title:
Дескриптор

Сұрақтарға жауап береді

10балл

text:
Рефлексия:) «Чемодан.Ет тартқыш.Себет» әдісі бойынша жүргіземіз. білімгерлерге смайликтер таратылады. Үш суреттің біреуін таңдап, смайликтерді жабыстырады.
Үйге тапсырма: қателіктің түрлерін анықтау
білімгерлер кері байланыс береді
Формативті бағалай
Қазіргі замандағы физиканың рөлі
Әлемде не бар болса, соның бәрі материя деп аталады. Кеңістіктегі белгілі пішіні және нақты көлемі бар жеке тұрған нәрсе дене деп аталады. Дененің шығу табиғатын және сапалық қасиеттерін сипаттайтын материя түрін зат деп атайды.
Бізді қоршаған ортаны табиғат дейміз. Бұған су мен ауа, дыбыс, жарық пен радиотолқындар, жұлдыздар мен кометалар, планета мен галактика т. б. жатады.
Физика - табиғат туралы ғылым. Бірақ табиғатта көптеген алуан түрлі өзгерістер немесе құбылыстар болады. Физика ғылымы зерттейтін табиғат құбылыстары физикалық құбылыстары делінеді.
Физикалық құбылыстарға жататындар:
1) механикалық құбылыстар (мысалы, ұшақтар мен автомобильдердің қозғалысы, маятниктердің тербелісі мен құбыр бойынша сұйықтықтардың ағысы, Жердің Күн айналасында және орбиталық станциялардың Жер айналасында айналуы);
2) электрлік құбылыстар (мысалы, электрленген денелердің тартылуы мен тебілуі, электр тогы және т.б.);
3) магниттік құбылыстар (мысалы, магниттердің темірге әсері, токтардың магниттік өзара әрекеті, Жердің компас тіліне әсері және т.б.);
4) оптикалық құбылыстар (жарықтың әр түрлі орталарда таралуы, айналардан жарықтың шағылуы, әр түрлі жарық көздерінің жарық шығаруы және т.б.);
5) жылу құбылыстары (мұздың еруі, судың қайнауы, қардың түзілуі, металдардың жылулық ұлғаюы, электрлік жылытқыш аспаптардың әрекеті және т.б.);
6) атомдық құбылыстар (мысалы, атом бомбаларының жарылысы мен жұлдыздардың қойнауындағы болатын процестер және т.б.)
Табиғатты зерттеумен тек физика ғана айналыспайды, басқа да ғылымдар бар, мысалы, география, биология, химия. Әрбір ғылымның өз мақсаттары мен табиғатты зерттеу тәсілдері бар. Физиканы оқып үйрену арқылы сендер біртіндеп бір ғылымның екінші ғылымнан немен ерекшеленетінін және сонымен бірге олар өзара қалай тығыз байланыста екенін білесіңдер. Табиғат туралы ғылым өте ертеде пайда болған. Табиғатта байқалатын құбылыстарды түсіндіруге бірінші болып ежелгі Қытай, Үнді және көне Грек ғалымдары талпыныс жасаған. Біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырда өмір сүрген ежелгі грек ғалымы Аристотельдің шығармаларында "физика" деген сөз ("фюзис" - табиғат деген грек сөзінен алынған) кездеседі. Бұл сөзді XVIII ғасырда алғаш рет Ресейде неміс тілінен орыс тіліне физика оқулығын аударғанда М. В. Ломоносов енгізген. Қазіргі уақытта табиғатты зерттеу әр түрлі елдер мен халықтардың көптеген ғалымдарының табанды еңбек етуін талап етеді. Олардың бірлескен жұмыстары адамзат баласына қоршаған әлемдегі заңдар мен құбылыстарды зерттеуде ілгері жылжуға мүмкіндік береді және қоғам прогресін қамтамасыз етеді.
Нанотехнология
1974 жылы «Нанотехнология» терминін ең алғаш жапондық ғалым Нарио Танигучи ұсынған болатын. Жеке атомдардың манипуляциясы көмегімен жаңа объектілер және материалдар жасауға болатынын жариялады. Нанометр – бір метрдің бір миллиард бөлшегі ( ).
Тіршілікпен қоғам пайда болғаннан бастап, адамзат өзінің өмірін жақсартуға, жеделдетуге тырысты. Алғашқы қауымдық құрылыс кезінде олар түрлі еңбек құралдарды пайдалана білді, уақыт өте келе адамзатқа пайдасы келетін жан-жануарларды қолға үйретті.
Тақырыпты бастамас бұрын ғылымның тарихына көз тастасақ, адамзат қоғамында көптеген революциялық өзгерістердің адамдардың көне идеяға жармасып, жаңа информацияны қабылдаудан бастарту қиындықтармен байланысты болғанын көрген болар едік. Солай батыс өркениеті жүз жылдар бойы жерді жазық деп келді. Бұл ақиқатқа жақын болмаса да, адамдардың карта қолдануына және онымен бағыт ұстауына кедергі болған жоқ. Галилейдің және басқа да ғалымдардың осы мәселе жөніндегі тұжырымдамалары оларға қымбатқа түсті. Соның ішінде Джордано Бруноны «діннен азған» деп, католик шіркеуінің әмірімен отқа жақты. Сонымен қоғамға бұл фактіні мойындау үшін 200 жылдай керек болды
Солай 200 жыл бойы ең кішкентай шама атом екендігіне ешкімнің күмәні болмады. XX ғасырда ғылым ең кішкентай элементар бөлшектерді (электрон, протон, нейтрон) ашып, бұл барлық әлемнің негізгі түсініктерін өзгертті. Барлық ғылымның негізінің негізі Аристотель постулаты - объект бір мезгілде «А» немесе «А емес» болуы мүмкін емес дегенімен, ол жарықтың бірмезгілде бөлшектер ағыны және толқын болатындығын түсіндіре алмады.
Ньютон механикасы әлемнің барлық заңдылықтарын мінсіз түсіндіретін болғанды және салыстырмалы теорияның тууына еш себеп жоқ еді. Бірақ бұл теорияның ашылуы ғылымның түбірлі өзгерісіне әкелді. Өзінің таңғаларлық жұмысымен Энштейн Ньютон механикасынан толығымен бас тартқан жоқ, ол тек заңның қолдану шегін көрсетті
Бір сөзбен айтқанда «бәрі ағады, бәрі өзгереді», енді міне, адамзат тағы да біздің үш ұйықтасақ түсімізге кірмеген жаңа революциялық төңкеріс пен технологиялық жаңалықтар табалдырығында тұрмыз. Болашақта өмір сүретіндер және оны жасайтындар, бүгін-ақ өзінің білімі мен өсуіне мән беріп, қолдаған шешімдеріне үлкен жауапкершілікпен қарау керек. Себебі XXI ғасырда білім мен мамандық ерекше белсенділікке ие.
Жылдар өтті, заман өзгеріп отырды, үздіксіз дамып отырды, заманға қарай адамдардың қажеттіліктері де өзгеріп отырды Қазіргі таңда біздің көпшілігіміз күнделікті өмірімізді ғылыми жетістіктерсіз, техникасыз медицинасыз елестете алмаймыз. Ал ендігі дамудың жоғарғы, шырқау шегі ол «нанотехнология», өте-өте кіші көлемдегі және адамдар командасын орындауға қабілетті жүйе
Соңғы уақытта салыстырмалы түрде жақында ғана пайда болған «нанотехнология» термині бәріне белгілі. Алайда, біздің өркениетімізге оның келешегі соншалықты күрделі екендігін біле отырып, әсіресе, жастар арасында нанотехнологияның негізгі идеяларын кеңінен тарату керек. Жаңа ғылымның аты бәріне белгілі технология (грек тілінен techne - өнер, шеберлік, Іоgos-ғылым) деген ұғымның алдына қосымша «нано» деген сөздің қосылғанын оңай байқауға болады. «Нано» қосымша (грек тілінен NANOY-қортық, гном) - жалпы бір нәрсенің миллиардтан бір бөлігін ( ) көрсетеді. Мысалы: нанометр- метрдің миллиардтан бір белігі. Салыстыру үшін, 1 нм шаштың қалыңдығынан 100 мың есе аз екендігін айтуға болады
Нанотехнология - белгілі атомдар мен молекулаларға манипуляция жасай отырып, белгіленген атомдық құрылымдық өнімдерді шығару әдістерінің жиынтығы.


title: Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Физиканың қазіргі замандағы рөлі. Физикалық шамалардың қателіктері.Өлшеу нәтижесін өңдеу

text:
Ұйымдастыру
Сабақтың басы
15 минут
Жаңа сабақ
55 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Миға шабуыл:
Видео қарау және оқушылармен талқылау жасай отырып, келесі сұрақтарға жауап алу:
ХХ ғасырдың ғылыми техникалық революциясы деген не екендігін білесіңдер ме?
Қандай жаңалықтар физика пәніне қатысты болды?
Видеода көрсетілген ХХІ ғасыр жағалықтарымен танысып өттік, бұлардың қайсысы физикаға қатысты болып табылады?
Мұғалім: «Байқап отырғандарыңдай ғылым мен өркениеттің дамуы физикамен тығыз байланысты болып келеді. Ал енді, біз сендермен осы тұрғыда біраз мәлімет жинап, басқалармен бөлісіп, тақырыпты тереңірек аша түсейік»
Топтық жұмыс жасау.
Студенттерді топқа бөле отырып, төмендегі тақырыптар бойынша презентация дайындауға жетелеу.
Тақырыптар:
Физика және компьютер
Физика және космонавтика
Физика және ғылыми техника
Өңдіріс пен ауыл шаруашылығындағы физика.
Физикадан нобель сыйлықтары
Ой қорытыу жеке жұмыс
Ұзындық өлшемдері: 1) елі ≈ 2-2,5 см (орта шамадағы бір саусақтың ені);
2) тұтам ≈ 8-10 см (жұдырық ені);
3) сынық сүйем ≈ 13-15 см (бүгілген сұқ саусақ пен бас бармақ арасындағы қашықтық);
4) сүйем ≈ 17-20 см (көсілген бас бармақ пен сұқ саусақ арасындағы қашықтық);
5) қарыс ≈ 20-22 см (көсілген бас бармақ пен ортаншы саусақ арасындағы қашықтық);
6) кез ≈ 70-75 см (саусақтардың ұшынан иыққа дейінгі ара қашықтық);
7) 1 кез ≈ 7-9 тұтам.
Биіктік өлшемдері:
1) оқ бойы ≈ 1,0-1,5 м жебе ұзындығы;
2) найза бойы ≈ 3-5 м 3) арқан бойы ≈10-12 м т.б.
Сұйыққа арналған өлшемдер:
1) қасық ≈ 50 г;
2) ожау ≈ 0,5 л;
3) тостаған ≈ 0,5 л;
4) аяқ ≈ 1 л;
5) шара ≈ 1,5-2 л;
6) тегене ≈ 8-10 л;
7) тосық ≈ 8-10 л (ешкі терісінен тігілген ыдыс)
8) көнек ≈ 15-16 л (бие сауғанда пайдаланылатын былғарыдан тігілген ыдыс)
Салмақ өлшемдері: 1) 1 пұт ≈ 16 кг, жарты п.ұт ≈ 8 кг; 2) қадақ ≈ 400 г, ширек қадақ ≈ 100 г. 3) 1 қап немесе 4 п.ұт ≈ 65-66 кг; 4) 1 мысқал ≈ 4,46 г; 5) 1 жамбы күміс ≈ 6 кг; 6) 1 пітір. бидай ≈ 3 кг;
Практикалық тапсырма. Кестені толтыр.жұптық жұмыс
Ондық еселіктер бойынша жұмыс. Жұптық
|
білімгерлер тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Студенттер топқа бөлініп көрсетілген тақырыптар бойынша презентация қорғайды
Жеке жұмыс жүргізеді
Жұптық жұмыс жүргізеді
Жұптық жұмыс жүргізеді
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kirispe-fizikani-azirgi-zamandafi-roli-fizikali.html#Сабақтың_тақырыбы:__1.Кіріспе.Физиканың_қазіргі_замандағы_рөлі.Физикалық_шамалардың_қателіктері.Өлшеу_нәтижесін_өңдеу


ҚБ
2-тапсырма. Халық ауыз әдебиетінің топтастыруда көрсетілген үлгілеріне түсініктеме беріңдер.
Дескриптор:
Халық ауыз әдебиетінің үлгілерімен танысады;
Үлгілерін сипаттайды;
Халық тұрмысымен байланыстырады.
ҚБ
Тапсырма. «9 алмаз» әдісі. ЖЖ
Халық ауыз әдебиеті үлгілерінің идеясы бойынша МАҢЫЗДЫ және ОНША МАҢЫЗДЫ ЕМЕС деп санаған мәселелерді анықтаңыз. Жұбыңызға анықталған мәселелердің неліктен маңызды және маңызды емес екенін түсіндіріңіз. (6 маңызды ақпарат анықтайды,
3 маңызды емес ақпарат анықтайды).
Дескриптор:
-әдебиет үлгілерінен маңызды деп санайтын 6 аспектісін анықтайды;
-3 маңызды емес аспектісін анықтайды;
-анықталған маңызды аспектілер негізінде халық бейнесін
2 сөйлеммен сипаттайды.
ҚБ
Оқушыларға «Қазақ халқының ауыз әдебиеті» бейнеролигі көрсетіледі. Бейнероликтен оқушылар жаңа сабаққа байланысты ақпарат алады.
Бейнероликтен тыңдаған мәтіннен алған ақпаратты ИНСЕРТ кестесімен түртіп алады, ойларын айтады.
Халық ауыз әдебиетінің топтастыруда көрсетілген үлгілеріне түсініктеме береді.
-Халық ауыз әдебиетінің үлгілерімен танысады;
-Үлгілерін сипаттайды;
-Халық тұрмысымен байланыстырады
Халық ауыз әдебиеті үлгілерінің идеясы бойынша МАҢЫЗДЫ және ОНША МАҢЫЗДЫ ЕМЕС деп санаған мәселелерді анықтаңыз. Жұбыңызға анықталған мәселелердің неліктен маңызды және маңызды емес екенін түсіндіріңіз. (6 маңызды ақпарат анықтайды,
3 маңызды емес ақпарат анықтайды).
|
ҚБ
ҚБ
ҚБ
|
https://www.youtube.com/watch?v=H9dfAF7cR6Y
5-сынып
Қазақ әдебиеті оқулығы
Халық ауыз әдебиеті үлгілері.
|
Сабақтың соңы
2 минут
|
Рефлексия.
Бүгінгі тақырып бойынша қандай ой түйдім?
|
|
Үй жұмысы
|
Өлеңді жаттау
|
|
|


Сабақта саралау тапсырмалары болды ма? Қалайша қолдау көрсете аламын? Қабілетті оқушыларды оқытуда алдыма қандай міндеттер қоямын?
|
Оқушылардың материалды қаншалықты игергенін қалай бағалаймын?
|
Денсаулық пен қауіпсіздік техникасын сақтау
|
|
|
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ/ оқыту мақсаттары шыншыл ма?
Барлық оқушылар ОМ жетті ме?
Егер жоқ болса, неге?
Сабақтағы саралау дұрыс өтті ме?
Сабақтағы кезеңдер сақталды ма? Жоспардан тыс не жасалды? Неге?
|
|
Жалпы бағалау
Қандай екі аспект жақсы өтті? (оқыту мен білім беру туралы ойланыңыз)
1:
2:
Сабақты жақсартуға не себеп болатын еді? (оқыту мен білім беру туралы ойланыңыз)
1:
2:
Сабақ барысында сыныптың жетістігі туралы не ойладым/ жеке оқушылардың қиындығы, келесі сабақтарда неге назар аудару қажет?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kirispe-hali-auiz-edebieti-ou-bafdarlamasina-se.html?page=3#Оқушылардың_материалды_қаншалықты_игергенін_қалай_бағалаймын__Денсаулық_пен_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title: Сабақта саралау тапсырмалары болды ма? Қалайша қолдау көрсете аламын? Қабілетті оқушыларды оқытуда алдыма қандай міндеттер қоямын?


title: Сабақтың тақырыбы Кіріспе. Халық ауыз әдебиеті Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бөлім: Таза, мінсіз асыл сөз
|
Мектеп: Пәні: қазақ әдебиеті
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 5
|
Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Кіріспе. Халық ауыз әдебиеті
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
5.1.2.1. Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау.
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар: халық ауыз әдебиеті шығармаларының үлгілерімен танысу;
Көпшілігі: халық ауыз әдебиеті үлгілеріндегі көтерілген мәселені анықтау;
Кейбір оқушылар: Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау, өз көзқарасын таныту.
|
Бағалау критерийі
|
Халық ауыз әдебиеті үлгілерінің тақырыбын анықтайды;
идеясын анықтайды.
|
Ойлау дағдыларының деңгейі
|
Білу, түсіну
|
Құндылықтарға баулу
|
Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтығы (6-құндылық)
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар орындай алады: шығармадан алған әсерін сипаттап айта алады
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: фольклор, ертегілер, қиял-ғажайып ертегілері, жануарлар туралы ертегілер, шыншыл ертегілер.
Диалог құруға /шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:
Талқылауға арналған сұрақтар
Ертегілер қай кезде пайда болған?
Ертегі дегеніміз не? Ертегілердің қандай түрлері бар?
Ертегілер мазмұны мен тақырыбына байланысты қалай бөлінеді?
Ертегілерден нені танып-білеміз?
|
Пәнаралық байланыс
|
Тарих, музыка
|
Алдыңғы білім
|
Ертегілер туралы бастауыштағы алған білімі.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
І. Ұйымдастыру кезеңі. Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру: «Сөзді тап» тәсілі.
Қобдишаға тақырыпқа қатысты түйінді сөздер жазылған қағаз қиындылары салынады (тұрмыс, тіршілік, халық, салт-дәстүр). Бір оқушы қобдишадан қиынды қағазды алып, бір минутта ондағы сөздің атын атамай сипаттап түсіндіруі керек. Сөзді тапқан оқушы келесі сөзді түсіндіруді жалғастырады.
Кіріспе сұрақтар:
Бұл сөздердің біздің сабаққа қандай қатысы бар? Сабақтың тақырыбы қандай?
І. Қызығушылықты ояту. «Ой шақыру» сұрақтары.
1. Ауыз әдебиеті ғылымда қалай деп аталады?
2. «Фольклор» қай елдің сөзі?
3. «Фольклор» сөзі қазақ тіліне аударғанда қандай мағынаны білдіреді?
4. Фольклор қашан туған?
5. Ауыз әдебиеті шығармалары біздің заманымызға дейін қалай жеткен?
6. Ауыз әдебиетінде халық өмірі қалай бейнеленген?
(оқушылар жауабы тыңдалады).
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты айқындалады.
|
Оқушылар назарын сабаққа аудару. Жағымды ахуал қалыптастыру.
Оқушылар «ой шақыру» сұрақтарын жауап беріп, жаңа тақырыпты анықтайды.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты айқындалады.
|
ҚБ
|
5-сынып
Қазақ әдебиеті оқулығы
|
Сабақтың ортасы
|
ІІ. Мағынаны тану. Оқушыларға «Қазақ халқының ауыз әдебиеті» бейнеролигі көрсетіледі. Бейнероликтен оқушылар жаңа сабаққа байланысты ақпарат алады.
https://www.youtube.com/watch?v=H9dfAF7cR6Y
Тапсырма. Бейнероликтен тыңдаған мәтіннен алған ақпаратты ИНСЕРТ кестесімен түртіп алу.
Дескриптор:
Ақпаратпен танысады;
Бұрыннан білетін ақпаратын түртіп алады;
Жаңа ақпаратты анықтайды;
Келіспейтін ақпараттарды түртіп алады;
Мәтінге байланысты сұрақ қояды.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kirispe-hali-auiz-edebieti-ou-bafdarlamasina-se.html#Диалог_құруға_/шығарма_жазуға_арналған_пайдалы_тіркестер:_Талқылауға_арналған_сұрақтар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kirispe-hali-auiz-edebieti-ou-bafdarlamasina-se.html#Кіріспе_сұрақтар:__Бұл_сөздердің_біздің_сабаққа_қандай_қатысы_бар_Сабақтың_тақырыбы_қандай____І._Қызығушылықты_ояту.


title: Алаяқтардың түрлері мен әдістері көп

text:
Алаяқтардың түрлері мен әдістері көп
Сонымен, алаяқтықтың өте күрделі тәсілі ішкі органдардың атын жамылып, солардың атынан қоңырау шалу болып табылады. Алаяқтар сіздің танысыңыздың, досыңыздың немесе туысыңыздың ісімен айналысатын заң қызметкері ретінде өздерін таныстырады.
Олар үлкен проблемаларға тап болды, ауыр қылмыс жасады дегендей. Мысалы, ол адамды қағып кетті, немесе біреуді ұрды, немесе террористік ұйымда бой көрсетті немесе ауыр есірткі түрін таратты дегендей.
Қалай болғанда да, жасалған қылмыс өте ауыр, ал оның салдары тіпті қорқынышты болатындай етіп көрсетіледі. Сосын мәселені белгілі бір ақша мөлшерімен шешуге болатынын айтады.
Бір жағынан, бұл адамға әсер ету үшін жеткілікті, екінші жағынан, ақша соншалықты төлей алмайтындай көп емес.
Негізінен, мұндай алдаудың құрбаны қарттар болып келеді, олар жақын адамдарына көмектесу үшін соңғы ақшаларын беруге дайын.
Әдетте абоненттің қоңырауларға қол жеткізе алмауы - қосымша стресс фактор. Алаяқтар мұны да біліп алуға тырысады. Сұрақтарды осы сәттен бастаған дұрыс.
Әлеуетті күдікті қай полиция бөлімшесінде? Оған қандай бап тағылып отыр? Қылмыстық әрекет қашан жасалды? Адвокаттың көмегі көрсетілді ме және бұл адвокаттың аты кім?
Бұдан басқа, ҚР ІІМ жедел желі телефонына және өзіңіздің аудандық полиция бөлімшесіне қоңырау шалуыңыз керек.
Қандай жағдайда болмаса да абыржымаңыз. Ақшаны бейтаныс адамдарға бермеңіз және олардың шотына аудармаңыз.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді.
Оқушылар жалпы түсінік алады.
|


title: Білім беру ұйымы - Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не? Сабақтың мақсаты

text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Миға шабуыл
-Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы қандай?
Отбасы бюджеті дегеніміз -әрбір отбасының кірісі мен шығысы есептеліп жасалған қаржылық жоспар.
Отбасы бюджеті: Кірістер Зейнетақы,айлық жалақы,жәрдемақы,үкіметтен алған сыйақылар,шәкіртақы.....
Отбасы бюджеті: Шығыстар Ақша,киім-кешектер,жиһаздар, қажетті техникалық құралдар,азық-түліктер....
Ақшаны үнемдеудің ең тиімді тәсілі- жоспарлау. № 1 кеңес. Шығыс пен кірісті жоспарлаңыз Ескерерлік жайт, кейбір адамдар өздерінің табыстарының нақты сомасын білмеуі мүмкін. Мұндай жағдайда отбасылық бюджетті қалай үнемдемекпіз? № 2 кеңес. Несиеге «жол жоқ» Қаржы кеңесшілерінің айтуы бойынша, егер несиеге алынатын зат оны төлеу уақытынан ұзақ қызмет ететін болса, ары қарай табыс табуға септігін тигізетін болса, несие алған дұрыс. Мәселен, кәсіпкерлікті кеңейту үшін несие алуға әбден болады. Ал басқа мақсатта алынған несие – адамның өз ақшасын тиімді басқара алмайтынының көрсеткіші. Егер, Сіз, бүгін бір затты алу үшін ақша жинай бастамасаңыз, кейін мүлде қиналып қалуыңыз мүмкін. № 3 Ақшаңызды жинаңыз Отбасылық бюджетті үнемдеу үшін, ай сайынғы табысыңыздың 10%-ын жинақтауға кеңес береміз. Бұл сома айтарлықтай көзге көрінбегенімен, кейін қомақты қаржыға айналары сөзсіз. Қолыңызға күтпеген жерден ақша түссе, оны жұмсамай, жинақтаңыз немесе қарыздарыңыздан құтылып алыңыз. № 4 кеңес. Жоспарсыз сауда жасаңамыз Дүкенге барып, өзіңіз қатты қалап тұрған затты сатып алмас бұрын жақсылап ойланыңыз. Осы оймен ұйықтап көріңіз. Таңертең оянғаныңызда бұл зат бұрынғыдай ерекше әрі сатып алуға тұрмайтындай көрінуі мүмкін. Мұндай «қажетті» заттарға: опа-далап, арзан аяқ-киім, ұсқынсыз жемпірлер мен жеңілдікпен алынған техниканы жатқызуға болады. Аталған заттар тек бір күндік қуаныш әкелуі мүмкін. Одан да қымбат әрі сапалы дүние алғаныңыз артық. Олар сізге ұзақ уақыт қызмет ете алады. № 5 кеңес. Дүкенге жұмыс күндері барыңыз Ұзақ мерзімді картоп, макарон, қант, жарма сынды тауарларды көтерме саудада үлкен қапшықтармен сатып алыңыз. Осылайша сіз ақшаңызды ғана емес, уақытыңызды да үнемдейсіз. Әркез сатып алуды қажет ететін нан, сүт өнімдерін дүңгіршектерден алған дұрыс. Үлкен дүкендердегі түрлі тауарлар мен науқандар көздің жауын алып, артық шығынға әкеліп соғуы мүмкін. № 6 кеңес. Тізімді қадағалаңыз Адам дүкенге барған кезде, міндетті түрде жарма, етті, сүтті өнімдермен қатар тәтті әрі зиянды өнімдерді де сатып алады. Тізімнің 30%-ын қытырлақ картоп, майлы жаңғақ сынды айтарлықтай қажеті жоқ тауарлар алады. № 7 кеңес. Ұсақ-түйекке жол бермеңіз Көше тамағы, шоколад, автоматтағы кофе, сағыз секілді ұсақ-түйектер отбасылық бюджетке жіті әсер етеді. Оның орнына кір жуғыш машинаны сатып алған әлде қайда арзан әрі тиімді. Мәселен жоғарыда атап өтілген тауарлардың бағасы арзан болғанымен, жинала келе қалтаңызды қағуы әбден мүмкін. Егер осы шығындарды жазып отырсаңыз, оны баяғыда байқаған боларсыз. № 8 кеңес. Үйде тамақтаныңыз Көпшілік сырттан тамақтанғанды ұнатады. Жол жөнекей коктейль ішіп, пицца жегіңіз кеп қалады. Салат пен бір стақан шырынды сатып алғаннан келіп кетер ештеңе жоқ секілді көрінеді. Десе де, жинала келе бір ай ішінде айтарлықтай шығын шығаруы мүмкін. Әрине, бюджетті қадағалаймын деп, мүлде өзіңізге шектеу қоймаңыз. Әрбір шығыныңыз алдын ала жоспарлансын. № 9 кеңес. Қымбат әрі сапалы заттар сатып алыңыз «Арзан дүние алатындай жағдайымыз керемет емес» деген сөз әлі күнге дейін өз күшін жойған жоқ. Жақсы әрі сапалы аяқ-киім ұзақ қызмет етері сөзсіз. Әр мезгіл сайын жөндетуді және ауыстыруды қажет етпейді. Нәтижесінде қымбат зат өз бағасын толығымен өтейді. Сонымен қатар киім, техника, косметика мен тамақтың да қымбат болғаны дұрыс. Сапасы жоғары дүниенің бағасы арзан болмайды. № 10 кеңес. Тазартқыш құралды үнемдеңіз Түрлі тазартқыш ұнтақтар мен еден жууға арналған арнайы сұйықтықтардың бағасы көкке шарықтап тұр. Кейбір фирмалар арнайы концентраттар өндіреді. Олардың бағасы қымбат болғанымен, ұзақ мерзімге жетеді және аз шығындалады. Бағасын көре сала теріс айналмай, қызмет ету мерзімін есептеп көріңіз.
Осы кеңестерді өмірде қолданып жүрсеңіз, көп ұзамай ақшаңыздың демалысқа шығуға да жаңа ұялы телефон алуға да жеткілікті екенін байқайсыз. Осылайша сіз өз бюджетіңізді жоспарлауды үйренесіз. Отбасылық бюджетті үнемдеу – қарапайым әйелді нағыз ханшайымға айналдыра алатын, керемет өнер.
|
Бейнесюжетті тамашалайды
Түсінік қалыптастырады.
Мамандар кеңесін тыңдайды.
|
http://youtube.com/watch?v=R-U_Lu733c8
|


title: Кері байланыс - Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не? Сабақтың мақсаты

text:
Табиғатты аялауға,қорғауға, табиғат әсемдігін бағалай білуге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезеңі (уақыты)
Педагог әрекеті
Оқушының әрекеті
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
Амандасу. Миға шабуыл ТБАИАҒТАҒЫТ СҚАІПКУІЗД -Қауіп деген не? -Катаклизм деген не? -Төтенше жағдай деген не?
Төтенше жағдайлар кезіндегі ескертулер Теледидар,радио....
Катаклизм түрлері....
Табиғи /цунами,жер сілкінісі,дауыл..../,техногендік /көлік апаты,жарылыс, өрт,,,/, экологиялық /түрлі жарылыстар, вулкан, ракеталардың құлауы..../
Су тасқыны кезіндегі әрекет.....
Жер сілкінісі кезінде қорғану әрекеттері.....
Өрттен сақтану......
Есіңде болсын.....
Өрт сөндіру бөлімінің телефоны 101 Полиция телефоны 102 Жедел медициналық көмегінің телефоны 103 Төтенше жағдайлардың алдын алу телефоны 112
Оқушылар әріптерді орнына қойып,бүгінгі сабақтың тақырыбын шығарады.
Егер бөлменін іші ащы түтін болса ? А) Есікті жаппай, терезені ашамын -0
Б) Шығып кетемін -0
В) Аузымды және мұрнымды суланған орамалмен жауып, еденге жабыса есікке қарай жылжып шығамын- 3
Электр сымы өртенсе ше? А) Су құямын -0
Б) Үлкендерді көмекке шақырамын- 3
Үстіңдегі киім өртенсе ше? А) Жүгірем, үстімдегі киімді шешуге тырысамын – 0
Б) Тоқтаймын, жерге домалаймын өртті сөндіру үшін -3
В) Көрпеге оранамын -2
Егер, тамақ әзірлеген уақытта тападағы май жанса? А) Суланған орамалды жабамын -3
Б) Су құямын -0
В) Тапаны далаға шығаруға тырысамын -0
Егер, өрт басталған кезде сен 5-ші қабатта болсан не істейсің ,телефон жоқ? А) Су шүберектермен есіктің тесіктерін бекітіп, терезеден көмекке шақырамын -3
Б) Шүберектерден арқан жасап терезеден төмен түсемін -1
В) Көмекке шақырамын -1
Өте қызық бағдарлама көріп отырғанда, теледидардың артынан түтін шықса, не істеуін керек?
Электр құралдарын пайдаланған кезде біз қандай техника қауіпсіздік ережелерін білуіміз керек?
-Ақауларды ажыратқыштарды,розеткаларды мен патрондарды қолдануға болмайды.
-Электр сымдарына мөлшерден тыс салмақтың түсуіне,жоғары қуатты электр құралдарын бір розеткаға қосуға болмайды.
-Ашық тұрған сымдарды ұстауға болмайды,себебі ток ұруы мүмкін.
-Электр құралдарын қосып,қараусыз қалдыруға болмайды.
Оқушылар сұраққа жауап береді.
Оқушылар тест сұрақтарына жауап береді.
Интербелсенді тақта
Интербелсенді тақта
http://youtube.com/watch?v=UjiIs6ZTWxk
Сабақтың соңы
Кері байланыс -Сабақтың ең қызықты тұстарын ата..... -Сен үшін маңызды ақпарат болды....
Кері байланыс тақтайшасы
Білім беру ұйымы
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
Бөлімі
Тіршілік қауіпсіздігі.
Педагогтің аты жөні:
Акдаулетова С
Күні:
Сынып:
7
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Мен не жеймін? Азық-түлік қауіпсіздігі.
Сабақтың мақсаты:
Жалпы тақырып жайында түсінік беру, оқушыларды ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезеңі (уақыты)
Педагог әрекеті
Оқушының әрекеті
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
Амандасу.
-Пайдалы әрі пайдасыз тағам түрлерін атаңдар....
-Сенің күнделікті жейтін тағамын...
Азық-түлік қауіпсіздігі - қазіргі таңда дүниежүзілік экономикалық саясаттың күнделікті талқысына айналып отырған мәселелердің бірі және бұл еліміздің Ұлттық қауіпсіздігінің негізгі салаларының бірі болғандықтан ерекше маңыздылыққа ие. 1998 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Ұлттық Қауіпсіздігі туралы Заңында азық-түлік қауіпсіздігіне мынадай анықтама берілген: «азық-түлік қауіпсіздігі – тұтынудың физиологиялық нормаларын және демографиялық өсуді қанағаттандыру үшін жеткілікті болатын сапалы азық-түлік тауарларына халықтың нақты және экономикалық қол жеткізуін қамтамасыз етуге мемлекеттің қабілетті екендігін білдіретін экономиканың жай-күйі».
Қазіргі уақытта Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігіне қауіп төндірушілер ретіндегі ішкі қатерлерге төмендегілер жатады:
- егін алқаптарының қысқаруы және астық жинаудың төмендеуі;
- ауыл шаруашылық малдарының қысқаруы;
- ауыл шаруашылық өнімін сақтау және өңдеу салаларының дамымағандығы;
- ауыл шаруашылық өндірушілеріне несиелеудің тиімді механизмінің болмауы;
- жер ресурстарының тозуы, топырақтың құнарлығының төмендеуі және
тұздануы;
- импорттық азық-түлік пен ауылшаруашылық технологияларына тәуелділіктің өсуі;
- табиғи апаттарға: жер сілкінісі, қуаңшылық, су тасқыны және т.б. жағдайларға дайындықтың болмауы;
- агроном кадрларды дайындау сапасының төмендігі;
- ауыл жастарының қалаға массалық ағылуы, бұл ауылдың демографиялық дағдарысына алып келеді.
Азық-түлік қауіпсіздігінің үш деңгейі бар. Біріншіден, әр мемлекетте қолжетімділік болуы тиіс, яғни өнім мемлекеттің өзінде өндірілуі керек немесе ондай жағдай болмаса шетелден әкелінуі қажет. Екіншіден, азық-түлікті халықтың сатып алуға мүмкіншілігі болуы керек. Басқаша айтқанда, азаматтың өз қаражатына азық-түлік қоржынын нарықтық бағамен алуға шамасы келуі тиіс. Ал үшінші деңгейде азық-түлік сапасы жоғары болуы қажет.


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Табиғатты қалай сауықтыруға болады. Бұл өте күрделі мәселе. Бұл үшін ең алдымен, адамдардың табиғатқа деген көзқарасын өзгертіп, дұрыстау керек, тәрбиелеу керек. Ол үшін балалар бақшаснан бастап, мектептерде, жоғары оқу орындарында, адамдардың табиғатқа, қоршаған ортаға деген көзқарасын өзгертіп, қалыптастыру керек. Қазіргі заманға сай экологиялық идеология қажет. Егер біз, жас ұрпақты кішкентай кезінен бастап табиғатты сүюге тәрбиелемесе көп нәрседен ұтылатынымыз хақ. Әрбір тәрбиеші, мүғалім, маман, басшы, экология негіздерін жақсы білуі қажет. Сонда ғана, әрбір адамның миында, қанында, көз қарасында қоршаған ортаны бүлдірмеу керектігі туралы негіз қалыптасады. Адамдар сонда ғана туған өңір табиғатын қорғауда белсенділік көрсете алады. Газет-журналдарға мақала жазу, баяндама жасау, теледидардан мәліметтер беру, жазушылармен, ғалымдармен кездесулер өткізудің нәтижелері мол болады. Адамдардың көздерін, адамды табиғаттың бір бөлшегі екендігіне жеткізу өте маңызды.
Қазақстанның көптеген аудандары, бүгінгі күнде де экологиялық мүшкіл хал кешіп отыр. Қоршаған ортаны қорғау шараларына, республикамыз біршама мөлшерде мемлекеттік және орталықтандырған түрде күрделі қаржы бөліп отыр. Алайда, мұның бәрі, республиканың ұлттық табысының 1%-на де жетпейді. Табиғат корғау шараларына бөлінген қаржының 50-60%-дық игеру үлесі, Қазақстанның ірі кәсіпорындарына тиесілі. Экожүйелердегі тұрақсыздық, табиғи-шаруашылық қорларының интенсивті түрде игерілуі (мысалы тау-кен өндірісі), жер-су қорларына үсті-үстіне келіп жатқан антропогенді салмақтың жаншып езуі, қоршаған орта жағдайын барған сайын нашарлатуда.
Бүгінде санасында сәулесі бар әрбір адамды туған жердің табиғатының тағдыры толғандыруы керек. Ауылдық жерлердегі экологиялық, санитарлық, эпидемиялық жағдайдың нашарлауы салдарынан жұқпалы аурулар көбейіп отыр. Адамдар ядролық жарылыстардың зардабын әлі де тартуда, рак, өкпе, қан аздығы, қант диабеті, қан қысымының жоғары болуы, жүрек, психикалық аурумен ауыратындар көп. Жоғарыда айтылған қасіреттерді болдырмау үшін
«Табиғатым- тал бесігім» деп дана халқым айтқандай өзіміздің туған өлкеміздің табиғатын қорғап, ластамау біздің парызымыз.
«Табиғатпен бірлікте қалай өмір сүру керек»
|
Оқушылар бейнесюжетпен танысады.
Оқушылар осы тақырыпта эссе жазады.
|
http://youtube.com/watch?v=zw8Afy-jIlU
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Тыныштық сәті. «Орманға серуен». Арқаңызды тік ұстап отырыңыз. Көзіңізді жұмып, терең тыныс алыңыз. Әрбір тыныс алған сайын неғұрлым көбірек босаңсып, сабырлы
болуға тырысыңыз. Қазір біз орманға серуенге шығамыз.
Өзіңіздің сынып есігіне қарай беттеп, есікті ашқаныңызды, дәлізбен өтіп, далаға шыққаныңызды елестетіңіз. Таза ауаны
жұтып, шашыңызды желбіреткен желдің лебін және бетіңізді сәл-пәл қыздырған күн сәулесін сезініңіз. Орманға қарай жүре бастаңыз. Келе жатқанда абай болыңыз, жәндіктерді басып
кетпеңіз. Бір минут тоқтап айналаға көз салыңыз. Табиғаттың әсемдігі мен балғындығын сезініңіз. Гүлдердің біріне жақындап, еңкейіп, оның нәзіктігі мен жұқалығына зейін салыңыз. Оны иіскеңіз және хош иісін жұтыңыз. Айналадағы бар нәрсені бақылап, ары қарай жүре беріңіз. Гүлдер, гүлдер мен ағаштардың иісі, құстардың дауысы және жәндіктердің ызыңы. Орманға ендей түсіңіз, қараңызшы, ағаштар биіктей әрі қалыңдай түсті. Жарық пен көлеңкенің ойынын қызықтаңыз, жапырақтардың сыбдырын тыңдаңыз. Біз өзімізді орманда бақытты әрі қауіпсіз сезінеміз. Алаңқайға шығып, осында бірнеше минут демалыңыз. Түбіне барып отырғыңыз келетін ағашты таңдаңыз. Ағашқа жақындаңыз да оны діңінен құшақтаңыз. Оның қуаттылығын сезініңіз, ондағы өмір қуатын сезінуге және ұғынуға тырысыңыз. Енді оның діңіне арқаңызды сүйеп отырыңыз. Көзіңізді жұмыңыз, терең тыныс алыңыз және қоршаған айналаның жым-жырт тыныштығына көңіл бөліңіз.Бізге қалайша жеңіл әрі тыныш және бақытты сезіну қандай. Табиғат неткен ғажап, оны қалайша сүйетінімізді бен қадірлейтінімізді, бірде бір тірі жәндікке зиян тигізбес үшін қамқорлық жасауды түсінеміз. Сіздің өз ағашыңыз бар екенін және кез келген уақытта оған келе алатыныңызды есте ұстаңыз. Ал қазір мектепке қайтуға дайындалыңыз.Міне, мектептің алдына да келдік. Айналаңызға тағы бір қараңыз, таза ауаны терең жұтыңыз, есікті ашып, өз орныңызға қайтып келіңіз. Көзіңізді ашып, күлімсіреңіз!Рахмет.
« Табиғат тазалығы - адамзат амандығы»
Халық даналығы
Сұрақтар:
1. Табиғат тазалығын қалай сақтау керек?
2. «Табиғат сыйы» деп неліктен айтамыз?
Шығармашылық жұмыс, топпен жұмыс.
Оқушылар төрт топқа бөлінеді.
«Күн, су, жер, өсімдіктің адамға қандай пайдасы және
адамның оған тигізер пайдасы»
|
Оқушылар мұғалімді тыңдайды.
Сұрақтарға жауап береді
|
Аудио музыка
Интербелсенді тақта
|


text:
Кері байланыс
-Сабақтың ең қызықты тұстарын ата.....
-Сен үшін маңызды ақпарат болды....
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Парасаттылық және әдеп
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не?
|
Сабақтың мақсаты:
|
Термин сөздермен таныстыра отырып,Жаһандық сөзінің мағынасын ашу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Жаһандану, немесе Глобализация (ағылш. global — «әлемдік», «дүниежүзілік», «жалпы») — жаңа жалпыәлемдік саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық құрылуының үрдісі. Терминді ғылыми айналымға алғаш рет 1983 жылы енгізген америкалық экономист Теодор Левитт. Жаһанданудың жаңа сатысының түрлі аспектілерін 20 ғасырдың ортасынан бастап Уолт Ростоу, Дэниел Белл, Алвин Тофлер, Питер Дракер, Джон Нейсбитт, Лестер Туроу зерделеді. Олар ғылымға “интеллектуалдық индустриялар экономикасы”, “ақпараттық қоғам”, “техникалық революция”, “ақпараттық жарылыс”, “ғаламдық ауыл” деген ұғымдарды енгізді.
Жаһандық құзыреттілік – бұл белгілі бір нақты дағдылар емес, басқа мәдени ортаға жататын адамдармен тікелей немесе виртуалды әрекеттестік барысында және жекелеген тұлғалардың қатысуымен жаһандық проблемаларды шешуде (яғни, адамның қазіргі және болашақ ұрпақтың өміріне әсер ететін, ұлттық шекаралары жоқ проблемаларды түсінуін талап ететін жағдайларда) табысты қолданылатын білімнің, дағдылар мен көзқарастардың, қарым-қатынастар мен құндылықтардың жиынтығы.
Курстың юниттері
|
Оқушылар жаһандану сөзіне талдау жасайды.
Жалпы жаһандану мәселелеріне тоқталады.
Курс юниттеріне толық мағлұмат береді.
|
http://youtube.com/watch?v=QVb8EpkD7yo
Презентация
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
-Жалпы Жаһандық сөзінің мағынасы қандай?
-Қандай жаһандық проблемалар бар екен?
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Парасаттылық және әдеп
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Махаббат мәдениеті
|
Сабақтың мақсаты:
|
Махаббат туралы түсінік бере отырып, сүюге үйрету, махаббатты тануға үйрету, бақытты болуға үйрету, өзіңді – өзің құрметтей білуге үйрету, адам баласының бойындағы қасиетке үйрету.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
«Бәрінің бастауы махаббат»
Махаббат – дүйім дүниенің ең асыл, жалпақ жалғанның ең кіршіксіз сезімі. Махаббат – күшті мен керемет сезім. Отанға, өз үйіне, ата-аналарына, айналадағы дүниеге махаббат болады. Махаббатсыз адамға өмір сүру өте қиын, ол сезімсіз, жансыз болады. Дәл ол бұл әлемді мейірімдірек пен жарыктау жасайды. Махаббат пен құрмет - адамдардың қарым-қатынасының басты ұстанымдары. Осы ұлы сезімнің шырқау шыңына көтерілген сезімге адал, сертке берік Қозы Көрпеш пен Баян Сұлу шынайы махаббаттың символы .Қос ғашықтың махаббаттарын ұғынып, осы екі жүрек иелерінің атына күн белгілеп, махаббатты дәріптеуді ұсынды.
Махаббатты көне заманда әр халық өздерінің ұғымына, дініне, дәуіріне сәйкес әр түрлі түсінген сияқты. Мәселен, ертедегі грек, рим қолжазбаларында Махаббат құдайлар кейпінде көрсетіліп, дуниенің бар кілті солардың қолында деп дәлелденді. Соның нәтижесінде құдайдың өзі махаббат мағынасында ұғынылған. Махаббат сезімі екі адамда бірдей пайда болса, оның келешекте дами түсуі ,өмір бойы үзілмеуі, сарқылмауы табиғи нәрсе. Махаббат алғашқы сыйластықтан басталады. Махаббат екі адамға ортақ, екеуінен бірдей туатын сезім.
Ғашық жүрек сүйгені үшін бола алмайды жазалы
Адам азса ғашықтықтың жоқтығынан азады
Ғашық жыры-тіршіліктің көкейкесті өлеңі.
Ешбір геометриямен
Өлшенбейтін көлемі
Бұл сезімнің ұшан-теңіз адамзатқа берері
Ғашық болу келсе кімнің қолынан, әлем соған сенеді
Құлай сүю- ерлікпен тең себебі! -деп Мұхтар ағамыз айтқандай.
Махаббат - бүкіл әлемді ұйымдастырып тұрған бастапқы күш деп білді.
Махаббат: сезімдік және рухани махаббат деп екіге бөліп қарастырды.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


Сезімдік — сұлулыққа сұқтанатын Махабаттың төменгі сатысы, ал рухани махаббат — адамның белсенді танымдық қызметінің қайнар бұлағы деп аталады.
Махаббат деген – кіршіксіз ақ орамал, кестелеп ою тоқылған Махаббат деген – жас қайың, жерге көлеңке түсірген
Махаббат деген – таза бұлақ, ешкімнің қолы тимеген
Махаббат деген – асыл сөз, айтуға мұрша бергізген
Махаббат деген – қыз бен жігіт, сезімдерін білдірген
Махаббат деген – шын сезім, жүрекке әмір жүргізген
Махаббат деген – жүрек, сезімді толық билеген.
Махаббаттың 25-ке тарта түрі бар.Аталған махаббаттардығ қайсысы сіздің бойыңызда бар?
-Ананың махаббаты...
Әкенің махаббаты...
-Бауырға махаббат
-Отанға деген махаббат
-Достыққа махаббат
-Өмірге махаббат
-Табиғатқа махаббат........
Екі топқа тақырыптық байқау...Тірек сигналдары арқылы өлең шумағын құрастыру немесе эссе жазу.
1 топқа. Армансыз адам болмайды,қиялым,үмітімді үзбедім,іздей-іздей шаршадым.
2 топқа. Сұлу сұлу емес,сүйген сұлу,адам құдіреті,лаулаған сезім,ғашық болып....
|
Нақыл сөзге түсініктеме береді.
Оқушылар пікірі
Оқушылар тапсырманы орындайды.
|


text:
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Тіршілік қауіпсіздігі.
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
«Елің үшін еңбек қыл, отыра берме бекерге» (Дулат Бабатайұлы)
|
Сабақтың мақсаты:
|
Ақын шығармашылығының тәрбиелік мәнін ұғыну.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Дулат Бабатайұлы өмірі мен шығармашылығы
СҮЛЕЙМЕНГЕ
...Күні өтіп, айы асқан,
Енді қазақ ел болмас.
Дәрігері дарын болса да,
Ауруына ем қонбас.
Мүйіздескен сиырдай,
Байласаң, басжіп жетер ме?
Еңбегің – еш, тұзың – сор,
Қайратың селге кетер ме?
Толқынды теңіз заманнан
Сенімді кеме болмаса,
Желқайықпен өтер ме?!
Елің үшін еңбек қыл,
Отыра берме бекерге.
Көмбеге таяп қалғанда,
Жүйрікке керек көтерме
«Сүлейменге» – алғаш рет «Өсиетнама» жинағында жарық көрген өлең. 2003 жылы шыққан жинақта жарияланған өлең мәтіні негізінде беріліп отыр. Сүлеймен – ХІХ ғасырда өмір сүрген ел билеушісі. Төре тұқымынан
|
Ақынның өмірі мен шығармашылығымен танысады.
Өлең шумағын тыңдайды.
|
https://www.youtube.com/watch?v=fu7lBoA3b7o
https://www.youtube.com/watch?v=1uITvnwXJhg
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
-Сабақтың ең қызықты тұстарын ата.....
-Сен үшін маңызды ақпарат болды....
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Парасаттылық және әдеп
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
«Жақсымен жолдас болсаңыз, айырылмасқа серт етер» (Бұқар жырау)
|
Сабақтың мақсаты:
|
Жырау шығармашылығынан мағлұмат беру. Дос сөзінің қадір қасиетін білдіру.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Әкесі баласына достарының шынайы дос еместіктерін қанша айтып жүрсе де, баласы онымен келіспей «Сіз оларды білмейсіз – олар менің шын достарым» деп үнемі қарсылық көрсетеді. Бір күні әкесі: «Олай болса достарыңды сынап көрелік. Бір қойды сойып, оны бөлшекте дағы, қан-қан күйінше етті бір қапқа салып кел» – дейді. Бозбала айтқанды жасайды. «Енді», – дейді әкесі – «осы қапты алып достарыңа бар да «біреуді өлтірдім, сүйегі мына қапта… маған көмектес», – деп сұра. Достарыңның саған адал болғанын, болмағанын сонда көресің», – дейді. Бозбала бір досының үйіне барады да, біреуді өлтіріп қойдым деп, одан өлікті тығуға көмектесуін сұрайды. Бірақ досы келіспейді. «Менен алыс жүр!» бәледен аулақ деп есігі алдынан қуып жібереді. Тағы бір досына барса, ол да көмектеспей қайтарып жібереді. Басқалары да солай. Көңілі түсіп әкесінің алдына келеді. «Айтқаныңыз рас екен. Шын дос емес екен олар маған. Ешбірі көмектескісі келмеді», – дейді ол мұңая. Әкесі «Айттым ғой, саған», – деп, енді пәлен жерде тұратын, пәленше деген кісіге сәлемімді айтып бар да, достарыңнан сұрағанды одан да сұра дейді. Бозбала айтылған жерге барып, әкесінің досына жолығады. Әкесінің сәлемін айтып, «Біреуді өлтіріп қойдым, әкем сізді маған көмектеседі деп айтқан», – дейді. Әкесінің досы дереу оны үйге кіргізіп, өзі үйдің артқы бақшасынан бір ор қазады. Қапты сол орға көміп, үстінен қызғалдақтарды егіп тастайды. Бозбала үйге қайтып келіп әкесіне досының көмектескенін, қапты бақшасына көміп, үстінен қызғалдақ еккенін айтып береді. Бұл жолы әкесі: «Енді сол досыма қайтып бар да, ел-жұрттың алдында бүлік шығарып, оны мазала», – дейді. Баласы таң қалады, бірақ әкесінің айтқанын орындайды. Қайтып барып әкенің досына түрлі жаман сөз айтып, ел-жұрттың алдында бүлік шығарады. Сонда да ол кісі балаға: «Әкеңе сәлем айт. Мен бір боғауыз сөз үшін қызғалдақтары бар бақшамды қопаратын адам емеспін», – дейді.
Әңгіме не жайында?
Дос,достық дегенді қалай түсінесің?
Ал енді Бұхар жыраудың осы достық жайында не айтқанын тыңдайық.
Жал-құйрығы қаба деп
Жал-құйрығы қаба деп,
Жабыдан айғыр салмаңыз!
Қалың малы арзан деп,
Жаман қатын алмаңыз!
Жабыдан айғыр салсаңыз,
Жауға мінер ат тумас.
Жаман қатын алсаңыз,
Топқа кірер ұл тумас.
Жаман қатын алғаның
– Төркініне бата алмай,
Төсегіне жата алмай,
Тең құрбысы келгенде,
Оңды жауап қата алмай,
Жалғанда қор болғаның.
Таудан аққан тас бұлақ,
Тасыса, құяр теңізге.
Қанша малы көп болса,
Бай қуанар егізге.
Жаманнан жақсы туса,
Жақсыдан жаман туса,
Тартпай қоймас негізге.
Жар басына қонбаңыз
Жар басына қонбаңыз,
Дауыл соқса, үй кетер.
Жатқа тізгін берсеңіз,
Жаламенен бас кетер.
Жаманмен жолдас болсаңыз,
Көрінгенге күлкі етер.
Жақсымен жолдас болсаңыз,
Айырылмасқа серт етер.
Ит жүгіртіп, құс салсаң,
Киген тоның түлкі етер.
Сыпайы сырын білдірмес,
Ақырын ғана бүлк етер.
«Досыңызды кафеге шақырыңыз» рөлдік ойыны
|
Оқушылар әңгімені тыңдайды.
Жалпы өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар ойы.
Оқушылар рөлдерді сомдайды.
|
https://www.youtube.com/watch?v=1QeW91CZtgE
|
Сабақтың соңы
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Тексерілді: Н.Толаева
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Азаматтық және патриотизм
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Отанға арналады
|
Сабақтың мақсаты:
|
Челендж сөзінің мағынасын ашу. Отанын сүюге,құрметтеуге тәрбиелеу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
Сабақтың соңы
|
Амандасу.
Челлендж - интернет-роликтер жанрының бір түрі. Онда блогер бейнекамерада тапсырманы орындап, оны желіге орналастырады, содан кейін бұл тапсырманы досына немесе қолданушылардың барлығына қайталауды ұсынады.
Челлендж сөзінің өзі әдетте «шақыру жіберу» тіркесінің аясында «шақыру» деп аударылады.
Сара Тоқтамысовадан еліміздің егеменді ел болған күніне арнау.
«Отанға арналады» челенджі
Кері байланыс
-Сабақтың ең қызықты тұстарын ата.....
-Сен үшін маңызды ақпарат болды....
|
Челендж сөзіне түсініктеме беру.
Арнауды тыңдайды.
Челендж ұйымдастыру
|
https://www.youtube.com/watch?v=HtRh6h0GEiE
Кері байланыс тақтайшасы
|
Білім беру ұйымы
|
«№8 Н.Төреқұлов орта мектебі
|
Бөлімі
|
Азаматтық және патриотизм
|
Педагогтің аты жөні:
|
Омарова А7С
|
Күні:
|
18.11.2022ж
|
Сынып:
|
5А
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Елім деп соққан жүрегім!
|
Сабақтың мақсаты:
|
Оқушыларды отансүйгіштікке, адамгершілікке, Отанына, халқына адал қызмет етуге, елінің Туын, Елтаңбасын, Әнұранын қастерлеуге, халқының тегін, тарихын білуге тәрбиелеу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
«Өз елім» әні
Әңгімелесу
«Туған жер», «туған ел» дегенде ойларыңа не түседі? Туған жер – адамзаттың, кең дүниені есігін ашып, өмірге келген, бізге дейін сан толқын ұрпақтың кіндік қаны мен маңдай тері тамған киелі мекен. Туған ел – «Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас» – дегендей әркімнің өзінің туған жері, елі, атамекені
Туған жерге, елге деген сүйіспеншіліктің түп тамыры не деп ойлайсыңдар? Отанға деген сүйіспеншіліктің түп-тамыры сыйластық, татулық, бауырмалдық, бірлікте болады.Отанды, туған жерді сүю адам өміріндегі ең бағалы құндылық. Өзіңнің кіндік қаның тамып, туып өскен жерің. Жерін басып, суын татып ер жеттік. Сондықтан да елге деген сүйіспеншіліктің түп тамыры деп ойлаймын.
Ш.Айтматов айтпақшы, Туған жер, атамекен әр адамның тағдыры. Одан алғангыңды жүрегіңе құя білуің шарт. Туған жерді сүю, өз еліңе байланыпи қалу емес. Жер шарының қай түкпірінде жүрсең де туған жер, Отан – біреу.
Оқушылар шығармашылығы
|
Оқушылар әнді тыңдайды.
Сұрақтарға жауап береді.
|
https://www.youtube.com/watch?v=KVtJdoaLwuo
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
-Сабақтың ең қызықты тұстарын ата.....
-Сен үшін маңызды ақпарат болды....
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Тексерген: Толаева Н.
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Медиасауаттылық және қаржылық сауаттылық
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Бейнехостинг (YouTube)
|
Сабақтың мақсаты:
|
Хостинг сөзіне түсініктеме беру. Шығармашылықпен жұмыс жасауға баулу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
ХОСТИНГ ОЛ Сіздің сайтыңыздың интернеттегі орны, яғни сайтыңыздағы материалдардың сақталатын жері. Олар арнайы серверлерде сақталып, ол информацияның қауіпсіздігін хостинг беруші компания қамтамасыз етеді. Ақысын ай сайын немесе жылына бір рет төлейсіз. Хостинг пен қатар домен сөзін де естіген шығарсыз, бұл екеуі әдетте қатар жүреді. Домен ол сіздің сайтыңыздың атауы. Яғни сайтыңыздың атын тіркеуден өткізіп, бұл үшін де жылына бір рет ақшасын төлейсіз. Қазір көптеген хостинг компаниялары 12 айға хостинг ақысын төлесеңіз доменіңізді тегін тіркеп береді.
Техникалық емес қарапайым тілде түсіндіріп көрейін. Мысалы сіз бір дүкен немесе бутик ашқыңыз келеді. Ашу үшін алдымен орын керек, яғни бір сауда орталығынан арендаға жер аласыз. Сол жер үшін ай сайын немесе жылына бір рет ақысын төлейсіз. Өйткені ол сіздің жұмыс орныңыз немесе заттарыңыз тұратын, сақталатын жер. Ол жердің үлкен бола ма кішкентай бола ма көлемін өзіңіз анықтап алып сәйкесінше жер іздейсіз. Егер болашақта сыймай бара жатса, кеңейту жолдарын іздейсіз. Хостинг те дәл сондай. Сіздің сайтыңыздың интернеттегі орны, яғни сайтыңыздағы материалдардың сақталатын жері. Олар арнайы серверлерде сақталып, ол информацияның қауіпсіздігін хостинг беруші компания қамтамасыз етеді.
Шығармашылық жұмыс
|
Оқушылар жалпы түсініктеме алады.
|
https://www.youtube.com/watch?v=jDIlnDkRBw8
Презентация
|
Сабақтың соңы
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Прокрастинация
Ал мына суреттен нені байқадыңдар?
Психологияда прокрастинация дейтін термин бар. Мағынасы – істі кейінге қалдыра салу әдеті, содан туған психологиялық шаршау. Адамның психикасы нәпсіге ауыр кез келген нәрседен қашуға бейім. Сондықтан ауыр істің бәрін кейінге қалдыруға тырысады.
Әйтеуір сылтау табуға дайын тұратынымыз содан. Осыны прокрастинация дейді. Бірақ прокрастинацияның асқынғаны түрі кәдімгідей психологиялық дертке әкеледі. Оған шалдыққандарды прокрастинатор дейді.
Прокрастинатордың ерекшелігі сонда – еріншек күшін үнемдеуге тырысып, артық жұмыстан қашса, прокрастинатор болса энергия үнемдеудің не екенін білмейді. Қазір істелуі тиіс істі уақытында орындамай, басқа нәрсемен айналысып жүре береді. Яғни, тыным жоқ, мазасыз келеді. Істі істеудің орнына әлеуметтік желіні шарлап, ғаламтор ақтарып кетуі мүмкін. Егер прокрастинация күнде болып, бірнеше сағат уақыт босқа кетсе, бұл адамның әлеуметтік жағдайына да, психологиялық жай-күйіне де зиянын тигізеді. Зерттеуге сүйенсек, мұндай адамның жалақысы аз, уайымнан денсаулығы нашар болады екен.
Жалқаудан айырмасы
Еріншек адам мен прокрастинацияға бейім адамның айырмасы көп. Бір айырмашылығын жоғарыда айттық. Еріншек адам – бір нәрсе істеуден мүлдем қашатын, қолын қимылдатуды қаламайтын жан. Ал прократинация – шаруаны бастаудан тартынатын адам. Біріншісі мүлдем істегісі келмесе, екіншісі істеуге жасқанатындар.
Мәселен бір жобаны істеу керек дейік. Еріншек адам жауапкершілік арқалаудан қашып, оны істемеймін деп бірден бас тартады. Ал прократинатор жауапкершіліктен қашпайды, бірақ істі бастап кетуге де бармайды. Стартты ақырын алады. Мұндай адам жобаны кейін жүріп алуы мүмкін.
Яғни, бұл жерде айырмашылық ниетте. Жалқау қосымша істі мүлде істегісі келмейді, оның мәніне бармайды. Ал екіншісі "істей аламын, бірақ істегім келмейді" деген ойда жүреді.
Бір сөзбен айтқанда, прокрастинация – демалмай жұмыс істеу әрі істі де бітірмеу.
Прокрастинацияның себептері
Мұның себептері қарапайым. Созылмалы дертке айналмаса, себебін табу оңай.
Келесідей себептері болуы мүмкін:
- Шешім қабылдай алмау;
- Ішкі мотивацияның болмауы;
- Жоспарлай алмау;
- Қорқыныш пен үрей;
- Перфекционизм;
- Соңында істей саламын деген жалған сенім.
Кейде адамның арман-мақсаты болмауы мүмкін. Өмірлік мақсаты жоқ адамның бір нәрсені істеуге де ішкі сенімі жетпейді. Фобия жетістігі мен жеңісін тұмшалап тастауы мүмкін.
Ал перфекционист адам істі үтір-нүктесіне дейін идеал орындауға тырысады. Сол себепті бастап кетуге батпай немесе жібі түзу жолды іздеп, біраз жүріп қалуы мүмкін. Негізі бұл да адамды күйзеліске әкеледі.
Арылу жолдары
Жоспарлау
Жұмысты соңына қалдырмас үшін графикті дұрыс жасап алған абзал. Ең дұрысы жоспарлаған кезде, позитивті жағына басымырақ мән беріңіз. Жоспарлаудың мұндай түрі Нейл Фьроның 1988 жылы жазылған кітабында біршама айтылған. Оның жазғандарын бүгінге де қолдануға әбден болады.
Ақырын жүріп, анық бас
Адамның істі кейінгі ысыруының бірден-бір себебі – тапсырманың ауырлығы. Сондықтан оқжетпеске қол созбай, шағын, қарапайым деңгейден бастау керек. Істер іс жай, жеңіл болса, оны істеу де оңай.
Мәселен, кешке ағылшын тілін оқу керек болса, бүгін ағылшын тілді кітаптың 1-2 бетін оқимын деп жоспар қойыңыз. Оны орындау жеңіл шығар.
Маңай тап-таза болсын
Істі бастарда, көңіл аударар, кедергі келтірер нәрселерді, дүниелерді алып тастаңыз. Мәселен, жұмыс істеп жатқан смартфонның біршама зияны бар. Хабарламаға жауап беремін деп, басқа нәрсеге көңіл ауып кетеді. Содан концентрация бұзылады. Ал бұл істі істеуге деген ниетті қашырып жіберуі мүмкін.
15 минут
Психологияда 15 минут ережесі бар. Яғни, бір сағат жұмыс істеп, 15 минут тынығып алу. Сағат сайын кеткен 15 минутым-ай деп қам жемеңіз. Сол 15 минутқа психологиялық түрде пайдалы болар, шаршағанды басар дүниені істеп қалған абзал.
Мәселен, серуендеу, телефонмен сөйлесу.
Процестен ләззат алу
Бір істі бастауға желкеңіз кері тартып, қол жүрмесе, позитивті амалдар қолданып көруге болады. Яғни, істің пайдалы бір тұсын тапқан дұрыс. Немесе шаруаны позитивті бір нәрсемен ұштастырыңыз.
Үйді жуғыңыз келмей ме, онда спортпен байланыстырып қимыл жасап, осы уақытты пайдалы нәрсеге арнауға болады.
Шаруаның нәтижесіне емес, процесіне мән беру арқылы да оңды тұсын табуға болар.
|
Бұл сөз сендерге таныс па?
Жалпы түсінік алу
|
https://www.youtube.com/watch?v=_cdAI68clnI
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
«Бала құқықтары»
«Қылмыс» деген сөзді қалай түсінесің?
Қосымша мәліметтер:
Кәмелетке толмағандар деп қылмыс жасаған кезге қарай жасы 14 ке толған, бірақ 18ге толмаған адамдар танылады (78-бап)
Кәмелетке толмағандарға тағайындалатын жаза түрлері – 79-бап
• Айыппұл :
• Белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру ;
• Қоғамдық жұмыстарға тарту ;
• Түзеу жұмыстары ;
• Бас бостандығын шектеу ;
• Бас бостандығынан айыру ;
Кәмелетке толмағандарға бас бостандығын шектеу бір жылдан екі жылға дейінгі мерзімге тағайындалады
· Азамат 14 жастан бастап қылмыстың - кісі өлтіру (96 – бап)
• Денсаулығына зиян келтіру – 103 бап
• Тонау – 175 бап
• Ұрлық – 178 бап
• Бұзақылықтың ауыр түрін жасау - 179 бап
• Мемлекеттік немесе жеке меншіктік мүлікті жою – 187 бап
• Қаруды, әскери оқ- дәріні ұстау – 255 бап
• Адам ұрлау – 125 бап
• Терроризм – 233 бап
Жаза түрлері :
• Айып салу
• Құқықтан айыру
• Қоғамдық жұмысқа тарту
• Еңбекпен түзету жұмысы
• Бас бостандығын шектеу
• Тұтқындау
• Әскери тәртіп бөлімінде ұстау
• Бас бостандығынан айыру
• Сотталушының мүлкін тәркілеу
• Өлім жазасы
Статистика көрсетіледі.
«Сенің құқығың!» бөлімі
ҚР Конституциядағы баптармен танысайық.
«Әділет» тобы
14-бап 1. Заң мен сот алдында жұрттың бәрі тең. 2. Тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез келген өзге жағдаяттар бойынша ешкiмдi ешқандай кемсітуге болмайды. Бала құқығы конвенциясы
«Әділет» тобы
1-бап Осы Конвенцияның мақсаттары үшін әрбір адам баласы 18 жасқа толғанға дейін, егер осы балаға қолданылатын заң бойынша ол кәмелеттік жасқа бұрынырақ толып қоймаса, бала болып саналады.
Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы
15-бап. 1. Әрбiр баланың бiлiм алуға құқығы бар және Қазақстан Республикасының бiлiм туралы заңдарына сәйкес оған тегiн бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім және конкурстық негiзде тегiн техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары бiлiм алуға кепiлдiк берiледi.
|
Бейнероликті тамашалайды.
Постер құрастыру.
Ережелермен танысады.
|
https://www.youtube.com/watch?v=RPiqH-z7I_g
Презентация
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Бар екен де жоқ екен
Ерте, ерте, ерте екен
Ешкілері бөрте екен
Қырғауылы қызыл екен, құйрық жүні ұзын екен
«Алтын сақа» ертегісінде сақасын алуға келген баланы жалмауыз кемпір ұстап алып, баланың өміріне қауіп төндіреді, өлтірмекші болады. Бұл туралы Конвенцияда қандай құқық көрсетілген? Баланың құқығы бұзылды ма? (Ия, 37 бап азаптау жәнек бас бостандығынан айыру)
Жеке басқа қол сұқпаушылық — азаматтардың конституциялық құқы мен бостандықтарының негізгі принципі. Ол туралы Қазақстан Республикасының Конституциясында (12-бап, 2-тармақ.) “Адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп танылады, олардан ешкім айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады” деп жазылған. Сондықтан азаматтарды заңда көрсетілген реттерде ғана соттың немесе прокурордың санкциясымен тұтқындауға және қамауда ұстауға болады. Тұтқындалған адам заңсыз әрекет туралы сотқа шағымдануға құқылы. Прокурордың санкциясынсыз азаматтарды жетпіс екі сағаттан аспайтын мерзімге ғана қамауда ұстауға болады. Қажетті жағдайда әр адамның білікті заң көмегін алуға құқысы бар. Әрбір адамның жеке өмірі, отбасының құпиясы, абыройы мен ар-намысы, жеке салымдары мен жинаған қаражатының, жазысқан хаттарының, телефон арқылы сөйлескен сөздерінің, пошта, телеграф арқылы алысқан хабарларының құпия сақталуы заңмен қорғалады. Сонымен бірге азаматтардың тұрғын үйіне заңсыз басып кіруге, тексеру, тінту жүргізуге жол берілмейді, ол үшін заң орындарының тиісті рұқсаты қажет. Тұрғын үйден айыруға сот шешімінсіз жол берілмейді. Адамдардың жеке басы мен өміріне қол сұғу әрекеттері азаматтардың конституциялық құқығын бұзу болып табылады, ол үшін айыпты деп табылған адам тиісті жауапкершілікке тартылады.
|
Оқушылар сұраққа жауап береді.
Жеке басқа қол сұқпаушылық бойынша түсінік алады.
|
Презентация
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Бейнесюжетте не жайында айтылған?
Алғашқы көмек — адам өміріне немесе денсаулығына кенеттен қауіп төнгенде оның өмірін сақтап қалу үшін немесе апаттың зиянды әсерін азайту үшін қолданылатын қарапайым шаралар. Апаттың қатарына әр түрлі жарақаттар, сынық, буынның шығуы, улану, суға бату, күю, үсу, электр тоғы соғу, т.б. жатады. Алғашқы көмектің негізгі шаралары: апатқа түскен адамды апат әсерінен құтқару (өрттен, судан шығару); апаттың зиянды әсерін тоқтату (адамды жылыту, иіс тисе таза ауа жұтқызу); қан тоқтату, жараны байлау, сынған аяқтың немесе қолдың қозғалысын тежеу; жасанды дем алдыру, жүрекке жабық массаж жасау, апатқа түскен адамды тезірек емдеу мекемесіне жеткізу немесе жедел медициналық көмек көрсететін дәрігерлер тобын шақыру.
АЛҒАШҚЫ КӨМЕК КӨРСЕТУДІҢ АЛГОРИТМІ
Абдырап қалмай, алғашқы көмекті дұрыс көрсету үшін мына әрекеттер тізбегін сақтау маңызды:
Өзінің, зардап шегушінің және айналасындағылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету (мысалы, зардап шегуші адамды жанып жатқан автокөліктен шығару).
Зардап шегушінің өмір белгілерін (пульс, тыныс алуы, қарашығының жарыққа реакциясы) және есін білуін тексеру. Тыныс алуын тексеру үшін зардап шегушінің басын шалқайтып, оның ауызы мен мұрынына қарай еңкейіп, тыныс алуын естуге немесе сезінуге тырысу керек; пульсті «тыңдау» үшін зардап шегушінің күре тамырына саусағыңыздың басын қою қажет; есін бағалау үшін зардап шегушіні иығынан ұстап, ақырын қозғап, қандай-да бір сұрақ қою қажет (мүмкіндігіне қарай).
Оқиға орнына мамандарды шақыру (112 – ұялы телефоннан,қалалық телефоннан – 103 (жедел жәрдем)немесе 101 (құтқарушылар).
Шұғыл алғашқы жәрдемді көрсету.
Ол жағдайға байланысты мынадай болуы мүмкін:
- тыныс алу жолдарының өтуін қалпына келтіру;
- жүрек-өкпе реанимациясы;
- қан кетуді тоқтату және басқа шаралар.
Зардап шегушіге дене жайлылығын және психологиялық көмек көрсетіп, мамандардың келуін тосу.
Жағдаяттар шешу
|
Бейнесюжетті талдау.
Алғашқы көмек жайында түсінік алады.
Алғашқы көмек көрсету алгоритімімен танысады.
|
https://www.youtube.com/watch?v=h8pmXpZo858
Презентация
|


text:
Сабақтың мақсаты:
|
Балаларға қоршаған ортаға саналы, мейірімді көзбен қарауға, табиғат аясында ережелерді сақтауға, дұрыс қарым-қатынас жасауға тәрбиелеу, туған өлкесінің сұлулығына, табиғат тіршіліктеріне деген сүйіспеншілігін, махаббатын ояту.
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Табиғат – біздің ортақ үйіміз.Табиғатқа деген сыйды жоғалту адамзаттың адамгершілік құндылықтарын жоғалтуға әкеліп соқтырады. Қазіргі уақыттағы әлемдегі экологиялық жағдай адам көзқарасының өзгеруін талап етеді. Өсіп келе жатқан ұрпақта жаңа экологиялық сезім қарастырылуы керек деп санаймыз. Келешекте балалар кім болса да, олар қоршаған ортада рөлдерін бөліп, табиғат заңдылықтары бойынша өз түсініктері болуы керек. Экологиялық тәрбие мен білім беру – қазіргі таңдағы айқын бағыттардың бірі. Экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу неғұрлым ерте басталса, соғұрлым оның болашағы зор болмақ. Баланың сәби кезінен экологиялық мәдениеттілік санасын тәрбиелеу – осы мәселелердің шешілу жолдарының бірі болып табылады. Мектепке дейінгі ұйымдардағы экологиялық тәрбие берудің маңызды міндеті — балаларды табиғаттың әсемдігін көріп түсіне білуге ,тірі табиғатқа қамқор бола білуге үйрету және экология саласы бойынша нақты білім беріп, аймақта қолданылатын ресурстары шектеулі екенін түсіндіру керек. Біз баланы табиғатты пайдаланып қана қоймай, оған қамқор болуға, оны күтіп аялауға үйретуіміз керек.
Экологиялық білім берудің басты міндеттері:
-өсімдіктермен жануарларды күте білу дағдыларын қалыптастыру.
-қоршаған ортада алған әсерлерін жеткізе білу, эмоциялық көңіл-күйлерін басқара білу дағдыларын жетілдіру.
-қоршаған ортаны сүйе, табиғатты қорғай білуді жүйелі түрде жүзеге асыру.
-табиғат пен бала арасындағы оңтайлы қарым-қатынас орнату.
-адамның табиғаттағы тіршілік әрекеті және жеке гигиена жайындағы білімдерді тиімді жолдарымен жеткізу.
Ақпараттық буклет жасау
|
Тақырып жайында түсінік алады.
Оқушылар топқа бөлініп буклет жасайды немесе лэбпку жасайды.
|
Презентация
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
«Жер-Ана»
Табиғат, Жер - Ана, Отан, Туған жер, Атамекен деген киелі сөздер құлаққа жылы естіліп, жүрекке шаттық сезім ұялататын ұлы да қасиетті ұғымдар.
Жер - Ананы сүйе білу, оны аялау – адамзаттың азаматтық борышы. Бұл туралы Елбасымыз өз Жолдауында: «Жаһандандыру және күрделене түскен әлемдік бәсекелестік жағдайда қазақстандықтар адам дамуының басты салаларындағы таза ауыз су және табиғатты қорғау мәселелерін шешу адамдық және азаматтық борышы екендігін адамгершілік қасиетпен сезінуі тиіс» деген болатын.
«Көгілдір қазына» дегеніміз не? Әрине тіршіліктің тірегі – су. «Су бар жерде өмір бар» деп ата - бабаларымыз текке айтпаса керек. Осы «Көгілдір қазына» деп аталатын өзендер мен көлдер адамның жүрегіне жыр, көңіліне нұр, сезіміне гүл сыйлаған береке бастауы болып саналады. Ендеше,осы су жайында өз ойларыңды ортаға салсандар.
«Күн райын бақыла»
1. Шырыны ақ қайыңның көк түске енсе,
Онда жауын жауады сүт піскенше.
2. Құстардың тынса үндері,
Күн күркірерін білгені.
3. Ұлу шөптің сабағын,
Бойлап жайлап жоғары,
Өрмелесе қарағын,
Аптап ыстық соғады.
4. Ақ тиіндер жаңғақты көп жинаса,
Алдағы қыс ұзақ, суық тым аса.
5. Осқылап тырналаса мысық жерді,
Дей бер қыста бұрқасын қысып келді.
«Жасыл желек»
|
Шыңғыс Айтматовтың трагедиясынан үзінді тамашалайды.
Жер-Ананың қадір,қасиеті туралы ой қозғайды.
Оқушылар пікір алмасады. Бұл бөлімде оқушылар ата - бабаларымыздың табиғат құбылыстарына қарап ауа - райын қалай болжағаны туралы мәлімет алады.
Оқушылар осы тақырыпта экологиялық жоспар құрады.
|
http://youtube.com/watch?v=sT-8ZUp0YHo
Презентация
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Табиғат апат
Табиғи зілзала - бұл орын алған аумаққа айтарлықтай зиян келтіретін орасан зор күші бар жойқын құбылыс. Мұндай апат кезінде үлкен шығын келтіріледі. Олар мыналар болуы мүмкін: жер сілкінісі, цунами, көшкін, құрғақшылық, су тасқыны, торнадо, дауыл және т.б.
Табиғи апаттар - бұл адамның араласуынсыз болатын, өмірге және адамға кері әсер ететін оқиғалар. Көптеген жағдайларда адамдар техникалық ақаулардың, немқұрайлылықтың немесе жаман жоспарлардың салдары үшін жауап береді.
Байланысты апаттарды тудыратын табиғи құбылыстардың түрлеріне сәйкес табиғи апаттардың себептері көп. Жалпы, табиғи апат болып табылады климаттық құбылыстар, геоморфологиялық процестер, биологиялық факторлар немесе кеңістіктік құбылыстар тудырған. Бұл құбылыстар шегіне жеткенде апат болып саналады. Климатқа байланысты табиғи апаттарға тропикалық циклондар, су тасқыны, құрғақшылық, дала өрттері, торнадо, ыстық және суық толқындар жатады. Екінші жағынан, бізде ғарыштық апаттар жиі кездеседі, олар метеориттер мен астероидтардың әсерінен әлдеқайда аз.
«Экологиялық құқық бұзушылық» және «экологиялық зиян» ұғымдарын теориялық тұрғыдан терең зерттеу қажеттілігіне 80-ші жылдардың басында белгілі ғалым С.Б.Байсалов назар аударған. Қазақстандық құқықтық әдебиетте экологиялық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік мәселелері бойынша жекелеген зерттеулер шығып, онда қаралып отырған мәселенің кейбір аспектілері өз шешімін тапты.
Заң жобасы ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2020 жылғы 1 қыркүйектегі «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: іс-қимыл кезеңі» Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру мақсатында әзірленді. «Қазақстанның ұлттық саябақтары мен басқа да табиғи ресурстарын қорғау мақсатында Қазақстан Республикасының Қылмыстық және Қылмыстық-процестік кодекстерінде қоршаған ортаға зиян келтіргені үшін жауапкершілікті күшейту бөлігінде өзгерістер мен толықтырулар енгізу көзделген. Заң жобасымен заңсыз ағаш кесудің тұрақты динамикасын ескере отырып, келесі көрсеткішті төмендету ұсынылады: елеулі залал 100-ден 50 АЕК-ке дейін, ірі залал 1000-нан 500 АЕК-ке дейін. Бұл ретте аса ірі залал көрсеткіші өзгеріссіз қалады және 2000 АЕК құрайды. Сондай-ақ, 324, 325, 326, 328, 329, 330 және 333-баптардағы «қоршаған ортаға келтірілген залал» ұғымының қылмыстық заңнамада құқықтық анықтамасы болмағандықтан, «залал» деген ұғыммен ауыстырылды», - деді Экология, геология және табиғи ресурстар вице-министрі Әлия Шалабекова.
|
Постер құрастыру
Жалпы түсініктеме алады.
Қоршаған ортаға зиян келтіргені үшін жауапкершілік Қоршаған ортаға зиян келтіргені үшін жауапкершілік түрлерімен танысады.
|
https://www.youtube.com/watch?v=mmQQSCeEI10
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kirispe-jaandi-zirettilik-degen-ne-sabati-masat.html?page=28#_климаттық_құбылыстар,_геоморфологиялық_процестер,_биологиялық_факторлар_немесе_кеңістіктік_құбылыстар_тудырған.


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Миға шабуыл
-Суреттен нені байқадыңдар?
-Адамға зорлық-зомбылық жасауға болады ма?
«Зорлық-зомбылық пен қатыгездік» түсінігі тар мағынада «агрессия» түсінігіне кіреді. Қатыгездік – адамның қайғысына енжарлық танытудан тұратын немесе оларға қайғы әкелуге ұмтылатын тұлға қасиеті . Зорлық – зомбылық бұл бөтеннің жүріс тұрысын бұзу.
Әрбір бала өз отбасында, ата-анасымен бірге өмір сүруге құқылы
Бала мектепте кінәлі болғанда да оны ешкімнің ұрып жазалауға, кемсітіп қорлауға құқығы жоқ.
Әрбір баланың ой-пікірі, ар-ождан және дін еркіндігене құқығы бар. Бала өзі қалаған спорт түрімен шұғылдануға құқылы.
Бала денсаулығын сақтауға, емделуге құқылы.
«Зорлық – зомбылық» түсінігі :
Физикалық: итеру, жұлмалау, алақанмен жұдырықпен немесе басқа да заттармен ұру;
Сексуалды: күштеп жыныстық қатынасқа итермелеу, қорқыту, бопсалау, зорлау;
Психологиялық: ауызша тіл тигізу; бопсалау; өзіне қатысты немесе басқалардың тарапынан қоқан лоқы күш көрсету, қорқыту; бақылауға алу;
Эмоционалдық: оның намысына тие отырып, орындауына мәжбүрлеу;
Экономикалық: балаларды тәрбиелеуден бас тарту;
Балалар еңбегін қанау: еңбек етуге мәжбүрлеу, құлдық, бопсалаушылық.
Зорлық-зомбылық түрлері.Вербальды,Эмоциялық,физикалық,сексуалдық.
|
Оқушылар сұраққа жауап беру арқылы жаңа сабақ тақырыбын ашады.
Зорлық-зомбылық туралы түсінік алады.
Зорлық-зомбылық бойынша оқушыларға кеңес.
|
Презентация
http://youtube.com/watch?v=6m9E-72K6vg
|


text:
Білім беру ұйымы
|
«№8 Н.Төреқұлов орта мектебі» КММ
|
Бөлімі
|
Азаматтық және патриотизм
|
Педагогтің аты жөні:
|
Омарова А.С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Отан деген мен үшін...
|
Сабақтың мақсаты:
|
Жас ұрпақты Отанын сүюге, еліміздің рәміздерін қастерлеуге, бай - қуатты ел екендігін мақтан етуге үйретіп, туған еліне, жеріне деген сүйіспеншілігін арттырып, махаббат сезімін ояту.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Миға шабуыл «Отан» сөзжұмбақ
1.Отан сөзінің синонимі
2.Мемлекеттік рәміздердің бірі
3.Ең жақын адам
4.Қасиетті тағам
Отан дегеніміз - адамның туып - өскен жері, туған-туысқандарымен, жақындарымен, бірге тұратын атамекен. Қазақ елінде тұратын адамдардың Отаны – Қазақстан Республикасы.
Әрбір адам үшін туған жерден ыстық, қадірлі, қымбат ештеңе жоқ. Болуы да мүмкін емес! Өйткені сен ең алғаш жарық дүниеге келген сәтіңнен бастап, осы өлке саған алтын бесік – атамекен болып есептеледі. Сенің ғана емес, сенің әкең мен шешеңе, атаң мен әжеңе, одан арғы бабаларыңа да осы өңір құтты мекен болған. Сенен кейінгі ұрпақтарға да құтты қоныс болып қала бермек.
«Отанды сүю иманнан» әні
Отан туралы мақал-мәтелдердің мағынасын ашу.
Отан - елдің анасы, Ел –ердің анасы.
Отанды сүю- отбасынан басталады.
Отан оттан да ыстық.
|
Сөзжұмбақ-ты шешеді
Отан сөзіне түсініктеме алады.
Постер құрастырады
Әнді тыңдай отырып,болашақта кім болатындығын атап өтеді
|
Инт.тақта
https://www.youtube.com/watch?v=Xo2Ye-q2GmA
https://www.youtube.com/watch?v=yGliM_IKDh8
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс: -Бүгінгі сабақтан не қызық болды?
-Бүгін сабақта қиын болды...
-Бүгінгі сабақта қоржыныма саламын....
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Тексерілді: Сыздықбаева С
Білім беру ұйымы
|
«№8 Н.Төреқұлов орта мектебі» КММ
|
Бөлімі
|
Азаматтық және патриотизм
|
Педагогтің аты жөні:
|
Омарова А.С
|
Күні:
|
23.09.2022ж
|
Сынып:
|
8А
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Өзге тілдің бәрін сүй, өз тіліңді құрметте!
|
Сабақтың мақсаты:
|
Оқушыларға тілдің маңызын түсіндіру, оқушылардың ана тілі туралы ой-пікірлерін білу, оқушыларды ана тілін құрметтеуге тәрбиелеу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Миға шабуыл
-Бұл кісінің жан айқайы не деп ойлайсыңдар?
-Бүгінгі күннің өзекті тақырыбы қандай?
Тіл – қай ұлтта, қай елде болсада қастерлі, құдыретті. Ол әрбір адамға ана сүтімен бірге еніп, қалыптасады.
Тіл байлығы — әрбір елдің ұлттық мақтанышы. Ол атадан балаға мирас болып қалып отыратын баға жетпес мұра. Демек, әр адам ана тілін көзінің қарашығындай қорғауға, оның орынсыз шұбарлануының қандайына болса, да қарсы тұруы тиіс. Құрметті ақынымыз Қадыр Мырзалиев:
Ана тілің – арың бұл
Ұлтың боп тұр бетте
Өзге тілдің бәрін біл
Өз тіліңді құрметте – деген тұжырымы бұл,барлығымызға қойылатын талап.
Халық даналығы «Ананың балаға берер ең асылы тілі» дейді. Ендеше анамның тілін мен құрметтеп, оны мақтан етемін. Ана тілі деп аталуы да содан, сондықтан оны ұмыту, білмеу бұл үлкен қателік. Осыны түсінсе деп ойлаймын.
Ана тілі дегеніміз – сол тілді жасаған, жасап келе жатқан халықтың өткені, бүгінгісі, болашағы.Қазақ тілі өзінің даласындай бай. Қазақ сөзі қашанда даланың қоңыр желіндей аңқылдап, еркін есіп тұрады. Қазақ тілі қасиетті қазақ домбырасының үнімен үндесіп жатады. Ана тілі – бұл әкенің тілі, туған халықтың тілі.Ана тілін біз кішкентай кезімізден әке-шешемізден, әжеміз бен атамыздан біле бастаймыз.Ана сүтіндей бойымызға біртіндеп сіңеді. Халықтың тәуелсіздігінің ең басты белгісі – оның ана тілі, ұлттық мәдениеті. Өзінің ана тілі, ұлттық мәдениеті жоқ ел өз алдына мемлекет болып өмір сүре алмайды. Дүниедегі барлық халық тәуелсіздікке ұлттық қадыр-қасиетін, мәдениетін, ана тілін сақтап қалу үшін ұмтылады. Сондықтан кез келген мемлекет өзінің аумағында салт-дәстүрін, ана тілін айрықша қорғайды..Тіл арқылы біз оқып, білім аламыз, қалаған мамандықты игереміз.Тіл арқылы даналар сөзін оқып білеміз, одан ғибрат аламыз. “Өнер алды – қызыл тіл” деген осыдан шыққан болар. Тіл халықпен бірге жасайды, дамиды, өркендейді.Ана тілінің қадір-қасиетін біле білген халқымыз оны ұлттың рухына, қазына байлығына балайды. Себебі, тіл – халықтың жаны, сәні, тұтастай кескін-келбеті, ұлттық болмысы. Адамды мұратқа жеткізетін – ана тілі мен ата дәстүрі. Біздің осындай халықтық қасиетті мұрамыз, ана тіліміз – қазақ тілі.Әр халықтың өзінің ана тілі бар. Тіл – жеке адам ойлап тапқан туынды емес, ол барша ұлтқа ортақ, соның төл перзенті. Сол халықтың мәдени әлеуметтік өмірінде өзіндік мәні бар киелі ұғым.Тіл – атадан балаға мирас болып қалып отыратын баға жетпес мұра.
«Тіл – еліміздің іргетасы»
|
.
Оқушылар бейнесюжетті көріп,ой қозғайды.
Оқушылар мегажоба жасайды.
|
http://youtube.com/watch?v=TK-cL8icepg
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
-Бүгінгі сабақтан не қызық болды?
-Бүгін сабақта қиын болды...
-Бүгінгі сабақта қоржыныма саламын....
|
«ҚҚҚ» әдісі
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Тексерілді: Н.Толаева
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Миға шабуыл
-Бейнебаяннан нені байқадыңдар?
-Не себепті ана қызды қасқырларға тастап,ұлды алып кетті?
Әлем адамды өзгерте алмайды, бірақ адам әлемді өзгертуі әбден мүмкін. Адамзат баласының дамуы, әлемнің дамуы. Әр заманның өз тұлғасы, танымал азаматы болады. Қазақтың өткен тарихына көз салған адам еліміздің арғы-бергі тарихында көптеген ел басқарған хан-сұлтандар, қол бастаған жаужүрек батырлар және сөз ұстаған ділмәр би-шешендер өткенін байқайды. Бұл сөз жоқ өткен тарих. Еліміздің мақтанышы.
"Ел тұлғаны жасайды,
Тұлға елдің атын шығарады" демекші, тарихты тұлғалар жасайды. Мысалы: Томирис, Күлтегін, Абай және Абылай хан десек, санамызға сол дәуір мен үлкен тарихи оқиғалар еске оралады. Осы есімдер арқылы ұлттың рухы жаңғырады, төл мәдениетін таниды.
Сонымен қатар, республиканың түкпір-түкпірінде жүрсе де, туған жердің атағын шығарып жүрген жерлестеріміздің еңбектері, суреттері мен жасаған ерліктері каншама. Қазақ даласынан шығып әлем өркениетіне үлес қосқан тұлғалар аз емес. Мысыр асып ел билеген - Бейбарыс, Түркі даласынын тарихын тастақ ашаған- Күлтегін, Әл фараби, Яйсауи, Жүгенекей, Қашғариллар секілді тұлғалар жахан ғылым біліміне нұрын шашқан. Бұл тұлғалардын мұралары бугінге дейн жетті.
Тұлға болмаса өркениетті өмір жоқ. Оған қоса сапалы білім, еселі еңбек, өнiктi өнiм де болмақ емес. Сондай-ақ тұлға болмаса, ғылым мен мәдениетте, өндірісте бәсекелестік те болмайды.
Корыта айтканда, Туған өлкемізден шыққан өнер және мәдениет қайраткерлерінің мұраларын ұрпаққа ұлықтап, тарихты таныту, рухани кәдеге жарату мұрат тұтқан ұрпақтың перзенттік парызы. Өйткені, өз халқына қалтқысыз қызмет еткен ата-бабаларға деген ұрпақ ізет әрбір азаматтың көкірегінде желкен жайып, көктеп тұрары даусыз.
«Еліміздің мақтанышы»
|
Оқушылар бейнебаянды көреді, сұрақтарға жауап береді.
Жалпы қазақ елінің тұлғалары жайында түсінік алады.
Оқушылар тақырыпқа сай бейнеролик даярлайды.
|
http://youtube.com/watch?v=_iyllyQvlFw
Интербелсенді тақта
|


text:
Кері байланыс
-Сабақтан алған әсерім....
-Алға қойған мақсатым....
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Тексерілді: Н.Толаева
Білім беру ұйымы
|
«№8 Н.Төреқұлов орта мектебі » КММ
|
Бөлімі
|
Азаматтық және патриотизм
|
Педагогтің аты жөні:
|
Омарова А.С
|
Күні:
|
21.10.2022ж
|
Сынып:
|
5А
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Тарих беттерінен
|
Сабақтың мақсаты:
|
Оқушыларды еңбексүйгіштікке, адалдыққа, отаншылыққа, төрт түлікті қадірлеп-қастерлеуге тәрбиелеу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
«Білім – білікке жеткізер баспалдақ, ал біліктілік – сол білімді іске асыра білу дағдысы» — деген ұлы ұстаз Ахмет Байтұрсынов.
Ойын 5 турдан тұрады.
1- ТУР ОЙЛАН ТАП
2-ТУР БҰЛ КІМ?
3-ТУР СУРЕТТЕР СӨЙЛЕЙДІ
4-ТУР ТӘУЕЛСІЗДІК ШЕЖІРЕСІ
5-ТУР ҰШҚЫР ОЙ
1-Тур
ОЙЛАН ТАП
1 топ.
Қазақ хандығының іргесін қалаған хандар? – Жәнібек пен Керей
Қазақтың күйші-композиторы, домбырашы, халық музыкасындағы аспаптық музыканың (күйдің) классигі – Құрманғазы
Сақ қоғамы неше топтан тұрады? – 3 топтан: абыздар, жауынгерлер, малшылар мен егіншілер
Ерте палеолит – 2,5 млн-12 мың жыл
Мезолит – 12-5мың жыл
2 топ.
Жер беті күрт суи бастады – 100 мың жыл бұрын
Неолит – 5-3 мың жыл
Ең алғаш қағазды ойлап тапқандар – қытайлар
Қазақстан тәуелсіздігін қашан алды? – 1991жылы, 16 желтоқсан
Қазақстан Республикасы жер көлемінен нешінші орында – 9 орын
1 топ. 1. РХЕАГИЯОЛО – заттай деректер бойынша адамзат тарихының ежелгі кезеңін зерттейтін ғылым.
ТРОЕПФЛИГ – тас, жартас бетіне қашау арқылы сызып немесе ойып салынған сурет.
АЕПКТИОСРТЛВА – ең алғашқы адам.
2 топ. 1. ГРАЭТФИЯНО – әр түрлі халықтардың тұрмыс-тіршілігін зерттейтін ғылым.
ТСИРМОИ – сақтардың ханшайымы.
ПОСЭК – 2017 жылы Астанада өтетін дүниежүзілік көрме. Тақырыбы: «Болашақтың энергиясы».
2-ТУР
«БҰЛ КІМ?»
1 топ.
Парсылар державасының негізін қалаған Камбистің ұлы Кир патшаны өлтірген қолбасшы, тұңғыш әйел патша: Томирис б.з.б. 570-520 ж.ж.
«Қазақтардың қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заманы» қай ханның тұсында болды? Тауке хан
Аристотельден кейін дүние жүзілік білім мен мәдениеттен екінші ұстазы аталған данышпан ойшыл, энциклопедист ғалым кім? Әл-Фараби
Египетте жүріп құлдық дәрежеден ел билеуші дәрежесіне дейін жеткен қазақ бабасы: Бейбарыс сұлтан
«Географияның» авторы. Оның кітабында Кавказ бен Орта Азиядағы ежелгі халықтар мен тайпалар туралы көптеген құнды мағлұматтар келтірген. Ежелгі грек тарихшысы және географы. Б.з.б. 64 жыл – б.з-дың 24 жылдар шамасында өмір сүрген. Страбон
2 топ.
Қазақтың тұңғыш шығыстанушы, ғалымы, географ, саяхатшы, ойшыл, тарихшы, этнограф, әрі суретші. Қырғыздың «Манас» жырын тұңғыш қағазға түсіруші. Шоқан Уалиханов
Сталиндік жазалаудың құрбаны болған «Алаш» партиясының негізін қалаушы, Автономиялық қазақ үкіметінің басшысы, «Айқап», «Қазақ», «Қазақстан» газеттеріне мақалалар жазып тұрған, 1894 жылы Петербургтегі Орман шаруашылығы институтын бітірген кім? Ә.Бөкейханов
Орта жүздің сұлтаны Уәлидің баласы, атасы Түркістан билеушісі болған,
1778 ж. ІІ Екатерина оны орта жүздің ханы етіп бекітті. Тұңғыш рет дауыс беру арқылы сайланған, қытай елімен тұңғыш сауда қатынасын жолға қойған қазақ ханы. Абылай хан 1771-1781 ж.ж.
Қазақ тілінде тұңғыш «Қазақ хрестоматиясы», «Қазақтарға қазақ тілін үйретудің құралы» атты оқулықтар жазған ғалым-ағартушы.
Ыбырай Алтынсарин 1841-1889 ж.ж.
Б.з.б. 484-425 ж.ж. шамасында өмір сүрген грек тарихшысы. Цицерон оны «тарихтың атасы» деп атаған. Ол алғаш «Тарих» атты еңбек жазған. Геродот
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
-ТУР
СУРЕТТЕР СӨЙЛЕЙДІ - Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не? Сабақтың мақсаты

text:
3-ТУР
СУРЕТТЕР СӨЙЛЕЙДІ
1 топ.
Бұл жәдігер қай ғасырда, қай тайпаға тән? V-IV ғ. Сақ
Суретте қай ғашықтардың мазары көрсетілген? Қозы Көрпеш – Баян Сұлу
ХІІІ-XIV
Бұл қандай оқиға? 1986 жыл 16-17 желтоқсан
2 топ.
Уақытын және қайдан табылғанын айт? 1969 ж. Есік қорғаны Жетысу К.Ақышев
Бұл қай билеуші? Ол туралы не білесіңдер? Шыңғыс хан 1155-1227 ж.ж.
Бұлар кімдер? Бұл тұлғаларды қандай қоғам біріктіреді? А.Байтұрсынов 1873-1937, Ә.Бөкейханов 1866-1937, М.Дулатов «Алаш партиясы»
4-ТУР
ТӘУЕЛСІЗДІК ШЕЖІРЕСІ
1 топ.
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік туралы Заңы қашан қабылданды? 1991
Қазақстан Республикасының рәміздері қабылданған жыл? 1992
Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін түсірілген, қазақ тарихынан мағлұмат беретін фильм? Көшпенділер
Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы – теңгенің айналымға енген жылы — 1993
Қазақстан Республикасы Біріккен Ұлттар ұйымына қашан мүше болды? 1992
2 топ.
Астананың тұсаукесері қай жылы өтті? 1998 жыл, 10 маусым
Тәуелсіз Қазақстан Республикасының Конституциясы қашан қабылданды?
1995 жыл, 30 тамыз
Қазақстан Республикасы БҰҰ-на қашан мүше болды? 1992 жыл, 2 наурыз
«Тәуелсіз монументінің» ұшар басындағы бейнелер?
(алтын адам және жолбарыс)
Астанадағы архитектуралық құрылыс кешені, сәулет өнерінің бірегей туындысы. Елорданың ең көрнекті ғимараттарының бірі (Бәйтерек)
5-ТУР
ҰШҚЫР ОЙ
Берілген сөздерді пайдаланып, «Тарихыңды таны, жас ұлан» тақырыбындағы мәтін құра.
Берілген сөздер: Отан, Атамекен, бабалар арманы, көне жазбалар, тарихи тұлғалар, болашақ, Қазақстан, ана тілі, ескерткіштер, ата-баба мұрасы, ұрпақ.
Топпен жұмыс, флипчарт қағазға жазу.
|
Ой-толғау
Оқушылар топқа бөлініп интелектуалды сайысқа түседі.
|


text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Миға шабуыл
-Алаяқ деген сөзінің мағынасы қандай?
-Алаяқтықтың қандай түрлері бар?
Неден сақтану керек?
Алаяқтар қолданатын әлеуметтік инженерияның заманауи әдістері тіпті тәжірибелі және қаржылық сауатты адамды да шатастыруы мүмкін.
Сондықтан азаматтардың қаражатты жоғалтуына байланысты көп жағдайларда зардап шеккендер шотқа қол жеткізу үшін барлық қажетті ақпаратты алаяқтарға өздері хабарлайды.
Сонымен қатар, алаяқтар көбінесе нақты телефон нөмірін жасыратын арнайы бағдарламалық жасақтаманы пайдаланады.
Сондықтан, сіздің телефоныңызда банктің таныс нөмірі болса да, бұл сөзсіз сенімге себеп емес.
Егер күмәніңіз болса, дереу жедел желі нөмірін немесе Банктің call-орталығын қолмен теріңіз – оларды әрқашан банк картасының артқы жағынан немесе банктің ресми сайтынан табуға болады.
Алаяқтар өздерін қалай жасырады?
Алаяқтар әдетте өздерін қаржы ұйымының қауіпсіздік немесе киберқауіпсіздік бөлімінің қызметкерлері ретінде ұсынады және «жүйе іске қосылып кетті» деп хабарлайды.
Олардың айтуынша, дәл осы сәтте «клиенттің картасы немесе шоты бойынша күдікті операция жүргізіледі».
Оны тоқтату үшін Сіз дәл қазір банк ұялы телефонға жіберетін код сөзін немесе SMS кодын атауыңыз керек.
Сонымен қатар, алаяқтардың өздері картаның толық мәліметтерін және тіпті оның иесінің жеке куәліктерінің деректерін атайды.
Қазіргі кездегі қылмыскерлер психологиямен жақсы таныс: жылдам және сенімді түрде сөйлейді, кәсіби терминдерді пайдаланады, офистің жұмысына ұқсайтын дыбыстардың реңін келтіреді.
Осының барлығы олардың сеніміне кіруге көмектеседі және әңгімелесушінің қырағылығын төмендетеді. Бұл ретте олар клиентті асықтырады және қорқытады, оның сезіміне қысым жасайды және түзетілмейтін кемшіліктің болғанына сендіреді.
Егер адам қобалжитын болса немесе ақпаратты ашудан бас тартса, оны оның картасындағы және шоттарындағы ақшаны осы қазір жоғалтады деп қорқытады.
|


title: Осындай жағдайда не істеу керек? - Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не? Сабақтың мақсаты

text:
Осындай жағдайда не істеу керек? Егер банктің қауіпсіздік қызметіненмін немесе тіпті «жеке менеджеріңмін» деп қоңырау шалса, әңгімені бірден үзіп, тұтқаны қойған дұрыс. Себебі банктің қызметкері ешқашан осы деректерді сұрамайды және бірінші болып қоңырау шалмайды.
Сонымен қатар, нағыз банк менеджеріне сіз туралы ақпаратты: тегіңізді және төлқұжат деректеріңізді, ресімделген карталарды және олардың деректемелерін, сондай-ақ ақша қаражатының қалдығын нақтылау үшін қоңырау шалудың қажеті жоқ.
Банкте сіздің толық қаржы мәліметі ңіз және кредит тарихыңыз бар. Сондықтан банктің қызметкерлері осы мәселе бойынша ешқашан қоңырау шалмайды. Бұл ақпараты алаяқтар үшін ғана маңызды.
Банктің қызметкерлері сізден операцияларды және ақы төлеуді жүзеге асыру үшін қажетті банк картаңыздың деректерін мүлдем сұрамайды.
Тіпті автоматтандырылған банк жүйелерінен келетін SMS-те де «Кодты ешкімге, тіпті банктің қызметкерлеріне де бермеңіз» деп көрсетіледі.
Картаның қолданылу мерзімін де, CVC/CVV-кодтарды (сыртқы жағында көрсетілген үш мәнді код), код сөзін және ақша қаражатының қалдығын айтуға болмайды.
Егер сіздің картаңыз немесе шотыңыз бойынша расында да күмәнді операциялар жүргізілсе, банк оларды оқшаулайды және картаңызды бұғаттап тастайды, ол туралы мобильдік қосымшада немесе SMS арқылы хабарлайды.
Сол кезде сіз өзіңіз не call-орталық, не бөлімшесіне бару арқылы банкпен өзара іс-қимыл жасай бастайсыз. Осылайша, қаржы ұйымының «қауіпсіздік аясында» боласыз.
Хабарласып тұрған адамның не айтқанына қарамастан, ешқашан үрейге берілмеңіз, тұтқаны қойып, банктің call-орталығына өзіңіз хабарласыңыз.
Алаяқтық қаржылық алаяқтық қана болмайды Соңғы екі жылда алаяқтық қылмыстың ең кең тараған түрлерінің бірі болып табылады. Қылмыстың жалпы құрылымында алаяқтықтың үлесі 10%-дан 13,3%-ға дейін өсіп, ұрлықтан кейін екінші орында тұр.
Телефонмен жасалатын алаяқтық түрлерінің ішінде құқық қорғау органдардан хабарласып тұрмыз-дейтін алаяқтықты атап өтуге болады. Ол қаржылық алаяқтыққа тікелей жатпаса да Fingramota.kz олар жайында да ескертеді.
Біріншіден, алаяқтар құжаттар мен түрлі хабарламаларды қолдан жасау үшін бағдарламалық қамтылымды пайдалануы мүмкін.
Егер сіздің ақпаратыңыз қандай да бір жолмен алаяқтардың қолына түссе, олар, мәселен, салық органынан және прокуратурадан жалған хат жазып, оны сіздің электрондық поштаңызға немесе мессенджерлер арқылы жіберуі мүмкін, содан кейін алаяқ өзі жеке хабарласып, қорқытып, бопсалап, «жақсылықпен келісуді», мысалы, сіз электрондық әмиянға белгілі бір соманы жіберсеңіз, іс одан әрі насырға шаппайды деуі мүмкін.
Пара беру қылмыс екенін атап өтеміз. Сондықтан да мәселені ешқашан пара беріп шешуге болмайды. Сонымен бірге егер расында айыппұлыңыз болса, алаяқтарға жіберген аударым сізді одан босата алмайды.
Кейде алаяқ сіздің берешегіңіз туралы біліп алып, сізден ақша сұрайды, одан соң ізін суытады. Айыппұлыңыз бен берешегіңіз одан ешқайда кетпейді.


title: Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не? Сабақтың мақсаты

text:
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Парасаттылық және әдеп
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
7
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Кіріспе. Жаһандық құзіреттілік деген не?
|
Сабақтың мақсаты:
|
Термин сөздермен таныстыра отырып,Жаһандық сөзінің мағынасын ашу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
Жаһандану, немесе Глобализация (ағылш. global — «әлемдік», «дүниежүзілік», «жалпы») — жаңа жалпыәлемдік саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық құрылуының үрдісі. Терминді ғылыми айналымға алғаш рет 1983 жылы енгізген америкалық экономист Теодор Левитт. Жаһанданудың жаңа сатысының түрлі аспектілерін 20 ғасырдың ортасынан бастап Уолт Ростоу, Дэниел Белл, Алвин Тофлер, Питер Дракер, Джон Нейсбитт, Лестер Туроу зерделеді. Олар ғылымға “интеллектуалдық индустриялар экономикасы”, “ақпараттық қоғам”, “техникалық революция”, “ақпараттық жарылыс”, “ғаламдық ауыл” деген ұғымдарды енгізді.
Жаһандық құзыреттілік – бұл белгілі бір нақты дағдылар емес, басқа мәдени ортаға жататын адамдармен тікелей немесе виртуалды әрекеттестік барысында және жекелеген тұлғалардың қатысуымен жаһандық проблемаларды шешуде (яғни, адамның қазіргі және болашақ ұрпақтың өміріне әсер ететін, ұлттық шекаралары жоқ проблемаларды түсінуін талап ететін жағдайларда) табысты қолданылатын білімнің, дағдылар мен көзқарастардың, қарым-қатынастар мен құндылықтардың жиынтығы.
Курстың юниттері
|
Оқушылар жаһандану сөзіне талдау жасайды.
Жалпы жаһандану мәселелеріне тоқталады.
Курс юниттеріне толық мағлұмат береді.
|
http://youtube.com/watch?v=QVb8EpkD7yo
Презентация
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
-Жалпы Жаһандық сөзінің мағынасы қандай?
-Қандай жаһандық проблемалар бар екен?
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Парасаттылық және әдеп
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
7
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
«Рухани қасиеттер - адам өміріндегі ең бастысы» (Абай)
|
Сабақтың мақсаты:
|
Тұлғаның рухани адамгершілік қасиеттерін дамыту.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу
Миға шолу
Еңбек етсем, ертеңгі
Бақытыма сенемін.
Мақсатыма жеткізер
Уақытыма сенемін.
Достық іс пен қасты да
Жеңеріме сенемін.
Ақыл, сана, білім мен
Өнеріме сенемін.
Арым таза, ақкөңіл
Адалдыққа сенемін.
Абыройлы ақ ниет
Адамдыққа сенемін.
Әр адам - бір-бір қайталанбас тұлға, ол ерекше, тек өзіне ғана тән жеке қасиеттері бар.
-Адам бойындағы қасиеттер.....
«Рух» сөзіне постер
Рухани бай адам қандай адам?
Әділ,ізетті,ақылды,қонақжай,мейірімді,әдепті,қанағатшыл.
Рухани - адамгершілік құндылық -
адамдық қасиеттің өлшемі
Адамның жақсылыққа талпынуы;
Өзге адамға жанашырлық білдіруі;
Айналадағы адамдарға қайырымы;
Өмір сүру мәселелері жайында ізденуі;
Өзін-өзі танып, сол арқылы дүниені, әлемді тануы;
Құндылық өзегі-адам,
Тәрбиесі-адам болу.
Ізетті ұрпақ бойындағы асыл қасиеттер:Тұрақты,қуатты,сабырлы,білімді,ар-ұятты,тұрақты,әділетті,иманды......
|
Өлең шумағын оқиды.
Адам бойындағы жақсы қасиеттерді атап шығады
Құрастырады.
|
Презентация
Инт.белсенді тақта
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
-Бүгінгі сабақта не ұнады?
-Бүгінгі сабаққа қандай ұсыныс ұсынар едің?
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Білім беру ұйымы
|
Жамбыл Жабаев атындағы №15 тірек мектебі
|
Бөлімі
|
Парасаттылық және әдеп
|
Педагогтің аты жөні:
|
Акдаулетова С
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
7
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қарым-қатынас жасау мәдениеті
|
Сабақтың мақсаты:
|
Тренинг жаттығулары арқылы бір-бірімен қарым-қатынас мәдениетін жақсарту негізінде оларды адалдыққа, достыққа, шындыққа, тәрбиелікке, өзін және өзгелерді құрметтеуге, түсіне алуға, парасаттылыққа, ұйымшылдыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақтың кезеңі (уақыты)
|
Педагог әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
|
Амандасу.
«Адамда жақсы қасиет болмаса оған бақ та бақыт та қонбайды»-деп Ж. Баласағұни айтқандай, адам өзінің түзу ниеті, ойы, іс – әрекеті арқылы жеңіске жетеді.
Халқымыздың дамуында, халық болып қалыптасуында қарым-қатынас мәдениетінің алатын орны ерекше. Қарым-қатынас-белгілі бір әлеуметтік ортадағы адамдардың өзара түсіністігінен туындайтын күрделі қоғамдық үрдіс. Қарым-қатынастың жүзеге асуының бірнеше жолдары бар. Соның ішінде тілдік қатынастың орны ерекше. Адам қарым-қатынасындағы ерекше орын алатын сәлемдесудің өз әдебі, жөн-жосығы бар. Әр халықтың сәлемдесу үрдісінде өзіндік ерекшеліктері болады. Мысалы, Айн халқы /Хоккайда аралында тұратын халық /бір-бірінің құлағынан ұстап амандасса, самоастар бір-бірінің беттерін иіскеу арқылы сәлемдеседі. Сонымен қатар, лаонга қауымы қол соғу арқылы, үнділер екі алақанын біріктіріп, бас ию арқылы амандасады. Осының бәрі әрбір ұлт мәдениетінің ерекшелігін көрсетеді. Қазақ дәстүрінде сәлемдесудің бірнеше түрі қалыптасқан. Мәселен, жасы кішілер үлкендермен, ақсақалдармен кездескенде әдетте, «Ассалаумағалейкум» деп қол алысады. Оған жауап, яғни сәлемді қабылдау ретінде «Уағалейкумассалам» сөзі қолданылады. «Ассалаумағалейкум» – Ей, бауырым! Бейбітшілік, тыныштық, сенім, бақыт, көркем суретте болған әр нәрсе сенікі болсын дегені. «Уағалейкумассалам» – өзіңізге де тыныштық, бақыт болсын дегені. «Сәлем» сөзі арабша бейбітшілікті, сенімді баяндайтын мағынадан тұрады. «Сәлем» – адамдар арасындағы қарым-қатынасты, жастықты, адалдықты арттыратын құралдың бірі. Көптен кездеспеген ағайын-туыс, аға-іні, құда-жекжат, дос-жаран құшақтасып амандасады.
Әр адамның қарым-қатынас мәдениеті оның жеке-даралық қасиеттеріменде тікелей байланысты.
Қарым-қатынас мәдениеті дегеніміз – адамдардың өз мінез-құлқын басқару арқылы басқалармен тіл табысу және алдына қойған мақсатына жетудің тиімді жолын табу.
«Ұқсастық шегі» жаттығуы
Шарты: Қатысушылар жұптасып отырады, А 4 қағаз беті және қалам қажет. Жанындағы жұбына қарап, ұқсастықты тауып, «Біздің ұқсастығымыз» деп А 4 қағаз бетіне жазады. Ұқсастық табу үшін 4 минут уақыт беріледі. Жаттығуды орындағаннан кейін, жұп бір – бірінің жазған ұқсастығын оқып, өз ойларын айтады
«Суретті аяқта» жаттығуы
Шарты: Оқушыларға алдын ала даярлаған плакатта немесе тақтада бір нүкте салынады. Оқушылар кезек-кезек шығып, сол нүктеден бастап бір сызықтан салады, соңында шыққан суретті бағалап, әркім өзі жүргізген сызық арқылы нені бейнелеуге тырысқанын және қандай сурет нәтижесінде шыққанын бағалайды.
|
Ой-толғау
Оқушылар қарым-қатынас туралы түсінік алады.
Тренингтерге қатысады.
|
http://youtube.com/watch?v=oEZunwPnO9E
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс
|
|
Кері байланыс тақтайшасы
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: CSMA/CD тарату ортасына рұқсат әдісі

text:
Ethernet IEEE 802.3. стандарты CSMA/CD (carrier-sense multiple access/collision detection) тарату ортасына рұқсат әдісін – тасушыны табуы бар көптік рұқсатын қолданады. Мәліметті тарату алдында Ethernet желілік адаптері тарату ортасын «тыңдайды». Егер орта тарату кезінде біреумен қолданылса, адаптер таратуды кідіртеді, егер жоқ болса, таратуды бастайды. Егер екі адаптер желілік трафикті алдын-ала тыңдап, «тыныштықты» байқап, таратуды бір уақытта бастаса, кадрлардың соқтығысуы (коллизия) болады. Адаптер коллизияны байқаған соң екі тарату да үзіледі де, адаптер арнаны тыңдаған соң таратуды кездейсоқ уақыттан соң қайталайды. Тарататын станса үшін CSMA/CD алгоритмінің негізгі ережелерін келтірейік. Кадртарату: Таратуды ұйғарған станса ортаны тыңдайды. Егер орта бос болса, таратады. Қарсы болған жағдайда (яғни орта бос емес) 2 қадамға көшеді. Бірнеше кадрды бір уақытта таратқанда, кадрларды жіберулер арасында белгілі бір паузаны ұстанады – әр паузадан кейін келесі кадрды тарату алдында ортаны тыңдау жүретін кадраралық интервал (1 қадамының басына оралады).
Егер орта бос болмаса, станса орта бос болғанға дейін ортаны тыңдауды жалғастыра береді, содан соң бірден таратуды бастайды.
Таратуды жүргізіп жатқан әрбір станса ортаны тыңдайды, коллизия байқаған жағдайда таратуды бірден тоқтатпайды, ал бірінші коллизияның қысқа арнайы сигналын - jam-сигналын жібереді, сөйтіп басқа стансаларға коллизия жайлы хабарлап, таратуды тоқтатады.
Станса jam-сигналды жіберген соң тынып қалады және бинарлы экспоненциалды кідіріс ережесіне сәйкес бірнеше уақыт күтіп, 1 қадамға қайта оралады.
Кадрқабылдау.Қабылдайтын станса немесе басқа желілік құрылғы, мысалы, концентратор немесе коммутатор, ең алдымен, преамбула бойынша синхрондалады да, манчестер кодын бинарлық формаға түрлендіреді (физикалық деңгейде). Ары қарай бинарлы ағын өңделеді.
Ethernetтехнологиясыныңфизикалықспецификацияларыбүгінгі күні өз құрамына мәліметті таратудың келесі орталарын қосады:
10Base-5 – «жуан» коаксиал деп аталатын 0.5 дюйм диаметрлі коаксиалды кабель. Толқындық кедергісі - 50 Ом. Сегменттің максималды ұзындығы - 500 метр (қайталағышсыз). 10Base-2 - «жіңішке» коаксиал деп аталатын 0.25 дюйм диаметрлі коаксиалды кабель.
Толқындық кедергісі - 50 Ом. Сегменттің максималды ұзындығы -185 метр (қайталағышсыз). 10Base-T – экрандалмаған айналу жұп негізіндегі кабель (Unshielded Twisted Pair, UTP).
Концентратормен жұлдыз тәріздес топология құрады. Концентратор мен соңғы түйін аралығы - 100 м-ден көп емес.
10Base-F – оптоталшықты кабель. Топологиясы айналу жұбы стандартына ұқсайды. Бұл өзгешіліктің бірнеше нұсқасы бар – FOIRL, 10Base-FL, 10Base-FB.
10 санымен осы стандарттардың мәлімет тарату биттік жылдамдығын - 10 Мбит/с, ал Base сөзі – бір негізгі жиілікте 10 МГц тарату әдісін білдіреді (бірнеше тасушы жиілікті қолданатын, broadband – кеңжолақты деп аталатын стандарттардан басқалау).


title: Fast Ethernet - Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Желілік инфрақұрылымды құру. Модуль/пән атауы

text:
FastEthernetтехнологиясыEthernet классикалық технологиясының эволюциялық дамуы болып табылады. Fast Ethernet технологиясының кадрлар форматы 10-Мегабитті Ethernet технологиясының кадрлар форматынан ерекшеленбейді. Fast Ethernet кадрлар таратуының барлық уақыттары сәйкес келетін 10-Мегабитті Ethernet технологиясынан 10 есе аз: кадраралық интервал 100 нс-тың орнына 10 нс, ал кадраралық интервал – 9.6 мкс-тың орнына 0.96 мкс.
FastEthernet-тіңфизикалықдеңгейініңспецификациялары.Әртүрлі типті кабельдер үшін стандарт үш кабель түрі көрсетіледі: айналу жұбындағы жұмыс үшін 100BaseTX және 100BaseT4, ал оптикалық кабель үшін 100BaseFX.
100BaseTX - екі жұпты қолдануды талап етеді: экрандалмаған - UTP (unshielded twisted pair) немесе экрандалған - STP (shielded twisted pair) – біреуі тарату, ал екіншісі қабылдау үшін. Бұл талаптарға кабель бойынша екі негізгі стандарт жауап береді: EIA/TIA-568 UTP, категория 5 және IBM компаниясының STP-1 типті.
100BaseT4 - 3-ші категорияның экрандалмаған айналу жұбы қолданады. Қосу үшін төрт жұптың, олардың үшеуі мәліметтерді тарату үшін және біреуі келіспеушілікті анықтау үшін қолданылады. 8В6Т кодалау схемасы және бір жұпта 25 МГц биттік жылдамдық, сонда нәтижесінде мәліметті тарату үшін 100 МГц биттік жылдамдық қолданылады.
100BaseFX - 62,5-мкм өзекше және 125-мкм қабықшамен қапталған көпмодалы оптоталшықпен жұмысты қарастырады. 4В5В кодалау сұлбасы және мәліметті тарату 125 МГц биттік жылдамдық (аналогты түрде FDDI), нәтижесінде мәліметті тарату үшін 100 МГц жылдамдық қолданылады. 100BaseFX стандарты бір үй көлемінде Fast Ethernet қайталағыштарын магистральды қосылуда қолдану негізделген.
GigabitEthernet хаттамасы. Fast Ethernet және 100VG-AnyLAN сияқты жаңа жоғары жылдамдықты технологияларға көшу жақында ғана басталса да, Gigabit Ethernet Alliance және IEEE 802.12 комитеті ұсынған сәйкесінше Gigabit Ethernet және Gigabit VG жаңа технологиялары өңделуде.


title: Token Ring стандартының негізгі сипаттамалары

text:
Token Ring стандартының желілері Ethernet желілері секілді желінің барлық стансаларын сақинаға жинақтайтын кабель қималарынан тұратын мәлімет таратудың бөлінген ортасын қолданады. Сақина жалпы бөлінген ресурс ретінде қарастырылады және оған рұқсат үшін Ethernet желісіндегідей кездейсоқ алгоритмде емес, стансаларда тарату сақинаны белгіленген тәртіпте қолдану негізінде құрылған алгоритм қолданылады. Сақинаны қолдану мүмкіндігі маркер немесе токен деп аталатын арнайы форматты кадр көмегімен таратылады.
Token Ring желілері екі биттік жылдамдықта - 4 Мбит/с және 16 Мбит/с жұмыс жасайды. Бірінші жылдамдық 802.5 стандартында, ал екіншісі Token Ring технологиясын жетілдіру нәтижесінде анықталған. Әртүрлі жылдамдықта жұмыс жасайтын стансалардың араласуына жол берілмейді.
16 Мбит/с жылдамдықпен жұмыс жасайтын Token Ring желілері 4Мбит/с стандартын жетілдіру нәтижесінде кейбір артықшылықтарды береді.