title:
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»

Бағалау парақшасын толтырады.

ҚБ Бағдаршам

text:
http://ikitap.kz/audiobook/5189-kerqula_atty_kendebaj/5189-kerqula_atty_kendebaj
аудиокітап
Алты томдық «
Сабақтыңсоңы
Сабақты қорытындылау. Сабақта оқушылардың жинаған зерттеулеріне қарай тезірек сабақты түсінгендеріне байланысты ерекше мадақтау жасап,әрқайсысына жеке- жеке рефлексия жасау.
Рефлексия. «Қажетті сөздің астын сызыңыз»әдісі
арқылы оқушылардан бүгінгі сабақ бойынша рефлексия
жасауды ұсынамын.
Берілген суреттерді біріктіріп, мәтін құрастырады.
Өткен сабақты пысықтау: Ширату жаттығуы: Оқушыларды сыни тұрғыдан ойландырту үшін «Ой қозғау» әдісі арқылы сұрақ қоямын. Осы сұрақтар арқылы сабақтың тақырыбын айқындаймын.
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
Қол шапалақ
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
Ортасы
Аудандастыру−елді бір−бірінен тарихи, экономикалық, геоэкономикалық, т.б ерекшеленетін құрамдас бөліктерге (аудандар, жерлерге) бөлу.
Физикалық географияда топырақ, жер бедері, климат, өсімдік, геология сипатталады.
Экономикалық географияда әкімшілік шегаралар, табиғи ресурстар, халық құрамы, салалық мамандану қарастырылады.
Солтүстік Еуропа Еуразия материгінің солтүстік –батыс бөлігін алып жатыр. Ол Скандинавия түбегіндегі елдерді (Норвегия, Швеция), жақын жатқан Финляндия, сонымен қатар Дания мен Исландия елдерін қамтиды. Солтүстік Еуропа елдерінің географиялық жағдайының ерекшелігі –теңіз жағалауында орналасуы, Солтүстік Атлант жылы ағысының өтуі, қылқан жапырақты ормандарға бай болуы, өзен мен көлдердің өте көптігі. Теңіз−халықтың шаруашылық қызметіне, климатқа да үлкен әсер етеді.
Исландия –«от пен мұз елі». Арал –көптеген гейзер мен сөнбеген жанартаулары бар жер қыртысының жас бөлігі. Әсіресе Гекла жанартауы белсенді.
Ерте кезде климаттың салқындауы нәтижесінде Солтүстік Еуропаны мұз басты. Бұрынғы мұзданудың салдарынан Скандинав түбегінің жағалауларында биік, тік құз, ені тар әрі терең, ұзына бойына созылған терең шығанақтары−фьордтар түзілген.
Тарихи−мәдени облыстар тарихи тағдырдың, оқиғалардың ортақтығы, әлеуметтік−экономикалық дамуы мен өзара ықпалына байланысты халықтың ұқсас мәдени−тұрмыстық ерекшеліктері қалыптасатын аумақтар. Ежелгі грек ғалымдарының еңбектерінде Скифия, Месопотамия, Эфиопия, Иллирия, Фессалия және т.б аймақтар кездеседі. Ұлы географиялық ашылулардан кейін еуропалықтар әлемді Ескі дүние (Еуропа, Азия, Африка) және Жаңа дүние бөлігі (Америка) деп екіге бөлетін болды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=121#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title: Тарихи−мәдени провинциялар

text:
Тарихи тұрғыдан алғанда шағын аймақтар Трансильвания, Ломбардия, Вестфалия, Жетісу.
Қазіргі заманғы өркениет:
Батыс өркениеті. Оның түпқазығы –Солтүстік Америка мен Еуропа.
Қытай өркениеті.
Мұсылман өркениеті.
Үнділік өркениет.
Саяси-географиялық аудандстыру– қандайда бір елдің саяси−географиялық жағдайы, бейбітшілік сүйгіш саясат жүргізетін басқа мемлекеттерге қатысты оның жағдайын білдіреді.
Саяси−географиялық аудандар:
Геосаясат гректің екі сөзінен құралған: geo-жер, politicos- мемлекеттің немесе үкіметтің формасы, ұйымдастырылуы және қызметі, оның азаматтарымен және өзге мемлекеттермен қарым−қатынасы. Геосаясат география, тарих, экономика, демография, этнография, дінтану, экология, әскери іс пен стратегия, идеология, әлеуметтану, саясаттану, т.б пәндерге сүйенеді.
Геосаяси аудан:
Мемлекет;
Үкіметаралық ұйымдар;
Халықаралық үкіметтік емес ұйымдар.
Оқулық беті, Интернет ресурс https:www.opiq.kz
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен 2.Орташа 3.Орташадан жоғары 4. Жоғары ҚБ: Мұғалім тарапынан жүретін бағалау «Ауызша мадақтау
Екі түрлі түсініктеме күнделігі. Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан вертикаль сызықпен бөлу сұралады. Мәтінді оқу барысында олар:
Бөліктің оң жағына
Сол жағына
Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады.
Сол әсер еткен үзінділер жайлы пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.)
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
Үйге тапсырма: БАҚ-тан тіл туралы мақала оқып,өз пікірін дайындау
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Саралау: Оқушылардың тақырыпты теориялық тұрғыда жеңіл меңгеруі үшін және негізгі ойды толық түсінуін қолдау мақсатында мына тәсілдерді пайдаландым: 1.Бейнебаян көру , оқулықпен жұмыстану арқылы «Дереккөздер » арқылы сараладым.
2. Веендиограммасы, бинго әдісі арқылы қарқындылын сараладым. 3. «1минуттық әңгіме» арқылы әңгіме-диологқа түседі.
Сабақ өң бойында оқушыларды алға жетелеу мақсатымда, мадақтап, қолдап отырдым. Оларды дескриптор бойынша, смайликтер, «толық ай, жарты ай, жаңа ай», от шашу әдістерін пайданаландым.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=122#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: Тарихи−мәдени провинциялар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=122#ҚБ:_«Баспалдақ»_әдісі_1.Білімім_төмен_2.Орташа_3.Орташадан_жоғары_4._Жоғары_ҚБ

title: Тарихи−мәдени провинциялар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=122#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title: Тарихи−мәдени провинциялар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=122#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: Тарихи−мәдени провинциялар


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Бөлім
|
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні
|
|
Сынып
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Геоэкологиядағы антропогендік факторлар
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.3.2.5 табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды топтастыру және графикалық түрде ұсыну
|
Сабақтың мақсаты
|
Оқушылар антропогендік факторлардың табиғатқа тигізетін әсерін зерттеу
|
Бағалау критерииі
|
мәтіндерді талдау арқылы табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды жіктейді;
географиялық деректерді шығармашылық түрде визуализациялайды;
табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды азайту жолдарын ұсыну
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
. Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.
Сыни тұрғыдан ойлауға «Түрткі, сынақтан өткізу, қайта бағыттау» сұрақтары
1.Географиялық білім не үшін қажет?
2.Неліктен?
3.Географиялық білімдерді алған жағдайда қандай мамандықтарға қол жеткізуге болады?
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру
Оқу мақсатымен, тілдік мақсатпен танысады;
Жетістік критерийлерін болжайды;
Жетістік критерийлерімен танысады.
Кластер құру:
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
«Кіру билеттері»
|
http://bestreferat.kz/extra_rkd/show/59
|
Ортасы
|
Оқушылардың қызығушылығын тудыру мақсатында «Білімленд» оқыту сайтынан «Табиғатты қорғайық, аялайық» оқыту фильмінен үзінді көрсетіледі (1 мин. 45 сек. дейін).
Ой қозғау:Адам қоршаған ортаға қалай ықпал етеді?
Оқушылар жеке ойланады, қалаулары бойынша бірнешеуі жауап береді.
Антропогендік факторлардың табиғат кешендеріне тигізетін әсерін зерттейді (жергілікті компонент негізінде).
Оқушылар оқушы санына байланысты 3 немесе 4 топқа бірігеді. Топ басшысын сайлайды.
Мұғалім оқушыларға жеребе бойынша әр топқа 1 мәтін материалдарын ұсынады:
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=123#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты)_1:_2


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=123#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=123#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Биосфераның ластануы - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Биосфераның ластануы
Қазіргі кезде адамның іс-әрекетінің кең көлемде бүкіл биосфераға ерекше әсер етуі жер шарының барлық аймақтарында айқын байқалуда. Бүкіләлемдікбақылауинститутының (АҚШ, Вашингтон қ.) мәліметтерібойыншатабиғи орта жылдан-жылғанашарлапбарады. Интернет жариялағаннегізгімәліметтердежылсайын 16,8 млн. га тропиктікылғалдыорманжойылатыны, жердідұрыспайдаланбаусалдарынанжылсайын 6 млн. га шөл пайдаболатыны, қышқылжаңбырдан 50 млн. га орманның зақымдалғаны, жылсайынбіздің планетамызда жыртылатынжердің 26 млрд. т құнарлықабатыжойылатыны, өсімдіктердің 25 – 30 мыңтүріжойылып кету қаупіндетұрғаныатапкөрсетілген. Кейінгікездеатмосферағажылсайын 400 млн. т күкіртдиоксиді, азот жәнекөміртекоксид|оксидтері, қаттыбөлшектершығарылатыныанықталды.
Қазақстанда Арал өңірінің, Семей жерінің, Балқаш маңының, Каспий алқабының экологиялық апатты аймақтарға айналуына антропогендік факторлар негіз болып отыр.
Зерттеулер көрсеткендей биосфераға жыл сайын 20 - 30 млрд. тонна қатты қалдықтар және 1 млрд. тоннаға жуық газды, аэрозольді ластағыштар түсуде.
Литосфераның ластануы
XX ғасырдың 90-шы жылдарының аяғында жерде жинақталған қалдықтар көлемі 4000 млрд тоннаға дейін көтерілген. Топырақтың ластануына байланысты қазіргі уақытта құрлықтың жартысына жуығын антропогендік ландшафт алып жатыр. Ғалымдардың арасында тараған пікір бойынша дүниежүзіндегі шөлдердің барлығының шығу тегі де антропогендік. Антропогендік шөлдің аумағы жылдан-жылға үнемі ұлғаюда, оның көлемі қазіргі шақта 10 млн км² – ден асып отыр. Бұл бүкіл құрлықтың 7%-ын құрайды. Топырақты ластайтын компоненттерге қарай топырақтың ластануының түрлері: физикалық, химиялық және биологиялық. Физикалық ластану – радиоактивті заттармен байланысты. Мысалы, уран рудаларын ашық әдіспен алғанда, жер қыртысында активтілігі жоғары сәуленетін сұйық және қатты қалдықтар қалады. Биологиялық ластану – ауру тудыратын және де басқа жағымсыз жағдайға итеретінмикроорганизмдердің қоршаған ортада болуы. Мысалы, ластанбаған топырақта дизентерия, сүзек және тағы басқа да ауру қоздырғыштары 2-3 тәулік бойы сақталса, ластанғыштармен әлсіреген қоздырғыштар бірнеше ай мен жылдарға дейін сақталып, едәуір аймаққа таралады. Топырақты ластайтын көздерге өнеркәсіпті кәсіпорындардың шығарымдары, көлік, ауылшаруашылығында қолданылатын шөпжойғыштар мен минералды тыңайтқыштар, қалдықтар, жылу энергетика кешендері, атмосфералық жауын-шашын апатты жағдайда тасталатын шығарындылар, әскери өндірістік кешендері жатады. Түсті металлургия кәсіпорындарының маңындағы топырақта қорғасын мен ауыр металдардың мөлшері нормадан 10-20 есе алып отырған жерлері белгілі. Соңғы он жылдың ішінде өте қауіпті ластағыштар қатарына мұнай және газ скважиналарын бұрғылауы кезінде қалатын қалдықтар жатады. Сонымен қатар топырақты ластаушы негізгі көздердің бірі автркөліктер болып табылады.
Антропогендік әсер:
атмосфераға;
гидросфераға;
литосфераға;
биосфераға.
1-тапсырма.Мұғалім нұсқаулық береді.
Оқушылар мәтінді Insert «түртіп алу» әдісі арқылы жеке оқиды. Мәтін парағының шетіне немесе мәтін жолдарына төмендегідей белгілерді түсіре отырып оқиды:
Мен үшін жаңа ақпарат (+)
Мен олай ойламаймын, келіспеймін ( – )
Сұрағым бар (?).
Уақыты: 3-5 минут.
Топтың бір мүшесі жергілікті компонентті қамту мақсатында ғаламтордан ноутбуктің көмегімен (немесе ұялы телефон) топқа берілген тақырып бойынша Жамбыл облысына қатысты 1-2 ақпарат табады, топ мүшелерін таныстырады. Топта сыныптасының Insert әдісін қалай қолданғанымен танысып, мәтіннің негізгі мазмұнын бір біріне баяндайды.
Сабақ тақырыбының негізгі идеялары алдыңғы оқу жылдарында география және биология, химия пәндерінде қарастырылатындықтан 2-тапсырма орындалады.
2-тапсырма. Географиялық деректерді шығармашылық түрде визуализациялай отырып, топта мәтіннің негізгі мазмұнын сөзжұмбақ түрінде (кроссворд, сканворд, ребус, шарада, анаграмма т. б.) сыныпқа таныстыру ұсынылады.
Сөзжұмбақ критерийлері таратылады.
Дифференциация: сөзжұмбақ құрастыру барысында іске асады – ойлау дағдылары жылдам оқушылар тірек сөзді ұсынады, баяуырақ оқушылар тірек сөздің анықтамасын мәтіннен тауып, ұсынады, басқалары презентация парағына орналастырады, суретін салады, бояйды.
Уақыты: 8-10 минут.
Сөзжұмбақты презентациялау.
Уақыты: 3 минут
Кері байланыс. Мұғалім сыныпқа сұрақ қояды: Адамның әсерінен табиғаттың қай кешеніне көбірек әсер етеді екен?
Әр топтан бірнеше оқушының өз еріктерімен жауап беруіне мүмкіндік беріледі.
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|


text:
Сабақты бекіту: 1.Географиялық білім көздеріне нелер жатады?
2.Жергілікті жерді танып білу үшін қандай құралдарды қолданамыз?
3.Жергілікті жердің табиғатын білу қаншалықты маңызды деп ойлайсың?
Қаншалықты түсінгенін, түсінбеген жерін, жіберген қателіктерін күнделікке толтыру. (5мин)
Не үйрендім?
Не қиын болды?
Түсінбеген жерім
Бақылаушының бағалау парағы Рефлексия Оқушы мен мұғалім кері байланысы. Өз-өзін бағалау ауызша жүзеге асады. Оқушылар мына сұрақтарға жауап бере отырып, сабақта туындаған ойларын тізбектейді:
Алдымен біз былай деп ойладық.....
Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............
Проблеманы шешу үшін......жасадық.
Бұдан біз..................көрдік.
Демек, бұл мынаны білдіреді.................
Сонымен біз.................деген шешімге келдік
Бағалау Жетістік критерийлері бойынша
Үй жұмысы Жаңа сөздерді жаттау
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
Рефлексия парағы
Қосымша ақпарат
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндетқоюдыжоспарлапотырсыз?
Бағалау - оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
Денсаулық пен қауіпсіздік техникасының сақталуы
Мұғалімнің ауызша кері байланысы
Ақпарат іздестіру кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=125#Бақылаушының_бағалау_парағы_Рефлексия_Оқушы_мен_мұғалім_кері_байланысы._Өз-өзін_бағалау_ауызша_жүзеге_асады.


title: Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері - бет 126

text:
бет 126/361 Дата 19.01.2023 өлшемі 26,72 Mb. #61994 түрі Сабақ
Байланысты:
10 сынып ҚМЖ новый формат (1) Бөлім
Педагогтың аты-жөні
Күні
Сынып
Қатысушылар саны
Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы
Антропогендік фактор-табиғатты өзгертуші күш
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
10.3.2.5 табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды топтастыру және графикалық түрде ұсыну
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға биология заңдылықтары , оның түрлерін толық ұғындырып , эволюциялық даму түрлері, соның ішінде ғаламда қай заманда алғаш тіршіліктің пайда болуы , заманның дамуы туралы толық мәлімет беру. Тірі организмдердің табиғи бірлестіктерімен танысып , олардың ерекшеліктері туралы қазіргі көзқарастармен таныстыру. Табиғатта адамның алатын орны мен рөлі туралы насихаттау
Бағалау критерииі
табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды топтастырады және графикалық түрде ұсынады;
табиғатқа әсер ететін антропогендік факторлардың азайту жолдарын ұсынады ;
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Достарыңызбен бөлісу:


title: Мұғалімнің әрекеті - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Басы
|
Ұйымдастыру. Сәлемдесу.
сабақтың тақырыбы менмақсатын анықтау;
Сабақ мақсатымен, тапсырмалармен және бағалау критерийлерімен танысу.
Ой шақыру(Твиг білім ұсынғанбейне фильмдер көрсетіледі )
Атмосфера
Биосфера
Гидросфера
Литосфераныңластану себептерін түсіндіріңіздер.
Топта оқушылар өз болжамдарын жасап, ластану себептерін тізіп жазады.
Әр топ өз болжамдарымен таныстырып болған соң, болжамды нақтылау үшін ақпарат құралдарын пайдаланады.
1.Биологиялық заңдылықтар, оның негізгі қағидалары.
2. Жерде тіршіліктің эволюциялық дамуы туралы түсініктеме беріңдер.
3. Биогеоценоз деген не?
4. Антропология деген не?
5. Антропогендік факторларға не жатады? Нәтижесінде не пайда болады?
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қалыптастырушы бағалау
Кері байланыс
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|


title:
Бағалау:
- Оқушылар ең көп және ең аз ластаушы салаларды сипаттайды

№ 2 тапсырма

text:
Сабақты қорытындылау барысында мұғалімнің кері байланысы.Мұғалім сабақ барысында белсенді әрі жүйелі түрде жауап берген оқушыларды атап өтіп, бірін мақтап, екіншісіне ескерту жасап өтеді.
Террикон
1. Кен байлықтарын ашық кен өндіру әдісімен алу кезінде пайда болатын тау-кен қазбаларынан бос қалған жер


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=128#Бағалау:_-_Оқушылар_зерттеу_нәтижелерін_таныстырып,_топтар_бір_бірін_бағалайды.___Сабақты_қорытындылау_барысында_мұғалімнің_кері_байланысы.


title: Парниктік эффект - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Парниктік эффект
|
|
4. Табиғи кешендеріне адамның әр түрлі әрекетінің әсерінен туындайтын факторлар.
|
Антропогендік фактор
|
|
5.Жердің құнарлығын қалпына келтіру, жерді қайта шұрайландыру.
|
Әлемдік мұхиттың проблемалары
|
|
6. Жаңбыр құрамында қышқылдың(pH<5,6) болатындығы ауа құрамында өндіріс қалдықтары (мыс., SO2, NO2, HCl, т.б.) мөлшерінің көптігі.
|
Қышқылды жаңбыр –
|
|
7.Әлемдік мұхиттың зиянды және улы заттармен, мұнаймен және мұнай өнімдерімен, радиоактивті заттармен ластануы.
|
|
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Бағалау критерийлер
1.Ертегідегі негізгі кейіпкерлердің портретін жинақтайды.
2.Кейіпкердің образына қызмет етіп тұрған маңызды әрекеттерін талдайды.
3.Жинақталған ақпараттар негізінде кейіпкер образына қатысты өз көзқарасын білдіреді
Дескрипторлар
1.Әр оқушы ертегіден өзіне тиісті кейіпкерлердің портретіне қатысты сөз тіркестері мен сөйлемдерді анықтайды.
2.Әр оқушы кейіпкердің ең маңызды үш әрекетін анықтайды
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
Ашық сұрап-жауаптар
|


title: Бақылаушының бағалау парағы

text:
Бақылаушының бағалау парағы Рефлексия Оқушы мен мұғалім кері байланысы. Өз-өзін бағалау ауызша жүзеге асады. Оқушылар мына сұрақтарға жауап бере отырып, сабақта туындаған ойларын тізбектейді:
Алдымен біз былай деп ойладық.....
Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............


title: Кері байланыс - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Бөлім
|
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні
|
|
Сынып
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Антропогендік факторларға сараптама
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.3.2.5 табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды топтастыру және графикалық түрде ұсыну
|
Сабақтың мақсаты
|
Табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды жіктеу және графикалық түрде үсыну.
Табиғатқа әсер ететін антропогендік факторлардың азайту жолдарын ұсыну
|
Бағалау критерииі
|
Антропогендік факторлардың ұғымын айтады.
Ашық әдіспен өндіру салдарынан бүлінген жерлерді анықтайды, оны қалпына келтіру жолдарын анықтайды.
Антропогендік факторлардың қоршаған ортаға қандай әсерін тигізетінін түсіндіреді.
.Антропогендік факторлардың кері әсерінен өзгеріске ұшыраған аймақтарға мысал келтіреді.
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу. Сыныпта жақсы көңіл – күй орнату үшін сергіту сәті «Тілек әдісі» (оқушылар шеңберге тұрып, бір табиғат денесі болып бір – біріне тілек айтады.
«Суретті таны» әдісі
Адам әрекетімен өзгеріске ұшыраған ландшафт суреттері арқылы топқа біріктіру. Топ аттары :
1топ. Карьер
2топ. Ландшафт
3топ. Террикон.
Суреттер арқылы тақырыпты ашу.
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
Слайд 6-7
Дидактикалық материалдар №1
|
Ортасы
|
1. «Топтық зерттеу» әдісі бойынша оқулықтағы мәтінді пайдаланып, антропогендік фактор ұғымына сөйлемді жалғастырыңыз , парақшасын пайдаланып, антропогендік факторларға сипаттама береді.
1.Антропогендік фактор ---------------------------------
2.Антропогендік ландшафт -------------------------------
3.Өзгертілген ландшафт -------------------------------------
Дескриптор:
1.Антропогендік факторға сипаттама бере алады.
2. Антропогендік ландшафтты талдай алады.
3.Өзгертілген ландшафт түрлері қалай пайда болатынын айта алады.
ҚБ. «Допты лақтыру» әдісі.
2-тапсырма. "Академиялық дау-дамай" әдісі арқылы жұптық диалогқа түсіру. Кен орнын қазған кезде қоршаған ортаға тигізетін оң және теріс әсерін жұптаса отырып салыстырады . Оқушылар антропогендік факторлардың оң-және теріс әсерін атайды, теріс әсерін жою жолдарын ұсынады . Тапсырмаларды ортаға сала отырып , тақырыпты кең көлемде ашады.
| |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=130#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=130#«Суретті_таны»_әдісі_Адам_әрекетімен_өзгеріске_ұшыраған_ландшафт_суреттері_арқылы_топқа_біріктіру._Топ_аттары_:_1топ._Карьер_2топ._Ландшафт


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=131#1-топ.Семей_ядролық_полигонындағы_сынақтардың_әсері_2_–топ._Каспий_теңізініңэкологиялықпроблемасы_3_–топ.Аралдыңэкологиялықпроблемасы

title:
Дескриптор:
1 - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Дескриптор:
1.Кен орындарын қазған кезде қоршаған ортаға тигізетін кері әсерін айтады.
2. Пайдалы қазбаларды ашық әдіспен өндіру салдарынан бүлінген жерлерді анықтайды.
3.Табиғи тепе-теңдік бұзылған аймақтарды картадан көрсетеді, оны қайта қалпына келтіру жолдарын анықтайды
Қ.Б «Допты лақтыру» әдісі.
3-тапсырма. "Спираль" әдісі арқылы оқушылар антропогендік факторлардың ғаламшарға әсерін талқылайды, оған мысал келтіреді.
Дескриптор:
Атмосфераның ластануын сипаттайды.
Литосфераның ластануын талдайды.
Биосфераның ластануы сипаттайды.
Гидросфераның ластануын анықтайды.
Анторопогендік факторлардың қоршаған ортаға әсерін түсіндіреді, мысал келтіреді.
ҚБ «Серпілген сауал» тәсілі
Оқулық, мәтіндер, түрлі-түсті маркерлер,топтық жұмысқа арналған ресурстар. Қазақстанның физикалық картасы.
Сурет, топтық жұмысқа арналған ресурстар, географиялық карта.
|
Сабақтың соңы
2 минут
Бағалау
3 минут
|
Кері байланыс
|
|
Табиғи және антропогендік кешенді салыстырыңыз
Венн диаграммасы
Антропогендік ландшафт Табиғи ландшафт
Ұқсастығы
II кезең. Мағынаны тану. (Т) Оқушылар берілген сілтеме бойынша ғаламторды қолданып жергілікті компонент негізінде антропогендік факторлардың табиғат кешендеріне әсерін зерттейді.
1-топ.Семей ядролық полигонындағы сынақтардың әсері
2 –топ. Каспий теңізініңэкологиялықпроблемасы
3 –топ.Аралдыңэкологиялықпроблемасы
4–топ. Ірі қалалар мен өндірісорталықтарындақоршағанортаныңластануы
Достарыңызбен бөлісу: |


Дескриптор
- Адамның Геосфераға әсерін зерттейді.
«Куча- Печа» әдісі
Әр берілген слайдқа 20секунд уақыт беріледі. Осы уақыт ішінде суретті түсіндіріп немесе, сипаттама береді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен
2.Орташа 3.Орташадан жоғары 4. Жоғары
ҚБ: Мұғалім тарапынан жүретін бағалау «Ауызша мадақтау
|
Слайдар
Ашық сұрап-жауаптар
|
Сабақтыңсоңы
|
Рефлексия. Оқушылар қиық қағаздарға жазып береді.
Сабақта маған не пайдалы болды?
Сабақта маған не қызықты болды?
Сабақта маған не қиын болды?
|
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
|
|
Рефлексия парағы
|
Үйге тапсырма
|
Үйге тапсырма:
БАҚ-тан тіл туралы мақала оқып,өз пікірін дайындау
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=132#ҚБ:_«Баспалдақ»_әдісі_1.Білімім_төмен_2.Орташа_3.Орташадан_жоғары_4._Жоғары_ҚБ

title:
Дескриптор

- Адамның Геосфераға әсерін зерттейді


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=132#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау


Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Саралау: Оқушылардың тақырыпты теориялық тұрғыда жеңіл меңгеруі үшін және негізгі ойды толық түсінуін қолдау мақсатында мына тәсілдерді пайдаландым:
1.Бейнебаян көру , оқулықпен жұмыстану арқылы «Дереккөздер » арқылы сараладым.
2. Веендиограммасы, бинго әдісі арқылы қарқындылын сараладым.
3. «1минуттық әңгіме» арқылы әңгіме-диологқа түседі.
|
Сабақ өң бойында оқушыларды алға жетелеу мақсатымда, мадақтап, қолдап отырдым. Оларды дескриптор бойынша, смайликтер, «толық ай, жарты ай, жаңа ай», от шашу әдістерін пайданаландым.
|
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
|
|
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=133#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=133#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты)


title:
:
2 - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
1: 2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Бөлім
Педагогтың аты-жөні
Күні
Сынып
Қатысушылар саны
Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы
Табиғатқа әсер ететін факторларды азайту жолдары
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
Табиғатқа әсер ететін факторларды азайту жолдарын зерттейді
Бағалау критерииі
Табиғатқа әсер ететін антропогендік факторлардың азайту жолдарын ұсынады
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
«Ұйымдастыру:оқушыларменамандасу.түгендеу
Арқаға сурет тренингі арқылы оқушылар ортаға шығып жағымды ахуал туғызу
Топқа бөлу.Жетондар арқылы 4топқа бөлу:Еуразия материгінің географиялық обьектілері арқылы бөлу.
Әр топ өз топбасшыларын тандайды. Топ ережелерін сақтайды
Үй тапсырмасы. Өткізілген тақырып бойынша тест жүргізу
Бағалау. Әр топ басқа топтың жауаптарын бағалайды.Өзіндік және өзара бағалау
Жер ғаламшарымызды аялап,экологиясын қорғайық.
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
Қол шапалақ
дидактикалық материалдар.
Интерактивті тақ
Ортасы
Экологиялық жағдайлардың бәріне талдау жасау, оның зардабынан сақтандыру, шаралар қолдану, қоғамдық пікір туғызу үшін көпшіліктің экологиялық білімі мен тәрбиесін, мәдениетін көтеру керек. Ол үшін Елбасы қолдап отырған экологиялық білім беру ісін жүйелі түрде іске асыру қажет. Барлық оқу орындары жүйесінде экологиялық білім мен тәрбие беруді жоғары деңгейге көтеру парыз.
Табиғаттағы өзгерістерге байланысты болжамдар ғылымда жоқ емес. Оларды пайдалану табиғатты сақтауда, шығынды азайтуда едәуір көмектесе алар еді. Кез келген құрылысын, шаруашылық нысандарын, ірі өндіріс орындарын салуды жобалау кезінде олардың экологиялық шығынының бағасын есептеумен қатар, табиғат кешендеріне тигізетін әсерін ескеру қажет. Бұл ретте олардың жергілікті тұрғындардың денсаулығына тигізетін зардабы басты назарда болуы тиіс.
Жер ғаламшары-кеме,ал адамзат оның шолушысы.Кеме апатқа ұшараса,адамзатты аман сақтау үшін бірінші жер ғаламшарын,сондағы табиғатты сақтаумыз керек.Табиғат адамсыз өмір сүре алады,ал адам табиғатсыз өмір сүруі мүмкін емес.Әрбір адамнің туған жері бәрінен де қымбат,өйткене сол жердің топырағында өсіп,суын ішіп ауасынмен тыныстайды,табиғатымен біте қайнасып,адам болыпқалыптасады.
Алғашында адамның іс-әрекеті ірі хайуанаттарды жойып,ормандарды өртеп жіберумен шектелсе,бертін келе қала салу,өнеркәсіпті,ауыл шаруашылығын дамыту ғылым мен техниканы меңгеру т.б. кәсіптермен шұғылдана бастады.
Адам қоректену немесе өмір сүру үшін аңдар мен құстарды т.б.аулап жояды.Оның азық-түлек құрамына-өсімдіктер,жануарлар және өсімдік қоректілер кіреді.Осыған орай өзінің азық-түлік проблемасын шешу үшін жерді игереді,аң мен құсты аулап,санын азайтуға мәжбүр болады.
Антропогендік факторлар әсер ету сипатына қарай бірнеше түрге бөлінеді.
Тікелей әсер
Жанама әсер
Кешенді әсер
Ойланбай істеметін әрекеттер
Саналы түрде істелетін әрекеттер
Адам табиғатқа дос та және жау да бола алатынын кесте арқылы түсіндіремін.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=134#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


Адам іс-әрекетінің қоршаған ортаға тигізетін әсерлері.
Радиактивті сәулелер,көліктен бөлінген істер,Зауыт-н бөл.түтін,Нитрат-ң әсері
Қышқылды жаң-р Орман-ң жойы-ы,Аралдың құлдырауы,Ауыз судың ластан.
Семей ядролықполигонындағы сынақтардыңжалпы саны 456ядролық және термоядролық жарылысты құрады.Невада-Семей экологиялық қозғалысы Семей ядролық полигонында сынақтар өткізуге толық тыйым салды.1991ж 29-тамызда Қазақстан Президенті Н.Назарбаев Семей полигонын жабу туралы жарлыққа қол қояды бұл біздің әлемдегі бірінші жеңісіміз болды.
-Денсаулық үшін ең қажетті өмір өзегі ол – ауа.
-Ластанған ауа және тамақпен адам ағзасын улау арқылы көптеген аурулар көбейіп кетті. Мысалы: рак, жүрек ауруы, анемия, қан қысымының жоғары болуы, психикалық аурулар, қант диабеті,туберкулез,кемтар балалардың туылуы сияқтыаурулардың келіп шығуына-ядролық жарылыстардан бөлінген сәулелер және көкеністердің құрамында нитраттардың көп болуынан болады.
Көлектен бөленген газдар ауаны ластаудың 80% тін құрайды.Сондықтан кейінгі уақытта бензиннің орнына экологиялық таза бутан газын қолдана бастайды.
Заводтан бөлінген түтіндер ауаны ластайды оны болдырмау үшін трубаларға қондырғалар қою арқылы химиялық улы газдар ұланып қалады.
Нитраттардың әсері
Көкеніс өнемдерінің тез пісіуі үшін адамдар химиялық нитраттарды мөлшерден тым көп пайдалану әсерінен уланып әр түрлі рак аурулары пайда болып жатыр.Оның алдын алу үшін оларды базарға апарғанда химиялық эксперт жүргізу керек.Сондықтан тексерілген экологиялық таза сертификаты бар өнемдерді сатып алу керек.
Қышқылды жаңбырлардың экологияны бұзуы.
Қышқылды жаңбырлардың ауада пайда болуы өндіріс қалдықтарының,завод және жылыту жүйенің трубаларынан бөлінген күкірт және азоттық оксидтері ылғал мен әрекеттесіп қышқыл жаңбырларды түзейды.Сондықтан улы зиянды газдарды ауаға жібермеу үшін арнаулы қондырғаларды пайдалану керек.
Орманның адам және биосфера үшін маңызы өте зор.
Орманды қорғау – біздің міндетіміз.Орманның адам мен жалпы биосфера үшін маңызы өте зор.Мамандардың есебі бойынша 1 га орман жылына 10 т шамасындағы көмір қышқыл газын сіңіреді.Орман қоры – жер шары бойынша жылдан –жылға қысқара түсуде.Оның негізгі себептері адамдардың іс-әрекеті,өрттер,ауа райының өзгеруі мен қоршаған ортаның ластануы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Адам іс-әрекетінің қоршаған ортаға тигізетін әсерлері


title: Аралдың құлдырауы - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Аралдың құлдырауы. Мақта және күріш егістігіне Сырдария және Амудария өзендерінің суын мейрімсіз пайдалану осы апаттың себебі болып табылады.
Ауыз судың ластануы Ауыз судың ластануда,судың айналасын таза ұстау керек.
Оқушылар 2 топқа бөліп «Миллион кімге бұйырады» сайыс ойынын ұйымдастырамыз.
III.Сабақты пысықтау. «Миллион кімге бұйырады»
Сайыс ойыны.
Минуттық
сұрақтар
Топтарды бір-біріне сұрағы
Биологиялық лото
Сурет-жұмбақ
бір-біріне сұрақ береді? Биосфера тобының атмосфера тобына сұрақтары
1-сұрақ Саналы түрде істелетін әрекеттер туралы не білсің?
2-сұрақ Ойланбай істелетін әрекеттер дегеніміз не?
Атмосфера тобының Биосфера тобына сұрақтары
1-сұрақ Каспий теңізінде жойылып кету қауіпі бар балық түрі?
2-сұрақ Адамның табиғи бірлестіктерге қандай әсері болады?
.Биологиялық лото «Биосфера»тобына сұрақтар.
1.Табиғатты аялау жәнеқорғау үшін қандай шаралар жүргізу керек?
2.Қазақстандағы тың игеру кезіңде экологияға қандай әсері болды?


title: Сурет-жұмбақ - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
.Сурет-жұмбақ
«Биосфера» тобына сұрақтар
1.Ауыз судың ластану себептері?
2.Арал теңізінде жойылып кету қауіпі бар түрі?
қай елге барып экологиялық мәселелерді шешіп келді?
Биосфера табына сұрақтар.
1.Өсіп тұрған ағаштың тамырына балта шаппа
Мағынасын түсіндір
2. Атаңнан мал қалғанша, тал қалсын.
Мағынасын түсіндір
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
http://ikitap.kz/audiobook/5189-kerqula_atty_kendebaj/5189-kerqula_atty_kendebaj
аудиокітап
Алты томдық «
|
Сабақтыңсоңы
|
Сабаққорытындысы.
Тапсырма. “Эссе” әдісі.
Оқылған мәлімет бойынша өз ойларына талдау жасау
Дескриптор:
-Эссе жазады
-Талдау жасайды
Бағалау:"қол шапалақтау",
"Мадақтау"
Кері байланыс:
Бағдаршам әдісі
Қызыл түс.Сабақта көп нәрсені түсінбедім,сабақта белсенді бола алмадым, жауап берген жоқпын
Сары түс.Бірнеше тапсырма орындадым, сабақта өзімді жақсы сезіндім
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=137#Сабаққорытындысы._Тапсырма._“Эссе”_әдісі._Оқылған_мәлімет_бойынша_өз_ойларына_талдау_жасау___Дескриптор


title:
Жасыл түс.Сабақта көп жұмыс жасадым, белсенді болдым, барлығын түсіндім

Үй тапсырмасын беру

text:
Ортасы
|
Адамдардың шаруашылық қызметі қазіргі кезде биосфераны ластаушылардың негізгі көзі болып отыр. Табиғи ортаға күн сайын, сағат сайын өнеркәсіптің газ тәріздес, сұйық және қатты қалдықтары түсіп отырады.Осы калдықтардағы әр түрлі химиялық заттар ауаға, суға және топыраққа түсіп, бір трофикалық тізбектен екіншісіне өте отырып, соңынан адам организміне келіп түседі.
Бүкіл жер шарында осы ластаушы заттардың түспеген жері жоқ деп айтуға болады. Тіпті ешқандай өнеркәсіп орындары жоқ Антарктиданы алайық. Бүл жерде адамдар кішігірім гылыми станцияларда тұрып, ғылыми бақылаулар ғана жасайды. Ғалымдар осы заманғы өнеркәсіптердің әр түрлі улы заттарын осы Антарктидадан да тапқан. Олар бұл жерге басқа жерлерден ауа ағындарымен келіп түскен.
Табиғи ортаны ластаушы заттар әр түрлі болып келеді. Ол заттар өзінің табиғатына, шоғырлануына және адам организміне әсер ету уақытына қарай. әр түрлі жағымсыз ; нәтижелер туғызады. Осындай заттардың қысқа мерзімде болса да адамға әсері— адам-ның басын айналдырады, құсқысын келтіреді, тамағын жыбырлатып, жөтелтеді. Егер адам организміне осындай улы заттар көп молшерде әсер етсе қатты уланып есінен танады, тіптен өліп кетуі де мүмкін. Ондай улы заттарға ірі өнеркәсіптк қалалардың үстіне желсіз күндері жиналған қара түтіндер немесе өнеркәсіптік кәсіпорындардың қалдықтары мысал бола алады. Электр станциялары, түрлі-түсті металл өндіретін зауыттар, химиялық және мұнайды кайта өңдейтін кәсіпорындар атмосфераға үлкен түтін шығаратын мұржалар аркылы көптеген адам организміне зиянды улы заттарды ауаға шығарады.
Қазіргі кезде ауаны ластайтын улы заттардың 150-ден астамы белгілі. Бұл заттар ауада күн сәулесінің әсерімен бір-бірімен реакцияға түсіп, жаңа косындылар түзеді.
Өнеркәсібі дамыған елдерде ауаны ластаушы улы заттың бірі күкірттің қос тотығы (80з) коксохимия зауыттарымен, тау-кен өндіру және целлюлоза-қағаз өнеркәсіптерінің жұмысы нәтижесінде ауаға шығарылады. Олар ауада ылғалдың әсерінен күкірт қышқылына айналады. Құрамында күкірт кышқылы бар тұман немесе ылғалды ауа адамның, жануарлардың тыныс жолдарының кілегей қабаттарына, терісіне әсер етеді. және өсімдік те көп зардап шегеді. Ауадағы күкіртті сутек адам организмін улап қана қоймайды, сонымен қатар адамдардың жүйке ауруларын туғызады.
Ауадағы фторлы сутек өте улы. Азық-түліктің құрамындағы фторлы сутек адамды,жануарларды құстырып өте жаман ауру туғызады. Хлорлы сутек пластмасса қалдықтарын жақканда пайда болады. Осы газбен тыныс алғанда; адамның тыныс жолдарының кілегейлі қабығын закымдандырып, өкпенің ісік ауруын туғызады.
Қоңыр көмірді жағудың нәтижесінде ауаға күл бөлініп шығады. Ол ауылшаруашылығы мен орман өсімдіктеріне әсер етеді. Әсіресе, көкөніс, жеміс-жидек өсімдіктеріне де зиянын тигізеді Ластанған өсімдікпен қоректенген жануарлардың адамдарды организмдерінде физиологиялық өзгерістер болады.
Цемент зауыттарынан шыққан цемент шаңдары топырақта калий, кальций, магний элементтерінің көбеюіне себеп болады. Ал фосфор зауытына жақын жерлерде фосфордың мөлшері көбейеді. Құрамында мырыш пен қорғасын бар металлургия зауытының калдықтары да өте улы әсер етеді. Осындай улы заттар жиналған өсімдікпен адам не жануар қоректенгенде олардың денсаулығына қауіп төнуі мумкін.
Организмнің осы улы заттарға төзімділігі әр адамнның өзінің жеке басының гигиенасына байланысты, ең алдымен денсаулығы- жасы мен жынысына байланысты болып келеді.
Аталған улы заттарға балалар,қарт адамдар және денсаулығы нашар ауру адамдар өте сезімтал қеледі.
Улы заттар адам организміне біртіңдеп жүйелі турде жинала берсе, онда созылмалы улануға ұшырайды. Оның басты белгілері: адамның тез шаршағыштығы немесе үнемі шаршап тұратыны, сезімі, ұйқы басуы немесе ұйқысының қашуы, бейжайлық, ұмыт-шақтық, көңіл-күйінің тез өзгеруі, зейінінің төмендеуі. Улы заттар адамдардың қан айналым мүшелеріне, жүйке жүйесіне, бауырына әр түрлі әсер етеді. Улы химиялық қосылыстар адамның әрбір органдарының созылмалы қабынуына, жүйке жүйесінің өзгеруіне, адам ұрығының дамуына, жас нәрестенің ауру болып тууына әкеліп соғады.
Дәрігерлер адамдардың әртурлі аллергиялық аурулары, өкпе демікпесі, қатерлі ісік ауруларының болуы сол аймақтың экологиялық жағдайымен тығыз байланысты екенін анықтап отыр. Сонымен катар, хром, никель, бериллий, бензопирин, асбест, түрлі улы химикаттар сияқты тағы басқа өнеркәсіп қалдықтары —канцерогендік заттар болып табылады. Олардың адамдарда қатерлі ісік ауруларын туғызатындығы анықталды. Егер өткен ғасырда балалардың қатерлі ісік аурулары сирек болса, қазір балалардың арасында ол ауру өте жиі кездесіп отыр. Ал, химиялы
Қоршаған табиғи орта.Қоршаған табиғи орта дегеніміз– біртұтас, бір-бірімен тығыз байланысты күрделі құбылыстардың жиынтығы.
2.2. Адамдардың өмір сүруіне қажетті заттарды пайдалануы.Оқушыларға ортақ сұрақ тастау арқылы ой пікірлерін білу. Адамдар табиғаттан нелерді алып өз қажетіне жаратады? (су, ауа, ағаш, өсімдік, жылу, топырақ, жануарлар т.б.)Қажетті оттегінің мөлшері:
Оттегіні пайдаланушылар мөлшері
Ересек адам(күіне) 700-900
Автомобильге(1000км жүргенде) 300 мың литр
Ұшаққа(Париж – Нью-Йорк) 35 тонна
2.3. Қоршаған ортаның ластануы. Адамдар табиғаттан қажетті заттарды керегінше алып қана қоймай, олардың табиғи ортасының өзгеруіне де әсер етіп отыр. Соның бірі – қоршаған табиғи ортаның ластануы.Қоршаған ортаның ластануы дегеніміз – ауаның, жер мен судың табиғи таза қасиеттерінің қолайсыз өзгерістерге ұшырауы. Олар адамдардың денсаулығына, өсімдіктердің өсуіне, жануарлардың тірішілік етуіне кесірін тигізуі мүмкін.
2.4. Табиғатты қорғау.Адамдардың шаруашылық қызметінің әсерінен табиғи қорларды пайдалануда экологиялық жағдай нашарлады: Арал теңізі өңірі, Семей полигоны, Балқаш көлі, Каспий теңізі, Байқоңыр және тағы басқа жерлер. Осы жағдайларды ескере отырып, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев 1996 жылы 30 сәуірде «Қазақстан Республикасының экологиялық тұжырымдамасын» бекітті. Бұл тұжырымдама бойынша Қазақстан табиғатты қорғау проблемаларын дүние жүзіндегі ынтымағы бір елдермен бірлесе, ақылдаса отырып шешпекші. ҚР Конституциясының 38- бабында былай делінген: «Қазақстан Республикасының азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарына ұқыпты қарауға міндетті», 6-бабында: «Жер және оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жер сондай–ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін».
Біздің елде «Қызыл кітап» 1978 жылы ұйымдастырылғын. Мұнда аңның 21 түрі және осы тектес түрдегі кездесетін аңдар мен торғайлардың 8 түрі көрсетілген. Оларды сақтап қана қоймай, санын көбейтудің барлық шаралары қолданылады. Қалпына келтірілген жануарлар мен өсімдіктердің түрлері елде «Қызыл кітаптан» алынған.
Еліміздегі табиғатты қорғаудың ең басты саласы – мемлекеттік қорықтар. Қорық деп – барлық табиғи байлықтары кешенді түрде қатаң қорғалатын, арнайы белгіленген аумақты айтады. Қазіргі дүние жүзінде 2600 – ге жуық қорықтар бар. Қазақстан жерінде 9 мемлекеттік қорық ұйымдастырылған. Олар: Ақсу-Жабағылы,Алматы, Барсакелмес, Наурызым, Қорғалжын, Марқакөл, Үстірт, Батыс-Алтай, Алакөл.
Сарамандық жұмыс:Қазақстанның физикалық картасынан 9 қорықты тауып, Қазақстанның кескін картасында белгілеу.
.Жаңа сабақтан алған білімдерін пысықтау:«Мозаика» құрастыру ойыныжүргізіледі. Әр қатардан 2 оқушыдан шығарып, карточка сұрақтарына жауап алу.
1-сұрақ:Қазақстандағыбатыс бөлігі тұщы, ал шығысындағы бөлігі тұзды көл қалай аталады? (Балқаш)
2- сұрақ:Қостанай облысындағы реликтілі қарағай тоғайлары қорғауға алынған қай қорық? (Наурызым)
3- сұрақ:Адамның парықсыз әрекеті салдарынан көп жапа шеккен көлді ата? (Арал)
4- сұрақ: Реликтілі ускуч майқап балығы мекендейтін, оны сақтап қалу үшін әдейілеп қорық жасалған көл қалай аталады? (Марқакөл)
5- сұрақ: Қазақстанның ең байырғы қорығы қалай аталады? (Ақсу-Жабағылы)
6- сұрақ:Гербінде алма бейнеленген қай қала? (Алматы)
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=138#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен

text:
ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен 2.Орташа 3.Орташадан жоғары 4. Жоғары ҚБ: Мұғалім тарапынан жүретін бағалау «Ауызша мадақтау
Слайдар
Ашық сұрап-жауаптар
Сабақтыңсоңы
Екі түрлі түсініктеме күнделігі. Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан вертикаль сызықпен бөлу сұралады. Мәтінді оқу барысында олар:
Бөліктің оң жағына
Сол жағына
Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады.
Сол әсер еткен үзінділер жайлы пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.)
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
Рефлексия парағы
Үйге тапсырма
Үйге тапсырма: БАҚ-тан тіл туралы мақала оқып,өз пікірін дайындау
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=139#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=139#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


title: Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері - бет 13

text:
Басы
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру: 3 минут
Ұйымдастыру кезеңі
-Оқушылармен амандасамын. Оқушылардың зейінін шоғырландыру үшін шаттық шеңберін ұйымдастыру: «Көршіме бір тілек» әдісі бойынша әр оқушы көршілеріне бір сөзбен тілек айтып шығады.
-«Қиынды қағаз» әдісі арқылы топқа біріктіремін.
Үй тапсырмасы: «Миға шабуыл» әдісі бойынша сұрақтар қою
-
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қалыптастырушы бағалау
Кері байланыс
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|
Ортасы
|
Салыстыру әдісі әрбір аймақтың (елді,ауданды және т.б) өзіндік ерекшелігін, спецификасын, басқалардан айырмашылығы мен ұқсастығын көрсетуге мүмкіндік беретін дәстрүрлі және әмбебап географиялық әдіс.
Салыстыру әдісін қолдануда, біріншіден салыстыратын нысандардың арасында ұқсастықтар болуы шарт.
Екіншіден нысандардың басты ерекшеліктерін салыстыру қажет.
Салыстыру әдісін динамиеалық үрдістерді талдауға да пайдаланады. Мысалы, дүниежүзі халқының демографиялық үрдістерін талдауда.Сонымен қатар бұл әдіс дүниежүзінің әртүрлі аймақтарының экологиялық ахуалын салыстыруда қолданады.
Салыстыру әдісі әрбір аймақтың (елді,ауданды және т.б) өзіндік ерекшелігін, спецификасын, басқалардан айырмашылығы мен ұқсастығын көрсетуге мүмкіндік беретін дәстрүрлі және әмбебап географиялық әдіс.
Салыстыру әдісін қолдануда, біріншіден салыстыратын нысандардың арасында ұқсастықтар болуы шарт.
Екіншіден нысандардың басты ерекшеліктерін салыстыру қажет.
Салыстыру әдісін динамиеалық үрдістерді талдауға да пайдаланады. Мысалы, дүниежүзі халқының демографиялық үрдістерін талдауда. Сонымен қатар бұл әдіс дүниежүзінің әртүрлі аймақтарының экологиялық ахуалын салыстыруда қолданады
Тапсырма 1
а. Төмендегі картаны пайдалана отырып АДИ көрсеткіші жоғары, орташа және төмен үш елді таңдап ал.
ә. Осы елдердің АДИ көрсеткіштерін салыстыр. Салыстыруда осы АДИ көрсеткіштерін пайдалан. АДИ есебікезіндекөрсеткіштің 3 түріесептеледі:
1. Күтілетінөмірұзақтығы - ұзақөмірсүрубағаланады.
2. Ел халқының сауаттылық деңгейі (білім алуға жұмсалған жылдардың орташа деңгейі) және күтілетін білім алу ұзақтығы.
3. АҚШ долларын сатып алу қабілеттілігінің басымдығы бойынша жан басына шаққанда жалпы ұлттық табыс арқылы бағаланған өмір деңгейі.
б. Салыстыру көрсеткіштеріндегі айырмашылықтардың себебін көрсететін 3 дәлел жаз.
в. Осы АДИ көрсеткіші жоғары және төмен елдердің арасындағы айырмашылықтарды жоюға арналған 3 шешу жолын ұсыныңыз.
г. Осы елдердің АДИ көрсеткішінің болашақта өззгеруіне болжам жасаңыз.
|


title: Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

text:
Саралау: Оқушылардың тақырыпты теориялық тұрғыда жеңіл меңгеруі үшін және негізгі ойды толық түсінуін қолдау мақсатында мына тәсілдерді пайдаландым: 1.Бейнебаян көру , оқулықпен жұмыстану арқылы «Дереккөздер » арқылы сараладым.
2. Веендиограммасы, бинго әдісі арқылы қарқындылын сараладым. 3. «1минуттық әңгіме» арқылы әңгіме-диологқа түседі.
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=140#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты)_1:_2


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=140#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері - бет 141

text:
Ғаламдық экологиялық проблемада шешуде қолданылып жатқан әлемдік тәжірибеге талдау жасайды
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
«Ұйымдастыру. Сәлемдесу.
Суреттер арқылы сабақтың тақырыбы менмақсатын анықтау;
Сабақ мақсатымен, тапсырмалармен және бағалау критерийлерімен танысу.
Түйінді сөздерді дәптерге жазу және ұғымдарын талдау.
Парникті эффект
Қышқылды жаңбыр
Озон концентрациясының төмендеуі
Тұмша (смог)
Экожүйдегі циклдың бұзылуы
Әр ұғымның мәселеге айналуын жәнешығу себептерін талдайды.
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
Қол шапалақ
дидактикалық материалдар.
Интерактивті тақ
Ортасы
Ғаламдық экологиялық проблемалар - ғаламдық, аймақтық және ұлттық деңгейлерде айқындалған экологиялық проблемалар кешені. Зор геосаяси проблеманын экологиялық қауіптілігінің мынадай көріністері бар: табиғи экожүйенің бүлінуі, озон қабатының жұқаруы, атмосфераның, Әлемдік мұхиттың ластануы, биологиялық әралуандылықтың азаюы және т.б. Олар тек қана барлық елдердің қатысуымен, БҰҰ-ның басқаруымен шешілуі мүмкін. Экологиялық проблемалардың ғаламдығы оны шешу үшін барлық елдердің жігерін жұмылдыру қажеттігін тудырып отыр; қарудың барлық түрлерін азайтпай экологиялық дағдарыстан айырылу мүмкін еместігі; биосфераның жалпыға ортақ ластануына қарай ядролық соғыс ғана емес, тіпті жай соғысты жүргізудің мәнсіздігі; қазіргі өркениеттің технологиялық құрылымын қайта құру, өмір негізі болатын табиғатпен өзара іс-әрекеттің жаңа сапалы әдістері мен құралдарын жасау; қоршаған ортаны қорғау проблемасы бойынша БҰҰ органдары жұмысының тиімділігін арттыру және оларға төтенше өкілеттік беру. Ғаламдық экологиялық мәселелер қоршаған ортаның әр түрлі дәрежедегі ластануынан орын алады.
Қоршаған ортаның ластануы дегеніміз оған тән емес агенттердің енуі немесе бар заттардың концентрациясының (химиялық, физикалық, биологиялық) артуынан қолайсыз әсерлердің туындауын. Ластандырушы заттарға тек улы затар ғана емес, зиянды емес немесе ағзаға қажет заттың оптималды концентрациядан артық болуы да жатады.
Ластануды жүйенің тепе-теңдегін бұзатын кез келген агент ретінде бағалауға болады.
Ластану әр түрлі белгілері бойынша жіктеледі.
шығу тегі бойынша
табиғи және жасанды (антропогенді);
пайда болу көзіне байланысты:
а) өндірістік,ауыл шаруашылық,транспорттық және т.б;
ә) нүктелік (өнеркәсіп орнының құбыры),объектілі (өнеркәсіп орны), шашыраған (егістік танабы,бүкіл экожүйе),трансгрессивті (басқа аймақтар мен мемлекеттерден енетін);
әсер ететін ауқымына байланысты: ғаламдық,аймақтық,жергілікті;
қоршаған ортаның элементтері бойынша: атмосфера,топырақ, гидросфера және оның әр түрлі құрам бөліктері (әлемдік мұхит,тұщы су,жер асты сулары,өзен сулары және т.б.
әсер ететін жеріне байланысты: қала ортасы,ауыл шаруашылық ортасы,өнеркәсіп орындарының ішінде,пәтер ішінде және т.б;
әсер ету сипатына байланысты: химиялық (химиялық заттар мен элементтер),физикалық (радиоактивті,радиациялық жылулық,шу, электромагниттік),физико-химиялық (аэрозолдер),биологиялық (микробиологиялық және т.б);
әсер етудің периодтылығына байланысты (өнеркәсіп орындарының қалдықтары),екінші ретті (смогты құбылыстардың өнімдері);
тұрақтылық дәрежесі бойынша: өте тұрақты – жүз және мың жыл тұратын (азот,оттегі,аргон және басқа инертті газдар),тұрақты -5-25 жыл (көмірқышықыл газы,метан,фреондар),тұрақсыз (су буы,көміртегі тотығы,күкіртті газ,күкіртсутек,азоттың қостотығы,озон қабатындағы фреон).
Неғұрлым ластаушы зат тұрақты болса,оның қоршаған ортада жиналу эффекті жоғары.Кез келген ластаушы затты үш параметрі бойынша бағалауға болады: қоршаған ортаға түсетін көлеміне,улылығына және тұрақтылық дәрежесіне қарай.Мысалы,көмірқышқыл газының қолайсыз эффектісін оның қоршаған ортаға түсетін кқлеміне және ұзақ сақталу уақытына,олай болса оның жинақталуы және осыған байланысты парниктік эффектің пайда болуы қамтамвсыз етеді.
Өндірілетін ресурстардың тек 2-3%-ы ғана пайдалы өнім ретінде қолданылады,ал қалғаны қалдықтар (бос жыныс,шлактар және т.б.).
Адам қызметінің көңіл аударалық нәтижесіне қоршаған ортаға оған тән емес,тірі ағзалар үшін бөтен (ксенобиотиктер) заттардың шығарылуы жатады.Табиғатта 2 мыңдай бейорганикалық және шамамен 2 млн органикалық қосылыстар бар.Адам қазір 8 млн-нан астам қосылыстарды синтездей алады.Жыл сайын олардың саны бірнеше мыңға артып отырады.
Табиғат ресуртарын пайдалану жылулық ластанумен,яғни жер маңы кеңістігінде қосымша энергияның жиналуымен байланысты.
Биосфераның жылулық балансының бұзылуын атмосфераның шаңдануының артуы, өсімдік жабынының булануының өзгеруі,топырақ пен су қоймаларының бетінен ластануының өзгеруі қамтамасыз етеді.Мұнайлы қабықша булануды 20-30%-ға тежейді. Нәтижеде ғалымдардың болжауы бойынша ауаның орташа жылдық температурасы 1-3 С-ға артады. Ал мұның өзі биосфераның термодинамикалық немесе жылулық дағдырыс жаңдайына өтуіне әкеліп соқтыруы мүмкін.
№1 тапсырма. Елші әдісі.Қосымша
Әр топқа ақпараттар жазылған мәтін таратылады. Оқушылар толық, түсініп оқыған соң ішіндегі бір елші өзі танысқан мәліметтерді келесі топқа түсіндіреді.
1 топ Ғаламдықэкологиялықпроблемалар
2 топ Судыңластануы
3 топ Озон тесігі
4 топ Қышқыл жаңбыр
5 топ Атмосфераның ластануы


Мәтінді оқып, түсіндіріп болған соң қосымша сұрақтар қойылады.
1.Қазіргі ғаламдық экологиялық мәселелер қандай?
2.Атмосфера құрамын сипаттаңыз.
3.Озон қабатының жұқару себептері қандай?
4.Фреондар қандай зиян әкеледі?
5.Қышқылдық жаңбырлар түсу салдары қандай?
6.«Жылу эффектісі» мәнін түсіндіріңіз.
7.Смогтар типтерін атаңыз және олардың адам денсаулығына әкелетін зиянын көрсетіңіз.
8.Қандай заттар канцерогендер деп аталады?
9.Ауа ластануының алдын алу шараларын атаңыз.
Бағалау:
- Оқушылар келген елшінің түсіндіру сапасын бас бармақпен бағалайды.
№ 2 тапсырма.
Оқушыларға жаһандық проблемалар арасындағы байланысты зерттеуге тапсырма беріледі.
Оқушылар бір мәселенің екінші мәселенің тууына әсер ету тізбегін жасайды.
Бұл тапсырма постерге схема түрінде сызылып, басқа топтарға таныстырылады.
Биоалуантүрліліктің жойылуы (теңіздегі фауна мен флора)
Күн сәулесінің радиациясы (қатерлі тері ауруларының санын күрт арттыруға әсер етуі мүмкін.)
Ауаның ластануы (хлорфторкөміртек)
Денсаулықты сақтау (тыныс алу жүйесін зақымдайды, қандағы ерімейтін қосылыстардың пайда болуына алып келеді, бұл атеросклерозға әкеледі.)
Жаһандық жылыну (климат өзгерісі)
№3 тапсырма. Картамен жұмыс. Қосымша
100000 адамға шаққандағы ауа ластану әсерінен болған өлім саны бейнеленген карта берілген.
Картадан өлім саны аз және көп елдерді топтастырыу Мемлекеттер мәселелерді шешу жолдарын зерттеңіз
Бағалау:
- Оқушылар зерттеу нәтижелерін таныстырып, топтар бір бірін бағалайды.
Сабақты қорытындылау барысында мұғалімнің кері байланысы.Мұғалім сабақ барысында белсенді әрі жүйелі түрде жауап берген оқушыларды атап өтіп, бірін мақтап, екіншісіне ескерту жасап өтеді.
|
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|


title: Мәтінді оқып, түсіндіріп болған соң қосымша сұрақтар қойылады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=142#Бағалау:_-_Оқушылар_зерттеу_нәтижелерін_таныстырып,_топтар_бір_бірін_бағалайды.___Сабақты_қорытындылау_барысында_мұғалімнің_кері_байланысы.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=142#Бағалау:_-_Оқушылар_келген_елшінің_түсіндіру_сапасын_бас_бармақпен_бағалайды.__№_2_тапсырма.


title:
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»

Бағалау парақшасын толтырады.

ҚБ Бағдаршам

text:
Басы
|
Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.
Сабақты бастамас бұрын топқа бөліп алу
Сыныптағы бала санына қарай бөлу
Әр оқушы өзіне ұнаған түсті алады
Суреттерінде не бейнеленгенін сипаттайды
Берілген суреттерді біріктіріп, мәтін құрастырады.
Өткен сабақты пысықтау:
Ой шақыру»
Озон қабатының жұқаруы, жылыжай эффектісі немесе Арал теңізінің тартылуы т.б. сияқты экологиялық проблемаларды неге ғаламдық проблемаларға жатқызамыз?
Оқушылар қысқа түрде өз жауаптарын ортаға салады
Оқушылар жұпта талқылайды, қалаулары бойынша ойларымен бөліседі. Сабақ мақсатымен таныстырылады
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|
Ортасы
|
Озон қабатының (озоносфераның) бұзылуы.
Атмосферадағы озонның мөлшері бар болғаны 0,004%-ды құрайды. Стратосферада (10-50 км биіктіктегі) қалыңдығы 2-4 мм-ді құрайтын қабат. Атмосферада электр зарядтарының, Күннің ультракүлгін радиацияларының әсерінен оттегінің молекуласынан (02) озон молекуласы (О3) түзіледі. Озон қабаты биосфераның жоғарғы шекарасы болып есептеледі. Одан жоғары орналасқан қабаттарда тіршілік нышаны білінбейді. Жер бетіндегі барлық организмдердің тіршілігіне қауіпті Күннің өте қысқа ультракүлгін сәулелерін сіңіріп отыруына (6500 есе) байланысты озон қабатын «қорғаныш қабаты» деп те атайды. Озон қабатының 50%-ға бұзылуы ультракүлгін радиацияларды 10 есеге көбейтеді. Озон қабатынан күннің ұзын толқынды ультракүлгін сәулелері (290-380 нм) өтіп кетеді. Біраз мөлшерде тіпті бұл сәулелер адам үшін пайдалы да: терімізді қарайтып күйдіреді, организмнің қорғаныштық қызметі артады. Тал түсте ультракүлгін сәулелердің концентрациясы көп болғандықтан, күнге күйіп қыздырыну процесін шаңқай түске дейін жүргізген жөн.
Озоносфераның бұзылуы орны толмас жағдайларға, тері ісік ауруының күрт көбеюіне, көз катарактасына, жүйке жүйесінің әлсіреуіне, мұхиттағы планктонның жоғалуына, өсімдіктер мен жануарлар әлемінің мутациясына алып келеді.
1980 жылдары Антарктидадағы ғылыми жұмыс станцияларында жүргізілген зерттеулерден атмосферадағы озон құрамының төмендегені байқалған. Осы құбылыс- «озон тесігі» деген атау алды. 1987 жылдың көктемінде Антарктиданың үстіндегі «озон тесігі» барынша үлкейіп, оның ауданы шамамен 7 млн км² -ді құрады, яғни, ауадағы мөлшері қалыпты нормадан 30-50%-ға төмендеген. Антарктидадағы бұл құбылыс қыркүйек- қараша айларында байқалып, маусымның басқа кездерінде озонның мөлшері нормаға жақын болады. Кейін анықталғандай, атмосферадағы озонның мөлшері Солтүстік жарты шардың орта және жоғары ендіктерінде қыс-көктем (қаңтар-наурыз) айларында, әсіресе Европа, АҚШ, Тынық мұхит, Ресейдің европалық бөлігінде, Шығыс Сібір, Жапония үстінде жылдан- жылға азайып келеді. 1992 жылы Оңтүстік Америка құрылығы мен оған жақын кеңістіктерде озон құрамының айтарлықтай төмендегені (50%-ға) тіркелді. 1995 жылы көктемде Арктиканың озонды қабаты шамамен 40%-ға дейін азайған. Сонымен бірге Канаданың солтүстік аудандарында және Скандинавия түбегінің, Шотландия аралдарының, Қазақстанның, Якутияның үстінде «мини-тесіктер» қалыптасқаны тіркелген. Озон қабатының бұзылуы, яғни, «озон тесігінің» пайда болуы биосферада елеулі өзгерістер тудыруы мүмкін. Сондықтан бұл жағдай күрделі экологиялық мәселенің бірі. Озон қабатының бұзылу процесіне ғарыштық аппараттар, дыбыстан да жылдам ұшатын ұшақтар және ондағы толық жанып бітпеген отын өнімдері және ядролық жарылыстардан бөлінген заттар әсер етеді.
Алайда озон қабаты үшін ең қауіпті заттар - үй тұрмысы мен өнеркәсіпте пайдаланатын мұздатқыштар мен аэрозольді баллондарда пайдаланатын фреондар. Осы заттар атмосфераның жоғарғы қабаттарына көтерілгенде қарқынды түрде озонды бұзатын хлор немесе басқа галогендердің атомын түзетін фотохимиялық ыдырауға ұшырайды, ал олар әрі қарай озонның оттегіне айналу процесін жылдамдатады. Дүние жүзі бойынша шамамен 1,3 млн тонна озон ыдыратушы заттар өндіріліп отырған. Оның 35%-ын АҚШ, 40%-ын Европа елдері, 10-12%-ын Жапония, 7-10%- ын Ресей өндіреді.
Озон қабатының бұзылуы адам денсаулығы мен қоршаған ортаға өте зиян екендігі ресми түрде де айтылуда. Озон қабатын сақтау үшін халықаралық келісімдер қажет. 1987 ж. Монреаль хаттамасында фреондарды өндіру және пайдалануды бақылау жайында 70 мемлекет арасында келісім жасалды. Ол құжат бойынша озон қабатына қауіпті фреондарды өндіру 2010 жылға дейін тоқтатылуы керек болатын.
Оқушылар топта берілген ғаламдық экологиялық проблемаға таңдау бойынша шағын зерттеу жүргізеді. Мәтін таратылады және мәтін бойынша постер жасайды.
1 топ: Озон қабатының жұқаруы
2 топ: Жылыжай әсері
3 топ: Қышқыл жаңбыр
) Жұмысты бастамас бұрын мұғалім оқушыларға географиялық заңдылықтарды еске түсіреді
1.Тұтастылық заңдылығы
2.Энергия және зат алмасу заңдылығы
3.Ырғақтылық заңдылығы
4. Зоналылық заңдылығы
Дескрипторлар:
Ғаламдық экологиялық проблема туралы 3 негізгі ақпарат береді
Ғаламдық экологиялық проблеманың пайда болу себептерін атайды
Геоэкологиялық үрдісте бір географиялық заңдылықтың өзгерісін түсіндіреді
Ғаламдық экологиялық проблемада шешуге қатысып жатқан халықаралық ұйымдар мен келісімдерді анықтайды
Әлемдік тәжірибенің ғаламдық мәселені шешудегі рөлін бағалайды
Оқушылар постерді ортаға шығып, қорғайды.
Өзара бағалау. Топтар бір-бірінің жұмыстарын бағалайды
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=143#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен

text:
ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен 2.Орташа 3.Орташадан жоғары 4. Жоғары ҚБ: Мұғалім тарапынан жүретін бағалау «Ауызша мадақтау
Мәтінмен бірге қосымша «Озон тесігі» немесе «Жылыжай әсері» туралы бейнефильм көрсетуге болады Бейнефильм: «Озон қабаты»
https://www.twig-bilim.kz/kz/film/the-ozone-layer
Екі түрлі түсініктеме күнделігі. Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан вертикаль сызықпен бөлу сұралады. Мәтінді оқу барысында олар:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=144#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=145#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=145#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты)


text:
1: 2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Географиялық заңдылықтарды ғаламдық экологиялық мәселелерге әсерін талдауға дағдыландыру
Экологиялық мәселелерді шешудегі әлемдік тәжірибені зерттеуге үйрету
Бағалау критерииі
ормандардың кесілуі жылыжай эффектісінің әсеріне мысал келтіре алса
шөлдердің ұлғаюының себеп-салдарын атай алса
жергілікті жердегі апаттар табиғи компонттерге әсерін ұсына алса
Су айналымы қышқыл жауынның қоршаған ортаға әсерін сипаттай алады


title: Сабақтың кезеңі/ уақыты - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Басы
|
Оқушылармен амандасу;
Оқушыларды түгендеу;
Психологиялық ахауал туғызу.
Көңіл күйлерің қандай? Енді жақсы көңіл күймен сабағымызды бастайық
Сыни тұрғыдан ойлауға «Түрткі, сынақтан өткізу, қайта бағыттау» сұрақтары
Қызығушылығын ояту:«Суреттер сөйлейді» . Суртеттегі тақырыпты ашу.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру
Оқу мақсатымен, тілдік мақсатпен танысады;
Жетістік критерийлерін болжайды;
Жетістік критерийлерімен танысады.
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
«Кіру билеттері»
|
http://bestreferat.kz/extra_rkd/show/59
|
Ортасы
|
Мұғалім АКТ-ны қолдана отырып оқушыларға географиялық заңдылықтар туралы түсіндіреді.
Мұғалім оқушыларға ғаламдық, аймақтық экологиялық мәселелерді жіктеуге тапсырма береді.
Топтық жұмысқа арналған мәтіндер
Дамыған дүниежүзі елдерінің экологиялық мәселені шешу жолдары
Фиторемедиация- қазіргі кезде қоршаған ортаның мәселесін шешуде қолданады. Ластанған топырақты тез өсетін өсімдіктер арқылы тазарту. Табиғатта берілген тазалау түрін қолдану барысында ешқандай құрылғылар және жұмыс ресурстарын қолданудың қажеті жоқ. Сонымен қатар жерді жырту және судан тазалау керек емес.
АҚШ-та фиторемедация тәсілі бойынша тез өсетін өсімдіктерді сынап, мырыштан ластанған жерді тазарту арқылы қолданады. Сонымен қатар АҚШ-та жапырағы көп өсетін өсімдіктерді егу арқылы күкіртқышқылынан тазартады.
Швецияда ақпа суларды және қоқыс тастайтын орындардағы сұйықтықты қайта өңдеуде қолданады. Қалалық тазалық бөлімдері кір суды ағаштарды маңайына төгеді. Одан кейін осы ағаштарды ұсақтап биоотын ретінде қолданады. Бұл токсинді суды заласыздандырудың қарапайым тәсілі. Егер оны тазаламаған жағдайда, жер асты суымен қосылып су көздерін ластайды.
Бельгия елінде зауыт фабрикалардың маңына тез өсетін ормандарды отырғызады. Олар ауадағы хлорды өзіне сіңіреді. Оның бір жапырағы 200-250 г хлорды жұтуі мүмкін.
Жапония және Исландия елдері жанартаулық аймақтар болғандықтан гейзердің суын үй жылытуда қолданады. Мысал ретінде Исландия елінде бес жылуфикациялық геотермальдік электростанциялар 570 МВТ энергия өндіреді. Бүкіл елдің 25 % ын қамтамасыз етіп отыр.
Оқушылар өздерінің жазғандарын оқиды, мұғалім кері байланыс береді.
Оқушылар географиялық қабықтың өзгеруіне әсер ететін ғаламдық, аймақтық, жергілікті экологиялық проблемаларды анықтайды.
Оқушылар өздерінің жазғандарын оқиды, мұғалім кері байланыс бере отырып мәселені терең қарастырады.
Мұғалім оқушыларға сұрақ қояды. Бүгінгі таңда ғаламдық, аймақтық мәселелерді шешіп жатқан елдергі мысал келтіріңдер? Оқушылар өздерінің жауаптарымен бөліседі.
Оқушылар ғаламторды және берілген мәтіндерді қолдана отырып АҚШ, Швеция, Бельгия, Жапония, Исландия елдері экологиялық мәселені шешудегі тәжірибесін зерттейді.
Төмендегі кестені қолдана отырып, берілген сұрақтар бойынша талдау жүргізіңіздер
Елдер
|
Экологиялық мәселені шешудегі ғылыми-техникалық үрдіс
|
Канада, АҚШ, Жапония
|
Пеллет (гранула) – торф, ағаш шіріндісінен алынатын биоотын.
Сұйық биоотын– қант құрағынан, рапс, жүгері, соя, жануар майынан алынады.
Биогаз– метан мен СО2 тұратын биомассаның шіруінен алынатын газдар
|
Жапония, Сингапур
|
экологиялық таза сутегімен жүретін автокөліктерді шығару жоспарлануда.
Кәдімгі судан арнайы сутегіні бөліп алатын қозғалтқыштарды шығару және оны автоиндустрияда қолдану болып табылады.
|
1.Экологиялық мәселені шешуде ғылыми техниканың маңыздылығын сипаттаңыз___________________
2. Ғылыми-техникалық прогрестің жолымен экологиялық мәселені шешіп жатқан елдерге мысал келтіріп, себеп -салдарын түсіндіріңіз_________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
3. Экологиялық таза өнімді алу технологиясын түсіндіріңіз______________________________________
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=147#Психологиялық_ахауал_туғызу._Көңіл_күйлерің_қандай_Енді_жақсы_көңіл_күймен_сабағымызды_бастайық_Сыни_тұрғыдан_ойлауға


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=147#Топтық_жұмысқа_арналған_мәтіндер_Дамыған_дүниежүзі_елдерінің_экологиялық_мәселені_шешу_жолдары


text:
Сабақты бекіту: 1.Географиялық білім көздеріне нелер жатады?
2.Жергілікті жерді танып білу үшін қандай құралдарды қолданамыз?
3.Жергілікті жердің табиғатын білу қаншалықты маңызды деп ойлайсың?
Қаншалықты түсінгенін, түсінбеген жерін, жіберген қателіктерін күнделікке толтыру. (5мин)
Не үйрендім?
Не қиын болды?
Түсінбеген жерім
Бақылаушының бағалау парағы Рефлексия Оқушы мен мұғалім кері байланысы. Өз-өзін бағалау ауызша жүзеге асады. Оқушылар мына сұрақтарға жауап бере отырып, сабақта туындаған ойларын тізбектейді:
Алдымен біз былай деп ойладық.....
Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=148#Бақылаушының_бағалау_парағы_Рефлексия_Оқушы_мен_мұғалім_кері_байланысы._Өз-өзін_бағалау_ауызша_жүзеге_асады.


title: Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері - бет 149

text:
Бөлім
|
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні
|
|
Сынып
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Ғаламдық экологиялық проблемаларды шешудегі әлемдік тәжірибе
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.3.2.9 ғаламдық экологиялық проблемаларды шешудегі әлемдік тәжірибені зерттеу
|
Сабақтың мақсаты
|
- Экологиялық таза өндірістік жобаларға сипаттама береді
- Экологиялық таза өндірістік жобаларды ұсынады
|
Бағалау критерииі
|
Экологиялық таза өндірістік жобаларға сипаттама береді
- Экологиялық таза өндірістік жобаларды ұсынады
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру: 3 минут
Ұйымдастыру кезеңі
-Оқушылармен амандасамын. Оқушылардың зейінін шоғырландыру үшін шаттық шеңберін ұйымдастыру: «Көршіме бір тілек» әдісі бойынша әр оқушы көршілеріне бір сөзбен тілек айтып шығады.
-«Қиынды қағаз» әдісі арқылы топқа біріктіремін.
Үй тапсырмасы: «Миға шабуыл» әдісі бойынша сұрақтар қою
- Мұғалім әр топ мүшелеріне қаламдарын ортаға қоюын сұрайды. Мұғалім таңдаған қалам иесі сұраққа жауап береді. Жауап бере алмаса топ мүшелері көмектеседі
Табиғи қорлар дегеніміз не?
Табиғат ресурстарына нелер жатады?
Табиғат ресурстары нещеге бөлінеді?
Өз өлкеңде қандай табиғат қорлары бар және олар қалай пайдаланылады?
Табиғат ресурстарын тиімді пайдалануға қандай үлес қоса алар едің?
Отын –энергетикалық қорларға нелер жатады?
Табиғатты тиімді пайдалану. Адам экологиясы. Адам тіршілігі үшін экологиялық қолайлы және қолайсыз аудандар
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қалыптастырушы бағалау
Кері байланыс
|
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
|
Ортасы
|
Мұғалім үш топқа мәтінді бөліп береді. Мазмұнын түсінген соң өзара бір-біріне айтып талқыға салады.
Оқушылар берілген мәтінді оқып шығып, топ ішінде талқыға салады. Өзара біріне-бірі түсіндіреді.
« Постер қорғау»
Берілген мәтін бойынша постер салып, қорғауды тапсырады
Оқушылар мәтін бойынша өз ойларын постерге түсіріп, қорғайды.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=149#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title: Адамның даму индексі картасы, 2017 жыл

text:
Адамның даму индексі картасы, 2017 жыл
0,900 және жоғары 0,850–0,899 0,800–0,849 0,750–0,799
0,700–0,749 0,650–0,699 0,600–0,649 0,550–0,599
0,500–0,549 0,450–0,499 0,400–0,449 0,350–0,399
0,300–0,349 0,300 төмен Мәлімет жок
Тақырып
|
Тапсырма
|
Бағалау критерий
|
Арнайы статистикалық деректерді қолдана отырып салыстырады.
|
1а.
|
Картадан АДИ ккөрсеткіштері әртүрлі елдерді анықтай алады.
|
1ә.
|
Елдердің АДИ көрсеткіштерін салыстыра алады.
|
1в.
|
АДИ көрсеткіші төмен елдерге шешу жолдарын ұсына алады.
|
1г.
|
Елдердің АДИ көрсеткіштерінің өзгерісіне болжам жасай алады
|
|
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Қолдану» дағдысы - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
«Қолдану» дағдысы. Кескін картамен жұмыс.
Ең ауыр жағдайда тұрған қалаларды кескін картаға түсіреді.
Кескін картаға: Тараз, Теміртау, Алматы, Шымкент, Балқаш, Риддер, Өскемен, Хромтау, Екібастұз, Қарағанды қалаларын түсіреді
«Талдау» дағдысы. Бейнеролик
«Қазақстанның тұрмыстық қалдықтармен ластануы»
Мұғалім оқушыларға осы бейнероликті талқылауды ұсынады.
. Картамен жұмыс Ғаламдық зкологиялық аймақтардың таралу аймағын картадан көрсетіңіз
Бағалау критерийі
Дескриптор
-Ғаламда таралған экологиялық аймақтарды анықтайды, таралу аймағын картадан көрсетеді.
- Суреттерден Ғаламда таралған экологиялық анықтап атайды;
Қосымша тапсырма: Жергілікті жерде орын алатын экологиялық проблемаларды ата.
ІІ. Топтық жұмыс. «Ойлан, бірік, бөліс!» әдісі.
Тапсырма: Оқушылар озон қабатының жұқаруы, табиғи ортаның ластануы жайында айтады.Оқушылар ойына келген жауаптарды немесе идеяларды барынша көп жазады. Одан кейін олар өз идеяларын әріптестерімен біріктіреді. Мұғалім бүкіл сыныптың идеяларын талқылауды бастайды
Бағалау критерийі
Дескриптор
- Озон қабатының жұқаруы жайында айтады.
-Табиғи ортаның ластануына сипаттама береді
-Озон қабатының жұқаруы жайында айтады.
-Табиғи ортаның ластануына сипаттама береді


title: ҚБ. «Сэндвич» - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
ҚБ. «Сэндвич» әдісі арқылы өзара бағалау
Саралау ( дереккөз, диалог және қолдау көрсету)
ІІІ. Топтық жұмыс: «Фишбоун» әдісі
Тапсырма: Экологиялық мәселелерден сақтану шараларын ұсыңыз.
Бағалау критерийі
|
Дескриптор
|
Сақтану шараларын ұсынады
|
- Ғаламдағы еліміздегі экологиялық мәселелерді анықтай алады;
-Себептерін түсіндіріп, талдайды;
-Олардан сақтану жолдарын ұсынады;
- Қорытынды тұжырым айтады
|
ҚБ «Екі жұлдыз бір тілек» арқылы топтар бағалайды
|
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Бағалау критерийлер
1.Ертегідегі негізгі кейіпкерлердің портретін жинақтайды.
2.Кейіпкердің образына қызмет етіп тұрған маңызды әрекеттерін талдайды.
3.Жинақталған ақпараттар негізінде кейіпкер образына қатысты өз көзқарасын білдіреді
Дескрипторлар
1.Әр оқушы ертегіден өзіне тиісті кейіпкерлердің портретіне қатысты сөз тіркестері мен сөйлемдерді анықтайды.
2.Әр оқушы кейіпкердің ең маңызды үш әрекетін анықтайды
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
Ашық сұрап-жауаптар
|


title: Кері байланыс - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Басы
|
Мұғалім қолайлы психологиялық климат орнату мақсатында оқушыларды шеңберге тұрғызып, бір-бірлеріне тілек білдіртуді ұйымдастырады, сабақтың тақырыбы мен оқыту мақсаттарымен таныстырады.
)«Ой шақыру»
Қазіргі кезде экологияға инновациялық технологияларды енгізу қаншалықты маңызды?
Қандай экологиялық инновациялық технологияларға мысал келтіре аласыз?
Оқушылар теңіздің тартылуы жайында жеке ойланып, қалаулары бойынша ойларымен бөліседі.
Мұғалім сабақтың тақырыбын болжауды сұрайды. Тақырып ашылғаннан кейін, сабақтың мақсаттары таныстырылады.
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
Слайд 6-7
Дидактикалық материалдар №1
|
Ортасы
|
Жалпы сұрақ: ҒТП дегенімізді қалай түсінесіздер?
Бұл робот Италияда қоқыстарды жинау және ауаның тазалағын бақылау мақсатында жасалған.
Еуропалық ғалымдар тобы жасап шығарған Dustbot құрылғысы - қала көшелерін бақылауға, қоқысты жинауға және ауаның ластануы бойынша мониторинг жүргізетін, дөңгелегі бар робот ретінде дүние жүзіне таныстырылды.
Үлкен қалалардағы қоқыстан тазарту инфрақұрылымына Dustbot құрылғысын енгізу, әсіресе өте көп тар көшелері бар Еуропаның қалаларында тиімді. Бұл құрылғы қала басшылығына ең болмаса кейде қала көшелерінде өздерінің үлкен көлемдерімен қиындық туғызатын және қоршаған ортаны зиянды қалдықтармен ластайтын стандартты қоқыс таситын машиналардан бас тартуға мүмкіндік береді
Синтетикалық ағаш глобального потепления
АҚШ ғалымдары кәдімгі ағаштан 1000 есе көп көмірқышқыл газын сіңіретін қабілеті бар ерекше «синтетикалық ағаш» жобасын жасап шығарды. Ағаштың жел соққан кездеСО2 молекулаларын ұстап қалатын пластмасса «жапырақтары» бар. Кейін сіңірілген СО2тығыздалады, салқындайды және сұйытылған күйінде сақталады. «Синтетикалық ағаш» жұмысы
қазіргі уақытта кейбір химиялық зауыттарда пайдаланылатын газ тәріздес газды ұстау әдістерінің, сондай-ақ көмірді жағу станцияларында қолданылады. «Синтетикалық ағашты» кез-келген жерге орналастыруға болады және ол тәулік бойы 24 сағат жұмыс жасайды
«Кездесу» әдісі
Оқушыларға 6 экологиялық инновациялық технологиялар туралы қысқаша ақпарат беріледі. Ақпаратпен танысып болған соң, әр жұп басқа жұпқа түсіндіреді
Дескрипторлар:
Инновациялық технологияға қысқаша сипаттама береді
Технологияның жұмыс жасау жолымен түсіндіреді
Технологияның маңыздылығына баға береді
Өзара бағалау. Оқушылар бірін-бірі бағалайды
Жалпы сыныпқа сұрақтар:
Сіздер танысқан инновациялық технологиялардың ең тиімдісі қайсы?
Қазақстанға ең қажетті технологияны атаңыз және себебін түсіндіріңіз
Оқушылардың пікірлері сұралады
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен

text:
Саралау: Оқушылардың тақырыпты теориялық тұрғыда жеңіл меңгеруі үшін және негізгі ойды толық түсінуін қолдау мақсатында мына тәсілдерді пайдаландым:
1.Бейнебаян көру , оқулықпен жұмыстану арқылы «Дереккөздер » арқылы сараладым.
2. Веендиограммасы, бинго әдісі арқылы қарқындылын сараладым.
3. «1минуттық әңгіме» арқылы әңгіме-диологқа түседі.
|
Сабақ өң бойында оқушыларды алға жетелеу мақсатымда, мадақтап, қолдап отырдым. Оларды дескриптор бойынша, смайликтер, «толық ай, жарты ай, жаңа ай», от шашу әдістерін пайданаландым.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=153#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=153#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=153#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Бөлім
|
|
Педагогтың аты-жөні
|
|
Күні
|
|
Сынып
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Қазақстанның экологиялық проблемалары
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.3.2.11 Қазақстан аумағын экологиялық тұрғыдан аудандастыру
|
Сабақтың мақсаты
|
Оқушылар Қазақстан территориясын экологиялық жағдайына қарай аудандастырып, экологиялық проблемалардың оны шешу жолдарын ұсынады
|
Бағалау критерииі
|
Қазақстан территориясын экологиялық жағдайына қарай аудандастырады
Қазақстандағы экологиялық жағдайы нашар және жақсы аймақтарды анықтайды
Қазақстандағы экологиялық проблемалардың шешу жолын ұсынады
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
«Ұйымдастыру:оқушыларменамандасу.түгендеу
Арқаға сурет тренингі арқылы оқушылар ортаға шығып жағымды ахуал туғызу
Топқа бөлу.Жетондар арқылы 4топқа бөлу:Еуразия материгінің географиялық обьектілері арқылы бөлу.
Әр топ өз топбасшыларын тандайды. Топ ережелерін сақтайды
Ой шақыру»
Оқушыларға тақтадан Арал теңізінің тартылуы туралы сурет көрсетіледі. Оқушылар теңіздің тартылуы жайында жеке ойланып, қалаулары бойынша ойларымен бөліседі.
Оқушылар қысқа түрде өз жауаптарын ортаға салады
Мұғалім сабақтың тақырыбын болжауды сұрайды. Тақырып ашылғаннан кейін, сабақтың мақсаттары таныстырылады
|
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
|
Қол шапалақ
|
дидактикалық материалдар.
Интерактивті тақ
|
Ортасы
|
; Оқушылар жұпқа бірігіп, кескін картаға Қазақстан территориясын алдыңғы білімдерін пайдаланып, экологиялық жағдайы бойынша аудандастырады және осылай аудандастырудың себебін түсіндіреді.
- қанағаттанарлық;
- алаңдаушылық;
- дағдарысты;
- сын көтермейтін (нашар)
Дескрипторлар:
4 деңгей бойынша 1 мысалдан келтіреді
Әр мысалды 1 себеппен түсіндіреді
Экологиялық аудандарды кескін картаға белгілейді
Өзін-өзі және өзарабағалау.
Жұпта картаны дайын жауабымен тексереді
Себептері бойынша бір-бірінің пікірін бағалайды немесе мұғалім кері байланыс береді
Оқушылар топта Қазақстандағы бір экологиялық проблеманың шешу жолын ұсынады.
Дескрипторлар:
кемінде 2 шешу жолын ұсынады
Шешім нақты болу керек (факт келтіру керек)
Өзара бағалау. Оқушылар бір-бірін пікір алмасу арқылы бағалайды
) Тақтадан жалпы экологиялық мәселелердің шешу жолдары көрсетіледі
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=154#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты)_1:_2


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=154#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=154#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Суреттермен жұмыс(Қосымша №1)

text:
Суреттермен жұмыс(Қосымша №1)
«Таным таразысы»
Бұл суреттерден қандай ортақ ой түйіндеуге болады?
Неліктен экологиялық проблемалар туындайды?
Олар қай уақытта апатқа айналады?
Экологиялық проблемалар Қазақстанның қай жерінде орналасқан?
Неліктен бұл мәселелер ғаламдық деңгейде қаралуда?
Оқушылар осындай проблемалары бар негізгі аймақтары белгіленген Қазақстанның картасы бойынша пікір айтады.Мұғалімнің кейбір ұғымдарды ашып айтып түсіндіруі.
III. Кім алғыр?
«Қоршаған ортаны қорғау туралы» заң қай жылы қабылданды?(1997 жылы)
Қоршаған ортаның жағдайын бақылау, байқау, бағалау мен болжаудың кешенді жүйесі қалай аталады?(Мониторинг)
Әлеуметтік экология қандай жүйені зерттейді?
(Қоғам- қоршаған орта)
Қорықтар дегеніміз не?
(Мемлекеттік қорғауға алынған аумақтардың жиынтығы)
Қазақстанда неше қорық бар?
Экологиялық апат аймақтарын ата?
(Арал өңірі мен Семей ядролық полигоны)
Қазақстандағы табиғаты тамаша аймақтар.
(Бурабай, Баянауыл, Сарыағаш)
Қызыл кітап ең алғаш рет қай жылы шықты?
(1978 жылы)
Экология сөзі қандай мағынаны білдіреді?
( лат. оіkos – үй, баспана; logos – ілім – жеке организмнің қоршаған ортамен қарым-қатынасы.)
№1 тапсырма:Бейнебаянды пайдалана отырып, төмендегі кестені толтырыңыздар.
Қазақстандағы экологиялық апатты аймақтар
|
Апатты аймақтардың пайда болу себептері,салдары
|
1.
|
|
2.
|
|
3.
|
|
4.
|
|
№2 тапсырма: Кейс әдісі арқылы мәтінмен жұмыс.Арал теңізі. Талқылаудың нәтижелері тіркеліп отыру үшін, мақсатты түрде топтарға төмендегі көрсетілген шаблон түрін ұсынуға болады:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: (Қосымша №2,3) - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
(Қосымша №2,3) №3 тапсырма. Нақты бір «апат» немесе дағдарыс аймағын таңдайды. Мысалы:Каспий теңізі мен жағалауы, Байқоңыр ғарыш айлағы,Семей полигоны, ірі кәсіпорындар шоғырланған қалалар.
Апат туралы баяндайтын газет мақаласын жазу қажет.
Нәтижелерді реттеу үшін қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді стратегиялар әзірлеу.
Экологиялық апатты аймақтар туралы инфографика құрастыру
№1. Суреттермен жұмыс.
Қосымша №2 Бейнебаянмен жұмыс. (https://www.youtube.com/watch?v=M1P-9HPsffU) Қосымша №3. Кейс әдісі арқылы мәтінмен жұмыс.
Арал теңізі.
Арал тенізі - Қазакстанның інжу-маржаны, шөл белдеміндегі бірден-бір көгілдір су айдыны еді. Оның апатқа ұшырағанға дейінгі көлемі -1066 км2, тереңдігі - 30-60 метр, тұздылығы - 10-12 % болған. Қойнауы кәсіптік бағалы балықтарға бай, жағасы қоға мен қамысты теңіз еді. Сол кездерде жылына 50-150 мың балық ауланса, теңіз жағасынан едәуір мөлшерде бұлғын терісі игерілген.
Арал өңірінің тұрғындары 1970 жылдарга дейін әлеуметтік-экономикалық тұрғыда жақсы қамтамасыз етілген тіршілікке көшті. Теңіз өңіріндегі елді мекендерде 17 балық колхозы, 10 балық өңдейтін зауыт және 2 балык комбинаты тұрақты жүмыс істеген.
1960 жылдардан бастап Арал өңірін игеру қолға алынды. Осы аймақтағы игерілетін жер көлемі бұрынғыдан Өзбекстан мен Тәжікстанда 1,5, Түрікменстанда 2,4, Қазақстанда 1,7 есеге өсті. Ал Әмудария мен Сырдария бойындағы халықтың саны 1960-1987 жылдар аралығында 2,2 есеге артты. Халық санының өсуіне орай суға деген кажеттілік те артты. Осыған орай, 1970-1980 жылдар аралығында Аралға құйылатын су мөлшері азайды. Оның негізгі себептері - антропогендік факторлар еді. Екі өзен бойындағы суды мол қажет ететін күріш пен мақта өсіру ісі қарқындап дамыды (Шардара).
Оның үстіне ауыл шаруашылығының басқа да салалары барынша дамыды. Өзен бойлары игеріліп, суды ысырапсыз пайдалану жүзеге асты. Мәселен, Аралға 1960-1965 жылдар арасында 44 мың м3 су кұйылса, бұл көрсеткіш 1974-1978 жылдары 13 мың м3, ал 1990 жылдары екі есеге қысқарды. Нәтижесінде, Арал теңізінің деңгейі 23 метрге дейін төмендеп, оның су айдыны 30-200 км-ге дейін қусырылды. Судың тұздылығы 40 пайызға дейін артты. Оның үстіне екі өзен бойындағы шаруашылықтарда тыңайтқыштар мен химиялық препараттарды қолдану бұрын-соңды болмаған керсеткішке жетті. Тыңайтқыштарды қолдану 10-15 есеге ескен. Осындай антропогендік факторлар Арал өнірін экологиялық апатқа ұшыратты. Құрғап қалған теңіз түбінен жыл сайын айналаға зияндылығы өте жоғары 2 млн. тұзды шаңдар көтеріліп, желмен тарай бастады. Сонымнн, Арал апатына себеп болған факторлар:
- жергілікті жердің тарихи-табиғи ерекшеліктерін ескермеу;
- ауыл шаруашылығын дұрыс жоспарламау, судың қорын есепке алмау;
- суды өте көп қажет ететін күріш, мақта дақылдарын барынша көбейтіп жіберу;
- жерді игерудің агротехникалық шараларын сақтамау және суды үнемді пайдаланбау;
- табиғат ресурстарын пайдаланудағы жіберілген қателіктер мен оны меңгерудің ғылыми тұрғыдан негізделмеуі болып табылады.
Осы аталған фактілер Арал теңізі экожүйесіндегі тіршілік атаулыны экологиялык дағдарысқа әкелді. Бұл жағдайлар адам баласының қолдан істеген қателігі ретінде дүние жүзіне белгілі болды.


Қосымша №4. Жұмыс жасауға арналған шаблон
Проблема № 1: _____________________________________________________
Проблема № 2: ____________________________________________________
Проблеманың пайда болу себептері:
_________________ ________________________ ________________________
Ағымдағы жағдайы: _____________________________________________________
Проблеманың шешу жолдары:
Арнайы ресурстар арқылы жаңа тақырыпты талдайды
Жұп бойынша
Жеке, өзара тақырыпты түсінгендерін мұғалімге қол көтеру арқылы білдіреді
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ өзін өзі бағалау
ҚБ «Бәрекелді,әттеген-ай»
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
|
http://ikitap.kz/audiobook/5189-kerqula_atty_kendebaj/5189-kerqula_atty_kendebaj
аудиокітап
Алты томдық «
|
Сабақтыңсоңы
|
Сабаққорытындысы.
Тапсырма. “Эссе” әдісі.
Оқылған мәлімет бойынша өз ойларына талдау жасау
Дескриптор:
-Эссе жазады
-Талдау жасайды
Бағалау:"қол шапалақтау",
"Мадақтау"
Қорытындылау. Топтастыру әдісі бойынша экологиялық аймақтардың алдын алу немесе шешу жолдарын ұсыну.
Оқушылармен бірігіп мынадай қорытынды жасалынады.
1. Өндіріс орындарында біртіндеп тазалаушы қондырғыларды орнату.
2. Зияны аз деген отын түрлерін пайдалану.
3. Қалдықсыз технологияға көшу.
4. Табиғи байлықты тиімді пайдалану.
5. Флора мен фаунаның жойылып кетуінен сақтайтын іс-шараларды жедел түрде ұйымдастыру.
6. Ағаштарегу.
7. Табиғат тазалығын сақтау.
|


title: Қосымша №4. Жұмыс жасауға арналған шаблон


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=157#Сабаққорытындысы._Тапсырма._“Эссе”_әдісі._Оқылған_мәлімет_бойынша_өз_ойларына_талдау_жасау___Дескриптор


text:
Кері байланыс:
Бағдаршам әдісі Қызыл түс.Сабақта көп нәрсені түсінбедім,сабақта белсенді бола алмадым, жауап берген жоқпын
Сары түс.Бірнеше тапсырма орындадым, сабақта өзімді жақсы сезіндім
Жасыл түс.Сабақта көп жұмыс жасадым, белсенді болдым, барлығын түсіндім
Үй тапсырмасын беру. Мәтінді оқу. Қайталау
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
Рефлексия парағы
Қосымша ақпарат
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндетқоюдыжоспарлапотырсыз?
Бағалау - оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
Денсаулық пен қауіпсіздік техникасының сақталуы
.
Мұғалімнің ауызша кері байланысы
Ақпарат іздестіру кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау
Бөлім
Педагогтың аты-жөні
Күні
Сынып
Қатысушылар саны
Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы
Қазақстанның экологиялық проблемалары
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
10.3.2.12 Қазақстандағы экологиялық проблемалардың шешу жолдарын ұсыну
Сабақтың мақсаты
Қазақстан аумағын экологиялық аймақтарға бөлу негізінде экологиялық мәселелердің шешу жолдарын ұсыну.
Бағалау критерииі
- Қазақстан аумағындағы экологиялық мәселелерді анықтай алады;
- Қазақстандағы экологиялық мәселелерді тудыратын факторларды анықтап, талдай алады;
- Қазақстан аумағын экологиялық аймақтарға бөлу негізінде экологиялық мәселелердің шешу жолдарын ұсына алады.
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.
Сабақты бастамас бұрын топқа бөліп алу
Сыныптағы бала санына қарай бөлу
Әр оқушы өзіне ұнаған түсті алады
Суреттерінде не бейнеленгенін сипаттайды
Берілген суреттерді біріктіріп, мәтін құрастырады.
Өткен сабақты пысықтау: Ширату жаттығуы: Оқушыларды сыни тұрғыдан ойландырту үшін «Ой қозғау» әдісі арқылы сұрақ қоямын. Осы сұрақтар арқылы сабақтың тақырыбын айқындаймын.
Оқушы өз жұбын табады
Әдіс арқылы қайталау
Сұрақ жауап орындайды
Қол шапалақ
Ұялы телефон
Және интернет желілері
Кітап
Ортасы
Таным таразысы
Бұл суреттерден қандай ортақ ой түйіндеуге болады?
Неліктен экологиялық проблемалар туындайды?
Олар қай уақытта апатқа айналады?
Экологиялық проблемалар Қазақстанның қай жерінде орналасқан?
Неліктен бұл мәселелер ғаламдық деңгейде қаралуда?
Оқушылар осындай проблемалары бар негізгі аймақтары белгіленген Қазақстанның картасы бойынша пікір айтады. Мұғалімнің кейбір ұғымдарды ашып айтып түсіндіруі.
№1 тапсырма. «Судың ластануы» бейнебаянды көре отырып, сұрақтарға жауап беру, талдау жүргізу.
Экология деген не?
Экологиялық мәселелерді қандай факторлар туындатады?
Эфтрофикация дегеніміз не?
Экологиялық ластанудың қандай түрлерін білеміз және ең қатерлісіне сипаттама бер?
Жергілікті жердің мысалында қандай экологиялық мәселені айтып бере аласың?
Экологиялық мәселелердің шешу жолдарын ұсынар едің?
Бағалау: - Оқушылар жоғарыда берілген сұрақтарға дұрыс жауап беріп, өз ойларын ашық айтып талдау жасай алады.
№2 тапсырма. Жеке жұмыс. Кестемен жұмыс.Берілген анықтамаларға дұрыс жауап беріп, сйкестендіру.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=158#Бағалау:_-_Оқушылар_жоғарыда_берілген_сұрақтарға_дұрыс_жауап_беріп,_өз_ойларын_ашық_айтып_талдау_жасай_алады._№2_тапсырма._Жеке_жұмыс._Кестемен_жұмыс.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=158#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)


title:
Қосымша 1.
Бағалау - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Қосымша 1.
Бағалау:
- Оқушылар терминдерді дұрыс нұсқасына қарап, тексеріп, өздерін бағалайды.
№3 тапсырма. Топтық жұмыс. Диктоглосс әдісі.
Оқушыларға тақырып бойынша оқу үшін қызықты материал, мәтінді диктоглосс әдісі арқылы оқылады. Оқушылар мәтінді мұқият тыңдапболған соң өздері сол мәтінді қайта құрастырады. Бұл жерде сынып оқушылары төрт топқа бөлініп, мұғалімнің оқыған қызықты мәтінінтиянақты тыңдайды. Әр топ өздерінің мәтін бойынша есінде қалған мәліметтер арқылы оқылған мәтіннің түпнұсқасына жақын мәтін құрастырып шығады.
Бағалау:
- Оқушылар құрастырған мәтіндерін мәтіннің дұрыс нұсқасы арқылы өзге топтарды тексеріп, бағалайды.
№4 тапсырма. Топтық жұмыс. АКТ пайдалана отырып. Қазақстанның 5 аймағы бойынша экологиялық ахуалын жоспар бойынша зерттеу(Оңтүстік Қазақстан, Солтүсік Қазақстан, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Орталық Қазақстан)
Аймақ атауы:
Ауаның ластануы:
Судың ластануы:
Жердің ластануы:
Ластану қауіпі жоғары аймақтары мен қалалары:
Экологиялық мәселені шешуге бағытталған іс-шаралар:
Экологиялық мәселелерді шешуге бағытталған ұсыныстар:
Бағалау:
- Оқушылар жоспар бойынша зерттеу жүргізіп, елші әдісі арқылы өзге топтармен пікір алмасып, бірін-бірі бағалайды.
Сабақты қорытындылау барысында мұғалімнің кері байланысы.Мұғалім сабақ барысында белсенді әрі жүйелі түрде және енжарлық танытқан оқушыларды атап өтіп, бірін мақтап, екіншісіне ескерту жасап өтеді.
|
Слайдта көрсетілген ресурстарды талқылайды
Видеороликтан тақырыпқа сай берілген түсініктерді дамыту арқылы, мәтіндегі тапсырмаларды орындау барысында ой өрісін жетілдіру арқылы бәсекелеседі
Слайдта берілген сұрақ жауапты орындайды
Сұрақ жауап арқылы сұраққа жауап береді, логикалық ойлай білуі мен сыни көзқарасы таныта білу дағдылары қалыптасады
|


title: Бағалау критерийлер - Сабақтың тақырыбы Зерттеу әдістерінің түрлері

text:
Бағалау критерийлер 1.Ертегідегі негізгі кейіпкерлердің портретін жинақтайды.
2.Кейіпкердің образына қызмет етіп тұрған маңызды әрекеттерін талдайды.
3.Жинақталған ақпараттар негізінде кейіпкер образына қатысты өз көзқарасын білдіреді
Дескрипторлар 1.Әр оқушы ертегіден өзіне тиісті кейіпкерлердің портретіне қатысты сөз тіркестері мен сөйлемдерді анықтайды.
2.Әр оқушы кейіпкердің ең маңызды үш әрекетін анықтайды
Бағалау парақшасын толтырады.
ҚБ Бағдаршам
Ашық сұрап-жауаптар
Сабақтыңсоңы
Ойтолғаныс
«3-2-1»
Бүгінгі сабақтан алған 3 маңызды ақпарат;
Бүгінгі сабақта қиындық тудырған 2 аспекті;
Бүгінгі сабақта ұнаған 1 іс-әрекет Кері байланыс
«3 минуттық үзіліс»
Маған ұнады
4.Мені таңқалдырды
Рефлексия
«Екі жұлдыз, бір тілек»
- Сабақ уақытында орындаған жұмыстарын бағалау үшін білім алушыларға дескрипторлар арқылы өзін-өзі бағалауды жүргізуді ұсынамын.
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.


title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=160#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=160#Кері_байланыс._Менің_түсінгенім......_Маған_түсінуге_қиын_болғаны.........._Менің_ұсынысым......................_Үй_тапсырмасы

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=160#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-zertteu-edisterini-trleri.html?page=160#Үйге_тапсырма___Үйге_тапсырма:_БАҚ-тан_тіл_туралы_мақала_оқып,өз_пікірін_дайындау

title: ҚБ: «Баспалдақ» әдісі 1.Білімім төмен