title: Ішкі тәуекел факторлары - «Самұрық–Энерго» АҚ біріктірілген жылдық есебі

text:
Ішкі тәуекел факторлары:
маркетингтің әлсіз болуы;
кадрлардың тұрақтамауы.
2.
Көмірдің өзіндің құнын
төмендетуге бағытталған
шараларды жүзеге асыру;
3.
Көмір сату және жылдық
жөндеу бағдарламасын
орындау жоспарының
орындалуына мониторинг
жасау.
Электр
энегиясын
сату
жоспарын
орындамау
тәуекелі
Сыртқы тәуекел
факторлары: қаржы-
экономикалық дағдарыс
нәтижесінде сұраныстың
азаюы; нарықтағы
бәсекелестік нәтижесінде
тұтынушылардан айырылу;
табиғи катаклизмдер және
табиғи апат.
Ішкі тәуекел факторлары:
технологиялық бұзылу;
Жабдықтардың моральдық
және физикалық тозуының
салдарынан қолданымдағы
қуатының азаюы; кадрлар
тұрақтамаушылығы; әлсіз
маркетинг.
1.
Электр энергиясын сатуда
ішкі және сыртқы нарықта
өткізудің қосымша
каналдарын дамыту,
қолданыстағы
тұтынушыларды сақтау;
2.
Графикте белгіленген
мерзімде күрделі,
ағымдағы кеңейтілген
жөндеулердің
орындалуына бақылау
жасау;
3.
Электр энергиясын сату
және жылдық жөндеу
бағдарламасын орындау
жоспарының іске
асырылуына мониторинг
жүргізу;
4.
Берілген электр
жүктемелерін әзірлікте
ұстап тұруға техникалық
дайындықты қамтамасыз
ету.
Трансформац
иялау
бағдарламасы
н іске асыруға
байланысты
тәуекел
Сыртқы тәуекел
факторлары: заңнамада
қажетті өзгерістердің
болмауы;
консультанттармен және
акционерлермен
трансформациялау
бағдарламасын іске асыру
үдерістері көзқарасындағы
қайшылық.
Ішкі тәуекел факторлары:
қызметкерлер мен
басшылықтың
қатыстырылмауы;
1.
Барлық деңгейдегі
басшыларды бизнесті
трансформациялау
бағдарламасын іске
асыруға белсенді
қатыстыру;
2.
Трансформациялау
бағдарламасының
бекітілген Жол картасында
қарастырылған шараларды
орындау;
3.
Трансформациялау
бағдарламасының Жол
картасын іске асыру
115
қызметкерлердің
жоспарланған өзгерістерге
қарсыласуы; бағдарламаны
іске асыруға арналған
ресурстардың
жетіспеушілігі; 2-ші кезең
кезінде тиімділікті қате
есептеу.
барысы туралы есепті
басшылыққа беру;
4.
Трансформациялау
орталық командасының
әдістемесін және
референстік модельдерін
қолдану.
Консультанттарды тарту;
5.
Трансформацияның
жобалау командасы үшін
оқу өткізу.
ҚАРЖЫЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕР (қаржы қызметімен байланысты тәуекелдер)
Валюталық
тәуекел
Сыртқы тәуекел
факторлары:
макроэкономикалық
көрсеткіштердің нашарлауы;
ұлттық валютаның
құнсыздануы.
Ішкі тәуекел факторлары:
валюталық міндеттемелер
көлемінің айтарлықтай
артуы. Жоғары
инвестициялық жүктеме
және нәтижесінде шетел
валютасындағы қарыз
деңгейінің өсуі.
1.
«Тәуекелдерді хеджирлеу
қағидалары» құжатын
әзірлеу және бекіту;
2.
Ұлттық валютамен
келісімшарттар жасау
жөніндегі талаптардың
сақталуы;
3.
Ашық валюталық
ұстанымға және VaR-ға
шектемелер қою;
4.
Ашық валюталық
ұстанымға мониторинг
жүргізу.
Кредиттік
тәуекел
Сыртқы тәуекел
факторлары: банк-
контрагенттердің дефолты;
мемлекетте қаржы-
экономикалық ереженің
нашарлауы.
Ішкі тәуекел факторлары:
кредиттік рейтингі төмен
ЕДБ-да қаржатты
орналастыру; сенімсіз
компаниялардың бағалы
қағаздарын сатып алу;
Қоғамның ішкі кредиттік
саясатын сақтамау.
1.
Қазынашылық портфелінің
негізгі параметрлерінің
талаптарына сәйкес
салынған уақытша бос
ақшаларды қаржы
құралдарына
әртараптандыру;
2.
УБА-ны орналастыру
бойынша контрагенттің
тәуекелдеріне сараптама
жүргізу;
3.
Банк-контрагенттерге
шектемелер сақтау
Тариф
белгілеу
тәуекелі
Сыртқы тәуекел
факторлары: ҰЭМ
ТМРБҚК-тің тарифтерді
көтеруінен бас тарту
(тарифтің өсуін тежеу);
ҰЭМ ТМРБҚК тарапынан
1.
Тарифтерді бекіту (келісу)
бойынша субъектінің
тарифтік кампаниясын
сапалы дайындау;
2.
ЕТҰ-лар үшін өтімдік
(төмендетілген) тарифтерді
116
өтелетін тариф пен
сараланған тарифті енгізу;
тарифтерді заңнамалық
дәрежеде төмендету;
заңнаманы өзгерту.
Ішкі тәуекел факторлары:
тариф саясатын сақтамау.
енгізуді болдырмау үшін
ҰЭМ ТМРБҚК-нің
тарифтік сметаны және
инвестициялық
бағдарламаларды
уақытылы түзетуі;
3.
Тарифтік саясатты
мониторингілеу; ЕТҰ-ның
тарифтік саясатының
проблемалары бойынша
апта сайынғы есеп;
4.
Реттелетін нарықтардың
және бәсекелестік
нарықтың табиғи
монополиялар
субъектілерінің тарифтерін
реттеу бойынша ҚР
заңнамасына тиісті
өзгерістер енгізу қажеттігі
жөніндегі ұсыныстарды
енгізу
Сыртқы
кредиттердің
ковенантын
және
листингтік
талаптарын
бұзу.
Сыртқы тәуекел
факторлары: ұлттық
валютаның құнсыздануы,
мұнайға, уранға бағалардың
азаюы.
Геосаясат шарттарының
өзгеруі (мысалы:
серіктестерге қатысты
санкциялар).
Ішкі тәуекел факторлары:
кредиттік шарттардың
талаптарын сақтамау;
бюджеттік кіріс-шығыс
бөлігін қате жоспарлау.
1.
Қаржылық тұрақтылық
және қарызды басқару
жөніндегі саясатқа сәйкес
ковенанттың сақталуына
мониторинг жүргізу
(қаржылық және қаржылық
емес);
2.
Қарыз және қаржылық
тұрақтылық бойынша есеп
дайындау;
3.
Контрагенттерден келісу
хатын алуға бағытталған
шараларды уақытылы
жүргізу (ковенантты бұзу
кауіп-қатері кезінде) (letter
of waiver).
ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕР
Өндірістегі
авариялар
мен апаттар
тәуекелі
Сыртқы тәуекел
факторлары: табиғи
апаттар; үшінші
тұлғалардың қаскөйлік,
соның ішінде лаңкестік
шабуылдары.
Ішкі тәуекел факторлары:
қызметкерлердің қаскөйлігі;
1.
Техникалық жағдайды
анықтау мақсатында
жабдыққа уақытылы
дигностика жүргізу;
2.
Жабдыққа қажетті
жөндеуді уақытылы
жүргізу;
117
күзет ұйымына қойылатын
біліктілік талаптарының
төмен болуы; рұқсат
қағазының және объект
ішілік режимінің болмауы
немесе сәйкес келмеуі;
өндірістік жабдықты
пайдалану режимін
сақтамау.
3.
Өндірістік объектілерді
қорғау жөніндегі
шараларды күшейту;
4.
Өндірістік объектілердің
қауіпсіздігі үшін күзет
ұйымдарымен шарт жасау.
Тәуекелдерді іске асыру ықтималдығы
2015 жылы теңгенің айтарлықтай құнсыздануы салдарынан «Валюталық
тәуекелді» іске асырумен байланысты Қоғам тәуекелдерінің сыни аймағына «Іске
асырылатын/перспективті инвестициялық жобалардың тәуекелдері» және «Сыртқы
кредиторлардың ковенанты мен листингтік талаптарын бұзу» жобалары көшті.
Қоғамның компаниялар тобында жоғарыда көрсетілген тәуекелдерді мейілінше азайту
үшін мына шаралар қабылданды:
Инвестициялық бағдарламаларды оңтайландару бойынша жұмыс жүргізілді;
Ковенанттың сақталуына мониторинг тұрақты негізді жүзеге асырылады;
Кредиторлармен белсенді өзара іс-қимыл жүргізілуде;
Қоғамның ашық валюталық ұстанымдары мен VaR бойынша шектелімдері
бекітілді;
118
Қоғамның «Тәуекелдерді хеджирлеу қағидасы» дайындалды;
Мүмкіндігіне қарай шарттарды ұлттық валютамен жасау мақсатында
жасалатын келісімшарттарға тұрақты мониторинг жүзеге асырылуда.
Сапаны басқару
Корпоративтік менеджмент жүйесі (бұдан әрі – КМЖ) – әлемдік стандарттарға
сәйкес келетін өндіріс деңгейіне шығу мақсатымен ұйымға ендірілетін стандарттар
жүйесі. КМЖ – бұл өндіріс пен қызмет сапасының тұрақтылығын қамтамасыз етуі тиіс
Қоғамның жалпы басқару жүйесінің құрамдас бөлігі. Әдістемелік жағынан қарағанда,
КМЖ – бұл Қоғамның қызмет сапасын басқаруға бағытталған шаралар жүйесі.
«Самұрық-Энерго» АҚ-ның (бұдан әрі - Қоғам) Корпоративтік менеджмент жүйесі
саласындағы саясытына сәйкес (Басқарманың 29.07.2011ж. №17 хаттамасы) Қоғам
Басқармасы ISO 9001:2008 «Сапа менеджментінің жүйесі. Талаптар» халықаралық
стандарт талаптарына сәйкес КМЖ-ны енгізу туралы стратегиялық шешім қабылдап,
тұрақты негізде қолданылатын заңнамалық және нормативтік талаптарға сәйкес келуін
қамтамасыз етуге кепілдік берілді.
ISO 9001:2008 халықаралық стандарттарына және Қоғам Басқармасының
28.11.2014ж. (№17 хаттама) «Корпоративтік менеджмент жүйесінің нұсқаулығы»
бекітілген шешіміне сәйкес 2015 жылғы қараша айында Қоғам КМЖ-нің ISO 9001:2008
халықаралық стандарт талаптарына сәйкестігіне Сыртқы Қадағалаушы аудиттен
табысты өтті. Сертификат аудитін энергетикалық активтерді корпоративтік басқару
жөніндегі қызметтер бөлігінде саланы қолдана отырып, TUV Rheinland сертификат
орталығы өткізді.
Жүргізілген аудит қорытындысы бойынша Қоғамда КМЖ-ны дамыту мен оның
қолданылуының жағымды тұстары атап өтілді:
- Қоғам басшылығының әзірленген КМЖ-ны жетілдіру мен дамытуға деген ниеті.
Отырыстарында КМЖ-ның тиімділік мәселелері қарастырылатын Тәуекелдер және
менеджмент жүйесі комитетінің Төрағасы Қоғамның Басқарма Төрағасы болып
табылады;
- теңгерімді көрсеткіштер жүйесін ендіру жөніндегі жұмысты жүзеге асыру;
- тәуекелдерді басқару моделі әзірленіп, белсенді қолданылуда, бұл Қоғамның
шығыстарын барынша азайтуға мүмкіндік береді. Оны талдау бойынша тұрақты жұмыс
жүргізілуде;
- түпкілікті тұтынушылардың компанияны қабылдауын бағалау мақсатында Қоғам
мен еншілес компаниялар үшін бедел аудитінің өтуін ұйымдастыру бойынша жұмыс
жүргізілуде;
- пресоналдың біліктілігін қамтамасыз ету бойынша тиісті құжаттармен расталған
егжей-тегжейлі шаралар кешені әзірленді (іріктеу, тестілеу, кадр резерві және т.б.).
Персоналды оқытуды бағалау жүйесі пысықталып, іс жүзінді қолданылуда;
- тест режимінде жобаларды онлайн басқару жүйесі енгізілді;
- персоналдың біліктілігі мен КМЖ-ны жетілдіру деңгейі жоғары болуы.
КМЖ қызметтің әрбір бизнес-бағыты бойынша қызметті нақты бөлді, бұл
Қоғамның компаниялар тобында корпоративтік орталық деңгейінде операциялық
бақылауды
күшейтуді
және
негізгі
шешімдерді
қабылдау
үдерістерінің
ортылқтандырылуын қамтамасыз етеді.
119
Сонымен қатар, Қоғам қызметкерлері «Самұрық-Энерго» АҚ-ның 29.04.2014ж.
(№6 хаттама) шешімімен бекітілген «Корпоративтік менеджмент жүйесін ұйымдастыру
және оған талдау жүргізу қағидаларына» сәйкес КМЖ-ға баға берді, 2015 жылғы
мамырда менеджмент жүйесі бойынша басшылықтың өкілі бекіткен «Самұрық-Энерго»
АҚ-дағы 2014 жылғы ISO 9001:2008 стандарттарының талаптарына сәйкес
корпоративтік менеджмент жүйесінің жұмысы туралы есепке» баға берілді. Жоғары
басшылық тарапынан КМЖ-ге талдау жүргізу Қоғам басшылығының КЖМ-нің ISO
9001:2008 халықаралық стандарттарының талаптарына сәйкестігін тұрақты бағалау,
сондай-ақ оны жақсарту бойынша мүмкіндікті іздеу мақсатында өткізіледі. Осы
талдауда Қоғамның әрбір үдерісіне баға берілді, нәтижелері бойынша тиісті шешімдер
қабылданды.
Менеджмент жүйелерін халықаралық стандарттар негізінде жетілдіру еліміздің
энергетикалық нарықтағы ұстанымын серпінді дамыту мен күшейтудің маңызды
факторы болып табылады.
Орнықты даму
Орнықты даму
–
Экологиялық факторлар
Қоршаған ортаны қорғау
1)
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы сапа менеджменті жүйесі.
Қазақстандағы ірі электр энергетикалық компаниялардың бірі бола отырып,
«Самұрық-Энерго» АҚ қоғам үшін орнықты дамуы үдерісіндегі өзінің айтарлықтай
рөлін түсінеді. Қоршаған ортаны қорғау және ресурстарды тиімді пайдалану Қоғам мен
оның еншілес және тәуелді ұйымдарының қызметінде маңызды рөл атқарады. Қазіргі
кезде Компанияның ұзақ мерзімді Даму стратегиясы мен Экологиялық саясатынан
көрініс тапқан Компанияның табиғатты қорғау саласындағы қызметінің басым даму
бағыттары мен мақсаттары анықталуда.
Компания жаңа технологияларды енгізу және жаңартылатын энергия көздерін
қолдану арқылы өндірістік қызметтің қоршаған ортаға етер әсерін біртіндеп азайтуды
жоспарлайды.
Төменде менеджменттің экология саласындағы әр аспект бойынша тәсілдемесіне
қатысты қысқаша мәліметтер сипатталған.
2)
Материалдарды, энергияны, суды тиімді пайдалану, биоәртүрлілікті
сақтау, оның ішінде:
G4-EN1.
САЛМАҒЫ
МЕН
КӨЛЕМІНЕ
ҚАРАЙ
ЖҰМСАЛҒАН
МАТЕРИАЛДАР
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы өзінің қызметін жүзеге асырған кезде әрі
қарай электр немесе жылу энергиясына айналдыру үшін қолданылатын табиғи
ресурстар сатып алынады. Табиғи ресурстармен қатар, «Самұрық-Энерго» компаниялар
тобы тұтыну көлемі жағынан маңызы едәуір төмен химиялық өнімдерді, жағармайлар
мен салқындататын сұйықтықтарды да пайдаланады.
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобының бірқатар еншілес және тәуелді
ұйымдарында күні бүгінге дейін құрамында полихлорланған дифенилдер (одан әрі –
120
«ПХД») бар қондырғылар қолданылады. ПХД трансформаторлардағы, конденсаторлар
мен басқа да электр қондырғыларындағы диэлектрлік сұйықтық ретінде
пайдаланылады, олар адам денсаулығына қауіп-қатер тудырады. ПХД-мен улану
қаупінің алдын алу мақсатында Қазақстан Республикасында «Орнықты органикалық
ластағыштар туралы Стокгольм конвенциясына» (одан әрі – «ООЛ») қол қойылды.
Аталған құжатқа сәйкес, Қазақстан Республикасы Конвенцияның бір тарапы бола
отырып, мынадай іс-шараларды іске асыруға тиісті болады:
- Қазақстан Республикасында құрамында ООЛ бар заттарды экспорттауға,
импорттауға, өндіруге тыйым салу;
-
2025
жылға қарай құрамында ПХД бар қондырғыларды (яғни,
трансформаторларды, конденсаторларды немесе құрамында заттектердің сұйық
қалдықтары бар басқа да қабылдағыштарды) қолдануды тоқтату;
- ООЛ-дың әдейі тасталмаған шығарындыларын азайту бойынша шаралар
қабылдау;
- ООЛ-мен уланған учаскелерді анықтау бойынша арнайы стратегия әзірлеуге күш
салу;
- ООЛ-дың адам денсаулығы мен қоршаған ортаға төндіретін қаупі туралы
жұртшылықты хабардар ету.
Қолданылатын материалдардың қоршаған ортаға әсерін мейлінше азайту үшін
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы жаңартылатын энергия көздерін, атап айтқанда
күн және жел энергиясын молынан пайдалануды жоспарлауда, бұл атмосфераға
бөлінетін зиянды шығарындыларды айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.
Конвенция бойынша жоғарыда аталған іс-шараларды орындау нәтижесі
экологиялық жағдайдың жақсаруы болмақ, ол жалпы алғанда, Қазақстан Республикасы
азаматтарының денсаулығына оң әсер етеді.
G4-EN8. СУ КӨЗДЕРІНЕ БӨЛГЕНДЕГІ АЛЫНАТЫН СУДЫҢ ЖАЛПЫ
КӨЛЕМІ
Су
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы бойынша су бірінші кезекте су электр
станцияларындағы, жылу және мемлекеттік аудандық электр станцияларындағы электр
қондырғыларын, циркуляциялық жүйелерді және айналымды сумен қамтамасыз етудің
қосалқы технологиялық үдерістерін суыту үшін қолданылады. Алынған судың біраз
бөлігі технологиялық үдерісте қолданылған кезде буланып кетеді. Судың негізгі бөлігі
өндіріс үдерістерінде қолданылған соң және механикалық, физика-химиялық және
биологиялық тазартулардан өткеннен кейін табиғи ортаға қайтарылады.
Су ресурстары және экология жөніндегі жергілікті уәкілетті органдар су жинауға
қатысты мәселелерді реттейді, атап айтқанда, еншілес және тәуелді ұйымдар қатысатын
өңірлердің экожүйелеріндегі судың деңгейіне ерекше көңіл бөлінеді. Технологиялық
үдерісте пайдаланылған суды жоғалту көлемінің азаюы орта мерзімді перспективадағы
басым бағыт болып табылады.
G4-EN9. СУ БӨГЕТІ АЙТАРЛЫҚТАЙ ӘСЕРІН ТИГІЗЕТІН СУ КӨЗДЕРІ
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының су көздеріне тигізетін айтарлықтай
әсері жоқ. Су көздерінен алынатын су бірнеше қайтара әрі зиянды шығарындыларсыз
пайдаланылады.
121
EN10 БІРНЕШЕ РЕТ ЖӘНЕ ЕКІНШІ ҚАЙТАРА ПАЙДАЛАНЫЛАТЫН
СУДЫҢ ҮЛЕСІ МЕН ЖАЛПЫ КӨЛЕМІ
Бірнеше рет және екінші қайтара пайдаланылатын судың үлесі және жалпы көлемі
Өлшем бірлігі
Көлемі
Алынатын судың жалпы көлемі
мың м³
60 887 587
Бірнеше рет немесе екінші қайтара
пайдаланылатын судың көлемі
мың м³
76 883
Бірнеше рет немесе екінші қайтара
пайдаланылатын судың үлесі
%
1
G4-EN11. Биоәртүрлілік
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы өз қызметінің өсімдіктер мен жануарлар
әлеміне тигізер әсерін барынша азайтады. «Самұрық-Энерго» компаниялар тобының
электр энергетикалық активтері орналасқан ұлттық табиғи парктер мен қорықтары бар
өңірлерге айырықша назар аударылады.
Қазіргі кезде «Самұрық-Энерго» компаниялар тобында биоәртүрлілікті басқару
саласындағы реттеуші құжаттар әзірленбеген. Биоәртүрлілікті басқару жөніндегі
құжаттардың болмауына қарамастан, «Самұрық-Энерго» тобының әр компаниясы
үнемді өндіріс үдерісін қолдану және жануарлар мен өсімдіктер әлемінің қауіпсіздігін
арттыратын жаңа технологияларды енгізудің маңыздылығын түсінеді. Қазақстанда да,
әлемдегі сияқты орнықты даму аспектілерінің күн санап өсіп келе жатқан маңызын
ескере отырып, «Самұрық-Энерго» компаниялар тобы өздері орналасқан және жұмыс
істейтін өңірлерде биоәртүрлілікке бақылау жасау мен оны басқаруды жақсартуды
жоспарлайды.
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобының ұйымның меншігіндегі, жалға немесе
басқаруына берілген және қорғалатын табиғи аумақтарға, сондай-ақ сондай-ақ табиғи
аумақтар шегінен тыс аумақтардағы немесе мұндай аумақтарға жапсарлас жатқан
биоәртүрлілігінің құндылығы жоғары аумақтарда орналасқан өндіріс алаңдары бар.
Іле Алатауы табиғи паркінде «АлЭС» АҚ СЭС каскадының өндірістік
объектілеріне 48,4 га жер жалға берілген.
G4-EN12. ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АУМАҚТАР МЕН ТАБИҒИ АУМАҚТАР
ШЕГІНЕН
ТЫС
АУМАҚТАРДАҒЫ
БИОӘРТҮРЛІЛІГІ
ЖОҒАРЫ
БАҒАЛАНАТЫН АУМАҚТАРДАҒЫ БИОӘРТҮРЛІЛІККЕ АЙТАРЛЫҚТАЙ
ӘСЕР ЕТЕТІН ІС-ӘРЕКЕТТІҢ, ӨНІМДЕР МЕН ҚЫЗМЕТ ТҮРЛЕРІНІҢ
СИПАТТАМАСЫ
«Самұрық-Энерго» АҚ-ның өндірістік нысандары қорғалатын табиғи аумақтар мен
табиғи аумақтар шегінен тыс аумақтардағы биоәртүрлілігі жоғары бағаланатын
аумақтардағы биоәртүрлілікке айтарлықтай әсер етпейді.
G4-EN14.
ТҮРЛЕРДІҢ ӨМІР СҮРУІНЕ ҚАУІП ТӨНУ ДЕҢГЕЙІ
БОЙЫНША БӨЛГЕНДЕ, ХТҚО ТІЗІМІНЕ ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚОРҒАЛАТЫН
122
ТҮРЛЕР ТІЗІМІНЕ ЕНГІЗІЛГЕН, ҰЙЫМ ОРНАЛАСҚАН АУМАҚТАРДА
ТІРШІЛІК ЕТЕТІН ТҮРЛЕРДІҢ ЖАЛПЫ САНЫ
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы орналасқан аумақтарда ХТҚО-ның
қызыл тізіміне және Ұлттық қорғалатын түрлердің тізіміне енгізілген түрлер жоқ.
3)
Санкция салынбаған және нормативтен тыс шығарындылардың,
қалдықтардың алдын алу
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының 2015 жылы санкция салынбаған
және нормативтен тыс қалдықтарының шығарындылары болған жоқ.
G4-EN15. ПАРНИКТІК ГАЗДАРДЫҢ ТІКЕЛЕЙ ШЫҒАРЫНДЫЛАРЫ (1-
ҚАМТУ АЙМАҒЫ)
Бүгінгі күні Қазақстан Республикасында «Самрұрық-Энерго» компаниялар
тобының жұмысы нәтижесінде атмосфераға шығарылатын реттелетін парниктік газ
жылу және электр энергиясын, сондай-ақ көмір өндіру арқылы пайда болатын көмір
қышқыл газы (CO
2
) болып табылады. «Самұрық-Энерго» компаниялар тобының өндіру
деңгейінің өсуі атмосфераға шығарылатын парниктік газ шығарындыларының
артатынын көрсетеді.
Биосалмақты сұйылту немесе оның іріп ағуы салдарынан пайда болатын CO
2
шығарындылары жоқ.
Парниктік газдар шығарындыларына квота бөлудің Ұлттық жоспарына сәйкес,
2014-2015 жылдарға үшін базалық жылдар ретінде 2012-2013 жылдар таңдап алынған.
Базалық жылы шығарындылар 33 799 290 мың тоннаны құрады, 2015 жылы парниктік
газдардың шығарындыларын қысқарту көзделмеген.
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша 2015 жыл бойында Ұлттық
жоспарда белгіленген парниктік газдар нормативтен тыс шығарылған жоқ.
Сондай-ақ, экологиялық заңнамаларда талаптардың болмауы салдарынан
парниктік газдардың қарқындылығына есеп жүргізілмейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: G4-EN21. АТМОСФЕРАҒА ШЫҒАРЫЛАТЫН NO

text:
G4-EN21. АТМОСФЕРАҒА ШЫҒАРЫЛАТЫН NO
X
, SO
X
ЖӘНЕ БАСҚА ДА
МАҢЫЗДЫ ЛАСТАУШЫ ЗАТТАРДЫҢ ШЫҒАРЫНДЫЛАРЫ
Атмосфераға шығарылатын NOₓ, SOₓ және басқа да маңызды ластағыш
заттардың шығырындылары
2013 жыл
2014 жыл
2015 жыл
NOₓ, тонна
63 994,76
63 127,2
53 000
SOₓ, тонна
181 992,93
143 993,7
125 800
Орнықты органикалық ластағыштар
(СО3), тонна
ш/ж
0,00000004
-
Ұшқыр органикалық қосылыстар
(ҰОҚ)
120,4262
137
Қауіпті ауа ластағыштар
1,616
Нүктелі және ұйымдаспаған
көздерден шығатын шығарындылар
188 928,42
97 891,261
8 639
123
Қатты бөліктер
60 846,95
39 766,595
36 022
Нормативтік актілерде
пайдаланылатын атмосфераға
шығарылатын шығарындылардың басқа
стандартты санаттары
45 740,4
128 151,765
57 498
G4-EN23. ҚАЛДЫҚТАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ПАЙДАЛАНУ ӘДІСТЕРІ
БОЙЫНША БӨЛГЕНДЕГІ ЖАЛПЫ САЛМАҒЫ
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобының өндірістік қызметінің әсерінен шығатын
әдеттегі қалдықтар қатарына көмірден түсетін күл, қож, трансформаторлық майлар,
пайдаланылған сынапты шамдар мен аккумулятор батареялары жатады. Қазіргі кезде
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобында қалдықтарды басқарудың бірыңғай тәсілі
жоқ.
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы ЕТҰ-лары қалдықтарды басқару барысында
Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі мен Қалдықтарды дұрыс пайдалану
нормативтерін (ҚДПН) басшылыққа алады. Қауіпті қалдықтардың төлқұжаттары
әзірленді. Пайда болу түріне қарай қалдықтар өндірістік:
G4-EN23. ҚАЛДЫҚТАРДЫ ТҮРЛЕРІ МЕН ПАЙДАЛАНУ ӘДІСТЕРІ
БОЙЫНША БӨЛГЕНДЕГІ ЖАЛПЫ САЛМАҒЫ
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобының өндірістік қызметі нәтижесіндегі
әдеттегі қалдықтар қатарына жанған көмірден қалған күл, қож, трансформаторлық
майлар, пайдаланылған сынапты шамдар мен аккумулятор батареялары жатады. Қазіргі
кезде «Самұрық-Энерго» компаниялар тобында қалдықтарды басқарудың бірыңғай
тәсілі жоқ.
Қауіптілік деңгейі бойынша барлық (өндірістік және коммуналдық) қалдықтар
екіге бөлінеді:
o
Жасыл - G индексі (қауіпті емес);
o
Янтарь түсті - А индексі (қауіпті);
o
Қызыл - R индексі (қауіпті).
Құрамында сынап бар қалдықтар бәрінен де уытты әрі қауіпті болып саналады
(пайдаланылған люминесцентті шамдар), олар қауіптіліктің (янтарь) деңгейіне жатады,
бұл қалдықтар мамандандырылған кәсіпорындарға тапсырылады.
«Самұрық-Энерго» ЕТҰ-лары қалдықтарды басқару барысында Қазақстан
Республикасының Экологиялық кодексі мен Қалдықтарды дұрыс пайдалану
нормативтерін (ҚДПН) басшылыққа алады. Пайда болу түріне қарай қалдықтар
өндірістік:
- «пайдаланылған трансформатор майлары», «майлық шүберектер», «металл
сынықтары», «құрамында ПолиХлорДифинил (ПХД) бар бұзылған конденсаторлар»,
«құрамында сынап бар шамдар», «өндіріс және құрылыс қалдықтары» жән т.б.;
- коммуналдық: «қатты тұрмыстық қалдықтар» – күнделікті тіршілікте пайда
болатын қалдықтар деп бөлінеді.
124
Пайдаланылған
сынапты
шамдар,
пайдаланылған
аккумуляторлар
мамандандырылған ұйымдармен жасалған шарттарға сәйкес кәдеге жарату үшін
жөнелтіледі.
Пайдаланылған майлар, трансформатор майлары май тазартатын жабдықтарда
жаңартылғаннан кейін кәсіпорында қайтадан пайдаланылады.
Пайдаланылған оқшаулағыштар, электронды сынықтар мен құрылыстан қалған
қоқыстарды мердігерлік ұйымдар қалдықтарды қабылдауға арналған талондар бойынша
өнеркәсіптік полигондарға апарады.
Түсті және қара металл сынықтары тауарларды сату шарттары бойынша
тапсырылады.
ҚТҚ мердігерлік ұйымдармен жасалған шарттар бойынша белгіленген көлемге
сәйкес полигондарға шығарылады.
Құрамында сынап бар қалдықтар бәрінен де уытты әрі қауіпті болып саналады
(пайдаланылған люминесцентті шамдар), олар құрамындағы сынабы мен қоспаларды
алу үшін мамандандырылған кәсіпорындарға тапсырылады.
G4-EN24. МАҢЫЗДЫ ТӨГІНДІЛЕРДІҢ ЖАЛПЫ САНЫ МЕН КӨЛЕМІ
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша 2015 жылы тіркелген
төгінділер жоқ.
G4-EN25.
БАЗЕЛЬ КОНВЕНЦИЯСЫНЫҢ I, II, III ЖӘНЕ VIII
ҚОСЫМШАЛАРЫНА
СӘЙКЕС
«ҚАУІПТІ»
ДЕП
ЕСЕПТЕЛЕТІН
ТАСЫМАЛДАНҒАН, ИМПОРТТАЛҒАН, ЭКСПОРТТАЛҒАН НЕМЕСЕ ҚАЙТА
ӨҢДЕЛГЕН ҚАЛДЫҚТАРДЫҢ САЛМАҒЫ, СОНДАЙ-АҚ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ
ҚАЛДЫҚ ТАСЫМАЛДАУ ПАЙЫЗЫ.
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша тасымалданған, импортталған,
экспортталған немесе өңделген қалдықтар болған жоқ.
G4-EN26. ҰЙЫМНЫҢ ШЫҒАРЫНДЫЛАРЫ МЕН ОНЫҢ АУМАҒЫНАН
КЕЛЕТІН
ҮСТІҢГІ
АҒЫС
АЙТАРЛЫҚТАЙ
ӘСЕР
ЕТЕТІН
СУ
НЫСАНДАРЫНЫҢ ЖӘНЕ ОНЫМЕН БАЙЛАНЫСТЫ ТІРШІЛІК ЕТУ
ОРТАСЫНЫҢ БИОӘРТҮРЛІЛІГІ ТҰРҒЫСЫНАН АЛҒАНДАҒЫ ҚОРҒАЛУ
ТИІСТІЛІГІ, МӨЛШЕРІ, МӘРТЕБЕСІ ЖӘНЕ ҚҰНДЫЛЫҒЫ
Экологиялық қауіпсіздік және табиғи ресурстарды, оның ішінде су ресурстарын
тиімді пайдалану «Самұрық-Энерго» компаниялар тобының жұмысында маңызды орын
алады.
Электр станцияларының қалыпты жұмыс істеуіне қажетті су жинау және су
төгінділерінің көлемін азайту Қазақстан Республикасының экожүйесіне шығарылатын
су төгіндісін біртіндеп, жүйелі түрде азайту міндетін шешу үшін кезек күттірмейтін
шара болып табылады.
Жұмыс істеп тұрған станциялардың төгінділері Қазақстан Республикасының су
көздеріне түспестен бұрын ағын сулардағы ластаушы элементтердің шектеулі қалпынан
асып кетпеуіне талдау жасалады. Жүргізілген талдау нәтижелері бойынша, «Самұрық-
125
Энерго» компаниялар тобын кәсіпорындарының барлық шығарындылары Қазақстан
Республикасының Экологиялық заңнамаларының талаптарына сай келеді.
G4-EN29.
ЭКОЛОГИЯЛЫҚ
ЗАҢНАМАЛАР
МЕН
НОРМАТИВТІК
ТАЛАПТАРДЫ
САҚТАМАҒАНЫ
ҮШІН
САЛЫНАТЫН
МАҢЫЗДЫ
АЙЫППҰЛДАРДЫҢ АҚШАЛАЙ МӘНІ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЕМЕС
САНКЦИЯЛАРДЫҢ ЖАЛПЫ САНЫ
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша 2015 жылы экологиялық
заңнамалар мен нормативтік талаптарды сақтамағаны үшін маңызды айыппұлдар мен
қаржылық емес санкциялар салынған жоқ.
G4-EN30. ҰЙЫМ ҚЫЗМЕТІ ҮШІН ҚОЛДАНЫЛАТЫН ӨНІМДЕРДІ,
БАСҚА ДА ТАУАРЛАР МЕН МАТЕРИАЛДАРДЫ ЖӘНЕ ЖҰМЫС КҮШІН
ТАСЫМАЛДАУДЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ТИГІЗЕТІН ЕЛЕУЛІ ӘСЕРІ
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобының негізгі өнімдері мен көрсететін қызметі
электр және жылу энергиясын өндіру, электр энергиясын тарату және тасымалдау,
көмір өндіру, электр энергетикалық кешен нысандарын қайта жаңарту және жаңғырту
болып табылады. Өзекті мақсат – ұсынылатын қызмет түрлері мен өнімді қол жеткен
деңгейде ұстап тұру, сондай-ақ электр энергетикасы мен көмір өндіру саласындағы
өнімдер мен қызмет түрлеріне қатысты батыс стандарттарын қолдана отырып, сапа мен
басқа параметрлерді одан әрі жетілдіру.
Жасалған жұмыстардың нәтижесі ретінде «Самұрық-Энерго» компаниялар тобы
Қазақстан Республикасы аумағында ұсынылатын тауарлар мен қызмет түрлерінің
сапасы мен параметрлеріне қойылатын барлық талаптарды сақтайды.
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы үшін басым бағыт еншілес тәуелді
ұйымдардың қызметі нәтижесінде пайда болатын парниктік газдардың
шығарындыларын барынша азайту болып табылады. Қызметкерлер мен отын тасу үшін
қолданылатын парниктік газдардың шығарындылары электр немесе жылу энергиясын
өндіруден алынған шығарындылармен салыстырғанда болар-болмас қана. Электр
энергиясын тасымалдау барысында көп жағдайда атмосфераға шығарылатын
шығарындылар мен су объектілеріне зиянды заттарды төгуге алып келетін үдерістер
жоқ.
Компанияның ұйым қызметі үшін қолданылатын өнімдер мен басқа да тауарлар
мен материалдарды тасымалдаумен, сондай-ақ жұмыс күшін тасымалдаумен
байланысты қоршаған ортаға тигізетін айтарлықтай әсері жоқ.
4)
Түрлері бойынша бөлгендегі қоршаған ортаға жұмсалатын жалпы
шығындар мен инвестициялар
G4-EN31. ТҮРЛЕРІ БОЙЫНША БӨЛГЕНДЕГІ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА
ЖҰМСАЛАТЫН ЖАЛПЫ ШЫҒЫНДАР МЕН ИНВЕСТИЦИЯЛАР
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы бойынша қоршаған ортаға жұмсалған
жалпы шығындар мен инвестициялар 2015 жылы шамамен 1, 035 млрд теңгені құрады.
126
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы энергия тиімділігін арттыруға ықпал етуге
бар күшін салады. Бұл мәселедегі басымдықты шаралар ескірген электр қондырғыларын
жақсартып, жаңғырту, электр және жылу энергиясын өндіру, тасымалдау мен тарату
бойынша тиімділікті арттыру, халыққа электр және жылу энергиясын ұқыпты
пайдалана білу дағдысын қалыптастыру болып табылады.
Осы мақсатта «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында манадай жұмыстар
жүргізілді:
1. «Екібастұз ГРЭС-1 станциясы» ЖШС»-да:
- №2 және №1 энергия блоктарына жаңа буынды электр сүзгілерін орнату арқылы
күл аулау жүйесін қайта құру;
- №2 қазандық агрегатында эмиссиясы төмен оттықты монтаждағаннан кейін
оттық режимін жөндеу.
2. «Богатырь-Көмір» ЖШС-да:
- Бұрғылау станоктарындағы аспирациялық жүйені жөндеу.
Сонымен қатар, «Самұрық-Энерго» АҚ-ның табиғатты пайдаланушы еншілес
тәуелді ұйымдары жыл сайын қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар жоспарын
орындайды. Іс-шаралар жоспары мынадай аспектілерден тұрады:
- атмосфералық ауаны қорғау;
- күл үйіндісінің шаңын басуға арналған іс-шаралар;
- су ресурстарын қорғау және ұтымды пайдалану;
- басқару және озық қауіпсіз технологиялар жүйелерін енгізу;
- ғылыми-зерттеу, іздестіру және басқа жұмыстар;
- экологиялық оқу және насихат.
Жалпы алғанда, «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша қоршаған
ортаның экологиялық жағдайын жақсарту үшін қажетті барлық іс-шаралар жүргізіледі.
Жаңартылатын энергия көздерін, атап айтқанда, жел және күн электр станцияларын
салуға айырықша көңіл бөлінеді.
Орнықты даму – Әлеуметтік факторлар
«Орнықты даму» бөлімі
1.
Персоналды басқару
Орнықты даму мен бизнестің тиімділігі – бұл ең алдымен компания
қызметкерлерінің күн сайынғы еңбегі.
Жоғары білікті және адал персонал тиімді бизнестің кепілі екенін сезіне отырып,
Қоғам Даму стратегиясын және Трансформациялау бағдарламасын іске асыру аясында
персоналды басқарудың тиімді жүйесін құруға ерекше назар аударады, үздік кадрларды
тартуға, оларға жұмыс жасауға қолайлы жағдай туғызуға және жоғары деңгейде
әлеуметтік қорғауды қамтамасыз етуге тырысады, сондай-ақ қызметкерлердің кәсіби
деңгейін тұрақты түрде көтеруге ықпал етеді.
Қоғам жұмыс барысында қызметкерлердің үздік кәсіби және жеке басының
қасиеттерінің ашылуына барынша көп күш салады.
Персоналды басқару саласындағы саясат қолданыстағы Кадр саясатында және
персоналды оқыту, іріктеу, бағалау және бейімдеу жөніндегі регламенттерде, сондай-ақ
127
Іскерлік этика кодексінде көрсетілді. Ол Қоғам қызметкерлері өз әрекеттерінің Қоғам
миссиясына, корпоративтік басқару мен іскерлік этиканың қабылданған қағидаттарына
сәйкестігінің маңыздылығын түсінуге, сондай-ақ үздік іскерлік мінез-құлық
тәжірибесін қолдану арқылы мүдделі тұлғалармен өзара тиімді қатынасқа ықпал ететін
Қоғамдағы корпоративтік мәдениетті дамытудың маңызды құралы болып табылады.
2.
Персонал құрылымы
2015 жылы Қоғам тобы қызметкерлерінің тізімдік саны 22 650 адамды құрады.
2015 жылдың аяғында персонал санының құрамында әкімшілік қызметкерлердің
үлесі 8,3%-ды құрады. Ерлер мен әйелдердің ара қатынасы мынадай: әйелдер–27% (6
189 адам); ер адамдар – 73 % (16 461 адам).
Қоғамның компаниялар тобы персоналының 2015 жылдың аяғындағы орташа жасы
41 жасты құрады.
30-ға толмаған жас қызметкерлердің үлесі 23,2%-ды (5 265 адам) құрады.
Жоғары білімі бар персонал саны Қоғамның компаниялар тобының жалпы
санының 34%-ын құрайды.
Жоғарғы менеджменттің үлесі Қоғам тобы персоналы жалпы санының 0,3%-ын
пайызын құрады.
Жоғарғы менеджменттің жасы: 30-ға толмағандар – 1,6%, 30-дан 50-ге дейінгілер
– 56,5%, 50-ден асқандар – 41,9%.
Қоғамның тобы бойынша энергетика саласындағы орташа жұмыс өтілі 11,8 жылды
құрайды.
Қоғам компанияларының тобындағы кадрлардың жалпы тұрақтамаушылығы
(барлық себептер бойынша) 2015 жылы жалпы тізімдік санның 11,6%-ын құрады, бұл
2014 жылдың көрсеткішінен 0,8%-ға (2014 жылы – 12,4%) төмен.
Есепті кезең ішінде Қоғамның компаниялар тобына 2 300 жаңа қызметкер
қабылданды.
Персонал сапасын қамтамасыз ету үшін Қоғамда бос орындарға үміткерлерді
конкурстық іріктеу рәсімдері жүзеге асырылады, ол ашықтық пен мөлдірлік
қағидаттарына негізделген.
Конкурстық іріктеу рәсімдері үміткерлердің қазақ және ағылшын тілдерін білу
деңгейін анықтауға тест жүргізуді, кәсіби білім деңгейін анықтауды, сонымен бірге
Конкурстық комиссияның сұхбаттасып, әңгімелесу өткізуін қарастырады.
Мұнда бос орынды иеленуге өздерінің мінездемелері бойынша үміткерлерге
қойылатын талаптарға сәйкес келетін қызметкерлер басым құқыққа ие болады.
Сөйтіп, ағымдағы жылы Қоғамның компаниялар тобы бойынша 460 бос орын
ашылды, оның 419-ы үміткерлерді конкурстық іріктеу арқылы жабылды.
Корпоративтік басқару тиімділігін арттыру мақсатында Қоғамның еншілес
ұйымдарында басқарушы және басшылық лауазымдарды иелену үшін үміткерлерді
еншілес ұйымдардың/Қоғамның Директорлар кеңесі мен Қоғам Басқармасы арқылы
келісу және тағайындау тәжірибесі енгізілді.
128
Сотрудники – Қызметкерлер
Контролируемые работники – Бақыланатын қызметкерлер
Неограниченный/постоянный договор – Шектеусіз/тұрақты шарт
Временный договор/договор на определенный срок – Уақытша шарт/белгілі бір
мерзімге жасалған шарт
22 650
248
2015 ЖЫЛЫ ЖҰМЫСПЕН ҚАМТЫЛУ ТҮРІ
БОЙЫНША ЖҰМЫС КҮШІНІҢ ЖАЛПЫ САНЫ
Сотрудники
Контролируемые работники
20063
2587
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ
ЖАЛДАУ ШАРТЫНЫҢ ТҮРІНЕ БӨЛГЕНДЕГІ
ЖАЛПЫ САНЫ
Неограниченный/постоянный договор
Временный договор/договор на определенный срок
129
Южный – Оңтүстік
Западный – Батыс
Северный – Солтүстік
Восточный - Шығыс
Мужчины – Ер адамдар
8 306
1 316
9 847
3 429
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ЖҰМЫС КҮШІНІҢ
ӨҢІРЛЕР БОЙЫНША БӨЛГЕНДЕГІ ЖАЛПЫ
САНЫ
Южный
Западный
Северный
Восточный
16 606
6 292
ЖҰМЫС КҮШІНІҢ ЖЫНЫСҚА ҚАРАЙ
БӨЛГЕНДЕГІ ЖАЛПЫ САНЫ
Мужчины
Женщины
6,9%
3,3%
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ЖЫНЫСЫ БОЙЫНША
БӨЛГЕНДЕГІ ЖАҢАДАН ЖАЛДАНҒАН
ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР
мужчины
женщины
130
Женщины - Әйелдер
Младше 30 лет – 30-ға толмағандар
От 30 до 50 лет – 30-дан 50-ге дейінгілер
Старше 50 лет – 50-ден асқандар
Южный... см. выше
Данные по текучести персонала – Пресоналдың тұрақтамаушылығы бойынша деректер
5,5%
3,7%
1,0%
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ЖАСЫНА ҚАРАЙ
БӨЛГЕНДЕГІ ЖАҢАДАН ЖАЛДАНҒАН
ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР
младше 30 лет
от 30 до 50 лет
старше 50 лет
3,5%
0,7%
3,7%
2,2%
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ӨҢІРЛЕРГЕ ҚАРАЙ
БӨЛГЕНДЕГІ ЖАҢАДАН ЖАЛДАНҒАН
ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР
Южный
Западный
Северный
Восточный
131
год - жыл
7,80%
3,87%
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ЖЫНЫСЫНА ҚАРАЙ
БӨЛГЕНДЕГІ КАДРЛАР ТҰРАҚТАМАУШЫЛЫҒЫ
мужчины
женщины
3,93%
4,04%
3,70%
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ЖАСЫНА ҚАРАЙ
БӨЛГЕНДЕГІ КАДРЛАР ТҰРАҚТАМАУШЫЛЫҒЫ
младше 30 лет
от 30 до 50 лет
старше 50 лет
3,80%
0,68%
5,10%
2,08%
2015 ЖЫЛ БОЙЫНША ӨҢІРЛЕРГЕ БӨЛГЕНДЕГІ
КАДРЛАР ТҰРАҚТАМАУШЫЛЫҒЫ
Южный
Западный
Северный
Восточный
132
Численность персонала АО «Самрук-Энерго в разрезе категорий – «Самұрық-Энерго»
АҚ тобының санаттарға бөлгендегі персонал саны
Топ-менеджмент және руководители – Топ менеджмент және басшылар
Специалисты – Мамандар
Служащие – Қызметшілер
Рабочие - Жұмысшылар
*«Самұрық-Энерго» АҚ КО-ны есепке алмағанда
Численность персонала АО «Самрук-Энерго в разбивке по видам деятельности –
«Самұрық-Энерго» АҚ тобының қызмет түрлеріне бөлгендегі персонал саны
Генерация – Өндіру
ГЭС и ВИЭ, Распределение и сбыт – СЭС және ЖЭК, Тарату және өткізу
Топливо и сервис – Отын және сервис
133
Данные по стажу персонала АО «Самрук-Энерго» - «Самұрық-Энерго» АҚ
персоналының өтілі бойынша деректер
Более 10 10 лет – 10 жылдан астам
От 5 до 10 лет – 5 жылдан 10 жылға дейін
От 1 года до 5 лет – 1 жылдан 5 жылға дейін
До 1 года – 1 жылға дейін
LA12: Ұйым қызметкерлерінің жынысы, жасы бойынша бөлінген және аз ұлттардың өкілдері көрсетілген
құрамы
№
Көрсеткіш
Қызметкерлер
Үлесі
1. Жынысы
22650
-
1.1. Ерлер
16461
72,7%
1.2. Әйелдер
6189
27,3%
2.
Аз ұлттар топтары (нәсілдік/этникалық, діни, мүмкіндіктері
шектеулі)
22650
-
2.1. Қазақтар
12552
55,4%
2.2. Орыстар
7407
32,7%
2.3. Украиндар
876
3,9%
2.4. Ұйғырлар
352
1,6%
2.5. Татарлар
413
1,8%
2.6. Немістер
359
1,6%
2.7. Белорустар
153
0,7%
2.8. Корейлер
82
0,4%
2.9. Басқалар
456
2,0%
3. Жасына байланысты топтар
22650
-
31. 30-ға дейінгілер
5265
23,2%
3.2. 30-дан 50 жасқа дейінгілер
10388
45,9%
3.3. 50-ден асқандар
6997
30,9%
LA12: Ұйымның басқарушы органдарының жынысы, жасы бойынша және аз ұлт өкілдері көрсетілген
құрамы
134
№
Көрсеткіш
Үлесі
1. Жынысы
-
1.1. Ерлер
93,5%
1.2. Әйелдер
6,5%
2. Аз ұлттар топтары (нәсілдік/этникалық, діни, мүмкіндіктері шектеулі)
2.1. Қазақтар
82,3%
2.2. Орыстар
9,7%
2.3. Украиндар
1,6%
2.4. Ұйғырлар
0,0%
2.5. Татарлар
0,0%
2.6. Немістер
0,0%
2.7. Белорустар
1,6%
2.8. Корейлер
4,8%
2.9. Басқалар
0,0%
3. Жасына байланысты топтар
31. 30-ға дейінгілер
1,6%
3.2. 30-дан 50 жасқа дейінгілер
56,5%
3.3. 50-ден асқандар
41,9%
3.
Персоналды даярлау және оқыту
Персоналды басқару саясаты Компанияның ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді
мақсаттарын, оларға қол жеткізу жолдарын және негізгі көрсеткіштерін белгілейтін
бизнес-стратегияның ережелеріне сүйенеді. Кадр саясатында еңбек ресуртсарының
сапасын арттыруға, персоналды ұзақ мерзімді болжамдауға, біліктілік талаптары мен
кәсіби стандарттарды арттыруға, оқу орталықтарының жаңғыртылуына және қосарлы
оқыту жүйесіне басым мән беріледі. Кадрлық резервінің жасақталуына және басшы
ұстанымына сабақтастықты жоспарлауға баса назар аударылады. Қызметті бағалау,
қызметкерлерді жоғарылату және ынталандыру жүйесі арасындағы байланыс
күшейтіледі.
Персоналды басқару саясатындағы негізгі бағыттардың бірі Қоғамның персоналын
дамыту, оның бліктілігін арттыру, басқарушылық дағдыларын дамыту, сала бойынша
жаңа білім алу болып қала береді.
Трансформацияның Жол картасын іске асыру аясында 2015 жылы қызметкерлерді
дамытудың бағыттары тарнсформациялауда көшбасшыларды дамытуға бағытталған
оқыту шаралары, жобаларды басқару, ситуациялық көшбасшылық және тиімді
командаларды құру болды.
Осылайша, ағымдағы жылы басшылар үшін Адизес әдістемесі бойынша «Синдаг»
курстары, сондай-ақ «Көшбасшылық трансформациясы» модульдік бағдарламасы
бойынша оқу курстары ұйымдастырылды.
Бизнесті трансформациялау командасының мүшелері болып табылатын Қоғам
тобының қызметкерлері АРИС жүйесінде модельдеу негіздері бойынша оқудан және
Cobit 5 сертификаттау бағдарламасынан өтті және New кеңесіне қатысты.
Сондай-ақ, Қоғам трансформациясының Жол картасына сәйкес 2015 жылдың 1-ші
жартыжылдығында жобалар, жауапкершіліктің жаңа салалары арқылы жұмыс орнында
135
оқыту шараларының 70%-ын, консультациялау мен тәлімгерлік арқылы 20%-ын және
сыртқы оқыту арқылы 10%-ын іске асыруды болжайтын 70/20/10 қағидаты бойынша
жаңа нысандағы Қоғам қызметкерлерін дамытудың 2015-2016 жылдарға арналған жеке
жоспарлары әзірленді.
«Самұрық-Қазына» АҚ қаржы-экономикалық блогы қызметкерлері біліктілігінің
деңгейін жоғарылату жөніндегі бастамаларды іске асыру мақсатында Қоғам тобы
бойынша қызметкерлердің біліктілігін арттырудағы басым бағыты қаржы-
экономикалық блогының қызметкерлерін сертификаттау болып қала береді.
Осылайша,
Қоғамның
компаниялар
тобының
ҚЭБ
қызметкерлерінің
сертификатталған қызметкерлерінің пайызы ағымдығы жылы 52%-ды құрады және
Қордың 2015 жылдың соңына дейін сертификатталған қызметкерлерінің 50%-ын
қамтамасыз ету талабына сәйкес келеді.
Қызметкерлердің кәсіби деңгейін тұрақты түрде көтеру мақсатында Қоғам
компанияларының тобында ішкі және сырты жаттықтырушыларды тарта отырып,
«Алматы электр станциялары» АҚ-ның, «Алматы Жарық Компаниясы» АҚ-ның,
«Богатырь Көмір» ЖШС-ның меншікті оқу орталықтары негізінде оқыту, сондай-ақ
өндірістік үдерістерді жетілдіру және жаңа технологияларды игеру үшін Қоғам
тобының ішіндегі білімді жинақтауға, жүйелендіруге, сақтауға және беруге мүмкіндік
беретін жұмыс орнында оқыту іске асырылуда.
Қызметкерлердің ағылшын тілін білу деңгейін арттыру үшін Қоғамда топтық және
жеке нысанда тіл курстары іске асырылады.
Қоғамның еншілес ұйымдарында мемлекеттік тілді оқыту бойынша курстар
табысты жүргізілуде.
Соған қоса, Қоғам қызметкерлердің Қоғамның стратегиялық даму талаптары мен
перспективаларын ескере отырып, техникалық тағылымдамаларға, семинарларға,
тренингтерге, конференцияларға, форумдарға қатысуды қарастыратын Қоғамның
басшы және басқарушы қызметкерлерін дамытуға айрықша назар аударады.
Жыл сайынғы шаралар аясында Қоғам қызметкерлерінің Еуразиялық бизнес
форумына, Астана экономикалық форумына қатысуы, Ресей делегациясының
құрамында Шанхай қаласында өтетін Қытай энергетикалық аптасына, сондай-ақ Париж
қаласында өтетін
Ішкі
аудит институттары
Еуропа конфедерациясының
конференциясына және т.б. қатысуы қамтамасыз етілді.
Осылайша, 2015 жылы Қоғамның компаниялар тобында 14 866 қызметкер оқудан
өтті, шығындардың жалпы сомасы 377 700 мыңнан аса теңгені құрады, 2015 жылы
еңбекке ақы төлеу қорынан компания тобы бойынша персоналады оқыту мен дамытуға
бөлінген инвестициялар 0,9%-ды құрады.
Қоғамның мақсаттарына тиімділікпен жету үшін «Самұрық-Энерго» компаниялар
тобында персоналдың нәтижелілігін бағалау жүйесі ендірілді.
Қоғамда 2015 жылы Қоғамды трансформациялаудың Жол картасына сәйкес
Көшбасшылық құзыреттер моделін ескере отырып, қызметке жылдық бағалау жүргізу
үдерісін, қорытынды рейтингтер шығаруды және қызметкерлерді Таланттар картасы
бойынша (9box) үйлестіруді қарастыратын қызметкерлерді жұмысын бағалау жүйесі
жетілдірілді.
Қоғам мен еншілес компаниялардың басшы және басқарушы қызметкерлері үшін
НҚК бойнша қызметті бағалау қолданылады.
136
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=15#EC5:_Ұйым_қызметінің_маңызды_аймақтарындағы_бастапқы_деңгейдегі_жалақы_мен_бекітілгең_төмен_жалақы_арасалмағының_диапазоны

text:
LA9: Бір жыл ішінде бір қызметкерді оқытуға бөлінетін сағаттардың орташа саны, қызметкерлердің
санаттарына бөлгенде
№
Персонал санаты
2015 жылдың
аяғындағы жалпы
саны
2015 жыл ішіндегі
даярлық
сағаттарының
саны
Бір қызметкерге бір
жыл ішінде бөлінген
даярлық
сағаттарының орташа
саны
1.
Жоғары басшылық (топ-
менеджмент)
85
2 521
29,6
2.
ӘБП
1661
27 482
16,5
3.
Өндірістік персонал
20441
1 025 944
50,1
4.
Қызмет көрсетуші персонал
630
2 202
3,5
№
Персонал санаты
2015 жылдың
аяғындағы жалпы
саны
2015 жыл ішіндегі
даярлық
сағаттарының
саны
Бір қызметкерге бір
жыл ішінде бөлінген
даярлық
сағаттарының орташа
саны
1.
Жоғары басшылық (топ-
менеджмент)
87
1 534
17,63
2.
ӘБП
1 735
22 980
13,24
3.
Өндірістік персонал
21 117
931 550
44,11
4.
Қызмет көрсетуші персонал
630
2 202
3,50
LA11: Нәтижелілікті бағалау мен мансапты дамыту мерзімділікпен жүргізіліп тұратын
қызметкерлердің үлесі
№
Көрсеткіш
Мәні
1. Қызметкерлердің 2015 жылдың соңындағы жалпы саны (тізімдік)
22 650
2.
Нәтижелілікті ресми бағалаудан өткен қызметкерлер саны, оның
ішінде
1 008
2.1. Ерлер
532
2.2. Әйелдер
476
3. Нәтижелілікті ресми бағалаудан өткен қызметкерлер саны
4%
3.1. Ерлер
2%
3.2. Әйелдер
2%
4.
Кадр резервін жасақтау
Қоғамның орнықты дамуының негізі шешуші лауазымдарды иеленуге кадр
резервінің болуы, бұл менеджмент қызметінің сабақтастығын қамтамасыз етуге
мүмкіндік береді.
Қоғамның перспективтік қызметкерлерін анықтау, іріктеу, ілгері жылжыту жүйесі
кәсіби және жеке басының құзыреттерін, олардың өсу мен дамуға деген әлеуетін,
тікелей басшылардан, әріптестерден, клиенттерден (ішкі), жетекшілік ететін
қызметкерлерден 360 градус тәсілі бойынша кері байланысты бағалауға негізделеді.
2015 жылғы бірінші тоқсанда үміткерлерді бағалау қорытындысы, анықталған
әлеует рейтингтері, олардың мансаптық жоспарлары негізінде белгіленген тәртіпте
мыналар қалыптастырылып, бекітілді:
- 2015-2020 жылдарға арналған Қоғамның негізгі лауазымдарына сабақтастық
бағдарламасы («Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесі бекітетін Сабақтастық
жоспарының лауазымдарын қоспағанда);
137
- 2015-20202 жылдарға арналған Қоғамның Директорлар кеңесі бекіткен тізілімге
сәйкес Қоғам Басқармасы мүшелерінің және өзге қызметкерлердің сабақтастық
бағдарламасы.
Ағымдағы жылы мансаптық жоспарларға сәйкес резервте тұрған 13 адам Қоғамның
ашылған негізгі бос лауазымдарына тағайындалды, резервте тұрған 1 адам Қоғамның
ЕТҰ-сына аударылды.
Кадр резервіне қатысушыларымен танысу, олардың мансаптық жоспарларын қарау
және
бағалау,
оларға
Қоғамның
пайымдауы
мен
Даму
стратегиясын,
трансформацияның негізгі бағыттарын және Қоғамның қызмет тиімділігінің мүмкін
болатын өзгерістерін хабарлау үшін Қоғамның Директорлар кеңесі мүшелерінің және
Басқарма Төрағасының кадр резервіне қатысушыларымен кездесулері тұрақты негізде
жүргізілуде.
Сабақтастықты жоспарлау үдерісін одан әрі жетілдіру мақсатында Қоғамның
еншілес ұйымдарының қызметкерлері есебінен үміткерлерді іріктеу жоспарлануда.
Еншілес ұйымдардың бірінші басшылары Қоғам мен ЕТҰ-ның негізгі лауазымдарына
41 қызметкерді алдын ала ұсынды.
Соған қоса, Қоғамның еншілес ұйымдарында да Кадр резервін және сабақтастықты
жоспарлауды қалыптастыру бойынша іс-шаралар іске асырылуда. Қоғамның
компаниялар тобы бойынша 2015 жылдың соңында кадр резевінің саны 684 адамды
құрады.
Көрсеткіштердің атауы
Өлш. бірл.
2015 жыл
Оның
ішінде КО
Резервтегілердің арасындағы тұрақтамаушылық
%
3,6%
0%
Кадр резерві қалыптастырылатын лауазымдар
бойынша бос орындар саны
бірл.
91
13
Кадр резервіне кірген қызметкерлер толтырған бос
орындар пайызы
%
61,5%
100%
Қоғамның тобына кірмейтін ұйымдарға өз қалауы
бойынша босатылған резервтегілер саны
адам
25
0
Барлық резервтегілердің саны
адам
684
27
Резервтегілер толтырған бос орындар саны
бірл.
56
13
5.
Жастармен жұмыс және тәлімгерлік институтын дамыту
Қоғам компаниясы тобы қызметінің кадрлық әлеуетті дамыту саласындағы басым
бағыты жастар саясатын іске асыру болып табылады, ол жастардың әлеуметтік
бейімделуіне ерекше мән береді, жас қызметкерлердің өз мүмкіндіктерін табысты және
тиімді көрсете алуына, олардың кәсіби әлеуетін дамытуға жағдай жасап, дене тәрбиесі
мен спортты дәріптеуге мүмкіндік береді.
Сөйтіп, Қоғам компаниялары тобында жастардың қоғамдық ұйымдары мен
қозғалыстары құрылды, олардың жұмысының негізгі бағыттары – мен жастардың
рухани, мәдени дамуы, білім алуы, кәсіби қалыптасуы мен физикалық дамуы үшін,
138
олардың шығармашылық әлеуетін ашу үшін әлеуметтік-экономикалық, құқықтық,
ұйымдастыру жағдайларын жасау мен кепілдіктер беру болып табылады.
Қоғамда барлығы құрамында 12 жастар ұйымы жұмыс жасайды, жалпы саны –
4 676 адам. Ең ірі және қазірдің өзінде жұмыс жасап жатқан жастар ұйымдарының бірі
- «Богатырь Көмір» ЖШС Біріккен жастар қозғалысы (БЖҚ), «Шығыс Қазақстан
аймақтық энергетикалық компаниясы»АҚ Жастар қозғалысы кеңесі және «Алматы
электр станциялары» АҚ «Жарқын болашақ» жастар ұйымы болып табылады.
Техникалық және кәсіби білімі бар білікті жас мамандарды даярлау сапасын
арттыру, сондай-ақ студенттердің оқу орнында алатын теориялық білімі мен өндірістегі
және еңбек нарығындағы талаптар арасындағы айырмашылықты азайту мақсатында
Қоғамның компаниялар тобында дуальдық білім беруді енгізу мен дамыту жөніндегі,
білім берудің бейінді ұйымдарымен әлеуметтік серіктестікке бағытталған іс-шараларды
іске асыру бойынша мақсатты жұмыс жүргізілді.
Осылайша, «Алматы ЭнергоСбыт» ЖШС-да «Алматы мемлекеттік энергетика
және электронды технологиялар колледжі» МҚКК және «Алматы қаласы Білім
басқармасы» ММ, «Кәсіпкерлер палатасы» және «Алматы ЭнергоСбыт» ЖШС
арасында дуальдық білім беру жүйесімен оқытатын техникалық және кәсіби білім
бойынша мамандар даярлау мәселесі бойынша 2015-2018 жылдарға арналған төрт
жақты келісімшарт жасалды.
«Алматы электр желілері» АҚ-да «Алматы мемлекеттік энергетика және
электронды технологиялар колледжі» МҚКК-нің 25 студенті 3 жұмысшы мамандығы
бойынша оқиды, олар 2015 жылдың I жартыжылдығында кәсіпорын қызметкерін
дайындау бөлімінде теориялық білім алуды аяқтап, қыркүйектен бастап өндірістік
департаменттерде машықтанудан өтті.
«Шығыс Қазақстан аймақтық энергетикалық компаниясы» АҚ Өскемен
политехникалық колледжімен дуальдық білім беру жүйесі бойынша 2 студентті оқытуға
шарт жасасты.
«Екібастұз ГРЭС-2 cтанциясы» АҚ-да Екібастұз инженерлік-техникалық
институтымен, сондай-ақ, К.Пішембаев атындағы Екібастұз тау-кен техникалық
колледжімен дуальдық білім беру нысаны бойынша шарт жасалған.
2015 жылы «Богатырь Көмір» ЖШС-да әлеуметтік серіктесі ретінде К.Пішембаев
атындағы Екібастұз тау-кен техникалық колледжі қалды. Іс-шараларды іске асыру
жоспарына сәйкес маусым айында жоба жабылды және 15 студент «металл жонушы»
және «электргазбен дәнекерлеуші» кәсіптері бойынша дуальды білім алды.
Электр энергетикасы саласының кәсіптерін дәріптеу мақсатында Қоғам «Алматы
энергетика және байланыс университеті» ҰАҚ-мен бірлесе отырып, 2015 жылы
қарашада болашақ энергетиктер арасында физика-математика пәндері бойынша
республикалық олимпиада өткізді. Олимпиада туралы ережеге сәйкес, олимпиада
жеңімпаздары мен жүлдегерлеріне Қоғамның гранттары мен шәкіртақылары
тағайындалады. Байқауға 50 талапкер қатысты. Жарыс қорытындысы бойынша бітіруші
сынып оқушыларының 2 (екі) талапкеріне «электр/жылу энергетикасы» мамандықтары
бойынша барлық оқу курсы бойына грант берілді, ҚР білім беру ұйымдарының күндізгі
бөлімдерінде оқитын 2-3 курс студенттерінің 2 (екі) үміткеріне Қоғам бір жылғы оқу
ақысын төлей отырып, қоса шәкіртақы тағайындады.
Бұдан бөлек, Қоғам тобының кәсіпорындар базасында еңбек ұжымына жастардың
тиімді бейімделуі мен бекітілуіне қолайлы жағдай жасау үшін тәлімгерлік бағдарламасы
139
жұмыс жасайды, оның аясында әр жас маманға тәлімгер бекітіледі, тәлімгерлер
мамандық ерекшеліктерін меңгеруге көмектеседі, күрделі мәселелер бойынша кеңес
береді, жұмыстарын қадағалайды және оның сапасына баға береді.
Қоғамда ұрпақ сабақтастығын насихаттау мен энергетика мамандығын дәріптеу
үшін еңбек династияларына құрмет көрсету жөніндегі іс-шаралар өткізу дәстүрге
айналған. Ағымдағы жылдың мамыр айында Қоғам Астана қаласында 50 жылдан 170
жылға дейін еңбек өтілі 7 еңбек династиясымен кездесу ұйымдастырды. Кездесу
материалдары сайттардың беттері мен еншілес компаниялардың қабырға баспаларына
орналастырылды.
6.
Ынталандыру және еңбекке ақы төлеу
Қоғамдағы еңбекке ақы төлеу жүйесі оның құндылықтары мен мәдениетіне қолдау
көрсете отырып, өнімділіктің тұрақты өсуіне, кәсіби тұрғыдан өсу мен дамуға
ынталандыруға бағытталған.
Қоғамның компаниялар тобындағы еңбекке ақы төлеу жүйесі сыйлық ақы берудегі
ішкі әділдік пен сыртқы бәсекеге қабілеттілікті сақтау, әрбір қызметкердің қызмет
нәтижелеріне қосқан жеке үлесін бағалау қағидаттарына құрылған.
Қоғам әлеуметтік бағдар ұстаған компания ретінде еңбекке ақы төлеу саласы
бойынша қабылдаған барлық міндеттемелерді орындайды.
Қоғам өз қызметкерлерінің өндірісте жоғары жетістіктерге жетуге талпынуына,
олардың компания ішіндегі кәсіби және мансаптық өсуге қызығушылық танытуына
айырықша мән береді. Қоғам персоналға лайықты жалақы төлеу арқылы жоғары
деңгейде ынталандыруды қамтамасыз етуге тырысады.
Қоғамның компаниялар тобында ауыр, зиянды (айырықша зиянды), қауіпті жұмыс
жағдайында еңбек ететін қызметкерлер үшін Қазақстан Республикасының
«Республикалық бюджет туралы» Заңында белгіленген тиісті жылға арналған ең
төменгі айлық жалақы мөлшері және салалық коэффициентті арттыратын еңбекақы
есебінен еңбекке ақы төлеудің ең төменгі стандарты сақталған.
Қоғам тобында жасалған Ұжымдық шарттарға сәйкес, қызметкерлердің жалақысы
жыл сайын индекстеледі.
Қоғамның компаниялар тобы бойынша 2015 жыл ішіндегі орташа айлық жалақы
көрсеткіші 154 357 теңгеден 164 490 теңгені құрап, 7 %-ға өсті. Өндірістік
қызметкерлердің орташа жалақысының өсуі 141 566 теңгеден 150 312 теңгеге дейін
6,2%-ды, әкімшілік қызметкерлердің орташа жалақысының өсуі 302 353теңгеден 325
199 теңгеге дейін 7%-ды құрады.
Қоғам қызметкерлері үшін кәсіпті (лауазымды) қоса атқарғаны, қызмет көрсету
аумағының кеңейгені немесе орындайтын жұмыс ауқымының ұлғайғаны үшін
бекітілген еңбекке ақы төлеу қоры шегінде қосымша ақы енгізілген, сондай-ақ жоғары
кәсіби шеберлігі мен жоғары біліктілігі немесе айырықша маңызды жұмысты
орындағаны үшін тарифтік мөлшерлемеге сараланған үстемеақылар белгіленеді.
Бұдан бөлек, Қоғам мен оның еншілес және тәуелді ұйымдары жыл сайын
аймақтардағы еңбек нарығына қатысуға мониторинг жүргізіп, алынған мәліметтер
негізінде қызметкерлердің еңбек ақы мөлшеріне түзету енгізеді. Қоғам бойынша ең
төмен жалақы мөлшері 2015 жылы 65 060 теңгені құрады, бұл өткен жылғы
көрсеткіштен 7 %-ға артық. Қазақстан Республикасының «Республикалық бюджет
туралы» Заңына сәйкес, 2015 жылғы ең төмен жалақы мөлшері 21 364 теңгені құрады.
140
2015 жылы Қоғамда Трансформация жол картасы аясында, сондай-ақ еңбекке ақы
төлеу жүйесін жетілдіру мақсатында Қоғамның әкімшілік және басқарушы
қызметкерлерінің лауазымдарын бағалау мен HayGroup әзістемесі бойынша
грейдерлеуге негізделген еңбекке ақы төлеу жүйесін ендіру жөніндегі жоба іске
асырылды.
Жоба аясында Қазақстан Республикасының жалпы индустриалдық нарығының,
Ресей Федерациясының референтті нарығының ұқсас деңгейлерімен салыстырғанда
сыртқы нарықпен бәсекеге қабілеттілік ескеріле отырып, Қоғамның басқарушы және
әкімшілік қызметкерлерінің лауазымдары бағаланып, оларға сыйлықақы берудің
ағымдағы тәжірибесіне талдау жасалды.
2016 жылы әкімшілік қызметкерлердің еңбегіне грейдирленген ақы төлеу жүйесін
Қоғамның барлық еншілес ұйымдарына енгізу жоспарланып отыр.
EC5: Ұйым қызметінің маңызды аймақтарындағы бастапқы деңгейдегі жалақы мен бекітілгең төмен жалақы
арасалмағының диапазоны
№
Көрсеткіш
Мәні (2015)
Өлшем бірлігі
1. Ең төмен жалақы
21,364
мың теңге
2.
Қызметтің маңызды аймақтарындағы ұйымдардың
бастауыш деңгейдегі қызметкерінің жалақысы
106,13
мың теңге
2.1. Ерлер
104,39
2.2. Әйелдер
107,88
3. Қарым-қатынас
497%
%
3.1. Ерлер
489%
3.2. Әйелдер
505%
Әлеуметтік жауапкершілік
Іскерлік ортадағы ашықтыққа, қоғамның дамуындағы бизнестің рөліне қойылатын
талаптар өсіп отырған қазіргі жағдайда корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік
Қоғамның даму стратегиясында айрықша орын алады.
Қоғамның орнықты дамуына қосқан үлесі үшін өзінің жауапкершілігін сезіне
отырып, «Самұрық-Энерго» АҚ өзінің қызметіне ықпал ететін көптеген мүдделі
тараптар – инвесторлар, серіктестер, қызметкерлер, өнім берушілер, мемлекеттік
141
басқару органдары, қалың жұртшылық және т.б. алдында әлеуметтік жауапты мінез-
құлық бойынша өздеріне ерікті түрде міндеттемелер қабылдайды.
Қоғам қоршаған ортаны қорғау мен энергия үнемдеу, жасыл технологияларды
дамыту, экологиялық стандарттарды ендіру, жергілікті қоғамдастықтарды қолдау,
қайырымдылық және демеушілік қызмет жөніндегі қызметтерді жүзеге асырады.
Корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік стратегиясы компания аясында
қызметкерлерге қатысты әлеуметтік жауапты шаралар мен адам капиталына,
қызметкердің денсаулығына, қауіпсіздігіне, еңбегін ынталандыруға инвестиция салу,
баспанамен қамтамасыз ету бағдарламаларын әзірлеу, өмірі мен денсаулығын
сақтандыру, кәсіподақтар құруға жәрдемдесу, қызметкерлерді оқытуға байланысты
мәселелерді іске асырады.
Осылайша, 2015 жылы «Самұрық - Энерго» АҚ жұмыста және корпоративтік,
әлеуметтік және экологиялық жауапкершілік қағидаттарын іске асыруда жоғары
нәтижелерге қол жеткізген кәсіпорын ретінде «Парыз» бизнестің әлеуметтік
жауапкершілігі конкурсының Гран - при жүлдесінің иегері атанды.
Қоғам
тобының
еңбек
ұжымының
әлеуметтік
көңіл-күйін
бағалау,
қызметкерлердің көңіл-күйінің негізгі көрсеткіштерін өлшеу және проблемалар мен
қауіпті аймақтарды анықтау мақсатында 2015 жылдың 3-тоқсанында Әлеуметтік
серіктестік орталығы мен «Самұрық-Қазына» АҚ Корпоративтік университеті
әлеуметтік тұрақтылық рейтингі мен қызметкерлердің қатыстырылу көрсеткішін
анықтау бойынша зерттеу жүргізді.
Әлеуметтік тұрақтылық рейтингінің көрсеткіші Қоғам қызметінің стратегиялық
көрсеткіштеріне
жатқызылған,
Қоғамның
компаниялар
тобының
бірінші
басшыларының НҚК-сі осы көрсеткіштер бойынша анықталады.
Сонымен, Қоғам тобы бойынша өндірістік қызметкерлердің әлеуметтік
тұрақтылық рейтингінің көрсеткіші 2015 жылы жағымды динамикамен сипатталып,
2014 жылғы 69%-дан 2015 жылғы 72%-ға артты.
Әкімшілік-басқару персоналының тартылу деңгейі де 2014 жылғы сияқты, 2015
жылы да жағымды мәнге ие болды - 65%.
Зерттеу нәтижелері қызметкерлердің жұмыстың негізгі сипаттамаларына жоғары
деңгейде қанағаттанғанын көрсетті. Бұл ұжымда қалыптасқан ахуалға байланысты
әріптестермен қарым-қатынастан көрінеді, олардың арасында әріптестердің
кәсібилігіне сенім арту, тікелей басшымен өзара қарым-қатынас деңгейінің жоғары
болуы байқалады.
Қызметкердің өз жұмысына қанағаттану деңгейіне қызметкерлерге жұмыс
қызықты болатындай жағдайды қамтамасыз ету, олардың жұмыста дербестіктің және
бастама білдіру мүмкіндіктерінің болу деңгейіне қанағаттануы, сондай-ақ жұмыста
қандай да бір жаңа нәрсені үйренуге мүмкіндіктің болуы секілді факторлар айтарлықтай
әсер етеді – қызметкерлер осы факторлардың барлығына жоғары деңгейде
қанағаттанған.
Тұрақтылық бойынша кадрларды іріктеу, жайғастыру және тікелей басшымен
жұмыс сапасы мен нәтижелерін талқылау мүмкіндігін қанағаттандыру, сондай-ақ Қоғам
тобының қосымша қызметкерлерінің жақсы еңбек жағдайларына, кәсіби және
қызметтік өсу келешегіне жоғары деңгейде қанағаттануға қатысты қосалқы индекстері
142
белгіленген. Жалақы деңгейін жақсы деп сұралған респонденттердің төрттен бір бөлігі
(27%) атап көрсеткен.
Еңбек ұжымдарында тұрақтылықты сақтау, қарсылық білдіретіндей көңіл-күйдің
алдын алу, еңбек дауларын шешу және еңбекті ұйымдастыру мен еңбек қатынастары
мәселелері бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын уақытылы қамтамасыз ету
жөніндегі іс-шаралар Қоғамның компаниялар тобында 2015-2018 жылдарға арналған
әлеуметтік тұрақтылық пен қызметкердің тартылу рейтингін арттыру жөніндегі іс-
шаралар жоспарына сәйкес жүргізіледі.
Жоспар персоналдың еңбегіне ақы төлеу, еңбекті ынталандыру, қызметкерді оқыту
және дамытуды жетілдіру, жас қызметкерлерге, тұрғын үйге, денсаулықты қорғау,
еңбек және техника қауіпсіздігі, сондай-ақ бақылау іс-шараларына қатысты саясатты
жетілдіру жөніндегі іс-шаралардан тұрады.
2015 жылы ақпан-наурыз айларында барлық еңбек ұжымдарында басшылықтың
және қызметкерлердің корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік саласындағы
жұмысының қорытындылары бойынша есеп беру жиналыстары өткізілді. Барлық ЕТҰ-
да еңбек ұжымының басшысы мен қызметкерлерінің арасында кері байланыс белсенді
түрде жүзеге асырылады, тұрақты негізде азаматтарды жеке сұрақтары бойынша
қабылдау жүргізіледі.
Барлық өндірістік ЕТҰ-да еңбек ұжымдары арасында түсіндіру жұмыстарын
жүргізу үшін әлеуметтік тұрақтылық бойынша жұмыс топтары құрылған.
Қоғамның компаниялар тобында қызметкерлерге әлеуметтік төлемдерге кепілдік
беретін, еңбек және олармен тікелей байланысты өзге де қарым-қатынастарды реттейтін
13 ұжымдық шарт жасалды.
Қоғамның компаниялар тобының қызметкерлеріне 2015 жылы ұсынылған
әлеуметтік төлемдер мен жеңілдіктер қатарына: қызметкерлерді өз еңбек (қызметтік)
міндетін орындау барысында тап болатын жазатайым оқиғалардан сақтандыру,
сауықтыруға, шипажай-курорттық емделуге берілетін біржолғы көмек, сырқаттану
парағына төлем жасау, медициналық сақтандыру мен емделу, өндірістік жарақат алған
жағдайда материалдық көмек көрсету және т.б.жатады.
Бұдан басқа, «Самұрық-Энерго» компаниялар тобында ұжымдық шарттарға
сәйкес, артық жұмыс уақытына, мереке және демалыс күндеріне, түнгі жұмыстарға ақы
төлеу, ауыр, зиянды және айырықша зиянды, қауіпті (аса қауіпті) еңбек жағдайларында
жұмыс істейтін қызметкерлерге қосымша және үстеме ақы төлеу; ақы төленетін
қосымша жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы, электр энергетикасында үздіксіз 10 жыл
және одан да көп жұмыс өтілі болған жағдайда мерейтойға (50, 60 жас) байланысты
біржолғы сыйақы беру қарастырылған.
Жұмыс пен білім беру ұйымдарындағы оқуды қатар алып жүрген қызметкерлерге
де емтихан немесе бағыттаушы сессия кездерінде, диплом жобасын (жұмысын)
дайындау және қорғау, мемлекеттік емтихандарды тапсыру кезінде қосымша демалыс
беріледі.
Сөйтіп, 2015 жылы Қоғамның компаниялар тобы бойынша 2 703 595 мың теңге
сомасында әлеуметтік төлемдер төленді, оның негізгі үлесін әлеуметтік төлемдердің
жалпы сомасының еңбек демалысын алған кезде сауықтыруға берілетін біржолғы
жәрдемақыға – 37 %, жас қызметкерлер үшін баспана сатып алуға арналған несие
төлеміне – 3 %, мерекелік, мәдени-бұқаралық және спорттық іс-шараларға – 6 %,
143
қызметкерлердің шипажай-курорттық еміне – 7 %, медициналық сақтандыруға – 6 %
және т.б.құрайды.
Мемлекет басшысының Қазақстан халқына арналған «Қазақстан-2050»: Мәңгілік
ел» Жолдауының мүмкіндіктері шектеулі адамдарға кедергісіз орта құру туралы
қағидаларын және «Самұрық-Қазына» АҚ Басқарма төрағасының тапсырмасын
орындау үшін Қоғамның компаниялар тобында 2015 жылы 189 адам еңбек етуде, оның
ішінде 53-інің екінші топтағы мүгедектігі, 136 адамның үшінші топтағы мүгедектігі бар.
Бұған қоса, 2015 жылы Қоғамның компаниялар тобында 1 630-дан астам адам 87
млн. астам теңгеге медициналық сақтандырумен қамтылды, Қоғамның топтары
бойынша 5 000-нан астам адам медициналық қызмет көрсетумен қамтылды, ЕТҰ
өндірістік қызметкерлері жыл сайын медициналық тексеруден, тұмауға қарсы вакцина
алады. Барлық өндірістік ЕТҰ-да алғашқы медициналық жәрдем көрсететін медицина
қызметкерлері бар.
Қоғамның еншілес ұйымдарында қызметкерлердің тұрғын үй жағдайларын
жақсарту үшін тұрғын үй сатып алуға несие беру бойынша бағдарлама жүзеге
асырылады.
Осылайша, «Богатырь-Көмір» ЖШС-да қызметкерді жұмыс орнында ұстап қалу
үшін жас қызметкерлерге үй сатып алуға қарыз беру бағдарламасын жүзеге асырады.
2015 жылы 13 жас қызметкер 75 707 мың теңге сомасына тұрғын үй сатып алды.
Бұқаралық спортты насихаттау мен спорттық мәдениетті дамыту мақсатында 2015
жылы 16-17 қыркүйекте Қоғам компаниялары тобы қызметкерлерінің арасында
Басқарма Төрағасының кубогына ІІІ дәстүрлі спартакиада өткізілді. Спорттың мынадай
5 түрі бойынша жарыстар өткізілді: мини-футбол, волейбол, шахмат, үстел теннисі
және армрестлинг. Жарыстарға Қоғамның еншілес компанияларынан жиналған 13
команданың құрамында 250-ге жуық қатысушы болды. Қоғам командасы «Самұрық-
Қазына» АҚ-ның 2-Спартакиадасына қатысып, 17 команданың ішінен 3-орынды
иеленді.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=15#LA11:_Нәтижелілікті_бағалау_мен_мансапты_дамыту_мерзімділікпен_жүргізіліп_тұратын_қызметкерлердің_үлесі

title: LA9: Бір жыл ішінде бір қызметкерді оқытуға бөлінетін сағаттардың орташа саны, қызметкерлердің


LA4: Ұйым қызметіндегі маңызды өзгерістерге қатысты хабарлама жасаудың
ең аз мерзімі, сонымен қатар ол ұжымдық келісімде көрсетілген бе
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 48-бабы 2-тармағына сәйкес, Қоғам мен
оның ЕТҰ басшылығы қызметкерді және/немесе оның өкілін еңбек шартының өзгергені
туралы кемінде бір ай бұрын жазбаша түрде ескертеді. Аталған тармақ ұжымдық шартта
көрсетілген және Қоғамның компаниялар тобының әр ұйымында мүлтіксіз сақталады.
G11: Ұжымдық шарттарда қамтылған қызметкерлердің үлесі
№
Көрсеткіш
Мәні (2015)
Өлшем бірлігі
1.
2015 жылдың соңындағы қызметкерлердің (тізімдік) жалпы саны
22 650
адам
2.
Оның ішінде 2014 жылға арналған ұжымдық шартта қамтылған
қызметкерлер саны:
21 825
адам
3.
Ұжымдық шартта қамтылған қызметкерлердің жалпы санының
үлесі:
96%
%
144
№
Көрсеткіш
Жұмыспен толық
қамтылған
қызметкерлер үшін
Жұмыспен толық
қамтылмаған
немесе уақытша
қамтылған
қызметкерлер үшін
1.
Қызметкерлерге төленетін төлемдер мен
жеңілдіктер
1.1. Өмірді сақтандыру
Беріледі
Беріледі
1.2. Денсаулық сақтау (медициналық сақтандыру)
Беріледі
Беріледі
1.3. Жұмысқа жарамсыздық/мүгедектік бойынша
өтемақылар
Беріледі
Беріледі
1.4. Ана болуға/әке болуға байланысты демалыс
Беріледі
Беріледі
1.5. Зейнетақы беру (зейнеткерлікке шыққан кездегі
біржолғы төлем)
Беріледі
Берілмейді
1.6. Компанияның акцияларын меншікке беру
Берілмейді
Берілмейді
1.7. Өзге (шипажай-курорттық емделу, баланың
тууына байланысты материалдық көмек, отбасы
мүшелерін емдеуге материалдық көмек,
сауықтыруға арналған материалдық көмек)
Беріледі
Беріледі
7.
Адам құқықтары
Әлеуметтік нормалардың сақталуының негізгі кепілі адамның өмір сүруге, қадір-
қасиетіне қол сұғылмауына, сөз бен ар-ождан бостандығына, бірлесу еркіндігіне
құқықтары бекітілген Қазақстан Республикасының Конституциясы болып табылады.
Қоғамның компаниялар тобының кәсіпорындары ерікті түрде әрбір қызметкердің
жынысыны, нәсіліне, ұлтына, шығу тегіне, мүліктік, әлеуметтік және лауазымдық
жағдайына, дінге қарым-қатынасына және саяси наным-сеніміне қарамастан өздерінің
еңбек құқықтарын іске асыруына тең мүмкіндіктері бар екенін ескере отырып,
кемсітушілік пен мәжбүрлі еңбектің кез келген түріне жол бермеу бойынша өзіне
міндеттемелер алады.
2015 жылдың ішінде Қоғам зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларында 18
жасқа толмаған адамдардың еңбегін пайдалануға тыйым салатын талаптарды қатаң
сақтады, сондай-ақ қызметкерлер мен іскер серіктестерге қатысты қандай да болмасын
кемсітушілкке жол берген жоқ.
Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес, Қоғамның компаниялар
тобында әйелдердің әлеуметтік құқықтары, бостандықтары мен міндеттері іске
асырылады, ол ер адамдармен тең мүмкіндіктердің берілуінен көрінеді.
2015 жылы Қоғамның компаниялар тобында байырғы және саны аз халықтың
құқықтарын бұзатын бірде-бір оқиға тіркелген жоқ. Қоғам тең құқықтар мен
мүмкіндіктер қағидатын таниды. Қызметкерлердің қолданыстағы заңнамалар аясында
қауымдастықтарға бірігуге және ұжымдық келіссөздер жүргізуге құқықтары бар.
Қазіргі кезде Қоғамның компаниялар тобында 16 кәсіподақ ұйымы жұмыс істейді,
Қоғамның компаниялар тобы 80 %-дан астам қызметкері (18 000 адам) оның мүшесі
болып табылады.
Әлеуметтік шиеленіс деңгейін төмендетіп, еңбек дауларын реттеу және
қызметкерлердің құқықтарын қорғау мақсатында Қоғамның компаниялар тобында
медиаторлар институты құрылды, 2015 жылдың соңында оның құрамы 423
адамға
145
жетті, олардың 5-еуі «Әлеуметтік серіктестік орталығы» КФ комиссиясы өткізген
әңгімелесу мен тестілеу нәтижелері бойынша кәсіби медиатор мәртебесін алды.
Сонымен қатар, 2015 жылы Қоғам бойынша еңбек қатынастары тәжірибесі
бойынша 34 арыз тіркелді.Арыздардың құрылымына жасалған талдау 34 арыздың 23-і
еңбек ұжымдарының еңбек ұжымының өз ішінде қарауға, 7 арыз құқық қорғау
органдарына және 4-еуі мемлекеттік органдарға жолданғанын көрсетті, бұл арыздардың
құрылымында оң өзгерістер болғанын және қызметкерлердің басшылық пен кәсіподақ
ұйымдарына деген сенімінің арта түскенін білдіреді.
Әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу шеңберінде Қоғамның тобында кәсіподақ
ұйымдарымен қатар Әлеуметтік-еңбек дауларын реттеу жөніндегі тұрақты жұмыс
істейтін комиссиялар құрылған.
Қоғамның компаниялар тобы қызметкерлерінің ішкі шағымдарын тіркеу үшін
«қаурыт желі» телефонын, арыздар мен шағымдарға арналған арнайы жәшік орнату
тәжірибесі енгізілген және ұйым басшыларының дербес блогы құрылып, жұмыс істейді.
Бұған қоса, Қоғамның компаниялар тобында омбудсмен институты құрылуда,
Омбудсмен туралы ереже мен Іскерлік этика кодексі бекітілді.
Бүгінгі күні Қоғам компаниялары тобында 13 омбудсмен жұмыс істейді.
LA16: Еңбек қатынастары практикасы бойынша шағым берудің ресми тетіктері арқылы берілген, өңделген
және реттелген шағымдар саны
№
Көрсеткіш
Мәні
1.
2015 жыл ішінде еңбек қатынастары практикасы бойынша шағым берудің ресми
тетіктері арқылы берілген, шағымдардың жалпы саны, оның ішінде
34
1.1. есепті мерзім ішінде өңделгені
34
1.2. есепті мерзім ішінде реттелгені
34
2.
Есепті мерзім басталғанға дейін берілген және есепті мерзім ішінде реттелген
еңбек қатынастары практикасы бойынша берілген шағымдардың жалпы санын
көрсетіңіз
-
LA8: Кәсіподақтармен жасалған ресми келісімдерде денсаулық және қауіпсіздік мәселелерінің көрініс табуы
№
Көрсеткіш
Мәні
1.
Кәсіподақтармен жасалған (жаһандық немесе жергілікті деңгейде) ресми
келісімдерде денсаулық және қауіпсіздік мәселелері қозғала ма
Иә
2.
Егер көрсетілсе, денсаулық және қауіпсіздік мәселелерінің ұйым қол қойған
жергілікті келісімдерде қамтылу деңгейіне қатысты мәліметтер. Жергілікті
деңгейдегі келісімдер, әдетте, мынадай сұрақтарды қамтиды:
2.1. Дербес қорғаныс құралдары
Иә
2.2.
Басшылық өкілдері мен қызметкерлердің қатысуымен құрылған Денсаулық және
қауіпсіздік жөніндегі бірлескен комитеттер
Иә
2.3.
Қызметкерлер өкілдерінің денсаулық және қауіпсіздік жөніндегі инспекцияларға,
аудитке, жазатайым оқиғаларды тергеуге қатысуы
Иә
2.4. Білім беру және оқыту
Иә
2.5. Шағым беру тетігі
Иә
2.6. Қауіпті жұмыстардан бас тарту құқығы
Иә
2.7. Мерзімді инспекциялар
Иә
3.
Егер болса, денсаулық және қауіпсіздік мәселелерінің ұйым қол қойған
жаһандық келісімдерде қамтылу деңгейіне қатысты мәліметтер. Жаһандық
деңгейдегі келісімдер, әдетте, мынадай сұрақтарды қамтиды:
Иә
3.1. Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) ұсынымдарына сәйкестік
Иә
146
3.2. Мәселелерді шешу жөніндегі шаралар немесе құрылымдар
Иә
3.3.
Қолданылып жүрген практикалық тәсілдердің мақсатты стандарттарының
нәтижелілігіне немесе деңгейіне қатысты міндеттемелер
Иә
Корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік көрсеткіштері
Корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік саласындағы іс-шараларды тиімді іске
асыру мақсатында Қоғам әлеуметтік жауапкершілік саласындағы қызметтің негізгі
көрсеткіштері бойынша қойылған мақсаттар бойынша қол жеткізілген жетістіктерге
мониторинг жүргізеді.
№
НҚК атауы
Өлшем
бірл.
Нақты
2014
Жоспар
2015
Нақты
2015
1
«Самұрық-Энерго» АҚ-ның ҚР
бойынша жалпы өндірудегі үлесі
%
30,0
26
24,6
2
«Самұрық-Энерго» АҚ-ның ҚР
бойынша көмір өндірудегі үлесі
%
35
33,7
35,6
3
Негізгі қызметтен түсетін кіріс
млн. теңге
178 085
194 442
228 865
4
Компанияның түсіміндегі
инновациялық жобаларға салынған
инвестицияның үлесі
%
14,8
12,6
5,3
5
Компанияның жалпы таза
пайдасындағы инновациялық
жобаларды іске асырудан түскен
пайданың үлесі
%
2,39
0,80
-11,9
6
Апаттық жағдайлардан келген
шығынның көлемі
млн. теңге
14,04
6,30
4,12
7
Еңбекті және қоршаған ортаны
қорғауға жұмсалған шығын
млн. теңге
1 430
5547,68
7937,99
8
Әлеуметтік тұрақтылық рейтингі
%
69
64
72
9
Кадр тұрақтамаушылығы
%
8,6
12,0
11,9
10
Қатыстырылу деңгейі
%
65
65
65
11
Қызметкерлердің орташа тізімдік
саны, барлығы
адам
18 203
18 754
18 169
12
Жылына 1 адамды оқытуға
жұмсалатын шығын
мың
20,28
22,62
25,18
13
ЕАҚ-дан оқуға жұмсалатын шығын
%
%
1,13
1,30
0,9
14
Өндірістегі жазатайым оқиғалар
саны, мың адам
саны/1000
адам
0,2
Не
планируется
0,5
15
Демеушілік және қайырымдылық
көмекке жұмсалған шығын
млн.
теңге
1 170,9
215,664
214,93
16
Төлеуге есептелген салықтар мен
басқа да міндетті аударымдар
млн.
теңге
1085,9
1978,5
1 418,6
17
Тауарлардағы, жұмыстар мен қызмет
түрлеріндегі жергілікті қамтудың
үлесі
%
76,0
70
74
* Көрсеткіштер деректері «Самұрық-Энерго» акционерлік қоғамының Даму жоспарына сәйкес келтірілді.
147
Еңбекті қорғау және қауіпсіздік
«Денсаулық және жұмыс орнындағы қауіпсіздік» аспектісі
1) G4-LA5 Мониторингке қатысатын және жұмыс орнындағы денсаулық пен
қауіпсіздік жөніндегі бағдарламаға қатысты нұсқаулықтарды әзірлейтін
басшылық өкілдері мен қызметкерлердің қатысуымен құрылған денсаулық және
қауіпсіздік жөніндегі бірлескен ресми комитеттерде көрсетілген барлық
персоналдың үлесі
a.
Ұйымда басшылардың және қызметкерлердің денсаулығы мен қауіпсіздігі
жөніндегі әрбір бірлескен комитеттің әдеттегі жұмыс жасау деңгейін көрсетіңіз.
Қоғамның барлық еншілес және тәуелді ұйымдарында (ЕТҰ) Қазақстан
Республикасы Еңбек кодексінің 339-бабына сәйкес, Еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау
жөніндегі комитеттер (комиссиялар) (ЕҚжҚК) құрылған. ЕҚжҚК құрамына жұмыс
берушілердің өкілдері, кәсіподақ ұйымдары мен өзге уәкілетті қызметкерлердің
өкілдері тепе-тең негізде кіреді.
b.
Басшылардың және қызметкерлердің денсаулығы мен қауіпсіздігі жөніндегі
бірлескен комитеттерге ұсынылған қызметкерлердің пайызын көрсетіңіз.
Еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау жөніндегі комитеттерде Қоғамның ЕТҰ
қызметкерлерінің орта есеппен алғанда 2,8 %-ы қамтылған.
2) G4-LA6 Өңірлер мен жынысына шаққандағы, өндірістік жарақаттану
түрлері мен деңгейі, кәсітік аурулар деңгейі, жоғалтқан күндер коэффициенті және
жұмыс орнында болмау коэффициенті, сондай-ақ жұмыспен байланысты өлімге
әкеп соққан жазатайым оқиғалардың жалпы саны
a.
Штаттан тыс қызметкерлерді қоса алғанда, бүкіл персонал бойынша
өндірістік жарақаттану түрлері, жарақаттану коэффициенті (ЖК), кәсіптік
аурулар коэффициенті (КАК), жоғалтқан күндер коэффициенті (ЖКК), жұмыс
орнында болмау коэффициенті (ЖОБК), сондай-ақ жұмыспен байланысты өлімге әкеп
соққан жазатайым оқиғалардың жалпы саны бойынша деректер келтіріңіз
2015 жылы, 2014 жылмен (4 оқиға) салыстырғанда өндірістік жарақаттану саны (11
оқиға, оның біреуі – топтық) артқан, мұнда алдыңғы 5 жылдағы (16 оқиға) орташа
көрсеткішке қатысты жазатайым жағдайлар санының жалпы 30%-ға азаю үрдісі
байқалады. 2015 жылы өлімге әкеп соққан 1 жазатайым оқиға фактісінің орын алғанын
атап өту қажет.
Жарақат түрлері
2013г.
2014г.
2015г.
Химиялық күйік
1
-
-
Соғып алу
1
-
2
148
Травматикалық ампутация
1
-
1
Электр жарақаттары
4
1
4
Сынықтар
5
3
4
Бірнеше жарақат (сынықтар, соғып алу, ішкі
органдардың жыртылуы)
-
-
1
Барлығы
12
4
12
Көрсеткіштер
2013ж.
2014ж.
2015ж.
Жарақаттану коэффициенті (ЖК)
0,06
0,02
0,07
Кәсіптік аурулар коэффициенті (КАК)
0
0
0
Жоғалтқан күндер коэффициенті (ЖКК)
6,24
1,0
4,7
Жұмыс орнында болмау коэффициенті (ЖОБК)
9,8
20,5
9,2
Өлімге әкеп соққан жазатайым оқиғалар саны
0
1
1
Ескерту:
Жарақаттану коэффициенті (ЖК) –
ЖК = Жарақаттанудың жалпы саны * 200 000 / Өтелген сағаттардың жалпы саны;
Жоғалтқан күндер коэффициенті (ЖКК) –
ЖКК = Жоғалтқан күндердің жалпы саны * 200 000 / Өтелген сағаттардың жалпы саны;
Жұмыс орнында болмау коэффициенті (ЖОБК) –
ЖБК = мерзім ішіндегі босатқан (болмаған) күндердің жалпы саны * 200 000 / Осы уақыт ішіндегі
өтелген сағаттардың жалпы саны.
b.
Өндірістегі жазатайым жағдайларды тіркеу және тиісті есептілікті жасау
кезінде пайдаланылатын қағидалар жүйесі туралы деректерді келтіріңіз.
Өндірістегі жазатайым оқиғаларды тіркеу, хабарлау тәртібі және есепке алу
Қазақстан Республикасы (ҚР) Еңбек кодексінің «Еңбек қызметімен байланысты
жазатайым оқиғалар мен қызметкерлер денсаулығының өзге де зақымдануларын
тексеру және оларды есепке алу» тақырыбындағы 37-тарауына және ҚР-ның басқа да
нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылды. Ай сайын еңбек қауіпсіздігі
мен оны қорғау және өндірістік жарақаттану саласында жүргізілген мониторинг
бойынша есеп жасалып, ол ҚР еңбек жөніндегі уәкілетті органға ұсынылады. Жыл
қорытындысы бойынша, ҚР Статистика агенттігіне еңбек қызметімен байланысты
жарақаттану туралы «7-ЖКС» нысанында есеп беріледі.
3) G4-LA7 Жұмыс ерекшелігіне байланысты жарақаттану және ауруға
шалдығу тәуекелі жоғары қызметкерлер
a.
Компаниядағы жарақаттану қаупі жоғары немесе белгілі бір аурулармен
ауыру тәуекелі жоғары кәсіби қызметпен айналысатын қызметкерлерді көрсетіңіз.
149
Қоғамның барлық еншілес және тәуелді ұйымдарында жұмыс орындарындағы
еңбек жағдайларына аттестация өткізілді. Жұмыс орындарының аттестациясына сәйкес,
еңбек жағдайы зиянды және қауіпті жұмыс орындары айқындалды. Сонымен қатар,
барлық қызметкерлер тиісті жеңілдіктермен қамтамасыз етіліп, оларға дербес қорғаныс
құралдары мен арнайы киім-кешектер берілді. (Қазақстан Республикасы Үкіметінің
2011 жылғы 5 желтоқсандағы № 1458 «Жұмыс берушінің қаражаты есебінен
қызметкерлерге сүт, емдік-профилактикалық тағам, арнайы киім, арнайы аяқ киім
және басқа да жеке қорғану құралдарын беру, ұжымдық қорғану құралдарымен,
санитариялық-тұрмыстық үй-жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету
қағидаларын; жұмыс берушінің қаражаты есебінен қызметкерлерге сүт беру
нормаларын; жұмыс берушінің қаражаты есебінен қызметкерлерге емдік-
профилактикалық тағам беру нормаларын бекіту туралы»).
Қоғамның ЕТҰ-лары
Саны
«Алматы электр станциялары» АҚ
2 109
«Ақтөбе ЖЭО» АҚ
307
«Екібастұз ГРЭС-2» АҚ
1 101
«Жамбылская ГРЭС-і» АҚ
379
«Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС
926
«Алатау Жарық Компаниясы» АҚ
164
«Шығыс Қазақстан аймақтық энергетикалық компаниясы» АҚ
744
«Маңғыстау электр тораптық бөлу компаниясы» АҚ
25
«Шардара СЭС» АҚ
119
«Мойнақ СЭС» АҚ
55
«Богатырь Көмір» ЖШС
5
929
Қоғамның барлық ЕТҰ-ларында зиянды және қауіпті жағдайда еңбек ететін
қызметкерлердің еңбек жағдайын жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленді.
Қоғамның барлық ЕТҰ-ларында өндірісте жазатайым жағдайларды
болдырмау үшін қолданылатын шаралар:
Өндірістік жарақаттануды азайту үшін Қоғамның барлық ЕТҰ-ларында мынадай
шаралар қолданылады.
1. Жазатайым оқиғалардың мән-жайлары мен себептері барлық қызметкерлерге
хабарланады.
2. Барлық өндірістік персоналға жоспардан тыс нұсқама жүргізіледі.
3. Жазатайым оқиға орын алған бөлімшелердің барлық қызметкерлерінің ТПЕ, ҚТЕ
және еңбек қауіпсіздігі мен оны қорғау туралы нұсқаулықтар бойынша білімдеріне
кезектен тыс тексеру жүргізіледі.
150
4. Ай сайын кәсіпорынның бірінші басшысының қатысуымен Қауіпсіздік
техникасы күні өткізіледі. Өткізілген Қауіпсіздік техникасы күнінің нәтижелері
бойынша анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі шаралар әзірленеді.
5. Еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау қызметтері қондырғыларға, ғимараттар мен
құрылғыларға, жұмыс орындарына кешенді түрде тексерістер жүргізеді. Кешенді
тексеріс қорытындылары бойынша орындау мерзімдері мен жауапты тұлғалар
көрсетіліп, іс-шаралар жоспары әзірленеді.
6. Еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау мәселелері бойынша қызметкерлерді оқыту,
нұсқамалар беру және білімдерін тексеру ережелеріне сәйкес, барлық өндірістік
қызметкерлерге оқыту жүргізіледі.
7. Жөндеу науқаны алдында барлық ЕТҰ-да құрылымдық бөлімшелердің наряд
беруге, жұмыс басында басшы және өндіруші болуға құқығы бар инженерлік-
техникалық қызметкерлеріне жасақты өндірістік жұмыстарға жіберу мен нарядты
ресімдеуді дұрыс атқару бойынша практикалық сабақтары бар семинар-кеңестер
өткізіледі.
8. Кәсіпорындарда ең кемі бес жылда бір рет жұмыс орындарында еңбек
жағдайлары бойынша аттестация жүргізіледі.
9. Пайдаланылу ресурсын тауысқан және өндірістік персонал үшін айтарлықтай
қауіп тудыратын жабдықтар жоспарлы түрде ауыстырылады.
10. Қоғамның барлық дерлік ЕТҰ-ларында «Денсулықты қорғау және еңбек
қауіпсіздігін қамтамасыз ету менеджментінің OHSAS-18001 жүйесі» халықаралық
стандарты енгізілді.
11. Өндірістік жарақаттанудың әрбір оқиғасы Қоғам ЕТҰ-ларының
Директорлар/Байқаушы кеңестерінің отырыстарының қарауына шығарылады.
12. Өндірістегі жазатайым оқиғалар санының өсуіне байланысты «Самұрық-
Энерго» АҚ-да 2016 жылға арналған өндірістік жарақаттану деңгейін азайту жөніндегі
іс-шаралар жоспары әзірленді.
6
G4-LA8 Кәсіподақтармен жасалған ресми келісімдерде денсаулық және
қауіпсіздік мәселелерінің көрініс табуы.
a.
Кәсіподақтармен жасалған ресми келісімдер (жаһандық немесе жергілікті
деңгейдегі) денсаулық және қауіпсіздік мәселелерін қозғай ма, көрсетіңіз.
Қоғамның барлық ЕТҰ-ларында жұмыс берушілер мен қызметкерлер мүддесін
көздейтін кәсіподақтар арасында ұжымдық шарттар жасалған. Ұжымдық шарттар жасау
тәртібі Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің (ҚР ЕК) 31-тарауымен реттеледі. ҚР
ЕК-нің 284-бабымен белгіленген ұжымдық шарттардың мазмұны мен құрылымы, оның
ішінде «…саламатты әрі қауіпсіз еңбек және тұрмыс жағдайларын жасау, еңбек
қауіпсіздігі пен оны қорғау жөніндегі шараларды қаржыландыру көлемі туралы,
денсаулықты қорғауды жақсарту туралы...» қарастырады.
b.
Егер бар болса, онда ұйым қол қойған жергілікті және жаһандық келісімдерде
денсаулық пен қауіпсіздік мәселелері қандай деңгейде (пайызбен) екенін көрсетіңіз.
151
Ұжымдық шарттар қызметкерлердің денсаулығы мен қауіпсіздігі мәселелерін 100
% қамтиды.
7
G4-LA5-7 Ауыр сырқаттары бар қызметкерлерге, олардың отбасы
мүшелеріне және халық өкілдеріне көмек көрсету мақсатында білім беру, оқыту,
консультациялар беру, жазатайым оқиғалардың алдын алу және тәуекелді
бақылау бағдарламалары.
Қоғам ЕТҰ-ларында нақты бір сырқат түріне шалдығуға айтарлықтай немесе
жоғары тәуекел бар жағдайда жұмыс істейтін қызметкерлер жоқ. Қазақстан
Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 ақпандағы № 175
«Міндетті медициналық тексеріп-қарау өткізілетін зиянды өндірістік факторларлардың,
кәсіптердің тізбесін бекіту туралы» бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ұлттық
экономика министрінің м.а. 2015 жылғы 24 ақпандағы №128 бұйрығымен бекітілген
«Міндетті медициналық қарап тексеруді өткізу қағидасына» сәйкес (одан әрі – Қаулы),
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобының қызметкерлері алдын ала және мерзімді
медициналық тексерістерден өтеді. Медициналық тексерістерді денсаулық жағдайы
бойынша кәсіби жарамдылықты бағалау жөніндегі медициналық қызметті жүзеге
асыруға лицензиясы бар денсаулық сақтау институттары жүзеге асырады. Алдын ала
және мерзімді медициналық тексерістердің нәтижелері бойынша, комиссия
қызметкерді сауықтыруға бағытталған шаралар кешенін, атап айтқанда, стационарлық
тексерістен өту және емделу, оңалту, шипажайлық-курорттық емдеуді ұсынуға және
оған шипажай-профилакторийге жолдама беруге кеңес береді.
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 312-бабына сәйкес, қызметкерлердің
белгілі бір тобы күн сайын ауысым алдында медициналық куәландырудан өтеді.
Қоғамның компаниялар тобы тұрақты түрде өз қызметкерлері үшін вакцина егу
шарасын өткізеді, сонымен бірге аурулардың алдын алу мақсатында иммунитетті
көтермелеуге арналған басқа да шаралар түрлерін пайдаланады.
Қызметкерлердің отбасы мүшелерімен және халықтың өкілдерімен ауыр
сырқаттарға қатысты жұмыстар жүргізілмейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Самұрық–Энерго» АҚ біріктірілген жылдық есебі - бет 17

text:
8
Мердігер және қосалқы мердігер ұйымдар қызметкерлерінің денсаулығын
сақтау мен қауіпсіздігіне қатысты саясат пен талаптар
Қоғамның Жұмыс тобының ұсынымдарына сәйкес, барлық ЕТҰ-да мердігер
таңдаудың талаптары қарастырылған ішкі нормативтік құжаттар әзірленген, мердігер
ҚР-ның еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау, өндірістік және өрт қауіпсіздігі
саласындағы нормативтік-құқықтық актілері талаптарының сақталуына, сондай-ақ
мердігерде сапа, экологиялық қауіпсіздік, еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау
саласындағы халықаралық стандарттар сертификатының болуына сүйеніп таңдалады.
Мысалы «Болат Нұржанов атындағы Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС-да мердігер және
қосалқы мердігер ұйымдарының қызметкерлерін кәсіпорын аумағына кіруге рұқсат
беру жүйесі әзірленді және қызмет етуде, атап айтқанда: 03.004.1.05.016-11 «Кәсіпорын
аумағында мердігер ұйымдарының жұмысын ұйымдастыру туралы ереже» СТП
кәсіпорнының стандарты әзірленді. Жоғарыда көрсетілген стандартқа сәйкес барлық
мердігер және қосалқы мердігер ұйымдар жұмыстарды бастар алдында қауіпсіздік
талаптарына сәйкестік тексерісінен өтеді, «Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС аумағына кіруге
152
рұқсат алу үшін қажетті құжаттар тізіліміне» сәйкес ЕҚ қызметіне құжаттарды, соның
ішінде медициналық тексеруден өткен қызметкерлердің тізімін тапсырады.
Құжаттардың сәйкестігін тексергеннен кейін мердігер ұйым «Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС
аумағында жұмыстарды атқару үшін рұқсаттаманы ала отырып, кәсіпорын бойынша
нұсқауларын одан әрі ресімдеу үшін еңбекті қорғау қызметіне жасақтар бойынша
(соның ішінде жалпы және аралық) жетекші, өндіруші және мүшелері болуға құқығы
бар қызметкерлердің тізімін жолдайды.
9
Еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы бойынша тиісті оқудан өткен
мердігерлер мен қосалқы мердігерлер қызметкерлерінің пайызы
Мердігер ұйымдардың қызметкерлерін шарт міндеттемелеріне сай жұмыс жүргізу
үшін жұмыс орындарына жіберу қауіпсіздік техникасы мен еңбекті қорғау
нормаларының ережелеріне сәйкес жүргізіледі. Жіберер алдында кіріспе, бастапқы
және мақсатты нұсқаулықтар жасалып, еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы
жөніндегі оқудан, сондай-ақ медициналық тексерістен өткендігі көрсетілген біліктілік
куәлігінің болуы тексеріледі.
Жоғарыда айталғандарға сәйкес, мердігер ұйымдардың еңбекті қорғау және
қауіпсіздік техникасы жөніндегі тиісті оқудан өткен қызметкерлері 100 %-ды құрайды.
Қайырымдылық және демеушілік
Мемлекет бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі бойынша теңгермелі саясатты
ұстау жөніндегі жұмыстарды жүргізуде. 2011 жылы Қоғам БҰҰ Жаһандық шартына
қосылып, Корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік стратегиясын бекітті, оның мақсаты
әлеуметтік бағдарламаларды жүйелеу, жетілдіру және жүзеге асыру болып табылады.
2015 жылы акционер өтініш берушілердің өтініштерін 209 млн. теңге сомаға демеушілік
көмек, 5,931 млн. теңгеге қайырымдылық көмекті қарап, мақұлдады. «Самұрық-
Қазына» АҚ Басқармасының шешімі бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар
тобы жобаларды 215 млн. теңге сомасына қаржыландырды. Спорт федерацияларының,
клубтардың жұмысын қаржыландыруға және спорттық шараларды ұйымдастыруға 144
000 000 теңге бөлінді.
«Астана Арланс» КСК 2015 жылдың WSB маусымында бірінші орынды иеленді.
Компанияның жоғары деңгейдегі қолдауымен «KAZENERGY» Х Еуразия форумы
өткізілді. Сонымен қатар ардагерлер, мүгедектер ұйымдарына, балалар үйлері мен
орталықтарға көмек көрсетіліп, Серебрянск қаласында Ұлы Отан соғысындағы
жеңістің 70 жылдығын мерекелеу шаралары өткізілді. «Шардара СЭС» АҚ ҰОС және
Ауған ардагерлеріне электр энергиясына жеңілдіктер беру бойынша көп жылғы
дәстүрді жалғастырды.
Бүкіләлемдік тәжірибе көрсеткендей, корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік,
оның ішінде, қайырымдылық – кез келген ірі компанияның қоғамның дамуына,
әлеуметтік және экологиялық саланы жақсартуға ерікті түрде қосқан үлесін көрсететін
тұрақты бағыттарының бірі.
Орнықты даму – Экономикалық факторлар
153
Жергілікті қамту үлесін дамыту
Жергілікті қамту үлесін дамыту саласындағы миссия
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 29 қазандағы қаулысымен
бекітілген жергілікті қамту үлесін (одан әрі - ЖҚҮ) дамыту жөніндегі мемлекеттік
бағдарламаны жүзеге асыру шеңберінде Қоғам жұмыс істеп тұрған өндіруші қуаттарды
жаңғырту және жаңаларын іске қосу барысында жергілікті қамту үлесін дамытуды
жоспарлы түрде қамтамасыз етіп, сондай-ақ отандық тауар өндірушілердің (одан әрі -
ОТӨ) жаңа өндіріс орындарын салу кезінде электр энергетикасы саласындағы өндірістік
және перспективті жобаларды жүзеге асыруға ат салысуға шақырады.
Жергілікті қамту үлесін дамыту саласындағы пайымдау
Қоғам өзін энергетика саласындағы отандық тауар өндірушілер үшін ОТӨ-нің ел
экономикасының электр энергетикалық сегментіне қатысуы мен оны дамыту
саласындағы, оның ішінде «жасыл» экономика стратегиясының негізін құрып, жүзеге
асыру, ЖЭК-ті дамыту, өндірістің ресурстық, сондай-ақ энергия тиімділігін арттыру
бойынша жұмыстар аясындағы көшбасшы ретінде сезінеді.
Жергілікті қамту үлесін дамытудың жолдары мен әдіс-тәсілдері
Қоғам жергілікті қамту үлесін дамыту саласындағы миссияны орындау және ОТӨ-
нің барлық диалогтық алаңдардағы салалық жобаларды жүзеге асыруға қатысуын
қамтамасыз ету мақсатында, Жергілікті қамту үлесін дамыту жөніндегі бағдарламаны
орындау үшін:
•
импортталатын тауарлар тізбесін ұсыну;
•
ұзақ мерзімді шарттар жасау;
•
инвестициялық жобаларды іске асыруға Қазақстан кадрларын тарту;
•
ОТӨ-ні жұмыс істеп жатқан энергетика нысандарын жаңғырту және
жаңаларын салу ісіне тарту;
•
маркетингтік зерттеулер жүргізген кезде ОТӨ-нің болуын ескеру сияқты
бірқатар жүйелі шараларды ұсынады және оларды өз қызметіне сәйкес жүзеге асырады.
Күтілетін нәтижелер
Аталған шаралар кешенін жүзеге асыру ОТӨ-нің бәсекеге қабілеттілігін арттырып,
отандық бизнесті электр энергетикасына барынша кешенді әрі жүйелі түрде тартуға,
саланың жалпы тиімділігі мен инновациялылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Осылайша, жаңа өндірістерді құруға, жеткізілетін қондырғылардың қосалқы
бөлшектерін жасап шығару барысындағы жергілікті қамтудың үлесін арттыруға,
әлемдік алдыңғы қатарлы құқық иеленушілердің технологияларды беру шарттарын
алуға және жеткізілетін қондырғыларға сервистік күтім жасау сегментін дамытуға
жағдайлар жасалатын болады. Жоғарыда аталған шаралар нәтижесінде жаңа жұмыс
орындарының құрылуы мен жергілікті персоналдың жеткізілетін және өндірілетін
қондырғыларды пайдалану, сервис және жөндеу саласындағы біліктілігін арттыруға
қажетті жағдайлар туғызудың өзінің өз алдына бөлек оң әсері болмақ. ОТӨ-мен ұзақ
мерзімді шарттар жасасу арқылы өнімдерді кепілдендірілген түрде өткізу мәселелері де
шешілетін болады.
154
2014-2015 жылдары отандық тауар өндірушілермен жасалған шарттардың
саны бойынша ақпарат
2014 жылы Қоғам тауарлар бойынша 151,54 млрд теңге сомасына 3669шарт
жасады, оның ішінде ОТӨ-мен 136,63 млрд теңгеге 766 шарт жасалды.
2015 жылы Қоғам тауарлар бойынша барлығы 121 млрд теңгеге 3 140 шарт жасады,
оның ішінде ОТӨ-мен 110,57 млрд теңгеге 835 шарт жасады.
Біз отандық тауар өндірушілермен шарттардың жасалуынан оң серпінді көреміз.
2014-2015 жылдарда жасалған ұзақ мерзімді шарттардың саны туралы
ақпарат
2014 жылы отандық тауар өндірушілермен жалпы сомасы 2,48 млрд теңге болатын
63 ұзақ мерзімді шарт жасалды.
2015 жылы отандық тауар өндірушілермен жалпы сомасы 214,45 млрд теңге
болатын 87 ұзақ мерзімді шарт жасалды.
2013-2015 жылдардағы сатып алулардағы жергілікті қамту үлесі бойынша
ақпарат, мың теңгемен
*
2013 нақты
2014 нақты
2015 нақты
Жасалған
шарттард
ың жалпы
сомасы
ЖҚ
сомасы
Ж
Қ
%
Нақты
жеткізілге
н ТЖҚ
жалпы
сомасы
ЖҚ
сомасы
ЖҚ
%
Нақты
жеткізілге
н ТЖҚ
жалпы
сомасы
ЖҚ
сомасы
ЖҚ
%
тауа
рлар
166 114 048
123 164 229
74
%
157 966 728
125 853 121
80%
134 371 841
112 279 782
84%
жұм
ыста
р
127 069 408
57 398 008
45%
99 769 397
49 652 585
50%
99 091 016
37 149 447
37%
қызм
еттер
80 782 171
78 555 575
97%
99 018 102
97 399 442
98%
92 663 066
91 230 497
98%
барл
ығы
373 965 627
259 117 812
69%
356 754 227
272 905 148
76%
326 125 923
240 659 726
74%
*
Ескерту: «Самұрық-Қазына Контракт» ЖШС-ның мәліметтері.
Жергілікті қамтуды дамыту бойынша өңірлік көрмелерге қатысу
Қоғам өткен жылы Астана қаласында «NADLOC» жергілікті қамтуды дамыту
жөніндегі ұлттық агенттігі» АҚ мен Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер
палатасы ұйымдастырған отандық өнеркәсіпті дамыту және қазақстандық тауар
өндірушілерді қолдау бойынша диалог алаңына; Алматы қаласы әкімдігінің
ұйымдастыруымен жыл сайын Алматы қаласында қала әкімі мен «Самұрық-Қазына»
ҰӘҚ» АҚ Басқарма төрағасының қатысуымен өтетін «Мемтапсырыс – 2016»
акциясына; Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі бірінші орынбасарының
тапсырмасы аясында өтетін Астана, Өскемен, Шымкент, Петропавл, Павлодар және
Алматы қалаларының өнеркәсіптік кәсіпорындарына қолдау көрсету шаралары
бойынша кеңестерге қатысты. «Самұрық-Өазына Контракт» ЖШС, «NADLoC»
жергілікті қамтуды дамыту жөніндегі ұлттық агенттігі» АҚ, Қазақстан Республикасы
155
Ұлттық кәсіпкерлер палатасының ұйымдастыруымен отандық тауар өндірушілермен
өткен кеңестерге қатысты.
Отандық тауар өндірушілермен жасалған шарттар бойынша ақпарат:
1. «Кентау трансформатор зауыты» акционерлік қоғамы: 166 млн теңге сомаға
тауар жеткізу: айырғыштар, трансформаторлар, қосқыштарқосқыштардың жетектері.
2. «Азия Авто» АҚ: 73 млн теңгеге автокөлік жеткізу.
3. «Казэнергокабель» АҚ: 122 млн теңгеге кабель өнімдерін жеткізу.
4. «Казцентрэлектропровод» ЖШС: 34 млн теңгеге өткізгіш кабель өнімдерін,
муфталарды, шкафтарды жеткізу.
5. «HighIndustrialLubricants&LiquidsCorporation» («HILL») ЖШС: 242 млн
теңгеге тауар жеткізу: майлар мен майлайтын майлар.
6. «Орика-Казахстан» АҚ: тауар жеткізу: 453 млн теңгеге өндірістік жарылғыш
заттар;
7. «Темір-бетон комбинаты» ЖШС: тауар жеткізу: 65 млн теңгеге тіреуіштер,
іргетас блогы, темір-бетонды құрылғылар.
8. «Kagaz Shahary SEZ» ЖШС: тауар жеткізу: 2 млн теңгеге қағаз.
9. «Жаңа Семей шпал зауыты» АҚ: тауар жеткізу: 53 млн теңгеге аудармалы
арқалық тақтайлар.
10. «ҚАЗЭЛЕКТРМАШ» ЖШС: тауар жеткізу: 204 млн. теңгеге өткізгіш кабель
өнімдері.
11. «КЭМОНТ» АҚ: тауар жеткізу: 7 млн. теңгеге трансформаторлық қосалқы
станция.
Біз тапсырыс беруші ретінде жаңа отандық өнімдерді өндіруге үлкен
қызығушылық танытудамыз, сонымен қатар, отандық тауар өндірушілермен ұзақ
мерзімді шарт жасау бойынша жұмысты жалғастырамыз. Бұл өндірілетін өнімге
сұраныстың тұрақты болуын, сәйкесінше, өндіріске ұзақ мерзімді инвестиция тарту
үшін қолайлы жағдайды қамтамасыз етеді.
Өз кезегінде, «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы іске асыратын
инвестициялық жобалар, қуатты кеңейту, өндірісті жаңғырту жөніндегі жобалар,
сондай-ақ, ағымдағы күрделі шығындар отандық тауар өндірушілерді шығарылатын
өнім түрлерінің тізбесін кеңейтуге ынталандыруы тиіс.
Сатып алуларды басқару:
а) материалдық ресурстарға қажеттілікті анықтау:
Материалдық ресурстарға қажеттілік Қоғамның құрылымдық бөлімшелерінің
қызметтік және өндірістік қажеттіліктеріне сүйене отырып берген тапсырыстары
бойынша жасалған Қоғамның даму жоспары негізінде айқындалады.
б) жеткізушіні таңдау:
Жеткізушіні таңдау Қордың сатып алулар ережесіне сәйкес, баға ұсыныстарына
сұраныс және бір көзден сатып алу бойынша жүргізілген тендер нәтижелері бойынша
анықталады.
в) сатып алуларды жүзеге асыру:
Қоғамдағы сатып алуларды жүзеге асыру «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ және
дауыс беруші акцияларының (қатысу үлестерінің) елу және одан да көп пайызы
меншіктік және сенімгерлікпен басқару құқығында тікелей және жанама түрде
156
«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ-ға тиесілі ұйымдардың «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ
Директорлар кеңесінің 212 жылғы 26 мамырдағы №80 шешімімен бекітілген
Тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу туралы ережесіне
сәйкес іске асырылады.
Барлық сатып алулар
http://tender.sk.kz
сайтындағы Электронды сатып алулардың
ақпараттық жүйесінде жүргізіледі.
Тікелей емес экономикалық әсер
Қоғам басшылығы мен Директорлар кеңесі өздерінің алдына орнықты компания
құруды мақсат етіп қояды. «Орнықты» термині «Самұрық-Энерго» компаниялар
тобының ресурстарын да, сонымен қатар қоғамдық ресурстарды да тиімді қолдануды
білдіреді.
Осы мақсатта, жекелеген кәсіпорындарда менеджменттің кіріктірілген жүйесі
енгізіліп, станцияларды техникалық қайта жарақтандыру жүргізілуде және персонал
мен өнім берушілерге қойылатын талап та күшеюде. Бұл орайда экономикалық
аспектілерге де көп көңіл бөлінеді, өйткені корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік,
экологиялық жағдайды жақсарту салаларындағы жобалар «Самұрық-Энерго»
компаниялар тобының меншікті операциялық табысынан қаржыландырылады.
Жоғарыда айтылғандарға сәйкес, басшылық орнықты дамудың барлық
аспектілеріне экономикалық тиімділік тұрғысынан талдау жасайды. Мысалы, еңбек
өнімділігі, пайдаланылатын шикізат (қоршаған ортаға әсері) және басқа да аспектілер
Қоғамның компаниялар тобының жұмысын жоспарлау барысында ескерілетін болады.
Осылайша, 2015 жылдың қорытындысы бойынша, электр энергиясын өндіру
саласындағы өнімділік 2014 жылмен салыстырғанда 14,7% -ға азайып, адам басына
3 191 мың кВтсағ.құрады. 2016 жылға арналған жоспарда бұл көрсеткішті адам басына
3 285 мың кВтсағ., 2017 жылға қарай адам басына 3 681 мың кВтсағ. және 2019 жылға
қарай адам басына 7 242 мың кВтсағ. дейін ұлғайту көзделуде.
Орнықты даму және тиімділік философиясы экономикалық ғылым тұрғысынан
қарастырылмауы тиіс болып көрінетін қайырымдылық сияқты аспектілерден де көрініс
табады. Дей тұрғанмен, сөз болып отырған өзгерістердің тиімділігі мен ауқымдылығы
басым әлеуметтік жобаларды айқындау барысында да ескеріледі.
Қоғаммен өзара іс-қимыл
Мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл
Қоғам өзінің мүдделі тараптарын Компания қызметіне ықпал ететін немесе
Компания қызметінің ықпал тиетін тұлғалар тобы немесе ұйым ретінде қарастырады.
Төмендегі кестеде негізгі мүдделі тараптар көрсетілген.
Мүдделі тараптар
Мәселелер аясы
Өзара іс-қимыл әдістері
Акционерлер
Жұмыс тиімділігі;
Дивидендтер;
Ашықтық және ақпаратты
ашу.
Акционерлердің жалпы
жиналысы;
Жылдық есеп;
Кездесулер мен келіссөздер;
Интернет-сайт;
Хат алмасу және сұраныстар;
Көрмелер, форумдар мен
таныстырылымдар.
157
Еншілес және тәуелді
ұйымдар
Компанияның табыстылығы;
Зиянды шығарындыларды
азайту;
Су ресурстарын тиімді
пайдалану;
Жоғары технологияларды
қолдану.
Кездесулер мен отырыстар;
Интернет-сайт;
Сатып алулар;
Қаржылық емес есептер;
Жұмыс сапарлары;
Дөңгелек үстелдер, саммиттер.
Қызметкерлер
Еңбекке ақы төлеу;
Әлеуметтік топтама;
Қауіпсіз еңбек шарты;
Кәсіби өсу.
Департаменттер жетекшілері
арқылы жеткізілетін пікірлер
мен тілектер;
Интернет-сайт;
Сауалнама;
БАҚ.
Басқарма отырысы.
Мемлекеттік органдар
Салалық даму
бағдарламалары;
Әлеуметтік мәселелер;
Тарифтер.
Үкіметтік жұмыс топтарына
қатысу;
Салалық ұйымдар арқылы
өзара іс-қимыл;
Электр энергетикасы
саласындағы уәкілетті
мемлекеттік органдармен
консультациялар.
Тұтынушылар
Электр және жылу
энергиясына өсіп отырған
сұранысты қанағаттандыру;
Көрсетілетін қызметтің
сапасы;
Энергия үнемдеу.
Сауалнама;
БАҚ;
Интернет-сайт;
Қаржылық емес есептілік.
Банктер мен басқа да
қаржылық ұйымдар
Кредиттік желі;
Банктік шоттар;
Жобаны жүзеге асыру
бойынша ынтымақтастық.
Интернет-сайт;
Хат алмасу және сұраныстар;
Көрмелер, форумдар және
таныстырылымдар;
Қаржылық шоттар.
Басқа да үлестес
тұлғалар
Кемсітушілікке жол бермеу;
Адам құқықтарын сақтау;
Жұмыспен тұрақты
қамтылу.
Қаржылық емес есептілік;
Интернет-сайт.
Бәсекелестер
Салалық тиімділікті
арттыру;
Жүктеме шамадан тыс көп
кезде қолдау көрсету.
Салалық ұйымдар арқылы
өзара іс-қимыл.
Жұртшылық, оның
ішінде БАҚ
Қоғам жұмыс істейтін
аймақтардың әлеуметтік –
экономикалық дамуына
көмектесу;
Табиғатты пайдалану
тиімділігі;
Қоршаған ортаны қорғау.
Интернет-сайт;
Қаржылық емес есептілік;
Баспасөз хабарламасы;
Корпоративтік оқиғалар;
Баспасөз конференциясы.
Өнім берушілер
Ұзақ мерзімді
ынтымақтастық;
Жергілікті қамту;
Зиянды шығарындыларды
азайту.
Жасалған шарттар мен
меморандумдар.
158
Серіктестер
Қондырғылардың
сенімділігі;
Қоғамның даму жоспары;
Келісім-шарт
міндеттемелерін сақтау.
Қаржылық емес есептілік;
Жұмыс сапарлары;
Іскерлік кездесулері
Интернет-сайт;
Жарнама.
Қоғаммен өзара іс-қимыл жасау мақсатында және корпоративтік әлеуметтік
жауапкершілік ұстанымдарына сәйкес «Самұрық-Энерго» компаниялар тобы басым өз
қызметіндегі бағыттарды белгіледі, бұл бағыт бойынша демеушілік және
қайырымдылық көмек көрсетіледі.
Қоғам бұл үдерісті Даму стратегиясы мен Корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік
стратегиясында да бекітті. Көмек көрсетудің критерийлері қала мен ауыл халқы
барынша көп пайдалана алатын жаңа мүмкіндіктер жасау, сондай-ақ халықтың өмір
сүру сапасын жақсарту болып табылады.
Мемлекет адал бәсекелестік мәселесіне өті жіті қарайды. Бәсекелестікті қорғау
агенттігі мен оның өңірлердегі басқармалары өндірушілердің өзара сөз байласуы мен
жосықсыз бәкелестіктің жолын кесу үшін нарықты ұдайы қадағалап отырады.
Қоғам өз бизнесін ең үздік әлемдік тәжірибеге сай жүргізуге ұмтылады. Нарық
үлесінің артуы мен операциялық түсімнің ұлғаюына таза және бәсекелестік
тәжірибелер есебінен қол жеткізілуде. 2015 «Самұрық-Энерго» компаниялар тобына
қадағалаушы органдар тарапынан бәсекелестікке кедергі келтіргені туралы хабарлама
түскен жоқ.
Жемқорлыққа байланысты тәуекелдерге қатысты бизнес-бірліктерді талдау
Директорлар кеңесінің 2013 жылғы 28 наурыздағы шешімімен бекітілген
«Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік басқаруды жетілдіру жөніндегі іс-шаралар
жоспарының 37-тармағына сәйкес, «Самұрық-Энерго» АҚ –да алаяқтық пен сыбайлас
жемқорлыққа қарсы әрекет ету саясаты әзірленіп, бекітілді.
Саясат Қоғам қызметкерлері мен басқа да тұлғалардың, сондай-ақ басқа
тұлғалардың Қоғамның алаяқтық пен сыбайлас жемқорлықтың кез келген түрлері мен
көріністерін қабылдамайтыны жайлы бірегей түсінік тудыру мақсатында, сондай-ақ
алаяқтық тәуекелі мен Қоғамды сыбайлас жемқорлыққа тартуды барынша азайту үшін
әзірленді.
Саясатта алаяқтық пен сыбайластық жемқорлыққа қарсы тұрудың, сондай-ақ
алаяқтық пен сыбайластық жемқорлықтың алдын алу және онымен күресу, алаяқтық
әрекеттер мен сыбайластық құқық бұзушылықтың салдарын азайту және (немесе) жою
жөніндегі негізгі қағидаттары белгіленген.
Саясат ережелері Қоғамның және оның еншілес ұйымдарының лауазымды
тұлғаларына, қызметкерлеріне, сондай-ақ шарттық негізде жұмыс жасайтын үшінші
контрагент-тұлғаларға (аудиторлар, консультанттар және т.б.) қолданылады.
2015 жылы Қоғамның Корпоративтік орталығы мен ЕТҰ-ларының барлық
қызметкерлері Алаяқтық пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет ету саясатымен
таныстырылды. Жыл сайын қызметкерлердің Саясатты білуіне тестілеу жүргізіледі.
«Самұрық-Энерго»
АҚ мен ЕТҰ-ларының лауазымды тұлғалары мен
қызметкерлеріне қатысты алаяқтық пен сыбайлас жемқорлық деректері бойынша БАҚ-
159
тарда жарық көрген жағымсыз жарияланымдарға тұрақты түрде мониторинг жүргізіліп
отырады.
2015 жылдың қорытындысы бойынша, «Самұрық-Энерго» компаниялар тобында
алаяқтық пен сыбайлас жемқорлық деректері байқалған жоқ.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=17#2014-2015_жылдары_отандық_тауар_өндірушілермен_жасалған_шарттардың_саны_бойынша_ақпарат


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=17#Жемқорлыққа_байланысты_тәуекелдерге_қатысты_бизнес-бірліктерді_талдау


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=17#Орнықты_даму_–_Экономикалық_факторлар___153__Жергілікті_қамту_үлесін_дамыту