16. ҚР Президентінің 2005 жылғы Халыққа Жолдауында көтерген ерекше идея не? А) «Демокартия біздің даму жолымыз емес, мақсатымыз»;
В) Қазақстанның Орталық Азия барысына айналуы;
С) Орталық Азия ұйымын құру;
Д) Мемлекетке қауіп тудыратын терроризммен, экстремизммен және наркотрафикпен күрес;
Е) Жастарға байланысты «Жасыл ел» бағдарламасын құру.
17. Төмендегі көрсетілген нұсқалардың қайсысы саясаттанудың қызметіне жатпайды? А) Гносеологиялық;
В) Саяси жүйені рационализациялау;
С) Танымдық қызметі;
Д) Саяси әлеуметтендіру;
Е) Болжам жасау қызметі.
18. Тоталитаризмнің негізгі түрлері: А) Коммунизм, социализм;
В) Коммунизм, фашизм, диктатура;
С) Коммунизм, фашизм, национал-социализм;
Д) Фашизм, социализм, сталинизм;
Е) Фашизм, национал-социализм, сталинизм.
19. Саясаттану қай ғылымдар жүйесіне жатады? А) Гуманитарлық;
В) Қоғамдық;
С) Жаратылыстану;
Д) Халықаралық;
Е) Жас ғылым.
20. Билік пен саясатты ерекше рух (күш) жаратқан деп түсіндіретін қай парадигма? А) Әлеуметтік;
В) Рухани;
С) Теологиялық;
Д) Геосаяси;
Е) Психологиялық.
ІІ нұсқа: 1. Қоғамдағы адамдардың әлеуметтік жағдайы мен оның саясатқа әсер етуін зерттейтін әдіс қалай аталады? А) Әлеуметтанулық;
В) Антропологиялық;
С) Психологиялық;
Д) Салыстырмалы;
Е) Бихевиористтік.
2. Қазақстанда саясаттану қай жылдан бастап оқытыла бастады? А) 1989 ж.;
В) 1990 ж.;
С) 1991 ж.;
Д) 1992 ж.;
Е) 1993 ж.;
3. Билік дегеніміз не? А) Әсер ету;
В) Ықпал ету;
С) Мәжбүр ету;
Д) Пайдалану;
Е) Қорғау.
4. Биліктің объектісі мен субъектісі қай жағдайда орын ауыстырады? А) Билік ауысқанда;
В) Саяси шешімдер қабылданғанда;
С) Саяси режим ауысқанда;
Д) Демократия кезінде;
Е) Ешқашанда


title: ҚР Президентінің 2005 жылғы Халыққа Жолдауында көтерген ерекше идея не?


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html?page=7#ІІ_нұсқа:_1._Қоғамдағы_адамдардың_әлеуметтік_жағдайы_мен_оның_саясатқа_әсер_етуін_зерттейтін_әдіс_қалай_аталады


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html?page=8#10._Демократия_гректің_..........._және_..........._сөздерінен_шыққан._11._Қоғамның_барлық_салаларын_толығымен_қамтамасыз_етіп,_билік_жүргізеді...

text:
5. Ежелгі Үндістанда еркін еңбекшілерді қалай атаған?
А) Шудралар;
В) Кшатрийлер;
С) Вайшийлер;
Д) Брахмандар;
Е) Ведалар.
6. Анархизмнің негізін қалаған кім?
А) Сиддхартха Гаутама;
В) Конфуций;
С) Лао-цзы;
Д) Платон;
Е) Аристотель.
7. Ф. Аквинский құқықты қандай түрлерге бөлген?
А) Позитивті, діни, саяси;
В) Позитивті, мәңгілік, діни;
С) Позитивті, мәңгілік, табиғи;
Д) Мәңгілік, табиғи, қоғамдық;
Е) Қоғамдық, саяси, табиғи.
8. Ең алғаш қай ойшыл мемлекеттік биліктің тармақтарын көрсеткен?
А) Дж. Локк;
В) Н. Макиавелли;
С) Т. Гоббс;
Д) Ж.Ж. Руссо;
Е) Ш. Л. Монтескье.
9. Саясатты бір жағынан әділеттілік деп, екінші жағынан келіспеушілік деп атаған ойшылды табыңыз.
А) К. Фримен;
В) А. Бирс;
С) Г. Моска;
Д) М. Дюверже;
Е) Н. Макиавелли.
10. Демократия гректің ........... және ........... сөздерінен шыққан.
11. Қоғамның барлық салаларын толығымен қамтамасыз етіп, билік жүргізеді...
А) Тоталитаризм;
В) Авторитаризм;
С) Демократия;
Д) Монархия;
Е) Діни мемлекет.
12. Элитаның басты ерекшеліктері - ...
А) Байлық, билік, танымалдық;
В) Байлық, билік, білімділік;
С) Билік, танымалдық, білімділік;
Д) Билік, байлық, көсемділік;
Е) Даналық, байлық, билік.
13. Саяси себептермен жеке адамдарды, көпшілікті қорқыту, жазалау мақсаттарындағы қылмыстық әрекет - ...
А) Экстремизм;
В) Соғыс;
С) Терроризм;
Д) Революция;
Е) Трайбализм.
14. .......... – көп ұлтты мемлекетте аз ұлт өкілдерінің бөлек мемлекет болып бөлініп шығуға немесе автономия құруға ұмтылуы.
15. Мемлекеттің негізгі қызметі заңның үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған түрі:
А) Құқықтық мемлекет;
В) Әлеуметтік мемлекет;
С) Конституциялық монархия;
Д) Республика; Е) Демократиялық мемлекет.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Ежелгі Үндістанда еркін еңбекшілерді қалай атаған?


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html?page=8#13._Саяси_себептермен_жеке_адамдарды,_көпшілікті_қорқыту,_жазалау_мақсаттарындағы_қылмыстық_әрекет_-_...


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html?page=8#14._.........._–_көп_ұлтты_мемлекетте_аз_ұлт_өкілдерінің_бөлек_мемлекет_болып_бөлініп_шығуға_немесе_автономия_құруға_ұмтылуы.


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html?page=9#17._Өз_халқының,_мемлекетінің_мақсат-мүддесін_сезініп,_біліп,_оны_іске_асыруға_тырысушылықты_............._............_деп_атаймыз.

text:
16. Мемлекеттердің және басқа халықаралық субъектілердің әлемдік сахнадағы іс-әрекетінің жиынтығы қалай аталады? А) Халықаралық қатынастар;
В) Халықаралық саясат;
С) Әлемдік саясат;
Д) Жаһандастыру;
Е) Әлемдік даму.
17. Өз халқының, мемлекетінің мақсат-мүддесін сезініп, біліп, оны іске асыруға тырысушылықты ............. ............ деп атаймыз. 18. Дәстүрлік қоғамнан қазіргі қоғамға өтудің, соған бейімделудің негізгі төрт қыры бары сізге мәлім. Төмендегі нұсқалардан сол қырларға жатпайтын нұсқаны табыңыз.
А) Құрылымдық бейімделу;
В) Азаматтық;
С) Саяси қатынасу;
Д) Жаңашыл адам;
Е) Қазіргі адам.
19. Дау-жанжалға қатысушы жақтардың өзара кешірімділік білдіріп, ымыраға келу қалай аталады? А) Компромисс;
В) Келісім;
С) Мәмілелік;
Д) Консенсус;
Е) Татуласу.
20. Бөлік деген қай саяси терминнің негізінде жатыр? А) Партия;
В) Бихевиоризм;
С) Парламент;
Д) Плюрализм;
Е) Автономия.
ІІІ нұсқа: 1. ҚР мемлекеттік билік механизмдерін тарату жүйесінде Маслихатты қай билік тармағына жатқызамыз. А) Заң шығарушы; В) Атқарушы;
С) Сот;
Д) Жергілікті басқару органы;
Е) Сайлаушы орган.
2. Саяси режим, саяси жүйе және саяси үрдіс – үшеуінің арасындағы айырмашылықты көрсетіңіз. 3. «Тоталитаризм» терминін саясатқа енгізген кім? А) И. Сталин;
В) А. Гитлер;
С) Б. Муссолини;
Д) Х. Арендт;
Е) К. Маркс.
4. Қазақстандағы саяси партиялар ресми түрде тіркелуі үшін міндетті қанша мүшесі болуы қажет. А) Электораттың 50 % болуы керек;
В) 5 мың мүшесі болуы керек;
С) 50 мың мүшесі болуы керек;
Д) 500 мың мүшесі болуы керек;
Е) Мүшелерінің нақты саны болуы міндетті емес.
5. Мәжіліске депутаттар қай сайлау жүйесі бойынша сайланады? А) Мажоритарлық сайлау жүйесі;
В) Пропорционалды сайлау жүйесі;
С) Салыстырмалы сайлау жүйесі;
Д) Тікелей сайлау жүйесі;
Е) Жанама сайлау жүйесі.


title: Мемлекеттердің және басқа халықаралық субъектілердің әлемдік сахнадағы іс-әрекетінің жиынтығы қалай аталады?


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html?page=9#2._Саяси_режим,_саяси_жүйе_және_саяси_үрдіс_–_үшеуінің_арасындағы_айырмашылықты_көрсетіңіз._3._«Тоталитаризм»_терминін_саясатқа_енгізген_кім


Саясаттану пәнінен бақылау, тест тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұСҚаулар. Сырттай оқу бөлімінің студенттері үшін теміржол саласының барлық мамандықТАРЫНа арналғАН
Бағдарламаны құрастырған Алматы темір жол көлігі колледжінің оқытушысы Арсланова Г.С.
Алматы темір жол көлігі колледжінің оқу әдістемеліл кеңесінің отырысында қаралып, мақұлданды.
______ _________2017 ж № ____-Хаттамма
Түсіндірме жазба 1.Пәннің мақсаты және тапсырмалары: Осы үлгілік оқу бағдарлама Мемлекеттік жалпыға техникалық жәнекәсіптік білім беру стандартына (ПП РК №1080 от 23.08.2012) сай әзірленген.Кәсіптік оқу бағдарламасын меңгеруге берілген оқыту уакытын сақтай отырып мамандықтың түріне қарай оқытудың бағдарлама көлемін 25% өзгертуге құқылы.
2. Негізгі білім бағдарламасының құрылымындағы пәннің орны:Саясаттану және әлеуметтану негіздері типтік оқыту бағдарламасы саяси қоғамдық салада,мемлекеттің саяси жүйесінің жұмыс істеуі мен дамуының үрдістері мен заңдылықтарын, сондай – ақ әлемдік қауымдастықтың тұтас көрінісін беруге бағытталған.Бұл типтік бағдарламаның құрылымы саяси процестің бағыттарын қамтитын жүйелі әдіспен негізделген. Қазіргі кезеңдегі әлемдік саясатта маңызды мәселелерді зерттеуүшін әр бөлім әлемдік саяси ой тарихы мен Қазақстандағы саяси пікірдің қалыптасуын логикалық жүйемен қарастырады.
3. Студент компетенциясы, пәнді меңгеру кезіндегі қорытынды:Саясаттану және әлеуметтану негіздері пәнінің мақсаты саяси саналы болашақ мамандарды қалыптастыру болып табылады және осы негізде олардың қабілеттерін дамыту.Жалпы алғанда бұл әрине студенттің саяси ойының қалыптасуына,саяси көкжиегін кеңейтуге көмектеседі.


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peninen-bailau-test-tapsirmalarin-orindaufa-arnalf.html#САЯСАТТАНУ_ПӘНІНЕН_БАҚЫЛАУ,_ТЕСТ_ТАПСЫРМАЛАРЫН_ОРЫНДАУҒА_АРНАЛҒАН_ӘДІСТЕМЕЛІК_НҰСҚАУЛАР.__СЫРТТАЙ_ОҚУ_БӨЛІМІНІҢ_СТУДЕНТТЕРІ_ҮШІН

title: Саясаттану пәнінен бақылау, тест тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұСҚаулар. Сырттай оқу бөлімінің студенттері үшін теміржол саласының барлық мамандықТАРЫНа арналғАН


10-тақырып. Саяси партиялар, партиялық жүйелер, қоғамдық-саяси қозғалыстар.
91. Мемлекеттік билікті қолға алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір идеология негізінде құралған адамдардың ерікті одағын анықтайтын ұғымды табыңыз
1 Саяси партия
0 Қоғамдық-саяси қозғалыс
0 Кәсіподақ ұйымы
0 Қысымшы топтар
0 Мемлекет
92. Саяси партиялардың ненің элементі болтынын табыңыз
1 Азаматтық қоғамның
0 Дәстүрлі қоғамның
0 Тоталитарлық режимнің
0 Құқықтық мемлекеттің
0 Әлеуметтік мемлекеттің
93.Ұйым ретінде құрылуы, билікке ашық түрде бағытталуы, бұқаралық тірек табуға тырысуы, идеологиясы, бағдарламасының болуы; бұлардың саяси партияны қай жағынан сипаттайтынын табыңыз
1 Белгілері
0 Құрылымы
0 Түрлері
0 Қызметтері
0 Құрылу әдістері
94. Саяси партиялардың дамуындағы 3 кезеңді: аристократиялық үйірмелер, саяси клубтар, бұқаралық партиялар кезеңдерін көрсеткен ғалымды табыңыз
1 М.Вебер
0 Б.Констан
0 Т.Парсонс
0 М.Дюверже
0 Дж.Ла Паломбара
95. Саяси партияның ең басты функциясын табыңыз
1 Саяси билік үшін күрес
0 Заң шығару
0 Қоғамдағы саяси-тәрбие жұмысы
0 Шаруашылықты реттеу
0 Мүшелерінің санын көбейту
96. Идеологиясына байланысты партиялардың түрлерін табыңыз
1 Фашистік және коммунистік
0 Басқарушы және оппозициялық
0 Кадрлық және бұқаралық
0 Жұмысшы және буржуазиялық
0 Парламенттік және сайлаушылар
97. Елдегі билік үшін тең бәсеке немесе біріккен күрес арқылы көрініп отыратын партиялардың, олардың өзара қатынастарының жиынтығын анықтайтын ұғымды табыңыз
1 Партия жүйесі
0 Партияның құрылымы
0 Партияның электораты
0 Партияның түрлері
0 Партияның функциялары
98. Партия жүйесінің түрлерін табыңыз
1 Бірпартиялық, екіпартиялық, көппартиялық
0 Революциялық, реформистік, реакциялық
0 Коммунистік, консервативтік, фашистік
0 Ресми, жартылай ресми, жасырын
0 Демократиялық, авторитарлық, тоталитарлық
99. Қазақстандағы алғашқы либералдық-демократиялық партияны табыңыз
1 «Алаш»
0 «Үш жүз»
0 «Желтоқсан»
0 «Отан»
0 «Азат»
100. Қоғамдық-саяси қозғалыстың саяси партиядан айырмашылықтарын табыңыз
1 Саяси билік үшін күреспейді, билікке ықпал етуді ғана көздейді
0 Саяси билік үшін ашық түрде күреседі, билікті жетуді көздейді
0 Ұйымдық құрылымы мықты болады, жарна төлейтін мүшелері болады
0 Әлеуметтік базасы тар, қолдаушылары аз болады
0 Сайлау кезінде үгіт-насихат жұмыстарын жүргізеді
Достарыңызбен бөлісу: |


11-тақырып. Саяси мәдениет пен мінез-құлық.
101. Белгілі бір қоғамға немесе индивидке тән болатын тарихи түрде қалыптасқан, салыстырмалы түрде алғанда тұрақты болатын олардың саяси жүйеге қатысты бағдары мен мінез-құлқы үлгілерінің және саяси институттардың жұмыс істеуінің типтік үлгілерінің жиынтығын анықтайтын ұғымды табыңыз
1 Саяси мәдениет
0 Саяси сана
0 Саяси идеология
0 Саяси жүйе
0 Саяси билік
102. «Саяси мәдениет» ұғымын алғаш рет ғылыми айналымға енгізіп, мәдениет пен саясаттың өзара әрекетін зерттеген неміс философ-ағартушысын табыңыз
1 И.Гердер
0 Г.Зиммель
0 Р.Челлен
0 В.Парето
0 А.Траси
103. «Саяси мәдениет» ұғымын теориялық жағынан негіздеген ғалымдарды табыңыз
1 Г. Алмонд, С.Верба, Л.Пай
0 Г.Моска, Д.Истон, В.Парето
0 Дж.Мэдисон, А.Токвиль, Ж.Руссо
0 О.Шпенглер, И.Шумпетер, Р.Лассуэл
0 З.Фрейд, Р.Михельс, М.Вебер
104. Қоғамда үстемдік еткен мәдени бағыттан айтарлықтай ерекшеленетін саяси бағдардың қалай деп аталатынын табыңыз
1 Субмәдениет
0 Ұлттық мәдениет
0 Бодандық саяси мәдениет
0 Саяси мәдениет
0 Саяси сана
105. Г.Алмонд пен С.Верба көрсеткен саяси мәдениеттің түрлерін табыңыз
1 Патриархалдық, бодандық, азаматтық
0 Халықтық, этностық, өркениеттік
0 Билеу, саяси қатысу, оппозициялық
0 Орталықтық, шет аймақтық
0 Бұқаралық, элиталық
106. Г.Алмонд мен С.Вербаның жіктеуі бойынша, азаматтардың жергілікті құндылықтарға бағдар алуы, саяси жүйе туралы білімінің және саясатқа қатысуға ынтасының, саясатқа ықпалының болмауы қандай саяси мәдениетке тән екенін табыңыз
1 Патриархалдық саяси мәдениетке
0 Азаматтық саяси мәдениетке
0 Бодандық саяси мәдениетке
0 Субмәдениетке
0 Тоталитарлық саяси мәдениетке
107. Г.Алмонд мен С.Вербаның жіктеуіндегі бодандық саяси мәдениетке тән белгілерді табыңыз
1 Азаматтардың саяси өмірге әлсіз қатысуы, немқұрайлылығы, саяси институттар қызметіне сенімінің күшті болуы
0 Азаматтардың саяси өмірге белсене араласуы, саяси істер туралы жақсы хабардар болуы, саясатқа ықпалының болуы
0 Азаматтардың жергілікті құндылықтарға бағдар алуы, саяси жүйе туралы білімінің және саясатқа ықпалының болмауы
0 Қоғамда үстемдік еткен мәдени бағыттан айтарлықтай ерекшеленетін саяси бағдар
0 Әлеуметтік қауымдастықтың саяси санасы мен іс-әрекеті
108. Г.Алмонд мен С.Вербаның жіктеуіндегі азаматтық саяси мәдениетке тән белгілерді табыңыз
1 Азаматтардың саяси өмірге белсене араласуы, саяси істер туралы жақсы хабардар болуы, саясатқа ықпалының болуы
0 Азаматтардың саяси өмірге әлсіз қатысуы, немқұрайлылығы, саяси институттар қызметіне сенімінің күшті болуы
0 Азаматтардың жергілікті құндылықтарға бағдар алуы, саяси жүйе туралы білімінің және саясатқа ықпалының болмауы
0 Қоғамда үстемдік еткен мәдени бағыттан айтарлықтай ерекшеленетін саяси бағдар
0 Әлеуметтік қауымдастықтың саяси санасы мен іс-әрекеті
109. Жеке адамға қоғамның саяси өмірінің толық құқықты қатысушысы болуға, саясатта саналы таңдау жасауға мүмкіндік беретін белгілі бір саяси білімдерді, құндылықтарды, нормаларды меңгеру, алдыңғы ұрпақ жинақтаған саяси тәжірибеге ие болып, оны одан әрі жалғастыру процесін анықтайтын ұғымды табыңыз
1 Саяси әлеуметтену
0 Электорат
0 Субмәдениет
0 Саяси даму
0 Саяси бейімделу
110. Жеке адамның саяси әлеуметтенуі процесі жүретін кезеңді табыңыз
1 Бүкіл саналы өмір бойы
0 70-80 жасқа дейін
0 18-20 жасқа дейін
0 35-40 жасқа дейін
0 50-60 жасқа дейін
Достарыңызбен бөлісу: |


12-тақырып. Саяси сана мен саяси идеология.
111. Саяси сананың мән-мағынасын көрсететін тұжырымды таңдап алыңыз
1 Әлеуметтік субъектілердің (индивидтердің, топтардың, қауымдастықтардың т.б.) саясат саласын ұғынуы, сезінуі
0 Белгілі бір әлеуметтік топтар, таптар т.б. мүдделерін бейнелейтін, үстемдік етіп тұрған қоғамдық қатынастарды орнықтыруға не өзгертуге бағытталған түсініктер, идеялар
0 Билік жүргізіп, қоғамда тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін әлеуметтік топтар, таптар, мемлекеттер т.б. арасындағы саяси қатынастарды реттейтін ұйымдар мен мекемелер
0 Белгілі бір қоғамға немесе әлеуметтік қауымдастыққа тән саяси сана мен іс-әрекеттер
0 Топтың, таптың, жеке адамның саясатта өз еркін жүргізу қабілеті мен мүмкіндігі
112. Саясаттың, саяси биліктің мәнін түсіну тереңдігі мен деңгейіне байланысты саяси сананың түрлерін табыңыз
1 Қарапайым, кәсіби, ғылыми-теориялық
0 Психология, идеология, мінез-құлық
0 Жеке дара, топтық, бұқаралық, қоғамдық
0 Қарапайым, бұқаралық, қоғамдық
0 Сана, іс-әрекет, мінез-құлық
113. Субъектісіне байланысты саяси сананың түрлерін табыңыз
1 Жеке дара, топтық, бұқаралық, қоғамдық
0 Қарапайым, кәсіби, ғылыми-теориялық
0 Психология, идеология, мінез-құлық
0 Қарапайым, бұқаралық, қоғамдық
0 Сана, іс-әрекет, мінез-құлық
114. Мемлекеттік аппарат қызметкерлеріне тән саяси сана түрін табыңыз
1 Кәсіби саяси сана
0 Ғылыми-теориялық саяси сана
0 Бұқаралық саяси сана
0 Қарапайым саяси сана
0 Топтық саяси сана
115. Қалыптасып жүйеге түспеген, саясаттың тереңіне бойламайтын, күнделікті саяси өмірден туған әдет-ғұрып, дәстүрлі нанымдар т.б. негізінде қалыптасатын саяси сананың қалай деп аталатынын табыңыз
1 Қарапайым саяси сана
0 Кәсіби саяси сана
0 Ғылыми-теориялық саяси сана
0 Бұқаралық саяси сана
0 Топтық саяси сана
116. Белгілі бір әлеуметтік топтар, таптар, партиялардың іс-әрекетіне бағдар беріп, олардың мақсат-мүдделерін білдіретін және қорғайтын, билікке деген ұмтылыстарын негіздейтін идеялары, көзқарастарының жүйесін анықтайтын ұғымды табыңыз
1 Саяси идеология
0 Саяси құндылықтар
0 Саяси сана
0 Саяси мәдениет
0 Саяси жүйе
117. Либерализм идеологиясының негізгі принциптерін табыңыз
1 Тұлғаның еркіндігі, оның табиғи құқықтары мен бостандықтарының қасиеттілігі мен ажырамастығы, олардың қоғам мен мемлекет мүдделерінен жоғары тұруы
0 Қалыптасқан дәстүрлі нормалар мен құндылықтарды жақтап, оны сақтауға тырысу, жаңаны қабылдамау немесе әлі қалыптаспаған құбылыстарды мойындамауға тырысу
0 Мемлекеттік биліктің таптық сипатының болуы, социалистік революция арқылы жұмысшылардың билігін орнату, жеке меншікті жойып, қоғамдық меншікті орнату
0 Еңбекшілерді басып-жаншу үшін зорлықтың шектен шыққан түрлерін қолдану, шовинизм, нәсілшілдік, экономиканы мемлекеттік-монополиялық реттеу, соғысқа дайындалу
0 Еңбекшілердің басты рөлін мойындау, олардың жағдайын реформа арқылы жақсарту, саяси плюрализм мен аралас экономиканың негізгі принциптерін жақтау
118. Қалыптасқан дәстүрлі нормалар мен құндылықтарды жақтап, оны сақтап қалуға тырысып, жаңаны қабылдамауға немесе әлі қалыптаспаған құбылыстарды мойындамауға тырысатын саяси идеологияны табыңыз
1 Консерватизм
0 Либерализм
0 Социал-демократия
0 Коммунизм
0 Фашизм
119. Коммунизм идеологиясының негізгі принциптерін табыңыз
1 Мемлекеттік биліктің таптық сипатының болуы, социалистік революция арқылы жұмысшылардың билігін орнату, жеке меншікті жойып, қоғамдық меншікті орнатуды көздеу
0 Тұлғаның еркіндігі, оның табиғи құқықтары мен бостандықтарының қасиеттілігі мен ажырамастығы, олардың қоғам мен мемлекет мүдделерінен жоғары тұруы
0 Қалыптасқан дәстүрлі нормалар мен құндылықтарды жақтап, оны сақтауға тырысу, жаңаны қабылдамау немесе әлі қалыптаспаған құбылыстарды мойындамауға тырысу
0 Еңбекшілерді басып-жаншу үшін зорлықтың шектен шыққан түрлерін қолдану, шовинизм, нәсілшілдік, экономиканы мемлекеттік-монополиялық реттеу, соғысқа дайындалу
0 Еңбекшілердің басты рөлін мойындау, олардың жағдайын реформа арқылы жақсарту, саяси плюрализм мен аралас экономиканың негізгі принциптерін жақтау
120. Еңбекшілерді басып-жаншу үшін зорлықтың шектен шыққан түрлерін қолдану, шовинизм, нәсілшілдік, экономиканы мемлекеттік-монополиялық реттеу, соғысқа дайындалуды жақтайтын саяси идеологияны табыңыз
1 Фашизм
0 Либерализм
0 Социал-демократия
0 Коммунизм
0 Консерватизм
Достарыңызбен бөлісу: |


title: -тақырып - «Саясаттану» пәнінен емтихан тесттері (150 сұрақ) 1-тақырып. Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде

text:
13-тақырып. Саяси даму және модернизация.
121. Саяси процесті сипаттайтын ұғымдарды табыңыз
1 Саяси өзгеріс, саяси даму
0 Саяси сана, саяси идеология
0 Саяси мәдениет, саяси мінез-құлық
0 Саяси билік, саяси жүйе
0 Саяси психология, саяси іс-әрекет
122. «Модернизация» термині шыққан француздың «modern» сөзінің бастапқы
мағынасын табыңыз
1 Заманауи, жаңғырған
0 Бөлу, бөлшек
0 Ең таңдаулы, сұрыпталған
0 Алда жүретін
0 Ескірген
123. Дәстүрлі қоғамнан (рулық, феодалдық қоғамнан) қазіргі, заманауи қоғамға (индустриалдық, постиндустриалдық) қоғамға өтуді білдіретін терминді табыңыз
1 Модернизация
0 Революция
0 Стагнация
0 Ратификация
0 Прогресс
124. Қазіргі кезеңдегі авторитарлық және тоталитарлық режимдерден демократиялық режимге өту процестерін «демократияланудың үшінші толқыны» деп атаған ғалымды табыңыз
1 С.Хантингтон
0 М.Дюверже
0 Г.Алмонд
0 Р.Даль
0 Л.Козер
125. Америкалық саясаттанушы С.Хантингтонның пікірі бойынша «демократияның жаһандық экспансиясының үшінші толқыны» басталған жылды табыңыз
1 1974 ж.
0 1943 ж.
0 1964 ж.
0 1991 ж.
0 1985 ж.
126. Экономикалық өсім мен демократияның өзара байланысын атап көрсетіп, «Ұлт экономикалық жағынан мықты болған сайын, оның демократиялық ұлт болу мүмкіндіктері де артады» деген пікірді айтқан АҚШ саясаттанушысын табыңыз
1 С.Липсет
0 Д.Белл
0 Т.Парсонс
0 Д.Истон
0 С.Хантингтон
127. Демократиялық елдерді үлгі ете отырып, ықпал ету, яғни демократиялық елдердегі халықтың өмір сүру жағдайының жоғары деңгейін «көрсету», демократиялық елдерді үлгі ету демократияға өтудің қандай факторы екенін табыңыз
1 Сыртқысаяси фактор
0 Әлеуметтік-экономикалық фактор
0 Мәдени фактор
0 Институттық фактор
0 Тұлғалық фактор
128. Қоғамдағы өткір мүлік жіктелісін бәсеңдету және белгілі бір кірісі, білім деңгейі бар зиялылардың, орта, ұсақ бизнес өкілдерінің, орта тап санының көбеюінің демократияға өтудің қандай факторы екенін табыңыз
1 Әлеуметтік-таптық фактор
0 Сыртқысаяси фактор
0 Мәдени фактор
0 Институттық фактор
0 Тұлғалық фактор
129. Тұрғындардың сауаттылық, білім деңгейін көтеру, саясатқа белсене қатысу, яғни азаматтық саяси мәдениетті таратудың демократияға өтудің қандай факторы екенін табыңыз
1 Мәдени фактор
0 Әлеуметтік-таптық фактор
0 Сыртқысаяси фактор
0 Институттық фактор
0 Тұлғалық фактор
130. Тиімді көппартиялық жүйе мен қоғамдық ұйымдардың болуы, түрлі әлеуметтік топтардың мүдделерін білдіретін басқа да институттардың болуының демократияға өтудің қандай факторы екенін табыңыз
1 Институттық фактор
0 Мәдени фактор
0 Әлеуметтік-таптық фактор
0 Сыртқысаяси фактор
0 Тұлғалық фактор
Достарыңызбен бөлісу: |


14-тақырып. Саяси шиеленістер мен дағдарыстар.
131. Түрлі бағыттағы екі немесе одан да көп күштердің қарама-қарсы іс-әрекеттері жағдайында өз мүдделерін жүзеге асыру мақсатындағы қақтығысын қалай деп атайтынын табыңыз
1 Шиеленіс
0 Процесс
0 Даму
0 Модернизация
0 Стагнация
132. Шиеленістің (жанжалдың) теорияларын жасаған ғалымдарды табыңыз
1 Л.Козер, К.Боулдинг, Р.Дарендорф
0 Г.Алмонд, Д.Истон, К.Дойч
0 В.Парето, Г.Моска, Р.Михельс
0 К. Маркс, Ф. Энгельс, В.Ленин
0 Дж.Локк, Ш.Монтескье, Ж.Руссо
133. Билік өкілеттілігін бөлуге, үстемдік және басқаруға қатысты жанжалды қалай деп атайтынын табыңыз
1 Саяси шиеленіс
0 Әлеуметтік шиеленіс
0 Экономикалық шиеленіс
0 Діни шиеленіс
0 Этносаяси шиеленіс
134. «Тоталитарлық жүйеде басып тасталған жанжал адам денесіндегі қатерлі ісікпен тең, ол кейін сыртқа қайта шығады» деген пікірді айтқан ғалымды табыңыз
1 Ральф Дарендорф
0 Льюис Козер
0 Кеннет Боулдинг
0 Карл Маркс
0 Фридрих Энгельс
135. Қоғамда бар қайшылықтардың тереңдеуі, асқынуы және саяси шиеленістің бірден күшеюі арқылы көрінетін саяси жүйенің жағдайын қалай деп атайтынын табыңыз
1 Саяси дағдарыс
0 Саяси шиеленіс
0 Әлеуметтік шиеленіс
0 Халықаралық саяси дағдарыс
0 Конституциялық дағдарыс
136. Ішкі саяси дағдарыстың түрлерін табыңыз
1 Үкіметтік, конституциялық, парламенттік
0 Халықаралық шиеленіс, дүниежүзілік соғыс
0 Жыныстар, тұлғалар арасындағы шиеленіс
0 Халықаралық, аймақтық, жергілікті шиеленіс
0 Отбасылық, ұйымдық шеиеленістер
137. Негіздің тууы және басталуы, ашық формасы, реттелуі, бұлар шиеленісті қай жағынан сипаттайтынын табыңыз
1 Кезеңдері
0 Шығу көздері
0 Түрлері
0 Шешу жолдары
0 Себептері
138. Белгілі бір деңгейде ұйымдасқан саяси іс-әрекеттермен, қоғамдық қозғалыстардың қатысуымен, жаппай тәртіпсіздіктердің, сепаратистік бас көтерулер және тіпті азамат соғысының болуымен сипатталатын, бұл қарама-қарсы тұруларда этникалық мәселе негізгі болатын шиеленістің қалай деп аталатынын табыңыз
1 Этносаяси шиеленіс
0 Әлеуметтік шиеленіс
0 Экономикалық шиеленіс
0 Саяси шиеленіс
0 Этноцентризм
139. Саяси мүдделер, аумақ, дін үшін шиеленістер қандай шиеленістің негізгі үш түрі екенін табыңыз
1 Этносаяси шиеленістің
0 Саяси шиеленістің
0 Экономикалық шиеленістің
0 Әлеуметтік шиеленістің
0 Конституциялық шиеленістің
140. Саяси шиеленісті (жанжалды) бейбіт түрде шешу жолдарын табыңыз
1 Қашқақтау, келіссөздер жүргізу
0 Қарама қарсы тұру, қарулы қақтығыс
0 Жерді басып алу, аумақты иелену
0 Агрессия бастау, соғыс жүргізу
0 Қайшылықтардың күрт шиеленісуі
Достарыңызбен бөлісу: |


15-тақырып. Әлемдік саясат және қазіргі халықаралық қатынастар.
141. Халықтар, мемлекеттер арасындағы дүниежүзілік деңгейде жүргізілген саяси, экономикалық, құқықтық, ғылыми-техникалық, дипломатиялық т.б. байланыстар және оларды іске асырушы күштер арасындағы қатынастардың жиынтығының қалай деп аталатынын табыңыз
1 Халықаралық қатынастар
0 Әлемдік саясат
0 Ішкі саясат
0 Сыртқы саясат
0 Геосаясат
142. Халықаралық қатынастардың негізгі теорияларын табыңыз
1 Саяси реализм, либерал-идеализм, неомарксизм
0 Теологиялық, қоғамдық келісім, маркстік
0 Жүйелік, құрылымдық-функциялық, ақпараттық-кибернетикалық
0 Телеологиялық, бихевиористік, құрылымдық
0 Құндылықтық, психологиялық, әлеуметтанулық
143. Халықаралық қатынастардың негізгі субъектілерін табыңыз
1 Мемлекеттер, халықаралық ұйымдар
0 Ру, тайпа, халық
0 Әлеуметтік-этникалық бірлестіктер
0 Әлеуметтік топтар, қоғамдық таптар
0 Мемлекеттік органдар мен ұйымдар
144. Халықаралық құқық субъектілерінің (мемлекеттер, үкіметтік емес ұйымдардың, одақтардың т.б.) өз мүдделерін келісе отырып, адамзаттың жаһандық мәселелерін, әлемде әділетті тәртіп орнату мәселелерін шешумен байланысты жүргізілетін мақсатты саяси қызметтерінің қандай ұғыммен анықталатынын табыңыз
1 Әлемдік саясат
0 Халықаралық қатынастар
0 Сыртқы саясат
0 Дипломатия
0 Геосаясат
145. Жекелеген мемлекеттің дүниежүзілік аренада өз мүдделерін көздей отырып жүргізген іс-әрекеттерінің қандай ұғыммен анықталатынын табыңыз
1 Сыртқы саясат
0 Халықаралық қатынастар
0 Әлемдік саясат
0 Дипломатия
0 Геосаясат
146. Белгілі бір мемлекеттің шетелде өзінің құқығы мен мүддесін қорғау жөніндегі мемлекет басшыларының және сыртқысаяси мекемелерінің күш қолданбай жүргізетін ресми іс-әрекеттерінің жиынтығының қандай ұғыммен анықталатынын табыңыз
1 Дипломатия
0 Сыртқы саясат
0 Геосаясат
0 Әлемдік саясат
0 Халықаралық қатынастар
147. Мемлекеттің орналасуының географиялық факторларын есепке ала отырып, жүргізген сыртқы саясатының қандай ұғыммен анықталатынын табыңыз
1 Геосаясат
0 Биосаясат
0 Геостратегия
0 Экосаясат
0 Ұлттық саясат
148. Жоғары және компьютерлік технология негізінде жұмыс істейтін жаңа жалпыәлемдік экономикалық-қаржы, саяси, мәдени және ақпараттық тұтастықтың, бірыңғайлықтың құрылу процесінің қандай ұғыммен анықталатынын табыңыз
1 Жаһандану
0 Модернизация
0 Сепаратизм
0 Компромисс
0 Қауымдасу
149. Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының негізгі принциптерінің бірін табыңыз
1 Көпвекторлық
0 Аннексия
0 Бейтараптық
0 Агрессия
0 Милитаризм
150. Геосаяси жағынан алғанда Қазақстанның қай елдермен халықаралық байланыстарының мәні зор екенін табыңыз
1 Ресей және Қытаймен
0 АҚШ және Батыс Еуропа елдерімен
0 Таяу Шығыс елдерімен
0 Ресей және ТМД елдерімен
0 Жапония және Орта Азия елдерімен
Достарыңызбен бөлісу: |


2-тақырып. Саяси ғылымның қалыптасуы мен дамуының негізгі кезеңдері.
11. Ежелгі заманның саяси ойшылдарын көрсетіңіз
1 Конфуций, Платон, Аристотель
0 А.Августин, Ф.Аквинский, И.Рушд
0 Н.Макиавелли, Ж.Боден, Т.Мор
0 Дж.Локк, Ш.Монтескье, Ж.Руссо
0 Т.Парсонс, Д.Истон, Г.Алмонд
12. Әлеуметтік-этикалық, саяси ілімнің және патриархалдық-патерналистік мемлекет теориясының негізін салған антикалық ойшылды көрсетіңіз
1 Конфуций
0 Платон
0 Цицерон
0 Августин
0 Аристотель
13. Платонның саяси іліміндегі басты идеяны көрсетіңіз
1 Ізгілікті, мінсіз мемлекет құру туралы ой
0 Діни және азаматтық биліктің арақатынасы туралы ой
0 Патриархалдық-патерналистік мемлекет теориясы
0 Биліктің бөлінуі туралы ой
0 Қоғамдық келісім теориясы
14. Аристотельдің саяси ойға қосқан үлесін сипаттаңыз
1 Коммунистік идеяны сынады, жеке меншікті жақтады
0 Жалпының мүддесін көздеп, жеке меншікке қарсы шықты
0 Саясат пен моральдың арақатынасы туралы мәселені көтерді
0 Биліктің бөлшектенуі теориясын жасады
0 Діни және мемлекеттік биліктің арақатынасы мәселесін қойды
15. Орта ғасырлардағы саяси ілім ерекшеліктеріне сәйкес келмейтін тұжырымды көрсетіңіз
1 Антропоцентризмге толық негізделу
0 Рухани өмірдегі католик шіркеуінің билігі
0 Саяси-әлеуметтік ойлар діни қызметкерлердің ықпалымен дамыды
0 Саясаттану теологияның бір саласына айналды
0 Билік – құдайдың сыйы деген пікірдің үстем болуы
16. Фома Аквинскийдің саяси ойға қосқан үлесін көрсетіңіз
1 Католиктік теология мен философияны синтездеп, заңдар теориясын жасады
0 Өз еңбектерінде ізгілікті, мінсіз мемлекет құру идеясын ұсынды
0 Билікті шектеп, оның заңсыздығына жол бермеу үшін мемлекеттік билікті үшке бөлді
0 Алғаш болып саяси ғылымға талдау жасауға тырысты
0 Халық егемендігі идеясын көтерді, мемлекетке әлеуметтік сипаттама берді
17. Саясатқа прагматикалық тұрғыдан қарап, реалистік бағыттың негізін салған, Аристотельден кейінгі саяси ғылымның негізін қалаушы деп саналатын саяси ойшылды көрсетіңіз
1 Н.Макиавелли
0 М.Вебер
0 Дж.Локк
0 А.Августин
0 Ж.Руссо
18. «Макиавеллизмге» қатысты тұжырымдаманы көрсетіңіз
1 Мақсат әдісті ақтайды
0 Еркіндік деген заң тыйым салмағанды жүзеге асыру
0 Билік – құдайдың сыйы
0 Мемлекет – үстем таптың билігін жүргізетін машина
0 Саясат дегеніміз мемлекетті басқару өнері
19. Жаңа дәуірдегі негізгі саяси идеяларды көрсетіңіз
1 Табиғи құқық, биліктің бөлінуі, халық егеменділігі
0 Ізгілікті мемлекет, меншік мәселелері
0 Билікті екіге бөлу: діни (рухани) және мемлекеттік билік
0 Адам мәселесі, оның мемлекетпен арақатынасы
0 Саясаттағы мінез-құлық, психика мәселелері
20. Кемеңгер дана, ақын Абай Құнанбаевтың қазақ қоғамын қайта құрудағы негізгі күш неде деп санағанын көрсетіңіз:
1 Ағартушылықта
0 Революция жасауда
0 Техника мен экономиканы дамытуда
0 Діни қағидаларды ұстануда
0 Әдет-ғұрыпты сақтауда
Достарыңызбен бөлісу: |


3-тақырып. Қоғамдық өмір жүйесіндегі саясат.
21. Саясаттың әлеуметтік құбылыс ретінде қашан пайда болғанын көрсетіңіз
1 Ежелгі заманда
0 Орта ғасырларда
0 Алғашқы қауымдық құрылыста
0 Жаңа дәуірде
0 Қайта өрлеу дәуірінде
22. Мемлекеттік және қоғамдық істер, адамдар, әлеуметтік топтар, таптар, партиялар, ұлттар, мемлекеттер және т.б. арасындағы билік қатынастарымен байланысты іс-әрекеттер саласы. Бұл анықтаманың қай құбылысқа қатысты екенін көрсетіңіз
1 Саясат
0 Саяси партия
0 Саяси жүйе
0 Саяси режим
0 Билік
23. Саясаттың негізгі объектісін көрсетіңіз
1 Қоғам
0 Экономика
0 Мемлекет
0 Саяси институт
0 Саяси жүйе
24. Саясаттың басты мәселесін көрсетіңіз
1 Билік
0 Мүдде
0 Ұлт
0 Қоғам
0 Бедел
25. Мемлекеттің өмір сүріп тұрған әлеуметтік-саяси құрылысты сақтауға немесе оны реформалауға бағытталған экономикалық, әлеуметтік, құқықтық, ғылыми-техникалық және т.б. әрекеттерінің жиынтығы; бұл анықтаманың қай ұғымға қатысты екенін көрсетіңіз
1 Ішкі саясат
0 Сыртқы саясат
0 Әлемдік саясат
0 Геосаясат
0 Экономикалық саясат
26. Саясаттың ең алғашқы субъектісі
1 Тұлға
0 Саяси партия
0 Тап
0 Әлеуметтік топ
0 Мемлекет
27. Саясаттың әлеуметтік және ұлттық субъектілерін көрсетіңіз
1 Таптар, топтар, ұлттар, халықтар
0 Мемлекет, мемлекеттік органдар, саяси партиялар
0 Қоғамдық-саяси ұйымдар, қозғалыстар
0 Оппозиция, лобби, бұқаралық ақпарат құралдары
0 Билік, мүдде, қоғам
28. Саясаттың институттық субъектілерін көрсетіңіз
1 Мемлекеттік органдар, саяси партиялар, ұйымдар
0 Таптар, топтар, ұлттар
0 Әлеуметтік қауымдастықтар, индивидтер, халықтар
0 Оппозиция, лобби, бұқаралық ақпарат құралдары
0 Билік, мүдде, қоғам
29. Мына пікірдің жалғасын көрсетіңіз: «Саясат – өнер, себебі .....»
1 саясаттың объектісі де, субъектісі де адам
0 саясатта барлық мәселе билікке қатысты
0 ол қоғамның дұрыс қызметі етуі үшін пайда болған
0 ол қоғамның маңызды элементі
0 онда түрлі мүдделер көрініс береді
30. Саясаттың басты функциясын сипаттаңыз
1 Қоғамды түрлі мүдделерді үйлестіріп, қоғамның тұтастығы мен тұрақтылығын қамтамасыз ету
0 Қоғамдағы саяси билік үшін күресу және билікті жүргізу
0 Белгілі бір аумақтағы барлығына тиісті заңдарды қабылдау, қоғамдық өмірді саяси ұйымдастыру
0 Қоғамның шаруашылық өмірін ұйымдастыру, материалдық инфрақұрылымды қамтамасыз ету
0 Қоғамдағы қатынастарды, мемлекеттік органдар мен бірлестіктердің қызметтерін реттеу
Достарыңызбен бөлісу: |


4-тақырып. Саяси билік: мәні мен жүзеге асыру механизмдері.
31. Өз еркін басқаларға жүргізіп, олардың әрекетіне, қызметіне, тағдырына т.б. түрлі құралдар арқылы ықпал ете алу қабілеті мен мүмкіндігі; бұл тұжырымның қай құбылысты сипаттайтынын анықтаңыз
1 Билік
0 Жүйе
0 Статус
0 Бақылау
0 Ұйымдастыру
32. Саяси жүйелерді талдауда «Экономикалық жүйелерде ақша қандай орын алса, саяси жүйеде билік те сондай орын алады» деп тұжырымдаған ғалымды анықтаңыз
1 АҚШ әлеуметтанушысы Т. Парсонс
0 Шығыстың көрнекті ойшылы Ибн Халдун
0 Ағылшынның ірі философы, қоғам қайраткері Б. Рассел
0 Ежелгі ұлы грек ойшылы Аристотель
0 Ағылшын философы Т. Гоббс
33. Қоғамда саяси биліктің қашан пайда болғанын анықтаңыз
1 Әлеуметтік теңсіздіктің, мемлекеттің пайда болуымен
0 Адамдардың руға, тайпаға бөлінуімен
0 Діннің пайда болуымен
0 Отбасының пайда болуымен
0 Саяси билік қоғаммен бірге пайда болды
34. Биліктің құрылымына қатысты ұғымдарды анықтаңыз
1 Көздері, ресурстары, субъектісі, объектісі, функциялары
0 Телеологиялық, инструменталистік, структуралистік, жанжалдық
0 Үстемдік, басқару, басшылық, басқару, ұйымдастыру
0 Плутократия, демократия, тирания, охлократия, этатизм
0 Саяси, мемлекеттік, атқарушы, заң шығарушы, сот билігі
35. Жеке адамның, таптың, топтың т.б. саясатта өз еркін жүргізе алу мүмкіндігі; бұл тұжырымның қай құбылысты сипаттайтынын анықтаңыз
1 Саяси билік
0 Саяси элита
0 Саяси жүйе
0 Саяси режим
0 Саяси сана
36. Белгілі бір аумақтағы ерекше күштеу аппаратына сүйенетін билік түрін анықтаңыз
1 Мемлекеттік билік
0 Экономикалық билік
0 Діни билік
0 Либералдық билік
0 Саяси билік
37. Билікті бөлшектеу теориясының мәнін ашыңыз
1 Билікті шектеу мақсатында тармақтарға бөлу
0 Бірнеше қоғамдақ пікірлердің қатар өмір сүруі
0 Азаматтардың бостандықтары мен құқықтарын шектеу
0 Халықтың билікті құрметтеуі, оған өз еркімен бағынуы
0 Биліктің құқықтық нормаларға сәйкес келуі
38. Биліктің бөлінуі принципі бойынша заң шығарушы билікті қандай органның жүзеге асыратынын нақтылаңыз
1 Парламент
0 Президент
0 Сот
0 Үкімет
0 Қауіпсіздік кеңесі
39. «Биліктің легитимдігі» түсінігінің мәнін ашыңыз
1 Халықтың билікті құрметтеуі, мойындауы
0 Біреулердің екіншілерге өз ықпалын жүргізуі
0 Биліктің бір субъектіден екінші субъектіге ауысуы
0 Биліктің заңдарға, құқықтық нормаларға сәйкес келуі
0 Билікті қолданушы, жүргізушіге басқаның табынуы
40. Неміс әлеуметтанушысы Макс Вебер көрсеткен билік басына келудегі легитимдіктің түрлерін нақтылаңыз
1 Әдет-ғұрыптық, харизматикалық, ақыл-парасаттық
0 Заң шығарушы, атқарушы, сот
0 Экономикалық, әлеуметтік, мәдени-ақпараттық
0 Тоталитарлық, авторитарлық, демократиялық
0 Бодандық, патриархалдық, азаматтық
Достарыңызбен бөлісу: |


5-тақырып. Саяси элиталар және саяси көшбасшылық.
41. Француздың «elite» сөзінен шыққан «элита» терминінің мағынасын анықтаңыз
1 Ең таңдаулы, сұрыпталған
0 Бөлу, бөлшек
0 Алда жүретін, басқарушы
0 Халық, тайпа
0 Халық билігі
42. Қоғамның негізгі экономикалық, саяси және мәдени ресурстарын бақылайтын оның ең жоғары және тұйық тобының қалай деп аталатынын нақтылаңыз
1 Элита
0 Саяси көшбасшы
0 Саяси партия
0 Билеуші
0 Басқарушы
43. Элитаның классикалық теорияларын жасаған ғалымдарды анықтаңыз
1 Парето, Моска, Михельс
0 Маркс, Энгельс, Ленин
0 Алмонд, Истон, Дойч
0 Джефферсон, Пейн, Мэдисон
0 Верба, Пай, Алмонд
44. «Элита» терминін ғылымға енгізген және «элиталардың айналым заңын» сипаттаған ғалымды анықтаңыз
1 В.Парето
0 М.Вебер
0 Г.Моска
0 Т.Парсонс
0 Р.Михельс
45. Қазына-байлықты, қаржы-қаражатты бөлуге байланысты т.б. саяси маңызды шешімдер қабылдауға қатысты жоғары мәртебесі мен ықпалы бар ұйымдасқан топты қалай деп атайтынын нақтылаңыз
1 Саяси элита
0 Саяси билік
0 Саяси жүйе
0 Саяси көшбасшы
0 Саяси партия
46. Саяси жүйеге қатысу, қатыспауына байланысты элитаның түрлерін анықтаңыз
1 Билеуші, оппозициялық, контрэлита
0 Жоғарғы, орта, жергілікті элита
0 Мұрагерлік, құндылықтық, функционалдық элита
0 Ашық, жабық элита
0 Аристократия, плутократия, номенклатура
47. Саяси элиталарды қалыптастыру, жоғары лауазымды қызметке іріктеп алудың қалай деп аталатынын нақтылаңыз
1 Элитаны рекруттау
0 Элитаның қоғамның мақсатын анықтауы
0 Элитаның бюрократиялануы
0 Элитаның құлдырауы
0 Элитаның қоғамды біріктіруі
48. Саяси элиталарды қалыптастырудың, жоғары лауазымды қызметке іріктеп алудың түрлерін анықтаңыз
1 Антрепренерлік және гильдия
0 Бихевиористік және инструменталистік
0 Мажоритарлық және пропорционалдық
0 Ағылшын-америкалық және құрлықтық-еуропалық
0 Парламенттік және авангардтық
49. Алға қойған мақсатқа жету үшін қоғамды жұмылдыруға қабілетті барынша ықпалды адамды қалай деп атайтынын анықтаңыз
1 Саяси көшбасшы
0 Саяси элита
0 Жеке тұлға
0 Үкімет мүшесі
0 Саяси партия
50. Америкалық саясаттанушы Дж. Херман көрсеткен саяси көшбасшылардың түрлерін анықтаңыз
1 Ту көтерер, қызмет етуші, саудагер, өрт сөндіруші
0 Әдет-ғұрыптық, харизматикалық, құқықтық
0 Идеолог, үгітші, ұйымдастырушы
0 Патриарх, тиран, идеалды
0 Формалды, бейформалды
Достарыңызбен бөлісу: |


title: -тақырып. Қоғамның саяси жүйесі - «Саясаттану» пәнінен емтихан тесттері (150 сұрақ) 1-тақырып. Саясаттану ғылым...

text:
6-тақырып. Қоғамның саяси жүйесі.
51. Қоғамды жүйелілік тұрғыдан талдап, «жүйе» ұғымын әлеуметтану мен саясаттануға алғаш енгізген ғалымды анықтаңыз
1 Т. Парсонс
0 Д. Истон
0 Г. Алмонд
0 К.Дойч
0 Л.фон Борталанфи
52. Саяси жүйенің мәнін ашыңыз
1 Қоғамда билік жүргізіп, тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін саяси институттардың, саяси қатынастардың, құқықтық-саяси нормалардың, саяси мәдениеттің жиынтығы
0 Мемлекеттік және қоғамдық істер, әлеуметтік топтар, таптар, партиялар, ұлттар, мемлекеттер және т.б. арасындағы билік қатынастарымен байланысты іс-әрекеттер саласы
0 Саяси билікті жүргізуде мемлекеттің қолданатын әдіс-тәсілдерінің, құралдарының жиынтығы, қоғамдағы демократияның дәрежесі
0 Өз еркін басқаларға жүргізіп, олардың әрекетіне, қызметіне, тағдырына т.б. түрлі құралдар арқылы ықпал ете алу қабілеті мен мүмкіндігі
0 Адамдар, әлеуметтік топтар арасындағы мемлекеттік билікке байланысты қатынастар
53. Саяси жүйе теориясын жасаған ғалымдарды нақтылаңыз
1 Г.Алмонд, Д.Истон, К.Дойч
0 В.Парето, Г.Моска, Р.Михельс
0 Л.Козер, К.Боулдинг, Р.Дарендорф
0 К.Маркс, Ф.Энгельс, В.Ленин
0 Дж.Локк, Ш.Монтескье, Ж.Руссо
54. Саяси жүйенің негізгі институтын анықтаңыз
1 Мемлекет
0 Саяси партия
0 Қоғамдық-саяси қозғалыс
0 Армия
0 Кәсіподақ ұйымы
55. Саяси жүйенің құрылымына кіретін элементтерді анықтаңыз
1 Саяси институттар, саяси қатынастар, саяси нормалар, саяси мәдениет
0 Саяси көзқарастар, саяси іс-әрекеттер, саяси психология
0 Саяси дағдарыстар, саяси жанжалдар, саяси шиеленістер
0 Саяси көзқарастар, саяси теориялар, саяси тұжырымдамалар
0 Саяси әдіс-тәсілдер, саяси құралдар
56. Г.Алмондтың саяси жүйені жіктеуіндегі саяси мәдениетте ескі жүйенің де, жаңаның да элементтерінің араласып келуі, түрлі партиялардың болуы, алайда заңдылыққа сүйенген ортақ негіздің болуы тән болатын саяси жүйе түрін анықтаңыз
1 Құрлықтық-еуропалық
0 Ағылшын-америкалық
0 Индустрияланбаған немесе жартылай индустрияланған
0 Тоталитарлық
0 Авторитарлық
57. Г.Алмондтың жіктеуіндегі индустрияланбаған немесе жартылай индустрияланған саяси жүйеге қандай белгілер тән екенін анықтаңыз
1 Аралас саяси мәдениет: Батыс құндылықтары, этникалық салт-дәстүрлер, діни әдет-ғұрыптардың болуы, алайда заңға сүйенген ортақ негіздің болмауы
0 Саяси мәдениет бірыңғай, адам бостандығы, мемлекеттің қауіпсіздігі, халықтың жақсы тұрмысы, биліктің бөлінуі, саяси плюрализм, жоғары тұрақтылық
0 Ескі жүйенің де, жаңа жүйенің де элементтерінің араласып келуі, түрлі партиялардың болуы, алайда заңдылыққа сүйенген ортақ негіздің болуы
0 Тәуелсіз орталықтандырылған биліктің болуы және орталықтың билігіне қоғамның барлық саласының толық бағындырылуы
0 Саяси оппозицияға жол берілмейтін, бірақ жеке адамның, қоғамның саяси емес салаларда автономиясы сақталынатын бір адам немесе топтың шексіз билігі
58. Г.Алмонд ұсынған типологиядағы саяси жүйелердің төртіншісін анықтаңыз: ағылшын-америкалық, құрлықтық-еуропалық, индустрияланбаған немесе жартылай индустрияланған және .....
1 тоталитарлық
0 авторитарлық
0 демократиялық
0 дәстүрлі
0 патриархалдық
59. Саяси жүйені демократиялық, авторитарлық, тоталитарлық деп бөлудің негізіне не алынғанын анықтаңыз
1 Саяси режим түрі
0 Мемлекеттің экономикалық даму деңгейі
0 Қоғамда үстемдік етуші топ
0 Биліктің легитимдігінің түрі
0 Саяси партиялардың идеологиясы
60. Сенат пен Мәжіліс; бұлардың Қазақстан Республикасындағы қай билікті бейнелейтінін анықтаңыз
1 Заң шығарушы
0 Сот
0 Атқарушы
0 Жергілікті
0 Экономикалық
Достарыңызбен бөлісу: |


title: -тақырып. Мемлекет және азаматтық қоғам

text:
7-тақырып. Мемлекет және азаматтық қоғам.
61. Белгілі бір аумақтағы тұрғындарға жүргізілетін саяси биліктің ұйымдастырылуы; арнаулы басқару аппараты бар, барлығына тиісті заңдарды қабылдайтын, ішкі, сыртқы мәселелерді шешуде дербестігі бар саяси жүйенің негізгі элементінің қалай деп аталатын анықтаңыз
1 Мемлекет
0 Саяси партия
0 Қоғамдық-саяси қозғалыс
0 Қысымшы топтар
0 Құқықтық мемлекет
62. Мемлекеттің қашан пайда болғанын анықтаңыз
1 Құлиеленушілік қоғамда
0 Алғашқы қауымдық қоғамда
0 Феодалдық қоғамда
0 Капиталистік қоғамда
0 Социалистік қоғамда
63. Мемлекеттің пайда болуы мен мәні туралы теологиялық теорияның мәнін түсіндіріңіз
1 Мемлекеттің пайда болуын құдайдың құдіретімен болған іс деп қарастырады
0 Мемлекет географиялық ортаның (ауа-райы, жер бедері және т.б.) өзгешеліктерінен пайда болды
0 Адамдарға бағыну мен құлшылық ету мәңгі бақи тән болған, мемлекеттің пайда болуы – адам психикасының көрінісі
0 Мемлекет әлеуметтік теңсіздіктің, жеке меншіктің, таптардың шығуымен байланысты пайда болған
0 Мемлекеттің пайда болуы адамның ақыл-ойының жемісі, ол адамдардың келісімі негізінде пайда болған деп қарастырады
64. Мемлекеттің пайда болуы адамның ақыл-ойының жемісі, мемлекет қоғамдық өмірді ұйымдастыру үшін билеушілер мен бағынушылар арасындағы келісім негізінде пайда болған деп санайтын теорияны анықтаңыз
1 Қоғамдық келісім теориясы
0 Теологиялық теория
0 Психологиялық теория
0 Патриархалдық теория
0 Маркстік (таптық) теория
65. Мемлекеттің құрылуында басшылыққа алынатын негізгі принципті анықтаңыз
1 Аумақтық принцип
0 Діни принцип
0 Қандас-туыстық принцип
0 Нәсілдік принцип
0 Ұлттық принцип
66. Аумағы, тұрғындары, басқару аппараты, егемендігі, заңы, салық жүйесі, күштеу органдары т.б.; бұлардың мемлекетті қай жағынан сипаттайтынын анықтаңыз
1 Мемлекеттің белгілері
0 Мемлекеттің қызметтері
0 Мемлекеттің типтері
0 Мемлекеттің түрлері
0 Мемлекеттің басқару формалары
67. Мемлекеттің басқару формасына байланысты түрлерін анықтаңыз
1 Монархия, республика
0 Унитарлық, федерация, конфедерация
0 Құлиеленушілік, феодалдық, капиталистік, социалистік
0 Демократиялық, тоталитарлық, авторитарлық
0 Құқықтық, әлеуметтік
68. Мемлекеттің ұлттық-аумақтық құрылысына қарай түрлерін анықтаңыз
1 Унитарлық, федерация, конфедерация
0 Монархия, республика
0 Құлиеленушілік, феодалдық, капиталистік, социалистік
0 Демократиялық, тоталитарлық, авторитарлық
0 Құқықтық, әлеуметтік
69. Заңның жоғарылылығы, оның алдында бәрінің тең болуы, жеке адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ететін мемлекет түрін нақтылаңыз
1 Құқықтық мемлекет
0 Әлеуметтік мемлекет
0 Монархиялық мемлекет
0 Отарлық мемлекет
0 Индустриялық мемлекет
70. Мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік-экономикалық және мәдени-рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы, жеке тұлғаның емін-еркін дамуы; бұл тұжырымның қай құбылысқа қатысты екенін анықтаңыз
1 Азаматтық қоғам
0 Дәстүрлі қоғам
0 Зайырлы қоғам
0 Өркениетті қоғам
0 Ақпараттық қоғам
Достарыңызбен бөлісу: |


8-тақырып. Саяси режимдер және оның түрлері.
71. Саяси билікті жүргізуде, қоғамды басқаруда мемлекеттің қолданатын әдіс-тәсілдерінің, құралдарының жиынтығы, тұлғаның қоғамдағы саяси еркіндігі мен құқықтық жағдайының дәрежесі; бұл тұжырымның қай құбылысқа қатысты екенін анықтаңыз
1 Саяси режим
0 Саяси жүйе
0 Саяси идеология
0 Саяси процесс
0 Саяси билік
72. Билік шексіз болып, оның шағын топтың не бір көшбасшының қолына шамадан тыс шоғырлануы, қоғамның барлық саласының биліктің толық бақылауында болуы, БАҚ-тың билікке тәуелді болуы, оппозицияны басу, қоғамдық пікірдің ескерілмеуі, тұлғаның еркіндігі, адам құқықтарының сақталмауы тән болатын саяси режим түрін анықтаңыз
1 Тоталитарлық
0 Демократиялық
0 Авторитарлық
0 Либералдық
0 Монархиялық
73. «Тоталитаризм» терминін алғаш енгізген тұлғаны анықтаңыз
1 Б.Муссолини
0 А.Гитлер
0 И.Сталин
0 У.Черчилль
0 Ф.Рузвельт
74. Тоталитаризм мәселелері бойынша алғашқы классикалық теориялық зерттеулерді жүргізген ғалымдарды анықтаңыз
1 Ф.Хайек, Х.Аренд
0 А.Ратцель, Б.Чичерин
0 Г.Алмонд, Д.Истон
0 Дж.Локк, Ш.Монтескье
0 М.Дюверже, Дж.Ла Паломбара
75. Биліктің диктаторлық сипаты, экономика, адамдардың жеке өміріндегі азаматтық қоғам элементтерінің болуы, формалды түрде болса да биліктің бөлінуі, парламент, партиялардың болуы тән болатын саяси режимнің түрін анықтаңыз
1 Авторитаризм
0 Тоталитаризм
0 Демократиялық
0 Либералдық
0 Фашистік
76. Тоталитаризмнің түрлерін табыңыз
1 Коммунизм, фашизм, ұлттық-социализм
0 Парламенттік республика, президенттік республика
0 «Жаңа авторитаризм», коммунизм
0 Либерализм, этатизм, консерватизм
0 Либерализм, франкизм
77. Авторитарлық саяси жүйеде қоғамдық өмірдің қай саласына биліктің бақылауы орнайтынын табыңыз
1 Саяси салаға
0 Экономикалық салаға
0 Әлеуметтік салаға
0 Мәдени салаға
0 Барлық салаға толық бақылау орнатылады
78. Авторитаризм ..... (сөйлемнің жалғасын табыңыз)
1 тоталитаризм мен демократияның арасындағы жағдайға ие
0 халыққа жағымды жүйе болып табылады
0 жағдайында қоғамдық өмірдің барлық саласына бақылау орнатылады
0 түрлері: сталинизм, фашизм, ұлттық-социализм
0 жағдайында шын мәніндегі көппартиялық жүйе өмір сүреді
79. Авторитаризмнің демократиялық саяси режиммен ұқсастығын табыңыз
1 Қоғамда автономиялы, мемлекет арқылы реттелмеген салалардың болуы
0 Қоғамдағы биліктің шексіздігі, оны азаматтардың бақылауға мүмкіндігінің жоқтығы
0 Қоғамдық өмірдің барлық саласына билік тарапынан толық бақылаудың болуы
0 Дамыған азаматтық қоғамның болуы
0 Әлеуметтік-экономикалық өмірдің билік тарапынан қатал және сатылық түрде ұйымдастырылуы
80. Халықты биліктің қайнар көзі санап, оған мемлекеттік істерді шешуге құқық берілген, ол үшін қажетті жағдайлар жасалған, еркіндік, теңдік, заңдылық, адам құқықтары сияқты құндылықтарға негізделген режим түрін табыңыз
1 Демократиялық режим
0 Тоталитарлық режим
0 Конституциялық режим
0 Авторитарлық режим
0 Фашистік режим
Достарыңызбен бөлісу: |


9-тақырып. Сайлау жүйесі және оның түрлері.
81. Заң нормаларында бектілген, мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардың іс-тәжірибесінде қалыптасқан өкілдік мекемелерге немесе ел президентін сайлауды ұйымдастыру мен өткізу тәртібін анықтайтын ұғымды табыңыз
1 Сайлау жүйесі
0 Сайлау
0 Заң
0 Ценз
0 Дауыс беру
82. Демократияның ерекше белгісі, өзегі, қажетті шарты, халық еркінің көріну әдісінің қандай ұғыммен анықталатынын табыңыз
1 Сайлау
0 Парламент
0 Сайлау жүйесі
0 Президент
0 Заң
83. Сайлау құқығы және сайлау процедурасы; бұлардың сайлау жүйесін қай жағынан сипаттайтынын табыңыз
1 Компонеттері
0 Белгілері
0 Түрлері
0 Қызметтері
0 Кезеңдері
84. Барлық азаматтардың жынысына, нәсіліне, табына, ұлтына, әлеуметтік, лауазымдық, мүліктік жағдайына, тіліне, біліміне, дініне қарамастан сайлауға және сайлануға қатысуға құқығы бар, бұның сайлаудың қандай принципі екенін табыңыз
1 Жалпыға бірдей дауыс беру принципі
0 Еркіндік принципі
0 Тікелей дауыс беру принципі
0 Құпиялық принципі
0 Теңдік принципі
85. Қазақстан Республикасы азаматтарының қанша жастан бастап сайлауға қатысуға (дауыс беруге) құқығы бар екенін табыңыз
1 18 жастан
0 16 жастан
0 25 жастан
0 21 жастан
0 20 жастан
86. Жалпыға бірдей сайлау құқығын шектеуді білдіретін ұғымды табыңыз
1 Ценз
0 Абсентизм
0 Теңсіздік
0 Модернизация
0 Электорат
87. Абсентизм ұғымының мәнін табыңыз
1 Саяси өмірге немқұрайлық, сайлауға қатыспау
0 Шексіз билікке негізделген авторитарлық басқару әдісі
0 Биліктің қоғамдық өмірдің барлық саласына толық бақылауы
0 Біреулердің екіншілерге түрлі құралдар арқылы ықпал етуі
0 Сайлау кезінде дауыс беруге құқығы бар адамдар тобы
88. Дайындық кезеңі, үміткерлерді ұсыну, үгіт-насихат науқаны, дауыс беру және сайлау қорытындыларын шығару; бұлардың сайлауды қай жағынан сипаттайтынын табыңыз
1 Сайлаудың кезеңдері
0 Сайлаудың нормалары
0 Сайлаудың принциптері
0 Сайлау жүйесінің түрлері
0 Сайлаудың заңдары
89. Негізіне көпшілік принципі алынып, сайлауда көп дауыс алған үміткер немесе партия жеңген болып саналатын сайлау жүйесін табыңыз
1 Мажоритарлық
0 Пропорционалдық
0 Аралас
0 Муниципалдық
0 Конституциялық
90. Депутаттық мандат жеке үміткердің арасында емес, партиялардың арасында оларға берілген дауыс санына сәйкес бөлінетін сайлау жүйесін табыңыз
1 Пропорционалдық
0 Мажоритарлық
0 Либералдық
0 Муниципалдық
0 Конституциялық
Достарыңызбен бөлісу: |


«Саясаттану» пәнінен емтихан тесттері (150 сұрақ)
1-тақырып. Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде.
1. Қазақстанда саясаттануды оқытудың қандай міндеттермен байланысты екенін көрсетіңіз
1 Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекет құру
0 Өткен тарихи оқиғаларға шынайы баға беру
0 Құқықтық қабілеттілік пен құқықтық сананы қалыптастыру
0 Қоғамды танып-білу, қоғамдық көзқарастарды қалыптастыру
0 Елімізде зайырлы мемлекет құру
2. Саясаттанудың қай кезде дербес ғылым ретінде қалыптасқанын көрсетіңіз
1 ХІХ – ХХ ғасырлар межесінде
0 XVII ғасырда
0 XVIII ғасырда
0 ХVI ғасырдың ортасында
0 XX ғасырда
3. «Саясат» ұғымын алғаш қолданып, саясаттанудың негізін салғанын антикалық философты көрсетіңіз
1 Аристотель
0 Макиавелли
0 Сократ
0 Платон
0 Цицерон
4. Саясаттанудың дербес пән ретінде ең алғаш рет қашан, қайда оқытыла бастағанын көрсетіңіз
1 1857 жылы АҚШ-та, Колумбия колледжінде
0 1948 жылы ЮНЕСКО басшылығымен, Парижде
0 1871 жылы Францияда, Саяси ғылымдар мектебінде
0 1989-1990 жылдары, Балтық бойы елдерінде
0 Ежелгі дәуірде – ежелгі Грекия мен ежелгі Римде
5. Саясаттанудың түпкілікті қалыптасуына ықпал етіп, «саясаттану» термині ұсынылған халықаралық саясаттану коллоквиумының қай жылы өткенін көрсетіңіз
1 1948 жылы
0 1945 жылы
0 1946 жылы
0 1950 жылы
0 1951 жылы
6. Саясаттанудың зерттеу объектісін көрсетіңіз
1 Қоғамның саяси өмірі және оның даму заңдылықтары
0 Қоғам өмірінің экономикалық саласындағы құбылыстар
0 Қоғам өмірінің мәдени саласындағы процестер
0 Қоғам және оның құрылымы
0 Қоғам, табиғат, таным дамуының ортақ зандылықтары
7. Саясаттанудың құрылымына қатысты ұғымдарды көрсетіңіз
1 Теориялық және қолданбалы
0 Әлеументтанулық және салыстырмалы
0 Анализ және синтез
0 Салыстырмалы және тарихи
0 Ішкі саясат және сыртқы саясат
8. Саясаттанудың қызметтерін көрсетіңіз
1 Танымдық, бағалау, болжау
0 Салыстыру, жүйелік, әлеуметтанулық
0 Саясат, саяси билік, саяси партия
0 Теологиялық, натуралистік, әлеуметтік
0 Саяси теориялар, саяси институттар, халықаралық қатынастар
9. Саясаттанудың категорияларын көрсетіңіз
1 Саясат, саяси билік, саяси партия
0 Танымдық, бағалау, болжау
0 Салыстыру, жүйелік, әлеуметтанулық
0 Теологиялық, натуралистік, әлеуметтік
0 Сұхбат, анкета алу, байқау
10. Саясаттанудың азаматтық саяси мәдениетті қалыптастыру, адамға саясат әлемінде өзінің рөлін түсінуге көмектесетін қызметін көрсетіңіз
1 Саяси әлеуметтендіру
0 Танымдық
0 Бағалау
0 Болжау
0 Құрал-тәжірибелік
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Алынған нәтижені бағалау - Саясаттану пәнінен шағын жоба және БӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқаулық...

text:
Алынған нәтижені бағалау: - жобаның мақсаты мен міндеттерін тұжырымдаудың нақтылығы мен айқындығы, олардың тақырыпқа сәйкестігі; дереккөздерді таңдаудың негізділігі;
- тақырыпты (мәселені) ашу және оның шешімдерінің тереңдігі, толықтығы, негізділігі;
- қорытынды мазмұнының жобада мәлімделген мақсаттар мен міндеттерге сәйкестігі; практикалық маңыздылығы.
Жобаны қорғау барысында презентация дайындалуы тиіс. Презентацияның ресімделуі: барлық слайдтар саны 8-10 болуы тиіс (7-10 минуттық қорғау); титулдық (1-бет), жоспары (2-бет) көрсетілген және пайдаланылған әдебиеттер тізімі (ең соңғы бет), слайдтарды безендірудің, шрифтінің бір түрін қолданылуы.
Көрнекілігі: иллюстрациялары сапалы, бейнесі анық, мәтіні оңай оқылуы (әр слайдтағы сөйлемдер санының 1-5 аралығында болуы); ақпараттың көрнекілік құралдарының (кесте, схема, сурет, диаграмма т.б.) қолданылуы.
Мазмұны: презентация зерттеудің негізгі кезеңдерін көрсетеді (мәселе, мақсат, гипотеза, жұмыс барысы, қорытындылар, ресурстар); жұмыс тақырыбы бойынша толық, түсінікті ақпаратты қамтиды; орфографиялық және пунктуациялық сауаттылығы болады.
Жобаны қорғау: - баяндаманың берілген тақырыпқа сәйкестігі, сөз сөйлеушінің материал мазмұнын, терминологияны еркін меңгеруі, анық және сауатты баяндауы;
- сөз сөйлеушінің аудиторияның сұрақтары мен ескертулеріне еркін және дұрыс жауап беруі;
- сөз сөйлеу мәдениеті (еркін сөйлеу, парақтан оқу, материалды баяндау стилі және т.б.), есептелген регламент шеңберіне дәл сияды (7-10 минут).
Эссе жұмысын дайындаудың әдістемелік нұсқаулары. Эссе дегеніміз (фр. тіл. essai -тәжірбие, лат.т. exagium – құрау) – философиялық, әдеби, тарихи, публицистикалық, әлеуметтанулық, саяси және тағы басқа саладағы ғылыми емес, автордың жеке көзқарасын білдіретін прозалық мәтін. Эссе тақырыбы эссенің мақсатын, эссенің өн бойында не сұралып отырғандығын, қандай мәселені қозғайтындығын көрсетеді. Объективті эссенің негізгі мақсаты – белгілі бір ғылыми тақырып бойынша автордың көзқарасын ашу, таныту.
Эссенің титулды беті болуы тиіс. Жұмыс Times New Roman, 12 не 14 шрифтімен жазылады. Титулды бет 14 шрифтімен жазылады.


title: Эссенің құрылымы - Саясаттану пәнінен шағын жоба және БӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқаулық...

text:
Эссенің құрылымы: 1. Кіріспе. Тақырыптың негізгі мәні мен негіздемесі тезис (қысқаша) түрінде көрсетіледі; Кіріспені жазу барысында аталған тақырыпқа анықтама беру, «Мен алған тақырып неліктен маңызды?», «Менің тұжырымдауымда қандай түсініктер қолданылуы мүмкін?», «Мен тақырыпты кішкене тақырыпшаларға бөле аламын ба?», т.б. сұрақтарға жауап іздеген жөн.
2. Негізгі бөлімде тақырып ашылуы тиіс. Тақырыптың теориялық негізі мен сұрақтың мазмұнын жазу қажет. Бұнда эссенің негізгі мазмұны жазылады және ол біраз қиындық тудырады. Сондықтан негізгі бөлімді шағын тақырыпшаларға бөлуге болады. Әр тақырыпшаларды аргументті түрде тұжырымдау негізгі сұраққа жауап беруге көмектеседі. Берілген тақырыптағы аргументтер мен талдаулар, позицияларды көрсету арқылы негізгі бөлімді толық жазуға мүмкіндік туады. Қойылған сұраққа байланысты талдау жүргізу үшін мынадай категориялар негізінде жазу керек: Себеп-салдар, жалпы-айрықша, форма-мазмұн, бөлік-тұтас, тұрақты-өзгермелі. Тақырыпшаларды тиімді пайдалану тақырыпты ашудағы логикалық ойын байқауға көмектеседі.
Тақырыпқа сәйкес бар біліміңізбен: теория, фактілер, идея, ақпараттар, статистикалық мәліметтер, паралелдеу, аналогия, ассоцация, теңеу, сұрақтар қою, т.б. қолданып, дәлелдейсіз (аргумент келтіру), қарастырылған мәселенің пайда болу себептерін көрсету қажет. Мысалы, 1. Ой, түсіндіру, аргумент, мысал (факт) байланыстырушы сөйлемдер.
3. Қорытынды (түйін). Жалпылау мен аргументтеріңіздің логикалық қорытындысы, дәлелдемелер бойынша түйін шығару, мәселені шешу жолдарын көрсету. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні». Қорытынды бөлімінде қолданылатын әдістер: қайталау, иллюстрация, цитата, әсер беретін тұжырым.
Эссенің көлемі: 350 (ең көп дегенде 400) сөз. Кіріспе: 90 сөз, негізгі бөлім 200 сөз, қорытынды – 60 сөз.
ЭССЕ жазу барысында қатаң сақталынуы тиіс ТАЛАПТАР: 1) Жеке көзқарастың көрінісі; 2) Фактілі дәлелдер (аргументтер); 3) Теориялық негіздеме; 4) Терминдерді қолдану; 5) Цитаталарды келтіру; 6) Әртүрлі көзқарастарды мысалға алу; 7) Логикалық заңдылықтың сақталынуы; 8) Салыстыру және қорытындылау әдістерін қолдану; 9) Сауаттылық (пункт., орфогр.); 10) Қолданылған ғылыми еңбектерге сілтеме жасау.
Эссе жазу барысында жиі кездесетін қателіктер: 1) Проблема ашылмайды; 2) Автордың жеке позициясы көрінбейді; 3) Теориялық негіздемесі жоқ; 4) Терминдерді орынсыз, сауатсыз қолдану; 5) Тым қарапайым өмірдің мысалдары көп; 6) Ауызекі сөздер, диалект, сленг, жаргон сөздер; 7) Келтірілген мысалдар автор позициясына қайшы; 8) Қорытындылау, түйін шығару деген жоқ; 9) Логиканың болмауы.


title: Саясаттану пәнінен шағын жоба және БӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқаулық 022-2023 о/ж, семестр Семестрдің барысында: 6,8,11,14 апталарда топтар жобаны тапсыруы тиіс. Шағын жоба тақырыптары 2022-2023 Саясаттану Эссе, мақала, презент Әдістемелік нұсқау

text:
Саясаттану пәнінен шағын жоба және БӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқаулық 022-2023 о/ж, семестр Семестрдің барысында: 6,8,11,14 апталарда топтар жобаны тапсыруы тиіс. Шағын жоба тақырыптары
Саясаттану пәнінен шағын жоба және БӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқаулық 2022-2023 о/ж, 1 семестр
Семестрдің барысында: 6,8,11,14 апталарда топтар жобаны тапсыруы тиіс.
Шағын жоба тақырыптары. Қазақ даласындағы саяси ойлар.
Егеменді Қазақстандағы мемлекеттік билік.
Қазақстан Республикасындағы саяси элиталардың қалыптасу ерекшеліктері.
Қазақстан Республикасының саяси жүйесі.
Қазақстанда азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекетті қалыптастыру мәселелері.
Қазақстан Республикасы саяси жүйесінің демократиялану процесі.
Қазіргі Қазақстанның сайлау жүйесі, оны жетілдірудің жолдары мен бағыттары.
Қазақстандағы партия жүйелерінің даму үрдістері мен ерекшеліктері.
Қазақстандағы қоғамдық қозғалыстардың орны мен рөлі.
Қазақстан Республикасындағы саяси мәдениет: қазіргі жағдайы мен даму үрдістері.
«Рухани жаңғыру» - ҚР сана мен ойлаудың жаңа моделі стратегиясы.
Этносаралық келісімнің қазақстандық үлгісі.
Қазіргі халықаралық қатынастар жүйесіндегі Қазақстанның рөлі. ҚР сыртқы саясатының басым бағыттары.
Жобаны дайындаудың әдістемелік нұсқаулары. Жобаны орындау процесін бағалау: - қойылған міндеттерді орындауға шығармашылық көзқарас, ақпаратпен жұмыс жасай білу, топпен жұмыс жасай білу.
- жұмыстың талапқа сай ресімделуі, құрылымының дұрыс құрастырылуы.
Жобаны ресімдеу: Құрылымы: жобаның көлемі 25-30 бет,оның ішінде: титулды бет (1-бет), жоспар (2-бет),негізгі мәтін(кіріспе 3-ші беттен басталады, көлемі – 2,5-3 бет, негізгі бөлім, қорытынды 1-1,5 бет), пайдаланылған әдебиеттер тізімінен (ең соңғы бет) тұрады. Жұмыс Times New Roman, 12 не 14 шрифтпен орындалуы тиіс. Кіріспеде тақырыптың өзектілігі, мақсаты, міндеттері, деректері, зерттелу деңгейі, құрылымы көрсетілуі тиіс; негізгі бөлімде тақырыптың ашылуы, мазмұны, қорытынды бөлімде мәліметтерді қысқаша қорытындылау, саяси процестің (құбылыстың) нәтижелері, оған берілген баға келтірілуі тиіс.


title: Саясаттану пәнінен шағын жоба және БӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқаулық 022-2023 о/ж, семестр Семестрдің барысында: 6,8,11,14 апталарда топтар жобаны тапсыруы тиіс. Шағын жоба тақырыптары


title: Саясаттану пәнінің өзекті мәселелері

text:
XIX ғасырдың аяғында саясаттану ғылымы өз алдына пән болып бөлінгеннен кейін оның заңдары, құрылымдары, міндеттері белгіленді. БҰҰ-ның шешімімен ЮНЕСКО 1949 жылы саясаттануды ЖОО-дарында пән ретінде еңгізуді ұсынды.
Саясаттану пәнінің өзекті мәселелері:
Саяси мүддерлер;
Саяси көзқарастар;
Саяси қатынастар;
Саяси билік;
Саяси процестің дамуы.
Саясат (гр. politika — мемлекетті басқару өнері)– адамдардың өздері өмір сүріп отырған қоғамға сәйкес, жалпы ережелерді қалыптастыруы, сақтауы және жетілдіруі арқылы атқарылатын қызмет.
Саясаттану – саясат туралы, саясаттың адам мен қоғам арасындағы қарым-қатынастары туралы жинақталған ғылым. Ол саяси биліктің қалыптасуы мен даму заңдылықтарын, оның жұмысістеуі мен пайымдауын, түрлері мен әдіс тәсілдерін зерттейді.
Саясаттанудың әдістері:
Салыстырмалы - түрлі елдердегі саяси құбылыстарды өзара
салыстырып, олардың жалпы,ортақ және жеке
ерекшеліктерін ажыратуға мүмкіндік береді.
Жүйелік әдіс - саяси құбылыстарды басқа күрделі
құрылымның бір бөлігі ретінде қарап, оны құрайтын элементтердің әлеуметтік өмірдегі орнын, қызметін айналадағы ортамен, басқа құбылыстармен байланысын зерттеу.
Әлеуметтанулық әдіс - Саясатты қоғам өмірінің экономикалық,
әлеуметтік және мәдени деңгейіне
байланыстырады.
Тарихи тәсіл саяси құбылыстарды мерзімі жағынан дәйекті, заманына қарай, бұрынғы, қазіргі және болашақтың байланысын айқындай отырып қарастырады. Ол әр түрлі саяси оқиғаларды, процестерді, деректерді олардың болған уақыт мезгілін еске ала танып-білуді талап етеді.
Бихевиористік әдіс жеке адамдар мен топтардың іс-әрекетін, белгілі бір саяси жағдайларда адамдардың өздерін өздері қалай ұстауын талдауға негізделеді.
Құрылымдық-функционалдық әдіс - саяси институттардың, саяси қатынас¬тар субъектілерінің қызметін сараптау жолымен саяси процестерді зерттеу әдісі. Функция арқылы құрылымдардың әлеуметтік мәні, қоғамдық-саяси процестегі орны мен рөлі лайықты түрде анықталады.
Қай ғылым болмасын белгілі бір қызметтерді (функцияларды) атқарады.
Саясаттанудың функциялары:
Аксиологиялық қызмет – саяси құрылысқа, институттарға, іс-әрекеттерге саяси баға беру.
Реттеушілік – басқару қызметі. Саси дамуды бақылайды.
Саяси өмірді жетілдіру - заң шығарушы және атқарушы органдар қабылдайтын құқықтық жарғылар мен саяси-басқарушылық шешімдер алдын ала сарапқа салынып, зерттеледі.
Болжау – зерттеушілердің құндылығын бейнелейді.
Саяси ілімдердің щығу тарихына көз жүгіртсек, саяси этикалық ілімнің негізін салушы – Конфуций.
Саясаттану ғылымы билік ақпараты мен қызметтеріне назар аударады. Саясатты зерттеу – мемлекетті зерттеу немесе билікті зерттеу. Бұл көзқарас американдық саясаттанушы Дэвид Истонның еңбектерінде кеңінен қамтылған.


title: Екінші кезең - Саясаттану пәні «саяси режимдер»

text:
Екінші кезең, ІІ-ші дүниежүзілік соғыста фашизм жеңіліс тауып, Германияда, Италияда, Жапонияда демократия қайтадан орнап, оның қағидалары мен рәміздері кеңінен тарала бастады. Дегенмен де, ХХ ғасырдың 60-шы жылдарында кейбір мемлекеттердің авторитарлық үрдіске қайта оралуына байланысты демократияландыру процесі қайта тоқырауға ұшырады.
Үшінші толқынның басталуына 1974 жылы Португалияда диктатор Салазар мұрагері Каэтанды өз әскері бас көтеріп, орнынан алуы себепші болды. Осындай жағдайға Испаниядағы Франко диктатурасы мен Грекиядағы әскери хунта да ұшырады. Бұл толқын Латын Америкасын қамтып, Оңтүстік-Шығыс Азияға тарай бастады. 1991 жылы Кеңестер Одағы құлап, ондағы 15 республика тәуелсіздік жариялап, демократиялық жүйені таңдады.


title: Қазіргі заманғы демократия түрлері

text:
1) «Протективтi» (қорғаушы) демократия (Т. Гоббс, Дж. Локк, Ш. Монтескье, Дж. Мэдисон, Дж. Милль). Демократия – азаматтарды билiктiң шырмауынан, жеке адамдардың заңсыз әрекетiнен сақтауға, жалпы мүдделер негiзiнде басқаруға көмектеседi деп санады.
2) «Дамушы» демократия (Ж.Ж. Руссо). Ұлы француз ағартушысы әрбiр адамның саяси шешiмдерге қатысуын армандады. Сонымен бiрге, ол билiктiң заң шығарушы және атқарушыға бөлiнуiн қалады.
3) «Мемлекеттiң жойылуы» моделi (К. Маркс). К. Маркс еркiндiктi экономикалық езгi жойылуымен байланыстырды, әрі оның негiзгi агентi мемлекет болып табылады деп есептедi. Сондықтан мемлекеттiк емес жолмен дамуды марксизм шынайы демократия жолы деп атады. Яғни халықтың жиналыстары өз мәселелерiн шешушi органдарға айналуы тиiс едi.
4) «Жарысушы элитизм» (М. Вебер, И. Шумпетер). Мемлекеттiк басқаруды дарынды және сауатты элитаның жүргiзуi тиiс, атқарушы билiк жүйесi өз жұмысын саясатқа араласпайтын бюрократия арқылы жүргiзгенi тиiмдi деп санады.
5) «Плюралистiк» (әралуандық) демократия (Д. Трумэн, Р. Даль). Саяси шешiм қабылдарда әртүрлi саяси топтардың қатысуын, қоғамдық пiкiрдiң маңызын жоғары көтерудi мақсат етедi.
6) «Легальды» (жария) демократия (Ф. Хайек, Р. Нозик). Бұл құқықтық қорғауды жақтайтын көзқарастаp. Ол ұжымдық принциптердi қолдаудың түбi диктатураға, тоталитаризмге апаратынын ескертедi.
7) «Партиципаторлы» демократия (ағылшыншадан аудармасы – «қатысушы», Н. Пуланцас, К.Б. Макферсон, К. Пэйтмен).. Әрбiр адамда ұжымдық шешiмдердi қабылдауда өз пiкiрiн бiлдiре алатын мүмкiндiгi болуы керек, әркiм саяси мәселелердi анық түсiнуi қажет, халқында соңғы шешiм қабылдау құқы болуы керек деген пікірлерді қолдады.
Қазақстан саяси режимі сипаты жағынан авторитарлы-демократиялық режимнің либералдық типіне өте жақын.
Авторитарлық болуы ең алдымен, биліктің мемлекет басшысы - президент қолына көбірек шоғырлануымен байланысты.


Режим латынның regimen- басқару деген сөзінен шыққан.
Режим латынның regimen- басқару деген сөзінен шыққан.
Саяси режим саяси билікті жүзеге асырудың әдістері мен тәсілдерінің жиынтығы.
Саяси режим саяси жүйеге қарағанда өте қозғалмалы және динамикалық құбылыс. Бір саяси жүйе эволюциясы кезеңінде бірнеше саяси режим ауысуы мүмкін.
Саяси режимдер - бұл саяси билікті және нақты билік институттары мен тармақтарының ұйымдастырылу принциптерін іске асырудың типтері, формалары мен әдістері /Р. Әбсаттаров/.
Ғалымдар саяси режимді:
Ғалымдар саяси режимді:
партиялар санымен /Е.Левенштейн/;
үкiметке оппозицияның бар-жоқтығымен /К.Бюрдо/;
мемлекет органдарының конституциялық өзара қарым-қатынасымен /Е.Хамауи/;
басқару стилi және тәртiп пен реттеулердiң жиынтығымен /Д.Истон/;
билiк шоғырлану мен бөлiсу қызметімен /Н.Ботана/ байланыстырған.
Саяси режим өлшемдер мыналар:
басқару жүйесiндегi мемлекет басшысының саяси қызметi, рөлі мен орны;
өкiлдiлiк мекемелердiң қалыптасуының тәсiлi мен тәртiбi;
билік тармақтары арасындағы, олардың орталық және жергiлiктi ұйымдары арасындағы қарым-қатынас;
мемлекеттегi күштеу ұйымдарының жағдайы мен қызметi;
саяси партиялар мен қоғамдық қозғалыстардың жағдайы, ықпалы, қызметi.
азаматтардың құқығы мен бостандығының сақталуы мен қорғалуы.
САЯСИ РЕЖИМДЕРДІҢ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ
НЕГІЗГІ ТҮРЛЕРІ
НЕГІЗГІ КЛАССИФИ
КАЦИЯСЫ
ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ
АНТИДЕМОКРА
ТИЯЛЫҚ
ТОТАЛИТАР
ЛЫҚ
АВТОРИТАР
ЛЫҚ
Саяси партияның болуы, олардың партиялық жүйедегі ішкі құрылымы мен өзара қатынас принциптері
Саяси процестегі жергілікті билік ұйымдарының рөлі, басқару мен өзін-өзі басқарудың арақатынасы
Қоғамдық басқару мен саясатқа азаматтардың қатысу деңгейі мен сипаты
Билік ұйымдары қызметтеріндегі жариялылық деңгейі, олардың қоғамдық пікір тарапынан ықпал ету мен бақылаудағы ашықтығы
Қоғамның саяси өміріндегі әскер, полиция, арнаулы құрылымдардың орны мен рөлі
Заңшығарушы, атқарушы, сот билігінің бөліну деңгейі
Қоғамдағы жеке адам орны, оның құқығы мен бостандығы
Әр түрлі мүдделерді білдіру мен орындау мүмкіндігінің болуы, мемлекет қызметін азаматтық қоғамның бақылауы
Мемлекеттік ұйымдарды қалыптастыру тәсілі, билеуші топ пен саяси лидерді таңдау шарасы
Оппозициямен қарым-қатынас сипаты, шиеленістік ахуалды шешу әдістері
Тоталитаризм (латының «totalis» – бүкіл, тұтас, жаппай деген сөзінен шыққан) – мемлекеттің қоғам өмірінің барлық саласын толық (тотальды) бақылауына негізделген саяси режім.
Тоталитаризм ұғымын алғаш рет Дж.Джентиле итальян фашизмінің идеологы пайдаланды. 1925 жылы итальян парламентінде айтылды.
1929 жылы «Таймс» газеті бұл терминді Кеңес Одағында қалыптасқан режімге қолданды.
1931 жылы Муссолини «Фашизм доктринасы» атты мақаласында тоталитаризмді азаматтарына күшті ықпал ететін мемлекеттік идеология және де адамдар өмірінің барлық аспектілерін мемлекет бақылайтын қоғам деп жазды.
Тоталитаризм теориясы ХХ ғасырдың 40-50 жылдары қалыптасты. Тоталитаризмді теориялық тұрғыда алғаш зерттегендер: Ф. Хайек «Құлдыққа барар жол» (1944ж.), Х. Аренд «Тоталитаризм көздері» (1951ж.), К. Фридрих пен З. Бжезинский «Тоталитарлы диктатура және автократия» (1956ж.).


title: Режим латынның regimen- басқару деген сөзінен шыққан


title: Тоталитаризм белгілері - Саясаттану пәні «саяси режимдер»

text:
Саясаттану пәні «саяси режимдер»
жүктеу/скачать
3,2 Mb.
бет
3/11
Дата
11.04.2022
өлшемі
3,2 Mb.
#30594
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Байланысты:
8 лекция ок
Тоталитаризм
белгілері:
Тоталитаризм белгілері:
бір идеология
;
бір партияның болуы;
мемлекеттік
аппараттың рөлі өте жоғары
мемлекеттің қоғам өмірінің барлық саласына енуі;
бұқаралық ақпарат құралдарында
плюрализмнің жоқ болуы
;
ақпарат түсетін каналдарда, сонымен бірге орта және жоғары оқу орны бағдарламаларында
қатал идеологиялық
цензураның
болуы. Тәуелсіз ақпаратты жариялағаны үшін жазалау;
мемлекеттік үгіт-насихаттың жоғары рөлі, тұрғындардың
жаппай санасын манипуляциялау
;
дәстүрді, дәстүрлі моралды жоққа шығару («жаңа қоғам» орнату);
күштеу құрылымдары тарапынан жаппай
репрессия
мен
террордың
болуы;.
жеке азаматтық
құқық пен бостандықты жою
;
экономиканы орталықтан жоспарлау;
билеуші партияның әскери күштерді
толық бақылауы
;
экспансиялық әрекетті қолдау;
құқыққорғау
саласын әкімшілік бақылау
;
азаматтық қоғамды толық жою.
жүктеу/скачать
3,2 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


Саясаттану ғылымы тоталитарлық жүйені үш топқа бөліп қарайды: 1. Коммунистік тоталитаризм. Бұл режімде адамдар жеке-меншікке ие бола алмайды, нәтижесінде, жекелікке (индивидуализм) шектеу қойылып, ұжымдық сананың дамуына кеңінен жол ашылады. 2. Фашизм. Мұндай жүйе бір кезде Италияда орнады. Ерекшелігі – халықты демократияға қарсы болуға, жауынгерлік рухқа, нәсілшілдікке, шовинизмге тәрбиелейді. 3. Ұлтшыл-социализм. Бұл идеологияны III Рейх, яғни Гитлер салған болатын. Мұнда фашизмнің де коммунистік тоталитаризмнің да ұстанымдары бар. Ерекшелігі – әлемдегі барлық халықтардың арасынан бір нәсілдің өкілдерін ғана жоғары санап, мемлекетті тек сол ұлттың өкілдерімен ғана құрауға ұмтылуында.


title: үш топқа бөліп қарайды: 1. Коммунистік тоталитаризм


title: Тоталитарлық режим екіге бөлінеді

text:
Тоталитарлық режим екіге бөлінеді: 1. Солшыл тоталитаризм. Бұл режимде КСРО-да және басқа да социалистік елдерде болды. Қазір Куба, Қытай, КХДР, Вьетнамда өмір сүруде. Солшыл тоталитаризм марксизм-ленинизм идеологиясына негізделінде. 2. Оңшыл тоталитаризм. Мұндай режим фашистік Италия мен Германияда, әлсіз «өшкен» күйінде Испанияда орнады.
Авторитаризм – (латынның «auctoritas» – билік деген сөзінен шыққан), демократиялық емес саяси режимнің бірі. Күшті жеке билікпен (диктатурамен) сипатталынады, яғни биліктің азғана адамдар тобының қолына жиналуы
Қазіргі әлемде авторитаризмнің сақталып қалуына көп жағдайлар себеп болып келеді, олар:


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-peni-sayasi-rejimder.html?page=5#_Қазіргі_әлемде_авторитаризмнің_сақталып_қалуына_көп_жағдайлар_себеп_болып_келеді,_олар

title: Тоталитарлық режим екіге бөлінеді


title: Авторитарлы режимнің ерекшеліктері

text:
|
Авторитарлы режимнің ерекшеліктері
|
бет | 6/11 | Дата | 11.04.2022 | өлшемі | 3,2 Mb. | | #30594 |
| Байланысты: 8 лекция ок -
- Авторитарлы режимнің ерекшеліктері:
- авторитарлы режимде билiктi алып жүрушi бiр адам немесе адамдар топтары болады;
- авторитаризмге шексiз билiк тән, ол азаматтардың бақылауынан босатылады;
- авторитарлы режим күшке арқа сүйейдi;
- авторитаризм билiк пен саясатты монополиялайды және саяси оппозицияға жол бермейдi;
- авторитаризм қоғамды тұтас бақылаудан белгiлi бiр деңгейде бас тартады. Саяси емес салаға, ең алдымен экономикаға араласуды шектейдi;
- элитаны билiкке әкелу жоғарыдан шешiледi, саяси электоралды бәсекеге жол жоқ.
|
|
|


title: Авторитарлы режимнің классификациясы

text:
|
Авторитарлы режимнің классификациясы
|
бет | 7/11 | Дата | 11.04.2022 | өлшемі | 3,2 Mb. | | #30594 |
| Байланысты: 8 лекция окАвторитарлы режимнің классификациясы: - 1. Әскери-авторитарлық режим, мемлекеттік төңкерістер нәтижесінде пайда болады. Саяси дағдарыс, саяси тұрақсыздық пен әлеуметтік шиеленістер кезінде әскерилер билікті басып алады. Мұндай режімдер Африка, Шығыс пен Латын Америкасы елдерінде кездеседі;
- 2. Авторитарлы-теократиялық режим, саяси билік фанатикалық, діни кланның - дін қызметкерлері қолына шоғырланады. Бұл типке Ирандағы А.Хомейни режімі жатады. Қазір бұл режимге Сауд Арабиясы, Кувейт, Біріккен Араб Әмірліктері, Катар, Бахрейн, Оман, Неапал, Марокко, Иордания және т.б. абсолюттік монархия елдерін жатқызуға болады. Бұл елдерде биліктің бөлінуі, саяси бәсеке деген болмайды, билік шағын адамдар қолына шоғырланған, аристократия табы мен элитаның идеологиясы үстемдік етеді.
- 3.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Олигархиялық режимдер - Саясаттану пәні «саяси режимдер»

text:
Олигархиялық режимдер, мұнда экономикалық және саяси билік бірнеше отбасылар қолына шоғырланады. Төңкеріс немесе сайлау қорытындысы бұрмалануы негізінде лидерлер ауысады. Бұл режим Филиппинде, Тунис, Камерунде кездесті.
4. Революциялық-популистік режим, бұхаралық идеология арқылы ұлт көсбасшысын қолдау. Бұл режімге Бразилиядағы Варгос, Египеттегі Насер, Ливиядағы Каддафи режимдері жатады.


title: Саяси мәдени алғышарттар - Саясаттану пәні «саяси режимдер»

text:
Саясаттану пәні «саяси режимдер»
жүктеу/скачать
3,2 Mb.
бет
9/11
Дата
11.04.2022
өлшемі
3,2 Mb.
#30594
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Байланысты:
8 лекция ок
Бұл бет үшін навигация:
Демократияландыру процесінің үш кезеңі – үш толқыны
3
Саяси
мәдени алғышарттар:
саяси
қатысу белсендiлiгi
;
азаматтық
жауапкершілік
,
азаматтық мәдениет жоғарылығы
;
билiк құрылымдары мен институттарының демократиялық саяси мәдениетi.
Демократияландыру процесінің үш кезеңі – үш толқыны:
Бірінші кезеңі,
АҚШ-та XIX ғасырда демократияның қағидалар
мен рәсімдер даярланып
, І-ші дүниежүзілік соғыстың аяғына дейін Еуропа елдеріне тараған. І-ші демократияландыру
толқынына Германияда нацизм
,
Италияда фашизм
, КСРО-да тоталитаризм үстемдік
құруы кедергі жасап
, бұл процесс тоқырап қалды.
жүктеу/скачать
3,2 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Саясаттану пәні «саяси режимдер»

text:
|
Саясаттану пәні «саяси режимдер»
|
бет | 1/11 | Дата | 11.04.2022 | өлшемі | 3,2 Mb. | | #30594 |
| Байланысты: 8 лекция ок САЯСАТТАНУ ПӘНІ «САЯСИ РЕЖИМДЕР» - Лектор: с.ғ.к., доцент
- Тажитаева Райя Сеиловна
1. Саяси режим түсінігі мен түрлері. Тоталитаризм. Авторитарлық саяси режим. Демократияның негізгі теориялары мен модельдері.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Саясаттану политология – гректің «politike» және «logos» - бет 2

text:
Кейінірек адамзаттың іс-тәжірибесінің, ақыл-ойының, мәдениетінің дамуына байланысты саясаттың ұғымдары, түсініктері, тұжырымдамалары пайда бола бастады Біздің з.б. бірінші мыңжылдықтың ортасында саясаты діни-мифологиялық танудың орнына философиялық-этикалық түсіну түрі келеді. Мұнда аса зор еңбек еткендер — Конфуций, Платон, Аристотель сияқты ғұлама ғалымдар. Бұл ойшылдар саясатты теориялық тұрғыдан зерттеп, оны этикамен тығыз байланыста қарады. Олар саясатты адамдардың мақсат-мүддесіне сай келуге, адамгершілікке негізделуге тиіс деп ұқты.
Әдетте, саясаттанудың негізін қалаушы деп данышпан ғалым Аристотельді атайды. Өйткені ол өз заманында лицей ашып, сонда саяси ғылымды жеке пән ретінде оқытып, өзі жүргізді. «Саясат» деген еңбек жазып, онда ежелгі грек мемлекеттерінің (онда әрбір қала мемлекет болып есептелетін) саяси жүйесін зерттеді. Дегенмен, ұлы ғалым саясаттанудың пәнін қазіргі біздің - түсінігіміздей басын ашып бере алмады. Ол саясаттың негізі адамның өзімшіл, хайуандық табиғатында жатыр деп ұқты. Жеке адам көзсіз құмарлыққа берілгіш келеді. Сондықтан оның соқыр сезімін тежеп, жалпыға ортақ игілікке, әділеттілікке жетуді жеңілдету, адамның адамгершілік қасиетін арттыру үшін саясат жүргізу керек деп түсінді. Сонымең қатар ол саясаттану мәселелерін, фәлсафа (философия) мәселелерімен бірге қарады.
Платон Аристотель
Орта ғасырда саясаттың діни-этикалық түрі қалыптасады. Оның негізін салушы Фома Аквинский саяси билікті құдай орнатады, бірақ мемлекет басшылары кұдайдың калауына қарсы шықса, халықтың оларды құлатуына болады деген байлам айтты.
Орта ғасырда саясаттың діни-этикалық түрі қалыптасады. Оның негізін салушы Фома Аквинский саяси билікті құдай орнатады, бірақ мемлекет басшылары кұдайдың калауына қарсы шықса, халықтың оларды құлатуына болады деген байлам айтты.
Саясатты қазіргідей түсінуге мол үлес қосқан Италияның XVI ғасырда өмір сүрген ойшылы Никколо Макиавелли болды. Ол саясатты теологиялық (құдайшылдық) түсіндіруден саяси ойды қоғамдағы табиғи өмірден туған мәселелерді шешуге бейімдеді. Саяси зерттеулердің өзегі етіп мемлекеттік билікті қойды және оны қалай қолға түйрудің, пайдаланудың неше түрлі әдіс-тәсілдерін керсетті. Соның арқасында саясаттануды біздің казіргідей түсінуімізге жол ашылды.
Феодализмнің ыдырап, капиталистік қатынастардың қалыптасу қоғамды демократияландырып, жалпыға бірдей сайлау құқығын кіргізуге; көпшілік саяси партиялар мен қазыналардың кеңінен қанат жаюына, акпарат кұралдарының өрістеуіне, ауқымы кеңейді, саясаттың қызметтері мен міндеттері күрделігіне түсті. Сондықтан саяси құбылыстар мен процестерді арнайы зерттеуге, саясаттану теорияларын жасауға тура келді. Бұл ретте ағылшын ғалымдары Дж. Локк, Т. Гоббс, француз ағартушылары Ш.Л.Монтескье, Ж.Ж. Руссо, американдық теоретиктер Т. Джефферсон, Т. Пейн, немістің атақты философтары И. Кант, Гегель сынды көрнекті ғалымдардың еңбегі сіңді.


title: Саясаттану политология – гректің «politike» және «logos» - бет 3

text:
Саясаттану XIX ғасырдың екінші жартысында өз алдына жеке пән ретінде калыптасты. Оған бұл кезде бихевиористік, тәжірибелік (эмпирикалық) әдістердің кеңінен пайдаланыла бастауы зор ықпалын тигізді 1857 жылы АҚШ-тың Колумбия колледжінде (кейін Колумбия университетіне айналды) профессор Фрэнсис Либер "Тарих және саяси ғылым" деген кафедра ашты. Соның негізінде онда 1880 жылы саяси ғылымның жоғары мектебі құрылды. АҚШ-тағы сияқты 1872 жылы Францияда мемлекеттік аппаратқа арнайы қызметкерлер дайындайтын саяси ғылымдар мектебі жұмыс істей бастады. 1889 жылы Американың Саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясы, 1903 жылы Америкалық саяси ғылымдар ассоциациясы құрылды.
Саясаттану XIX ғасырдың екінші жартысында өз алдына жеке пән ретінде калыптасты. Оған бұл кезде бихевиористік, тәжірибелік (эмпирикалық) әдістердің кеңінен пайдаланыла бастауы зор ықпалын тигізді 1857 жылы АҚШ-тың Колумбия колледжінде (кейін Колумбия университетіне айналды) профессор Фрэнсис Либер "Тарих және саяси ғылым" деген кафедра ашты. Соның негізінде онда 1880 жылы саяси ғылымның жоғары мектебі құрылды. АҚШ-тағы сияқты 1872 жылы Францияда мемлекеттік аппаратқа арнайы қызметкерлер дайындайтын саяси ғылымдар мектебі жұмыс істей бастады. 1889 жылы Американың Саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясы, 1903 жылы Америкалық саяси ғылымдар ассоциациясы құрылды.
Дәл осы жылдары АҚШ – тағы және басқа елдердегі саясат мәселелері бойынша әдебиеттердің орасан зор толқыны жарық көрді. 1949 жылы ЮНЕСКО– ның құрамында Бүкіләлемдік саяси ғылымдардың ассоцияциясы құрылып, оның жыл сайынғы өтетін конференциялары саясаттану ғылымының өркендеуіне іргелі үлес қосты
1949 жылы Францияда Ұлттық әкімшілік мектеп пен Париж университетінің жанынан Саяси зерттеулер институты, Саяси ғылымдардың Ұлттық қоры және Француз саяси ғылымдар ассоцияциясы құрылды.
1951 жылы “Француз саяси ғылымдар журналы” жарық көре бастады.
1956 жылдан бастап Францияда үкіметтің шешімі бойынша елдің университеттерінде “Конституциялық құқық және саяси институттар” курсы оқытыла бастады. Француз ғалымдарының саясаттану ғылымының дамуына қосқан үлесі айрықша зор. Әсіресе М.Дюверже, Б. де Жувенель, Ж.Бюрдо, Ж. Ведел, М.Прело, П. Фавралардың еңбегі саясаттану ғылымында өзіндік із қалдырды.
ХХ ғасырдың екінші жартысында саясаттану ғылымының дамуына ағылшын мектебінің өкілдері де өз үлестерін қосты деп атап өтуге болады. 1950 жылы Г. Ласк, Д. Брогэн, Ч.Уильсон, М.Окшоуттың ұсынысымен Бірлескен Корольдіктің саяси зерттеулер ассоцияциясы (БКСЗА) құрылды. Осы жылдан бастап Ассоцияция “Саяси зерттеулер” атты журнал шығара бастады және осы ұйым елдің 40 - тан астам университеттерінде саяси зерттеулер мен дәрістерді әлі күнге жемісті жүргізіп келеді. Бүгінгі таңда жоғарыдағы жураналдан басқа, әлем мойындаған “Британ саяси ғылым журналы”, “Үкімет және оппозиция”, “Саяси тоқсандық ” және т.б. журналдар шығарып отыр.


ХХ ғасырдың екінші жартысында саясаттану ғылымының басты теориялары, концепциялары, идеялары қайта жаңғырып, жаңаша серпінмен дамыды. Бұл теориялар қатарында мына төмендегі теорияларды атап өту қажет
ХХ ғасырдың екінші жартысында саясаттану ғылымының басты теориялары, концепциялары, идеялары қайта жаңғырып, жаңаша серпінмен дамыды. Бұл теориялар қатарында мына төмендегі теорияларды атап өту қажет секілді:
Топтар және мүдделі топтар теориясы мен саяси күштердің тепе – теңдігі теориясы (Д.Трумен, Д.Истон, Р.Тейлор және т.б.);
Демократия теориясы (Р.Даль, Дж. Сартори және т.б.);
Элита және элитизм теориясы (Г.Ласуэлл, Р.Милсс, және т.б.);
Билік, бақылау және ықпал теориясы (Дж.Кетлин, Ч.Мерриам, Г.Моргентау және т.б.);
Қазіргі заманғы саяси жүйелер теориясы (Д.Истон, К.Фридрих, К.Дойч, Г.Шильс, Р.Арон және т.б.);
Партиялық –саяси жүйелер теориясы (М.Дюверже,У.Д.Бернхэм, Дж.Санквист,К.Байме, және т.б.);
Саясилық әлемін құрылымдық – функционалдық талдау теориясы (Т.Парсонс, Ч.Бернард, Р.Мертон және т.б.);
Саясаттағы дау – жанжалдар мен ымырашылдық (конфликт және консенсус) теориясы (Р. Дарендорф, С.М.Липсет, Л. Каузер және т.б.).
Бүгінгі таңда әлем елдерінің барлық жоғары оқу орындарында саясаттану жеке пән ретінде барлық факультеттерде міндетті түрде оқытылады, әлемнін ең ірі университеттері оған мамандар дайындайды. Мысалы, АҚШ-та саясаттанудың мамандандырылған 26 саласы бойынша білім береді. Шетелдерде, әсіресе, бұл ғылымның қолданбалы түрі кең өріс алған. Оны бітірген маман саясатшылар маңызды саяси шешімдердің жобаларын сараптауға, партиялар немесе басқа бірлестіктердің сайлау алдындағы бағдарламаларын талдауға, үкіметтік дағдарыстар мен халықаралық қатынастардағы шиеленіс жағдайларының себебін ашуға кеңінен пайдаланады.
Бүгінгі таңда әлем елдерінің барлық жоғары оқу орындарында саясаттану жеке пән ретінде барлық факультеттерде міндетті түрде оқытылады, әлемнін ең ірі университеттері оған мамандар дайындайды. Мысалы, АҚШ-та саясаттанудың мамандандырылған 26 саласы бойынша білім береді. Шетелдерде, әсіресе, бұл ғылымның қолданбалы түрі кең өріс алған. Оны бітірген маман саясатшылар маңызды саяси шешімдердің жобаларын сараптауға, партиялар немесе басқа бірлестіктердің сайлау алдындағы бағдарламаларын талдауға, үкіметтік дағдарыстар мен халықаралық қатынастардағы шиеленіс жағдайларының себебін ашуға кеңінен пайдаланады.


Бұрынғы Кеңес елінде бұл ғылымды партияға, халыққа қарсы, буржуазиялық ғылым деп айдар тағып, оқытлаған болатын. Себебі, Кеңес өкіметі, шын мәнінде, саяси сауалы адамдарды даярлауға мүдделі болмады
Бұрынғы Кеңес елінде бұл ғылымды партияға, халыққа қарсы, буржуазиялық ғылым деп айдар тағып, оқытлаған болатын. Себебі, Кеңес өкіметі, шын мәнінде, саяси сауалы адамдарды даярлауға мүдделі болмады.
Әрине КСРОда Саясат мәселелері қаралып, зерттеліп жатты. Алайда, олар ғылыми коммунизм, тарихи материализм, Коммунистік партия тарихы сияқты коммунистік идеологияға негізделген пәндердін шеңберінен шықпайтын және ең алдымен қандай әлеуметтік-саяси процестер социализм мен коммунизмі әкелуі мүмкін, соның жолдарын іздейтін.
Саясаттануға деген көзқарас 20 ғасырдың 80 жылдарында бұрынғы Кеңес Одағындағы түбегейлі реформаларға қоғамнын демократиялануына, тоталитарлық жүйенің күйреуіне байланысты өзгерді. 1989 жылдан Жоғары Аттестациялау Комиссиясында саясаттанудан эксперттік кеңес жұмыс істей
бастады. 1989-І990 оқу жылдарында Балтық бойы елдеріңде, 1990 жылдан бастап ТМД-ның басқа елдерінде саясаттану оқытыла бастады.
Саясаттану – саяси өмір тәжірибесін, объективті саяси шындықты, субъективті саяси іс-әрекетті, саяси ойлау тәсілдерін және саяси процестерді теориялық тұрғыдан жүйелеуді қамтитын сан қырлы ғылым. Яғни, саясаттану – қоғамның саяси өмірін, саяси процестерді, ондағы таптардың, топтардың, ұйымдардың өкімет билігіне қатынасын және осыған байланысты өзара қарым-қатынасын зерттейді.
Саясаттанудың функциялары.
Гносеологиялық (танымдық) - саяси өмірді шынайы бейнелеу, оның объективті байланыстары мен заңдылықтарын ашып көрсету;
Аксеологиялық (баға беру) – саяси құбылыстарға талдау жасап, бағалай білу;
Саяси әлеуметтендіру - азаматтық қасиеттерді, демократиялық саяси мәдениетті қалыптастыру;
Реттеушілік басқару – саяси дамудың үрдiс, бағдарын бақылай отырып, қоғамдық оқиғаларды тиiмдi басқару үшiн нақты мағлұматтар беру;
Жетілдіру - саяси өмiрдi ұтымды түрде жаңғыртуға бағыт сiлтеу;
Болжау – озық саяси өзгерiстер жасауға бағытталған ғылыми негiзделген алдыңғы қатарлы ұсыныстар.
Саясаттанудың санаттары (категориялары).
Саясаттанудың категорияларына саяси құбылыстар мен процестердiң мәнiн бiлдiретiн ғылыми терминдер жүйесi жатады. Олар қатарында көп қолданылатын терминдерге төмендегi категорияларды жатқызуға болады: «саясат», «саяси билiк», «саяси жүйе», «саяси тәртiп», «саяси партия», «саяси мәдениет», «саяси әлеуметтену», «саяси өмiр», «саяси қатынастар», «қоғамдық ұйымдар», «мемлекет», «демократия», «егемендiк», «құқықтық мемлекет», «азаматтық қоғам», «iшкi саясат», «сыртқы саясат» және т.б.


title: Бұрынғы Кеңес елінде бұл ғылымды партияға, халыққа қарсы, буржуазиялық ғылым деп айдар тағып, оқытлаған болатын. Себебі, Кеңес өкіметі, шын мәнінде, саяси сауалы адамдарды даярлауға мүдделі болмады


title: Саясаттану политология – гректің «politike» және «logos» - бет 6

text:
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Әлемдік саясаттану антологиясы (10 томдық) . Алматы: Қазақстан (мәдени мұра) , 2007 – 544б.
2. Әбсаттаров, Р.Б. Саясаттану негіздері. Екі томдық [Электронный ресурс]. Т. 1: оқу құралы / Р.Б. Әбсаттаров; ҚР Білім және ғылым министрлігі- Алматы: Қарасай, 2012.- 424 б.
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-politologiya--grekti-politike-jene-logos.html?page=6#Саясатану_ғылымы_қоғамды_демократияландыруға,_Қазақстан_мемлекеттілігінің_нығайуына_қызмет_етеді.


title: Саясаттану политология – гректің «politike» және «logos»

text:
№1 Саяси ғылымның қалыптасуы мен дамуының негізгі кезеңдері
Дәріс жоспары:
1.Антикалық кезең мен орта ғасыр дәуірдегі саяси білім.
2. Саясаттану ғылымының дамуы.
3. ХХ ғасырдағы негізгі теориялар мен тұжырымдамалар.
Саясаттану - политология – гректің «POLITIKE» және «LOGOS» деген сөздерінен құралған . «POLITIKE» мемлекетті, қоғамды басқару өнері, ал «LOGOS» білім, ілім деген мағынаны білдіреді. Яғни саясаттану ғылымының зерттеу объектісі – саясат, саяси өмір, қоғамның саяси саласы.
Басқа қоғамдық ғылымдардың ішінде саясаттанудың орны ерекше. Себебі, адамзат тарихында саясат негізгі рөл аткарды. Оның дұрыс-бұрыстығы, сайып келгенде, адамдардын, халықтардың тағдырымен тығыз байланысты. Мысалы, мемлекет агрессиялық, яғни басқыншылық соғыс саясатын жүргізсе, оның салдары бірнеше жылдарға созылатын қайғы-қасіретке соқтыратыны даусыз. Керісінше, мемлекет ғылыми дәлелденген тиімді бейбіт саясат жүргізсе, еліне қолайлы, халқына жайлы болары да белгілі.
Адамзат саясаттың сиқырлы сырын, құбылмалы кұбылысын өте ерте заманнан түсініп-білгісі келді. Ежелгі Шығыс, антикалық дәуірдін ойшылдары мемлекеттің, саяси биліктің мән-мағынасы неде және кімге қызмет етеді, қоғамдық құрылыстық қандай түрлері бар және олардың ең жақсысы, халыққа ең қолайлысы қайсысы деген сияқты сауалдарға жауап іздеген. Бірақ ол кездегі пайымдаулар негізінен діни-мифологиялық сарында болатын. Себебі, ертедегі адамдар жер бетіндегі өмірге құдайдың құдіретінен туған жалпы әлемдік космостық тәртіптің ажырамас бөлігі ретінде қарадық. Мысалы, Мысырда (Египетте), Вавилонда (қазіргі Ирак), Үндістанда, сол кездегі мифтарға сүйенсек, басқарушының билік көзі құдайда және ол жер бетіндегі істерді реттеп, отырады. Көне Кытай мифы бойынша билік құдайдың құдіретімен жүргізіледі де, ал іске асырушы онымем байланысты император болып есептелген.
Кейінірек адамзаттың іс-тәжірибесінің, ақыл-ойының, мәдениетінің дамуына байланысты саясаттың ұғымдары, түсініктері, тұжырымдамалары пайда бола бастады Біздің з.б. бірінші мыңжылдықтың ортасында саясаты діни-мифологиялық танудың орнына философиялық-этикалық түсіну түрі келеді. Мұнда аса зор еңбек еткендер — Конфуций, Платон, Аристотель сияқты ғұлама ғалымдар. Бұл ойшылдар саясатты теориялық тұрғыдан зерттеп, оны этикамен тығыз байланыста қарады. Олар саясатты адамдардың мақсат-мүддесіне сай келуге, адамгершілікке негізделуге тиіс деп ұқты.


title: 7 - Саясаттану. Пс 137ЖМ

text:
6
7
Саясатты қазіргідей түсінуге мол үлес қосқан Италияның XVI
ғасырда өмір сүрген ойшылы Никколо Макиавелли болды. Ол
саясатты теологиялық (құдайшылдық) түсіндіруден арылтып, саяси
ойды қоғамдағы табиғи өмірден туған меселелерді шешуге
бейімдеді.
Билікті мемлекетке беріп, пайдаланудың неше түрлі əдіс-тəсілдерін
көрсетті.
Феодализмнің ыдырап, капиталистік қатынастардың қалыптасуы
қоғамды демократияландырып, жалпыға бірдей сайлау құқығын
кіргізуге, көпшілік саяси партиялар мен қазыналардың кеңінен қанат
жаюына, ақпарат құралдарының өрістеуіне мүмкіндік берді.
Халықаралық, мемлекетаралық қатынастардың ауқымы кеңейіп,
саясаттың қызметтері мен міндеттері күрделенді. Осыған орай
саясаттану теориялары жасалды.
(Дж. Локк, Ш.Л. Монтескье, Ж. Ж. Руссо, Т. Джефферсон, Т. Пейн,
И. Кант, Гегель кеп енбек сінірді.)
8
Саясаттану XIX ғасырдың екінші жартысында өз алдына
жеке пəн ретінде калыптасты.
1857 жылы АҚШ-тың Колумбия колледжінде (кейін
Колумбия университетіне айналды) профессор Фрэнсис
Либер "Тарих жəне саяси ғылым" деген кафедра ашты.
Соның негізінде онда 1880 жылы саяси ғылымның жоғары
мектебі құрылды.
1889 жылы Американың Саяси жəне əлеуметтік ғылымдар
академиясы, 1903 жылы Америкалық саяси ғылымдар
ассоциациясы құрылды.
XX ғасырдың басында саясаттану бөлек академиялық пəн
ретінде толық бөлініп шықты. Бұл ғылымның халықаралық
мəртебе алып, толыққанды қалыптасуына ЮНЕСКО-ның
басшылығымен 1949 жылы құрылған саяси ғылымдардың
халықаралық ассоциациясы зор рөл атқарды.
9
Бұрынғы Кеңес елінде бұл ғылымды партияға, халыққа қарсы, буржуазиялық
ғылым деп айдар тағып, оқытпаған болатын. Себебі, Кеңес үкіметі, шың
мəнінде, саяси сауатты адамдарды даярлауға мүдделі болмады. Ондай
жағдайда тоталитарлық жүйе 70 жылдан артық дəуренін құра алмаған да болар
еді. Бірақ саясат мəселелері қаралды, ғылыми коммунизм, тарихи
материализм, Коммунистік партия тарихы сияқты коммунистік идеологияға
негізделген пəндер еді.
Саясаттануға деген көзқарас 80 жылдардың екінші жартысында бұрыңғы
Кеңес Одағындағы түбегейлі реформаларға, қоғамның демократиялануына,
тоталитарлық жүйенің күйреуіне байланысты өзгерді
1989 жылдан Жоғары аттестациялау комиссиясында саясаттанудан эксперттік
кеңес жұмыс істей бастады. 1990 Жылы КСРО-ның ғылым жəне техника
бойынша мемлекеттік
комитеті "Саяси ғылымдар" деген атпен саяси ғылым қызметкерлерінің тізімін
ресми түрде бекітті. 1989-1990 оқу жылдарында Балтық бойы елдерінде, 1990
жылдан бастап ТМД-ның басқа елдерінде саясаттану оқытыла бастады. Қазір
Қазақстанның барлық жоғары оқу орындарында бұл ғылым жеке пəн ретінде
өтілуде.
|


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-ps-137jm.html?page=3#Əр_бір_дербес_ғылымды_зерттейтін_əдіс,_құралдары_болады._Саясаттану_ғылымының_өз_ерекшелігіне_сай_əдістер_бар_13__•

title: Саясаттану ғылым ретінде - Саясаттану. Пс 137ЖМ

text:
Саясаттану ғылым ретінде
басталуы
ХХ г. 50 жж. саясаттану дербес
ғылым саласы жəне оқу пəні ретінде
қалыптасты. 1948 ж. ЮНЕСКО
бастауымен Саяси ғылымның
халықаралық бірлестігі құрылды.
10
“
Саясаттану - (грек, politike -
мемлекетті басқару өнері, logos -
сөз, түсінік, ілім] - саясат, саяси
үрдіс, саяси билік туралы ғылым.
11
11
Бұрынғыда “Саясат” сөзін, оның қызметін, кімге қызмет
ететінін қалай түсінген?
12
Көне Қытай
“Император құдаймен
байланысушы”
Император елді
басқарсын деп құдай
таңдаған.
Ежелгі Мысыр
“ Құдай реттейді”
Адамзат
қоғамындағы
құбылыстардың
бəрін басқарушы
тек құдай.
Əр бір дербес ғылымды зерттейтін əдіс, құралдары болады.
Саясаттану ғылымының өз ерекшелігіне сай əдістер бар
13
•
əлеуметтанулық
● тарихи зерттеу
● салыстырмалы талдау
● құрылымдық-функционалды
● бихевиористік
● жүйелік
.
● диалектикалық -матералистік
Қай ғылым болмасын белгілі бір қызметтерді атқарады.
Саясаттанудыңда ондай қызметтері бар.
•Танымдық қызмет
Саяси білім қоғамдағы
оқиғаларды танып-білуге,
олардын саяси мəнін
түсінуге жəне болашақты
болжауға мүмкіндік
береді.
•Бағалау қызметі
Ол саяси кұрылысқа,
институттарға, іс-
əрекеттерге жəне
оқиғаларға саяси баға
береді.
•Саяси əлеуметтену қызметі
Ол азаматтықты, халықтын
демократиялық саяси
мəдениеттілігін
қалыптастырады.
14
Саясаттанудың негізгі парадигмалары
15
Саясаттануда парадигма деп – саяси
өмірді бейнелеуде білімді
ұйымдастырудың сынын білдіретін,
əлеуметтік құбылыстардың бір тобын
теориялық пайымдау үлгісі деп
мойындаған негізгі тұғырнама желісін
айтады.
«Парадигма» ұғымын 20 жж.
ғылыми айналымға енгізген
американ философы жəне қоғам
тарихын зерттушісі Томас Кун.
●
Теологиялық парадигма (тео - құдай, логос - ілім) саясатты, билікті
құдайдың құдыретімен түсіндіреді, яғни адамға саясат əлемін, саяси
қатынастарды түсіндіретін діни пайымдарды Құдай берген деп
қабылданады
.
●Натуралистік парадигма саясатты əлеуметтік сипаты
жоқ табиғи себептермен, атап айтқанда , географиялық
ортамен, биологиялық жəне психофизиологиялық
ерекшеліктерімен түсіндіреді.
SWOT ANALYSIS
17
● Тиімді (рационалды) сыни парадигма саясаттың
табиғатын оның өз ішіндегі себептермен ,
қасиеттермен, элементтермен түсіндіреді.
● Əлеуметтік парадигма саясаттың табиғаты мен пайда
болуын əлеуметтік факторлар арқылы түсіндіреді.
Қолданылған əдебиет
18
● «Саясаттану» Д.Жамбылов
● «Саясаттану негіздері» Р. Əбсаттаров
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-ps-137jm.html?page=3#•Бағалау_қызметі_Ол_саяси_кұрылысқа,_институттарға,_іс-_əрекеттерге_жəне_оқиғаларға_саяси_баға_береді._•Саяси_əлеуметтену_қызметі


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-ps-137jm.html?page=3#●_диалектикалық_-матералистік__Қай_ғылым_болмасын_белгілі_бір_қызметтерді_атқарады.


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-ps-137jm.html?page=3#«Парадигма»_ұғымын_20_жж._ғылыми_айналымға_енгізген_американ_философы_жəне_қоғам_тарихын_зерттушісі_Томас_Кун


url: http://emirsaba.org/sayasattanu-ps-137jm.html?page=3#Теологиялық_парадигма_(тео_-_құдай,_логос_-_ілім)_саясатты,_билікті_құдайдың_құдыретімен_түсіндіреді,_яғни_адамға_саясат_əлемін,_саяси


title: Саясаттану. Пс 137ЖМ

text:
“Саясаттану ғылым
жəне оқу пəні ретінде”
137-ЖМ
Жоспар
● Саяси ғылымның пайда болуы жəне
қалыптасуы.
● Саясаттану пəні,ұғымдары.
● Саясаттану пəнінің əдіс-тəсілдері мен
қызметтері.
● Саясаттанудың негізгі парадигмалары.
● Пайдаланылған əдебиеттер.
2
Саяси ғылымның пайда болуы және
қалыптасуы
Ең алғаш саясат ғылымын зерттеу сонау ежелгі дəуірден басталған. Ал тоериялық жағынан зерттеу
бірінші мың жылдықтың орта кезінен басталған. Осы уақытта саяси ұғымдар пайда болған. Олар
философиялық нысанда болған. Бұл Конфуций, Платон, Аристотель еңбектерімен байланысты.
Олардың ойынша «саяси ғылым халықты əдемі де жақсы өмір сүруге үйретеді», — деп түсіндірген.
Саясаттану сөзі (политология) гректің «политика» жəне «логос» деген сөздерінен шыққан, яғни
«саясат туралы ғылым» деген мағынаны білдіреді.
Біздің заманымыздан бұрынғы мыңжылдықтың ортасында саясатты діни – мифологиялық танудың
орнына философиялық – этикалық түсіну белең алды. Бұл уақыттың ойшылдары – Платон,
Конфуций, Аристотель. Бұл ойшылдар саясатты теориялық тұрғыдан зерттеп, оны этикамен тығыз
байланыста қарады. Олар саясатты адамдардың мақсат – мүддесіне сай келуі, адамгершілікке
негізделуі тиіс деп ұқты.
3
Ежелгі Қытай ойшылы Конфуций (б. з. д. 551 -479 ж. ж. ) өзінің
саяси доктринасын моралды максималдарға негіздендірді, үлгілі
адам концепциясын жасады. Конфуций бойынша, ондай адам
адмгершілікті (жень), адал, таза ниетті болуы керек. Ойшыл
идеяларын жанұя, қоғамға, мемлекет ұйымдастыруға
байланыстырған. Конфуций ел басқарудың «адамгершілікті
басқару» принципін ұсынды. Басшы адам негізгі шешім
қабылдауда тұрақты жəне адал болып өз халқының жағдайын
ойлап түру керек деген. Дана адам-басқарушы жақсы біледі –
адамның бəрі абырой мен байлаққа үмытылады, ал кедейлік пен
беделсіздіктен қашады. Жалпы айтқанда, Конфуций үшін
əлеуметтік дифференциацияны жақтау жəне қоғам мүшелері
арасында міндеттерді иерархиялық бөлу сипаттамалы.
4
Платон бойынша, ең дұрыс идеалды мемлекетті іріктелген, асыл тұқымның адамдары
басқарады, басшысы бір болса – монархия, ал ақ сүйекті басшылары бірнеше болса –
аристократия болады. Платон аристократиялық басқаруды идеалды деп белгілейді
жəне оған керісінше нашар мемлекеттті басқару түрлерін көрсетеді. Егер елде
осындай иерархиялық бағыну жойылса, жер мен ұйлер жеке меншікке айналса, құлдар
еркін адам қатарына қосылса, таза асыл тұқымды ақ сүйекті адамдар шекке
шығарылып, атаққұмарлық адамдардың билігі - тимократия орнайды. Бұл мемлекеттің
адамдары басшылыққа дана, ақылды адамды жолатпайды, жəне байлық біршама
адамның қолында ғана болғандықтан олигархия – азғантай бай адамдардың билігі
орнайды. Сонымен, кедейлік көбееді, бай адамдарға жек көрушілік белгілі бір
уақыттан кейін міндет түрде төнкеріске келтіреді, ал осының нəтижесінде халық
билігі – демократия пайда болады. Сондықтан, тирания – басшылықтың ең нашар
түрі. Платон айтқан: «Заңға бағынбайтын мемлекет тез қирайды, ал егер де басшы –
заң болса мемлекет өрлейді, елі Құдайлардың ризалығында болады» .
5
Аристотель(б. з. д. 384 -322) мемлекет деген де оны
Полис – ежелгі грек еліндегі қоғам мен мемлкеттің
саяси экономикалық ұйымы, қала, мемлекетті айтады.
Негізгі саяси еңбектері - «Саясат» , «Афиналық
полития» , «Этика» , «Риторика» . Аристотель
бойынша, биліктің дұрыс түрі – монархия,
аристократия, политияны жатқызады. Ал бұрыс түріне
– тирания, олигархия мен демократияны. Аристотель
бойынша, демократия белгілі бір уақыттан кейін
охлократияға – қара тобыр адамдардың билігіне
айналады. Жалпы айтқанда, ойшыл демократияның
барлық түріне қарсы болған. Аристотель: «адам – саяси
жануар» деген.
Достарыңызбен бөлісу: |


Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде
Жоспар:
1. Саясаттанудың зерттеу объектісі және пәні
2. Саясаттанудың құрылымы мен әдістері
.
Авторы:
Саясаттану және әлеуметтану кафедрасының доценті Ғ.Ә.Жұмасұлтанова
Саясаттану – саясат туралы, саясаттың адам және қоғам арасындағы қарым-қатынастары туралы жинақталған ғылым.
Саясаттану – саясат туралы, саясаттың адам және қоғам арасындағы қарым-қатынастары туралы жинақталған ғылым.
20 ғ. саясаттанушылар, жүйелік, салыстырмалық, және құрылымдық-функционалдық талдауға сүйенеді.
Неғұрлым жиі қарастырылатын келесі мәселелер: саясат жүйе ретінде, саяси қатысу, саяси әлеуметтену, саяси модернизация және т.б.
Әртүрлі саяси жүйелерді салыстырмалы талдау және теориялық талдау кең ауқымға ие болып, осындай зерттеулер аясында саясаттың антропологиялық, элитологиялық психологиялық өлшемдері ерекше маңызға ие болды.
1949 жылы саяси ғылымдар ассоциациясы құрылып, саясаттану жоғары қарқынмен дами бастады.
САЯСИ ҒЫЛЫМНЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ Хаммурапи Конфуций, Шан-Ян.
Солон,
Перикл, Платон,
Аристотель Цицерон
А.Блажен-ный
Ф.Аквинский
М.Падуанский
Н.Макиа-велли
М. Лютер, Т.Мор, Т.Гоббс
Негізгі кезендер Басты ойшылдар Саяси ойлар мен ілімдердің ерекшеліктері және сипаттары Ежелгі Шығыс елдерінің саяси ойлары
(Мысыр, Үндістан, Қытай, Вавилон)


url: http://emirsaba.org/sayasattanu--sayasat-turali-sayasatti-adam-jene-ofam-arasindaf.html#20_ғ._саясаттанушылар,_жүйелік,_салыстырмалық,_және_құрылымдық-функционалдық_талдауға_сүйенеді.

title: Саясаттану – саясат туралы, саясаттың адам және қоғам арасындағы қарым-қатынастары туралы жинақталған ғылым