
¢талаптану;
¢мәжбүрлеу.
Ақпарттық қауіпсідікке қауіп төндіруді мынадай түрдреге бөлуге болады.
адамның іс әрекетінен тәуелсіз ( табиғат құбылыстарының ақпараттарға әсер ететін табиғи физикалық қауіптері);
адамның іс әрекеті арқылы туындайтын (жасанды қауіптер), олар алдынғыларына қарағанда аса қауіпті болып саналады.
Жасанды қауіптер өздерінің туындау жағдайларына байланысты алдын- ала ойластырылмаған ( кездейсоқ ) және алдын -ала ойластырылған (қасақана) болып бөлінеді.


title: Алдын-ала ойластырылмаған қауіпке жататындар

text:
КЖ-нің бағдарламалық құрылымын жасау кезіндегі қателіктер;
КЖ-нің аппараттық қондырғыларының, байланыс желілерінің, энергиямен қамтушылардың жұмысы кезіндегі кездейсоқ апаттар;
КЖ-ні пайдаланушылардың қателіктері;
КЖ-нің аппараттық қондырғыларына басқа да электрондық қондырғылардың физикалық өрістерінің әсері ( олардың электромагниттік үйлесімділік шарттарының сақталмауы ) және т.б.
ҚАСАҚАНА ҚАУІПТЕРГЕ ЖАТАТЫНДАР:
КЖ-ге қызмет көрсетуші тұлғалардың санкцияланбаған әрекеттері ( мысалға, КЖ-нің қауіпсіздігіне жауапты әкімшілік қызметкерінің қауіпсіздік саясатын әлсіретуі );
КЖ-нің ресурстарына КЖ-ні пайдаланушылар мен бөгде адамдардың санкцияланбаған енуі, мұндағы келтірілген зиян тәртіп бұзушының іс-әрекетімен анықталады.
КЖ-ДЕГІ АҚПАРАТТЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІНЕ ЖАСАЛЫНҒАН АЛДЫН-АЛА ОЙЛАСТЫРЫЛҒАН ҚАУІПТЕР МАҚСАТЫНА БАЙЛАНЫСТЫ НЕГІЗГІ ҮШ ТОПҚА БӨЛІНУІ МҮМКІН:
Бүтіндіктің бұзылуына жасалынған, яғни КЖ-де сақталған немесе КЖ-лер арасында берілген ақпаратқа алдын-ала ойластырылған қауіп;
Бүтіндіктің бұзылуына жасалынған, яғни КЖ-де сақталған немесе КЖ-лер арасында берілген ақпаратқа алдын-ала ойластырылған қауіп;
Ақпараттың қол жетімділігінің бұзылуына жасалынған, яғни КЖ-ні пайдаланушылардың біреуінің ( тәртіп бұзушының ) алдын-ала ойластырылған әрекетінен туындайтын қызметт етуден бас тарту, бұл жағдайда КЖ- нің кейбір ресурстарына КЖ-ні басқа пайдаланушылар тарапынан ену жабылып қалады.
III.Сабақтың соңы. 1. Ақпаратты қорғау мен қауіпсіздік көзқарасы жағынан қандай қажетті жағдайларға ие болады?
2. Ақпаратты қорғаудың техникалық құралдары қандай есептерді шешуге бағытталады?
3. Компьютерлік желілердегі (КЖ) ақпаратты қорғау бойынша ұйымдастырушылық шаралар қандай аспектілерден тұрады?
Бағалау. 1.Белсенділік танытқаны үшін
2.Маңызды пікір айтқаны үшін
3.Сұраққа жауап бергені үшін сұрақ қою арқылы және топтық жұмыс, жеке жұмыс нәтижесін қалыптастырушы бағалау.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-saba-masati-mindetteri-v5.html?page=4#КЖ-ДЕГІ_АҚПАРАТТЫҢ_ҚАУІПСІЗДІГІНЕ_ЖАСАЛЫНҒАН_АЛДЫН-АЛА_ОЙЛАСТЫРЫЛҒАН_ҚАУІПТЕР_МАҚСАТЫНА_БАЙЛАНЫСТЫ_НЕГІЗГІ_ҮШ_ТОПҚА_БӨЛІНУІ_МҮМКІН


title: Үйге тапсырма беру - Сабақтың түрі: теориялық сабақ. Мақсаты міндеттері

text:
Үйге тапсырма беру. Компьютерлік және желілік ақпараттарды қорғауды ұйымдастыру
МКҚК «Жоғары агралық техникалық колледжі» Оқу сабағының жоспары
Cабақтың тақырыбы:. Компьютерлік және желілік ақпараттарды қорғаудың техникалық құралдары.
Модуль/ пән: КМ 08 Ақпараттық қауіпсідік Қорғау жүйелеріне баға беру бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И.
20__жылғы « » .
1.Жалпы мәліметтер
Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері
Оқыту мақсатты: Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары олардың түрлерімен, танысу,қызмет көрсету.
Сабақ мақсаты:
Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары олардың түрлері жүйелеріне баға беру, стандарттары элементтерін жекелеп қарастыру. Қорғау жүйелеріне бағалау стандарттары, элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А. .А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы. Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы: 1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-saba-masati-mindetteri-v5.html?page=5#Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі


text:
I. Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық.
«Тілек» әдісі. Студенттер шеңбер бойымен тұрып бір – біріне өз тілектерін білдіреді.
Мақсаты: тыңдау дағдыларын дамыту, жағымды ахуал қалыптастыру.
Сәлемдесу, жоқ студенттерді белгілеу, назарын сабаққа аудару. Үй тапсырмасын тексеру. Сұрақ-жауап дәріс бойынша.
ІІ. Сабақтың ортасы Жаңа сабақ.
Ақпаратты қорғауды қамтамасыз ету үшін өткізілетін шаралар бірнеше бөліктерге бөлінеді. Соның
ішінде негізгілерге мыналар жатады: ақпаратты қорғаудың құқықтық ұйымдық, административті, инженерлік және техникалық қамтамасыздандыру.
ҰЙЫМДЫҚ ШАРАЛАР МЫНАЛАРДАН ТҰРАДЫ
Қорғалушы кәсіпорынның ортақ аумағы мен қорғаныс шекарасын бөлу масқатымен әр корпусты жекелей және қорғалу деңгейі бойынша аумақты дамытуды жоспарлау;
Қызметкермен жұмыс (жұмысқа қабылдау үшін сұхбаттасу, жұмыстан шығару,қызметкердің көңіл-күйі мен психологиялық жағдайын бақылау);
Бейнебақылау жүйесін, күзеттің өткізу режимін, сонымен қатар құжаттарды/қағаз және электронды тасымалдаушыларда сақтау үшін сенімді сақтау орнын қамтамасыз ету.
КОМПЬЮТЕРЛІК ЖЕЛІЛЕРДЕГІ АҚПАРАТТЫ ҚОРҒАУ БОЙЫНША ҰЙЫМДЫҚ ШАРАЛАР КЕЛЕСІ АСПЕКТІЛЕРДЕН ТҰРАДЫ: Желінің дұрыс физикалық ұйымдастырылуы.
Қауіпсіздік критериіне сүйене отырып, желінің аппараттық қамтамасын таңдау.
Логиндерді беру мен есеп берудің орталықтандырылған саясатына кіріспе.
Қолданылатын программалық қамтаманың корпоративті стандартын өңдеу және ендіру.
Ақпаратты қорғаумен тікелей немесе жанама айналысатын қызметкерлерді өндіріс штатына енгізу.
Қауіпсіздік критериіне сүйене отырып, қолданушының жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру.
Жүйенің қорғалғандығын (аудиттің) желінің әлсіз қорғалған аумақтары мен ақауларды шығару мақсатымен жиі тексеруден өткізіп отыру.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriyali-saba-masati-mindetteri-v5.html?page=6#КОМПЬЮТЕРЛІК_ЖЕЛІЛЕРДЕГІ_АҚПАРАТТЫ_ҚОРҒАУ_БОЙЫНША_ҰЙЫМДЫҚ_ШАРАЛАР_КЕЛЕСІ_АСПЕКТІЛЕРДЕН_ТҰРАДЫ


title: Компьютерлік желілердегі ақпаратты қорғау бойынша негізгі техникалық шаралар болып

text:
қорғаудың аппараттық құралдарын орнату.
III.Сабақтың соңы. 1. Қандай программаны заңсыз көшіруден қорғалған деп есептеуге болады?
2. Программа жұмыс жасайтын компьютер, нақтырақ, программалық-аппаратты орта қандай спецификалық белгілерге ие болады?
3. Бір компьютерден басқаға тасылатын программаны көшіруден қалай қорғауға болады?
Бағалау. 1.Белсенділік танытқаны үшін
2.Маңызды пікір айтқаны үшін
3.Сұраққа жауап бергені үшін сұрақ қою арқылы және топтық жұмыс, жеке жұмыс нәтижесін қалыптастырушы бағалау.
Үйге тапсырма беру.Компьютерлік және желілік ақпараттарды қорғаудың техникалық құралдары.


text:
МКҚК «Жоғары агралық техникалық колледжі» Оқу сабағының жоспары
Cабақтың тақырыбы: Компьютерлік және желілік ақпараттарды қорғауды ұйымдастыру .
Модуль/ пән: КМ 08Ақпараттық қауіпсідік Қорғау жүйелеріне баға беру бойынша шараларды қамтамасыз ету, тораптық есептеу желісі мен Internet-ті пайдалану және икемдеу.
Педагог: Есенов Б.И. 20__жылғы « » . 1.Жалпы мәліметтер Курс,топ СТ-241.1
Сабақтың түрі: теориялық сабақ.
2.Мақсаты міндеттері Оқыту мақсатты: Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары жүйелеріне баға беру, анализдеу, танысу,қызмет көрсету.
Сабақ мақсаты:
Ақпаратты қорғаудың криптографиялық құралдары жүйелеріне баға беру, стандарттары элементтерін жекелеп қарастыру. Қорғау жүйелеріне бағалау стандарттары, элементтерімен жұмыс істеу және олардың мақсатымен танысу.
Компьютерді кешенді оңтайландыруды үйрену.
Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі: -Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтері ұғымдарын біледі.
-Компьютерді кешенді оңтайландыруды біледі
-Студенттер компьютерде толық жұмыстана алады
-Тақырып бойынша толық түсінік меңгерді;
-Есептеуіш техникасы құралдарының негізгі конструктивті элементтерімен танысады;
-Өзбеттерімен тапсырмалар орындай алады.
Қажетті ресурстар: А. .А. БУБНОВ, В.Н.ПРЖЕГОРЛИНСКИЙ, О.А. САВИНКИН «АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ» кітабы. Дербес компьютер, PowerPoint-та дайындалған презентация-слайдтар.
Сабақтың өту барысы: 1.Сабақтың басы(5-7 минут)
2. Сабақтың ортасы( 15-20 минут)
3. Сабақтың соңы (5-7 минут)
4.Сабақты бекіту (5 минут)
5. Қорытындылау (3 минут)
6.Бағалау. (2 минут)
7.Үйге тапсырма беру. (1минут)


title: Сабақтың түрі : теориялық сабақ Сабақ мақсаты, міндеттері

text:
«Арнайы білім пәндер»
бірлестік жетекшісі
________Қаражігіт Л.А.
«16»қыркүйек 2024ж.
ОҚУ САБАҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ №2
Тыныс алу жүйесін физикалық тексеру әдістері. Тыныс алу жүйесі патологиясы бар науқастарды лабораторлы диагностикалық зерттеу маңызы. (сабақ тақырыбы)
Модуль /пән атауы:Ішкі аурулар негіздері
Педагог:Келжанова Ә.Қ
Күні:"16" қыркүйек 2024жыл
1)Жалпы мәліметтер
Курс:3курс,топтар:ЛБ-9-22
Сабақтың түрі: теориялық сабақ Сабақ мақсаты, міндеттері: Тыныс алу жүйесіне қатысатын ағзаларға жалпы шолу.Тыныс алу жүйесімен сырқаттанған науқастан анамнез жинау мен физикалық зерттеу ерекшеліктері.Обьективті тексергенде науқаста болатын өзгерістерді анықтау.Жалпы қан анализі,қақырық анализін талдау және қорытындыны интерпритациялау.
Күтілетін нәтижелер: Студенттер жалпы қан анализі мен қақырық анализін талдап біледі..Аталған зерттеу әдістерін орындау техникасы мен локализациясын,физиологиялық жағдай мен өкпе ауруларындағы патологиялық өзгерістерді ажырата біледі.
Қажетті ресурстар:оқулықтар, интерактивті тақта, слайд, таратпа материалдар
Сабақтың барысы: Ұйымдастырушылық кезең: 5 мин Жаңа сабақты түсіндіру: 40 мин Жаңа тақырыпты бекіту: 35 мин Үй тапсырмасы: 5 мин Сабақ оқу/қорытындысын жасау 5 мин
Сабақ мақсаттары
Тыныс алу жүйесіне қатысатын ағзаларға жалпы шолу.Тыныс алу жүйесімен сырқаттанған науқастан анамнез жинау мен физикалық зерттеу ерекшеліктері.Обьективті тексергенде науқаста болатын өзгерістерді анықтау.Жалпы қан анализі,қақырық анализін талдау және қорытындыны интерпритациялау.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri--teoriyali-saba-saba-masati-mindetteri.html?page=2#2.1Оқу_сабақтары_барысында_білім_алушылар_игеретін_кәсіби_біліктердің_тізбесі/дағдылары.

title: Сабақ міндеттері - Сабақтың түрі : теориялық сабақ Сабақ мақсаты, міндеттері

text:
Студенттер жалпы қан анализі мен қақырық анализін талдап біледі..Аталған зерттеу әдістерін орындау техникасы мен локализациясын,физиологиялық жағдай мен өкпе ауруларындағы патологиялық өзгерістерді ажырата біледі.
Бағалау кретерийлері
Студент тақырыпты жетік меңгергендігін, логикалық ойлау дағдысын көрсетсе. Қойылған сұрақтарға толық жауап беріп нақты мысалдармен тұжырым жасай алса 90-100% дұрыс жауап берсе. Студент тақырып бойынша білімін көрсете алды бірақ оқытушының ескертулерінен кейін жөнделген кейбір нақты емес жауаптары болса. Логикалық ойлау дағдысын көрсете алса және нақты мысалдар келтіре отырып тұжырым жасай алса 75-89% дұрыс жауап берсе. Студент тақырыпты толық меңгермеген және қойылған сұрақтарға жүйелі жауап бермейді. Бірақ келесі материалды игеру үшін жетерлік тақырып бойынша жалпы түсінігі бар екенін көрсетсе. Ұғымдардың анықтамаларын толық айта алмаса немесе терминдерді оқытушының бірнеше жөндеулерінен кейін ғана дұрыс айта алса 50-74% дұрыс жауап берсе Студент сабаққа қатысқан. Оқу материалының білмейтіндігін немесе толық түсінбегендігі байқалса, анықтамаларды мүлдем білмесе немесе елеулі қателіктер жіберсе, оқытушының жөндеулерінен кейін де қатесін түзете алмаса дұрыс жауабы 50%-дан төмен болса.
2.1Оқу сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсіби біліктердің тізбесі/дағдылары.ғылыми зерттеулерді өткізудегі теориялық негіздер, әдістер мен жалпы принциптер туралы білімді білуі керек; патологиялардың ғылыми негіздерін, аурулардың клиникалық көріністерімен, олардың диагностикасын, емі мен болжамы, эпидемиологиясы туралы білу; шешім қабылдау теориясы, гипотеза қалыптасу теориясы, алдын-алу медицинасы туралы білу; медициналық әдебиетті табу, оны талдау, бағалай білу; үздіксіз кәсіби дамуды жақсарту және оның сапасын арттыру.
3.2 Техникалық құралдар, материалдар: интерактивті тақта, электронды тасымалданатын тест
4. Сабақтың барысы
Әдебиеттер: Қ.А. Жаманқұлов « Ішкі аурулар пропедевтикасы », Б.Н Айтбембет 2010 жыл «Ішкі ағза ауруларының пропедевтикасы»


title: Қосымша дереккөздер - Сабақтың түрі : теориялық сабақ Сабақ мақсаты, міндеттері

text:
1.Ұйымдастыру кезеңі
-амандасу
-Білім алушыларды түгендеу
-сабаққа дайындығын тексеру.
Үй жұмысын тексеру
3 топқа бөлініп,клиникалық ситуация бойынша анамнез жинап,обьективті тексеріп көрініс қойды.
Жаңа тақырыпты болжау
Ой шоғырландыру
Тыныс алу жүйесі — ағза мен сыртқы ортаның газ алмасу процесін қамтамасыз ететін тыныс алу жолдарының жиынтығы.
Шағымдар.
Кеуде тұсының ауыру сезімі
Жөтел
Қан қақырық
Ентігу
Жалпы қан анализі — клиникалық тәжірибеде ең қажетті және кең таралған зерттеулердің бірі. Анализдердің нормалары
Талдау нәтижелерінің сенімділігіне келесі факторлар әсер ететінін есте ұстаған жөн:
1) биологиялық сұйықтықты алу уақыты; 2) тамақтану, диетадағы тағамның сипаты; 3) алкогольдік ішімдіктерді тұтыну, темекі шегу; 4) дәрі-дәрмектерді қабылдау; 5) физиотерапия; 6) қарқынды дене белсенділігі; 7) стресстік жағдайлар; 8) диагностиканың аспаптық әдістері (МРТ, УДЗ, рентген); 9) әйел денесіндегі циклдік өзгерістер. Жалпы егжей-тегжейлі қан анализі тамырдан немесе саусақтан қан алу арқылы жүзеге асырылады. Веноздық қанды алу және тасымалдау үшін вакутейнерлер қолданылады — инесі бар бір реттік пластикалық түтіктер. Пробирка толығымен тығыздалған, бұл лимфоциттердің қан анализінің дұрыстығын және иммундық жүйенің басқа жасушаларының деңгейін анықтайды, өйткені мазмұнның сыртқы ортамен жанасу ықтималдығы толығымен алынып тасталады.
Қақырық анализі Қақырық - тыныс жолдарындағы (трахея, бронх) патологиялық сұйықтық. Егер де, қақырықты жинау ережелерін сақтай отырып жинаса, оны зерттеу маңызды. Жалпы зерттеу үшін қақырықты аузы кең қоңыр ыдысқа, таңертең ауызды шайғаннан кейін жинайды. Сол күні зертханаға зерттеуге жеткізу керек. Қақырық тұрақсыз субстракт болғандықтан, осындай ереже қолданылады, оның құрамындағы заттар жарықтың немесе сақтаудың әсерінен ыдырап кетеді. Өсу микрофлорасына себу үшін қақырықты таңертең стерильді Петри ыдысына немесе оның аналогына, ал микроскопияға туберкулез микобактерияларын алу үшін тәулік бойы жинау қажет, себебі, Кох таяқшалары аз көлемде түседі.
Қақырық түсі
Сау адамның қақырығы түссіз немесе ақшыл болады. Егер қақырықта онан басқа түс пайда болса, оны белгілі аурудың белгісі деп білген жөн. Айталық қақырық жасыл түсті болса бұл сары аурудан, өкпенің үлкен бөлімі қабынуынан, өкпені жасыл іріңді таяқша бактерияның инфекцилауынан пайда болады. Ал қызыл түс қан немесе қан белогынан пайда болуы мүмкін. Мұндай белгі өкпе рагы, өкпе тубуркулезі, өкпе қан сорғыш құрт ауруы, тыныс жолы кеңею, тыныс жолы қабыну, өкпе жедел сулы ісігі қатарлы ауруларға шалдыққандарда көп болады. Қан қызыл қақырық өкпе тубуркулезінің алғашқы кезінде пайда болады. Алқызыл көпіршік қақырық жедел сулы ісігінің белгісі. Егер қақырық қара түсті болып келсе ол ұзақ уақыт темекі тартқандарда немесе шаң-тозаңның ішінде жүргендерде көп болады. Ал қоңыр түсті болып келсе ол созылмалы өкпе қанталау сипатты жүрек ауруының белгісі.
Қақырықтың формасы
Жабысықақ қақырық. Бұл жабысқақ мөлдір қақырық тыныс жолының жедел қабынуы, өкпе қабыну, вирустық өкпе қабыну ауруларының белгісі.
Іріңді қақырық. Сары немесе жасыл сары, ірің клеткалары мен өлеттенген ұлпалардың ұнтағы мол ілескен қақырық тыныс жолы қабыну, өкпе іріңді ісігі, тыныс жолы кеңею қатарлы аурулардың белгісі.
Қанды қақырық. Бұл өкпе тубуркулезі, тыныс жолының кеңеюі, өкпе үлкен бөлімінің алғашқы қабынуы, тыныс жолының созылмалы қабынуы, тыныс жол-өкпе рагы қатарлы аурулардың белгісі.
Қ - Лейкоциттер нейтрофилдерге негізделген, олардың көлемі аурудың этиологиясына және спецификасына байланысты болып келеді. Іріңді қақырықта көп мөлшерде лейкоциттер болады. Эозинофильдер бронхиалды демікпе ұстамасы кезіндегі қақырықта болады;
ақырықтың микроскопиялық тексерістермен анықталады:
- Макрофагтарқұрамында әр түрлі қоспалар болады - көмір қалдықтары немесе бөгде шаң қалдықтары, гемосидерин (жүрек ақауларының жасушалары немесе кіші қан айналымындағы ұзақ уақыт қан іркілуінен болатын сидерофагтар);
Жалпы қан анализінде лейкоциттің жоғарылауы нені білдіреді ? Өкпе рагында қақаырық анализінде қандай клеткалар кездеседі ? Тыныс алу жүйесі ауыратын науқастардың негізгі шағымдары?
Рефлексия
Сабақ мақсаттары/ оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?
Оқушылардың барлы-ғы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?


url: http://emirsaba.org/sabati-tri--teoriyali-saba-saba-masati-mindetteri.html?page=3#Жалпы_қан_анализі_—_клиникалық_тәжірибеде_ең_қажетті_және_кең_таралған_зерттеулердің_бірі.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri--teoriyali-saba-saba-masati-mindetteri.html#Тыныс_алу_жүйесін_физикалық_тексеру_әдістері._Тыныс_алу_жүйесі_патологиясы_бар_науқастарды_лабораторлы_диагностикалық_зерттеу_маңызы.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriya-masati-mindetter.html#3.__Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі

title: Сабақтың түрі теория Мақсаты, міндеттер

text:
Сабақ тақырыбы Баспа құрылғылары. Ақпаратты қашықтан таратудың техникалық құралдары
Модуль/пән атауы КМ 1. Компьютерлік аппараттық қамтамасыз етумен жұмыс істеу кезінде еңбек заңнамасын және қауіпсіздік техникасының талаптарын сақтау
Педагог 2022 жылғы "____" _________
1.Жалпы мәліметтер Курс ІІ , топ Сабақтың түрітеория
2. Мақсаты, міндеттер 2.1 Оқу сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсіби біліктердің тізбесі ақпаратты оқу және жазу үшін файлдарды пайдалану
3.Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі______________________________________________
4. Қажетті ресурстар Е. И. Гребенюк, Н. А. Гребенюк Ақпараттандырудың техникалық құралдары
5. Сабақтың барысы Баспа құрылғылары.
Принтер – компьютердің шеткері құрылғысы, мəтінді немесе графиканы электрондық түрден баспа нысанын жасаусыз физикалық тасымалдауышқа көшіруге арналған баспа құрылғысы.
Көп функционалды құрылғылар кең таралған (КФҚ), олардың бір құрылғысында принтер, сканер, көшіру аппараты жəне телефакс біріктірілген.
Принтерлерді пайдалану шарты Кез келген принтер өндірушінің нұсқаулықтарын ұстана отырып, дұрыс қолданылуы тиіс. Принтердің нұсқаулығында өндіруші принтерді орнату тəртібін, картридждерді ауыстыру тəртібін, шығыс материалдарының сапасына қойылатын талаптарды сипаттап берген. Нұсқаулықты елемей принтерді пайдалану кепілдік шарттарын бұзады жəне сынып қалған жағдайда сервис орталығы кепілдік міндеттерін орындаудан бас тартуы мүмкін. Ағынды принтер ұзақ уақыт тұрып қалған кезде соплалары кеуіп қалуы мүмкін, одан кейін баспа сапасын жаңғырту қиынға соғады. Сондықтан баспа тиек кеуіп қалмас үшін, бір-екі аптада бір рет болсын кішігірім мəтінді немесе суретті басып шығарып отыру қажет. Баспа картридж жəне сия сауыт бөлінген, ағынды принтерлерде картридждің барлығын ауыстырмай-ақ сиясауыттарды ғана ауыстыруға болады. Бұл өте ыңғайлы жəне сиясауыт арзандау тұрады. Сия қорын дербес сиясауыт толтырумен толтыруға болады, алайда бұл рəсім ұқыптылық пен дəлдікті талап етеді, сондықтан оны тəжірибелі пайдаланушылар немесе сервис орталығының мамандары өткізуі тиіс.
В Əр ағынды принтердің мəзірінде арнайы техникалық қызмет көрсетудің опциялары бар. Осы опциялардың арқасында соплалардың ластанудан тазартуға, қағазды беретін аунақшалардан бояудың қалдықтарын тазалауға болады. Бұл опцияларды қажеттілігіне қарай қолдану ұсынылады.
Ағынды принтерлерде пайдаланылған сияларға арналған,
«памперс» деп аталатын, арнайы контейнер бар. Бұл «памперс» толғанда, «нөлдеу» бағдарламаның көмегімен босатуға болады. Бұл рəсімдерді сервис орталығында орындаған жөн, бұл жағдайдағы дербестік принтердің істен шығуына əкелуі мүмкін.
Сонымен қатар, принтерді мерзімді профилактикалық тексеріп отыру қажет. Қажет болғанда оны кір мен шаңнан тазалап, механикалық берілістерін маймен майлап отыру қажет. Сонымен бірге бөлмені уақытында жинап отыру қажет. Шаң жиі ағынды принтер жұмысында туындайтын, ақаулардың себебіне айналады. Шаң құрылғы механизмінің ішкі бөліктеріне жиналады, нəтижесінде қажалу деңгейі артады, желтеду нашарлайды. Бұл үшін арнайы ссұлықтарды (сыртын тазалау) жəне компрессор немесе шаңсорғышты (ішін тазалау) қолдануға болады. Құрылғыны тазалау үшін ерітінділерді ешқашан қолдануға болмайды.
Ақпаратты қашықтан таратудың техникалық құралдары
6. Бағалау, қорытындылау
Желі дегеніміз не?
Өнімдерді, электр қуатын, жылуды, суды беру желілерінің мысалда- рын келтіріңіз.
Компьютерлік желілер қалай ұйымдастырылған?
Интернет пен жергілікті желі арасындағы айырмашылық қандай? Желілердің негізгі топологиялық түрлері қандай?
Ақпаратты желіден бір компьютерден екіншісіне қалай жібереді? Модем дегеніміз не?
Ақпараттық технологиялар дегеніміз не?
Ақпараттық технологиялардың ықтимал қосымшалары.
Компьютерлер мен ақпараттық технологияларды басқа да пайдалануды ұсынамыз.
7. Үй тапсырмасыБаспа құрылғылары. Ақпаратты қашықтан таратудың техникалық құралдары


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-teoriya-masati-mindetter.html#4._Қажетті_ресурстар_Е._И._Гребенюк,_Н._А._Гребенюк_Ақпараттандырудың_техникалық_құралдары____5._Сабақтың_барысы

title: Сабақтың түрі теория Мақсаты, міндеттер


title: Сабақтың түрі теория Мақсаты, міндеттер


Күні:19.11.2021 Тақырыбы: «Дастархан көркі-нан»
Сабақтың түрі: топтық
Сабақтың өткізу әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, ойын, ертегіні сахналау
Сабақтың мақсаты: 1.Білімділік мақсаты: Балалар астық өнімдері оның ішіндегі бидайдан нанның қалай дайындайтынын түсіндіре отырып, дастарханға жеткенше дейінгі адамдардың еңбек сіңіретінін, қолданылатын технологиялар, нанның түрлері, денсаулыққа пайдасын түсіндіру.
2. Коррекциялық мақсаты: Ақыл ой белсенділігін арттырып,өлең, мақал-мәтелдер арқылы тіл байлығын, сөздік қорын дамыту, диологты сөйлеуге, сурет бойынша құрастырып, салыстыру арқылы үйрету.
3. Дамытушылық мақсаты: Қиялмен есте сақтау қабілеттерін, бақылағыштығын, шығармашылық, желілі-рольді ойында ой пікірін дамыту. Түстерді ажыратуға, иіс сезу дағдыларын, қол, ұсақ моторикасын дамыту.
4. Тәрбиелік мақсаты: Балаларды еңбекті сыйлай білуге, дастархан көркі – нанды қастерлеуге, құрметтеуге, бағалай білуге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі:Психологиялық – педогогикалық дайындық.
Күнделікті сөздер: - Сәлеметсіңдер ме балалар?
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Атап беріңдерші?
- Күз мезгілінен алдын қай мезгілімен қоштасамыз?
- Атап беріңдерші?
Өткен сабақты қайталау.
Балалар бүгінгі жаңа сабағымыздың тақырыбы «Дастархан көркі-нан» деп аталады. Нан өте қасиетті тағам, дастарханда барлық нәрсе болып, нан болмаса дастарханымыздың көркі болмайды, нан деп бірінші нанды іздейміз. Біз бүгін нанның дастарханға қалай келетінін білетін боламыз.
Күз айының соңында диханшылар соқасы бар трактормен жерді жыртып , бидайдың тұқымын жерге себеді. Қысыммен қардан қалың көрпе жамылған бидай жасыл болып өніп шығады. Жаздай күннен нәр алып, күз айында сап-сары алтындай жайқалған алапқа айналады.
Егіс даласына комбайыншылар шығып, комбайындар егінді орып жинайды да, арнайы өңеші арқылы қауызынан тазалайды. Бидайды жүк машиналарына тиеп қырманға әкетеді. Қырманда бидайды тазалап диірменге жібереді. Диірменшілер бидайдан ұн тартады.Дайын ұнды наубайханаға жібереді, наубайханашы ұнды ашытып нан пісіріп дүкендерге жібереді. Дүкеншілерден нан біздің дастарханға келеді екен. Нанды қасиетті, қастерлі дегеніміз- қаншама адамдардың еңбегінің нәтижесінен, дастарханымыздың төрі-көркі –бұл нан екен!
Сергіту сәті. Қолымызды жаямыз,
Қамыр илейік (қолдарымыздың әрекеті)
Нанды жаямыз (қолдарымызбен көрсетеміз)
Ортасына гүл алайық (қолдарымызды саусақтармен шымшу)
Пісіруге қоямыз (қол әрекетімен)
Алақай нанның иісі
Бір қуанып қалайық (қолдарымызды шапалақтаймыз)
Балалар нанның қаншама түрі бар екенін білеміз бе?
Қазақ халқы ұннан неше түрлі нан пісірген: пешке салып, қазанда, табада, ошақта: тоқаш, қаттама, бөлке, бәліш, күлше, пәтір. Қанекей , иіскеп көрейік, қандай тәтті нан екен.
Адамдар наннан тек тамақ қана емес, денсаулықтары үшін де қасиеті бар деп пайдаланады.
Тұзсыз нан:бүйрегі ауыратындар мен қан қысымы жоғары адамдарға беріледі.
Кептірілген сұр нан: есте сақтау қабілетін артыратын, қан айналымын жақсартады.
Ашытқы қосылмаған нан және қатқан күлшелерден дайындалған талқан: аздап құмшекер салып, сүтке араластырып жейтін болсаңыз аш және тоқ ішектің жұмысын жақсартады.
Ал мынау бидайдан жасалған тағам: «қырық періште» деп аталады, жеті рет тойып жеген адам бір жыл ауырмай жүреді дейді.
6.Тақпақты жатқа айту Ей балалар, балалар
Бар қасиет нанда бар!
Тоқаш, бөлке көп болар,
Тәттіге жұрт тоқ болар,
7.«Қайынды құрастыру» Ой –өрісін дамыту ойыны. Ойынның шарты: балаларға қиылған нан түрлерінің суреттері беріледі.
Құрастырып тақтада тұрған суретпен салыстару.
Балалардың жас деңгейіне қарап, тіл дамыту ойынын да ойнайды
Ойын: Суретке қарап сөйлем құрастыру.
Ойынның шарты: Суретке қарап, ойланып, балаларға ат қойып, сөйлем құрастыру.
Нан жайында мақал-мәтелдер. Жалқаудың жаны тәтті, еңбектің наны тәтті
Тақпақ. Нан қоқымын шашпаңдар,
Жерде жатса баспаңдар.
Теріп алып қастерлеп ,
Торғайларға тастаңдар.
11.Қорытынды. - Балалар «Дастархан көркі - нан» не үшін қастерлі деп айтамыз?
- Нанды қалай қастерлейміз?
- Көктемде бидайдың түсі қандай болады, ал күзде ше?
12. Бағалау Сабақта белсенді қатысқан балаларды мадақтап, сосын барлығын марапаттаймыз.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-topti-sabati-otkizu-edisi-tsindiru-sra-jauap-ojin-e.html#4._Тәрбиелік_мақсаты:_Балаларды_еңбекті_сыйлай_білуге,_дастархан_көркі_–_нанды_қастерлеуге,_құрметтеуге,_бағалай_білуге_тәрбиелеу._Сабақтың_барысы

title: Сабақтың түрі: топтық Сабақтың өткізу әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, ойын, ертегіні сахналау Сабақтың мақсаты


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-topti-sabati-otkizu-edisi-tsindiru-sra-jauap-ojin-e.html#6.Тақпақты_жатқа_айту_Ей_балалар,_балалар_Бар_қасиет_нанда_бар!_Тоқаш,_бөлке_көп_болар,_Тәттіге_жұрт_тоқ_болар,_7.«Қайынды_құрастыру»_Ой_–өрісін_дамыту_ойыны.


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-topti-sabati-otkizu-edisi-tsindiru-sra-jauap-ojin-e.html#Тақпақ._Нан_қоқымын_шашпаңдар,_Жерде_жатса_баспаңдар._Теріп_алып_қастерлеп_,_Торғайларға_тастаңдар._11.Қорытынды.


title: Аударма жасау /трансляция/ –

text:
Аударма жасау /трансляция/ – оқу материалын бір «тілден» екінші «тілге» ауыстыру
(мысалы, сөзбен келтірілген мәліметті кесте, схемамен көрсету, т.б.);
Интерпретация – оқу материалын «өз сөзімен» түсіндіру, қысқаша баяндау;
Экстраполяция-/ Жорамалдау/ Құбылыстың бір бөлігіне қатысты түйіндерді оның екінші бөлігіне тарқату;
– оқу материалдары бойынша әңгіменің әрі қарай не туралы болатындығын, оның салдары мен нәтижелерін болжау.
·Фактілерді, ережелерді, қағидаларды түсінеді;
·Сөзбен келтірілген материалды, схемалар, графиктер, диаграммаларды түрлендіреді;
·Сөзбен келтірілген материалды математикалық ұғымдарға өзгертеді;
·Берілген ақпарат бойынша болашақта туындалуы ықтимал салдарын сипаттайды.
Сөйлемді аяқтаңыз; сөйлемді өзгертіңіз; өзара байланысын түсіндіріңіз; айырмашылығын көрсетініз; өз сөзіңізбен айтыңыз; графикті, суретті түсіндіріп беріңіз.
-Зат есім етістікті саластыр
— Түсiнгенiңiздi өз сөзiңiзбен айтып беріңіз;
— Зерттеуiңiздi таблица жүзiнде көрсетiп, қысқаша мазмұндап берiңiз;
— Шығарманың сюжетiн өз сөзiңiзбен әңгімелеп берiңiз.
Қолдану
Таным мен ойлаудың орта деңгейі.
Жаңа білімдерді, әдістерді және ережелерді түрлі нұсқада пайдалану. Бұл категория оқу материалын нақты жағдайда және мүлдем жаңа ситуацияда қолдануды меңзейді. Мұнда ережелерді, әдістерді, ұғымдарды, заңдарды, қағидаларды, теорияларды, практикалық тұрғыдан қолдану кіреді. Оқу нәтижелері түсіну деңгейіне қарағанда материалды тереңірек игеруді талап етеді.
— Ұғымдар мен қағидаларды жаңа жағдайларда қолданады;
-Заңдар мен теорияларды практикалық тұрғыдан нақты ситуацияларда қолданады;
— Әдіс немесе жұмыс ретін дұрыс қолданатындығын көрсетеді.
.Оқушыларда метафора мен теңеу туралы түсiнiк бар (Білім), олардың айырмашылығы да белгiлi (Түсiну), ендi олар Абайдың “Қыс” өлеңiнде метафора мен теңеу қандай бейнелерді құрастыратындығын айтып беруi керек.
Талдау
Таным мен ойлаудың жоғарғы деңгейі.
Дәйектер мен себептерге сәйкес ақпаратты тексеру және жіктеу. Қорытынды жасау және жалпылаудың болғанын растайтын дәлелдерді анықтау.
Оқу материалының құрылымы анық көрінуі үшін оны құрамдас бөліктерге бөлу: бүтіннің бөліктерін ажырату; бүтіннің бөліктерінің арасындағы өзара байланыстарды анықтау. Бұл категория оқу материалының мазмұнын сезінумен қатар оның ішкі құрылысын қалайша құралатындығын меңзейді.
-Элементтерді талдау,
-Қарым қатынасты талдау,
Ұйымдастыру қағидаттарын талдау;
— Жасырын (көзге көрінбейтін) жәйттерді ашады;
— Ойдың өрбуінен қателер мен олқылықтарды айқындайды,
— Фактілер мен олардың салдарының арасын ажыратады;
— Ұсынылған фактілердің маңыздылығын айқындайды.
Топтастырыңыз; салыстырыңыз; себебін талдаңыз.
— Теореманың екi бөлiгiн салыстырыңыз.
— “Ер туған жерiне, ит тойған жерiне”деген мақалды қалай түсiнесiз?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Жинақтау - Сабақты түрлендіреміз Міндетті фильмдер Видеолар

text:
Жинақтау
Таным мен ойлаудың жоғарғы деңгейі.
Жаңа үлгідегі әртүрлі тәсілдермен элементтерді қиыстыру арқылы ақпараттарды жүйелеу немесе балама шешім ұсыну;
Оқу материалының элементтерінен жаңашыл сипаттан бүтінді (нәтижені) құрастыру. Жаңа нәтиже ретінде оқу материалдарын мүлдем өзгеше реттейтін хабарлама (баяндама, сөз), жұмыс жоспары, схемаларды атауға болады. Мұндай оқу нәтижелері жаңа мазмұн мен жаңа құрылымдарды жасап шығаратын шығармашылық әрекеттерді қолдануды талап етеді.
— Шығармашылық тұрғыдан кішігірім шығарма (эссе) жазады;
— Тәжірибе жасаудың өзіндік жоспарын ұсынады;
— Қандай да болмасын проблеманы шешу үшін өз білімдерін шығрамшылықпен қолданады.
Өз шешіміңізді табыңыз, алгоритм құрастырыңыз, баламасын табыңыз, бөліктерден құраңыз, жүйелестіріңіз, зерттеңіз.
1. Эссе, шығарма, өлең, шешендiк (ораторлық) сөз, сценарий, компьютерлiк бағдарлама жазу.
2. Мәлiмет бойынша барлық бiлiмдi тиянақтап, оны бiр жүйеге келтiрiп, жоспар немесе кесте құру (Тәжірибенi жоспарлап, нәтижесiн бақылау).
3. Ғылыми гипотеза (болжау) құрастырып, ұсыну
Бағалау
Таным мен ойлаудың жоғарғы деңгейі.
Пікірмен таныстыру және оны дәлелдеу, ақпарат бойынша қорытынды жасау және жұмыс сапасын бағалау.Оқу материалының маңызын анықтау, ол туралы өзіндік пікір келтіру, ойын білдіру. Бұл деңгей алдыңғы категориялардың оқу нәтижелелеріне қол жеткізуді меңзейді.
— Оқу материалы құрылымының логикасын жазбаша түрде бағалайды;
— Ішкі немесе сыртқы критерийлерге сүйеніп, оқу материалының маңыздылығын айқындатады;
— Жасалған шешімдер мен қорытындылардың берілген фактілерге сәйкестігін анықтайды
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақты түрлендіреміз Міндетті фильмдер Видеолар

text:
Бенджамин Блум – америкалық оқыту әдістемесінің психологі, Блум таксономиясының авторы. Пенсильванияда Ленсфорд қаласында туылған, 1935 жылы Пенсильван университетін бакалавр және магистр деңгейлерімен бітірген, 1942 жылы Чикаго университетінде докторлық деңгейін қорғады.
«Блум таксономиясы» атты кітабында өз теориясын дамытқан.
1956 жылы Бенджамин Блумның төрағалық етуімен білім беру комитеті әзірлеген Блум таксономиясы сын тұрғысынан ойлауды қарастыруға болатын ойлау дағдыларының кеңінен қолданылатын иерархиялық моделі болып табылады. Блум таксономиясының мақсаты – оқытудың неғұрлым тұтас нысанын құру.
Мазмұны
Білу Таным мен ойлаудың де төмен деңгейі. Бұл категория мәлiметтердi қайталау немесе тану арқылы есте қалай сақталғанын тексеруге бағытталады, мағлұмат пен деректердi еске түсiредi.
·Қолданылған терминдерді біледі (есте сақтайды және қайталайды);
·Нақты фактілерді біледі;
·Жұмыстың орындалу ретін біледі,
·Негізгі ұғымдарды біледі;
·Ережелерді, қағидаларды біледі.
Ережелерді, теорияларды формуларды еске түсіру, жазу, атап көрсету, жатқа айту; анықтамалар мен атауларды қайталау, олардың қолдану тәртiбiн айту.
— Зат есім деген не?
— Етістік деген не?
Түсіну
Таным мен ойлаудың орта деңгейі.
НегНегзгі идеяларды ұйымдастыру, салыстыру, түсіндіру, сипаттау және бекіту жолымен фактілермен идеяларды түсінетіндегін көрсету:
Оқу материалын түсінген ретінде келесідей әрекеттерді атқаруды атауға болады:


Негізгі орта білімді бітірушілерге арналған биология пәнінен мемлекеттік емтихан сұрақтары
1-билет
Сабақтың түрлері мен қызметі,сабақтың түрөзгерістері туралы түсіндір?
Ағзалық әлем дегеніміз не?Ағзаны құрайтын заттар қалай аталады?Өсімдіктер мен жануарлардың біртұтас ағза екенін қалай дәлелдеуге болады?
Митоздың әр фазаларына тоқталып түсіндіріп бер?Митоздық бөлінудің биологиялық мәні неде?
Есту мүшесінің құрылысы мен қызметі түсіндір,есту гигиенасы,барлық анализаторлардың өзара байланысты жұмысы не үшін қажет?
Не себепті өсімдіктерде фотосинтездің нәтижесінде атмосфераға бос оттек бөлініп шығады?Автотрофты дегеніміз не?Қандай организмдер гетеротрофтарға жатады?
3-билет
Жапырақ,жапырақтың жүйкеленуі,жапырақтың түр өзгерістері,жапырақтардың сабаққа орналасуы қалай болады?
Балдырлардың шаруашылықтағы маңызы қандай?балдырларды қорғау үшін қандай шаралар қолданылады?Балдырлардың түстері неге қоңыр,қызыл болады?
Жүйке жүйесінің құрылысы мен қызметін түсіндір,Рефлекс және рефлекс доғасы дегеніміз не?ең қарапайым рефлекс қандай?
4-билет
Мүктерді зерттейтін ғылым қала аталады?Мүктер қалай қоректенеді?Мүктердің құрылысын сипаттаңдар,оның қандай мүшелері бар?
Адамның барлық қаңқа бөліктерін атап өт,сүйектің құрылысы,сүйек типтері және олардың байланысуы қандай?
Не себепті жыныссыз көбеюдің қандай түрлері бар?Мысалдар келтіріңдер.
5-билет
Гүлдің құрылысын түсіндіру?Гүлшоғыр дегеніміз не?гүлшоғырдың қандай түрлері болады?Өсімдіктердің тозаңдануы мен ұрықтануын түсіндіру?
Асқабақ тұқымдастарының қандай маңызы бар?Орамжапырақтар тұқымдасы неге шаршыгүлділер деп те аталады?Олардың маңызы туралы айтыңдар.
Дарвин ілімінің қалыптасуына ықпал еткен қандай алғышарттарды білесіңдер?Дарвин Жер шарына саяхат жасаған кезінде органикалық дүниенің тарихи дамуын дәлелдейтін қандай мәліметтер жинады?
6-билет
Лапыздың өзге өсімдіктерден қандай ерекшілігі бар?лалагүл тұқымдастарының сан алуандығын немен дәлелдеуге болады?
Қанның құрамы мен қасиеттері туралы түсіндір?Фагоцитоз құбылысына тоқталып өту,Резус-фактор дегеніміз не?
Бейімделушілік түрлерінің эволюциялық мәні неде?Әр бейімделушілікке мысал келтіріп түсіндір?
7-билет
Омыртқалы жануарлардың қанайналым жүйесінің құрылысы?Омыртқалы жануарлардың тынысалу жүйесінің құрылысы?
Үлкен және кіші қанайналым мүшелеріне тоқталу,жүрек және қан тамырларының құрылысы?Жүрек циклі?
Генетика ғылымы нені зерттейді?Мендельдің үш тәжірибесін айтып түсіндір?
8-билет
Омыртқалы жануарлардың асқорыту жүйесі.Астың қорытылуы.
Дәрілік өсімдіктер тобына қандай өсімдіктер жатады?Техникалық дақылдар дегеніміз не?Үпілмәліктің ерекшілігін айтыңдар.
Асқорыту жүйесінің құрылысы мен қызметі?тістің құрылысы мен қызметін айтып түсіндір.
9- билет
Неліктен қор жинаушы ұлпа дейді,өсімдіктің қандай мүшелерінде кездеседі?Ұлпаға анықтама беріп,өсімдік ұдпаларын атаңдар
Қырықбуын медицинада қандай мақсатта қолданылады?қуыс қалай пайда болады?
Бет бөлімінің сүйектерін атаңдар.Бас сүйектің қандай сүйектері қозғалмалы байланысқан?
10-билет
жеміс гүлдің қай бөлімінен пайда болады (түзіледі),неше топқа бөлінеді?шырынды жемістер нешеге бөлінеді?
Құмай қандай өсімдік?Ыбырай Жақаев кім?Шығанақ Берсиев туралы не білесіңдер.
Биологиялық,әлеуметтік факторлар туралы түсіндір
11-билет
Балықтар оттегінің қандай түрімен тыныс алады?Балықтың негізгі тыныс алу мүшелерін атап,тыныс жолын сатысымен айтып беріңдер.
Су астында қаңқалардың үйіндісінің пайда болатын түзілістер қалай аталады?Регенерация деген не?
Тіршіліктің бес заманының әрқайсысына жалпы сипаттама беріңдер.
12-билет
Қосалқы бүршіктер қайдан дамиды,қызметі қандай?Бүршіктер нешеге бөлінеді?
Адам үшін мәдени өсімдіктердің қандай маңызы бар?Алғашқы адамдар өсімдіктерді мәденилендіруде қандай еңбек еткен?
Микроскопқа қажетті жабдықтарды атаңдар.Пияздан препарат дайындалуын түсіндіріп бер.
13-билет
Бөліп шығарушы ұлпа қандай заттарды бөледі,бөлінеген керексіз заттар өсімдіктен сыртқа қалай шығарылады.
Ағзаларға қосарлы атаутізім беруді кім ұсынды?К.Линней еңбегінің маңызы қандай?
Сабақтың жылдық сақинасын анықтау үшін кез келген ағашты алуға болама?қанша жаста екенін қалай білуге болады?
14-билет
Тип неліктен жұмыр құрт аталған?Жұмыр құрттардың жалрақ құрттардан айырмашылығы қандай?
Қалдық деген не?қандай қалдықтар бар?Атавизм,Рудимент дегеніміз не?
Мыналардың қайсысы түрі өзгерген жер асты өркендеріне жатады; бидайық,қияр,бақбақ,қайың,пияз,інжугүл,құртқашаш.
15-билнт
Сүлік қандай құрттарға жатады?Сүліктің адам өміріне маңызы қандай?
Жер бетінде қашан және неге нәсілдер қалыптасты,қанша нәсіл бар?
Шартты және шартсыз рефлекстер дегеніміз не?Шартты және шартсыз рефлекстерді кім зерттеп ашты?
16-билет
Фотосинтез қандай процесс,Фотосинтез өсімдіктің қай бөлімінде жүреді?
Адам өмірінің негізгі кезеңдерін айтып қай жас аралықтарында болатынын ата.
Эволюцияның қайтарылмайтынын қалай түсінесіңдер?
17-билет
Телу дегеніміз не және оның қанша тәсілдері бар?телудің маңызын түсіндіріңдер.
Тік жүру,екі аяқпен жүру,құрал және от пайдалану тәрізді адамның бейімделуі неге байланысты болды?
Сілекей бездері.Сілекей бөліну неге байланысты.
18-билет
Аналық пен аталықтың құрылысы және атқаратын қызметі?
Антропосоциогенездің негізгі әлеуметтік факторы қайсы?
Ас қорыту жүйесі қандай мүшелерден тұрады?Тістің түрлері және атқаратын қызметтері.
19-билет
Қос жарнақты тұқымның құрылысын талдап беріңдер.Дара жарнақтылардың тұқым жарнағы қандай қызмет атқарады?
Ұлулар қалай қозғалады,реактивті қозғалыс қалай жүзеге асады?
Жаппай және жеке сұрыпталудың қандай ерекшеліктері бар?
20-билет
Кірпікшелі кебісшеде қорек қалай ұсталып,Ол қалай қорытылады?Циста деген не?
Жұлын мен ми діңі қызметінің ұқсастықтары мен айырмашылықтары неде?
Модификациялық және мутациялық өзгергіштік дегеніміз не,мысал келтіріңдер?
21-билет
Құмырсқа,балара,ара сияқты бунақденелілердің бір біріне өзара «ақпарат беретін тілін» не себепті бай дейміз?
Бүйрек үсті бездері гормондарының организм қызметін реттеудегі маңызы қандай?
Өндірістік қалдықтарды жоюдың қандай жолдары бар?Біздің республикамызда өндірістік қалдықтарды өңдеу жолдары бар ма?
22-билет
Түрленіп даму дегеніміз не?Түрленіп дамудың бунақденелілер үшін маңызы қандай?
Миксидема,зоб,кретинизм бұл қандай аурулар,оның алдын алуға болама?
Фотопериодизм құбылысы туралы не білесіңдер?Биологиялық ырғақтар дегеніміз қандай құбылыстар.
23-билет
Жүйкеленудің түрлері және атқаратын қызметі қандай?Жапырақтарда сабаққа орналасуының түрлерін талдаңдар.
Адам мен жануар ұрығының дамуындағы ұқсастық нені дәлелдейді?Ұрық дамуы үшін жатырдың маңызы қандай?
Антропогендік,абиотикалық,биотикалық фактолар дегеніміз не?
24-билет
Жанаспалы жасушалар деп неліктен аталады,оларда болатын тыныс саңылауының қызметі?
Күн өткенде,тері күйіп қалғанда және үсіген кезде көрсетілетін алғашқы көмек.
Популяция дегеніміз не?Популяцияның негізгі биологиялық қасиеттері қандай?
25-билет
Фосфор ,калий өсімдіктің қай мүшесіне әсер етеді?Тыңайтқыштардың қандай түрлерін білесіңдер?
Терінің құрылысы.Терінің қызметтері.Тері қандай ұлпадан түзілген?
Адам генетикасының зерттеу әдістерін атап беріңдер.


«Қазіргі замандағы сабақ - білім беру сапасының негізгі факторы» Сабақ құрылымы
Сабақ түрлері
Жаңа білім беру сабағының құрылымы
Білім, білік, дағдыны дамыту және бекіту сабағының құрылымы:
Қайталау сабағының құрылымы
Білімді тексеру сабағының құрылымы
Жинақтау – қорыту сабағының құрылымы
Аралас сабақтың құрылымы
Жас маманға берілетін кеңестер
Сабақтың өзіндік талдауы
Озық тәжірибелі педагогтар
Сабақ құрылымы: Қазіргі таңда ғылыми ақпарат ағымы өте үлкен, оқыту уақыты шектеулі. Ең маңызды талаптардың бірі оқытудың әдістері мен тиімді мазмұнын табу болып саналады.
Сабақтың құрылымы дидактикалық мақсат негізінде құрылады, оқу материалының мазмұны, оқу іс-әрекетінің барысында жүзеге асырылатын ақыл-ойлық және практикалық операция құрамына, психологиялық заңдылықтары мен жағдайына (класс құрамына, дайындық деңгейіне, кесел келтіретін және күшті оқушылардың әсері т.б.) сәйкес құрылады. Қандай да бір оқу материалының меңгерілу деңгейінің заңдылыға сәйкес мұғалім үйренудің логикасын, реттілігін құрады, ол оқытудың нақты әдістері мен амалдардың көптеген түрлерінің сан алуандылығымен байқалады.
Сабақ түрлері Қазіргі сабақтың негізгі кезеңдері
Ұйымдастыру кезең, оқушылардың сабаққа деген сыртқы және ішкі (психологиялық) дайындығы.
Үй тапсырмасын тексеру.
Оқушыны жаңа тақырыпқа дайындау үшін білім, білік, дағдыларын тексеру.
Оқушылардың алдына тапсырманың мақсатын қою.
Жаңа ақпаратты қабылдауына және меңгеруіне жағдай туғызу, ұйымдастыру.
Тақырыпты алғашқы қабылдауын тексеру.
Ақпаратты айқындау, қайта айту арқылы, үлгі бойынша жаттығуларды (соның ішінде нұсқауларды ауыстыру) қолдану арқылы меңгерту іс – әрекеттерінің тәсілдерін ұйымдастыру.
Ертеде меңгерілген білім, білік, дағдыларының негізінде проблемалық мәселелерді шешу арқылы іс – әрекеттер тәсілдерін меңгеру және білімді шығармашылық жолымен іздеу және қолдану.
Сабақта өткенді қорытындылау және оны ертеде меңгерілген білім жүйесіне енгізу.


title: «Қазіргі замандағы сабақ - білім беру сапасының негізгі факторы»