title: Қысқаша жоспар - «Сауат ашу» пәні бойынша оқу жоспары

text:
Қысқаша жоспар
Бұл бөлімде «Әліппе кезеңі» жалғасады. Бөлім күнделікті өмір туралы ғылыми-көпшілік (көркемдік емес) мәтінді оқудан басталады. Онда
оқушылар оқып шыққанан кейін тақырып қойып, бірнеше сөйлем (баяндай әңгімесін) құрастырулары керек. «Менің отбасым» тақырыбында
бейкөркем мәтін жазудан басталады. Оқушылар сөйлемдер құрастырып жазады және тақырып қояды. Бөлім достық туралы әңгімелерді оқу,
жазумен жалғасады. Оқушыларға мәтінді оқу және сөйлемдер жазудағы жаңа дағдыларын дамытуға және қолдануға мүмкіндік туады.
Оқу
бағдарлама
сына
сілтеме
Оқу
мақсаттары
Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
Мұғалімге арналған ескертпелер
(оқыту әдістемесі бойынша)
Оқыту ресурстары
Дыбыс пен әріпті оқыту туралы 2-
бөлімдегі нұсқаулықты қараңыз.
Сабақ барысында:
2.9 Дыбыс пен әріпті тану және
ажырату
2.1 Оқу түрлерін қолдану
3.11 Пунктуациялық нормаларды сақтау
Ұсыныс: 3-бөлімде д, ы, м, қ, ұ, і
дыбыстары мен әріптерін өтуіңізге
болады.
Төменде берілген «Бағытталған жазу»
әдісінің нұсқауына қараңыз:
Бірігіп отырып жазған қарапайым
өлеңдер оқылады, ән болып айтылады, іс-
қимылмен билеп көрсетіледі.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
38
3.12 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
бөлімшелері оқу мақсаттарын жүйелі
қолдануды ұсынамыз.
«Бағытталған жазу» әдісін
пайдаланыңыз:
кіріспе (оқушыларға оқу мақсатын
түсіндіріңіз)
есте сақтау (жазылымға арналған
ойларды/идеяларды есте сақтау,
қайталау)
үлгі жасау/жобалау (мұғалім
сыныптағы оқушының қабілетін
ескеріп жазылым үлгісін береді)
қолдану/жазу (оқушы өз бетімен
жазады, символдар мен сызбалар
салады)
жұмысын қорғау (өз жазған
жұмыстарын сенімділікпен
сыныптастарына таныстырады)
қайта қарау/түзету (өзін-өзі және бірін-
бірі бағалайды)
«Бағытталған жазу» әдісі бойынша
жазылым кезеңінің мақсаттары мен
оқушылары дұрыс таңдалуы қажет.
Мақсат оқушылардың жазылымын
жақсартуда және өз бетімен жұмыс істеу
қабілетін арттыруға көмегін тигізетіндей
болуы керек. Оқушылардың жеке
жұмыстарына назар аударыңыз, мысалы:
материалды оқып білуде оқушының
дамуына ықпал ету үшін
тапсырмаларды кеңейту және
күрделендіру;
жазба жұмыстарын белсенді түрде
4-
нұсқа
Маусым
2016.
39
талқылауға талпындыру және
ынталандыру;
өз іс-әрекеттеріне, қабылдаған
шешімдеріне, берген жауаптарына
деген сенімділік қалыптастыру;
үйрену барысында бағалауға
мүмкіндік беру.
Мұғалім мүмкіндіктері бірдей топтарға
бағалау туралы ақпарат беруі керек. Әр
топтағы оқушылар саны да, сыныптағы
топ саны да әр түрлі болуы мүмкін.
«Бағытталған жазу» әдісі кезінде
бастысы, топтар оқушылардың
қажеттіліктерін ескеріп құрылуы және
басқаруға оңай болуы керек. Топта
оқушылар саны төрт –алты баладан
аспауы керек.
2.8
Мәтіндерге
салыстырма
лы талдау
жасау
2.4
Мәтіндегі
сөздердің
мағынасын
түсіну
1.2.8.1
мұғалімнің
көмегімен түрлі
жанрдағы
(ертегі, әңгіме,
өлең)
және
стильдегі
(көркем
және
бейкөркем)
мәтіндерді
салыстыру
1.2.4.1
мұғалімнің
Отбасы
деген
не
(бейкөркем
мәтіндерден ақпарат іздеу)
(МК,Ұ) Кітаптардың айырмашылығын
табу және салыстыру үшін мысал ретінде
шағын ертегі, өлеңдер, әңгіме берілген
кітаптарды көрсетіңіз. Қысқа үзінділер
оқып беріңіз. Қолданылған қарама-қарсы
мағыналы сөздер мысалдарын көрсетеді.
Оқушыларға сөздер айтып қарама-қарсы
мағыналы сөздерді тапқызады. Сөздерді
буынға бөлу, буын құраушы дауысты
дыбыстарды
сызбада
белгілеу
тапсырмасын бірге орындауға болады.
(МК, Т, Қ) Оқушыларға кітаптарды
Мұғалімдер осы тақырыпқа сай әңгімелер,
өлеңдер немесе санамақтар дайындап
айтуы қажет. Бірнеше рет бірге рет
қайталап, оқушыларды осы тапсырмаға
белсенді қатысуға шақырыңыз. Кітапты
оқудың алдында оның мұқабасына қарап,
басқа
кітаптармен
салыстырыңыз.
Олардың бір- бірінен ерекшеліктері неде?
Қалай
ажыратады?
Олардың
ұқсастықтары неде? Кітаптарды ашып
қараңыз.
Оқушылар
кітаптың
суреттерінен қандай айырмашылықты
Ақ мамам.wmv
Bakytgul Salykhova2 г.
назад 38 521 просмотр
"Ақ мамам" әні. Сөзі
4-
нұсқа
Маусым
2016.
40
1.9
Сөздерді,
дыбыстарды
орфоэпиялы
қ
нормаларға
сәйкес
дұрыс айту
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя
білу және
жауап бере
білу
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес,
көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату у
1.1.9.1
сөздегі
дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және
жіңішке
дауыстылар)
ажырату
және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың
мағына
ажыратушылық
қызметін түсіну
1.1. 9.3 сөздің
буыннан
тұратынын
түсіну және
сөздегі буын
санын анықтау
1.2.5.1
мәтін
иллюстрациясы
бойынша
беріңіз. Кітаптың мұқабасына, суретіне т.б
қарап ертегі, өлең, әңгімені ажыратуды
тапсырыңыз.
Кітаптарды
қалай
ажыратқандарын
және
қандай
айырмашылық көргендерін түсіндіруді
сұраңыз.
Дифференциация:
«Қолдану»
дағдысын қалыптастыруға
бағытталған тапсырмасы: оқушыларға
тыңдаған
мәтіні
бойынша
сұрақтар
құрастыру және жауап беру .
«Түсіну»
дағдысын
қалыптастыруға
бағытталған тапсырма: сурет бойынша
сұрақтар құрастыру.
(Т) « Бағытталған оқу» әдісінің ретін
пайдаланып, әңгімелерді топта бірігіп
оқыңыздар:
кітапқа кіріспе
тексеру стратегиясы
өз бетінше (буын және сөздерді) оқу
мәтінге қайтып оралу және сұраққа
жауап беру.
Оқушылар сұрақтарға жауап беруі үшін
суреттерді пайдаланып қолдау көрсетіңіз.
байқайды.
Ыңғайлы орындықтары бар кітап оқуға
арналған бұрышын ұйымдастырыңыз.
Оқушыларға үзіліс кезінде сол жерден
кітап алып оқуына рұқсат етіңіз.
Сабақта
оқылым
дағдыларын
қалыптастыру үшін бұрын меңгерген
дыбыстар
мен
әріптерге
назар
аударыңыз.
Сол
кезде
оқушылар
меңгерген
дыбыстық
дағдыларын
қолдана алады. Кітаптардың мазмұны,
суреттері болуы керек. Белгілі бір затты
анықтауға арналған сұрақтар тізімін
дайындаңыз. Мысалы: мына отбасында
неше ұл, неше қыз бар? Бұл отбасы қайда
тұрады? Сұрақтарға жауап беру үшін
кітаптың мазмұнын қалай қолдану
керектігін көрсетіңіз.
Оқушыларды оқылым қабілеттері қарай
топтастырыңыз. Жаңа оқып үйреніп келе
жатқан оқушылар үшін күрделі кітапты
пайдаланбаңыз. Алдыңғы сабақтарда
пайдаланған сұрақтар мен көмекші
сөздерді пайдаланыңыз. «Бағытталған
оқу» әдісі бойынша ақпаратты 2-бөлімнен
қараңыз. Жауаптарды тез табу үшін
кітаптың мазмұнын қолдануға
ынталандырыңыз.
Ф.Оңғарсынованікі
Әні Айжігіт Асановтікі.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
41
сұрақтар
қоя
білу
немесе
оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа
жауап
беру
(мұғалім
көмегімен)
1.8 Берілген
тақырып
бойынша
әңгіме
құрып айту
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя
білу және
жауап бере
білу
3.5 Мәтінді
түрлі
формада
ұсыну
1.1.8.1 берілген
сюжетті сурет
бойынша шағын
әңгіме құрап
айту
1.2.5.1 мәтін
иллюстрациясы
бойынша
сұрақтар қоя
білу немесе
оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа жауап
беру (мұғалім
көмегімен)
1.3. 5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті сөздер,
Менің отбасымның бір күні (отбасы
және күнделікті өмір туралы жазу)
(Т) Оқушылардан сыныпқа суреттер мен
фотоларды көрсетуін сұраңыз. Әрбір сурет
бойынша олар бірнеше сөйлем құрап
айтуға талпынуы тиіс. Мысалы: Бұл менің
әпкем. Ол мектепке бара жатыр.
Сыныптағы оқушылар көбірек мәлімет алу
үшін сұрақ қояды. Мысалы: Оның аты
кім? Сөздерді, суреттерді, символдар мен
сызбаларды қолдана отырып, бұл
сөйлемдердің қалай жазылатынын тақтаға
жазып көрсетіңіз. Сөздерді жазған кезде
жазу емлесі бойынша жұмыс жүргізіңіз,
сөйлемнің құрылымына назар аударыңыз.
Күрделітапсырма: ауызекі тілде құрмалас
сөйлемді қолдану үлгісін көрсетіңіз.
Мысалы: Әпкем күнде мектепке, ал анам
жұмысқа барады. Сөйлемнің сызбасын
салыңыз..
Білу деңгейінде тапсырма: сөз немесе сөз
тіркесін жазу. Мысалы: Менің әпкем.
«Менің отбасымның бір күні» кітабын
Оқушыларға отбасының күнделікті өмірі
туралы фотоларын алып келуді немесе
суретін салуды тапсырыңыз. Мысалы:
таңертең ұйқыдан ояну, таңғы ас ішу,
мектепке жиналу т.б. Жалпы алғанда
әрбір оқушы 3-5 фото/сурет әкелуі тиіс.
Оқушыларды
қабілеттеріне
қарай
топтарға біріктіріңіз.
Әрбір оқушы сөйлемдерін осы шақта
құрады және бір-біріне айтқандарының
дұрыстығын тексеру үшін сұрақтар қояды.
Мысалы: Бұл аяқталған сөйлем бе?
Мағынасы бар ма? Кейбір сөйлемді
қайталатып, құрамындағы сөз санын
санату.
Оқушылар жай сөйлемдерді құрастыруды
меңгеріп алған жағдайда, «Оза оқыту»
әдісін басшылыққа алып, құрмалас сөйлем
құрастыру
жолдарын
практикалық
көрсетіп,
сөйлеу
дағдыларын
4-
нұсқа
Маусым
2016.
42
1.9
Сөздерді,
дыбыстарды
орфоэпиялы
қ
нормаларға
сәйкес
дұрыс айту
сызбалар,
суреттер,
белгілермен
толықтырып
жай
сөйлемдер/мәтін
құрастырады
және жазады
1.1.9.1
сөздегі
дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және
жіңішке
дауыстылар)
ажырату
және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың
мағына
ажыратушылық
қызметін түсіну
1.1.9.3 Сөздің
буыннан
тұратынын
түсіну және
сөздегі буын
санын анықтау
құрастыру үшін оқушылардан әрбір
фотоның жанына өз сөйлемдерін жазуын
және
ондағы
суреттерді
күнделікті
орындалу реті бойынша орналастыруын
сұраңыз. Сөйлем сызбасында кездесетін
таныс сөздерді жазып көрсетуіне болады.
(Т) Оқушылардың жиі кездесетін сөздерді
табуына және дыбысқа сай дұрыс
әріптерді таңдап жазуына көмектесу үшін
«Бірлесіп жазу» әдісін қолданыңыз.
Оқушымен бірге сөйлемнің (сызбасын)
дұрыс жазылуын тексеріңіз.
Дифференциация:
«Қолдану» дағдысын қалыптастыруға
бағытталған
тапсырма:
кітаптың
мазмұнын толықтырып жазу.
Оқу жетістіктерін бағалау:
таныс сөздерді анықтап, қатесіз, дұрыс
жазу;
болған
оқиғаны
сипаттау
үшін
сөздерді,
сызбаларды,
суреттерді,
символдарды
(қажеттілігіне
орай)
қолдана
отырып,
сөйлемдер
құрастыру;
ойды жеткізу үшін ауызша сөйлем
құру;
сөйлемді жазуда сөздер мен сөз
тіркестерінің арасын ашып, бөлек жазу
қабілетін бағалаңыз.
қалыптастыру мүмкіндігіңіз бар.
Айтылған сөйлемдердің жазылу үлгісін
тақтада көрсетіңіз. Сөйлемде сөздердің
бөлек жазылуын қадағалаңыз. Әрбір сөзді
дауыстап оқып, оқушыларға олардың
дұрыс жазылуы мен айтылуын үйретіңіз.
Бас әріптің жазылуы мен нүктенің
қойылатынын көрсетіңіз.
Оқушыларға
шимай
парақтарын
таратыңыз. Оқушы жұптағы сыңарымен
бірігіп, өз сөйлемдерін жазып, қатесін
түзеп көреді. Тексеріп болған соң таза
параққа жазулары керек. Оған қосымша өз
жұмыстарын
компьютерде
теруге
мүмкіндік беріңіз. Оқушыларға парақ
беттерінде жазу мен суреттерді ретімен
орналастыруды тапсырыңыз. Беттерді
жинақтап,
кітап
етіп
құрастыруды
ұсыныңыз.
Оқушыларға
кітаптың
мұқабасы мен атауын жасауға уақыт
беріңіз.
«Бірлесіп жазу» әдісі бойынша ақпаратты
2-бөлімнен қараңыз.
Дайын кітаптарды көрсетіп, оқушыларға
бір-біріне дауыстап оқытыңыз.
1.1
1.1.1.1 тыңдау
Достық деген не? (достық туралы
4-
нұсқа
Маусым
2016.
43
Тыңдалған
материалды
ң мазмұнын
түсіну
1.4 Оқиғаны
болжау
1.7
Тыңдалған
материал
бойынша өз
пікірін айту
барысында
тілдік
бірліктерді
(сөйлеу, сөз,
сөйлем, мәтін)
ажырату,
тыңдалған
мәтіннің
мазмұнын түсіну
1.1.4.1 мәтіннің
мазмұнын
тақырыбы
немесе оның
иллюстрациясы
бойынша
болжау
1.1.7.1
тыңдалған
мәтінге өз
көзқарасын жай
сөйлеммен
білдіру (ұнайды/
ұнамайды)
1.1.7.2
тыңдалған
мәтінге өз
көзқарасын жай
сөйлеммен
білдіру (ұнайды/
ұнамайды)
фильм көру)
(Ұ,Қ) Достықтың үзілуі және достасу
туралы анимация немесе қысқаметражды
фильмнің
бірінші
бөлімін
көреді.
Фильмнің мазмұны мен кейіпкерлерін
талқылайды. Кейіпкер, мазмұн (сюжет),
оқиға сөздерін қолдану, әрі қарай оқиғаны
болжайды.
Оқу жетістіктерін бағалау:
Оқушылардың кейіпкерлер мен фильмнің
мазмұнын ескере отырып, қаншалықты
шынайы
болжам
жасайтындықтарын
бағалаңыз.
(Ж) Оқушыларды жұпқа біріктіріп, өздері
ұнатқан оқиғаның соңын көрініс ретінде
қойғызыңыз.
(Ұ) Фильмнің соңын көреді. Фильмнің
соңында оларды таңқалдырған нәрсе
туралы
және
кейіпкерлердің
қалай
өзгергені туралы талқылаңыз.
(Ұ) Фильмнің басын қайта қойыңыз және
егер де кейіпкерлер біздің сөзімізді ести
алса не айтатындары жөнінде талқылаңыз.
«Стоп-кадрды»
пайдаланып
кейіпкерлердің
арасындағы
диалогке
импровизация жасатыңыз.
(Ұ) Фильмді қайта көріңіз – осы жолы әр
кейіпкердің ойлары мен сезімдеріне баса
көңіл
бөлдіріңіз.
Оқушылардың
ұсыныстарын тақтаға жазыңыз және
Оқушыларды сабаққа белсенді қатыстыру
үшін сұрақтар қойыңыз:
Мысалы: фильмнен нені ұнаттың?
Фильмде саған не ұнамады? Мұнда
сен түсінбеген нәрселер болды ма?
Фильм саған нені еске түсірді?
Оқушылардың пікірін біліңіз.
Фильмдегі
басты
кейіпкерлерді
анықтаңыз. Олар туралы не айта
аламыз?
Оқушылардан
оларды
сипаттайтын сөздерге мысал келтіруді
сұраңыз. Кейіпкерлердің суреттерінің
тұсына пікірін жазғызыңыз. Мысалы:
дүниеқор, зұлым, қатал.
Мазмұндағы детальдарды табу үшін
фильмді тоқтатып, тоқтатқан кадрдағы
суретті пайдаланыңыз.
Мазмұндағы таныс және бейтаныс
заттар туралы сөйлесіңіздер. Мысалы:
Мынау сен баратын саябаққа ұқсай
ма?
Оқиғаның
жалғасын
болжау.
Кейіпкердің орнында сен болсаң не
істер едің? Оқушылардан баламалы
таңдау жасауды сұраңыз.
Өздеріне сенімді болуы үшін сыныптағы
қарым-қатынасы
жақсы
оқушыларды
жұптастырыңыз. Оларға фильмнің соңын
құрастыру үшін уақыт беріңіз.
Фильмнің соңында оқушыларды қатты
Қысқа анимацияның
үлгісі
http://www.kewego.com/
video/iLyROoaftMIa.htm
l
Ғажайыпстанға Саяхат
www.youtube.com/watch
?v=gNVBcuC44vE
youtub
4-
нұсқа
Маусым
2016.
44
1.9
Сөздерді,
дыбыстарды
орфоэпиялы
қ
нормаларға
сәйкес
дұрыс айту
1.1.9.1 сөздегі
дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және жіңішке
дауыстылар)
ажырату және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың
мағына
ажыратушылық
қызметін түсіну
1.1.9.3 сөздің
буыннан
тұратынын
түсіну және
сөздегі буын
санын анықтау
сөйлемде сұрақ белгісі мен леп белгісі
қайда қойылатынын түсіндіріп көрсетіңіз.
таңқалдырған не болды? Басты кейіпкер
не себептен осылай деп шешті? Ең
дұрысы не істеу керек еді? Сен осындай
шешім қабылдар ма едің?
Кейіпкерлердің суретіне қайтып оралып,
төменде берілген сөздерді түсіндіріңіз.
Берілген сөздер суретке сәйкес келе ме,
әлде кейбір сөздерді жаңа сөздермен
алмастыра аламыз ба? Мысалы: бақытты,
кішіпейіл.
Стоп-кадр дегеніміз - оқушылардың топ
болып немесе жұпта қатып қалған
көріністі бейнелейтін драмалық техника.
Бұл жерде ешқандай сөз айтылмайды,
ешкім
қозғалмайды,
топ
көріністі
бейнелеу
үшін
мүлде
тапжылмай
тұрулары керек.
Сыныптағы
дос
оқушыларды
жұптастырып, кең орында (Мысалы:
аулада,
мектептің
дәлізінде)
жайғастырыңыз. Әрбір жұптан фильмдегі
бір көрініске стоп-кадр жасатыңыз, олар
кейіпкерлердің қалпын бейнелеп, бет-
жүзіндегі мимиканы көрсетулері керек.
Кезек бойынша әрбір жұптың иығына
қолыңызды қойыңыз, олар екі кейіпкердің
арасындағы
диалогке
импровизация
жасаулары керек. Әрбір кейіпкердің
айтқандарын
көрсету
үшін
комикс
кітаптардағыдай
сөз
бұлттарының
парақтарын пайдаланыңыз, кейіпкердің
айтқан ойын жазыңыз және көрсетіңіз.
Оқушылардың қолына сөз бұлттарын
4-
нұсқа
Маусым
2016.
45
ұстап тұрған күйлерін фотоға түсіріңіз.
Фильмді негізгі кадрдың маңызды үш-
төрт тұсында тоқтатыңыз және сұрақ
қойыңыз.
Мысалы:
Сенің
ойыңша
кейіпкер не сезінді? Ол не туралы ойлауы
мүмкін? «Ой бұлттары» (идеяларды
көрсету үшін) және жүрек (сезімдерді
көрсету үшін) формасындағы қағаздарды
пайдаланыңыз. Өткен шақта жазуын
қадағалаңыз. Оларды фотосуреттер мен
сөз
бұлттарының
жанына
орналастырыңыз.
1.8 Берілген
тақырып
бойынша
әңгіме
құрып айту
1.5 Түрлі
жағдаяттард
а тілдік
нормаларды
дұрыс
қолдану
1.6
Тыңдаушын
ың назарын
аудару
1.1.8.1 берілген
сюжетті сурет
бойынша шағын
әңгіме құрып
айту
1.1.5.1 түрлі
жағдаяттарда
этикет сөздерін
қолдану
1.1.6.1 сөйлеу
барысында
сипаттау/салыст
ыру сөздерін,
вербалды емес
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sauat-ashu-peni-bojinsha-ou-jospari.html?page=5#Менің_отбасымның_бір_күні_(отбасы__және_күнделікті_өмір_туралы_жазу)


title: Достық деген не?  (достық туралы

text:
Достық деген не? (достық туралы
әңгімені жоспарлау)
(МК) Сенің қызығушылығыңды оятатын
бір затты досың мектепке алып келді,
бірақ саған ұстап көруге бермеді. Сен оған
ренжідің бе? Не сезіндің? Не айттың?
Досыңызбен қайтадан татуласқаныңыз
туралы айтыңыз.
(Т) Оқушылардың өз басынан осыған
ұқсас жағдай өткен/өтпегендігін сұрап
біліңіз және топтағы өзге оқушыларға
айтқызыңыз. Әңгімелеген кезде көркем
тілді және оқиғалардың дұрыс ретін
пайдаланғанын қадағалаңыз.
(Ө) «Әңгіме айтушының орындығына»
отырып, өзінің басынан өткен бір жайтты
әңгімелетіңіз.
(Ж,Қ) Оқушылардан өздері жазатын
оқиғалары туралы жақсылап ойлануларын
Әңгімені дұрыс ретпен, көркем сөздерді
қолданып,
баяндауын
қадағалаңыз.
Мысалы: Бір күні..., Мен …, Содан соң …,
Соңында...т.б
Оқушыларға идеяларды жинақтау үшін
тірек сөздер немесе сұрақтар беріңіз.
Мысалы: менің есімде …, Өйткені мен …,
Кенет ...т.б
Оқушылардың ойын анықтай түсу үшін
сұрақ қойыңыз. Кейіпкерлері кім? Оқиға
қалай аяқталады?
«Әңгіме
айтушы
орындығын»
даярлаңыз.
Оқушылар
арнайы
безендірілген
орындыққа
отырып,
өзгелерге әңгіме айтады. Оларға өз
оқиғасын баяндауға уақыт беріңіз.
Жергілікті
саябаққа
немесе
мектеп
«Драма»
әдісі,
тыңдалым
және
айтылым дағдыларын
дамыту
туралы:
:
http://www.teachfind.co
m/national-
strategies/speaking-
listening-learning-
working-children-key-
stages-1-and-2-
%E2%80%93-leaflets-
and-p
4-
нұсқа
Маусым
2016.
46
1.9
Сөздерді,
дыбыстарды
орфоэпиялы
қ
нормаларға
сәйкес
дұрыс айту
қарым-қатынас
құралдарын
(ым-ишара,
қимыл), дауыс
ырғағын,
мәнерін,
қарқынын, сөз
арасындағы
кідірісті
қолдану)
1.1.9.1 сөздегі
дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және жіңішке
дауыстылар)
ажырату және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың
мағына
ажыратушылық
қызметін түсіну
сұраңыз. (Оқиға оқушыларға таныс ортада
болуы мүмкін.) Мысалы: саябақта, ойын
алаңында
немесе
сыныпта
болатын
оқиғаларды ойлап тауып, жұптасып, стоп-
кадрларды пайдаланып, көрініс көрсетуді
сұраңыз.
Оқу жетістіктерін бағалау:
тақырыпқа
қатысты
қарапайым
сюжетті/оқиғалар
желісін
импровизациялау;
әңгімені баяндағанда көркем тілді
қолдану қабілетін бағалаңыз.
ауласына
серуенге
шығыңыздар.
Оқушылардан
жұптасып
оқиғаның
басында, ортасында және соңында не
болатынын көрсету үшін, үш стоп-кадр
бейнелеуін сұраңыз. Әр стоп кадрды
фотоға түсіріп алыңыз (Стоп кадрдың
сипаттамасы
3-бөлімде
берілген).
Оқушылардан өз әңгімелеріне тақырып
қоюды талап етіңіз. Сыныптың ішінде әр
түрлі
қағаздар,
қарындаштар
және
борлары бар жазылым бұрышын жасаңыз.
Ол жерге қуыршақтар,
ойыншықтар,
суреттер мен фильм бойынша түсірілген
стоп-кадрдың
фотоларын
қойыңыз.
Оқушылардың ол жерге жиі барып, бір-
біріне әңгіме айтып, өздерінің оқиғаларын
жазып отыру әдетін қалыптастырыңыз.
3.5 Мәтінді
түрлі
формада
ұсыну
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті сөздер,
сызбалар,
суреттер,
белгілерін
қолдана отырып,
Достық деген не? (достық туралы оқиға
жазу)
(МК) Достық туралы шағын әңгімені
қалай жазудың үлгісіне «Бірлесіп жазу»
әдісін қолданыңыз. Оқиғаның басы,
ортасы, соңына байланысты үш сөйлемнен
«Бірлесіп жазу» әдісі бойынша нұсқауды
2-бөлімнен қараңыз.
Оқушылардың сөйлем туралы түсінігін
4-
нұсқа
Маусым
2016.
47
2.3 Мәтіннің
құрылымды
қ бөліктерін
ажырату
3.7 Қатені
табу және
түзету
1.9
Сөздерді,
дыбыстарды
жай
сөйлемдер/мәтін
құрастыру және
жазу
1.2.3.1
Мұғалімнің
көмегімен
оқыған мәтіннің
тақырыбын,
басын, ортасын
және соңын
анықтау
1.3.7.1 Сөз,
сөйлемін,
мәтінді мұғалім
көмегімен (үлгі,
талдау, т.б. )
тексереді және
қателерді
түзетеді
1.1.9.1 Сөздегі
дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және жіңішке
дауыстылар)
ажырату және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың
мағына
ажыратушылық
жазғызыңыз. Оқиға қызығырақ болуы
үшін сөйлемдегі қарапайым сөздерді
мағыналы, көркем, әсерлі сөздермен
алмастырып жетілдіріңіз (мағыналары
жақын және қарама-қарсы сөздермен
жұмыс жүргізу).
(Ө,Қ)
Стоп-кадрлар
фотоларын
пайдаланып,
сөйлемдер
тізбегінің
көмегімен оқиғаларды дұрыс ретпен
беруді сұраңыз.
(Т) Оқушыларды қолдау мақсатында
олардың жазған жұмыстарын қызықты ету
үшін «Бірлесіп жазу» әдісін қолданыңыз.
Қажетті жерде сұрақ белгілері мен леп
белгілерін қоюды тапсырыңыз.
Сынып оқушыларының қабілетін ескеріп
тапсырмаларды күрделендіруге болады.
Оқушыларға
бір-біріне
әңгімелерін
дауыстап оқуға мүмкіндік беріңіз, мүмкін
болған жағдайда өзге сынып оқушылары
алдында да оқытыңыз.
Оқу жетістіктерін бағалау:
сөздердегі өздеріне таныс әріптерді
дұрыс жазу;
оқиғаны баяндау үшін толық
сөйлемдер құру;
сөйлем жазуда сөздер мен сөз
тіркестерінің
арасындағы
бос
орынды тиісті сөзбен толықтыру
қабілетін бағалаңыз.
пысықтаңыз. Әрбір сөйлемді жазбас
бұрын бір рет дауыстап айтып, жазып
болған соң қайтадан дауыстап оқыңыз.
Сөйлемнің қай сөзден басталып, қай
сөзден аяқталатынын сұраңыз. Сөйлемді
оқи отырып, ондағы сөздерді алмастыру
немесе сезімдерді білдіретін көркем
сөздер қосу арқылы оларды қызықты
құруға болатынын көрсетіңіз. Мысалы:
«Мен ... ренжідім» - «Мен өте қатты
ренжідім, себебі ол менің сүйікті
ойыншығымды алып қойды» .
«Мен ... қуандым» - «Менің ...
қуанышымда шек болмады, себебі...»
болады.
(Оқушылардың
қабілетін
ескеріп «Оза оқыту» әдісін қолдану
үлгісі)
«Мен ... толқып кеттім.»
«Мен ... риза болдым.» және т.б.
Өз әңгімелеріне диалог кірістіріп, ондағы
сұрақтар
мен
жауаптардың
тыныс
белгілерін, яғни, сұрақ белгілері мен леп
белгілерін дұрыс қоюын көрсетіңіз.
Алдыңғы
сабақта
қолданған
сөз
бұлттарының, ой бұлттарының және
жүрек пішініндегі қағаздарда берілген
кейіпкерлердің
не
ойлайтыны,
не
сезінетіні немесе не айтуы мүмкін екендігі
туралы
ұсыныстарын
қолдануын
бақылаңыз.
Сөздің емлесі бойынша, сөйлемдерді
дұрыс рәсімдеу және тыныс белгілерін
4-
нұсқа
Маусым
2016.
48
орфоэпиялы
қ
нормаларға
сәйкес
дұрыс айту
қызметін түсіну
1.1.9.3 сөздің
буыннан
тұратынын
түсіну және
сөздегі буын
санын анықтау
сөйлемнің соңына дұрыс қою бойынша
жұмыстар жүргізіңіз.
«Бағытталған жазу» әдісі туралы
1-бөлімнен қараңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
49
Сауат ашу» пәні. 1-сынып
4-бөлім: Бізді қоршаған әлем
Осыған дейін меңгерілген білім
4 - бөлім бірінші және үшінші бөлімдерде қалыптасқан дағдыларға негізделеді. Оқушылар бейкөркем мәтіндерден ақпарат алуға мүмкіндік
беретінін түсінеді. Сонымен қатар, сөздер мен сөйлемдерді дұрыс оқуға дағдыланады.
Мәнмәтін
Бұл бөлімде табиғат, ауа райы және маусымдар туралы сөз болады. Сонымен қатар, бұл бөлімнің «Жаратылыстану» және «Дүниетану» пәнімен
байланысы бар. Мұғалімдер оқушыларға ұсынылатын тапсырмаларға сәйкес мәтіндер, тақпақтар немесе өлеңдер оқып беріп, оны қайталатуы
керек
.
Қысқаша шолу
Бұл бөлімде «Әліппе кезеңі» жалғасады. Бөлім табиғат туралы шағын мәтіндерді жазудан басталады. Оқушылар жай сөйлемдерді жаза отырып,
тиісті тыныс белгілерді қолданады. Оқушылар оқылым және жазылым бөлімінде ауа райы және жыл мезгілдері туралы оқиды және жазады.
Сонымен бірге, бұл бөлім оқушылардың бойында мәтінді оқу дағдыларын қалыптастыруға және дамытуға, сөздік қорларын молайтуға ықпал етеді.
Бөлім мектеп маңындағы телімге, баққа, орман мен таулы жерлерге топсеруенге баруды да қамтиды.
Оқу
бағдарламас
ына сілтеме
Оқу
мақсаттары
Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
Мұғалімге арналған ескертпелер
(оқыту әдістемесі бойынша)
Оқыту ресурстары
Дыбыс пен әріпті оқыту туралы 2-
бөлімдегі нұсқаулықты қараңыз.
Сабақ барысында оқушылардың
қажеттілігіне қарай ұсынылған оқу
мақсаттарын жүйелі түрде қолданып
отырыңыз:
1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық
нормаларға сәйкес дұрыс айту
2.9 Дыбыс пен әріпті тану және
ажырату
Бұл бөлімде е, к, ү, и, й, ғ, г дыбыстары
мен әріптерін өтуіңізге болады.
Тұтасс оқу дағдысын қалыптастыруға
назар аудару қажет.
Қатемен жұмыс нұсқаулығы
Қате түрлерін талдау жасап, қатемен
жұмыс әдіс-тәсілін белгілеңіз. Жазба
жұмысы барысында жіберілген қателері
бойынша оқушыларды топтарға бөліп,
4-
нұсқа
Маусым
2016.
50
2.1 Оқу түрлерін қолдану
3.11 Пунктуациялық нормаларды сақтау
3.12 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
қатемен жұмысты жүйелі
ұйымдастырыңыз. Сөздерді қатесіз
жазуға бағытталған жұмыс түрлерін
түрлендіріп, мақсатты жүргізіңіз.
«Сөйлеу қабырғаларына» қате жазылған
сөздердің дұрыс нұсқасын оқушылармен
бірге жазып, іліп қойыңыз. Оқушылар кез
келген уақытта қайта оқып, есте
сақтауына көмектеседі. Әр оқушыны
жазба жұмысын өзі тексеруіне, қатесін
табуға бағыттаңыз. Оқушылардың әрбір
жетістігін мадақтап отырыңыз.
2.7 Түрлі
дереккөздерде
н қажетті
ақпаратты алу
2.6 Мәтіннің
түрлері мен
жанрын,
стилін
анықтау
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя білу
және жауап
бере білу
1.2.7.1 әліпби
ретімен
құрылған
дереккөздерде
н (сөздіктер,
анықтамалықта
р, суретті
кітаптар)
ақпараттарды
табу
1.2.6.1
мұғалімнің
көмегімен
әңгімелеу
мәтінін/
ерекшелігіне
қарай мәтін
жанрын (өлең,
әңгіме, ертегі)/
стилін (көркем
және
бейкөркем)
Табиғатты танимын
(Ұ) Бізді қоршаған орта мен табиғат әлемі
туралы
сабақ
өтетінін
түсіндіріңіз.
Таңдаған тақырыбыңыз жайында сурет
немесе фильм көрсетіңіз.
(Т) Оқушыларға суреттерге жақсылап
қарауға және қоршаған ортаның таныс
элементтерді айқындауға мүмкіндік
беріңіз. Олардың көрге және барған
жерлерін еске түсіруге көмектесіңіз. Егер
оқушылардың сұрақтары болса, жауап
беріңіз. Көрсетілген суреттер туралы
ойлануға және сұрақтар қоюға
ынталандырыңыз.
(МК) Оқушыларға берілген сұрақтарға
жауап ретінде ақпараттарды қолдануды
үйрету үшін, табиғи әлем тақырыбындағы
бейкөркем мәтіндерді қолданыңыз.(Т,Қ)
Оқушылардың қойылған сұрақтарға
жауап табуға, мәтіннің жанрын анықтауға
Бұл бөлімде мұғалім тақырыпқа қатысты
әңгіме, өлең, тақпақтарды қолдануы
керек. Оқушыларға түсінікті болу үшін
оларды бірнеше рет қайталаңыз. Басқа
пәнде өтілген тақырыптармен
байланыстыруға талпыныңыз. Мысалы,
Жаратылыстану, Дүниетану пәні: таулар,
ормандар.
Табиғатқа байланысты бейкөркем
кітаптар жинағын жасаңыз. Кітап оқуға
ыңғайлы орындықтары бар оқу бұрышын
ұйымдастырыңыз. Оқушыларға бос
уақыттарында кітаптарды қолдануға
мүмкіндік беріңіз.
Үлкен қағазға оқушылардың мына
сұрақтарға жауаптарын жазыңыз:
Б ( не Білемін)
Б (нені Білгім келеді)
Қазақстанның сұлу
табиғаты жайлы
суреттерді мына
сайттан алуға болады:
http://travel.nationalgeogr
aphic.com/travel/countrie
s/seven-stans-
photos/#/glaciel-lake-
northern-
inylchek_12276_600x450
.jpg
4-
нұсқа
Маусым
2016.
51
1.9 Сөздерді,
дыбыстарды
орфоэпиялық
нормаларға
сәйкес дұрыс
айту
ажырату
1.2.5.1 мәтін
иллюстрацияс
ы бойынша
сұрақтар қоя
білу немесе
оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа жауап
беру (мұғалім
көмегімен)
1.1.9.1 сөздегі
дыбыс
түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және жіңішке
дауыстылар)
ажырату және
дұрыс
дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың
мағына
ажыратушылы
қ қызметін
түсіну
(ертегі/ертегі емес) жаттығулары үшін
оқушылардың оқу деңгейіне сәйкес
бейкөркем мәтіннен үзінді іріктеп алыңыз.
«Бағытталған оқу» әдісін қолданыңыз:
кітапқа кіріспе;
тексеру стратегиясы;
өз бетінше оқу,
мәтінге қайтып оралу және сұрақтарға
жауап беру.
Оқу жетістіктерін бағалау: ақпараттарды
қаншалықты тиімді қолданатынын
бағалаңыз.
Ү-ге орын қалдырыңыз. (нені Үйрендім)
Оқушылардың бейкөркем мәтін берілген
кітаптардың ерекшеліктерін
білетіндіктерін (сұрақтарға жауап беруге
көмектесетінін) және көркем шығармамен
кейбір айырмашылықтарын
білетіндіктерін тексеріңіз.
Кейбір сұрақтарға жауап беруге
көмектесетін кітаптарды анықтауды
тапсырыңыз.
Жауаптарды жылдам табуға арналған
тәсілдерді (кітаптың мазмұны, әліпби
ретімен берілген анықтамалықтар т.б.)
қолдануын мадақтаңыз.
Тапсырманы сыныппен орындағаннан
кейін, оқу қабілеттеріне қарай
оқушыларды топтарға біріктіріңіз.
«Бағытталған оқу» әдісін қайталаңыз.
2-бөлімдегі «Бағытталған оқу» әдісі
туралы нұсқаулықты қараңыз.
Оқушылардың оқу деңгейлеріне қарай
кітап таңдаңыз.
ББҮ кестесіне қосымша оқушылардың
қойған сұрақтарын жазыңыз. Оқылым
кезеңдеріне баса назар аударыңыз және
мәтінде кездесетін дыбыстар туралы
білімдерін қолдануға мүмкіндік беріңіз
(буындап оқу).
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя білу
және жауап
1.2.5.1 мәтін
иллюстрацияс
ы бойынша
Серуенге шығамыз (таңдау бойынша)
(Ұ) Топпен серуенге шықпас бұрын
Оқушыларды табиғат аясына апарыңыз.
Жұмбақтар
4-
нұсқа
Маусым
2016.
52
бере білу
3.4
Оқыған/тыңда
ған
материалдард
ың
мазмұнын
жазу
1.5 Түрлі
жағдаяттарда
тілдік
нормаларды
дұрыс
қолдану
1.3 Тыңдалған
материалды
мазмұндау
сұрақтар қоя
білу немесе
оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа жауап
беру (мұғалім
көмегімен)
1.3.4.1 мұғалім
көмегімен
оқыған/тыңдағ
ан
мәтіндердегі
ақпаратты
сурет, сызба,
белгілер
қолданып
жеткізу
1.1.5.1 түрлі
жағдаяттарда
этикет сөздерін
қолдану
1.1.3.1
мұғалімнің
көмегімен
оқиғаның ретін
сақтай отырып
баяндау
оқушыларға мәлімет беріңіз. Қайда
барады/ кіммен кездеседі т.б. Сапар
барысында туындайтын сұрақтар туралы
оқушыларды ойландырыңыз. Әр оқушыға
жеке немесе жұпта сұрақ беріңіз.
(Ө) Серуен барысында әр оқушыға
сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік
беріңіз. Өздерінің қызығушылығын
оятатын қосымша сұрақтар қоюға, жазуға
(сурет салуға) оқушыларды
ынталандырыңыз.
(Т,Қ) Серуен аяқталған соң оқушыларға
жұпта не үйренгендіктері туралы ойларын
бөлісуге мүмкіндік беріңіз. Оқушыларға
мүмкіндігінше көбірек жазуға, сурет
салуға тапсырма беріңіз. Сыныпты әр
топтың пікірін барлығы ести алатындай
ұйымдастырыңыз.
Мысалы: орман, тау т.б. Мүмкіндік болса,
ол жерде оқушылардың сұрақтарына
жауап беретін гидтің болғаны дұрыс. Егер
табиғат аясына шығу мүмкін болмаса
(сапар туралы оқушыларға мағлұмат беру
үшін) оқушыларға табиғат туралы фильм
көрсетіңіз. Фильмді оқушыларға бірнеше
рет көрсетіңіз. Олар сұрақ дайындауға
және оған жауап іздеуге мүмкіндік алады.
Әр оқушының сұрағын анықтап
жаздырыңыз. Оқушылардың деңгейлеріне
қарай жұптастыруға болады.
Оқушылар мағлұматтарын топтарда
бөлісу үшін:
Оқушыларды араластырып топтарға
біріктіріңіз. Әр топты әріптермен
белгілеңіз. «А», «Ә», «Б» тобы т.б.
және әр топ мүшесін «1», «2», «3» деп
сандармен белгілеңіз.
Әр топқа өз арасында не
үйренгендіктерін айтуға 10-15 минут
уақыт беріңіз. Олар жақсылап тыңдап,
көбірек ақпаратты есте сақтауға
талпынулары тиіс. Оқушылар көмек
ретінде, қысқаша мәлімет жазып
алуына немесе сурет салуына болады.
Енді топтар мен оқушыларды
араластырыңыз. Мысалы, «1», «2»,
«3» санды оқушылар жаңа топ
құрайды. Әр оқушы жаңа топта,
алдыңғы топта алған мәліметтерімен
толық бөліседі.
http://www.balakai.kz/pu
bl/zh_mba_tar/zhanuarlar
_turaly_zh_mba_tar/10-
1-0-202
4-
нұсқа
Маусым
2016.
53
3.5 Мәтінді
түрлі формада
ұсыну
3.7 Қатені
табу және
түзету
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя білу
және жауап
бере білу
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті сөздер,
сызбалар,
суреттер,
белгілерін
толықтырып
жай
сөйлемдер/мәті
н құрастыру
және жазу
1.3.8.1
мұғалімнің
көмегімен сөз,
сөйлем, мәтінді
тексеру және
қателерін
түзету
1.2.5.1 мәтін
иллюстрацияс
ы бойынша
сұрақтар қоя
білу немесе
оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа жауап
беру (мұғалім
көмегімен)
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sauat-ashu-peni-bojinsha-ou-jospari.html?page=6#Сауат_ашу»_пәні._1-сынып__4-бөлім:_Бізді_қоршаған_әлем__Осыған_дейін_меңгерілген_білім

title: Достық деген не?  (достық туралы


title: Табиғат жайлы постержасаймын

text:
Табиғат жайлы постержасаймын
(Ұ) Оқушыларды ойындар арқылы сөйлем
құрастырып айтуға жаттықтырыңыз.
Мысалы: «Сен білесің бе?» т.б. Әр оқушы
табиғат аясына шыққанда көргені жайлы
немесе оқыған кітаптарынан түсінгендерін
айтады.
(МК) Оқушыларға табиғат аясында
көргендерін өзгелермен бөлісу үшін
керемет постер жасайтындықтарын
айтыңыз. Қалай жазу керектігін көрсету
үшін 2-бөлімдегі «Бірлесіп жазу» әдісін
қолданыңыз. Мысалы: «Сен білесің бе?»
Сұрақ белгілерін, нүкте, леп белгілерін
қолдануды үйретіңіз (көрсетіңіз). Сөйлем
құрастыру кезінде оқушылар сөздер,
символдар, белгілер мен суреттер қолдана
алады.
(Т) «Сен білесің бе?» сұрағына қосымша
жауап жазу үшін оқушылар топпен жұмыс
істейді. Деңгейі жоғары оқушылар
қосымша мәліметтер жаза алады.
Қалғандары жай сұраққа жауап жазады.
Оқушыларды қызығушылығын оятатын
мәліметтерді жазуға қолдау көрсету үшін
«Бірлесіп жазу» нұсқаулығын
қолданыңыз. Қажет жерлерге сұрақ
белгісін, леп белгісін қоюға үйретіңіз.
(Ұ) Постер жасау үшін әр топтың
Оқушыларды шеңбер бойына
отырғызыңыз. Әр оқушы «Сен білесің
бе?» деп бастап өзі үйренген мағлұматты
айтады. Келесі оқушы, «Жоқ білген
жоқпын немесе білемін, бірақ сен мынаны
білесің бе ?» деп басқа мәлімет айтады.
Оқушылар өз ойларын толығымен
бөліседі.
Оқушылар ББҮ кестесінің «Үйрендім»
бағанын жаңа мәліметтермен
толықтырады.
2- бөлімдегі «Бірлесіп жазу» әдісі
нұсқаулығын қараңыз. Туристік
постерлер үлгілерін оқушыларға
көрсетіңіз.
Сұрақтар мен жауаптарды жазыңыз.
Алматы алманың отаны екендігін білесің
бе? Тянь-Шань орманында әлем бойынша
тек алма ағаштарынан тұратын орман бар.
Оқушыларды деңгейлеріне қарай
топтарға біріктіріңіз. Көргені немесе
оқығандары жайлы ББҮ әдісін
қолдануларын ескертіңіз. Жер-су және
адам аттарын дұрыс жазуларын
қадағалаңыз.
Оқушылар сөйлемдерін шимай параққа
жазып, соңғы нұсқасын таза дәптерге
жазады.
1-бөлімдегі жазу нұсқаулығын қараңыз.
Постерге табиғат туралы тақырып
4-
нұсқа
Маусым
2016.
54
сөйлемдерін үлкен параққа суреттермен
бірге іліп қойыңыз. Постер тақырыбын
топ мүшелерімен келісіп таңдаңыз.
таңдаңыз. Мысалы, «Біздің ғажайып
ормандарымыз», «Керемет әлем» т.б.
1.4 Оқиғаны
болжау
1.7 Тыңдалған
материал
бойынша өз
пікірін айту
1.1.4.1 мәтіннің
мазмұнын
тақырыбы
немесе оның
иллюстрацияс
ы бойынша
болжау
1.1.7.1
тыңдалған
мәтінге өз
көзқарасын
жай сөйлеммен
білдіру
(ұнайды/
ұнамайды)
Ауа райы туралы өлең оқимын
(Ұ) Оқушыларға әр түрлі ауа райы туралы
өлеңді дауыстап оқыңыз. Қай өлең және
неліктен ұнайтынын сұраңыз. Оқушылар
сізбен бірге қайталайды. Іс-әрекет немесе
музыка қосыңыз.
(Т) «Бағытталған оқу» әдісін
қолданыңыз:
кітапқа кіріспе;
тексеру стратегиясы;
өз бетінше оқу;
мәтінге қайтып оралу және сұрақтарға
жауап беру.
Кей өлеңдерді топпен/хормен оқыңыз.
Оқушылардың
кейбір
дыбыстарды,
сөздерді мәнерлеп оқуына мүмкіндік
беріңіз.
Оқушылардан өлеңнің ұнаған тұстарын
(қызықты, күлдіргі) түсіндірулерін
тапсырма ретінде беріңіз. Айтылған
оймен
келісіп,
келіспейтіндіктерін
сұраңыз. Ойларымыз бір жерден шықты
ма? Басқаша ой айтатындар бар ма?
(Ө,Қ) Оқушылардан өлеңнің ұнаған
тұстары мен сөздері туралы, қарапайым
тілмен түсіндірулерін сұраңыз.
Сынып бөлмесіне кітаптарды оқушылар
бос уақыттарында қолдана алатындай етіп
іліп қойыңыз.
Оқушыларға
қайталанатын
сөздерді,
ұйқастарды
анықтауды
тапсырыңыз.
Негізгі сұрақтар: Өлең не туралы? Ұнады
ма? Неліктен ұнады? Өлеңді оқығанда
есіңе не түседі? Қызықты тұстарын айта
аласың ба? Бірдей сөздер бар ма? Қай
өлең
ұнады?
Айтылған
ойларға
қосыласың ба? Әлде өзгеше ойлайсың ба?
Оқушыларды оқу қабілеттеріне қарай
топтарға біріктіріңіз. 2 -бөлімдегі
«Бағытталған оқу» әдістемесі туралы
нұсқаулықты қайталаңыз
Оқушылардың өлеңді дұрыс оқуларына
назар аударыңыз (орфоэпия). Жаңадан
үйренген
дыбыстарды/әріптерді
қайталауға мүмкіндік беріңіз.
Оқушылар ұнаған өлеңдерін жазады.
Түрлі-түсті қаламмен өлеңнің ұнаған
жерлерінің астын сызады. Өлеңнің
айналасына ескерту жазуды үйретіңіз.
Мысалы: өзге өлеңдермен ұқсастықтары
мен айырмашылықтары.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
55
2.4 Мәтіндегі
сөздердің
мағынасын
түсіну
1.8 Берілген
тақырып
бойынша
әңгіме құрып
айту
1.2.4.1
мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату
Мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату
1.1.8.1 берілген
сюжетті сурет
бойынша
шағын әңгіме
құрып айту
Ауа райын сипаттаймын
(Ұ) Оқушыларға сыныптағы заттарды
ауа райы символдарына сәйкестендіріп
топтарға біріктіріңіз. Заттардың атын
атауға немесе жаңа аттар ойлап табуға
ынталандырыңыз.
Сын
есімдері
бар
карточкалар
құрастырыңыз. Берілген сын есімдерге
байланысты
жыл
мезгілдерін
айтқызыңыз. Мысалы, ыстық, суық т.б.
(Т) Ауа райы туралы фильм немесе
суреттер көрсетіңіз. Оқушылар қай жыл
мезгілі екенін табулары тиіс. Көргендерін
қызықты
сөздермен,
тіркестермен
сипаттай ала ма? Оқушылар суреттің
немесе фильмнің ішінде жүрміз деп
есептесін. Олар нені естіп, не көріп және
нені сезінер еді?
Карточкаларға ауа райын сипаттауға
қажетті сын есімдер жазыңыз (ыстық,
суық, салқын т.б.). Оқушыларға жаңа
сөздерді де қосыңыз. Ауа райына қатысты
белгілерді (суреттер де болуы мүмкін)
сынып қабырғасына айналдыра іліңіз
(жаңбырлы, қарлы, т.б.). Ал сыныптың
ортасына
әртүрлі
заттар
қойыңыз
(қолшатыр, крем, шарф т.б.). Оқушылар
заттарды
тиісті
суреттермен
топтастырулары қажет. Неліктен олай
топтастырғандарын оқушылар түсіндіруі
керек.
Ауа райы туралы сөздердің жанына
заттардың (артефакт) да суретін іліңіз.
Оқушылардың ұсыныстарын да іліп
қойыңыз.
3.5 Мәтінді
түрлі формада
құрастыру
1.7 Тыңдалған
материал
бойынша өз
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті сөздер,
сызбалар,
суреттер,
белгілерін
қолдана
отырып, жай
сөйлемдер/мәті
Ауа райы туралы өлең жазамын
(МК) Оқушылардың көмегімен « Бірлесіп
жазу» әдісін қолдана отырып шуақты
күн туралы өлең жазуды көрсетіңіз.
Лексиканы қолдануды үйретіңіз. Сөздер
мен сөз тіркестерін біріктіріп, қарапайым
өлең нұсқасын жазыңыз.
(Ө,Қ)
Берілген
құрылымға
сәйкес
2-бөлімдегі
«Бірлесіп
жазу»
әдістемеісінің нұсқаулығына қараңыз.
Басқа ауа райына да қолдануға болатын
қарапайым өлең құрылымын дайындаңыз.
Кез келген ауа райы туралы өлеңді көшіріп
жазыңыз немесе өзіңіз құрастырыңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
56
пікірін айту
3.7 Қатені
табу және
түзету
н құрастыру
және жазу
1.1.7.1
тыңдалған
мәтінге өз
көзқарасын
жай сөйлеммен
білдіру
(ұнайды/
ұнамайды)
1.3.7.1
Мұғалімнің
көмегімен сөз,
сөйлем, мәтінді
тексеру және
қателерін
түзету
оқушыларға кез келген ауа райы туралы
өлең
/
тақпақ жазуды тапсырыңыз. Дұрыс
айтып, дұрыс ұйқастырғандарды мақтап
отырыңыз. Сөздердің емлесіне назар
аударыңыз, оқушылардың орфография
бойынша зеректігін дамытуға назар
аударыңыз.
Оқу жетістіктерін бағалау:
сөздерді түсінікті , дұрыс, анық,
қатесіз жазуын;
оқушылардың ауа райын сипаттау
үшін тіркестерді қолдана алуын;
сипаттау үшін сөздерді тиімді қолдана
алу қабілетін бағалаңыз.
(Т)
Оқушылар
жазған
өлеңдерінің
қателерін түзетуге, қызықты етіп жазуға,
сипаттауларында
нақты детальдарды
қолдануларына
көмектесу
үшін
« Бағытталған жазу» әдісін қолданыңыз.
Басқа да ауа райының түрлеріне арнап
өлең жазуға рұқсат беріңіз. Жазылған
өлеңдерді тақтаға іліңіз және оқушыларға
дауыстап оқуға мүмкіндік беріңіз.
Бүгін _______, біз шынымен _________
Мен _______ сеземін.
Мен _________ көремін.
Айналамның бәрі ___________
Ауа райы шынымен ________
Бұл _______ (мезгіл).
Таңдалған
сөздерге
(әрбір
қатарға,
ұйқасына) назар аударыңыз.
Қызықты ма?
Ауа райын дұрыс (жағымды) суреттей ме?
Өлең әрқашан ұйқаса бермейді, сондықтан
еркін стильде жазылуы мүмкін
.
1-бөлімдегі
«Бағытталған
жазу»
әдістемесінің нұсқаулығын қараңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
57
«Сауат ашу» пәні. 1-сынып
5-бөлім: Саяхат
Осыған дейін меңгерілген білім
5-бөлімоқушылардың алдыңғы екі тоқсанда алған білімдері мен дағдыларына сүйенеді.. Оқушылар көркем және бейкөркем мәтін үлгілерімен
таныс болуы керек, жанрын (ертегі, өлең) ажырата білуі және өлеңді мәнерлеп оқи білуі керек.
Мәнмәтін
Бұл бөлім «Демалыс пен саяхат» тақырыбын қамтиды. Алғашқы географиялық білім ретінде картамен жұмыс жасау ұсынылады. Бөлімде
жекелеген дыбыстарды жиі қайталатып, оқыту керек. Сол сияқты жазу емлесін үйрене бастайды. Мұғалім тапсырмаларға сәйкес келетін әңгімелер
мен өлеңдерді айтады және оқушылардың өзімен бірге қайталауына мүмкіндік береді.
Қысқаша шолу
Бұл бөлімде «Әліппе кезеңі» жалғасады. Бөлім таңқаларлық саяхат туралы қиялдан туған әңгімелер құрастырып, сол бойынша көріністер қояды.
Оқушылар арманындағы саяхат туралы айту үшін драманы пайдаланады, мереке туралы хаттар мен постерлерді жазып, оқиды, ұнатқан жерлерінде
болып, оларды суретке түсіру жұмыстарын жүргізеді.
Оқу
бағдарлам
асына
сілтеме
Оқу
мақсаттары
Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
Мұғалімге арналған ескертпелер
(оқыту әдістемесі бойынша)
Оқыту ресурстары
4-
нұсқа
Маусым
2016.
58
Бұл кезеңде жаңа дыбыс және әріппен
таныстыру бойынша 1, 2 бөлімдердегі
нұсқаулармен танысыңыз.
Бұл кезеңде оқушылар біртіндеп үш
буынды сөздерді оқуға, екі буынды
сөздерді тұтас оқуға көшеді.
Орфография, грамматика, пунктуация
бойынша бастапқы дағдыларын
қалыптастыру үшін мынадай оқу
мақсаттарын жүйелі жүргізуді ұсынамыз:
1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық
нормаларға сәйкес дұрыс айту
2.1 Оқу түрлерін қолдану
3.9 Орфографиялық нормаларды сақтау
3.10 Грамматикалық нормаларды сақтау
3.11 Пунктуациялық нормаларды сақтау
3.12 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
Бұл бөлімде ң, ө, з, ә, ж, п, б, х, һ
дыбыстары мен әріптерін өтуіңізге болады
Бас әріппен жазылатын сөздерді
(адамдардың есімдерін, жер-су аттарын,
үй жануарларына берілген атауларды)
анықтайды, дұрыс жазады.
Сөздің белгілі бір мағына (заттардың
атын, түсін, дәмін, көлемін, санын, іс-
қимылын)
беретінін
біледі,
оларды
қолдана бастайды
Көп мағыналы, қарама-қарсы және мәндес
сөздерді қолдана бастайды.
4-бөлімдегі «Қатемен жұмыс
нұсқаулығын» басшылыққа алыңыз.
1.1
Тыңдалған
материалды
ң
мазмұнын
түсіну
2.4
Мәтіндегі
сөздердің
мағынасын
түсіну
1.1.1.1 тыңдау
барысында тілдік
бірліктерді
(сөйлеу, сөз,
сөйлем, мәтін)
ажырату,
тыңдалған
мәтіннің
мазмұнын түсіну
1.2.4.1
Саяхатты сипаттау
Бұл бөлімде мұғалім тақырыпқа сай
ертегілер, әңгімелер, өлеңдер қолданады.
Оқушылар мұғаліммен бірге қосылып
әңгімелейді, өлеңдер мен тақпақтарды
айтады, оларды бірнеше рет қайталайды.
Жазба жұмысы барысында жіберілген
қателері бойынша оқушыларды топтарға
бөліп,
қатемен
жұмысты
жүйелі
ұйымдастырыңыз. Қате түрлерін талдау
жасап, қатемен жұмыс тәсілін белгілеңіз.
Сөздерді қатесіз жазуға бағытталған
жұмыс түрлерін түрлендіріп, мақсатты
жүргізіңіз. «Сөйлеу қабырғаларына» қате
жазылған сөздердің дұрыс нұсқасын
оқушылармен бірге жазып, іліп қойыңыз.
Оқушылар кез келген уақытта қайта оқып,
есте сақтауына көмектеседі. Әр оқушыны
жазба жұмысын өзі тексеруіне, қатесін
табуға бағыттаңыз. Оқушылардың әрбір
Ғажайыпстанға саяхат
www.youtube.com/watch
?v=gNVBcuC44vE
4-
нұсқа
Маусым
2016.
59
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя
білу және
жауап бере
білу
1.5 Түрлі
жағдаяттар
да тілдік
нормалард
ы дұрыс
қолдану
мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату
Мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату
1.2.5.1 мәтін
иллюстрациясы
бойынша
сұрақтар қоя білу
немесе оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа жауап
беру (мұғалім
көмегімен)
1.1.5.1 түрлі
жағдаяттарда
этикет сөздерді
қолдана білу
жетістігін мадақтап отырыңыз.
(Ұ) Саяхат туралы әңгіме таңдап алып,
оқушыларға оқыңыз, оқушымен бірге
кітап суреттеріне тоқталыңыз. Әр беттің
мазмұны мен кейіпкердің саяхат барысын
талқылаңыз.
(Ұ) Кітап мазмұнына сәйкес оқушылардың
рөлдік ойыны.
Оқушылар
әңгімедегі
кейіпкерлерді
сипаттау үшін (олардың мимикаларын
салып) стоп-кадр жасайды және басты
кейіпкерлерді
әр
қалада
(ауылда)
кездестіру жағдаятына сәйкес ойдан
құрастырған
әңгімелерін
бір-біріне
айтады.
Кең, ашық алаңға (мектеп дәлізі немесе
сыртта) сахналық жабдықтарды (мысалы,
саяхатқа қатысты қораптар, төсемдерді)
жинаңыз, жолдар мен көлдерді, көпірлерді
жасау үшін жіп, арқанды пайдаланыңыз.
Әңгімедегі кейіпкерлерді сипаттайтын
рөлдерді оқушыларға бөліп беріңіз.
Жолаушыны ілтипатпен қарсы алуын
ескертіңіз. Мұғалім басты кейіпкерлердің
бірін ойнайды, ол әр оқушының жанынан
өтіп бара жатып, рөлдеріне сай әңгімеге
тартады.
Қызықты оқиғаларға толы әңгімелер
жазылған кітап таңдаңыз. Мысалы:
«Мараттың саяхаты» атты кітапты немесе
ұлттық кейіпкері бар ертегіні таңдай
аласыз.
Оқушыларға
әр
беттегі
кейіпкерлерді
ататыңыз.
Олардан
шамамен мынадай сұрақтарға жауап
алыңыз: Ол қайда деп ойлайсыздар? Ол
қалада ма, әлде ауылда ма? Ол қала
сыртында ма? Ол жер тыныш па, әлде
шулы ма? Егер біз ести алсақ қандай
дыбыстарды естіген болар едік? Ол жерде
қандай иіс болуы мүмкін? Осы кейіпкер
алда кімді кездестіруі мүмкін? Нені көруі
мүмкін?
«Стоп -кадрды» қолдану үшін 3- бөлімдегі
мұғалім ескертпелерімен танысыңыз.
Қағаз бетіне көлемі шағын біртекті
ойыншықтардан эмоцияны бейнелетіңіз
немесе суретін салғызыңыз. Сөздік қоры
мол,
әрі
идеясы
нақты оқушыны
өзгелердің білімін толықтыруы үшін
таңдап
алып,
қабілеті
әртүрлі
оқушылармен топ құрыңыз.
Аннаның саяхаты
Mitsumasa Anno
. Бұл
кітап туралы қосымша
ақпарат алуға болады:
http://www.answers.com/
topic/mitsumasa-anno
1
4-
нұсқа
Маусым
2016.
60
3.6 Түрлі
жанрда
шығармаш
ылық мәтін
жазу
2.4
Мәтіндегі
сөздердің
мағынасын
түсіну
3.9
Орфографи
ялық
нормалард
ы сақтау
1.3.6.1
мұғалімнің
көмегімен әр
түрлі жанр
бойынша (хат,
құттықтау хат,
хабарлама,
нұсқаулық)
шағын мәтін/жай
сөйлемдер құрап
жазу
1.2.4.1
мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату
мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату
Саяхатқа дайындалу
(МК) Оқушыға төлқұжаттың қажеттілігін
түсіндіріңіз және ондағы мәліметтерді
атаңыз. Мәліметтерді толтыру үлгісін
көрсетіңіз.
(Ө, Қ) Оқушыларға өздерінің жеке
төлқұжатын жасауды тапсырыңыз.
Оқу жетістіктерін бағалау::
өз аты-жөнін жазуын;
мәліметтерді беруде сөздерді сауатты
жазуын.
(Т) Топтардан чемоданда не барын болжап
айтуларын сұраңыз. Өз чемоданына не
салатынын сұраңыз. Содан соң өз
чемоданыңыздағы
заттарды
көрсетіп,
олардың саяхатқа не үшін қажет екенін
түсіндіріңіз. Есте сақтауға арналған ойын
ойнатыңыз.
(Ө) Картон чемоданды беріп,
оқушылардан оның ішіне салатын
заттардың суретін салуды сұраңыз, тізімін
жазып берулерін өтініңіз. Жазу емлесі
бойынша жұмыстар жүргізіңіз
.
Төлқұжатқа
ұқсас
кішігірім
буклет
жасаңыз. Оның ішіне оқушылардың
өздері туралы мәліметтерін жазуды
сұраңыз: есімі, туған жылы, айы, күні,
мекен жайы, мемлекеті.
Мектеп
айналасында
саяхат
жасап
мектепке
кіру
жолындағы
тексеру
бекетінде (кіру және шығу барысында)
төлқұжат көрсетуді сұраңыз.
Оқушының саяхатқа алып шығуына
арналған шағын чемодан әзірлеп, ішіне тіс
щеткасы,
киім,
шұлық,
маршрут
анықтамалығы, тарақ, жұмсақ ойыншық
салыңыз.
Есте сақтау ойынына мысалдар:
оқушыларды топтастырыңыз да, көп
зат ішінен біреуін байқаусыз жасырып,
қай заттың жоқ екенін сұраңыз.
Сынып
ішін
аралап
жүріп,
оқушылардан «Мен саяхатқа шықсам,
өзіммен бірге .... алып шығамын»
деген құрылымды толықтырып
жазуды, қосымша жаңа атауларды
қолдануды тапсырыңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
61
1.3.9.1 айтылуы
мен жазылуында
айырмашылығы
жоқ сөздерді
мұғалімнің айтуы
бойынша жазу
1.3.9.2 мұғалім
көмегімен
сөздерді дұрыс
тасымалдау,
тасымалдауға
болмайтын
сөздерді ажырату
3.5 Мәтінді
түрлі
формада
құрастыру
2.3
Мәтіннің
құрылымды
қ
бөліктерін
ажырату
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
тірек сөздерді
қолданып жай
сөйлемдер/мәтін
құрастыру және
жазу
1.2.3.1
мұғалімнің
көмегімен
оқыған мәтіннің
тақырыбын,
басын, ортасын
және соңын
анықтау
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sauat-ashu-peni-bojinsha-ou-jospari.html?page=7#«Сауат_ашу»_пәні._1-сынып__5-бөлім:_Саяхат__Осыған_дейін_меңгерілген_білім

title: Табиғат жайлы постержасаймын


title: Саяхат туралы әңгіме жазу

text:
Саяхат туралы әңгіме жазу
(МК) Мәтіндегі иллюстрацияға қайта
қараңыз. Әр беттегі әңгімені баяндау үшін
сөйлемді қалай жазу керектігін көрсететін
«Бірлесіп жазу» әдісін қолданыңыз. Осы
мәтінде саяхат қалай сипатталғанын
тексеру үшін әр сөйлемді қайталап,
дауыстап оқып шығыңыз. Оқиғаның
басын,
ортасын
және
аяқталуын
анықтаңыз. Сөйлемдер өткен шақта
жазылып тұрғанына көз жеткізіңіз және
өткен
шақ
пен
осы
шақтың
айырмашылыған түсіндіріңіз. Осы оқу
әрекеттерін бірнеше сабақ бойында
қайталаңыз.
(Ө,Қ)
Оқушылардан
сөздерді,
сөз
тіркестерін карточкаларға жазып, өз
суреттеріне жапсыруларын сұраңыз. Осы
2-бөлімдегі «Бірлесіп жазу» әдісінің
нұсқаулығын қараңыз.
Сөздер мен сөз тіркестерін жазуда өткен
және өтіп жатқан дыбыстық білімдерін
қолдануына назар аударыңыз.
Сөйлемдерді осы шақта жазып, әдейі қате
жіберіңіз. Осы сөйлемдерді қайталап
оқып, орын алған қателерді тапқызыңыз.
Қатені түзеңіз. Қалған қателерді
оқушылардың өздері түзетуін бақылаңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
62
тапсырманы бірнеше сабақта қайталап
орындаңыз.
(Т) Оқушыларға сөздер мен сөйлемдерді
дұрыс құруға көмектесу үшін «Бірлесіп
жазу» әдісін қолданыңыз.
Дифференциация:
«Қолдану» дағдысын қалыптастыруға
бағытталған тапсырма: жай сөйлемдер мен
сөз тіркестерін жазуды тапсырыңыз.
Оқу жетістіктерін бағалау:
жай сөйлемдерді жазуын;
етістіктің шақтарын дұрыс қолдана
отырып, бірнеше сөйлемдер
жазуын;
қоршаған ортаны және оқиғаны
сипаттайтын сөздерді таба білуін.
3.3 Жоспар
құру
2.7 Түрлі
дереккөзде
рден
қажетті
1.3.3.1 мұғалім
көмегімен
мәтінге суреттер,
сызбалар арқылы
жоспар құрып,
оған ат
(тақырып) қою
1.2.7.1 әліпби
ретімен құрылған
дереккөздерден
(сөздіктер,
анықтамалықтар,
суретті кітаптар)
ақпараттарды
Туристік
маршрутты
жарнамалау
(маршрут)
Оқушылардан кітаптағы кейіпкерлердің
бірі сіздің қалаңызға/ауылыңызға қонаққа
келгенін елестетулерін сұраңыз. Ол сіздің
қалаңызға қалай жететінін, не істейтінін
талқылаңыз.
(Ұ) Оқушыларға журналдардан, туристік
кітапшалардан, постерлерден жарнама
үлгісін
көрсетіңіз.
Постерлердегі
мәтіндерді, журнал және буклеттердің
ерекшеліктеріне
назар
аудартыңыз.
Туристерді
тарту
мақсатында
Егер біз қандайда бір әңгіменің басты
кейіпкерін
қаламызға/ауылымызға
шақырған болсақ, оған не айтар едік? Оны
сіздің қалаңыздың/ауылыңыздың қай жері
қызықтырар
еді?
Ол
сіздің
қалаңызға/ауылыңызға қалай жетер еді?
Ол қалай (жаяу немесе көлікпен) барар
еді? Ол сенің қалаңда/ауылыңда қанша
уақытқа қалады деп ойлайсың? Оның
көргісі
келеді
(қызығушылығын
тудырады)
деген
жерлердің
тізімін
құраңыз.
Kazakh National anthem,
with
photographs
of
Kazakh traditions can be
found
on
http://www.youtube.com/
watch?v=12tGtMA4tqk
visitkazakhstan.kz/kk/pa
ge/video
4-
нұсқа
Маусым
2016.
63
ақпаратты
алу
табу
қолданылатынын түсіндіріңіз.
Туристерді тарту үшін қолданылатын
арнайы шаралармен таныстырыңыз.
(Т) Оқушыларға туристік плакаттар,
буклеттер,
постерлер,
жарнамалық
кітапшалар таратып беріңіз. Оқушыларға
ұнатқан жерін таңдауға уақыт беріңіз.
Әр топ алдында айтылған туристік
орындардың
ерекшеліктерін
тауып,
сыныппен өз идеяларын бөлісулерін
сұраңыз.
(Б) Қонақтар барғысы келетіндей өз
қалаңыздың/ауылыңыздың
көрікті
жерлерін суретке түсіріп алыңыз.
Аталған
саяхат
кітапшалары
мен
жарнамалардан, постерлерден көрме
ұйымдастырыңыз. Сынып ішінде арнайы
орынды
туристік
агенттік
ретінде
дайындаңыз. Оқушылардың саяхат туралы
рөлдік ойыны үшін қажетті заттарды
әзірлеңіз.
Саған қаланың/ауылдың қай жері ұнайды?
Неге? Ол жер сені несімен қызықтырады?
Көрсетілетін үлгілер көрнекі, тартымды,
түрлі-түсті болып келетін суреттерден,
көзге
түсетін
атаулардан,
шаралар,
тізімдерінен, жол картасынан тұруы
керек.
Мысалы:
«Астанаға
келсең,
керемет әсер аласың!»
Оқылым қабілеті әртүрлі оқушыларды
араластыра отырып топқа біріктіріңіз.
Оларды
жоғарыда
көрсетілгендей
мысалдар айтып, жетелеңіз.
Оқушылар сынып ішін бейне камераға
түсіре алады. Ал қалған оқушылар
саяхатшыларға ұнайтын жерлер мен
заттарды ұсынып, оларды сол жерде
демалуға шақыратын жарнама жасауға
тапсырма беріңіз.
Оқушылар ұсынған жерлерді Саяхатшы
суретке түсіреді. Сыныпқа келген соң
барлығы жиналып, суреттерді қайта қарап
шығады. Олардың қайсысы постерге
орналастыру үшін жарамды екенін (қою
боялған, суреттері қызықты) анықтайды.
3.5 Мәтінді
түрлі
формада
құрастыру
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті сөздер,
сызбалар,
суреттер,
белгілерін
қолдана отырып,
жай
Жарнама постерлері мен кітапшалар
дайындау
(МК) Оқушыларға жергілікті жерді
жарнамалау үшін «Бірлесіп жазу» әдісін
қолдану арқылы постер дайындатыңыз.
Бірлесіп жазуды жүзеге асыру үшін үлгі
жоспар дайындаңыз. Постерге адамдарды
сол жерге саяхат жасауға тартатындай
«Бірлесіп жазу» әдісін қолдану үшін
2-бөлімді қараңыз. Оқушылардың айтқан
ұрандарын жазып алыңыз. Мысалы,
«Ақтауға келсең, өкінбейсің!», «Ақтаудың
таңғажайып табиғатын тамашала!»т.б.
Сөздерді оқу барысында дыбыс туралы
4-
нұсқа
Маусым
2016.
64
3.7 Қатені
табу және
түзету
сөйлемдер/мәтін
құрастыру және
жазу
1.3.7.1
Мұғалімнің
көмегімен сөз,
сөйлем, мәтінді
тексеру және
қателерін түзету
сөздер жазуын қадағалаңыз. Соңында леп
белгісі қойылатындай сөйлем үлгілерін
көрсетіңіз.
Постерге
мекенжай
мен
байланыс нөмірлерін жазғызыңыз.
(Ө) Әр оқушыдан жергілікті жерді
жарнамалайтын
постер
дайындауын
сұраңыз.
Дифференциация:
«Қолдану»
дағдысын қалыптастыруға
бағытталған тапсырма: әр суреттерді
сипаттап, олардың тұсына тақырыпшалар
мен қосымша детальдарды жазуларын
өтініңіз. Ал, жазылым дағдысы төмен
оқушыларға плакатта жазылатын дайын
жарнама сөздерін жаздыртыңыз.
(Т) Оқушылардың сенімін тудыратын
жарнама сөздерін таңдауына жетекшілік
етіңіз. Қажетті жерге леп белгісін қоюды
түсіндіріңіз. «Бірлесіп жазу» әдісін
қолданыңыз.
білімдерін қалай қолдану керектігін
көрсетіңіз. Әр сөзді жазбас бұрын бірнеше
рет дауыстап айтыңыз. Қай сөйлем
қаншалықты
жағымды
естілетінін
сұраңыз. Қандай сөйлем сенім тудыра
алады? Таңдауын түсіндіріп берулерін
сұраңыз.
Таза бетке қалай көшіру керектігін
көрсетіңіз.
Оқушылармен бірлесе отырып плакатқа
жапсыратын фотосуреттерді таңдаңыз, әр
фотоға
тақырып
жазуды
үйретіңіз.
Оқушылар плакат пен парақтардағы
мәліметтерді өз плакаттарын безендіруде
(қызықты орындардың тізімдерін, жол
жүру
картасын)
пайдаланады.
Оқушыларға
өз
ұрандары
мен
тақырыптарын жазып дайындауы үшін
таза парақтар үлестіріңіз.
Оқушылардан
ұрандары
мен
тақырыптарын сынып алдында дауыстап
оқуларын, ал өзгелердің оларды жазып
алып отыруын өтініңіз. Сөйтіп ең үздігін
таңдайтындарыңызды айтыңыз.
Туристік плакаттардың тұсына
оқушылардың дайындаған постерлерін
іліңіз.
«Бірлесіп жазу» әдісі туралы 1-бөлімдегі
нұсқауды қараңыз.
3.6 Түрлі
жанрда
шығармаш
1.3.6.1
мұғалімнің
көмегімен әр
Хат жазу
(МК)
Cіздің
қалаңызда/ауылыңызда
болған кейіпкердің атынан өзі ұнатқан
Өткен сабақтардағы жазылым дағдыларын
4-
нұсқа
Маусым
2016.
65
ылық мәтін
жазу
3.9
Орфографи
ялық
нормалард
ы сақтау
3.7 Қатені
табу және
түзету
3.10
Грамматика
лық
нормалард
ы сақтау
түрлі жанр
бойынша (хат,
құттықтау хат,
хабарлама,
нұсқаулық)
шағын мәтін/жай
сөйлемдер құрап
жазу
1.3.9.3 бас
әріппен
жазылатын
сөздерді (кісі
аттары, жер-су
атаулары, үй
жануарларына
берілген
атауларды)
анықтау
1.3.7.1
мұғалімнің
көмегімен сөз,
сөйлем, мәтінді
тексеру және
қателерін түзету
1.3.10.1 заттың
атын, санын,
сынын, қимылын
білдіретін
сөздерді ажырату
және орынды
қолдану
қаланың/ауылдың көрікті жері туралы
бірігіп хат жазғызыңыз. Өз мәтінінің
өткен шақта жазылу үлгісін көрсетіңіз.
(Ө)
Жергілікті
жерге
байланысты
кейіпкердің атынан өз хаттарын жазып
берулерін сұраңыз.
(Ө) Өткен сабақтардан алған білімдерін
пайдаланып, оқушылардың өздігінен хат
жазуына мүмкіндік беріңіз.
(Т) Мәтін құру барысында оқушылардың
өз сезімдерін жеткізу үшін сөздерді дұрыс
таңдап,
«Бағытталған
жазу»
әдісі
арқылы өткен шақты қолданып
жазғызыңыз.
еске түсіріңіз.
Жазылымнан бұрын сөйлемдерді бірнеше
рет оқыңыз. Өткен шақты қайталатыңыз.
Сөйлемдердің кейбірін осы шақта жазып,
оқушыларға
қателерін
тапқызыңыз.
«Бағытталған жазуды» қолдану үшін
қосымша тапсырмалар:
Жазылым орнына түрлі-түсті қаламдарды,
қағаздарды
және
пайдаланылмаған
хаттар мен плакаттарды дайындаңыз.
Оқушыларға сол жерге барып, бірнеше
хат толтыруды сұраңыз және хаттарды
бір-біріне оқытыңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
66
«Сауат ашу» пәні. 1-сынып
6-бөлім: Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті
Осыған дейін меңгерілген білім
6-бөлім алдыңғы бөлімдерде қамтылған дағдыларға сүйенеді. Оқушылар сөздерді дұрыс айтып, сөйлем құрастыра алады.
Мәнмәтін
Бұл бөлімде оқушылар ауыз әдебиетін, салт-дәстүрлер, ұлттық ойындар мен мерекелер туралы оқиды. Бұл бөлім гуманитарлық ғылымдармен
(тарихпен) байланысты. Қалыпты, ерекше дыбыс түрлері осы бөлімде үйретіледі. Мұғалім бөлім тақырыбына сәйкес келетін әңгімелер, өлеңдерді
оқиды және оқушыларға өзімен бірге қайталап оқуға мүмкіндік береді.
Қысқаша шолу
Бұл бөлімде «Әліппе кезеңі» жалғасады. Оқушылар ауыз әдебиетінің шағын жанрларымен, ұлттық ойындардың түрлерімен танысады және
ұлттық ойындардың шағын жинағын құрастырады. Диаграмма сызып, ұлттық кейіпкерлерге сипаттама жазады. Жазылым дағдыларын дамытады.
Оқу
бағдарлам
асына
сілтеме
Оқу
мақсаттары
Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
Мұғалімдерге ескертпелер
Оқыту ресурстары
Орфография, грамматика, пунктуация
бойынша бастапқы дағдыларын
қалыптастыру үшін оқу мақсаттарын
жүйелі түрде қолдануды ұсынамыз:
1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық
нормаларға сәйкес дұрыс айту
2.1 Оқу түрлерін қолдану
3.8 Қатені табу және түзету
Бұл бөлімде я, ф, ю, е, э, в, ц, щ, ч әріптері
мен дыбыстарын, ь,ъ белгілерін өтуіңізге
болады.
Мәтіндерден немесе сөйлемдерден
заттардың атаулары мен олардың санын,
сынын, қимылын білдіретін сөздерді
анықтайды.
4-бөлімдегі «Қатемен жұмыс
https://e.edu.kz/
http://ustaz.kz/
http://ashyk-sabak.kz/
http://45minut.kz
http://bilimkozy.idhost.k
z
4-
нұсқа
Маусым
2016.
67
3.9 Орфографиялық нормаларды сақтау
3.10 Грамматикалық нормаларды сақтау
3.11 Пунктуациялық нормаларды сақтау
3.12 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
нұсқаулығын» басшылыққа алыңыз.
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя
білу және
жауап бере
білу
1.3
Тыңдалған
материалды
мазмұндау
3.5 Мәтінді
түрлі
формада
құрастыру
1.2.5.1 мәтін
иллюстрациясы
бойынша
сұрақтар қоя білу
немесе оқығаны
бойынша
қойылған
сұраққа жауап
беру (мұғалім
көмегімен)
1.1.3.1
мұғалімнің
көмегімен
оқиғаның ретін
сақтай отырып
баяндау
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
тірек сөздерді
қолданып жай
сөйлемдер/мәтін
құрастырады
және жазу
Ұлттық ойындар туралы түсінік
(Ұ) Мектепке (сыныпқа) оқушылардың
ата-анасын
немесе
ата-әжелерін
шақырыңыз. Олар оқушыларға өздерінің
балалық шақта ойнаған ойындары туралы
айтып береді. Ол ойындар бұл күндері
ойнала ма? Айырмашылықтары бар ма?
Оқушыларды
сұрақ
қоюға
ынталандырыңыз. (Хан талапай, Апыр-
топыр қарлығаш, Ақ серек, көк серек
т.б.)Басқа қонақтармен кездесуді қайта
өткізуге болады.
(МК) Сыныпқа бір ұлттық ойынның
қалай ойналатын ретін көрсетіңіз. Нақты,
түсінікті
нұсқау
беріңіз.
Әртүрлі
ойындарды бірнеше рет қайталаңыз. Осы
бөлімнің соңына дейін жаңа ойындарды
үйретуді жалғастырыңыз.
(Ұ) Ойын ережесі туралы аудио материал
тыңдатыңыз немесе фильм көрсетіңіз.
Оқушылардан ойынды ережеге сүйене
отырып
ойнауларын
сұраңыз.
Оқушылардың ережеге сәйкес ойнауын
қадағалаңыз. Сәтті шыққан тәсілдерді
бақылаңыз. Тиімді тәсілдердің тізімін
Бұл бөлімде мұғалім тақырыпқа қатысты
әңгіме, өлең айтуы керек. Оқушыларға
түсінікті болу үшін оларды бірнеше рет
(сабаққа белсенді қатыстыру) қайталаңыз.
Оқушылар үй жұмысы ретінде ата-
аналарынан ұлттық ойындар туралы
естеліктерін
жазып
әкеледі.
Кейін
сыныптастарымен бөліседі.
Кең
жерде,
аулада
немесе
спорт
алаңында, дәлізде оқушыларға ойынның
қалай ойналатынын көрсетіңіз.
Мысалы: «Бәйге». Шеңберге тұрыңдар.
Тізе
бүгіңдер
т.с.с.
Оқушылармен
талқылаңыз: Нұсқаулар жеңіл ме? Бұл
ойынды қай жерде ойнаған ыңғайлы?
Нұсқаудың қайсысы тиімді немесе тиімсіз
болды?
Ойнап жатқан оқушыларды суретке
түсіріңіз немесе қарапайым сурет
салыңыз.
Ойынға сынып ұсынған нұсқаулық
құрастырыңыз. Нұсқаулықта: реті,
қадамы, нені бірінші орындау керек, ашық
дауыспен түсінікті жеткізу керек, ойынға
4-
нұсқа
Маусым
2016.
68
жасаңыз.
бірінші не қажет т.б. анық жазылуы керек.
2.4
Мәтіндегі
сөздердің
мағынасын
түсіну
2.8
Мәтіндерге
салыстырм
алы талдау
жасау
1.2.4.1
мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы
мағыналы,
мәндес, көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын
ажырату у
1.2.8.1
мұғалімнің
көмегімен түрлі
жанрдағы (ертегі,
әңгіме, өлең)
және стилдегі
(көркем және
бейкөркем)
мәтіндерді
салыстыру
Ойын ережесі
(К)
Бейкөркем
кітаптардың
кейбір
үлгілерін
салыстыру
және
айырмашылықтарын
табу
үшін
қолданыңыз.
Рецепт
кітаптары
мен
нұсқаулықтардың
басқа
кітаптардан
айырмашылықтарына назар аудартыңыз.
Бұйрық райын енгізіңіз.
(МК) Сөйлем ішіндегі түсіп қалған
бейтаныс сөздерді табу үлгісін көрсетіңіз.
Сөйлемді соңына дейін оқып, түсіп қалған
сөзді болжатыңыз.
(Т) Мәтіндер мен кітаптарға арналған
нұсқаулықты бірге оқыңыз. Оқушылар
жаңа сөздерді түсіну үшін нұсқаулыққа
сүйенеді. Оқушылар сөйлем ішіндегі түсіп
қалған сөздерді табуға талпынады.
Сөйлемді соңына дейін оқып, түсіп қалған
сөзді болжайды.
«Бағытталған оқуды» пайдаланыңыз:
кітапқа кіріспе
тексеру стратегиясы
өз бетінше оқу
мәтінге қайтып оралу және сұрақтарға
жауап беру.
Кітаптарды оқымас бұрын, оқушылар
олардың мұқабасына қарап салыстырады.
Айырмашылықтары
бар
ма?
Ұқсастықтары
ше?
Бейкөркем
кітаптардың
айырмашылықтарын
түсіндіріңіз (ақпарат беру, болған оқиға
туралы мағлұмат беру, бір заттың қалай
жұмыс істейтінін түсіндіру, нұсқау беру).
Бұл
кітаптардың
үлгілерін
ашып
көрсетіңіз.
Оқушылар
қандай
айырмашылықтар табады? Жазулары
немесе суреттерінде айырмашылықтар бар
ма?
Оқушылардан спорт туралы ақпарат
алғысы келсе, қандай кітаптар оқуы
керектігін сұраңыз. Ал сапарға шығуды
жоспарлау үшін ше? Ойын туралы
сұрақтарға жауап беру үшін ше? Атақты
адамдардың өмірі туралы мәлімет табу
үшін ше?
Қарапайым
нұсқау
кітаптарының
жинағын құрастырыңыз. Онда суреттер
мен диаграммалардың, сізге қажетті
заттар
тізімінің,
белгіленген
нұсқаулардың
бар
екендігіне
көз
жеткізіңіз. Сыныпта кітаптарды оқушылар
бос уақыттарында қолдана алатындай етіп
оқу бұрышын жасап қойыңыз.
Оқушыларды оқу деңгейлеріне қарай
4-
нұсқа
Маусым
2016.
69
топтарға біріктіріңіз. Жеңілдеу кітаптар
деңгейі төмен оқушыларға беріледі.
Оқушылар бұл кітаптарды көркем
шығармалармен салыстырады. Мысалы:
қандай айырмашылықтары бар?
Ұқсастықтары бар ма? Оқушылар басқа
қандай айырмашылықтарын көрсете
алады (суреттер, жазба т.б.).
Жылдам жауап беру үшін кітаптың
мазмұнын қолданғандарды мақтаңыз.
Дыбыс, әріп туралы оқушылардың
бұрынғы білімдерін қайталап, оқылым
дағдыларына баса назар аударып
отырыңыз.
2-бөлімдегі «Бағытталған оқу»
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sauat-ashu-peni-bojinsha-ou-jospari.html?page=8#«Сауат_ашу»_пәні._1-сынып__6-бөлім:_Салт-дәстүр_және_ауыз_әдебиеті__Осыған_дейін_меңгерілген_білім

title: Саяхат туралы әңгіме жазу


title: нұсқаулығын - «Сауат ашу» пәні бойынша оқу жоспары

text:
нұсқаулығын қараңыз.
3.5 Мәтінді
түрлі
формада
ұсыну
3.6 Түрлі
жанрда
шығармаш
ылық мәтін
жазу
1.3.5.1
сызбалар,
суреттер,
белгілермен
толықтырып
жай
сөйлемдер/мәтін
құрастырады
және жазады
1.3.6.1
мұғалімнің
көмегімен әр
түрлі жанр
бойынша (хат,
құттықтау хат,
хабарлама,
Ойын ережесін құру
(МК) Оқушылардың ұлттық ойын ойнау
барысында түскен суреттерін қарап,
«Бірлесіп жазу» әдісіне сәйкес, әр
суреттің
астына
нұсқау
жазыңыз.
Нұсқаулардың тиісті шақта жазылуына
назар аударыңыз.
(Т,Қ) Оқушыларға ойын барысында
түскен суреттерін қолдана отырып, әр
суретке нұсқау жазуды тапсырыңыз.
«Бірлесіп жазу» әдісін қолдана отырып,
оқушылардың тиісті шақты қолдануын
қадағалаңыз. Әр нұсқауды реттік санмен
белгілеулерін қадағалаңыз.
(Т) Оқушылардың жазған нұсқауларын
2-бөлімдегі «Бірлесіп жазу» нұсқаулығын
қараңыз. Ойын үшін қажетті заттарды
реттеуден бастаңыз. Суреттерді тізбектеп,
нөмірлеңіз. Әр сөйлемді жазбас бұрын
дауыстап айтыңыз, жазып болған соң
қайталап оқыңыз. Оның түсінікті және
дұрыс
екенін
тексеріңіз.
Кейбір
сөйлемдерде әдейілеп қате жіберіңіз.
Сөйлемдерді жазуда нұсқауға қайшы
келетін
кейбір
қателерді
жіберіңіз.
Сөйлемді қайталап оқып, оқушыларға
қатені
табуды
тапсырыңыз.
Қатені
қайталаңыз,
оқушылардың
оны
байқағанын тексеріңіз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
70
3.9
Орфографи
ялық
нормалард
ы сақтау
нұсқаулық)
шағын мәтін/жай
сөйлемдер құрап
жазады
1.3.9.2 мұғалім
көмегімен
сөздерді дұрыс
тасымалдау,
тасымалдауға
болмайтын
сөздерді ажырату
1.3.9.3 бас
әріппен
жазылатын
сөздерді (кісі
аттары, жер-су
атаулары, үй
жануарларына
берілген
атауларды)
анықтау
сынып ішінде дауыстап оқуына мүмкіндік
беріңіз. Олардың дұрыстығына назар
аударыңыз.
Жазылған
нұсқаулардың
басқалар
қолдана
алатындай
етіп
жазылғандығын қадағалаңыз.
Оқу жетістіктерін бағалау:
нұсқау
жазудың
ерекшеліктерін
ескеруінз.;
нұсқаулықты қолдануға түсініктілігін.
Сөйлемдерді
құрастыруын,
тыңдаушыларға пайдалы, қызықты
жазылғандығын бағалаңыз
Оқушыларды жазу деңгейлеріне қарай
топтарға біріктіріңіз. Оларға бір немесе
екі нұсқау жазып, бір қатарға жинауды
тапсырыңыз.
1-бөлімдегі
«Бірлесіп
жазу» әдісін
қараңыз.
Оқушыларға нұсқауды жазбас бұрын
сөйлемді толығымен дауыстап оқуды,
жазып болған соң тағы бір рет оқуды
тапсырыңыз. Түсінікті ме? Нақты ма?
Тиісті шақта жазылған ба?
2.2
Оқылған
мәтіннің
мазмұнын
түсіну
1.7
Тыңдалған
материал
1.2.2.1 Мәтінде
автордың кім
(не) туралы
айтқысы келгенін
түсіну
1.1.7.1 тыңдалған
мәтінгеТыңдалға
н мәтінге өз
көзқарасын жай
сөйлеммен
білдіру (ұнайды/
Ұлттық кейіпкерлер жайында әңгіме
оқу
(МК) Ұлттық кейіпкерлер бар бірнеше
әңгіме оқыңыз. Оқушыларды әңгімелерге
қызықтыру үшін оқу дағдыларын дұрыс
қолданып, оқып көрсетіңіз. Сөйлем
ішіндегі түсіп қалған сөздерді табу үлгісін
көрсетіңіз. Сөйлемді соңына дейін оқып,
түсіп қалған сөзге болжау жасатыңыз.
Әр
әңгіменің
аяғында
оқушыларға
оқиғаның
өткен
орнын,
кімдер
Бұл бөлімде мұғалім тақырыпқа қатысты
ертегі, әңгіме, өлеңдер қолдануы керек.
Оқушыларға түсінікті болу үшін оларды
бірнеше рет (сабаққа белсенді қатыстыру)
қайталаңыз, бірге айтыңыз.
Ұлттық кейіпкер туралы жинақ жасаңыз.
Мысалы, Алдар көсе туралы
Кітап оқуға ыңғайлы орындықтары бар
http://www.youtube.com/
watch?v=-H55cjEUBVw
мультфильм про
Алдара Косе
http://www.youtube.com/
watch?v=NA1I_fCIpHk
видео «Первый в мире
выход в открытый
4-
нұсқа
Маусым
2016.
71
бойынша өз
пікірін айту
2.6
Мәтіннің
түрлері мен
жанрын,
стилін
анықтау
ұнамайды))
1.2.6.1
мұғалімнің
көмегімен
әңгімелеу
мәтінін/
ерекшелігіне
қарай мәтін
жанрын (өлең,
әңгіме, ертегі)/
стилін (көркем
және бейкөркем)
ажырату
қатысатынын, не болатынын «кейіпкер»,
«оқиға» секілді сөздерді қолдана отырып
анықтауды тапсырыңыз.
(Ұ) Әр әңгімеде кейіпкерлердің қалай
суреттелетінін салыстыруына мүмкіндік
беріңіз.
Ұқсастықтары
мен
айырмашылықтары?
Әрбір
басты
кейіпкердің
әңгімедегі
іс-әрекетін
талқылатыңыз.
Олардың
жағымды
кейіпкер екенін қайдан білеміз? Олар
қандай
әрекеттер
жасады?
Айналасындағыларға қандай әсер береді?
Мысалы: қуаныш, үміт...
(Ұ)
Басқа
ұлттық
кейіпкерді
таныстырыңыз. Ол туралы әңгіме оқыңыз.
Әңгімелерді жоғарыда көрсетілгендей
салыстыруға жетелеңіз.
Оқу нұсқаулығын пайдаланыңыз:
кітапқа кіріспе
тексеру стратегиясы
өздігінен оқу
мәтінге қайтып оралу және сұрақтарға
жауап беру.
Сөйлем ішіндегі түсіп қалған сөздерді
табу үлгісін көрсетіңіз. Сөйлемді соңына
дейін оқып, түсіп қалған сөзге болжау
жасатыңыз.
оқу бұрышын жасаңыз. Оқушыларға бос
уақыттарында
кітаптарды
қолдануға
мүмкіндік беріңіз.
Оқушылардың оқылым дағдыларын
қолдана білуіне назар аударыңыз.
Оқушыларға қолданылған суреттердегі
детальдарға назар аударып, түсіндірме
сөздер
мен
тіркестерді
қайталауға
тапсырма беріңіз. Бір кейіпкердің түрлі
әңгімедегі
ұқсастықтары
мен
айырмашылықтарын анықтаңыз.
2-бөлімдегі «Бағытталған оқу» әдісінің
нұсқаулығын қараңыз. Оқушыларды оқу
деңгейлеріне қарай топтарға біріктіріңіз.
Жеңіл кітаптар оқылым дағдысы төмен
оқушыларға беріледі. Оқушыларға бірдей
сұрақтар қойыңыз. Мысалы: Олардың
жағымды кейіпкер екенін қайдан білеміз?
Олар
қандай
әрекеттер
жасады?
Айналасындағыларға қандай әсер береді?
Мысалы: қуаныш, үміт...
космос»
http://www.ertegi.ru/map
.php?section=1
2.2
Оқылған
мәтіннің
мазмұнын
түсіну
1.2.2.1 мәтінде
автордың кім
(не) туралы
айтқысы келгенін
түсіну
Әңгімедегі кейіпкерлерді сипаттау
(Т) Оқушылар бірге оқыған кітаптағы
суреттерді жинақтайды.
(Т) Әр шығармадағы бас кейіпкерлерді
Суреттерді (иллюстрацияларды) басты
оқиғаларды
тізбектеу
үшін
қайта
құрастырыңыз. Оқушылар оны рет-
4-
нұсқа
Маусым
2016.
72
1.7
Тыңдалған
материал
бойынша өз
пікірін айту
1.6
Тыңдаушы
ның
назарын
аудару
1.1.7.1 тыңдалған
мәтінге
Тыңдалған
мәтінге
өз
көзқарасын жай
сөйлеммен
білдіру (ұнайды/
ұнамайды)
1.1.6.1 сөйлеу
барысында
сипаттау/салыст
ыру сөздерін,
вербалды емес
қарым-қатынас
құралдарын (ым-
ишара, қимыл),
дауыс ырғағын,
мәнерін,
қарқынын, сөз
арасындағы
кідірісті қолдану)
талқылатыңыз. Кейіпкердің мінезін, киген
киімдерінің
түр-түсін
сипаттайтын
бөлімдерді
тапқызыңыз.
Оқушылар
әңгімені
қайта
қарап
шығады.
Оқушыларға кейіпкерді, оның іс-әрекетін,
оқиғаларын сипаттайтын сөздерді табуға
тапсырма беріңіз.
(Т) Оқушыларға үлкен параққа бас
кейіпкердің
мінездемесін
жазуды
тапсырыңыз.
Әр
сөздің
қасына
шығармадан нақты сол туралы тіркес
немесе сөз жазылады. Мысалы, кейіпкер
қалай суреттелген?
(Ж,Қ) «Сипаттау» ойынын ойнатыңыз.
Оқушы өз кейіпкерін жанындағы досына
сипаттайды. Ол түсінгенге дейін қандай
дәлелдер немесе неше дәлел қолданды?
Оқу жетістіктерін бағалау:
кейіпкерге тиісті нақты сипаттама
беруін;
әңгімелердегі ақпараттар мен
детальдардың есте сақтауын;
мәнерлі сөйлеу дағдысын бағалаңыз.
ретімен дұрыс орналастырулары керек.
Еске түсіру үшін кітапқа тағы бір қарап
шығуды тапсырыңыз.
Оқушыларды кітап оқи алу деңгейлеріне
қарай топтарға біріктіріңіз. Тапсырманы
олар бірге оқыған кітаптан беріңіз.
Шығармадағы кейіпкерді сипаттаудың екі
жолы бар екенін түсіндіріңіз. Олар кім?
Олар қандай адамдар?
Қандай кейіпкер? Оны қалай білеміз?
Шығарманың қай жерінде ол туралы
айтылады? Оларды біз қалай сипаттай
аламыз? Мысалы: сыпайы, еңбекқор.
Сыныпта жасаған диаграмманы көрсетуге
мүмкіндік беріңіз
Оқушылар деңгейлеріне қарай жұптарға
бөлінеді. Бір-біріне теріс қарап отырады.
Біреуі кейіпкердің суретін көрсетпей, оны
ауызша сипаттайды. Екіншісі кейіпкерді
табуы тиіс.
3.5 Мәтін
құрастыру
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті
сөздер,
сызбалар,
суреттер,
белгілерін
қолдана отырып,
жай
Кейіпкерді сипаттау
(МК) Оқушыларға « Бірлесіп жазу» әдісін
қолдана отырып кейіпкерге қысқаша
сипаттама
жазу
үлгісін
көрсетіңіз.
Оқушылар дұрыс жазу үшін сөйлем
үлгілерін қолданыңыз. Мысалы: Ол
...адам, онда ...бар.
2-бөлімдегі
«Бірлесіп
жазу»
нұсқаулығын қараңыз. Әр сөйлемді
жазбас бұрын дауыстап оқыңыз, жазып
болған соң қайталап оқыңыз. Кейіпкерге
дұрыс сипаттама бергенін (сөйлемде
дұрыс жазылғанын) тексеріңіз. Сырт көзге
4-
нұсқа
Маусым
2016.
73
сөйлемдер/мәтін
құрастыру және
жазу
(Ө,ф) Оқушылар талқылаған кейіпкердің
суретін салады. Астына кейіпкердің
сипаттамасы берілген үлгіге сәйкес сөйлем
түрінде жазады.
(Т) «Бағытталған жазу» әдісін қолдана
отырып, оқушыларға тиісті сөздер мен
дыбыстарды жазуға қолдау көрсетіңіз.
Жазылым дағдысы жоғары оқушыларға
жайылма сөйлемдер жазуды ұсыныңыз.
Оқушылардың тыңдарманға түсінікті, әсер
ететін сөйлем жазуын бағалаңыз.
түсінікті ме? Тақтада жазылған сөздерге
назар аудартыңыз.
Оқушыларға жазбас бұрын сөйлемді
толығымен дауыстап оқуды, жазып
болған соң тағы бір рет оқуды
тапсырыңыз. Оқушылар бір сәт кейіпкерді
танымаймын деп ойласын. Жазғандары
арқылы оны тани алды ма?
1-бөлімдегі «Бағытталған жазу» әдісін
қараңыз.
Сыныпта
«Жазу
бұрышын»
жабдықтаңыз. Әртүрлі қағаз, қаламдар
қойыңыз.
Әртүрлі
кейіпкерлердің
суреттерін, қуыршақ бейнелерін де
қойыңыз.
Оқушылардың
бос
уақыттарында кейіпкерлерді суреттеп
жазып, бір-біріне дауыстап оқып беру
мүмкіндіктері болуы керек.
«Сауат ашу» пәні.1-сынып
7-бөлім: Тағам және сусын
Осыған дейін меңгерілген білім
7-бөлім І-ІІІ тоқсанда дамытылған дағдылар мен білімге негізделеді. Оқушылар жазу нұсқаулары мен қарапайым әңгімелермен (мәтін) таныс.
Сөйлем түрлерін жаза алады.
Мәнмәтін
Бұл бөлімде оқушылар жеміс-жидектерді қалай өсіру керектігі, басқа да өсімдік тектес тағамдардың дайындалуы туралы танып біледі. Бөлім
«Жаратылыстану» пәнімен байланыста. Аталмыш тақырыпты игеру барысында дыбыстарды үнемі қайталайды. Мұғалім тақырыпқа сәйкес келетін
4-
нұсқа
Маусым
2016.
74
әңгімелер, өлеңдер мен тақпақтар іріктеп алып, оқушылармен түрлі шығармашылық жұмыстарға тартады.
Қысқаша шолу
Бұл бөлімде «Әліппеден кейінгі кезең» жалғасады. Оқушылардың бейкөркем мәтін жазу дағдылары «Мектеп асханасы» тақырыбындағы жазылым
арқылы дамытылады. Мектеп асханасына оқушыларды апарып таныстыру қалаулары бойынша ұйымдастырылады. Мұндай жұмыстардан кейін
оқушылардың сөздік қоры, жазу дағдысы, байланыстырып сөйлеу, әңгімелеу қабілеті арта түседі.
Оқу
бағдарлама
сына
сілтеме
Оқу
мақсаттары
Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
Мұғалімге арналған ескертпелер
(оқыту әдістемесі бойынша)
Оқыту ресурстары
Орфография, грамматика, пунктуация
бойынша бастапқы дағдыларын
қалыптастыру үшін ұсынылған оқу
мақсаттарын жүйелі түрде қолдануды
ұсынамыз:
1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық
нормаларға сәйкес дұрыс айту
2.1 Оқу түрлерін қолдану
3.8 Қатені табу және түзету
3.9 Орфографиялық нормаларды сақтау
3.10 Грамматикалық нормаларды сақтау
3.11 Пунктуациялық нормаларды сақтау
3.12 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
Жіктеу есімдіктерін ауызекі және
жазбаша сөйлеуде дұрыс қолданады
Тәуелдік жалғауларын ауызекі және
жазбаша сөйлеуде дұрыс қолданады.
Өз cезімін баяндауда іс-қимылды
білдіретін сөздерді (етістік шақтарын)
дұрыс қолданады.
Мағыналары жақын және қарама-қарсы
сөздердің сөздігін жасауға болады.
Оқушылардың сөздерді дұрыс жазуын
қадағалаңыз.
4-бөлімдегі «Қатемен жұмыс
нұсқаулығын» басшылыққа алыңыз.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
75
1.1
Тыңдалған
материалды
ң мазмұнын
түсіну
1.3
Тыңдалған
материалды
мазмұндау
1.1.1.1 тыңдау
барысында тілдік
бірліктерді
(сөйлеу, сөз,
сөйлем, мәтін)
ажырату,
тыңдалған
мәтіннің
мазмұнын түсіну
1.1.3.1
мұғалімнің
көмегімен
оқиғаның ретін
сақтай
отырып
баяндау
Біздің кафеде
(Ұ) Оқушыларға рольдік ойын ойналатын
жерді көрсетіңіз. Заттарды қалай қолдану
керектігін
түсіндіріңіз.
Оқушыларға
тамаққа қалай тапсырыс беріп, қалай
қабылдау керектігін көрсетіңіз.
Дастархан басында өзін қалай ұстау
керектігі мен ас ішетін құрал-саймандарды
қолдану ережелерін қайталатыңыз.
(Т) Қарапайым тағам әзірлеу үшін
оқушылар рецепке қарайды, қандай
ыдыстардың қажет екендігін шешеді.
Ингредиенттерді өлшеп салып, рецепт
бойынша тағам әзірлейді.
(Т)
Топтағы
оқушылардың
орнын
араластырыңыз.
Әрқайсысы
не
жасағандарын, тағамды қалай әзірлегенін,
дәмі қандай екенін түсіндіреді.
Сынып ішінде кафе секілді бұрыш
жасаңыз. Орындық пен үстел қойыңыз,
үстіне дастарқан жайыңыз. Тапсырыс
қабылдайтын
парақтар,
ас
мәзірі,
тағамдар мен ақша, чек, дайындаңыз
(муляж немесе шынайы тағамдар).
Оқушыларға кафе ойынын жиі ойнауға
рұқсат беріңіз. Мұғалім оқушылар
арасында көбірек жүріп, даяшы мен
қонақ арасындағы қарым-қатынас үлгісін
көрсетеді. Ол оқушыларға сыпайылық,
көпшілік орындарда әдептілік сақтауды
үйретеді.
Оқушыларды оқылым дағдысына қарай
топтарға біріктіріңіз. Оқылым және
түсіну деңгейлеріне қарай рецептер
беріңіз. Әр топта оқушылар саны тең
болғаны жөн. Оқушылар қарапайым
тағамдар дайындайды. Мысалы: жеміс
салаты, көкөніс салаты, жент т.б.
Пышақ т.б. өткір құралдар қолданатын
топтарға қауіпсіздік ережелерін сақтау
үшін үлкендердің (көмекші мұғалім,
жоғары сынып оқушылары т.б.) көмегі
қажет.
Оқушыларды қайта топтаңыз. Әр топта
бұрынғы топтан бір-бір оқушыдан
болғаны
дұрыс.
Олар
әзірлеген
тағамдарын өзгелерге түсіндіруі керек.
«Бірінші....», «Сосын...», «Содан кейін...»
т.б. тіркестерді қолданулары керек.
Мұғалім
оқушыларға
ұсынылатын
тапсырмаларға сәйкес мәтіндер, өлеңдер
«Қазақ дастарханы»
М.Шаханов - бейне
клип
«Дастархан» youtube
4-
нұсқа
Маусым
2016.
76
оқып беріп, оны қайталауға ықпал
жасаулары керек.
1.1
Тыңдалған
материалды
ң мазмұнын
түсіну
2.5 Мәтін
бойынша
сұрақ қоя
білу және
жауап бере
білу
1.1.1.1 тыңдау
барысында тілдік
бірліктерді
(сөйлеу, сөз,
сөйлем, мәтін)
ажырату,
тыңдалған
мәтіннің
мазмұнын түсіну
1.2.5.1
мәтін
иллюстрациясы
бойынша
сұрақтар қоя білу
немесе оқығаны
бойынша
қойылған сұраққа
жауап
беру
(мұғалім
көмегімен)
Мектеп асханасы
(Ұ) Асханаға (Кафе /мейрамхана) бармас
бұрын оқушыларға қайда баратыны,
кіммен кездесетіні, т.б туралы мәлімет
беріңіз. Сапар барысында туындайтын
сұрақтар туралы ойландырыңыз. Әр
оқушыға жеке немесе жұпта сұрақ беріңіз
(Ө) Асханаға барған кезде әр оқушының
сұрақтарына жауап беруге мүмкіндік
беріңіз. Өздерін қызығушылығын
оятатын қосымша сұрақтар қоюға, жазуға
(сурет салуға) оқушыларды
ынталандырыңыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sauat-ashu-peni-bojinsha-ou-jospari.html?page=9#«Сауат_ашу»_пәні.1-сынып__7-бөлім:_Тағам_және_сусын__Осыған_дейін_меңгерілген_білім


title: «Сауат ашу» пәні бойынша оқу жоспары

text:
4-
нұсқа
Маусым 2016
«Сауат ашу»
пәні бойынша оқу жоспары
(орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында)
1-сынып
Мазмұны
4-
нұсқа
Маусым 2016
Орта мерзімді жоспар
7
1-бөлім. Өзім туралы
7
2-бөлім. Менің мектебім
18
3-бөлім. Менің отбасым және достарым
37
4-бөлім. Бізді қоршаған әлем
49
5- бөлім. Саяхат
57
6-бөлім. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті
66
7-бөлім. Тағам және сусын
73
8-бөлім. Дені саудың – жаны сау
82
Қысқа мерзімді жоспар
90
Сабақ жоспары
Ошибка! Закладка не определена.
4-
нұсқа
Маусым
2016
3
«Сауат ашу» пәні
1-сынып
1-тоқсан
2-тоқсан
3-тоқсан
4-тоқсан
Тыңдалым және айтылым
Оқушыларда төмендегі тыңдалым дағдылары қалыптасады:
1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік
бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем,
мәтін) ажырату, тыңдалған
мәтіннің мазмұнын түсіну
1.1.2.1
мұғалімнің
көмегімен
мәтінде
кім
(не)
туралы
айтылғанын анықтау
1.1.3.1 мұғалімнің көмегімен
оқиғаның ретін сақтай отырып
баяндау
1.1.4.1 мәтіннің мазмұнын
тақырыбы немесе оның
иллюстрациясы бойынша болжау
1.1.5.1 түрлі жағдаяттарда этикет
сөздерін қолдана білу
1.1.6.1 сөйлеу барысында
сипаттау/салыстыру сөздерін,
вербалды емес қарым-қатынас
құралдарын (ым-ишара, қимыл),
дауыс ырғағын, мәнерін,
қарқынын, сөз арасындағы
кідірісті қолдану)
1.1.7.1 тыңдалған мәтінге өз
көзқарасын жай сөйлеммен
білдіру (ұнайды/ ұнамайды)
1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік
бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем,
мәтін) ажырату, тыңдалған
мәтіннің мазмұнын түсіну
1.1.2.1 мұғалімнің көмегімен
мәтінде кім (не) туралы
айтылғанын анықтау
1.1.3.1 мұғалімнің көмегімен
оқиғаның ретін сақтай отырып
баяндау
1.1.4.1 мәтіннің мазмұнын
тақырыбы немесе оның
иллюстрациясы бойынша болжау
1.1.5.1 түрлі жағдаяттарда этикет
сөздерін қолдана білу
1.1.6.1 сөйлеу барысында
сипаттау/салыстыру сөздерін,
вербалды емес қарым-қатынас
құралдарын (ым-ишара, қимыл),
дауыс ырғағын, мәнерін, қарқынын,
сөз арасындағы кідірісті қолдану)
1.1.7.1 тыңдалған мәтінге өз
көзқарасын жай сөйлеммен білдіру
(ұнайды/ ұнамайды)
1.1.8.1 берілген сюжетті сурет
бойынша шағын әңгіме құрап айту
1.1.9.1 сөздегі дыбыс түрлерін
1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік
бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем,
мәтін) ажырату, тыңдалған мәтіннің
мазмұнын түсіну
1.1.2.1
мұғалімнің
көмегімен
мәтінде
кім
(не)
туралы
айтылғанын анықтау
1.1.3.1
мұғалімнің
көмегімен
оқиғаның ретін сақтай отырып
баяндау
1.1.4.1
мәтіннің
мазмұнын
тақырыбы
немесе
оның
иллюстрациясы бойынша болжау
1.1.5.1 түрлі жағдаяттарда этикет
сөздерін қолдана білу
1.1.6.1
сөйлеу
барысында
сипаттау/салыстыру
сөздерін,
вербалды
емес
қарым-қатынас
құралдарын (ым-ишара, қимыл),
дауыс ырғағын, мәнерін, қарқынын,
сөз арасындағы кідірісті қолдану)
1.1.7.1 тыңдалған мәтінге өз
көзқарасын жай сөйлеммен білдіру
(ұнайды/ ұнамайды)
1.1.8.1 берілген сюжетті сурет
бойынша шағын әңгіме құрап айту
1.1.9.1 сөздегі
дыбыс түрлерін
1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік
бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем,
мәтін) ажырату, тыңдалған
мәтіннің мазмұнын түсіну
1.1.2.1 мұғалімнің көмегімен
мәтінде кім (не) туралы
айтылғанын анықтау
1.1.3.1 мұғалімнің көмегімен
оқиғаның ретін сақтай отырып
баяндау
1.1.4.1
мәтіннің
мазмұнын
тақырыбы
немесе
оның
иллюстрациясы бойынша болжау
1.1.5.1 түрлі жағдаяттарда этикет
сөздерін қолдана білу
1.1.6.1
сөйлеу
барысында
сипаттау/салыстыру
сөздерін,
вербалды емес қарым-қатынас
құралдарын (ым-ишара, қимыл),
дауыс
ырғағын,
мәнерін,
қарқынын,
сөз
арасындағы
кідірісті қолдану)
1.1.7.1 тыңдалған мәтінге өз
көзқарасын
жай
сөйлеммен
білдіру (ұнайды/ ұнамайды
1.1.8.1 берілген сюжетті сурет
бойынша шағын әңгіме құрап
4-
нұсқа
Маусым
2016
4
1.1.8.1 берілген сюжетті сурет
бойынша шағын әңгіме құрап айту
1.1.9.1 сөздегі дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан және жіңішке
дауыстылар) ажырату және дұрыс
дыбыстау
1.1.9.2 дыбыстардың мағына
ажыратушылық қызметін түсіну
1.1.9.3 сөздің буыннан тұратынын
түсіну және сөздегі буын санын
анықтау
(дауысты, дауыссыз, жуан және
жіңішке дауыстылар) ажырату және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2 дыбыстардың мағына
ажыратушылық қызметін түсіну
1.1.9.3 сөздің буыннан тұратынын
түсіну және сөздегі буын санын
анықтау
(дауысты, дауыссыз, жуан және
жіңішке дауыстылар) ажырату және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.2
дыбыстардың мағына
ажыратушылық қызметін түсіну
1.1.9.3 сөздің буыннан тұратынын
түсіну және сөздегі буын санын
анықтау
айту
1.1.9.1 сөздегі дыбыс түрлерін
(дауысты, дауыссыз, жуан және
жіңішке дауыстылар) ажырату
және дұрыс дыбыстау
1.1.9.2 дыбыстардың мағына
ажыратушылық қызметін түсіну
1.1.9.3
сөздің
буыннан
тұратынын түсіну және сөздегі
буын санын анықтау
Оқылым
Оқушыларда төмендегі оқылым дағдылары қалыптасады:
1.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу.
1.2.5.1 мәтін иллюстрациясы
бойынша сұрақтар қоя білу немесе
оқығаны бойынша қойылған
сұраққа жауап беру (мұғалім
көмегімен)
1.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап
оқу, жиі кездесетін сөздерді тұтас
оқу, түсініп оқу
1.2.9.1 әріпті тану, ажырату және
оны дыбыспен сәйкестендіру
1.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу.
1.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап
оқу, жиі кездесетін сөздерді тұтас
оқу, түсініп оқу) қолдану
1.2.2.1 мәтінде автордың кім (не)
туралы айтқысы келгенін түсіну
1.2.4.1 мұғалімнің көмегімен
қарама-қарсы мағыналы, мәндес,
көп мағыналы сөздердің
мағыналарын ажырату
1.2.5.1 мәтін иллюстрациясы
бойынша сұрақтар қоя білу немесе
оқығаны бойынша қойылған
сұраққа жауап
1.2.6.1* мұғалімнің көмегімен
ерекшелігіне қарай мәтін жанрын
(өлең, әңгіме, ертегі) ажырату
1.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу.
1.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап
оқу, жиі кездесетін сөздерді тұтас
оқу, түсініп оқу) қолдану
1.2.2.1 мәтінде автордың кім (не)
туралы айтқысы келгенін түсіну
1.2.4.1
мұғалімнің
көмегімен
қарама-қарсы мағыналы, мәндес,
көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын ажырату
1.2.5.1
мәтін
иллюстрациясы
бойынша сұрақтар қоя білу немесе
оқығаны бойынша қойылған
сұраққа жауап
1.2.6.1*
мұғалімнің
көмегімен
әңгімелеу мәтінін, ерекшелігіне
қарай мәтін жанрын (өлең, әңгіме,
ертегі) ажырату
1.2.9.1 әріпті тану, ажырату және
1.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап
оқу, жиі кездесетін сөздерді
тұтас оқу, түсініп оқу) қолдану
1.2.2.1 мәтінде автордың кім
(не) туралы айтқысы келгенін
түсіну
1.2.3.1 мұғалімнің көмегімен
оқыған мәтіннің тақырыбын,
басын, ортасын
1.2.4.1 мұғалімнің көмегімен
қарама-қарсы мағыналы, мәндес,
көп
мағыналы
сөздердің
мағыналарын ажырату
1.2.5.1 мәтін иллюстрациясы
бойынша сұрақтар қоя білу
немесе
оқығаны
бойынша
қойылған сұраққа жауап
1.2.6.1* мұғалімнің көмегімен
стилін (көркем және бейкөркем)
4-
нұсқа
Маусым
2016
5
1.2.9.1 әріпті тану, ажырату және
оны дыбыспен сәйкестендіру
оны дыбыспен сәйкестендіру
1.2.9.2
дыбыстардың
сөздегі
қызметін түсіну (ь,ъ таңбалары, ф,
в, ц, ч дыбыстары, ё, ю, я қосарлы
дыбыстары) және дұрыс оқу
1.2.7.1 әліпби ретімен құрылған
дереккөздерден
(сөздіктер,
анықтамалықтар,
суретті
кітаптар,
энциклопедия)
ақпараттарды табу
1.2.8.1 мұғалімнің көмегімен
түрлі жанрдағы (ертегі, әңгіме,
өлең) және стильдегі (көркем
және
бейкөркем)
мәтіндерді
салыстыру
1.2.9.1 әріпті тану, ажырату және
оны дыбыспен сәйкестендіру
Жазылым
Оқушыларда төмендегі жазылым дағдылары қалыптасады:
1.3.3.1 мұғалім көмегімен мәтінге
суреттер, сызбалар арқылы жоспар
құрып, оған ат (тақырып) қою
1.3.4.1
мұғалім
көмегімен
оқыған/тыңдаған мәтіндердегі
ақпаратты сурет, сызба, белгілер
қолданып жеткізу
1.3.8.1 жазу жолын, жоларалық
кеңістікті, жолдың жоғарғы және
төменгі сызығын сақтап, әріп
элементтерін
каллиграфиялық
талаптарға сай жазу.
1.3.10.1
заттың атын, санын,
сынын, қимылын білдіретін
сөздерді
ажырата
алу
және
орынды қолдана білу
1.3.10.2 тәуелдік және жіктік
жалғауларының
қарапайым
формаларын
қолдана
алу
1.3.5.1 тақырыпқа байланысты
керекті сөздер, сызбалар, суреттер,
белгілерін қолдана отырып, жай
сөйлемдер/мәтін құрастыру және
жазу
1.3.6.1 мұғалімнің көмегімен
әртүрлі жанр бойынша (хат,
құттықтау хат, хабарлама,
нұсқаулық) шағын мәтін/жай
сөйлемдер құрап жазу.
1.3.8.1 жазу жолын, жоларалық
кеңістікті, жолдың жоғарғы және
төменгі сызығын сақтап, әріп
элементтерін каллиграфиялық
талаптарға сай жазу.
1.3.9.2 мұғалім көмегімен сөздерді
дұрыс тасымалдау, тасымалдауға
болмайтын сөздерді ажырату
1.3.5.1
тақырыпқа
байланысты
керекті сөздер, сызбалар, суреттер,
белгілерін қолдана отырып, жай
сөйлемдер/мәтін құрастыру және
жазу
1.3.6.1
мұғалімнің
көмегімен
әртүрлі
жанр
бойынша
(хат,
құттықтау
хат,
хабарлама,
нұсқаулық)
шағын
мәтін/жай
сөйлемдер құрап жазу.
1.3.8.1 жазу жолын, жоларалық
кеңістікті, жолдың жоғарғы және
төменгі сызығын сақтап, әріп
элементтерін
каллиграфиялық
талаптарға сай жазу.
1.3.10.1 заттың атын, санын, сынын,
қимылын білдіретін сөздерді
ажырата алу және орынды қолдана
білу
1.3.3.1 мұғалім көмегімен
мәтінге
суреттер,
сызбалар
арқылы жоспар құрып,
1.3.4.1
мұғалім
көмегімен
оқыған/тыңдаған мәтіндердегі
ақпаратты сурет, сызба, белгілер
қолданып жеткізу
1.3.5.1 тақырыпқа байланысты
керекті
сөздер,
сызбалар,
суреттер, белгілерін қолдана
отырып, жай сөйлемдер/мәтін
құрастыру және жазу
1.3.6.1 мұғалімнің көмегімен
әртүрлі жанр бойынша (хат,
құттықтау
хат,
хабарлама,
нұсқаулық) шағын мәтін/жай
сөйлемдер құрап жазу.
1.3.7.1 мұғалімнің көмегімен сөз,
сөйлем, мәтінді тексеру және
4-
нұсқа
Маусым
2016
6
(терминсіз)
1.3.11.1 сөйлемді бас әріппен
бастап жазып, сөйлем соңына
тиісті тыныс белгілерін қою
1.3.9.3 бас әріппен жазылатын
сөздерді (кісі аттары, жер-су
атаулары, үй жануарларына
берілген
атауларды) анықтау
1.3.10.1 заттың атын, санын, сынын,
қимылын білдіретін сөздерді
ажырата алу және орынды қолдана
білу
1.3.10.2 тәуелдік және жіктік
жалғауларының қарапайым
формаларын қолдана алу
(терминсіз)
1.3.11.1 сөйлемді бас әріппен бастап
жазып, сөйлем соңына тиісті
тыныс белгілерін қою
1.3.9.2 мұғалім көмегімен сөздерді
дұрыс тасымалдау, тасымалдауға
болмайтын сөздерді ажырату
1.3.10.2 тәуелдік және жіктік
жалғауларының
қарапайым
формаларын
қолдана
алу
(терминсіз)
1.3.11.1 сөйлемді бас әріппен бастап
жазып, сөйлем соңына тиісті
тыныс белгілерін қою
қателерін түзету.
1.3.8.1 жазу жолын, жоларалық
кеңістікті, жолдың жоғарғы және
төменгі сызығын сақтап, әріп
элементтерін
каллиграфиялық
талаптарға сай жазу
1.3.9.1 айтылуы мен жазылуында
айырмашылығы жоқ сөздерді
мұғалімнің айтуы бойынша жазу
1.3.10.2 тәуелдік және жіктік
жалғауларының
қарапайым
формаларын
қолдана
алу
(терминсіз)
Ескерту:
Оқу жоспарындағы оқыту іс-әрекеттері мен ресурстар ұсыныс ретінде берілген.
Бөлім дегеніміз - белгілі бір тақырыпты қамтитын сабақтар жүйесі.
Ұ = ұжым жұмыс, барлық сынып.
Т = топтық жұмыс.
Ж = жұптық жұмыс.
Ө = өздік жұмыс.
ОТ = оқушы тәжірибесі.
МК = Мұғалім көрсетуі
Қ= қалыптастырушы бағалау.
4-
нұсқа
Маусым
2016.
7
Орта мерзімді жоспар
«Сауат ашу» пәні. 1-сынып
1-бөлім. «Өзім туралы»
Осыған дейін меңгерілген білім
1-бөлім үйде/балабақшада алынған білім мен дағдыларға негізделеді. Оқушылар өздерінің сүйікті шығармалары туралы айтып беру үшін
балаларға арналған кейбір әңгімелер мен танымал өлеңдерді біледі деп жоспарланады
.
Мәнмәтін
Бірінші бөлім оқушыларға бірін-бірі танып білуге мүмкіндік береді. Бұл бөлімнің қоғамдық-гуманитарлық пәндермен (Дүниетану,
Жаратылыстану) байланысы бар. Бөлімде сөйлеу, сөз, сөйлем, дыбыс, буын сызбаларын оқуға және жазуға дағдыландыру қарастырылады.
Мұғалімдер тапсырмаларға қатысты әңгімелер, өлеңдер немесе санамақтар айтуы және оларды хормен қайталау арқылы оқушылардың үйренуіне
жағдай туғызады. Сабақ барысында оқушылардың қажеттілігіне қарай сергіту сәтін өткізген дұрыс.
Қысқаша шолу
Бұл бөлімде «Әліппеге дейінгі кезеңі» қамтылады. «Менің ұнататын заттарым» атты тақырыптан бастап, үйі және өзі туралы ойларын ортаға
салуға үйренеді. Осы арқылы оқушылар топта, жұпта бір-біріне сұрақтар қояды және жауап береді, бірігіп өлең шумақтары және бейкөркем
мәтіндерді ауызша құрастыруды үйренеді.
Оқу
бағдарлама
сына сілтеме
Оқу
мақсаттары
Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
Мұғалімге арналған ескертпелер
(оқыту әдістемесі бойынша)
Оқыту ресурстары
(МК) Оқушылармен артикуляциялық
жаттығулар орындап, дауысты және
дауыссыз
дыбыстарды
анықтау
жолдарын көрсетіңіз.
Сөздерді буынға бөліп айтқызыңыз.
Сөзде қанша буын барын анықтату, оң
қолды иектің астына қойып сөзді
дыбыстау, әр буын сайын жақ сүйек
қозғалып,
қолды
төмен
қарай
Бөлімде
әліппеге
дейінгі
кезең
қамтылады. Осы кезеңде тіл дамыту,
буын,
сөз,
сөйлем
құрау,
жазуға
дайындық жұмыстары жүргізіледі.
Белсенді
оқыту
әдіс-тәсілдерін
қолданумен
қатар
«Сөйлеу
қабырғаларына» оқушыларға көмекші
болатын тақырыпқа сәйкес суреттер мен
http://kz-
en.ru/index/skazki_na_ka
zakhskom/0-9
Балаларға арналған
өлеңдер, санамақтар:
www.balakai.kz/
4-
нұсқа
Маусым
2016.
8
жылжытатынын бақылайды немесе қол
соғу арқылы сөздегі буын санын
анықтай алады.
Алғашқы
күннен
оқушылардың
дыбыстарды анық дыбыстап сөйлеуіне
назар аудару керек.
Артикуляциялық жаттығуларды айна
көмегімен
ұйымдастырыңыз.
Дыбыстарды жеке дыбыстау барысында
айнаға қарап сөйлеу аппаратының (ауыз
қуысы
мүшелерінің)
қозғалысын
бақылайды,
қорытынды
жасайды.
Оқушылар сөз, буын, дауысты және
дауыссыз дыбыс ұғымдарын толық
меңгергенше жұмысты жалғастырыңыз.
Сөздің графикалық сызбасы, дауысты
дыбыс, дауыссыз дыбыс белгілерін
қолдануын ұйымдастырыңыз.
көрнекіліктерді қолдануды ұмытпаңыз.
Әріптермен танысқанға дейін мынадай
жұмыстар жүргізуді ұсынамыз:
артикуляциялық жаттығулар;
ұйқастар,
өлеңдер, санамақтар,
жаңылтпаштар,
жұмбақтарды
айтып тіл ұстарту;
сұраққа толық сөйлеммен жауап
беру;
«сөйлем - сөз – буын – дыбыс»
ажырата білу және графикалық
сызбасын оқу, сызба бойынша
буын/сөз/сөйлем құрастыру.
http://kz-
en.ru/index/zh_mba_zaga
dki_na_kazakhskom_jaz
yke/0-8
1.1 Тыңдалған
материалдың
мазмұнын
түсіну
1.5 Түрлі
жағдаяттарда
1.1.1.1 тыңдау
барысында
тілдік
бірліктерді
(сөйлеу, сөз,
сөйлем, мәтін)
ажырату,
тыңдалған
мәтіннің
мазмұнын түсіну
1.1.5.1 түрлі
жағдаяттарда
этикет сөздерін
Кел, танысайық!
(МК,Ұ) Оқушыларға бір-бірімен танысу
үлгісін көрсетеді. Өзара танысу
барысында қандай сұрақтар қоюға
болатынын талқалайды.
- Сенің атың кім?
- Сен неше жастасың?
- Саған қандай ойындар ұнайды?
- Сенің сүйікті ойыншығың/затың?
Берілген бөлімді өзіңізге ұнайтын бір
затты көрсетіп, оның сізге несімен
ұнайтынын, біршама дәлдікпен жан-
жақты сипаттаудан бастаңыз.
Оқушылар үшін пайдалы болатын затты
анықтап алыңыз, (мысалы, ойыншықтар,
киімдер, мектеп құралдары). Оқушының
қызығушылығына сәйкес келетін сөздік
қор мен сұрақтар үлгісін көрсетіңіз. «Бұл
зат сізге неге ұнайды? Сіз оны қайдан
алдыңыз?» т.б.
Өзіңіз оқушылар тарапынан қойылуы
мүмкін деген кейбір сұрақтарды алдын
ала болжап жазып қойыңыз және оның
ішінде
қайсысы
тақырыпты
ашуға
көмектесетінін анықтап, сабақ барысын
соған сәйкестендіріп құрыңыз. Мысалы:
Қазақ тілінің
дыбыстары мен
әріптеріне арналған
ойын түрлері
http://erketai.kz/category/
balalarga/ertegiler-alemi/
http://www.labirint.ru/bo
oks/200665/
4-
нұсқа
Маусым
2016.
9
тілдік
нормаларды
дұрыс
қолдану
3.8
Каллиграфиял
ық
нормаларды
сақтау
1.9 Сөздерді,
дыбыстарды
орфоэпиялық
нормаларға
сәйкес дұрыс
айту
қолдану
1.3.8.1 жазу
жолын,
жоларалық
кеңістікті,
жолдың жоғарғы
және төменгі
сызығын сақтап,
әріп
элементтерін
каллиграфиялық
талаптарға сай
жазу
1.1.9.1 сөздегі
дыбыс түрлерін
(дауысты,
дауыссыз, жуан
және жіңішке
дауыстылар)
ажырату және
дұрыс дыбыстау
1.1.9.3 сөздің
буыннан
тұратынын
түсіну және
сөздегі буын
санын анықтау
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сауат ашу пәніндегі әліппе кезеңінің ерекшеліктері - бет 2

text:
Сонымен бірге «тыңдалым», «айтылым», «оқылым», «жазылым» шартты белгілерімен берілген тапсырма-материалдар бағдарламадағы білім мазмұнына сәйкес оқушылардың коммуникативтік дағдыларын қалыптастыру мақсатын көздеп берілгенін байқауға болады.
Оқулықты құрастыруда оқу мақсаттарының жүйесін жүзеге асыру басты нысан ретінде алынып, тапсырмалар мен тыңдау, оқу, жазу материалдары «Сауат ашу» оқу бағдарламасындағы ұзақ мерзімді жоспарда көрсетілген оқу мақсаттарына сәйкес түзілген. Мәселен, А дыбысы мен әрпі берілген бетте Әли мен Мерейдің диалогтік сөйлеу материалы «1.6 Тыңдаушының назарын аудару» дағдысын қалыптастырудың ерекше құралы бола алады. Әлидің диалогтік сөйлеуінде берілген «-Мерей, мектеп алдындағы ағаш жаққа қарашы! Біздің сыныптағы Марғұлан «А-а-а-а!» деп қашып келеді. Не болды екен?» деген сөздер оқушыларда «не болды?» деген таңқалысты тудыруы мүмкін. Бұндай тапсырма түрі, сөзсіз, оқушылардың назарын аударып, сабаққа деген қызығушылықтарын тудырады.
Сонымен қатар өтілгелі отырған жаңа ұғым, түсінік мұғалім тарапынан жариялана салмай, балалардың өзіне байқататын, одан қорытынды шығартатын, жаңа тақырыпқа «көпір» жасайтын тапсырма-материалдар арқылы берілген. Мерейдің «Не болғанын төмендегі суреттерден көре аламыз» деген сөздерінің және екі сюжеттік суретке сәйкес сөйлемнің суретті сызба моделінің берілуі бұған дәлел бола алады. Әліппе кезеңінің алғашқы сабағында-ақ (А дыбысы мен әрпін таныту) оқушылар суретті сызба моделдің көмегімен «Ара шақты. Марғұлан «А-а-а-а!» деп қашты» мәтінін «оқитын» болады. Бұндай тапсырма-материалдар оқушының оқу дағдысын қалыптастырады. Дыбыстық талдау-жинақтау әдісін қолдануды қажет етеді: талдау тәсілі бойынша сөйлеуден (Ара шақты. Марғұлан «А-а-а-а!» деп қашты) – сөйлемді, сөйлемнен – сөзді, сөзден – буынды, буыннан – дыбысты бөліп алуға, жеке дыбыстарды әріптермен таңбалауға мүмкіндік жасалып, оқуға негіз қаланып, берілген сөздердегі жеке дыбыс бөліп қарастырылады. Демек авторлар соңғы суреттегі Марғұланның «А-а-а-а!»деген дыбысына оқушылардың назарын аударту арқылы оның созылып, әндетіліп айтылатындығын байқата алады.
«Тыңдалым» материалында берілген «табиғи дыбыстарға», яғни баланың дыбыстауына (А-а-а-а!), желдің уілдеуіне (у-у-у...), шар ауасының шығуына (ш-ш-ш...) , жыланның ысылдауына (с-с-с...), күшіктің ырылдауына (р-р-р...) т.б. оқушының назарын аудартып, соларды айтқызу арқылы өтілетін жаңа дыбысты меңгерту өте тиімді жол екені байқалады.
Оқулықта оқушы әрекетінің басымдылығына, зерттеу әрекетіне, шығармашылық әрекетіне мән берілген. Мысалы, Р дыбысы мен әрпін өту барысында «Күшік қандай дыбыс шығарды? Сен осы дыбысты айтып көр»; Л дыбысы мен әрпінде «Мен қанша доп соқтым? Ізденуді ұйымдастыр. Төмендегі оқитын сөздеріңнің саны сұрақтың жауабы болады», «Сұрақтардың жауабын дереккөздерден ізде», «Бірің – көжек, екіншің кірпі болып ойнауға дайындал», «Мультфильмді қалай аяқтар едің?», т.б. тапсырмалар оқулықта жиі кездеседі.
«Тыңдалым» материалы ретінде берілген мәтінде жаңа өтілетін дыбыс не сөздер қарамен берілген. Бұл оқушының жаңа сөздерді тез аңғарып меңгеруіне, сол сөздерді өздігінен оқуына мүмкіндік береді.
Оқулықта оқушылардың оқу дағдысын қалыптастыруға ерекше орын берілген. Әліппеге дейінгі кезеңде сөйлеу, сөйлем, сөз, буын, дыбыс сызбаларын «оқу» материалдары берілсе, әліппе кезеңінде өтіліп отырған әріп сөздері буындап, тұтастай оқу және жаңа сөздер перспективті қатармен ( су асу сау асау сан сана су суат) беру әдістемелік ерекшелігі сақталады. «Оқылым» шартты белгісімен сөз, сөйлем, мәтіндер оқуға берілді.
Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында түзілген «Сауат ашу» оқу бағдарламасында: «Жалпы білім беру ұйымдарына (мектеп, гимназия, лицей, т.б.) арналған оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі және бірегейі – түрлі әлеуметтік топтармен тіл табысуға қабілетті жеке тұлғаны тәрбиелеу. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және белсенді тілдік орта құра отырып, қажетті қатысымдық дағдыларды дамыту керек» делінген. Демек 1-сынып оқушысының бойында қатысымдық дағдыларды қалыптастыруда тыңдалым әрекетінің алатын орны зор. Бала тілді алдымен тыңдап, құлақ қандырады, қайталап айтады, сөз мағынасын түсіне бастайды, уақыт өте келе тілдік қоры байып, сөйлей бастайды, оқиды және жазады.
Бастауыш мектептің «Сауат ашу.1-бөлім» оқулығы бойынша дайындалған үнтаспа материалдары 1-сынып оқушыларының тыңдалым дағдысын қалыптастыру мақсатын көздейді.
Аталмыш үнтаспада сауат ашудың әліппеге дейінгі және әліппе кезеңдеріндегі 39 сабақтың тыңдалым мәтіндері лексикалық тақырыптар («Өзім туралы», «Менің мектебім», «Менің отбасым және достарым», «Бізді қоршаған әлем», «Саяхат», «Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті») аясында беріледі.
Оқулық тапсырмаларымен сәйкес берілген үнтаспа материалдары оқушылардың тыңдағанын түсінуіне, тыңдаған мәтіні бойынша сөйлеуіне және парталас досымен сұхбатқа түсуіне мүмкіндік береді. Мәселен, 3-сабақта «Кел, танысайық!» тақырыбы бойынша берілген мәтін тыңдатылып, мұғалімнің көмегімен оқулықта берілген сұрақ-тапсырмалар орындатылады. Бір ескеретін жай, №4, 8, 33, 36, 43, 47, 49, 50, 72, 74, 88, 89 сабақтардың оқулықтағы және үнтаспадағы тыңдалым нұсқаларының арасында сәл алшақтық бар. Мысалы №33 сабақ бойынша оқулықта берілген «Сондықтан оны Негеш дейді» сөйлемі үнтаспада «Сондықтан ол Негеш деп аталып кеткен» боп оқылады. «Ол сендерден төмендегі сұрақтардың жауабын табу үшін көмек сұрайды» сөйлеміндегі «төмендегі» сөзі оқулықта «мына» сөзімен берілген. №72 сабақ бойынша үнтаспадан тыңдатылатын өлең – «Менің отбасым». Ал оқулықта берілгені – «Біздің отбасы» өлеңі. Бұл өлеңдердің біреуін таңдау – мұғалімнің еншісінде. Бір ескеретіні, оқулықта берілген тыңдау материалын мұғалім өзі мәнерлеп оқып беруі қажет.
Сонымен қатар үнтаспадағы тыңдалым мәтіндері мұғалім тарапынан оқушының өз пікірін білдіру біліктілігін бағалауды ұйымдастыруына мүмкіндік береді. «Маған ұнайтын өлеңдер» тақырыбы бойынша тыңдалған материалдардың мазмұны туралы оқушылар өз пікірін білдіреді, яғни оның қызықты, қызықты емес екенін айтады. Мәселен, 10-сабақта Ы.Алтынсариннің «Кел, балалар, оқылық!» өлеңі тыңдатылып, оқулық кейіпкері Мерейдің «Бұл – Ыбырай Алтынсариннің балаларды оқуға шақырған өлеңі. Осы өлең маған ұнайды» деп айтқан пікірі оқып беріледі. «Ал саған қандай өлең ұнайды?» сұрағын барлық оқушыларға қойып, әр оқушының пікірін тыңдау ұйымдастырылады. 9-сабақта екі өлең қатар тыңдатылып, олардың қайсысы неліктен ұнағанын сұрау баланың сөйлеуіне, ішкі сезімін жеткізуіне түрткі болады.
Үнтаспадағы тыңдалым материалдары оқушыларды ізденуге ұмтылдырады. Мәселен, 33-сабақта үнтаспадан Негештің кім екені, не үшін сыныпқа келгені туралы мәтін тыңдатылады. Негеш төмендегі сұрақтардың жауабын табуға оқушыларды көмекке шақырады: «Дүниедегі ең жақын адам кім?», «Ең қажетті ас қалай аталады?». Мұғалім оқушылардың ізденуін ұйымдастырып, бұл қандай сөздер екенін таптырады (ана, нан).
Әліппе кезеңіне берілген кейбір тыңдалым материалдары арқылы жаңадан өтілетін дыбыстар, сөздер аңғартылады. Мәселен, 39, 47, 50, 52-сабақтардың тыңдалым мәтіндеріндегі желдің уілдеген «у-у-у», жыланның ысылдаған «ыс», желі шыққан шардың «ыш» дыбыстарына назар аудартылып, жаңа «у», «с», «ш» дыбыстарымен таныстырылады.
Оқушының тыңдаған мәтінінің мазмұнын дұрыс түсінуінде мәнерлеп оқудың алатын орны зор. Алайда бастауыш сынып мұғалімдерінің бәрі дерлік өз деңгейінде мәтінді мәнерлеп оқи алмайды. Дауыс қарқыны, күші, ырғағы сақталмайды, фразалық, логикалық екпіндер дұрыс қойылмайды, логикалық, психологиялық, грамматикалық кідірістер дұрыс жасалмайды. Сол себепті сауатын енді ашып жатқан 1-сынып оқушысы мұғалім тарапынан оқылған мәтінді бірден түсінбейді. Демек диктор арқылы үнтаспаға жазылған тыңдау мәтіндерінің оқушының тыңдалым дағдысын қалыптастырып дамытудағы рөлі зор.
Сауат ашу сабақтарында интербелсенді әдістерді қолдану бастауыш сынып оқушыларының мүмкіндіктерін ашып, қызығушылықтарын арттырады, белсенділіктерін дамытады.
Интербелсенді әдістер арқылы оқушылар сабақ үстінде еркіндікте болып, бір-бірімен тығыз танымдық, қатысымдық байланысқа түседі және осы арқылы бір-бірін үйретеді. Интербелсенді сөзінің өзі (латынша interaction – интеракция, яғни өзара әсер ету) өзара әсер ету дегенді білдіреді. Бастауыш оқыту үдерісінде қолданылатын интерактивті әдістер оқушылардың сабақта белсенді іс-әрекеттер жасап, оқу материалын өзара бірлесіп шешуіне мүмкіндік жасайды.
Интербелсенді әдістер арқылы өтілетін сауат ашу сабақтарында оқушылардың белсенділігін қимыл, әлеуметтік, танымдық, қатысымдық тұрғыдан арттыру көзделеді. Бастауыш сынып оқушыларының қимыл, әлеуметтік, танымдық, қатысымдық белсенділіктерін арттыру жолдарын төмендегіше жүйелеп көрсетуге болады:
1) Оқушылардың қимыл белсенділігін арттыру жолдары: оқушының түсінбеген жерінен орнынан тұрып, екінші оқушыдан еркін сұрауы; жақсы оқитын оқушының өз тобындағы нашар оқитын оқушыға үйретуі; оқушылардың өз топтарында тапсырма бойынша бір-бірімен сөйлесіп, ақылдасып отыруы; олардың тапсырманы орындап болғаннан кейін өзара тексерісуі.
2) Оқушылардың әлеуметтік белсенділігін арттыру жолдары: олардың өзара оқушы-оқушы не мұғалім-оқушы, оқушы-мұғалім түрінде бір-біріне сұрақтар беруі; сабақта өзара пікірлесіп отыруы; қарсы топ оқушыларының қиын сұрақтарға жауап беру еркіндігінің болуы.
3) Оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру жолдары: олардың қарсы топтың пікіріне өзіндік көзқарасын білдіруі; келіспеген жағдайда өзінің көзқарасын дәлелдеуі; өз тобындағы жолдастарының сөзіне қосылатындығы жөнінде өз пікірін білдіруі.
4) Оқушылардың қатысымдық белсенділігін арттыру жолдары: сабақ барысында оқушылардың бір-бірімен еркін тілдік қатынаста болуы; жауаптарын бірге жоспарлауы; сөйлейтін сөздерін нақты әрі қысқа жеткізуі; айтар ойларын әсерлі бере білуі; сөйлеушінің жаргон, диалект сөздерден таза болуы.
Интербелсенді әдістер қолданылған сабақтарда сыныпты екі немесе үш, төрт ұялы топтарға бөліп, барлығына бірдей бір тапсырма не әр ұялы топқа бөлек-бөлек тапсырма беруге болады.
Оқыту тәжірибесі барысы пікірталасқа негізделген және оқыту үдерісінде қолданылатын дидактикалық ойындар сияқты интербелсенді әдістерді пайдалану тиімді екенін көрсетеді. Соның ішінде дидактикалық ойындар оқушылардың білім алуға деген ынтасын, белсенділігін арттырып, алған білімдерін тәжірибеде дұрыс қолдануына көмектеседі. Ойын барысында оқушылардың бойында жағдаятты (ситуацияны) бағдарлау, яғни жағдайға талдау жасай білу, жағдаят (ситуация) кезінде өзінің атқаратын рөлін сезіну, әңгімеге қатысушы әріптестері арасында байланыс орнату, қарым-қатынас жасауда тілдік ұғымдарды дұрыс пайдалана білу сияқты қабілеттері жетілетіндігі байқалады.