title: Қазақстан Республикасының ел - - Сборник материалов Международной научно-образовательной конференции

text:
Қазақстан Республикасының ел -
рәміздерінің насихаттау жүйесі
Ту
Тарихы
Әні мен сөзінің
құрылысы
Авторлары
Елтаңба
Тарихы
Ту құрылысы
Авторы
Әнұран
Тарихы
Елтаңба құрылысы
Авторлары
Қоғамдағы рәміздердің тарихилығы,
маңыздылығы, алар орны
Насихаттаудың
негізі
Рәміздерге құрмет пен үлгі тұту, қастерлеу
әрбір Қазақстан азаматының міндеті
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Қ
азақстан Республикасының ел - рәміздерін насихаттаудың моделі
Пайдаланған әдебиеттер:
1.
Түрік халықтарының тарихы Қ.Аманжолов А-2002 ж
2.
Қ
аз.КСР қысқаша энциклопедиясы А-1984
3.
Қ
азақстан энциклопедиясы А-1989
4.
Қ
азақстан тарихы журналы
5.
«Қазақстан» Альбомы А-1996 ж
Физика-математикалық ғылымдар
Физика-математические науки
«ТӨРТБҰРЫШТАР» ТАҚЫРЫБЫН ОҚЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Абитаева Еркегуль Кыдырбаевна
математика мұғалімі
Муратова Айсулу Акыловна
бастауыш сынып мұғалімі
Түйін
«Көпбұрыштар» тарихымен таныса отырып, төртбұрыштар тақырыбын мектеп
математикасы курсында алатын орны мен маңызы көрсетілді. Жалпы геометрия курсы
оқушылардың логикасын дамытып, шығармашылығын арттырады.
Таңбалардан – рәміздерге дейін
5-6-сыныптар
7-сыныптар
8-сыныптар
9-сыныптар
Ежелгі
асырлардағы
таңбалар
Орта
ғасырлардағы
таңбалар
Таңбалардың
сыры,
рәміздерге шолу
Рәміздердің құрылыс
қоғамдағы орнының
маңыздылығы
Мақсаты
Патриоттық тәрбиені қалыптастыра отырып,
елжандылыққа, отансүйгіштікке, ізгілікке тәрбиелеу
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
«Многоугольник» знакомясь с историей, четырехугольников показаны место и роль темы в
курсе математики в школе. В целом курс геометрии развивает логику учащихся, повышает
его творчества.
Төртбұрыштар - планиметрия курсының дәстүрлі материалы.Үшбұрыш сияқты
төртбұрыш бір оқулықта қарапайым тұйық төрт буынды сынық, екіншісінде – осы
сынықпен шектелген жазықтықтың бөлігі. Барлық әртүрлі төртбұрыштардан дөңестер
бөлініп шығады.Қазіргі уақытта қолданып жүрген барлық оқулықтарда
параллелограммның жеке түріне жақындатылған бір ғана кіріспе жүзеге асырылған: тік
төртбұрыштар мен ромб.
Ал, квадрат бір оқулықта төртбұрыш ретінде кірістірілсе, сонымен бірге тік
төртбұрыш пен ромбта бола алады. Ал басқасында квадрат тік төртбұрыштың жеке
түрі ретінде қарастырылады. Трапеция параллелограммнан кейін қарастырылады.
Параллелограмның әртүрлі қасиеті мен белгілерін орнатуда көбінесе тең
ү
шбұрыштардың қасиеті мен белгілерін, ел параллель түзулерді үшінші бір түзу қиғанда
пайда болатын бұрыштар қасиеттерін, түзудің параллельдік қасиеттерін қолданады.
Параллелограм және оның жекелеген түрлері туралы мәліметтер оқушылардың
логикалық ойлауын дамытуын қалыптастыру үшін өте қолайлы.Осы жерде мұғалімнің
анықтамалармен жұмыс істеудің кең мүмкіндіктерін алады: мысалға, ұсыну оқушыларға
төртбұрыш ұғымы арқылы тік төртбұрышқа анықтама беру, параллелограмм және т.б
оқушылар өздерінің күшімен анықтамасын бере отырып, олардың жекелеген қасиеттері
мен белгілерін орнатып дәлелдей алу.
«Параллелограмм», «Тік төртбұрыш» және т.б тақырыбына шығармашылық
жұмыстарда оқушылар қарастырылатын төртбұрыштардың бір түрінің 4 -6 жекеленген
белгілерді жинақтайды.
Қ
азіргі уақытта кең таралған қарым-қатынас сабақтарын алады, білімнің жалпы
қ
оғамдық көзқарасы. Соған қоса оқу процесі белсенділенеді, оқытушылар жаңа оқу
жұмысының әдістерін меңгереді. Олардың жекеленген бөлімдері бойынша білімдері
жүйеленеді және жалпыланып қортындыланады. Коллективтік сезімге тәрбиелеу, жолдасы
ү
шін жауапты,адамдармен жақсы араласуға дағдыландыру және басқа оқушылардың
қ
ателерін табуға үйрету.
Жалпы мектепте «төртбұрыш» тақырыбы бойынша білім өте қолайлы,әрі тиімді
ө
теді. Екі және екі жарым апта бұрын алдын ала оқушыларға тақырыптың тізімі мен
сұрақтары («Қайталауға арналған сұрақтар» бөлімінен алуға болады ) және жаттығулар
тізімі (оқулықтың міндетті жаттығулар бөлімінен) беріледі. Мұғалім кеңесшілерді (8-10
сыныптың ең үздік оқушылары) және олардың топтарын (3-4 оқушы) айтады. Мұғалім
сабақта (немесе сабақтан соң) тақырып бойынша барлық сұрақтарды кеңесшілерден
сұрайды. Кеңесшілер өздерінің топтарының мүшелерін дайындайды. Сұрақтар бойынша
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
сұрайды,тақырып бойынша берілген есептерді жеке дәптерге шығарылуын тексеріп
қ
адағалайды. Білімнің қоғамдық көзқарасын қалыптастыру геометрия сабағында жүзеге
асады. Оның өтілуіне сынып алдын ала дайын:қабырғаға берілген есептердің дайын
сызбалары (кейде бірнеше есептерге бір ғана сызба). Сыныпта сағат ілініп тұрады (әр
кеңесші қанша оқушыны сұрап және оларға қанша уақыт кететінін біліп отыру үшін
керек) және кеңесшілер отыратын үстелде жеке орнатылады. Әрбір кеңесшілердің
ү
стелінде: сұраныс парағы (жауап бергендердің тегі жазылған) бағалау үшін 11 бағанасы
бар: 5 бағанада теория бойынша бес сұрақтың әрбіреуінің бағасы, ал қалған 5 бағанада
ә
рбір бес есептің шығарылуына қойылатын бағалар, 1 бағанада – қорытынды баға және
түрлі-түсті карточкалар бумасы (мысалға, қызыл түсті карточкаға параллелограмға
арналып жазылған есептер, жасыл түсті карточкада – тік төртбұрышқа және тағы сол
сияқты) және теориялық сұрақтар тізімі. Мұғалім білімнің қоғамдық көзқарасын
басталғанын және кімнің кімге жауап беретінін айтады.Жауап берушінің қолында
«Төртбұрыштар» тақырыбына байланысты бір шығармашылық жұмыс және тақырып
бойынша барлық есептер шығарылған дәптер болуы керек.Мұғалім қалған оқушылардың
жұмысына жетекшілік етеді. Олар «Дидактикалық материалдан» тақырып бойынша
бақылау жұмысын жазуы да мүмкін.Жауап беруші есебі бар түрлі-түсті карточкалардың
бірін алады.Кеңесші сонан соң теория бойынша бес сұрақ қойып,жауап беруіне қарай
бағалайды. Одан соң жауап беруші бір есепті сызба бойынша есептің шығару жолдарын
көрсетеді. Біткен соң бағаланып келесі оқушыға жол береді.Ол да осы сияқты жауап
береді.Сабақ аяқталған соң кеңесші әрбір оқушының жауап бергеніне қысқаша мәлімдеме
береді.
VI –IX сыныптарда геометрия курсында жүйелі түрде жазықтағы геометриялық
фигуралар оқытылып, сонымен қатар көпбұрыштарға, олардың қасиеттерін оқуға,
көпбұрышты жазықты көсететін, үлкендігін қарауға көп назар бөлінді. Көпбұрыштарды
тапсырманы шешуде әртүрлі қолданыс табады.
Жазық көпбұрыштарды жүйелі оқу қарапайым геометриялық фигуралар туралы I –
IV сыныптарда қалыптасқан көріністерге сүйенеді немесе оқушылардың логикалық ойлауын
дамыту құралы ретінде әрекет жасайды. Бұл жерде көптеген анықтамалар енгізіледі.
Мазмұнды теоремалар дәлелденеді, «қалыптастыру» және «белгілер» ұғымдарының
қ
алыптастыру бағытында жұмыстар жүргізіледі. I –IV сыныптардан бастап –ақ олар
оқушыларға таныс және арифметиканы оқытуда жақсы дидактикалық құрал ретінде
қ
ызмет жасайды. Балалар бірінші сыныпта көпбұрыш элементтерін санайды: биіктігін,
қ
абырғаларын, бұрыштарын, олардың қабырғаларын өлшейді. Тең квадратқа бөлінген
тіктөртбұрыштар көбейтудің орын ауыстырымдылық заңын кескіндеуге пайдаланса, яғни
екінші сыныптарда қолданылады. Үшінші сыныпта фигура көлемі туралы көрініс
қ
алыптасып, сонымен қатар негізгі назар квадрат пен тіктөртбұрыштың көлемін
анықтауға бөледі .
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
V –VI сыныптарда геометрия элементтерін оқыту кезінде тіктөртбұрыш
арифметикамен алгебра элементтерін оқу құралы ретінде ғана емес, сонымен бірге оқу
объектісі ретінде көрініс береді. Сонымен қатар үлкен назар кесінділердің, сынықтардың,
бұрыштардың, көпбұрыштардың, көпжақтардың (көпбұрышты параллелипедтің, кубтың )
көріністері мен жұмыста оқушыларға кеңістік көрінісін дамытуға бөлінеді. Нәтиже алу
ү
шін негізгі болып, нақтылы-индуктивті әдіс табылады. Кейде дедукция элементтері де
енгізіліп отырады. Мысалыға, кейбір анықтамалардың ( сынық сызық ұзындығы,
толықтауыш сәулелер, квадрат, куб және т.б.), кейбір қасиеттердің ( АВ кесіндісі А және В
нүктелерін қосатын кез келген сызықтан қысқа болады, бұрыштарды өлшеудің қасиеттері
және т.б.) қалыптасуы, ал оқушылар оларды «түсіндіріңдер», «неге» түрінде берілген
есептерді шығаруға пайдаланып отырады.
Мектеп геометриясының бұл тарауы белгілі бір дәрежеде танымдық функцияны да
атқарады. Яғни оны оқу барысында оқушылар жеке мәселелердің тарихымен де танысады,
олардың адам өміріндегі орны мен рөлін танып біледі. Сонымен қатар көпбұрыштарды оқу
барысында басқа да іргелес пәндерді: физика, сызуды, еңбек сабағын оқуға қажетті білімді,
іскерлікті, және дағдыларды қалыптастыру да іске асырылады.
Көпбұрыштардың планиметрия курсында оқылған қасиеттері мен белгілері
стереометрия курсында кең қолдану табады. Сондықтан мұғалім мұны әрқашанда еске
сақтап, ұдайы қайталау жұмысын ұйымдастырып отыру керек .
Планиметрияның мектептік курсында көпбұрыштар ұғымы әртүрлі беріледі.
Мысалыға, А.В. Погорелов және Л.С. Атанасиян және т.б. оқулықтарда
n
A
A
A
...
2
1
көпбұрышы ортақ ұшы бар кез келген екі
n
n
A
A
A
A
А
А
1
...
3
2
2
1
,
кесінділерінің әрқайсысы бір
түзудің бойында жатпайтын фигура ретінде пайымдалады. Бұл жағдайда көпбұрыштардың
ауданын қарастырғанда (тіктөртбұрыштың, параллелограмның, үшбұрыштың және т.б.),
олардың әрқайсысы туралы сәйкес жазық көпбұрыш деп қарастырылады, яғни көпбұрышпен
шектелген жазықтың шекті бөлігі.
Егер курста қаралатын мәселелер тізімі алдын –ала бағдарламамен анықталған
болса, ал оның құрылысы тақырыптарды оқыту реті әртүрлі оқулықтарда бірыңғай емес.
Мысалыға, А. Д. Александров және Л.С. Атанасиян оқулықтарында оқушының
практикалық іс –тәжірибесін пайдалану, оқытылатын теорияның қолданулары кең орын
алған . Сонымен бірге көпбұрыштарды оқу кезіндегі көрнекілік туралы айтпауға болмайды.
Оқулықтағы көп санды суреттер мұғалім шығармашылығын ешқандай жағдайда
шектемейді. Сол уақытта бұл құрылған жағдай күйінде өз бетінше белгілі бір бөлімді оқуға
мәжбүр болған, оқушыға мүмкіндік береді. Жақсы иллюстративті материалда ойлау
логикасын, дәлелдеу жолымен идеясын «көруді» бақылайды.
Бұл тақырыпты оқу барысында оқушылар ой-өрісінің даму өте ауқымды. Себебі,
біріншіден, бұл тақырыпқа енетін көпшілік теоремалар мен есептерді шығару
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ү
шбұрыштардың теңдігі белгілеріне сүйенеді. Яғни оқушылардың үшбұрыштар теңдігінің
белгілерін қолдана білуге дағдылануы одан әрі дамиды. Екіншіден, оқушылардың
геометриялық фигуралар белгілері мен қасиеттері туралы түсініктері кеңейеді. Осылардың
негізінде тақырыпта қарастырылатын төртбұрыштардың белгілері мен қасиеттерін оқу
және оларды есептер шығаруда қолдану іске асырылады.
Төртбұрыштар туралы мағлұматтар бұдан кейін келетін «Фигураларды
түрлендіру», «Жазықтықтағы декорттық координаталар», «Жазықтықтағы векторлар»
тақырыбын оқығанда, сондай – ақ стереометрия курсында кең қолданылады. Сондықтан да
тақырыпты оқу барысында басты назар төртбұрыштардың қасиеттері мен белгілерін
қ
олдану іскерлігін қалыптастыратын, олардың нақты түрлері мен элементтері ажырата
білуге үйрететін есептерге аударылуы керек.
Қ
аралатын төртбұрыштар қасиеттері мен белгілерін қолдану іскерлігін
қ
алыптастыратын, олардың нақты түрлері мен элементтерін ажырата білуге үйрететін
есептерге аударылуы керек.
Қ
аралатын төртбұрыштар қасиеттері ең алдымен геометрия курсын одан әрі
туғызу үшін беріледі.
Тақырыпқа үшбұрыштың орта сызығы және трапецияның орта сызығы қасиеттері
дәлелдеуге қажетті Фалес теоремасы, сонымен қатар, тікбұрышты үшбұрыштың сүйір
бұрышының косинусы туралы теореманы дәлелдеуде пайдаланылатын Фалестің
жалпыланған теоремасы енгізілген. Бұл теоремалар қосалқы сипатта, сондықтан олардың
дәлелдемелерін жан –жақты талдаудың және оның қолдануына арнайы тоқтаудың қажеті
жоқ. Ең бастысы оқушыларды бұл теоремалардың тұжырымдарының мағынасымен және
оларды қолдану мысалдарын таныстыру жеткілікті.
Қ
орыта келе, «көпбұрыштар» тарихымен таныса отырып, осы тақырыптың
мектеп математикасы курсында алатын орны мен маңызы көрсетілді. Жалпы геометрия
курсы оқушылардың логикасын дамытып, шығармашылығын арттырады
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.
«Білім –образования» мемлекттік бағдарламасы. Алматы : РБК, 2000
2.
Бүкүбаева К.О. Геометрия. Оқыту әдістемесі: Жалпы білім беретін 7 –сынып
мұғалімдеріне арналған. –Алматы : Атамұра, 2003. – 96 бет.
3.
Қ
. Жұбаев. Геометрия пәнін оқыту әдістемесі: Оқу құралы / Алматы.
Республикалық баспа кабинеті, 1997 ж., 185 бет.
4.
Глейзер Г.И. Мектептегі математика тарихы: ІV –VІ кластар. Мұғалімдерге
арналған құрал. Алматы. «Мектеп» баспасы.
5.
А. Собалақов. Математика тарихынан. Алматы – 1966. «Мектеп» баспасы.
6.
Погорелов А.В. Геометрия: Орта мектептің 7 – 11 сыгыптарына арналған оқулық.
4 –басылымы –Алматы : «Мектеп» баспасы, 2001 - 384 бет. сур.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
МҰҒАЛІМНІҢ КӘСІБИ ШЕБЕРЛІГІ - БІЛІМ БЕРУДЕГІ ЖАҢАША ОҚЫТУДЫҢ
Ә
ДІС-ТӘСІЛДЕРІН ҚОЛДАНУ ДА
Азамбай Мүшел
«Ақжал негізгі орта мектебі» КММ
ІІІ деңгейлі информатика пәнінің мұғалімі
Қ
арағанды облысы, Шет ауданы, Ақжал кенті,
Қазақстан
Түйін
Қ
азіргі заман талабына сай білім беру жүйесін жаңғырту барысында баланы тұлға деп
тану, оның пікірімен санасу,үнемі жаңалыққа ұмтылып, алдыңғы қатардан көріну және әр
оқушының бойына жақсылық шамын жағып, бұлақтың көзін ашу арқылы биік мақсаттарға
жетелеу менің басты ұстанымым.
Түйінді сөз: Білім берудегі жаңаша оқытудың әдіс-тәсілдері- 7 модульді іс тәжірибемде
ықпалдастыра қолдану арқылы оның артықшылығына, тиімді екеніне көз жеткізу.
Аннотация
Метод интегрированного обучения с применением современных эффективных
способов убедиться в том, что его образование является новым задачам системы
профессионального развития учителей, субъектный подход для учителей.
Ключевые слова: профессиональное развитие учителей, субъектный подход.
Summary
In the article the analysis is given to new tasks of system of professional development of
teachers, the subjectival approach of the organization of courses for teachers is also described.
Key words: professional development of teachers, subjectival approach.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Болашақта еңбек етіп, өмір сүретіндер – бүгінгі
мектеп оқушылары, мұғалім оларды қалай тәрбиелесе, Қазақстан сол деңгейде болады.
Сондықтан, ұстазға жүктелетін жүк ауыр» деген болатын.
Қ
азіргі заман мұғалімінен тек өз пәнінің терең білгірі болу емес, педагогикалық-
психологиялық сауаттылық, жан-жақты тарихи таным, саяси экономикалық білімділік
және ақпараттық сауаттылық талап етілуде. Ол заманына сай білім беруде жаңалыққа
жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс істеп, оқу мен тәрбие ісіне еніп, оқытудың жаңа
технологиясын шебер меңгерген жан болғанда ғана білігі мен білімі жоғары тұлға ретінде
ұ
лағатты саналады.
Қ
азақстан Республикасының «Білім туралы» заңында мемлекеттік саясат негізінде
ең алғаш рет әр баланың қабілетіне қарай интеллектуалдық дамуы жеке адамның
дарындылығын таныту сияқты өзекті мәселелер енгізіліп отырғаны белгілі. ХХІ ғасыр-
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
бәсеке ғасыры, бұл бәсеке енжарлықты, керітартпалықты көтермейді. Еліміз егемендігін
алып, өзін бүкіл әлемге мойындата бастаған осы кезеңде біздің қоғам дарынды, қабілетті,
жан-жақты жетілген адамдарды қажет етеді. Сондықтан да еліміздің білім берудегі ұлттық
жүйесі өте қарқынды өзгерістер сатысында тұр. Бүгінгі таңдағы негізгі мақсат - ұлттық
құ
ндылықты әлемдік деңгейге шығаруға қабілетті, өзіндік жеке көзқарасы қалыптасқан
тұлға тәрбиелеу. Ол үшін оқушылардың белсенділігін арттыру, ізденімпаздыққа үйрету
және білімді өз бетінше алуы мен қолдана білетін дарын иесін тәрбиелеу керек.
Ендеше, бүгінгі біздің алдымызда тұрған келелі міндет-оқытудың жаңа
технологияларын қолдана отырып, саналы, рухани бай, салауатты, жан-жақты дамыған
жеке тұлға даярлау. Қазақтың кемеңгер ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы «Елді түзетуді
бала оқыту ісін түзетуден бастау керек» деген болатын. Сондықтан да, қазіргі кезде
білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру деңгейіне жетуге ат салысуда, ертеңгі
болашағымыздың сапалы білім, саналы тәрбие алуы-қазіргі қоғамдағы ұстаздарға
байланысты. Сонымен қатар қазіргі заман талабына сай әр түрлі технологиялар, әдіс-
тәсілдер келіп қосылуда. Оның дәлелі - ұстаздардың «Өрлеу» Қарағанды облысы бойынша
педагог қызметкерлерінің біліктілігін арттыру институтына оқытудағы Кембридж
тәсілінің теориялық негіздерін оқып - үйрену курсы.
Қ
азіргі таңда мен осы курсты аяқтап, оқыту мен оқуда жаңаша жұмыс жасауға
талпынған, өзгеріске ұмтылған информатика пәні мұғалімімін. Осы өзгеріске деген
қ
ызығушылық пен сүйіспеншілік қана адамды небір қиын әрекеттерге жетелейді, іске батыл
кірісуге септігін тигізеді. Нәтижесінде бір емес, бірнеше жас жүрекке мәңгі ұстаз болып
қ
алуға тырысудамын. Оған жетудің жолы мен үшін оңай болмасы анық. Бірақ мен
қ
орықпаймын! Өйткені менің қалтамда – үш айлық оқуда жиып, түйген білімім,
дағдыларым бар. Әріптестер арасына келгенде біз нені үйренгенімізді олармен
ынтымақтастықпен жүзеге асыруға тырыстық. Ие, әркімнің санасында өткен күндер бізге
не берді, алдағы күндерден не күтемін деген ойлар мазалары сөзсіз. Міне, біз осының
барлығына сыни көзқараспен қарауды үйрендік. Біздің басты көңілге түйгеніміз-сабақты
оқушының қызығушылығын оятатындай етіп ұйымдастыру. Яғни, сабақ үстінде оқушының
рөлін көтеру көзделіп отырады, білімді дайын күйде алмай, өзі ізденіп табуды үйренеді.
Мұғалім тек оларға бағыт-бағдар беріп, оқыту барысын ұйымдастырады.Оқушылардың
білімді өзі алуына итермелейді. Міне, осылай өткен күндерден алған тәжірибемді
арқаланып, алға беттеп келемін...
Сонымен бірге, курста алған «Оқытуда кездесетін кедергілер, оны жою жолдары»,
«Мұғалім мен оқушы қарым-қатынасы», «Білім беру үшін бағалау және оқуды бағалау»,
«Сыныптағы оқушылар үшін оқу үдерісін жақсарту жолдары», «Сыни тұрғыдан ойлау
стратегиялары», «Көшбасшылық» және тағы басқа тақырыптағы алған білімдеріміз-
келешек жұмысымыздың басты көмекшісі болды десек артық айтпаған болар
едік.Ұлыларымыздың бірі Ж.Аймауытов «Сабақ беру-үйреншікті жай шеберлік емес,ол-
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ү
немі жаңадан жаңаны табатын өнер»-деп айтқандай, үйренген жаңалығымызды
қ
олдана білуіміз –ол әр ұстаздың өз еншісінде.
Кез-келген ұстаз алдымен сабақ жоспарын құрарда өздері сабақ беретін сыныптардағы
оқу бағдарламасына сәйкес білім беру мен білім алудағы әдіс-тәсілдерді таңдайды, яғни
түрлі интерактивті оқыту формаларын қарастырады. Сабақтың оқушыны
жалықтыратындай бір сарынды болып кетпеуі үшін шағын топтар жұмыстарын, жұптық
жұмыс, жарыстарын, тренингтер саяхат сабақтар ұйымдастыруы керек. Мұндай әрекетте
жұмыссыз отыратын оқушы аз болады, тіпті болмайды да. Өз тобындағы балалармен
қ
арым-қатынасқа түсе отырып, өзіндік пікірі қалыптасады, даму динамикасы жетіледі,
құ
рдастарымен ынтымақтастыққа, бірлесіп жұмыс істеуге үйренеді. Сыни тұрғыдан ойлау
технологиясы бойынша алдымен «ой қозғау» стратегиясы жүзеге асады. Оқушының зейінін
сабақтың негізгі идеясын табуға ұйымдастыруды шешетін бұл стратегияның дұрыс қойыла
берілуі – ұстаз еңбегінің шеберлігін көрсетеді. Немесе «миға шабуыл» деп жүрген бұл тәсіл
сабақтың кіріспе бөліміне сәйкес келеді. Көп жағдайда оны мұғалім мен оқушы арасындағы
қ
олданылатын диалог түрінде көреміз. Сабақтағы оқушының келесі іс-әрекетке көшуіне
дұрыс қойылған сұрақтар өте ықпал етеді. СТО технологиясының «кубизм», «сен-маған,
мен-саған», «сұқ-саусақ» стратегиялары арқылы оқушылардың сұрақтар қойып, оған
мағыналы жауаптар қайтаруына жол ашамыз. Бір қарағанда, ойын түрінде көрінген бұл
ә
дістер жалпы оқушының сөйлеу мәдениетін , өзіндік ой-пікірлерінің қалыптасып, өзін-өзі,
бірін-бірі оқытуына белсенді ықпал етті. Сабақтардағы топтық жұмыстарда балалардың
қ
ызығушылығының, пәнге деген ынтасының артқанын сабақ соңында смаиликтер арқылы,
басқа да сұрақ-жауап әдістері арқылы байқадым. Жалпы, алғанда сұрақ – ол білімді тексеру
құ
ралы емес, тереңдету құралы екенін ойға түйдім. Пәннің ерекшелігін, сыныптың
жағдайына, оқушылардың білім деңгейлеріне, жас ерекшеліктеріне, оқу материалдарының
жоспарына қарай іс-әрекеттер ұйымдастыруды жоспарладым. Қайталау, жинақтау
сабақтары болғандықтан, оқушылардың өзін бағалай білуіне ықпал ететін «Семантикалық
карта» бойынша жұмыстарды орындаттым. Топтық, жұптық, сыныптық жұмыс ретінде
ө
ткілген тақырыптарға ассоциация құру, сызбалар сызу, Венн диаграммасын салу сияқты
тапсырмаларды оқушылар қызыға орындады. Тапсырмаларды орындау барысында
міндеттерді шешуге, игерілген білімін, іскерлік дағдыларын жұмылдырады, басқалармен өзін
салыстыру арқылы өзін-өзі реттей білуге машықтанады, белсенділік ұстанымының пайда
болуына жәрдемдеседі. Бұдан әр оқушының дербестілігі, яғни ынталықпен,
бастамашылықпен кейбір мәселелерді үлкендердің (мұғалімдердің) көмегінсіз шешудің
жолдарын ісдестірумен тікелей байланыстылығы шығады. Оқушы өзінің мүмкіндіктерін
түсінуі, оның іс-әрекетті орындаудағы дербестігіне тәуелді деп есептеймін. Талданып
отырған сұраққа , мәселеге , есепке белсенді пікір білдіру, жолдастарының жауабын
толықтыруға бағытталған ұмтылыс, қателіктерді жөндеу- осының бәрі белсенділік пен
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
дербестіктің айқын көрсеткіші. Осыдан топ ішінде пікірі құнды, алға ұмтылған, көшбасшы
ретінде жан-жақты жетілген, озық ойлы оқушының дараланып шығары сөзсіз.
Жаңа технология-мұғалімнің мүмкіндігін қуаттандыратын құрал. Жаңа ақпараттық
технологияны сабақ барысында қолдану оқушылардың пәнге деген қызығушылығын
арттырады және оның бірнеше артықшылықтары бар.Осы артықшылықтарды мектепте
сабақ беру барысында да, сабақ нәтижелерінен де көруге болады.
1.Керекті ақпаратты дәл мезетінде алуға мүмкіншілік бар.
2.Оқытудың тиімділігі жоғарылайды, оқу материалын оқушы өздігінен
іздеп табуына мүмкіндік бар.
3.Оқушылардың білуге құштарлығын арттырады, табиғи сұранысын
қ
анағаттандырады.
4.Оқытудың көркемдігі артады, яғни берілетін материалдарды жинақы
түрде беруге болады.
5.Уақыт үнемделеді, үнемделген уақыт қосымша тапсырмаларды
орындауға жағдай жасайды.
6.Мұғалім мен оқушының жұмысын жеңілдетеді.
Қ
азіргі таңда 7,8,9 сыныптарға сабақ беріп жүрмін. Жаңаша оқыту әдісіне негізделіп
құ
растырылған сабақтарымды ой елегінен өткізсем, әрине жаңа стратегияларды қолдануда
алға ілгерілеушілік бар. Уақытты да ұтымды пайдаланып жүрмін.
«Айтып берсең, ұмытып қалармын, көрсетіп берсең, есте сақтармын, өзіме жасатсаң,
ү
йреніп алармын»,-деген Шығыс нақылы бар.
Мысалы қазіргі жеті модуль аясында жоспарға сай сабақтар өткізу барысында оқушылар
ө
здерінің ойларын жинақтап, еркін ашық жеткізе алуда өздеріне деген сенімділік пайда болды,
сонымен қатар оқушылар сындарлы сөйлеуге, түсінуге, сыни тұрғыдан ойлануға дағдыланған
жаңалыққа, өзгеріске толы, қызықты сабақтар болды. Оқудағы кедергілерді жоя отырып,
қ
алай оқытудың жолын үйрету арқылы мінсіз оқушыны қалыптастыра алдым.
Сонымен қатар әр түрлі стратегияларды қолдану барысында, әр оқушының сабақтан
алған әсерлерін көру, менің педагогикалық іс тәжірибеме қосқан үлкен жетістіктерімнің бірі
болды десем, артық айтқандық емес. Оқушыларыммен оқыту үдерісінде жаңаша, өзгеріске
толы, өзара қарым-қатынас пен ынтымаққа құрылған сабақтың берері мол екен. Білім
берудегі жаңа тәсілдердің ішіндегі өзара бағалау, өзін-өзі бағалау, сыни тұрғыдан ойлау,
ойды тұжырымдау, кері байланыс сияқты тәсілдерді қолдануда олардың белсенділігі
артып, сабақтың нәтижелі болуына оң септігін тигізді. Сынып оқушылардың арасында
талантты оқушыны да бірден байқай аласың. Себебі, олар бірнеше жыл бойы қалалық және
облыстық компьютерлік графика және тұсаукесер сайыстарына қатысып жүлделі
орындарға ие болып жүр. Мен ол оқушыларға интернеттен қосымша мәліметтер іздеу,
немесе өткен сабақ бойынша бейнеролик дайындап келу сияқты қосымша тапсырмалар
беріп отырдым. Олай істегенім ол оқушылар үнемі даму және ізденіс үстінде болу керек.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Тағы да айтар болсам оқушылардың өзін-өзі бағалауда өздерін шынайы, әділ бағалауы,
сонымен қатар компьютерде практикалық жұмыстарын орындағаннан кейін, жұптасып
бірін-бірі бағалай алатын дәрежеге жетулері. Осы кезде оқушылар бір-бірінің жұмыстарына
сын көзбен қарай отыра, әділ бағасын беріп, оның себебін де түсіндіріп бере алды.
Сонымен мен қазіргі заман талабына сай дәстүрлі оқытуды сындарлы оқыту түріне
түбегейлі өзгерттім. Нәтижесінде мұғалімнің әдістері оқушыға тек бағыт беру, оқушы
пікірінің құнды екенін ескеру, әр сабақтың өн бойында ынталандырып оқыту, сұрақ қою
техникасын түрлендіру болғандықтан оқушылардың білім дәрежелері ілгерлеуде. Осының
дәлелі
Қарағанды қаласы Назарбаев Зияткерлік мектебінде өткен «Педагогтың кәсіби
дамуы серіктестік жаңашылдық, келешек» атты конференцияға қатысып, тәжірибе
алмастым. Бұл да бір жетістік деп ойлаймын.
Олай болса, еліміздің болашақ ұрпағына сапалы білім мен саналы тәрбиені
қ
алыптастыруда, сол тұлғаның қабілеті мен танымдылығының, қабілетінің дамуына
Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету әдістердің ықпалы өте зор. Оқушыда өзіндік сыни
көзқарас, қоршаған ортамен қарым қатынасы, кез келген жағдайдан шығу жолдарын ойлап
табу, белгілі келісімге келу, сенімділік, ынтымақтастық, жауапкершілік сияқты
қ
абілеттерінің шыңдалуына, қалыптасуына мүмкіндік береді, дамытады. Білім беруде,
сабақ беру мен бүгінгі білім берудегі жаңалықты, жаңа әдіс тәсілдерді, яғни жеті модульді
сабақ үрдісіне енгізу мұғалім үшін күттірмейтін мәселе.
Мұғалім қандай болса, мектебі сондай болмақшы, яғни мұғалім білімді болса, білген
білімін басқаға үйрете білетін болса, ол мектептен балалары көбірек білім алып
шықпақшы. Ең әуелі, мектепке керегі – білімді, оқыта білетін ұстаз», - деген сөздерімен
қ
орытындылағанды жөн көрдім.
Пайдаланған әдебиеттер
1.
Қ
Р Президентінің 2010 жылғы 7 желтоқсанындағы №1118 жарлығымен бекітілген
Қ
Р-да білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасы.
2.
Қ
Р-ның педагог қызметкерлерінің біліктілігін арттыру курстарының бағдарламасы
(үшінші деңгей)
3.
Қ
азақстан Республикасының «Қазақстан-2030» стратегиялық бағдарламасы.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ФИЗИКА ПӘНІНДЕ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ
САУАТТЫЛЫҒЫН ДАМЫТУ
Гүлдана Рамазановна Алимжанова,
М. Жұмабаев атындағы № 39 гимназия
физика пәні мұғалімі,
Қ
арағанды қаласы, Қазақстан Республикасы
Түйін
Мақала оқушылардың шығармашылық ойлауын қалыптастырады және дамытуға
жетелейді.
Аннотация
Статья посвящена формированию и развитию творческих качеств учащихся на
уроке физики.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы педагогтарының алдына аса маңызды міндет
қ
ойылды – еліміздің зияткерлік әлеуетін дамыту, қазақ, орыс, ағылшын тілдерін жетік
меңгерген, сын тұрғысынан ойлау, ақпаратты өздігінен іздеу мен талдау дағдыларына ие
тілдік тұлғаны қалыптастыру.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Болашақта еңбек етіп,
ө
мір сүретіндер – бүгінгі мектеп оқушылары, мұғалім оларды қалай тәрбиелесе, Қазақстан
сол деңгейде болады. Сондықтан, ұстазға жүктелетін жүк ауыр» деген болатын. Қазіргі
заман мұғалімінен тек өз пәнінің терең білгірі болу емес, педагогикалық-психологиялық
сауаттылығы, жан-жақты тарихи танымы, саяси экономикалық білімділігі және
ақпараттық сауаттылығы болуды талап етуде. Әрбір ұстаз, заманына сай білім беруде
жаңалыққа жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс жасап, оқу мен тәрбие ісіне еніп,
оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген жан болғанда ғана білігі мен білімі жоғары
тұлға ретінде ұлағатты саналады.
Қазіргі ғылыми-техникалық прогресс заманы оқушының бойынан ойлау бейімділігі
жетілген, тапқырлық пен сезімталдықты, шеберлік пен іскерлік қасиеттерді талап етеді.
Ал, мұндай қасиеттердің шығармашылық негіздерін, мектептен бастап үйрету
қ
ажеттілігі туындап отыр. Осы мақсатты әрбір пән мұғалімі өз сабақтарында қоя білуі
керек деп ойлаймын.
Мысалы, физика пәнін оқыту барысында , басты назарда төменде берілген
шарттарды ескеруіміз керек:
тақырыпты талдай және формулаларды қорыта білуге үйрету;
теориялық заңдардан логикалық қорытынды шығара білуге тәрбиелеу;
заңдылықтарды эксперименттік жолмен тексеруге дағдыландыру;
зертханалық жұмыстар нәтижесін белгілі бір теориялық негізде дәлелдей білуге
бағыттау және виртуальді жұмыстар орындату,
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Оқушылардың ғылыми-техникалық ойлауы физика мен математиканың арасындағы терең
байланысты таба білуге, олардың техникада қолдану мүмкіндіктерін алдын-ала болжай
білуге, физикалық идеялардан түрлі техникалық конструкциялар мен схемалардың
модельін жасай білуге үйрету арқылы дамытылады. Бұған шала өткізгіштер мен
электромагниттік толқын теорияларын мысал ретінде алуға болады, себебі оның негізінде
электротехниканың және радио- телевизиялық техниканың қарыштап дамығаны белгілі.
Табиғаттың обьективті заңы энергияның сақталу және айналу заңы мектепте
оқытылғанда, табиғат құбылыстарының өзара байланыстылығы, материя қозғалысы
формаларының өзгеруі, энергияның сақталуы туралы ол заңның негізгі идеясымен танысады.
Бұл оқушылардың диалектикалық ойлауын дамытуға қолайлы мүмкіндік туғызады.
Оқушылардың индуктивтік ойлауы логиканың синтездік тәсілі негізінде дайындалады.
Мысалы, балалардың жұқа резеңке шарларын, футбол добы мен машина баллонының
камераларын насоспен үрлеп толтыруы, сабын суы көпіршіктерінің шығарылуы, Паскаль
шарымен тәжірибе жасауы арқылы жеке фактілерді қорытып, Паскаль заңын түсіндіріп,
оның тұжырымдамасын береміз.
Оқушылардың шығармашылық қабілетін және логикалық ойлауын дамытуда оларға
эксперименттік есептер, практикалық тапсырмалар, зерттеушілік бағыттағы
зертханалық жұмыстар, тапқырлыққа баулитын қызықты эксперименттік тапсырмалар
орындаттырудың маңызы ерекше . Физика сабақтарында және қосымша үйірме
жұмыстарында ғалымдардың , өнертапқыштардың өмір жолы мен еңбегі туралы
теориялар және олардың өмірдегі орнымен таныстырып отыруды да, әдетке айналдыру
керек. Сонда физиканы оқытудың міндеттерінің де дұрыс шешілуіне қолайлы жағдай
туындайды, атап айтқанда,
а) оқушы есеп шығарудағы тиімді тәсілдерді дұрыс таңдай біледі және орындайды;
б) физикалық шамалардың өлшем бірліктерін тексере алады ;
в) физикалық заңдардың өмірде қолданылу орнын түсінеді және біледі;
Оқушылардың ғылыми-техникалық ойлауы, физика мен математика, информатика
арасындағы терең байланысты таба білуге, олардың техникада қолдану мүмкіндіктерін
алдын-ала болжауға, физикалық идеялардан түрлі техникалық модельдер мен схемаларды
жасай білуге үйрету арқылы дамытылады. Мысалы, зертханалық жұмысты орындау үшін
оқушыларға мұғалім қысқаша нұсқау беріп, қалай істеу туралы бағыт-бағдар көрсетеді,
екінші кезеңде, мұғалімнің айтуымен оқушылар әрекет жасап, физикалық өлшеулер
жүргізеді, үшінші кезеңде, мұғалім оқушылардың қандай әрекет жасайтыны туралы
жазбаша нұсқау береді, төртінші кезеңде жұмыстың мақсатын тұжырымдайды, оқушылар
ө
здері соған қажетті құрал жабдықтарды таңдап алады, есептеулер жүргізіп,
қ
орытындылайды. Оқушылардың өз бетінше түрлі практикалық жұмыстарды, деңгейлік
тапсырмаларды орындауы, ізденіп-ойлануы, есеп шығаруы, олардың шығармашылығы мен
зерттеушілік қабілеттерінің көзі болып табылады. Бұл жағдайда мұғалімнің қызметі
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
жұмысты орындауға бағыт бағдар беру, бақылау және кері байланыс жасауға жәрдемдесумен
шектеледі. Бұл әдістер сабақтың мақсатына сай қолданылуы тиіс. Қай уақытта, қандай
ә
дісті тиімді қолдану – мұғалімнің шығармашылық ізденісінің жемісі.
Оқушылармен физикалық есептер шығару барысында, негізінен, формулаларды
пайдалану арқылы шешу жолдары көзделеді, ал есеп шығару іскерліктерін қалыптастыру
мәселесіне жеткіліксіз көңіл бөлінеді. Сондықтан, есептің шығарылу жолын жан - жақты
талдау нәтижесінде оны басқа есептерге де қолдану жақтарына көбірек көңіл бөлгеніміз
дұрыс. Яғни, фактілер пайдаланумен ғана шығарылған есеп, оқушылардың білімдері мен
іскерліктерінің арасындағы байланысты жеткілікті мөлшерде анықтай алмайды. Сол
себепті, есеп шығару процессінде оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту туралы
айта алмаймыз . Сондықтан, табылған шешімді есептің нақты шешімі ме, әлде
басқа да шешімдері болуы мүмкін бе?- деген сұрақтар төңірегінде зерттеу жүргізу арқылы
оқушылардың ойлау қабілетін дамытуға болады. Бұл мақсатты сандық және сапалық
есептер шығару кезінде де, жүзеге асыру мүмкіндіктері бар. Дегенмен,
ә
р ұстаздың шеберлігі, шығармашылық ізденісі ғана жетістіктерге қол жеткізері сөзсіз.
Сабақтың оқушыны жалықтыратындай бір сарынды болып кетпеуі үшін ,
топтық жұмыстар, жұптық жұмыс, жарыстар, тренингтер ұйымдастыруға
болады. Мұндай жағдайда бос отыратын оқушы аз болады, тіпті болмайды да.
Ө
з тобындағы балалармен қарым-қатынасқа түсе отырып, өзіндік пікірі қалыптасады,
даму
динамикасы
жетіледі,
құ
рдастарымен
ынтымақтастыққа,
бірлесіп жұмыс істеуге үйренеді. Сыни тұрғыдан ойлау технологиясы бойынша алдымен
«ой қозғау» стратегиясы жүзеге асады. Оқушының зейінін сабақтың негізгі идеясын
табуға ұйымдастыруды шешетін бұл стратегияның дұрыс қойыла берілуі –
ұ
стаз еңбегінің шеберлігін көрсетеді. Әр оқушының өзінің мүмкіндіктерін түсінуі, оның іс-
ә
рекетті орындаудағы дербестігіне тәуелді . Білім-теңіз, оның тереңін жетік
білетін, қыр-сырын меңгерген, құпиясын аша алатындар ғана бойлай алады. Мұндай
адамдарды мұғалімдер ғана тәрбиелеп, дайындайды. Мұғалім білімді оқушы санасына сабақ
арқылы жеткізеді, ал сабақ сапасын арттыру әр мұғалімді толғандыратын маңызды
мәселе.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Мұғалімге арналған нұсқаулық, Бірінші деңгей.
«Назарбаев зияткерлік мектебі»ДББҰ, 2013
2. Сборник материалов региональной конференций ,2011жыл.
3.Журнал «Педагогикалық диалог» № 2, 2016
ДИФФЕРЕНЦИРОВАННЫЙ ПОДХОД В ОБУЧЕНИИ МАТЕМАТИКЕ НА
СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ
Алкенова Бактыгуль Жаксылыковна
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
КГУ ОСШ№11,
учитель математики,
город Караганды,
Казахстан
Түйін
Мақалада қазіргі заманда жалпы білім беретін мектептің даму кезеңіндегі
математиканы саралап оқыту тәсілдемесі туралы баяндалады. Саралап оқытудың түрлері
мен формалары ашылып көрсетіледі.
Аннотация
В статье рассказывается о дифференцированном подходе в обучении математике
на современном этапе развития общеобразовательной школы. Раскрываются виды и формы
дифференцированного обучения.
Под влиянием возрастающих требований жизни увеличивается объем и
усложняется содержание знаний, подлежащих усвоению в школе. Но при традиционной
системе обучения не каждый школьник способен освоить программу. По своим природным
способностям, темпу работы учащиеся сильно отличаются друг от друга. Нередко в одном
классе можно наблюдать школьников как с очень высоким, так и с очень низким уровнем
развития. Учитель обычно выбирает методы и формы обучения, ориентированные на
среднего ученика. При этом слабым и сильным ученикам уделяется мало внимания. В этих
условиях учащиеся с хорошими способностями работают без особого напряжения, а слабые
учащиеся испытывают возрастающие затруднения.
В обучении математике эта проблема занимает особое место, что объясняется
спецификой этого учебного предмета. Математика является одной из самых сложных
школьных дисциплин и вызывает трудности у многих школьников. Как показали
многочисленные психолого-педагогические исследования, если уровнять многие факторы,
влияющие на уровень усвоения новых знаний, а именно: обеспечить одинаковый исходный
минимум знаний у всех учащихся, положительное отношение их к уроку, тщательно
разработать методику введения нового материала, то, несмотря на равенство этих
условий, новые знания будут усвоены по-разному. Одни школьники достаточно полно
усвоят новое и могут применить его в новых, но сходных с учебной обстановкой условиях,
требующих самостоятельного развития новых знаний (высокий уровень усвоения). Другие
усвоят существенные стороны нового понятия или закономерности и сумеют применить
их к решению задач, близких к тем, которые разбирались в процессе объяснения нового
материала (средний уровень усвоения). Наконец, будут и такие, кто вынес лишь отдельные,
нередко несущественные стороны нового понятия или закономерности и не может
применить их к решению даже простых задач (низкий уровень усвоения). При этом
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
потребуется различное количество упражнений и различная мера помощи со стороны
учителя тем учащимся, которых предстоит довести до высшего уровня усвоения.
Следовательно, необходима такая организация учебного процесса, которая
позволила бы учитывать различия между учащимися и создавать оптимальные условия
для эффективной учебной деятельности всех школьников, то есть возникает
необходимость перестройки содержания, методов, форм обучения, максимально
учитывающая индивидуальные особенности учеников. И подходом, который учитывает
эти особенности, является дифференциация. Исходя из этого, мною была выбрана
методическая тема «Технология уровневой дифференциации в личностно
ориентированном обучении математике».
В последние годы значительно усилился интерес учителей общеобразовательной
школы к проблеме дифференцированного подхода в обучении школьников математике на
различных ступенях математического образования. Этот интерес во многом объясняется
стремлением учителей так организовать учебно-воспитательный процесс, чтобы каждый
ученик был оптимально занят учебно-воспитательной деятельностью на уроках и в
домашней подготовке к ним с учетом его математических способностей и
интеллектуального развития, чтобы не допускать пробелов в знаниях и умениях
школьников, а в конечном итоге дать полноценную базовую математическую подготовку
учащимся обычного класса. Такой организации обучения математике требует современное
состояние нашего общества, когда в условиях рыночной экономики от каждого человека
требуется высокий уровень профессионализма и такие деловые качества как
предприимчивость, способность ориентироваться в той или иной ситуации, быстро и
безошибочно принимать решение. Базовый курс математики призван служить одной из
основ развития личностных качеств каждого отдельного ученика и подготовки его к жизни,
предстоящей трудовой деятельности.
Математика объективно является наиболее сложным школьным предметом,
требующим более интенсивной мыслительной работы, более высокого уровня обобщений и
абстрагирующей деятельности. Поэтому невозможно добиться усвоения математического
материала всеми учащимися на одинаково высоком уровне. Даже ориентировка на
"среднего" ученика в обучении математике приводит к снижению успеваемости в классе, к
издержкам воспитательного характера у ряда школьников (потеря интереса к
математике, порождение безответственности, нежелание учиться и др.). Нынешнее
отношение учащихся к математике характеризуется снижением ее популярности среди
школьников.
Признание математики в качестве обязательного компонента общего среднего
образования
в
большей
мере
обуславливает
необходимость
осуществления
дифференцированного подхода к учащимся - как к определенным их группам (сильным,
средним, слабым), так и к отдельным ученикам. Дифференцированный (групповой и
индивидуальный) подход становится необходим не только для поднятия успеваемости
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
слабых учеников, но и для развития сильных учеников, причем его понимание не должно
сводиться лишь к эпизодическому добавлению в процессе обучения слабо успевающим
учащимся тренировочных задач, а более подготовленным - задач повышенной трудности.
Более полное понимание дифференциации обучения предполагает использование ее на
различных этапах изучения математического материала: подготовки учащихся к
изучению нового, введения нового, применения к решению задач, этапа контроля за
усвоением и др.
Дифференцировано может быть содержание изучаемого материала (выделение
обязательного и дополнительного); дифференцировать можно методы (приемы) обучения,
варьируя ими с целью оказания различной степени индивидуальной или групповой помощи
ученикам при организации самостоятельной работы по изучению нового, при решении задач
и др.; дифференцировать можно средства и формы обучения. Опыт передовых учителей
показывает, что дифференциация может затрагивать все элементы методической
системы обучения и в этом случае она дает наибольший эффект в условиях обычного
класса.
В современной образовательной практике принято выделять два основных вида
дифференцированного обучения.
1.Внешняя
дифференциация.
Она предполагает создание особых типов школ и классов: школы, ориентированные
на учащихся, имеющих специальные способности. Это школы-гимназии, лицеи,
коррекционные
школы
разных
типов.
Профильная дифференциация - это дифференциация по содержанию. Она
предполагает обучение разных групп учащихся по программам, отличающимся глубиной и
широтой изложения материала. Дифференциация этого вида, как правило,
осуществляется через курсы по выбору и профильное обучение. При этом одни учащиеся
выберут общекультурный уровень изучения и усвоения учебного материала, другие -
прикладной, третьи - творческий, в соответствии со своими интересами, способностями,
склонностями и с учетом возможной в будущем профессиональной деятельности.
2.
Внутренняя
(уровневая)
дифференциация.
Она предполагает организацию работы внутри класса соответственно группам
учащихся, отличающихся одними и теми же более или менее устойчивыми особенностями.
Уровневая дифференциация выражается в том, что обучение учащихся одного и того
же класса в рамках одной программы и учебника проходит на различных уровнях усвоения
учебного материала. Определяющим при этом является уровень обязательной подготовки
(базовый уровень), который задается образцами типовых задач. На основе этого уровня
формируется более высокий уровень овладения материалом - уровень возможностей.
Предпринята попытка в разработке образцов задач для итоговых требований к
математической подготовке учащихся, претендующих на более продвинутый уровень
подготовки.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Уровневая дифференциация предполагает, что каждый ученик класса должен услышать
изучаемый программный материал в полном объёме, увидеть образцы учебной
математической деятельности. При этом одни учащиеся воспримут и усвоят учебный
материал, предложенный учителем или изложенный в книге, а другие усвоят из него только
то, что предусматривается обязательными результатами в качестве минимума. Каждый
ученик имеет право добровольно выбрать уровень усвоения и отчетности в результатах
своего учебного труда по каждой конкретной теме (разделу), а возможно и курсу в целом.
Задачей учителя является обеспечение поступательного движения учащихся к более
высокому уровню знаний и умений.
Необходимость внешней дифференциации до сих пор остается дискуссионным
вопросом.
Тогда как внутреннюю (уровневую) дифференциацию считают важнейшим
средством реализации индивидуального подхода к учащимся в процессе обучения.
Список литературы:
1.
Жужгова
К.А. Дифференциация в процессе обучения математике, 2005 г.
2.
Осмаловская И.М. Дифференциация процессе обучения в современной школе, 2004 г.
3.
Юркина С.Н. О дифференцированном обучении математике, Математика в школе.
– 1990, №3, с.13-14.
НАХОЖДЕНИЕ ЧИСЛА ПО ЕГО ДРОБИ
Аскарова Айнур Айшолпановна
КГУ «Петровская средняя школа»
учитель математики,
СКО, Тайыншинский район,
Казахстан
Түйін
Сіздерге 6 санып математика пәні бойынша «Бөлшек бөлігі арқылы санды табу»
тақырыбына сабақ жоспарын ұнысамын. Жаңа тақырыпты түсіндіретін сабақ.
Сабақ барысында оқытушылардың белсенділігін арттыратың әр түрлі оқыту
тәсілдері қалданғаны көрсетілген. Сабақ басында оқытушыларды жұмыс бағытына
тағайындалатын психологиялық бейімделу жүргізіледі.
Сабақ мақсаты: есептерді қадаммен шығаруына үйрету, есептін түрін аңықтау.
Есептегі шығару қадамдарын еске сақтау барысында есептердің шығарылуы тарылып және
ықпал болатының қажеттілігін ынталандыру. Бөлшек бөлігі бойынша санды тыбу, саннын
бөлшек бөлігін табу дағдыларын толықтыру. Сабақ жоспары бойынша қарастырылған
есептер қызықты. Математиканы оқуына қызығушылығын, сонымен қатар білім беру
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
саласында жақсы нәтижелерге қол жеткізуіне, танымдық қызығушылығын дамытуына,
оқушылардың ғылыми-зерттеу қабілеттерін және өздік шығармашылығын арттыратын
белсенді әдістерімен компьютерлік технологияларды қолданылуы ықпал ететеді.
Аннотация
Предлагаю вам конспект урока по математике 6 класса на тему: «Нахождение числа
по его дроби». Этот урок ознакомление с новым материалом.
В работе представлены различные формы работы на уроке, присутствует
познавательный материал, что значительно активизирует деятельность учащихся. В
начале урока проводится психологический настрой учащихся на плодотворную работу.
Целью является научить решать задачи поэтапно, облегчить ученикам процесс
определения типа задачи. Мотивировать необходимость запоминания этапов тем, что в
этом случае сокращается и облегчается процесс решения задач данного типа.
Сформировать навык решения задач на нахождение дроби от числа, числа по его дроби.
Рассмотренные на уроке задачи интересны. Применение активных методов совместно с
компьютерными технологиями способствуют повышению интереса к изучению
математики, и тем самым помогает добиться лучших результатов в обучении, позволяет
развивать устойчивые познавательные интересы и исследовательские способности
учащихся, обеспечивает их активность и творческую самостоятельность.
Урок математики в 6 классе.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Тема: «Нахождение числа по его дроби»

text:
|
Тема: «Нахождение числа по его дроби»Тема: «Нахождение числа по его дроби».
Описание урока: Предлагаю Вам конспект урока математики на тему: «Нахождение
числа по его дроби», проведенный в 6 классе. Это урок ознакомление с новым материалом
Цели:
1.
Образовательная: Научить решать задачи поэтапно, облегчить ученикам процесс
определения типа задачи. Мотивировать необходимость запоминания этапов тем,
что в этом случае сокращается и облегчается процесс решения задач данного типа.
2.
Развивающая: развивать умение анализировать условия задачи; логическое
мышление и математическую речь.
3.
Воспитательная: воспитывать познавательный интерес, чувство сплоченности.
Задачи урока:
- формирование вычислительных навыков;
- формирование навыков решения задач на нахождение дроби от числа, числа по его дроби.
Оборудование:
1. Зависимости между рассматриваемыми величинами (приложение 1).
2. Лист с текстами задач на каждую парту (приложение 2).
3. Вопросник.
4. Наглядность для устного счета, повторения.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Методы: репродуктивный, частично-поисковый, эвристический.
Тип урока: ознакомление с новым материалом.
Способ проведения: Традиционный.
План урока.
1. Сообщение темы, цели и задач урока – 2мин.
2. Повторение опорных знаний - 10 мин.
3. Ознакомление с новым материалом – 10 мин.
4. Закрепление – 18 мин.
5 Постановка домашнего задания – 2 мин.
6.Итоги урока – 3 мин.
Ход урока:
I.Орг. момент.
II. Актуализация ЗУН.
Сегодня на уроке мы с вами изучим новую тему «Нахождение числа по его дроби», а
также посмотрим, где применяется в жизни данный тип задач; продолжим учиться
анализировать условие задач. А, чтоб урок был еще и познавательным, мы его посвятим
Китайской Народной Республики.
Но прежде чем мы перейти к изучению нового материала мы как всегда сначала
вспомним то, что мы изучали раннее.
Итак, китайское письмо было изобретено в середине второго тысячелетия до н.э.
Оно существенно отличается от европейского способа записей. Вместо отдельных букв,
из которых мы составляем слова, китайцы используют специальные знаки. А вот как
они называются, мы узнаем, решив следующее задание.
1.
Устный счет
г
3
от 50
5
ф
2
от 4
5
р
1
от 0,2
3
е
8
от
4
1
9
2
ы
2
:
10
7
49
л
3
:
3
13
26
о
1
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
12
:
1
2
и
0
:
5
6
11
0
4
1
8
30
2 0
1,6
1
2
15
5
и
е
р
о
г
л и
ф
ы
Каждый иероглиф обозначает сразу целое слово или даже словосочетание.
2. Устный опрос
Ребята, скажите, какими правилами вы пользовались при выполнении данных заданий.
1. Расскажите, как умножить дробь на натуральное число.
2. Расскажите, как выполнить умножение двух дробей и как выполнить умножение
смешанных чисел.
3. Сформулируйте правило деления дробей.
III. Ознакомление с новым материалом.
Итак, все знания и умения, которые мы с вами вспомнили, сегодня пригодятся нам для
изучения новой темы. Записываем в тетрадях дату и тему урока – нахождение числа по его
дроби. Сегодня на уроке мы рассмотрим основные приемы решения задач на нахождение
числа по значению его дроби.
У вас на столах лежат рабочие листы, с помощью которых мы сегодня решим не одну
задачу.
Итак, послушайте внимательно условие задачи и обратите внимание, что нам известно в
задаче и что необходимо найти.
Задача 1: В хоре 80 учащихся, ¼ из них мальчики. Сколько мальчиков в хоре?
(исследовательский метод).
Будем решать поэтапно.
1 этап. Построим таблицу:
Сколько величин будем рассматривать в задаче?
Назовите мне, какие величины нам известны по условию.
Заполняем таблицу по вопросам:
А) Что есть целое (все число) в задаче? Известно ли оно?
Б) О какой дроби от всего числа говорится в задаче?
В) Известно ли значение этой дроби?
Приложение 1
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
№ Все число
Дробь от числа
Значение дроби от
числа
1 80 учащихся
1/4
? (20 учащихся)
2 80
20
3
1/4
20
2 Этап.
Сделаем анализ таблицы и выделим имеющиеся зависимости, между рассматриваемыми
величинами:
1.
Как найти значение дроби, если известны все число- 80 учащихся и дробь от него-
1/4?
(значение дроби) = (все число) * (дробь от числа)
Ребята попробуйте составить новую задачу с данными значениями.
1. В хоре 20 мальчиков, а весь хор составляет 80 человек. Какую часть составляют
мальчики от числа всех участников хора?
2.1/4 количества мальчиков составляет 20 человек. Сколько всего участников в хоре?
2. Как найти все число, если известны дробь от него - и значение дроби-20 учащихся?
(все число)=(значение дроби): (дробь от числа)
3. Как найти дробь, зная все число -80 учащихся и значение дроби-20 учащихся?
(дробь от числа)=(значение дроби): (все число).
Это три типа задач.
Итак, только что вы самостоятельно с небольшой моей помощью изучили новую тему
урока – это нахождение числа по его дроби.
Откройте учебник на странице 39 и найдите в тексте ответ на вопрос как найти число
по данному значению его дроби. Каждый самостоятельно прочтите это правило. Я думаю,
что все запомнили и теперь смогут его воспроизвести. (2 человека).
Физминутка.
А сейчас я предлагаю вам немного отдохнуть. Обратимся опять к китайской культуре. В
Китае очень распространена дыхательная гимнастика, и мы тоже немного приобщимся к
их культуре.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Сядьте прямо. Закройте глаза. Представьте, что вы вдыхаете аромат цветка …Нежный
аромат цветка …Старайтесь вдыхать его не только носом, но и всем телом. Вдох. Выдох.
Тело превращается в губку: на вдохе оно впитывает через поры кожи воздух, а на выдохе
воздух просачивается наружу. Вдох. Выдох.
Ну, вот немного приобщились к китайской культуре, отдохнули и продолжаем работать.
IV. Систематизация ЗУН.
а) А теперь решим элементарные задачи на применение всех трех типов задач. Я предлагаю
вам при анализе условия задач использовать вопросник, который лежит у вас на столе. Он
поможет вам проанализировать данные задачи. И с легкостью решить их самостоятельно.
Решение записываем в тетрадь, а данные заносим в таблицу. Если у кого-то возникнут
вопросы при решении задач, поднимите руку, и я вам помогу.
Решение задач самостоятельно по карточкам.
Анализ задачи с последующим заполнением таблицы по вопросам (вопросы готовые).
1. Известно ли целое (все число) в задаче? Что означает все число?
2. О какой дроби от всего числа говорится в задаче?
3. Известно ли значение этой дроби?
Итог:
б) Скажите при решении задач, какие знания вы использовали?
Для следующего задания вам понадобятся не только знания математики, но и знания
китайских и русских пословиц.
Итак, задание выполните вычисления. Из слов, связанных с найденными ответами,
составьте и запишите китайскую пословицу, а из оставшихся слов составьте русский
вариант пословицы. А может, кто–то догадался, что это за пословицы?
Китайская пословица: Вода (9/16)спадет (1)камни(0,1)обнаружатся (4,5)
Русская пословица: Всё (2)тайное (0,2)становится (4/49) явным (1,5)
V.Домашнее задание: п.5, №188, №195, №201.
Рефлексия.
Итог урока: выставление оценок.
Используемая литература:
1.Абылкасымова А.Е. Учебник для 6 класса общеобразовательной школы – Алматы: Мектеп,
2015.
2.Учебник для 6 кл. сред. шк./ Виленкин Н.Я., Жохов В.И. и др. Математика. 6 класс: М.:
Мнемозина, 2004.
3. Дидактические материалы по математике, Чесноков А.С., Нешков К.И. М.: Классикс
Стиль, 2003г.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
4. Дидактические материалы по математике 6 класс, Северо-Казахстанский ИПК и ППК
2006г.
5. Математика 6 класс, Нурк Э.Р., Тельгмаа А.Э, М.: Дрофа, 1998г.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Приложение
1. Известно ли целое (все число) в задаче? Что означает все число?
2. О какой дроби от всего числа говорится в задаче?
3. Известно ли значение этой дроби?
Приложение 2
Задача 1.Вхоре 80 учащихся, ¼ из них мальчики . Сколько мальчиков в хоре?
Задача 2.Девочка прочитала ¾ книги, что составляет 120 страниц. Сколько страниц в
книге?
Задача 3.Пшеницей засеяно 24 га поля, а площадь всего поля составляет 36 га. Какую часть
составляет площадь, засеянная пшеницей?
Задача 4.Сыну 10 лет. Его возраст составляет 2/7возраста отца. Сколько лет отцу?
Задача 5.Путешественник прошел за 2 дня 20км. В первый день он прошел 6/10 всего пути.
Сколько километров прошел путешественник в первый день?
Наглядность
(все число) = (значение дроби) : (дробь от числа)
(дробь от числа) = (значение дроби) : (все число)
(значение дроби) = (все число) * (дробь от числа)
тайное (0,2)
вода (9/16)
спадет (1)
обнаружатся (4,5)
всё (2)
камни(0,1)
явным (1,5)
становится (4/49)
№ Все число
Дробь от числа Значение дроби от числа
1
80 учащихся
1/4
?
2
3
4
5
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
БІЛІМ БЕРУ МАЗМҰНЫҢ ЖАҢАРТУДАҒЫ ВАРИАТИВ КУРСТАРЫНЫҢ ОРНЫ
Аханова Балия Боташевна
Түйін
Мақалада автор вариативтік курсы арқылы үздіксіз білім беру мәселесін
қ
арастырған. Бұл курстар оқушылардың алған білімін жетілдіруге және болашақ
мамандығын таңдауға өзіндік әсерін тигізетіні сипаттаған. Сонымен қатар бағдарламаны
жүзеге асыру жолдары қарастырылған.
Аннотация
В данной статье автором раскрываются вопросы совершенствования непрерывного
образования с помощью ведения вариативных курсов. Что способствуют
совершенствованию полученных знаний учащихся и являются подготовительным этапом в
выборе профессий. Автором также предложены пути реализации данного курса.
XXI ғасыр – информация ғасыры, яғни ақпараттандыру технологиясы дамыған
заманда мемлекетіміздің болашағы жас ұрпаққа заман талабына сай білім беріп, жан –
жақты дамуына талап етеді.
Қ
азіргі уақытта Қазақстан дамудың индустриялық кезеңінен ақпараттық кезеңіне
біртіндеп аяқ басуға бет бұрды. Сондықтан жана технологияларды игеруге қажеті білім мен
дағдының жаңаруы өзгертудің маңаздылығың арттыра түсті. , жаңа заман иелері бәсекеге
қ
абілетті жеке тұлға болуы тиіс. «Жеке тұлға» алдына мақсат қойып, соған жетуге
ұ
мтылатын, белгілі бір шешімге келе алатын, ойын жетік, түсінікті жеткізе білетін,
маманданған адам.
Жаңа көзқарастағы азаматтарды тәрбиелеу қазіргі таңда үлкен мәселе болып отыр.
Осы талапты қанағаттандыру үшін, оқушының психологиясына мына қасиеттерді сіңіре
беру қажеттілігі туындайды.
Ол үшін әрбір шәкірт:
-
«Мен не істеймін?» деген сауал арқылы өз ортасында жақсы қасиеттерімен көрінуге
тырысады;
-
«Мен үшін керек?» деп талаптану, іздену өзіндік құштарлығын ояту;
-
«Мен не істей аламын» деп өзіне сеніммен қарау, қоғамда өзгені сыйлау, өзін-өзі
төзімділікке тәрбиелеу.
Ал, ұстаздың міндеті – осы тұлғаны дамыту. Мүндай жағдайды одан ары дамуы үздіксіз
білім беру жүйесін тиімді ұйымдастырумен тығыз байланысты. Математика пәні басқа
пәндерге қарағанды оқушылардың ойлау қызметі мен еске сақтауын көбірек қажет етеді.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Сондықтан көпшілік оқушылардың математика пәніне қызығушылығының деңгейін көтері
ү
шін келесі мақсат қойылады:
- дарынды, қабілетті, ынталы оқушылардың арасында математикалық ойдың дәрежесін
арттыра түсу, теориялық білімді терендету, математикаға бейімі, қызығушылығы бар
оқушылардың практикалық дағдысын дамыту, шығармашылық қаблеттерін терендету,
ғ
ылыми жолына бағыт-бағдар беру. Оқушылардың ерекшіліктерін ескере отырып келесі
міндеттерді басшылық етеміз:
- оқушылардың шығармашылық қызметін дамыту;
- оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу белсенділігін арттыру;
- оқушылардың жекелей, жұппен, топпен жұмыстар жүргізу;
- үйге оқушылардың ойлау қабілеттерін дамытатын есептер беру;
- сабақта проблемалық жағдай туғызу;
- халықтық педагогика элементтерін сабақта қолдану;
- өз еркімен белгілі бір қортынды шығара білуге дағдыландыру.
Осыны жүзеге асыру барысында дәстүрлі емес сабақ түрлері өткізу. Сабақ ұйымдастыру
процессінде оқушының ойлау қызметін арттыруға ынталандыруғы ерекше көңіл аудару
керек.
Оқушылардың іздеу, зерттеу дағдыларын жетілдіру жұмыстары қазіргі заман талабына сай
болуы мәлім. Яғни, одан әрі дамуы үздіксіз білім беру жүйесінің тиімді ұйымдастыруымен
тығыз байланыс арқылы жүзеге асырылады. Курстың компонент мазмұнын ашуда бейінді
дайырлық жұмысыны жүргізуде, болашақта шағын бизнес, программист мамандығына
баулуда 5-9 сыныптары аралығында «Қызықты математика» бағдарламасы жасалды.
Бағдарламаның маңыздылығы:
Қ
олданбалылығында – өйткені бұл курста оқушының қабілетін ескере отырып, деңгейлік
негізде құрылуы, оқушының қажеттілігін өтеуі;
Ү
здіксіздігінде – «Қызықты математика» курсы бастауыш сыныптардағы «Жанды
математика» курсының жалғасы, орта буында білім мазмұны өзара жалғастығын тауып,
оқушының ойлау қызметі мен есте сақтауын, қызығушылығын, коммуникативтілік
біліктілігін арттыруында;
Курстың құндылығы – әр түрлі қызықты дидактикалық ойындар, санамақтар, ребустар,
математикалық ұғымдарды ашқан ғалымдардың жаңалықтары, олардың анықтамалары,
тәжірибе жүзінде дәлелденуі негізінде құрылуында, жергілікті, ұлттық ақпараттар
негізінде жасалынып, оның негізгі талаптарын қамтамасыз етуінде.
Бағдарлама мазмұнын жүзеге асыру барысында саралап, деңгейлеп оқытудың
ә
діс-тәсілдері пайдаланылды, осы тәсілдер арқылы төмендегідей нәтижелерге қол
жеткізілді:
Оқушылардың төменгі деңгейі бойынша: өз бетінше жұмыс істеуге бейімделіп,
берілген материалды дұрыс түсініп, ойын қорытындылайды;
|
|
|


ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Ортаңғы деңгейі бойынша: оқушы алған теориялық білімін практика жүзінде іске
асыруына, тақырып бойынша, өткен тақырып бойынша материалдарды салыстырып,
практикалық, сарамандық, шығармашылық, жұмыстар арқылы ойын қорытып, ережесін,
қ
орытындысын шығарады, өз бетімен жұмыс істеуге талаптанады;
Жоғары деңгейі бойынша: оқушының берілген тапсырманы орындау барысында ойлану,
іздену, шығармашылықпен жұмыс істеу қабілеттері дами түседі. Басқа да қосымша
ә
дебиеттермен жұмыс жасап, шығармашылық және ғылыми жұмыстармен айналысуына
көп мүмкіндік туғызады, логикалық және математикалық ойлау дәрежелері, жүйелеу
дағдысы, қызығушылығы, сауаттылығы нығаяды, ойын дұрыс жеткізуге тырысып,
математикалық формулаларды ауызша, жазбаша қолдануға, іс жүзінде кеңінен пайдаланып,
ө
з бетінше білім алу қабілеті ашылып, жалпы интеллектуалдық және математикалық
мәдениетін қалыптастыруға талпынады. Жаңа бағдарламаны сараптаудан өткізу кезеңінде
көптеген қиындықтар кездесті, атап өтетін болсақ:
оқытудың материалдық базасының төмендігі;
оқу құралдарының жетіспеушілігі;
ғ
ылыми-тәжірибелік әдебиеттердің аздығы;
мектепішілік кітапхана қорындағы дидактикалық материалдардың аздығы;
ә
леуметтік жағдайдың төмендігі;
ата-аналардың толығымен газет-журналдарға жазыла алмауы және т.б.
Бұл проблемаларды шешу жолында пәнаралық үйірме, клуб жұмыстарында
оқушылардың шығармашылық, ғылыми жұмыстармен айналысуына, сабақтан тыс уақытта
бірлескен тәрбиелік іс-шаралар арқылы оқушылар әрекетін ұйымдастыру көп
қ
иындықтарды жеңе білді.
Курсты меңгеру процесінде оқушыларға берілетін тапсырмалардың қызықтылығы,
мазмұнының жүйелілігі, бір-бірімен байланыстылығы, танымдық ұстанымдардың
сақталуына көңіл бөлініп, тапсырмалардың орындалу жолдарының тартымды, қызықты
болуы үшін көрнекті құралдар, әдістемелік әдіс-тәсілдер көптеп қолданылды. Оқушылардың
тапсырманы дұрыс, жылдам орындап, жұмыс дәптерін тиімді пайдалану жолдары
қ
арастырылды.
Ұ
сынылған бағдарлама негізінде оқу-әдістемелік кешені құрастырылып, жасалынды.
Оқу-әдістемелік кешені оқу материалының мазмұнын, тараулардың көлемін, оқушылардың
теориялық білімін нығайтып, оларды өздігінен іздендіре отырып, шығармашылық, дербестік
жұмысқа жетелейтін деңгейлік тапсырмалары бар жұмыс дәптерінен, логикалық және
дидактикалық ойындары оқу хрестоматиясынан, тест жиынтығынан тұрады.
«Қызықты математика» бағдарламасын меңгеру барысында, оқушы белсенділігін
арттыру мақсатында Д.Б.Эльконин, В.В.Давыдовтың «Дамыта оқыту технологияларының
элементтері», Ж. Караевтың «Деңгейлеп оқыту технологиясы, ойын элементтері» сынды
ә
дебиеттерді пайдаландым. Тірек сызба, топтық жұмыстар, эксперименттік-тәжірибе
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
жұмыстары арқылы жобалау әдістері қолданылды. Ұсынылып отырған бағдарлама бойынша
тұлғаның даму деңгейі дағдаларының қалыптасуы үнемі бақыланып, мектеп психологы
тарапынан тест, сауалнама жұмыстары алынып, басқа сыныптармен салыстырмалы түрде
бақыланылып отырды. Бұл бағдарламаны эксперименттен өткізу барысында «Қазіргі
заманға сай оқу процесінің пәнге деген танымдық қызығушылықты эксперттік бағалау
проблемасы» атты Г.И.Щукинаның еңбегі бойынша бағалау өлшеуіштері пайдаланылды.
І және ІІ жарты жылдықта бақылау жұмысы, тест жүргізу, математикалық
диктанттар алынып, бақылау сыныбымен салыстыру жүргізілді. Мұнда әр оқушының
ө
зіндік шығармашылық ізденіс дағдыларын қалыптастыру, оларды дамыту мақсатында
арнайы портфолиолар дайындалып, жинақталынды. Пән арқылы әр баланың қабілеті,
эстетикалық талғамы, сауаттылығы, шығармашылық, дербестік қабілеттерінің дамуы
бақыланып, сараланды. «Қызықты математика» бағдарламасын эксперименттен өткізу
барысында бағдарламаның мазмұнына сәйкес әдебиеттерді меңгеруде сауалнама, синтез,
сұрыптау сияқты зерттеу әдістері кеңінен қолданылды. Бұл әдістер көздеген нәтижемізге
қ
аншалықты деңгейде жеткенімізді анықтауға мүмкіндік береді.Курсты меңгеру барысында
оқушының бойында қалыптасатын дағдылар: жергіліктіаймақтық деректерді жинақтап,
жүйелеу дағдыларының, өз ойын, пікірін еркін жеткізе алуы, ой-өріс ұғымдары
кеңейеді,ізденгіштікке ұмтылады және функционалдық сауаттылық пен коммуникативтік
біліктіліктері арта түседі.
ДИАГНОСТИКАЛЫҚ ҚҰРАЛДАР
В.А. Андреев ықпалымен
ө
зім
жасаған
тест-
сауалнама
Оқушы
жетістігінің
нәтижелері
Сауалнама, тесттер,
Оқушылардың
шешуші
құ
зыреттіліктерінің
қ
алыптасу
сапасы
мен
деңгейін анықтау (Л.И.
третьяков)
Шығармашылық
тапсырмалар, рефераттар,
жобалар,
Зерттеу
және
даму
мониторингтері
Курс оқушылардың логикалық ойларын дамытады. Дамыған логикалық қабілеттерін
жаратылыстану және гуманитарлық бағытында кең қолданылады. Теориялық білімдері
кез-келген ғылым теориясында пайдалы, әсіресе физика курсында. Геометриялық
фигуралардың қасиеттері және белгілері, курс бойынша алынған білімдері сызу,
информатика және технология курстарында қолданылады.
Бағдарламаны қолдану барысында оқушылардың дайындығына қойылатын талаптар:
-
есептеу, дәлелдеу және салуға теориялық білімдерін қолдану;
-
дәлелдеу тұжырымдамаларын білу;
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
-
математикалық мәндерге қасиеттер және формулаларды пайдалана отырып
есептеу;
-
циркуль және сызғыш арқылы салу, қиын емес біріккен есептерді шығару;
-
иррационал сандар мен арифметикалық амалдарды орындау;
-
рационал және тепе-теңдік түрлендірулерін орындау.
«Қызықты математиканы» оқыту мазмұны оқушылардың жалпы интелектуалдық және
мідениетін дамытуға бағынып, күнделікті өмірде математиканы қолдануға бағыт-бағдар
беру керек.
Курс бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында қосымша материалдар алынды. Балыны
ә
рі қарай дамуы үшін үйге қосымша тапсырмалар беріледі: сурет салу, санамақтар
құ
растыру, өлен жолдарын жазу, тарихи мәліметтерді іздеу, рефераттар жазу, суреттер
бойынша есептер құрастыру. Оқушылар өздері ребустар, сөз жұмбақ, сандық жұмбақ,
цифрограмма, крассвордттар, сиқырды кестелер құрастырады, геометириялық
фигураларды жасайды. Орындалған тапсырмаларды әр оқушы өзінің портфолиосына
жинақтайды. Оқушыларға берілетін карточкалардың, дидактикалық материалдың мазмұны
қ
арапайым жаттығулардан басталып, деңгейлік тапсырмаларға дейін көтеріліп отырады.
Тапсырмаларды құрастыру арнайы әдістемелік құралдарға, карточкалар жинақтарына,
қ
осымша кітаптарға сүйіне отырып жасалады. Математика пәнінде жаңа тақырыпты
игеру сонында шығарған есептерге ұқсас деңгейлік тапсырмалар құру арқылы таларп
орындалады және өзі шығарған ереже, аңықтама заңдарын бекітуге арналады.
Бірінші деңгейдегі тапсырмаларды құрастырған кезде оларадың танымдылығы мен
қ
ызықтылық жақтарына ерекше көңіл аударылады.
Екінші деңгейдегі тапсырмалар оқушының ойлау қабілетін жетілдіруге берілетін
тапсырмалар, логикалық есептер, ребустар, кроссвордтардан т.б. тұрады.
Ү
шінші деңгейдегі тапсырмалар танымдық іздену түріндегі тапсырмалар ретінде алынады.
Мында оқушылар бұрынға алынған қарапайым білімдерін жетілдіріп, терендетуге бағыт
алады, ой жұмыстарымен шұғылданады. Осындай әр деңгейдегі тапсырмалары бар жұмыс
дәптері оқушылар үшін арнайы дайындалады. Барлық деңгейдегі тапсырмалар қызғылықты
мазмұндалған болса, оқушыларда ынталану пайда болады.
8 сынып бойынша бағдарлама үлгісі– 34 сағат
№
Тақырыптар
мен
бөлімдер
Сағат
сандары
Оқудың түрлері мен
ә
діс-тәсілдері
Білім өнімі
1
Алгебра тарихынынан
2
Жекеленген жұмыс
Баяндама,
реферат
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
2
Арифметикалық
амалдарды орындау
6
Практикалық
жұмыс
Есептерді шешу
3
Теңдеулер
және
теңсіздіктер
12
Семинар, есептерді
шығару
Есептерді шешу,
пікіралысу
4
Бірмүшелер
және
көпмүшелер
9
Ақпарат жинау
Тесттер
5
Геометрия тарихынан
5
Жекеленген жұмыс
Баяндама,
реферат,
жоба
жасау
9 сынып бойынша бағдарламаүлгісі – 34 сағат
№ Тақырыптар
мен
бөлімдер
Сағат
сандары
Оқудың түрлері мен
ә
діс-тәсілдері
Білім өнімі
1
Сандар теориясы
9
Дәріс,
диалог,
топтық жұмыс
Конспект
2
Ү
шбұрыштар
және
төртбұрыштар
9
Практикалық
жұмыс
Фигураларды
құ
растыру
3
Салу есептері
7
Шағын
топпен
жұмыс жасау
Салу
есептерді
шешу
4
Аудандар
9
Жекеленген жұмыс
Реферат,
баяндама,
жоба
жасау
Қ
олданылған әдебиеттер тізімі
1.Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы,Астана,2007ж.
2.2002 жылғы Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
3. 2006 жылғы Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты
4.2006 жылғы Қазақстан Респуликасы Президентінің Қазақстан әлемдегі бәсеке қабілетті
50елдің қатарына кіру стратегиясы
5.М.М.Лиман Оқушыларға математика және математиктер жайлы.-Алматы,1996ж.
6.М.Горднер Мтематические чудеса и тайны.-М.Просвещение,1988
7.Жаратылыстану-математика бағытындағы пән мұғалімдерінің кәсіби құзреттілігін
дамыту. Құрастырушы авторлар Жунусова М.Р.,Әубәкірова Х.Ж. Қарағанды, 2008ж.
8
М.Р.Жунусова,Д.И.Ильиясова.
Ғ
ылыми
зерттеуге
кіріспе.\Оқу-әдістемелік
құ
рал\.Аймақтар оқубаспа орталығы,2009
ОҚУШЫЛАРДЫҢ ЖЕТІСТІКТЕРІН «БЛУМ ТАКСОНОМИЯСЫН» БОЙЫНША
БАҒАЛАУ
Батырбекова Алия Гапуовна
Дария жалпы орта білім беру мектебі,
математика пәнінің мұғалімі,
Қазақстан
Түйін
«Блум таксономиясын» басшылыққа алып, сабақ жоспарлау арқылы оқушылардың
оқуға деген ынтасын арттырып, деңгейлік сұрақтар қою әдісімен терең ойлауға жетелейді.
Бұл мақалада Блум таксономиясы бойынша ұйымдастыру, қойылған мәселені зерттеуіне,
талдауына және салыстыруына, ой-толғауына және бағалауына қолдау көрсетеді.
Аннотация
В данной статье рассматривается эффективность применения таксономии Блума.
Прилагается разработка уровненых заданий по таксономии Блума. Таксономия является
эффективным инструментом для анализа влияния обучение развитие у обучаемых
способности к запоминанию, осмыслению и решению задач.
Оқушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың белгілі бір жүйесі қалыптаспауына
байланысты, олардың жеке қабілеттерін дамытуға жағдай туғызатын, шығармашылық
қ
ызметтерінің белсенділігін арттыратын әдіс-тәсілдердің қажеттілігінің туындауы болып
табылады.Бағалау жүйесі оқушының оқу-тәрбие процесіндегі жетістіктерін көрсететін
негізгі құрал болып табылады. Бұл жүйе жылдар бойы қалыптасып, дамып, әлі де болса
зерттеліп өзекті мәселе болып отыр.Білім берудің жетістіктерінің өзгерісі оқушының
ү
здіксіз өз бетінше білімін көтеріп құзыретті ықпал етуге бағдарлауынан
көрінеді.Құзыреттілік – оқушының әрекет тәсілдерін жан-жақты игеруінен көрінетін білім
нәтижесі. Бағалаудың жаңаша көрінісі үздіксіз бағалау және өзін-өзі бағалау жүйесін
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
жобалаумен аяқталады. Ендеше оқушылардың білім жетістіктерін бағалаудың сапалы
жүйесі Блум таксономиясы және рейтингтік жүйе болып табылады.
Оқушылардың оқудағы іс-әрекеті арқылы олардың ойлау дағдыларын жетілдіре отырып
мақсат қою технологиясын былайша көрсетуге болады.
Дағдылар
Анықтама
Оқушы іс-әрекеті
Білім
(знание)
Берілген жаңа түсінікті ұғу,еске
ұ
стану,бұрынғы
білімді
еске
түсіреді
Таңдайды,
қ
абылдайды,
еске
сақтайды, ойлайды.
Түсінік
(понимание)
Жаңа
материалда
берілетін
білімді түсіну, өзінше түсіндіру
немесе болжам жасауы.
Түсіндіреді, айтады, көрсетеді,
жазады.
Қ
олдану
(применение)
Жаңа білімді тәжірибеде, яғни
нақты жаңа жағдайда пайдалану.
Бұрынғы білім негізін пайдалана
отырып,
жаңа
проблеманы
шешеді.
Талдау
(анализ)
Алған білімді жіктеу, саралау, ең
негізгі түйінді мәнін бөліп ала
білу. Бүтінді бөліктерге жіктеу
арасындағы байланысты айқындау.
Ойланады, салыстырады, табады,
талқылайды, ашады, ізденеді.
Синтез
(бір
нәрсе
жасайды,
жинақтайды)
Жеке
бөлшектерден,
дара
ұғ
ымдардан
тұтас
жасау
(жалқыдан жалқыға)
Ойлап табады, құрастырады,
шығарады, байланыстырады.
Баға
(сын,пайдалану)
Жаңа ұғым, жаңа материалдың
құ
ндылығын, керектігін анықтау.
Бағалайды,
талқылайды,
ө
з
талабын айтады.
Білім
Айтыңдар, жазыңдар, атап беріңдер, орнына қойыңдар.
Түсіну, үгу Өз ойларыңды айтыңдар, түсіндіріңдер, ұқсастық айырмашылығын
көрсетіңдер.
Қ
олдану
Қ
олданыңдар, табыңдар, пайдаланыңдар.
Талдау
Былай қарағанда, салыстырғанда, басқаша ойластырғанда, басқаша ерекшелігін
табыңдар, негізгі қасиетін дәлелдеңдер.
Синтез
Құ
райық, ойлайық (жаңа нәрсе) керісінше мүмкін.
Баға
Бәрінен жақсы, бәрінен жаман, неге солай, пікірдің біреуіне келісемін, сын
айтыңдар.
Блум таксономиясы бойынша «Төртбұрыштар» тақырыбында оқушының танымдық
дамуын бағалау.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
1.
Төртбұрыштардың анықтамасы.
2.
Төртбұрыштардың түрлері.
3.
Төртбұрыштардың қасиеттері
4.
Төртбұрыштарды элементтері бойынша салу.
№ Дағдылар
Көрсеткіштер
Ө
лшеуіштер
1
Білу
-
Төртбұрыштың
анықтамасын айтады
-төртбұрыштың
түрлерін біледі
-төртбұрыштың
суретін сала алады
Көршілес екі қабырғасы мен бір диагоналы
бойынша параллелограмм салу.
АВСД параллелограмының p=10 см Равд =8 см
болса, ВД қабырғасын тап.
Берілген суреттері бойынша төртбұрыштың
түрлерін анықтау
2
Түсіну
-төртбұрыштың
қ
асиеттерін
айтып,дәлелдей алады
-төртбұрыштарға
сипаттама бере алады
және түсіндіре алады
- төртбұрыштардың
айырмашылықтарын
біледі
Түрлері
Анық
та
масы
Орта
қ
қ
асие
ті
Айырмашы
лығы
Паралле
лограмм
Квадрат
Ромб
Трапеция
3
Қ
олдау
-төртбұрыштардың
анықтамаларын
есептер
шығаруда
пайдалана алады
-қасиеттерін
пайдаланып
дәлелдей
біледі
Барлық бұрыштары өзара тең төртбұрыштың
тік төртбұрыш екенін дәлелде
4
Талдау
-төртбұрыштарға
берілген
есептерді
шығара алады
-элементтері бойынша
салу есептерін және
белгісіз
элементтері
бойынша
есеп
құ
растыра алады
Трапецияның табанындағы бір бұрышы 68о
және 71о.қалған бұрыштарын тап.
Диагоналы және бұрыштары бойынша ромб сал.
5
Топтау
-төртбұрыштарды
Диагоналдары бұрыштарының биссектрисасы
|


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=42#ОҚУШЫЛАРДЫҢ_ЖЕТІСТІКТЕРІН_«БЛУМ_ТАКСОНОМИЯСЫН»_БОЙЫНША___БАҒАЛАУ______Батырбекова_Алия_Гапуовна

title: ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=42#ХХІ_ғасырдағы_білім_және_ғылымның_өзекті_мәселелері_/Актуальные_проблемы_образования_и_науки_в_ХХІ_веке


text:
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
дәлелдеуге
есептер
шығара алады
-кері
есептер
құ
растыра алады
-бір есепті бірнеше
жолмен шығара алады
-шығармашылық
есептерді
талдап,
шығару
жолдарын
көрсетеді
болатын әрбір дөңес төртбұрыш ромб
болады.Ромбының осы белгісін дәлелде.
Төбелеріне баруға болмайтын параллелограмм
диагоналдарының қиылысу нүктелерін салу
6
Бағалау
-өз кемшіліктері мен
жетістіктерін
анықтайды
-өз
ой-пікірінің
дұрыстығына
көз
жеткізеді
-есептер
шығару
тәсілдерінің
тиімділігін
көрсетіп,қажеттігін
айтады
Төртбұрыштар
тақырыбы
бойынша
ө
з
кемшіліктерің мен жетістіктеріңді ата.
Төртбұрыштар тақырыбы бойынша өз ойыңды
дәлелде.
Өзіңді-өзің бағала
Тақырыптар
1.төртбұрырыштар
2.Төртбұрыштарды шешу тәсілдеріне есептер
шығару.
Критериалды – диагностикалық ақпарат
Тарау
Баланың
дамуындағы
көрсеткіштері
Диагностика әдіс тәсілдері
Төртбұрыштар
1.Төртбұрыштардың
анықтамалары
мен
қ
асиеттері.
2.Төртбұрыштардың
аудандары
1.Танымдық
1.1.Анықтамасын біледі.
1.2.Түрлерін біледі.
1.3.Суреттерін салады.
1.4.Қасиетін айтады.
1.5.Аудандарды
табу
формулаларын біледі.
1.6.Қасиеттерін дәлелдей алады.
1.7.Аудандарын табу формуласын
дәлелдей алады.
1.Сұрақ-жауап
2.Сәйкестендіру
3.Практикалық жұмыс
Шығармашылық
1.Миға шабуыл.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
2.1.Кері есептер құрастыра алады.
2.2.Төртбұрыштарды
алгоритмі
бойынша сала алады.
2.3.Анықтамасын,
қ
асиеттерін
пайдаланып дәлелдеуге берілген
есептерді шығара алады.
2.4.Өтілген материалды өмірмен
байланыстыра алады.
2.Өздік жұмыс.
3.Бақылау жұмыстары.
4.Тест.
5.Деңгейлік тапсырмалар
6.Сюжеттік
есептер
құ
растыру
3.Коммуникативтік
3.1.Математикалық терминдерді
айта біледі.
3.2.Математикалық диктант жаза
алады.
3.3.Топпен жұмыс жасай алады.
3.4.Өз ойын толық жеткізе алады.
3.5.Басқалардың қателерін түзете
алады.
3.6.Қорытындыны
сыртқы
ө
лшемдермен дәлелдей алады.
3.7.Рефлексия жасай біледі.
1.Топпен жұмыс
2.Ойындар
3.Реферат
4.Жоба жазу
5.
«6
қ
алпақ»әдісімен
рефлексия жасау
Ә
дебиеттер тізімі:
1. Блум таксономиясының теориясы (интернет материалдары)
2. Ғылыми зерттеуге кіріспе. Оқу әдістемелік құрал. Жунусова М.Р., Ильясова Д.С.
Қ
арағанды
3. Геометрия 8-сынып
МЕТОДИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ПОДГОТОВКЕ УЧАЩИХСЯ ШКОЛ К
ИТОГОВОЙ АТТЕСТАЦИИ ПО МАТЕМАТИКЕ
Величкина Любовь Владимировна
КГУ «Гимназия №5 акимата города Шахтинска»
учитель математики высшего уровня квалификации высшей категории
Шахтинск, Казахстан
Түйін
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Мақалада математикадан қорытынды аттестация бойынша мәселе қаралды және
математика пәнінің мұғалімдеріне түлектерді емтиханға дайындау кезінде практикалық
ұ
сыныстар берілді.
Аннотация.
Аннотация
В статье рассмотрена проблема подготовки учащихся к итоговой аттестации по
математике и даны некоторые практические рекомендации для учителей математики при
подготовке выпускников к экзамену.
Введение
Существование проблемы подготовки учащихся к итоговой аттестации по
математике позволяет заключить, что исследование, объектом которого является
образовательный процесс в старших классах средней школы на предмет исследования
эффективной системы подготовки учащихся к итоговой аттестации по математике,
актуально. Если в деятельности субъектов образовательного процесса при подготовке к
итоговой аттестации по математике применяется эффективная система, включающая
дифференцированный подход, тематическую работу по предмету, подборка и выполнение
заданий нестандартными методами, то улучшится качество результатов итоговой
аттестации.
Некоторые рекомендации при подготовке к итоговой аттестации по
математике.
Прежде всего, следует заметить, что при выполнении задания приоритетом
является не классическое решение поставленной задачи, а нахождение правильного ответа.
А для этого все средства хороши!
Для того, чтобы хорошо пройти итоговую аттестацию по математике, прежде
всего надо следовать следующим рекомендациям:
Систематическая подготовка дома.
Знание и понимание основных формул курса алгебры и геометрии 7-11 классов.
Умения быстро и правильно производить простейшие арифметические действия без
помощи калькулятора.
Знание таблицы квадратов натуральных чисел от 1 до 32, степеней числа 2 (до
10
2
),
степеней числа 3 (до
6
3
).
Знание
приближенных
значений:
числа
,
иррациональных
чисел:
10
,
7
,
5
,
3
,
2
Рекомендация первая. Внимательно прочитайте не только задание, но и варианты
ответов. Постарайтесь отбросить, заведомо невозможные, ответы и сосредоточьте свое
внимание на правдоподобных ответах. Обратите внимание на свойства искомого ответа,
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
которое следует из условия текста. Проверьте, обладают ли этими свойствами
оставшиеся для анализа ответы.
Пример 1. Сократите дробь
3х
2
+16х−12
10−13х−3х
2
А)
; В) -х+6; С)
х−6
х+5
; D)
х+6
х−5
; Е) -
х+6
х+5
.
Обратим внимание на то, что в данной дроби отношение старших коэффициентов
является отрицательным числом. При сокращении дроби знак этого отношения не
изменяется, следовательно, правильным является ответ В) или Е). Кроме того, заметим,
что разность показателей многочленов, стоящих в числителе и знаменателе дроби, равна
нулю, и при сокращении дроби она не изменяется. Значит, правильный ответ Е).
Рекомендация вторая. Вместо упрощения сложных алгебраических выражений
подставляй в это выражение и в предложенные для выбора ответы значения переменных из
этого выражения.
Пример 2. Упростите выражение
b
a
a
a
a
a
b
ab
a
2
2
3
1
.
А)
1
a
b
a
.
В)
b
a
1
.
С)
b
a
a
1
.
D)
b
a
a
1
2
.
E)
b
a
a
1
.
Нетрудно догадаться применить подстановку а = 0. Но тогда b не должно равняться
0 (знаменатель не должен равняться 0). Считая, что а = 0, получим значение данного
выражения равное
b
1
. Тогда схема ответов будет иметь вид: A), В), C), D), E), так как
значения зачеркнутых ответов не совпадают со значением:
b
1
. Далее положим: а = 1, b = 0.
При этих значениях а и b значение исходного выражения равно 1. Это же значение
принимает только ответ В). Значит он искомый.
Встречаются и иные моменты, когда задание выполняется элементарно быстро, как
раз с применением производной.
Пример 3. При каком значении
n
функция
5
3
2
nx
x
y
имеет минимальное значение в
точке х
0
=1,2?
А) -7,2; В) 7,2; С) 1,2; D) -1,2; Е) 0.
Квадратичная функция принимает экстремальные значения в своих критических
точках, т. е, во внутренних точках области определения, где производная этой функции
равна нулю (не существует)! Очень быстро берем производную от нашей функции:
n
х
y
6
и убеждаемся, что верным является вариант ответа А), т. к.
2
,
7
;
0
2
,
1
6
n
n
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Рекомендация третья. Применять рациональные приемы решения задач на
прогрессию, как показывает практика, могут учащиеся в том случае, если они:
отчетливо понимают введенную при изучении последовательностей символику:
ый
n
a
n
член последовательности,
n
S
сумма n первых ее членов;
знают не только формулы, выражающие n-ный член арифметической прогрессии
через
1
a
и d и b
1
и q для геометрической прогрессии, но и характеристические
свойства арифметической и геометрической прогрессии, а также формулу
p
n
a
a
d
p
n
;
большое значение имеет использование свойств членов конечных прогрессий,
равноудаленных от концов:
...
1
2
1
n
n
a
a
a
a
для арифметической прогрессии;
...
1
2
1
n
n
b
b
b
b
для геометрической прогрессии.
Пример 4. Сумма второго и четвертого членов арифметической прогрессии равна 16,
а произведение первого и пятого ее членов равно 28. Найти
1
a
и d.
Решение этой задачи окажется более простым, если воспользоваться свойством
суммы членов, равноотстоящих от концов, для прогрессии, составленной из пяти членов:
16
5
1
4
2
a
a
a
a
; тогда
28
16
5
1
5
1
a
a
a
a
.
Систему можно решить устно:
14
2
1
1
a
a
2
14
5
5
a
a
.
Зная
1
a
и
5
а , находим d:
1
5
1
5
a
a
d
, d = 3 и d = -3.
Ответ: 2; 14; 3; -3;
Пример 5. Сумма трех чисел, составляющих арифметическую прогрессию, равна15.
Если к ним прибавить соответственно числа 1, 4, 19, то получатся три числа,
составляющие геометрическую прогрессию. Найти эти числа.
Решение. По условию
15
3
2
1
a
a
a
, так как
2
3
1
2
a
a
a
a
, то 2
1
3
2
a
a
a
,
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
15
2
2
2
a
a
,
5
2
a
. Тогда
d
a
5
1
,
d
a
5
3
.
По условию
d
a
b
6
1
1
1
,
9
4
2
2
a
b
,
d
a
b
24
19
3
3
.
Используя характеристическое свойство геометрической прогрессии, имеем:
3
1
2
2
b
b
b
: 81 = (6 – d) (24 + d), d
2
+ 18d – 63 = 0, d
1
= 3, d
2
= -21.
Тогда
2
1
a
или
26
1
a
.
Ответ: 2; 5; 8; и 26; 5; -16.
Рекомендация четвертая.
Для решения некоторых тригонометрических примеров
вовсе не обязательно пользоваться формулами. Можно использовать прямоугольный
треугольник и четко знать определения синуса, косинуса, тангенса, котангенса.
Пример 6. cos
25
7
,
2
.
Найти:
tg
,
sin
.
Учитывая определение синуса и тангенса, четверть, в
которой лежит угол β, находим:
;
25
24
sin
7
24
tg
.
Тригонометрия – один из важнейших разделов математики. Чтобы успешно решать
тригонометрические
уравнения,
упрощать
тригонометрические выражения, нужно знать
основные формулы тригонометрии и значения
синуса, косинуса, тангенса, котангенса табличных
углов. Например, можно изучить необычный
способ,
который
можно
применить
для
запоминания значений синусов и косинусов
табличных углов. Например, можно изучить
необычный способ, который можно применить для
запоминания значений синусов и косинусов
табличных углов. Это, конечно, мнемоническое
правило, но в трудную минуту оно может помочь.
Оказывается, значения синусов и косинусов
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
углов «находятся» на нашей ладони. Рассмотрим Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=43#КГУ_«Гимназия_№5_акимата_города_Шахтинска»___учитель_математики_высшего_уровня_квалификации_высшей_категории___Шахтинск,_Казахстан


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=43#МЕТОДИЧЕСКИЕ_РЕКОМЕНДАЦИИ_ПО_ПОДГОТОВКЕ_УЧАЩИХСЯ_ШКОЛ_К___ИТОГОВОЙ_АТТЕСТАЦИИ_ПО_МАТЕМАТИКЕ___Величкина_Любовь_Владимировна


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=43#ХХІ_ғасырдағы_білім_және_ғылымның_өзекті_мәселелері_/Актуальные_проблемы_образования_и_науки_в_ХХІ_веке