title: Сабақтың тақырыбы: Гибридтену түрлері: sp, sp 2, sp №1 зертханалық тәжірибе кмж 10 сынып гибридтену

text:
Бөлім:
|
10.1 C Химиялық байланыс
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Оңғарбай.С
|
Күні:
|
30.09.
|
Сыныбы:
|
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Гибридтену түрлері: sp, sp2, sp3.
№1 зертханалық тәжірибе
«Ковалентті байланысты заттардың (N2, О2, алмаз) моделін құрастыру»
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
10.1.4.4 гибридтелу түрінің әрт үрлілігінің физикалық мәнін түсіндіру;
10.1.4.5 заттың құрылысы мен қасиеттерінің өзара байланысын түсіндіру
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар үшін:
Гибридтену, молекулалар геометриясы туралы түсінік қалыптастырады
Көпшілік оқушылар үшін:
Заттың құрылысы мен қасиеттерінің өзара байланысын анықтайды
Кейбір оқушылар үшін:
Орталық атомның сыртқы электрондық орбитальдарының гибридтенуінің әр түрлі типіне сәйкес келетін молекулалардың геометриялық конфигурацияларын анықтайды.
|
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
3 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2.Жағымды атмосфера құру.
|
Сабаққа дайындық жасайды,сәлемдеседі.
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
|
Оқулық, жұмыс дәптері
Кітап, дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы
|
Жаңа сабаққа кіріспе
1 0 мин
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
|
1.Атомдық орбитальдардың гибридтенуі деген не?
2.Неліктен коваленттік байланыстардың белгілері бір бағытта болады?
3.Гибридтенуге мысалдар келтіру.
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу 20 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
Заттың құрылысы мен қасиеттерінің өзара байланысын анықтайды
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру.
|
|
Оқулықта берілген тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1.Тапсырма
Молекуланың геометриялық пішіндерін атап, қай гибридтену типтеріне тән екенін көрсетіңіз:
а)______________ ә)____________
б) _______________
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Суретті талдау
2.Түсіндіру.
3.жазып көрсету.
|
ДК экраны
10-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
10 мин
|
Оқулықта берілген тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
3.Тапсырма
Мына заттардың формулалары берілген:
а) C2H4; г) Н2О; к) C2H2;
б) CH4; д) BCl3; л) C6H6;
в)BeH2; е) NH3; м) SiCl4.
sp3 типті гибридтену қай заттарға тән?
|
2.Тапсырма
Теориялық ақпараттар негізінде бөлшектер немесе молекулалардың пішінін және гибридтелуін анықтау үшін алгоритм құру:
|


title: Сабақтың тақырыбы: Гибридтену түрлері: sp, sp 2, sp №1 зертханалық тәжірибе


Мотивациялық трениг (психологиялық ахуал) 5 минут Балалар қолдарынан ұстап, шеңбер жасап тұрады. Мұғаліммен бірге өлең жолдарын қайталайды.
Қайырлы күн, жер ана,
Қайырлы күн , көк аспан
Қайырлы күн, балалар
Қайырлы күн, мұғалім
-Балалар сендер қолдарыннан ұстап тұрғанда не сезіп тұрсыңдар? -Жылулық.
-ендеше осы жылуымызды , бір-бірімізге сыйлайық. (балалардың тілегі. Мен саған бақыт тілеймін. )
Сыныпты топқа бөлу (оқушыларға шелекте тұрған әр түрлі жемістерді беру арқылы 4 топқа бөлемін)
"Лимон", "Банан", "Алма", "Алмұрт" топтары (Бағалау парақшасын оқушыларға беру/4 топқа)
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру (Есік қағылады. Есіктен кірген мұғалім Тазша баладан сыныпқа келген хатты береді. Сол хатта берілген тапсырмаларды оқушылар орындайды)
Біржасушалыларға тән ерекшеліктерді белгілеп көрсетіңіздер:
"Иә"
"Жоқ"
Ерекшеліктері
+
Жануарлар дүниесі біржасушалы және көпжасушалы болып екі тармаққа жіктеледі
+
Оларды қарапайымдар деп те атайды
-
Жасыл эвгленаның екі талшығы болады
-
Тамыраяқтылардың дене пішіні тұрақты
+
Кірпікшелі кебісшенің пішіні кебіске ұқсайды
+
Амеба протей амебалардың ірі түрінің бірі
+
Вольвокстың әрбір дарағы шоғыр болып тіршілік етуге бейімделген


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html?page=2#Біржасушалыларға_тән_ерекшеліктерді_белгілеп_көрсетіңіздер

title: Мотивациялық трениг (психологиялық ахуал) 5 минут


title:
-

Арцелланың бақалшағы болмайды

+

text:
Кірпікшелі кебісшенің алдыңғы жағы доғал, артқы жағы сүйір болады
+
Вольвокстың екі талшығы болады
-
Жасыл эвглена мен кірпікшелі кебісшенің пішіндері тұрақсыз
Кері байланыс (Әр топ бір біріне сұрақтар қояды) 1 топ сұрақтары: 1.Қарапайымдылар типінің адам паразиттерін зерттейді? (протозоология)
2. Иесінің дене жамылғысының сыртында (тері,туктер) тіршілік етеді.(эктопаразит)
3.Паразит ұзақ уақыт сақталатын ағзаларды қалай атайды? (резервуар)
2 топ сұрақтары: 1.Көптеген паразиттердің таралуы үшін резервуарлардан басқа кімдер қажет?(таратушылар)
2.Эхинококкоз ауруын тудырушы паразит?(эхинококк)
3.Адамның паразиттік амебасын зерттеген ғалым?(гросс)
3 топ сұрақтары: 1.Иесінің ішкі мүшелерінде тіршілік ететін паразиттер?(эндопаразит)
2.Қарапайымдылар,гелминттер, насекомдар әсерінен пайда болатын аурулар?(инвазиялық)
3.Өздерінің өмірінің шамалы ғана уақытын иесінің денесінде өткізетін паразиттер?(уақытшапаразит)
4 топ сұрақтары: 1.Әртүрлі микроағзалардың әсерінен пайда болатын аурулар?(инфекциялық)
2. Паразит жәндік лямблияны ең алғаш бауырдағы өт өзегінен тапқан украин дәрігері? (Лямбль Душан Федорович)
3.Амебаның ең жоғарғы шапшаңдығы?(сағатына 1 см)
( "Бірге ойланайық!" бөлімі. Бұл бөлімде ой қозғайтын сұрақтар беріледі. Сол сұрақтар арқылы оқушылар өз ойларын айтады)
1. Мектептегі бор туралы не білесіз? Жауабы: Біз тақтаға жазып жүрген бор теңіз қарпайымдарының бақалшақтарынан құралған .


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html?page=3#Кері_байланыс_(Әр_топ_бір_біріне_сұрақтар_қояды)_1_топ_сұрақтары

title:
-

Арцелланың бақалшағы болмайды

+


title: Қарапайымдар тұрып қалған суларда, топырақтың дымқыл қабатында да таралған, бірақ олар қайнаған суда тіршілік ете алмайды. Неге?

text:
"Миға шабуыл"(топқа сурет жапсырылған ватман беріледі.Сол суреттегі берілген микроскоп және қарапайымдардың құрылысын жазып, атап шығуы керек)
Балалар, жаңа тақырыпты бастамас бұрын сергіту сәтін орындайық!
Жаңа сабақ
Жоспары:
1 Сыртқы құрылысы
2 Жасушалары
2.1 Эктодерма
қабатында
2.2 Энтодерма қабатында
3 Гидраның тамақтануы
4 Көбеюі
5 Өкілдері
Жалпы түр саны 9000 жететін ішекқуыстылардың көпшілігі теңіздер мен мұхиттарда мекендейді. Еркін немесе бекініп өмір сүреді . Ішекқуыстылардың барлығының денесі екі қабаттан тұрады, дене ішінде қуыс болады.
Гидралар (Hydrozoa) –
ішекқуыстылар типінің
омыртқасыз жануарлар отрядына жататын жыртқыштар. Қазір гидралардың 10-нан астам түрі белгілі. Соның ішінде
Қазақстанда кәдімгі гидралар (Hydra vulgarіs), жасыл гидралар (Chlorohudra vіrіdіssіma), сабақтәрізді гидралар (Pelmatohudra olіgactіs) кездеседі. Гидралар – дене тұрқы 1 см-ге дейін жететін цилиндр пішінді, тұщы суда мекендейтін полип. Ол
табанымен су астындағы өсімдіктерге, тасқа, т.б. заттарға жабысып,
баяу қозғалып, тіршілік етеді. Гидралардың денесі
эктодерма және
энтодерма қабаттарынан тұрады. Аузының айналасында 6 – 12 қармалауыштары бар. Қармалауыштарының және атпа
клеткаларының көмегімен
ұсақ жәндіктерді, әсіресе, шаянтәрізділерді ұстап алып жұтады. Энтодерма қабатына түскен қорегін жасуша ішінде қорыту үшін олардың безді жасушалары ас қорыту сөлдерін бөледі. Қорытылмаған қалдықтары ауыз тесігі арқылы сыртқа шығарылады. Гидралар жынысты және жыныссыз (бүршіктену арқылы) жолмен көбейеді, дара жынысты да, гермафродит түрлері де кездеседі.
Ішекқуыстылар типі үш класқа жіктеледі :
1)Гидратәріздестер(гидроидтар)
2)Табақшатәріздестер(сцифоидтар)
3)Көпқармалауышты (полиптер)
Сыртқы құрылысы:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html?page=4#Балалар,_жаңа_тақырыпты_бастамас_бұрын_сергіту_сәтін_орындайық!_Жаңа_сабақ_Жоспары


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html?page=4#Жасыл_эвглена_жарықта_хлоропластта_түзілген_органикалық_заттармен_қоректенетіні_белгілі._Қараңғыда_жасыл_эвглена_тіршілігін_дәл_солай_жалғастыра_ала_ма


title: Жасушалары. Эктодерма қабаты

text:
Эпителиальды-бұлшықетті (эпителиально-мускульные) жасушалар – гидра осы жасушалар арқылы қысқара алады;
Стрекательді жасушалар – бұл жасушалар гидраның бүкіл денеінде кезедеседі, көбінесе шупальцаларында. Әр стрекательді жасушада капсула болады – книда немесе нематоциста деп аталады. Стрекательді жасушалардың үш түрі бар: пенетранттар (28 қармалауыш), глютинанттар (7) және вольвенттер(65); Ең үлкені – пенетранттар. Олар азықтың жамылғысын тесіп өту үшін қолданылады. Глютинанттар екіге бөлінеді: кішкене глютинанттар (стереолиндер) – тікеншесіз (без шипиков) жабысқақ жәпше лақтырады және үлкен глютинантар (стрептолин) – жіпшелерінде қорғаныштық қызмет атқаратын тікеншелер болады.
Жүйке жасушалары – эктодермада дифузды түрде, яғни шашыранды орналасқан, көбінесе ауыз шеттерінде және табанда көбірек болады. Бұл жасушалар шартты рефлекстер түзе алады.
Аралық жасушалар – эпителиальды жасушалардың арасында кездеседі, діннің қызметін атқарады. Барлық басқа да жасушаларға бастау береді.
Энтодерма қабаты Екі негізгі типтері бар: эпителиальды-бұлшықетті асқорыту және безді жасушалардан тұрады. Жасушалары бұлшық етті талшықардан тұрады, бір-біріне перпендикуляр орналасады. Олар асқорыту қуысына литикалық ферменттер бөледі.
Гидраның тамақтануы Гидра жыртқыш жануар болып табылады, ол көбінесе дафниялармен, циклоптармен және қарапайымдылармен қоректенеді. Зоолог Герданың айтуы бойынша гидра ұсақ балықтады да жеуі мүмкін.
Гидра қоректтік заттарды екі түрлі жолмен сіңіреді:
Фагацитоз арқылы
Асқорыту қуысында гидроликалық ферменттер арқылы
Көбеюі
Жынысты Жыныссыз
Жыныссыз көбею – жаз кезінде бүршіктену арқылы жүреді. Бүршіктену кезінде дененің ортаңғы бөлімінде бүршік пайда болады. Олардан жас гидралар дамиды. Біраз уақыт жас гидралар орнынан қозғалмай сол жерінде қала береді.
Жынысты көбею – күз айында өтеді. Барлық гидратірізділерде гамета аралық жасушалардан түзіледі. Еркек гидрада олар көп бөліне береді де, сперматазоидттар жиынтығы пайда болады. Ал ұрғашы гидрада әр аралық жасуша бір жұмыртқа-жасушаға бастау береді. Ұрықтану ана денесінде жүреді. Жынысты көбею кезінде судағы температура төмендейді.


title: Бекіту тапсырмалары - Сабақтың тақырыбы: "Гидраның құрылысы"

text:
Бекіту тапсырмалары "Ойлан.Жұптас.Бөліс" стратегиясы бойынша 1 тапсырма Ішекқуыстыларға тән негізгі ерекшеліктерді белгіле: Көпжасушалы жәндіктер
Денелері екіжақты симметриялы
Денесіүш қабаттан тұрады
Жасушалары белгілі бір міндеттерді атқаратын
бірнеше жасушалық типтерге сараланады
Жүйке жасушалары жүйке жүйесін түзеді
Денесі екі қабаттан тұрады
Мезодерма пайда болады
Денелері сәулелі симметриялы
Орталық және шеткі бөлімдерден тұратын жүйке
жүйесі бар
Қорек қалдығын шығаратын тесігі болмайды
"Ыстық кортошка" (тез тез ойланып, сұрақтарға жауап беру) 1. Гидраның атпа жасушаларының шоғырланған жері; ауыз, қармалауышында
2. Гидра денесін қаптайтын жасуша; жүйке
3. Гидра денесіндегі сөл бөлінетін талшықсыз жасуша-безді жасуша
4. Гидра жазда қалай көбеді?бүршіктену арқылы
5. Гидра құрылысының басқа қарапайымдылардың құрылысынан қандай айырмашылығы бар?денесі 2 қабаттан тұрады, жасушалардың сыртқы және ішкі қабатты
6. Гидра тыныс алады; бүкіл денесімен
7. Гидраның аралық жасушалары; денесінің зақымданған жерін қайта қалпына келтіреді.
8. Гидраның асқорытуы; қуыстық, жасушаішілік
9. Гидра дене қуысының саны; 1
10. гидраның жыныс жасушалары неден түзіледі?эктодермадан
11. Гидраның жыныссыз көбеюі; бүршіктенуі
12. Гидраның жынысты көбеюі; күзде
13. Гидраның қорегі; майда су омыртқасыздармен
14. Гидраның сыртқы ортамен байланысы тек:сыртқы қабатындағы клеткалар арқылы
15. Гидраның тіршілік ететін мекені; тұщы суда
16. Гидраның шекаралық және қозғалыс қызметін атқаратын жасуша?тері бұлшықет жасушалары
17. Гидраның эктодермасында бар жасушалар; асқорыту, бұлшықет
18. Ішекқуыстардың жалпы саны; 9000 астам
19. Гилраның орын ауыстырып қозғалуы; адымдап қозғалуы
20. Гидраның ішкі қабаты; эндодерма
"Суреттер де сөйлейді" (тақтадан көрсетілетін сурет арқылы оқушы түсіндіру)


Суреттегі жәндікті атап, бағдаршамен белгіленген дене мүшелерін жазып көрсетіңіздер.
Гидраның санмен белгіленген жыныс жасушаларын жазыңыздар және даму сатыларын да көрсетіңіздер
Суретке қарап, сұрақтарға жауап беріңіздер:
Бұл реакция қалай аталады?
Тітіркендіргіш ретінде не қолданылды?
Гидраның қай жасушаларында қозу туады, содан соң жиырлады?
Суреттегі регенерация құбылысын түсіндіріңіз
Қорытынды
Бағалау
(Мұғалім жинақтап қорытынды баға қояды Әр топ басшысы бағалау парағындағы қорытынды ұпайды шығарып, сыныпқа хабарлайды)
Оқушы аты-жөні
|
Үйге берілген тапсырма
|
Бекіту тапсырмалары
|
Ұпайы
|
"Жоқ " "Иә"
|
"Кері байланыс"
|
"Бірге ойланайық"
|
"Миға шабуыл"
|
"Ойлан. Жұптас. Бөліс"
|
"Ыстық картошка"
|
"Суреттер сөйлейді"
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рефлекция
«Әткеншек» ойыны.
( Балаларды екі шеңберге тұрғызу. Ішкі және сыртқы шеңбер кезегімен қозғалып сабақта не болғанын бір біріне айтады)
Үйге тапсырма
Өзіндік жұмыс(парақша тарату). Тақырыпты оқып келу


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html?page=7#Бұл_реакция_қалай_аталады_Тітіркендіргіш_ретінде_не_қолданылды_Гидраның_қай_жасушаларында_қозу_туады,_содан_соң_жиырлады

title: Суреттегі жәндікті атап, бағдаршамен белгіленген дене мүшелерін жазып көрсетіңіздер


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html?page=7#Рефлекция_«Әткеншек»_ойыны._(_Балаларды_екі_шеңберге_тұрғызу._Ішкі_және_сыртқы_шеңбер_кезегімен_қозғалып_сабақта_не_болғанын_бір_біріне_айтады)_Үйге_тапсырма


title: Сабақтың тақырыбы: "Гидраның құрылысы"

text:
Сыныбы: 7 "а"
Ашық сабақтың тақырыбы: "Гидраның құрылысы"
Мақсаты: Білімділік мақсаты: Ішекқуысты жәндіктердің құрлысы,
сан алуандығы, тіршілік жағдайы, ішекқуыстылардың
табиғаттағы және адам өміріндегі рөлі туралы түсінік беру.
Дамытушылық мақсаты: дүниетанымдарын кеңейту, логикалық және аналитикалық ойлау қабілеттерін дамыту
Тәрбиелік мақсаты: ішекқуыстылардың пайда – зияны, сақтану шараларын түсіндіру, әсемдікті сезіне білуге, табиғаттағы үйлесімділікті сақтай білуге тәрбиелеу, қоршаған ортаға деген жауапкершілік сезімін ояту.
Міндеттері:
1. Сабақ барысында алған ақпараттарын өзгелермен бөлісуді үйрету.
2. Топта жұмыс жасата отырып, бірін-бірі оқытуға және бірін-бірі бағалауға үйрету.
3. Өзгенің пікірін тыңдауға, сыйластық танытуға, мәдениетті қарым-қатынасқа дағдыландыру.
Күтілетін нәтижелер: Суреттер бойынша жаңа сабақтың тақырыбын айқындай алады, өз ойларын жинақы жеткізе алады, мәтінмен танысу нәтижесінде әрекеттерін іс жүзінде көрсете алады; оқушылар тапқырлық, ізденімпаздық қасиеттерін өз дәрежесінде қолдана алады, табиғатты және оның байлықтарын қорғау – баршамыздың міндетіміз екенін ұғынады.
Сабақ түрі:жаңа сабақ
Сабақ әдісі: СТО стратегиялары, сұрақ-жауап, оқулықпен, суретпен және тақтаның көмегімен жұмыс істеу арқылы пәнді игеру, пікір білдіру, тапсырмалар орындау және.т.б.
Пәнаралық байланыс:сурет, экология, әдебиет
Тапсырмалар: топтық, жұптық жұмыс түрлері, постер арқылы «біржасушалылар», "көпжасушалылар" сөзіне толық сипаттама беру, жобаны қорғау;
Дерек көздері, құрал-жабдықтар: оқулық, маркерлер, интербелсенді тақта, бағалау парақтары, слайд материалдары, суреттер салатын парақтар, флипчарттар, стикерлер, әуенді музыка
Сабақтың өту барысы: І. Ұйымдастыру


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrani-rilisi.html#Дамытушылық_мақсаты:_дүниетанымдарын_кеңейту,_логикалық_және_аналитикалық_ойлау_қабілеттерін_дамыту__Тәрбиелік_мақсаты

title: Сабақтың тақырыбы: "Гидраның құрылысы"


S1 – кіші поршеннің көлденең қимасының ауданы
S2 – үлкен поршеннің көлденең қимасының ауданы
Яғни үлкен поршеньнің көлденең қимасының ауданы кішісінен қанша есе үлкен болса, үлкен поршеньге сонша есе үлкен күш әрекет етеді
Гидравликалық пресс
Престеуге , жаныштауға арналған гидравликалық машина гидравликалық пресс деп аталады. Яғни гидравликалық пресс — сығылған сұйықтың қысымы арқылы материалдарды өңдеуге арналған машина.
Қолданылуы: Қазіргі қуатты гидравликалық пресстер 7 000 00 кН-ға күш өндіруге мүмкіндік береді. Мұндай престер зауыттарда металл бұйымдарға қажетті пішін мен өлшем беру үшін қолданылады.
Есептер шығару
Мысал есеп
1. Гидравликалық престің кіші поршеньі 700Н күштің әсерінен 14см түсті. Осының нәтижесінде үлкен поршень 4см көтерілетін болса, оған әсер ететін күш қандай?
2. Гидравликалық престің кіші поршеньі 500Н күштің әсерінен 10см төмен түсті. Бұл жағдайда үлкен поршень 2см көтеріледі. Үлкен поршеньге қандай күш әсер етеді?
3. Гидравликалық престің үлкен поршеьнінің ауданы 60см^2 оған әсер ететін күш 3000Н. Кіші поршеньге әсер ететін күш 200Н болса, кіші поршеньнің ауданын анықта?
Ережені сақтай отырып, оқушылар бейне жазбаны қарап шығады және талқылау арқылы жаңа сабақты ашады.
Оқушылар жаңа сабақпен танысады
Әр оқушы есептер шығарып, бағаланады
Кері байланыс жасау арқылы оқушылар есепте берілген формулаларды түсіндіреді
|
Дескриптор
Барлық оқушы бірлесіп бейне жазбаны қарайды және түсініктерін айтады.
Жалпы балл -1
Жалпы балл -2
Жалпы балл –2
Жалпы балл - 2
|
ДК экраны
Презентация
ДК экран
дәптер
Презентация, Интерактивті тақта, дәптер
|
Сабақтың соңы.
5 мин
|
Оқушылар бір парақша қағазға бүгін сабақта
1. Мен білдім
2. Мен есіме түсірдім
3. Мен білмеді
|
Оқушылар
Өз беттерінше кітап соңындағы сұрақтарға жауап беріп есептер шығара алады
|
|
Дәптер, оқулық
|


title: Сабақтың тақырыбы: Гидравликалық машиналар Бөлімі: Тығыздық Педагогтің аты-жөні

text:
Барлық оқушылар істей алады: Паскаль заңын түсіне отырып, гидравликалық престің құрылысын, жұмыс істеу принципін түсініп, ол не үшін қолданылатынын біледі.
Көптеген оқушылар істей алады: Гидравликалық машиналардың құрылысында қандай заңға негізделгенін топтық, жеке жұмыста, бірін-бірі оқытуда түсінеді
Кейбір оқушылар істей алады: Гидравликалық машиналарды қолдану кезінде күштен ұтысты есептеу жолдарын үйренеді
Бағалау критерийлері
Түсіну: Гидравликалық пресс туралы мағлұматтарды қабылдап, оған қолданылатын заңдылықты толық түсінеді.
Қолдану: Гидравликалық пресс тақырыбына есептер шығара алады.
Анализ, синтез: Берілген мәліметтер бойынша ақпараттарды синтездеп, ойларын мысалдармен жеткізеді.
Құндылықтарға баулу
Жалпыға бірдей еңбек қоғамы – Еңбек өнімділігін арттыру –өнеркәсіпте, ауылшаруашылығында, энергетикада, инфрақұрылымдық қызмет салалары мен секторларында, мемлекеттік және корпоративтік басқару жұмыс арқарылатын барлық патриоттардың үлкен еңбегі.
Гидравликалық машиналар механикалық энергияны қабылдау және қайтару немесе түрлендіру үшін қолданылатын машиналар . Гидравликалық сорғылар, қозғалтқыш, берілістер, қозғауыштар техникада іс-әрекеті сұйықтардың тепе-теңдігі мен қозғалыс заңдарына негізделгендігін оқушылар айтып, қазіргі таңда ауылшаруашылығындағы көптеп қолданылуы үлесінің ел болашағы үшін маңызын түсінеді.
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау.
Алдыңғы тапсырмаларды еске түсіреді:
Қатынас ыдыстар деп қандай ыдыстарды айтады?
Қатынас ыдыстардың формуласы қандай?
Қатынас ыдыстардың тұрмыста, техникада, бізді қоршаған ортада пайдаланылуына мысалдар келтіріңдер ?
Қатты дене қысымды қалай жеткізеді? Оны қалай түсіндіруге болады?
Сұйықтар мен газдар неліктен қысымды барлық жаққа бірдей жеткізеді?
Паскаль заңы қалай айтылады?
Паскаль заңын қатты денелерге қолдануға болады ма?
Автомашинаға ауыр жүк тиегенде қысым қалай қарай беріледі?


title: Сабақтың тақырыбы: Гидравликалық машиналар Сабақтың мақсаты

text:
7а сынып Сабақтың тақырыбы:Гидравликалық машиналар
Сабақтың мақсаты: Білімділік мақсаты: Ынталандыру үшін, іс-әрекеттерін тиімді ұйымдастыру арқылы, тақырыпты өмірмен байланыстыра отырып түсіндіру.
Дамытушылық мақсаты: Логикалық ойлау қабілетін дамыту.
Сабақтың түрі: жаңа білімді қалыптастыру.
Сабақтың әдіс-тәсілдері:Әңгіме, жаттығулар орындау.
Сабақтың көрнекіліктері: плакаттар, суреттер, футбол камерасы.
Сабақтың барысы: І. ДК. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың көңілін сабаққа аудару.
ІІ. ДК. Жаңа сабаққа дайындық. Қысым. Паскаль заңы.
ІІІ. ДК. Жаңа сабақты түсіндіру. Гидравликалық машина, Гидравликалық пресс. § 45. Гидравликалыќ пресс Паскаль атмосфералыќ ќысымды µлшеу барысында кµптеген тєжірибелер ж‰ргізіп болѓан соњ, “к‰шті арттыратын жања машина” ойлап табуѓа кірісті. Оныњ ашќан жањалыѓы гидравликалыќ престі жасауѓа м‰мкіндік берді (“гидравликос” — грек сµзі — сулы) Гидравликалыќ пресс — сыѓылѓан с±йыќтыњ ќысымы арќылы материалдарды µњдеуге арналѓан машина. Гидравликалыќ престіњ ж±мыс істеу принципін т‰сіну ‰шін 127-суретті ќарастырайыќ. Суретте кµлденењ ќималары єр т‰рлі S1 жєне S2-ге тењ поршеньдері бар жалѓасќан екі цилиндр кµрсетілген. Цилиндрлерге су немесе минерал майы ќ±йылады.
F2
=
S2
,
F1
S1
F1 жєне F2 – к‰штері поршендерге оларѓа ќойылѓан кірлердіњ єсерінен т‰сіріліп т±рѓан к‰штер. ‡лкен поршеньге єсер етіп т±рѓан к‰ш кіші поршеньге єсер етіп т±рѓан к‰штен ќанша есе артыќ болса, ‰лкен поршенніњ ауданынан кіші поршенніњ ауданы соншама есе артыќ болѓанда цилиндрдегі с±йыќтар тепе-тењдікте болатынын дєлелдейік. Ол ‰шін, поршендердіњ астындаѓы ќысым бірдей болѓанда ѓана с±йыќтыњ тепе-тењдікте болатынын ескеру ќажет: p1=p2 Б±л ќысымдардыњ єрќайсысын к‰ш пен аудан арќылы µрнектеуге болады.
p1 =
F1
,
p2 =
F2
.
S1
S2
F1
=
F2
,
S1
S2
Сонымен б±дан дєлелденді
F2/F1 ќатынасы берілген машинадаѓы к‰штіњ ±тысын сипаттайды. Алынѓан формулаѓа сєйкес к‰штіњ ±тысы S2/S1. Сондаќтан, поршень аудандарыныњ ќатынасы неѓ±рлым кµп болса, соѓ±лым к‰штен ±ту жоѓары болады. Мысалѓа, кіші поршенніњ ауданы S1 = 5 см2, ал ‰лкен поршенніњ ауданы S2 = 500 см2, болса, онда к‰штіњ ±тысы 100 есе болды! Осындай тањќаларлыќ факт таѓайындалѓан соњ Паскаль µзі ойлап тапќан машина кµмегімен “кіші поршеньді басып т±рѓан бір адамныњ ќысым к‰ші, одан ж‰з есе ‰лкен поршеньді басып т±рѓан 100 адамныњ к‰шін тењестіреді, сµйтіп, бір µзі 99 адамныњ ќысым к‰шін жењеді”— деп жазды. Осы ашылѓан жањалыќ гидравликалыќ пресстіњ ж±мыс істеу принципі негізіне алынды.
Гидравликалыќ престіњ ќ±рылысы 128-суретте кµрсетілген. 4санымен манометр белгіленген, ол престіњ ішіндегі ќысымды µлшеу ‰шін ќолданылады 5 саќтандырѓыш клапан, ќысым белгілі мєннен асќанда автоматты т‰рде ашылады. Гидравликалыќ престіњ ж±мысы Паскаль зањына негізделген. Престелетін 3 денені ‰лкен поршеньмен 2 жалѓанѓан платформаѓа орналастырады. Кіші поршеньге белгілі бір F1 єсер еткенде престіњ жіњішке цилиндрінде ќосымша ќысым пайда болады: р = F1/S1. Паскаль зањына сєйкес б±л ќысым екінші цилиндрге беріледі де, 2-поршеньге к‰ш єсер ете бастайды:
F2 = pS2 =
F1
,
S2 =
S2
.F1.
S1
S1
Екінші поршенніњ ауданы бірінші поршень ауданынан едєуір артыќ болѓандыќтан F2 к‰ш F1 к‰шініњ єсерінен 2-поршень кµтеріліп, престелетін денені ќысады.
Одан єрі с±йыќты жіњішке цилиндрден жуан цилиндрге ќотару 8 рычагка периодты т‰рде басу арќылы ж‰ргізіледі. Рычагты єрбір басќаннан кейін бастапќы орнына єкеліп ќою керек. Ол кµтерілген кезде кіші поршень жоѓары кµтеріледі де 6 клапан ашылады да, кезекті 9 ыдыстаѓы с±йыќтыњ порциясы поршенніњ астындаѓы кењістікке сорылады. Рычагты т‰сірген кезде 1 поршень тµмен ќарай ыѓысады да, ќысылѓан с±йыќ 6клапанды жабады; б±л кезде 7 клапан ашылып, с±йыќтыњ біраз бµлігі жуан цилиндрге µтеді.
Алѓаш гидравликалыќ престер іс ж‰зінде ХVІІІ ѓасырдыњ соњы мен ХІХ ѓасырдыњ басында ќолданыла бастады. Ќазіргі техникада оларсыз м‰мкін емес. Олар металдарды µњдегенде, темір кесектерді соѓу, табаќ темірлерді штампілеу, ±нтаќ материалдарды престеу жєне т.б. жерлерде ќолданылады. Гидравликасын престіњ кµмегімен фанера, картон жєне жасанды алмаздар алынады.


ІV. ДК. Жаңа сабақ бойынша түсінігін тексеру. Қысымның атқаратын ролі не?. V. ДК. Жаңа сабақты бекіту. Электронды оқулық бойынша сұрау.
А) Қысым, гидравликалық машина формуласы.
VI. ДК. Үй тапсырмасын тексеру. Өзін-өзі тексеру сұрақтарын жекелей сұрау.
Паскаль заңы.
Автомашина ауыр жүк тиегенде қысым қалай қарай беріледі?
VII.ДК. Оқушылар білімін жан-жақты тексеру. 21-жаттығу №1, 2 есебі, тақтаға 2 оқушы шығады.
15 тапсырма 100 суретте көрсетілген тапсырма.
Дидактикалық материалдардан есеп шығару.
№1 К. 200 см2 ауданға түсірілген күш 100 Н мен әсер ететінболса, қысым қандай болар еді? №2 К. Ыдыстағы су бағанының биіктігі 8 см су ыдыстың түбіне қандай қысым түсіреді? №3 К. Массасы 5 кг кір тас үстел үстінде тұр. Кірдің табанының диаметрі 5 см болса, үстел бетіне қандай қысым түсірер еді? №4 К. Эксперименттік тапсрыма. Шарға қандай ығыстырушы күш әрекет етеді? А) Металл шарды мензурадағы суға батырып, шарға әрекет ететін ығыстырушы күшті тап. Ә) Шар ас тұзының судағы ерітіндісіне батырылса ше? Құралдар: ыдыс, жіп байланған болат шар, су, ас тұзы.
VIІI.ДК.Үйге тапсырма. §46, Өзін-өзі тексеру сұрақтары.


title: Сабақтың тақырыбы Гидросфера және оның құрамдас бөлігі Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Бөлім
|
3.Физикалық география 3.3 Гидросфера
|
Педагогтың аты-жөні
|
Аргымбекова Асел Атабекова
|
Күні
|
|
Сынып:7
|
Қатысушылар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Гидросфера және оның құрамдас бөлігі
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
|
7.3.3.1- гидросфера және оның құрамдас бөліктерін сипаттайды
|
Сабақтың мақсаты
|
Гидросфераның құрамдас бөліктерін анықтап,қасиеттерін сипаттайды
Табиғаттағы су айналымының маңызын түсіндіреді
|
Сабақтың кезеңі/ уақыты
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Ұйымдастыру
кезеңі
Қызығушылықты ояту
8 мин
|
Сәлемдесу. Сыныпты түгендеу.Сыныпта көңілді атмосфера қалыптастыру. Оқушылар 3топқа бөлу.
І топ: «Өзен» тобы
ІІ топ: «Көл» тобы
ІІІ топ: «Теңіз» тобы
Өткен тарауды қорытындылауға «миға шабуыл» әдісі арқылы сұрақтар беріледі:
Қолайсыз атмосфералық құбылыс дегеніміз не?
Климат дегеніміз не?
Тұман мен бұлттардың айырмашылығын атаңыз?
|
Дескриптор: Сұрақ жауап береді
|
ҚБ «жарайсың»
|
7-сынып оқулығы,
атлас
|
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ
Топтық жұмыс
|
Алдыңғы білім
-Қазақстандағы қандай өзен, көл, теңіздерді білеміз?
Жаңа тақырыптың атын мақсатын жариялау
Гидросфера мәтінін оқып талқыла
«ДЖИГСО»әдісі әр топ өздеріне берілген тақырыпты оқып,сол бойынша тұжырымдама карта жаса Блок-схема
1-топ Өзен тобы Гидросфера мәтіні
ІІ-топ «Көл» тобы: Судың қасиеті мәтіні
«Теңіз» тобы: Табиғаттағы су айналымы мәтіні
|
Дескриптор: белгіленіп берілген мәтін бөлігін оқып,тұжырымдама жасап таныстырады
|
Смаликтер арқылы
ҚБ бағалау
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері
|
Жұптық жұмыс
|
Видеоролик (су –тіршілік көзі)
2-тапсырма
Тәжірибе жасау арқылы судың бір күйден екінші күйге ауысуын анықта
«FILA кестесін толтыру» әдісі F/ дерек / - су туралы негізгі деректер жинау; I / пікір/ - судың қасиеті,гидросферадғы судың арасалмағы өзінің ой- пікірін айтады; L/ сұрақ / -су туралы сұрақ жазады A / қолданған тәсіл / - судың айналымда болуы.
Сараптау Т –кестесі
Мәтінмен таныса отырып,сандарды сөйлет
«Сандар сөйлейді»
96,5%-
1,7%-
0,1%-
75-95%-
60-985-
65-75%-
«ТВ шоу» әдісі
Судың пайдасы мен зияны
Туралы анықта.
|
Дескрипторлар:
Оқушылар гидросфераға қатысты терминдер мен нақты мәліметтерді жазады
Дескриптор :
Су айналымын салыстырады, анықтайды. Гидросферадағы судың арасалмағын анықтайды
Дескриптор:
Судың пайдасы мен зиянын ажыратады,
дұрыс қолдану туралы ойын айтады
нақтылайды
|
ҚБ жұлдызша арқылы бағалау
|
видеоролик
|
Сабақтың соңы
Рефлексия
|
Сабақты бекіту
«Еркін микрофон» әдісі.
1. Гидросфера қандай бөліктерден тұрады?
2. Гидросферадағы басты тұщы су көздерін ата?
3. Су айналымының маңызы қандай?
|
Оқушылар жаңа тақырыпқа байланысты сабақ барысында не түсінгенін және сабақ туралы өзінің қысқаша қорытынды ойын айтады
|
Бағалау Оқушылар бір- бірін «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды, яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын», «Басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар»
|
микрофон
|
Үйге тапсырма
|
Гидросфера және оның құрамдас бөлігі тақырыбын толық оқу
|
|
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gidrosfera-jene-oni-ramdas-boligi-osi-sabata-ol.html#«ДЖИГСО»әдісі_әр_топ_өздеріне_берілген_тақырыпты_оқып,сол_бойынша_тұжырымдама_карта_жаса_Блок-схема_1-топ_Өзен_тобы


title: Сабақтың тақырыбы Гиподинамия. Сымбаттың бұзылуы

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
8.3В Қозғалыс
|
Мектеп: Ә. Молдағұлова атындағы №28 орта мектеп
|
Күні: 7.02.19ж.
|
Мұғалімнің аты-жөні: Карибаева А.О
|
Сынып: 8 "А"
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Гиподинамия. Сымбаттың бұзылуы (жаңа тақырыпты меңгерту)
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары
|
8.1.6.7 гиподинамия салдарын атау
8.1.6.8 сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылықтың пайда болу себептерін анықтау
|
Сабақтың мақсаттары
|
Гиподинамия салдары мен алдын алу шараларын сипаттау;
Сымбаттың бұзылуы мен жалпақтабандылықтың пайда болу себептерін түсіндіру.
|
Бағалау критерийлері
|
Гиподинамияның салдарын сипаттай біледі
Гиподинамияның алдын алу жолдарын түсіндіреді;
Сымбаттың бұзылуы мен жалпақтабандылықтың даму себептері мен салдарын сипаттайды;
|
Тілдік мақсаттар
|
Білім алушылар:
Сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылық және гиподинамияның себептері мен салдарын, алдын алу жолдарын нақты деректер мен тиісті терминологияны қолдана отырып ауызша жазбаша түрде сипаттай алады.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Гламурлық ретушпен жұмыс Тапсырма c750bfd9-2601-4a66-bd03-3ce03e4d2775 (1)

text:
ҚАЙЫРЛЫ КҮН ҚҰРМЕТТІ ОҚУШЫЛАР!!! ТАПСЫРМАНЫ ТЕЗДЕТІП, УАҚЫТЫЛЫ ОРЫНДАП САЛЫҢЫЗДАР Тобы:ИИ-20 Күні:03.02.2023 Сабақтың тақырыбы: Гламурлық ретушпен жұмыс
Тапсырма Гламурлық ретуш
Гламурлық ретуш- модельдің бетіндегі кейбір кемшіліктерді жасыруға, сондай-ақ оған ерекше сүйкімділік, тартымдылық пен «гламур» беруге мүмкіндік беретін кәсіби дизайнерлер мен ретушерлер фото өңдеу әдістерінің бірі.
Нағыз гламурлық ретуштың құпиясы - ақаулар жойылмайды, тек тегістеледі (бұлыңғыр), ең бастысы, терінің құрылымы сақталады. Мәселе мынада, егер сіз жай ғана кемшіліктер мен кедір-бұдырларды бұлдыратсаңыз, онда гламур эффектісі жұмыс істемейді. Бет қуыршақ және жансыз болады. Сондықтан кеуектерді ең көп көрінетін сурет арналарының бірін пайдаланып қалпына келтіру қажет.
Сурет 1: Photoshop бағдарламасында әдемі ретушқа дейін және кейін.
Фотошопта екі қабатта экспресс ретуш жасау.
СОҚЫР... Фондық фондық қабаттың көшірмесін жасаңыз. Енді контурлар бұлыңғыр болу үшін радиусы 25-30 пиксель болатын Blur – Gaussian Blur (Гаусс бойынша бұлыңғыр) сүзгі тобын қолданайық. Бұлыңғыр кескіндер туралы алаңдамаңыз. Бұл бұлыңғырлық тері кемшіліктерін тегістеуге негіз болады. Рас, ол терінің құрылымын және тесіктерін толығымен бұзады. Бет қуыршаққа айналады, бұл бізге қажет емес. Әзірге жасырыңыз бұлыңғыр кескін масканың артында: Қабат қабатының маскасы Барлығын жасыру ...
БЕРІНІ ҚАЙТАРУ... Арналар қойындысының астындағы Фондық қабатқа өтіңіз. Қызыл немесе жасыл арнаны бөлектеңіз (Барлығын таңдаңыз). Кеуектер көрінетін арнаны таңдаңыз. Қабаттар қойындысына өтіп, өңді бұлыңғыр қабаттың үстіне жаңа қабатқа қою арқылы көшіріңіз. Енді тері тесіктерін және текстураның басқа элементтерін бөл ктеу үшін қабатқа радиусы 3-5 пиксель болатын Басқа жоғары өту сүзгісін (Түс контрастын) қолданыңыз. Қабатты араластыру режимін Soft Light (Жұмсақ жарық) күйіне орнатыңыз, сіз контурдың анықталуы қалай артқанын көресіз. Бұл қабатты қабатқа Alt + қабаттар арасында шерту арқылы төменде орналасқан маскамен бекітіңіз. Қайрау әсері масканың артында жасырылды.
БІЗ ГЛАМУР ЖАСАЙМЫЗ... Жұмсақ ақ щетканы алыңыз - қаттылық 0%, мөлдірлік 30% және масканы қажетті жерлерде ақырын сүрте бастаңыз. Бұлыңғырлық пайда болады, ал бекітілген арна текстураны ашады және көлеңкелердегі сұр түстің көрінісін азайтады. Қабаттың мөлдірлігін реттеу арқылы бұлыңғырлық әсерін азайтуға болады. Және текстураның айқындылығын арттырыңыз, мысалы, араластыру режимімен (Қабаттасу).
Өздік жұмыс Өзіңіздің портреттік және глам-фото ретушыңызды орындаңыз (файлдар: ретуш1 және гламур ретуш).


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gldi-rilisi-tozadanu-trleri-9-e-sinip-sabati-ta.html#5_«А,Ә»_сыныптар__Сыныптан_тыс:_«Кім_зерек»_интеллектуалды_ойын___Сыныптан_тыс_іс-шаралар

text:
|
Сабақтың тақырыбы: «Гүлдің құрылысы. Тозаңдану түрлері 9 «Ә» сынып Сабақтың тақырыбы
|
Дата | 25.05.2023 | өлшемі | 0,57 Mb. | | #97184 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Мұғалімнің аты
№
|
Мұғалімнің аты-жөні
|
Туған жылы, айы, күні
|
ЖСН
|
Бітірген оқу орны
|
Біліктілік санаты
|
Педагогикалық өтілі
|
Байланыс номері
|
Электронды пошта
|
1
|
Илимахунова Сандуғаш Кәрімқызы
|
18.10.1988
|
881018400841
|
ЖенПУ 2012 ж
Сырттай
|
Педагог
|
5 жыл
|
87474196117
|
Sandukairat88@ yandex.ru
|
Ашық сабақтар:
7 «А» сынып
Сабақтың тақырыбы:
«Гүлдің құрылысы. Тозаңдану түрлері
9 «Ә» сынып
Сабақтың тақырыбы:
«Жердегі тіршіліктің қалыптасу кезеңдері»
Сыныптан тыс іс-шаралар:
7 «А,Ә» сыныптар
Сыныптан тыс: «Білгір биологтар»
«Ақбота» интеллектуалды олимпиадасына 7-11 сынып оқушылары қатысып, жүлделі І,ІІ,ІІІ дәрежелі дипломдармен марапатталды.
Жалпы білім беретін пәндер бойынша аудандық олимпиадада биология пәні бойынша 10 «Ә» сынып оқушысы Маралбек Ақниет ІІ – орын иегері атанды.
Баспа материалдары:
YouTube каналы
@user-rv1 vr6ye8r
№
|
Мұғалімнің аты-жөні
|
Туған жылы, айы, күні
|
ЖСН
|
Бітірген оқу орны
|
Біліктілік санаты
|
Педагогикалық өтілі
|
Байланыс номері
|
Электронды пошта
|
1
|
Утешова
Жеміс
Айтжановна
|
13.04.1966
|
660413400484
|
КазПИ
Абай ат.
География биоогия
|
Педагог-зерттеуші
|
32жыл
|
8725519630
|
jemiskul@mail.ru
|
8 «А» сынып
Сабақтың тақырыбы:
«Саяси картадағы сандық және сапалық өзгерістер»
Сыныптан тыс іс-шаралар:
5 «А,Ә» сыныптар
Сыныптан тыс: «Кім зерек» интеллектуалды ойын
Сыныптан тыс іс-шаралар:
7 «А,Ә» сыныптар
Сыныптан тыс: «Кім білгір» интеллектуалды ойын
«Ақбота» интеллектуалды олимпиадасына 5-11 сынып оқушылары қатысып, жүлделі І,ІІ,ІІІ дәрежелі дипломдармен марапатталды.
Жалпы білім беретін пәндер бойынша аудандық олимпиадада география пәні бойынша 11 «Ә» сынып оқушысы Нұрғали Нұрай І – орын иегері атанды.
Батырхан Нұрым ІІ орын
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: «Гүлдің құрылысы. Тозаңдану түрлері 9 «Ә» сынып Сабақтың тақырыбы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gldi-rilisi-tozadanu-trleri-9-e-sinip-sabati-ta.html#8_«А»_сынып__Сабақтың_тақырыбы:__«Саяси_картадағы_сандық_және_сапалық_өзгерістер»__Сыныптан_тыс_іс-шаралар


title: Сабақтың тақырыбы: «Гүлдің құрылысы. Тозаңдану түрлері 9 «Ә» сынып Сабақтың тақырыбы Мұғалімнің аты


title: Сабақтың тақырыбы «Гормондар», «Гуморальдық реттелу»

text:
«Гормондар», «Гуморальдық реттелу» ұғымдары. Эндокринді, экзокринді және аралас бездердің орналасуы және қызметі. Бездерден бөлінетін гормондар.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
8.1.7.4 эндокринді, экзокринді және аралас бездердің орналасқан жерлерін анықтау
8.1.7.5 бездердің негізгі қызметтерін түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: эндокринді, экзокринді және аралас бездерді атай алады, организмдегі орналасқан орнын анықтайды.
Оқушылардың басым бөлігі: бездерді секрециясы (қызметі) бойынша жіктейді, ажырата алады.
Кейбір оқушылар: бездердің негізгі қызметін, маңызын түсіндіре алады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы 10 мин
Ұымдастыру (ағылшын тілінде)
Сәлемдесу
Танысу
«Қара жәшік» әдісі (гормон)
Жетекші сұрақтар:
Адамның бойының кішкентай болуы
Қорыққан кездегі адамда бөлінетін адреналин
Эмоцияға берілу
Classtools платформасы арқылы оқушыларды топқа бөлу
Classtools платформасы
Сабақтың ортасы
Топтық жұмыс 1-тапсырма. Бездерді атап, орналасқан жерін анықтаңдар. Оқушылар оқулықпен жұмыстанады.
І-топ Эндокринді бездер ІІ-топ Экзокринді бездер ІІІ–топ Аралас бездер
Жұптық жұмыс 2-тапсырма. Бездердің негізгі қызметін түсіндіріңдер.
Бездер
Бөлетін гормон
Атқа ратын қызметі
Гипофиз
Айырша без
Қалқанша безі
Қалқанша маңы
Ұйқы безі
Бүйрек үсті безі
Жыныс бездері
Дескриптор:
Эндокринді бездерді атайды-1 балл;
Эндокринді бездердің орнын анықтайды-1 балл;
Экзокринді бездерді атайды-1 балл;
Экзокринді бездердің орнын анықтайды-1 балл;
Аралас бездерді атайды-1 балл;
Аралас бездердің орнын анықтайды-1 балл;
Дескриптор:
Бездердің бөлетін гормондарын атайды;
Бездердің атқаратын қызметін сипаттайды;
Мұғалімнің бағалауы
Өзара «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы бағалау Топтар Дескриптордың қадамдарына сәйкес әр дұрыс жауапқа
1 балл беріледі;


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gormondar-gumoraledi-rettelu.html#І-топ_Эндокринді_бездер_ІІ-топ_Экзокринді_бездер_ІІІ–топ_Аралас_бездер__Жұптық_жұмыс


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gormondar-gumoraledi-rettelu.html#Мұғалімнің_бағалауы___Өзара_«Екі_жұлдыз,_бір_тілек»_әдісі_арқылы_бағалау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gormondar-gumoraledi-rettelu.html#Сабақтың_ортасы_____Топтық_жұмыс_1-тапсырма._Бездерді_атап,_орналасқан_жерін_анықтаңдар.


title: ә) дамытушылық - Сабаќтыњ таќырыбы: графикалыќ редактордыњ м‰мкіндіктері

text:
ә) дамытушылық: Adobe PhotoShop бағдарламасында жұмыс орындауда шығармашылық қабілеттерін дамыту, кәсіби бағытқа даярлау. Шығармашылық жұмыстар орындауда фантазиялық ой-қабілеттерін арттыру. Топпен жұмыс арқылы олардың бойындағы ізденгіштік, шығармашылық, танымдық қабілеттерін дамыту.
б) тәрбиелік: Тәжрибе барысында компьютерде безендірулерді жасау арқылы эстетикалық тәрбиеге үйрету. Өз бетімен жұмыс жасауда ұқыптылық, еңбекқорлық, жинақылық, шапшаңдық қасиеттерін тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Дәстүрлі емес
Сабақтың типі: Білімді бағалау және тексеру.
Сабақтың пәнаралық байланысы : сурет, дизайн, орыс тілі.
Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар : Интеративті тақта, слайд шоу, ДК, деңгейлік тапсырмаларға арналған үлестірмелер.
Жабдықталған бағдарлама: Adobe PhotoShop бағдарламасы, Edupen Pro бағдарламасы, Аctive Inspaer бағдарламасы.
Сабақтың өту барысы: Кіріспе сөз.
1.Үй жұмысын қайталау. Растрлық, векторлық графикаға,
оқушылар яғни өз топтарына анықтама береді.
2. «Балалар бөлмесі» Adobe PhotoShop құрал-саймандарын заттардың арттарына
жасырып қойыпты.
3. «Асхана бөлмесі» Жасырынған құрал-саймандарды табу.
4. «Қонақ бөлмесі» Техникалық –диктант.
5. «Тапқыр достар» Шығармашылық жұмыстары.
6. «Кім жүйрік?» Тест жұмысын орындау.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ 2-топтан құрылады - Сабаќтыњ таќырыбы: графикалыќ редактордыњ м‰мкіндіктері

text:
«Растрлық» «Векторлық» өздерінің топтары туралы ортаға салады. Дымбілмес Adobe PhotoShop бағдарламасында тапсырмаларды орындай алмағандықтан Adobe PhotoShop бағдарламасының терезе элементтерін зәулім үйдің бөлмелеріне жасырып қойыпты. Әр бөлмеде өзіндік шартты тапсырмалары бар. Тапсырмаларды орындап терезе элементтерін табуымыз керек. Онда заулім үйге беттейік.
1. «Кіреберіс бөлмесі» Екі мәзір Жөндеу (Правка) және Сурет (Изображение) мәзірінің командаларын сәйкестендіріп орналастыр.
2. «Балалар бөлмесі» Adobe PhotoShop құрал-саймандарын заттардың арттарына жасырып қойыпты Құрал-саймандарды тауып, атауларын қазақ-орыс тілдерінде жазуымыз керек.


title:
Құралдар

Қазақша атауы

text:
Құралдар
|
Қазақша атауы
|
Құралдар
|
Қазақша атауы
|
|
|
Тікбұрышты облыс
|
|
Орынын ауыстыру
|
|
|
Эллипс типті облыс
|
|
Сиқырлы таяқша
|
|
|
Магнитті лассо
|
|
Қылқалам
|
|
|
Көпбұрышты лассо
|
|
Қарындаш
|
|
|
Кадрлау
|
|
Бояуы бар шелек
|
|
|
Қайта келтіру кисть
|
|
Жарықтағыш
|
|
|
Қою құралы
|
|
Қараңғылатқыш
|
|
|
Түсін ауыстыру
|
|
Көлденең мәтін
|
|
|
Клондаушы штамп
|
|
Түстерді өлшеу
|
|
|
Өшіргіш
|
|
Көлемін үлкейту.
|
|
|
Қол
|
|
|
|
3. «Асхана бөлмесі» Асхана бөлмесінде Дымбілмес компьютермен практикалық жұмыс орындауды бұйырыпты (деңгейлік тапсырмалар). Бұл тапсырманы орындаса Adobe PhotoShop бағдарламасының мәзірлер қатары пайда болады.
I. Деңгейлік тапсырма:
1. Г .jpg құжатын ашыңыз. Қиып алу құралын қолданып гүлді басқа құжат ашып соған кірістір.
2. Ескі қара-ақ түстегі суреттің өңдеу жолын көрсет .
3. Рамка жасаудың әдісін көрсет.
II. Деңгейлік тапсырма:
1. оқушы .jpg құжатын ашыңыз. Суреттегі көздің қызылын алып таста.
2. Кружка.jpg құжатын ашыңыз. Мәтін жазып көрсет, стилін түсін өзгерт.
3. Өте қарапайым рамка жасауды көрсет.
III. Деңгейлік тапсырма:
1. .jpg форматындағы кез-келген бұлыңғыр суреттің түс корекциясын өзгерт.
2. .jpg форматындағы кез- келген суретті қиып алып, екінші терезедегі суреттке орналасытып бір сюжет құра.
3. .jpg форматындағы суретті ашып суреттін көрінісін өзгерт.
|
4. «Қонақ бөлмесі» Қонақ бөлмесінде Дымбілмес Техникалық –диктант жазуды бұйырыпты. Бұл тапсырманы орындаса Adobe PhotoShop бағдарламасының өзгермелі палитралар қатары пайда болады.
Техникалық диктант.
Растрлық бейнелердің өзіндік......................мен ................................бар.
.............................. - растрлық бейнелерді түзетуге, яғни оның кез-келген бөлігін өзгертуге: таңдап өшіруге немесе нүктелер қосуға, сондай-ақ бейненің әр нүктесіне ақ, қара немесе кез-келген түсті теңестіруге болады.
....................: растрлық бейненің көлемін масштабтау жолымен өзгерткіміз келсе (бір немесе бірнеше бағыттарда созу немесе сызу) бейненің сапасы нашарлайды.
.................................нүктелі графика. Өйткені әрбір нүкте ....................... деп
аталатын нүктелер жиынтығынан тұрады. Векторлық графиканы бір-біріне жапсырылған түрлі-түсті қағаз бөліктерінен тұратын …………….. салыстыруға болады.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….сияқты эффекттер қолдануға болады.
Adobe Photoshop-та графикалық бейнелерді ......................., файлдарды ....................... болады. Adobe Photoshop программасы мынандай терезе элементтерінен тұрады:
.........................................................................................................................................
5. «Тапқыр достар» Шығармашылық жұмыстары. Шығармашылық жұмыстары. Adobe PhotoShop бағдарламасында орындаған «Менің елім Қазақстан» атты фотоколлаждарына қысқаша мағлұмат беру.
6. «Кім жүйрік?» Қорытынды тест жұмысы.
1.Photoshop бағдарламасында бейнелерді калай жуктеуге болады?
a/Файл-ашу-ашылган терезеден бейнені таңдаймыз*
b/Файл-сактау-ашылган терезеден бейнені сактау
c/ Суретті кадрлеу командасы.
d/ Фильтр мәзірін қолдану аркылы
2. Adobe Photoshop бағдарламасында фрагментті киып алу үшін нені колданамыз?
a/Магнитті лассо*
b/өшіргіш
c/клондаушы штамп
d/қылқалам
3. Трансформация командасының қызметі?
a/Құжаттың режимін көрсетеді.
b/Қабаттың стилін көресеті.
c/Ағымдағы барлық іс-қимылдардың барлығының тізімін көрсетеді.
d/Ерекшеленген аймақтың пішінін өзгерту*
4. Суреттегі артықты алып тастау үшін қандай құрал қолданылады?
a/ Клондаушы штамп*
b/ Бөлініп алынған облыстарды бояу құралдары-Градиент
c/Векторлық фигураларды салуда қолданылатын құралдар
d/Бейнені әртүрлі масштабта қарап шығу құралы
5. Гистограмма командасының қызметі қандай?
a/Photoshop фильтрлары
b/р түрлі құжаттармен бір уақытағы жұмыс немесе әр терезеде бір құжатпен жұмыс істеу
c/Құжаттың режимін көрсетеді.*
d/қолданушыға арналған көмекші құжаттарын ашу.
6. Бейнені кадрлеу қызметін қалай орындаймыз?
a/Суретті кадрлеу командасы.Құралдар үстеліндегі кадрлау құралын таңдау*
b/таңдап алынған облыстарды көшіру, өшіру және орнату
c/байланысқан қабаттарда объектілерді реттеу
d/редактордың сыртқы келбетімен жұмыс
7. Бейнеге көлеңке кірістіру үшін қандай әрекет орындаймыз?
a/Ағымдағы форма облыстарын бөліп алуда қолданылатын құралдар таңдау
b/Қабат-Қабаттың стилі-көлеңке командасы.*
c/«Каналы» палитрасы каналдарды кұру
d/«Действия» палитрасы жекелеген қимылдарды ойнату
8. Фотомонтаж жасау үшін қандай құраладарды пайдалануға болады?
a/Магнитті лассо, өшіргіш, трансформация.*
b/көшіру, біріктіру және өшіру
c/Бейнені әртүрлі масштабта қарап шығу
d/Горизонтальды мәтін,Вертикалды мәтін жазу
9. Adobe Photoshop бағдарламасының файлдық кеңейтімі?
a/ (*.doc,*.txt).
b/ (*.ppt,*.xls).
c/ (*.psd,*.pdd)*
d/ (*.ppd,*.pdd).
10. Тарих палитрасы қандай қызмет атқарады?
a/ Ағымдағы суретпен жасалған іс-қимылдардың барлығын тізімдеп отырады.*
b/ каналдарды кұру, нақтылы көшірмесін алу және өшіру
c/ өзіңіз қалаған стильді таңдап алып, құжатыңызды толтыруға мүмкіндік беріледі
d/ қолданушыға түстерді таңдау мүмкіндігі беріледі.
11. .......................көмегімен қолданушыға түстерді таңдау мүмкіндігі беріледі.
a/ Фильтр мәзірі
b/ «Цвет» палитрасы
c/ Файл мәзірі
d/ Навигатор палитрасы
12. Пиксель деген не?
a/ Монитор экранныдағы кескіннің минимал элементі*
b/ Бейне сақталған файлдың кеңейтімі
c/ Графикалық мәліметтерді кодтау
d/ Текстік файл
7.Үйге тапсырма:Corel Draw бвғдарлмасында суреттерден сюжет құрау.
8.Оқушылардың білімін бағалау:
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Жезқазған гуманитарлық колледжі
«Adobe PhotoShop графикалық редакторы».
Информатика пәнінің оқытушысы: М.Ж.Айтуарова
Жезқазған қаласы
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабаќтыњ таќырыбы: графикалыќ редактордыњ м‰мкіндіктері

text: а) білімділік: Ақпаратты технологияны пайдалану арқылы компьютерлік графика ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін толық меңгеру, яғни векторлық пен растрлық графиканың айырмашылығын, Adobe PhotoShop бағдарламасы бойынша меңгерген білімдерін анықтау, іс жүзінде практикалық біліктіліктер мен дағдыларды қалыптастыруды жалғастыру.


text:
2-топ «Растрлық графика»
Мұғалімнің әрекеті: Кіріспе сөз сөйлеу.
«Растрлық» «Векторлық» өздерінің топтары туралы ортаға салады. Дымбілмес Adobe PhotoShop бағдарламасында тапсырмаларды орындай алмағандықтан Adobe PhotoShop бағдарламасының терезе элементтерін зәулім үйдің бөлмелеріне жасырып қойыпты. Әр бөлмеде өзіндік шартты тапсырмалары бар. Тапсырмаларды орындап терезе элементтерін табуымыз керек. Онда заулім үйге беттейік.
1. «Кіреберіс бөлмесі» Екі мәзір Жөндеу (Правка) және Сурет (Изображение) мәзірінің командаларын сәйкестендіріп орналастыр.
2. «Балалар бөлмесі» Adobe PhotoShop құрал-саймандарын заттардың арттарына жасырып қойыпты Құрал-саймандарды тауып, атауларын қазақ-орыс тілдерінде жазуымыз керек.
Құралдар
Қазақша атауы
Құралдар
Қазақша атауы
Тікбұрышты облыс
Орынын ауыстыру
Эллипс типті облыс
Сиқырлы таяқша
Магнитті лассо
Қылқалам
Көпбұрышты лассо
Қарындаш
Кадрлау
Бояуы бар шелек
Қайта келтіру кисть
Жарықтағыш
Қою құралы
Қараңғылатқыш
Түсін ауыстыру
Көлденең мәтін
Клондаушы штамп
Түстерді өлшеу
Өшіргіш
Көлемін үлкейту.
Қол
3. «Асхана бөлмесі» Асхана бөлмесінде Дымбілмес компьютермен практикалық жұмыс орындауды бұйырыпты (деңгейлік тапсырмалар). Бұл тапсырманы орындаса Adobe PhotoShop бағдарламасының мәзірлер қатары пайда болады.
I. Деңгейлік тапсырма:
1. Г .jpg құжатын ашыңыз. Қиып алу құралын қолданып гүлді басқа құжат ашып соған кірістір.
2. Ескі қара-ақ түстегі суреттің өңдеу жолын көрсет .
3. Рамка жасаудың әдісін көрсет.
II. Деңгейлік тапсырма:
1. оқушы .jpg құжатын ашыңыз. Суреттегі көздің қызылын алып таста.
2. Кружка.jpg құжатын ашыңыз. Мәтін жазып көрсет, стилін түсін өзгерт.
3. Өте қарапайым рамка жасауды көрсет.
III. Деңгейлік тапсырма:
1. .jpg форматындағы кез-келген бұлыңғыр суреттің түс корекциясын өзгерт.
2. .jpg форматындағы кез- келген суретті қиып алып, екінші терезедегі суреттке орналасытып бір сюжет құра.
3. .jpg форматындағы суретті ашып суреттін көрінісін өзгерт.
4. «Қонақ бөлмесі» Қонақ бөлмесінде Дымбілмес Техникалық –диктант жазуды бұйырыпты. Бұл тапсырманы орындаса Adobe PhotoShop бағдарламасының өзгермелі палитралар қатары пайда болады.
Техникалық диктант. Растрлық бейнелердің өзіндік......................мен ................................бар. .............................. - растрлық бейнелерді түзетуге, яғни оның кез-келген бөлігін өзгертуге: таңдап өшіруге немесе нүктелер қосуға, сондай-ақ бейненің әр нүктесіне ақ, қара немесе кез-келген түсті теңестіруге болады. ....................: растрлық бейненің көлемін масштабтау жолымен өзгерткіміз келсе (бір немесе бірнеше бағыттарда созу немесе сызу) бейненің сапасы нашарлайды. .................................нүктелі графика. Өйткені әрбір нүкте ....................... деп аталатын нүктелер жиынтығынан тұрады. Векторлық графиканы бір-біріне жапсырылған түрлі-түсті қағаз бөліктерінен тұратын …………….. салыстыруға болады. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….сияқты эффекттер қолдануға болады. Adobe Photoshop-та графикалық бейнелерді ......................., файлдарды ....................... болады. Adobe Photoshop программасы мынандай терезе элементтерінен тұрады: ......................................................................................................................................... 5. «Тапқыр достар» Шығармашылық жұмыстары. Шығармашылық жұмыстары. Adobe PhotoShop бағдарламасында орындаған «Менің елім Қазақстан» атты фотоколлаждарына қысқаша мағлұмат беру.
6. «Кім жүйрік?» Қорытынды тест жұмысы.
1.Photoshop бағдарламасында бейнелерді калай жуктеуге болады? a/Файл-ашу-ашылган терезеден бейнені таңдаймыз*
b/Файл-сактау-ашылган терезеден бейнені сактау
c/ Суретті кадрлеу командасы.
d/ Фильтр мәзірін қолдану аркылы
2. Adobe Photoshop бағдарламасында фрагментті киып алу үшін нені колданамыз? a/Магнитті лассо*
b/өшіргіш
c/клондаушы штамп
d/қылқалам
3. Трансформация командасының қызметі? a/Құжаттың режимін көрсетеді.
b/Қабаттың стилін көресеті.
c/Ағымдағы барлық іс-қимылдардың барлығының тізімін көрсетеді.
d/Ерекшеленген аймақтың пішінін өзгерту*
4. Суреттегі артықты алып тастау үшін қандай құрал қолданылады? a/ Клондаушы штамп*
b/ Бөлініп алынған облыстарды бояу құралдары-Градиент
c/Векторлық фигураларды салуда қолданылатын құралдар
d/Бейнені әртүрлі масштабта қарап шығу құралы
5. Гистограмма командасының қызметі қандай? a/Photoshop фильтрлары
b/р түрлі құжаттармен бір уақытағы жұмыс немесе әр терезеде бір құжатпен жұмыс істеу
c/Құжаттың режимін көрсетеді.*
d/қолданушыға арналған көмекші құжаттарын ашу.
6. Бейнені кадрлеу қызметін қалай орындаймыз? a/Суретті кадрлеу командасы.Құралдар үстеліндегі кадрлау құралын таңдау*
b/таңдап алынған облыстарды көшіру, өшіру және орнату
c/байланысқан қабаттарда объектілерді реттеу
d/редактордың сыртқы келбетімен жұмыс
7. Бейнеге көлеңке кірістіру үшін қандай әрекет орындаймыз? a/Ағымдағы форма облыстарын бөліп алуда қолданылатын құралдар таңдау
b/Қабат-Қабаттың стилі-көлеңке командасы.*
c/«Каналы» палитрасы каналдарды кұру
d/«Действия» палитрасы жекелеген қимылдарды ойнату
8. Фотомонтаж жасау үшін қандай құраладарды пайдалануға болады? a/Магнитті лассо, өшіргіш, трансформация.*
b/көшіру, біріктіру және өшіру
c/Бейнені әртүрлі масштабта қарап шығу
d/Горизонтальды мәтін,Вертикалды мәтін жазу
9. Adobe Photoshop бағдарламасының файлдық кеңейтімі? a/ (*.doc,*.txt).
b/ (*.ppt,*.xls).
c/ (*.psd,*.pdd)*
d/ (*.ppd,*.pdd).
10. Тарих палитрасы қандай қызмет атқарады? a/ Ағымдағы суретпен жасалған іс-қимылдардың барлығын тізімдеп отырады.*
b/ каналдарды кұру, нақтылы көшірмесін алу және өшіру
c/ өзіңіз қалаған стильді таңдап алып, құжатыңызды толтыруға мүмкіндік беріледі
d/ қолданушыға түстерді таңдау мүмкіндігі беріледі.
11. .......................көмегімен қолданушыға түстерді таңдау мүмкіндігі беріледі.
a/ Фильтр мәзірі
b/ «Цвет» палитрасы
c/ Файл мәзірі
d/ Навигатор палитрасы
12. Пиксель деген не? a/ Монитор экранныдағы кескіннің минимал элементі*
b/ Бейне сақталған файлдың кеңейтімі
c/ Графикалық мәліметтерді кодтау
d/ Текстік файл
7.Үйге тапсырма:Corel Draw бвғдарлмасында суреттерден сюжет құрау.
8.Оқушылардың білімін бағалау: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Жезқазған гуманитарлық колледжі


text:
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Жезқазған гуманитарлық колледжі
«Adobe PhotoShop графикалық редакторы».
Информатика пәнінің оқытушысы: М.Ж.Айтуарова Жезқазған қаласы Сабақтың тақырыбы: Adobe PhotoShop графикалық редакторы.
Сабақтың мақсаты: а) білімділік: Ақпаратты технологияны пайдалану арқылы компьютерлік графика ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін толық меңгеру, яғни векторлық пен растрлық графиканың айырмашылығын, Adobe PhotoShop бағдарламасы бойынша меңгерген білімдерін анықтау, іс жүзінде практикалық біліктіліктер мен дағдыларды қалыптастыруды жалғастыру.
ә)дамытушылық: Adobe PhotoShop бағдарламасында жұмыс орындауда шығармашылық қабілеттерін дамыту, кәсіби бағытқа даярлау. Шығармашылық жұмыстар орындауда фантазиялық ой-қабілеттерін арттыру. Топпен жұмыс арқылы олардың бойындағы ізденгіштік, шығармашылық, танымдық қабілеттерін дамыту.
б) тәрбиелік: Тәжрибе барысында компьютерде безендірулерді жасау арқылы эстетикалық тәрбиеге үйрету. Өз бетімен жұмыс жасауда ұқыптылық, еңбекқорлық, жинақылық, шапшаңдық қасиеттерін тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Дәстүрлі емес
Сабақтың типі: Білімді бағалау және тексеру.
Сабақтың пәнаралық байланысы : сурет, дизайн, орыс тілі.
Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар : Интеративті тақта, слайд шоу, ДК, деңгейлік тапсырмаларға арналған үлестірмелер.
Жабдықталған бағдарлама: Adobe PhotoShop бағдарламасы, Edupen Pro бағдарламасы, Аctive Inspaer бағдарламасы.
Сабақтың өту барысы:Кіріспе сөз.
1.Үй жұмысын қайталау. Растрлық, векторлық графикаға,
оқушылар яғни өз топтарына анықтама береді.
2. «Балалар бөлмесі» Adobe PhotoShop құрал-саймандарын заттардың арттарына
жасырып қойыпты.
3. «Асхана бөлмесі» Жасырынған құрал-саймандарды табу.
4. «Қонақ бөлмесі» Техникалық –диктант.
5. «Тапқыр достар» Шығармашылық жұмыстары.
6. «Кім жүйрік?» Тест жұмысын орындау.


title: Сабақтың тақырыбы: Графикалық редактордың сурет салу құралдары Мақсаты

text:
Сыныбы: 5
|
Күні: 15.12.2016 жыл
|
Пәні: Информатика
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Графикалық редактордың сурет салу құралдары
|
Мақсаты:
|
PAINT графикалық редакторы мүмкіндіктерімен танысуды жалғастыру.
Фигуралармен тіктөртбұрыш, доғал, қисық, бүріккіш жұмыс жасауды үйрету.
Оқушыларды әдемілікке, түс таңдай білуге, эстетикалық талғамға тәрбиелеу
|
Оқыту нәтижесі:
|
- Графикалық редактордың құрал саймандар тақтасындағы сурет салу құралдарының қызметін біледі.
- Фигуралармен тіктөртбұрыш, доғал, қисық, бүріккіш жұмыс жасауды үйрету. салуды. Салған суреттерін жұмыс үстелі фоны ретінде пайдалана алады.
|
Әдіс –тәсілдер:
|
Диалогтік оқыту, АКТ-мен жұмыс. ББҮ, кері байланыс.
|
Сабақтың барысы
|
1. Психологиялық тренинг
|
Оқушыларға жағымды көңіл күй сыйлау
|
Техникалық диктант
|
Paint бұл ...................................... редактор.
Paint графикалық редакторында негізгі ......... түспен сурет салынады.
Олар .............................................. .
Paint графикалық редакторының жұмыс беті ............ бөлімнен тұрады.
Paint графикалық редакторының тақырып жолында .............................................................................батырмалары орналасқан.
|
Мағынаны ажырату:
Оқулықпен жұмыс жасай отырып постер құру
|
1 – топ. Бейнелеу сабағында сурет салу үшін қандай құралдар қажет?
2 – топ. Графикалық редактордың қандай құралдарын білесіңдер? Олардың қызметі қандай?
|
Практикалық жұмыс. Фигураларды пайдаланып суреттер салу
|
1. Үлкен шеңбер салыңдар.
2.Сол шеңбердің төменгі бөлігін өшіріңдер. Сол кезде доға пайда болады.
3.Кішкентай шеңбер салыңдар.
4. Сол шеңбердің үш рет көшірмесін жасап, бірінен соң бірін орналастырыңдар
5.Оларды доғаның астына орналастырыңдар.
6.Кіші шеңберлердің төменгі бөліктерін өшіріңдер.
7. Центрінен бастап түзу сызық жүргізіңдер.
Сол кезде қандай сурет шықты?
«Ғажайып суретші»
1. “Тәуелсіздікке 25 жыл”
2. “Менің ауылым” тақырыбында сурет салу
|
Бағалау.
|
Салған суреттерін интерактивті тақтадан көрсету. Оқушылар бірін-бірі бағалау
|
Үйге: Оқуға арналған тапсырмалар
|
§14 Тест тапсырмасы 125-бет
|


|
Гректің Sintaxis – құрылыс, тізбек, тіркес, тәртіп деген сөзінен қалыптасқан
|
бет | 2/3 | Дата | 30.11.2022 | өлшемі | 1,15 Mb. | | #53719 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Слайд 2Гректің Sintaxis – құрылыс, тізбек, тіркес, тәртіп деген сөзінен қалыптасқан. - Гректің Sintaxis – құрылыс, тізбек, тіркес, тәртіп деген сөзінен қалыптасқан.
- Сөйлемде сөздердің атқаратын қызметтерін, сөйлем құрау, олардың құрамдық, құрылыстық түрлері мен типтерінің ерекшеліктерін қарастырады.
грамматикалық мағына, грамматикалық форма, яғни сөз, оның формалары мен жүйесі, сөздердің бір-бірімен қатынасы, тіркесі, сөйлем құрауы жатады. - грамматикалық мағына, грамматикалық форма, яғни сөз, оның формалары мен жүйесі, сөздердің бір-бірімен қатынасы, тіркесі, сөйлем құрауы жатады.
1. Грамматиканың зерттеу нысаны не? - 1. Грамматиканың зерттеу нысаны не?
- Сөздің анықтамасы қандай?
- Сөздің дыбыстық жағы мен мағынасы арасындағы байланыс қандай байланыс деп аталады?
- Сөздің лексикалық мағынасына қандай белгілер тән?
- Тілдің грамматикалық құрылысы қандай ұғымдармен байланысты?
- Грамматиканың салалары қандай, олар нені зерттейді?
Қазақ тілінің грамматикасы.,1967. 1-7-беттер. - Қазақ тілінің грамматикасы.,1967. 1-7-беттер.
- А. Ысқақов. Қазіргі қазақ тілі. Морфология.А.,1974. 5-12-беттер
- К. Аханов. Тіл білімінің негіздері. А.,1993. 85-91-беттер.
- С. Исаев. Қазіргі қазақ тіліндегі негізгі грамматикалық ұғымдар. А.,1992. 4-12-беттер.
- С. Исаев. Қазіргі қазақ тіліндегі сөздердің грамматикалық сипаты. А,1998. 4-11-беттер
1.Сөздің грамматикалық сипаты.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Гректің Sintaxis – құрылыс, тізбек, тіркес, тәртіп деген сөзінен қалыптасқан


title: Грамматикалық мағына - Сабақтың тақырыбы: Грамматика және оның салалары. Грамматикалық ұғымдар

text:
|
|
бет | 3/3 | Дата | 30.11.2022 | өлшемі | 1,15 Mb. | | #53719 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Слайд 2 - Басты грамматикалық ұғымдар
- Грамматикалық мағына
- Грамматикалық форма
- Грамматикалық категория
- сөздің жалпы мағынасы. - - сөздің жалпы мағынасы.
- лексикалық мағынадан кейін пайда болады.
- Сөйлеу процесінде пайда болады.
-грамматикалық мағынаны білдірудің амал-тәсілі , сөздің сөйлеу процесінде түрлену жүйесінің тұлғалық көрінісі. - -грамматикалық мағынаны білдірудің амал-тәсілі , сөздің сөйлеу процесінде түрлену жүйесінің тұлғалық көрінісі.
Грамматикалық мағына мен форманың бірлігінен, жиынтығынан тұрады. - Грамматикалық мағына мен форманың бірлігінен, жиынтығынан тұрады.
- Парадигмалық түрлену жүйесінің көрсеткіші
- Сөз табына тән.
1.Басты грамматикалық ұғымдарға нелер жатады? - 1.Басты грамматикалық ұғымдарға нелер жатады?
- 2. Грамматикалық мағына деген не? Оның лексикалық мағынадан басты айырмашылығы неде?
- 3. Грамматикалық форма деген не, оның қандай түрлері бар?
- 4. Грамматикалық категория деген не? Грамматикалық категория сөз таптарымен байланысты ма, жоқ па?
- 5.Сөз формаларының қандай түрлері бар?
К. Аханов. Грамматика теориясының негіздері. А.,1972. 4-17-беттер - К. Аханов. Грамматика теориясының негіздері. А.,1972. 4-17-беттер
- К. Аханов. Тіл білімінің негіздері.А,1993. 319-359-беттер.
- 3. Н.К.Дмитриев. Строй тюркских языков. М.,1962.
- 4.А. Ысқақов. Қазіргі қазақ тілі. Морфология А.,1974. 13- 23 -беттер.
- 5. Ә.Ибатов. Сөздің морфологяилық құрамы. А.,1983.
- С.Исаев. Қазіргі қазақ тіліндегі сөздердің грамматикалық сипаты.1992. 12-26-беттер.
-
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-grammatika-jene-oni-salalari-grammatikali-fimda.html?page=3#-грамматикалық_мағынаны_білдірудің_амал-тәсілі_,_сөздің_сөйлеу_процесінде_түрлену_жүйесінің_тұлғалық_көрінісі.


Адам ата-анадан туғанда есті болмайды, естіп,көріп,ұстап, татып ескерсе, дүниедегі жақсы, жаманды таниды -дағы.. (Он тоғызыншы сөзі)
Сабақтың тақырыбы:
Грамматика және оның салалары.
Грамматикалық ұғымдар
Грамматиканың объектісі - сөз.
Жоспар:
Грамматиканың объектісі - сөз.
Сөздің дыбыстық комплекс жағы.
Сөздің дыбыстық жағы мен мағынасы арасындағы байланыс. Сөздің лексикалық мағынасы.
Тілдің грамматикалық құрылысы жайында ұғым.
Грамматиканың салалары: морфология және синтаксис.
ойды білдіру;
Тілдің қызметі:
ойды білдіру;
коммуникативтік (қатысымдық),
эстетикалық-экспрессивтік
Фонетика
Тіл білімінің салалары, зерттеу нысаны
Фонетика
Лексикология
Сөзжасам
Морфология
Синтаксис
Дыбыстар жиынтығынан құралады
Сөз:
Дыбыстар жиынтығынан құралады
Мағына білдіреді.
Тілдің ең кіші мағыналы бөлшегі.
Сөздің дыбыстық жағы мен мағынасы арасында байланыс болады.
Грекше grammatike – оқи алу, әріп жаза білу. Тіл білімінің бір саласы.
Грамматика
Грекше grammatike – оқи алу, әріп жаза білу. Тіл білімінің бір саласы.
Ол сөздердің түрлену жүйесі мен грамматикалық мағыналарын, олардың арасындағы байланыс пен қарым-қатынастарды, сөйтіп, сөздердің тұлғалану ерекшеліктерін, сөздердің бір-бірімен тіркеске түсіп, сөйлем құрау сияқты қасиеттерін қарастырады
Гректің morрһе - форма, тұлға және logos - сөз, ілім сөзінен шыққан.
Морфология:
Гректің morрһе - форма, тұлға және logos - сөз, ілім сөзінен шыққан.
Морфология – морфема ретіндегі сөз және оның формалары, сөз тұлғалары білдіретін грамматикалық мағыналары туралы ілім


title: Сабақтың тақырыбы: Грамматика және оның салалары. Грамматикалық ұғымдар


title: Сабақтың тақырыбы: Гравитациялық өрістегі снарядтың қозғалысы Модуль /пән атауы: жбм 12, жб 12 Физика

text:
↑ Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Машинажасау. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. ISBN 9965-36-417-6
Иродов И. Е. И 81 Механика. Негізгі заңдар: Оқулық / Ауд. Н. А. Маженов, Ю. М. Смирнов, Б. М. Кенжин. – Алматы, 2012. – 275 бет. ISBN 978-601-80311-4-4
Р. Башарұлы, У. Тоқбергенова, Д. Қазақбаева, 9 сынып «Физика және астрономия» оқулығы, Алматы «Атамұра» баспасы 2012, Г.И.Жаксылыкова, А.М.Қаженова, Н.З.Исмагалиева, «Интербелсенді әдіс-тәсілдер» Өскемен 2014
«Аяқталмаған сөйлемдер»
Бүгінгі сабақта мен.............
Мен үшін ең маңыздысы.........
..........біраз қиналдым.
Бұл маған..............үшін қажет.
Менің ..............сәтті шықты.
Өтілген тақырып маған ... ұнады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-gravitaciyali-oristegi-snaryadti-ozfalisi-modul.html#Тахникалық_құралдар,_материалдар__Карточкалар,_электронды_оқулық,_сызба._____Сабақтың_барысы


title: Сабақтың тақырыбы Хабарлы сөйлем. (Тауға саяхат)  Хабарлы сөйлем. Тауға саяхат , қазақ тілі, 2 класс

text:
Сабақтың тақырыбы
|
Хабарлы сөйлем. (Тауға саяхат)
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (ОБ сілтеме)
|
2.1.2.1 – мәтін нің тақырыбы мен тірек сөздер дің негізінде мәтіннің
мазмұнын болжау
2.2.4.1 - мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
2.3.7.1 - сөйлем түрлерін айтылу мақсатына сәйкес тыныс белгілерін (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі) қою
|
Жетістік критерийлері
|
Оқушылардың барлығы :Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.
Оқушылардың көпшілігі:
Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.
Оқушылардың кейбіреуі:
Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
|
Сөздік қор
|
Мектеп, мектеп ережесі, үзіліс кезіндегі ереже,табиғат аясына саяхат.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Мектептегі ережелерді сақтай отырып, оқушы бойында әдептілік, мәдениетті болу,топтық, ұжымдық жұмыс барысында сыйлау және зияткерлік әдептері қалыптасады.
|
Пәнаралық байланыстар
|
Белсенді тақтадан суретті қарау арқылы АКТ пәнімен байланыс,музыка желісімен сергіту сәтін орындау арқылы музыка пәнімен байланыс, үзіліс кезіндегі ережелерді,табиғат аясына саяхат туралы әңгімелеу арқылы әдебиеттік оқу пәнімен байланысады.
|
Алдыңғы меңгерілген білім
|
Оқушылар мәтін мазмұны бойынша сұрақтар құрастыру, жауап беру, мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтауды үйренді. Сөйлемнің тыныс белгілерімен таныс. .Берілген тақырып немесе сұрақ бойынша түрлі дереккөзден ақпарат алуға машықтанды.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақта жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
1 – 5 минут
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Халық ауыз әдебиеті Ертегілер «Керқұла атты Кендебай» ертегісі «Керқұла атты Кендебай» 2- сабақ

text:
Сабақтың басы мин
|
Оқушылармен амандасу, түгендеу.
Оқушылар сурет арқылы сабақ тақырыбына болжам жасайды. Мұғалім сабақ мақсатымен таныстырады.
Ой қозғау
«Керқұла атты Кендебай» ертегісі қандай ертегіге жатады ?
Қаратаудың етегінде, Қарасудың бойында кім өмір сүреді?
2) Қазанғап баласын қалай атады? Ол қалай өседі?
3) Кендебай еліне қандай пайда келтіреді?
4) Кендебай аң аулап жүріп, тау етегінде жолыққан буаз биені неден арашаламақ болады?
5) Құлынды немен асырайды, ол қалай өседі?
6) Ел Кендебайды қалай аттайтын болды?
7) Кендебай аң аулап жүріп, кімге жолығады?
8) Қойшы бала неге сонша жүдеп, қайғыдан қан жұтып жүр?
9) Кендебай қандай шешім қабылдайды?
10) Керқұла атқа тіл бітіп, иесіне не айтады?
11) Кендебай аралдағы хан еліне кім болып барады?
12) Хан екі ұлына не айтады? Оны кім естіді?
13) Түнгі күзеттке кімдер шықты? Түнде қандай оқиға болады?
14) Ереңіне хан ұлдары әкесіне не деп жауап береді ?
15) Кендебай ханға келіп қандай дат айтты?
16) Хан ұлдары мен Кендебайды қайда жұмсайды?
17) Кендебайға көмекке не келеді?
Көркем шығармадағы айтылатын ойды идея дейміз
|
Сабаққа қажетті кұралдарды дайындайды.Болжам жасайды.
Сұрақтарға жауап береді
|
Шапалақ әдісі
|
Оқулык,
Дәптер,қалам,сурет,дк экран
|


title: Сабақтың тақырыбы: Халық санағы Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Танжарикова Молдир Бердихановна
|
Пән/Сынып:
|
8- сынып
|
Қай аптаның нешінші сабағы
|
2-апта
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
Бөлім 3. Әлеуметтік география 3.1Халық географиясы
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Халық санағы
|
Оқу мақсаты:
|
8.4.1.1 -халық санының анықтау әдістерін түсіндіреді
|
Бағалау критерийі:
|
Оқушылар істей алады:
- Халық санын анықтау әдістерін сипаттайды
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
|
Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма)
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
|
Жеке жұмыс
Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы
|
Уақыты
|
Кезеңдері
|
Тапсырма
|
Тапсырманың мақсаты
|
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
1 минут
|
Ұйымдастыру
|
Тақырыбы: Халық санағы
Мақсат: 8.4.1.1 -халық санының анықтау әдістерін түсіндіреді
|
Не меңгеретінін білу үшін
|
|
Презентация № 1бет
|
7-8 минут
|
Жаңа сабақ
|
Ой қозғау.
Халық статистикасын зерттеудегі негізгі әдіске халық санағы жатады.
Халық санағы - белгілі бір уақыт ішінде елдің әрбір тұрғынын сипаттайтын демографиялық, экономикалық және әлеуметтік мәліметтерді жинау, өңдеу, талдау және тарату үдерісінен тұратын жалпымемлекеттік іс-шара.
|
Жаңа тақырыпты меңгеру
|
|
Презентация № 2бет
|
8 минут
|
Тәжірибе
|
Халық санағы туралы видеоматериал қарау.
1-тапсырма
Сұраққа жауап беру
Санақ жүргізу кезінде қандай қиындықтар туындайды?
|
Жаңа тақырыпты тәжірибе арқылы меңгеру
|
Бағалау критерийлерін ұсыну
Халық санағын жүргізу кезіндегі қиындықтарды түсіндіреді.
|
Презентация № 6 бет
|
3 минут
|
Бекіту
|
Санақ бағдарламасына төмендегілер қамтылады:
-мекен-жайы;
-санақ бағдарламасы:
а) жеке демографиялық
ә) әлеуметтік – экономикалық
б) этникалық
в) халықтың ұдайы өсуін зерттеуге қатысты сұрақтар
|
Тақырыпты меңгергенін анықтау
|
Санақ бағдарламасымен таныс болады
|
Презентация № 8 бет
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-hali-sanafi-ou-masati.html#Ой_қозғау._Халық_статистикасын_зерттеудегі_негізгі_әдіске_халық_санағы_жатады._Халық_санағы


title: Сабақтың тақырыбы: Хақназар хан кезіндегі Қазақ хандығының сыртқы саясаты

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
|
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері
ДК экраны
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Хақназардың ноғайларға қарсы әскери жорықтар жасау себебі неде деп ойлайсың?
2. Хақназардың Қазақ хандығын билеген кезеңі тарихта неліктен «қайта өрлеу» деген атпен белгілі болады?
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың айтылым дағдысы қалыптасады
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


title: Пәнаралық байланыс - Сабақтың тақырыбы: Хан мен балалары. Кендебайдың ерлігі Мектеп

text:
Басы 11 минут
5 мин
1 мин.
5мин
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру:
«Жадыныдамытуға арналған ойын»
Тақтаға ертегі кейіпкерлерінің тізімін іліп қоямын,
оларды жаттауға 10 секунд уақыт беріледі.Шектеулі уақыт ішінде бұл сөздерді есте сақтау керек.Дұрыс есте сақтай білген оқушыларға арнайы сыйлық беріледі.
Топтарға бөлу: Алты қалпақ арқылы топтарға бөлу.
1-топ: Ақ қалпақтылар
2-топ: Қызыл қалпақтылар
3-топ: Сары қалпақтылар
4-топ: Қара қалпақтылар
5-топ: Жасыл қалпақтылар
6-топ:Көк қалпақтылар
А.Үй тапсырмасын сұрау: «Үш қадам» әдісі
Ортаға табан іздері тасталады. Әр топтан 1 оқушыдан шығады.Әр оқушыға ертегі бойынша 3 сұрақтан қойылады.
1-оқушы
1.Кендебайдың әкесінің аты?
2. Керқұла ел аралап жүріп кімді кездестірді
3. Қойшы баланың Кендебайға айтқан сөзі?
|
2-оқушы
1.Кендебай қойшы балаға қандай уәде берді?
2.Қойшы баланың аты?
3.Құлынды ненің сүтімен асырады?
|
3-оқушы
1. Кендебай сиырды бағып қалу үшін не істеді?
2.Мергенбай кімнің әкесі?
3.Керқұла атты Кендебай қандай ертегіге жатады?
|
4-оқушы
1.Кендебай қалай өсті.
2.Сиырды өзеннен айдап өту үшін не айту керек?
3.Керқұланың түсі қандай болған?
|
5-оқушы
1.Керқұла қандай ат болған?
2.Кендебай құлынды неден құтқарып қалды?
3. «Керқұла атты Кендебай» ертегінің қай түріне жатады?
|
6-оқушы
1.Керқұла қалай өсті?
2.Құлынның атын не себепті Керқұла деп қойды?
1.Кендебай қандай отбасында өсті?
|
|
сөздер, сыйлық
түсті қалпақтар
табан іздері, сұрақтар
|


title: Ортасы 25минут - Сабақтың тақырыбы: Хан мен балалары. Кендебайдың ерлігі Мектеп

text:
Ә.«Алты қалпақ» әдісі Кендебай ертегісін мазмұндай отырып, кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау.
1- топ: Ханның балаларына берген тапсырмасы қандай болды ?2 – топ:Кендебай қандай ерлік жасады?3 – топ:Ханның тапсырмаларын орындау үшін, Кендебай қандай қандай қиындықтарға кездесті ?4 – топ:Хан мен Кендебай татуласып, Мергенбай батырды құтқаруына себеп болған оқиғаны айтыңдар.5 – топ:Ертегідегі оқиғаны бүгінгі өмірмен байланыстырыңдар.6 – топ: Кендебайдың ерлігіне баға беріңдер.
Кері байланыс:«Қызық, қиын, құнды» әдісі
Видеоролик көрсету. https://you.be/ z0mUp1m_t6k
Б.«Сағат дос» әдісі. Ертегідегі кейіпкерлерге хат жазу.
1. Ханның балаларына берген тапсырмасын айта алады. 2.Кендебай қандай ерлік жасағанын айта алады. 3.Ханның тапсырмаларын орындау үшін, Кендебай қандай қандай қиындықтарға кездескенін айта алады. 4.Хан мен Кендебай татуласып, Мергенбай батырды құтқаруына себеп болған оқиғаны айта алады. 5.Ертегідегі оқиғаны бүгінгі өмірменбайланысалыстырады6.Кендебайдың ерлігіне баға бере алады.
1
1
1
1
1
1
«Сағат дос»
3
Ертегі кейіпкерлеріне хат жаза алады.
5
оқулық 13-бет, үлестірмелі қағаздар
жапырақ суреті
интерактивті тақта,
А4 қағазы
Соңы 3 минут 2 мин.
1 мин
Рефлексия«Еркін микрофон» әдісі Оқушылар шеңбербойына тұрады. Еркін микрофон арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерімен бөліседі.
Үйге тапсырма беру 1.Оқулықтағы 9-тапсырманы орындау.
2.Адамгершілік, жақсылық, достық туралы мақал – мәтелдер жазып, жаттап келіңдер.


title: Сабақтың тақырыбы: Хан мен балалары. Кендебайдың ерлігі Мектеп

text:
Сабақтың тақырыбы: Хан мен балалары.
Кендебайдың ерлігі
|
Мектеп: №180 жалпы білім беретін мектеп
|
Күні: 21.09.2018 ж.
|
Мұғалімнің аты-жөні:Кожакеева Г.У.
|
Сынып: 5 «Б»
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспаған оқушылар саны:
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:
|
5Б/С 2 Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау;
5А/И4 Көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу.
|
Сабақ мақсаттары:
|
Барлық оқушылар орындай алады: Әңгіменің мазмұнын түсінеді, кейіпкердің ерлігіне баға бере алады.
Оқушылардың көпшілігі орындай алады:Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстыра алады.
Кейбір оқушылар орындай алады
Көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жаза алады.
|
Бағалаукритерийі
|
Әңгімедегі кейіпкерлердің ерлігіне баға бер.
Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстыр.
Көркем шығармадан алған әсеріңді сипаттап авторға хат жаз.
|
Ресурстар
|
Оқулық, қалпақ суреттері, үлестірмелі қағаздар, микрофон, интерактивті тақта, А4 қағазы
|
Әдіс-тәсілдер
|
«Жадыны дамытуға арналған ойын», «Алты қалпақ», «Үш қадам», «Сағат дос», «Қызық, қиын, құнды» әдістері
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Хан Тәңірі шыңы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары 6 сынып ҚМЖ

text:
6.3.1.1. Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құрады. 6.4.1.1. Тақырып бойынша жеке сөздер, бірге, бөлек және дефис арқылы жазылатын сөздерді орфографиялық нормаға сай жазады.
Ұйымдастыру кезеңі. Сынып оқушылары түгенделеді. Оқушылар назары сабаққа аударылады.
ЖАЗЫЛЫМ АЛДЫ. Ой шақыру. Қызығушылықты ояту.
Балалар, суретте не бейнеленген?
Хан Тәңірі шыңы туралы бұрын естіген бе едіңдер?
Суретке қарап отырып, ақын М. Мақатаевтың «Хан тәңрі» өлеңін мәнерлеп оқыңдар. Ақын шыңның бейнесін қалай суреттеген?
Хан тәңірі Шыңның мен танымаймын аласасын, Төбе де аласамен таласасың. Тянь-Шаньның шашақтаулы найзасындай Қайсың Хан тәңірімен жанасасың? Шыңның мен ұнатамын биіктігін, Шырқай кеп шыңырау көктен сүйіпті Күн. Түндігін түртіп тұрған көк аспанның, Қанеки, Хан тәңірінен иықты кім?! Егерде құдірет болса, бөлшегіндей (Алдында құдіреттің көр шегінбей.) Шаншылып әнеу тұрған Хан тәңірі - Шапшыған Тянь-Шаньның емшегіндей. Күн де оның баурайында дөңгелеген, Буалдыр, бозғыл шәйі перделеген. Бойында Хантәңірінің бұғып жатқан, Алапат аяныш бар жерге деген. Тік тұр ол.Қырын қарап сай-салаға, Күн көркі, Көк - мекені, Ай - шағала. Қалғымай қанша жылды өткерді екен Тәкаппар Тянь-Шаньдағы қайсар аға? Таудың мен ұнатпаймын тапалдығын, Тапалдан талайлар-ақ татар жұғын. Сүйем мен табиғаттың ұлылығын, Сүйем мен табиғаттың қаталдығын!


title: Сабақтың тақырыбы: «Х дыбысы мен әрпі»

text:
Сабақтың тақырыбы: Х дыбысы мен әрпі
Мақсаты :
Білімділік: Оқушыларға
Х дыбысы мен әрпін таныту, оқу мен жазу
дағдыларын қалыптастыру.
Дамытушылығы: Х дыбысына қатысты жаңа сөздерді таныту арқылы
оқушылардың білімін жетілдіру, тілін дамыту.
Тәрбиелігі: Оқушыларды білімділікке, ұқыптылыққа, сауаттылыққа,
табиғатты қорғауға, оқуға дағдыландыру.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ.
Сабақтың әдісі: Ой қозғау, топтастыру, тізбектей оқу, ойын, шығармашылық
тапсырма, сурет арқылы сөйлем құрау
Сабақтың көрнекілігі:Слайдтағы cуреттер,буындар, сөзжұмбақ,ойындар.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылардың назарын сабаққа
аудару.
ә) Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз,
Сәлем бердік сіздерге
Құрметпенен біз.
ІІ. Үй тапсырмасы: Ю дыбысы мен әрпі
« Сөз ойла ,тез ойла» ойыны
а) ю дыбысы бар сөздерді айту:
ә) ю дыбысы кездесетін сөздерді буынға бөлу.
А - ю, о - ю, то - ю, қо - ю, ү -ю.
б) “Асыл мұра” мәтінін әр қатардан 3 – 4 балаға оқыту.
ІІІ. Жаңа сабақ: “Х дыбысы мен әрпі”.
Жұмбақ жасыру.
- Бұны сендердің әжелеріңіз, аналарыңыз, апаларыңыз үйде киеді.
-Кейде оны дәрігердің үстінен де көруге болады. Бұл- киім.
- Халат сөзінде неше дыбыс бар?
- Ол қандай дыбыстар?
-Бірінші дыбыс қандай?
- Дұрыс. Бүгінгі сабағымызда біз Х дыбысы мен әрпімен танысамыз.
Жазылуы –
Хх, баспа түрі –
Хх
«Хх» дыбысы – дауыссыз дыбыс, араб, парсы тілінен енген сөздің барлық
жерінде кездеседі.
- Біз Х дыбысын қай кезде айтамыз ?
-Х дыбысы – дауыссыз, ауа кедергіге ұшырайды.
- Х дыбысымен біз өлең айта алмаймыз.
2. «Кім шапшаң?» ойыны
Көп нүктенің орнына қ немесе х әрпін қой.
Ша...мат, ас...ана, ...алам, ...абар, ...алық, /қ, х /
ІV.Оқулықпен жұмыс
Хор хабар кітапхана асхана
Хат халат шеберхана дәріхана
-
Спорт алаңына келдік.
-
Мынау не?/Мынау- мұз айдыны./
/Суретпен жұмыс./
Суретке қарап, сөйлемдер құрастыру.
«Балалар хоккей ойнап жүр. Олар- нағыз хоккейшілер. Бір бала- қақпашы, ал
екіншісі- шабуылшы.»
Мәтінмен жұмыс
Сұрақ- жауап:
-
Хасан мен Хамит қандай ойын жақсы көреді?
-
Хасан ойында кім? /Хасан- шабуылшы./
-
Хамит ше? /Хамит- қақпашы./
-
Ойын қалай өтті? /Хасанның тобы жеңіл шықты./
-
Кім хоккей ойынын ойнап көрді?
«Хоккей» сөзіне талдау жасау.
-
Хоккей сөзінде неше буын бар?
-
Хоккей сөзінде неше к әрпі бар? /2/
-
Хоккей сөзі- басқа
тілден енген сөз
-
Хасан мен Хамит біздердің келгенімізге разы болды.
V. Дәптермен жұмыс
Х әрпінің емлесімен танысу. Х әрпін жұмыс дәптерлеріне жазу.
Сергіту сәті
Сергіту жаттығуы:
Дыбыстарды ажырата білеміз бе?
Сабақты қорытындылау:
- Х дыбысы қандай дыбыс?
- Х қатаң дауыссыз дыбыс.
- Х дыбысы сөздің қай жерінді кездеседі?
- Сөздің алдын да, ортасында да кездеседі .
Үйге тапсырма
Х дыбысы мен әрпін оқу
Мадақтау.


title: Сабақтың тақырыбы «Х» еліне саяхат. Х дыбысы мен әрпі. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Педагогтің аты-жөні
|
Жаркимбаева. Г
|
Күні:04.02.2020ж
|
|
Сынып:1
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
«Х» еліне саяхат. Х дыбысы мен әрпі.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
1.1.4.1 мәтіннің мазмұнын тақырыбы немесе оның иллюстрациясы бойынша болжау
|
Сабақтың барысы.
|
|
Сабақтың кезең
уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Мен күлгенді ұнатамын» ойын жаттығуы
Педагог балаларға:тұңжыраған жәнекөңілсіз,жабырқаған және ойланған көңілді және күлкілі;қайрымды және қуанышты,т.б.кейіпке еніп,бір бірімен рольге кіріп,адамдардың бейнесін келтіруге ұсынады.балалар айнаға қарап, әдемі ақкөңіл кейіпте күлімдейді.педагог осы «Мен күлгенді ұнатамын » жаттығуын күніне бірнеші рет қайталап көңіл күйді күлкімен көтеруге бола- тынын түсіндіреді. «Күлкі-көңіл күйдің сиқырлы кілті.Адам күлгенде өз көңіл күйін,өз денсаулығын жақсартады және айналасындағы адамдардың көңіл күйімен денсаулығына жақсы әсер береді.»
Жұмыс ережесін келісу
Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
Уақытты үнемдейміз!
Нақты,дәл жауап береміз!
Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
Сабаққа белсене қатысып, жақсы баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)
|
Психологиялық ахуалға берілген психогиялық жаттыңуларды орындау арқылы жаңа сабаққа назар аудару.
Оқушылар сұраққа жауап береді, жұмысты берілген түріне қарай орындайды.
|
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
|
Психологиялық ахуал.
Алдыңғы білімді еске түсірутапсырмалары.
|
Ортасы
|
Ширату тапсырмасы.
Белсенді оқу тапсырмалары(топта, ұжымда)
«Көршіңе әңгімелеп бер»
Дескриптор:
тақырыпты анықтай алады, негізгі ойды табады.
шығармашылыққа негізделген сұрақтар қояды.
берілген тақырып бойынша ой қорыту жасай алады.
|
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары(топта, ұжымда)
«Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі арқылы суретпен және мәтінмен жұмыс жасайды.
|
Форматив
ті бағалау.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырмалары.
|
Соңы
|
Жаңа білім мен тәжірибені қолдану
«Он сұрақ!» әдісі.
(мұғалімдермен жұмыс, гүл, семинар, сабақ, оқу сөздерін келтіру)
Мұғалім бір оқушыны таңдап алады және оның маңдайына негізгі сөз жазылған стикерді жапсырады – қатысушы сыныпқа 10 сұрақ қоя алады, оған жауап не ИӘ, не ЖОҚ деп беріледі.
|
Кестені толтыр.
|
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау.
|
Топтық тапсырмалар.
|
Кері байланыс
|
«Бес саусақ» кері байланыс.
|
Сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып, суретін жібереді.
|
«Бес саусақ»
|
Кері байланыс тақтай
шасы.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-h-eline-sayahat-h-dibisi-men-erpi-ou-bafdarlama.html#Жаңа_білім_мен_тәжірибені_қолдану__«Он_сұрақ!»_әдісі.__(мұғалімдермен_жұмыс,_гүл,_семинар,_сабақ,_оқу_сөздерін_келтіру)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-h-eline-sayahat-h-dibisi-men-erpi-ou-bafdarlama.html#Ширату_тапсырмасы.__Белсенді_оқу_тапсырмалары(топта,_ұжымда)__«Көршіңе_әңгімелеп_бер»_____Дескриптор


title: Тілдік мақсаттар - Сабақтың тақырыбы ХХ ғ. 60-80 жылдарындағы Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуындағы қарама-қайшылықтар....

text:
1) Мәтіндік пирамида арқылы құндылығын, ерекшелігін, негізгі оқиғаларды, тұлғаларды қарастырады (айтылым, жазылым)
2) «Соғыстан кейінгі жылдар-халықтар үміттері ақталмаған кезең» ПТМС жазады (жазылым)
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер Жеке басқа табыну кезіндегі саяси жағдайдағы өзгерістер.....
Жазалаудың себептері...
Соғыстан кейінгі жылдардағы осы өзгеріс маңызды болды....
айтарлықтай, өйткені…
Дегенмен бірақ.....
Мен солай ойлаймын....
Мен мұны мынадай мысал арқылы дәлелдей аламын....
Айтылған мәселе бойынша мынандай қорытынды жасаймын...
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин.
«Ұлттық мүдде» сөзін интерактивті тақтаға шығарып кластер жасатыңыз.
Әр жылдардағы ұлттық мүдденің қорғалуы бойынша білімдерін еске түсіртіңіз.
https://www.youtube.com/watch?v=eMc6YuF1Bj8 .(Т) Тоқырау жылдарындағы ҚазақКСР-ғы маңызды оқиғаларды талдайды. Ғаламтор материалдары арқылы.
І топ. «Жас тұлпар» ұйымы
ІІ топ. «Целиноград оқиғасы»
ІІІ топ, О.Сүлейменов «АЗиЯ» кітабы


title:
Дескрипторы
Қандай ұлттық мүддені қорғауға бағытталғанын анықтайды.

ҚБ

text:
Дескрипторы
Қандай ұлттық мүддені қорғауға бағытталғанын анықтайды.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Бір жағынан, екінші жағынан»
ҚБ «Өзін-өзі бағалау»
|
Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 4-том. – Алматы, 2010.
Б.Аяған, Х.М. Абжанов, Д.А.Махат Қазіргі Қазақстан тарихы. Алматы. Раритет.
2010 Жас тұлпар тобы туралы мәлімет: http://www.turkystan.kz/kz/articles/view/32360
Қазақ жастарын серпілткен «Жас тұлпар»
Досмұқасан тобының суреттері: https://www.google.kz/search?q=%D0%B4%D0%BE%D1%81+%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD&client=opera&biw=1247&bih=654&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=qjxrUvnEMuWe4gSUhIDwCA&ved=0CCkQsAQ
О.Сүлейменов туралы мәлімет
|
Сабақтың соңы
Қорытынды
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
Кері байланыс
Бүгінгі сабақтан мен не білдім?
Сабақ барысында қандай қиындыққа кездестің?
Сабақ барысында қандай сұрақ туындады?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|
Үй тапсырмасы
|
«Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шарушалығы» мәлімет жинау
|
|
|
|


title: Сабақтың тақырыбы ХХ ғ. 60-80 жылдарындағы Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуындағы қарама-қайшылықтар. Зерттеу сұрағы

text:
Бөлім:
|
9.2 Қазақстан тоқырау кезеңінде (1965-1985 жылдар)
|
Педагогтің аты-жөні
|
|
Күні:13.11
|
|
Сынып:9
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
ХХ ғ.60-80 жылдарындағы Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуындағы қарама-қайшылықтар.
Зерттеу сұрағы: ХХ ғасырдың екінші жартысында ұлттық мүдделерді қорғау қалай жүзеге асырылды
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
9.3.1.1 қоғамдық – саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау;
9.3.1.4. әміршіл – әкімшіл саясатқа қарсы халық наразылықтарын салыстырып, талдау;
9.3.1.2. қоғамдық –саяси қайраткерлердің ұлттық мүддені қорғаудағы рөліне баға беру
|
Сабақ мақсаты:
|
Ұлттық мүддені қорғауға бағытталған қозғалыстардың себеп- салдарын анықтау және салыстыру.
|
Тілдік міндеттер:
|
Барлығы:
Қысқаша қорытынды мазмұндама жазу
(жазылым)
Топтық жұмыстың нәтижесін ауызша қорғау
(тыңдалым, айтылым)
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер
Қазақ зиялыларының арасында наразылық туындау себептері...
КСРО-ның ұлттық саясатының кемшіліктері....
Қорыта айтқанда...
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: ХХ ғасыр басындағы АҚш сабақтың мақсаты

text:
Пән аты: дүниежүзі тарихы (ф) сыныбы: 10 а Сабақтың тақырыбы: ХХ ғасыр басындағы АҚШ
Сабақтың мақсаты: Білімділік: АҚШ-тың дағдарысқа дейінгі кезеңдегі дамуы туралы түсінік беруі
Сабақтың түрі: Түрлендірілген сабақ.
Сабақтың типі: Жаңа білімді игеру.
Сабақтың барыс: Ұйымдастыру
Сұрақ-жауап
Тірек-сызбамен жұмыс
Картамен жұмыс
Жылдармен жұмыс
Қорытынды
Бiрiншi дүниежүзiлiк соғыстың қорытындысы.
Саяси- экономикалық дамуы. Бiрiншi дүниежүзiлiк соғыс АҚШ-ты халықаралық қатынаста түбегейлi өзгерiске әкелдi - АҚШ соғысқа Антанта жағында 1917 жылы сәуiр айында кiрдi. 1918 жылы көктемде Америка әскерлерi Еуропа құрлығына келiп, шiлде-тамыз айларында соғыс майдандарына қатысты. Соғыс АҚШ-тың жерiн қамтыған жоқ, экономикасы ешқандай зиян шекпедi. АҚШ-тың соғыста адам шығыны өте аз болды. Соғыс майданында 50 мың адам өлiп, 230 мың адам жараланды. Бiрiншi дүниежүзiлiк соғыс жылдарында АҚШ-тың өнеркә- сiп орындары тоқтаусыз жұмыс iстеп Еуропа елдерiнiң соғыс тапсырмаларын орындап отырды. Сондықтан американдық кор- порация иелерi шексiз таза пайдаға кенелді. 1914-1918 жылдары АҚШ-тың таза кiрiсi 33,5 млрд доллар болды. Өнеркәсiптiңдамуының дүниежүзiлiк саладағы үлес салмағы өстi. 1919 жылы АҚШ дүниежүзiнде өндiрiлген өнеркәсiп өнiмдерiнiң, оның iшiнде көмiрдiң 50%, шойын мен болаттың 5 3 ; мұнайдың 3 2 ; автомобильдiң 85% шығарды. Соғыстың қорытындысында АҚШ-тың экономикалық күш қуаты артты. Сонымен қатар, АҚШ қаржы саласында Еуропа елдерiне көптеп инвестиция арқылы көмектесiп, өндiрiсiн дамытуда. Олар қаржы саласында АҚШ-қа тәуелдi болды. АҚШ инвестициясы Еуропа елдерiне: – соғысқа қажеттi заем 11 млрд долларға жеттi; – Канада мен Латын Америка елдерiне жеке инвестиция мөлшерi 7 млрд доллар болса, 20 жылдарда дүниежүзi елде- рiндегi АҚШ инвестициясының мөлшерi 18 млрд долларға жеттi. Соғыстың АҚШ үшiн қорытындысы, Еуропа елдерiне Аме- рика капиталының көп мөлшерде шығарылуы, АҚШ қарыз беретiн елге айналды. Соғыстың қорытындысында АҚШ дү- ниежүзiне өзiнiң саяси экспанциялық саясатын нығайта түстi. Дүниежүзiлiк рынокты өз қолына ала бастады. АҚШ президентi Вильсонның сөзiмен айтқанда: «Бiздiң мiндетiмiз дүниежүзiне ақша беру болса, ақша берген ел әлемдi билей бiлуi керек». Бұл саясаттың негiзi – АҚШ-тың дүниежүзiлiк гегемондық билiкке шығуы болды. Соғыстан кейiн АҚШ президентi Вудро Вильсон (1856-1924) болып қалды. Iшкi саясатта либерал-реформаторлық бағыт ұс- тап, Американың қаржы капиталының мүддесiн қолда-ды. Сыртқы саясатта Латын Америкасы елдерiне қарсы экспанция- лық саясат жүргiздi. 1918 жылы қаңтарда атақты «14 пункт» бағдарламасын ұсынып, Париж конференциясына қатысты. 1920-1921 жылдарда АҚШ-та экономикалық дағдарыс кең етек алды. Елде ереуiлдiк қозғалыс күшейдi. 1919 жылы елде 210 мың өнеркәсiп орындары болса, ол 1921 жылы 192 мыңға қысқарды. Жұмыссыздық 5-6 млн адамға жеттi. Ереуiлдiк қозғалысқа қатысқан адамдар саны 4,5 млн жеттi. 1921 жылы АҚШ-та екi коммунистiк партия бiрiгiп, бiр партияға айналды. АҚШ-та дағдарыс жылдарында демократия- 83 84 лық қозғалыс кең етек алды. Ереуiлдiк қозғалысқа Америка Еңбек конфедерациясы (АЕК) кәсiподақ ұйымы басшылық жасады. Экономикалық дағдарыс президенттiк сайлау қарса- ңында демократиялық және республикалық партия арасында саяси күрестi күшейте түстi. Вильсонның демократиялық партия үкiметiнiң, халықтың алдында беделi түсе бастады. 1920 жылы қараша айының 2-і күнi АҚШ-та президенттiк сайлау өттi. Сайлауда республикалық партияны қолдап 16 млн дауыс берсе, демократиялық партияны қолдап 9 млн сайлау- шылар дауыс бердi. 8 жыл елдi басқарған демократиялық партия жеңiлiс тапты. АҚШ президентi болып республика партиясынан Уоррен Гардинг (1865-1923) сайланды. Вице-президентi болып Калвин Кулидж болды. Республикалық партия үкiметi келген- нен кейiн де елдегi экономикалық дағдарыс жалғасты. Iрi монополияға сенiм артқанымен, Гардинг үкiметi қарсылыққа душар болды. 1923 жылы елдi аралап жүрген кезде, аурудан Гардинг қайтыс болып, оның орнына вице-президент Кулидж тағайындалды. Капитализмнiң уақытша тұрақтану кезiндегi АҚШ. 1924 жылы АҚШ-та президенттiк сайлау болып, республикалық партия екiншi рет жеңiске жетiп, Кулидж президент болды. 1924 жылы АҚШ-та капитализм уақытша тұрақтану кезеңiне өттi. Буржуазияның саяси ықпалы күшейдi. Ереуiлдiк қозғалыс жеңiлiс тапты. Жалпы демократиялық қозғалыс сайлаудан кейiн әлсiредi. Экономикалық өрлеу үшін АҚШ буржуазиясы қаржы бөлуге кірісті. Экономика құрылымын өзгертiп, iшкi өндiрiске капиталды салып, жаңа технологияны енгiзiп, өндiргiш күштiң тез өсуiне жағдай жасады. Өнеркәсiптiң жаңа салалары: ауыр өнеркәсiп, автомобиль, машина жасау, энергетиканың дамуына көңiл бөліндi. Өнеркәсiп өнiмдерiн өндiру тез өстi. Мысалы: 1923 жылмен салыстырғанда болат қорыту 45 млн т; 57 млн т артты; электр энергиясы 71 млрд квт сағ, 117 млрд кв сағатқа өстi. Жалпы өнеркәсiп өнiмi 70% артты. АҚШ өнеркәсiбi дүниежүзiнде өндiрiлген өнiмнiң 48%-ын шығарды. Сөйтiп, капиталистiк елдердiң арасында бірінші орынға шықты. Ғылым мен техниканың жаңа жетiстiктерiнің өндiрiске тез енгiзiлуi автомобиль шығару Америка қоғамының мақтанышына айнал- ды. Автомобиль өндiрiстің негiзiн қалаушы Генри Фордтың85 атымен шықты. Жаңа конвейерлiк жүйенiң енгiзiлуi, өндiрiстiң үздiксiз жүргiзiлуi өндiргiш күштердің артуы, АҚШ-ты автомо- биль шығарудан дүниежүзiнде бiрiншi орынға алып шықты. Мысалы: 1913 жылы 485 мың, ал 1921 жылы, 1.6 млн, 1929 жы- лы 5,4 млн автомобиль шығарылды. Форд автомобиль заводын- да кейбiр кезде күнiне 25 мың автомобиль шығарылатын болды. Өнеркәсiптiң химия, самолет жасау, радиотехника салалары қарқынды дамыды. 1928 жылы капитализмнiң тұрақтануы өзiнiң ең жоғарғы деңгейiне жеттi. «Американдық гүлдену заманы басталды» деп түсiндiрдi АҚШ президентi Кулидж. 1928 жылы АҚШ-та кезектi президенттiк сайлауда респуб- ликалық партия жеңiске жетiп Герберт Гувер елдiң президентi болып сайланды. Гувер үкiметі сайлаушылардың үмiтiн ақтай алмады. АҚШ экономикасындағы дағдарыстан шығудың жолын iздеген «миллионер үкiметi» одан еңбекшi халық арқылы шығудың жолын таңдады. «Қатал индивидуализм» идеясы елдің дағдарыстан мемлекеттiк қолдау арқылы шығуынан бас тартты. Еңбекшi халықты әлеуметтiк жағынан қолдауға және жұмыссыздарға көмек көрсетуге қарсы болды. Гувер үкiметi реакциялық саясат ұстады. АҚШ фермерлерiнiң талабын орындау үшiн 1929 жылы маусым айында конгресс арқылы «Ауыл шаруашылық тауарларын өткiзу туралы» заң қабылдады. Жаңа заң бойынша федералдық фермерлердi басқару басқармасын құрды. Фермерлердiң өнiмдерiн сатып алу және рыноктағы артық астықтың мөлшерiн азайту үшiн мемлекет фермерлерге 500 млн доллар бөлді. Фермерлерден сатып алынған ауыл шаруашылығы тауарлары мемлекеттiк қоймалар- да сақталды. Қоймаларға 257 млн т. бидай, 1,3 млн т. мақта жиналды. Халыққа қажеттi азық-түлiк тауарларын базарға шығаруды тежедi. Халық арасында аштық басталды. Ұсақ және орта фермерлердiң жағдайы нашарлады. Мемлекеттiк қолдау саясаты уақытша ғана қолданылып, көп кешiкпей тоқтатылды. Гувер үкiметi iшкi саясатта миллионерлердi қолдап, iрi монополия иелерiне жеңiлдiктер жасады. Жеке меншiк компа- нияларына жеңiлдетiлген несие берсе, корпорация иелерiне салық мөлшерiн азайтты. Шет елдiң тауарларына баж салығын өсiрiп, iрi өнеркәсiп монополиясы тауарларының бағасын көтерді. Iрi монополияларды мемлекеттiк субсидия (көмек) 86 арқылы қолдап отырды. Гувер үкiметi дағдарыс жылдарында мемлекеттiк-монополиялық саясатты жүргiзуге мәжбүр болға- нымен, оған шектеу қойып отырды. Бұл саясатты АҚШ-та кейіннен Рузвельт үкiметi толық жолға қоя алды. Гувер үкiметiнiң сыртқы саясаты 20-жылдары басталған экспанциялық бағытта жүргiзiлдi. Қаржы-ақша саясаты АҚШ- тың халықаралық қатынастағы орнын нығайтты. Шет елдерге АҚШ инвестициясы көптеп шығарылды. 1929 жылы шет елге шығарылған инвестиция мөлшерi 16,5 млрд доллардан 27 млрд долларға өстi. Американ капиталы Латын Америкасы елдерiне көптеп шығарылды. Бұл АҚШ монополистерiне шексiз пайда әкелдi. Экономикалық экспансия саясаты бұл елдерде әскери бақылауын күшейттi. АҚШ үкiметi Қиыр Шығыста Жапонияның ықпалын әлсiретiп, Вашингтон конференциясынан кейiн Қытайда өз беделiн көтеруге қол жеткізді. Бұл саясат Қытайда 1924-1925 жылдарда халық көтерiлiсiнiң басталуына әкелiп соқты. 20- жылдарда АҚШ-тың Еуропа елдерiнде беделi нығая түстi. Оған 1924 жылғы Дауэс жоспарының Германияның экономикалық дамуын күшейтуі әсер етті. Германияға АҚШ-тың займы, несие, қаржы-ақша көмегi берiлдi. Еуропада Германия арқылы АҚШ- тың гегемендық саясаты басталды. 20-жылдарда АҚШ өзiнiң антисоветтiк саясатын жалғастыра бердi. Экономикалық дағдарыс жылдарындағы АҚШ. 1929 жылы АҚШ-та экономикалық дағдарыс басталады. Бiрiншi дүниежүзiлiк соғыстан кейiнгi ең бай ел АҚШ-та дағдарыстың басталуына не себеп болды? Бұл сұраққа жауап беру үшiн дағдарыстың қалай басталғанына және АҚШ экономикасының даму ерекшелiктерiне тоқталып өтейiк. Экономикалық дағда- рыстың басталуына 1929 жылғы Нью-Йорк қаласындағы қор биржасындағы оқиға себеп болды. Бұл былай болған едi. 20- жылдарда Нью-Йорк қор биржасында дүниежүзiнде сатылатын акция (қағаз ақшаның) мол қоры болды. Оның мөлшерi 1927 жылы 27 млрд болса, 1929 жылы 87 млрд долларға жеттi. 1929 жылы қазан айының 24-і күнi қор биржасында 12,4 млн акция сатылса, бес күннен кейiн 16,4 млн акция сатылды. Қағаз ақша құны құнсызданып, акция иелерi 32 млрд доллар жоғалтты. Сөйтiп, 1933 жылы Нью-Йорк қор биржасында 19 87 млрд доллар қалды. Бұл процесс АҚШ-тың экономикасының дағдарысқа ұшырауына әсер еттi. Сөйтiп, дүниежүзiлiк капитализм дағдарысы басталды. Ол АҚШ-тың өнеркәсiп салаларын түгелдей қамтыды. Өнеркәсiп өнiмдерiн шығару 54% қысқарды. 1932 жылы болат өндiру мен автомобиль шығару 15-16% төмендедi. 285 темiр қорыту пештерiнің 1932 жылы 46-сы ғана жұмыс iстедi. Экономикалық дағдарыс еңбекшi халықтың тұрмыс жағдай- ын төмендеттi. Әлеуметтiк қайшылық өстi. 1929-1932 жылдарда жұмыссыздардың саны 17 млн адамға жеттi. Жұмыссыздық 30- жылдардағы АҚШ-тың күнделiктi өмiрiндегi қалыпты көрiнiске айналды. Жұмысшылардың жалақысы 60% -ғақысқарды. АҚШ-тың ауыл шаруашылық саласы дағдарыс жылдарында көп зардап шектi. Ауыл шаруашылық өнiмдерi артық шыға- рылып, өтпей қалды. Ауыл шаруашылық тауарларының бағасы үш есе арзандап кетті. Бұл фермерлердiң жағдайын күйзелттi. Дағдарыс жылдарында 900 мың фермерлiк шаруашылық қыс- қартылды. 1929-1933 жылдарда АҚШ-тың банк жүйесi айтарлықтай дағдарысқа жеттi. Осы жылдарда 5800 банк жабылды. Мил- лиондаған американдықтар өздерiнiң банкке салған жинақтары- нан айрылып, қайыршылық жолға түстi. Экономикалық дағда- рыс американ халқының психологиясына айтарлықтай әсер тигiздi. Ең бай елдің қайыршылыққа душар болуы халықтың молшылыққа деген үмiтiн үзе бастады. Американың гүлдену дәуiрiне сенiмсiздiк күшейдi. Индивидуализм идеясына байла- нысты әрбiр американ азаматы өз күшiне сену керек екенiне көздерi жете бастады. Мемлекет халықты әлеуметтiк жағынан қорғаудан бас тартты. Әлеуметтiк қайшылықтың тереңдеуi, бұқара халықтың күреске шығуына әкелдi. 1930 жылы 183 мың жұмысшы ереуiлге шықты. 1932 жылы Вашингтон қаласында 25 мың соғыс ардагерлерi жиналып, өздерiнiң тұрмыс жағдайларын жақсартуын үкiметтен талап еттi. Мұндай қозғалысқа фермер- лер де белсене қатысты. 1932 жылы тамыз, қыркүйек айларында Батыс штаттағы фермерлер қозғалысы бiрнеше айға созылды. Халықтың бұқаралық қозғалысы барлық әлеуметтiк топтарды қамтыды. Үкiмет бұларға қарсы полицейлiк күштердi жiберiп, басып жаншып отырды. Елде репрессия кең етек алды. 92 үкiметiнiң сыртқы саясатына бiршама өзгерiстер жасауға мәжбүр етті. Бұрынғыға қарағанда өте сабырлы саясат жүргiзуге тырысты. Ең алғашқы қадамдарының бірі - антисоветтiк саясат- тан бас тартуы болды. Сөйтiп, 1933 жылы 16 қарашада АҚШ үкiметi КСРО-ны мойындап, елшiлiк қатынас орнатты. Бұл сол жылдардағы сыртқы саясаттағы ірі жеңiсі, Ф.Рузвельттiң көре- гендiк ақыл-ойының нәтижесi еді. 30-жылдардағы АҚШ-тың Латын Америка елдерiне бағыт- талған экспанциялық саясаты бәсеңдеді. АҚШ үкiметi бұл елдермен «көршiлiк» саясатын жүргiзе бастады, яғни басқын- шылық саясатынан бас тартуға тура келді. Еуропа елдерiндегi фашистiк бiрлiктiң құрылуы АҚШ үкiметiн ойландыра бастады. Себебi, олар фашизм қаупi дүниежүзiлік қауiп екенiн түсiне бастады. Екiншi дүниежүзiлiк соғыс қарсаңында АҚШ үкiметi- нiң негiзгi бағыты «бейтараптық» саясат болды. Бұл саясаттың негiзгi бағыты фашистiк елдердiң агрессиялық саясатын қолдай отырып, КСРО үкiметiнiң соғыс қарсаңындағы коллективтiк қауiпсiздiк саясатын қолдамау еді. 1937 жылы қазан айының 5-і күнi Чикаго қаласында сөйлеген сөзiнде Ф.Рузвельт «қазiргi уақытта бүкіл әлем фашизмге қарсы күресте бiрiгуiмiз қажет» — дедi. Бейтараптық сыртқы саясат АҚШ үкiметiн оқшаулауға әкелдi. Бiрақ та екiншi дүниежүзiлiк соғыс қарсаңындағы АҚШ- тың сыртқы саясаты Германияны шығысқа карай соғыс ашуға, яғни КСРО-ны күшпен жоюға итермелеп отырды
АҚШ-тың дағдырысқа дейінгі кезеңдегі дамуы. Бірінші дүние-жүзілік соғыстан кейін Америка капитализмнің материалдық-техникалық базасының дамуында алға басу байқалды. Жаңа техниканы өндіріске енгізудегі қол жеткен үлкен жетістіктер 1922 - 1929 жылдардағы өндірістің жедел дамуына мүмкіндік берді. Мқның өзі "гүлдену" (просперити) терминін тудырды. Америка кәсіпорындары өнімдерінің көбеюі өндірісті стандарттаумен де байланысты болды. Мыңдаған зауыттар миллиондаған детальдар мен құралдарды, аспаптарды жасауға мамандандырылды. Адамдар жұмыс үдерісін асқан дәлдікпен орындап, оны қайталай берді. Әйтсе де дайьш өнімнің сыртқы пішінінің әр түрлі болуына стандарт кедергі болмады.
1932 жылғы президент сайлауы. Франклин Делано Рузвельттің жеңісі. Сайлау қарсаңындағы күрес АҚШ билеуші топтары үшін күрделі және шиеленісті жағдайда өтті. Демократиялық партия президенттік орынға кандидат етіп Нью-Йорк штатының губернаторы Ф.Д.Рузвельттіұсынды. Сайлау 1932 жылдьщ қараша айында етіп, демократтар 48 штаттың 42-сінде жеңіске жетті.
Франклин Делано Рузвельт, АҚШ-тың 32-і президенті, 1882 жылғы 30 қаңтарда Гайд-Паркте дүниеге келген. Рузвельттің арғы атасы Клаас Мартенсен, оның екі немересі Иоганн мен Яков Рузвельттер отбасының екі бұтағының негізін салушылар болды.
Президент Ф.Рузвельттің "Жаңа бағыт" саясаты.Рузвельттің билікке келуі дүниежүзілік экономикалық дағдарыстың АҢШ-тағы өткір кезеңіне дөп келді. Кептеген зауыттар мен фабрикалар тоқтап, ағаш шеберханалары бос қалды. Елде жұмыссыздар 15—17 млн-ға жетті. Мыңдаған аш адамдар бір тілім нан үшін АҚШ-тың қалаларын кезіп жүрді. Көптеген фермалар сатылды немесе қараусыз қал-дырылды. 10 мыңнан астам банктер банкротка үшырады.
АҚШ-тың сыртқы саясаты: Ф. Рузвельттің екінші президенттігі уақыт бойынша Екінші дүниежүзілік соғыстың қарсаңында сай келді.
Үйге тапсырма: тақырыпты оқу. Сөзжұмбақ құрастыру.


title: Әр бір жағдай үшін 3 кем емес фактор келтіру

text:
«Ой шақыру» әдісі: сурет және сөздер арқылы жаңа тақырыпты анықтау
«Индустрияландыру», «Бес жылдық жоспар», «Байқоңыр» әлемдегі ең ірі ғарыш айлағы, «1932-1933жж ашаршылық»
Суретке қатысты сұрақтар
1. Суретте қандай тарихи кезең суреттелген?
2. Сабақтың тақырыбы қалай аталуы мүмкін?
Келесі кезекте оқу мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылып, сабақтың негізгі бөлімі басталады.
Оқытушы жаңа тақырыпқа презентация арқылы қысқаша тоқталып мағлұмат береді.