url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jzu-sporti.html#Дескриптор_:_Мәтіндегі_етіс_түрін_ажыратады._Қ.Б._«Бас_бармақ»

title: Сабақ Тақырыбы: «Жүзу спорты»


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jzu-sporti.html#Дескриптор_:_Сұрақтарға_жауап_береді._Қосымша_және_негізгі_ақпараттарды_анықтайды._Топтық_жұмыс._1-_топ_Баландин_Дмитрий

title: Сабақ Тақырыбы: «Жүзу спорты»

text:
Сабақтың басы
2 мин
2 мин
3 мин
Сабақтың ортасы
5 мин
5 мин
4 мин
7 мин
5 мин
5 мин
|
Ұйымдастыру кезеңі.
«Жақсылық тамшысы» ойыны арқылы
сыныпта жағымды ахуал туғызу:
«Таныс заттар» әдісі арқылы сыныпты 3 топқа бөлемін. Әр оқушы бір затын мұғалімге ұсынады. Мұғалім сол заттарды араластырып әр топқа тастайды. Балалар өз заттарын тану арқылы сол топқа келіп отырады.
1. Оқушыларды түгендеп, сабаққа назарын аудару
Үйге берілген тапсырманы сұрау.
Қызығушылықты ояту. «Мина алаңы» әдісі оқушыны жылдам әрі тұжырымды ойлауға дағдыландырады. Құнды ой жинақтап, ойын ашық айтуға үйренеді.
1.Спорттың қандай түрлерін білесіңдер?
2.Спорт арқылы денсаулықты жақсартуға бола ма?
3.Қазақстаннан шыққан қандай спортшыларды білесіңдер?
4.Адам баласы спортпен не үшін шұғылданады?
2. Оқушыларды сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерімен таныстыру.
Оқушылардың зейінін шоғырландырып, ой шақыру мақсатында «Жүзу спорты» туралы бейнероликті ұсынамын
Жүзу дегеніміз?
Суда жүзе білу өмірге қажет пе?
Суда жүзудің пайдасы?
Ойтүрткі сұрақтарға жауап беру арқылы суреттерге қарап, тақырыпты болжайды.
Олай болса, бүгінгі тақырып не туралы деп ойлайсыңдар?
«Жүзу спорты»
Кітаппен жұмыс.
Оқылым/Айтылым
1-тапсырма. «Тізбектей оқу» әдісі бойынша мәтінді тізбектеп оқып, негізгі және қосымша ақпаратты анықтаңдар.
Негізгі ақпарат
|
Қосымша ақпарат
|
|
|
Дескриптор :
Сұрақтарға жауап береді.
Қосымша және негізгі ақпараттарды анықтайды.
Топтық жұмыс.
1- топ Баландин Дмитрий
2 –топ Әділбек Мусин
Спортшылар туралы ақпарат жинау « ұялы телефон» әдісі арқылы
Жұптық жұмыс. Жазылым / Айтылым
«Жұбыңды тап!» әдісі
Сұрақтар беру арқылы оқушылар өз жұптарын табады.
1.Суға жүзудің қандай спорттық әдіс-тәсілдері бар???
Кроль,брасс,баттерфляй спорттық әдіс тәсілдері бар.
2. Адам су ішінде болғанда қандай іс- әрекет орындалады???
Су ішінде адам салмақсыз болғандықтан омыртқа жотасы созылады, бұлшық ет талшықтары ұзарады.
3. Кроль дегеніміз???
Еркін жүзу (шалқалап немесе етпетпен)
2-тапсырма. Мәтін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құрыңдар.
Дескриптор :
Мәтін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құрады.
ҚБ. «Екі дұрыс, бір бұрыс » әдісі арқылы қалыптастырушы бағалау жүргіземін.
Жеке жұмыс.
3 – тапсырма. Мәтіндегі етіс түрін ажырат.
Үлгі: жиналды – ырықсыз етіс.
Рақаттандырады – өзгелік етіс
Тигізеді – өзгелік етіс
Қозғалыс – ортақ етіс
Созылады – ырықсыз етіс
Көрінеді – ырықсыз етіс
Дескриптор :
Мәтіндегі етіс түрін ажыратады.
Қ.Б. «Бас бармақ» әдісі арқылы
қалыптастырушы бағалау жүргіземін. Бұл әдіс оқушыларды жігерлендіреді, шығармашылық көзқарасы артады.
Қорытындылау:
Жұптық жұмыс.
Тақырыпқа байланысты ватсап желісі арқылы оқушыларға сұрақтар жіберіледі. Сол сұрақтар бойынша оқушылар сұрақтарға жауап береді.Бағалау ретінде оқушыларға 2 балл жүйесінде баға беріледі.
Бүгінгі сабақтан не өттік?
Суға жүзудің қандай спорттық әдіс-тәсілдері бар???
Суға жүзу адам денсаулығына қалай әсер етеді?
Рефлексия Кері байланыс.
«SMS» әдісі оқушылар мұғалімге смс арқылы жібереді.
|
Сұрақтарға жауап береді.
мәтінін тыңдап, детальді ақпаратты анықтайды.
сұрақтар қойылады.
Мәтін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құрады.
Мәтіндегі етіс түрін ажыратады.
|
Мұғалім оқушылардың жауабына қарай бағалайды.
Мұғалімнің бағалауы жүзеге асады.
Оқушылар бір-бірін бағалайды
Мұғалімнің бағалауы жүзеге асады.
Мұғалімнің бағалауы жүзеге асады.
Мұғалімнің бағалауы жүзеге асады.
«SMS» әдісі арқылы кері байланыс
|
«Мина алаңы» әдісі
2.0 минут. Бейнеролик «Жүзу» ( интернет желісінен)
«Тізбектей оқу»
әдісі
Дәптерде орындау
оқулық
Дәптерде орындау
оқулық
|


title: Сабақ Тақырыбы: «Жүзу спорты»


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jzu-sporti.html#«Жүзу_спорты»_Кітаппен_жұмыс._Оқылым/Айтылым_1-тапсырма_._«Тізбектей_оқу»

title: Сабақ Тақырыбы: «Жүзу спорты»


title: Сабақ Тақырыбы: «Жүзу спорты»

text:
|
Сабақ Тақырыбы: «Жүзу спорты»
|
Дата | 08.06.2023 | өлшемі | 12,97 Kb. | | #99588 | түрі | Сабақ |
|
№20 орта метеп Р.Исатаев
Бекітемін
Мектеп директоры _______ А.Момбетов
Ашық сабақ
Тақырыбы: «Жүзу спорты»
Орындаған: Абдуллаев Асхат
Түркістан 2023
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


«Медицина» және «Стоматология» факультеттерінің студенттеріне арналған ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ
Пән: Анатомия
Сабақ тақырыбы: Кардиоваскулярлы жүйе. Жүректің құрылысы, топографиясы, функционалдық маңызы. Қан айналым шеңберлері.
Студенттің білуі қажет;
-жүректің құрылысын, камераларын, клапандық аппаратын, жүректің қандануын, өткізгіш жолдарын
ҚОЛДАНЫЛАТЫН ӘДЕБИЕТТЕР:
Анатомия оқулықтары: Привес М.Г. Сапин М.Р.
Анатомия Атласы: Синельников Р.Д.
СТУДЕНТ МЕҢГЕРУІ ҚАЖЕТ: Латын және Грек терминологияларын.
Дайындыққа берілетін сұрақтар:
Жүректің қай қабатында және қай бөлігінде үш топ бұлшық етті ажырытасыз;
а)
2. Жүректің қандануы қандай артерия арқылы жүзеге асады?
а)
3. Жүрек иннервациясы қандай нервке тәуелді?
а)
4. Жүрек венасы оның қандай бөліміне құяды;
а)
5. Кіші қан айналым шеңбері басталады;
а)
6. Үлкен қан айналым шеңбері басталады?
а)
7. Виллизиев шеңберін түзетін қан тамырын атаңыз;
а)
8. Захарченко шеңберін түзетін қан тамырын белгілеңіз;
а)
9. Қолқа доғасынан шығатын тамырды белгілеңіз;
а)
б)
в)
10. Жүректің оң жүрекшесіне түсетін қуысты венаны анықтаңыз;
а)
Тест тапсырмаларын орындаңыз:
1. Кіші қан айналым шеңберінің аяқталатын орны;
а) оң қарыншада
б) сол қарыншада
г) оң жүрекшеде
д) сол жүрекшеде
д) венозды қойнауда
2. Жүректің ішкі қабатын белгілеңіз;
а) эндокард
б) миокард
в) эпикард
г) перикард
д) адвентиция
3. Жүректің ортаңғы қабатын белгілеңіз;
а) эндокард
б) миокард
в) эпикард
г) перикард
д) адвентиция
4. Жүректің сыртқы қабатын белгілеңіз;
а) эндокард
б) миокард
в) эпикард
г) перикард
д) адвентиция
5. Жүректің екі жармалы немесе митральды қақпақшасының орнын белгілеңіз;
а) оң жақ жүрекше-қарынша аралық тесік
б) сопақ тесік
в) өкпе сабауының тесігі
г) сол жақ жүрекше-қарынша аралық тесік
д) венозды синустық тесік
6. Жүректің сол жақ қарыншасынан шығатын ірі қан тамыры;
а) құрсақ бағаны
б) аорта
в) ұйқы артериясы
г) иық артериясы
д) мойындырық венасы
7. Жүректің орналасқан орны;
а) алдыңғы аралықта
б) артқы аралықта
в) жоғарғы аралықта
г) ортаңғы аралықта
д) бүйір аралықта
8. Оң жақ жүрекше-қарынша аралықта орналасқан құрылымды белгілеңіз;
а) қолқа қақпақшасы
б) митральды қақпақша
в) жарты ай тәрізді қақпақша
г) өкпе сабауының қақпақшасы
д) үш жармалы қақпақша
9. Қолқа доғасынан бастау алатын артерия;
а) оң жақ жалпы ұйқы артериясы
б) қолтық асты артериясы
в) сол жақ жалпы ұйқы артериясы
г) омыртқа артериясы
д) иық артериясы
10. Төменгі қуыс венасының басталатын орны;
а) үшінші бел омыртқасынан
б) бірінші сегізкөз омыртқасынан
в) төртінші бел омыртқасынан
г) бірінші бел омыртқасынан
д) екінші бел омыртқасынан
11. Қақпа венасының орналасқан орны;
а) аш ішек шажырқайының жуандаған жерінде
б) шарпы тесінің артында
в) бауыр он екі ішектің байламында
г) тоқ ішектің көлденең бөлігінің шажырқайында
д) IV бел омыртқа деңгейінде
12. Овал тесіктің қызметі;
а) өкпе бағанын қолқамен байланыстырады
б) өкпе бағанын жоғарғы қуыс венамен байланыстырады
в) оң жақ жүрекшені сол жақ жүрекшемен байланыстырады
г) эмбрионда жүрекшелерді жалғастырады
д) өкпе сабауын төменгі қуыс венамен байланыстырады
Стр. из 2
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kardiovaskulyarli-jje-jrekti-rilisi-topografiyasi.html#«Медицина»_және_«Стоматология»_факультеттерінің_студенттеріне_арналған_ӘДІСТЕМЕЛІК_НҰСҚАУ_Пән:_Анатомия___Сабақ_тақырыбы

title: Сабақ тақырыбы: Кардиоваскулярлы жүйе. Жүректің құрылысы, топографиясы, функционалдық маңызы. Қан айналым шеңберлері


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kardiovaskulyarli-jje-jrekti-rilisi-topografiyasi.html#Студенттің_білуі_қажет;_-жүректің_құрылысын,_камераларын,_клапандық_аппаратын,_жүректің_қандануын,_өткізгіш_жолдарын___ҚОЛДАНЫЛАТЫН_ӘДЕБИЕТТЕР


title: Сабақ тақырыбы: Кароль гамбитің әдәс-тәсілдері Күні

text:
Бекітемін-----------------------
Директордың оқу ісі
Жөніндегі орынбасары:Бошымова.Ж.Т
.
Сабақ тақырыбы:
|
Кароль гамбитің әдәс-тәсілдері
|
Күні:
|
Ңұсқаушының аты-жөні: Қүдайберген Ағайбек Аманкелдіұлы
|
|
|
Уақыты
|
Кіріспе:
|
1.Сәлемдесу,түгендеу.
2.Үй тапсырмасын тексеру.
3.Оқушыларды жаңа сабақ міңдеттерімен таныстыру.
|
15 минут
|
Негізгі бөлім:
|
Кароль гамбитті 16 ғасыр испандық Рио Лопестің кітабында талданады.
1.е2-е4 е7-е5
2.f2-f4
Ақ жағының f-пешкасын құрбанға шалып,е5 шаршысыннан орталықты басып алу үшін d2-d4-ке жүріп жақсы позицияға ие болады.
I.Қабылданған карольдік гамбит
2….е5 : f4
3.Кg1-f3 g7-g5
4.Cf1-c4 g5-g4
5.0-0 g4:f3
6.Фd1:f3 Фf6:t5
7.е4-е5 Фf6:е5
8.d2-d3 Cf8-h6
9.Кb1-c3 Кg8-е7
II.Қабылданбаған карольдік гамбит
2….Сf8-е5
3.Кg1-f3 d7-d5
4.c2-c3 Кg8-f6
5.f4:е5 d6-d4
6.Кf3:е5 Фd8-е7
7.d2-d4 Cc5 d7
|
15 минут
25 минут
25 минут
|
Қорытынды бөлім:
|
Оқушыларға жіберілген қателіктерін айтып,ыңталы оқушыларды атап өту.
Үйге тапсырма беру.
Қоштасу.
|
10 минут
|
Бекітемін-----------------------
Директордың оқу ісі
Жөніндегі орынбасары:Бошымова.Ж.Т
.
Сабақ тақырыбы:
|
Шахмат ойының шығу даму тарихы
|
Күні:
|
Ңұсқаушының аты-жөні: Қүдайберген Ағайбек Аманкелдіұлы
|
|
|
Уақыты
|
Кіріспе:
|
1.Сәлемдесу,түгендеу.
2.Үй тапсырмасын тексеру.
3.Оқушыларды жаңа сабақ міңдеттерімен таныстыру.
|
15 минут
|
Негізгі бөлім:
|
Шахмат ойыны v ғасырда белгілі бола бастайды.Оның тұңғыш отаны Үндістан деп саналады.Бұл жөніндегі мәліметтерді Үнді,Араб,Иран жазбаларынан кездестіреміз.Шахмат ойыны алғаш «Чатуранга» деп аталған.Бұл үнді тілінде төрт мүше деген үғымды береді.Төрт мүше-төрт мүшелі әскер мағынасын бейнелейді.Бұған сол кездегі піл «хасти»,соғыс арбасы «ратха»,Атты әскер «ашва»,жаяу әскер «падати» және патша «раджа» кіретін болған.Шахмат ойыны Үндістаннан бастап Қытайға,Тибетке,Малайя аралдарына,Иранға тараған.Ал Ираннан шығыс халықтарына-Арабтарға,Армяндарға,Грузиндерге кавказ арқылы Ресейге,Арабтар арқылы Европаға және Франция,Германия,Британия,Испанияға дейін жеткен.
|
15 минут
25 минут
25 минут
|
Қорытынды бөлім:
|
Оқушыларға жіберілген қателіктерін айтып,ыңталы оқушыларды атап өту.
Үйге тапсырма беру.
Қоштасу.
|
10 минут
|
Бекітемін-----------------------
Директордың оқу ісі
Жөніндегі орынбасары:Бошымова.Ж.Т
.
Сабақ тақырыбы:
|
Шахмат тақтасы және ережесі
|
Күні:
|
Ңұсқаушының аты-жөні: Құдайберген Ағайбек Аманкелдіұлы
|
|
|
Уақыты
|
Кіріспе:
|
1.Сәлемдесу,түгендеу.
2.Үй тапсырмасын тексеру.
3.Оқушыларды жаңа сабақ міңдеттерімен таныстыру.
|
15 минут
|
Негізгі бөлім:
|
Шахмат тақтасын жан-жақты білген жөн. Ол әртүрлі заттардан: ағаштан,пластмассадан, картоннан тіпті кленкадан да жасалуы мүмкін,бірақ олар қандай болмасын 64 кішкене квадраттардан тұратын бір үлкен квадрат болады.Кішкене квадраттардың әрқайсы шаршы деп аталады және олар ақ,қара түстерге боялады.Ақ түске боялғаны ақ шаршы,қара түске боялғаны қара шаршы,олардың әрқайсысы 32 ден.Ойын кезінде әрбір ойыншының сол жағында шахмат тақтасының қара шаршысы тұруы міндетті,бұзуға болмайтын ереже.Шахмат тақтасында солдан оңға қарай төрт ақ,төрт қара шаршылар кезектесіп қатар құрайды,мұңдай қатарлар саны сегіз,сол қатардың әрқайсысы |
Достарыңызбен бөлісу: |


title: горизанталь - Сабақ тақырыбы: Кароль гамбитің әдәс-тәсілдері Күні

text:
1.Сәлемдесу,түгендеу.
2.Үй тапсырмасын тексеру.
3.Оқушыларды жаңа сабақ міңдеттерімен таныстыру.
15 минут
Негізгі бөлім:
Бастапқы позицияда 32 шахмат фигурасы болады,16 ақ және 16 қара фигуралар болады. Ойын басталар алдында барлық фигуралар белгілі тәртіппен шахмат тақтасына орналасады,оны бастапқы позиция деп атайды. Екі ойыншының біреуінде ақ фигуралар,ал екіншісінде қара.Әр ойыншы фигуралары өз жағындағы соңғы екі қатарға орналасады.Ақ фигуралар 1-ші және 2-ші горизонтальдарға тігіледі. Әр ойыншының сегізден пешкасы: бір-бірден королі: бір-бірден ферзісі: екіден аты: екіден ладьясы: екіден пілі болады.


|
БЕКІТЕМІН
Қызылорда қызмет көрсету және сервис колледжінің оқу ісі жөніндегі орынбасары
________________К. Нұрғали
«___»_________2022 ж.
|
Оқу сабағының жоспары (теориялық немесе өндірістік оқыту)
Сабақ тақырыбы: Кедергілерді параллель қосу
Модуль /пән атауы: КМ 01. Радиоэлектрондық құрылғыларды монтаждау
ОН 1.2. Радиоэлементтердің сапасын іріктеу және бақылауды
жүзеге асыру
Педагог: Асылбекқызы Жанат дайындады
2022жылғы "21" қыркүйек
1. Жалпы мәліметтер:
Курс, топ: ІІ курс, №10-21 оқу тобы
Сабақтың түрі: теориялық
2. Мақсаты, міндеттері: Студенттерге Радиоэлектрондық құрылғыларды монтаждау пәнін түсіндіру, бұл пәннің міндеті мен қағидаларын оқыту және телекоммуникация саласындағы жұмыстарды оқып, үйрету
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі: Теориядан алған білімдерін тәжірибе жүзінде іске асыру
4. Қажетті ресурстар: Интербелсенді тақта, таратпалар, сызбалар және т.б.
5. Сабақтың барысы: Кедергілерді параллель қосқан кезде жалпы резистор шамасы кедергісі ең аз кедергі шамасынан аз және келесі формула арқылы табылады:
1/Rж = 1/R1 + 1/R2 +1/ R3 +...
Егер екі кедергі параллель (1.6-сурет) қосылатын болса, онда:
1/Rж 1/ + 1/R2/R3 +...
Кедергілерді параллель қосу
Кедергілерді параллель қосқан кезде жалпы резистор шамасы кедергісі ең аз кедергі шамасынан аз және келесі формула арқылы табылады:
1/Rж = 1/R1 + 1/R2 +1/ R3 +...
Егер екі кедергі параллель (1.6-сурет) қосылатын болса, онда:
1/Rж 1/ + 1/R2/R3 +...
1 кОм/2 Вт 1 кОм/2 Кт 1 кОм/2 Вт
Rж = 3 кОм/6 Вт
1.6-сурет. Кедергілерді параллель қосу схемасы
R1 * R2
Rж =
R1 + R2
Мысалы, R1= 20 Ом және R=30 Ом екі кедергі параллель қосылған. Жалпы кедергісін табу қажет. Ол үшін жоғарғы формулаға мәндерін қоямыз:
R1 * R2 20*30
Rж = = = 12 Ом
R1 + R2 20+30
Шамасы және қуаты бірдей кедергілерді параллель қосқанда олардың қуаттары қосылады да, жалпы бір жоғарғы шашыранды қуатты кедергі алынады. Егер кедергілер бірдей болмаса, онда қай кедергінің шамасы көп, сол кедергіде көп қуат бөлінеді. Сонымен, кедергілерді параллель қосқанда, олардың жалпы кедергісі азаяды, ал қуаты көбейеді.
Кедергілер реостат, кернеу бөлгіш қондырғысы, потенциометр қызметтерін атқарады.
Реостат – ол резистор, оның мәні өзгеріп отырады. Реостаттар қай жерде кедергіні нөлден бастап белгілі шамаға дейін өзгерту қажет болса, сол желілерде пайдаланылады. Негізгі параметрлері – максималды кедергі шамасы мен максималды шашырау қуат шамасы.
Кернеу бөлгіш қондырғысының негізгі қасиеті шығыс кернеуінің шамасы R1 және R2 кедергілерін таңдау нәтижесінде кіріс кернеуінің бір бөлігін көрсетеді (1.7-сурет).
Потенциометр – бұл үш шығысы бар айнымалы резистор (1.8-сурет).
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ тақырыбы: Кегельринг Күні

text:
Пәні:
|
«Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар»
|
Мұғалімі:
|
Үсіпбекова Назерке Дәуренбекқызы
|
Сынып:
|
4
|
Сабақ тақырыбы:
|
Кегельринг
|
Күні:
|
|
Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)
|
4.5.1.1 түс датчигін қолдану;
4.5.1.2 ультрадыбыс датчигін қолдану;
|
Сабақтың мақсаттары:
|
Барлық оқушылар:
|
кегельринг атауымен танысу
|
Оқушылардың басым бөлігі:
|
жарыс ережелері туралы біледі
|
Кейбір оқушылар:
|
түс датчигі мен ультрадыбыс датчигін қолдану арқылы кегельринг жобасын жасау.
|
Жоспар
|
Іс-әрекет реті
|
Жоспарланған жаттығулар
|
Ресурстар
|
Мағынаны таны
|
Біз жарыстың алуан түрі болатынын білеміз. Мысалы, спорттық жарыстар және ғылыми жоба, олимпиадалар т.б. жарыстардың түрлері өте көп. Кез келген жарыстың мақсаты – жеңімпазды анықтау. Сол сияқты роботтар арасында да жарыстар болады. Робототехникадағы жарыстардың бір түрі кегельринг деп аталады. Бұл жарыстағы роботтың мақсаты – сақина шеңберінен (ринг) кегельдерді аз уақыт ішінде итеріп шығару (35-сурет). Кегельрингке қатысу үшін робот ультра дыбыс және түс датчиктерімен жабдықталады.
Кегель – кегельрингтегі міндетті атрибуттардың бірі. Кегельге салмағы аз, көлемі шағын белгілі бір заттарды қолдануға болады. Мысалы, шырыннан босаған қаңылтыр ыдыстар, боулинг ойынында пайдаланатын ойыншықтар, легодан құрастырылған бағандар т.б. Ең бастысы, заттар тұрақты және түс дат чиктері оларды анықтай алатындай болу керек.
Кегельрингтің бірнеше түрі бар: – кегельдердің түстерін тану ойыны (белгілі бір түстегі кегельдерді ғана ығыстырып шығару керек); – кегельдің орналасқан жерін тауып, ығыстыру ойыны және т.б.
Жарыс ережесі
Робот рингте орналасқан барлық кегельді аз уақыт ішінде оның сыртына итеріп шығару қажет.
Роботты рингтің ортасындағы орынға орналас -тырады.
Рингтің шекара сызығынан 12–15 см қашықтықта 8 кегель қойылады.
Робот кегельді қара сызықтың сыртына шығарып тастаса, төреші кегельді итерілді деп есептеп, рингтен шығарады
|
Интернет,
Презентация
«Ақпараттық-коммуникация лық технологиялар» 4сынып, «Арман-ПВ» оқулығы
|
Жауап бер
|
Сұрақтар:
Кегельринг дегеніміз не?
Кегельринг жарысының қандай шарттарын білесің?
Кегель ретінде нені пайдалануға болады?
Робот рингтің қай жеріне орналастырылады?
|
Орында
|
Тапсырма:
Бокс алаңы мен кегельринг өткізетін алаңның ұқсастығы мен айырмашылығын салыстыр.
Болашақта қандай мамандарды роботтар алмастыруы мүмкін? Интернеттен іздестіріп, хабарлама жаз.
|
Рефлексия
|
Мен бүгін ___________ білдім
|
|
Мен енді ______________ білемін. (бағалау критерийлеріне сәйкес)
|
|
Мұғалімнен кері байланыс (ауызша кері немесе жазбаша ұсыныс)
|
|
|


title: Сабақ тақырыбы Кеңістікте арақашықтық пен бұрыштарды табуға арналған практикалық есептер

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 10.3С бөлім:Түзу мен жазықтықтың перпендикулярлығы
|
Мектеп: ХББ НЗМ Петропавл қаласы
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні: Жақия Т.Н..
|
Сынып: 10А
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Кеңістікте арақашықтық пен бұрыштарды табуға арналған практикалық есептер
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
Оқушылар:
10.5.3.1 кеңістікте арақашықтық пен бұрыштарды табуға арналған практикалық есептерді шешеді.
|
Сабақ мақсаттары
|
кеңістікте арақашықтық пен бұрыштарды табуға арналған практикалық есептерді шешу.
|
Бағалау критерийі
|
Оқушы төмендегі критерийлерді орындаса, оқу мақсатына жетеді
кеңістікте арақашықтық пен бұрыштарды табуға арналған практикалық есептерді шешеді
|
Тілдік мақсаттар
|
Математикалық терминдерді дұрыс қолданады.
перпендикуляр түзулер
|
перпендикулярные прямые
|
perpendicular lines
|
Айқас түзулер
|
скрещивающиеся прямые
|
Skew lines
|
қиылысу нүктесі
|
точка пересечения
|
point of intersection
|
анықтама
|
определение
|
definition
|
қасиет
|
свойство
|
property
|
|
Құндылықтарды дарыту
|
*КРЕАТИВТІ ОЙЛАУ, ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚТЫ практикалық сипаттағы есептерді шығару арқылы
*Әрбір оқушының өз ойын дұрыс жеткізе білуі нәтижесінде сыйластыққа *Сыныпта және үй жұмыстарын өздігінен орындау нәтижесінде еңбексүйгіштікке
*Ж.А.дағдылары: өзінің айналасындағыларға ашық, әділ қарым –қатынас және олардың құқықтарын құрметтеу
|
Пәнаралық байланыстар
|
Информатика
|
Негізгі дағдылары
|
Коммуникативті ( практикалық тапсырмаларды жұпта,топта шығару,бірге талдау,шешімін талқылау,мәселерді бірігіп шешу)
АКТ: Интерактивті тақта мүмкіндіктерін қолдану, Интернет ресурстар
|
Бастапқы білім
|
нүктеден жазықтыққа дейін және айқас түзулердің арақашықтығы, параллелепипед
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
2 мин
|
І.Ұйымдастыру кезеңі
Сабақ басында оқушылардың зейінін шоғырландыруға көңіл бөлу. Сабақтың мақсатын оқушылармен бірге анықтау .
|
Презентация
|
Сабақтың ортасы
25 мин
10 мин
|
Практикалық сипаттағы есептерді шығару икемдігін қалыптастыру үшін түзу мен жазықтық арасындағы бұрыш ұғымын қайталайық.
1.ABC үшбұрышына іштей сызылған шеңбердің О центрі арқылы үшбұрыш жазықтығына перпендикуляр етіп ОК түзуі жүргізілген. Егер AB=BC=10 см, AC=12 см, OK=4 см болса, K нүктесінен үшбұрыш қабырғаларына дейінгі ара қашықтықты табыңдар.
2.ОМ түзуі АВС дұрыс үшбұрышының жазықтығына перпендикуляр етіп жүргізілген және осы үшбұрыштың О центрі арқылы өтеді, ОМ = a, MCO= а) М нүктесінен АВС үшбұрышының әрбір төбесіне дейінгі және АВ, ВС, СА түзулеріне дейінгі ара қашықтықты; ә) АВС үшбұрышына сырттай сызылған шеңбердің ұзындығын; б) АВС үшбұрышының ауданын табыңдар.
3.Ара қашықтығы 3,4 м-ге тең тік орнатылған екі бағанның жоғары ұштары көлденең білеумен қосылған. Бір бағанның биіктігі 5,8 м, ал екіншісінікі – 3,9 м. Білеудің ұзындығын табыңдар.
4.Ұзындығы 15 м телефон сымы жерден 8 м биіктікте бағанға бекітіліп, үйге қарай тартылған да оған 20 м биіктікте бекітілген. Сым қатты керіліп тұр деп есептеп, үй мен баған арасының ара қашықтығын табыңдар.
5.Тең қабырғалы үшбұрыштың қабырғалары 3 м-ге тең. Үшбұрыштың әрбір төбесінен 2 м қашықтықтағы нүктеден үшбұрыш жазықтығына дейінгі қашықтықты табыңдар.
6.АВС үшбұрышында: AB=BC=13 см, АС=10 см берілген. К нүктесі АВ, ВС және АС түзулерінен см қашықтықта жатыр. Егер К нүктесінің АВС жазықтығына түсірілген проекциясы үшбұрыштың ішінде жататын болса, К нүктесінен осы жазықтыққа дейінгі ара қашықтықты табыңдар.
7. жазықтығынан 9 см қашықтықа жатқан К нүктесінен жазықтығына, өзара тік бұрыш жасайтын, ал жазықтығымен сәйкесінше 45° және 30° бұрыштар жасайтын KL және KM көлбеулері жүргізілген. LM кесіндісін табыңдар.
1) Ұзындығы 5 м саты қабырғаға сүйеліп қойылған. Сатының жоғарғы басы қабырғаға қандай биіктікте тіреліп тұрғанын анықтаңдар, егер сатының жоғарғы басынан жерге дейін және қабырғадан төменгі шетіне дейінгі қашықтықтар бүтін сандармен берілсе
2)Футбол қақпасының ені – 7,32 м, биіктігі – 2,44 м. Футболшы айып добын қақпадан 11 метр қашықтықтан суретте көрсетілгендей қақпаның жоғары бөлігіне теппекші. 1) Доптың траекториясының ұзындығын табыңдар. Жауаптарыңды жүздіктерге дейін дөңгелектеңдер.
|
Презнгтация
Атанасян Геометрия 10-11 класс
Погорелов Геометрия
7-11 кл.
Атанасян Геометрия 10-11 класс
|
Сабақтың ортасы
3 мин.
|
Рефлексия:
Нені білдім?
|
Не түсініксіз?
|
Нені білгім келеді?
|
|
|
|
|
|
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау оқушылардың
Материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақт саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық
кезеңдері
сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткенекі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keistikte-araashiti-pen-brishtardi-tabufa-arnalfa.html#Практикалық_сипаттағы_есептерді_шығару_икемдігін_қалыптастыру_үшін_түзу_мен_жазықтық_арасындағы_бұрыш_ұғымын_қайталайық.


title: Сабақ тақырыбы Кейіпкердің костюмін өзгерту

text:
Барлық оқушылар: Бұл бөлімде айнымалылар, логика негіздері, логикалық салыстыру және қайталау операторлары қарастырылады. Көптеген оқушылар:Нәтижесінде оқушылар тоқсан бойы орындаған жұмыстарын біріктіріп, ойын жобасын құрастыра алады. Өз ойындарының сценарийін оқушылар мәтіндік редакторын қолдана отырып, кесте түрінде ұсынады.
Кейбір оқушылар:Ойын құрастыру кезең барлық тақырыптарды бекітуіне ықпал етеді.
Пән бойынша оқу мақсаты Оқытудың тілдік мақсаты
Пәндік лексика және терминология Диалог құруға/жазылымға қажетті сөздер Оқушылар:
- айнымалыларды қолдана алады;
- кірістірілген қайталау операторын жүзеге асыра алады;
- мәтінде қарапайым кестелер жасай алады
- логикалық операторларды пайдалана алады;
- салыстыру операторларын пайдалана алады;
- өз сценарийі бойынша ойын жасай алады.
Оқушылар:
- өз сценарийін талқылау;
- ойынды құру алгоритмын және ойын сахнасын сипаттау;
- қолданылған спрайттарды, логикалық және салыстыру операторларды, олардың қызметтерін атап шығу.
кейіпкер, костюм, сахна, блоктар, оқиға, командалар, орындалу реті, айнымалылар, қайталау, цикл, егер, шешім, алгоритм, логика, салыстыру операторлар, логикалық операторлар, өрнектер.
Бұл ойында келесі айнымалылар қолданылады …
Менің спрайтымда … костюм бар.
Бұл спрайтта … циклы қолданылған.
Менің/біздің жобамның/жобамыздың мағынасы …
Мен/біз бұл мәселені … шештік.
Біз осы шешімге … себептен тоқтадық.
Мен скриптіні тестілеу барысында … жұмыс істеп тұрғанын, ал … жұмыс істемей тұрғанын анықтадым…
Сондықтан мен келесі шешімге келдім …
Құндылықтарды дарыту
Оқушыларды бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.


title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
9.2A Тригонометриялық функциялар
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 9
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы:
|
Келтіру формулалары
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
9.2.4.4 келтіру формулаларын қорытып шығарады және қолданады;
|
Сабақ мақсаттары
|
Оқушылар:
бұрыштың радиандық өлшемі түсінігін біледі;
келтіру формуласында (90-а) да функция атын өзгертетінін біледі;
|
Бағалау критерийлері
|
- Негізгі тригонометриялық функциялардың анықтамасын біледі және бірлік шеңбердің көмегімен олардың қасиеттерін анықтай алады;
- tgα және ctgα тригонометриялық функцияларының және -дан тәуелділігін түсінеді және 𝑠𝑖𝑛2α+𝑐𝑜𝑠2α=1, 𝑡g2α+1=1/𝑐𝑜𝑠2α және 1+𝑐tg2α=1/𝑠𝑖𝑛2α тепе-теңдіктерін есептер шығаруда қолдана алады;
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқытудың тілдік мақсаты
Оқушылар:
тригонометриялық функциялардың графиктерін салу алгоритмін сипаттайды;
графикалық кескіндеу арқылы тригонометриялық функциялардың қасиеттерін сипаттайды;
Пәндік лексика мен терминология
радиан;
бірлік шеңбер, тригонометриялық дөңгелек;
бұру бұрышы;
тригонометриялық функция;
кез келген бұрыштың синусы, косинусы, тангенсі, секансі, косекансі, котангенсі;
асимптоталар;
функцияның тақтығы/жұптығы;
максимум және минимум нүктелері;
период;
амплитуда;
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер
радианды градусқа айналдыру үшін….
градусты радианға айналдыру үшін…
бұру бағыты …… оң болады.
|
Құндылықтарды дарыту
|
- Оқушылар өзара қарым-қатынаста адал және шынайы айқын;
- Өзгенің пікірін құрметтеу;
- Өз бетінше білім алу қабілеттерін дамыту;
- Математикалық ойлауды тереңдету
|
Пәнаралық байланыстар
|
Математика мен физика
Әр түрлі автокөліктердің қозғалысы мен техникалардың бағыты көрсетілген суреттер.
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Интербелсенді тақтада вектор ұғымына байланысты слайдтарды көрсету
|
Бастапқы білім
|
«Функция», «аргумент» ұғымдарын біледі. Функцияның графигін және оның қасиеттерін біледі. Геометрия курсынан сүйір бұрыштың тригонометриялық функцияларының анықтамаларын біледі.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
0 - 5 мин
|
Сабақ басында:
- Ұйымдастыру.
Миға шабуыл .
|
|
6 – 12 мин
|
«Ой қозғау»
№1. Таңбаларын анықтаңыздар
; ; ; ;
№2. Функцияның анықталу облысын мен мәндерінің жиынын табыңыздар
; ;
№
|
Дескриптор
|
1
|
Тригонометриялық функциялардың қай ширектерде орналасатынын анықтау
|
2
|
Тригонометриялық функциялардың таңбаларын анықтау
|
3
|
Функциялардың анықталу облысы мен мәндерінің жиынын табу
|
|
|
Сабақтың ортасы
13 - 37 мин
|
Жаңа тақырыпты ашу:
Егер бұрышының функциялары берілсе, онда оларды α бұрышына байланысты тригонометриялық функцияларға келтіру ыңғайлы.
Келтіру формулаларын k =1;2;3;4 болған жағдайда, өрнегін, яғни бұрыштары үшін қарастырамыз.
1-мысал. Егер: а) б) болса, онда -ның мәндерін табу қажет.
Шешуі:
а) болғандықтан, келтіру формулаларын қолдана отырып,
теңдіктерін аламыз.
б) болатынын ескерсек, онда
теңдіктерін аламыз.
2-мысал. Кез-келген α үшін
Теңдігі орындалатынын дәлелдейік.
Шешуі:
Келтіру формулалары бойынша теңдігі орындалады. Онда
|
Презентация бойынша түсіндіру
Шыныбеков Ә.Н.
9 сынып
|
2 сабақ
38-58 мин
|
Сыныппен жұмыс
№1. Тригонометриялық функцияның мәнін 45° бұрыштан кем бұрышқа келтір.
2) 3) 4)
5) 6)
№2. Өрнекті ықшамдаңдар:
а)
б)
Кітап бойынша:
№237 немесе №407. аралығындағы бұрыштың тригонометриялық функциясына келтіріңдер:
№240 немесе №410. Өрнектің мәнін тбыңыздар:
№242 немесе №412. Есептеңіздер
№243 немесе №413. Өрнектің мәнін табыңыздар
№416 немесе №246. Өрнекті ықшамдаңыздар:
.
№418 немесе №248. Өрнектің мәнін табыңыздар:
Бағалау: Тақтаға есеп шығарған оқушыларды сиайликтермен бағалау
|
|
59 -60 мин
|
Көзге жаттығу
|
|
61 - 70 мин
|
Жұптық жұмыс
№240(2, 4, 6). Өрнектің мәнін табыңдар:
2)
4)
6)
№242(2). Есептеңдер:
№247. Теңбе-теңдікті дәлелдеңдер:
1)
2)
4)
Бағалау: Жұптар дәптерлерімен ауысып, жұптар бірін – бірі тексереді
|
|
71 – 77 мин
|
Жеке жұмыс
№245(2, 4). Өрнекті ықшамдаңдар:
2)
4)
№246(2, 4). Өрнекті ықшамдаңдар:
2)
4)
Бағалау: Оқушылар өздерін – өздері бағалайды.Оқушылардың қолдарында жасыл және қызыл қалам болады.
|
|
Сабақтың соңы
78 - 80 мин
|
Үйге тапсырма: №249
Рефлексия:
- нені білдім, нені үйрендім
- нені толық түсінбедім
- немен жұмысты жалғастыру қажет
|
Шыныбеков Ә.Н. 9 сынып
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Саралау іріктелген тапсырмалар, нақты бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету, оқу материалдары мен ресурстарын оқушылардың жеке қабілеттерін есепке ала отырып іріктеу (Гарднердің жиындық зият теориясы) түрінде болуы мүмкін.
Саралау уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез-келген кезеңінде қолданыла алады
|
Бұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдеріңізді жазасыз
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.
Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keltiru-formulalari.html#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз

title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keltiru-formulalari.html#Бұл_бөлімді_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_білдіру_үшін_пайдаланыңыз._Өз_сабағыңыз_туралы_сол_жақ_бағанда_берілген_сұрақтарға_жауап_беріңіз.

title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keltiru-formulalari.html#Жалпы_баға__Сабақтың_жақсы_өткен_екі_аспектісі_(оқыту_туралы_да,_оқу_туралы_да_ойланыңыз)__1:_2

title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keltiru-formulalari.html#Осы_сабақта_қол_жеткізілетін_оқу_мақсаттары_(оқу_бағдарламасына_сілтеме)

title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keltiru-formulalari.html#Сабақ_барысында_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістік/қиындықтары_туралы_нені_білдім,_келесі_сабақтарда_неге_көңіл_бөлу_қажет

title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-keltiru-formulalari.html#Саралау_–_оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз

title: Сабақ тақырыбы: Келтіру формулалары


title: Сабақ тақырыбы Кері тригонометриялық функциялары бар өрнектерді тепе-тең түрлендіру

text:
Модуль / пән атауы
|
Математика
|
Сабақ тақырыбы
|
Кері тригонометриялық функциялары бар өрнектерді тепе-тең түрлендіру
|
1.Жалпы мәліметтер
|
Курс
|
Мерзімі
|
Тобы
|
Бөлімше меңгерушінің қолы
|
1
|
|
ЕТБ-0923-2
|
|
1
|
|
ЕТБ-0923-3
|
|
1
|
|
ЕТБ-0923-4
|
|
1
|
|
ЕТБ-0923-5
|
|
1
|
|
ТКА-0923-1
|
|
Сабақ түрі
|
Аралас сабақ
|
Мақсаты (оқу нәтижелері)
|
Құрамында кері тригонометриялық функциялары бар өрнектердің мәнін табу;
|
Міндеттері (бағалау критерийлері)
|
Құрамында кері тригонометриялық функциялары бар өрнектердің мәнін табу;
|
Күтілетін нәтижелер
|
1) Кері тригонометриялық функциялары бар өрнектердің мәнін есептейді;
2)Тригонометриялық функциялардың формулаларын және кестесін қолданып өрнектерге түрлендірулер жасайды;
|
2. Сабақты жабдықтау
|
Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер
|
1.А.Е.Әбылқасымова, В.Е. Корчевский, З.Ә. Жұмағұлова, Алгебра және анализ бастамалары: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық, 1-2 бөлім, Алматы: «Мектеп», 2019ж.
2.А.Е.Әбылқасымова, В.Е. Корчевский, З.Ә. Жұмағұлова, Алгебра және анализ бастамалары: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық, Алматы: «Мектеп», 2020ж.
3. http://www.bilimland.kz/ru/#lesson=13444
|
Техникалық құралдар, материалдар, қажетті ресурстар
|
Дидактикалық материалдар, оқулықтар, компьютер, интерактивті мультимедиялық проектор, т.б.
|
3. Сабақтың барысы Уақыт (мин)
|
Ұйымдастыру кезеңі
|
Сәлемдесу, студенттерді түгелдеу, сабаққа назарларын аударту
Құрал-жабдықтарды тексеру
Сабақтың тақырыбын хабарлау, оқу нәтижесі және бағалау критерийлерімен таныстыру
|
5 минут
|
Үй тапсырмасын тексеру
|
Тақырыбы: Кері тригонометриялық функциялар, олардың қасиеттері мен графиктері
Кері тригонометриялық функциялардың қасиеттері
Кері тригонометриялық функциялардың графигі
Тапсырмалар бойынша жұмыс
Жалпы сыныппен жұмыс:
№33
|
25 минут
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру
|
Жоспар:
Кері тригонометриялық функциялары бар өрнектерді тепе-тең түрлендіру
Есептер шығару
|
минут
|
4. Жаңа тақырып бойынша тапсырма орындау - 15 минут
|
БК: Өзара кері функциялар графиктерінің орналасу қасиетін пайдаланып
графиктерді салыстыру; (ЕҚБ)
1. Тапсырма
|
5. Сабақты бекіту, кері байланыс
(оқушының білімін, білік-дағдысын пысықтау, бекіту ж/е қорытындылау) – 10 минут
|
1. Кері тригонометриялық функциялары бар өрнектерді тепе-тең түрлендіру
|
6. Бағалау, рефлексия - 5 минут
|
7. Үйге тапсырма – 3 минут
|
1-тапсырма №33
|
8.Пайдаланған әдебиеттер - 2 минут
|
Дайындаған педагог
|
Сыздыкова Назым Кенжебекқызы
(Т.А.Ә.)
__________
(қолы)
|


Байланысты: Графика және жобалау сабақ жоспары 2022-2023
Кері байланыс сұрақ-жауап арқылы жүзеге асады 1. Ғимарат дегенді қалай түсінесің?
2. Құрылыс дегніміз не?
3. Ғимарат тағайындалуына байланысты нешеге бөлінеді?
Жаңа сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты, бағалау критерийлері анықталады.
Үйдің суреті немесе макеті.
Сабақтың ортасы
3 минут
15 минут
115-123-бет оқулық, Ең алдымен кез келген құрылыс жобаланудан басталады. Содан соң құрылыс сызбалары орындалады.
Түрлі құрылыстардың проекциялық кескіндері түсірілген сызбалар құрылыс сызбалары деп аталады.
Құрылыс нысандарын тағайындалуына байланысты төрт негізгі топқа бөлуге болады:
Тұрғын үйлер және қоғамдық ғимараттар (үйлер, жатақхана, ауырухана, мектеп, мәденет үйі, әкімшілік ғимараттар);
Өнер кәсіптік ғимарат (фабрика, зауыттар, гараждар, эл.станция, қазандық ғимараттар);
Ауылшаруашылығы ғимараты (мал және құс бағып өсіретін орын, қамбалар мен қоймалар);
Инжинерлік құрылыстар (көпірлер, тоннельдер, жол эстакадалары,домна пештері, су қоймалары, жағалаулар, әртүрлі гидротехникалық және жер құрылыстары).
(Т) жұмыс.«ДЖИГСО» әдісі І.Тапсырма. Суреттерге қарап.
Заманауи стиль бойынша сәулет нысанын зерттеңіздер.
Кестені толтырыңыздар.
Транспорт Тауэр Тәж-Махал кесене
( 2003ж) - мешіті (Үндістан 1653 ж
Сәулет стилі
Сипаты
Кезеңі
Ампир
Эклектика
Модерн
Ар-деко
Функционализм
Постмодернизм
Хай-тек
Деконструктивизм
Био-тек
Бағалау критериі: Заманауи стиль бойынша «Транспорт Тауэр» ғимараты, Тәж-Махал кесенесін сипаттап талқылайды.
Заманауи стиль бойынша жіктеп анықтайды.
Дескриптор: Сәулет стилін сипаттайды.
Сәулет стилін кезеңдерге жіктейді.
ІІ.Тапсырма. Жұп.ж «Үштік» әдісі (Ойлан,жұптас,бөліс) Тарихи стиль бойынша сәулет нысанын зерттеңіздер.
Кестені толтырыңыздар.
Хан Шатыр кешені (хай- тек,
Қазақстан, 2010 ж)
Сәулет стилі
Сипаты
Кезеңі
Канондық
Классикалық
Романдық
Готикалық
Ренессанс
Барокко
Бағалау критериі: Тарихи стиль бойынша Хан Шатыр кешенін сипаттап талқылайды
Тарихи стиль бойынша Хан Шатыр кешенін жіктеп анықтайды.
Дескриптор: Сәулет стилін сипаттайды.
Сәулет стилін кезеңдерге жіктейді.
Кері байланыс.
Мен бүгін білдім....
Мен бүгін сезіндім..
Мен келесі сабақта білгім келеді...
Үйге тапсырма: Кардон қағаздан, ПВХ үй макетін жасау. Сілтеме: https://www.youtube.com/watch?v=0SgOg5GZYh8
Кері байланыс парақтары
Астана халықаралық университетінің Педагогикалық колледжі Сабақ жоспары №2
Сабақтақырыбы
Бұлттық технологиялар.
Модуль /пән атауы
ООД 17 Графика және жобалау
Дайындаған педагог
Дакен Маржан
2022 жылғы « »
1.Жалпы мәліметтер
Курс, топ
1 курс, 1 муз
Сабақтипі
Дәріс сабақ
2. Мақсаты, міндеттер
Мақсаты: Бұлттық технологиялар, бұлттық есептеулер, бұлттық провайдер, бұлттық технологиялардың қызмет көрсету модельдерін түсіндіру. Міндеттері:
Жеке және топтық жұмыс арқылы ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу. Заманауи қоғамда өмір сүріп, асқақ рухты бойларына сіңіру.
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер
бұлттық технологиялар ұғымын түсінеді;
ортақ бұлт, қоғамдық бұлт, араласас бұлттардың айырмашылықтары мен ұқсастығын Венн диаграммасы бойынша салыстырады;
Қандай бұлттық технологиялар отандық және халықаралық стандартқа сай еместігіне сипаттама береді;
4. Қажетті ресурстар
1. Салгараева Г., Базаева Ж., Маханова А. , Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 10-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Мектеп, 2019ж. https://www.okulyk.kz/informatika/
2.Г.И.Салғараева, Л.А.Рсалина, А.Б.Есенкүл., Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 11-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Арман ПВ баспасы, 2020ж.
https://www.okulyk.kz/informatika/
5. Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Астана халықаралық университетінің Педагогикалық колледжі Сабақ жоспары №2
Сабақтақырыбы
Бұлттық технологиялар.
Модуль /пән атауы
ООД 17 Графика және жобалау
Дайындаған педагог
Дакен Маржан
2022 жылғы « »
1.Жалпы мәліметтер
Курс, топ
1 курс, 1 муз
Сабақтипі
Дәріс сабақ
2. Мақсаты, міндеттер
Мақсаты: Бұлттық технологиялар, бұлттық есептеулер, бұлттық провайдер, бұлттық технологиялардың қызмет көрсету модельдерін түсіндіру. Міндеттері:
Жеке және топтық жұмыс арқылы ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу. Заманауи қоғамда өмір сүріп, асқақ рухты бойларына сіңіру.
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер
бұлттық технологиялар ұғымын түсінеді;
ортақ бұлт, қоғамдық бұлт, араласас бұлттардың айырмашылықтары мен ұқсастығын Венн диаграммасы бойынша салыстырады;
Қандай бұлттық технологиялар отандық және халықаралық стандартқа сай еместігіне сипаттама береді;
4. Қажетті ресурстар
1. Салгараева Г., Базаева Ж., Маханова А. , Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 10-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Мектеп, 2019ж. https://www.okulyk.kz/informatika/
2.Г.И.Салғараева, Л.А.Рсалина, А.Б.Есенкүл., Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 11-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Арман ПВ баспасы, 2020ж.
https://www.okulyk.kz/informatika/
5. Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Астана халықаралық университетінің Педагогикалық колледжі Сабақ жоспары №2
Сабақтақырыбы
Бұлттық технологиялар.
Модуль /пән атауы
ООД 17 Графика және жобалау
Дайындаған педагог
Дакен Маржан
2022 жылғы « »
1.Жалпы мәліметтер
Курс, топ
1 курс, 1 муз
Сабақтипі
Дәріс сабақ
2. Мақсаты, міндеттер
Мақсаты: Бұлттық технологиялар, бұлттық есептеулер, бұлттық провайдер, бұлттық технологиялардың қызмет көрсету модельдерін түсіндіру. Міндеттері:
Жеке және топтық жұмыс арқылы ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу. Заманауи қоғамда өмір сүріп, асқақ рухты бойларына сіңіру.
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер
бұлттық технологиялар ұғымын түсінеді;
ортақ бұлт, қоғамдық бұлт, араласас бұлттардың айырмашылықтары мен ұқсастығын Венн диаграммасы бойынша салыстырады;
Қандай бұлттық технологиялар отандық және халықаралық стандартқа сай еместігіне сипаттама береді;
4. Қажетті ресурстар
1. Салгараева Г., Базаева Ж., Маханова А. , Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 10-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Мектеп, 2019ж. https://www.okulyk.kz/informatika/
2.Г.И.Салғараева, Л.А.Рсалина, А.Б.Есенкүл., Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 11-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Арман ПВ баспасы, 2020ж.
https://www.okulyk.kz/informatika/


title:
Сәлемдесу.
Оқушыларды түгелдеу - Сабақ тақырыбы: Кесіндердің түрі мен құрамын түрлендіру. Модуль /пән атауы: Графика...

text:
Сәлемдесу. Оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың назарын сабаққа аудару барысында «Досыма тілек» әдісі арқылы шаттық шеңберін құрып,оқушылар бір-біріне бүгінгі сабақ алдында жақсы тілектерін білдіреді.
Топтастыру:«Үшбұрыш пен төртбұрыш фигуралары» арқылы топқа біріктіремін.
І-топ «кескін» ІІ-топ «фигура» ҚБ: Ынталандыру, қолдау көрсету арқылы
Жаңа сабақты ашу мақсатында оқушылардың ойлау жүйріктігін анықтау үшін тақырыпқа байланысты «Миға шабуыл»әдісі бойынша суреттер көрсету. Кескіндерді жетіспейтін сызықтармен толықтыру Көп жағдайда сызба соңғы нақтылайтын тексеріс кезеңінен өтетін кезде қандай да бір сызықтардың болмауы немесе өнімнің элементтерін көрсететін қандай да бір белгілердің болмауы сияқты жағдайлар туындап жатады. Керісінше, сызбаның деталі жайлы ешқандай ақпарат тасымалдамайтын артық сызықтарды алып тастау қажеттілігін тудыратын жағдайлар болады. Қалай болғанда да, қима, тіліктерді және т.б. орындау кезінде екі әдісті де ескеру қажет.
Жетелеуші сұрақтар
Қима туралы жалпы түсінік беріңдер?
Қималарды орындау және белгілеу ережелері айтыңдар?
Қималардың орналасуының неше түрі бар?
Қималарды орындау ерекшеліктері ?
Қима мен тіліктің арасындағы айырмашылық?
1-сурет. Кескінді жетіспейтін сызықтармен толықтыру
Кескінді түрлендірудің келесі әдісі - өнімнің үшінші көрінісін екі берілгені бойынша тұрғызу. Бөлшектің жетіспейтін көрінісін тұрғызу үшін, ең алдымен, оның көрнекті бейнесін көрсету керек, яғни аксонометриялық проекция бойынша орындалған бөлшек, содан кейін байланыс сызығы көмегімен жетіспейтін көріністі тұрғызу қажет.
2-суретте (а) бұранда (болт) дайындамасының екі көрінісі келтірілген, үшінші көрінісін салу қажет.
Ең алдымен, бұранданың анализін жүргізу қажет. Суреттен көріп тұрғандай, бұранда дайындамасы алтыбұрышты призмадан, тікбұрышты параллелепипедтен, екі цилиндр мен қиық конустан (2 - сурет, б) тұрады.


title: Жаңа тақырыпты игеру - Сабақ тақырыбы: Кесіндердің түрі мен құрамын түрлендіру. Модуль /пән атауы: Графика және жобалау Педагог

text:
Жаңа тақырыпты игеру
І-топ «кескін»
ІІ-топ «фигура»
Үшінші тапсырма екі топқа ортақ.
Дескриптор
Түрлендірудің не екенін біледі
Түрлендіру үдерісін түсінеді
Түрлендіру үдерісін өзінің сызбаларында қолданады
Түрлі тапсырмаларды орындайды
Сызбаны талдайды
Орындалатын жұмыстарды талдайды, рефлексия жүргізеді
Бөлшектің сызбасын жасайды
Өз жұмысын және сыныптастарының жұмысын бағалайды.
«Сұрақ менен жауап сізден»!
1.Кескінді түрлендіру дегеніміз не?
2.Қандай көмекші элементтің көмегімен бөлшектің жаныңнан көрініс жасалады?
3.Кубтың тікбұрышты проекциялау кезінде қандай фигуралар пайда болады?
ҚБ: топтық өзара бағалау арқылы.
Сәлемдесу
Оқытушымен танысу.
Сабаққа назарларын аудру
Жетелеуші сұрақтартарға жауап береді
Жаңа тақырыпты игереді, топта белсенділік таныта отырып тапсырманы орындайды
Берілген тақырыптарды топтар ауызша қорғайды.
Талқыланған мәтінді өз тобында талдайды, мазмұндайды.
Берілген тапсырманы топпен бірлесе отырып орындайды,
«Сұрақ менен жауап сізден»!
Сұрақтарға жауап береді
|
Ынталандыру, қолдау көрсету
-Оқушылар өзара бағалайды;
Практикалық жұмыс қалыптастырушы бағалау ретінде жүзеге асады.
-Топтық бағалау жүргізеді;
|
Плакат, маркер, кітаптар
черчения, қарындаш, сызғыш, өшіргіш
Кері байланыс парағы
|
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html?page=3#Түрлендірудің_не_екенін_біледі___Түрлендіру_үдерісін_түсінеді___Түрлендіру_үдерісін_өзінің_сызбаларында_қолданады


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html?page=3#Түрлі_тапсырмаларды_орындайды___Сызбаны_талдайды___Орындалатын_жұмыстарды_талдайды,_рефлексия_жүргізеді


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақ тақырыбы: Кесіндердің түрі мен құрамын түрлендіру. Модуль /пән атауы: Графика және жобалау Педагог

text:
5. Сабақ бойынша рефлексия
|
Кері байланыс «3,2,1» стратегиясы
-Бүгін сабақтан алған 3 маңызды ақпарат:---------------------
-Бүгінгі сабақта қиындық тудырған 2 мәселе:----------------
-Бүгінгі сабақта ұнаған 1 іс-әрекет:------------------------------
|
6. Үй тапсырмасы
|
Онлайн мектеп тапсырмаларын орындау.
Практикалық тапсырмалар.31-бет
|
Астана халықаралық университетінің Педагогикалық
колледжі
Оқу сабағының жоспары №2
Сабақ тақырыбы: Пішін қалыптастыру және құрылымдау. Беттің жазбалары.
Модуль /пән атауы: Графика және жобалау
Педагог Дакен Маржан дайындады
2022 жылғы "__" ____________
1. Жалпы мәліметтер
Курс, топ: 2ка, 2кб, 2кг, 2фвк, 2фвк1, 2ая, 1муз
Сабақтың түрі: дәріс
2. Мақсаты, міндеттері:
- компьюетрлік графика құралдарымен қарапайым денелердің және қисық беттердің жазбасын сызуды менгеру;
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі:
Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау
Денсаулық, қарым-қатынас, өмір бойы оқуға дайын болу
4. Қажетті ресурстар: Компьютерлік оқыту кұралдары, интернет ресурстары
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html?page=4#Пішін_қалыптастыру_және_құрылымдау._Беттің_жазбалары._Модуль_/пән_атауы:_Графика_және_жобалау_Педагог_Дакен_Маржан


title: Педагогтің әрекеті - Сабақ тақырыбы: Кесіндердің түрі мен құрамын түрлендіру. Модуль /пән атауы: Графика және жобалау Педагог

text:
Ұйымдастыру кезеңі.
Сәлемдесу
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ
Парактикалық кезең
Қолдану
Сабақтың соңы
|
Сәлемдесу.
Оқушыларды түгелдеу.
Оқушылардың назарын сабаққа аудару барысында «Шаттық шеңбер» арқылы сабақ басында бір біріне жылы лебіз білдіру.
Ынталандыру, қолдау көрсету арқылы. Жаңа сабақты ашу мақсатында оқушылардың ойлау жүйріктігін анықтау үшін тақырыпқа байланысты «Миға шабуыл» әдісі бойынша суреттер көрсету.
КОМПАС-3Д бағдарламасында жобаланатын нысанның кескіндерін екі жолмен түрлендіруге болады;
Пиримитивтердің (кескінді, доға, шеңбер, қосалқы сызық, және т.б.) көмегімен;
3Д модельді автоматты түрде 2Д нысанға генерациялау жолымен.
Бұл моделдің сызбасын станлартта бекітілген барлық көріністерге көруге мүмкіндік береді.
Жетелеуші сұрақтар
- КОСПАС-3Д графикалық редакторында кескіндердің түрі мен құрамын түрлендіру тәсілдерін салыстырыңыз.
- 3Д моделі бойынша сызбады көріністердің автоматты түрде түрлену реттілігін сипаттаңыз
Деңгейлік тапсырмаларды орындау.
А деңгей. 3Д модельді құрыңдар және тетіктің ассоциативті сызбасын орындаңыздар. Өлшемдерді қойыңыз.
В деңгейі. 3Д модельді құрыңдар және тетіктің ассоциативті сызбасын орындаңыздар. Өлшемдерді қойыңыз. Көлбеу қимасын көрсетіңдер.
С деңгейі. 3Д модельді құрыңдар және тетіктің ассоциативті сызбасын орындаңыздар. Өлшемдерді қойыңыз. Көлбеу қимасын көрсетіңдер.Конструкцияға өтпелі тесік жасап, сызбаны толықтырыңдар.
|


text:
Жаңа тақырыпты игеру
Дескриптор
3Д модельді құрады және тетіктің ассоциативті сызбасын орындайды.
өлшемдерді қояды
көлбеу қимасын көрсетеді
конструкцияға өтпелі тесік жасап, сызбаны толықтырады.
«Сұрақ менен жауап сізден»! Пайдалану мақсаты әртүрлі жобаланатын нысандардың жазбаларын не үшін қажет екенін түсіндіріңіздер. Мысал келтіріңіздер
|
Сәлемдесу
Сабаққа назарларын аудру
Жетелеуші сұрақтартарға жауап береді
Жаңа тақырыпты игереді, белсенділік таныта отырып тапсырманы орындайды
Берілген тақырыптарды топтар ауызша қорғайды.
Талқыланған мәтінді өз тобында талдайды, мазмұндайды.
Деңгейлік тапсырмаларды орындайды
Оқулықта көрсетліген сызбаны қолданы отырып тапсырманы орындайды
«Сұрақ менен жауап сізден»!
Сұрақтарға жауап береді
|
Ынталандыру, қолдау көрсету
-Оқушылар өзара бағалайды;
Практикалық жұмыс қалыптастырушы бағалау ретінде жүзеге асады.
|


title: Астана халықаралық университетінің Педагогикалық колледжі

text:
Сабақ тақырыбы
|
Заттың пішінін түрлендіру.
|
Модуль /пән атауы
|
Графика және жобалау
|
Дайындаған педагог
|
Дакен Маржан
|
2022 жылғы « »
|
|
1.Жалпы мәліметтер
|
|
Курс, топ
|
1 курс, ____
|
Сабақ типі
|
Дәріс сабақ
|
2. Мақсаты, міндеттер
|
Мақсаты:
1. Кеңістіктегі заттың қалпын түрлендіру.
2.Зат бөліктерінің орнын ауыстыру арқылы сызбаны орындау
Міндеттері:
Өздерінің,өзгелердің шығармашылық жұмыстарын талдайды,бағалайды және дәлелді шешім қабылдау біліктілігін дамытады.
|
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер
|
- 3D нысанды түрлендірудің құралдары мен графикалық әдістерін қолданады;
3D нысанды затпен сығу әдісімен және бөлшектерді алып тастау арқылы түрлендіреді;
|
4. Қажетті ресурстар
|
Графика және жобалау: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 10-сыныбына арналған оқулық. Екінші бөлім+СD, / В.Б. Кульбаева, Х.К
Графика және жобалау: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 11-сыныбына арналған оқулық. +СD, / И. М. Дубинец, В.Б. Кульбаева, Ж.Д Ергалиев,–
|
5. Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Психологиялық ахуал. Ұйымдастыру кезеңі: «Миға шабуыл» әдісі.Үй тапсырмасын сұрақ-жауап арқылы диалогқа түсіру.
-Проекция жазықтығы дегеніміз не?
-Көрініс деп нені айтамыз?
-Модельдеу дегеніміз не?
-Техникалық сурет дегеніміз не?
|
Сұрақтарға жауап береді
|
|
Слайд, оқулық
|
Сабақтың ортасы
|
Жаңа сабақты жариялау.Сабақтың мақсаттары мен бағалау критерийлерін таныстыру.Тақырыптың мазмұнын ашу үшін топтық жұмыс жүргізіледі
«Ойлан және тап»әдісі.Топқа бөлу
1-тапсырма.Топтық жұмыс. «Ойлан және тап»әдісі.
Екі топ кеңістікте берілген көрініс арқылы затты анықтайды.Сызбасын плакатқа орындайды
Дескриптор:
-кеңістіктегі берілген затты ажыратып,сипаттап береді
- зат формасының көрінісін сызбада орындайды.
2-тапсырма. «Денотатты граф» әдісі. (тапсырмалар арқылы оқушыларға практикалық жұмыс беру, топпен жұмыс)
Оқушыларға затты көрсетеміз. Талдаңыз.Заттың кеңістіктегі бөліктерінің орнын өзгертіңіз. Өзгерістер арқылы әртүрлі көріністерді орындаңыз.
Дескриптор:
-қарапайым заттардың формаларын түрлендіреді және талдайды
-Заттың кеңістіктегі көрінісін түрлендіру арқылы сызба жұмыстарын орындайды
3-тапсырма. «Серпілген сауал» әдісі арқылы тақырыптың түсіну деңгейін артыруға және талқылау дағдыларын дамытуға қол жеткізу мақсатында жылдам әрі нақты жауаптар алу үшін оқушыларға сұрақтар қойылады.
-Заттың формасы қандай денелерден құралады?
-Зат бөліктерін ауыстыруға болады ма?
-Зат бөліктері ауысқанда кескін өзгере ме?
-Зат формасын қалай түрлендіруге болады?
Дескриптор:
1.Затты геометриялық денелерге бөлшектейді
2. Заттың бастапқы қалпын түрлендіреді
Бағалау:
|
Сабаққа назарын аудару
Топтық жұмысты орындау
Сызу аспаптарын пайдалану барысында қауіпсіздік ережелерін сақтайды.
АКТ(интерактивті тақта) жұмысын пайдалану ережелерін біледі.
Оқушының өз ара қатынасын үнемі бақылайды
|
«Басбармақ» әдісімен мұғалім бағалайды.
«Екі жұлдыз,бір тілек» әдісімен бірін-бірі бағалайды.
Сабақтан алған әсерлерін «Жапырақ» әдісі арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды
Жасыл түс – сабақтан жаңа идеялар байқадым.
Сары түс – жаңа сабаққа көңілім толды.
Қызыл түс – бүгінгі сабақ сезіміме ерекше әсер етті.
|
Әр түрлі геометриялық денелер.
Маркер,қағаз
|
Сабақтың соңы
|
«Кері байланыс бутерброды» кері байланысы арқылы қортындылаймыз.
Жағдайаттық мәлімдеме-Маған ұнады.....,себебі....
Енді\ келесі жолы.......
|
|
|
|
Үй жұмысы: Оқулық 66 бет. Тапсырманы орындау
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html?page=7#Дескриптор:_1.Затты_геометриялық_денелерге_бөлшектейді_2._Заттың_бастапқы_қалпын_түрлендіреді_Бағалау


text:
Сабақ тақырыбы
|
Стандарттау.
Құрастыру сызбасы. Тетіктерді біріктіру
|
Модуль /пән атауы
|
Графика және жобалау
|
Дайындаған педагог
|
Дакен Маржан
|
2022 жылғы « »
|
|
1.Жалпы мәліметтер
|
|
Курс, топ
|
1 курс, _____
|
Сабақ типі
|
Дәріс сабақ
|
2. Мақсаты, міндеттер
|
Мақсаты:
Құрастыру сызбасы туралы ақпараттарды, шартты белгілердің ережелерін, кескіндеуді түсіндіру;
Құрастыру сызбасына қажетті өлшемдері, масштабтары мен құрамы туралы мағлұмат беру.
Сызбада бұйымның тетіктерін құрастыруды орындай біледі.
Міндеттері:
Жеке және топтық жұмыс арқылы ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу. Заманауи қоғамда өмір сүріп, асқақ рухты бойларына сіңіру.
|
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер
|
- Құрастыру сызбасын әзірлейді;
- Құрастыру сызбасын ресімдеуді және нақтылауды орындайды;
|
4. Қажетті ресурстар
|
- Графика және жобалау: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 10-сыныбына арналған оқулық. Екінші бөлім+СD, / В.Б. Кульбаева, Х.К
- Графика және жобалау: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 11-сыныбына арналған оқулық. +СD, / И. М. Дубинец, В.Б. Кульбаева, Ж.Д Ергалиев,–
|
5. Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру кезеңі (5 минут)
|
Психологиялық ахуал туғызамын Оқушы назарын сабақ барысына аударамын,
Оқушыларды жаңа білім алуға және белсенді оқу іс-әрекетіне бағыттаймын;
«Атынды тап» тәсілі арқылытопқа бөлу
|
Оқушылар қолдарына берілген сызба немесе суреттер арқылы өздерінің топтарының атауын табады және өткен тақырыпқа қысқыша шолу жасау арқылы тақырыпты қайталап еске түсіреді.
|
|
|
Жаңа сабақ 5 минут
|
Машиналардың немесе басқа бұйымдардың біріктірілген кескіндері (көріністері, тіліктері, қималары)және оларды тексеруге қажетті мәліметтер көрсетілген
құжаттарды құрастыру сызбалары деп атайды. Құрастыру сызбасында кескінделген тетікбөлшектер біріктірілген қалпында көрсетіледі.
Біріктірлген тетікбөлшектер бұрандамен немесе пісіріп біріктіріледі.
Құрастырылған бұйымға кіретін тетікбөлшектерді нөмерлейді. Оларды тіркеу ретінің нөмірлері деп атайды, өлшем түсіру құрастыру сызбасында тек сырқы негізгі өлшемдерімен анықталып қойылады.
|
|
|
|
«Құрақ құрау» әдісі 10 минут
|
Құрастырылған сызбаның алдынғы сабақта орындалаған сызбадан айырмашылығын талдап , түсіндіреді.
Бағалау критерилері
-, алдынғы сабақтардағы сызба жұмысынның құрастыру сызбасынан ерекшелігін ажратады;
- шартты белгілерін меңгереді;
Дескриптор
Суретте берілген заттың бөлшектерін анықтайды.
Шашылған бөлшектерден қажетті бөлшектерді табады.
Берілген бұйым қандай тетіктерден тұратынын анықтайды.
Тіліктерде қандай тетіктер тілінбей көрсетілгенін табады және санын анықтайды .
Берілген сызбадағы өлшемдерді тауып,түрлерін анықтайды.
Сызбадағы шығару сызықтарының сөрелерінің орналасуын біледі.
Тіркеу нөмірімен өлшем сандары қарпінің өлшемін анықтайды.
|
Қазаз бетіне сызылған құрастыру сызбасынның бөлшектелген қиындыларын бөлшек пішініне қарай құрастырады
өз жұмысында құрастыру сызбасының мәнін түсінеді.
|
|
Оқулық
Таратпа материалдар
|
«Стандарт» әдісі 15 минут
|
Ой қозғау
«Қызықты құрастыру»
Неше ромб,неше шаршы, неше үш бұрыш,неше 8 бұрыш бар?
А тобы
Берілген тетікбөлшектердің
құрастыру сызбасын сызады,
Өлшемін түсіреді, бөлшек
сандарын қояды
Б тобы
Берілген тетікбөлшектердің
ажыратады және бұрандалы
қосылыстардың ішкі, сырқы
сызбысының нобайын сызады
С тобы
Берілген тетікбөлшектерді
ажыратады күнделікті өмірде
кездесетіні туралы мәліметтерді
жинақтайды
Дескриптор
Сызбаны оқи алады
Құрастыру сызбасын орындай алады.
Сызбаға өлшем түсіреді.
Сызбада бұйымның пішінін және жұмысын түсінеді.
Сызбада техникалық мінездеме жасай алады.
Техникалық мінездеме бойынша бұйымның қалай және қандай мақсатта қолданылатыны туралы түсінік қалыптасады
|
|
|
|
Кері байланыс
5 минут
|
|
|
Үй жұмысы, оқулық 67 бет
|
|
|
|


text:
Астана халықаралық университетінің Педагогикалық колледжі Сабақ жоспары №5
Сабақтақырыбы
Сәулет-құрылыс графикасының элементтері (сұлбалар, графиктер және диаграммалар)
Модуль /пән атауы
Графика және жобалау
Дайындаған педагог
Дакен Маржан
2022 жылғы « »
1.Жалпы мәліметтер
Курс, топ
1 курс, _____
Сабақтипі
Дәріс сабақ
2. Мақсаты, міндеттер
Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Сызба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.
Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.
Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмаларды орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады..
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер
Сәулет-құрылыс сызбасының (жоспар, қасбет, бөлім ерекшеліктерін ашады);
Шартты белгілерді, Жалпы ережелер мен анықтамалық әдебиеттерді қолдана отырып, графикалық редакторда құрылыс сызбаларын орындайды.
4. Қажетті ресурстар
1. Салгараева Г., Базаева Ж., Маханова А. , Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 10-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Мектеп, 2019ж. https://www.okulyk.kz/informatika/
2.Г.И.Салғараева, Л.А.Рсалина, А.Б.Есенкүл., Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытының 11-сыныбына арналған оқулық – Алматы: Арман ПВ баспасы, 2020ж.
https://www.okulyk.kz/informatika/
5. Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
3 минут
3 минут
2 минут
Ұйымдастыру кезеңі Оқушыларды шеңберге тұрғызып бір-бірлеріне үйдің суреті немесе макетін беру арқылы жақсы тілек тілеу.
«Кинометафора» әдісі. https://bilimland.kz/kk/courses/himarattar-men-qurylymdardy-pajdalanu/arxitektura/lesson/himarattyng-turleri-zhane-olarha-qojylatyn-talaptar(Ғимараттыңкөлемді жоспарланған шешімі)


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html?page=9#Ұйымдастыру_кезеңі_Оқушыларды_шеңберге_тұрғызып_бір-бірлеріне_үйдің_суреті_немесе_макетін_беру_арқылы_жақсы_тілек_тілеу.__«Кинометафора»_әдісі.


Астана халықаралық университетінің Педагогикалық
колледжі
Оқу сабағының жоспары №1
Сабақ тақырыбы: Кесіндердің түрі мен құрамын түрлендіру.
Модуль /пән атауы: Графика және жобалау
Педагог Дакен Маржан дайындады
2022 жылғы "__" ____________
1. Жалпы мәліметтер
Курс, топ: 2ка, 2кб, 2кг, 2фвк, 2фвк1, 2ая, 1муз
Сабақтың түрі: дәріс
2. Мақсаты, міндеттері:
- Проекциялау әдістерін өзгерту арқылы заттардың (денелердің) сызбаларың орындау.
- Кескіннің түрі мен құрамын өзгерту (кескінді ауыстыру) арқылы немесе кескіннің масштабын өзгерту арқылы заттардын (денелердін) сызбаларын орындау.
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі:
Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау
Денсаулық, қарым-қатынас, өмір бойы оқуға дайын болу
4. Қажетті ресурстар: Компьютерлік оқыту кұралдары, интернет ресурстары
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Сабақтың басы
Сәлемдесу
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ
Топтық әдіс
Қолдану
Сабақтың соңы
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ тақырыбы: Кесіндердің түрі мен құрамын түрлендіру. Модуль /пән атауы: Графика және жобалау Педагог


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html#Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kesinderdi-tri-men-ramin-trlendiru-module-pen-ata.html#Ұйымдастыру_кезеңі._Сабақтың_басы_Сәлемдесу_Сабақтың_ортасы_Жаңа_сабақ__Топтық_әдіс__Қолдану


title: Сабақ тақырыбы Кез келген бұрыштың тригонометриялық функциялары және мәндері

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 9.1А Тригонометрия
|
Мектеп: №23 жалпы білім беру орта мектебі
|
Күні:18.01.2021
|
Машықкердің аты-жөні: Шамекова Қарлығаш Талапқызы
|
Сынып:
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Кез келген бұрыштың тригонометриялық функциялары және мәндері
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
9.2.4.1 тригонометриялық функциялардың анықтамаларын білу;
9.2.4.2 бірлік шеңбердегі нүктелердің координаталары () мен тригонометриялық функциялардың өзара байланысын білу.
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар: Бұрыштың градустық және радиандық өлшемдерін таба алады
Оқушылардың басым бөлігі: тригонометриялық функцияларға анықтама бере алады, олардың мәнін түсінеді.
Кейбір оқушылар: Геометрияда берілген анықтамамен салыстыру. Бірлік дөңгелекте тригонометриялық функциялардың мәндерін таба білуге үйрету.
|
|


title: Сабақ тақырыбы: Киелі сандардың құпиясы Сілтеме stud.kz-10141

text:
ҚР Білім беру стандарты, пән бағдарламасы, Қазақ тілі оқулығы-
9 сынып.
Авторы: Артыкова Т.М., Боранбай М. Б. http://bilimkozy.idhost.kz/1600-sabak.html
Жалпы мақсаты:
1. Білімділік: Оқушылардың ойлау қабілетін, тапқырлығын, жылдамдығын, таным белсенділігін арттыру. Киелі сандар сырын ашу, сатылай кешенді талдау технологиясын қолдана отырып оқушылардың білімдерін тиянақтау.
2. Дамытушылық: Оқушылардың ойлау және тілдік қабілеттерін, қарым- қатынастық біліктілігін дамыту, грамматикалық тапсырмаларды дұрыс орындау, негізгі ойды бөліп алу, өз пікірін қорғай алу, ой қорытындысын жасату.
3. Тәрбиелік: Оқушыларға өз елін қастерлеуге, халық дәстүрін , Отанын сүюге , қазақтың киелі, қасиетті сандарын есте сақтауға тәрбиелеу.
Әдіс- тәсілдер:
Блум таксономиясы бойынша сыни тұрғыдан ойлауға үйрету әдіс- тәсілдері
Күтілетін нәтиже
Халықтық ырымдарды, болжамдарды, тұжырымдарды қажеттілігіне қарай өз тәжірибесіне пайдалануға тырысады.
Сандар сырын білуге құштарлығы артады.
Тапсырманы орындағанда бастапқы біліміне сүйеніп, алға қарай да өмірде пайдалану;
Өз бетімен білім алуға мүмкіндік туғызу;
Сыни тұрғыдан ойлануға мүмкіндік туғызу.
Негізгі идеялар
Оқушыларға қазақ халқының дәстүрлерін сандар арқылы үйрету. Сандар сырын білуге құштарлығын арттыру.
Дереккөздер
Интернет деректері, бейнефильм , сайттар, ресурстар


title: (ҚБ) Кесте толтыру - Сабақ тақырыбы Кіріктірілген функциялар Оқу мақсаты

text:
Рефлексия: Екі «+» белгісі: Стикерде сіз ұнаған сабақтың екі элементін жазыңыз.
«?» белгісі: Қиындықтар туғызған бір элементті жазыңыз
Стикерлер
Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?
Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тескересіз?
Пәнаралық байланыс. Қауіпсіздік ережелері. АКТ-мен байланыс. Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)
Барлық оқушылартапсырманы орындауда нұсқаулыққа жүгіне алады
Кейбір оқушылар тапсырманы өз беттерімен орындай алады
Қабілеті жоғары оқушылар практикалық жұмыс барысында қабілеті төмен оқушыларға кеңес береді
Жұптық жұмыс кезінде талдауға қатысады.
Жекелей шығарған есепті өзара, сыныпта талдайды
Жұппен жұмыс барысында, өзгенің ойын тыңдай білу, әркімнің идеясына сыйластықпен қарауға үйренеді.
Рефлексия Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырымды болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді?
Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды? Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме? Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?
Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сл жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.
Жалпы баға Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)? 1: 2: Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)? 1: 2: Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?
Функцияның сөздік атауы
Функция
Функция синтаксисі
Қолданылуы
Максималды мәні
Минималды мәні
Орташа мәні
Бағалау критерийлері: MS Excel бағдарламасындағы кіріктірілген статистикалық функцияларды атай алады.
MS Excel бағдарламасында қажетті есептеулер үшін қолданатын статистикалық функциялардың жазылу синтаксисін көрсете алады
Электрондық кестедегі кіріктірілген статистикалық функцияларды пайдалану бойынша қарапайым есептеулерге мысалдар келтіре алады.
Мәтіннің негізгі тармақтарын зерттеумен айналысады.
Функциялардың жазылу синтаксисін жазып көрсетеді
Функциялардың қолданылуын түсіндіреді


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kiriktirilgen-funkciyalar-ou-masati.html?page=2#Дифференциация_–_Сіз_оқушыларға_көбірек_қолдау_көрсету_үшін_не_істейсіз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_тапсырма_беруді_көздеп_отырсыз


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kiriktirilgen-funkciyalar-ou-masati.html?page=2#Жалпы_баға_Сәтті_өткен_екі_нәрсені_атап_көрсетіңіз_(сабақ_беру_және_оқытуға_қатысты)_1:_2


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kiriktirilgen-funkciyalar-ou-masati.html?page=2#Осы_сабақ_барысында_сынып_немесе_жеке_оқушылар_туралы_менің_келесі_сабағыма_дайындалу_үшін_қажет_болуы_мүмкін_қандай_ақпарат_алдым


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kiriktirilgen-funkciyalar-ou-masati.html?page=2#Төменде_берілген_бөлімді_осы_сабақ_туралы_ойларыңызды_жазу_үшін_пайдаланыңыз._Сл_жақ_бағанда_берілген_сабағыңызға_қатысты_ең_маңызды_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


title: Сабақ тақырыбы Кіріктірілген функциялар Оқу мақсаты

text:
8.2.2.3 – электронды кестені қолдана отырып есептерді шешуде кіріктірілген функцияларды қолдану
Сабақ мақсаты
MS Excel- де кіріктірілген функцияларды (математикалық, статистикалық, логикалық) қолдана отырып есеп шығару.
Бағалау критерилері:
Кіріктірілген функцияларды қолданып, шығарылған есептердің қорытындыларынан ұяшықтың мәнін таба біледі.
Есептерді шығару үшін формулаларды қолдана біледі.
Тілдік мақсаттар
Оқушылар істей біледі:
Функциялардың қолдану ережелерін түсіндіре біледі,
Формула мен функциялардың жазылу синтаксисін түсіндіре алады.
Жұптық тапсырмаларды орындау барысында жылы қарымқатынастарды дамытып, ынтымақтастық дағдылар орнатып, сындарлы көзқарас пен сыни ой дамытылуға бағытталған дағдылық құндылықтар қарым-қатынас арқылы дамытылады. .
Академиялық адалдық: басқа адамдардың идеялары мен ойларын құрметтеу академиялық адалдық принциптерін сақтаудан тұрады.
Сабақ тақырыбын ашу: ЭК ұяшықтар адресімен жүру арқылы B2,D3,E2,C2,,D1,C3,B1,D2,B5,A3,E4,E1,A1
C1,D4,E3,B2,A2,A4,B3
Қайсы топ бірінші орындайды? ҚБ мадақтау Оқушылармен бірге сабақ мақсаттарын/ОМ анықтау
Презентация
Plickers
Негізгі бөлім
4-20мин
Сабақты мұғалімнің түсіндірмесі:
Мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіреді.
MS Excel-де кіріктірілген функциялар - бұл күрделі есептеулерді оңай және тез орындауға мүмкіндік беретін арнайы, алдын-ала жасалған формулалар.
Формулалар – функциялар кітапханасы – Керегін таңдау (математикалық, статистикалық, логикалық)


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kiriktirilgen-funkciyalar-ou-masati.html#Ұйымдастыру_кезеңі:__бағдарламасы_арқылы_топқа_бөліне_І_топ_Математикалық_функциялар_ІІ_топ_Статистикалық


title: Әбу Насыр әл-Фараби - Сабақ тақырыбы: Кіріспе (1 сағ) Адам туралы ғылымдар. Анатомия мен физиология ғылымдарының даму тарихы

text:
Әбу Насырәл-Фараби(870—950 жж.) —ұлы ойшыл, философ. Әл-Фараби заманында медицина жаратылыстану ғылымдарьшың ішіндегі едөуір дамыганы еді. Оның теориялык медицина саласындағы білімі терең болды. Ол: "Меди-цинаның міндеті — ауру себептерін анықтау ғана емес, ден-саулықты сақтау, ауруды емдеу жолдарын зерттеу", — деді. "Қайырымдылық қаласы" атты еңбегінде жүректі "табиғи жылу көзі" деп, ол туралы күнды деректер келтіреді. "Жүрек — басты мүше, ол баска мүшелерге
бағынбайды", — деп тұжырымдады. Әл-Фарабидің 160-ка жуық ғылыми еңбегі бар.
Әбу Эли ибн Сина(Авиценна) (980—1037 жж.) — шығыстың ұлы энциклопедист ғалымы. "Дерігерлік ғылымның ережелері" деген энциклопедиялык еңбегінде сол замандағы медицина туралы көптеген деректер бар. "Адам анатомиясы" деген тарауында адам денесінің кызметі мен кұрылысы жайлы жалпы сипаттама беріліп, сүйек, буын, сінір, тістің кұрылысы, бас суйек, жүйке туралы мәліметтер келтірілген. Бұл кітап көптеген ғасырлар бойы дәрігер-лердің міндетті нұскау кұралы болды. Әбу Әли ибн Синаның медициналық еңбектері мен философиялық трактаттары, математика, астрономия, геология, тіл білімі, музыка теориясы жөнінде жазған еңбектері бар.
Уильям Гарвей(1578—1657жж.) — ағылшындәрігері, казіргі заманғы физиологияның негізін қалаушы. "Жануарлардағы жүрек пен кднның козғалысы туралы анатомиялык. зерттеулер" деген еңбегінде жүректің бүлшык етті мүше екенін жөне канды кан тамырларына айдап шығарып, оның үздіксіз козғалысын камтамасыз ететінін, қан тамырларының канайналымның екі түйық шедберін күрайтынын дәлелдеді. Онын еңбектері мүшелердің кызметі туралы жеке ғылымның
— физиологиянын қалыптасуына эсер етті.
Андреас Везалий(1514—1564 жж.) — қазіргі заманғы ғылыми анатомияның негізін калаушы. "Адам денесінің күрылысы туралы" деген негізгі еңбегінде (7 кітап) барлык мүшелер мен жүйелерге ғылыми сипаттама берді. Өзінің еңбектерінде ізашарларының анатомиялық қателерін көрсетіп, сол үшін қарсыластарынын қуғындауына ұшырады. Везалий ерлер мен әйелдерде қабырға саны бірдей болатынын дәлелдеді. Ол адамнъщ шынайы анатомиясының негізін қалауға көп еңбек сіңіріп, анатомдар мектебін кұрды.


title: Сергіту сәті - Сабақ тақырыбы: Кіріспе (1 сағ) Адам туралы ғылымдар. Анатомия мен физиология ғылымдарының даму тарихы

text:
«Алтын сандық» - әрбір топшадағы оқушылар қолдарындағы жалауды көтеру арқылы алғашқы болып ойынды бастайды. Экранда қойылған сандықшалардың біреуін таңдай отырып, жауап беруі керек. Ол ойыншы жауап бере алмаса, екінші көтерген топша жауап береді. Сандықшаның саны жоғарылаған сайын қойылатын сұрақтар да күрделеніп, қосылатын ұпай саны да көбейеді.
Сұрақ №1 (15 балл)
1. Ми сауытының құрамына не кіреді?
2. Жүрекше қарыншалар арасындағы қақпақшаларды маңызы?
Жауабы: 1. Тақ шүйде, жұп шеке, сына тәрізді, маңдай және торлы сүйектер, жұп самай сүйектер
2. Оң жақта үш жармалы, сол жақта қос жармалы.
Сұрақ №2 (5 балл)
1. Сүйектердің құрылысы?
Жауабы: Жілік, кемік, жалпақ, аралас
Сұрақ №3 (5 балл)
1. Жүрек бөлімдері, латынша ата?
Жауабы: Cor.
Оң жақ жүрекше, сол жақ жүрекше, оң жақ қарынша, сол жақ қарынша.
Сұрақ №4 (10 балл)
1. Экстросистола деген не?
2. Алғашқы зәр мен соңғы зәрдің айырмашылығы?
Жауабы: 1. Жүректің кезектен тыс жиырылуы.
2. Алғашқы несептің көлемі 150 - 180 л соңғы несептің көлемі 1, 5 - 2 л соңғы несеп құрамында қант амин қышқылы альбумин болмайды.
Бірақ белок алмасуы барысында пайда болған заттар көп. Сондай – ақ соңғы несеп құрамында қанда және алғашқы несепте жоқ гиппур қышқылы аммоний тұздары бар.
Сұрақ №5 (15 балл)
1. Қан құрамы?
2. Өкпе қандай қанмен қамтамасыз етеді?
Жауабы: 1. Плазмадан және қан клеткаларынан (эритроцит, ликоцит, тромбоцит
2. Екі жақтан келеді. 1) кіші қан айналым шеңберінің қан тамырлары, тыныс алу қызметінің орындалуын қамтамасыз етеді.
2) өкпе тінінің қоректенуі кезде аортасынан таралатын бронхияльды артериядан қоректенеді.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kirispe-1-saf-adam-turali-filimdar-anatomiya-men.html?page=4#2-топ_1.Физиология_ғылымы_нені_зерттейді_2.Гигиена_дегеніміз_не_3.Эволюция_деген_не_Өткен_сабақты_Кубизм_әдісі

title: Үйге тапсырмасын беру - Сабақ тақырыбы: Кіріспе (1 сағ) Адам туралы ғылымдар. Анатомия мен физиология ғылымдарының даму тарихы

text:
Үйге тапсырмасын беру
|
Мазмұндау
|
Үй тапсырмасын білу, түртіп алу
|
Бағалау
|
Формативті бағалау
|
Топтардың бірін-бірі бағалауы
|
Рефлексия
|
Сабақтан алған әсерлері мен ұсыныстары туралы қысқаша жаздыру
|
«Екі жұлдыз, бір тілек »
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Ішкі мүшелердің топографиясы
|
Сілтеме:
|
Жоспар
|
Сабақтың мақсаты:
|
Оқушыларды ішкі мүшелердің топографиясымен таныстыру
|
Сабақтың міндеті :
|
1.Ішкі мүшелердің барлығы ұлпадан құралғанын біледі2.Мүшелердің түрлерін бір-бірінен ажырата алады. 3.Оқушылардың белсенділігі артады
|
Сабақтың қадамдары:
|
1.Мүшелердің ортақ белгілері;2.Жіктеу мен жүйелеу;
|
Күтілетін нәтиже :
|
1.Оқушылариүшелер туралы өз ойларын нақты жеткізуге талпынады.2.Мүшелерді жүйелеудің маңызын түсінеді.
|
Түйінді идея :
|
Мүшелердің түрлерін ажырату.
|
Іс-әрекеттері:
|
Ізденеді, ойлай біледі, пікір айтуға үйренеді.
|
Тапсырмалар :
|
1.Біліміңді сына; 1.Эссе жазу;2.Жұмбақ шешу; 2.Бес жолды өлең; 3.Кубизм әдісі; 3.Танымдық тапсырма;
|
Сабақтың түрі :
|
Ой дамыту сабағы
|
Көрнекілігі :
|
Таблица, бағалау парақшасы ,электрондық оқулық,интерактивті тақта,слайдттар
|
Сабақтың барысы:
|
1.Ұйымдастыру кезеңі;2.Үй тапсырмасы; 3.Қызығуды ояту сатысы; 4.Ой шақыру; 5.Танымдық тапсырма; 6.Қорытынды; 7.Бағалау; 8.Үйге тапсырма;
|
Балалар, біз бүгін сыныпты екі топқа бөлеміз.Әртопта топ жетекшілері анықталып, оларға бағалау парағы таратылады.Сол арқылы топ жетекшілер оқушылардың берген жауаптарын қадағалап отырады.
І. «Біліміңді сына» Сұрақтарға жауап беру
1-топ
1.Анатомия ғылымы нені зерттейді?
2.Денсаулық леген не?
3.Қ Р биотехнологияны дамытушы кім?
2-топ
1.Физиология ғылымы нені зерттейді?
2.Гигиена дегеніміз не?
3.Эволюция деген не?
Өткен сабақты Кубизм әдісі бойынша сұрау:
1.Зерттеңіз
|
-Алам құрылысындағы ерекшеліктері-Адамның мүшелерінің ерекшеліктері; – Қоректену ерекшеліктері
|
2.Салыстырыңыз
|
-Жануар мен адамның ішкі мүшелерінің құрылысы
|
3. Суреттеңіз
|
-Көбеюі мен маңызы
|
ІІ.Қызығуды ояту сатысы; Жаңа сабақты .«Адам деген кім?» тақырыбында өңгіме құру, ,жаңа білімге ақпарат жинақтау. Суреттер беріледі,оларды бір-бірімен салыстыру. Электронды оқулық арқылы жаңа сабақты түсіндіру
ІІІ.Ой шақыру. Еркін микрофон әдісі.
І топ: Адамдарға тән ортақ белгілерді сипаттаңдар;
II топ:Ішкі мүшелердің орналасу ерекшеліктерін сипаттаңдар
ІҮ.Танымдық тапсырма.
Тест сұрақтарын беру. Әр топқа тест сұрақтары таратылып,тест жауаптары слайдта жазылады.Оқушылар тест жұмыстарын топ-топпен алмастырып тексереді.
Ү. Қорытынды: Осы тақырыптан қандай ой түйдік? Не үйрендіңдер?
VI.Бағалау:
1.Біліміңді сына 2 ұ
2.Эссе жазу 1 ұ
3.Ой шақыру 1ұ
4.Танымдық тапсырма 1 ұ
Рефлексия:1. Сабақ өте жақсы өтті
2.Оқушылар қызығушылықпен белсенді сабаққа қатысты
Үйге тапсырма: Адам жоғары саналы тұлға тұсаукесер
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kirispe-1-saf-adam-turali-filimdar-anatomiya-men.html?page=4#Рефлексия:1._Сабақ_өте_жақсы_өтті_2.Оқушылар_қызығушылықпен_белсенді_сабаққа_қатысты_Үйге_тапсырма:_Адам_жоғары_саналы_тұлға


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kirispe-1-saf-adam-turali-filimdar-anatomiya-men.html?page=4#Сабақтың_мақсаты:__Оқушыларды_ішкі_мүшелердің_топографиясымен_таныстыру__Сабақтың_міндеті


title: Сабақ тақырыбы: Кіріспе (1 сағ) Адам туралы ғылымдар. Анатомия мен физиология ғылымдарының даму тарихы

text:
Оқушыларды анатомия және физиология ғылымдарының даму жолдары туралы толық түсініктер алу
Сілтеме:
Мұғалімдерге арналған нұсқаулық
Биология оқыту әдістемесі
Үлестірме материалдары
Оқу нәтижесі:
Топпен жұмыс,өзіндік пікір айтулары қалыптасады.Ойлау қабілеттері артады. Өсімдіктердің табиғаттағы және адам өміріндегі маңызын ажырата алады. Мәтін бойынша постер жасау арқылы сыни тұрғыдан салыстыра біледі
Есеп шығарыңыз:
1. Сұрақ: Қара жұмыс істеген кезде дене еттеріне көп күш түседі, оларға қажет қан мөлшері де арта түседі, осыған орай жүрек соғуы жиілейді, еті де қатты жиырылады, яғни жүрек қызметі күшейеді. Бұл қандай реттелу?
Жауабы: ОЖЖ мен қандағы әсері күшті химиялық заттар (гуморальдық) реттейді. Жүрек қызметінің орталықтың қатысуымен рефлекс және қан арқылы реттелуі - экстракардиялық, яғни жүректен тыс жолмен реттелу болып саналады.
2. Сұрақ: Егер анасы резус - теріс топқа, әкесі резус - оң топқа жатса бала қай топпен туылуы мүмкін.
Жауабы: Резус - оң бала туылады. Бұл жағдайда ана организмінде антирезус аглютинин өндіріледі.
Оқушылар өз білімдерімен бөліседі. Жазады.Талдайды.
Мағынаны тану
Клавдий Гален (130—200 жж.) — риманатом-физиологі, антикалык дүние дәрігері. Ол адам денесінің анатомиясын сипаттады. Гладиаторлар мектебінде хирург болып жұмыс істеп, анатомиялык танымын кеңейтті. Сүйектерді, көптеген бұлшық еттерді, сіңірлерді, қан тамырларын накты сипаттады. Артерияда ауа емес, кан болатынын ең бірінші сипаттаған ғалым. Бүрын артерияда ауа болады деп саналған. Бүлшык еттердің жиырылуы мен кимыл-козға-лыстағы жүйкелердің рөлін аныктады. Гален өз еңбек-терінде көптеген ауруларды сипаттап, емдеу гимнастикасы жөнінде біркатар практикалык кеңестер берді. Мидын қызметін дүрыс анықтады.
Анатомия басқа да ғылымдар сияқты Қайта өрлеу дәуірінде ерекше жетістіктерге жетті. Өсіресе анатомияның дамуына Леонардо да Винчи(1452—-1519жж.)үлкенүлес косты. Ол дене бітімін зерттеді; ең бірінші болып бұлшык еттердің жіктелуін (классификация) жасады; сүйек, бұлшық ет, жүрек және баска мүшелердің 800-дей суретін салып, оларға ғылыми түргыда сипаттама берді.


|
Жалпы техника қауіпсіздігінің ережелеріне қойылатын талаптар төмендегідей
|
бет | 2/3 | Дата | 19.06.2023 | өлшемі | 24,38 Kb. | | #102179 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Әдістемелік нұсқау №1Жалпы техника қауіпсіздігінің ережелеріне қойылатын талаптар төмендегідей:
Компьютерді тоққа қосатын сымдарға, қос тілді розеткілерге, штеккерлерге тиісуге және жабдықтарды мұғалімнің рұқсатынсыз жылжытуға тыйым салынады.
Дербес компьютерде суланған қолмен және дымқыл киіммен жұмыс істеуге болмайды;
Компьютердің жанына портфельдер, сумкалар, кітаптар қоюға тыйым салынады. Үстелде қалам мен дәптер ғана болуы тиіс.
Пернелік тақта үстіне артық заттар қоюға болмайды ;
Компьютерлік сыныпта жүгіруге, ойнауға, жанындағы құрбыларын аландатуға, бөгде жұмыстармен шұғылдануға тыйым салынады.
Оқытушының рұқсатынсыз сыныптан шығуға және кіруге болмайды.
Студент компьютермен жұмыс жасау кезінде техника қауіпсіздігі талаптарын орындау ережесімен танысқандығы туралы журналды толтырады.
Дербес компьютерде жұмыс жасау алдындағы қауіпсіздік ережесінің талаптары:
Дербес компьютерді іске қосу кезінде оның сыртқы қорабының дұрыс жұмыс жасап тұрғандығына және сымдарының қатесіз жалғанғанына көз жеткізу керек;
Жұмыс орнына бекітілген тіркеу журналына керекті мағлұматтарды енгізіп, белгі жасау қажет.
Оқушының дербес компьютермен жұмыс жасау кезіндегі техника қауіпсіздігінің ережесіне қойылатын талаптар:
ЭЕМ-мен жұмыс жасау кезінде көзді экраннан 60-70 см қашықтықта ұстау керек;
Сыныпқа кірушілермен орнынан тұрмай амандасуға рұқсат етіледі;
Көзі шаршаған жағдайда орнынан тұрмай-ақ көз жаттығуларын орындауға болады;
Электр тоғымен зақымданған жағдайда алғашқы дәрігерлік көмек көрсету тәсілдерін, от сөндіру құралдарымен жұмыс істеуді білуі қажет.
Көз жаттығуларын білу міндетті.
Апаттық жағдайдағы техника қауіпсіздігінің ережелеріне қойылатын талаптар:
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Жалпы техника қауіпсіздігінің ережелеріне қойылатын талаптар төмендегідей


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kirispe-jmis-orninda-tehnikali-auipsizdikti-satau.html?page=2#Оқушының_дербес_компьютермен_жұмыс_жасау_кезіндегі_техника_қауіпсіздігінің_ережесіне_қойылатын_талаптар


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kirispe-jmis-orninda-tehnikali-auipsizdikti-satau.html?page=2#Студент_компьютермен_жұмыс_жасау_кезінде_техника_қауіпсіздігі_талаптарын_орындау_ережесімен_танысқандығы_туралы_журналды_толтырады.


Дербес компьютермен жұмысты аяқтаған кездегі техника қауіпсіздігі ережесінің талаптары:
Оқытушының нұсқауы бойынша аппаратты өшіру;
Жұмыс орнын ретке келтіру.
Жұмыс орнындағы тіркеу журналына белгі қою.
Электр тоғымен зақымданған жағдайда алғашқы дәрігерлік көмек көрсету
1.Тоқты өшіру (щиттағы батырманы басу арқылы);
2.Зақымданушыны ток әсерінен (сымнан) босату;
3.Дәрігер шақыру;
4.Зақымданушыны қарап шығып, оған алған жарақатына байланысты көмек көрсету.
Көзге арналған жаттығулар 1-4-ке дейiн санап көздi қатты жұмып, сонан кейiн ашып, жайбарақат ұстап, 1-6-ға дейiн санай отырып, алысқа қарау қажет. 4-5 рет қайталау қажет
1-4-ке дейiн санай отырып, екi көздi оларға қатты күш салмай, бiр-бiрiне қаратып, соңында 1-6-ға дейiн санай отырып алысқа қарап, 4-5 рет қайталау керек.
1-4ке дейiн санап, басты қозғамай, оңға қарап бiр нүктеге көз тоқтату, соңында 1-6-ға дейiн санап, алысқа қарау. Осы тәрiздi басты қозғамай, солға, жоғары, төмен қарау керек.
1-6-ға дейiн санай отырып, көзқарасты диогоналы бойынша: оң жақ жоғарыдан-сол жақ төменге аударып, сонан соң алысқа қарау; сонан соң сол жақ жоғарыдан-оң жақ төменге аударып, алысқа қарау. 4-5 рет қайталау. Көз гимнастикасын орындау кезiнде жалпы дене гимнастикасын да жасауға болады. Тұрақты түрде көз және жалпы дене гимнастикасын жасау көзге түскен қысымды жеңiлдетiп, дененi сергiтедi.


title: Дербес компьютермен жұмысты аяқтаған кездегі техника қауіпсіздігі ережесінің талаптары


Әдістемелік нұсқау
Сабақ тақырыбы: Кіріспе. Жұмыс орнында техникалық қауіпсіздікті сақтау.
Мақсаты: Есептеуіш техника кабинетінде сақталатын ережелермен танысу.
Жоспар:
Кіріспе.
Жұмыс орнындағы қауіпсіздік ережесі
Тәжірбиелік жұмыс: 1. ТҚ ережесіне байланысты 10 слайд жасау
Тәжірибеге келесі жұымыс түрлері кіреді: алғашқы графикалық ақпаратты дайындау, мәліметтерді векторлау, геологиялық деректер қорын дайындау, геоақпараттық пакеттерді құру.
Тәжірибелік сабақтар, оқу-тәжірибе кезінде кәсіптік біліктілікпен студенттің бағдарламалық материалды қабылдау деңгейін анықтау және бағалау мақсатында құрылған.
Жұмыс бағдарламасын меңгеру кезінде студент Mapinfo бағдарламасында картаны векторлауды, растрлық бейнені бекітуді, қабаттармен жұмыс істеуді, кестедегі мәліметтерді өңдеуді, кенді денені құруды үйренуі қажет. Жұымтың нәтижесі ретінде географиялық координаттары бар таблица мен геологиялық карта болуы тиіс. CorelDraw бағдарламасын оқу кезінде студенттер геологиялық картаны векторлауды, қабаттарды өңдеуді, текстуралық және толық бояуды білу, графикалық элементтерді салуда қыйсық сызықтармен жұмыс істеуді, геологиялық картаға шартты белгілерді сала білуді меңгері қажет. Surfer бағдарламасын оқу кезінде студенттер кеністіктік координаттар бойынша екі өлшемді және үш өлшемді карта құруды, интерполяция тәсілдрімен жұмысты, профиль сызығын жүргізуді білуі қажет. Тәжірибе соңында есеп күнделігі, дискіде электронды материал мен қоса студенттер ауызша есеп береді.
Есептеуіш техника кабинетінде жұмыс жасау кезінде техника қауіпсіздігін сақтау оқушылар мен оқытушылардың негізгі міндеттерінің бірі болып табылады
Аталған міндетті орындауда оқушы төмендегідей:
Жалпы ережелерді;
Дербес компьютерде жұмыс жасау алдындағы;
Жұмыс жасау кезіндегі;
Апаттық жағдайдағы;
Жұмыс соңындағы талаптар мен ережелерді білуге тиіс.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-kirispe-jmis-orninda-tehnikali-auipsizdikti-satau.html#Есептеуіш_техника_кабинетінде_жұмыс_жасау_кезінде_техника_қауіпсіздігін_сақтау_оқушылар_мен_оқытушылардың_негізгі_міндеттерінің_бірі_болып_табылады

title: Сабақ тақырыбы: Кіріспе. Жұмыс орнында техникалық қауіпсіздікті сақтау


title:
Дәріс № 5 (1 сағ.)

Сабақ тақырыбы

text:
Сабақ тақырыбы. Сорғыш құрттар класы (Trematoda). Моногенетикалық сорғыш құрттар класы (Monogenoidea).
Сабақ жоспары: Сорғыш құрттардың құрылысы.
Сорғыш құрттардың ас қорыту жүйесі.
Сорғыш құрттардың зәр шығару жүйесі.
Сорғыш құрттардың нерв жүйесі, сезім мүшелері.
Сорғыш құрттардың жыныс жүйесі және көбеюі.
Моногенетикалық сорғыш құрттардың эктопаразиттілігіне байланысты құрылысындағы өзіне тән белгілер.
Сорғыш құрттардың құрылысы.
Сорғыш құрттардың дене пішіні көбінесе жапырақ тәрізді болып келеді. Бұлардың сорғыштары болғандықтан кластың атауы да солай. Сорғыштар ойыстау болып, шет қабырғалары бұлшықет талшықтарынан құралған, сақина тәрізді бұлшықеттерімен көмкерілген. Осы бұлшықеттердің қозғалысы арқылы сорғыштар үлкейе де, кішірейе де алады.
Денесінің алдыңғы және құрсақ бөлімдерінде бір-бір сорғыштары бар, яғни ауыз және құрсақ сорғыштары. Олар бекіну мүшелері болып табылады, себебі осы сорғыштары арқылы құрттар иесінің денесінде бекініп тұрады. Көпке дейін трематодтардың денесі эпителиальды клеткалардан бөлінетін қорғау қызметін атқаратын қатты зат - кутикуламен қапталған деп есептелді. Электронды микроскоп арқылы зерттеулер ол көзқарастың дұрыс емес екенін көрсетті. Трематодтардың жамылғысы - тегумент, кейбір турбеллярилердің батқан эпителиіне сәйкес келетіні анықталды, бірақ, паразиттік тіршілік етуіне байланысты кірпікшелері болмайды. Тегументтің сыртқы бөлігі - көптеген митохондрия мен вакуольдері бар ядросыз цитоплазмалы қабат. Бұл қабат цитоплазманың өсінділері арқылы паренхиманың ішіне батып жатқан ядросы бар цитоплазмамен байланысады. Сонымен, трематодтардың тегументі турбелляриялардың батып жатқан эпителиі сияқты синцитий болып табылады. Тегументтің жоғарғы қабатында кейде кутикулярлы тікенектері болады - бұлар паразиттердің қосымша бекіну мүшелері. Бұл қабаттың астында базальды мембрана, оның астында сақина және ұзына бойы бұлшықеттер орналасқан. Тері-бұлшықет қапшығы мен паренхиманың құрылысы кірпікшелі құрттарға ұқсас. Сорғыштар аз қозғалады.
Сорғыш құрттардың ас қорыту жүйесі.
Денесінің алдыңғы жағындағы аузы эктодермальды жұтқыншаққа, ал ол жіңішке өңешке жалғасады. Энтодермальды ортаңғы ішек өңештен басталып, дененің бүйірімен артқа қарай созылып тұйықталған екі тармақтан құралады. Ірі трематодтарда, мысалы, бауырсорғыштың (Fasciola hepatica) ішегі көп тарамдалған. Бұл тарамдар қорытылған асты паренхималық денесіне таралуын оңайлатады.
Сорғыш құрттардың зәр шығару жүйесі.
Зәр шығару жүйесі - протонефридиялы. Денесінің ортасында немесе екі бүйірінде негізгі түтіктері орналасқан, олардан ұштарында толқындалған алаулы жұлдыз тәрізді клеткалары бар көптеген тарамдар шығады. Негізгі түтіктер денесінің артқы жағындағы қуыққа, ал ол зәр шығару тесігімен сыртқа ашылады.
Сорғыш құрттардың нерв жүйесі, сезім мүшелері.
Нерв жүйесі жұп ми ганглиясынан тұрады. Одан дененің алдыңғы жағына және ауыз сорғышына қарай нервтер, сонымен қатар артқа қарай үш жұп ұзына бойы нерв бағаналары тарайды. Әсіресе, ерекше қалыңдаған құрсақ бағаналары жақсы дамыған. Ұзына бойы бағаналар сақина тәрізді өсінділермен өзара байланысып, ортогон типіндегі нерв жүйесін түзеді.
Сезім мүшелері құрттардың паразиттік тіршілік етуіне байланысты өте нашар дамыған. Сорғыштардың дернәсілдерінде турбелляридікіне ұқсас бір немесе екі жұп кішкене көзшелері болады.
Сорғыш құрттардың жыныс жүйесі және көбеюі.
Жыныс мүшесі гермафродитті, жақсы дамыған. Бауырсорғыштың (Fasciola hepatica) жыныс жүйесін қарастырайық.
Аталық жыныс жүйесі тарамдалған екі тұқым бездерінен тұрады. Олардан алға қарай бағытталған екі тұқым жолы шығып, кейін олар қосылып тұқым қапшығына айналады да, тұқым шығарғыш түтікпен шағылыс мүшесіне жалғасады. Ол өзінің шетімен жыныс клоакасына қарай бағытталған.
Аналық жыныс безі әрқашан біреу. Одан шығатын қысқа жұмыртқа жолы кеңейіп, кішкене қапшықшаға - оотипке айналады. Кейде оотипті Мелис денешілігі деп те атайды. Оотипке аналық жыныс жүйесінің көптеген жолдары жалғасады. Дененің екі бүйірінде жұмыртқаларға қоректік затты беретін сарыуыз бездері орналасқан, сарыуыз бездерінің екі жолы денеден көлденең өтіп, оотипке жалғасады. Оотиптен әуелі артқа одан кейін алға бұрылып, жыныс клоакасына ашылатын ұзын ширатылған түтік - жатын басталады. Жатын ұрықтанған және дамып келе жатқан жұмыртқаларға толы болады. Оотип тұқым қабылдағышпен және өзінің бір шетімен арқа жағына ашылатын қысқа «Лаурер» түтігімен өзара байланысқан. Оотип ұсақ қабыршақты бездермен қоршалған.
Трематодтардың кейбір өкілдерінде жыныс жүйелері айтылған сызбадан бірқатар белгілері бойынша ерекше: жұмыртқа бездері кейде тарамдалмаған; аталық бездері жұп емес; жыныс клоакасы дененің артқы бөлімінде орналасқан, т.б.
Жұмыртқа аналық безінен, аналық жолы арқылы оотипке түсіп, онда ұрықтанады. Ұрықтандыру үшін сперматозоидтар шағылыс мүшесі арқылы әуелі жатынға, содан тұқым қабылдағышқа, содан оотипке өтеді де, жұмырқаларды ұрықтандырады. «Лаурер» түтігі оотипте жиналып қалған ұрықтардың артық мөлшерін денеден шығару қызметін атқарады. Сарыуыз бездерінен оотипке баратын жолдар арқылы қоректік затқа толы сарыуыз клеткалары өтеді. Әрбір ұрықтанған жұмыртқа осындай клеткалардың тобымен қоршалады. Сонан соң оның сыртына жұмыртқа қабығы түзіледі. Жұмыртқа қабығы сарыуыз клеткаларында болатын ерекше гранулдар арқылы сыртқа қарай шығарылады.
Трематодтардың тіршілік циклі иесін және ұрпақ алмастыруға байланысты өте күрделі. Гермафродитті жыныс жүйесі жетілген сорғыш немесе марита омыртқалы жануарлардың ішегінде және басқа мүшелерінде паразиттік тіршілік етеді. Бауырсорғыштың дамуын қарастырамыз.
Бауырсорғыш - Fasciola hepatica мүйізді ірі қара малдар мен қойлардың және адамның бауырында паразиттік тіршілік етеді. Олардың салған жұмыртқалары өт жолы арқылы ішекке түсіп, иесінің ішегінен нәжіспен араласып сыртқа шығарылады. Ары қарай даму үшін жұмыртқа суға түсуі керек. Су ішінде жұмыртқадан денесі толқынды эпителимен жабылған дернәсіл - мирацидий шығады. Мирацидидің екі көзшесі, ми ганглиясы және жұп протнефридиялары болады. Денесінің артқы бөлімінде ерекше ұрықтық клеткалар немесе партеногенетикалық жұмыртқалар жатады. Денесінің алдыңғы үштен бір бөлігінде, цитоплазмасы дәнді секретке толы үлкен без орналасады. Бұл бездің жолдары дернәсіл денесінің алдыңғы бөліміндегі кішкене бұлшықетті тұмсықшаның ұшында ашылады. Бездің секреттері мирацидидің аралық иесіне енуге көмектеседі. Мирацидий қоректенбейді, эмбриональды даму кезіндегі жиналған гликоген қоры арқасында өмір сүреді. Бірқатар уақыт мирацидий суда еркін жүзіп жүреді. Өзінің ары қарай дамуы үшін ол аралық иесінің денесіне түсуі керек. Көп жағдайда аралық иесі ұлулар болып келеді. Мирацидий тұмсықшасы арқылы ұлу денесіне еніп, оның ішкі мүшесіне өтеді. Ұлудың денесіне енуде дернәсіл безінің секреттері көмектеседі. Мирацидий кірпікшелерін тастап, формасыз, қозғалмайтын қапшық тәрізді спороцистаға айналады. Бұл көбею қабілеті бар, жыныстық жүйесі жетілген сатысы. Спороцистаның денесіндегі партеногенетикалық жұмыртқалары әрбіреуі бөлініп, келесі - редия деп аталатын ұрпаққа айналады. Редия, спороцистадан қозғалғыштығымен және денесіндегі саңылауымен ерекше. Ол саңылау, редия ішіндегі партеногенетикалық жұмыртқалардан түзілген ұрықтардың жаңа ұрпағын шығару қызметін атқарады. Спороцисталар сияқты редияның денесіндегі партеногенетикалық жұмыртқалары бөлініп, редияның ішінде жаңа ұрпақ - церкариялар пайда болады. Церкария - гермафродитті дараның дернәсілі, оған көптеген белгілері де ұқсас: сорғыштары, тарамдалған ішегі, миы және зәр шығару жүйесі болады. Оның негізгі ерекшелігі - денесінің артқы бөлігінде ұзын, бұлшықетті, қозғалғыш құйрықшасының болуы. Трематодтардың кейбір түрлерінде церкарияның тағы да уақытша мүшелері болады: жұп көзшесі, өткізгіш бездері деп аталатын бір клеткалы бездер тобы, дененің алдыңғы жағында болатын үшкір ине немесе стилет. Церкариялар редия денесіндегі саңылаудан шығып, одан ұлу денесінен шығып, құйрығының қозғалысы арқасында суға еркін жүзіп кетеді. Мирацидия секілді олар қоректенбейді, денесіндегі қорек қоры арқылы өмір сүреді.
Церкария су жағасындағы өсімдікке немесе балдырларға жабысып, құйрығын тастап, циста түзеді. Циста ерекше бездерден бөлініп шығады. Бұл саты адолескария деп аталады. Адолескария ересек түріне айналу үшін енді өзінің негізгі иесінің денесіне түсуі тиіс. Негізгі иесі, мысалы, ірі қара (сиыр) су қоймасына келіп, сумен немесе судағы шөппен бірге адолескариді де жұтады. Сиырдың ішегінде циста қабаты еріп, қан тамырлары арқылы жас сорғыштар жыныстық жетілетін орнына - бауырдың өт жолдарына өтеді. Егер, олардың тіршілік циклдерінің дамуына жағдайлар жасалмаса, олар өледі немесе толық дамымай қалады. Мысалы, жұмыртқа суға түскенде суда ұлу болуы керек, әйтпесе, дернәсіл мирацидий өледі, ал су қоймасына ірі жануарлар келіп тұрмаса, адолескария толық дамымайды. Қолайсыз факторлар көп болса да, паразиттер оларға бейімделе алады. Бейімделудің бір жолы - паразиттердің жұмыртқаны өте көп салуы. Турбелляриялардың көпшілігінде жұмыртқа саны жүздеген болса, сорғыштарда мыңдаған және ондаған мыңға жетеді. Бұл құбылыс паразиттердің жұмыртқаларының «көп болу заңы» деп аталады.
Кейбір сорғыштардың еркін жүзетін церкарияларының тіршілік циклінің мынадай ерекшеліктері болады. Сорғыштардың көпшілік түрінің церкариялары екінші аралық иесінің денесіне түсуі керек. Бұл көптеген жәндіктердің, мысалы, су насекомдарының, моллюскалардың, балықтардың, бақалардың дернәсілдері болуы мүмкін. Стилет арқылы церкария екінші аралық иесінің жамылғысын жаралап, сол жерге өткізгіш безінің секреттерін құяды. Церкария құйрығы мен стилетін тастап, жіңішке мөлдір қабатпен қапталады да, циста түзеді. Сол күйінде метацеркария деп аталады және дамудың бұл сатысы тыныштық сатысы болып табылады. Егер, екінші аралық иесін қандай да бір ірі омыртқалы жануар қорек етсе, метацеркарий оның ішегінде қабырғасынан босап, гермафродитті дараға айналып, дамуын аяқтайды. Омыртқалы жануарлар метацеркаридің соңғы иесі болып келеді.
Трематодтардың тіршілік циклінде көрсетілген жолынан әр түрлі ауытқулары болуы мүмкін. Мысалы, кең тараған қауіпті паразит - бауырсорғыштың (Fasciola hepatica) аралық иесі жалғыз. Ол кіші тоспа ұлуы (Lymnaea trancatula), денесінде спороцисталар мен редиялардың дамуы жүреді. Ал ланцет тәрізді кішкене сорғыш құрттың (Dicrocoelum lanceatum) негізгі иесінен (ірі қара, қой, ешкі) нәжіспен бірге сыртқа шыққан жұмыртқалары құрлықта тіршілік ететін моллюскалардың (Helicella туысының) ішегіне түсуі керек. Моллюсканың ішегінде жұмыртқадан дернәсіл мирацидий шығып, ол оның бауырына енеді. Осы жерде метаморфозға ұшырап, церкария стадиясына көшеді. Церкариялар моллюсканың өкпесіне өтіп, тыныс жолдары арқылы топыраққа түседі. Ары қарай даму үшін церкариялар екінші аралық иесіне - құмырсқалардың (Formica туысының) ішегіне түсуі тиіс. Құмырсқаларда церкария соңғы метацеркария сатысына айналады. Құмырсқалар паразиттің қосымша иесі болып саналады. Метацеркария ересек түріне айналу үшін енді өзінің негізгі иесінің денесіне түсуі тиіс.
Сонымен, сорғыштардың жоғарыда келтірілген даму циклдерінде ұрпақтарын ауыстырып отыру жолдары байқалады, яғни бір ұрпақ ұрықтанған жұмыртқадан дамыса (мирацидиялар), келесі ұрпағы ұрықтанбаған жұмыртқадан (партеногенез жолымен) дамып, кезектесіп отырады. Осындай даму процесін - гетерогония деп атайды. Сорғыштардың дамуына гетерогония тән.
Моногенетикалық сорғыш құрттардың эктопаразиттілігіне байланысты құрылысындағы өзіне тән белгілер.
Моногенетикалық сорғыштар - балықтардың терісі мен желбезегінде, амфибиялар мен бауырымен жорғалаушылардың қуығында және басқа да мүшелерінде тіршілік ететін эктопаразиттер. Олардың түр саны 2500-ге жетеді.
Моногенетикалық сорғыштардың денесі созылыңқы, артқы бөлімінде ерекше бекіну дискісі болады. Оның ілмешектері, сорғыштары немесе ұлпаларды қысып алатын екі жақты қақпақтары бар. Арнайы бекіну мүшелері денесінің алдыңғы бөлімінде де болады. Олар паразиттің қоректену кезінде бас бөлімінің бекінуін қамтамасыз ететін, жабысқақ секрет бөлетін, бір клеткалы бездердің жолдары ашылатын қалақ тәрізді өсінділерден немесе кішкене сорғыштардан тұрады.