Өнімділігі жоғары ауылшаруашылықты жүргізудің жаңа баламалы жолдары
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
9.2.4.11 - мәдени өсімдіктердің өнімділігін арттыру үшін заманауи ауылшаруашылық технологияларды қолданылуын зерттеу
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Гетерозис, мутогенез, полиплодияны біледі.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
І.Ұйымдастыру кезеңі: а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
1. Гені түрлендірілген ағзалар дегеніміз не? Бұл молекула не үшін керек? Ол қандай болады?
2. Гендік инженерия дегеніміз не?


title: Өнімділігі жоғары ауылшаруашылықты жүргізудің жаңа баламалы жолдары


Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Полиплодия арқылы түраралық кедергілерді жоюды сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видеоролик көреді.
|
|
Оқулықта берілген тапсырманы орындатады
|
1. Неге бағытталшған мутагенез көбінесе микроағзалар селекциясында, ал өсімдіктерде сирек, жануарларда өте сирек қолданылатынын түсіндіреді.
2. Селекциядағы жаңа әдістер мен оларды қолдану болашағы арасындағы байланысты анықтайды.
3. Г.Д.Карпеченко қалай түраралық шағылыстыруды жүзеге асырғанын сипаттайды.
|
Дискриптор: Жалпы балл-3
1. Тапсырманы орындайды.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
|
Оқулықта берілген тапсырманы орындатады
|
1. Гені түрлендірілген ағзаларды жасау үшін ғылымдағы кезеңдерді талқылайды.
2. Өсімдіктердің жоғарғы өнімді сорттарын алудағы полиплодия өлін бағалайды.
3. Гетерозис үдерісі мен оның тиімділігіне жалпы сипаттама береді.
|
Дискриптор: Жалпы балл-3
1.Тапсырмалаға сипатта беріп, талқылайды.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Педагогтің аты-жөні: Нұрмағамбетова Ғ. Б күні

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|


Биотехнологиялық үдерістін жалпы сызбасы және биотехнологияда алынатын өнімдері (медицинада, өнеркәсіпте және ауылшаруашылықта). Инсулин өндірісі.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
9.4.3.1 - инсулин өндіру мысалында биотехнологиялық үдерістің жалпы сызбасын сипаттау
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Биотехнологияны жануарлар селекциясында қолдануды біледі.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
Ұйымдастыру кезеңі: (Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
Жаңа сабаққа кіріспе
(Ұ) «Миға шабуыл»әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
1.ДНҚ дегеніміз не?
2. Оның құрылысын кім ашты?
3. Бұл молекула не үшін керек? Оның құрылысы қандай?


title: Биотехнологиялық үдерістін жалпы сызбасы және биотехнологияда алынатын өнімдері (медицинада, өнеркәсіпте және ауылшаруашылықта). Инсулин өндірісі


Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Бұлшық еттің қажуын сипаттап береді.
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видеоролик көреді.
|
|
Оқулықта берілген тапсырманы орындатады
|
1. Зертханалық жұмыс. «Статистикалық және динамикалық жұмыс кезіндегі қажу үрдісін зерттеу».
Мақсаты: бұлшық еттің жиырылуы жиілігіне бұлшық ет жұмысының тәуелділігін зерттеу.
Құрал-жабдықтар: секундомер, массасы 1,5 және 3 кг жүк, білезіктің күшін өлшеуіш.
1-Тәжірибе. Статистикалық жұмыс кезінде қажу.
1.Сыналушы массасы 1,5 кг жүкті алып, оны денеге тік бұрышпен екі жаққа қарай қолын созып ұстайды.
2.Созылған қол деңгейінде тақтаға бормен белгі жасалады да, секундомерді қосады.
3. Қолдың белгіден ауытқуы байқалады, бұлшық еттің қандай уақытта қажығаны тіркеледі.
4. Сыналушы массасы 3 кг жүкті алады. 3 кг салмақпен тәжірибе жасау үшін 2-3 пункт қайталанады.
2-Тәжірибе. Динамикалық жұмыс кезінде қажу.
1. Сыналушы сол жүкті белгіге дейін көтереді.
2.Сыналушы өзіне ыңғайлы қарқында қолмен қимыл жасайды.
3. Сыналушы 3 секунд уақыт белгіде қолын ұстап тұра алмағанда қажу бар есептеледі.
Қажу қанша уақытта болғанын бақылайды.
Екі тәжірибе нәтижесін кестені дәптерге сызып алып толтырады.
|
Дискриптор:
1. Тапсырманы орындайды.
2.Зертханалық жұмысты орындап, нәтижесін кестеге толтырады..
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету»


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Биотехнология әдісі арқылы алынатын өнімдерге мысалдар келтіреді.
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видеоролик көреді.
|
|
Білу, түсіну және қолдану айдарындағы тапсырмаларды орындатады
|
1. Жапонияда қандай өсімдік Тенгу арпа наны деп аталатына анықтама береді. Ол қайда өсетінін айтады.
2. Клондау қызметін сипаттайды. Оның негізгі мақсаты қандай? Концентрациясы 11 рН болатын сілтіде өсе алама? Биотехнология арқылы қойды клондаудың маңызы неде?
Дискриптор:
Жалпы - 3 балл
1. Сұрақтарға жауап береді
2. Суретпен жұмыс жасайды.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
|
Талдау айдарындағы тапсырмаларды орындатады
|
1. Металл кенін өндеу үшін бактерияларды пайдалану себепттері туралы пікірлерін айтады. Металды өндеудің бұл үдерісі едәуір тиімді екенін түсіндіреді.
2. Типтік және типтік емес әдіс арқылы ашу үдерісінен өткен өнімдер арасындағы айырмашылықты көрсетеді.
3. Биотехнологиялық зерттеулердің рөлін бағалайды.
|
Дискриптор:
Жалпы - 3 балл
Тапсырманы түсіндіреді, айырмашылықтарын көрсетеді.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: «Аяқталмаған сөйлем» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Педагогтің аты-жөні: Нұрмағамбетова Ғ. Б күні

text:
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс: - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
- бүгін сабақта қуантқаны.....
- мен өзімді.....үшін мақтар едім.
- маған ерекше ұнағаны.....
- сабақтан соң маған........келді
- бүгін маған..........сәті түсті.
- қызықты болғаны.....
- ......қиындық тудырды.
- менің түсінгенім.....
- енді мен......аламын.
|
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың!
Жақсы!
Талпын!
Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|


text:
І.Ұйымдастыру кезеңі: а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.


title: (Ұ) «Миға шабуыл» - Сабақтың тақырыбы: Педагогтің аты-жөні: Нұрмағамбетова Ғ. Б күні

text:
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Диазотрофтар дегеніміз не? Олар қаншаға бөлінеді?
2. Биотехнологияда саңырауқұлақтарды не үшін пайдаланады?
3. Биотехнология ұғымына анықтама беріңдер.
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Инсулин өндіруді сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видеоролик көреді.
|
|
Оқулықта берілген тапсырманы орындатады
|
1. Қойдың гендік модификациясын түсіндіреді.
2.Малдың өсімталдығын арттыруға жауапты биотехнологияны қолдануды сипаттайды.
|
Дискриптор:
Жалпы балл-3
1. Тапсырмаларды орындайды.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
|
Талдау және синтез айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Барлық цианкобактериалардың қандай ерекшеліктері бар? Жалпы сипаттама береді. Олардың биотехнологияда қандай рөл атқаратынын сипаттайды.
2. Ашытқының қандай түрі биотехнологияда ең бірінші қолданылғанына мысалдар келтіреді. Себебін түсіндіреді.
3. Спирулина экономикалық тұрғыда тиімді дақыл деп есептейсіңдерме? Жауаптарын негіздейді.
|
Дискриптор:
Жалпы балл-3
1. Берілген тапсырмаға жауап береді.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: «Еркін микрофон» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Педагогтің аты-жөні: Нұрмағамбетова Ғ. Б күні

text:
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|


ДНҚ молекулалық құрылысының принцптері: нуклеотидтердің комплементарлылығы. Модельдеу «ДНҚ молекуласын құру»
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
9.4.1.2 - ДНҚ молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттау
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: ДНҚ молекулалық құрылысының принцптерін біледі.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
Ұйымдастыру кезеңі: (Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
Жаңа сабаққа кіріспе
(Ұ) «Миға шабуыл»әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
1.ДНҚ дегеніміз не?
2. Оның құрылымын кім ашты?
3. Ол молекула не үшін керек?
4. ДНҚ құрылысы қандай?


title: ДНҚ молекулалық құрылысының принцптері: нуклеотидтердің комплементарлылығы


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Нуклеин қышқылдарын сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видеоролик көреді.
|
|
Білу, түсіну және қолдану айдарындағы тапсырмаларды орындатады
|
1.Нуклеин қышқылдарының мономері не? Мономердің қандай бөлігі ДНҚ-ның бір нуклеотидін екіншісінен ажыратады?
2. ДНҚ молекуласына сипаттама береді. Оның пішіні қандай?
3. Нуклеотид типтері, олардың азотты негіздері мен комплементарлық ережесі арасындағы байланысты анықтайды.
4. Сурет бойынша ДНҚ молекуласындағы химиялық байланыс типі, олардың құрамбөліктері мен өлшемдері туралы айтып береді.
Дискриптор:
Жалпы - 3 балл
1. Сұрақтарға жауап береді
2. Суретпен жұмыс жасайды.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
|
Талдау айдарындағы тапсырмаларды орындатады
|
1. ДНҚ молекуласын сызба түрінде бейнелеп, оның құрамбөліктерін көрсетеді.
1)Дезоксибироза
2)Фосфор қышқылының қалдығы
3) аденин
4)тимин
5)гуанин
6)Цитозин
7)Фосфодиэфирлі байланыс
8) ковалентті полюсті байланыс
9)Қос сутектік байланыс
10)үш сутектік байланыс
2. Нуклеотид типтері мен олардағы пзоты негіздер арсындағы айырмашылқтарды көрсетеді. Сутектік байланыс типінің комплементарлы азотты негіз жұбына тәуелділікті талдайды және анықтайдыы.
|
Дискриптор:
Жалпы - 3 балл
Тапсырманы сызба түрінде көрсетеді.
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-pedagogti-ati-joni-nrmafambetova-f-b-kni.html?page=9#Қысқамерзімді_жоспар_№4-сабақ_Сабақтың_тақырыбы:_«ДНҚ_молекулалық_құрылысының_принцптері:_нуклеотидтердің_комплементарлылығы.


title: Сабақтың тақырыбы: Педагогтің аты-жөні: Нұрмағамбетова Ғ. Б күні

text:
білімділік: эссе жазу шеберліктерін дамыту, білімдерін қағаз бетіне түсіре білу;
дамытушылық: жазу сауаттылықтарын арттыру;
тәрбиелік: тазалыққа, ибалылыққа, сауаттылыққа баулу
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін:
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
7 мин.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе
Эссе –шығарма жанрының бір түрі Эссе шығармашылық еркіндікті көздейді. Кез келген тақырыптың еркін стильде жазылуы оның ең негізгі көркемдігі болып табылады. Эссе - автордың жеке басының ойы, сезімі, әлемге деген көзқарасы. Бұл шығарманың басты мақсаты.
Тақырып бойынша көлемі 250-300 сөзден тұратын эссе жазады. Оқушылар шимай парақты қолдана алады.
Эссенің композициясын мұқият ойластыру қажет.
Эссені анық және түсінікті етіп, сөйлеу тілі нормаларын сақтай отырып жазу қажет.
Эссе – ол тақырыпты түпкілікті және толық қамтуға есептелмеген нақты мәселе бойынша жеке көзқарасты білдіретін шағын көлемдегі, еркін композициялық прозалық шығарма. Эсседе ауқымды мәселелердің талдауы болмайды. Ол бір мәселе бойынша жаңа, субъективтік көзқарас болып табылады, ондай шығарма философиялық, тарихи-биографиялық, публицистикалық, әдеби-сыни, ғылыми-көпшілік немесе беллетристикалық сипатта болуы мүмкін.
Эссе құрылымы оған қойылатын мынадай талаптармен анықталады:
- эссе авторының ойлары проблема бойынша қысқа тезистер ретінде беріледі;
- ойлар дәлелді болуы тиіс, сондықтан тезистерден кейін дәйектер жазылады.
Дәйектер – қоғамдық өмірден алынған фактілер, оқиғалар, өмірлік жағдайлар мен өмірлік тәжірибелер, ғылыми дәлелдер, ғалымдардың пікірлеріне жүгіну және т.б. Әрбір тезиске екі дәйек келтіріледі, себебі бір дәйек келтіру көп жағдайларда жеткіліксіз, үш дәйек ықшамдыққа және көркемдікке бағытталған жанрда жазылған шығарманы «ауырлатуы» мүмкін.
Эссенің құрылымы (тезистер мен дәйектердің саны тақырыпқа, құрылған жоспарға, ойды дамыту логикасына байланысты болады):
- кіріспе;
- тезис, дәйектер;
- тезис, дәйектер;
- қорытынды.
Кіріспе және қорытынды бөлімдерде қарастырылып отырған проблемаға назар аударуы қажет (кіріспеде мәселе қойылады, қорытындыда автордың ойы нақтыланады). Эссе тіліне эмоционалдық, экспрессивтік, көркемдік тән екенін оқушылардың түсінулеруі аса маңызды. Сонымен қатар, эсседе сленгті, шаблонды фразаларды, сөздерді қысқартудан аулақ болу қажет. Эссені жазуда қолданылатын тіл жеңіл қабылданатындай болуы тиіс.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-pedagogti-ati-joni-nrmafambetova-f-b-kni.html#(Ұ)._Ұйымдастыру_кезеңі:_1._Оқушылармен_амандасу,_түгендеу._2._Ынтымақтастық_атмосферасын_қалыптастыру_Мақсаты


title: Сабақтың тақырыбы: Педагогтің аты-жөні Пән/Сынып

text:
5 минут
|
Ұйым дастыру
|
Сәлеметсіздерме!
Бүгін, Рим имериясының қрылуы жайлы тақырып
Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз:
- Рим империясының тарихы. «Миға шабуыл» әдісі бойынша сұрақ- жауап сәті 1 Рим империясы қай жерде орналасты
2. Рим империясы жалы не білесіндер
3. Рим империясы жайлы қызықты ақпарт
|
Амандасу.Сыныпты түгендеу. Сабаққа дайындау, оқу құралдарын алу.
.
Сұрақтарға жауап береді.
|
ынталандыру мақсатында мақтау сөздерімен ауызша бағалау. «Жарайсың»
|
Оқулық
|


title: Сабақтың тақырыбы Пейзаж. Табиғатпен өзара үйлесімділік. Ауа перспективасы

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
5.1.1.1 Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе-теңдік)
5.2.1.1 Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
Сабақтың соңы
|
Сәлемдесу.Түгендеу.Психологиялық ахуал.
«Миға шабул» әдісі
Өткен тақырыпты қайталау.
Бұл картинада жалпы не бейнеленген?
Бұл картинада табиғаттың қандай күйі бейнеленеген?
Табиғаттың күйін қалай анықтай алдыңыз?
Алдағы бейнелеу жоспарын қандай түстер арқылы табамыз?
Алдыңғы жоспардағы заттарды бейнелеудің ерекшеліктері неде?
Табиғаттың түрлі (орман, шабындық,теңіз, таулар, шөл дала, және т.б.) көріністері бейнелеген көшірме жұмыстар дайындап оқушылар көзқарасын байыту, сонымен бірге табиғаттың түрлі өзгерістерін (бұлтты, жаңбырлы, тұманды, таң, кеш) оқушыларға берілген картиналарды талдап, сұрақтарға жауап беруді ұсынып, орындату. Көшірмелердегі ауа кеңістігіндегі көкжиек сызығын визуалды әдістерінің ерекшеліктерін талдау.
ТҚЕ сақтау.
Сарамандық жұмыс.Жеке дара. Табиғаттың төрт құбылысын естеріне түсіру қажет
Табиғаттың не үшін дәл осы күйін бейнеледіңіз?
Пейзаждағы табиғатты сипаттап беріңіз?
Сіздер сәндік материалдарды қалай қолдандыңыздар?
Кеңістікті қалай бейнеледіңіздер?
Кері байланыс
Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:
- нені білдім, нені үйрендім
- нені толық түсінбедім
- немен жұмысты жалғастыру қажет
|
Мұғалімнің қойған сұрақтарына жауап береді.
Өз пейзаждарын табиғаттың кез келген күйін пайдалану арқылы орындау. Оқушылар сарамандық жұмысты орындау кезінде сәндік материалдар мен орындау техникасын
таңдайды.
Оқушылар материалдар мен құрал-жабдықтарды пайдалану кезінде жеке бас гигиенасы мен қауіпсіздік ережелерін сақтап отырады. Оқушылар жай қаламмен пейзажды қағаз бетіне орналастырып бояуға дайындап қояды. Жұмысты екінші сабақта жалғастыруы қажет
Оқушылар өздерінің шығармашылық жұмыстарын таныстырып, жұмыста қолданған материалды, техниканы және өз жұмысын бастауға себеп болған суретші туындысын түсіндіреді.
|
Өзін-өзі бағалау
Өзара бағалау
Бағалау критерийлері 1.Суретшілердің жұмысын біледі.
2.Композиция-лық заңдылықтарын ұстанады.
3.Қағаз бетіне дұрыс орналастыра алады.
|
оқулық
Суретшілер
Қазақстанның табиғаты бейнеленген картиналар
|


title: Саралап оқыту тапсырмалары - Сабақтың тақырыбы: Периодтық жүйедегі р-элементтердің орны, олардың атом құрылысының...

text:
Ұжымдық жұмыс Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;
Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату
Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма) Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
Бекітуге арналған тапсырмаларды орындату;
Тапсырмалардың жауаптарын жазу.
Тапсырманы_ұсыну,_оқушылар_өз_бетімен_орындауы__Уақыты__Кезеңдері'>Жеке жұмыс Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
атом құрылысы көзқарасы тұрғысынан периодта және топта р-элементтердің қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын
Презентация Слайд 1-2
8 минут
03:00 – 11:00
11:00-14:00
Жаңа сабақ
Периодтық жүйедегі орны Жердегі белгілі қосылыстардың көпшілігі p-элементтерінің қосылыстары, олардың бесеуі (C, N, P, O, S) органогенді болып табылады, яғни олар кез-келген жасушаның құрамына кіреді.
Периодтық жүйеде p-элементтер III-VIII топшаларда орналасқан. Валенттілік электрондары сыртқы p-деңгейшеде орналасқан, сыртқы энергетикалық деңгейінде ns2np1-ден ns2np6 дейін электрондар орналасуы мүмкін.
Алюминийден басқа p-элементтердің тотықсыздандырғыштық белсенділігі айтарлықтай нашар. Мысалы, 13 топ элементтері қосылыстарда +3 тотығу дәрежесін көрсетеді, бор –3 тотығу дәрежесіне ие бола алады.


title: р- элементтерінің периодты өзгеруі

text:
р- элементтерінің периодты өзгеруі
Солдан оңға қарай p-элементтердің атом радиусы кішірейеді, иондану энергиясы артады, бұл p-элементтердің бейметалдық қасиеттерінің артуына және тотықтырғыш қасиеттерінің өсуіне әкеледі. Жоғарыдан төмен қарай топтарда элементтердің металдық қасиеттері артады. Селен, фтор, бром және йод микроэлементтер болып табылады және организмде тотығу дәрежесі -2 және -1 болатын галоген иондары түрінде кездеседі.
Cl ионы – макроэлемент. Төменгі тотығу дәрежесін көрсететін p-элементтері улы, ал жоғары тотығу дәрежесін көрсететіндер микроэлементтер болып табылады.
Табиғатта кездесуі
13-18 топ элементтері табиғатта бос күйінде және қосылыс күйінде кездеседі. Жер атмосферасы, негізінде, азот және оттек – p-элементтерінің молекулаларынан тұрады. Жер қыртысында бор және галлий сирек кездеседі.
Алюминий. Периодтық жүйесіндегі орны, табиғатта таралуы
Алюминий периодтық жүйеде 3 периодта 13 топтың элементі. Белсенді болғандықтан алюминий табиғатта бос күйінде кездеспейді, ал қосылыстар құрамындағы алюминий – табиғатта ең көп таралған металл, жер қыртысындағы жалпы мөлшері 9%, металдар арасында бірінші орында. Алюминий қосылыстарының ішіндегі ең маңыздылары: Al2O3 (корунд, рубин, сапфир), Na3AlF6 (криолит), Al2O3⋅ xH2O (боксит).
Еліміздегі алюминийдің ең басты шикізаты – бокситтер. Олардың негізгі кен орындары Торғай ойпатында, Ертіс маңында және Оңтүстік Қазақстан да бар. Қостанай мен Павлодар облыстарында бокситтік кен орындары бар және шикізаттық, қайта өндіретін өнеркәсіптік комплекстер орналасқан.
Алюминийдің минералдары: а-корунд, ә-боксит, б-криолит
Алынуы
Алюминийді 1821 жылы неміс ғалымы Ф.Велер алюминий хлоридін сілтілік металдар калиймен немесе натриймен ауасыз қыздыру арқылы алды.
Өндірісте алюминийді глиноземнің Al2O3 криолиттегі балқымасын электролизі арқылы алады:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Физикалық қасиеттері - Сабақтың тақырыбы: Периодтық жүйедегі р-элементтердің орны, олардың атом құрылысының ерекшеліктері. Алюминий

text:
Физикалық қасиеттері Алюминий – жеңіл (p=2,7 cм3), балқу температурасы Tбалқу=6500С, күмістей ақ түсті металл. Ол жұқа фольга мен жіпке оңай созылады. Алюминийге жоғары электр – және жылуөткізгіштік тән. Электрөткізгіштігі жағынан мыс, күміс, алтыннан кейінгі төртінші орында.
Химиялық қасиеттері Металдардың электрхимиялық кернеу қатарындағы орнына байланысты алюминий – мейлінше белсенді металл. Бірақ кәдімгі жағдайда салғырт, тұтану температурасы жоғары, көптеген заттармен тек жоғары температурада ғана әрекеттеседі. Алюминийдің бұл химиялық қасиеттері оның бетін қаптап тұратын жұқа, берік, газ және су өткізбейтін оксид қабатының Al2O3 болуымен түсіндіріледі. Алюминий бетіндегі оксид қабатын оны сынап (II) тұзының ерітіндісіне батыру амальгамалау арқылы тазалайды. Бұл кезде мынадай реакция жүреді.
Cынап алюминийдің бетіне тұнып, оксид қабатының түзілуіне мүмкіндік бермейді, сондықтан алюминий сумен әрекеттеседі:
Алюминий екідайлы қасиет көрсетеді.
2Al + 6HCl ⟶ 2AlCl3 + 3H2 2Al + 2NaOH + 6H2O ⟶ 2Na[Al(OH)4] + 3H2
Химиялық қасиеттері Жай заттармен әрекеттеседі:
Күрделі заттармен әркеттеседі:
Концентрлі азот және күкірт қышқылдары қалыпты жағдайда алюминиймен әрекеттеспейді, өйткені алюминийдің беті енжарланады.Қыздырған кезде реакциялар өте белсенді жүреді.
Қолданылуы Алюминий өте көп қолданылады. Одан электр сымдары және әртүрлі химиялық құралдар жасалады. Болат және шойын бұйымдарын жемірілуден сақтау үшін олардың бетіне алюминий жалатады. Алюминий әртүрлі болаттар өндіруде пайдаланылады. Мыс пен магнийден дюралюмин, алюминий мен кремнийден тұратын – силумин құймалары жеңіл әрі берік болғандықтан авиацияда, көлік, кеме жасауда, құрылыс пен зымыран техникаларында қолданылады.
Слайд 4
Бор және галлийдің табиғатта кездесуі https://cdn2-kt-vdc.bilimland.kz/upload/content/platform_lessons/L_12533/23.mp4?v1527757996930 Табиғаттағы күкірт https://cdn2-kt-vdc.bilimland.kz/upload/content/platform_lessons/L_12533/14.mp4?v1522837695612


1-тапсырма. №6 және №13 элементтердің құрамын және құрылысын көрсет. Периодтық жүйесіндегі орны бойынша олардың қасиеттерін салыстыр.
Дұрыс жауабы
2-тапсырма. Массасы 2,25 г металл күйдіргіш натр ерітіндісімен әрекеттескенде 0,25 г сутек және құрамы NaMeO2 болатын зат түзілді. Металдың молекулалық массасын анықта.
Дұрыс жауабы
Оқушылардың ойлау дағдыларын дамыту;
Оқушылардың тілдік дағдыларын, ақпаратпен жұмыс жасай алу қабілеттерін дамыту;
|
|
Дескриптор:
Білім алушы
-Элементтердің құрамын атом құрылысын сызады және периодта, топта р-элементтердің қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын салыстырады;
Дескриптор:
Білім алушы
- Химиялық реакция теңдеуін жазады және металдың молекулалық массасын анықтайды.
|
Презентация
Слайд 10
Слайд 11
Презентация
Слайд 12
Слайд 13
|
2 минут
23:00-25:00
|
|
Оқу тапсырмасы
Алюминийдің қасиеттеріне сәйкес қолданылуын кестеге жазып толтыр.
Алюминийдің қасиеттері
|
Алюминийдің қолданылуы
|
Химиялық
|
Физикалық
|
|
|
|
Бүгінгі сабақта:
Атом құрылысы көзқарасы тұрғысынан периодта және топта р-элементтердің қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын айқындай аламын;
Алюминий оксиді және гидроксидінің екідайлы қасиеттерін реакция теңдеулері арқылы көрсете аламын;
|
Тақырыпты меңгергенін анықтау
|
Жаңа тақырыпты меңгерудегі түзету жұмыстарын жүргізу.
|
Дескриптор:
Білім алушы
- Алюминийдің қасиеттеріне сәйкес қолданылуын кестеге жазып толтырады.
|
Презентация
Слайд 14
Презентация
Слайд 15
|


title:
-тапсырма. №6 және №13 элементтердің құрамын және құрылысын көрсет. Периодтық жүйесіндегі орны бойынша олардың қасиеттерін салыстыр.
Дұрыс жауабы


title: Сабақтың тақырыбы: Периодтық жүйедегі р-элементтердің орны, олардың атом құрылысының ерекшеліктері. Алюминий

text:
10.2.1.31 атом құрылысы көзқарасы тұрғысынан периодта және топта р-элементтердің қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын түсіндіру;
10.2.1.32 алюминий оксиді және гидроксидінің екідайлы қасиеттерін оқып білу;
Бағалау критериі:
Атом құрылысы көзқарасы тұрғысынан периодта және топта р-элементтердің қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын айқындай алады;
Алюминий оксиді және гидроксидінің екідайлы қасиеттерін реакция теңдеулері арқылы көрсете алады;


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: «Перпендикуляр түзулер және кесінділер. Параллель түзулер және кесінділер»

text:
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
1 Жазықтық дегеніміз не?
2. Қиылысатын түзулер қандай түзулер?
3. Қиылысатын екі түзудің қандай нүктесі болады?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-perpendikulyar-tzuler-jene-kesindiler-parallele.html?page=2#(Ұ)._Ұйымдастыру_кезеңі:_1.Оқушылармен_амандасу,_түгендеу._Сынып_реттілігін_қадағалау._2._Ынтымақтастық_атмосферасын_қалыптастыру_Мақсаты


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзіменынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1. Параллель, перпендикуляр түзулер мен кесінділерді түсіндіреді.
|
Тақырыпқа байланысты интернет көздерін пайдаланып параллель, перпендикуляр түзулер мен кесінділер туралы видеоролик көреді.
|
|
Тапсырмалар айдарындағы 1-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1-Тапсырма
1. Қиылысатын екі түзу жазықтықты неше бөлікке бөледі?
2) Дәптерге бір түзудің бойында жатпайтын үш нүкте белгілеңдер.
Әрбір екі нүкте арқылы бір түзу жүргізіңдер.
•Неше түзу жүргізуге болады?
• Жүргізілген түзулер жазықтықты неше бөлікке бөледі?
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Тапсырманы орындайды және дәптерге сызады.
|
ДК экраны
6-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Тапсырмалар айдарындағы 2-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
2-Тапсырма.
1) Екі түзудің О нүктесінде қиылысуынан пайда болған бұрыштар
өзара тең болса, бұрыштардың әрқайсысы неше градустан болады?
2) Үш түзудің Онүктесінде қиылысуынан пайда болған бұрыштар
өзара тең болса, бұрыштардың әрқайсысы неше градустан бола-ды? Сызып көрсетіңдер.
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Тапсырманы орындайды және сызып көрсетеді..
|
ДК экраны
6-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: «Перпендикуляр түзулер және кесінділер. Параллель түзулер және кесінділер»

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. Сонымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөзі» әдісі
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Сабақтың тақырыбы: «Перпендикуляр түзулер және кесінділер. Параллель түзулер және кесінділер»

text:
Барлық оқушылар үшін: Параллель, қиылысатын, перпендикуляр түзулердің анықтамаларын біледі.
Көпшілік оқушылар үшін: Параллель, перпендикуляр түзулер мен кесінділерді түсіндіре алады.
Кейбір оқушылар үшін: Параллель, перпендикуляр түзулер мен кесінділерді ажырата алады.
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


title: Сабақтың тақырыбы: Пестицидтердің қоршаған орта мен адам денсаулығына әсері шжм-те тірек мектебінің сабағы

text:
Сабақтың тақырыбы: Пестицидтердің қоршаған орта мен адам денсаулығына әсері ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
Пестицидтер (латын сөздерінен pestis – жұқпалы ауру, caedo - өлтіремін) – мәдени өсімдіктерді зиянкестерден, паразиттерден, арамшөптерден, аурулардан және микроорганизмдерден қорғау үшін қолданатын барлық химиялық қосылыстар. Пестицидтердің көпшілігі — өздері әсер етуші ағза үшін улы зат болып табылады. Сонымен бірге стерилизатор-ұрпақсыздыққа және өсуді тежейтін заттар.Пестицидтерді пайдалану ауылшаруашылық өнімдерін 18-20% сақтайды.
ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
Пестицидтердің қасиеті Улылығы Таңдамалығы Тұрақтылығы ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
ШЖМ-те тірек мектебінің сабағы
Kahoot.it


title: Сабақтың тақырыбы Пирамиданың, қиық пирамиданың ауданы Педагог Жакупова Ұ. Т

text:
Онлайн сабақтың жоспары (синхронды оқыту)№
Сабақтың тақырыбы
|
Пирамиданың, қиық пирамиданың ауданы
|
Педагог
|
Жакупова Ұ.Т.
|
Курс
|
II курс
|
Пән
|
Математика
|
Тобы
|
ИБ 19-9
|
|
|
|
|
|
Сабақтың өткізілетін күні
|
08.02.2021
|
|
|
|
|
|
Сабақтың түрі
|
Онлайн сабақ
|
Сабақтың мақсаты
|
Пирамиданың, қиық пирамиданың ауданымен танысады. Есептер шығарады.
|
Оқу - әдістемелік құралдар, әдебиеттер
|
И.Бекбоев, В.Гусев, Ж.Қайдасов, А.Абдиев Геометрия 11 сынып
Алматы «Мектеп» 2014ж
|
Техникалық құралдар, материалдар
|
АҚТ,ZOOM.WHATSAAP
|
Сабақ барысы
|
Сабақ кезеңдері
|
|
1 Ұйымдастыру кезеңі:
|
Психологиялық дайындық
Whatsapp желісінде студенттерді сабаққа тарту
|
2. Жаңа материалды түсіндіруге дайындық кезеңі
Практикалық /зертханалық жұмысқа дайындық кезеңі
(жаңа тақырыпты болжау)
|
Ватсап желісінде тақырыпқа қысқаша түсінік.
Пирамиданың, қиық пирамиданың ауданы
|
3. Үй тапсырмасы туралы ақпараттандыру кезеңі
|
Тапсырмалар:
№4.
Төртбұрышты дұрыс пирамиданың биіктігі 9 см-ге тең, ал бүйір қыры 12 см болса, көлемі неге тең?
№5
Дұрыс төртбұрышты пирамиданың биіктігі 80 см, табан қабырғасы 120 см. Табанының центірінен өтетін бүйір жағына параллель қимасының ауданын табыңыз.
|
Бөлім меңгерушісі : Жүсіпбекова М.У.
Педагог: Жакупова Ұ. Т .
Пирамиданың, қиық пирамиданың ауданы
Пирамида
Пирамида деп бір жағы кез келген көпбұрыш, ал қалған п жағы төбелері ортақ үшбұрыштардан тұратын көпжақты атайды.
SA-бүйір қыры, SO-биіктігі, SM-бүйір жағының биіктігі( апофемасы)
V- көлемі
Sт.б-толық бетінің ауданы
Sтаб-табанының ауданы
Sб.б-бүйір бетінің ауданы
Кез келген пирамида үшін: V=Sтаб H
Sт.б= Sб.б+ Sтаб
Дұрыс пирамида үшін: Sб.б=PA
P-пирамида табанындағы көпбұрыштың периметрі
А-апофемасы
Қиық пирамида деп пирамиданың табаны мен табан жазықтығына параллель қима жазықтық арасындағы бөлігі аталады.
Р1, Р2-табандарының периметрі
S1, S2-табандарының аудандары
V=H(S1+S2+)
S б.б=(P1+P2) A
№1
Егер берілген нүктеден барлық қабырғаларына дейін 3 см, ал үшбұрыш қабырғасы 2см тең болса, берілген нүктеден дұрыс үшбұрыш жазықтығына дейінгі қашықтықты табыңыз.
SH=3 см
AB= 2см
SO=?
Шешуі: OH – дұрыс үшбұрышқа іштей сызылған шеңбердің радиусы.
r= ;
OH=
SO2=SH2-OH2
SO==2
Жауабы:2см
№2. Пирамиданың табанына параллель жазықтық пирамида биіктігін 3:2 қатынасқа бөледі. Жазықтық пирамиданың көлемін қандай бөлікке бөледі?
ИО=3x, ОН=2x
SКМР=S1; SABC= S2
S1=9y; S2= 25y
VИКМР=ИО* S1=*3x*9у=9 ху
Vқиық пир=ОИ (S1+S2+)=*2x (9y+25y+)= *98 xy
==
№3 Төртбұрышты дұрыс пирамиданың биіктігі 2 см –ге тең, ал табанының қабырғасы 4 см. Бүйір қырының ұзындығын тап.
SH=2, AB= 4. SA= ?
АC=
AH=2
SA==
Жауабы: см.
https://youtu.be/gmpkTj3Bhl4
Достарыңызбен бөлісу: |


14.10.2020ж.
ЗҚТ-0919-1
Пәні: Математика
Сабақтың тақырыбы: Пирамида. Пирамиданың параллель қимасының қасиеттері. Қиық пирамида
Жоспар :
Пирамида
Қиық пирамида
Көпжақтардың ерекше қызықты түрінің бірі — пирамида. Пирамида тақырыбын қозғағанда Мысыр пирамидаларын атамай кету мүмкін емес. Олар тек математиктерді ғана емес, сонымен қатар физиктерді, тарихшыларды, т.б. қызықтырып келеді.
Пирамида деп бір жағы кез келген көпбұрыш, ал қалған жақтары төбелері ортақ үшбұрыштардан тұратын көпжақты атайды. Пирамидаларды дөңес және дөңес емес деп бөлеміз.
Пирамиданың биіктігі дегеніміз — оның төбесінен табан жазықтығына түсірілген перпендикуляр немесе осы перпендикулярдың ұзындығы.
Егер пирамида табаны дұрыс көпбұрыш болып, төбесінің проекциясы табанының центріне дәл түссе, онда ол дұрыс пирамида деп аталады.
Дұрыс пирамиданың бүйір жағының пирамида төбесінен түсірілген биіктігі пирамиданың апофемасы деп аталады.
Дұрыс пирамиданың:
бүйір қырлары тең
бүйір жақтары тең
апофемалары тең
табанындағы екіжақты бұрыштарытең
бүйір қырларындағы екіжақты бұрыштары тең.
Пирамиданың бүйір бетінің ауданы депоның барлық бүйір жақтарының аудандарының қосындысын айтады.
Пирамиданың бүйір бетінің ауданы оның табаны периметрінің жартысын пирамиданың апофемасына көбейткенге тең:
Толық бетінің ауданы оның барлық жақтарының аудандарының қосындысына тең.
ST6= S66+Smа6
Қиық пирамида
Пирамиданың табаны мен табан жазықтығына параллель қима жазықтық арасындагы бөлігі қиық пирамида деп аталады.
Қиық пирамиданың төменгі және жоғарғы екі табаны бар.
Қиық пирамиданың бүйір жақтары — трапециялар, ал оның бүйір кырлары — осы трапециялардың бүйір қабырғалары.
Бір табанының кез келген нүктесінен екінші табан жазықтыгына түсірілген перпендикуляр қиық пирамиданың биіктігідеп аталады.
Дұрыс пирамидадан алынған қиық пирамиданы дұрыс қиық пирамида дейді.
Бүйір жағының биіктігі дұрыс қиық пирамиданың апофемасы деп аталады.
Дұрыс қиық пирамиданың:
бүйір жақтары тең
бүйір қырлары тең
апофемалары тең
әрбір табан қабырғасындагы екіжақты бұрыштары тең
бүйір қырларындагы екіжақты бұрыштары тең.
Қиық пирамиданың бүйір бетінің ауданы депоның барлық бүйір жақтарының аудандарының қосындысын айтады.
Қиық пирамиданың бүйір бетінің ауданы оның табандарының периметрлерінің қосындысының жартысы мен апофемасына көбейткенге тең:
Sб6= 1/2 (P1 + P2 )к
Толық бетінің ауданы оның барлық жақтарының аудандарының қосындысына тең.
ST6= S66+Smа61+Smа62
Дұрыс көпжақтар
Көпжақтардың ішінде дұрыс көпжақтардың тарихта алатын орны ерекше. Олардың жақтары — өзара тең дұрыс көпбұрыштар. Ежелгі заман математиктері бұл көпжақтарды зерттеп-үйренуге көп көңіл бөлген. Дұрыс көпжақтардың саны бар болғаны — бесеу-ақ. Бұл көпжақтардың ежелгі ұлы грек ойшылы Платон (б.з.д. 427—347 жж.) көрсеткен.
Бақылау сұрақтары:
Қандай көпжақ призма деп аталады?
Призманың жағы, төбесі, қыры дегеніміз не?
Призманың биіктігідеген не?
Қандай призма тік призма деп аталады?
Пайдаланылған әдебиеттер:
Колмогоров «Алгебра және анализ бастамалары»
Шыныбеков «Алгебра және анализ бастамалары»
Қазешов А. Қ. «Алгебра»
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Пирамида. Пирамиданың параллель қимасының қасиеттері. Қиық пирамида Жоспар : Пирамида


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piramida-piramidani-parallele-imasini-asietteri.html#Қиық_п_ирамиданың_б_ү_йір_бетінің_ауданы_деп_оны_ң_барлық_б_ү_йір_жақтарының_аудандарының_қ_осындысын_айтады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piramida-piramidani-parallele-imasini-asietteri.html#Қиық_пирамида__Пирамиданың_табаны_мен_табан_жазықтығына_параллель_қима_жазықтық_арасындагы_бөлігі_қиық_пирамида


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piramida-piramidani-parallele-imasini-asietteri.html#Пайдаланылған_әдебиеттер:___Колмогоров_«Алгебра_және_анализ_бастамалары»__Шыныбеков_«Алгебра_және_анализ_бастамалары»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piramida-piramidani-parallele-imasini-asietteri.html#Пирамиданың_бүйір_бетінің_ауданы_оның_табаны_периметрінің_жартысын_пирамиданың_апофемасына_көбейткенге_тең:_____Толық_бетінің_ауданы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=2#1-тапсырма_Кейіпкер_келбетін_бейнеле_-Оқушылар_Менің_атым_Қожа_хикаяттынан_қысқаша_үзінді_сомдайды.____Бағалау_критерийі

title: «Түбінде адам болатын бала»

text:
«Тыңдалым» әдісі бойынша бейнесюжеттен үзінді көрсету
1 Бейнесюжетте не туралы айтылды?
2 Құпия кеңеске кімдер қатысты?
3 Қожа қандай мәселе қарайды?
4 Қандай шешім қабылдайды?
5 Майқонова туралы ойы қалай өзгерді?
Жаңа сабақты бекіту
Жаңа сабақ тақырыбын, мақсатын түсіндіріп өту «Құпия кеңес» мәтініне толық түсіндірме жұмысын жүргізу
1-тапсырма
Кейіпкер келбетін бейнеле?
-Оқушылар Менің атым Қожа хикаяттынан қысқаша үзінді сомдайды.
Бағалау критерийі:
Тапсырманы орындайды «Мадақтау» арқылы бағалау
Дескриптор:
1.Ойын нақты жеткізеді
2.Хат құрылымын сақтайды
|


title: «Түбінде адам болатын бала»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=2#Сабақ_басы___Ұйымдастыру_кезеңі.__Психологиялық_ахуал_қалыптастыру_Үй_тапсырмасын_қайталау_«Ой-_шақыру»

title: «Түбінде адам болатын бала»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=2#Сабақ_ортасы___«Тыңдалым»_әдісі_бойынша_бейнесюжеттен_үзінді_көрсету

title: «Түбінде адам болатын бала»


title:
-тапсырма
«Бірге ойлаймыз»

text:
2-тапсырма
«Бірге ойлаймыз» әдісі слайдтар арқылы сұрақ-жауап жүргізіледі
Бағалау критерийі:
Тапсырманы орындайды «Бас бармақ» әдісі бағалау.
Дескриптор:
1.Сурет арқылы мәтін мазмұнын аша алады
2.Толық анық айқын жауаптармен толықтыра алады.
«Сергіту сәті» оқушылары ойларын жинақтау барысында сергіп алайық «Бала махаббаты» әні арқылы.
3-тапсырма
«Салыстыра суреттеу» әдісі арқылы, Оқушылар өзіңізге тиісті кейіпкерлерді салыстыра суреттеу немесе қарама-қарсы суреттеулерді анықтайды.
салыстыра суреттеу
|
қарама-қарсы суреттеулерді
|
Қожа
|
Жантас
|
|
|
«Бұл кім?» сұрақ –жауап арқылы
сабақты бекіту
«Попс формуласы», «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалау
|
«Мадақтау» арқылы бағалау
«Бас бармақ» әдісі бағалау.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=3#«Бұл_кім»_сұрақ_–жауап_арқылы_сабақты_бекіту_«Попс_формуласы»,_«Бас_бармақ»_әдісі_арқылы_бағалау

title:
-тапсырма
«Бірге ойлаймыз»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=3#Дескриптор:_1.Сурет_арқылы_мәтін_мазмұнын_аша_алады_2.Толық_анық_айқын_жауаптармен_толықтыра_алады._«Сергіту_сәті»

title:
-тапсырма
«Бірге ойлаймыз»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=3#Саралау:_оқушыларға_мейлінше_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз

title:
-тапсырма
«Бірге ойлаймыз»


Сабақтың тақырыбы: «Құпия кеңес»
Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түсіндіресіз?
жүктеу/скачать
498,32 Kb.
бет
4/4
Дата
25.09.2024
өлшемі
498,32 Kb.
#145618
түрі
Сабақ
1
2
3
4
Байланысты:
ҚМЖ Кунсұлу
Бұл бет үшін навигация:
Бағалау. Оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз
Өте жақсы, жақсы,талпын
Кері байланыс
Қабілетті
оқушыға
тапсырманы
қалай түсіндіресіз?
Бағалау. Оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Қалыптастырушы бағалау.Оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін
Күнделіктеріне марапат сөздер жазамын.
Өте жақсы, жақсы,талпын
Пәнаралық байланыс.
Денсаулық және қауіпсіздік
,
АКТ-мен байланыс. Құндылықтармен байланыс.
Өзін-өзі тану, сурет
Рефлексия
Сабақтың мақсат мен оқу міндеттері орындалды ма? бүгін оқушылар не үйренді?
Сабақ қалай өтті
, қандай деңгейде өтті? Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма? уақытты қалай пайдаландым? Жоспарыма қандай өзгеріс енгіздім және неге?
«Бағдаршам
»
әдісі арқылы
Жасыл-түсіндім
Қызыл-жартылай түсіндім.
Сары-түсінбедім
Кері
байланыс
Тексерілді, ДОЖЖО: Қ.С.Джуманова
жүктеу/скачать
498,32 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
4
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html?page=4#Бағалау._Оқушы_білімін_тексеруді_қалай_жоспарлайсыз

title: Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түсіндіресіз?


title: Сабақтың тақырыбы: «Құпия кеңес»

text:
Сабақтың тақырыбы: «Құпия кеңес».
|
Мектеп: Р.Мырзашев атындағы №76 ном
|
Күні: 19.02.2021ж
|
Мұғалімнің аты-жөні: Бөрібек К
|
СЫНЫП: 5 «В»
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары
|
5.1.4.1 Көркем шығармалардаң көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу,
Жатқа оқу
5.3.1.1 Шығармадағы эпизодтар арқылы тарихи құндылығын бағалау
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар орындай алады:
|
Оқушылардың көпшілігі орындай алады:
Кейікерлерді суреттей алады.
Тарихи құндылығын бағалай алады.
|
Кейбір оқушылар орындай алады:
|
Бағалау критерийі
|
Мәтін мазмұнын меңгереді
Тапсырмаларды орындай алады
Кейіпкерлерді шынайы өмірмен байланыстыра алады
|
Тілдік мақсаты
|
Оқушылар орындай алады:
Кеңес-совет-advice
|
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:
Кеңес, жолдама, бақа, лагерь
|
Диалог құруға/ шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:
Оқиға қалай жалғасуы мүмкін?
Қожа неліктен өз-өзіне кеңес жариялады?
|
Талқылауға арналған сұрақтар:
Әңгімеден не ұқтыңыз?
Қандай қортындыға келдіңіз?
Қожа не себепті бұзық қылықтарды жасайды?
|
Құндылықтарға баулу
|
Мәңгілік ел құндылықтары: жалпы ұлттық идеясының зайырлы қоғам және жоғары руханият құндылығы негізінде эстетикалық талғамның жоғары болуына, адамгершілік қасиеттерге тәрбиелейді..
қарым-қатынас жасау;
өзгелердің көзқарасына құрметпен қарау;
кішіпейілдікке үйрену;
шыншыл болу.
Құндылықтарға баулу топтық жұмыс, барысында жүзеге асырылады
|
Пәнаралық байланыс
|
Өзін-өзі тану,сурет ,тарих
|
Тапсырма бойынша алдыңғы білім
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html#Диалог_құруға/_шығарма_жазуға_арналған_пайдалы_тіркестер

title: Сабақтың тақырыбы: «Құпия кеңес»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html#Осы_сабақ_арқылы_жүзеге_асатын_оқу_мақсаттары____5.1.4.1_Көркем_шығармалардаң_көлемді_үзінділерді_мәнерлеп_оқу

title: Сабақтың тақырыбы: «Құпия кеңес»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-piya-kees.html#Талқылауға_арналған_сұрақтар:__Әңгімеден_не_ұқтыңыз__Қандай_қортындыға_келдіңіз

title: Сабақтың тақырыбы: «Құпия кеңес»


title: Сабақ барысы - Сабақтың тақырыбы Пластикалық пішіндер өнері. Мүсін өнері

text:
ұйымдастыру
|
Сәлемдесу.Түгендеу.
Ой шақыру. Мұғалім оқушыларға оқу мақсаттарын көрсете отырып, бірге содан сабаққа мақсатты анықтауды ұсынады.
|
Алдағы жұмыстарды түсініп, орындау мақсатында оқушылар видеороликтер мен көшірмелерді көреді.
Сыныпта 3-6 оқушыға топтастырылады, ұсынылған ақпараттарды оқушыларға таратып, топтарда талқылатып, өздерінің жалпылама ойларын білдіруді ұсыну.
|
Өзін-өзі бағалау
|
оқулық
|
Жаңа білім
|
Мүсін туралы видеоролик
• ағаштан жасалған мүсін;
• құмнан жасалған мүсін;
• металдан жасалған мүсін;
• мүсіннің дәстүрлі емес формалары
Көрсетілген оқу мақсаттарына қарап, оқушылар сабақ мақсаттарын анықтайды.
Мақсат: мүсін өнері және оның түрлері туралы түсініктерін қалыптастыру
Мүсін өнерінің түрлері туралы ақпараттар беріледі :Мүсін, кішігірім формалы ,бюст ,монументті,
интерьер мүсіні ,рельеф ,ескерткіш.
Визуальді көріп танысу, салыстыру көрінісі және мүсін өнерінің түрлерін білу.
-Өнердің қандай туындылары сендердің көңіліңді қаратты?
-Неге?
-Жұмыстардың бір–бірінен қандай айырмашылықтары бар?
Анықта...
Материалмен бірнеше тәсілді қолданып жасалған жұмыстарды көрсетеді және өздері қолданатын материалды ыңғайлы, үнемді қолдануларын ескертеді.
Мысалы: пластикалық өнерді жасау кезінде образды формаларды, әртүрлі материалдар мен құралдарды (сазбалшық, ермексаз, қағаз, сымдар, әйнек, ағаш, тас, сүйектер, металл, пластик және т.б) көрсетіп, таныстыру....
|
Осы тапсырма бойынша мұғалім көшірмелер таңдап, жинайды. (әсіресе, әртүрлі материалмен орындалған статуэткалар, әртүрлі бейнедегі мүсін фотосуреттері).
Алынған білімнің дәрежесі мен сапасын көрсету; Оқушылар өздерінің сыныптастарының қандай дәрежеде жұмыс жасап жатқандарын,олардың сапалары туралы пікірлесе алады.Сонымен қатар сабақ барысында салыстырмалы түрде бір-бірінің жұмыстарын талқылайды. Оқушылар берілген тапсырманы орындап болған соң дайын бұйымдарын жария түрде қорғап, ұсынады.
|


title: Тапсырмалар - Сабақтың тақырыбы Пластикалық пішіндер өнері. Мүсін өнері

text:
Тапсырмалар
|
критерилер
|
Эскиздің жасалуы
Материалдың дұрыс таңдалуы
Орындалған жұмысты талдау
|
Композицияның орнығуы
Нақты бейненің орындалуы
Жұмыстың креативті орындалуы
Қорытынды іс-әрекетті дұрыс жасау
Жауаптарын дәлелдемелермен келтіру
|
№
|
Рубрикаторлар
|
Мен мақсатқа жеттім
|
1
|
Көрсетілген ақпараттар тапсырмаларға қаншалықты сәйкес келеді.
|
|
2
|
Мүсін өнері туралы қандай анық және шынайы дәлелдемелер көрсетілді?
|
|
3
|
Тапсымаларды орындауға уақыттың тиімді қолданылуы
|
|
|
Оқушылар мүсін өнері және оның түрлері туралы түсініктерін қалыптастырады.
Мүсін өнерінің түрлерін ажырата алады,ерекшеліктерін біледі.
Мүсіндеуге қажетті материалдармен танысу,олармен жұмыс жасау тәсілдерін үйренеді.
|
Астанадағы ең әдемі ескерткіштер
http://reactor.inform.kz/detail/3656
Видеоролик
Металдан жасалған мүсіндер
https://www.youtube.com/watch?v=95nmiGYpHJI&nohtml5=False
Мүсіндер трансформерлер
Дәстүрлі емес өнер
https://www.youtubecom/watch?v=NCVF27GHmSs
Құмнан жасалған мүсін
https://www.youtube.com/watch?v=IHpDWh-Mvws&nohtml5=False
Ағаштан жасалған мүсін
https://www.youtube.com/watch?v=fJ3HWU_X1Qg&nohtml5=False
|


title: Сабақтың тақырыбы Пластикалық пішіндер өнері. Мүсін өнері

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
5.1.1.1 Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе-теңдік)
5.2.1.1 Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану.
5.3.3.1 Пәндік терминологияны қолдана отырып, өзінің және өзгелердің (суретшілер, қолөнершілер, дизайнерлер) жұмыстарындағы қолданылған әдіс-тәсілдерді (техникасы) сипаттау.
Сабақтың мақсаты
Оқушылар мүсін өнері және оның түрлері туралы түсініктерін қалыптастырады.
Мүсін өнерінің түрлерін ажырата алады,ерекшеліктерін біледі.


Ғ.Мұратбаев атындағы Жетісай гуманитарлық-техникалық колледжі Оқу сабағының жоспары Сабақтың тақырыбы: Пластиктердің қолданылуы және қоршаған ортаға әсері
Модуль /пән атауы: Химия
Педагог: Сапарбаева Жадыра
1.Жалпы мәліметтер Күні: 19.04.23
Курс, топ: 1-курс МКБ 22/9-2
Сабақ түрі: Аралас сабақ
2. Мақсаты, міндеттері: қазіргі уақыттағы «пластик материалдардың» кең ауқымын зерттеу полимерлер құрылысының ерекшелігі мен полимерлену реакциясының механизмін түсіну полимерлік құрылымдарды блок-схема түрінде жаза білу, полимерлену мен поликонденсация реакциялары арасындағы негізгі айырмашылықтарды түсіну;
3. Күтілетін нәтижелер: - Жоғары молекулалы қосылыстардың құрылысын түсінеді;
- Полимерлердің алыну жолдарын біледі;
- Полимерлердің физикалық және химиялық қасиеттерін полиэтилен мысалында көрсетіп сипаттай алады;
- Пластик материалдардан туындайтын экологиялық мәселердің мәнін түсінеді;
4. Қажетті ресурстар: 1. Н.Нурахметов, Қ.Бекішев, Н. Заграничная Оқулық 10 сынып. «Мектеп»
2.Бірімжанов Б.А., Нұрахметов Н.Н. Жалпы химия, Оқу құралы. - Алматы: Ана тілі, 1991 - 640 б.
3.Жұмаділова Р, Әлімжанова С. Химия, Алматы, Мектеп, 2015ж,-238б. 4.Бірімжанов Б, Нурахметов Н, Жалпы химия, Алматы, Ана тілі, 1992ж. – 624б.
5.Сабақтың барысы
Пластиктердің қолданылуы және қоршаған ортаға әсері. 50 жылдардан бастап бірінші полиэтилен пакет біздің үйге кіріп, біздің осы материалға деген тәуелділігіміз артты. Бүгінгі күні пластик біздің өміріміздің барлық салаларында бар. Біз пластикалық бөтелкелерден ішеміз және супермаркеттерде алма, пияз және саңырауқұлақтарды пластикке орап аламыз ба?
Пластмассалар өнеркәсібі бір реттік пайдалану мәдениетін көтеруге сонша қаражат салғаны соншалық, осы уақытқа дейін көптеген адамдар оның пластиктің қауіптілігі. Кәдімгі пластик те, жаңа биопластика да биологиялық ыдыратылмайды, өйткені олар бізді сатқысы келді. Оның ізі тым ұзын.
Пластмасса өзінің бастапқы химиялық компоненттерін бұзуға немесе ерітуге қабілетті емес. Пластмасса фрагменті, қоршаған орта жағдайларының фрагментация жылдамдығына, негізінен температураға және ультрафиолет сәулесінің мөлшеріне байланысты. Осылайша фрагменттер уақыт өте келе адамның көзіне көрінбейтін микроскопиялық өлшемдерге (микропластика) жетеді.
Журналистік Orb ұйымының жақында жүргізген тергеу нәтижесі бойынша, микропластика олар жүзге жуық аумақтың ауыз суының 83% -ында кездеседі. Сондықтан оларды теңіз түрлері жұтып, қоректік тізбекке енуі ғажап емес.
Табиғатта пластмассалардың сақталуы адамдар үшін, соның ішінде үлкен қауіптерге әкелуі мүмкін химиялық заттардың әсер етуінемесе олар осы пластмассалардың құрамында болады немесе оларға теңіз ортасында адсорбцияланған.
Пластмассадан ластанудың зиянды әсерін ауыздықтауға арналған алғашқы танымал шаралардың бірі - пластиктің қолданылуын реттеу болды пластикалық пакеттер. Бұл шаралар түрлері қажет болғанымен, жеткіліксіз, деп хабарлайды БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау жөніндегі мамандары «Пластикалық штат-2018» баяндамасында. Біз тағы не істей аламыз?
Бір рет қолданылатын пластмассалар 70% құрайды барлық теңіз қалдықтары. Бұл санатқа құлақ бүршіктері, ас құралдары, тәрелкелер, сабалар, тамақ пен сусындарға арналған контейнерлер және тотықсыздандырылатын полиэтилен пакеттері және басқалары кіреді. ЕО қазірдің өзінде оларға тыйым салуды немесе пайдалануды шектеуді жоспарлап отыр, бірақ біз олардың алдын алу үшін бұл шараларды күтудің қажеті жоқ.
Көптеген өндірушілер қазірдің өзінде пластмассамен күресуді тоқтата алмайтынын түсінді. Бұл қарапайым нарықта баламаларды табыңыз бұл пластиктерді тұтынудан аулақ болу міндетін жеңілдетеді. Үймелеп сатып алу, жұмысқа тамақ әкелу үшін қайта пайдалануға болатын бөтелкелер мен металл түскі қораптарды пайдалану және пластмасса ыдыстарды бамбук ыдыстарымен ауыстыру - бұл біздің үйде жүзеге асыра алатын қарапайым әрекеттер.
Пластмасса тұтынуын азайту және осы материалмен жасалған өнімдерге балама іздеу болып табылады 3R пернесі. Жауапты тұтынудың екінші қадамы - жаңа ресурстарды тұтынбау үшін материалдарды қайта пайдалану. Ал үшінші? Қайта өңдеу, бірақ бұл әрдайым соңғы нұсқа болуы керек. Бұл тұрақты тұтынуға қол жеткізудің және экологиялық ізімізді азайтудың ең аз тиімді әдісі.
Үкіметтер сонымен қатар тұтынушылардың, бөлшек саудагерлер мен өндірушілердің әдеттерін өзгерту үшін қаржылық ынталандыруды енгізуі керек. Инновацияға және қоршаған ортаға зиян келтірмейтін және өзімізді онымен алдамайтын орамның жауапты дизайнына бәс қойыңыз. биопластикалық мираж. Биопластикалар мен биологиялық ыдырайтын пластмассалар «жасыл» бола ма? Кәдімгідей биоыдырайтын пластмассалар қажет химиялық қоспалар оларды өндіру үшін улы болуы мүмкін. Парадоксалды түрде, биопластмассаны жасау мұнаймен пластмассалар жасаудан гөрі көп ластайды және CO2 көп шығарады.
Сонымен қатар биоыдырайтын затбелгі сау жапсырма сияқты олар өте жеңіл қолданылады. Кейбір биологиялық ыдырайтын пластмассалар тек жоғары температуралы өнеркәсіптік компост жасайтын қондырғыларда ғана биологиялық ыдырайды. Қалғандары теңіз суында биологиялық ыдырамайды. Пластмассаның ішінара органикалық заттармен жасалуы ешнәрсенің кепілі бола алмайды.
Пластик өндірістен бастап кәдеге жаратылғанға дейін қоршаған ортаға елеулі зиян келтіреді. Пластикалық өнімдерді өндіретін зауыттар жылына атмосфераға 400 миллион тоннаға дейін көмірқышқыл газын шығарады. Бүгінде жануарлардың шамамен 800-дей түріне пластикалық заттарды жеп қою және пластикпен улануы салдарынан жойылып кету қаупі төніп тұр. Бір реттік қалталар қаланың кәріз жүйесін толтырып тастайды және су басу қаупін тудырады. Пластмасса қоқыстары демалуға арналған орындарды, жағалаулар мен жағалау аймақтарын ластайды.
Мұхиттарда пластмасса қалдықтары жыл бойы ыдырайды, бірақ толықтай емес және бұл процесс барысында бифенол А және полистирол сияқты улы химикаттар суға түседі. 2014 жылғы бағалау бойынша мұхит бетінде 268 940 тонна пластик бар деп есептелсе, ал пластикалық қалдықтардың бөлек бөлшектерінің жалпы саны 5,25 триллион тоннаны құраған. Жыл сайын шығарылатын пластмассадан жасалған өнімдердің көп мөлшері бір рет қолдануға арналған. Пластиктің екі жүз жылға жуық уақытта ыдырайтындығы белгілі. Пластмассалар жерге түскенде ұсақ бөлшектерге ажырайды да, өзінен қоршаған ортаға химиялық заттарды бөле бастайды. Жер асты сулары арқылы пластиктің ұсақ түйіршіктері және оның химиялық заттары ең жақын су көздеріне түседі, бұл жануарлардың жаппай қырылуына әкеліп соғады.
Тұрмыстық қатты қалдықтар полигондары үнемі пластмассаның әр түрімен толтырылады. Қоқыстың мұндай түрінде пластиктің биодеградациясын жеделдететін көптеген микроорганизм бар. Биоыдырайтын пластиктерге келер болсақ, олар ыдыраған кезде метан бөлініп шығады. Бұл — атмосфераға диоксиндер мен фурандар бөліп шығаратын өте күшті парниктік газ.Пластмассалар құрамында пластиктің түріне байланысты көптеген химиялық заттардың түрі болады. Пластмасса өндірісінде пайдаланылатын кейбір химиялық заттар адам организміне тамақ арқылы түсуі мүмкін. Сондай-ақ пластикалық ластанудың әсерінен жануарлардың да улану қаупі бар. Пластикалық ластану ірі теңіз сүтқоректілеріне өте зиянды әсер ететін заттар ретінде сипатталған және «Introduction to Marine Biology» кітабында олар үшін «ең қауіпті қатер» деп аталды. Пластмасса жануарлардың асқазан-ішек жолдарын бекітіп тастайды, теңіз сүтқоректілері пластмассалық торларда шырмалып қалады да, оның соңы өлімге немесе ауыр жаралануға алып келеді. Өркениеттің заманауи игіліктері көбінесе адамдар үшін жайлылық тудырып қана қоймай, табиғатқа орны толмас залал келтіреді. Жиырмасыншы ғасырмен салыстырғанда тек өткен он жыл шамасында әлемде пластикалық өнімдер көп өндірілген. Бір реттік ыдыс, қалталар, қаптамалар, бөтелкелер және түрлі пішіндегі қалыптар — күнделікті «өндіретін» пластикалық қалдықтардың ең көп тараған түріне жатады. Қазақстанда қалыптасқан көлемнің тек 28,7 пайызы ғана қайта өңделген және адам өмірінде тұрмыстық шарттарда қайта қолданылады. 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап ҚР Экологиялық кодексінің 301-бабына сәйкес полигондарда пластмасса, пластика, полиэтилен қалдықтары және полиэтилентерефталат орамасы; макулатура, картон және қағаз қалдықтары; құрамында сынап бар лампалар мен аспаптар; шыны сынықтары; түсті және қара металдар сынықтары; литий, қорғасын-қышқыл батареялары; электрондық және электр жабдықтары қалдықтарын көмуге тыйым салу енгізіледі. 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап тамақ қалдықтарын және құрылыс материалдарының қалдықтарын полигондарда көмуге тыйым салынады.
Тапсырма Пластиктер қоршаған ортаға қалай әсер етеді.
Пластиктер баламалары ретінде не қолдануға болатынын ұсыныңыз.


Ғ.Мұратбаев атындағы Жетісай гуманитарлық-техникалық колледжі
Оқу сабағының жоспары
Сабақтың тақырыбы: Пластмассаларды және талшықтарды тану
Модуль /пән атауы: Химия
Педагог: Сапарбаева Жадыра
1.Жалпы мәліметтер
Күні: 14.04.23
Курс, топ: 1-курс ЕТ 22/9-3
Сабақ түрі: Онлайн сабақ
2. Мақсаты, міндеттері: қазіргі уақыттағы «пластик материалдардың» кең ауқымын зерттеу полимерлер құрылысының ерекшелігі мен полимерлену реакциясының механизмін түсіну полимерлік құрылымдарды блок-схема түрінде жаза білу, полимерлену мен поликонденсация реакциялары арасындағы негізгі айырмашылықтарды түсіну;
3. Күтілетін нәтижелер:
- Жоғары молекулалы қосылыстардың құрылысын түсінеді;
- Полимерлердің алыну жолдарын біледі;
- Полимерлердің физикалық және химиялық қасиеттерін полиэтилен мысалында көрсетіп сипаттай алады;
- Пластик материалдардан туындайтын экологиялық мәселердің мәнін түсінеді;
4. Қажетті ресурстар:
1. Н.Нурахметов, Қ.Бекішев, Н. Заграничная Оқулық 10 сынып. «Мектеп»
2.Бірімжанов Б.А., Нұрахметов Н.Н. Жалпы химия, Оқу құралы. - Алматы: Ана тілі, 1991 - 640 б.
3.Жұмаділова Р, Әлімжанова С. Химия, Алматы, Мектеп, 2015ж,-238б. 4.Бірімжанов Б, Нурахметов Н, Жалпы химия, Алматы, Ана тілі, 1992ж. – 624б.
5.Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі.
Студенттермен амандасып, сабаққа дайындығын тексеру
Пластмассалар, пластикалық материалдар
Пластмассалар, пластикалық материалдар — құрамында бұйымдарды дайындау кезінде созылғыштық немесе жоғары иілгіштік, пайдалану барысында шыны тәріздес немесе кристалдық қалпын сақтайтын полимер бар материалдар. Пластмассалар шыны тәрізді немесе кристалды, диэл. қасиеті жоғары, атмосфера әсеріне тұрақты, мех. жағынан берік болады. Пластмассалардың кез келгенінің (шайыр мен қарамай негізді Пластмассаларды қоспағанда) түп негізін полимерлер құрайды. Мысалы, фенол-фармальдегидті Пластмассалар, поливинилхлоридті Пластмассалар, т. б. аталуы да Пластмассаларға байланысты алынған.
Полимерлерден басқа Пластмассалардың құрамына пластификаторлар, толықтырғыштар, стабилизаторлар, бояғыш заттар енеді. Макромолекуласы сызықтық, тармақталған немесе торланған құрылымды болады. Пластмассалар гомогенді (бір фазалы) немесе гетерогенді (көп фазалы) материалдар болуы мүмкін. Гомогенді Пластмассаларда полимер материалдың қасиетін анықтаса, гетерогенді Пластмассаларда полимер байланыстырғыш қызметін атқарады, қалған құрам бөліктері өз бетінше жеке фазалар түзеді.
Пласмасса – шикі мұнайдан алынатын қосынды болып табылады.
v Полиэтилен – қаптама, шелек, сөмке жасау үшін қолданылады.
v Перпекс (акрил спиртінің ерекше түрі) – көру линзасы, иллюминатор әйнегі, қауіпсіздік белдігін жасау үшін қолданылады.
v Полиэстр – мата пен шыны талшық өндіру үшін,
v Полистирол – бір рет қолданылатын ыдыстарды жасау үшін,
v Эпоксидті смола – берік желім жасау үшін,
v Акрилдер – бояғыштар мен кейбір киім түрлерін өндіру үшін,
v Полихлорвинил – құбыр, шланг, көліктердің жабындарын өндіру үшін қолданылады.
Полимерлену өнімдері Пластмассалар (полиэтилен, полистирол, т.б.) негізіндегі Пластмассалар
Поликонден-сациялану (полиамидтер, полиэфирлер, т.б.) негізіндегі Пластмассалар
Хим. модификацияланған табиғи полимерлер негізіндегі Пластмассалар (протеин, целлюлоза, галалит)
Табиғи және мұнай асфальттары мен шайыр негізіндегі пластмассалар
Достарыңызбен бөлісу: |


Ғ.Мұратбаев атындағы Жетісай гуманитарлық-техникалық колледжі
Оқу сабағының жоспары
Сабақтың тақырыбы: Пластмассаларды және талшықтарды тану
Модуль /пән атауы: Химия
Педагог: Сапарбаева Жадыра
1.Жалпы мәліметтер
Күні: 24.04.23
Курс, топ: 1-курс МКБ 22/9
Сабақ түрі: Аралас сабақ
2. Мақсаты, міндеттері: қазіргі уақыттағы «пластик материалдардың» кең ауқымын зерттеу полимерлер құрылысының ерекшелігі мен полимерлену реакциясының механизмін түсіну полимерлік құрылымдарды блок-схема түрінде жаза білу, полимерлену мен поликонденсация реакциялары арасындағы негізгі айырмашылықтарды түсіну;
3. Күтілетін нәтижелер:
- Жоғары молекулалы қосылыстардың құрылысын түсінеді;
- Полимерлердің алыну жолдарын біледі;
- Полимерлердің физикалық және химиялық қасиеттерін полиэтилен мысалында көрсетіп сипаттай алады;
- Пластик материалдардан туындайтын экологиялық мәселердің мәнін түсінеді;
4. Қажетті ресурстар:
1. Н.Нурахметов, Қ.Бекішев, Н. Заграничная Оқулық 10 сынып. «Мектеп»
2.Бірімжанов Б.А., Нұрахметов Н.Н. Жалпы химия, Оқу құралы. - Алматы: Ана тілі, 1991 - 640 б.
3.Жұмаділова Р, Әлімжанова С. Химия, Алматы, Мектеп, 2015ж,-238б. 4.Бірімжанов Б, Нурахметов Н, Жалпы химия, Алматы, Ана тілі, 1992ж. – 624б.
5.Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі.
Студенттермен амандасып, сабаққа дайындығын тексеру
Пластмассалар, пластикалық материалдар
Пластмассалар, пластикалық материалдар — құрамында бұйымдарды дайындау кезінде созылғыштық немесе жоғары иілгіштік, пайдалану барысында шыны тәріздес немесе кристалдық қалпын сақтайтын полимер бар материалдар. Пластмассалар шыны тәрізді немесе кристалды, диэл. қасиеті жоғары, атмосфера әсеріне тұрақты, мех. жағынан берік болады. Пластмассалардың кез келгенінің (шайыр мен қарамай негізді Пластмассаларды қоспағанда) түп негізін полимерлер құрайды. Мысалы, фенол-фармальдегидті Пластмассалар, поливинилхлоридті Пластмассалар, т. б. аталуы да Пластмассаларға байланысты алынған.
Полимерлерден басқа Пластмассалардың құрамына пластификаторлар, толықтырғыштар, стабилизаторлар, бояғыш заттар енеді. Макромолекуласы сызықтық, тармақталған немесе торланған құрылымды болады. Пластмассалар гомогенді (бір фазалы) немесе гетерогенді (көп фазалы) материалдар болуы мүмкін. Гомогенді Пластмассаларда полимер материалдың қасиетін анықтаса, гетерогенді Пластмассаларда полимер байланыстырғыш қызметін атқарады, қалған құрам бөліктері өз бетінше жеке фазалар түзеді.
Пласмасса – шикі мұнайдан алынатын қосынды болып табылады.
v Полиэтилен – қаптама, шелек, сөмке жасау үшін қолданылады.
v Перпекс (акрил спиртінің ерекше түрі) – көру линзасы, иллюминатор әйнегі, қауіпсіздік белдігін жасау үшін қолданылады.
v Полиэстр – мата пен шыны талшық өндіру үшін,
v Полистирол – бір рет қолданылатын ыдыстарды жасау үшін,
v Эпоксидті смола – берік желім жасау үшін,
v Акрилдер – бояғыштар мен кейбір киім түрлерін өндіру үшін,
v Полихлорвинил – құбыр, шланг, көліктердің жабындарын өндіру үшін қолданылады.
Полимерлену өнімдері Пластмассалар (полиэтилен, полистирол, т.б.) негізіндегі Пластмассалар
Поликонден-сациялану (полиамидтер, полиэфирлер, т.б.) негізіндегі Пластмассалар
Хим. модификацияланған табиғи полимерлер негізіндегі Пластмассалар (протеин, целлюлоза, галалит)
Табиғи және мұнай асфальттары мен шайыр негізіндегі пластмассалар
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Пластмассаларды және талшықтарды тану Модуль /пән атауы: Химия


title:
Пластмасса
Шығу тегі бойынша - Сабақтың тақырыбы: Пластмассаларды және талшықтарды тану Модуль /пән атауы: Химия

text:
Пластмасса
Шығу тегі бойынша
полимерлер жіктеледі
табиғи (био-
полимерлер)
жасанды
синтетикалық
Крахмал
Целлюлоза
Белок
Табиғи
каучук
Вискоза
Целлулоид
Ацетатты
талшықтар
Полиэтилен
ФФ полимерлер
Синтетикалық
талшықтар
Синтетикалық
каучуктер
Пластмасса қасиеттері:
Жеңіл (тығыздығы төмен)
Оқшаулағыштар
(диэлектрик)
Коррозияға тұрақты
Механикалық берік
Су, газ өткізбейді
Өңдеуі жеңіл
Салыстырмалы арзан
Пластмассалар температура
әсеріне қарай
Термопластикалық
термопластар
Термореактивті
реактопластар
Полиэтилен
Полипропилен
Поливинилхлорид т.б.
Фенолформальдегидті
шайырлар
Полиэфирлі шайырлар
Карбамидті шайырлар т.б.
Термопластикалық (термопластар) полимерлер қыздырғанда жұмсарып, иілгіш болады да, суытса – қайта қатайып, өздерінің алғашқы қасиеттерін сақтап қалады. Қыздыру және қысым әсерінен әртүрлі бұйымдар жасауға және қажет болғанда оларды қайта өңдеуге болады.
Термореактивті (реактопластар) полимерлер қыздырғанда иілгіштігін жояды, балқымайтын және ерімейтін болып шығады. Себебі, ол кезде полимердің кеңістіктік құрылымы өзгереді, сызықты молекулалардан кеңістіктік құрылымды молекулалар түзіледі.
Полиэтилен
–(CH2-CH2)n–
термопластикалы полимер. Қолмен ұстағанда май тәрізді білінетін ақ түсті зат. Сыртқы түрі жағынан парафинге ұқсас. Полиэтилен судан жеңіл, жаққанда күйесіз көгілдір түспен жай жанады, бөлме температурасында ешбір еріткіште ерімейді.
Оны жоғары қысымда және төменгі қысымда этиленді полимерлеу арқылы алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-plastmassalardi-jene-talshitardi-tanu-module-pe-v2.html?page=2#Пластмассалар_температура_әсеріне_қарай_Термопластикалық_термопластар_Термореактивті_реактопластар_Полиэтилен


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-plastmassalardi-jene-talshitardi-tanu-module-pe-v2.html?page=2#Полипропилен_Поливинилхлорид_т.б._Фенолформальдегидті_шайырлар_Полиэфирлі_шайырлар_Карбамидті_шайырлар_т.б.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-plastmassalardi-jene-talshitardi-tanu-module-pe-v2.html?page=2#Полиэтилен_ФФ_полимерлер_Синтетикалық_талшықтар_Синтетикалық_каучуктер_Пластмасса_қасиеттері


title: Полиметилметакрилат - Сабақтың тақырыбы: Пластмассаларды және талшықтарды тану Модуль /пән атауы: Химия

text:
Полиметилметакрилат –[CH2-C(CH3)CO2CH3]n– термопластикалық,
өте мөлдір, қатты зат, УК сәулелерді өткізеді. Ол
ацетонда, хлорлы көмірсутектерде, күрделі
эфирлерде ериді. Полихлорвинил –(CH2-CHCl)n– термопластикалы материал, механикалық беріктігі жоғары, жанбайды. Поливинилхлорид негізінде екі пластмасса алынады: винипласт, пластикат. Химиялық және құрылымдық зерттеулер арқылы полихлорвинилдің молекуласындағы хлор атомдары 1,3 жағдайларда орналасатыны анықталды:
....---СН2 – СН- СН2 – СН – СН2- ....
СI CI
Полипропилен –[CH2-CH(CH3)]n– қышқыл, негіз және майлардың әсеріне төзімді, кәдімгі температурада ешбір еріткіште ерімейтін термопластикалы материал. Молекулалық массасы 300-700 мың аралығында.
Фенолформальдегид шайыры Фенолформальдегид полимерлері ароматты карботізбекті полимерлерге жатады. Қышқыл өршіткі қатысында ν(С6Н5ОН): ν(CH2O)=7:8 болғанда термопластикалық шайыр, ал өршіткі ретінде аммиак суын пайдаланып және ν(С6Н5ОН): ν(CH2O)=6:7 болғанда, яғни формальдегид мөлшері аздап артық болғанда кеңістік құрылысты термореактивті шайыр түзіледі.
Фенолформальдегид шайыры Ұнтақталған шайыр мен толықтырғыш ретінде ағаш ұнтағын араластырып пресұнтақ деп аталатын зат жасайды.
Толықтырғыш ретінде қысқа талшықты мақталар тәрізді талшықты материалдар қолданып, волокниттер деп аталатын пластмассалар алынады.
Толықтырғыш ретінде мақта маталар пайдаланылған болса, ерекше мықты пластмасса- текстолит алынады.
Шыны талшықтарды пайдаланып шыныпластиктер алады. Шыныпластиктер жеңіл және өте берік материалдар.
Химиялық талшықтар: Жасанды
Табиғи органикалық
материалдарды (ағаш, мақта целлюлозасы) әртүрліхимиялық заттармен:ацетон,сіркесу, азот,күкіртқышқылдарымен арнайы өңдеу арқылы алады.Мұндай талшықтарға нитро-жібек, вискозалы және ацетатты жібек жатады Синтетикалық
Синтетикалық талшықты әртүрлі заттарды : мұнай,таскөмір,табиғи газ және ілеспе мұнай газын, ауылшаруашылық және және целюлоза-қағаз өнеркәсібінің қалдықтарын химиялық өңдеу арқылы алады.Бұл заттардан жоғары молекулалы шайыр алынады, олар синтетикалық талшықтарды (нейлон,капрон,лавсан,т.б.) өндіруге қажетті бастапқы материал болып табылады


title: Синтетикалық талшықтар - Сабақтың тақырыбы: Пластмассаларды және талшықтарды тану Модуль /пән атауы: Химия

text:
Синтетикалық талшықтар:
Полиамидті(капрон, дедедрон, нейлон);
Полиэфирлі(лавсан, полиэстер);
Полиакрилді(нитрон,акрил, эластан)
1.Полиамидті
капрон, дедерон, нейлон
Ең берік талшықтар, ылғал күйінде де беріктігін сақтайды. Қолмен сипағанда қаттылау, өң жағы тегіс, беріктігі жоғары, жууға төзімді, өңі кетпейді, аз қыртыстанады, күйе түспейді, өтектеуді қажет етпейді.
Капрон маталардың кемшілігі: сусымалылығы, сетінегіштігі, ылғалсіңіргіштігі. Жоғары температураға төзбейді,.
2.Полиэфирлі
лавсан, полиэстер
Берік, жұмсақ және иілмелі талшықтар, қыртыстанбайды, оларды маталардың беріктігі мен созылғыштығын арттыру үшін әртүрлі талшықтармен жиі араластырады.Бұйымдағы қатпарлар жуу мен тазалаудан кейін де сақталады. Лавсан талшықтарын табиғи талшықтарға (жүн,мақта, зығыр)қосып, көйлекке арналған маталар, , трикотаж шығарады
Таза күйінде лавсанды жіптер,техникалық маталар, жасанды тері, кілем жасау үшін қолданады.
Кемшілігі: жоғары температураға төзбейді
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Полипептидтер құрылымын анықтау. Практикалық жұмыс №1 "Денатурация және ақуыздардың...

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Топ ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыруда шаттық шеңбері жүзеге асырылады.
|
Шеңбер бойынмен тұрған оқушыларға тапсырма:Бір-бірімізді тыңдаймыз десек 1 рет қол шапалақтаймыз! Ұйымшыл боламыз десек 2 рет. Белсенділік танытамыз десек 3 рет шапалақтаймыз!
3.Оқушыларды топтарға біріктіру.
Конфеттер арқылы 2 топқа бірігеді.Оқушыларға 2 түрлі конфет таратылады. Өздерінің қалаған конфетін алып топтасады.
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
|


title: (Ұ) «Миға шабуыл» - Сабақтың тақырыбы: Полипептидтер құрылымын анықтау. Практикалық жұмыс №1 "Денатурация және ақуыздардың...

text:
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау.және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
Гидролиз реакциясы дегеніміз?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
15 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Полипептидтер құрылымын анықтайды
|
Видеоролик
|
Жеке жұмыс
5 мин
|
Тапсырмалар айдарындағы 1-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
Ақуыздардың көбісі ………………көмегімен анықталады. Оларға ксантопротеиндік реакция және биуреттік реакция жатады.
Ксантопротеиндік реакция – зерттелетін затқа ...........................қосқанда сары түсті тұнбаның түзілуі ақуыздың бар болғанын білдіреді.
Биурет реакциясы – зерттелетін заттарды натрий немесе калий гидроксидтерімен, мыс (II) сульфатымен өңдегенде, ……….. түсті болса, онда ол зат ақуыз құрайды.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
-көп нүктенің орнын толтырады
|
ДК экраны
11-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Топтық жұмыс
6 мин
|
Тапсырмалар айдарындағы 2-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
Тест жұмысы:
α- аминқышқылдарының жалпы формуласы
R-COOH
R-CHNH2-COOH
R-CH3-COOH
Полипептидтік тізбектегі аминқышқылдары қалдықтарының қатаң тәртіппен бірінен кейін бірінің орналасуы
Бірінші реттік құрылым
Екінші реттік құрылым
Үшінші реттік құрылым
Ақуыздардың кеңістікте сутектік байланыс есебінен спираль тәрізді орналасуы
Бірінші реттік құрылым
Екінші реттік құрылым
Үшінші реттік құрылым
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Тест сұрақтарына жауап береді
|
ДК экраны
11-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
12 мин.
|
|


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Полипептидтер құрылымын анықтау. Практикалық жұмыс №1 "Денатурация және...

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөзі» әдісі
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді?Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


Қысқамерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Полипептидтер құрылымын анықтау. Практикалық жұмыс №1 "Денатурация және ақуыздардың түсті реакциялары"
Бөлім:
11.2B Тірі ағза химиясы
Педагогтің аты-жөні:
Сейітқазы Н.С
Күні:
09.11.2022
Сыныбы:11 «Б»
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Полипептидтер құрылымын анықтау. Практикалық жұмыс №1 "Денатурация және ақуыздардың түсті реакциялары
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
11.5.1.24 гидролиз реакциясы бойынша берілген деректер негізінде полипептидтің құрамын анықтау;
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Ақуыздардың денатурациясы реакциясын тәжірибе жүзінде жасай алады;
Көпшілік оқушылар үшін: Түсті реакциялардың көмегімен кейбір ақуыздарды анықтай алады.
Кейбір оқушылар үшін: Нәруыздардың екінші және үшінші реттік құрылымдарына жауапты байланыстарды біледі
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


title: Сабақтың тақырыбы: Полипептидтер құрылымын анықтау. Практикалық жұмыс №1 "Денатурация және ақуыздардың түсті реакциялары"


title: Сабақтың тақырыбы Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
Қаблиса жырау атындағы орта мектебі
|
Бөлім:
|
Тірі ағзалардың көп түрлілігі. Биосфера және экожүйе.
|
Педагогтің Т.А.Ә.
|
Кармысова Арман Нурлановна
|
Күні:
|
|
Сынып: 9 А
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
9.3.1.1- популяция өсімінің экспоненциалдық және сигмоидтік үлгілерінің қисық сызықтарының графиктерін талдау
|
Сабақтың мақсаты
|
Популяция өсімінің экспоненциалдық және сигмоидтік үлгілерінің қисық сызықтарының графиктерін талдайды.
ЕББҚ (жаңадан келген оқушы): Популяция санының қисық сызығының түрлерін aжырaтa aлaды.
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
5 минут
|
Oқушылaрмен aмaндacып, түгелдеу.
«Миға шабуыл» Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру үшін экранда түрлердің көбеюіне байланысты сұрақ беріледі.«Ағзалардың шексіз көбюі мүмкін бе?»
Сабақтың мақсатын анықтау мақсатында: «Bilimlend» арқылы виртуалды зертханалық көрсетілім ұсынылады.
|
Сұраққа жауап беру арқылы сабақ тақырыбы анықталады.
Көрсетілім ерекшелігі ауызша талдау арқылы сабақ мақсаты айқындалады.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
https://bilimland.kz/kk/courses/simulation/biologiya/lesson/tabihi-suryptalu
|
Тoпқa бөлу
2 минут
|
Оқушыларға әріптер жазылған карталар ұсынылады карта артындағы сандарға байланысты өз топтарын табады
|
Сандар бойынша топтасқан кейін әріптерден сөз құрап,тапсырма жайында мағұлмат алады.
|
|
|
Caбaқтың oртacы Топтық жұмыс
10 минут
|
«FILA» әдісі арқылы
Тапсырма: БАҚ жаңалық бойынша «Ақбөкендер популяциясы» атты мәтінмен жұмыс жасайды.
|
Сұрақ: неліктен Қазақстандағы ақбөкендер популяциясының саны тұрақсыз ?
Топтарға бағалау парағы таратылады.
|
Деcкриптoр:
1.Популяция санының өзгеруіне әсер ететін факторларды анықтайды.
2.Популяцияның реттелуі талдайды.
3.Қауіп көздерін сипаттайды.
4.Ақбөкендер популяциясын сақтап қалу шараларын ұсынады.
Топтарға өз ара бірін бірі бағалайды. (4 балл)
|
https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/nujno-li-razreshat-ohotu-na-saygakov-v-kazahstane-467987/
|
|


title: Жұптық жұмыс - Сабақтың тақырыбы Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы

text:
Жұптық жұмыс
12 минут
|
«FF (Find facts)» әдісі арқылы (ФС)
Тапсырма: Ғаламтор желісінен ақбөкендердің популяциясының сандары туралы деректерді табыңыз, Популяцияның өсуінің графигін құрыңыз, графикке талдау жасаңыз.
|
Ескерту: Графикті талдау кезіндегі маңызды тұстар:Графиктерді қолдану арқылы популяцияның тығыздығын анықтау. Популяция санының өсуі оның тығыздығына тура пропорционал.Кез келген популяция саны ұзақ уақыт аралығында тұрақты кезеңінде қала алмайтынына көз жеткізіп, себептерін анықтау. Әр популяция санының өсуі белгілі уақыттан соң шектелетіндігін анықтау.
|
Тапсырма жауабы тақтада көрсетіледі жұптар өз-өздерін бағалайды (3 балл)
Деcкриптoр:
1.Деректерді жинақтап,популяцияның өсуінің графигін құрады.
2.Графиктен популяцияның өсу фазаларын жазып, көрсетеді.
3.Графикке сипаттама береді
|
Жеке жұмыс
10 минут
|
«Айырмашылығы неде ?» әдісі (ЕББҚ)
Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығын өзара салыстырыңыз
|
Берілген кестені толтырады.
Сипаттамалары
|
Сигмоидты
|
Экспоненциальды
|
Ерекшеліктері
|
|
|
Қандай орг-ге тән
|
|
|
|
Тaқтaғa дұрыc жaуaп ілінеді. Деcкриптoр:
1.Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығының ерекшеліктерін біледі.
2.Графиктік сызбаларды ажырата алады.
3.Қандай организмдерге тән екендігін сипаттайды.
(3 балл)
|
|


title: Кері бaйлaныc - Сабақтың тақырыбы Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы

text:
Кері бaйлaныc
«Жетістік графигі»
Үйге тапсырма: Жануарлар популяциясының өзгеру себептерін зерттеу
|
Тақырып бойынша жетістіктерін бағалап сызбасын сызады.
|
|
|
Қосымша 1
Тапсырма: Неліктен Қазақстандағы ақбөкендер популяциясының саны тұрақсыз ?
Ақбөкен Қазақстанның «Қызыл кітабына» енбегенімен, қазір аңшылыққа мүлдем тыйым салынған түрлердің бірі. Демек, заң тұрғысынан алғанда, оны заңсыз жасағаны үшін жауапкершілік «қызыл кітаппен» бірдей.2004 жылдан бастап түрді қорғау бойынша қабылданған шаралардың арқасында олардың саны бірте-бірте өсіп, 2015 жылдың сәуір айындағы жағдай бойынша 295,4 мыңды құрады. 2015 жылдың мамыр айында Бетпақдала популяциясының киіктерінің жаппай қырылуы болды. Ондағы санның төмендеуі 80%-дан астам болды. Өлім себебі - пастереллез.2019 жылғы аэротүсірілім нәтижелері бойынша Қазақстандағы ақбөкендердің жалпы саны 334 400 бас, соның ішінде. Бетпақдала популяциясы 111500 бас, Орал популяциясы 217000 бас, Үстірт популяциясы 5900 бас. Экологтардың есебі бойынша қазіргі таңда олардың саны 1 миллион 318 мыңға жетті. Неліктен Қазақстандағы ақбөкендер популяциясының саны тұрақсыз?
FACTS
Фактілер
|
IDEAS
идеялар(неліктен)
|
LEARNING ISSUES
нені білу керек
|
ACTION PLAN
іс-әрекет жоспары
|
|
|
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Қосымша 2
Тапсырма - Сабақтың тақырыбы Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы

text:
Қосымша 2 Тапсырма: Ғаламтор желісінен ақбөкендердің популяциясының сандары туралы деректерді табыңыз, Популяцияның өсуінің графигін құрыңыз, графикке талдау жасаңыз.
Ескерту: Графикті талдау кезіндегі маңызды тұстар:Графиктерді қолдану арқылы популяцияның тығыздығын анықтау. Популяция санының өсуі оның тығыздығына тура пропорционал.Кез келген популяция саны ұзақ уақыт аралығында тұрақты кезеңінде қала алмайтынына көз жеткізіп, себептерін анықтау. Әр популяция санының өсуі белгілі уақыттан соң шектелетіндігін анықтау.
Жылдар
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Ақбөкен
саны
49 378
54 868
61 073
81 000
89 600
102 000
137 500
187 000
256 700
295 400
108 300
152 600
215 100
334 400
445717
842 000
1 318 000
Қосымша 3 Тапсырма : Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығын өзара салыстырыңыз
Лаг және лог фазалары болады;
Даралар өлімі артады; шағылысатын даралар саны азаяды; стресс салдарынан түсік тастау; биологиялық потенциал мен ортаның кедергісі теңеседі
Тығыздыққа тәуелді
Түрішілік бәсекелестік (қорекке, территорияға)
Саны платоға шығады;
Сандар платоға шықпайды
Қолайсыз мезгілдің келуі, көбею маусымының аяқталуы, бағдарланған өлім (даражарнақты өсімдіктер, албырт балықтары), егіс алқаптарын инсектицидтермен өңдеу
Даралар саны бірден өсіп («жарылыс»), ортаның кедергісі әсер етпей тұрып сандар бірден азаяды («дағдарыс»)
Қандай организмдерге тән
Өсімдіктер мен жануарлар, ашытқылар, жаңа орынға ауысқан жәндіктер
Дара жарнақты өсімдіктер, албырт балықтары, дафния, балдырлар (көктемде)


title: Сабақтың тақырыбы Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы Ñàáà?òû? òà?ûðûáû Ïîïóëÿöèÿíû? ?ñó³í³? ýêñïîíåíöèàëäû æ?íå ñèãìî


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы: Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы. Бөлім

text:
Сабақтың ортасы
15 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Жеке жұмыс
Популяция санының қисық сызығын сызып, түсінеді
Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы-2 балл
1. Популяция санының қисық сызығын түсіндіреді. (1 балл)
2. Дәптерге тірек сөздерді жазады. (1 балл)
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видео ролик көреді.
|
Топтық жұмыс
10 минут
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Тапсырма.
Джикcо» әдici. Топтық жұмыc.
Ынтымaқтa бiрлiкте жұмыc жacaуға, бiлгенiн жолдаcтарымен бөлicуге, тaқырыпты ортaғa caлып талқылауға, түйіндi ойды cарaлауға жетелейдi.
1 - топ: популяцияның өcуiнiң экcпоненциaлды қиcығын түcіндiру.
2 - топ: популяцияның өcуiнiң cигмоидты қиcығын түcіндіру
3 - топ: Популяция cанының өcуінің графигін тaлдaу.
|
Дискриптор:
Жалпы-3 балл
1. Популяция өсiмiнің экcпоненциaлды қисығын cипаттaйды.
(1 балл)
2. Популяция caнының өcуiнiң графигін тaлдaйды.
(1 балл)
3. Популяция өсiмiнің сигмоидты қисығын cипаттaйды. (1 балл)
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Плакат, түрлі-түсті қарандаш, қима-қағаздар
|
|
Талдау айдарындағы тапсырманы орындатады
|
Жеке жұмыс
3. Тапсырма
1. Кестеде берілген белгілі А, Ә және Б гипотезалық түр санының мәліметтерін талдайды. Осы түрдің әрқайсысы белгілі бір тірі қалу стратегиясын ұстанатынын дәлелдейді.
2. Аталған түрлер санының қисық сызық динамикасын график түрінде бейнелейді. Сызған диаграмманы талдау негізінде популяция өсімінің экспонециялды және сигмоидты қисық сызықтарын түсіндіреді.
|
Дискриптор:
Жалпы-2 балл
1. Мәліметтерді талдайды. (1 балл)
2. Диаграмма сызады. (1 балл)
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|


title: Сабақтың соңы - Сабақтың тақырыбы: Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы. Бөлім

text:
Сабақтың соңы
Рефлексия
5 мин.
|
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. Сонымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Популяцияның өсуінің экспоненциалды және сигмоидты қисығы. Бөлім

text:
Жаңа сабаққа кіріспе
10 минут
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады
|
Жеке жұмыс
Білу және түсіну сұрақтарына жауап береді:
1. Популяция дегеніміз не?
2. Қандай белгілері бойынша ағзаларды популяцияға біріктіреді?
3. Популяция көрсеткіштері мен сипаттамалары дегеніміз не?
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1. Популяцияға анықтама береді.
(1 балл)
2. Белгілеріне қарай ағзаларды популяцияға біріктіреді.
(1 балл)
3. Популяция көрсеткіштері мен сипаттамаларына анықтама береді.
(1 балл)
|
Дк экраны
9- сынып оқулығы.
Жұмыс дәптері
|


title: Анимация. Қозғалатын элементтер (ермексазды анимация, көлеңкелі театр, саусақты және таяқшалы қуыршақтар)

text:
Оқушыларды бүгінгі сабақ тақырыбымен, оқу мақсаттары және сабақ мақсаттарымен таныстырыңыз. Сабақ соңында күтілетін нәтижеге назар аудару қажет.
Динамикалық бейненің пайда болу тарихы туралы бейнебаян .
Бейнефильмді тамашалай отыра, оқушылар мультфильмнің пайда болу тарихын, жылын, елін, алғашқы анимациялық фильм туралы ақпаратты скетчбукке тізіп, жазып отыруы
Әнгімелесу. Сұрақтар: Қандай мультфильмдерді көруді ұнатасыңдар?
Мультфильмдер қалай жасалады деп ойлайсыздар?
Мультфильм мен бейнелеу өнерінің байланысы бар деп санайсыздар ма? Неге?
Әлемде пайда болған ең алғашқы мультфильмді білесіңдер ме?


title: Жұптық портрет - Сабақтың тақырыбы: Портрет жанры. Портрет түрлері Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Жұптық портрет – ерлі-зайыптылар, туған- туыстар,жолдастар бейнеленеді. Автопортрет – суретшінің өзін бейнелеуі.
Ой шақыру. Картиналарды қарастырып, келесі сұрақтарды қою ұсынылады: :
Картинада не байқап тұрсыздар?
Неге бұл картиналар портрет деп аталады?
Портрет дегеніміз не? Қалай ойлайсыздар?
Бұл картиналарда адамдардың бейнесі қалай бейнеленген?
Портреттің қандай түрлерімен таныссыңдар?
Суретшілер қандай визуалды элементтер қолданған?
Сіздер қалай ойлайсыздар, «визуалды элемент» дегеніміз не?
3 Бұл картина арқылы қандай идея және көңіл- күй берілген? Суретші бізге не айтқысы келді
2- тапсырма. Топтық жұмыс «Сұраққа жетіп алу» әдісі.
Портрет жанрына сипаттама беру


title: Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі - Сабақтың тақырыбы: Портрет жанры. Портрет түрлері Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
1 Бөлім: Визуалды өнер
|
Мектеп: «Айдарлы ОМ МДШО» КММ
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні: Каримжанова Жумагул Абдикаримовна
|
Сынып: 6
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Қазақстандық суретшілердің шығармашылығындағы портрет
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
6.1.2.1 Әлем және қазақ ұлттық мәдениетіндегі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктері туралы білімі мен түсінігін көрсету.
|
Сабақ мақсаттары
|
Қазақстандық суретшілердің портрет жанрындағы картиналарын зерттеу;
Суретшілердің жұмыстарындағы ерекшеліктері туралы білім мен түсінігін көрсету.
|
Сабақ барысы
|
Сабақ кезеңі
|
Педагог іс-әрекет
|
Оқушы әрекеті
|
бағалау
|
ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Сұрақтарға жауап бер:
«Абай» портреті.
Картинада кім бейнеленген? Кейіпкердің мінезін суреттеңіз.
Картинаның авторын білесіздер ме?
Суретші көрерменге не айқтысы келеді?
Портреттер несімен ерекшеленеді?
Сабақ мақсаты және бағалау критерийлерімен танысу.
|
Оқушыларға қазақ ақыны Абай Құнанбаевтың әртүрлі суретшілермен салынған үш портретін қарастырады:
|
Өзін-өзі бағалау
|
оқулық
|
Сабақтың ортасы
|
Шоқан салған суреттер оның ғылыми еңбектеріне байланысты этнографиялық сипатқа ие болғандықтан, оларды түгелдей кәсіптік өнерге жатқызбайды. Шоқан салған сурет.
Ш.Уәлиханов.
Қазақстанның реалисттік бейнелеу өнері
Н.Г.Хлудовтың (1850-1935) есімімен байланысты.
Қазақстанға 1877 жылы келген ол географиялық экспедицияға қатысып, бірнеше акварель және кескіндеме полотноларын жасады. Ұлттық колориты мен этнографиялық жағынан үстірттігіне қарамастан Хлудов шығармалары көркемдік құндылыққа ие болды.
А.Бортников. «Жайлаудағы Хлудов»
Н.Г.Хлудовтың бейнелеген суреттері;
Қазақстанның таулы табиғатын,
қазақтардың тұрмыс-тіршілігі
1929 жылы Түрксіб құрылысынан Алматыға жас жұмысшы, бұрынғы қойшы Ә. Қастеев оқуға келді. Оның әкелген суреттерінен темірқанат талаптың болашағы зор екендігі көрінді.
«Соңғы хабар» Абай портреті «Томар» колхозы
|
Кескіндемелік жұмыстары қазақтың кең даласында болып жатқан өзгерістерді шынайы бейнелеген суретшілер;
|