|
Восстание саков Сырдарьи против греко-македонского завоевания вызвано: Жестокостью завоевателей
|
бет | 6/80 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 254,93 Kb. | | #116413 |
| Байланысты: историяВосстание саков Сырдарьи против греко-македонского завоевания вызвано: Жестокостью завоевателей
Царица саков: Томирис
Гуннский правитель Чжи-Чжи заключил союз с кангюем против: усуней
Согласно письменным источникам столица кангюев : Битянь
Гунны (хунны) вторглись на территорию Казахстана: 2пол 1в до н.э.
Женщина в сакском обществе пользовалась: равными правами с мужчиной
Цари в сакском обществе избирались из сословия: воинов
Саки во главе с Томирис победили персидского царя : Кира
Мотыги изобретены в период: неолит
По сведениям посла Китайской империи, население Усунь насчитывало 630 тыс. человек и могло выставить воинов в количестве: 188 тыс.чел
Производящий труд появился в период: неолита
Историческая общность «отцовский род» относится к эпохе: Бронзового века
Первобытное стадо в эпоху палеолита выполняла функции: для защиты и охоты
Ставка уйсуньского гуньмо находилась в городе: Чигучен
Назовите культуру поздней бронзы: Бегазы-Дандыбаевская
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Восстание саков Сырдарьи против греко-македонского завоевания вызвано: Жестокостью завоевателей


После XX съезда КПСС было восстановлено имя незаконно осужденного писателя и общественного деятеля: С.Сейфуллина
Нерешённые социальные проблемы в 1959 году вызвали массовые беспорядки на строительстве металлургического комбината в: Темиртау. В период НЭПа центрами просветительской работы в казахских аулах стали:
Союз «Кошчи» состоял из:
бедняков и середняков
бессмертный подвиг группы истребителей танков Панфиловской дивизии, остановившей врага в ноябре 1941 года был совершен: у разъезда Дубосеково


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=70#_бессмертный_подвиг_группы_истребителей_танков_Панфиловской_дивизии,_остановившей_врага_в_ноябре_1941_года_был_совершен_:_у_разъезда_Дубосеково

title: После XX съезда КПСС было восстановлено имя незаконно осужденного писателя и общественного деятеля: С.Сейфуллина


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=70#_В_1932_г._Ф.Голощекину_было_направлено_группой_деятелей_республики_«Письмо_пяти»:_О_голоде_и_причинах_катастрофы.


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=70#_В_годы_индустриализации_в_Казахстане_кадры_рабочих_и_инженерно-_технических_работников:_Привлекались_из_России_и_Украины


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=71#_27_августа_1928_года_был_принят_Декрет_ЦИК_и_СНК_Казахской_АССР:_«О_конфискации_и_выселении_крупнейших_байских_хозяйств_и_полуфеодалов»

text:
В 1947 году свою первую продукцию дал свинцово-цинковый комбинат: Усть-Каменогорский
Указ Президента РК о закрытии Семипалатинского ядерного полигона был подписан: 29 августа 1991 года
Президент Казахстана К. Токаев написал статью, которая опубликована в газете «Егемен Қазақстан» и перечислил достижения за 30 лет независимости.
Трудности проведения индустриализации: Экономическая отсталость Казахстана, Пережитки патриархально-феодальных отношений
27 августа 1928 года был принят Декрет ЦИК и СНК Казахской АССР: «О конфискации и выселении крупнейших байских хозяйств и полуфеодалов»
Правительство Туркестанской автономии в ноябре 1917 года вначале возглавил: М. Тынышпаев.
Одно из проявлений культурного строительства в 1920-1930-е годы: выпуск учебников на казахском языке
В результате земельно-водной реформы 1921-1922 гг. коренному населению Семиречья были возвращены земли отобранные у них: при подавлении восстания 1916
Основатель казахской лингвистики, бывший лидер Алаш – орды, репрессированный и растрелянный в 1937 году: . А.Байтурсынов.
В период, когда в Москве рассматривалось «Дело врачей», а в Ленинграде - «Ленинградское дело», в Казахстане возникло: «Дело Бекмаханова»
Советское правительство разрешило сдавать в аренду землю, применять наёмный труд в период: новой экономической политики
Достарыңызбен бөлісу: |


title: В 1947 году свою первую продукцию дал свинцово-цинковый комбинат: Усть-Каменогорский


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=71#_В_результате_земельно-водной_реформы_1921-1922_гг._коренному_населению_Семиречья_были_возвращены_земли_отобранные_у_них:_при_подавлении_восстания_1916


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=71#_Основатель_казахской_лингвистики,_бывший_лидер_Алаш_–_орды,_репрессированный_и_растрелянный_в_1937_году:_._А.Байтурсынов.


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=71#_Президент_Казахстана_К._Токаев_написал_статью,_которая_опубликована_в_газете_«Егемен_Қазақстан»_и_перечислил_достижения_за_30_лет_независимости.


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=71#_Советское_правительство_разрешило_сдавать_в_аренду_землю,_применять_наёмный_труд_в_период:_новой_экономической_политики


Одной из причин экологического кризиса в Казахстане является функционирование с 1949 по 1989 годы: Семипалатинского полигона
За годы довоенных пятилеток в Казахстане были построены: Балхашский и Жезказганский комбинаты
Видную роль в развитии науки в Казахстане сыграл: Сатпаев
В чем основная суть событий 1979 года в г. Целинограде? направленные против правительственного решения о создании немецкой автономной области на территории северного Казахстана. 372 вооруженных выступлений казахских шаруа в 1929-1931 гг. было направлено против: коллективизации
26 апреля 1996 года встреча государств - Казахстана, Кыргызстана, Китая, России, Таджикистана, имеющих общие границы и стремящихся к сотрудничеству, состоялась в: в г.Шанхае (Китай)
Что говорилось в постановлении ВЦИК 1919 г о членах Алаш – Орды, принимавших участие в борьбе против Советской власти? Объявлялась амнистия Какая власть у Кирревкома в 1919 – 1920гг.? военно-гражданская
Назовите общественного деятеля, ученого-энциклопедиста, одного из лидеров алашского движения, врача, одного из руководителей Уильского Оялата? Досмухамедов Халел.
Кто был первым председателем Центрального Исполнительного комитета Казахской АССР? Сейиткали Мендешев.
Кто был избран первым председателем Совета Народных Комиссаров Казахской АССР: Радус-Зенькович


|
Кто автор первых учебников для средних школ по алгебре и географии? К. Сатпаев и А. Букейханов
|
бет | 73/80 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 254,93 Kb. | | #116413 |
| Байланысты: историяКто автор первых учебников для средних школ по алгебре и географии? К. Сатпаев и А. Букейханов
Что изучала экспедиция, возглавляемая академиком И.М. Губкиным в Казахстане накануне индустриализации? Урало-Эмбенский район
Кто из общественных деятелей Казахстана выступил против курса «Малого Октября»? С.Садвакасов и Ж.Мынбаев
Кто возглавил экспедицию «Красный караван» в 1922 г.? Джангильдин
Крупная стройка индустриализации в годы первой пятилетки?турксиб
Ученый-геолог, исследовавший месторождение меди в районе Джезказгана? Сатпаев
Медеплавильный комбинат в Казахстане, построенный в середине 30-х годов, находилсяв городе: Балхаш
Назовите новое поколение писателей казахской литературы 20-30-ых годов XXвека А.Сарсенбаев,Т.Жароков
Когда была преобразована Казахская АССР в Казахскую Советскую Социалистическую Республику? в декабре 1936 года
question>Под каким кодовым названием осуществлялась спецоперация по разгону демонстрации в декабре 1986 г. в г.Алма-Ате? Метель-86
Автор учебника «История Казахстана с древнейших времен» 1935 г.? Асфендияров
Первый режиссер казахского национального театра? Аскар Токпанов
Ученик Хлудова, талантливый народный художник Казахстана? Абылхан Кастеев.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


Монография Е. Бекмаханова, объявленная «развитием концепции буржуазных националистов» и политически вредной. «Казахстан в 20-40-е гг. XX века»,
О принятии какой декларации провозгласил Казахстан 25 октября 1990 года Декларация «О государственном суверенитете Казахской Советской Социалистической Республики»
А. Молдагулова была? девушка-снайпер
Какие безвинно репрессированные деятели казахской культуры, одними из первых, были реабилитированы в 1988 г.? А. Байтурсынов, М. Дулатов.
Главный герой художественного произведения «Волоколамское шоссе» Александра Бекка: Бауыржан Момыш-Улы
По чьей инициативе в феврале 1989 г. возникло антиядерное движение «Невада - Семипалатинск»? Олжасом Сулейменовым
Поводом к выступлению молодежи 17-18 декабря 1986 года послужило: Снятие с должности секретаря компартии Казахстана Кунаева Д.А
Единственным источником государственной власти в Казахстане в соответствии с Конституцией Республики Казахстан является: народ
Одним из первых и наиболее массовых в Казахстане в конце 1980-х годов было движение «Невада-Семипалатинск»
В 1937 году в Кзыл-Орде открылся Уйгурский музыкально-драматический театр
Имя Абая было присвоено «Казахский педагогический институт»
Один из крупнейших в мире атомных полигонов в советское время был расположен в: Семипалатинской области
Достарыңызбен бөлісу: |


Как назывался лагерь в составе НКВД, созданный в годы политических репрессий в Казахстане Карла́г (Карагандинский исправительно-трудовой лагерь)
Запуск с космодрома Байконур первого в мире пилотируемого космического корабля состоялся: 12 апреля 1961
Для содержания женщин и детей «изменников родины» на территории Казахстана был создан специальный лагерь: АЛЖИР
Одним из направлений развития внешнеэкономической политики Казахстана в 90-е годы XX века стало: Создание Жайрем-Атасуйской и Актюбинской свободных экономических зон
Памятник культурного наследия Казахстана включенный в июне 2003 г. в список Всемирного культурного наследия ЮНЕСКО: мавзолей Ходжа Ахмеда Яссауи Казахстанский фильм, повествующий об эпохе казахо-джунгарской борьбы (2006 г.) Кочевник
Кто возглавляет Правительство РК (должность): Премьер-Министр
На территории Казахстана повсеместно были созданы Советы рабочих и солдатских депутатов: 20 марта 1917 г.
В конце 1960-х годов строительство крупных тепловых и гидроэлектростанций позволило приступить к электрификации колхозов и совхозов, особенно в:вко
Вместо централизованных громоздких отраслевых министерств при Н.Хрущёве были созданы: Совнархозы
Гражданская война в Казахстане: 1917-1922 гг.
Какой вид собственности признается в Казахстане наряду с государственной собственностью: частная собственность


title: Первый казахстанский космонавт: Аубакиров, Токтар

text:
150-летний юбилей какого казахского поэта и просветителя праздновался в РК в 1995 году: Абай
Какая реформа была проведена в 1947 г.? «О проведении денежной реформы и отмене карточек на продовольственные и промышленные товары».
Создание и развитие тяжелой промышленности, преобразование всего народного хозяйства на основе крупного промышленного производства - это:индустриализация
Вторая Конституция независимого Казахстана принята на Республиканском референдуме: 30 августа 1995 года
В марте 1992 года Казахстан стал полноправным членом самой крупной и авторитетной международной организации:ООН
Какая воинская специальность четырех казахстанцев, удостоенных дважды звания Героя Советского Союза? 4 казахстанских военных летчика - Талгат Бигельдинов, Леонид Беда, Иван Павлов, Сергей Луганский
Казашка-летчица, удостоенная звания «Халык Кахарманы»:
Хиуаз Каировна Доспанова
Трудовая армия в годы второй мировой войны формировалась в основном из: немцы
Тоталитаризм – это: это система государственной власти, которая основана на всеобъемлющем (тотальном) контроле государства над всеми сферами жизни общества и человека.
В 20-30-е годы XX века крупный центр по изучению истории, этнографии, экономики и естественных наук края: Общество изучения Казахстана


Каким военным подразделением командовал Б. Момыш-улы в битве под Москвой?
батальоном 19-го гвардейского стрелкового полка
Назовите фамилию героя войны костанайца совершившего подвиг под Ленинградом?
Султан Баймагамбетов
Основатель казахской исторической школы, репрессированный в 30-е годы
С. Асфендияров
Насильственное выселение народа это:депортация
Кто написал книгу «Оян, казак»? Миржакип Дулатов
Основная цель проведения Всемирного курултая казахов: обсуждение вопросов переселения этнических казахов на историческую родину, поддержка оралманов, прибывших в страну
При этом политическом деятеле Казахской ССР в Алма-Ате были построены: высокогорный каток «Медео», гостиница «Казахстан», Центральный республиканский музей, «телебашня «Коктобе» и др. объекты Д.А.Кунаев
Название резиденции Президента РК Акорда
Какой праздник отмечается 25 октября в Республике Казахстан? День Республики
Назовите новое поколение писателей казахской литературы 20-30-ых годов XXвека Г.Орманов, Тажибаев, Ж.Сыздыков, Ж.Саин, А.Сарсенбаев, К.Аманжолов, Т.Жароков, А.Жумагалиев, Д.Абилев, Х.Бекхожин.
Одно из важных достижений системы образования в 1920-1930-е годы: ликвидация неграмотности среди взрослых
Какую должность ранее занимал Президент РК Касым-Жомарт КемелевичТокаев? председателем сената парламента Республики Казахстан
Призером Каннского фестиваля стал фильм: "Мама, я живая!"
Кто является вторым Президентом РК Касым-Жомарт КемелевичТокаев
Достарыңызбен бөлісу: |


В 2022 г. Спикер мажилиса Казахстана Ерлан Кошанов предложил переименовать правящую партию «Нур Отан» Аманат
Где в 1996 году был открыт архитектурный комплекс – Монумент Независимости? Монумент Независимости был открыт на Площади Республики(Алматы) 16 декабря 1996 года по указу Президента РК Нурсултана Абишевича Назарбаева.
Имя присвоенное в 1984 году киностудии «Казахфильм»? имя выдающегося деятеля национальной кинематографии Шакена Айманова (Киностудия «Казахфильм» имени Ш. Айманова)
Композитор, написавший в 1956 г. музыку для песни «Менiң Қазақстаным (Мой Казахстан)», ставшей впоследствии Гимном Республики Казахстан: Шамши Калдаяков
В период индустриализации усиленно шел процесс: Урбанизации
Съезд ВКП (б), прошедший в декабре 1927 г. взял курс на: коллективизацию


title: В Казахстане «Аманат» это название правящей пропрезидентской и крупнейшей политической партии Казахстана

text:
15 ноября 1993 года был подписан Указ Президента Республики Казахстан о: "О введении национальной валюты Республики Казахстан"
Лиссабонский протокол 1993 г., подписанный Н. А. Назарбаевым, объявил, что Казахстан: это территория, свободная от ядерного оружия
Согласно Конституции РК цензура слова и творчества в Казахстане (продолжите предложение): гарантируется
Основная цель проведения Всемирного курултая казахов: обсуждение вопросов переселения этнических казахов на историческую родину, поддержка оралманов, прибывших в страну
Что относится к основным целям Программы «Цифровой Казахстан» Реализация цифрового Шелкового пути; Развитие креативного общества; Цифровые преобразования в отраслях экономики; Переход на проактивное государство
В 2022 г. внесены изменения в Конституцию РК. Согласно им в Казахстане будет образован
В 2022 г. внесены изменения в Конституцию РК. Согласно им смертная казнь в Казахстане запрещается
Как называется концепция государства, предложенная в 2019 году президентом Касым-Жомартом Кемелевичем Токаевым, «где главным являются интересы гражданина, где налажен механизм взаимодействия государственных органов с гражданами и функционирует безбарьерная инфраструктура, позволяющая гражданам быть вовлеченными в процесс принятия решения и контроля за ними». «Слышащее государство»
В 2022 г. Спикер мажилиса Казахстана Ерлан Кошанов предложил переименовать правящую партию «Нур Отан» в Аманат
В современном Казахстане Президент РК принадлежит к политической партии Аманат
5 июня 2022 г. принято решение о переходе «от суперпрезидентской формы правления к президентской республике с влиятельным парламентом и подотчётным правительством» С этой целью поправками снижается излишняя концентрация президентских полномочий. В частности, сокращается участие главы государства в формировании верхней палаты парламента, ограничивается его влияние на местные представительные и исполнительные органы.


|
Плавильные печи периода бронзы были обнаружены: в долине реки Атасу
|
бет | 7/80 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 254,93 Kb. | | #116413 |
| Байланысты: историяПлавильные печи периода бронзы были обнаружены: в долине реки Атасу
Титул правителей гуннов: Шаньюй
Кто возглавил первое переселение гуннов на территорию Казахстана: Чжи-Чжи
Термин социогенез: : процесс исторического и эволюционного возникновения и формирования человеческого общества
Измерением богатства у уйсуней считались: лошади
Сколько украшений найдено в Каргалинском погребении уйсуней: 400
Какой город был построен по приказу Александра Македонского на Сырдарье во время похода на саков: Александрия Эсхата (Александрия Крайняя).
Важную роль в хозяйстве и в жизни саков играло какое животное: лошадь
Для сакского общества характерно: военная демократия
Отличительной особенностью саков от других племен является: изготовление колёсного транспорта
Сакский кинжал колюще-рубящего действия персы называли: акинаком
Заморские саки-парадарайя проживали: В Приаралье
Кто возглавил археологическую Экспедицию, раскопавшую первые стоянки в районе хребта Каратау: Х.Алпысбаев
Правитель усуней по китайским источникам: Гуньмо
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Плавильные печи периода бронзы были обнаружены: в долине реки Атасу


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=7#_Измерением_богатства_у_уйсуней_считались:_лошади_____Сколько_украшений_найдено_в_Каргалинском_погребении_уйсуней:_400


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=7#_Какой_город_был_построен_по_приказу_Александра_Македонского_на_Сырдарье_во_время_похода_на_саков:_Александрия_Эсхата_(Александрия_Крайняя).


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=7#_Кто_возглавил_первое_переселение_гуннов_на_территорию_Казахстана_:_Чжи-Чжи_____Термин_социогенез


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=7#_Отличительной_особенностью_саков_от_других_племен_является:_изготовление_колёсного_транспорта


title: День Конституции в РК отмечается 30 Августа

text:
Президент Н.Назарбаев выступил с программой «Казахстан-2030» в 1997 году
В январе 1993 года произошло историческое событие Конституция
20 ноября 2022 г. в Казахстане состоялись: Выборы Президента Республики Казахстан 20 ноября 2022 года.
Количество областей в данное время в РК 17 областей
1 декабря 1991 года в Казахстане прошли первые всенародные выборы Президента
Первая пьеса, поставленная Казахским национальным театром? «Енлик — Кебек»
Кому из казахских ханов XVIII в. удается восстановить территориальные владения Казахстана? Абылай хан
10 октября 1731 г. значительная часть собрания казахских старшин высказалась за принятие акта о присоединении Младшего жуза к России. Кто из казахских султанов возглавив борьбу против принятия этого акта? Султан Барак
Столица государства Могулистан? Столица – город Алмалык.


|
Автор «Исторических записок», упоминающий о кочевых племенах Казахстана : Сыма Цзянь
|
бет | 8/80 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 254,93 Kb. | | #116413 |
| Байланысты: историяАвтор «Исторических записок», упоминающий о кочевых племенах Казахстана : Сыма Цзянь
Объект религиозного культа рода или племени: тотем
Каргалинская диадема относится к: : III века до н. э. — II века н. э. Усуни
Кого называли «носящие остроконечные шапки»: саков тиграхауда
В III в. до н. э. кангюи занимали территорию: Ю.КЗ . в бассейне Сырдарьи и предгорьях Каратау
Неолитическая революция означает: переход от присваивающего к производящему
Саки парадарайя - это: заморские племена
В III веке до н. э. на юге Казахстана образовалось племенное объединение: кангюи
Скотоводство и земледелие развивалось в: эпоху неолита
Памятники андроновской культуры распространены на территории: от Енисея до Урала
В какую эпоху сформировались люди современного типа: Поздний палеолит
Хранителями древних традиций и знаний в андроновском обществе были: жрецы
Археологический источник свидетельствующий о культуре древнего периода: орудие труда
Существенный признак андроновской культуры: кочевого скотоводства
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Автор «Исторических записок», упоминающий о кочевых племенах Казахстана : Сыма Цзянь


title: Прототип юрты - Самая ранняя стоянка первобытного человека в Казахстане? (Бориказган)

text:
|
|
бет | 9/80 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 254,93 Kb. | | #116413 |
| Байланысты: историяПрототип юрты: Круглое жилище андроновцев.
Ценнейшим источником информации о духовной культуре человека и о его мировоззрении являются: наскальные рисунки
Постоянное жилище для кочевников строилось на: зимних стоянках
Историческая общность «родовая община» относится к эпохе: позднего палеолита
До I тысячелетия до н. э. образ жизни андроновцев был: оседлый
В эпоху мезолита человек освоил огромные пространства благодаря: передвижению вслед за животными
Зарождению семейной и частной собственности у андроновцев способствовал: переход к кочевому скотоводству
Первые племенные объединения на территории Казахстана: саки
Ученой-антрополог, сделавший реконструкцию облика мальчика-неандертальца: М.Герасимов
В Марафонской битве саки воевали в союзе: с персами против греков
Стиль предметов (изделий), найденные в сакских курганах относятся к: «звериному стилю»
Александр Македонский воевал с саками в: 336г ( 4в)
Племена гуннов говорили на языке: на древнетюркском
Курганные могильники периода раннего железа сосредоточены в районах: зимние пастбища
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html?page=9#_Зарождению_семейной_и_частной_собственности_у_андроновцев_способствовал:_переход_к_кочевому_скотоводству


|
Самая ранняя стоянка первобытного человека в Казахстане? (Бориказган)
|
бет | 1/80 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 254,93 Kb. | | #116413 |
| Байланысты: история
К какому периоду сложилась географическая среда, близкая к современной? (5 тыс до н.э. неолит)
Самая ранняя стоянка первобытного человека в Казахстане? (Бориказган)
Какой период охватывает поздний палеолит (40-12 тыс. лет до н.э.)
Какое из этих названий средневековых трудов тюркского периода переводится как «Наука о том, как стать счастливым»: "Кутадгу Билиг"
Автором «Сборника летописей» является: : Кадыргали Жалаири
Неандерталец найден на территории: Германии
Человек кроманьонец найден на территории: Франция
Историческая общность «первобытное стадо» относится к эпохе: Палеолита
Стоянка Саксаульская относится к эпохе: Неолита
Экспедиция под руководством А. Алпысбаева в 1958 году раскопала серию стоянок: (Бориказган, Танирказган, Шабакты)
В каком году археологическая экспедиция К. Акишева произвела раскопки Иссыкского кургана: 1969
Хронологические рамки эпохи бронзы на территории Казахстана: XVIII-V
Как называется прототип древнего города в эпоху бронзы: Аркаим
Создание нового типа жилища – юрты относится к: бронзовому веку
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html#_Автором_«Сборника_летописей»_является:_:_Кадыргали_Жалаири_____Неандерталец_найден_на_территории:_Германии

title: Самая ранняя стоянка первобытного человека в Казахстане? (Бориказган)


url: http://emirsaba.org/samaya-rannyaya-stoyanka-pervobitnogo-cheloveka-v-kazahstane-b.html#_В_каком_году_археологическая_экспедиция_К._Акишева_произвела_раскопки_Иссыкского_кургана:_1969


title: Самая счастливая женщина Данияр Сулейменов

text:
Өмірде бакытты болғыңыз келе ме? Онда сізге осы кітапты оқуға кеңес беремін!
Егер сіз тұрмыс құрмаған болсаңыз, бірақ бақытты отбасын құрып, болашағыңыздың баянды болуын армандап жүрсеніз, колыныздағы кітапты окуға кеңес беремін!
Тұрмыс құрган болсаңыз және отбасыңдағы түрлі қиындық салдарынан тынысыныз тарылып, аспаныңызды бұлт шалса, осы кітапты оқуды
ұсынамын!
Біреудін аяулы жары болсаңыз әрі өзіңізді де, куйеуіңізді де бакытты ету жолдарын білсеңіз, сізге де осы кітапты окуға кңес беремін! Себебі білгенін пысыктап, есіне салу иманды жан үшін зор пайда!'
Тәрбиеші немесе ұстаз болсаңыз, осы кітапты окуды ұсынамын!
Жақыныныздан біреу тұрмыс кұрса, осы кітапты сыйға тартуға кеңес беремін!


title: Сұйық дәрілік қалыптардың жіктелуі

text:
Сұйық дәрілік қалыптардың жіктелуі
қолдану тәсілі бойынша;
дисперсті фазаның ұсақталу дәрежесі және оның дисперстік ортамен байланысы бойынша;
еріткіштің құрамы мен табиғаты бойынша.
Сұйық дәрілік қалыптардың қолдану тәсілі бойынша жіктелуі
ішке колданылатын дәрілер, микстуралар ( Mixturae ) және тамшылар ( Guttae ).
сыртқа қолданылтын дәрілер - Medicamentum ad usum externum.
инъекцияға арналған дәрілер - Medicamentum pro injectionibus.
Сұйық дәрілік қалыптардың дисперсті фазаның ұсақталу дәрежесі және оның дисперстік ортамен байланысы бойынша жіктелуі Сұйық дәрілік қалыптардың құрамы бойынша жіктелуі
қарапайым сұйық дәрілік қалыптар;
күрделі сұйық дәрілік қалыптар.
Сұйық дәрілік қалыптардың еріткіштің табиғаты бойынша жіктелуі
сулы сұйық дәрілік қалыптар;
бейсу сұйық дәрілік қалыптар.
Сұйық дәрілік нысандар Ерітінділер-қатты дәрілік затты немесе сұйықтықты еріткіште еріту арқылы алынатын, ішкі немесе сыртқы қолдануға арналған сұйық дозаланған дәрілік түр.
Еріткіштер:
1) тазартылған су (aqua destillata););
2) этил спирті (spiritus aethylicus);
3) глицерин (Glycerinum);
4)вазелин майы (oleum Vaselini );
5) зәйтүн майы (oleum Olivarum);
6) шабдалы майы (oleumPersicorum ).
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сұйық дәрілік нысандар Ерітінді түрлері

text:
Ерітінді түрлері:
1. Су (aquos)
2. Спирттік (spirituosa)
3. Май (oleosa)
Сұйық дәрілік нысандар Қолдану:
Сыртқы
Ішкі
- 1 ас қасық. л – - 15 мл.
- 1 десен. л – - 10 мл.
- 1 шай қасық – 5 мл.- 1 мл.
су ерітіндісі = 20 тамшы- 1 мл.
май және алкоголь ерітіндісі = 50 тамшы.
Сулы ерітінділер технологиясы келесі кезеңдерден тұрады:
Дайындық жұмыстары: 1)бақылау қағазын толтыру 2)көмекші және тығындау заттарын дайындау;
Еріткішті массамен немесе көлеммен алу және дәрілік затты өлшеп алу;
Еріту;
Сүзгілеу (фильтрлеу);
Қаптау;
Босатуға рәсімдеу;
Өнімнің сапасын бақылау;
Бақылаудын жазба түрін дайындау;
Стандартты ерітінділер Хлорсутек қышқылы, сутек пероксиді, формальдегид ерітіндісі, Буров ерітіндісі, аммиак ерітіндісі, сірке қышқылы, калий ацетат сұйықтығы.
Химиялық атауы
|
Концентрациясы
|
Шартты атауы
|
Алюминий ацетат (негізгі) ерітіндісі
|
7,6-9,2
|
Буров сұйықтығы
|
Калий ацетаты ерітіндісі
|
33,0-35,0
|
Калий ацетат сұйықтығы
|
Концентрлі сутек асқын тотығы
|
27,5-30,1
|
Пергидроль
|
Сұйылтылған сутек асқын тотығы
|
2,7-3,3
|
Пергидроль
|
Формальдегид ерітіндісі
|
36,5-37,5
|
Формалин
| Микстуралар технологиясы. Микстуралар – құрамы күрделі ішке қолдануға арналған дисперсті ортасы тазартылған су болатын сұйықтықтар. Микстуралар дайындаудың тәсілдері
1-тәсілі: тек концентрлі ерітінділер қолдана отырып дайындау
2-тәсілі: концентрлі ерітінді мен құрғақ затты қолдана отырып дайындау
3-тәсілі: концентрлі ерітінді мен бірнеше құрғақ заттарды қолдана отырып дайындау
Технологиялық үрдісі
Босататын флаконға алдымен тазартылған су құйылады (фармацевтикалық үйлеспеушілікті болдырмау мақсатында), кейін ретімен концентрлі ерітінділерді қосып отырады. Бірінші – А тізіміндегі, кейін – рецептте көрсетілген қалған заттарды қосады.
Флакон қоңыр түсті болуы тиіс.
Сүзу қажетті жағдайда ғана орындалады (жаңа галенді заттарды қосқанға дейін).
Препараттың сапасын бақылау
Құжаттарын тексеру
Безендірілуін
Қатталу/орамдалуын, тығындалуын
Органолептикалық бақылау
Физикалық бақылау (ауытқуын тексереді)
Босату кезінде бақылау
Жоғарғы молекулалық қосылыстар ерітінділері. Коллоидты ерітінділер. Олардың технологиясының ерекшеліктері
ЖМҚ – молекулалық массасы 10000-нан аса заттар жатады.
Шектеусіз ісінетін ЖМҚ: пепсин, мия экстрактысы, красавка сияқты т.б. жатады
Шектеулі ісінетін ЖМҚ: крахмал, метилцеллюлоза, карбоксиметилцеллюлозаның натрий тұздары, поливинол т.б. жатады.
Коллоидты ерітінділер
Микрогетерогенді жүйелер.
Дисперсті фазасы – мицеллалар болып табылады.
Бөлшектер өлшемі 1-100нм шамасында.
Оларға жатады: колларгол, протаргол, ихтиол т.б.
Күлсіз қағазбен сүзеді, қоңыр түсті флаконға құяды.
Қорғалған коллоидтар ерітінділерінің сапасын тексереді: рецепт, ППК, қатталуы, безендірілуі, түсі, исі, мех. қоспалардың болмауына, көлемнен ауытқуын.
Суспензия дәрілік қалып ретінде
Суспензиялар – сұйықтықта өлшенген қатты заты бар дисперсті жүйелі сұйық дәрілік қалыптар. Бөлшектер өлшемі шамамен 0,1-100 мкм аралықта болады.
Көбіне ішке және сыртқа тағайындалады.
Сирек бұлшықетке, ішкі қуыстарға, кеуде қуысына енгізіледі.
Инъекция түрінде енгізілген суспензиялардың емдік әсері ұзақ болады. Паста тәрізді суспензиялар көптеп қолданыс табуда.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Б.А.Сағындықова, Р.А.Анарбаева «Дәрілердің дәріханалық технологиясы» 2. Интернет желісі 3. Краснюк И.И. «Фармацевтикалық технология»
http://melimde.com
http://emirsaba.org
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Самбайқызы Арайлым

text:
Тақырып: Сұйық дәрілік қалыптар. Сулы ерітінділер технологиясы. Оларды дайындаудың ерекше жағдайлары
Тақырып: Сұйық дәрілік қалыптар. Сулы ерітінділер технологиясы. Оларды дайындаудың ерекше жағдайлары
Тақырып: Сұйық дәрілік қалыптар.Сулы ерітінділер технологиясы.Оларды дайындаудың ерекше жағдайлары.
МЕББМ «ҚАЗАҚСТАН-РЕСЕЙ НУО «КАЗАХСТАНСКО-РОССИЙСКИЙ МЕДИЦИНАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ» МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ»
Орындаған: Самбайқызы Арайлым
302б Фармация
Жоспар:
Кіріспе бөлім: Сұйық дәрілік қалыптар.
Негізгі бөлім: Сулы ерітінділер технологиясы. Оларды дайындаудың ерекше жағдайлары.
Қорытынды:
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Сұйық дәрілік қалыптар — дәрілік зат сұйық дисперстік ортада еріген жүйе. Дисперсологиялық жіктелуі бойынша сұйық дәрілік қалыптар еркін дисперстік жүйеге жатады. Бұл қалыпта дәрілік зат барлық үш агрегаттық: қатты, сұйық, газ тәрізді күйде бола алады.
Сұйық дәрілік қалыптар — дәрілік зат сұйық дисперстік ортада еріген жүйе. Дисперсологиялық жіктелуі бойынша сұйық дәрілік қалыптар еркін дисперстік жүйеге жатады. Бұл қалыпта дәрілік зат барлық үш агрегаттық: қатты, сұйық, газ тәрізді күйде бола алады.
Артықшылықтары:
ағзаға тез сіңірілетін болғандықтан, олар терапевтік әсері жылдам дамиды ;
кейбір препараттарды, мысалы, бромидтерді тек сұйық дәрілік қалып ретінде босату керек, себебі, бромидтер ұнтақ түрінде асқазанның шырышты қабатында жоғары концентрация түзіп, тітіркендіргіш әсер көрсетеді ;
қолдануы карапайым және қолайлы;
ащы дәмді дәрілік заттардың дәмін жасыруға болады.
Кемшіліктері :
олардың сыртқы орта факторларның ( ауадағы бос оттегіннің, жарықтың, температура өзгеруінің ) әсеріне тұрақтылығы төмен ;
олар микроорганизмдердің өсуіне және көбеюіне қолайлы орта болып саналады, сондықтан, сұйық дәрілік қалыптардың сакталу мерзімі қысқа ;
тасымалдауға ықшамды емес ;
дозалануы дәл емес.
Фармациялық практикада қолданылатын ерітінділерді – масса, көлем және масса- көлемді әдіспен жасайды.
Сұйық дәрілік қалыптарды масса-көлемді әдіспен жасайды. Масса-көлемді әдісте ерітетін затты масса бойынша алады, ал еріткішті қажетті ерітіндінің көлемі алынғанша қосады. Көлемдік әдісте этанолдың әртүрлі тұрақты ерітінділерін алу үшін. Масса бойынша (глицеринде, өсімдік майларында және т. б.) еріткіштермен жасайтын ерітінділер.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Самбо күресінің әдіс айласы жекпе жекте қарапайым қозғалыстан (ол қозғалыс кеңістік және уақыт арқылы бірімен-бірі байланысты) тұратын тұтас әрекет болып табылады

text:
Самбо күресінің әдіс - айласы жекпе - жекте қарапайым қозғалыстан (ол қозғалыс кеңістік және уақыт арқылы бірімен-бірі байланысты) тұратын тұтас әрекет болып табылады. Яғни әр бір әдіс қол, аяқ, дене арқылы жасалатын қарапайым қозғалыстан тұрады, ол қарапайым қозғалыс деп аталады. Күресте қозғалыстар шартты түрде былайша бөлінеді:
Қолдардың қозғалысы - ұстау, орап ұстау, қысу, итеру, жұлқу, тұю, тарту, тіреу, басу,т.б. Аяқтардың қозғалысы- қою, аттау, кейін қою, аттап кету, бүгу, жазу, ілу, шалу, қағу, үстіне салу, итеру т.б Дененің қозғалысы- еңкею, тік көтеру, иілу, бұрылу, қысу, итеру, құлату.т.б.
Сарбаз самбо күресінің шебері атануы үшін мінез - құлық, моралдық, жан -жақты дайындықтармен қатар оның әдіс-тәсілдерін жетік білу керек. Самбо күресінің єдістер сан алуан, сондықтан қай халықтың күрестері болса да тай-таласа алады. Қазір олимпиада бағдарламасына еңген күрес түрлері: грек-рим күресі (ертедегі греция мен римнен), еркін күрес (ағылшындардан), жу-до күресі (жапониядан) елдерінен бастау алатынын білеміз. Ал самбо күресінің негізін қалаушы мемлекет ретінде бұрынғы КСРО елін атауға болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Самбо күресінің ережесі

text:
Самбо күресінің ережесі
https://youtu.be/1FJS6uQqbHE
Самбо күресінің әдіс - айласы жекпе - жекте қарапайым қозғалыстан (ол қозғалыс кеңістік және уақыт арқылы бірімен-бірі байланысты) тұратын тұтас әрекет болып табылады. Яғни әр бір әдіс қол, аяқ, дене арқылы жасалатын қарапайым қозғалыстан тұрады, ол қарапайым қозғалыс деп аталады. Күресте қозғалыстар шартты түрде былайша бөлінеді:
Қолдардың қозғалысы - ұстау, орап ұстау, қысу, итеру, жұлқу, тұю, тарту, тіреу, басу,т.б.
Аяқтардың қозғалысы- қою, аттау, кейін қою, аттап кету, бүгу, жазу, ілу, шалу, қағу, үстіне салу, итеру т.б
Дененің қозғалысы- еңкею, тік көтеру, иілу, бұрылу, қысу, итеру, құлату.т.б.
Палуанның қимылдарының біразы бір мезгілде, біразы бірінен соң бірі орындалады. Барлық әдістерді шартты түрде қарапайым қозғалыс және қозғалу фазасы деп бөлуге болады.
Палуанның негізгі жағдайы және қозғалыстары, олардың биомеханикалық талдауы (тіреу алаңы, жалпы ауырлық орталығы. Күрескен кезде палуандар көбінесе тіреу алаңын көзбен бақылайды.
Мұндай жағдайда тіреу алаңы екі табаны мен табандарының арасындағы кеңістік болып табылады. Жалпы ауырлық орталығына түсетін түзу сызық тіреу алаңының ішіне келсе не одан шығып кетсе тепе -теңдік бұзылады. Сондықтан палуан қимылдаған кезде ауырлық орталығының түзу сызығы алаңның ортасына жақын болуының маңызы зор. Тепе -теңдікті сақтау өнері мынаған саяды:
Тіреу алаңын тез өзгертіп, «қауіпты бағытта» орнықтылық бұрышын арттыратын қимылдар жасау; қарсылас жұмсаған күшін бейтараптау немесе кері серпу үшін тиісті бұлшық етерін қатайту немесе босату. Мұндай қимылдар жасау үшін ең қолайлы жағдайды күресте палуанның тұрысы деп атайды.
Бастапқы қалыпта күресу әдіс-айласы-тұрып күрескенде қолданылатын амалдар.
Ұстасу- қолмен орындалатын әрекет, палуан шабуылдау, қорғану немесе қарсы шабуылдау мақсатында қарсыласының киімінің бір жерінен ұстау.
Бір жақты ұстау- оң қолмен қарсыласының оң қолынан (сол қолмен сол қолынан ) ұстау.
Әр жақты ұстау - оң қолмен қарсыласының сол қолынан (сол қолымен оң қолынан) ұстау.
Шалу-аяқпен жасалатын қимыл, бұл кезде палуан балтырын, жіліншігін қарсыласының тізесінен төмен қойып, сырттан шалады.
Ілу-аяқпен жасалатын қимыл, бұл кезде палуан қарсыласының денесінің қандайда болмасын бір бөлігін ұстап, өзіне немесе бір жағына қарай тартады да, аяқтың басымен не өкшесімен қарсыласының өкшесінен іледі.
Орау- аяқпен жасалатын қимыл. Палуан қарсыласын қимылдатпай ұстап, оны өзіне немесе бір жанына тартып, онымен бір мезгілде жіліншігімен және аяғының басымен аяғынан орайды.
Қағу- аяқ қимылы. Палуан табан жағымен, табанның ішкі ,сыртқы қырларымен қарсыласын аяқтан қағады.
Төрт таған- екі қолмен және аяқпен кілемге (алақан, шынтақ және тіземен) бауырын көтеріп яғни ішін тигізбей тіреп тұру.
Жүде- кілемнің үстінде етбетімен яғни ішімен жатуы.
Соққы- қолмен және аяқпен жасалатын қимыл.
Төте соққы- қолмен тіке жасалатын соққы.
Қапталдан жасалатын соққы- қолмен құлаштап не аяқпен жаннан жасалатын соққы.
Арқаға ұстау- палуандың кілемнің үстінде арқасына (жауырынына) белгілі уақыт ұстау.
Буынын ауырту- қол және аяқтың белгілі бір буынын (иық, шынтақ, тізе, қылта, шат, бел және жуан сіңірді) бүгілуіне қарсы қайырып ауырту.
Қылқындыру – миға баратын қан тамырларының жолын бөгеу (қол сайысқа тән).
Тұншықтыру – тыныс алу жолын бөгеу (қол сайысқа тән).
Көтере итеру- аяқ қимылы. Палуан қарсыласын санымен немесе жіліншігімен өзінің алдынан жоғары көтере итереді.
Еңкею- денені тік тұрған күйінен горизанталь күйге қозғалту.
Тікею- денені горизанталь күйден тік күйге келтіріп қозғау.
Шалқаю- денені артқа қарай шалқайтып доғаша иілу.
Айналу- артқа қарай құлаған кездегі дененің қозғалысы: палуан шалқалап құлап бара жатқанда кеудесімен немесе төрт тағандап түсу үшін айналады.
Жұлқу- палуан қарсыласын қатты тартып қалады.
Итеру- палуан қарсыласын өзінен ары қарай немесе қапталға қарай қатты итереді.
Жығу- түрегеліп тұрған қарсыласты кілемнен көтеріп алмай-ақ кеудесімен немесе арқасы, қырынан түсіруге көмектесетін әдістер.
Әдіс- палуанның толық аяқталған әрекеті, қарсыласынан басым түсу немесе жығу амалы.
Қорғану- қарсыласының шабуылын тойтаруға мүмкіндік беретін әрекеттер.
Қарсы әдіс- қарсыласының әдісіне қарсы қолданылатын әдіс.
Лақтыру- қарсыласын кілемнен көтеріп алып жауырынымен немесе кеудесімен түсіруге көмектесетін әдістер.
Күрес әдіс - айласын анықтау үшін палуандардың барлық негізгі қимылдарын талдаудан өткізу қажет. Мұндай талдауды ең алдымен ол қимылдарды орындауға жұмсалатын механикалық күш тұрғысынан қарау керек. Ең қарапайым қимылды орындағанның өзінде де адам денесінің бір қатар ағзалары өзара қимылға келіп, оны орталық нерв жүйесі реттеп тұратындығы белгілі. Сондықтан күрес әдіс–айласын талдап анықтағанда жеке бұлшық ет қызметі қарастырылмайды. Күресте оның қысу немесе тарту күші, тарту ұзақтығы, шапшаңдығы пайдаланылады. Сонымен палуандар әсер етуші күш мыналар ескеріледі:
-салмақ күші;
-бұлшық еттің тарту күші;
-дененің инертті (қозғалыссыз тұрған кездегі) қарсылығы;
Осы күштер әсер еткенде палуан денесі әртүрлі жағдайға түседі, оның жеке бөліктерін рычаг ретінде қарастыру ынғайлы.
Самбо күресінің айла–тәсілі – дегеніміз жеңіске жетуге бағытталған белгілі бір әрекеттер жүйесі.
Тактикалық даярлық амалдар- палуанның шабуылдау немесе қарсы шабуылдау үшін қолайлы жағдай жасайтын әрекеттер.
Барлау- палуанның қарсыласы жөнінде мәліметтер алуына көмектесетін тактикалық әрекеттер.
Бүркемелеу - палуан қарсыласынан шын ойын жасыру үшін жасайтын тактикалық әрекет.
Қауып төндіру- палуанның қарсыласын қорғанысқа көшуге мәжбүр ететін тактикалық әрекет.
Жалған әрекеттер- арырына дейін жеткізілмеген және қарсыласты тиісті қорғанысқа көшуге мәжбүр ететін амалдар, қарсы амалдар. Ұстау. Жұлқу, итеру және басқа да әрекет.
Алдау - бұл да жалған әрекет.
Шақыру - палуанның қарсыласын белсенді қимылдар жасауға мәжбүр ететін тактикалық әрекет.
Тұқырту-палуан қарсыласын еркін қимылдауына мүмкіндік бермейтін тактикалық әрекет.
Тепе-теңдіктен шығару - палуанның өзінің шабуылға шығуына ыңғайлы, ал қарсыласы тепе -теңдігін сақтай алмай қолайсыз жағдайға түсуге мәжбүр ететін тактикалық әрекеттер.
Шабуыл-тактикалық әрекет оның мақсаты басым түсу немесе жеңіске жету.
Комбинация- белгілі нәтижеге жету үшін орындалатын әрекеттерді тактикалық жағынан ұштастыру немесе әдістерді бірінен соң бірін орындау.
Алдын алу- палуанның қарсыласының шабуылымен бір мезгілде жүргізілетін шабуылдау әрекеттері, барлық палуан қарсыласының алдын алу үшін оны шапшаң орындайды.
Күрес тактикасында аса тиімді әрекетер сараланып шықты. Оларды шабуылдау, қорғану, қарсы шабуылдау әрекеттері деп бөлуге болады. Осылардың ішінде палуанның әдіс-айлалық шеберлігін артыруға ең пайдалысы шабуылдау әрекеттері болып табылады.
Шабуыл тактикасы - күрес күшті қарқынмен басталып. Алдына бәсекелесін таза немесе ұпай санымен ұтуды мақсат етіп қояды. Тактиканың бұл түріне тән қасиеттер: кілемде еркін жүру, өзі жақсы білетін әдістерді бірінен соң бірін қолданып, түйдек–түйдек комбинациялар құру, қарсыласының шабуылына іле – шала қасы жауап әдіс жасау, шегінбеу, тайсақтамау тән. Шабуыл тактикасы палуанның жан – жақты және жақсы психологиялық дайындығын, әдіс - айланың техникалық жағынан шебер орындалуын талап етеді. Міне мұның өзі үдемелі және мезгілдік болып екіге бөлінеді.
Үдемелі шабуыл тактикасы - палуан бар мүмкіндікті өз қолына алып, өзіндік әдістерді қолдана отырып, қарсыласын таза немесе ұпай санымен ұту мақсатын көздейді. Үдемелі шабуыл тактикасын қолдану үшін палуан өте күшті. Шыдамды, айлакер болумен қатар жан – жақты дайындықтан өтуі тиіс. Осындай қасиеттері аз палуандар кейде өте үдемелі шабуыл тактикасының құрбаны болып кетуі де жиы кездеседі. Себебі олардың белдесуді жоғары қарқынды өткізуіне шыдамдылығы жетпейді де, соңында күші жетпей ұтылып қалып жатады. Бұл арада жаттықтырушыға үдемелі шабуыл тактикасының екі палуаннан да көп күш талап ететіндігін ескеру керек.
Мезгілдік шабуыл тактикасы- палуан тек өзіне ыңғайлы деп тапқан кезеңдерде шабуылға шығады. Шабуыл арасындағы әр қимыл арасындағы уақыттар да ол қарсыласының әр қимылын бағып, жалған қимылдар жасап шатастырады. Осылай өзіне қолайлы сәт тудырған кезде қапы қалмай күтпенген жерден үрдіс шабуылға шығады.
Қарсы шабуыл тактикасы- қарсыласының алға ұмтылуын бағып жүріп, өзіне қолайлы сәтте шабуылға шығады.
Қорғаныс тактикасы - көбінесе өзінен күші басым, тәжірибесі мол, дайындығы жақсы палуандармен кездесу кезінде қолданады. Сондықтан қорғанушы жағдайы шабуыл жасаушы палуанның қимылына тікелей байланысты. Қорғаныс тактикасы қарсы әдістерді шебер қолдана білеті палуандар үшін өте пайдалы.
Самбо күресінің тактикасы - деп белдесудің әр сәтіндегі жағдайды, қолданған айла - әдістерді дәл әрі дұрыс бағалап, палуанның жан - жақты дайындығы мен ерік күшін бір бағытқа, жеңіске жете беру үшін пайдалана білуді айтамыз.
Үй тапсырмасы және сұрақ- жауаптар
Бастапқы қалыпта күресу әдіс-айласы-тұрып күрескенде қолданылатын амалдардың қандай түрлерін білесің?
Самбо күресінің айла–тәсілілдері?
Қандай самбо тактикасын білесің?
Конспектілеу
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sambo-kresini-erejesi.html#Самбо_күресінің_айла–тәсілі_лдері___Қандай_самбо_тактикасын_білесің___Конспектілеу

title: Самбо күресінің ережесі


title: Ұлы Жібек жолының басталуы - Сақ мәдениеті — ерте темір дәуірінде Қазақстан мен оған жапсарлас өлкелерді мекендеген...

text:
Ұлы Жібек жолының басталуы
Халықаралық сауда жолының тарихы б.з.б. 3-2 мыңжылдықтардан, Шығыс Түркістаннан Иран, Мысыр, Қытай мен Сирияға лазурит пен нефрит тасудан басталады. Б.з.б. 138 жылы Қытайдан император У-дидің Батыстың беймәлім елдеріне (күн қайда батса, сол жаққа) жіберген елшілік керуені жолға шығады. Ол алғаш рет Қытайдан Орталық Азияға тіке жол тартты. Сапар барысында сауда үшін қолайлы жолдар анықталды. Бұл жолдар Ұлы Жібек жолының негізін қалады.
Тарих ғылымында б.з.б. II ғасырды Ұлы Жібек жолының тұрақты жұмыс істеуінің басталуы деп есептеу қабылданған. Қытай елшісінен кейін іле-шала бұл жолмен Батысқа жібек керуендері жүрді. Рим мен Византия, Үндістан, Иран, Араб халифатынан осы елдерде өндірілетін тауарлар тасылды. Ұлы Жібек жолының маңызы — халықтар мен мәдениеттерді жақындастырып, өзара байытуында болды. Ұлы Жібек жолы өзінің атауын XIX ғасырда ғана алды. Оны неміс ғалымы, Азияның физикалық географиясы туралы еңбектердің авторы фон Рихтгофен ұсынды.
Тауарлар
Жібек сауданың басты түрі болды. Жібек алтынмен бірге халықаралық валюта міндетін атқарды. Оны патшалар мен елшілерге тарту етті, жалдамалы әскерге жалақы және мемлекеттік қарыздардың өтеуі ретінде төледі. Жібек өзінің жұқа, әсемдігінің арқасында алыс жерлерге тасымалданатын негізгі тауар саналды. Сонымен қатар иіссу, тәтті тағамдар, женьшень мен маталар, бояу, бағалы тастар, аң терісі, алтын, күміс құймалары сияқты бұйымдар да тасылды. Жібек жолымен араб арғымақтары, қаршыға, тотықұстар мен түйеқұстар т.б. сатуға әкелінді.
Жібек жолымен ежелгі мәдениет пен өнер туындылары таратылды. Орта Азия, Түркістаннан келген музыкант, биші, акробаттар Қытай императоры мен Византия сарайларында өз өнерлерін көрсетті. Жібек жолымен қытайлықтар өз елінде жоғары бағаланатын асыл тұқымды жылқы мен түйелерді Орталық Азиядан алдырды. Қытайлықтар керуен саудасы арқылы әкелінген ауыл шаруашылығы дақылдарын — бұршақ, пияз, қияр, сәбіз, анар, грек жаңғағы т.б. өз елдерінде өсіруді үйренді. Орталық Азиядан Қытайға жүннен тоқылған әртүрлі бұйымдар — кілем, жапқыш, төсеніштер әкелінді. Жүн өңдеу мен кілем тоқу әдісімен таныс емес қытайлықтарға бұл бұйымдар ерекше әсер етті.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Ұлы Жібек жолындағы сауда - Сақ мәдениеті — ерте темір дәуірінде Қазақстан мен оған жапсарлас өлкелерді мекендеген...

text:
Ұлы Жібек жолындағы сауда Жібек жолы бағытымен өткен керуен саудасы пайда әкелумен қатар, үлкен қауіп-қатерге де толы еді. Сол себепті көпестер жолға жалғыз емес, қарулы адамдардан тұратын ірі керуендермен шықты. Керуендер жүк артылған бірнеше жүздеген малдан құралды. Олармен бірге саудагерлер, аудармашылар, нөкерлерін ерткен елшілер, дін таратушылар да сапар шекті.
Керуен саудасы арқылы жол бойында тұрақты түрде қызмет көрсететін орындар ашылды. Сол себепті Ұлы Жібек жолы бойында керуен сарайлар (жолаушылар тоқтап, демалатын жайлар) салынды. Оларда көпестер мен керуенге қызмет көрсететін арнайы адамдар, демалыс бөлмелері, тауар сақтауға, жүк артылған малға арналған қоражайлар, қажетті жемшөп, азық-түлік пен қоймалар болды. Керуен сарайлар көпес үшін қажетті тауарды сатып алатын, сататын орынға айналды. Айырбас сауда да дамыды. Жер иелері кедендік баж салықтарынан пайда тапты. Бұл артықшылықты жоғалтып алмау үшін Орталық Азия елдерінің билеушілері көпестерді қорғайтын заңдар қабылдады. Сауданы дамытуда көшпелі малшылар маңызды рөл атқарды. Олар керуендерге жол көрсетіп, азық және көлік малымен қамтамасыз етті.
Жібек жолындағы қалалар Ортағасырлық авторлардың деректері мен археологиялық қазба жұмыстары Жібек жолы бойындағы халықаралық сауданың IX ғасыр мен XIII ғасырдың басында ерекше дамығандығын айғақтайды. Испиджаб, Кедер, Отырар, Тараз, Науакент, Баласағұн қалалары ірі сауда орталықтары саналды. Осы кезеңде Шу, Талас және Сырдария алқаптарында қала орталықтары қалыптасты. Бұл қала орындары Арал бойындағы құрғақ, шөлейт аймақтарда жақсы сақталған. Ұлтаралық және дінаралық төзімділік, өзге халықтың салт-дәстүріне құрметпен қарау Ұлы Жібек жолы бойындағы қалалардың басты ерекшелігі болды.
Ұлы Жібек жолы және Қазақстанның ежелгі қалалары
Ұлы Жібек жолының түркі бөлігі II — V ғасырларда Жібек жолы шығыста Хуанхэден басталып, Қашғария мен Ферғанаға, одан әрі Самарқан, Бұхара арқылы Сирияға өтті. VІ-ХІІІ ғасырларда Қытайдан Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан арқылы Батысқа өткен жол қызу тіршілікке толы болды. Жолдың мұндай сипаты бірнеше себептермен түсіндіріледі. Біріншіден, Жетісуда түркі қағандарының ордалары орналасты. Олар сауда жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз етті. Екіншіден, VII ғасырда Ферғана арқылы өтетін жол өзара қақтығыстар салдарынан қауіпті еді. Үшіншіден, бай түркі ақсүйек қауымы теңіздің ар жағынан келген тауарларды көтерме бағамен сатып алып отырды.
Жібек жолы жүзжылдықтар бойы өзгерістерге ұшырады. Жолдың бір бөлігінің маңызы ерекше артса, кейбірі, керісінше, жойылып кетті, ал енді бірі құлдырады. Мәселен, VI—VIII ғасырларда негізгі жол Иранды айналып өтті. Бұл Батыс Түрік қағанаты мен Византияның осы елге қарсы жасалған әскери-сауда одағына байланысты болатын. Құрлықтағы саяси жағдай елшілер мен көпестердің және басқа сапарға шыққан адамдардың жол бағыттарын таңдауынан айқындалды.
VI ғасырдың екінші жартысында түркілер Ұлы Жібек жолының біраз бөлігіне иелік етті. Нақты осы түркі кезеңінде Қытайдан Жетісу арқылы батысқа және Қазақстанның оңтүстігіне өткен Ұлы Жібек жолы бойында жандану байқалды. Бұл жолдың негізгі бөлігі еді және керуен саудасы мен елшілік сапарлары VІ-ХІІІ ғасыр басында осы жермен өтті. Бұл жағдай Жетісу мен Қазақстанның оңтүстігінде ежелгі қалалардың тез өсуіне жеткізді.
Ортағасырлық Сырдария қалаларына қазба жұмыстарын жүргізген кезде табылған заттар халықаралық сауданы зерттеуде маңызды дереккөздері болып табылады. Осындай жәдігерлердің қатарына Отырардан табылған күміс көмбе жатады. Күміс теңгелер Түркістан қалалары мен Кіші Азия, Еуропа және Еділ бойы қалаларының ақша сарайларында дайындалды. Қазбалар барысында тұрмыстық және зергерлік бұйымдар табылды. Оны Ұлы Жібек жолындағы қалалардың өзіндік «сыр сандығы» деуге болады.


title: Ұлы Жібек жолының бағыттары - Сақ мәдениеті — ерте темір дәуірінде Қазақстан мен оған жапсарлас өлкелерді мекендеген...

text:
Ұлы Жібек жолының бағыттары Ұлы Жібек жолы жүйесіне керуен жолдарының бірнеше тармақтары енді. Бұл тармақтар тау жоталарындағы түрлі асулар арқылы шөлді айналып өтті. Жібек жолы Арал теңізі жанынан өтті. Сырдария жағалауымен, одан Шудан Жетісу арқылы Жоңғар қақпасына жетті. Осы аймақ Үндістанның түрлі дәмдеуіштер өндірілетін өлкесі мен тұт ағашы өсетін Сары өзеннің (Қытай) жағалауларына апаратын ең ыңғайлы жол болып есептелінді. Талас алқабындағы Тараз қаласы түргеш, қарлұқ, кейін қарахандықтардың экономикалық және мәдени орталығы болды. Сауда жолы Тараздан солтүстік бағытта — Ертіске, одан әрі Енисейдегі қырғыздарға өтті.
VII ғасырдағы Қытай жол көрсеткіш кітапшасында «Ақ өзендегі қала» — Испиджаб көрсетілген. Оны кейін «Сайрам» деп атаған. Испиджаб ірі негізгі сауда орталығы болды. Осы жерден жол одан әрі Сырдария арқылы өрлеп, Арал бойына жетті. Сырдария жағалауымен өткен керуен жолында ірі қалалар Отырар (Фараб) мен Шауғар орналасты. Бұл қалалардан оғыздар орталығы Янгикент қаласына қарай жол өтті. Х-ХІІ ғасырларда Ұлы Жібек жолының бұл тармағында Сауран, Жент, Ашнас сияқты қалалар бой көтерді.
Ұлы Жібек жолының тарихи маңызы Ұлы Жібек жолының тарихында оны түркі мемлекеттері толықтай дерлік бақылауда ұстаған үш кезең болды: VІ-ХІІІ ғасырдың басындағы түркі қағанаттарының; XIII ғасырдың екінші ширегі мен XIV ғасырдағы Монғол империясының; XIV ғасырдың үшінші ширегі мен XV ғасырдың басындағы Әмір Темір мемлекетінің бақылауындағы кезеңдер.
Ұлы Жібек жолы мыңдаған шақырым қашықтықты қамтыды. Саудагерлердің көпшілігі жолдың ұзақтығынан тауарларын жарты жолда ауыстырып алуға тырысты.
Жібек жолы түркі бөлігінің халықаралық саудада маңызы зор еді. Ұлы Жібек жолы сауданың дамуына, көптеген қалалардың пайда болуына, өркендеуіне жол ашты. Бұл жол мемлекеттердің қалыптасуында, әлемдік өркениеттің дамуында үлкен рөл атқарды. Шығыс пен Батыс мәдениеті арасындағы байланыстырушы көпір саналды.
Ұлы Жібек жолындағы сауда керуені
Жол бағыттарында қалалар мен тұрақтар, сауда орталықтары ғана емес, ғылым мен мәдениет ошақтары да орналасты. Мәселен, Отырар ұлы ғұлама әл-Фарабидің отаны. Жібек жолы бойымен діни наным-сенімдер, тауарлар және олардың өндірілуі туралы ақпарат, атап айтқанда, жібек, түрлі түсті шыны, қағаз, оқ-дәрі т.б. дайындау тәсілдері таралды.
Жібек жолымен қытайлықтар бүкіл әлемге өздерінің ойлап тапқан жаңалығы — қағазды таратты. Қағаз өндірісі Қытайдан Орталық Азияға келді. Ол жерден қағаз Батысқа тарап, бұрынғы жазу материалы пергамент пен папирусты ығыстырып шығарды. Адамдар мен идеялардың еркін қозғалыста болуы аса көрнекті энциклопедияшы ғалымдар, ақындар мен философтар және олардың мектептерінің пайда болуына ықпал етті. Әбу Райхан әл-Бируни мен Ибн Синаның (Авиценна) еңбектері бүкіл Шығыс әлемі және Батыс Еуропа медицинасына зор әсер етті. Қытай мен Үндістанға теңіз жолы ашылмас бұрын Ұлы Жібек жолы Орта Азия, Оңтүстік Қазақстан және Жетісу арқылы бүкіл Еуропаға өтіп, XV ғасырға дейін жұмыс істеді.


title: «Жібек жолы» бағдарламасы - Сақ мәдениеті — ерте темір дәуірінде Қазақстан мен оған жапсарлас өлкелерді мекендеген...

text:
«Жібек жолы» бағдарламасы
Ұлы Жібек жолына тармақтары өткен Қытай Халық Республикасы, Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан Республикалары Ұлы Жібек жолын әлемдік мұра тізіміне енгізуге ЮНЕСКО-ға ұсыныс енгізді. Ұлы Жібек жолының өркениет тарихындағы орасан зор рөлін ескере келіп, ЮНЕСКО халықаралық ұйымы «Жібек жолы» бағдарламасын қабылдады.
Бағдарламаның негізгі мақсаты — Ұлы Жібек жолы бағыттарымен жүзжылдықтар бойы елдер мен халықтар арасында байланыстың, сауда қатынастары мен өзара мәдени ықпалдастықтың болғанын ашып көрсету. Бағдарламаның іске асырылуын түрлі мамандардан құралған халықаралық ұйымдар қадағалап отырады.
Ұлы Жібек жолының маңызды бөліктерінде бірқатар ғылыми семинарлар өткізілді. Бағдарламаның «Ұлы Жібек жолы» атты қорытынды конференциясы Парижде ұйымдастырылды. Онда үлкен көрме ашылды. Көрмеде Орталық Азия халықтарының бірегей мәдени жетістіктері көрсетілді.
ЮНЕСКО ежелгі халықтар қалдырған құнды мұраны зерттеумен қатар, сақтауға да ерекше көңіл бөледі. Қазақстан ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне «Ұлы Жібек жолының» 30-дан астам тарихи және археологиялық ескерткіштерін енгізді.
Қазақстан Президенті Н.Ә. Назарбаевтың бастамасымен жүзеге асқан Батыс Еуропа — Батыс Қытай жолының Қазақстан жері арқылы өтетін бөлігі мыңдаған шақырымды құрайды. Ұлы Жібек жолы XXI ғасырда да бүкіл адамзат назарын өзіне аударуда.
Қазақ халық поэзиясы[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өтуІздеуге өту
Қазақ халық поэзиясы - қазақ әдебиетінің бір саласы.
Қазақ халқының саяси-әлеуметтік, қоғамдық-тарихи даму сатыларына тән көркемдік-эстетикалық талғам-түйсігін, этикалық және философиялық талап-тұжырымын танытады. Көне дәуірлерден бастау алатын қазақ халық поэзиясы синкретті (ажыратылмас) құбылыс. Сондықтан оның халық ауыз әдебиетімен, музыка мәдениетімен, фольклормен тоғысар арнасы мол. Қазақ халық поэзиясында елдік жолындағы ерлік пен өрлік, рух асқақтығы мен қайсар батырлық, табиғаттың ғажайып үйлесімді көрінісі, ғашықтықтың күйініш-сүйініші, рухани асқақ сезім, адам мейірімі мен дүниетанымы ажырамас тұтастықта көрініс табады. Қазақ халық поэзиясының жанрлық құрамы сан салалы. Дастан, толғау, айтыс, жыр, т.б. бастауын халық шығармасынан алады. Қазақ халық поэзиясын жанрлық, түрлік жағынан Ахмет Байтұрсынұлы, Х.Досмұхамедұлы, М.О.Әуезов, С.Сейфуллин, Б.Кенжебаев, М.Ғабдуллин, Е.С.Ысмайылов, М.С.Сильченко, т.б. ғалымдар ғылыми тұрғыдан жүйеледі.
Әуезов қазақ халық өлеңдеріне сыршылдық салт өлеңдер деген анықтама бере отырып, оны туу ретіне қарай үш түрге бөлген:
жалпақ елдің салтымен байланысқан шерлі өлеңдер;
дін салты мен ұғымынан туатын өлеңдер;
қыз ұзату үстіндегі салт өлеңдері. Ел салтындағы шерлі өлеңдерді мазмұнына қарай: жоқтау, естірту, қоштасу, көңіл айту деп жіктейді.
Қоштасудың өзін іштей тақырыптарға бөледі: а) жермен қоштасу, елмен қоштасу; ә) өмірдің өткен шағымен қоштасу; б) өтіп бара жатқан заманмен қоштасу.[1] Досмұхамедұлы қазақ фольклорының жанрлары мен түрлерін жүйелеп, халық поэзиясының шілдехана, бесік жыры, ғашықтық әдебиет, үйлену тойы жырлары (жар-жар, тойбастар, беташар), қоштасу, көрісу, сәлем, сәлемдеме, жерлеу, мақтау, көңіл айту жырлары, бата мен алғыс, қарғыс, болжам өлеңдер, насихат, зар заман мен толғау, батырлық жырлар, тарихи өлеңдер, тұрмыстық жырлар, жарапазан түрлерін атайды.[2]
Н.Төреқұлов ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдерінің (лирика) жеті саладан тұратынын көрсетеді:
саяси-әлеуметтік лирика: арнау, мадақтау, тарихи өлеңдер, қара өлеңдер, хат өлең, ән өлең;
тұрмыс-салт лирикасы: тойбастар, сыңсу, жар-жар, беташар, бесік жыры, қоштасу, жоқтау, естірту, көңіл айту, жұбату;
еңбек-кәсіп өлеңдер: төрт түлік, егіншілік, саяткерлік және наурыз өлеңдері; # ғақылият өлеңдер: өсиетнаме, алғыс, бата, тілек, мысал өлең, жұмбақ өлеңдер;
қиял-ғажайып өлеңдер: аңыз өлең, өтірік өлең;
күлкі-сықақ өлеңдер;
діни өлеңдер: бақсы сарыны, бәдік, арбау-байлау, жарапазан. Поэзиядағы дәстүр мен жалғастық, тарихи сабақтастық тұрғысынан алғанда лириканың негізі – халық өлеңдерінде.
Бұл ретте халық мәдениетінің, ән-күй өнерінің өкілдері Сегіз сері, Біржан сал, Ақан сері, Жаяу Мұса, Шашубай, т.б. сал-серілер шығармашылығы қазақ халық поэзиясындағы лириканың тамаша үлгілері болып табылады. Сал-серілер – әншілік өнер мектебін қалыптастыра отырып, халықтық поэзияны көркемдік, тақырыптық, идеялық арнада дамытты. Әнші-ақындар поэзиясы қазақ әдебиетінде ерекше дәстүрлер қалыптастырды. Мыс, Арқадағы Біржан сал, Ақан сері, Батыс Қазақстандағы Мұхит, Сыр бойындағы Нартай дәстүрі соның дәлелі.
Қазақ халық поэзиясы – ұлттық рухани мәдениеттің асыл арнасы, ажырамас бөлігі болғандықтан, дәуір талабына, замана рухына сай жаңарып, жаңғырып отырады. Бұл ретте Жамбыл, Нұрпейіс, Иса, Доскей, Шашубай, Төлеу, Нартай, Естай, Кенен Әзірбаев, Үмбетәлі, Көшен, Нұрқан, Нұрлыбек, Сәт, Омар, Қалқа сынды халық ақындарының шығармалары халық әдебиеті дәстүрлерін сақтаудағы, жалғастырудағы қазақ халық поэзиясының өміршеңдігін айқындайды. Мұның өзі халық талантының сарқылмас көркемдік қуатын да танытады. Қазақ халық поэзиясының көркемдігі, бейнелілігі қашанда ақындық шеберлікті ұштауда үлкен маңызға ие және қоғамдық-әлеуметтік сипаты, тәлім-тәрбиелік мәні зор. Өлең, жыр түрінде шығарылатын қазақ халық поэзиясы өмір құбылысын, адамның жан әлемін сыршылдықпен, сезімталдықпен көркем, бейнелі түрде жеткізеді.[3][4]
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Ауыз әдебиеті - Сақ мәдениеті — ерте темір дәуірінде Қазақстан мен оған жапсарлас өлкелерді мекендеген тайпалар...

text:
Ауыз әдебиеті — халық шығармашылығының айрықша саласы, ауызша шығарылып, ауызша тараған көркем-әдеби туындылардың жиынтық атауы.
Қазақ халқының мұндай сөз өнерін ғалымдар ауыз әдебиеті деп атаған. Сонымен бірге ғылым мен мәдениетте “халық шығармашылығы”, “халық поэзиясы”, “халықтың ауызша сөз өнері” дейтін атаулар да осыған жақын мағынада қолданылады. 1846 жылы ағылшын Вильям Томс ұсынған “фольклор” (ағылшынша lolk — халық, lore — білім, даналық) сөзі де ауыз әдебиеті атауы үшін халықаралық ғылым атау ретінде орныққан. Бұлардың қай-қайсысы да бірінің орнына бірі қолданыла береді. Бірақ мағыналары бір емес.[1]
Мысалы, “халық поэзиясы” дейтін ұғым өлең түрінде айтылатын поэзиялық жанрларды жинақтап атауға лайық болса, “халық шығармашылығы” — халық шығармашылығы мен өнерінің барлық түрлерінің жалпы атауы, “ауызша сөз өнері” — прозалық та, поэзиялық та шығармалардың ортақ ұғымы. Бұларға қоса “халық даналығы”, “халық білімі” деп аударылатын “фольклор” терминінің мән-мағынасында да елеулі айырма бар. Батыс Еуропа, Америка, Австралия халықтарының ұғымында бұл сөздің мағынасы тым ауқымды. Ол халықтың киім-кешек, құрал-жабдық, әдет-ғұрып, тұрмыс-салт, наным-сенім, сондай-ақ түрлі көркем өнерін (поэзия, музыка, би, ою-өрнек, тоқыма өнері, т. б.) тұтастай атау үшін қолданылады. Бұл жағынан алғанда ол тек ауыз әдебиетін ғана емес, “этнография”, “этномәдениет” дейтін ұғымдармен де сабақтасып жатыр. “Фольклор” атауы орыс ғалымдарының зерттеулері арқылы халықтың ауызша поэтикалық шығармашылығы деген мағынада қалыптасқан. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы “ауыз әдебиеті” деген ұғым да “фольклордың” осы мәнімен сабақтас.[2] Бұлар бірін-бірі толық алмастыра береді.[3] Ауыз әдебиетіін зерттейтін ғылымды “фольклортану” деп атау да осыған байланысты. Қазақ халқының ауыз әдебиеті өзінің көркемдік-идеялық нәрімен, эстетикалық қуат-тегеурінімен, түрі мен жанрларының молдығымен, тақырыптық және сюжеттік байлығымен, қоғамдық-әлеуметтік және тәрбиелік терең мән-мазмұнымен ерекшеленеді. Ол — көне тас дәуірінде пайда болып, түркілік тұтастықты бастан кешірген, одан бері де қазақ халқының қалыптасу тарихымен біте қайнасып, бірге жасап келе жатқан теңдесі жоқ рухани мұра. Байырғы ата-бабаларымыздың наным-сенімдерінен, тарихынан, тұрмыс-тіршілігінен, жақсы мен жаман туралы түсініктерінен, асыл арманы, биік мұратынан жан-жақты мағлұмат береді. Әрі ұлттық рухани мәдениеттің ғасырлар тізбегіндегі тарихи өзгерісін, этникалық санамен қарайлас жүріп өткен жолын да көз алдымызға елестете алады. Ауыз әдебиетінің шығарушысы да, таратушысы да, тыңдаушысы да — халық. Сондықтан ол, шын мәнінде, халықтың өз еншісі болып табылады. Ауыз әдебиетінің осы өзгешілігі оның әлеум. бітімін де айқын сипаттайды. 20 ғасырдың басына дейін көшпелі қоғамда туып, көшпелі қоғамның талап-талғамы мен әлеуметтік қажеттілігіне толық жауап берген ауызша сөз өнері өзінің барлық даму жолдарында айрықша жүк арқалады, көркемдігі мен әлеум.-қоғамдық қызметі бойынша ең биік тұғырға көтерілді. Көшпелі қоғам мәдениетінде табан астында туып, тыңдаушысын тәнті етпеген өлеңді, мәнерін таппаған жырды өнер деп танымаған. Осындай тіршілік аясында қалыптасқан ауыз әдебиеті барлық белгілері бойынша классик. деңгейге көтерілген. Сондықтан да қазақ халқының ауызша сөз өнері отырықшы елдердегі көп өнердің бір тармағы ретінде дамыған фольклорлық шығармашылықтан оқшауланып тұрады. Көшпелі қоғамда фольклор белгілі бір әлеум. топтың ғана шығармашылығы емес, жалпы халықтың ханы мен қарасына, батыры мен биіне, байы мен кедейіне ортақ өнер, әмбеге тиесілі мұра. Бұған себеп күнделікті тіршілікті өнер дәрежесіне, кез келген құбылысты бейнелі де бедерлі жеткізуге дала перзентінің бейім тұруы еді. Қазақ даласындағы көшпелі қоғам мәдениет пен ғылымның біраз салаларынан кенжелеп жатқанымен, ауыз әдебиетінің таң қаларлықтай тұтас, қоғамдық дәрежеде дамуына мейлінше толық жағдай жасады. Ауызша айту фольклордың тек қана шығарылу, таралу жолы емес, бүкіл қоғам тарапынан қолдау тапқан өнердің басты шарты болды. Үлкен де, кіші де ауызша өнер дәстүріне дағдыланды, жасынан санасына сіңіріп, соны ғана мойындады. Бүкіл қоғам ауызша өнер мектебі болды. Осыған лайық ауыз әдебиетінің көтерген жүгі де орасан зор еді. Халықтың тарихи зердесі, философиялық ой-түйіндері, педагогикалық тәжірибесі, адамгершілік нормалары, кәсіптік әдебиетке тән көркемдік сұраныстары, театрлық өнерге тиесілі есесі ауыз әдебиетіне жүктеледі. Іс жүзінде оның араласпайтын саласы қалған жоқ. Шілдеханадан бастап рулар арасындағы дау-дамайларға, бесік жырынан бастап жоқтауға, ем-домнан бастап лирикалық өлеңдерге, ырым-түсініктерден бастап қоғамдық дүниетанымдық аңыз-әңгімелерге, мифтік сенімдерден бастап қоғамдық ой-пікірлерге дейінгінің бәрі де фольклорға тоғысты. Сондықтан да ол қай заманда да белгілі бір топтың (немесе таптың) ғана мұрасы болған жоқ. Бұған өткен қоғамдарда қазақ ауыз әдебиеті туралы пікір білдірген адамдардың әр түрлі мамандық иелері болуы да дәлел бола алады. Олар өздеріне қажет елдің тарихы, әдет-ғұрпы, наным-сенімі, мінез-сипаты, дүниетанымы, моральдық-этикалық нормалары, заңдары, діні, дәрігерлік тәжирібесі, қару-жарақ, киім-кешек, жер-су, мекен, тау-тас, көл, өсімдіктер мен жануарлар туралы мәліметтерді алдымен осы фольклордан тапқан. Қазақ А. ә-нің қуатты қайнар көзі ауызша жырлаудың небір саңлақтарын дүниеге әкелді. Есімі тарихтан белгілі сонау 14 — 15 ғасырлардағы Сыпыра жырау, Асан Қайғыдан бастап кешегі Жамбыл, Нұрпейіс, бүгінгі халық ақындарына дейінгі аралықта ауызша жырлаған ақын, жырау легінің даңқы қазақ мәдениетінің тарихында біржола орын тепті. Бұл іс жүзінде халықтық фольклорлық мұраның ауызша даралық кәсіптік өнерге дейінгі жүріп еткен жолы еді. Авторлық ауызша әдеби мұраны ауыз әдебиетінің қатарына қоспағанымызбен оның төл тарихы содан басталатынына ешбір күмән жоқ.[4] Қазақ фольклоры біздің заманымызда өткен қоғамдардағыдай дамудың қайнар көзінде, өсіп-өркендеудің ең биік сатысында тұрмағанымен қазір де ұлан-ғайыр әлеум. жүк арқалауда. Ұлттың рухани болмысын, мінез-сипатын, тұрмыс-тіршілік тынысын әлі сол фольклор арқылы айна қатесіз танимыз. Еліміздің тәрбиелік, эстетикалық, адамгершілік мұраттарының айқын айғағы, рухани өлшемі де сол фольклордан бастау алады. Ауыз әдебиеті жанрлық құрамы жағынан да сан-салалы болып қалыптасты. Тұрмыс-салт өлеңдері (еңбек-кәсіп, аңшылық, үйлену, жерлеу салты, наным-сенім т. б.), ертегілер, аңыздар, әпсаналар, мифтер, эпостық жырлар, тарихи өлең, қара өлең, лирикалық өлең, өтірік өлең, мақал-мәтелдер, жұмбақтар, айтыс, шешендік сөздер, жаңылтпаштар, драмалық үлгідегі шығармалар... — міне, ауыз әдебиетінің негізін құрайтын осы бір жанрлардың өзі әрі қарай түр-түрге бөлініп кете береді. Бұлардың қай-қайсысы болса да сөзбен айтылатын шығармалар және олардың негізгі құралы сөз. Сондықтан ауыз әдебиеті, ең алдымен, сөз өнері. Рас, ауыз әдебиетінде сөзден басқа әншілік және орындаушылық өнер де айрықша қызмет атқарады. Ақындық, музикалық және театрлық шығармашылықтың мұнда қабаттаса қолданылуы табиғи жағдай. Алайда ауыз әдебиетінде сөзден басқа өнердің түрлері қосымша қызмет атқарады. Себебі ауыз әдебиетіне жататын шығармалардың идеялық көркемдік мән-маңызы, эстетикалық қуаты, тәрбиелік мәні, ең алдымен, бейнелі сөзге негізделген. Әрине сөз өнеріне жазба әдебиет те жатады. Фольклор мен жазба әдебиет айтылу, таралу ерекшеліктері және идеялық-көркемдік өрнегі бойынша бір-бірінен бөлек дүниелер. Бұл өзгешелік көркем шығарманың жаратылысындағы мезгілдік және мекендік өлшемдерден айқын көрінеді.[5] Ауыз әдебиеті табан астынан тыңдаушыға арналып айтылатындықтан (немесе орындалатындықтан) және суырып салып шығарылатындықтан мезгіл жағынан шектеулі болады, яғни әр жолды, әрбір шумақты, бейнелі тіркестерді айтушының ұзақ уақыт ойланып-толғанып отыруына мүмкіндік жоқ. Сондықтан көркем шығарманы алғаш шығарып отырған мезгіл де, оны ауызша орындау уақыты да бұл арада бірдей.[6] Себебі ауызша шығарма тыңдаушы алдында қолма-қол шығарылатындықтан оны жазба әдебиетіндегідей үздік-создық, бірде жылдамдатып, бірде үзіліс жасап, ұзақ ойланып шығаруға мүмкіндік жоқ. Сөйте тұра табан астында шығарылған өлең-жырдың эстетикалық қуаты, нысанаға дөп тиіп жатқан әсерлілігі, өнер ретіндегі өзгешелігі тыңдаушысын қашанда тәнті еткен. Бұл жағынан жазба әдебиеттен оның қызметі бір де кем емес.[7] Дегенмен, ауыз әдебиетінің импровизаторлық сипаты оның көркемдік табиғатының өзгешелігін көрсетеді. Атап айтқанда, ауыз әдебиеті шығармаларында ортақ сюжеттер, сарындар, тұтас шумақтар, бейнелі тіркестер, өлеңнің даяр үлгілері мен ұйқастары жиі кездеседі. Әрі мұндай қайталаулар мен ортақ белгілер ауызша жырлаудың белгілі бір дәрежедегі “қалыптық” сипатымен байланысты, яғни ауызша айту қалыптасқан үлгілер арқылы жүзеге асырылады. Ал жазба әдебиет табиғаты бұл жағынан мүлде бөлек. Жазбаша шығарманың жазылу процесінде тыңдаушыға тәуелді уақыт шектеушілігі мұнда болмайды. Жазушы мен жазба ақынның көркем шығарманы жарату кезіндегі уақыт еркіндігі мол. [8] Осыған орай даяр үлгімен шығару, шығарманың түрлі деңгейлеріндегі қайталаушылық пен біркелкілік жазба әдебиетке жат. Бұл өзгешелік сөз өнерінің осы екі түрінің көп нұсқалы болу-болмау сипатына да тікелей қатысты. Ауыз әдебиеті. ауызша шығарылып, ауызша тарайтындықтан шығарманың үнемі өзгеріс үстінде болатындығы заңды құбылыс. Себебі ауызша айту, бұрын шығарылған тексті орындау — ешбір өзгеріссіз қайталап шығу емес, керісінше, ол — шығармашылық процесс. Онсыз шығарманың заман ағымына лайық қайта түлеп отыруы мүмкін болмайды. Әсіресе, ірі жанрларға тән осы ерекшелік шығарманың бір айтушыдан екінші айтушыға, бір дәуірден екінші дәуірге ауысу барысында айрықша көрінеді. Ауыз әдебиетінің көпнұсқалы болуына ықпал ететін жағдайлардың бірі — тыңдаушылар ортасының өзгеріп отыратын әлеум. талап-тілектері мен көркемдік Қазақ халқының ауыз әдебиетін жинау жұмысы 18 ғасырдандан басталады. Ресейден Қазақ даласына шыққан түрлі эскпедициялардың мақсаты фольклорлық және этнографиялық деректерді де жинау болатын. Алайда, фольклор үлгілерін жүйелі түрде жинау жұмысы 19 ғасырда жүзеге асты.[9] В.В. Радлов, Г.Н. Потанин, Ш.Уәлиханов, А.Е. Алекторов, А.В. Васильев, сияқты ғалымдар ауыз әдебиеті жанрларын жіктей отырып, олардың текстол-сына да көңіл бөлді. Түптеп келгенде фольклорлық мұраны жинау және жарыққа шығару халықтың тұрмыс-тіршілігін, әдет-ғұрпын, салт-санасын, наным-сенімін, дүниетанымын білудің негізгі дерек көзіне айналды.[10] Ал 20 ғасырда фольклорды жинау мен жариялау жұмысы, мейлі ол идеологияның құралына айналса да, мемлекет тарапынан қолдау тапты. 20 ғасырдың басындағы Ә.Диваев бастаған бірнеше экспедициялардан бастап, жер-жерден жинау жұмысы үздік-создық күні бүгінге дейін жалғасып келеді.сұраныстары. [11] Көшпелі қоғамның мұндай қажеттіліктерін жан-жақты әрі тұтастай атқарған өнер ауыз әдебиеті болады. Фольклор үлгілерін жинау ісі оны жарыққа шығару жұмыстарымен қатар жүріп жатты. 19 - 20 ғасырлардың басында Қазан, Уфа қалаларында қазақтың батырлық жырлары, діни және ғашықтық дастандары көптеп жарық көрді.[12]
“Ер Тарғын, “Қыз Жібек”, “Алпамыс”, “Бозжігіт”, “Мұңлық - Зарлық”, “Шәкір - Шәкірат” т.б. жыр- дастандар дүркін-дүркін қайта басылып шықты. Ал, кеңестік дәуірде ауыз әдебиетітінің көптеген үлгілері белгілі бір түзетулер мен редакциялауларға ұшыраса да, көпшілікке жол тапты.[13] Эпостар, дастандар, ертегілер, аңыз-әңгімелер, мақал-мәтелдер, айтыстар, шешендік сөздер, жұмбақтар т.б. тізбелі болып та, жеке де жарыққа шығып келеді. Бұлардың ішінде, әсіресе, “Алпамыс”, “Қозы Көрпеш - Баян сұлу”, “Қыз Жібек”, “Қамбар батыр”, “Қобыланды батыр” эпостарының екі тілдегі ғыл. (қазақша және орысша) басылымының шығуы фольклор текстол-сындағы ірі жетістік болды. Бұған қоса ауыз әдебиетінің көптомдық басылымын (1997 жылға дейін 17 томы шықты) шығару қолға алынды. М.Әуезов, Е.Ысмайылов, Қ.Жұмалиев, М.Ғабдуллин, Ә.Қоңыратбаев, Ә.Марғұлан, Б.Кенжебаев, М.Дүйсенов, Н.Төреқұл, Р.Бердібаев, М.Мағауин, С. Қасқабасов т.б. ғалымдардың бірнеше іргелі еңбектері жарық көрді. Ауыз әдебиетінің тарихы мен методологиясы жан-жақты зерттелді. Қазақ ауыз әдебиетініңнің озық үлгілері кәсіби ұлттық өнердің өзге түрлері (опера, театр, кино, кескіндеме т.б.) үшін де қайнар бұлақ, құнарлы тақырып саналады. Алғашқы қазақ опералары (Қыз Жібек, Айман — Шолпан), қазақ театры мен киносындағы сәтті шығармалардың көпшілігіне ауыз әдебиетіндегі туындылар арқау болды. Ұлттық дүниетаным мен тәлім-тәрбие жүйесін қалыптастыруды ана тілін, ұлттық тарихты зерделеуді мақсат тұтқан ғыл.-зерттеулер де ауыз әдебиеті үлгілерін айналып өте алмайды. Ауыз әдебиетінің кейбір жанрлары қазіргі заманға сай жаңа сипаттармен дамуда. Олар айтыс, беташар, жар-жар және т.б.[14]
Сыртқы сілтемелер
Достарыңызбен бөлісу: |


Сақ мәдениеті — ерте темір дәуірінде Қазақстан мен оған жапсарлас өлкелерді мекендеген тайпалар қалдырған археологиялық ескерткіштер жиынтығы. Бұл тайпалардың тарихы бізге сақ атауы негізінде көне парсы және грек жазба деректерінен жеткен. Археологиялық зерттеулер Қазақстандағы Сақ мәдениеті жөнінде (б.з.б. 7 — 3 ғ-лар) неғұрлым толығырақ деректер береді. 1930 жылдардың соңында басталған зерттеу жұмыстары іс жүзінде 1946 жылдан кейін ғана кеңінен өрістеді. Жетісу, Төменгі Сырдария, Орталық, Солтүстік, Шығыс Қазақстанда Сақ мәдениеті ескерткіштері ашылды, көптеген қорымдар, ғұрыптық орындар, т.б. жәдігерлер қазылып, зерттелді. Жетісудағы Есік (Алтын адам) Бесшатыр обалары мен көптеген көмбелер, Сырдың төменгі ағысындағы Үйғарақ қорымы, Орталық және Солтүстік Қазақстандағы Тасмола мәдениетінің обалары, Шығыс Қазақстандағы Берел, Шілікті қорымдары, т.б. көптеген нысандар көне сақтардың тамаша ескерткіштері ретінде танымал. Кең байтақ аумақтарға тарағандықтан, әр өлкенің мәдениетін зерттеудің өзіндік жүйелері қалыптасқан. Олардың жерлеу ғұрпы, мүліктік мәдениеттегі жергілікті ерекшеліктері мен өзара жақындығы да анықтала бастады. Беріге дейін сақтар тек қана бақташы, көшпелі тайпалар болған деген ескі көзқарастың әсерімен көп уақыт бойы бұлардың отырықшы орындары, яғни қоныстық мекендері зерттеулер аясынан тыс қалған. Ондаған жылдар бойы зерттелген жерлеу ескерткіштерімен (обалар) қатар, қазір жер-жерлерде сақ дәуірінің көптеген қоныстары да ашылды.
Талғар өңірінде ашылған 50-ге жуық қоныстың деректері мұнда сақ тайпалары егіншілікті де кеңінен өрістеткенін көрсетті. Қарқаралы өңіріндегі Қарақуыс, Едірей тауларымаңынан табылған 20-дан астам сақ қоныстары осы пікірді дәлелдей түседі. Мұндағы беткейлерде тау ықтасындарында орналасқан қоныстар кейінгі қазақ қыстауларына топографиялық тұрғыдан өте жақын орналасқан.
Қазбалар барысында көптеп табылған тас кетпендер мен дәнүккіштер Орталық Қазақстан сақтары егіншіліктің қыстақ маңында орналасқан түрін ұстанған деген пікірді негіздеді. Сақ ескерткіштерін зерттеуде әлемдік ғылымның бүгінгі қол жеткен әдіс-тәсілдерін қолданудың маңызы зор. Қазақ Алтайынан ашылып отырған Берел обаларындағы жасанды тоң қабатында сақталған жылқы денелері, шірімей жеткен ағаш бұйымдар, сондай-ақ бальзамдалған адам мәйітін зерттеу маңызды мәліметтер береді. Сақ мәдениеті ескерткіштерін тек зерттеу ғана емес, оларды сақтап қалу, қалпына келтіру мен консервациялау, музейлендіру шаралары қолға алынды. Б.з.б. 7 — 6 ғ-ларда қалыптасқан сақ өнерінің хайуанаттық нақышы дүниежүзілік адамзат өркениетінің тамаша жетістіктеріне жатады. Осындай атаумен белгілі болып отырған сақ қолданбалы өнерінің бұйымдары Қазақстанда, Сібір, Орталық Азия өлкелерінде, Еуропаның оңтүстігінде кеңінен тараған. Нақыштың негізгі құрамын жыртқыш аңдар мен басқадай жануарлар, сондай-ақ мифол. зооморфтық құбыжықтар түрінде жасалған бейнелер түзеді. Бұлар жекелеген бұйымдар немесе бұйымдар мен беттердегі бейнелер, аралас тұрған күрделі композициялар арқылы беріледі. Мазмұны бойынша мифологиялық, пішімі бойынша реалистік деп атауға болатын хайуанаттық нақышты қолдану бағыты бойынша декоративтік өнер болып табылады. Хайуанаттық нақыш дәстүрімен берілген қолдану тәсілдері көбіне металл қазандар мен құрбандық ыдыстарды, қанжарлар мен семсерлерді, қорамсақтар мен айбалталарды, ат әбзелдері мен айналарды, сондай-ақ тулар мен түрлі киімдерді әшекейлеуде пайдаланылған. Табиғат аясын ерекше құрметтеп, оны астарлы мағынада қабылдай білген сақтар арқар, таутеке, жолбарыс, қабан, бұғы, марал, түйе, жылқы, бұлан, бүркіт, сайғақ, қасқыр, қоян сияқты жануарлардың өздеріне етене таныс тұлғаларын тамаша шеберлікпен бейнелеген. Бізге жеткен бұйымдар, ең алдымен, қола, алтын сияқты металдардан, ішінара сүйек, мүйіз, темірден жасалған. Ағаш, тері, киізден жасалған аң бейнелері де бар.
Сақ заманында Қазақстан аумағындағы мал өсіретін тайпалардың мәдениеті мен өнері өзінің алдындағы уақытпен салыстырғанда дамудың біршама жоғары сатысына жетті.Темір металлургиясы, көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы материалдық және рухани мәдениет түрлерін түбірімен өзгертті.
Сақ тайпаларының діни түсініктері туралы мәселе аз зерттелген. Жерлеу материалдарына қарағанда, сақтарда ата-баба аруғына, отбасылық-рулық әулиелер мен желеп-жебеушілерге сиыну ғұрыптары болған. Бұл ғұрыптардың шығуы өлген тумаларының мәңгі жасайтынына, өлгендер өзінің рулық қауымының салттары, үйреншікті ғұрыптары мен ережелері бойынша өмір сүре беретін о дүние бар деген сенімге негізделген. Осыдан келіп өлген адаммен бірге оның беделі мен қауымдағы алатын орнына лайық мүліктің көмілуі, қауымның жеріндегі ру зиратында атқарылатын әрбір тайпаға немесе тайпалар тобына тән күрделі жерлеу ғұрпы шыққан. Малшыларда бұл ең алдымен қыстау маңы болды. Өлгендердің бәрі әдетте жылдың қай мезгілінде болса да, шалғай жерден болса да осы жерге жеткізілді.
Мұндай ғұрып кейін сүйегін ру зиратына кешіретін болып не уақытша жерлеуді немесе еліктің сақталуына көмектесетін қайсыбір амал қолдануды керек еткен.
Достарыңызбен бөлісу: |


Сақ мәдениетінің аң стилі негізінде қалыптасқан өнерінің дүниетанымдық түсініктермен байланысы. Қазақ даласындағы сақ қорғандарын қазу барысында табылған құнды жәдігерлер ертедегі көшпенділердің «аңдық стиль»
Байланысты: Сақ мәдениетінің аң стилі негізінде қалыптасқан өнерінің дүниетанымдық түсініктермен байланысы
Сақ мәдениетінің аң стилі негізінде қалыптасқан өнерінің дүниетанымдық түсініктермен байланысы. Қазақ даласындағы сақ қорғандарын қазу барысында табылған құнды жәдігерлер ертедегі көшпенділердің «аңдық стиль» үлгісіндегі туындыларын танып білуге үлкен мүмкіндік туғызды. Кейбір деректерге сүйенсек, сақ тайпаларының әр жерде орналасуының бірден бір себебі көшпенділердің қозғалысқа өте бейімдігімен түсіндіреді. Демек, осы уақытқа дейін жеткен мәліметтерге сүйенсек, сақтар мал шаруашылығы жайылымына қолайлы өңір ретінде Тәңіртаудың солтүстік етегін мекендесе, ал грек тарихшысы Геродоттың пайымдаулары бойынша Тарбағатай мен Алтай тауларында тиграхауда сақтары яғни шошақ бөріктілер тіршілік еткен делінген. Демек, тиграхауда сақтарынан бастау алған өнердің жалпы стилистикасы Жетісу өңірін мекен еткен сақтардың стилімен ұқсас келгендіктен жалпылама «аң стилі» деген даму генезисі қалыптасқандығын көруге болады. Қазіргі уақытқа жеткен жануарлардың бейнесін біз адамзат тарихының ең ерте кезеңінен-ақ білгенімізбен, аң стилін ерте темір дәуіріндегі алғашқы далалық мемлекеттер дәуірінің мұрасы ретінде еш нәрсемен салыстыру мүмкін еместігіне көзіміз жетті.
Ғалымдардың пайымдауынша ерте қола дәуіріндегі сақ тайпаларында зооморфтық этно-әлеуметтік стильдің пайда болуы үшін сол заманның өзінде барынша жағдай қалыптасқан екен. Оларды жасауда өз кезеңінде дамыған технологияны қолданғаны, сондай-ақ ою-өрнек үлгілерін жасау үшін пайдаланатын құрылғылары қалыптасқандығын осы уақытқа дейін жеткен заттай құндылықтардан көруге болады. Демек, ерте темір дәуірінен бастау алған аңдық стильдегі әшекейлер қоғам өміріне қарай бейімделіп, аспан әлемі мен жер әлемі арасындағы мифологиялық дүниетанымның бірсыпыра әлементтерін бейнеледі. Сақ кезеңіндегі аң бейнелері үштік әлем (яғни құс, тұяқты жануарлар, жыртқыш) мен тіршілік арасындағы сабақтастық идеяны тудыру негізінде қалыптаса керек. Сондай-ақ аң стилі өз кезеңіндегі өрнектердің алдыңғы қатарында болды.
Ендеше, VII-VIII ғасырларда қалыптасқан «аң стилі» сақ өнеріне тән туындылардың шоғырын қалыптастырды. Олар: жыртқыш аң, мүйізі шиыршықталған арқар, төрт тұяғымен тіреп тұратын тұяқты жануарлар, жыртқыш құс, гриф немесе құлағы ұзын грифон, мүйізі ағаш бұтақтар түріндегі бұғылар және мүйізі арқасына дейін жайылған қырынан жатқан тау ешкілер бейнелері еді. Демек, ағаш пен сүйекті ою арқылы «аң стиліне» тән кескіндемелерді жасағаны белгілі болды. Кейбір мәліметтерге назар аударсақ, аң стиліне тән зергерлік бұйымдардың бірсыпырасы Шілікті қорымынан табылғаны баршаға аян. Бұл тоналған қорған болса да, осы жерден табылған кейбір алтын әшекейлер зергерлік техниканың әртүрлілігімен таң қалдырады дейді ғалымдар. Деректерге назар аударсақ, күн символы мен тірі және өлі табиғат туралы дүниетанымдық түсінік барша сақ әлеміне тән дүние екендігі белгілі болды. Ендеше, бұғының мүйізін өмір ағашымен байланыстырса, шеңбер тәрізді шиыршықталған мүйізді арқарды өсіп өну культімен өрбіткен.
1969-70 жылдары Есік қорғанынан тоналмай табылған сақ ханзадасының
қабірінен төрт мыңнан астам алтын тоғалар мен жапсырмалардың басым көпшілігі аңдық стильде жасалғандығын ғалымдар мен археологтар өз еңбектерінде көрсетіп жүр. Демек, алтынды өндеу мен аң стиліндегі тоғаларды жасаудағы сақ өнерінің өзіндік ерекше туындыларын әлемге паш етуге үлкен мүмкіндік туды десек қателеспейміз. Тек бас киімінің өзінде жүз елуге жуық алтын тоғалар болса олардың басым бөлігі аңдық стильде жасалған. Мәселен, бас киімдегі қос жебе түріндегі әшекей, геометриялық пішіндегі тіліктер, тік қарғыған аттың жарты бөлігі түріндегі тіліктер, тау шыңдары бейнесіндегі тіліктер, арыстанның бет-әлпеті түріндегі қапсырма, таутеке мүйізді қанатты аттардың мүсіндері, тау шыңындағы барыс түріндегі қапсырмалар, таутеке бейнелі әшекейлер, барыс бейнесіндегі қапсырмалар, құстың кіші қанаты түріндегі тіліктер, тік тақтайшалар арасындағы жолбарыстың басы түріндегі қапсырмаларды айта кеткен жөн.
Жалпы сақ ата-бабаларымыздан жеткен аңдық стильдерді қазіргі таңда қазақ халқының қолөнер шеберлері күнделікті тұрмыстық бұйымдарға, сән әлемінде ұтымды әрі жаңаша бағытта қолданып жүр. Дегенмен, сонау сақ кезеңінен бастау алған композициялық туындылар өз кезегінде заманауи үйлесімділікке ие болып жандана түсуде. Демек, өрнектердің композициялық орналасуындағы тұрақтылық пен жүйелік әдістер адамзат пен әлем арасындағы тылсым күштің, рухтың жақындығын, тәңірге табынушылықтан туындаған дүниетанымдық көзқарастарды көрсететін керемет дүниелер сонау сақ заманынан жеткен аңдық стильдің бір тармақшалары болып табылады. Бізге жеткен мәліметтерге қарасақ, ою-өрнектің мазмұндық ерекшеліктері символы, дүниені тану, салт-дәстүр, наным-сенімнен туындаса, ал сондағы бояу түсінің идеялық мазмұны, эмоциялық әсері адамның ішкі жан дүниесін көрсетсе керек. Сондай-ақ ат әбзелдеріндегі ерекше қолөнер туындылары сақ кезеңінен бастау алған жылқыға деген ерекше құрмет пен пір тұту, серік ету сияқты дүниетанымдық көзқарастардан басталған. Мәселен, ердің қасына салынған аңдық және геометриялық ою-өрнектер салу, өсіп-өну, құт береке, байлық нышандарымен тығыз байланысты екендігі белгілі.
Қорыта келе, сақ дәуірінен бастау алған «аңдық стиль» қазіргі таңда жалғасын тауып ата-бабаларымыздан жеткен өнер туындылары жанадана түсуде, бұл дегеніміз өнердің ешқашан өшпейтінін, заман талабына сай көркейіп, дамып, жетіле түсетіндігін көрсетеді. Демек, сақ өнерінің жауһарлары қаншама уақыт өтсе де, өз миссиясын жоғалпағандығын меңзейді.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Акишев К.А. Новые художественные бронзовые изделия сакского времени // Прошлое Казахстана по археологическим источникам. – Алма-Ата, 1976. 183-195 бб.
2. Акишев К.А. Искусство и мифология саков. – Алма-Ата, 1984.


title: «Самға» мәдени-шығармашалық жоба аясында өткізілетін «Үздік оратор» байқауының ережесі

text:
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.ЖҰБАНОВ АТЫНДАҒЫ АҚТӨБЕ ӨҢІРЛІК УНИВЕРСИТЕТІ КЕАҚ
ФИЛОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ
«Самға» мәдени-шығармашалық жоба аясында өткізілетін
«ҮЗДІК ОРАТОР» байқауының ЕРЕЖЕСІ
1.Жалпы ережелер
Байқаудың өту уақыты: 2023 жылғы 02 сәуір, сағат 14.00.
Байқаудың өтетін орны: Н.Байғанин атындағы №6 оқу ғимараты, 218-аудитория.
Байқаудың мақсаты: студент жастардың шешендік шеберліктерін шыңдау, тіл мәдениетін дамыту, ораторлық қасиетті қалыптастыру.
ІІ. Байқаудың шарттары. 1. Факультетішілік «Самға» мәдени-шығармашалық жоба аясында өткізілетін «Үздік оратор» байқауына филология факультетінің барлық білім бағдарламаларының студенттері қатыса алады.
2. Байқауға қатысу үшін өтініштер 2023 жылдың 10-наурызына дейін aliya_030471@mail.ru электронды почтасына жіберілуі керек. Өтініш үлгісі «Қосымшада» берілген.
«Үздік оратор» байқауының тапсырмалары
І БӨЛІМ. СӨЗБАСЫ. Байқауға қатысушылар ділмар сөздің талаптарына сай өздерін таныстыруды 1 минуттық видеоролик арқылы дайындайды. Қатысушы өзін таныстыру кезінде елді елең еткізетін шешендік сөзбен жігерлі сөйлеуі қажет. Артық мадақ, жарнама сынды сөздерге бой алдырмауы керек.
ІІ БӨЛІМ. «АЛАМАН». Ортаға бір жұптан (екі қатысушы) шақырырылады. Әр жұпқа бір тақырып беріледі. Сөйлеу барысында қатысушының нақты дәлел-дерекпен, айқын мәліметпен сөйлеп, мақал-мәтел, тұрақты тіркес, шешендік сөздер арқылы тақырыпты ашуы қажет. Тақырыптан ауытқып, жүйесіз, жалаң сөз сөйлесе, балы кемітіледі.
ІІІ БӨЛІМ. «ОЙ ӨРБІТУ» Екі қатысушы өздерінің шешендік шеберліктері мен білім өрісін, тапқырлықтарын таныту мақсатында бір-біріне сауал қояды. Сұрақ нақты, әрі өзекті болуы қажет. Оған берілетін жауап қысқа да нұсқа, ұтымды болғаны дұрыс. Ескертпе: Сұрақ пен жауап тақырыпқа сай болмаса, бағаланбайды.
ІҮ БӨЛІМ. «ЖҮЗДЕН – ЖҮЙРІК». Қазылардың сұрағы мен пікірі. Әділ қазылар қатысушыларға сұрақ қояды. Жауаптары тыңдалады. Қазылар алқасы өзара пікірлесіп, қатысушыларды талдап-таразылайды.
Қорытынды кезең. Байқауға қатысушылардың сахна мәдениетін меңгеруі, сөйлеу мәдениеті, ой ұшқырлығы, білімінің тереңдігі, сөзінің жүйелілігі, сөздік қоры, тіл байлығы сарапқа салына отырып, қазылар алқасы шешім шығарады.
Қатысуышыларға қойылатын талаптар: а) Қатысушылар қарым-қатынас мәдениетін сақтауы тиіс: сөзге тоқтауы, қарсыласының орынсыз сөзін бөлмеуі, дұрыс жауаптасуы.
ә) сахна мәдениетін сақтауы: киімі (ұлттық немесе классикалық), жүріс-тұрысы, өзін байсалды ұстауы тиіс.
б) тіл тазалығы мен сөйлеу мақамы: тіл дыбыстарын (ң, р, ұ, е, л, т.б.) дұрыс, әрі, анық айтуы, дыбыс үндестігін қатаң сақтауы талап етіледі.
«Үздік оратор» байқауының жеңімпаздары келесі ретпен анықталады:
Гран-при – 1 номинация.
Бірінші орын – 1 номинация.
Екінші орын – 1 номинация.
Үшінші орын – 1 номинация.
Жеңімпаздар дипломдармен марапатталады.
Өтініш үлгісі: 1. Автордың аты-жөні (толық)____________________________________
2. Жетекшінің аты-жөні_________________________________________
3. Білім бағдарламасы __________________________________________
4. Курсы, тобы_________________________________________________
5. Байланыс телефондары_______________________________________
6. Е- mail (міндетті түрде) _______________________________________
Жауапты тұлғалар және байланыс телефондары: Ұлықпанова Әлия Жолдасқалиқызы (8 777 618 99 71);
Ермекбаева Гүлмира Ғабитқызы (8 705 551 45 35).
Қазақ филологиясы кафедрасы, 315-кабинет.


title: Самые интересные факты о русском языке

text:
Алматы технологичекий университет Подготовила: Сейтан. Д
Каждый день мы разговариваем на русском языке, но что мы знаем об истории формирования нашего языка на самом деле. Многие из вас могут возразить, правила мы все в школе выучили, грамотно писать умеем, что еще нужно знать. Любой язык, как живой организм, постоянно меняется, эволюционируют, появляются новые слова, заменяя старые. То, что было неграмотным в прошлом веке, в современном языке считается нормой. Давайте рассмотрим 15 удивительных фактов о русском языке, которые помогут лучше понять язык и узнать историю формирования
Знание таких необычных и занимательных фактов помогают осознанно излагать свои мысли, строить правильно предложения, определять темы и корректно употреблять слова.
Например Кирилл и Мефодий не создавали кириллицу. С их именами связывают создание первой славянской азбуки — глаголицы. Кириллицу, скорее всего, составили ученики и последователи Кирилла и Мефодия и назвали азбуку в честь своего учителя.
День русского языка — 6 июня, в день рождения Александра Сергеевича Пушкина. А Международный день грамотности отмечают 8 сентября в день рождения его жены Натальи Гончаровой.
Входит в топ-10 самых популярных в мире Русский язык восьмой в мире по популярности. На нем говорят 258 млн. человек. Он занимает 4 строчку рейтинга переводов и входит в шестерку языков ООН.
Есть только два слова с 3 буквами «е» подряд: длинношеее и змееед.
Только цифры Русский — один из 6 официальных языков ООН наравне с английским, испанским, китайским, арабским, французским. (Почему среди них нет немецкого, станет понятно, если вспомнить год и обстоятельства создания организации). В русском алфавите не всегда было 33 буквы: в более древнем его варианте их насчитали 45, но постепенно знаки терялись. Кстати, «ё» — изобретение лингвистов 18 века. Нельзя точно сказать, сколько слов в русском языке. Он постоянно меняется, и в разных словарях разные цифры. К примеру, в Русском орфографическом словаре РАН под редакцией Лопатина В. В. и Ивановой О. Е. около 200 000 слов. В 85 % любого текста используются 1000 наиболее распространенных слов русского языка. В 1930-е гг. хотели перевести русский язык с кириллицы на латиницу: руководство СССР считало, что так будет проще решать задачи на международной арене.
Русский язык — один из самых красивых, сложных и многогранных языков во всём мире.


title: Самые разные цветы

text:
3 неделя ИЮНЯ
Тема недели: «В цветочном городе»
Ознакомление с окружающим миром
Тема :
Самые разные цветы
Цель: Расширять представление детей о разнообразии цветов: они
могут быть большими и малыми, круглыми и плоскими, похожими на
колокольчики и на звезды; они распускаются на садовых растениях,
кустарниках, деревьях и на травах; окраска цветов включает все цвета
радуги.
Наблюдения на прогулке
Рассматривание: бархатцев на клумбе, сравнение земли и песка.
Наблюдения: за птицами: за комарами и мошками, состоянием
природы после дождя; состоянием природы после грозы.
Опытно-экспериментальная деятельность: Свойство солнечных лучей.
Труд в природе: Работа на
огороде
ДИДАКТИЧЕСКИЕ ИГРЫ
Что это за птица?», «Подбери похожие слова», «Назови ласково»,
«Кто больше вспомнит»
ПОДВИЖНЫЕ ИГРЫ
«Зайцы и волк», «Охотник и зайцы», «Птички и кошка»,
«Мышеловка», «Кто где живет» «Что происходит в природе?»
ХУДОЖЕСТВЕННАЯ ЛИТЕРАТУРА
Потешки, песенки. «Ласточка» (армянская, обр. И.Токмаковой);
«Я по лесу, по зеленому бреду…);
Сказки. «Как собака друга искала» (мордовская, обр. С.Фетисова);
«Огниво» (Х.-К. Андерсен
Стихи.С.Маршак «Вот какой рассеянный»;
С.Дрожжин «Улицей гуляет…»;
Рассказы и повести.М.Пришвин «Ребята и утята», «Журка»;
В.Бианки «Первая охота», «Лесные домишки», «Хвосты»;
Мероприятия
Консультация для родителей «Игры с ребенком летом ».
Конкурс на лучший головной убор


url: http://emirsaba.org/samie-raznie-cveti.html#_«В_цветочном_городе»____Ознакомление_с_окружающим_миром__Тема

title: Самые разные цветы


url: http://emirsaba.org/samie-raznie-cveti.html#Мероприятия__Консультация_для_родителей_«Игры_с_ребенком_летом_».__Конкурс_на_лучший_головной_убор

title: Самые разные цветы


url: http://emirsaba.org/samie-raznie-cveti.html#Опытно-экспериментальная_деятельность

title: Самые разные цветы


url: http://emirsaba.org/samie-raznie-cveti.html#ХУДОЖЕСТВЕННАЯ_ЛИТЕРАТУРА__Потешки,_песенки.

title: Самые разные цветы


title: ПРАВИЛО ПЕРВОЕ - Самый богатый человек в Вавилоне

text:
Мой кошелек был пуст, и я ненавидел его, потому что он не мог
удовлетворить моих желаний. Но как только я стал брать из кошелька
девять десятых того, что клал в него, он стал наполняться. То же
произойдет и с вашими кошельками.
А теперь я расскажу вам об одной странности, которая для меня до сих
пор остается загадкой. Как только я начал тратить на свои нужды девять
десятых заработка, я заметил, что этой суммы мне вполне хватает. Особой
нужды от этого я не испытывал. И мне даже показалось, что зарабатывать
стало легче. Наверное, в этом есть польза, смысл. Получается, что золото
устремляется в тот кошелек, который никогда не бывает пустым.
Какие желания одолевают вас сильнее всего? Может быть, это желание
ежедневно удовлетворять свои потребности, приобретая драгоценности,
роскошную одежду, вкусную пищу — то есть то, что быстро проходит и
забывается? Или же вам нужны солидные приобретения — золото, земли,
стада, торговля, доходные предприятия? Монеты, которые вы достаете
каждый день из кошелька, приносят первое. Монеты, оставленные в
кошельке, принесут последнее.
Итак, мои ученики, запомните первое правило обогащения:
«Из каждых десяти монет, положенных в кошелек, тратить только
девять».
Обсудите это между собой. Если кто-то докажет, что я ошибаюсь,
скажите мне об этом завтра, когда мы встретимся вновь.
Достарыңызбен бөлісу:


title: ПРАВИЛО ВТОРОЕ - Самый богатый человек в Вавилоне

text:
ПРАВИЛО ВТОРОЕ
Контролируй свои расходы
— Ученики мои, некоторые из вас задают мне вопрос: «Как может
человек откладывать десятую часть своего заработка, если ему и десяти
монет не хватает на то, чтобы удовлетворить самые насущные
потребности?» — так обратился к своим ученикам Аркад на второй день
занятий. — У скольких из вас вчера были тощие кошельки?
— У всех, — ответил класс.
— А ведь зарабатываете вы все по-разному. Кто-то зарабатывает
больше, кто-то меньше. У кого-то семья больше. А кошельки у всех
оказались одинаково пустыми. И теперь я открою вам еще одну истину: то,
что мы называем «насущными потребностями», будет расти прямо
пропорционально нашим доходам до тех пор, пока мы не воспротивимся
такому порядку вещей. Не следует путать насущные потребности со
своими желаниями. У каждого из вас вместе с вашими семьями желаний
больше, чем денег. Поэтому, сколько бы денег вы ни потратили, вы все
равно не сможете удовлетворить все желания. Многие из них так и
останутся желаниями. У каждого человека желаний больше, чем он в
состоянии удовлетворить. Вы думаете, мне, при всем моем богатстве,
удается исполнить любое свое желание? Ошибаетесь. Я не могу обратить
время вспять. И не могу вернуть себе прежнюю физическую силу. Мне уже
не одолеть дальних путешествий. Я ограничен в выборе еды, как и в
развлечениях и удовольствиях. Могу вам сказать, что человеческие
желания растут так же быстро, как растут сорняки в поле. Желаний у вас
великое множество, но удовлетворить вы можете далеко не все.
Внимательно изучите свои жизненные привычки. И наверняка вы поймете,
что ряд расходов можно без ущерба сократить или полностью исключить.
Вашим жизненным девизом должна стать абсолютная уверенность в том,
что каждая монета израсходована не зря. Поэтому составьте для себя
список потребностей, на удовлетворение которых вы готовы потратить
деньги. Отберите первоочередные и жизненно необходимые задачи, на
решение которых хватит девяти десятых вашего дохода. Остальные
вычеркните и считайте их частью великого множества невыполнимых
желаний, жалеть о которых не стоит.
Составьте бюджет для удовлетворения насущных потребностей. Но ни
в коем случае не покушайтесь на одну десятую своего дохода, которую вы
откладываете. Пусть вашим самым большим желанием станет пополнение
кошелька. Постоянно работайте над своим бюджетом, корректируя его в
зависимости от изменения доходов.
Добейтесь того, чтобы бюджет стал вашим главным помощником в
пополнении кошелька.
И тут один из учеников, в одеждах из красного с золотом, поднялся и
сказал:
— Я — свободный человек. И полагаю, что вправе наслаждаться всеми
радостями жизни. Поэтому протестую против того, чтобы становиться
рабом своего бюджета, который будет диктовать мне, сколько и на что я
должен потратить. Ведь от этого жизнь моя станет скучна и уныла, а сам я
превращусь в безмозглого осла, груженного тяжкой ношей.
На что Аркад ему ответил:
— Друг мой, кто, по-твоему, должен определять твой бюджет?
— Я сам, — ответил протестующий ученик.
— Тогда представим, что груженый осел сам определяет свой бюджет.
Разве в этом случае он нагрузит себя драгоценностями, коврами и
золотыми слитками? Нет, он скорее взвалит на себя сено и зерно, да еще
прихватит мешок с водой. Цель бюджета — помочь тебе пополнить свой
кошелек. И для этого определить жизненно необходимые потребности и
прочие желания. Бюджет поможет тебе понять, какие из твоих желаний
действительно разумны, а какие не стоит принимать во внимание. Словно
лучик света в темной пещере, бюджет высветит прорехи в твоем кошельке
и поможет залатать их. Да еще и даст возможность контролировать
расходы, направляя их на оправданные цели. Вот мы и подошли ко
второму правилу обогащения.
Планируй свой бюджет так, чтобы денег хватало на необходимые
нужды, удовольствия и достойные желания, но при этом расходы не
превышали девяти десятых дохода.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ПРАВИЛО ТРЕТЬЕ - Самый богатый человек в Вавилоне

text:
богатство человека не измеряется количеством монет в его кошельке.
Богатство определяется доходом, который оно приносит. А доход —
словно золотой поток, непрерывно вливающийся в ваш кошелек и
заставляющий его пухнуть. Именно к этому и стремится каждый
человек. — Доходы должны расти, независимо от того, работаете вы или
путешествуете.
Я приобрел огромный доход. Настолько огромный, что теперь меня
называют самым богатым человеком. Ссуды, которые я давал Аггару,
стали моим первым опытом прибыльных капиталовложений. Набравшись
мудрости, я начал ссужать еще большие суммы. Тем шире становился
золотой поток, который вливался в мой кошелек, и тем больше желаний я
мог удовлетворить с его помощью.
Как видите, мои скромные заработки породили целую армию золотых
рабов, каждый из которых работал на меня и приносил еще больше золота.
Мое богатство создано их общим трудом.
Золото размножается быстро, если только оно постоянно работает.
Приведу вам простой пример: фермер, при рождении первого сына, отнес
десять серебряных монет ростовщику и попросил хранить деньги с
начислением процентов в течение двадцати лет. Ростовщик согласился,
уточнив, что процент по вкладу составит одну четвертую стоимости монет
за каждые четыре года. Договорились, что проценты будут выплачены
вместе с возвратом основной суммы.
Когда сыну исполнился двадцать один год, фермер вновь пошел к
ростовщику поинтересоваться насчет своих монет. Ростовщик объяснил,
что с учетом начисленных процентов первоначальный вклад увеличился до
тридцати одной монеты. — Фермер остался очень доволен и, поскольку
сыну пока не нужны были деньги, оставил их у ростовщика. К тому
моменту, когда сыну стукнуло пятьдесят, фермер уже отошел в мир иной, а
ростовщик вернул сыну фермера сто шестьдесят семь серебряных монет.
Таким образом, за пятьдесят лет вклад фермера увеличился почти в
семнадцать раз.
Вот вам и третье правило обогащения:
каждая монета должна работать и приносить постоянный доход,
который неиссякаемым ручейком вливался бы в ваш кошелек.
Достарыңызбен бөлісу:


title: ПРАВИЛО ЧЕТВЕРТОЕ - Самый богатый человек в Вавилоне

text:
Береги свое богатство от потерь
— Неудача обожает блеск и сияние. Золото, что хранится в вашем
кошельке, нуждается в
надежной охране, иначе существует угроза потерять
его. Мудрость состоит в том, чтобы научиться беречь скромные
накопления, прежде чем боги наградят вас большим богатством, — такими
словами Аркад приветствовал своих учеников на четвертый день.
Каждый обладатель богатства рано или поздно подвергается
искушению вложить свой капитал в некие соблазнительные проекты.
Очень часто толкают его к этому друзья и родственники.
Основной принцип любого капиталовложения — обеспечение его
безопасности. Стоит ли поддаваться лестным посулам о
высоких
процентах, если интересы вкладчика могут пострадать? Конечно нет.
Заплатить за риск придется своим капиталом. Внимательно изучите
перспективу инвестиции, обратив внимание на гарантии возврата
первоначального вклада. Не позволяйте романтическим грезам о быстром
приумножение богатства обмануть вас.
Прежде чем дать деньги в
долг кому-либо, убедитесь в том, что
заемщик платежеспособен и его репутация не запятнана. Иначе ваше с
трудом заработанное богатство может оказаться щедрым подарком
нечистоплотному дельцу.
Прежде чем вкладывать деньги в то или иное предприятие, тщательно
изучите возможные риски, с
ним связанные.
Мое первое капиталовложение обернулось для меня настоящей
трагедией. Накопленные за год деньги я доверил каменщику Азмуру,
который отправлялся в дальнее путешествие в Тиру и согласился привезти
для меня редкие драгоценности финикийцев. Мы хотели продать
драгоценности и поделить прибыли. Финикийцы оказались жуликами и
продали Азмуру стекляшки. Так мое богатство пошло прахом. Сегодня,
обладая большим жизненным опытом, я могу сказать, что было
величайшей
ошибкой
доверить
вопрос
покупки
драгоценностей
каменщику. Вот почему я советую вам извлечь уроки из
моего неудачного
опыта: не будьте самоуверенны, доверяя свои накопления людям
некомпетентным. Куда лучше посоветоваться с теми, кто знает толк в
инвестициях. Такой совет вам с удовольствием дадут бесплатно, а
ценность его вполне сопоставима со стоимостью вашего богатства.
Вот мы и подошли к четвертому правилу богатства: как только кошелек
наполнился, его нужно охранять от возможных потерь.


title: ПРАВИЛО ПЯТОЕ - Самый богатый человек в Вавилоне

text:
строителя, а отложенное вами золото станет гарантией вашей
платежеспособности.
Отстроив собственный дом, вы будете расплачиваться с кредитором,
регулярно возвращая оговоренные суммы денег, точно так же, как, раньше
вы расплачивались с домовладельцем. Поскольку каждый платеж будет
снижать сумму вашего долга кредитору, через несколько лет вы сможете
расплатиться с ним.
И тогда в
душе вашей поселится радость — ведь вы станете
обладателем собственности, и платить за нее вам придется разве что
налоги.
Жены ваши будут чаще ходить на реку, чтобы стирать ваши одежды, а,
возвращаясь с реки, приносить с собой по мешку воды, чтобы поливать
цветущий сад.
Становясь владельцем собственного дома, человек открывает для себя
массу приятных ощущений. К тому же у
него заметно снижаются расходы
на проживание, и он может направить эти деньги на удовлетворение своих
желаний. Вот вам и пятое правило обогащения:
Стань собственником собственного дома.
Достарыңызбен бөлісу: