title: Графикалық файлдар форматтары - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Графикалық файлдар форматтары Веб-дизайнер, графиканы пайдалана отырып көптеген эффектілерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мұндағы құпия негізінен, бейненің қандай да бір текстура, элемент дизайны, сурет, мәтін блогы, логотип, диаграмма, пиктограмма, фотография және т.б. бола алуынан тұрады. Мұндағы жалғыз ғана талап, дизайнердің файлдардың форматтарының бірінде бейнені ең әлгілі браузерлермен көтеруі мүмкін болатын түрінде құру және сақтау қажеттігінен тұрады.
Растрлық форматтар WWW жүйесінде стандарттар ретінде негізінен екі формат – GIF және JPEG қабылданған. Тағы бір формат – PNG (Portable Network Graphics) – мүмкін болатын болашақта қосылатындығы туралы түсініктемелерді қарастыруға тұрарлық. Ол растрлық форматтар болып табылады. Мұнда бейнелер жеке нүктелермен – растрлармен суреттеледі. Экран үшін нүктелер пикселге эквивалентті.
Әрбір пикселмен сандық сипаттама байланысады, ол оның жалпы тақталық түсін (егер бейне ақ қара түсті болса) немесе түсті (түрлі түсті бейнелер үшін) суреттейді.
JPEG (JPG) Көп түсті және жартылай түсті бейнелер, алап қарастыратын болсақ фотографиялар негізінен JPEG форматында сақталады. Бұл атау негізінен жасап шығарушылар тобының аталуынан шыққан: Joint Photographic Experts Group – фотографиялар бойынша біріккен эксперттық топ.
JPEG – 16 миллион түсті көтере алады және олардың ашықтығын және фотографиялардағы жолақтарын сақтай алады. JPEG файлдарды мәліметтерді таңдамалы түрде бөліп тастау арқылы сығады, сондықтан JPEG сығу процесі жоғалымдар арқылы сығу деп аталады. JPEG әдіс суреттердегі ауытқуларды енгізе алады, әсіресе мәтінге ие немесе жұқа сызықтарға ие бейнелерді.
JPEG форматында сақтау кезінде сығу дәрежесінің анағұрлым жоғары мәніне қол жеткізуге, яғни СІҒ формарына қарағанда жоғары дәрежеде сығуға қол жеткізуге болады. Бірақ ол үшін елеулі мөлшерде ақы төлеу қажет болады. Күшті сығу картинаға жол берілмейтін ауытқуларды беруге дейін жетуі мүмкін. Файлдың әрбір сақталуы, тіпті сығу дәрежесі үлкен болмайтын болса да, картинаға өзіндік ауытқу үлесін қосуы мүмкін. Осы операцияны көп ретті қайталау бейненің елеулі шамада деградациялануына алып келуі мүмкін.
Фотографияларды барлық ақпараттарды сақтауға мүмкіндік беретін форматтарда өңджеңіз, атап айтатын болсақ– TIFF, BMP және т.б. Әруақта бейне түпнұсқасының көшірпмесін сақтауға әдеттеніңіз. Тек қана өңделуден шыққан бейненің бір жола жасалған нұсқасын ғана JPEG форматында сақтауды жүргізіңіз.
Сығу процесі жоғалулармен орын алатын болғандықтан, өте мұқият болу қажет. Атап айтатын болсақ бағдарлама Photoshop, мысалы, бейнені JPEG форматында сақтау кезінде бейненің сапа параметрлерінің мәндерін ұсынады. Әдетте ол нольден жүзге дейінгі аралықта түрленіп отырылады. Төменгі мәндері сығу кезінде JPEG формарында ақпараттар көп бөлігін алып тастайды, соның нәтижесінде кіші өлшемдерге ие файлдар алынады. Және ол керісінше де болуы мүмкін.
Мұндағы қулық негізінен парам етрлердің ең кіші мәндерінде көрінбейцтін немесе елеусіз ғана нашарлауға ие болған бейнені алу сапасының қамтамасыз етілуінде. Ең алдымен орташа мәндерден бастап және алынған нәтиижелерді мұқият бағалап отыру қажет. Егер кейбір нашарлауды байқап қалатын болсаңыз, параметр мәнін үлкейтуге әрекет етіңіз, ал егер олай болмаса – онда оны кішірейтуге тырысыңыз. Бейнені қарау кезінде келесі мезеттерге көңіл аударуыңыз қажет: бейнелер немесе бояу араларындағы анықтылық, бұрыштар арасындағы анықтылық, мысалы, мәтін айналасында немесе бейне бөлшектерінің контурлары, және оларды жалпы қабырғалық түстегі көріну айқындығы. Ол көпшілік жағдайда байқалатын болады, яғни «майланған» немесе сызық «қимылдап» тұрады.
GIF Түстердің аз санына ие, анық шекаралары бар немесе ұсақ бөлшектері бар, мысалы, мәтінге ие бейнелерді иллюстрациялау өзіміз жоғарыда айтып өткеніміздей GIF (Graphic Interchange Format) форматында сақталуы тиіс.
GIF – негізінен 256 түс пайдаланады және тұтас түрлі түсті облыстарды тиімді сығады, және мұнда бейненің бөлшектері жоғалусыз сақталады.. Формат GIF сонымен қатар анимацияланған суреттерді құру үшін де кеңінен пайдаланылады. Ол мөлдір облыстардан тұра алады.
Пейзаждың көп түстерге ие және түстерджің бір біріне өтуі өте баяу болатын суреттерде түс ойыны және қабырғалық көлеңкелі түстер болған кезде өзінің тартымдылығының көп бөлігін жоғалтады және сол форматта сақталу кезінде елеулі ауытқуларға ие болады. Және керісінше ол тетіктер, беттер навигациялық элементтері, диаграммалар, схемалар және іскерлік графиктер және т.б. үшін жақсы таңдау болуы да мүмкінг.
PNG Интернетте пайдалануға болатын растырлық форматтарға сонымен қатар PNG форматы да жатқызылады, бірақ ол кеңінен таралуға ие болған жоқ, және көптеген браузерлер үшін қажетті көтеретін шамада емес.


title: Растырлық форматтардың артықшылықтары

text:
Растырлық форматтардың артықшылықтары Қарапайымдылығы. Бейнелеудің әрбір пикселі жеке суреттеледі, және ол оның орналасуы және роліне, яғни суретте қандай роль ойнайтындығына байланысты болмайды.
Бейнеленуші ақпараттың енгізілуін (цифрлануын) автоматтандыру техникалық жеңіл жүреді. Бейнелерді енгізу үшін арналған сыртқы құрылғылардың көп түрі құрылған (сканерлер, сандық фотоаппараттар және бейне камералар, графикалықө планшеттер).
Реалистикалық тірі өнер туындыларының бірқатар эффектілерін алуға болады, мысалы, тұман немесе түтін, түстің өте жұқа етіп берілуіне қол жеткізу, болашақты перспективалы түс тереңдігін құру және тармақтылығы мен жайылғандығының тамаша дәрежесіне қол жеткізу.
Нүктелік бейнелерді сақтау үшін арналған файл форматтары стандартты болып табылады, сондықтан олар қандай графикалық редакторда нақты бейне сомдалғандығы маңызға ие болмайды.
Кемшіліктері Нүктелік графикалар файлының көлемі бейнелеудегі пикселдер санына және түстің тереңдігіне бір жола байланысты болып табылады. Мұнда фотографияда бейнеленген екендігі мүлде маңызға ие емес: ақ дастархан типті фондағы қара нүктелер немесе солтүстік шашырау, яғни мұнда әрбір нүкте өзінің түсіне ие болады. Егер екі парам етр де бірдей болатын болса, онда файл өлшемі іс – жүзінде бірдей болып келеді.
Бейненің өлшемі негізінен монитор өлшеміне және рұқсат ету шамасына байланысты болады.
Бейнені азғана бұрышқа бұруға әрекет еткен кезде, мысалы, анық бөлінген вертикальды сызықтармен, мұнда сызықтар негізінен анық байқалатын баспалдақ тәрізді көрінеді (ол, кез келген трансформацияларда: бұрылыста, еңкеюде және т.б. нүктелік графикада ауытқуларсыз әрекет ету тіптен мүмкін еместігін білдіреді).
Растрлық бейнелерді ұлғайтқан кезе ешқандай қосымша бөлшектерді көру мүмкін болмайды. Себебі бейне нүктелерден тұрады, олай б олса бейненің өлшемінің артуы, осы нүктелердің іріленетіндігін, және тік бұрыштарға түрленетіндігін, сол арқылы бейненің көрінісінің өзгерістерге ұшырайтындығын білдіреді.


title: Векторлық форматтар - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Векторлық форматтар Бұл графикалық форматтар негізінен бейнелер туралы мәліметтерді сақтау үшін, яғни векторлық түрде ұсынылған көріністердегі мәліметтерді сақтау үшін, атап айтсақ: сызықтар, овалдар, тік бұрыштар, доғалар және т.б. сақтау үшін арналған. Осы форматтың артықшылықтарының бастыларының бірі болып, бейненің өлшемінің кез келген жағдайда өлшемінің өзгеруінде файл өлшемінің өзгермейтіндігі.
Қазіргі уақытқа дейін векторлық бейнелер негізінен веб – беттерде өте сирек кездесіп келді. Бұл жағдай Macromedia фирмасының Flash форматының қарқынды таралуымен өзгеріп кетті. Ол интернетте пайдалану үшін арнайы жасалған және гипермәтінді сілтемелерді, графикалар және анимацияларды сақтау үшін қабілетті болып табылады. Бұл Flash графикаларды қарап көру үшін арнайы бағдарламалық модуль қажет. Ол бағдарлама кіші көлемде сол форматты жасаған Macromedia фирмасымен таралады.
Векторлық формсаттың артықшылықтары мен кемшіліктері Экономикалылығы. Дискіде көп орынның қажеті жоқ, яғни бейнені сақтау үшін көп орын жұмсалмайды: ол негізінен суреттің зі емес, ал тек қана негізгі мәліметтер сақталатындығымен түсіндіріледі, яғни сол мәліметтерді пайдалана отырып бағдарлама әрқашанда да бейнені қайтадан құрып бере алады. Файл өлшемі бейненің өлшеміне мүлде байланысты емес. Одан басқа, түстік сипаттамаларды суртеу де өз кезегінде файл өлшемін аса өсіре қоймайды.
Векторлық графикалар объектілері жай ғана трансформацияланады және ол бейнелеудің сапасына ешқандай да әсер тигізбейді.
Векторлық графика негізінен кез келген шығару құрылғысының рұқсат ету қабілеттерінің мүмкіндіктерін максималды пайдаланады: бейне әруақта сол құрылғының қабілеті қаншалықты жоғары болған сайын сапасы да жоғары болады.
Кемшіліктері Бағдарламалық тәуелділік: әрбір бағдарлама өзінің меншікті форматында мәліметьтерді сақтайды, сондықтан бір векторлық реадакторда құрылған бейне қағида бойынша екінші бір бағдарламаның форматына қателіктерсіз конвертеле алмайды.
Векторлық принциптің күрделілігі бейнелерді суреттеуде негізінен графикалық ақпараттарды енгізілуін автоматтандыруға мүмкіндік бермейді және растрлы графика үшін сканерге ұқсас құрылғыны конструкциялау қажет болады. Растрлық бейнелерді векторлық бейнелергне түрлендіре алатын бағдарламалар әлі жетілдірілмеген.
Векторлық графика тек қана живопистік құрылғылармен шектеледі және нақты шынайы бейнелерді сомдау үшін арналмаған.
Метафайлдар Метафайлдар растрлы және векторлық бейнелер туралы ақпараттарды және оларды көрнекілеу, яғни көзбен көрінетін түрге келтіру туралы командаларды сақтай алады. Интернетте мегафайлдарды пайдаланудың аздаған мысалдарының қатарында бірінші кезекте келесі PDF (Portable Document Format) атап көрсетуге болады, ол негізінен Adobe фирмасымен ұсынылған және белсенді әрекет етуде, сонымен қатар , Macromedia фирмасының Flash форматын да атап көрсетуге болады.


title: Қосымша ақпараттар - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Қосымшаақпараттар Кез келген форматта түстер санын азайту олардың ағаруына немесе көрнекілігінің сиреуіне және оның пастеризациялануына алып келуі мүмкін.
Ағып келіп қосылу – градиентте тұтас сызықты түстердің пайда болуы немесе көлеңкенің пайда болуы, олар бір бірінен өту кезеңіндегі әлсіз айырмашылықтарға ие болуы қажет.
Пастеризация бұл да ағып келіп қосылуға ұқсас, бірақ бейненің кез келген облысында түстер санының азаюында орын алауы мүмкін, ол жағдайда - бірдей түске ие дақтар пайда болады, ол түстердің баяу өзгеретін аумақтарында орын алады.
Мұндай құбылыстармен күресу үшін үлкен бейнелерді кіші бейнелерге бөлу қажет болады, бірақ негізінен басқарылатын бөліктерін бөлген дұрыс.
Графикалық редакторлар Графикалармен бағдарламаның жұмыс істеуі, басқа құралдар сияқты қазіргі кезде өте жиі кездесетін жағдай. Егер сіз қандай да бір бағдарламамен жұмыс істеу тәжірибесіне қазірдің өзінде ие болған болсаңыз – онда тіптен жақсы. Мұндай жағдайда таныс бағдарламаларды пайдалануға болады. Егер компьютерлерде суреттермен немесе бейнлермен ешқашан жұмыс істеу сәті тумаған болса, онда оны үйренуге тура келеді. бірақ кімде кім компьютер алдында бір екі рет отырған болса да, оның Windows құрамына кіретін сурет салу - Paint бағдарламасына тап келуі немесе оны міндетті түрде пайдалануы көп кездесетін жағдай деп айтуға болмайды, аталған бағдарлама сіздің компьютеріңізде келесі мекен жай бойынша орналасқан: Іске қосу>Бағдарламалар>Стандарттылар>Paint. Бұл бағдарламамен картинкалардың көптеген түрлерімен жұмыс істеудің өзі үшін жеткілікті мүмкіндіктер бар. Осы бағдарламалардың соңғы версиялары GIF және JPEG форматтарының файлдарымен жұмыс істей алады. Графикалық редакторлар негізінен қатаң көшірмелер түрінде (қағазда) және файлдар түрінде графикалық бейнелерді құру, редакторлау және алуға мүмкіндік береді. Ол файлдар немесе қатаң көшірмелерді одан ары басқа бағдарламаларға туралауға немесе одан ары редакторлау үшін сақтауға болады. Олар негізінен тек статикалық қана емес, сонымен бірге экранда қозғалып жүре алатын анимациялық, яғни іс қимылдық картиналарды құруға мүмкіндік береді. Графикалық редакторлар негізінен әртүрлі құралдарды пайдалана алады: әртүрлі пішіндерге ие щеткалар, ластиктер, аэрографтар, қандай да бір бейнелеу бөлшектері үшін арналған кіші жұқа сызықтар салатын лупалар және т.б. сонымен қатар суреттердің кез келген бөлігін бөліп алуға және олармен жұмыс істеуге мүмкіндік береді: өзгертуге, көшіруге, алмастыруға, графикалық бейнелер кітапханасынан дайын суртерді алуға және одан ары операцияларды жасау мүмкіндігі де бар. Екі өлшемді суреттерді құру, және сонымен қатар үшөлшемді бейнелерді құру үшін де қажетті графикалық редакторлар бар. Графикалық редакторлардың мысалдары болып Ресейде кеңінен таралғандарының ішінен Paint, Photoshop, CorelDraw, ACDSee және т.б. атауға болады.
Adobe Photoshop (http://www.adobe.com) – бұл қазіргі уақыттағы ең қуатты графикалық редактор болып табылады. Оның бірқатар мүмкіндіктері төменде келтірілген:
Бейнелермен жұмыс істейтін қуатты құралдар – қабатын пайдалану;
Мөлдір және кезектесіп келетін бейнелерді салуға мүмкіндік беретін экспорт функциясы Gif89.
Веб үшін графикаларды оптимизациялауда пайдалы болып саналатын веб – түстер палитрасы;
Фоторграфиялық операциялардың толық қатары және сүзгілер, олар негізінен түсірілімдер сапасын жақсартуға және оларды сыртқы қалауы бойынша өзгертуге мүмкіндік береді.
Типографиялық терудің қуатты функциялары және сүзгілеу мүмкіндіктері.
Adobe Illustrator (http://www.adobe.com) – векторлық графиканы құру үшін арналған тамаша құрал, ол типографиялықө терудің күрделі операцияларын орындауға мүмкіндік береді.
CorelDraw (http://www.corel.com) – векторлық гриафиканы құру үшін ең кеңінен таралған құралдардың бірі. Жеткілікті беделмен пайдаланылады, әсіресе бизнес және өнеркәсіпте аса беделге ие.
GIF Construction Set (http://www.mindworkshop.com) – РС платформасында анимациялық қимылдарға ие GIF – бейнеерді салу үшін белгілі шартты – тегін өнім.
ACDSee (http://www.acdsystems.com) – графикалық файлдарды көру үшін арналған әйгілі қарап көруші, ол әртүрлі графикалық форматтарға конвертирлеу мүмкіндігіне және редакторлау құралдарына ие болып табылады.
Macromedia Flash (http://www.macromedia.com) – анимациялар, сайттар, интерактивті қосымшаларды құру үшін арналған жеткілікті қуатты редактор.
бастаушылар үшін немесе алғашқы үйренушілер үшін Windows жүйесі негізінен графикалық редактор Paint – қа ие болып табылады, оның көмегімен компьютерлік графикамен және объектілермен жұмыс істеу нгізгі тәсілдеріңн үйренуге болады.


title: Веб – беттердегі графикалар - Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
Байланысты: Поурочный Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану
Веб – беттердегі графикалар Веб – беттер үшін арнап графикалық файлдар құру Веб – беттерге бейнелерді немесе суреттерді қою үшін не олардың дайынын алу қажет немесе оларды өзіміз жасап қоюымыз қажет. Кез келген сурет салу бағдарламасында қарапайым суреттерді салуға болады. Мысалы, оны Windows соңғы версияларындағы арнайы жасалған Paint бағдарламасының көмегімен құруға болады. Егер бағдарлама, яғни сурет салу бағдарламасы GIF немесе JPG форматтарын тарта алмайтын болса, онда алынған файлдарды арнайы бір графикалық форматты екінші бір басқа форматқа түрлендіру үшін арналған бағдарламаларды пайдалана отырып түрлендіру қажет болады. Сонымен қатар интернеттегі веб – беттердегі әртүрлі бағдарламалық пакеттерді, және кітапханаларға еркін қол жеткізетін немесе көркемдік бейнелер мол қорына ие веб – беттерден де алмасып немесе сұрап алуға болады. Ьраузер бейнесі бар веб – бетті шығарған кезде, сәйкес графикалық файл болса компьютер жадысында уақытша сақталады. Көпшілік жағдайларда файлды локальды дискіде сақтау үшін берілетін команда болады. Ең болмаған жағдайда компьютер жадысында қажетті бейнесіне ие экран бейнесін де сақтап қалуға болады. Одан ары қандай да бір редакторда бейненің қажетті бөлігін кесіп алып және өзіміздің папкамызда GIF немесе JPG форматында сақтай аламыз.
аталған жағдайлардың көпшілігінде ең әйгілі болып саналатын Photoshop пакетін пайдаланумен ғана шектелуге болады.
Сонымен қатар графикалық файлдарды алудың басқа да нұсқалары бар.
Тапсырма 2.2.1. Кез – келген веб – беттен бейнені көшіріп және сақтап қойыңыз (және бұл кезде авторлық құқық туралы мәселені де ұмытпау қажет).
Ол үшін тышқанның оң жақ клавиатурасын басып суроеттің үстіне және пайда болған контекстік мәтіннен «Суретті сақтау...» қатарын таңдап және бейнені сақтау үшін қажетті папаканың аталуын нұсқаңыз. Осы тәсілмен бастапқы сипаттамаларымен бірге суретті бастапқы форматта сақтай аласыз.
Тапсырма 2.2.2. Кез келген веб – беттен суретті көшіріп алып және оны графикалық редакторда түрлендіріңіз және форматтарда GIF және JPG сақтаңыз.
ол үшін сурет үстіне барып контекстік сәзірді шақырып (алдыңғы тапсырмадағы секілді) ішінен көшіру командасын таңдап алыңыз. Графикалық редакторды ашып және жаңа файл құрып ішіне көшірген суретті салыңыз. Көптеген редакторлар үшін қою операциясы мәзір арқылы Түзеті – Қою командасын таңдау арқылы жүзеге асырылады. Графикалық редакторда, сонымен қатар Word, PowerPoint және көптеген басқа бағдарламаларда компьютердің буферінен алған ақпараттарды Ctrl+V клавиатураларының комбинациясын басу арқылы жүзеге асыруға болады. Суретті өңдеңіз: өлшемін кішірейтіңіз. Қажет болған жағдайда сәйкес білгірлік және алғырлықпен суреттің сипаттамаларын өзгертіңіз: түстер санын, анықтылығын, контрастілігін және т.б. суреттің бір бөлігін өшіріңіз. Мәзірден Файл пунктін және одан ары Сақтау қажет командасын таңдап және сақталатын файл үшін атау беріңіз де GIF және JPG формсаттарында сақтаңыз. Екі файлда да суреттің көлемі мен сапасының қалай ерекшеленетіндігін аңғарыңыз.
Тапсырма 2.2.3. Веб – бет үшін құралдар панелінің көмегімен Суреттеу бағдарламасында Word немесе PowerPoint арқылы суреті бар бет құрыңыз. Ол үшін аталған бағдарламалардың кез келген бірін ашып, құралдарды шақрыңыз. Мысалы, Автофигуралар – Жұлдызшалар және таспалар – Вертикальды орама. Немесе "Добавить объект WordArt" дегенді таңдаңыз. Мәтінді енгізіп. Мәтіннің түсі және қаьырғалық түсін алмастырыңыз. Суретті бөліп алып және оны компьютер буферіне көшіріп қойыңыз, мысалы Ctrl+C клавиатураларының комбинациясын басу арқылы жүзеге асыруға болады. Графикалық редакторды ашып жаңа файл құрып және оған өзіңіз бөліп алған суретті компьютер буферінен алып қойыңыз. Мұнда да Ctrl+V клавиатураларының комбинациясы басылады. Алынған суретті өңдеп және оны GIF немесе JPG форматында сақтаңыз. .
Тапсырма 2.2.4. Графикалық редакторда тікелей веб – беттер үшін арналған комбинирленген суретті құрыңыз. Ол үшін графикалық редакторды ашып. Жұмыс істеу қажет болатын суретті ашыңыз. Оны редакторлаңыз: суреттің бір бөлігін алып тастап және жаңа суретті қосыңыз, фрагментті қайта салып толықтырып, ол үшін редактор құралдарын пайдаланыңыз. Суретті өзіңізге қажетті папкада аталған форматтарда сақтаңыз.
ескерту: Барлық жоғарыда аталған тапсырмаларды қарапайым Paint редакторында, және Photoshop бағдарламасында орындауға болады.


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлік (bmp, jpeg,gif) векторлық (AI, cdr) форматтарды қолдану

text:
САБАҚ ЖОСПАРЫ Сабақтың тақырыбы: Растрлік (BMP, JPEG,GIF) векторлық (AI, CDR) форматтарды қолдану. Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:
А) ақпараттық құзыреттілік
Ә) коммуникативтік құзыреттілік
Б) проблеманы шешу құзыреттілігі
Графикалық редакторлар форматтарын айыра білуге және жұмыс жасау барысында сақтай білуге үйрету.
Өз әрекетін бағалау мен талдауды, өзіне сыни көзбен қарауды дамыту
Өз іс-әрекетіне бақылауды тапсырылған тәртіппен орындауға дағдыландыру
Сабақтың типі:
Дәріс
Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:
Дамыта оқыту технологиялары: оқу мен жазу арқылы сыни тұрғысынан ойлауды дамыту, дамыта оқыту
Сабақтың әдісі:
Таным белсенділігі деңгейіне қарай топтастырылған әдістер: түсіндірмелі-иллюстративті.
Пәнаралық байланыс:
АКТ, Информатика
Оқыту құралдары:
Компьютер
Сабақтың барысы:
Оқытушының қызметі
Студенттің қызметі
Күтілетін нәтиже
І. Ұйымдастыру бөлімі
- Суденттермен амандасу;
- Сабаққа ұйымдастыру;
- Жоқ студеттерді белгілеу.
- Оқытушымен амандасу;
- Сабаққа дайындалу;
- Аудиторияны сабаққа дайындайды.
Студенттнр сабаққа дайындалады.
ІІ. Үй тапсырмасы тексеру
- Үй тапсырмасы ауызша сұралады;
-Үй тапсырмасына жауап береді;
Үй тапсырмасына дұрыс жауап беріледі.
ІІІ. Жаңа материалды меңгерту
Форматтарды білу бейненің саспасын бағалауға және сақтауға дұрыс формат таңдауға мүмкіндік береді. Кейбір кезінде танымал болған форматтар қазіргі уақыт талаптарын сай емес, кейбір форматтар ешқайда қолданыс таппаған, өйткені оған программалық қамтамасыз ету жасалмаған.
Растрлік графика форматтары Растрлік графика жұмыс нәтижелерін сақтауға ең тиімді формат tiff, PhotoShopта жұмыс жасау үшін — psd форматы қолданылады. Басқа форматтар веб-графикаға арналған немесе арнайы мақсатта қолданылады.
bmp -Windows Bitmap -Windowsтағы бейнені экранда көрсетуге арналған. Ол суреттерді жұмыс столында орналастыруға тиімді және программалық қамтамасыз етуді жасауда қолданылады (заставка, экрандық кнопкалардағы пиктограммалар). Bmpға конверттауда алғашқы файлдың сапасы сақталады, бірақ басқа мақсаттарда оптималды емес.
jpg (jpe, jpeg, jif -…-)- Joint Photographics Expert Group- Қазіргі уақыттағы экранды графиканың ең тараған форматы. Сығу алгоритмі жоғары (bmp форматындағы 1,5 мб файлJPEG форматында 10-150 кб орын алады). Бұл форматта цифрлық фотоаппараттың фотосуреттері сақталады.
Растрлік графиканың сапасы бұл форматта әртүрлі болуы мүмкін (сығу коэффициентіне байланысты). Jpgда негізгі мақсат- файлдың көлемін азайту, сапасы екінші орында.
Gif- CompuServe Graphics Interface Format- Аз түсті(256 түске дейін) графиканы сақтауға арналған және оны интернетке орналастыруға арналған формат. Мәліметтерді сығып сақтайды. Экранды графикаға арналған. Мөлдір фонда бейнелер жасау, жол арқылы жүктеуге мүмкіндік береді. Тағы бір ерекшелігі – бірнеше бейнені бір файлда сақтау, яғни ол анимацияланған роликты веб-бетке шығаруға мүмкіндік береді.


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық кескіндерді өңдеу

text:
Графикалық редакторда растрлық кескіндерді құру және өңдеу.
1 2 3
Paint редакторында түрлі дайын фигуралар арқылы суреттер салуға болады. Фигураларды Басты (Главная) мәзіріндегі Құралдар тақтасынан аламыз.
Paint редакторында түрлі дайын фигуралар арқылы суреттер салуға болады. Фигураларды Басты (Главная) мәзіріндегі Құралдар тақтасынан аламыз.
Фигураның стилін өзгерту үшін Фигуралар тобындағы КОНТУР батырмасымен стиль таңдаймыз. Түстер (Цвета) тобынан түсті таңдау арқылы фигураны бояй аламыз
Симметриялы суретті редакторында салуға арналған құралдар бар. Олар:
Симметриялы суретті редакторында салуға арналған құралдар бар. Олар:
Кірістіру
Қиып алу
Көшіру
Ерекшелеу
Қию
Өлшемін өзгерту
Бұру
Ең алдымен суреттің бір бөлігін салып аламыз
Енді суреттің көшірмесін алуымыз керек. Ол үшін Ерекшелеу (Выделить) батырмасын басып, ерекшелеп аламыз.Көшіру (Копировать) батырмасын басып,алмасу буферіне көшіреміз. Көшірілген суретті Қою (Вставить) батырмасы арқылы қоямыз
1
Суреттің бөліктерін Бұру арқылы 90 немесе 180 градусқа бұруға болады. Ол үшін Басты (Главная) тіркеме бетінен Кескін (Изображение) тобындағы Бұру (Повернуть) батырмасын шертіп, қанша градусқа жіне қай бағытқа оңға немесе солға бұру керектігін таңдаймыз.
1 2
Алдымен фигураны саламыз. Егер фигураны ерекшелеп, CTRL пернесін басып ,оны жібермей тартсақ,онда фигураның бөлек тұратын көшірмесін сызамыз . Егер Ашық түспен ерекшелеу арқылы фигураны белгілеп Shift пернесін баса отырып , кез келген бағытқа тартсақ , онда фигураны ізін қалдырып көшіреміз
1 2
Салынған суреттерді қағазға басып шығару үшін Файл Басып шығару командасын орындаймыз. Суретті қағазға басып шығармас бұрын қағаз бетінде қалай орналасқанын алдын ала көруге болады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-rastrli-keskinderdi-odeu.html#Симметриялы_суретті_редакторында_салуға_арналған_құралдар_бар._Олар


url: http://emirsaba.org/sabatitairibi-rastrli-keskinderdi-ru-jene-odeu.html#1.Скретч_бағдарламасын_ашамыз_2._Салған_суретты_сақтап,_«СКРЕТЧ»_программасына_жүктеңдер_3._Нысанның_қозғалысын_көрсететін_программа_құрыңдар.

title: Сабақтыңтақырыбы: «Растрлық кескіндерді құру және өңдеу»

text:
Мектеп: №53 мектеп-лицейі
|
Күні:
Сыныбы:
|
10.12.2019ж
5 «Ә» IIтоп
|
Мұғалімнің аты-жөні: Байділда Толқын Қажымұханқызы
|
Қатысқандар саны
|
|
Қатыспағандар саны
|
|
Сабақтыңтақырыбы:
|
«Растрлық кескіндерді құру және өңдеу»
практикалық жұмысы.
|
Оқу мақсаттары:
|
Р Растрлық кескіндерді құру және өңдеуді практика жүзінде меңгеру.
|
Жетістік критерийлері
|
Барлық оқушылар
|
1.Компьютерлік графика және оның түрлері туралы мәлімет алу.
2.Біліп үйренгендерін қолданып, практикалық түрде берілген тапсырмаларды орындайды.
|
Оқушылардың басым бөлігі
|
Түсінеді, талдайды, білімін қолданады: графикалық редакторды пайдалана отырып, сурет салып, өңдеуді үйренеді.
|
Кейбір оқушылар
|
Білімін жинақтайды, рефлексия жасайды: оқып үренгендерін практикада қолданады.
|
Өткен тақырып.
|
«Миға шабул» әдісімен үй тапсырмасын сұрау.
|
Қолданылатын әдіс-тәсілдер
|
СТО, «Ой қозғау», «Пазл», «Миға шабуыл» стратегиялары
|
Қолданылатын ресурстар
|
слайд, оқулық, видео сабақтар, суреттер
|
Пәнаралық байланыс
|
Бейнелеу өнері, ағылшын
|
Жұмыс түрлері
|
Тапсырмалар, қосымшалар
|
Мұғалімніңіс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
І кезең
|
Ұйымдастыру кезеңі
|
«Шаттық шеңбері»
Оқушылардың бір бірлеріне тілек айтуы.
Әртүрлі қызғалдақтар арқылы үш топқа бөлу;
І топ: «Растрлық»
ІІ топ: «Векторлық»
ІІІ топ: «Фракталдық»
|
Сынып оқушыларының зейінін сабаққа аудару. Психологиялық
ахуал қалыптастыру.
|
Сыныптың оқушылары шаттық шеңберіне тұрады, бір –біріне жақсы тілектерін айтады.
|
Үй тапсырмасын тексеру
Сабақтың тақырыбы:
|
Өткен тақырып «МИҒА ШАБУЛ» әдісі бойынша үй тапсырмасын сұрау
Сабақтың
тақырыбы мен мақсаты айтылады.
|
Интербелсенді тақтадан жауаптарын көрсетеді немесе өзі айтып тұрады.
|
Мұғалім берген тапсырмаларды орындау.
Оқушылар берілген әдіс-тәсілдер бойынша өз ойларын айтады.
|
Қызығушылығынояту, мәселе қою.
|
«Кім жылдам» әдісі арқылы сұрау.
Программалық жабдықтама дегеніміз не?Операциялық жүйе деген не?
Драйвер деген не?
Сурет, кескңндердің түрлері?
Сызба құралдарының көмегімен жасалынған сурет?
|
Оқушы жауаптары тыңдайды.
Қосымшасұрақтар қою арқылы толықтырады.
|
Көпір тапсырмаларында берілген сұрақтарға әр топ сыни тұрғыдан ойлау арқылы жауап береді.
|
ІІ кезең
|
Сабақтың ортасы
|
№1 тапсырма(ТЖ): СТО «Ассоцация»
Графика
Дескриптор: Графиканың ұғымын және түрлерін жазады;
|
«Адасқан әріптер»
|
Бұл кезеңде білім алушыларға әріп орындары ауысып келген сөздер беріледі. Әріптерді орындарына қою арқылы компьютер құрылғыларының аттары мен информатика пәніне қатысты термин сөздер шығару керек. Әр сөзге 1 ұпайдан беріледі.
|
Дескриптор: Жасырылған сөздерді табады.
|
ІІІ кезең
|
Сергіту сәті
|
Видео көру арқылы көз жаттығуын жасау немесе
бейнеролик корсету
|
Жаттығу жасау.
Бейнероликті корсету.
|
Интербелсенді тақтадағы бейнероликті тамашалап,ой түзейді.
|
Еске түсіру
|
Қауіпсіздік ережесі
|
Жұмыс түрлері
|
Тапсырмалар қосымшалар
|
Мұғалімнің
іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті (нәтижесі)
|
Растрлық
кескіндермен жұмыс жасау
|
Практикалық тапсырмаларды орындау
|
Компьютерлік графика туралы мәлімет . Практикалық жұмысты орындауға нұсқау көрсету.
|
Оқушылар берілген практикумды компьютерде орындайды. Оқулықпен жұмыс жасау.
Тақырып бойынша алған
білімдерін практикада қолдану. Берілген тапсырмаларды компьютерде орындайды. Теориялық білімін бекіту ақылы біліктілігі қалыптасады.
|
№2 тапсырма(ЖЖ) : Paint графикалық редакторын іске қосу
Б астау Бағдарламалар Стандартты Paint
Графикалық редакторды қолдана отырып, сурет салу.
|
IY кезең
|
1.Скретч бағдарламасын ашамыз?
2. Салған суретты сақтап, «СКРЕТЧ» программасына жүктеңдер
3. Нысанның қозғалысын көрсететін программа құрыңдар.
|
Бағалау, кері байланыс (бағалау парағы бойынша)
|
Оқушылар өздерін бағалайды. Мұғалімнің тексеруінен кейін, дұрыс нәтижелері салыстырылады.
|
Оқушылардың бағалау парғына бағаларын дұрыс қойғанын қадағалайды. Қорытынды бағаларын қояды.
|
Топ оқушылары өздерінің бағаларын бағалау парағына қояды.
|
Сабақты қорытындылау bilimland.kz тапсырма орындау
|
|
|
Үй тапсырмасы
III тарау бойынша тест тапсырмасын орындау.
|
Оқушыларға бағдар беру, түсіндіру.
|
Оқушылар үйтасырмасын күнделікке жазады
|


title: Сабақтың тақырыбы Растрлық суреттерді өңдеу Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары аааааааааа

text:
Растрлық кесікндерді жасай алады
Коррекция, Эффекты командаларды пайдаланып, суреттерді өңдейді
Заманауи фотосуретін ескі фотосуретке айналдыру үшін түзету жұмысын орындайды
Сабақтың_барысы'>Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы Ұйымдастыру бөлімі.
Үй тапсырмасын тексеру 7 мин
Амандасу. Оқушыларды түгендеу.
Психологиялық ахуал. «Менің қалпағым» әдісі
Сұрақ бізден жауап сізден 1 тапсырма
Мұғаліммен амандасады.
Өткен сабақты еске түсіріп, бүгінгі сабақта алатын білімге алдын ала анализ жасайды.
Жаңа сабақты түсіндіру Суреттерді өңдеуге арналған негізгі командалар редактор мәзірінің Коррекция (Фотосуреттерді түзету) және Эффекты (Әсерлер) бөлімдерінде орналасқан.
Коррекция бөлімінде суретті түзетуге қажетті түстерді өзгерту, суреттің түсін бозарту немесе бояуын қанық ету, жарықтығын және қанық тылығын реттеу және т.б.с.с. функциялар қолданылады.
Эффект (Әсер) бөлімінде алдын ала таңдалған әсерлерді қолдануға болады. Оларға айқындық, жарқыл, бұлыңғырлық пен стилизация, бұрмалау және т.б. әсер түрлері жатады. Соны мен қатар фотосуретке майлы бояумен, қаламмен боялғандай әсер беретін көркемдік әсерлерді қолдануға болады.
Фотосурет түсінің айқындылғын арттыру, жарықтылығын арттыру немесе кеміту редактор мәзіріндегі Коррекция (Түзету) → Кривые... (Қисық...) командалары арқылы орындалады (2-сурет). Бұл команданың көмегімен фотосуреттің түсін дәл баптауға болады. Мұндай дәлдікті осы бөлімде орналасқан Яркость и контрастность ...(Жарықтылық және контрастность ...) командасымен орындау қиын.
Paint.NET редакторының мәзіріндегі Эффекты (Әсерлер) бөлімінің ішкі мәзірінде орналасқан әсерлер арасынан өңделіп, жатқан суретке Художественный (Көркемдік) әсерін беру жолдарымен танысайық. Фотосуретке Сурет, майлы бояу, Қалам және Тушь сия қ ты көркемдік әсер лер беруге болады.
Мұғалімді тыңдайды;
Сабақ тақырыбы, мақсатымен танысады


title: Сабақтың тақырыбы Растрлық суреттерді өңдеу Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-rastrli-suretterdi-odeu-ou-bafdarlamasina-sejke.html#Жаңа_сабақты_түсіндіру._30_мин____Жаңа_тақырыппен_таныстыру,_сабақтың_мақсаттарын_түсіндіру;


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық суреттерді өңдеу. Практикум Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
Бекіту
Кері байланыс
|
1.Оқушылармен амандасу түгелдеу
2.Психологиялық ахуал орнату
оқушыларға гүл беру арқылы
бір-біріне жақсы тілектерін айтады.
3.Оқушыларды Топқа бөлу
1 топ Графика 2 топ Paint
4.Сабақтың тақырыбы мен
мақсаттарымен таныстыру.
Бағалау шкаласы
Ребус шешу
|
1 бал
|
Өткен білімді еске түсіру
|
2 бал
|
Топтық
Практикалық жұмыс
|
6
|
Жеке жұмыс
|
1бал
|
Барлығы
|
10б 10-9 Бал «5»
8-7 Бал «4»
6-4 Бал « 3»
|
Ребус шешу
Сұрақ бізден жауап сізден
1 тапсырма
1.Графика дегеніміз не?
2.Графика сөзі қайдан шыққан?
3.Компьютерлік графика нешеге бөлінеді?
4.Paint графикалық редакторын іске қосу үшін қандай командаларды орындаймыз?
5. Paint графикалық редакторы дегеніміз не?
Біз Paint редакторын растрық кескіндермен, нүктелермен жұмыс жасайтынын білеміз.Енді бүгінгі таңда сабақта растрлық суреттерді өңдеуді үйренеміз. Растрлық суреттерді өңдеу бізге қиындық туғызбайды. Paint редакторындағы құралдар мен оңай әрі әдемі сурет салып бояуға болады.Енді растрлық суреттерді салып өңдеу үшін сол терезенің құралдарымен қызметтерімен танысайық. Paint редакторында түрлі дайын фигуралар ақылы суреттер салуға болды.Фигураларды Басты (Главная) мәзіріндегі Құралдар тақтасынан аламыз. Paint програмасында қарапайым фигуралар (үшбұрыш, төртбұрыш, дөңгелек) және
ерекше фигуралар бар
Құралдар тақтасындағы дайын фигуралар
Суреттің бөліктерін Бұру арқылы 90 немесе 180 градусқа бұруға болады
2 тапсырма Топтық Практикалық жұмыс
Оқулықтың 46-47 беттіндегі
А деңгейі тапсырмасы 1топ Графика
Paint программасында құралдарды пайдаланып, үлгідегі суреттерді сал. Қандай құралдарды пайдаландың? Топта талдаңдар
А) Ә)
В деңгейі 2 тапсырмасы 2топ Paint
Дайын фигураларды пайдаланып, үлгідегідей суреттер сал. Суреттерді Түстер палитрасын пайдаланып боя
Сергіту сәті
«BEEP» әдісі
Қағазды « BEEP» пішінінде бүктеп, бірінші оқушы бір бөлігіне сабаққа қатысты сұрақтар жазып шығады , екінші оқушы екінші бөлігіне қысқаша жауап жазады.
3 тапсырма Жеке жұмыс
Сөйлемдерді толықтыр
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Оқушыларға өзін өзі бағалауды ұйымдастырады
Кері байланыс
Смартфон әдісі
|
Сабақ тақырыбы, мақсатымен танысып, өткен сабақты еске түсіріп, бүгінгі сабақта алатын білімге алдын ала анализ жасайды.
Ребусты шешеді
Сұрақтарға жауап береді
Мұғалімді тыңдайды
Тапсырманы орындайды
Тапсырманы орындайды
Тапсырманы орындайды
Оқушылар өзін-өзі бағалайды
Қағаздан жасалған ұялы телефондарға оқушылар сабақтың қалай өткенін смс арқылы жазады
|
Бағалау шкаласы
ҚБ1БАЛ
ҚБ2БАЛ
Дескриптор
Paint графикалық редакторында
құралдарды және әр-түрлі фигураларды пайдаланып сурет сала алады
ҚБ3 бал
ҚБ3 бал
Дескриптор
Оқушылар бір-біріне сабаққа қатысы сұрақтар қойып жауап береді
Дескриптор
Оқушылар сөйлемдерді толықтырып жазады.Бос орындағы сөздерді тауып жаза біледі.
ҚБ1
|
Кітап қалам дәптер
Компьютер
Слайд тақта
Қима қағаздар
|


title: Оқушы аты- жөні - Сабақтың тақырыбы: Растрлық суреттерді өңдеу. Практикум Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты

text:
Оқушы аты- жөні
|
Ребус шешу
|
Өткен білімді еске түсіру
|
Топтық практикалық жұмыс
|
Жеке жұмыс
|
Қорытынды
|
1
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
4
|
|
|
|
|
|
|
5
|
|
|
|
|
|
|
6
|
|
|
|
|
|
|
7
|
|
|
|
|
|
|
8
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз.
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Суретті салып болған соң __________сақтау керек. Paint батырмасын шерту_____________ командасын
таңдаймыз. Ашылған терезеден ____________________ ұяшығында қай орынға сақтау керектігі________________.
Файлдың атауы _______________________құжатқа атау беріп Сақтау батырмасын басамыз
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-rastrli-suretterdi-odeu-praktikum-ou-bafdarlama.html#ҚБ3_бал__ҚБ3_бал__Дескриптор_Оқушылар_бір-біріне_сабаққа_қатысы_сұрақтар_қойып_жауап_береді__Дескриптор


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-rastrli-suretterdi-odeu-praktikum-ou-bafdarlama.html#Құралдар_тақтасындағы_дайын_фигуралар_____Суреттің_бөліктерін_Бұру__арқылы_90_немесе_180_градусқа_бұруға_болады


title: Сабақтың тақырыбы Растрлық суреттерді құру және редакциялау Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары растрлық

text:
Сабақтың
ортасы
|
Жаңа білім
Растрлық суреттерді құру және редакциялау.
Компьютерлік графика – суреттерді және 3D моделдерді арнайы компьютерлік программамен жасау, өңдеу, сонымен қатар қоршаған ортаның түрлі фотосуреттерін, бейнелерін өңдеу кезінде программалық жасақтаманы пайдалану.
Растрлық кескін тікбұрышты пішінді түрлі-түсті нүктелер (пиксельдер) жиынтығынан тұрады, мұнда бос ұяшықтар көбіне фонға сәйкес келетін түспен боялады.
1-сурет
Компьютерлік графика түрлері: 2D (OX, OY осьтері бойынша екіөлшемді өлшеу) және 3D (OX, OY, OZ осьтері бойынша үшөлшемді өлшеу):
2-сурет. Растрлық графика
1/4
Пиксель әртүрлі түстерден тұрады. Онда түстер қалай қалыптасады?
Компьютерлік графикада түсті қалыптастырудың бірнеше модельдері бар, олардың көмегімен кескінді мониторда немесе басқа электрондық құрылғыда көрсетуге болады.
RGB (Red, Green, Blue) түсінің қалыптасу моделіне көңіл бөл, аралық түстер үш негізгі түстердің үйлесімі арқылы қалыптасады: қызыл, жасыл және көк.
6-сурет
Түстер 0-ден 255 дейінгі реңк пен қанықтылық мәндерінде және 0-ден 240 дейінгі жарықтылық мәндеріне ие болады.
Растрлық кескіндерді жасауға арналған көптеген графикалық редакторлар бар. Олар пайдаланушының кәсіби деңгейіне байланысты құралдар жиынтығымен ерекшеленеді. Ең танымал графикалық редакторлардың мысалдары төменде келтірілген.
7-сурет. Microsoft Paint
1/5
Microsoft Paint графикалық редакторының интерфейсіне назар аудар.
12-сурет
1 – тақырыптық жол;
2 – мәзір жолы;
3 – құралдар тақтасы;
4 – палитра;
5 – жұмыс аймағы (кенеп);
6 – қалып-күй жолы.
Растрлық кескін кенепте жасалады. Кескінді жасау үшін құралдар тақтасы қолданылады: «Сурет», «Құралдар», «Фигуралар». Фигураны салмас бұрын, оның қалыңдығын, контурын, суреттің түсі мен толтыру (заливка) түсін көрсету керек. Бояу мен толтырудың түсін таңдау үшін «Түс» палитрасы қажет.
Растрлық кескінді жасау кезінде бұрын салынған фигураны көшіру және оның өлшемдерін өзгерту қажет. Нысанды көшіру кезінде алдымен оны таңдау керек, содан кейін келесі әдістердің бірін қолдану керек:
«Басты» мәзірінен«Көшіру»және«Қою»белгішесін таңдау;
мәнмәтіндік мәзірді (тінтуірдің оң жағын басу арқылы) шақырып: «Көшіру», «Қою» таңдау;
жылдам пернелер «CTRL+C» – көшіру, «CTRL+V» – қою (орналастыру).
«Көшіру» операциясының орнына «Қиып алу» операциясын қолданған кезде, нысан басқа жерге орын ауыстырады, бірақ кенепте оның көшірмесі болмайды.
Фигураның өлшемін өзгерту үшін, оны тінтуірдің көмегімен белгілеп, тінтуірді пайда болған бұрыштардың бірінде жоғары немесе төмен қарай қозғау керек.
Нысанның көшірмесін басқа орынға қойған кезде ақ фон қабаттасады, сондықтан көшіру кезінде «Мөлдір фонды» (Прозрачный фон) таңдаған дұрыс.
13-сурет
Нысанға бояу құйған уақытта оның шекарасы жабық болуы керек.
Қалып-күй жолы қатарына назар аудар:
14-сурет
курсордың ағымдағы орны (X, Y);
салынатын суреттің немесе айрықшаланған нысанның өлшемі;
кенептің өлшемі.
№1 тапсырма(ТЖ): СТО «Т кестесі» Артықшылығы Кемшілігі
Дескриптор: Графиканың артықшылығы мен кемшілігін жазады;
|
Жаңа тақырыпты меңгере отырып дәптерлеріне жазып алады
Оқушы дәптерге орындайды
Ұсынылған палитраны зерттеп және пайда болған аралық түстің көлеңке, контраст және жарықтың мәнін анықтайды.
Онлайн мектеп платформасында оқушылар орындайды
|
оқулық
|
Сабақтың соңы
|
Үй тапсырмасы 35 бет тапсырма 1
Сабақ соңындағы оқушылардың рефлексиясы:
Поезд тәсілімен стикер жабыстыру арқылы
1-вагонға; Бүгін не үйрендің?
2-вагонға; Бүгінгі сабақта не ұнадыма?
3- вагонға; Бүгінгі көңіл-күйің қандай болды?
4-вагонға; Басқаларға көмегің тидіма?
|
Оқулықтан үй тапсырмасын орындап электронды түрде жібереді
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Растрлық суреттерді құру және редакциялау Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық суреттерді құру және редакциялау. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары 5кл-Растрлық суреттерді құру және редакциялау

text:
Сабақтың ортасы
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Графикалық редактор-компьютерде графикалық кескіндерді, суреттер мен фотосуреттерді өңдеуге арналған программа.
Векторлық графикада суретті түзу және қисық сызықтардың көмегімен координаталар арқылы салады.
Растрлық графикада кескін торкөздерге пиксельдер арқылы салынады.
Қазіргі таңда растрлық және векторлық суреттерді салып өңдеуге арналған графикалық редактор көп. Растрлық және векторлық графикалық редакторлардың жұмысын түсіну үшін Paint.NET растрлық және Photo Brush векторлық графикалық редакторымен танысайық.
Көрсетілім. Paint.NET графикалық редакторының терезесі. Paint.NET графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері.
Көрсетілім. Photo Brush векторлық графикалық редакторының терезесі. . Photo Brush векторлық графикалық редакторының жұмыс істеу ерекшеліктері.
Растрлық суреттерді құру және редакциялау.
Растрлық суреттерді құру және өңдеуді үйрену үшін Paint.NET графикалық редакторында жұмыс істеу жолдарымен танысайық.
Көрсетілім.
Топтық жұмыс. «Талдау» әдісі.1-тапсырма.
Екі программаның терезелерін ашып, құрылысын салыстырыңдар. Олардың терезе құрылысында, құралдарының орналасуында қандай айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтаңдар. Қай программаның интерфейсі ұнады? Несімен ұнады? Дәлелді мысалдар келтіріндер.
Дескриптор:
-Paint.NET және Photo Brush терезелерінің құрылысын салыстырады;
-құралдарының орналасуында айырмашылық пен ұқсастықтың барын анықтайды;
-таңдаған программаның интерфейсінің жақсы жақтарына мысалдар келтіреді.
ҚБ: стикер / 6 балл/
Жеке жұмыс. 2-тапсырма.
Оқулық §2.2, 38-бет, «Практикада қолдану» тапсырмасы.
Дескриптор:
- Paint.NET графикалық редакторды іске қосады;
-геометриялық фигураларды салу құралдарын қолданады.
ҚБ: стикер /4балл/
|
Мұғалімді тыңдайды
1-тапсырманы орындайды
2-тапсырманы орындайды
|
Стикер
6 балл
Стикер
4 балл
|
Интербелсенді тақта/
Компьютер
https://bilimland.kz/r u/courses/informatik a-ru/7-klass/lesson/program my-po-sozdaniyu-i-obrabotke-rastrovoj-grafiki
|


title: Сабақтың тақырыбы: Растрлық суреттерді құру және редакциялау. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары


title: Сабақтың тақырыбы: Расул Ғамзатов «Ана тілі» Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты Қазақ әдебиеті 06.05

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
№13 орта мектебі КММ
|
Пәні:
|
Қазақ әдебиеті
|
Бөлім:
|
Тәуелсіздік – қасиет тұнған ұлы ұғым
|
Тәжірибеден өтушінің аты-жөні:
|
Сағиғалиева Г.С
|
Күні:
|
06.05.2022
|
Сынып: 6 «ә»
|
Қатысушылар саны: 26
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Расул Ғамзатов «Ана тілі»
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
6.1.1.1 әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау;
6.1.4.1 көркем шығармалардан орта көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту;
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар үшін көркем шығармалардан орта көлемді үзінділерді мәнерлеп оқиды:
Көпшілік оқушылар үшін әдеби шығарманың жанрын анықтайды;
Кейбір оқушылар үшін әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтайды.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Тәжірибеден өтушінің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
(2 мин)
|
Оқушылармен амандасу. Сынып қатысымын тексеру және тәртіп пен тазалықты қадағалау.
Оқушыларды сабақ мақсатымен таныстыру.
|
Мұғаліммен амандасады. Сабаққа дайындалады.
|
|
Оқулық, жұмыс дәптері
|
Қызығушылықты ояту
(7 мин)
|
Оқушыларды Расул Ғамзатов өмірімен таныстыру.
|
Оқушылар ақын өмірімен танысады.
|
Қ/Б: Өте жақсы! Жарайсың!
|
Оқулық
|
Жаңа білім
(7 мин)
|
1-тапсырма.
«Ана тілі» өлеңін мәнерлеп оқып, мазмұнымен танысыңдар. Сұрақтарға дәлелдер келтіре отырып жауап беріңдер.
«Миға шабуыл»
Үзіндіні оқы, оқиға орны қалай суреттелген?
Оқиға орнын суреттеу өлеңде маңызды ма?
Ерекше әсер еткен жолдардың астын сыз, себебін түсіндір.
|
Дескриптор:
Өлеңді мәнерлеп оқиды;
Мазмұнын ашады.
Дәлел келтіріп, сұраққа жауап береді.
|
|
Оқулық
|
Сабақтың ортасы
(10 мин)
|
2-тапсырма
Шығармаға сатылай кешенді талдау жүргізу.
Авторы:
Атауы:
Тақырыбы:
Идеясы:
Шумақ:
Тармақ:
Ұйқас:
Буын:
Бунақ:
Көркемдегіш құралдар:
|
Дескриптор:
Шығармаға сатылай кешенді талдау жүргізеді.
Кері байланыс:
«Аяқталмаған сөйлем»
Мен ............ бүгін білдім.
Маған ........ қызықты болды.
Маған ........ қиын болды.
Мен ............ үйрендім.
|
|
Оқулық, жұмыс дәптері
|
Кері байланыс
(3 мин)
|
3 Қ әдісі
Қызық болды
Қиын болды
Қажет болды
|
Оқушылар сабақтың қызық, қиын, қажет болған тұстарын айтады.
|
1-10 балдық жүйе бойынша бағалау
|
|


|
Сабақтың тақырыбы: Разрядтан бір рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі.Ұлы композиторлар мен музыканттар
|
Дата | 02.04.2022 | өлшемі | 1,63 Mb. | | #29633 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Презентация2 Сабақтың тақырыбы: Сабақтың тақырыбы:
Разрядтан бір рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі.Ұлы композиторлар мен музыканттар.
Сабақ мақсаты:
Екі таңбалы,үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға жазбаша көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақты ортасы - Сабақтың тақырыбы Разрядтан бір рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі

text:
Каллиграфиялық минут
4 44 4 44
9 99 9 99
49 94 49 94
1-тапсырма
Өрнектерді баған түрінде жаз және есепте
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті баған түрінде есептейді
- екінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- үшінші өрнекті баған түрінде есептейді
- төртінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- бесінші өрнекті баған түрінде есептейді
- алтыншы өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- жетінші өрнекті баған түрінде есептейді
- сегізінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
2-тапсырма
Теңдеулерді шеш
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
-бірінші теңдеуді шешеді
-екінші теңдеуді шешеді
(барлығы 1балл)
Сергіту сәті
Логикалық сұрақтар
3 – тапсырма
Амалдардың орындалу ретін анықта.Баған түрінде жаз және есепте.
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнектегі амалдардың орындалу ретін анықтап,мәнін дұрыс есептейді
- екінші өрнектегі амалдардың орындалу ретін анықтап,мәнін дұрыс есептейді (1 балл)
- үшінші өрнектегі амалдардың орындалу ретін анықтап,мәнін дұрыс есептейді
- төртінші өрнектегі амалдардың орындалу ретін анықтап,мәнін дұрыс есептейді (1 балл)
4 – тапсырма
Есепті шығар.
Дескриптор:
- есептің қысқаша шартын дұрыс құрады
-амал таңбасын дұрыс таңдап,мәнін дұрыс есептейді
-жауабын толық жазады
(барлығы 2балл)
Оқушының ықтимал жауабы:
Саралау тапсырмасы:
|
Өрнектерді баған түрінде жазады, есептейді
Теңдеулерді шешеді
Амалдардың орындалу ретін анықтап,баған түрінде жазады және есептейді.
Есепті шығарады
|
«От шашу» әдісі
|


title:
ҚБ:
4 балл

«Бағдаршам» әдісі

ҚБ

text:
https://www.youtube.com/watch?v=SthgoZOfdO4&list=PLUSAmUJtqgQ2BWogKaMY31SMWgIfhgsKm&index=3
Оқулық
№ 5, 78 бет
Оқулық
№ 7(а),
78 бет
Сабақтың соңы
Кері байланыс
«Жеміс моншағы» әдісі
Түсіндім- құлпынай немесе алмұрт
Кей нәрселерді түсіндім- апельсин немесе ананас
Түсінбедім-жүзім немесе банан
Үйге тапсырма: №9,78 бет
Оқушы мұғалім қойған сұраққа жауап береді
КЕЛІСІЛДІ БЕКІТІЛДІ
бастауыш сынып мұғалімі директордың оқу ісі
______ К.К Ибраева жөніндегі орынбасары
“____” ________ 2022ж ______ А.М Тусупова
“____” ________ 2022ж
Бөлім
Атақты тұлғалар
Педагогтің аты - жөні
Таутаева Я.С
Күні
01.03.2022
Сынып: 3 «Ә»
Қатысушылар саны: 23
Қатыспағандар саны:
Пәні
Математика
Сабақтың тақырыбы
Разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
3.1.2.1 мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 84:3 екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін біледі.
Оқушылардың басым бөлігі: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолданады
Кейбір оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін талдайды
Бағалау критерийі
- разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмін қолданады.
- есепті жазбаша бөлу алгоритмдерін қолданып шығарады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі /уақыты
Педагогтің
әрекеті
Оқушының
әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Өткенді еске түсіру
«Сиқырлы дөңгелек» әдісі
– Тіктөртбұрыштың ауданын қалай табамыз?
– 3 санының квадратын ата
– 9*8
– Тіктөртбұрыштың периметрін қалай табамыз?
- 2 санының кубы
- 5*6
Психологиялық ахуал қалыптастыру
Мен қандай адаммын? Әр қатысушы өзінің жағымды, жағымсыз қасиеттерін айтады. Сол бойынша қорытынды жүргізіледі.
Қызығушылығын ояту
Ұжымдық жұмыс Өрнектің мәнін тауып, Дина Нұрпейісованың Құрманғазы Сағырбайұлына қанша жасында шәкірт болғанын анықта
Оқушының ықтимал жауабы:
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.
Сұрақтарға жауап береді
Өрнектердің мәнін табады.
«Мадақтау» әдісі
«Бас бармақ» әдісі
ҚБ: 1 балл
https://wordwall.net/ru/resource/28860531/
Оқулық
№1,79 бет
Дина Нұрпейісованың Құрманғазы Сағырбайұлының суреті
Сабақты ортасы
Каллиграфиялық минут 5 55 5 55
8 08 8 08
1-тапсырма Баған түрінде орында
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті баған түрінде есептейді
- екінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- үшінші өрнекті баған түрінде есептейді
- төртінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- бесінші өрнекті баған түрінде есептейді
- алтыншы өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
2-тапсырма Есепті теңдеудің көмегімен шығар
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- есептің қысқаша шартын дұрыс құрады
-теңдеу құрып, оны шешеді
-жауабын толық жазады
(барлығы 1балл)
Сергіту сәті
Логикалық сұрақтар
3 – тапсырма Кесте бойынша өрнек құрастыр және жаз. Олардың мәнін тап.
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
- екінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді (1 балл)
- үшінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
- төртінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді (1 балл)
4 – тапсырма Есепте. Тексеруді орында
Дескриптор:
- бірінші өрнекті дұрыс есептейді
- екінші өрнекті дұрыс есептейді
- үшінші өрнекті дұрыс есептейді
- төртінші өрнекті дұрыс есептейді
- бесінші өрнекті дұрыс есептейді
- алтыншы өрнекті дұрыс есептейді


title: Саралау тапсырмасы - Сабақтың тақырыбы Разрядтан бір рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі

text:
бастауыш сынып мұғалімі директордың оқу ісі
______ К.К Ибраева жөніндегі орынбасары
“____” ________ 2022ж ______ А.М Тусупова
“____” ________ 2022ж
Бөлім
Атақты тұлғалар
Педагогтің аты - жөні
Таутаева Я.С
Күні
02.03.2022
Сынып: 3 «Ә»
Қатысушылар саны: 23
Қатыспағандар саны:
Пәні
Математика
Сабақтың тақырыбы
Разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
3.1.2.1 мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 84:3 екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін біледі.
Оқушылардың басым бөлігі: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолданады
Кейбір оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін талдайды
Бағалау критерийі
- разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмін қолданады.
- есепті жазбаша бөлу алгоритмдерін қолданып шығарады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі /уақыты
Педагогтің
әрекеті
Оқушының
әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Өткенді еске түсіру
«Жемістер» әдісі
– Тіктөртбұрыштың ауданын қалай табамыз?
– 3 санының квадратын ата
– 8*7
– Тіктөртбұрыштың периметрін қалай табамыз?
- 2 санының кубы
- 5*6
Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Айна» әдісі Оқушылар жұптасып, бір-біріне қарама-қарсы тұрады (немесе партада отырып та болады). Олардың біреуі қолдарымен, аяқтарымен, денесімен, бет-әлпетімен әртүрлі қимылдар жасайды, ал екінші оқушы оларды айна секілді қайталайды: оңды сол қылады, солды оң жасайды. Бір минуттан кейін оқушылар рөлдерімен алмасады.
Қызығушылығын ояту
Ұжымдық жұмыс Дұрыс есептесең, Қазақстанның белгілі композиторларының аттарын білетін боласың. Олар қандай шығармаларымен танымал болғандығын анықта
Оқушының ықтимал жауабы:
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.
Сұрақтарға жауап береді
Өрнектердің мәнін табады.
«Мадақтау» әдісі
«Бас бармақ» әдісі
ҚБ: 1 балл
https://wordwall.net/ru/resource/28860531/
Оқулық
№1,81 бет
Сабақты ортасы
Каллиграфиялық минут 3 33 333 3333
2 22 222 2222
1-тапсырма Есепте. Тексеруді орында
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті баған түрінде есептейді
- екінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- үшінші өрнекті баған түрінде есептейді
- төртінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- бесінші өрнекті баған түрінде есептейді
- алтыншы өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
2-тапсырма Теңдеулерді шеш.
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші теңдеуді шешеді
-екінші теңдеуді шешеді
(барлығы 1балл)
Сергіту сәті
Логикалық сұрақтар
3 – тапсырма Өрнектер құрастыр және жаз. Олардың мәнін тап.
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
- екінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
- үшінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
- төртінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
- бесінші өрнекті құрастырып, мәнін дұрыс есептейді
(барлығы 2 балл)
4 – тапсырма Есептерді шығар
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- есептің қысқаша шартын дұрыс құрады
-өрнек құрастырып шешеді
-жауабын толық жазады
(барлығы 3 балл)


title:
ҚБ:
3 балл

«Бағдаршам» әдісі

ҚБ

text:
бастауыш сынып мұғалімі директордың оқу ісі
______ К.К Ибраева жөніндегі орынбасары
“____” ________ 2022ж ______ А.М Тусупова
“____” ________ 2022ж
Бөлім
Атақты тұлғалар
Педагогтің аты - жөні
Таутаева Я.С
Күні
03.03.2022
Сынып: 3 «Ә»
Қатысушылар саны: 23
Қатыспағандар саны:
Пәні
Математика
Сабақтың тақырыбы
Разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
3.1.2.1 мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 84:3 екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін біледі.
Оқушылардың басым бөлігі: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолданады
Кейбір оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін талдайды
Бағалау критерийі
- разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмін қолданады.
- есепті жазбаша бөлу алгоритмдерін қолданып шығарады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі /уақыты
Педагогтің
әрекеті
Оқушының
әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Өткенді еске түсіру
«Жемістер» әдісі
– Тіктөртбұрыштың ауданын қалай табамыз?
– 3 санының квадратын ата
– 8*7
– Тіктөртбұрыштың периметрін қалай табамыз?
- 2 санының кубы
- 5*6
Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Бұл кім?» әдісі Жүргізуші ( мұғалім немесе әдейі дайындалған оқушы) сыныптағы бір оқушыны ауызша сипаттайды: оның бет әлпетін, сыртқы пішінін, киімін, сөйлеу мәнерін, әдеттерін т.б.келтіреді. Әрине, ол оқушының есімін атауға болмайды
Қызығушылығын ояту
Ұжымдық жұмыс Жауаптары бірдей өрнектерді тап. Сонда сен әлемге танымал картиналардың авторларын білетін боласың
Оқушының ықтимал жауабы:
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.
Сұрақтарға жауап береді
Өрнектердің мәнін табады.
«Мадақтау» әдісі
«Бас бармақ» әдісі
ҚБ: 1 балл
https://wordwall.net/ru/resource/28860531/
Оқулық
№1,83 бет
Сабақты ортасы
Каллиграфиялық минут 654 321
859 476
1-тапсырма Өрнектерді баған түрінде жаз және есепте. Тексеруді орында
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті баған түрінде есептейді
- екінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- үшінші өрнекті баған түрінде есептейді
- төртінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- бесінші өрнекті баған түрінде есептейді
- алтыншы өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- жетінші өрнекті баған түрінде есептейді
- сегізінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
2-тапсырма Есепті шығар
Дескриптор:
- есептің қысқаша шартын дұрыс құрады
-өрнек құрастырып шешеді
-жауабын толық жазады
(барлығы 1 балл)
Сергіту сәті
Жұмбақтар
3 – тапсырма Өрнектерді амалдар бойынша баған түрінде жаз және есепте
Дескриптор:
- бірінші өрнекті дұрыс есептейді
- екінші өрнекті дұрыс есептейді
- үшінші өрнекті дұрыс есептейді
- төртінші өрнекті дұрыс есептейді
(барлығы 2 балл)
4 – тапсырма Өрнектер құрастырып оны есепте.
Дескриптор:
- бірінші өрнекті дұрыс есептейді
- екінші өрнекті дұрыс есептейді
- үшінші өрнекті дұрыс есептейді
- төртінші өрнекті дұрыс есептейді
(барлығы 2 балл)


text:
бастауыш сынып мұғалімі директордың оқу ісі
______ К.К Ибраева жөніндегі орынбасары
“____” ________ 2022ж ______ А.М Тусупова
“____” ________ 2022ж
Бөлім
Атақты тұлғалар
Педагогтің аты - жөні
Таутаева Я.С
Күні
04.03.2022
Сынып: 3 «Ә»
Қатысушылар саны: 23
Қатыспағандар саны:
Пәні
Математика
Сабақтың тақырыбы
Разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
3.1.2.1 мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 84:3 екі таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін біледі.
Оқушылардың басым бөлігі: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолданады
Кейбір оқушылар: мынадай жағдайларда: 28∙3, 269∙2, 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін талдайды
Бағалау критерийі
- разрядтан екі рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмін қолданады.
- есепті жазбаша бөлу алгоритмдерін қолданып шығарады
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі /уақыты
Педагогтің
әрекеті
Оқушының
әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Өткенді еске түсіру
«Сиқырлы дөңгелек» әдісі
– Тіктөртбұрыштың ауданын қалай табамыз?
– 3 санының квадратын ата
– 8*7
– Тіктөртбұрыштың периметрін қалай табамыз?
- 2 санының кубы
- 5*6
Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Кім, нені жақсы көреді?» жаттығуы. Барлығы орындықтарға отырады. Кім, нені жақсы көреді солар орындарынан тұрады. Мысалы: Кім балмұздақты жақсы көреді, сол орнынан тұрсын…Кім өзін батырмын деп есептейді?… Кім сары түсті жақсы көреді?… Кім көп тамақ жегенді жақсы көреді?… Кім айнаға қарағанды жақсы
Қызығушылығын ояту
Ұжымдық жұмыс Қазақстанның көрнекті суретшілері салған картиналар алыс шетелдерде де танымал. Ғаламтордан олардың қандай картиналар салғанын тауып оқы.
Оқушының ықтимал жауабы:
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.
Сұрақтарға жауап береді
Өрнектердің мәнін табады.
«Мадақтау» әдісі
«Бас бармақ» әдісі
ҚБ: 1 балл
https://wordwall.net/ru/resource/28860531/
Оқулық
№1,86 бет
Сабақты ортасы
Каллиграфиялық минут 3 33 333 3333
2 22 222 2222
1-тапсырма Өрнектерді баған түрінде жаз және есепте
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті баған түрінде есептейді
- екінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- үшінші өрнекті баған түрінде есептейді
- төртінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- бесінші өрнекті баған түрінде есептейді
- алтыншы өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
- жетінші өрнекті баған түрінде есептейді
- сегізінші өрнекті баған түрінде есептейді (1балл)
2-тапсырма Өрнектерді баған түрінде жазып, амалдар бойынша есепте.
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- бірінші өрнекті дұрыс есептейді
- екінші өрнекті дұрыс есептейді
- үшінші өрнекті дұрыс есептейді
- төртінші өрнекті дұрыс есептейді
(барлығы 2 балл)
Сергіту сәті
Логикалық сұрақтар
3 – тапсырма Есептерді шығар
Оқушының ықтимал жауабы:
Дескриптор:
- есептің қысқаша шартын дұрыс құрады
-өрнек құрастырып шешеді
-жауабын толық жазады
(барлығы 3 балл)


title: Сабақтың тақырыбы Разрядтан бір рет аттап өту арқылы жазбаша көбейту және бөлу алгоритмі

text:
Сабақтың басы
|
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Өткенді еске түсіру
«Сиқырлы дөңгелек» әдісі
– Тіктөртбұрыштың ауданын қалай табамыз?
– 3 санының квадратын ата
– 9*8
– Тіктөртбұрыштың периметрін қалай табамыз?
- 2 санының кубы
- 5*6
Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Кім, нені жақсы көреді?» жаттығуы. Барлығы орындықтарға отырады. Кім, нені жақсы көреді солар орындарынан тұрады. Мысалы: Кім балмұздақты жақсы көреді, сол орнынан тұрсын…Кім өзін батырмын деп есептейді?… Кім сары түсті жақсы көреді?… Кім көп тамақ жегенді жақсы көреді?… Кім айнаға қарағанды жақсы
Қызығушылығын ояту
Ұжымдық жұмыс
Көрнекті композиторлар П.И.Чайковский мен Н.А. Римский-Корсаковтың есімдері бүкіл әлемге танымал.
Өрнектердің мәнін тап.Жауаптары жұп сандар – П.И.Чайковскийдің,ал тақ сандар - Н.А. Римский-Корсаковтың шығармалары.
Оқушының ықтимал жауабы:
|
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.
Сұрақтарға жауап береді
Өрнектердің мәнін табады. Жауаптары жұп сандар – П.И.Чайковскийдің,ал тақ сандар - Н.А. Римский-Корсаковтың шығармалары екенін анықтайды.
|
«Мадақтау» әдісі
«Бас бармақ» әдісі
ҚБ:
1 балл
|
https://wordwall.net/ru/resource/28860531/
Оқулық
№1,77 бет
П.И.Чайковский Н.А. Римский-Корсаковтың суреті
|


Сабақ жоспары №1 Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде
Сабақтың жоспары: 1.1 Дене тәрбиесі жүйесінің мақсаты мен міндеттері
1.2 Қазақстан Республикасының дене тәрбиесі жүйесінің негіздері
1.3 Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі бағыттары
1.4 Дене тәрбиесінің амалдары
1.5 Дене тәрбиесі жаттығуларының техникасы
2. Сабақтың мақсаты:Дене тәрбиесі жүйесінің басты мақсаты күш-қуаты мықты, жан-тәні сау, елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жұмысқа құштар, жан-жақты дене тәрбиесі дайындығынан өткен адамдарды тәрбиелеу
Қысқаша мәлімет:
Дене тәрбиесі жүйесінің мақсаты мен міндеттері Дене тәрбиесі жүйесі дегеніміз–әлеуметтік-экономикалық заң-құқықтық, ғылыми-әдістемелік нормативтік-бағдарламалық негіздердің жиынтығы және республика дене тәрбиесі мен спорт мәселелерін үйлестіріп, әрі басшылық етіп отыратын ұйымдар мен мекемелер. Дене тәрбиесі жүйесінің басты мақсаты–күш-қуаты мықты, жан-тәні сау, елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жұмысқа құштар, жан-жақты дене тәрбиесі дайындығынан өткен адамдарды тәрбиелеу. Бұл мақсат төмендегідей жалпы міндеттерге негізделген:1. Білім беру міндеттері – қимылдың ептілігі мен дағдысын меңгерту және дене тәрбиесі көлемінде арнайы білім беру. 2. Сауықтыру міндеттері-дене тәрбиесі жаттығуларының көмегімен денсаулықты нығайтады. 3. Тәрбиелік міндеттері–адамгершілік, дене қасиеттерін қалыптастыруға, өнегелі, көркемдік танымдарды үйренуге негізделген.
Қазақстан Республикасының дене тәрбиесі жүйесінің негіздері Дене тәрбиесі жүйесінің мазмұны қоғамның әлеуметтік-экономикалық, заң-құқықтық, ғылыми-әдістемелік, бағдарлама-нормативтік және ұйымдастыру негіздерінен көрінеді.
Әлеуметтік-экономикалық негіз. Дене тәрбиесі жүйесі қоғамымыздың басқа әлеуметтік-экономикалық жүйелерімен, саясатпен, ғылыммен, мәдениетпен тығыз байланысты. Бұл байланыстардың объективті негізі - дене тәрбиесі жүйесінің қоғамдық өндіріске керектігінде. Жүйе қоғамдық өнім шығармаса да сол ортаға өндірістік қатынастардың иесі – адам арқылы әсер етеді. Ол адамның әлеуметтік жағдайын қалыптастырып, қоғамдық қатынастарды жетілдіреді.


title: Заң-құқықтық негіз - Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде

text:
Заң-құқықтық негіз. Дене тәрбиесі жүйесі өз жұмысын бағыттайтын құқықтық күші бар, көптеген нормативтік актілерге сүйенеді. Ол Ата заңымыз Қазақстан Республикасының Конституциясының 23-бабында нақтылы көрсетілген.
Еліміз егемендігін алған кезеңнен бері дене тәрбиесі мен спортты дамыту туралы көптеген заңдар, қарарлар қабылданды. Олар:
1. Қазақстан Республикасының 1999 жылы шілде айының 6-жұлдызында қабылданған № 389–1 «Білім туралы» заңы.
2. Қазақстан Үкіметінің 1999 жылы желтоқсан айының 2-жұлдызында қабылданған «Дене шынықтыру және спорт» туралы заңы.
3. «Дене тәрбиесі мен спортты дамытудың 2005-2011 жж. арналған Мемлекеттік бағдарламасы».
4. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №148 бұйрығымен 11.03.2003 ж. бекітілген «Дене тәрбиесінің мемлекеттік бағдарламасы».
Дене тәрбиесі жүйесі ғылыми-әдістемелік негізде құрылады. Оның барлық теориялық және іс-тәжірибиелік жұмыстары ғылыми түрде негізделген.
Дене тәрбиесі жүйесінің құрылу және даму заңдылықтарын қоғамдық, педогогикалық-психологиялық, әдістемелік-биологиялық ілімдер (дене мәдениеті тарихы, әлеуметтік спорт, гигиена, физиология, спорттық медицина т.б.), спорттық-педагогикалық пәндер (жеңіл атлетика, шаңғы спорты, гимнастика т.б.) зерттейді. Осылардың ішінде негізгі орынды дене тәрбиесі және спорттың теориясы мен әдістемесі пәні алады.
Дене тәрбиесі жүйесінің бағдарлама-нормативтік негізіне жататындар:
1. Дене тәрбиесінің мемлекеттік бағдарламасы.
2. Президенттік сынама.
3. Мемлекеттік спорттық классификация.
Дене тәрбиесінің мемелекеттік бағдарламасы барлық оқу-тәрбие орындарында: бала бақшаларда, жалпы білім беру мектептерінде, жоғарғы оқу орындарында, Республика Қарулы Күштерінде, т.б. оқу орындарында болады. Бұл бағдарламада дене тәрбиесінің амалдары, жүргізілуі тиіс керек спорт түрлері, оның негізгі жаттығулары, сынақ түрлері, қалай жұмыс істеу жолдары көрсетілген.
Дене тәрбиесі мен спорт қозғалысында Президенттік сынаманың маңызы өте зор. «Қазақстан Республикасындағы халықтың дене тәрбиесі даярлығының Президенттік сынамалары туралы» Ереже Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 24 маусымдағы № 774 қаулысымен қабылданды.
Президенттік сынама-бақылау нормалары арқылы халықтың оқуға, еңбекке, әскери қызметке дене дайындығының жалпы деңгейін анықтайтын, әр түрлі сынақ-жаттығулар жиынтығы.
Президенттік сынамаларда халықтың дене даярлығын–күштілікті, шыдамдылықты, ептілікті, жылдамдықты көрсететін жеті сынақ түрі қамтылған.
12-ден 23-ке дейінгі жас шамасындағы жастар үшін сынамалар дене даярлығының екі деңгейінен, яки Президенттік және ұлттық деңгейінен тұрады.
1. Президенттік деңгейі жан-жақты дене қуаты даярлығы бар дені сау адамдар үшін арналған.
2. Ұлттық даярлық деңгейі оқу немесе жұмыс орны бойынша спорттық секцияларда, топтарда, командаларда, дене тәрбиесі және спортпен жүйелі түрде айналысатын адамдар үшін арналған.
23 жастан асқан адамдар үшін олардың денсаулық деңгейін анықтайтын Президенттік сынама сынақтары ретінде, адам организмі қызметін бағалаудың неғұрлым сенімді тәсілі ретінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған 1,5 мильге (2400 м) жүгіру сынағы енгізілген.
Президенттік сынамалар сынақтарының түрлері бойынша жарыстар жалпы білім беретін мектептердің 5,9,11-сыныптарында, кәсіби-техникалық лицейлердің, колледждер мен жоғарғы оқу орындарының соңғы курсына барар жылы өткізіледі.
Еңбекші жастар үшін сынақтар жас ерекшеліктеріне байланысты өткізіледі.
Президенттік сынамалар нормативтерін тапсыруға дәрігердің рұқсаты бар, спортпен арнайы немесе өз бетінше айналысып жүрген адамдар жіберіледі.
Президенттік сынамалар сынақтарының түрлері бойынша жарыстарды қалалық, аудандық, облыстық білім басқармасының дене тәрбиесі бөлімі, туризм және спорт басқармалары бекіткен ережелерге сәйкес әр оқу орнының, кәсіпорынның дене тәрбиесі мұғалімдерінен, жаттықтырушыларынан, спорт нұсқаушыларынан құрылған төрешілер алқасы өткізеді.
Президенттік сынамаларды республикада, облыстарда, аудандарда, қалаларда орындау жөніндегі жұмысқа басшылық және бақылау жасау Қазақстан Республикасының Туризм және спорт басқармалары, Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің дене тәрбиесі орталықтары арқылы жүзеге асырылады.
Президенттік сынамалар бойынша жарысты ұйымдастыру жауапкершілігі жалпы білім беретін мектептерде, кәсіби-техникалық мектептерде, колледждерде, жоғарғы оқу орындары мен кәсіпорындарда - әкімшілікке жүктелген.
Президенттік сынамалар бойынша негізгі практикалық жұмыстарды орындау оқу орындарында дене тәрбиесі мұғалімдеріне, медициналық қызметкерлерге, ал кәсіпорындар мен ұйымдарда спорт мамандарына, спорт жөніндегі нұсқаушыларға, жаттықтырушылар мен медициналық қызметкерлерге жүктелген.
Президенттік сынамаларға кіргізілген сынақтардың түрлері: 60, 100,1000, 2000, 3000 метрге, 1,5 мильге (2400 м ) жүгіру, тұрған орнынан ұзындыққа секіру, биік белтемірге (турникке) тартылу, шалқалап жатқан қалыптан кеудені көтеру, мылтық ату, шаңғымен жүгіру, қол добын лақтыру.
Тағы да маңызды нормативтік негіз–спорт классификациясы. Республикалық спорт классификациясы дегеніміз – спорттың әр түрінен жасөспірімдер разрядынан бастап халықаралық дәрежедегі спорт шебері атағын беру тәртібі, нормалары, ережелері. Ол спортта жоғары жетістіктерге жетуге, жаттықтырушы жұмысын жетілдіруге, балалар және жасөспірімдер спорт мектептерінің, олимпиадалық спорт мектептерінің, арнаулы орта және жоғарғы оқу орындарының, спорт қоғамдарының жұмысын жақсартуға ықпал етіп, Қазақстан спортының дамуына негіз қалайды. Спорттық классификация КСРО-да 1935 ж. қабылданды. Одан кейінгі жылдары спорттың даму деңгейіне байланысты өзгертіліп отырылды. Қазақстан Республикасының егеменді ел болып, тәуелсіздік алуына байланысты, қазір елімізде классификация мазмұны мен құрылымы көп өзгерді, әлі де жетілдіріліп келеді.
Дене тәрбиесі жүйесі Республикамызда мемлекеттік, қоғамдық және жеке дербес негізде ұйымдастырылады.


title: Мемлекеттік ұйымдастыру - Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде

text:
Мемлекеттік ұйымдастыру түрі Қазақстан Республикасының мемлекеті деңгейінде қаржыландыруымен, жауапты министрліктердің қатысуымен орындалады. Республикамызда дене тәрбиесі және спорт жұмыстарын басқарып, бағыт беріп отыратын арнаулы мемлекеттік екі министрлік бар. Біріншісі Қазақстан үкіметінің Туризм және спорт министрлігі. Бұл министрлікке республикалық спорт мекемелері, ұлттық ғылыми іс-тәжірибелік орталығы, облыстық дене тәрбиесі және спорт басқармалары, спорт мектептері, спорт интернаттары бағынады. Бұл министрлік негізінен жоғары жетістіктер спорты мәселелерімен айналысады. Аудандық, облыстық, республикалық, халықаралық жарыстар өткізу, спортшыларды сол жарыстарға дайындап, қаржыландыру–осы министрлік, мекеме басқармаларының міндеті. Мемлекетіміздегі Ұлттық Олимпиада Комитетімен бірігіп еліміздің құрама командасын төрт жылда бір болатын Азия ойындары мен Олимпиада ойындарына дайындау, қатысу да осы министрлік басқармаларының, мекемелерінің жұмысы.
Екінші дене тәрбиесі мен спорт жұмыстарына жауап беретін министрлік–Білім және ғылым министрлігі. Бұл министрліктің қарауындағы облыстық, қалалық, аудандық білім басқармалары, балалар, оқушылар, студенттер арасында мектептерде, колледждерде, институттар мен университеттерде жүргізілетін дене тәрбиесі сабақтары мен барлық спорттық жұмыстарға жауап береді. Дене тәрбиесі сабақтары мектепке дейінгі балалар мекемелерінде, мектептерде, орта және жоғарғы оқу орындарында және басқа да мемлекеттік, қоғамдық мекемелерде ұйымдастырылады. Сабақ мемлекеттік бағдарлама, ресми кесте бойынша жүргізіледі. Ол үшін арнайы уақыт белгіленіп, қаржыландыру мәселесі шешіліп, материалдық база жасалады. Дене тәрбиесі сабақтары мен спорт түрлерінен жаттығуларды, жарыстарды, басқа да көпшілік спорт жұмыстарын арнайы мамандандырылған мұғалімдер, оқытушылар, сондай-ақ кәсіби жаттықтырушылар, нұсқаушылар жүргізеді.
Қоғамдық ұйымдастыру барлық жастағы адамдарды дене тәрбиесі мен неғұрлым көбірек қамтуға бағытталған. Елімізде көптеген ерікті спорт қоғамдары жұмыс істейді. Ол ерікті спорт қоғамдарында қоғам мүшелері өздерінің қосатын жарналары мөлшерін белгілеп, басқаратын адамдарын жиналыс негізінде сайлайды. Қоғамдық ұйымдастыру түрінің ең бастапқы ұйымы – спорт клубы. Бұл ерікті спорт қоғамдары Кеңес дәуірінен келе жатқан ерікті спорттық қозғалыс түрі. Ол кезеңде республикамызда ауыл-село ерікті спорт қоғамы «Қайрат», студент жастар қоғамы «Буревестник», т.б. әрбір шаруашылық салаларының ерікті спорт қоғамдары болған. Қазіргі кезде де осындай қоғамдық спорт қоғамдары жандана бастады. Мысалы, Ішкі істер министрлігі қызметкерлері үшін құрылған «Динамо» ерікті спорт қоғамы жұмыс істейді, жалпы білім беретін мектептерде, арнайы орта оқу орындарында оқушылардың ерікті спорт қоғамы «Жастар», ауылдық жерлерде спорт жұмыстарын ұйымдастыратын «Жігер» құрыла бастады.
Кейінгі жылдары жеке, дербес жаттығу түрінің маңызы артты. Жер-жерлерде жеке меншікті өзін-өзі қаржыландырған клубтар, тренажер залдары, боулинг, аэробика, шейпинг т.б. денсаулық нығайту, спорт жаттығулары арқылы халықтың көңілін көтеру, сауықтыру кешендері жұмыс істей бастады. Денсаулықты сақтауға бағытталған көптеген қозғалыстар, клубтар пайда болды. Бұл-жеке, дербес жаттықтыру түрінің ерекшелігі, мекемелердің өзін-өздері қаржыландыруларында, жеке меншік түрі екенінде. Жеке адамдардың бір ғимаратты, спорт зал, бассейнді жеке меншігіне сатып алып, сол жерде өз мүмкіншілігі бойынша қаржыландырып, спорт түрлерінен жаттықтыру жұмыстарын ұйымдастыруы. Жеке меншік түрі өзін-өзі қаржыландыратын болғандықтан ол жаттығулар міндетті түрде ақылы болады. Жеке жаттығу ұйымдары әрбір адамға ұнайтын спорттың түрімен әр түрлі, белгіленген уақытта айналысуына мүмкіндік береді. Мемлекеттік, қоғамдық және дербес спорттық ұйымдар бірін-бірі толықтырып отырады.


Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі бағыттары Дене тәрбиесі жүйесінің үш бағыты бар:
1. Жалпы дене дайындығы.
2. Кәсіптік-қолданбалы дайындық.
3. Спорттық дайындық.
Жалпы дене дайындығы бағыты денсаулықты нығайтуға, дене қуатын барынша арттыруға, қимыл ептілігіне дағдылануға, осылардың негізінде арнаулы спорттық дайындыққа ауысуға бағытталған. Жалпы дене дайындығына әр түрлі дене тәрбиесі амалдары, жаттығулары, табиғаттың табиғи күші және санитарлық-гигиеналық факторлары жатады.
Кәсіптік-қолданбалы дене тәрбиесі дайындығы дегеніміз-еңбек пен әскери іс-әрекеттерге тікелей бағытталған дене тәрбиесінің арнайы мамандану үрдісі. Кәсіптік дене тәрбиесі дайындығы тәсілдерін қолдану еңбекте қимыл ептілігі мен дағдысының қалыптасуын тездетеді, еңбек өнімділігін арттырады, адам ағзасының сыртқы қоршаған қолайсыз факторларға қарсылығын күшейтеді.
Адамның өзі қалаған спорт түрінен биік жетістіктерге жету жолындағы жаттығуларын, ізденістері мен талпыныстарын спорт дайындығы дейміз.
Дене тәрбиесі жүйесінің қағидалары Қағида-бір негізгі мәселенің түпкі, бастапқы қалпы, қандай да бір теория ілімінің, жүйелердің даму заңдылығы. Дене тәрбиесі жүйесінің қағидаларына мыналар жатады:
1. Адамның жан-жақты үйлесімді даму қағидасы.
2. Дене тәрбиесі қағидасының еңбек ету және Отан қорғау тәжірибесімен үйлесімі.
3. Дене тәрбиесінің денсаулықты нығайту қағидасы.
Адамның жан-жақты үйлесімді даму қағидасы дене тәрбиесі жүйесінде екі бағытқа бөлінген: а) дене тәрбиесінің басқа еңбек, ақыл-ой, өнегелік, эстетикалық тәрбиелермен тығыз байланыса отырып, жастарды өнегелікке, тәртіптілікке баулу, зейінділікке, еңбек сүйгіштікті қалыптастыру, адамның көркемдік-әсемдік танымына көп әсерін тигізу; ә) дене тәрбиесінің әр түрлілігі. Жалпы және арнайы дене дайындығы, дене қасиеттерін дамыту, қимылдың ептілігі мен дағдысын меңгеру сияқты дене тәрбиесі үрдісінің әр түрлілігі спортшыларды, жаттығушыларды қызықтырады. Адамның жан-жақты дамуы үшін қимыл шеберлігін меңгерумен бірге барлық дене қасиеттерін дамытуға ұмтылдырады.


title: Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі бағыттары


Дене тәрбиесі қағидасының еңбек ету және Отан қорғау тәжірибесімен үйлесуі дене тәрбиесінің жеткіншек ұрпақты еңбекке және Отан қорғауға баулитын қолданбалы ерекшелігін көрсетеді. Қазіргі таңдағы азаматтық және әскери мамандық адамның дене қуатының жетілуін талап етеді. Дене тәрбиесі жаттығуларымен айналысу адамның денсаулығын нығайтып, кең көлемде қимыл ептілігі мен дағысын меңгеруге көмектеседі, жұмыс істеуге ынтасын арттырады. Дене тәрбиесі және спортпен айналысқан адамдар игеру кезеңінде, спортпен айналыспаған адамдармен салыстырғанда 1,5-2 есе аз уақыт жұмсайды.
Дене дайындығына, әсіресе, әскерде үлкен мән беріледі. Сарбаздың жауынгерлік қабілеттілігі – оның жылдам жүгіретініне, төтенше жағдайға бейімділігіне, әскери мамандықты тез меңгеруіне т.б. байланысты. Сондықтан жалпы білім беретін мектептерде, кәсіптік-техникалық училищелерде, арнаулы білім беру орындарында жеткіншектерді әскер қатарына шақыруға дейін дайындаған жөн. Әскери мамандықты жақсы игеру үшін жас кезден бастап ептілікке, жылдамдыққа, шыдамдылыққа т.б. тәрбиелеу керек.
Дене тәрбиесінің денсаулықты нығайту қағидасы. Барлық дене тәрбиесі жаттығулары, сабақтары адам денсаулығын нығайтуы тиіс. Бұл сабақтардың нәтижелілігі олардың көлемі мен жаттығудың орындау қарқынына байланысты. Оқытушы өсіп келе жатқан жасөспірім ағзасының биологиялық заңдылықтарын, адамның жас ерекшеліктері мен барлық мүмкіндіктерін білуі керек, педогогикалық тәсілдерді және дәрігерлік бақылауды жақсы меңгеруі қажет. Сонда ғана ол денсаулықты нығайту жолында жемісті жұмыс істей алады.
Дене тәрбиесінің амалдары Адамдарды дене тәрбиесі арқылы тәрбиелеу, спорт түрлерімен жаттықтыру, денсаулықтарын нығайту кездерінде төмендегідей дене тәрбиесі амалдары қолданылады:
1. Дене тәрбиесі жаттығулары.
2. Табиғаттың табиғи күші.
3. Гигиеналық тазалық факторлары.
Дене тәрбиесі жаттығулары негізгі амал болып табылады, өйткені ол білім беру, тәрбиелеу, сауықтыру секілді дене тәрбиесінің міндеттерін орындайды.Табиғаттың сауықтыру күші мен гигиеналық факторлар дене тәрбиесінің қосымша тәсілдері–бұлар дене жаттығуларымен бірге қолданылады.


title: Дене тәрбиесі қағидасының еңбек ету және Отан қорғау тәжірибесімен үйлесу


title: Дене тәрбиесі жаттығулары - Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде

text:
Дене тәрбиесі жаттығулары Арнайы дене тәрбиесі міндеттерін орындауға арналған, көп рет қайталанған адамның қимылын, әрекетін дене тәрбиесі жаттығулары дейміз. Қимылдың бәрі емес, тек дене тәрбиесі міндеттерін шешуге бағытталып, педагогикалық заңдылықтарға бағынған қимыл-қозғалыстар ғана дене тәрбиесі жаттығулары деп аталады. Дене тәрбиесі міндеттері–жаттығуды орындауды үйрену, жетілдіру, күшті, жылдамдықты дамыту т.с.с. Кейбір ұқсастықтары болса да дене тәрбиесі жаттығуларын еңбек, тұрмыс-қозғалыстарынан бөліп қарау керек. Еңбек ету кезіндегі қимыл-қозғалыстар материалдың бағалы заттар шығаруға бағытталған, өнеркәсіп заңдылықтарына бағынады. Кейбір қимыл-қозғалыстар (мысалы, отырып-тұру) дене тәрбиесі жаттығулары емес, оның бір ғана негізгі элементі. Дене тәрбиесі жаттығулары–көп рет қайталанатын күрделі құбылыс. Қазір пайдаланып жүрген дене тәрбиесі жаттығулары өте көп. Олардың мазмұны да әр түрлі. Дене тәрбиесі жаттығуы негізіне қимыл-қозғалыстармен бірге, адам ағзасында жаттығу жасалып жатқан кезде жүретін өзгерістер, жаттығудың адамға қандай әсер еткенін көрсететін үрдістер де кіреді.
Бұл әр түрлі күрделі үрдісті біз мынадай тұрғыда қарастырамыз: психологиялық (сезім, ойлау, әрекетінің өзгерістері); физиологиялық (ағзаның белсенді жұмыс істеу деңгейі, өсуі, қан айналымы, тыныс алу жүйесінің жақсаруы); биохимиялық (қимылды энергиямен қамтамасыз ету, шөгінділер шығару); педагогикалық (білім беру, тәрбиелеу міндеттерінің орындалуы т.б.).
Дене тәрбиесі жаттығуларының түрі олардың сыртқы және ішкі құрылысын көрсетеді (құрылымы, ұйымдастырылуы). Дене тәрбиесі жаттығуларының ішкі құрылысын қарасақ, жаттығу кезінде ағзаның әр түрлі жұмыс істеу үрдістері бір-бірімен бірігіп, ұйымдаса қимылдап жатады (моторлық және вегетативтік қызмет). Мысалы, жүгіру кезінде штанга көтеруге қарағанда ағзадағы вегетативтік жүйе басқадай болып өзгереді.
Жаттығулардың сыртқы түрі – ол көрініп тұрған жағы, адамның кеңістіктегі қозғалысын, уақытын, қозғалыс шамасын көрсетеді. Жаттығулардың түрі мен құрылымы бір-біріне байланысты. Белгілі бір жаттығуды дұрыс орындау үшін құрылысын өзгертсек, оның формасы, түр қозғалысы да өзгереді (мысалы, жүгіргенде артатын күш пен шыдамдылық қозғалыс амплитудасына да әсерін тигізеді т.б.).
Жаттығулардың жаттықтыратын әсері күш кезеңі арқылы орындалады.
Тез әсер етуі. Жаттығу жасап жатқан кезде ағзаның функционалдық жұмыс істеу өзгерістері айқын көріне бастайды. Бұлшық еттердің көлемі үлкейді, жүрек соғу, тыныс алу жиіленеді, ағза қызынады, қызарады, терлейді т.с.с.
Із қалдыруы. Жаттығу орындалып біткен соң қимыл-әрекетімен пайда болған құбылыс іздері ағзада жоғалмайды, бірталай уақыт сақталып қалады, шамамен бір, бір жарым тәуліктен артық. Адамның денесі қызып, қимыл-қозғалысы ширақ болады, асқа тәбеті жақсарады және т.б. Бұрын жаттықпаған адамдардың бұлшық еттері ауырып, дел-сал болып жүреді.


title: Бейімделу әсері - Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде

text:
Бейімделу әсері. Егер қимыл-әрекет алдыңғы қимыл-әрекеттің әсері сақталынып тұрған кезде қайталанса, мұндай қабаттасу адамды осы қимыл-әрекетке белсенді бейімдейді. Егер ол апта, айларға созылып жаттыға берсе барлық дене мүшелерінің қызметі жақсарады, денсаулық нығаяды, дене қуаты қасиеттерінің жұмысқа біліктілігі жоғарылайды, қимыл шеберлігі пайда болады. Адам жаттығу уақыты келгенде ширығып, белсенділеніп, жаттыққысы келіп тұрады.
Дене тәрбиесі жаттығуларының техникасы Кез келген жаттығудың екі түрлі техникасын, тәсілін дұрыс немесе тәсілсіз, қате орындауға болады. Жаттығудың тәсіл техникасы дегеніміз не? Қимыл-әрекетті тиімді жолмен орындау-жаттығудың тәсілі, техникасы деп аталады. Тиімділік дегеніміз – жаттығудың ағзаға ұтымды әсер етуі (мысалы, күшін өсіру, бұлшық ет топтарын жаттықтыру) және әрекеттің нәтижелілігі (мысалы, жүгіріп келіп ұзындыққа секіру жаттығуының техникасын дұрыс орындау кезінде барынша алысқа секіру).
Жаттығуды орындау техникасы әрқашан да дамып отырады. Ескі тәсілдер орнына жаңа, тиімді тәсіл, жаттығуды орындау техникасы келеді. Бұл құбылыс жаттығуды орындаудың жетілген жолын үздіксіз ізденуге, үйрену әдістемесінің кемеліне келуіне, осы арқылы күрделі, тиімді жаттығуларды орындауға қол жеткізеді. Спорт дайындығының деңгейіне қойылатын өскелең талап, жаңа жетілдірілген спорт құрал-жабдықтарының пайда болуы, ескі тәсілдің орындалуының өзгеруі, жаңа жетілген жаттығу техникаларының пайда болуы. Мысалы, жүгіріп келіп биіктікке секіру техникасын алсақ, ерте кезде аяқты кезекпен қайшылап секірсе, келе-келе қырымен келіп аунап секіру, ал қазіргі кезде арқаны бере аунап секіру техникалары өмірге келді. Әрбір техника түрі ауысқан сайын биіктік кергісі де, әлемдік рекордтар да жоғарылай береді.
Дене тәрбиесі жаттығуларының эталондық орындау тәртіптері бар. Бірақ әрбір спортшы өзінің дене күшінің мүмкіндігін, психоқимылдық қабілетін ескере отырып, өзіне ғана тән техника қолданады. Жаттығулардың техникасының өзіне тән бөлімі, бөлшегі болады. Жаттығу техникасының негізі–спортшының толық жаттығу орындаған қозғалыс суретінен тұрады. Мысалы, жүгіріп келіп ұзындыққа секіруді алсақ, ол екпіндеп жүгіру, серпін жасау, ұшу, жерге түсу секілді техника бөлшектеріне бөлінеді. Қозғалысты орындау кезінде ең керекті шешуші техника бөлшегі болады. Мысалы, ұзындыққа секіруде-аяқ күшімен серпілу. Басқа техника бөлшектері: екпіндеп жүгіру, ұшу, жерге түсу-ол негізгі дене қозғалысына көмектесетін қосалқы қимылдар. Жаттығуды орындау техникасы үш кезеңге бөлінеді:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-r-bilim-beru-jjesinde-dene-shinitiru-ou-peni-re.html?page=8#5._Аудиториялық_тапсырманы_орындау_тәртібі:_1._Студенттерді_бағалау._6._Студенттің_аудиторияда_орындайтын_тапсырмалары

title: Дайындық кезеңі - Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде

text:
Дайындық кезеңі-негізгі қозғалыс әрекетіне жақсы жағдай тудыруға арналған қимыл-қозғалыс.
Негізгі кезең-негізгі мақсатты орындауды шешетін қимыл-қозғалыс. Мысалы, ұзындыққа секіруде серпілу, ұшу.
Қортынды кезеңі -қозғалыстың аяқталу кезеңі. Мысалы, ұзындыққа секірудегі жерге түсу.
4.Бақылау нормативтері:
1. Дене тәрбиесі жүйесінің мақсаты мен міндеттері
2. Қазақстан Республикасының дене тәрбиесі жүйесінің негіздері
3. Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі бағыттары
4. Дене тәрбиесінің амалдары
5. Дене тәрбиесі жаттығуларының техникасы
5. Аудиториялық тапсырманы орындау тәртібі:
1. Студенттерді бағалау.
6. Студенттің аудиторияда орындайтын тапсырмалары:
1. Сабақтың тақырыбы мен жоспарына сәйкес пікір-талас өткізу.
7. Үй тапсырмасы
1. Сабақтың тақырыбы мен жоспарына сәйкес әдебиеттерді оқу.
8. НЕГІЗГІ ӘДЕБИЕТТЕР
1. Дене шынықтыру мен спорттың жалпы тарихы.Ж.Оңалбек., Б.Мұхамеджанов., Ш.Оразов. Түркістан,-2014ж
2. Дене тәрбиесіндегі спорттық жаттығулар жүйесі. Ш.Б.Оразов.ХҚТУ.Түркістан,-2014ж
3. Дене тәрбиесінде жеке тұлғаның қозғалыс сапаларының дамуы. Ш.Б.Оразов.ХҚТУ. Түркістан,-2014ж
4. Дене тәрбиесі мен спорт түрлерінің физиологиялықнегіздері. А.Қыдырмолдина. Алматы,-2014ж
5. Дене тәрбиесін үйретудің әдістері. С.Тайжанов.,А.Қарақов. Алматы,-2019ж
6. Спорттық ойындар.О.К.Дүйсенов.,А.И.Исаев.ХҚТУ.Түркістан,-2019ж
7. Емдік дене шынықтыру. Оқу әдістемелік құралы. Сабырбек.Ж. Қазақ университеті.Алматы,-2011ж
8. Волейбол ойынының әдістері. Оқу әдістемелік құрал. Р.Т.Нарықбай., М.С.Дайрабаев., Н.Қ.Қалиев.,
Б.Ү.Абдукаримов.ХҚТУ.Түркістан,-2016ж
9. Жеңіл атлетика. Д.М.Баетов.,Б.К.Баетов.Түркістан,-2018ж
ҚОСЫМША ӘДЕБИЕТТЕР
1.Физическая культура (часть 1) учебное пособие для студентов вузов. С.Ю.Иванова., Е.В.Сантьева.,
Ю.В.Гребнникова., Н.С.Ржова., Т.А.Михайлова., Кемерова,-2016г
2.Физическое воспитание студентоввтехническом ВУЗЕ. В.Ф.Кошелев., О.Ю.Малоземов., .Г.Бердникова.,
А.В.Минаев., С.И.Филимонова. Екатеренбург,-2015г
3. Основы профессионально-прикладной физической подготовки в образовательныхучреждениях.
Х.Т.А.Киспаев. Караганда,-2013г
4. Theory end techniques or physical training and sport. B.S.Omarov. Shymkent,-2018
5. Theory endtechniquesorphysicaltraining. B.S.Omarov.,Y.Y.Seidakhmetov. Shymkent,-2019
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-r-bilim-beru-jjesinde-dene-shinitiru-ou-peni-re.html?page=8#7._Үй_тапсырмасы_1._Сабақтың_тақырыбы_мен_жоспарына_сәйкес_әдебиеттерді_оқу._8._НЕГІЗГІ_ӘДЕБИЕТТЕР


title: Сабақтың тақырыбы: ҚР білім беру жүйесінде дене шынықтыру оқу пәні ретінде


title: Педагогтің әрекеті - Сабақтың тақырыбы р дыбысы және әрпі Оқу бағдарламасына сәйкес күтілетін нәтижелер

text:
Сабақтың күтілетін нәтижесімен таныстыру: – Балалар, сендер бүгін сюжетті сурет бойынша әңгіме құрайсыңдар. Құраған әңгімелеріңнен сөйлемді, сөйлемнен жаңа үйретілетін дыбысы бар сөзді бөліп аласыңдар. Бөлініп алынған сөзге дыбыстық талдау жасайсыңдар. «Р» дыбысының айтылу ерекшелігін білесіңдер. Оны дауысты, дауыссызға ажыратасыңдар.
«Р р» дыбысының таңбасы – оның әрпімен танысасыңдар.
«Р р» әрпін көркем жазып үйренесіңдер. (МК, Ұ) Дыбыстық талдау дағдыларын дамыту жұмысы. 1. Сурет мазмұны бойынша әңгіме құрау.
а) Сұрақ қою және оқушылар жауабының дұрыс және толық болуын қадағалау:
Күтілетін нәтижені мұқият тыңдайды.
Оқушылар сюжетті сурет бойынша әңгіме құрайды: Бұл – робот. Робот адаммен сөйлесе алады. Ол үйді күзетеді. Дүкенде сауда жасай алады.
Әңгіме құрамындағы сөйлемдер санын анықтайды.
«Бұл – робот» сөйлемінде неше сөз бар екенін анықтайды.
Өтілетін жаңа дыбысы бар
«робот» сөзіне дыбыстық талдау жасайды. Сөзде екі дауысты
Қолдау
Қолдауды қажет ететін оқушыларға көмек беру.
Суреттер, оқулық Сызба
64
Мынау не?
– Бұл – робот.
Робот не істейді?
– Робот адаммен сөйлесе алады. Ол үйді күзетеді.
Дүкенде сауда жасай алады.
ә) Сұраққа жауап болған сөйлемдерден әңгіме құрау: Бұл – робот. Робот адаммен сөйлесе алады. Ол үйді күзетеді. Дүкенде сауда жасай алады.
Әңгіменің неше сөйлемнен тұратынын анықтату.
Қажетті сөйлемді (Бұл – робот) бөліп алып, оны сөздерге (бұл, робот) ажырату. Сөйлемдегі сөз санын анықтау.
Өтілетін жаңа дыбысы бар «робот» сөзін бөліп алып, дыбыстық талдау жасау. Сөздің екі буынды екендігін және сөздегі жаңа дыбыстың орнын анықтау.
«Р» дыбысының айтылу ерекшелігімен танысу.
«Р» дыбысының таңбасы – оның әрпімен танысу.
Түймелерден «р» әрпінің сұлбасын жасау.
«Дыбысты естиміз, әріпті көреміз және жазамыз» қорытынды пікірін тәжірибе жүзінде меңгеру.


(МК, Ұ) Дыбыстық жинақтау дағдысын дамыту жұмысы.
Оқылым.
Оқулықтың 18-бетінде берілген дыбыстық сызбадағы сөздерді мұғалімнің оқушылармен бірге буындап, тұтастай оқуы.
«Р» дыбысының сөз алдында, ортасында, соңында келетін орнын оқушылардың өздіктерінен табуына мүмкіндік жасау.
Сөздікпен жұмыс ұйымдастыру.
|
болғандықтан, бұл сөз екі буынды екендігін анықтайды.
«Робот» сөзіндегі «р» дыбысын
«р-р-р» деп, біраз созып айту арқылы анық естиді.
«Р» дыбысының айтылу ерекшелігімен танысады.
«Р» дыбысының таңбасы – оның әрпімен танысады.
Түймелерден «р» әрпінің сұлбасын жасайды.
Әр буындағы дыбыстарды тұтастырып, «бір дыбыс» сияқты қосып, яғни дауыссыздан дауыстыға қарай және дауыстымен үндестіріп оқиды.
Буындарды жеке тұтас сөздегі айтылуымен оқиды.
Әрбір дыбысты естіп, әріпті көріп, өздігінен саналы оқиды.
«Менің алғашқы сөздігім» кітабынан «ара», «анар» «керік» сөздерінің түсіндірмесін мұғалімнің көмегімен тауып оқиды.
|
Оқушыларға әріпті жасауда қажет болған жағдайда көмек беру.
Мақтау
Оқушыларға қолдау көрсету.
|


title: Сабақтың соңы (7 мин) - Сабақтың тақырыбы р дыбысы және әрпі Оқу бағдарламасына сәйкес күтілетін нәтижелер

text:
Сабақтың соңы (7 мин)
|
Бекіту және саралау
Саралау тапсырмасымен жұмыс ұйымдастыру:
деңгей:
Дыбыс сызбасын оқы. Дыбыс сызбасы қай сурет атауына сәйкес келетінін анықта.
деңгей:
Р дыбысы сөздің қай жерінде (ортасында, алдында, соңында) келетінін анықта.
деңгей:
Тырна, радио, анар сөздерімен сөйлем құра.
«Сөз тану» тыңдау материалымен жұмыс Мұғалімнің жаңылтпаштың мағынасымен жұмысты QR немесе үнтаспадан тыңдату арқылы ұйымдастыруы.
Қырда тырна жүр, Тырна қырда жүр.
|
Оқушылар өздеріне берілген саралау тапсырмаларын орындайды.
деңгейдегі оқушылар дыбыс сызбасы қай сурет атауына сәйкес екендігін анықтайды: тырна.
деңгейдегі оқушылар Р дыбысының сөздегі орнын (ортасында, алдында, соңында) анықтайды.
деңгейдегі оқушылар тырна, радио, анар сөздерімен сөйлем құрайды.
1. Оқушылар жаңылтпашты тыңдайды.
|
|


title: Сабақтың тақырыбы р дыбысы және әрпі Оқу бағдарламасына сәйкес күтілетін нәтижелер Р әріпі ҚМЖ

text:
Білімділік: дыбыстық талдау дағдылары (мәтіннен сөйлемді, сөйлемнен жаңа үйретілген дыбысы бар сөзді, сөзден буынды, буыннан дыбысты бөліп алу) қалыптасады; дыбысты дұрыс айтуға жаттығады; әріпті таниды, дыбыс пен әріпті бір-бірінен ажыратады; оқу түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, мәнерлеп оқу, түсініп оқу) қолданады; дыбыстың мағына ажыратушы қызметін түсінеді; жазу жолын, жоларалықты, жолдың жоғарғы және төменгі сызықтарын сақтап, әріп элементтерін, әріптерді, әріптердің бір-бірімен байланысын көркем жазу талаптарына сай жазады.
Дамытушылық:сұрақтарға дұрыс және толық жауап береді; сюжетті суретпен әңгіме құрайды.
Тәрбиелік: ана тілін, Отанын, халқын, мәдениеті мен салт-дәстүрін құрметтей біледі.


title: Сабақтың тақырыбы р дыбысы және әрпі Оқу бағдарламасына сәйкес күтілетін нәтижелер


title: Сабақтың тақырыбы: «Р дыбысын қою»

text:
Сабақтың тақырыбы: «Р дыбысын қою» Сабақтың мақсаты:
1. Фонематикалық қабылдауын дамыту
2. Артикуляциялық моторикасын дамыту
3. Зейін болуға тәрбиелеу
Жоспар:
1. Ұйымдастыру бөлімі
2. Сабақтың тақырыбы
3. Артикуляциялық жаттығулар
4. Р дыбысын қою
5. «Р» дыбысын қоюға арналған дайындық артикуляция жаттығуларын орындау.
6. Фонематикалық анализдерді дамыту
7. Р дыбысын буында, сөзде, сөйлемде бекіту
8. Сабақтың қорытындысы
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру бөлімі
Логопед мұғалім ракетаның суретін көрсетеді.
- Бұл не? Дұрыс ракета, ал ракета деген сөздің бірінші дыбысы қандай?
- Р
- Дұрыс айтасың
- Ит қалай ырылдайды? РРРРРРРР. Қане бәріміз иттің дауысын келтірейік.
2. Сабақтың тақырыбы
- Бүгін біз Р дыбысын естіп, дыбыстап және оны сөйлемде табуды үйренеміз. 3. Артикуляциялық жаттығулар
«Күрекше», «Кесе», «Тоқылдақ», «Ат шауып келеді» артикуляциялық
жаттығуларды орындау.
4. «Р» дыбысын қою
Логопед мұғалім дыбысты қою үшін үш тәсілді қолданады.
1.(Еліктеу )
- Ит сияқты ырылдау ( РРРРРРРРРРР)
2.(Айнаға қарап қайталау)
- Аузымызды ашып тілді үстіңгі таңдайға қойып д-д-д-д деп айту.
3.(ж дыбысы арқылы шығару)
- Логопед мұғалім: Тілімізді үстіңгі таңдайға қойып, Ж деп дыбыстаймыз. Р деп естіледі.
5. Дұрыс артикуляция қалпы дағдыларын өндеу.
«Р» дыбысы дұрыс шығуы үшін «Р» дыбысының артикуляциясына назар аударамыз.
-ерін аздап дөңгеленіп тұрады.
-жоғарғы, төменгі тістер арасы алшақ келеді.
-тілдің ұшы қатты таңдайға көтеріледі.
-тіл мен таңдай арасында ауа толқын еркін өтеді.
-тілдің шет жақтары азу тістерге жабысып тұрады.
-жұмсақ таңдай көтеріңкі жұтқыншақтың артқы қабырғасына жабысып, ауаны мұрын қуысына өту жағын жауып тұрады.
-дауыс шымылдықтары қатайып бір-біріне жақындап, діріл арқылы дыбыс шығарады.
-ауа ағысы дем шығару сәтте ауыз қуысына толып, қатайып тұрған тіл ұшын қозғалтып дірілдетеді.
6. Фонематикалық анализдерді дамыту
Логопед мұғалім: Мен қазір сөйлемдерді айтамын, ал сен Р дыбысын естіген кезде шапалақ ұр. Жарайма?
Логопед мұғалім сөздерді айтады қара, сабын, кеме, қыран, арпа, парта т. б.
Ал бала Р дыбысын естіген кезде шапалақтайды.
- Мына суреттерге қарашы Р дыбысы болса таңдап ал. Бала суреттерді қарайды.
Кілем, ракета, доп, робот, алма, қар, ара
Логопед мұғалім:
- Ал енді ойын ойнайықшы «Төртінші артық» Р дыбысы жоқ сөздер артық болады. Мысалы, алма, шалбар, тарақ, радио.
Логопед мұғалім сөзді атап, төрт суретті баланың алдына ашады. Бала артық суретті алып тастайды.
Мұғалім логопед: Сен поезға мінгің келе ме? Сенің алдыңда үш вагон және суреттер тұр(осы үш вагонға Р дыбысы суретте қайда кездесетінін көрсет және орналастыр (басында, ортасында, соңында)
Робот ара қар
7. Р дыбысын буында, сөзде, сөйлемде бекіту
1.Ра, ро, ры, ри, ру
Ар, ор, ыр, ир, ұр
Ара, оро, ыра, ыро
Тра, тро, дра, дро, жра, шра
2.Қар, бор, тар, жар
Қара, дара, сары, тары
Батыр, қасқыр, айран, торғай
Ракета, жапырақ, тырна, тарақ
8. Сабақтың қорытындысы
Ойын: «Дыбысты ауыстыр»
Шарты: балалар сөздердегі л дыбысының орнын р дыбысымен ауыстырып жазады.
Ала, тал, қал, бол, қала, дала, тол.
Үйге тапсырма: жаңылтпаш жаттау.
Ара, ара, аралар,
Балдың бойын жағалар.


title: Сабақтың тақырыбы: Реферат. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
жазған рефераттың қорғауға дайындау жұмысын жүргізеді
Кейбір оқушылар:
рефератты қорғайды
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезені/ уақыт
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Шаттық шеңбері.
Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу арқылы «Көңіл күй неге ұқсас». Оқушылар бүгінгі көңіл күйін жыл мезгліне,ауа райына ұқсас екенін айтып, бір-біріне жылы сөздер айтады.
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
4.Шаттық шеңбер құрады, бір-біріне жылы сөздер айтады
Сабақтың ортасы
Реферат қорғаған кезде көпшілік алдында өзіңді дұрыс ұстай біл:
Сөйлеу мәнерінді дұрыс қалыптастыр.
Шешендік қабілетінді шыңда.
Тосын сұрақтарға ойланып жауап беруді үйрен.
Рефератты қорғау кезінде ескер:
-Рефератты «автордың пікірі бойынша», «ғалымдардың зерттеуі бойынша», «менің пікірімше», «біздің пікірімізше» сияқты сөз тіркестерін қолдана отырып түсіндір.
Рефератты қорғауда шеберлігіңді көрсет: