title: Сабақ тақырыбы Модуль/пән атауы: Компьютерлік техниканы ақпараттық қамтамасыз ету Лекция 1

text:
Архиваторлар (сабақ тақырыбы)
Модуль/пән атауы: Компьютерлік техниканы ақпараттық қамтамасыз ету Педагог:Алдаберген Ұлбосын Ерғалиқызы
Курс,топ : ББ-2211Б,ББ-2212Б,ҚТ-219Б,ҚТ-2211Б,ЕТ-2211Б,ЕТ-2212Б,ДТ-2211Б,ДТ-2212Б Күні:30.01.2022
Мақсаты, міндеттері Білімділік: негізгі түсініктерді меңгеруіне жағдай жасау: жалпы архив туралы түсінік, берілгендерді архивтеу, архивтік файл, көптомды архив, архивтен шешу, өздігінен шешілетін архивтер (SFX-архив).
Тәрбиелік: Білімгерлердің тәрбие үрдісімен қатар сабаққа деген ынта, дағдыларын кеңейту
Дамытушылық: студенттердің ойлау, есте сақтау және зейінділік қабілеттерін дамыту, компьютерлік жұмыс істеу шеберлігін одан әрі шыңдау және пәнге деген қызығушылығын арттыру.
Кәсіби дағдылар тізбесі: Архиватор,архивтік файл түсініктерімен танысады.
Сабақты жабдықтау Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер: 1. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар: оқу құралы – 390 б. Урмашев Б.А. Гусманова Ф.Р. Газиз Г.Г. Тюлепбердинова Г.А. Сақыпбекова М.Ж. Алтыбай А 2017
2. Балапанов Е.Қ. Бөрібаев Б. Жаңа информациялық технологиялар:
Техникалық құралдар, материалдар:Презентация, Ноутбук, плакаттар, интерактивті тақта
Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, сабаққа зейінін шоғырландыру ( пән бойынша қызықты сұрақтар қою арқылы)
Жаңа тақырыпқа кіріспе. Резервтік көшірмені құру үшін немесе компьютерлік желілер арқылы жылдам беру үшін файлдар архиватор деп аталатын арнайы программалардың көмегімен архивтеледі. Программалар ¬– архиваторлар бір немесе бірнеше файлдың орнына бір архивтік файл құрайды. Архивтеу компьютер жадында орынды үнемдеуге ғана емес, сонымен қатар ақпараттарды сенімді сақтау үшін де қажет. Архив – қысылған және бір файлда сақталған файлдар, қалталар және басқа да мәліметтер жиынтығы.
Архивтеу туралы түсініктеме. Архиваторлар. Файлдарды ұзақ сақтау үшін немесе компьютер желісі арқылы оңай әрі тез тасымалдау үшін файлдар арнайы файлдық менеджерлер және арнайы архивтеу бағдарламалары көмегімен архивтеледі (сығылады).
Архивтеу алгоритмдері мен әдістері. Мәліметтерді еш нұқсансыз (жоғалусыз) архивтейтін әртүрлі архивтеу алгоритмдері бар. Мәліметтерді қайтадан қалпына келтіргенде ол бастапқы күйге келеді. Мәліметтерді сығудың ең қарапайым алгоритмі (мәтінде бірдей символдар тізбегі, ал графикалық редакторда - бір түспен боялған облыс және т.б болуы мүмкін) қайталанатын биттерді алмастыруға негізделген. Мысалы, мәтінде 10 байт болатын 10 бос орын тізбегі қатар келеді, Архивтеу барысында ол 3 байтпен (бірінші байт - алмастырылатын символды кодтайды; екінші байт - архивтеу жалаушасын көрсететін арнайы байт, ол бірінші байттағы байттарды архивтен тізбек түрінде ашу кажеттілігін көрсетеді; үшінші байт -қайталанатын байттар саны АКн көрсетеді) алмастырылады.
Файлдарды архивтеудің жоғарыда көрсетілген немесе баска да архивтеу алгоритмдерін колданатын әртүрлі (ZІР, RАR, АRJ және т.б.) әдістер бар. Архивтеу әдістері файлдарды сығу дәрежесімен, орындау жылдамдығымен және басқа да параметрлерімен ажыратылады. Мәтіндік және графикалық файлдар өте жақсы сығылады, ал архив файлдары іс жүзінде сығылмайды.
Архиваторлар. Файлдарды архивтейтін көптеген арнайы бағдарламалар -архиваторлар (WinZір, WinRAR, Роwег Аrсhіvег және т.б.) бар.
Ең көп тараған архивтеу және оларды басқару құрылғыларының бірі -МS-DОS, \Windows, Lunix және т.б. жүйелерде жұмыс істей алатын, толық орысшаланған WinRAR архиваторы болып табылады.
WinRAR RAR және ZІР архивтерімен жұмыс істеуге, сонымен бірге мәліметтерді сығудың тиімді алгоритмдерін қолданып көпатомды және өзі ашылатын архивтер және сол сияқтыларды құруға мүмкіндік береді.
Файлды архивтік файлға жазу процесі архивтеу (буып-түю, сығу), ал файлды архивтен алу – архивтен шығару деп аталады. Буып-түйілген (сығылған) файл архив деп аталады.
Программашылар көптеген архиваторларды құрды, олардың ішінде кеңінен тарағаны WinRar және WinZip, сол сияқты Windows операциялық жүйесіне деректерді Архивтеу қызметші программасы кіреді.
WinRar және WinZip архивтермен жұмыс жасауға мүмкіндік береді, жоғары нәтижелі деректерді сығу алгоритмін пайдаланады, көптомдық және архивтен шығаратын архивтерді құрады. Бұлар интернетте ең танымал архиваторлар.
Көптомдық архивтер – бірнеше бөліктен тұратын архивтер. Жалпы томдар үлкен архивті бірнеше дискетада немесе басқа сменалық тасушыда сақтау үшін пайдаланылады.
Жаңа тақырыпты бекіту Тәжірибелік жұмыс – Компьютерде жұмыс істеу арқылы тарсырмаларды орындау.
Сабақты қорытындылау Архивтеу дегеніміз не?
Архиваторлардың пайдасы барма?
Архиваторлардың қандай түрлері бар? Айырмашылығы бар ма?
Жүмыс үстеліндегі құжатты архивтеп беру.
Архивтелген құжатты орнына келтіру.
Жаңа тақырыпқа сараптама жасау;
Жеткен жетістіктерін айту;
Жіберген кемшіліктерін көрсету;
Белсенді студенттерді бағалау;
Жұмыс орнын жинастыру.
VI. Үй тапсырмасыАрхиватор жұмысының принципі


title: Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы Математика Педагог М. К. Солтанова дайындады. 20 жылғы

text:
Педагог М.К.Солтанова дайындады.
20___ жылғы «____» _____ Жалпы мәліметтер
Курс, топ __________
Сәлемдесу. - Сәлеметсіздер ме? Оқушылар!
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Көрсеткіштік теңдеулер
1 слайд
Бүгінгі сабақта көрсеткіштік теңдеулерді шешуді үйренесіз
2 слайд
3 слайд 4 слайд
5 слайд 6-слайд 7-слайд
8-слайд
9- слайд
10- слайд
11- слайд
Сонымен балалар бүгінгі сабақта сіздер
көрсеткіштік теңдеулерді шешуді үйрендіңіздер. Осымен сабағымыз аяқталды.
Келесі білім алаңында жүздескенше, сау болыңыздар!


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-pen-ataui-ondiristik-oitu-pedagog-shatenov.html#3._Білім_алушылар_оқу_сабағы_процесінде_игеретін_күтілетін_нәтижелердің_және_(немесе)_кәсіптік_дағдылардың_тізбесі

title: Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы Өндірістік оқыту Педагог Шатенов Д. Б. дайындады 2024 жылғы

text:
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны
Алматы қаласы білім басқармасы
«Алматы құрылыс-техникалық колледжі»
Оқу сабағының жоспары (практикалық оқыту)
Оқу өндірістік шеберханасындағы ережелермен танысу. Өрт қауіпсіздігі және еңбекті қорғау ережелерімен танысу. (сабақ тақырыбы)
Модуль /пән атауы Өндірістік оқыту Педагог Шатенов Д.Б. дайындады 2024 жылғы «13» Қыркүйек
1. Жалпы мәліметтер: Курс 1, топ 22ТО24 Сабақтың түрі: Тәжірибелік сабақ
2. Мақсаты: Студенттерге қауіпсіздік ережелері туралы толық мәлімет бере отырып, еңбек қауіпсіздігі және өрт қауіпсіздігі, оқу шеберханасындағы электр қауіпсіздігі жөнінде толық мәлімет беру.
Міндеттері: Оқу өндірістік шеберханасындағы құрал-жабдықтармен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздік ережесін қатаң сақтау, Өрт қауіпсіздігі және еңбекті қорғау ережелерімен танысу. 3.Білім алушылар оқу сабағы процесінде игеретін күтілетін нәтижелердің және (немесе) кәсіптік дағдылардың тізбесі: Өрт қауіпсіздігі, еңбекті қорғау ережелері, оқу шеберханасындағы қауіпсіздік техникалық ережелерді, құрал-жабдықтарды дұрыс пайдалану 4. Қажетті ресурстар: Дидактикалық материалдар, әдебиеттер, Интернет-ресурстар;
Сабаққа мақсатты орнату, тірек теориялық білімді, қауіпсіздік техникасының нормаларын өзектендіру
Студенттердің сабақта толық болуы;
Студенттердің сабаққа дайындығын тексеру;
Студенттердің жұмыс істеуге дайындығын тексеру.
2.
Негізгі кезең (ағымдағы нұсқаулық)
250 минут
Өндірістік оқыту шеберінің эталондық жұмысты орындауы/көрсетуі;
Студенттердің операциялық дағдыларды пысықтау бойынша жаттығуларды орындауы
Студенттерді жаңа тақырыппен және мақсатымен таныстыру.
Студенттерге оқу өндірістік сабақта өрт қауіпсіздігі, электр қауіпсіздігі және еңбек қауіпсіздігі ережелерімен таныстыру. Алдын-алу шараларын үйрету..
1.Өрт қауіпсіздігі дегеніміз не?
2.Электр қауіпсіздігі дегеніміз не?
3.Еңбек қауіпсіздігі дегеніміз не?
4.Электр тоғы деген не?
5.Электр тоғы соққандағы алғашқы көмек?
6.Электр тоғынан қорғану шаралары?
ҚТЕ игеруі және еңбек қауіпсіздігі, тазалық сақтауын тексеру.
Құрал-жабдықтар және материалдармен жұмыс істеу барысында ҚТЕ сақтауын қадағалау.
Құрал – жабдықтар мен құрал-саймандар мен жұмыс істеу барысында нұсқаулық жүргізу.
Құрал-жабдықтармен жұмыс істеу барысында жұмыстың дұрыс орындалып жатқандығын қадағалау.
3.
Қорытынды кезең (қорытынды нұсқаулық)
10 минут
Студенттердің операциялық дағдыларды игеру бойынша жаттығуларды орындауын талдау, типтік қателіктерді талдау;
Студенттерге түсініктеме беру, бағалау және сабақты қорытындылау
Жұмысты орындау барысындағы кеткен кемшіліктерді және қателіктерді жою жолдарын түсіндіру.
Тақырып бойынша ауышза қорыту:
1.Өрт қауіпсіздігі дегеніміз не?
2.Электр қауіпсіздігі дегеніміз не?
3.Еңбек қауіпсіздігі дегеніміз не?
Дайын болған жұмыстарды тексеру, дұрыс жасалған жұмысты анықтау.
Өткен тақырыпты қайталау.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-pen-ataui-ondiristik-oitu-pedagog-shatenov.html#_4._Қажетті_ресурстар_:_Дидактикалық_материалдар,_әдебиеттер,_Интернет-ресурстар;___Сабақ_барысы


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-pen-ataui-ondiristik-oitu-pedagog-shatenov.html#Оқу_сабағының_жоспары_(практикалық_оқыту)____Оқу_өндірістік_шеберханасындағы_ережелермен_танысу._Өрт_қауіпсіздігі_және


title: Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы сабақ жоспарының нысаны

text:
Оқу сабағының жоспары (теориялық, тәжірибелік оқыту)
Сабақ тақырыбы _________________________________________________
Модуль /пән атауы__________________________________________
Педагог ___________________________________________ дайындады.
20_ жылғы "__" ____________
1. Жалпы мәліметтер
Курс, топ __________________
Сабақтың түрі_______________
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі _______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
4. Қажетті ресурстар ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-pen-ataui-v2.html#Сабақ_кезеңдері____Бөлінген_уақыт__Оқытушының_басқарушылық_қызметі

title: Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы


title: Сабақ бойынша мұғалімнің іс-әрекеті

text:
Ұйымдастыру кезеңі
Уақыты
|
Мұғалімнің іс-әрекеті
|
Білім алушылардың іс-әрекеті
|
Ресурстар
|
Сәлемдесу
Топқа бөліну
5 мин
|
Психологиялық дайындық
Көтеріңкі көңіл-күй сыйлау
- Сәлеметсіздер, ме ?
• Көңіл- күйлеріңіз қалай?
• Топтасып, жұптасып,
жеке жұмыс істеуге дайынсыздар ма ?
Топтарға сөздер беріледі.
Сөйлемді құрастыру.
|
Екі топқа бөліну:
1-топ Оқушы сөзі:
«Менің өмірім сенімен бүршік жарады»
2-топ
«Мұғалім сөзі:
«Құшағымда теңселдің, білім алып көктедің»
|
Интербелсенді тақта
|
«Ой қозғау»
15 мин
|
«Өмір-өзен» бейнетаспасын көрсетеді.
|
Бейнетаспаны көргеннен кейінгі түйген ойларын топта талқылап, ортаға салады.
|
Презентация
|
Ассоциация
15 мин
|
«Инклюзивті білім беру дегеніміз не?» ассоциациалауға береді
|
Топта өз ойларын постер арқылы қорғайды.
|
Интербелсенді тақта
|
Миға шабуыл
Таныстырылым
7 мин
|
Инклюзивті білім беру туралы мағлұмат беру
|
Өздеріне керегін түртіп алады.
|
Интербелсенді тақтада
|
Инклюзивті білім беру қазіргі таңда жалпы білім беру мектептеріне енгізу тиімді ме, тиімсіз бе?
|
Топ тапсырма негізінде өз ойларын әңгіме-дебат арқылы қорғап шығады.
|
Тренинг
«Картоп егу»
3 мин
|
«Картоп егу» тренингін көрсету
|
Қатысушылар қайталай отырып, бойларын жазады.
|
Интербелсенді тақта
|
Рөлді сомдау
5 мин
|
Әр топтан бір адам шығып инклюзив адам бейнесін сомдап топта бақылап отырады.
(соқыр, саңырау)
|
Әр топтан бір топ мүшесі шығып өзін мумкіндігі шектеулі адам ретінде рөлге енеді:
Соқыр
Саңырау
|
Инклюзив адам бейнесіне ену үшін арнайы құралдар: көзілдірік, таяқ, наушник, орамал
|
Топтық жұмыс.
10 мин
|
1-ші топқа: Мүмкіндігі шектеулі балалармен мұғалімдердің жұмыс жоспарын құру;
2-топ Инклюзивті мектепте оқитын сау балалардың
ата – аналары мүмкіндігі шектеулі балалармен оқытуға қарсы сіз не істер едіңіз?
|
Әр тoп өзiнe бeрiлгeн тaпcырмa бойынша постер құрып, қорғайды.
|
Маркер, ватман
|
|


title:
Тәжірибе
7 мин - Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы

text:
3. Ең мықты адам.
«Тәубеңе кел!» бейнефильм көрсетемін
Осыдан алған әсерін эссе түрінде жазуды ұсынамын
Осыдан алған әсерін эссе түрінде жазуды ұсынамын.
А-4, қалам
Рефлексия «Күш сыйлау» 2 мин
1сурет, 5 сөз стратегиясы
«Көз»
тақырыбында видео көрсетіледі
Топ мүшелері бүгінгі тақырып бойынша өз пікірлерін айтып шығады.
Стикерлер
Қосымша ақпарат
Инклюзивті білім берудің мақсаты: мүмкіндігі шектеулі балаларды психологтық-дәрігерлік-педагогикалық қолдауды іске асыру және инклюзивті білім беруді орындау арқылы тең құқылы тұлға болуға мүмкіндік жасау.
Инклюзивті білім берудің негізгі ұғым түсініктерін қарастырушы ғалымдар Н.В Борисова, С.А Прушинский, М.Перфильеваның редакциялауымен жарық көрген «Инклюзивное образование:ключевые понятие» оқу құралында ең негізгі ғылыми ақпаратқа тоқтала отырып, ұғым түсініктердің мәнін ашады. «Инклюзив» сөзі француз тілінен аударғанда (inclusif -өзімді қосқанда) ал, латын тілінен аударғанда (includo-қосамын) деген мағынаны білдіреді. Ал, инклюзивті білім берудің негіздерін зерттеуші Қазақстандық ғалымдар А.Т.Искакова, З.А. Мовкебаева, Г.Закаева, А.Б. Айтбаева, А.А. Байтурсыновалардың еңбектерінде, алдымен ізгіліктілік-философиялық сипатына, құқықтық-нормативтік негізіне, көппәнділік жүйесіне сай жайлы орта құруға, білім беру процесіне бейімдеу мен өзгерістер енгізуге, отбасымен жұмыс істеуге, білім нәтежесін бағалауға мән бере отырып арнайы педагогиканың мүмкіндіктері мен ерекшеліктерін жан-жақты ашады [1, 37б.].
Инклюзивті білім беру мәселесі шет елдерде 1970 жылдан бастау алады, ал 90 жылға қарай АҚШ пен Еуропа өздерінің білім беру саясатына осы бағдарламаны толық енгізді. Ал, біздің елімізде инклюзивті білім беру жүйесінің дамуы туралы ресми дерек «Қазақстан Республикасының Білім беруді дамытудың 2010-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында» көрсетілді [2,2б.].
Мемлекеттік бағдарлама негізінде 2020 жылға қарай мектептерде мүгедек балалар үшін көтергіш жабдықтар, пандустар, санитарлық бөлмелерде арнайы құралдар орнату, тұтқалармен, арнайы парталармен, үстелдермен және басқа да арнайы компенсаторлық құралдармен жабдықтау арқылы «кедергісіз аймақтар» құруы жоспарланған. 3030 мектепте мүмкіндіктері шектеулі балаларды оқытуға және тәрбиелеуге тең қол жеткізу үшін жағдайлар жасалу міндеті (мектептерде педагог-дефектологтардың, балаларды психологиялық-педагогикалық сүйемелдеудің, арнайы жеке техникалық және компенсаторлық құралдардың болуы) алға қойылған.
Инклюзивті оқытудың негізгі принциптері:
1.Адам құндылығы оның мүмкіндігіне қарай қабілеттілігімен, жеткен жетістіктерімен анықталады.
2.Әрбір адам сезуге және ойлауға қабілетті.
3.Әрбір адам қарым - қатынасқа құқылы.
4.Барлық адам бір - біріне қажет.
5.Білім шынайы қарым - қатынас шеңберінде жүзеге асады.
6.Барлық адамдар құрбы - құрдастарының қолдауы мен достығын қажет етеді.
7.Әрбір оқушы үшін жетістікке жету - өзінің мүмкіндігіне қарай орындай алатын әрекетін жүзеге асыру.
8.Жан-жақтылық адам өмірінің даму аясын кеңейтеді.
Даму мүмкіндігі шектелуі балалармен әлеуметтік педагогтың, психологтың жұмыс жасаудағы ерекшелігі:
1.Мектеп жағдайына тез бейімделуге қажет әлеуметтік-адамгершілік жағымды мінез-құлық қалыптастыру
2.Оқуға қызығушылығын дамыту
3.Жеке тұлғалық ерекшеліктерін дамыту (оқу белсенділігі, өз бетімен жұмыс істеу, т.б.) арқылы оқудағы қиындықтарды жою
4.Жалпы интеллектуалдық біліктілігін жас ерекшелігіне қарай дамыту (салыстыру, қарым-қатына, практикалық топ, ойлау т.б.)
5.Жалпы даму деңгейін көтеру және жеке дамуындағы ауытқушылықты түзету.
6.Өз жасына сәйкес баланың жалпы дамуын және біліктілігін дағдыларын нығайту үшін жағымды әлеуметтік орта қалыптастыру.
Инклюзивті білім беру жағдайында педагогтың кәсіби құзыреттілігіне тоқталатын болсақ. Адамның кәсіпқойлығының қажетті құраушысы кәсіби құзыреттілік болып табылады. Кәсіби құзыреттілік зерттеушілермен маманды даярлау сапасының сипаттамасы және еңбек әрекетінің нәтижелілігінің әлеуеті ретінде қарастырылады. Ал педагогтың кәсіби құзыреттілігі пәндік салада, сонымен қатар педагогика және психология саласында ғылыми теориялық білімдер жүйесі кіретін маман тұлғасының сапалық сипаттамасын көрсетеді. Педагогтың кәсіби құзыреттілігі – бұл мұғалімнің теориялық білімдер жүйесі мен оларды белгілі педагогикалық жағдайларда қолдану, педагогтың құндылықтары, оның мәдениетінің интегративті көрсеткіштерінен (сөйлеуі, сөйлесу мәнері, өзіне және жұмысына қарым-қатынасы, т.б.) тұратын көпфакторлы құбылыс. Мұғалім өз жұмысында басым рөлден жаңа түсінікке ауысуы, яғни арнайы педагогика саласындағы білім жеткіліксіздігін, даму мүмкіндігі шектеулі балалардың дене және психологиялық ерекшеліктерін түсінуі, мамандардан көмек сұрай және қабылдай алу маңызды [3,93 б.].
Ресей зерттеушісі Е.Г.Самарцеваның пікірінше, педагогтың инклюзивті білім беруге кәсіби даярлығы – инклюзивті білім беруді нәтижелі жүзеге асырудың іргелі шарты, инклюзивті білім беруді іске асыруға бейімділігі мен қажеттілігі белсенді түрде болатын ұстанымдарымен сипатталатын, инклюзивті білім беруді жүзеге асыратын арнайы білімдер, іскерліктер мен дағдылар ретінде көрінетін динамикалық, интегративті, кәсіби-тұл ғалық білім.
Н.Ә. Назарбаевтың «Әлеуметтікэкономикалық модернизация Қазақстандамуының негізгі бағыты» атты халыққа жолдауында білім беру жүйесінмодернизациялаудың негізгі міндеттерінің бірі «педагогикалық құрамның сапасын көтеру» болып табылады деп көрсеткен[4].
Н.Д. Хмель педагогикалық процесті жүзеге асыру үшін мұғалімнің териялық даяр-лығының маңыздылығын дәлелдей келе, мұғалімнің бойында педагогикалық процестің тұтастығын қамтамасыз ете алатын,кез келген жағдайәрекет жасауға мүмкіндік беретін арнайы кәсіби қасиеттер болуыкеректігін баса айтты.Болашақ мұғалімдерді әлеуметтік педагогикалық жұмысқа даярлау мәселесі көптеген ғалымдардың зерттеулеріне негіз
болған.
Атап айтсақ, Левитов Н.Д.,Платонов К.К., Ковалев А.Г., Кандыбович Л.А., Чамата П.Р.,Дьяченко М.И. Біздің еліміздекәсіттік білім берудің теориясы мен әдістемесіне үлес қосқан ғалымдарда баршылық: Абдыманапов С.А., Ахметова Г.К., Арынгазин К.М., Каргин С.Т.Қожахметова К.Ж., Коканбаев С.З.,Құсаинов А.К., Мағауова А.С.,
Мынжанов Н.А.,Мұқанова С.Д.,СейтешевА.П., Сарсенбаева Б.Г.,Таубаева Ш.Т.
Инклюзивті білім беру жағдайында ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушыларды психологиялық-педагогикалық қолдау маңызды рөл атқарады.Психологиялық-педагогикалық қолдау мамандардың жүйелі ұйымдасқан, бір тұтас әрекеттерінің барысында әрбір баланың білім беру-тәрбие үдерісінде өз мүмкіндігі мен қажеттіліктеріне сәйкес табысты оқуы мен дамуы үшін қажетті әлеуметтік-психологиялық және педагогикалық қолдау балаға көмек (немесе қолдау) көрсетудің ерекше түрі ретінде қарастырылады [5].
Психологиялық және педагогикалық қолдау көрсетудің екі бағытын көрсетуге болады: өзекті – балада осыған дейін пайда болған қиындықтарды шешуге бағытталған; перспективалы – оқуда болуы мүмкін ауытқуларды ескеру және алдын алуға бағытталған.
Екі бағыт та педагогикалық үдеріске қолдау қызметінің барлық мамандарының бірлескен күш-жігерінің арқасында іске асырылуы мүмкін.
Олардың қызметінде өзара байланысты және оларды ескеру қажет міндетті үш компонент бар:
•бала дамуының диагностикасы (психикалық, тұлғалық, әлеуметтік);
•түзету-дамыту бағыттылығының жеке және топтық сабақтарының бағдарламаларын іске асыру;
•білім беру ортасын баланы оқыту мен дамыту және бағалау жүйесі арқылы оның даму деңгейін бағалауға қоятын талаптары көзқарасы тұрғысынан талдау [6].
Оқушылардың бұл санатын психологиялық-педагогикалық қолдаудың нысаны оқу жетістіктерін критериалды бағалау үдерісі болып табылады. Ерекше қажеттіліктері бар балаларды психологиялық-педагогикалық қолдау түрлі мамандардың (пән мұғалімінің, психологтың, логопедтің, арнайы педагогтың, әлеуметтік педагогтың), мектеп дәрігерінің, басқа мұғалімдер мен ата-аналардың өзара тығыз әрекетін білдіреді.
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушылардың оқу жетістіктерін критериалды бағалауды психологиялық-педагогикалық қолдау төмендегілерге бағытталуы тиіс:
- баланың денсаулығын және дене күшін қолдау: бала өмірінің денсаулық-сақтау түзімін ұйымдастыру, оларды жеке таңдалған қимылдық белсенділіктерге, денсаулықты нығайтатын сабақтарға қатыстыру;
- балалардың зерде дамуын қолдау: әрбір баланың танымдық ерекшелігін анықтау және дамыту, оқу әрекетінің табысты болуы үшін жағдай тудыру;
- баланы қарым-қатынас саласында қолдау: балаларға гуманистік өзара әрекеттенуіне жағдай тудыру, балалардың қолы бос кезіндегі әрекеттерде жеке қабілеттерін байқатуларын қолдау, тәртіп түрін саналы түрде таңдауына көмектесу;
- баланың жанұясын қолдау: жанұялық қатынасты зерттеу, олардың үйлесімді болуына көмек көрсету.
Психологиялық-педагогикалық қолдаудың негізгі қағидалары:
1) бала дамуындағы кез келген мәселені шешудің кешенді, пәнаралық тәсілдері.
2) білім беру үдеріндегі баланың дамуын қолдаудың үзіліссіздігі.
3) қолдау үдерісін ақпараттық-әдістемелік қамсыздандыру.
4) қолдау әрекетін әлеуметтік-педагогикалық және психологиялық жобалау.
5) даму мүмкіндіктері шектеулі оқушыларды психологиялық-педагогикалық қолдау шараларына ата-аналарды, педагогикалық және балалар ұжымын белсенді тарту болып табылады [6].
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс жасауда нақты көмек көрсететін психологиялық-педагогикалық қызмет болуы тиіс. Оның міндетіне балалармен қарым-қатынас орнатуда дамытушы немесе түзету жұмысы ғана емес, сонымен қатар, бағалау қызметін сүйемелдейтін ортақ тәсілдер, оқушылармен жұмыстың бірыңғай стратегиясын дайындау бойынша педагогтармен және ата-аналармен тұрақты ынтымақтастық орнату кіреді.
Педагог-психолог өз қызметінде психологиялық оңалтудың келесі әдістерін қолданады: әңгіме, жеке психологиялық кеңес, психологиялық көмек, рөлдік ойындар, тренингтік жаттығуларды, сабақта туындағын түрлі жағдайларда қажет психологиялық өзара көмек пен өзара қолдау тобын қолданады [5].
Қорыта келгенде, инклюзивті біл ім беру құқығын тану барлық педагогтар, оқушылар мен олардың ата-аналары ерекше білім беруге қажеттілігі бар оқушылардың жалпы білім беретін мектептерде оқуға құқығы бар екенін түсінулеріне және ол үшін қосымша ресурстар қажет екеніне негізделген.
Инклюзивті оқыту- оқушылардың тең құқығын анықтайды және ұжым іс-әрекетіне қатысуға, адамдармен қарым-қатынасына қажетті қабілеттілікті дамытуға мүмкіндік береді. Инклюзивті оқыту арқылы барлық балалардың мұқтаждықтарын ескеріп, ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім алуын қамтамасыз ететін жалпы білім үрдісін дамытуға болады. Мұндай оқыту түрі арнаулы білім беру жүйесінде дәстүрлі түрде қалыптасқан және даму үстіндегі формаларды ығыстырмайды, қайта жақындатады. Инклюзивті бағыт арқылы мүмкіндігі шектеулі балаларды оқуда жетістікке жетуге ықпал етіп, жақсы өмір сүру мүмкіншілігін қалыптастырады. Осы бағытты білім беру жүйесіне енгізу арқылы оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке, қайырымдылыққа тәрбиелей аламыз. Сонымен қоса, инклюзивті оқыту үрдісі балаларды толеранттылыққа тәрбиелеудің бастауы болмақ .
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Бгажнокова И.М. «Школа для детей с нарушениями интеллекта: тенденции перспективы развития»М., 2004ж
2. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы ҚР президентінің 2010 жылғы 7 желтоқсандағы №1118 Жарғысы -Астана, 2010.
3. Мовкебаева З.А. Вопросы подготовки педагогических кадров в Республике Казахстан к работе в условиях инклюзивного образования. Педагогика и психология. - № 2 (15) – 2013. – С. 6-11.
4. Назарбаев Н.Ә. Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан
дамуының басты бағыты. Ел президентінің қазақстан халқына Жолдауы // Егемен Қазақстан. -2012. 28- қаңтар. -10-15 б.
5. Алтаева Г. Ж. Роль психолого-педагогического сопровождения детей в условиях инклюзивного образования. (КРО) школа-интернат общего типа, г. Щучинск – 2015 год.
6. Психолого-педагогическое сопровождение и оказание поддержки учащимся с особыми образовательными потребностями в школах на краткосрочной, среднесрочной и долгосрочной основе. Методические рекомендации.- Астана: НАО имени И. Алтынсарина, 2015. - 82 с.
7. ҚР "Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы туралы" Заңы, Астана, 2002.


title: Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы

text:
Күтілетін нәтиже: а) білім алушылар инклюзия ұғымын біледі
б) білім алушылар инклюзия ұғымын біледі, тақырыптың мазмұнын ауызша және жазбаша жеткізеді, теориялық материалдарды практикалық іс-әрекеттермен байланыстыра алады.
в) білім алушылар инклюзия ұғымын біледі, тақырыптың мазмұнын ауызша және жазбаша жеткізеді, теориялық материалдарды практикалық іс-әрекеттермен байланыстыра алады, инклюзивті білім беруді ұйымдастыра алады.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-pen-ataui-v3.html#Модуль_/пән_атауы__К_М_04.Педагогикалық_үрдісті_әдістемелік_қамту_жұмысын_жүргізу

title: Сабақ тақырыбы Модуль /пән атауы


title: АКТ қолдану дағдылары - Сабақ тақырыбы Модуль таңбасы бар теңсіздіктер Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
АКТ қолдану дағдылары
|
|
Бастапқы білім
|
Теңдеулер жүйесі және оның шешімі ұғымын білу; квадрат теңдеулерді шешу, квадраттық функциялардың графигін салу дағдылары, соның ішінде бағдарламалық қамтамасыздандыруды қолдану; есептерді шешу дағдылары.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланғанкезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру кезеңі. Жағымды психалогиялық ахуал тудыру.
Тірек білімдерді белсендендіру
Үй тапсырмасын тексеру.
|
|
Сабақтың басы
|
Сыныппен жұмыс жасау
Оқушылар слайд арқылы сабақтың тақырыбымен және оқу мақсаттарымен, бағалау критерийлерімен таныстыру.
|
Слайд 1-2
|
Практикалық бөлім
|
Қайталау
Деңгейлік тапсырмалар ұсыну
А деңгей
Теңсіздікті шешіңдер:
В деңгей
Теңсіздікті шешіңдер:
С деңгей
Теңсіздікті шешіңдер:
Жұптық жұмыс:
Жауабы:
Бағалау критерийлері
, , , түріндегі теңсіздіктерді шеше алады;
|
Слайд 3-4
|
Сабақтың
соңы
2 минут
|
Рефлексия 3 минут
Оқушылар стикерлерге өз ойларын қалдырып жазып қалдырып кетеді
Мен түсіндім…
Мен білемін…
Мен үшін әлі қиын…
Әсіресе маған ұнағаны…
Үй тапсырма
Формулаларды жаттау
|
Слайд 5-6
Қосымша№1
|
Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Сабақта оқытудың саралау әдісі әрдеңгейлі тпотарға бөлу арқылы көрініс табады. Оқушылар жұппен жұмыс жасау кезінде тапсырмаларды күрделілік деңгейіне байлынысты өздері таңдайды.
|
Теориялық білімдерін бағалау кезінде оқушылар өзін өзі тексеру әдісін қолданады, сонымен бірге өздік жұмыстарын тексеруде бірін бірі бағалайды. Топтық жұмыс кезінде оқушылардың теоремаларды дәлелдеу барысында үшбұрыштардың теңдігін қолдану дағдылары да тексеріледі.
|
Сабақ барысында сызу құралдарын қолдануда қауіпсіздік ережелерін қадағалау. Оқушылардың тік отыруын қадағалау.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылғанба? Оқушылардың барлығы ОМ қолжеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақтыжақсартуға не ықпал ете алады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-tabasi-bar-tesizdikter-osi-sabata-ol-jetki.html?page=2#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-tabasi-bar-tesizdikter-osi-sabata-ol-jetki.html?page=2#Бұл_бөлімді_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_білдіру_үшін_пайдаланыңыз._Өз_сабағыңыз_туралы_сол_жақ_бағанда_берілген_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-tabasi-bar-tesizdikter-osi-sabata-ol-jetki.html?page=2#Сабақ_барысында_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістік/қиындықтары_туралы_нені_білдім,_келесі_сабақтарда_неге_көңіл_бөлу_қажет


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-module-tabasi-bar-tesizdikter-osi-sabata-ol-jetki.html?page=2#Саралау–оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Сабақ тақырыбы Модуль таңбасы бар теңсіздіктер Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
8.4А бөлім: Квадрат теңсіздіктер
№20
|
Мектеп: Тараз қаласындағы ФМБ Назарбаев Зияткерлік мектебі
|
Күні
Сынып:
8
|
Мұғалімнің аты-жөні: Агадаева Н.А
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Модуль таңбасы бар теңсіздіктер
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
|
8.2.2.12 , , , түріндегі теңсіздіктерді шешеді;
|
Сабақ мақсаттары
|
Оқушылар:
біледі:
, , , түріндегі теңсіздіктерді шеше алады;
|
Бағалау критерийлері
|
Оқушылар:
біледі:
, , , түріндегі теңсіздіктерді шеше алады;
қолана алады:
-модуль таңбасы бар теңсіздіктер әдісін қолданып, теңсіздіктерді шеше алады;
|
Тілдік
мақсаттар
|
Оқушылар:
бір айнымалысы бар теңсіздіктерді ауызша және жазбаша сипаттайды;
айнымалының мүмкін мәндер жиынын табуда теңсіздіктерді (теңсіздіктер жүйесін) құруды түсіндіреді;
модуль таңбасы бар өрнектегі теңсіздіктерді шешуде жүйе мен жиынтықты құруды дәйектейді.
Пәндік лексика мен терминология
квадрат теңсіздік;
рационал теңсіздік;
бөлшек-рационал теңсіздік;
теңсіздікті шешу;
теңсіздіктер жүйесі, теңсіздіктер жүйесін шешу;
теңсіздіктер жиынтығы, теңсіздіктер жиынтығын шешу;
функцияның нөлдері, таңба тұрақтылық аралықтары;
теңсіздіктер шешімдерінің қиылысуы және бірігуі;
интервалдар әдісі.
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер
- ... үшін функция мәндері теріс емес;
- ... үшін функция мәндері оң;
- теңсіздіктер жүйесінің шешімі ... болады;
- теңсіздіктер жиынтығының шешімі ... болады;
- ... әрбір санды интервалда функцияның таңбасын анықтаймыз;
- параболаны сұлба түрінде бейнелеп ... аламыз;
- таңбалардың алмасу қасиетін қолданып ... анықтаймыз.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Жұппен және топпен жұмыс жасау арқылы оқушылар өзін және өзгені құрметтеуді үйренеді. Оқушыларды ашықтыққа үйрету - оқушылардың өз деңгейлерін нақты бағалауды және оқу мақсаттарын қаншалықты игергендігін дәл айқындауды дағдыларын ұштайды.
|
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-molekulali-kinetikali-teoriyani-negizgi-fimdari.html#§_1.1_Молекулалық-кинетикалық_теорияның_негiзгi_ұғымдары_Дене_құрылымының_молекулалық_кинетикалық_теориясы

title: Сабақ тақырыбы: Молекулалық-кинетикалық теорияның негiзгi ұғымдары

text:
Молекулалық-кинетикалық теория негiздерi Сабақ тақырыбы:Молекулалық-кинетикалық теорияның негiзгi ұғымдары Мақсаты: Білімділік: а) Молекулалық-кинетикалық теория туралы түсінік беру ә) д) Молекулалық-кинетикалық теория мысалдар арқылы түсіндіру. Дамытушылық: Тәжірібесі арқылы оқушылардың ғылыми көзқарасын қалыптастыру. Тәрбиелік: Тәжірибелер мен мысалдар негізінде пәнге қызығушылыққа тәрбиелеу. Сабақтың әдісі: Сын тұрғысынан ойлау бағдарламасының стратегияларының элементтерін пайдалану. Сабақтың түрі: Жаңа сабақты меңгерту сабағы. Сабақтың көрнекіліктері: Интерактивті тақта, слайд, плакат Сабақтың құрылымы:
Больцман тұрақтысы. Клайперон-Менделеевтiң күй теңдеуi
Газдағы изопроцесстер және олардың графиктерi
§ 1.1 Молекулалық-кинетикалық теорияның негiзгi ұғымдары Дене құрылымының молекулалық кинетикалық теориясы деп барлық денелер жеке бейберекет қозғалыстағы бөлшектерден тұрады деген көзқарас негiзiнде макроскоптық денелердiң қасиеттерi мен жылу процестерiне түсiнiк беретiн iлiмдi айтады.
Молекулалық-кинетикалық теория (МКТ) негiзi мынадай үш қасиеттен тұрады:
барлық денелер бөлшектерден – атомдардан, молекулалардан, оң және терiс зарядталған иондардан – тұрады;
бұл бөлшектер барлық уақытта үздiксiз және бейберекет қозғалыста болады;
бөлшектер арасында өзара әсерлесу күштерi – тартылу және тебiлу күштерi бар. Ол күштер электрлiк сипатқа ие. Бөлшектердiң өзара гравитациялық әсерлесуi өте аз.
Бұл тұжырымдардың ақиқаттылығы көптеген физикалық бақылаулар мен тәжiрибелер жүргiзу арқылы дәлелденген. МКТ-ның негiзгi көзқарастарына ең нақты дәлел бола алатын мысалдар:
броундық қозғалыс құбылысы (Броун);
молекулалық диффузия құбылысы;
қазiргi заманғы приборлар көмегiмен алынған жеке атомдар мен молекулалар кескiнi. 1-шi суретте вольфрам инесiнiң ұшында атомдардың орналасуы (ақ дақтар), ал 2-шi суретте кремний пластинасы бетiнiң микрофотографиясы келтiрiлген, мұндағы дөңдер – кремнийдiң жеке атомдары.


title:
-сурет
1.2-сурет - Сабақ тақырыбы: Молекулалық-кинетикалық теорияның негiзгi ұғымдары

text:
Байланысты: Презентация по физике на тему Молекулалық-кинетикалық теория негiздерi
1.1-сурет 1.2-сурет § 1.2 Молекуллар массасы мен өлшемi. Салыстырмалы молярлық және молекулалық масса. Авогадро саны. Әртүрлi денелер молекуласының масса бiрлiгi ретiнде 12С көмiртегi изотобы атомының mocмассасының 1/12 бөлiгi алынады. Ол атомдық масса бiрлiгi (а.м.б.) деп аталады және мынаған тең:
1 а.м.б.=1,66·10-27кг. (1.1)
Заттың салыстырмалы молекулалық массасы МRдеп заттың бiр молекула m0 массасының көмiртегi атомы moc массасының 1/12 бөлiгiне қатынасын айтады:
(1.2)
Зат мөлшерi деп берiлген жүйенiң бөлшектерiнiң, құрылымдық элементерiнiң, санына пропорционал ν шаманы айтады. Оны моль арқылы жазу қабылданған. Массасы 0,012 кг 12С көмiртегiнде қанша атом болса, сонша молекуладан (атомнан) тұратын зат мөлшерi бiр моль деп аталады. Бұл сан Авогадро тұрақтысы деп аталады және NA арқылы белгiленедi:
NA ≈ 6·1023 моль-1. (1.3)
Сәйкесiнше, кез келген заттың 1 молiнде атомдар саны мен молекулалар саны бiрдей болады. Егер денедегi зат мөлшерi ν мольден тұрса, онда денедегi молекулалар N саны мынаған тең:
N = ν ·NA. (1.4)
Заттың молярлық массасы М деп бiр моль мөлшерiнде алынған зат массасын айтады. Ол бiр молекула массасының m0 Авогадро санына NA көбейтiндiсiне тең:
М = m0· NA кг/моль. (1.5)
Молярлық және молекулалық массалар арасында мынадай қарапайым байланыс бар:
М = 10-3 ·Мr кг/моль. (1.6)
Кез келген зат мөлшерiнiң m массасы бiр молекуланың массасын денедегi молекулалар санына көбейткенге тең:
m = m0· N кг. (1.7)
(1.5) және (1.7) формулаларын пайдаланып (1.4) өрнегiнен мынаны алу қиын емес:
ν = m / М және N = ν·NA = NAA ·m / M . (1.8)
Бөлшектердiң массасымен өлшемдерiн қосымша тәжiрибелiк деректердi пайдалана отырып есептеуге болады. Жеке жағдайда, молекулалардың сызықты өлшемдерiн бағалауға болады.
Молекуланың өлшемiн былайша анықтауға болады. Бiр молекуланың алатын V0көлемi зат V көлемiнiң, ондағы молекулалар N санына қатынасына тең:
, мұнда ρ=m/V – заттың тығыздығы. Молекуланың формасы радиусы r шар тәрiздес болсын. Сондықтан . Осыдан:
(1.9)
Мысалы, су молекуласының радиусы мына шамаға тең:


§ 1.3 Молекулалар арасындағы өзара әсерлесу күштерi. Сұйық, газ тәрiздес және қатты денелердiң құрылымы Молекулалар қозғалыс кезiнде бiр-бiрiмен өзара тартылыс және тебiлiс әсерiнде болады. 1.3 суретте молекулалық өзара әсерлесу күштерiнiң таралуы молекулалар арасындығы r арақашықтықтан тәуелдiлiгi келтiрiлген. Тартылу және тебiлу күштерi r-дан тәуелдiлiгi әртүрлi, сондықтан олардың қорытқы күшi нөлден өзгеше. Белгiлi бiр r = r0 арақашықтықта тебiлу күшi арасында тепе-теңдiк орнайды. Молекулалардың диаметрiмен салыстырылатын бұл арақашықтық тепе-теңдiк жағдайына сәйкес келедi. r < r0 болғанда тебiлу күшi тартылу күшiнен басым болады. Сондықтан молекулалар бiр-бiрiне ене алмайды. Олардың арасындағы арақашықтық r > r0 өскен сайын, молекулалардың тартылуы тебiлуiн жеңе бастaйды. Олардың ыршып кетуiне жол бермейдi. r >> r0 кезiнде, молекуларалық күштердiң әсерi болмайды.
1.4 суретте молекулалардың Ep потенциалдық энергиясының r арақашықтықтан тәуелдiлiгi көрсетiлген. Орнықты тепе-теңдiк (r=r0) жағдайында өзара әсерлесетiн екi молекуладан тұратын жүйенiң потенциалдық энергиясы Ep0 минимумына жетедi. Ep0 шамасын потенциалдық шұңқырдың тереңдiгi деп аталады. Ek-ны Ep0-мен салыстыру заттың үш агрегаттық күйлерiн ажыратуға мүмкiндiк бередi: газ, сұйық, қатты күйi. Атап айтқанда: егер Ek >> Ep0, онда зат газ күйiнде, Ek<Ep0 кезiнде – қатты дене, ал Ek ≈ Ep0 – зат сұйық күйiнде болады. 1.4-сурет 1.4-сурет § 1.4 Газдың молекулалық-кинетикалық теориясының негiзгi теңдеуi Идеал газ деп молекулалардың өзара әсерлесуi ескерусiз аз шама болғанда айтады. Молекулалардың өзара әсерлесуi олардың соқтығысуы кезiнде серпiмдi ұрылуы түрiнде байқалады.
Газ молекулалары барлық уақытта ретсiз жылулық қозғалыста болады, оның мөлшерлiк сипаттамасын молекуланың сызықты жылдамдығының орташа квадраты, дәлiрек айтқанда, кинетикалық энергиясының орта мәнi бередi. Жеке молекулалардың жылдамдықтары бiр-бiрiнен өзгеше болуы мүмкiн, бiрақ бұл жылдамдықтардың модулiнiң орташа мәнi белгiлi бiршама. Жеке молекулалардың жылдамдықтарын v1, v2, v3, . . . , vN арқылы белгiлеймiз. Сонда, жылдамдықтардың квадратының орташа мәнi келесi формуламен анықталады:
,
мұнда, N – газдағы молекулалардың жалпы саны. Екiншi жағынан . Қозғалыстың бейберекеттiгi әсерiнен молекулалардың барлық бағыттарда орынауыстыруы тең мүмкiндiкте. Сондықтан, жылдамдықтың проекциясының квадраттарының орташа мәндерi өзара тең: . Бұны ескере отырып, алатынымыз
(1.10)
Ендi идеал газдың ыдыс қабырғасына әсер ететiн күшiн табайық. Қоршаған ортаның қандайда бiр бетке әсерiнiң физикалық сипаттамасы – күш емес қысым болып есептеледi. Қысым деп бiрлiк ауданға нормаль бойымен әсер ететiн күштi айтады. Қысым p әрпiмен белгiленiп, анықтамасы бойынша мынаған тең: p=Fn/S, мұнда S – бет элементiнiң ауданы, ал Fn – бет элементiне перпендикуляр әсер ететiн күш шамасы (1.5 - сурет).
Идеал газ жағдайында Fn нормаль күштiң шамасы келесi өрнекпен анықталады:
(1.11)
мұнда, n – газ молекуласының концентрациясы (бiрлiк көлемдегi молекулалар саны: n=N/V), m0 - молекула массасы.
Бұл қатынастың қорытындысы.
Газдың барлық молекулаларда vx жылдамдық мәнi бiрдей бола бермейдi, олай болса қабырғаға әсер ететiн күштiң уақыт бойынша орта мәнi v2x -қа емес, жылдамдықтарының орташа квадратына пропорционал: . (1.10)-шi формуланы ескере отырып, алаты-нымыз: Анықтамасы бойынша p = Fn/S . Бұдан шығаты-ны
(1.12)
Егер арқылы молекуланың iлгерлемелi қозғалысының орташа кинетикалық энергиясын белгiлесек: , онда (1.12) тең-деуiн басқаша түрде жазуға болады
(1.13)
(1.12) немесе (1.13) қатынастар газдардың молекулалық-кинетикалық теориясының негiзгi теңдеулерi болып табылады. Олар, тiкелей өлшенетiн, макроскоптық шама – қысымды қозғалыстағы молекулаларды сипаттайтын микропараметрлармен байланыстырады.


title: § 1.3 Молекулалар арасындағы өзара әсерлесу күштерi. Сұйық, газ тәрiздес және қатты денелердiң құрылымы


§ 1.5 Газдың макропараметрлерi. Tемпература және оны өлшеу Дененiң молекулалық-кинетикалық құрылымы ескерiлмегенде макроскоптық дене күйiн сипаттайтын шамаларды макроскоптық параметрлер деп атайды.
Бұндай шамалар қатарына көлем V, қысым P, температура T және басқалар. Көлем мен қысым механикалық сипатталатын шамалар. Температура дененiң қызу дәрежесiн бередi, оның iшкi энергетикалық күйiн анықтайды.
Егер қандайда бiр оқшауланған жүйенi құрайтын денелер температурасы бастапқы уақытта әртүрлi болса, онда уақыттың келесi мезеттерiнде олар бiртiндеп теңесе бастайды да ақырында бiрдей болады, денелер арасында жылулық тепе-теңдiк орнайды.
Жүйенiң жылулық тепе-теңдiгi деп оның барлық макроскоптық параметрлерi қай уақытта да ұзақ өзгерiссiз қалуын айтады.
Осылайша, температура денелер жүйесiнiң жылулық тепе-теңдiк күйiн сипаттайды, атап айтқанда: өзара жылулық тепе-теңдiкте тұрған жүйенiң барлық денелерiнiң температуралары бiрдей болады. Оны өлшеу үшiн кез келген макроскоптық белгiлi шаманың температурадан тәуелдiлiгiн пайдалануға болады. Практикада дененiң жылулық кеңу қасиетi жиi қолданылады, атап айтқанда, қысым тұрақты болғанда сұйық көлемiнiң өзгеруiнiң температурадан тәуелдiлiгi. Температураны өлшейтiн прибор – термометр, осы принципте құрастырылған. Термометрдi градуирлегенде санақ басын (0 деңгейiн) мұздың еру температурасын алады. Екiншi тұрақты нүктесi (мәнi) ретiнде (100 деңгейi) қалыпты атмосфералық қысымда судың қайнау температурасы алынады (1.6 - сурет).
Бұл Цельсийдiң градустер шкаласы деп аталады. 0-мен 100 нүктелерiнiң аралығын градус деп аталатын теңдей 100 бөлiкке бөлiнген (1.7 - сурет). Сұйық бағанының бiр бөлiкке жылжуы (орынауыстыруы) температураның 1 градус Цельсийге өзгеруiне сәйкес келедi. Әртүрлi сұйықтардың қыздырылғанда кеңуi (ұлғаюы) бiрдей болмағандықтан, термометрлерде оған сәйкес градуирленген.
§ 1.6 Температура - идеал газ молекуласының орташа кинетикалық энергиясының өлшемi Барлық газдар жылу тепе-теңдiгi кезiнде температуралары бiрдей болады. Молекулалардың жылулық қозғалысы сөз болғандықтан, температураны молекулалық деңгейдегi физикалық шамалар арқылы жазу керек. Бұндай шама ретiнде молекуланың iлгерлемелi қозғалысының кинетикалық энергиясын алуға болады. Бұл жорамал үш ыдыспен жасалған тәжiрибеде толық дәлелденедi.
Тәжiрибе көрсеткендей, θ=pV/N қатынасы температурадан басқа ештеңеден тәуелдi емес, сондықтан оны Т температураның бiрден-бiр өлшемi ретiнде қарастыруға болады.
θ = kТ немесе pV/N = kT, (1.14)
мұнда k – Больцман тұрақтысы деп аталатын пропорционалдық коэффициентi.
(1.14) теңдiгiмен анықталатын температура терiс шама болуы мүмкiн емес. Сондықтан ол абсолюттi температура деп аталады.
Температураның абсолюттi нөлi (Т = 0) деп молекулалық қозғалыстардың тоқтаған кезiн (E = 0) айтады. Бұл табиғаттағы ең төмен температура. Осы анықтама негiзiнде ағылшын ғалымы У.Кельвин температураның абсолюттi шкаласы ұғымын енгiздi. Бұл шкала бойынша температура абсолюттi нөлден бастап саналады және оның бөлiктерi Цельсий шкаласының градусына тең. Абсолюттi T температура мен Цельсий шкаласы бойынша t температураның арасындағы байланыс Т = t+273 теңдiгiмен берiледi. СИ жүйесiнде абсолюттi температура кельвинмен өлшенедi және ол К әрпiмен белгiленедi. Бiр кельвин Цельсий шкаласы бойынша бiр градусқа тең (1 К=1oС).
(1.14) өрнегiн молекулалық-кинетикалық теорияның PV/N=2/3 түрiндегi негiзгi теңдеуiмен теңестiрiп
. (1.15)
Осылайша, абсолюттi температура газ молекулаларының жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының өлшемi болып табылады.
(1.14) формуладан шығатыны мынадай өрнек
p = nkT. (1.16)
Қысым мен температура бiрдей болған жағдайда барлық газдардағы молекулалар концентрациясы да бiрдей болады (k тұрақтысы газдың қасиетiнен тәуелсiз). Басқаша айтқанда Авогадро заңының орындалуы байқалады: көлемдерi бiрдей газдарда қысым мен температура бiрдей болған жағдайда олардағы молекулалар саны да бiрдей болады.


title: § 1.5 Газдың макропараметрлерi. Tемпература және оны өлшеу


§ 1.7 Газ молекуласының жылдамдығы. Штерн тәжiрибесi Газ температурасы белгiлi болса, онда оның молекуласының қозғалысының орташа түзу сызықты жылдамдығын есептеуге болады. теңдеуiмен орташа кинетикалық энергия анықтамасынан теңдiгiмен теңестiрiп жылдамдықтың орташа квадраты үшiн келесi өрнектi аламыз: . Бұл шамадан алынған квадраттық түбiр орташа квадраттық жылдамдық деп аталады:
(1.17)
Есептеуден байқалатыны,
молекулалардың жылдамдығы жоғары. Оларды салыстыру мүмкiн емес, мысалға, еркiн диффузия жылдамдығымен салыстырғанда. Соқтығысудың бейберекеттiгiнiң әсерiнен молекула траекториясының түзу сызықты бөлiктерiнде ғана жылдамдығы жоғары мәнге ие. Жалпы оның қандайда бiр бағытта орынауыстыруы салыстырмалы жоғары емес.
Арнайы тәжiрибе арқылы бұл жылдамдықты өлшеуге және есептелген мәнiмен салыстыруға болады. (1.12) формуласының дұрыстығын алғаш рет О.Штерн тәжiрибесiмен дәлелдендi. Штерн тәжiрибесiнiң жетiлдiрiлген түрi демонстрациялық моделде келтiрiлген (1.9 -сурет).
1.9-сурет
§ 1.8 Больцман тұрақтысы. Клайперон-Менделеевтiң күй теңдеуi Температура үшiн pV/N = kT түрiндегi формуланы практикада пайдалану пропорционалдық коэффициенттiң k сандық мәнiн бiлудi қажет етедi. Оны табуға болады, егер тәжiрибелерден белгiлi мәлiметтердi пайдаланса. Атап айтқанда, үш ыдыспен жасалған тәжiрибеден: V = 0.1м3 көлемдi алатын сутегiнiң бiр молi үшiн, θ= pV/N шамасы температураның T1=273oК мәнiнде мынаған тең θ0 = 3.76·10-21 Дж, ал T2=373oК болғанда – θ100 = 5.14·10-21 Дж. Температураның осы мәндерiндегi айырмасын θ= kT өрнегiн пайдаланып жазсақ , шығатыны θ100 – θ0 = k(Т2 – Т1) немесе (5.14 –3.76)·10-21 Дж = k·100o К. Бұдан
k = 1.38·10-23Дж/К. (1.18)
Бұл коэффициент Больцман тұрақтысы деп аталады. Ол энергетикалық (Дж) өлшем бiрлiкпен анықталатын θ температураны, өлшем бiрлiгi Кельвинмен анықталатын, Т температурамен байланыстырады.
Молекулалық кинетикалық теорияның негiзгi теңдеуi p қысым, V көлем және T температура арасында байланыс орнатуға мүмкiндiк бередi. Бұндай байланысты жазатын өрнек күй теңдеуi деп аталады. Егер газ молекуласы концентрациясының өрнегiн n=N/V=mNA/VM түрiнде алса, онда p=nkT теңдiгiнен мынау шығады:
pV = mkNAT/M. (1.19)
Больцман тұрақтысының k Авогадро санына NA көбейтiндiсiн универсал газ тұрақтысы деп атап, R әрпiмен белгiлейдi:
R = k NA = 8.31·103 Дж/(кмоль·К). (1.20)
Бұл енгiзiлген R тұрақтыны тағы да пайдаланып кез келген массасы m үшiн идеал газ күйiнiң теңдеуiн аламыз:
pV = mRT/M. (1.21)
Бұл Менделеев-Клапейронныңкүй теңдеуi деп аталады. Кейде бұл теңдеу алғашқы формасында қолданылады:
P1V1/T1 = p2V2/T2 = const, (1.22)
мұндағы 1 және 2 индекстерi газдың мүмкiн болатын кез келген екi күйiнiң параметрлерiне сәйкес.


title: § 1.7 Газ молекуласының жылдамдығы. Штерн тәжiрибесi


§ 1.9 Газдағы изопроцесстер және олардың графиктерi. Параметрлерiнiң бiрiнiң шамасы өзгерiссiз өтетiн процестердi изопроцестер деп атайды. Газдың үшiншi параметрi тұрақты болған кездегi екi параметрi арасындағы мөлшерлiк байланысты (тәуелдiлiктi) газ заңдары деп атайды.
Идеал газ күйiнiң теңдеуiне сүйенiп изопроцестердiң негiзгi түрлерiнiң физикалық құбылыстарын қарастырайық.
Температура тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйiнiң өзгеру процесiн изотермиялық процесс деп атайды. Бұл процесс Бойль - Мариотт заңмен жазылады:
PV = const
Газ температурасын тұрақты ұстау үшiн, оның температурасын өзгертпейтiндей етiп жылуалмасып тұратын жүйе – термостат қажет. Әйтпесе, газ сығылғанда немесе созылғанда оның температурасының өзгерiсi елеулi.Изотермиялық процестiң (P,V) жазықтығындағы графигi, мзотерма деп аталатын, гиперболаны бередi (1.10 - сурет).
Қысым тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйiнiң өзгеру процесiн изобаралық процесс деп атайды. Егер ыдыста газ қысымы тұрақты болуы үшiн, оның қабырғалары жылжымалы (қозғалмалы) болуы керек. Изобаралық процестiң (V,Т) жазықтығындағы графигi, мзобара деп аталатын, түзу сызықты бередi (1.11 - сурет).
Көлем тұрақты болған кезде термодинамикалық жүйе күйiнiң өзгеру процесiн изохоралық процесс деп атайды. Егер газ герметикалық ыдыста болса, онда газ көлемi тұрақты болады. Изохоралық процестiң (P,T) жазықтығындағы графигi, мзохора деп аталатын, түзу сызықты бередi (1.12 - сурет).


title: § 1.9 Газдағы изопроцесстер және олардың графиктерi


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-molekulali-kinetikali-teoriyani-negizgi-fimdari.html#_Дамытушылық:_Тәжірібесі_арқылы_оқушылардың_ғылыми_көзқарасын_қалыптастыру_.___Тәрбиелік:_Тәжірибелер_мен_мысалдар_негізінде_пәнге_қызығушылыққа_тәрбиелеу.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-molekulali-kinetikali-teoriyani-negizgi-fimdari.html#Молекулалар_арасындағы_өзара_әсерлесу_күштерi._Сұйық,_газ_тәрiздес_және_қатты_денелердiң_құрылымы


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-molekulali-kinetikali-teoriyani-negizgi-fimdari.html#Сабақтың_әдісі:_Сын_тұрғысынан_ойлау_бағдарламасының_стратегияларының_элементтерін_пайдалану.__Сабақтың_түрі:_Жаңа_сабақты_меңгерту_сабағы.


title: Сабақ тақырыбы М. Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссе

text:
Келісілді
«Қазақ тілі мен әдебиеті» ӘБ жетекшісі
________
|
|
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Қазақтың Қанышы
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
М.Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссе (Биге шықты дөңгелеп)
|
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.1.3.1 - көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау;
|
Сабақ мақсаттары
|
Даралау және жинақтау әдістері арқылы шығарма кейіпкерлеріне талдау жасау.
|
Бағалау критерийлері
|
Даралау және жинақтау әдістері арқылы шығарма кейіпкерлеріне талдау жасайды.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Жақсының аты, ғалымның хаты өлмейді. Әл-Фараби
|
Пәнаралық байланыстар
|
Тарих, география пәндері
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Презентация, слайдтармен жұмыс жүргізіледі.
|
Бастапқы білім
|
Жаңа сабақ
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
7 мин
|
Сәлемдесу;
Оқушылардың назарын сабаққа аударту;
Қ.Сәтбаев туралы ақпаратпен танысып, сабақ тақырыбына болжам жасайды.
1899 жылдың 12 сәуірінде қазіргі Павлодар облысының Баянауыл ауданында (бұрынғы Семей губерниясының Павлодар уезіндегі Ақкелін болысы) Имантай бидің отбасында дүниеге келді. Нәрестеге - Ғабдул-Ғани деген есім берілді. Сауатын ауыл молдасынан ашқан болашақ ғалым Павлодардағы орыс-қазақ мектебінде, Семей мұғалімдер семинариясында, Томск технология институтының тау-кен факультетінде білім алған.
Мұғалімдер семинариясында Ж.Аймауытов, М.Әуезов сынды көрнекті қайраткерлермен бірге оқыған. Ш.Құдайберді ұлымен тығыз байланыста болып, оның шығармашылығын жоғары бағалаған. «Алаш» қозғалысы қайраткерлерінің іс-әрекетіне қолдау білдірген.
Бұл – Қаныш Сәтбаев. Оқушылар ғалым туралы өз білгендерін де айтады.
Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты, сабақ мақсаты және бағалау критерийлері таныстырылады.
|
https://kk.wikipedia.org/wiki/
|
Сабақтың ортасы
30 мин
|
|


title: Сабақ тақырыбы: М. Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссе Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Қазақтың Қанышы
|
Мектеп: №40 орта мектеп
|
Күні: 12.11.2019ж.
|
Мұғалімнің аты-жөні: Тундебаева Назгуль Касеновна
|
Сынып: 10 Қазақ әдебиеті
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы: М.Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссе
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
|
10.1.1.1 - әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну;
|
Сабақ мақсаттары
|
Шығарманың идеясын композициялық талдау арқылы түсіну;
Шығармадағы негізгі ойды түсіну;
|
Бағалау критерийлері
|
Шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасай алады;
Шығарма идеясын түсінеді;
Түсініксіз сөздердің мағынасын анықтай алады;
|
Дескрипторлар
|
Берілген бөлім төңірегінен ауытқымай тапсырманы орындайды;
Оқиғалар ретін алмастырмайды;
Қарсы топқа шынайы баға бере алады;
Топта бірлікте жұмыс жасайды
|
Тілдік мақсаттар
|
Троп, фигура, әдебиеттану, сюжет, композиция, шарықтау шегі т.б.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Тәрбие: шығармадағы адамгершілік қасиеттерді оқушы бойына дарыту;
|
Пәнаралық байланыстар
|
География, тарих
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Интербелсенді тақта, ноутбук, bilim book
|
Бастапқы білім
|
Медеу Сәрсеке
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
15 минут
|
Ұйымдастыру кезеңдері. "Мозайка" әдісі. Бір шумақ өлең жазылған қағаз әртүрлі қиындыға қиылады, артына сандар жазылады. Артындағы 1, 2, 3, 4 сандары бойынша топқа бөлінеді, өлең жолдарын құрастырып оқиды.
Ақыл-ойдан жүк тиеп теңіздейін телегей,
Желді күні желкенсіз жеке жүзген кемедей,
Менменсіген Мәскеуді, Парижді де тәкаппар
Таңғалдырған кім еді, Қаныш аға Сіз емей?! (Бейнеролик көрсетіледі)
Мұғалім сабақ тақырыбы, оқу мақсаты, бағалау критерийлерімен таныстырады.
|
Қаныш Сәтбаев туралы бейнеролик көрсетіледі
|
Сабақтың ортасы
20 минут
|
1-тапсырма
1-топ. "Оқиға тауы" әдісі. Бөлімнен ауытқымай, композициялық талдау жасайды:
Оқиғаның басы;
Дамуы;
Шиеленісуі;
Шарықтау шегі;
Шешімі.
Дескриптор:
Берілген бөлім төңірегінен ауытқымай тапсырманы орындайды;
Оқиғалар ретін алмастырмайды;
Топта бірлікте жұмыс жасайды
2-топ. Мәтіннен кейіпкерлерді тауып, мінездеме береді.
Дескриптор:
- Мәтінне кейіпкерлерді табады,
- Кейіпкерлерге мінездеме береді.
3-топ. Мәтін бойынша 3 сұрақ құрастырады
Дескриптор:
- Мәтінмен танысады;
- 3 сұрақ құрастырады,
4-топ. Бөлім бойынша үзінді алып, сахналайды.
Дескриптор:
- Үзінді табады;
- Образға кіріп, сахналайды;
2-тапсырма
1-топ. "Саяхат" әдісі. Автордың туған жерін, ашқан кен орындарын ноутбук арқылы картадан іздеп, тақтадағы картадан көрсетіп, магнит жапсырады
2-топ. "Сөз Қоржыны" әдісі. Сөздіктермен жұмыс. Мәтіндегі мағынасы түсініксіз сөздерді теріп, ноутбук арқылы мағыналарын табады.
3-топ. Қаныш Сәтбаевтың отбасы туралы мәліметтерді ноутбук арқылы іздейді.
4-топ. Ноутбуктен Томск Институты туралы мәлімет іздейді.
|
|
Сабақтың соңы
5 минут
|
Рефлексия
Мен үшін маңызды болған екі нәрсе
Мен үшін түсініксіз болған екі нәрсе
Менің ұсынысым
|
|
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?
Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Сабақ бойынша рефлексия
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-serseke-anish-setbaev-roman-esse-osi-sabata-ol.html#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-serseke-anish-setbaev-roman-esse-osi-sabata-ol.html#Бұл_бөлімді_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_білдіру_үшін_пайдаланыңыз._Өз_сабағыңыз_туралы_сол_жақ_бағанда_берілген_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-serseke-anish-setbaev-roman-esse-osi-sabata-ol.html#Дескриптор:_-_Мәтінмен_танысады;_-_3_сұрақ_құрастырады,__4-топ._Бөлім_бойынша_үзінді_алып,_сахналайды._Дескриптор


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-serseke-anish-setbaev-roman-esse-osi-sabata-ol.html#Жалпы_баға_Сабақтың_жақсы_өткен_екі_аспектісі_(оқыту_туралы_да,_оқу_туралы_да_ойланыңыз)_1:___2


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-serseke-anish-setbaev-roman-esse-osi-sabata-ol.html#Сабақ_барысында_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістік/қиындықтары_туралы_нені_білдім,_келесі_сабақтарда_неге_көңіл_бөлу_қажет


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-serseke-anish-setbaev-roman-esse-osi-sabata-ol.html#Саралау_–оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Пәнаралық байланыс - Сабақ тақырыбы: ms excel -де қаржылық функциялар Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың типі: дәстүрлі

text:
Пәнаралық байланыс: Математика, экономика, информатика
Сабақты жүргізу кезеңдері
І. Ұйымдастыру кезеңі 2 мин
Сабақты өткізуге оқытушының психологиялық даярлығы
ІІ. Өткен тақырыпты қайталау (топтағы әр студентпен қарым-қатынасқа түсе алу деңгейі) 15 мин
Интерактивті тақтадан «Ойлан тап», «Білім шыңы пирамидасы» сұрақтарына жауап беру
«Ойлан тап» сұрақтары
Excel-де кез-келген формула қандай таңбадан басталады?
Мәтінді, санды, датаны бір ұяшыққа жинау?
Төмендегі функциялардың қайсысы логикалық?
Excel-де бағандар саны?
Қандай да болмасын бір шартқа тәуелді есептеулер жүргізуде қолданылатын функция
А1 ұяшығында 5 саны, B1 ұяшығында =А1*2 формуласы, С1 ұяшығында =А1+В1 формуласы жазылған. С1 ұяшығындағы мән нешеге тең болады?
В2-ден В8 -ге дейін диапазонда жатқан ұяшықтардың мәндерін қосу формуласы қандай болады?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Білім шыңы пирамидасы» сұрақтары

text:
«Білім шыңы пирамидасы» сұрақтары
Сыбайлас ұяшықтардан тұратын төртбұрыш аудан
Excel-де қанша жол, қанша баған болады?
Диаграмма дегенді қалай түсінесің?
####- мына символдар қандай жағдайда шығады?
$ белгісі қай кезде қойылады?
=СУММ(А5:А9)формуласы нені есептейді
=СРЗНАЧ(G4:G6) формуласы нені есептейді?
=ТЕКСТ функциясының қызметі
Формула жолы нені көрсетеді
Ұяшықтар диапазоны дегініміз не?
Процентный форматын қойғанда, сан қалай өзгереді?
Диаграмманың қандай түрлерін білесің?
ІІІ. Жаңа тақырыпты баяндау (түсіндірудің жүйелілігі, түсініктілігі, пәнаралық байланысы, оқытушының өзіне – өзі сенімділігі) 30 мин
Қаржы функциялары кәсiпорынның қаржылық - тұрмыстық қызметiн жоспарлау және талдауында , сонымен қатар құрал инвестицияларын салуға қатысты есептердiң шешiмiнде қолданылады. Қаржы функцияларының ішінде үш улкен тобын шығаруға болады. Олар бағалы қағаздардан амортизациялық төлемдер, рента төлемдерi және бағалы қағаздардан табыстарды есептеу үшiн қолданылатын функциялар. Соның қаржы ренталармен жұмыс істеуіне арналған фунцияларының қызметін қарастырайық.
Қаржы қызметiнде кейде бiрiнен соң бiрi ақша төлемдері орындалады – ақша төлемдерінің тасқыны. Мысалы жыл сайынғы облигациялар бойынша пайыз төлеулері, сақтандандыру қорды құрастыру үшін банкке үнемі үлестер жасау, тұтынушы қарызы бойынша ай сайынғы төлемдер, қайырымдылық қорынан ай сайынғы стипендияның алу және сол сияқты төмеддер. Осындай төлемдер арқылы айналымдағы ақшаға пайыз қосылады.Төлем тасқының қарастыру кезінде екi негiзгi есебі туу мүмкiн: төлем тасқынынан өсу денгейiн табу, немесе керiсiнше өсу тасқыннан жеке төлем шамасын табу. Жеке ақы төлем тасқынына - қаржы ренталары - ұқсас есептердiң шешiмiнiң математикалық әдiстерi жасалған.
Электрондық кестеде бұл көрсеткіштерді есептеу үшін кiрiстiрiлген функциялар бар. Бұл функциялар Excel-гі талдау дестесінде мазмұндалады. Қаржы функциялары бекiтiлген жиынынан бiрдей аргументтеріне ие болады.
Ms Excel –де функцияларды қолдану үшін келесі командарының бірін орындау керек:
- Вставка – Функция – Категория бөлімінде Финансовые категориясын таңдау – Выберите функцию бөлімінде тізімнен керекті функцияны таңдау
немесе
- Құралдар тақтасында белгісін таңдау арқылы функцилар сұхбаттық терезесін экран бетіне шығару - Категория бөлімінде Финансовые категориясын таңдау – Выберите функцию бөлімінде тізімнен керекті функцияны таңдау
Аргументтерге сәйкес электрондық кестеде пайдаланатын функцияларды қарастырайық.
Еxcel кестелік процессорында ПЛТ, ПРПЛТ, ОСПЛТ қаржылық функцияларын қолдану арқылы,кезеңдегі несие төлемдерін, негізгі төлемдер мен проценттік төлемдерді есептеуге болады.
Кезеңдегі жалпы төлемдерді есептеу үшін ПЛТ функциясы қолданылады. Оның аргументтері:
Ставка – кезеңдегі проценттік ставка.
КПЕР – төлемдерді төлеу мерзімінің жалпы саны.
ПС – ағымдық мерзімдегі несиенің жалпы сомасы.
БС – соңғы төлемнен кейінгі болашақта болуы мүмкін құн немесе қолма-қол баланс. Егер БС аргументі жоқ болса, оны 0 деп есептейді.
ТИП – 0 немесе 1 сандары төлемінің сәйкес мерзімінің басында немесе соңында төленетінін көрсетеді. Егер 0 болса, онда төлем кезеңнің соңында, ал 1 болса, кезеңнің басында төленеді.
Әр кезеңдегі негізгі төлемдер мен процент бойынша төлемдерді есептеу үшін ОСПЛТ және ПРПЛТ функцияларын қолданамыз. Бұл функциялардың да, тек төлем кезеңін көрсететін «Период» аргументінен басқа барлық аргуметтері ПЛТ функциясының аргументтерімен бірдей.
Бұл функцияларды қолдану барысында мыналарды есте ұстау қажет:
- Егер төлем ай сайын төленетін болса, онда жылдық процент ставкасын 12-ге бөлу керек;
- ПЛТ функциясымен есептелетін төлемдер негізгі төлемдер мен процент бойынша төлемдерді қамтиды, бірақ кейде қарызбен байланысты болатын салықтарды, резервтік төлемдерді немесе комиссияларды қоспайды.
1-есеп Займ бойынша ай сайын төленетін төлемдерді есептеу мысалын қарастырайық. Есептеуде ПЛТ функциясы қолданылады.
Шешуі:
а) Қолданушыға түсінікті болатындай берілгендері жазылған есептеу бетін 1 суреттегідей құрамыз:
1-сурет – Берілгендер кестесі
Мұнда В5 ұяшығындағы мəндер төмендегі формуламен есептелінеді:
=ПЛТ($B$4/12;$B$3*12;$B$2)
2-есеп 10000 доллар көлемінде 5 жылға, жылдық 17%-тік ставкамен алынған қарыз бойынша жылдық төлем шамасын есептеу.
В3:В5 ұяшықтары аралығына алғашқы мәліметтерді енгіземіз. В6 ұяшығына жылдық төлем шамасын есептеу үшін ПЛТ функциясын қолданамыз, аргументтерін келесі түрде енгіземіз: =ПЛТ($B$3;$B$4;-$B$5)
Жалпы төлем сомасы: =B6*B4
Әр кезеңде төленетін процент бойынша төлемдер мен негізгі төлемдерді анықтау үшін келесі формулаларды енгіземіз:
D10 ұяшығына =ПРПЛТ($B$3;C10;$B$4;-$B$5) енгізіп, курсорды төменгі оң жақ бұрышқа орналастырып, соңғы кезеңге дейін тышқанның сол жақ батырмасын басулы ұстап тартамыз.
Е10 ұяшығына =ОСПЛТ($B$3;C10;$B$4;-$B$5) енгізіп, курсорды төменгі оң жақ бұрышқа орналастырып, соңғы кезеңге дейін тышқанның сол жақ батырмасын басулы ұстап тартамыз. Нәтижесінде әр кезеңдегі процент бойынша төлемдер мен негізгі төлемдердің шамасы анықталады
2-сурет
3-есеп. 1 000 000 000 көлемінде ссуда 5 жылға, 12 % жылдық ставкамен берілген. Төртінші жыл үшін негізгі төлем шамасын анықтау керек.
Шешімі: ОСПЛТ(ставка; период; кпер; пс; бс) функциясын қолданамыз.
Біздің есебімізде функция түрі: ОСПЛТ(12 %; 4;5;1000000000)
Есептеу терезесі 3 суретте көрсетілген:
3-сурет – Займ бойынша негізгі төлемдерді есептеу
Мұнда В8 ұяшығына мына формула енгізіледі:
= ОСПЛТ(B5;B6;B4;B3)
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-ms-excel--de-arjili-funkciyalar-sabati-tri-aralas.html?page=3#ІІІ._Жаңа_тақырыпты_баяндау_(түсіндірудің_жүйелілігі,_түсініктілігі,_пәнаралық_байланысы,_оқытушының_өзіне_–_өзі_сенімділігі)_30_мин

title: «Білім шыңы пирамидасы» сұрақтары


title: ІV.Сергіту сәті - Сабақ тақырыбы: ms excel -де қаржылық функциялар Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың типі: дәстүрлі

text:
ІV.Сергіту сәті. Құпия сөздің сырын ашайық
К
|
Ұ
|
Я
|
Ш
|
Д
|
И
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
І
|
Т
|
А
|
Ы
|
Қ
|
А
|
Ф
|
О
|
П
|
Л
|
А
|
Г
|
Б
|
Р
|
М
|
У
|
А
|
Р
|
Е
|
Т
|
Т
|
Е
|
М
|
А
|
К
|
Е
|
С
|
А
|
М
|
Т
|
К
|
Ұ
|
Я
|
Ш
|
Д
|
И
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
І
|
Т
|
А
|
Ы
|
Қ
|
А
|
Ф
|
О
|
П
|
Л
|
А
|
Г
|
Б
|
Р
|
М
|
У
|
А
|
Р
|
Е
|
Т
|
Т
|
Е
|
М
|
А
|
К
|
Е
|
С
|
А
|
М
|
Т
|
V. Өзіндік жұмыстапсырмалары (15 мин)
1-тапсырма 1-есеп бойынша ай сайынғы толемдерді 3,9,12,15,18,21,24,27,30 пайыздармен есептеу
2-тапсырма. 5 млн көлемінде ссуда 8 жылға, 13% жылдық ставкамен берілген. Алтыншы жыл үшін негізгі толем шамасын анықтау керек ПЛТ функциясын қолданыңыз.ОСПЛТ функциясын қолданыңыз
3-тапсырма. Несие мөлшері 1000000. 17% -дық жылдық ставкамен 10 жылға берілген. Жылдық төлемді және процент бойынша төлемді есепте. ПРПЛТ, ОСПЛТ функцияларын қолданыңыз
Тапсырмаларды шығару, оқушылардың өзіндік жұмысын тексеру
VI. Жаңа тақырыпты бекіту (Қорытындылау, бекіту сұрақтарының мақсаттылығы, сөйлеу мәнері, мәдениеті, қимыл – қозғалысы)
15 мин Интерактивті тақтадан MyTest программасымен жасалған тест сұрақтары бойынша жаңа сабақты бекіту.
ПЛТ функциясының параметрлері
Төмендегі батырмаларды реті бойынша сәйкестендір
Дұрысын белгілеңіз. Қаржылық ПЛТ функцияда "Ставка" параметірі нені білдіреді?
Төмендегі сөзді дұрыс орналастыр қандай сөз шығу керек
Қаржылық функцияларда төлемдерді төлеу мерзімінің жалпы саны қай жерге енгізіледі суреттен көрсетіңіз
Несие төлемдерін, негізгі төлемдер мен проценттік төлемдерді есептеуге арналған қаржылық функцияларды жаз
Қаржылық функцияларды ұяшықтың үстінен тышқанның оң жақ батырмасын басу арқылы іске қосамыз
Ипотекалық ссуданы есептеуде 20 жылда қанша ай бар?
Ағымдық мерзімдегі несиенің жалпы сомасын қай параметрге енгіземіз
Егер төлем ай сайын төленетін болса, онда жылдық процент ставкасын 12 ге бөлу керек
Топтастыру стратегиясы
VII Оқушыларды бағалау(2мин)
VIII.Үй тапсырмасы (1мин)
Ахметов .А., Ахметов Д. Қаржылы математика MS EXCEL-де, «Бастау» Алматы 2010, Қаржылық функциялар, есептер шығару
1. Қаржылық функциялар
2. Параметрлік есептерді шығару
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-ms-excel--de-arjili-funkciyalar-sabati-tri-aralas.html?page=4#Тапсырмаларды_шығару,_оқушылардың_өзіндік_жұмысын_тексеру__VI._Жаңа_тақырыпты_бекіту_(Қорытындылау,_бекіту_сұрақтарының_мақсаттылығы,_сөйлеу_мәнері,_мәдениеті,_қимыл_–_қозғалысы)


|
Сабақ тақырыбы: ms excel -де қаржылық функциялар Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың типі: дәстүрлі
|
бет | 1/4 | Дата | 31.12.2021 | өлшемі | 1,14 Mb. | | #23259 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: ексель
Пәннің аты Экономикалық информатика және ақпараттық технология
Оқу тобы: Ф-9-16 Күні: 07.12.2017ж
Сабақ тақырыбы: MS Excel –де қаржылық функциялар
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың типі: дәстүрлі
Сабақтың формасы: ұжымдық, жеке
Сабақтың мақсаты
Білімділік студентерге қаржылық функцияларды қолдануды және есеп шығаруды үйрету.
Тәрбиелік: студенттерді ұқыптылыққа, ізденімпаздылыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық: Студенттерді шығармашылық және ойлау қабілеттерін арттыру, дамыту.
Сабақта қолданылатын әдіс – тәсілдер: түсіндірмелі-иллюстративті, сұрақ-жауап, жазбаша, есептер шығару
Сабақты жабдықтау оқытудың техникалық құралдары, слайд, интерактивті тақта, компьютер, таратылатын материалдар: компьютерде орындалатын тапсырмалар (тақырып бойынша)
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақ тақырыбы: ms excel -де қаржылық функциялар Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың типі: дәстүрлі


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-shahanov-narinm-zauali.html#1-тапсырма._Поэма_сюжетінің_құрамдас_бөлшектерін_талдау.«Сәйкестендіру_кестесі»

title: Сабақ тақырыбы: М. Шаханов. «Нарынқұм зауалы»

text:
Сабақтың басы
2 минут
3 минут
Сабақтың ортасы
15 минут
5 минут
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қою.
Сыныптастырының пікірін толықтыру.Өз ойымен бөлісу.
Мағынаны тану.
Бөлімдер бойынша берілген жолдарды, екі үзіндідегі оқиғаны, іс-әрекетті салыстырып, Т кестесін толтырыңыз.
Махамбеттің сөзі:
Мен түсімде зорлық көрдім, қорлық көрдім ғаламат,
Бір таныс қол соғып өтті әлдекімді паналап,
Зұлымдықтың жасырынып келетіні жаман-ақ.
Иығымнан ұшқан басым көкірегімнен домалап,
Бара жатты атамекен Ақжайықты жағалап,
Жүрегімнен аққан қанға боялыпты бар алап.
Жә, бұл түсім тегін емес, мына сойқан заманда
Тіршілікпен қоштасар сәт жетті-ау деймін маған да.
2. Баласы айтты:
- Топ бастадық төрт адам.
Махамбеттің жақыны
Ықыласты үгіттеп,
Мақтап, қағып арқаға
Қосып алдық ортаға.
Бұл - түгелдей мына ұлыңның ақылы.
Еркін жетер әңгіме ол бір таңға.
Қапысызда қармақ салып,
Махамбетті алдап соғып,
Басын кесіп, сыйға тарттық сұлтанға.
Дескриптор: 4балл
Шығармадағы эпизодтар мен бейнелерді салыстырады.
Шығармадағы эпизодтарды ажыратады;
1-тапсырма. Поэма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау.«Сәйкестендіру кестесі»
Оқиғаның басталуы
|
Махамбеттің өзінің өлерін күні бұрын сезуі
|
Оқиғаның байланысу, дамуы
|
Сұлтан тыңшыларының батырды қапыда өлтіріп, басын алуы.
|
Оқиғаның шиеленісуі
|
Батырдың басы үшін қымбат сый алған жігіттің әкесіне келіп мақтануы.
|
Шарыктау шегі
|
Әкесінің ашуға мінуі.
|
Шешімі
|
Әкенің үкім шығарып, баласын жазалауы
|
Дескриптор: 5балл
Оқиғаның басталуын анықтайды;
Байланысуы мен дамуын анықтайды;
Оқиғаның шиелесуін анықтайды
Оқиғаның шарықтау шегін анықтайды.
Шешімін анықтайды.
|
Оқушылар назары сабаққа аударылады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы сабақ тақырыбын анықтайды.
Білім алушылар “Ментальды картаны” толтырады
Оқулықпен жұмыс жасайды
Білім алушылар “Датым бар” әдісі арқылы Махабеттің тұлғалық боллмысын анықтайды
Білім алушылар “Мен кіммін” әдісі арқылы кейіпкердің тұлғалық болмысын өз көзқарасымен гуманистік тұрғыда бағалайды
Шығармадағы әке мен бала образын талдайды
|
|
7-сынып қазақ әдебиеті
|


title: Кер байланыс - Сабақ тақырыбы: М. Шаханов. «Нарынқұм зауалы»

text:
Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?
|
Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
|
Пәнаралық байланыс – денсаулық және қауіпсіздік, АКТ-мен байланыс. Құндылықтармен байланыс (тәрбие элементі)
|
1. Жеке, жұптық және топтық жұмыс барысында белсенді әдіс- тәсілдер арқылы тапсырманы, барлық оқушылар мен оқушылардың көпшілігі орындай алуын жоспарладым.«Синкуэйн» жән«FILA толтыру»әдісістеріарқылы кейбір оқушылардың қабілетін көрсетуге мүмкіндік беру арқылы білімдері сараланды.
|
|
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма, қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқу мақсатына қол жеткізбеген болса неліктен деп ойлайсыз?
Сабақ қалай және қандай деңгейде өтті?
Жоспарланған саралау дұрыс іске асты ма? (тапсырмалар сәйкес болды ма?)
Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?
Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма, неліктен?
Осы жоспарға қандай өзгеріс енгіземін және неге?
|
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты):
1.
2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1.
2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-shahanov-narinm-zauali.html?page=2#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты):_1._2.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-shahanov-narinm-zauali.html?page=2#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-shahanov-narinm-zauali.html?page=2#Саралау_–_оқушыға_мейлінше_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Қабілетті_оқушыға_тапсырманы_қалай_түрлендіресіз


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-shahanov-narinm-zauali.html#Мағынаны_тану._Бөлімдер_бойынша_берілген_жолдарды,_екі_үзіндідегі_оқиғаны,_іс-әрекетті_салыстырып,_Т_кестесін_толтырыңыз.__Махамбеттің_сөзі


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-m-shahanov-narinm-zauali.html#Ұйымдастыру_кезеңі._Оқушылардың_бір-біріне_жақсы_тілек_айту_арқылы_жағымды_ахуал_қалыптастыру._«Миға_шабуыл»


title: Сабақ тақырыбы Музыка әлемі 3-сабақ Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
4.2.1.1- музыкалық шығармашылық жұмыстарды жасау үшін өз идеясын ұсыну және түрлі материалдар мен ресурстар таңдау;
4.3.1.1 - шығармашылық жұмысын көрсете және бағалай білу;
4.1.2.1 - ән айту ережесін сақтай отырып, түрлі сипаттағы әндерді орындау.
Сабақ мақсаттары
Оқушылар: - берілген тақырып бойынша музыкалық шығармашылық жұмыстар жасайды;
- өз жұмысын көрсетіп, бағалайды;
- А.Ермоловтың музыкасына жазылған «Гимн Музыке» әнің үйренеді және орындайды.
Бағалау критерийлері
Оқушы: - музыкалық-шығармашылық жұмысты жасайды;
- өз жұмысын көрсетеді;
- өз жұмысын бағалайды;
- көркем образды аша отырып әнді орындайды.
Оқушылар : • тиісті пәндік терминологияны пайдалана отырып, музыканы талқылау және талдау;
• өз жұмысына түсініктемелер енгізу және оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау.
Терминдер сөздігі: - музыка;
- музыканың стилі;
- музыканың бағыттары;
- музыканың жанрлары.
Сұхбат/хат үшін сыныпта пайдаланылатын лексика: Талқылауға арналған сұрақтар:
Музыка дегеніміз не?
Музыканың стилі, бағыты, жанры дегеніміз не?
Музыканың стильдері, бағыттары, жанрлары адамзат тарихы бойы неліктен ауысып отырады?
Болашақта музыка стильдері қандай болады? Неліктен?
Құндылықтар
Адалдық. Әрқайсысымен адал болу, өз қателіктерін анықтап, түзету.
Ғаламтор желісі арқылы ақпарат іздейді.
АҚТ аудио, видео ресурстарды қолдану кезінде.
Бастапқы білім
Алдыңғы бөлімде оқушылар рок-музыка жанрымен танысты, «ғарыш» музыкасы тақырыбында орындайтын рок-группалар мен рок-музыканттардың шығармашылығы туралы білім алды, электрондық музыкалық аспаптардың дыбысын тыңдады.


Сабақтың материалы ... (қиын, жеңіл, оқушылар үшін қызықты және т.б.) болып шықты: Сабақтың материалы оқушылар үшін қызықты болып шықты.
Сабақ барысында оқушылармен ... (жеке, фронтальды, топтық, ұжымдық және т.б.) жұмыстар ұйымдастырылды: Сабақ барысы білім алушылар үшін өте қызықты өтті, топтық, жеке жұмыстар жүргізілді.
Ең тиімдісі (жұмыс түрін көрсету) болды, өйткені (себебін көрсету): «Миға шабуыл» әдісі арқылы тақырып бойынша берілген жаңа кейіпкермен танысты, «Ән орындау» әдісі арқылы жаңа ән орындады.
Мұғалім-оқушы арақатынасы оқытуда жеке тұлғаға бағытталған тәсілді іске асыруға сәйкес келеді / сәйкес келмейді: (қарым-қатынастың диалогтық нысандарын қолдану, проблемалық жағдайларды жасау, кері байланысты жүзеге асыру, өзіндік жұмыстың көлемі мен сипаты): әр тапсырма соңында бағалап және кері байланыс орнату арқылы, мұғаліммен білім алушы арасында кері байланыс орнады.
Сабақта Мен келесі оқу құралдарын қолдандым: (көрнекі материалдар, әртүрлі ақпарат көздері және т.б.): Музыкалық колонка, слайд, бейне ролик, Smart тақта, стикерлер қолданылды.
Сабақтың қарқыны жылдам / баяу; монотонды/динамикалық/; сыныптың мүмкіндіктеріне негізделген: Сабақтың қарқыны сыныптың мүмкіндіктеріне негізделген.
Уақытты бөлу ұтымды/иррационалды болды: уақыт ұтымды қолданылды.
Мен уақытты сақтай алдым/алмадым; Мен уақытты сақтай алдым.
Маған сабақ өткізу (оңай/қиын) болды. Оқушылар сабаққа (белсенді, құлықсыз, ауыр) қатысып отырды:Маған сабақ өткізу оңай болды.
Мені (нақты қай оқушы?)қуантты..., таң қалдырды..., ренжіді ..., өйткені .... Барлық оқушылар сабаққа белсенді қатысып отырды.
Сабақтың нәтижелері сабақтың мақсатына сәйкес келеді/сәйкес келмейді. Сабақтың нәтижелері сабақтың мақсатына сәйкес келеді.
Менің ойымша, барлығы ... үйренді, бұл оқушылардың өзін-өзі бақылауы мен өзін-өзі бағалау нәтижелерімен расталады: Менің ойымша, барлығы тақырыпқа сай берілген тапсырмаларды меңгерді, бұл оқушылардың өзін-өзі бақылауы мен өзін-өзі бақылау нәтижелерімен расталады.


title: Сабақтың материалы ... (қиын, жеңіл, оқушылар үшін қызықты және т.б.) болып шықты


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html?page=2#Маған_сабақ_өткізу_(оңай/қиын)_болды._Оқушылар_сабаққа_(белсенді,_құлықсыз,_ауыр)_қатысып_отырды


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html?page=2#Сабақта_Мен_келесі_оқу_құралдарын_қолдандым:_(көрнекі_материалдар,_әртүрлі_ақпарат_көздері_және_т.б.)


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html?page=2#Сабақтың_қарқыны_жылдам_/_баяу;_монотонды/динамикалық/;_сыныптың_мүмкіндіктеріне_негізделген


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html?page=2#Сабақтың_нәтижелері_сабақтың_мақсатына_сәйкес_келеді/сәйкес_келмейді.


Үй тапсырмасына келетін болсақ, (оңтайлы көлем, таңдау құқығын беру, қол жетімділігі және т.б.), сондықтан оқушыларға орындауда қиындық тудырады/тудырмайды
Үй тапсырмасынакелетін болсақ, (оңтайлы көлем, таңдау құқығын беру, қол жетімділігі және т.б.), сондықтан оқушыларға орындауда қиындық тудырады/тудырмайды: Ән жаттау білім алушыларға қиындық тудырмайды.
Жалпы сабақты ..... деңгейде өтті деуге болады: Қорытындылай келе жалпы сабақты өте жоғары деңгейде өтті деп санаймын, себебі білім алушылар уақытты тиімді пайдаланып, барлық тапсырмаларды жоғары деңгейде орындады.
Алматы қаласы, Наурызбай ауданы №157 жалпы білім беретін мектептің музыка пәнінің мұғалімі: Алмуратова Э.С.
22.02.2023ж.
Мұғалімнің сабақты өзіндік талдауы
№1 нұсқа
1. Бұл сабақтың тақырып бойынша орны қандай?
2. Бұл сабақтың алдыңғы сабақпен және алдағы сабақтармен байланысы қандай ?
3. Сабақтың мақсаты мен міндеттері қандай? Сабақтың соңында қандай нәтиже алғым келді?
4. Қойылған мақсатқа сәйкес сабақтың мазмұны қаншалықты сәтті таңдалды?
5. Оқу әдістерінің (білімді ұсыну, шоғырландыру, бақылау, қызметті ынталандыру), әдістері мен құралдарының таңдаулы үйлесімі сабақта осы сынып үшін оңтайлы деп санауға бола ма?
6. Сабақ кезеңдеріне уақыт ұтымды бөлінді ме?
7. Сабақтың кезеңдері арасындағы "байланыстар" қисынды ма?
8. Көрнекі сәттер, акт және т. б. мақсатқа жетуде қандай рөл атқарды?
9. Сабақта білім-білік дағдыларын игеру және түзету сапасын бақылау қаншалықты сәтті жүзеге асырылды?
10. Сабақтың мақсаты, сынып ерекшеліктері мен материалды игеру сапасын ескере отырып, үй тапсырмасының көлемі мен мазмұны дұрыс анықталған ба?
11. Сабақтың психологиялық ахуалы. Оқушылар сабақтан жақсы әсер алды ма?
12. Сабақтың нәтижелерін қалай бағалайсыз?
13. Сабақтың барлық тапсырмаларын жүзеге асыра алдыңыз ба? Егер сәтсіз болса, неге?
14. Сабақ өзіңіздің көңіліңізден шықты ма? Нені түзету қажет? Қандай мәселелер бойынша әлі жұмыс жасау керек?


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html?page=3#Алматы_қаласы,_Наурызбай_ауданы_№157_жалпы_білім_беретін_мектептің__музыка_пәнінің_мұғалімі:_Алмуратова_Э.С.__22.02.2023ж.

title: Үй тапсырмасына келетін болсақ, (оңтайлы көлем, таңдау құқығын беру, қол жетімділігі және т.б.), сондықтан оқушыларға орындауда қиындық тудырады/тудырмайды


Сабақтың пәні: «Музыка»».
Пән бойынша бөлім : «Менің мектебім».
Сабақ тақырыбы: «Музыкалық ертегі бейнесі».
Сабақтың мақсаты мен міндеттері: Әуеннің вокалдық, аспаптық түрін ажырату жəне анықтау, ұлттық жəне классикалық аспаптардың дыбысталуын салыстыру.
Осы сыныпқа бүгінгі тақырып бойынша Мен мынадай мақсат, міндеттер қойдым (атап айту). Өз репертуарын кеңейтуді жалғастырады, көңілді достар туралы жаңа əндерден музыкалық фразаларды есте сақтауға үйренеді, музыка тыңдай отырып бақылау жүргізеді, топпен қосылып əн айтуға талпынады.
Сабақтың соңында мен келесі нәтижелерге қол жеткіземін деп ойладым: Білім алушы әңгіме, ертегі, музыка (әуен) арқылы адам бойында болуға тиіс құнды қасиеттермен танысып, негізгі ойды түсінуге үйренеді;
Шығармадағы кейіпкерлер бойындағы түрлі қасиеттер туралы түсінік алып, олардың жақсы немесе жаман екенін талдауға үйренеді, жаңа әнді үйренеді, әр білім алушы тақырыпқа байланысты қойылған сұраққа жауап беріп, өз ой пікірін айтады;
Бұл сабақ (сабақ түрін көрсетіңіз)Жаңа сабақ
Сабақ кезеңдері мен құрылымын атап өтіңіз: Сабақты ұйымдастыру кезеңінде білім алушылардың сабаққа белсенділігі артты, негізгі бөлімде тапсырмалар орындады, қорытынды, дискриптор, рефлексия.
Сабақ барысында мен білім берудің жаңартылған мазмұнының талаптарына сәйкес заманауи білім беру технологияларын қолдандым (1 немесе бірнеше технологияны атаңыз) және оларды сабақтың келесі кезеңдерінде қолдандым (Сабақ кезеңдері мен тапсырмаларды көрсетіңіз): SMART тақта сабақ басталғаннан соңына дейін, музыкалық колонка, word wall тапсырмасымен кері байланыс, «Миға шабуыл» әдісі, «Ән орындау» әдісі, «Бағдаршам» әдісі.
Сабақтың мақсатына жету үшін мен жас ерекшеліктеріне сәйкес келетін ... (сабақтың мазмұны: мысалдар, сұрақтар, тапсырмалар) таңдадым: «Миға шабуыл» әдісі арқылы тапсырма орындалып, «Ән орындау» әдісі арқылы жаңа ән орындады. Тапсырмалар жас ерекшеліктеріне сай берілді.Сабақтың соңы: «Бағдаршам» әдісі. Сабақтан алған әсерлерін төмендегі түстер арқылы көрсетті : Жасыл түс – сабақтан жаңа идеялар байқадым. Сары түс – жаңа сабаққа көңілім толды. Қызыл түс – бүгінгі сабақ сезіміме ерекше әсер етті


title: Сабақ тақырыбы: «Музыкалық ертегі бейнесі» өзіндік талдау   1


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html#Сабақтың_мақсатына_жету_үшін_мен_жас_ерекшеліктеріне_сәйкес_келетін_..._(сабақтың_мазмұны:_мысалдар,_сұрақтар,_тапсырмалар)_таңдадым


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-muzikali-ertegi-bejnesi.html#Сабақтың_соңында_мен_келесі_нәтижелерге_қол_жеткіземін_деп_ойладым


title: Сабақ тақырыбы : «Нағыз әже қайда?» Әжені аңсау Оқу мақсаты: 5Б/ 5Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау

text:
Қазақ әдебиеті 5-сынып Бөлім: Отбасы құндылықтары Сабақ-11 Тақырып: «Нағыз әже қайда?» Әжені аңсау
Бөлім тақырыбы: Отбасы құндылықтары Сабақ тақырыбы: «Нағыз әже қайда?» Әжені аңсау
Оқу мақсаты: 5Б/С2.5Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау. Бағалау критерийлері: - Әңгіме мазмұнын түсінеді;
- Шығарманы құрылысына талдайды;
- Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырады.
.
.
Әже өнегесі – ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлы құндылық, тәрбиенің қайнар көзі. Әже алдын көріп, тәлімін алған, тарихта есімі қалған ұлылар көп. Зере әжесінің зерделі аңыз-әңгімелері мен жыр-дастандарын тыңдап өскен бала Абай дана Абайға айналды.
Ал Айғанымдай әженің тәрбиесін алған Шоқан қазақтың маңдайына біткен жарық жұлдызы болды. Бұдан өзге Біржан сал, Мұхтар сынды қазақтың біртуар азаматтары да әженің тәрбиесін көріп, әженің алақанынан түлеп ұшқан. Яғни, қазақтың нар тұлғалы азаматтарының көбі әже мектебінен сусындап өскен адамдар.
.
Әжелер өнегесі – ұрпақтан-ұрпаққа ұласып, ғасырдан-ғасырға жалғасатын тәрбиенің таусылмас қайнар көзі болып саналады. Бұл – ұлттық болмысымызға тән қасиет әрі құндылық. Яғни әрбір отбасындағы әже тұлғасы – ұлы өнеге бұлағы.
1-тапсырма. «Сәйкестендіру» әдісі Дескриптор: - мәтіннің мазмұнын түсінеді; - сюжеттік композициялық талдау жасайды.
"Нағыз әжені" іздеу
|
Шешімі
|
Әженің оғаш қылықтары. Су сепкен көңіл
|
Шиеленісуі
|
Кәрі әжені аңсау
|
Дамуы
|
Орайы келген қонақтық. Қуаныш сезімі
|
Оқиғаның басталуы
|
Әкесінің кішкентай қыздарына ертегі айтып беруі
|
Шарықтау шегі
| 1. Жауабы:
Әкесінің кішкентай қыздарына ертегі айтып беруі
|
Оқиғаның басталуы
|
"Нағыз әжені" іздеу
|
Дамуы
|
Орайы келген қонақтық. Қуаныш сезімі
|
Шиеленісуі
|
Әженің оғаш қылықтары. Су сепкен көңіл
|
Шарықтау шегі
|
Кәрі әжені аңсау
|
Шешімі
| 2-тапсырма. Венн диаграммасы Дескриптор: - бұрынғы әжелер мен қазіргі әжелердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстырады.
Бұрынғы әжелер
Ұқсастығы
Қазіргі әжелер
2. Жауабы: 2. Жауабы:
Бұрынғы әжелер мал шаруашылығына байланысты киген киімдері өзгеше болған. Бастарына кимешек, аяқтарына мәсі киіп, ұршық иіріп, құрт жайып, күбі піскен.
Немерелеріне үнемі ертегі айтып отыратын болған.
Әже, мейірімді,
ертегі айтады,
тәрбиеге баулиды.
Қазіргі әжелердің көбісі қалада тұруына, жұмыс істеуіне байланысты киім үлгісі өзгеше. Көбісі немерелерін балабақшаға апарып, әкеліп, сабақтарына көңіл бөледі. Арасында ертегі айтып береді.
Дескриптор: - «Асыл әже» тақырыбында эссе жазады. Асыл әжем Әжелеріміз – тәлім – тәрбиенің бастауы, бізге үлгі – өнеге көрсетер асыл жандар, қазыналы бұлақтың қайнар көзі ғой. Жанұяда бала тәрбиелеуде алатын орны ерекше – осы мейірімді әжелеріміз. Қазақ отбасындағы әже орны ерекше әрі қадірлі. Шоқан Уәлихановтың Айғаным әжесі, Абай атамыздың Зере, Мұхтар Әуезовтың Дінасыл әжелері қазыналы бұлақтың көзі болған әжелер. Қарт кісілер таусылмас қазына ғой, жас ұрпақтың ол кісілерден үйренері мол. Демалыс уақытында ауылға ұзақ уақыт бойы бармай қалсақ, әжемнің ыстық бауырсақтары мен «айналайын» деп маңдайымнан сипағанын сағынып отырамын. Үнемі ол кісілерге көмектесіп тұрамыз. Ал әжем болса әрдайым «Қолыңнан келген көмегіңді аяма» деп үйретіп отырады.
Ықтимал жауап:
Бүгінгі сабақта: Бүгінгі сабақта: - Әңгіме мазмұнын түсіндіңіз.
- Шығарманы құрылысына талдадыңыз.
- Кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырадыңыз.
- Өз пікірлеріңізді сенімді дәлелдедіңіз.
Назарларыңызға рақмет!
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мәлімет e-history.kz алынды - Сабақ тақырыбы Найман, керейіт пен жалайырлардың орағасырлық саяси тарихтағы рөлі қандай?

text:
Оқушылар өздерінің алған білімдеріне негізделе отырып, өзіндік интерпретацияны көрсетеді. Әр топ өз көріністерін сипаттап, таныстырады.
Топтық бағалау.
Мынадай критерийлер бойынша • Басқа топтардың сұрақтарына жауап беру;
• Өз мәтінін түсінікті етіп айту;
• Топтық жұмысқа белсенді қатысу;
• Уақытты тиімді пайдалану.
• Топтың бір мүшесі қолдау көрсету
2.Картамен жұмыс
Картадан найман, керей, жалайыр мекендеген жерлерді көрсет. 3.Бекіту тапсырмасы: «Фишбоун» әдісі «Балық сүйегі.» деп аталады. Үш топ осы тапсырманы
орындайды. 1-топқа «Наймандар», 2-топқа «Керейлер»,3 топ-«Жалайырлар»Фишбоун (балық сүйегі): басы – негізгі тақырып, жоғарғы сүйектері – тақырыптың негізгі
ұғымдары, төменгі сүйектері – ұғымдарға түсініктеме, құйрығы – қорытынды, немесе сұрақтың жауабы қысқа ұғымдар арқылы жазылуы тиісті.
www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.
7 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.
Сабақтың соңы 10 минут
Кері байланыс. «Бағдаршам» тәсілі арқылы оқушының тиісті рефлексия жасауына бағыт беремін:
Жасыл түс – осы секілді тапсырмалар көбірек болса
Сары түс – ұнады, бірақ барлығы емес
Қызыл түс – сабақ мүлдем ұнамады
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-najman-kerejit-pen-jalajirlardi-orafasirli-sayasi.html?page=2#Саралау_–_оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

text:
Сабақ барысында бақылау және талқылауды үйлестіру, ал сабақ аяқталғанда сол мақсатқа жеткендігін анықтау.
АКТ – оқушылар жоғарыда келтірілген сілтемелер бойынша жұмыс істей алады.
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме? Жеткізбесе, неліктен? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма? Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.


title: Сабақ тақырыбы Найман, керейіт пен жалайырлардың орағасырлық саяси тарихтағы рөлі қандай?

text:
X-XIIIғғ мемлекеттерді біледі, атайды
Картадан X-XIIIғғ мемлекеттер Найман, Керейіт, Жалайыр көрсетеді
X-XIIIғғ мемлекеттерді картаны қолданып, саяси процестерді түсіндіреді
Дескриптор
X-XIIIғғ мемлекеттердің кем дегенде 3еуін атайды
Картадан X-XIIIғғ мемлекеттердің кем дегенде 3еуін көрсетеді
Картаға XIIIғғ мемлекеттердің кем дегенде 3еуін түсіреді
X-XIIIғғ мемлекеттерді картаны қолданып, саяси процестерді түсіндіреді
Тілдік мақсаттары
Біздің анықтағанымыз...
Қорытындысында...
Құндылықтарды дарыту
Ашықтық,жауапкершілік - өзін қандай да бір ұлттың өкілі ретінде сезіну
- патриотизм
- өз елі үшін мақтаныш
- ұлттық сана-сезім
- тәуелсіздік
Пәнаралық байланыстар
Дүние жүзі тарихы
АКТ қолдану дағдылары
Сабақ барысында интерактивті тақта мен жеке ноутбук қолдануға рұқсат етіледі...Оқушылар ақпарат толықтыру үшін персональды компьютер кажет...
Бастапқы білім
Қазақ даласы не себепті «Дешті Қыпшақ» деп аталды?
Қыпшақтар осындай ұлан-байтақ жерге ие болуының себептері қандай?
Қыпшақ тайпаларының этникалық ерекшеліктері, шаруашылығы туралы қандай тарихи деректер ақпарат береді?
Қыпшақтар қандай елдермен саяси қарым-қатынаста болды?
Дешті Қыпшақ жері - біздің атамекеніміз бола ала ма?.
Сабақтың ортасы
10 минут
20-минут
15 минут
10 минут
Б Бейнебаян көрсету арқылы жаңа сабақтың тақырыбын айқындау. You tube желісі арқылы «Найман, Жалайыр, Керейіт мемлекеттері туралы» Видеоролигін көріп мына сұрақтарға жауап береді:
- Не көрдің?
- Не естідің?
- Не сезіңдің?
- Не ойлайсың?
Б«Тақырыптың түйінді сөзі» әдісі арқылы жаңа сабақ тақырыбы ашылып, топ құрылады. Мемлекеттердің аттары жазылған қағаздар арқылы оқушылар топ құрады.
Топпен жұмыс Зерттеу сұрақтары
1 топ – Наймандар. Тайпалардың орналасуы: Бұл тайпалардың мемлекет болып құрылуы Орталық Азияның шығысында Қазақстанмен шектес Монғолия аумағында қалыптасқан. Негізгі мекендеген жерлері – Монғолияның орта және батыс аудандары. Х ғасырдан бастап бұл тайпалар Қазақстан өңіріне қоныстана бастады.
Наймандар: Жазба деректерде ҮІІІ ғасырда «сегіз тайпа» бірлестігі Орхон өзені мен Алтай тауының аралығында өмір сүрді. Монғолша «найман» «сегіз» дегенді білдіреді.
ХІІ ғасырдың екінші жартысында мемлекеттің аты шығып, орталығы Орхон өзені бойындағы Балықты қаласы болған.
1160-1203 жылдары-Наркеш Дайын мемлекет ханы болды.
1201 жылы-қырғыз, меркіт, найман т.б. тайпалар құрылтайға жиналды.
1204 жылы-Монғол ханы Даян ханға қарсы жорыққа шығып, оны біржолата жеңді.
1211 жылы-наймандар Жетісудағы билікті қарақытайлардан тартып алды.
1218 жылы-Жебе ноян шабуылынан найман хандығы құлады
2 топ – Керейіттер Керейттер: Жазба деректерде бұл тайпалар Орхон, Керулен, Селенгі, Аргун өзендерінің бойында тұрған. Тайпаның аты Керлин (Керулен) өзені бойында қоныстанғандықтан керілер деп аталған. Керейттердің орталығы қазіргі Улан – Батор қаласы жанындағы Хантәңірі тауының шығыс жағындағы Битөбе деген жерде болған. Керейіт мемлекетінің шарықтау кезеңі Х-ХІІ ғасырда Маркус пен баласы Құршақұз хандар кезі болды. Керейттер Батысында-наймандармен,Шығысында - татарлармен,Оңтүстігінде-таңғұттармен көрші тұрды.1202 жылы - Керейт билеушісі Торы мен Шыңғысхан өзара жауласып, Шыңғысхан керейттерді жаулап алды. 1203 жылы-монғолдар шапқыншылығынан кейін Керей мемлекеті құлады.
3 топ – Жалайырлар Жалайырлар: Монғол шежіресінде жалайырлар Селенгі, Хилок өзендерінің бойында, Орхон өзенінің жоғарғы ағысында, Қарақорым таулы қыратында өмір сүрген. Жамұқа 1201 жылы Аргун өзенінің бойында құрылтай шақырып өзін «гурхан» жариялап таққа отырады.Қазақтың орта ғасыр тарихшыларының бірі Қыдырғали би Қосымұлы Жалаири Шыңғыс заманында Сартақ ноян болғанын айтады. «Оның ұлы Жалайыр Саба. Оның ұрпағы – Жалайыр Тедре бек. Оның ұрпаңы – Айтөле бек. Ол атақты адам болған, Ұрыс ханның сол қолын басқарған. Ол Алаш маңы үш саны ел еді. Олардың ішінде үлкен тарақ таңбалы жалайыр» дейді.Қоғамдық құрылысы: Тайпалардың басқару жүйесі хандық билік болған.
Әскери басқару жүйесі ХІІ ғасырда ондық, жүздік, мыңдық, түмен (он мыңдық) бөліктерге бөлінген. Ұлыстардың ішкі істерін шерби жүргізген. Шаруашылығы: найман, керей, жалайыр тайпалары негізінен мал шаруашылығымен айналысқан.
Керейттер жылқыны көп өсірген. Әр топ өз мемлекеттері бойынша қосымша материалдарды, оқулықтардан алынған деректерді зерттейді.


title: Сабақ тақырыбын анықтаңыз your house, your rules

text:
Ақылды үй құрудың мақсаты - үй мен өмірді барынша жайлы және қауіпсіз ету.
Ақылды үй құрудың мақсаты - үй мен өмірді барынша жайлы және қауіпсіз ету.
Ақылды үй не басқара алады?
Жарықтандыру құралдарын
Қауіпсіздікті
Бейнебақылауды
Микроклиматты
Мультируммен
Бақша күтімі және т. б.
Прототип
Прототип дегеніміз не?
Прототип - болашақ модельдер үшін негіз болатын үлгі. Прототиптеу дизайнерлерге жаңа баламаларды зерттеуге және өндіріске дейін өнімнің функционалдығын растау үшін бар дизайнды тестілеуге мүмкіндік береді.
Уақыт пен шығындарды қысқарту: прототиптеу клиенттерге қойылатын ерекшеліктер мен талаптардың сапасын жақсартады. Прототиптердің көмегімен клиенттер жоғары шығындарды, жоба үшін қажетті өзгерістер мен әлеуетті кедергілерді алдын ала болжай алады, және ең маңызды болып табылады, түпкілікті нәтиженің әлеуетті салдарлары. Сенімді прототиптеу өнімнің сапасын және ұзақ жылдарға үнемдеуді қамтамасыз ете алады.
Пайдаланушылардың жақсартылған және неғұрлым белсенді қатысуы: клиенттердің көпшілігі өздерінің жобасының күрделі бөлшектерімен байланысты екенін сезінгісі келеді. Прототиптеу пайдаланушылардың қатысуын талап етеді және оларға өз жобасының жұмыс моделімен көруге және өзара іс-қимыл жасауға мүмкіндік береді. Прототиптердің көмегімен клиенттер дереу кері байланыс бере алады, жобадағы өзгерістерді сұрай алады және модельдік ерекшеліктерді өзгерте алады. Прототиптеу өңдеу процесінде түсініспеушілік пен түсініспеушілікті жоюға аса маңызды.
5 arduino жобасы - ақылды үй жобасының идеялары https://www.youtube.com/watch?v=s18u8UAAzTg
Arduino Home Security System
https://www.youtube.com/watch?v=dRCnccv_dVE Smart Mirror with Raspberry Pi 4 | Quick Start https://www.youtube.com/watch?v=WQR0fv9C5dU Smart Home Apps https://www.youtube.com/watch?v=Mkv4NJwGkRk Ақылды үй прототиптерінің түрлі мысалдарын көрейік:
Сіз нобайлар үшін немесе ПВХ, қағаз, LEGO бөлшектері, 3D принтері арқылы прототип жасай аласыз.
https://www.youtube.com/watch?v=f_qY8-gLFLI
Sketch up
Ақылды үйіңізді құрыңыз:
Болашақтағы ақылды үй құрылысының жобасын талқылаңыз және таңдаңыз. Жоба критерийлерін топтарда талқылаңыз.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibin-anitaiz-your-house-your-rules.html#Ақылды_үй_құрудың_мақсаты_-_үй_мен_өмірді_барынша_жайлы_және_қауіпсіз_ету.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibin-anitaiz-your-house-your-rules.html#Сіз_нобайлар_үшін_немесе_ПВХ,_қағаз,_LEGO_бөлшектері,_3D_принтері_арқылы_прототип_жасай_аласыз.


title: Пәнаралық байланыстар - Сабақ тақырыбы: Нарықтық экономика әртүрлі елдердің мысалында нарықтық экономикға тән ерекшеліктер

text:
Берілген тақырып «Дүние жүзі тарихы» және «Қазақстан тарихы» пәндері бойынша көне заман дәуірінен бүгінгі күнге дейінгі алған білімге негізделген. Ол оқушыларға адам дамуының жолдары мен заманауи әлемнің түрлі модельдері арасында ұқсастықтар жасауға көмектеседі.
Ұсынылған алдын-ала білім әлемнің халықтарының қалыптасу тарихын қамтитын 6-9 сыныптарға (атап айтқанда, 9 сынып) арналған Дүниежүзілік тарихтың мазмұнын қамтиды.
Нарык және оның мәні. Нарықты (тауарлы) шаруашылықтың тарихи даму үрдісінде Нарықтың мәні де, өзі де өзгерді, оның экономикадағы рөлі өсті. Бүгінгі сабақта:
• нарықтық экономиканың даму Нарыктын объективті қажеттілігі тауарлы өндірістін калыптасу қажеттілігін тудыратын себептермен негізделеді. Нарықтың пайда болуынын мынадай маңызды тарихи шарттары бар: ерекшеліктерін түсінеміз;
• Нарықтық экономикаға тән белгілерді анықтаймыз. Бірінші шарт - когамдык енбек бөлінісі және мамандандырылу. Адамдардың қандай да бір кауымдастығында шаруашылықтың бірде- бір мүшесі барлык экономикалық ресурстармен, экономикалык игіліктермен өзін-өзі толықтай қамтамасыз ете алмайды.
Нарықтық экономика еркін кәсіпкерлікке, өндіріс құрал-жабдықтарына меншік нысандарынын көптігі, нарықтық баға белгілеу, шаруашылық жүргізу субъектілер арасындағы келісімшарттық қатынастар, мемлекеттің шаруашылық қызметке шектеулі түрде араласу қағидаттарына негізделген экономика.
2. Топта талқылау (10мин) сұрақ бойынша кестені толтыру нәтижесі


title: тапсырма (жеке тапсырма, 5 мин) - Сабақ тақырыбы: Нарықтық экономика әртүрлі елдердің мысалында нарықтық экономикға...

text:
2 тапсырма (жеке тапсырма, 5 мин)
Модельдері
|
Сипаты
|
1.Америкалық модель
|
|
2.Жапондық модель
|
|
3.Шведтік модель
|
|
4.Германдық модель
|
|
3 тапсырма (жеке тапсырма, 5 мин)
Ақшанын үш міндеті қандай? Төменде берілген үш зат қандай міндет аткарады? Қайсылары атқара алмайды? а) несиелік карточка; 6) Рембрандтың картинасы; б) метро жетоны
|
Слайд №4-7
Қосымша
Слайд №7-10
Білім алушылар топтаса жауап береді
|


title: Сабақ тақырыбы: Нарықтық экономика әртүрлі елдердің мысалында нарықтық экономикға тән ерекшеліктер

text:
Бекітілді ___________________________
|
|
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
|
Колледж: «Есенов колледжі» ЖШС
|
Күні: 05.01.2023
|
Оқытушының аты-жөні: Бектемирова А.С.
|
Тобы: РТД-22
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы:
|
Нарықтық экономика әртүрлі елдердің мысалында нарықтық экономикға тән ерекшеліктер
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
Нарықтық экономика еркін кәсіпкерлікке, өндіріс құрал-жабдықтарына меншік нысандарынын көптігі, нарықтық баға белгілеу, шаруашылық жүргізу субъектілер арасындағы келісімшарттық қатынастар, мемлекеттің шаруашылық қызметке шектеулі түрде араласу қағидаттарына негізделген экономика.
|
Тілдік мақсаттар
|
Маңызды терминдерге анықтамалар беретін глоссарий құрастыру.
|
Құндылықтарды дарыту
|
• нарықтық экономиканың даму Нарыктын объективті қажеттілігі тауарлы өндірістін калыптасу қажеттілігін тудыратын себептермен негізделеді. Нарықтың пайда болуынын мынадай маңызды тарихи шарттары бар: ерекшеліктерін түсінеміз;
• Нарықтық экономикаға тән белгілерді анықтаймыз.
|
|


|
Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер тізімі
|
Дата | 18.10.2023 | өлшемі | 16,55 Kb. | | #118101 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: BJAUMFOJXHOO12102023193834
Студенттердің өзіндік жұмысына арналған тапсырмалар:
1.Ясауи кесенесі, құрылымы-презентация.
2.Ахмет Ясауи кесенесінің эпиграфикалық әрленуі
3.Қылует құрылымы
4.Ясауи іліміндегі бас киім, шапан-презентация.
5.Тайқазан
6.Ясауи кесенесіндегі құнды жәдігерлер
7.Қожа Ахмет Ясауи кесенесі
8.Ясауи мәдениетінің сәулет ескерткіші: Әмір Темір және кесене
9.Ұлттық мәдениет жүйесіндегі Қ.А.Ясауи мұрасының маңызы
Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер тізімі:
1.Жандарбек З.Ясауитану.Оқулық. Түркістан: Тұран. 2020.
2.Есим Г. История казахской философии. Учебное пособие.2019
3.С.Керімбай. Яссауи феномені, Алматы 2017
4.А.Жайылганова Религиоведение общий курс. Учебное пособие Астана 2018.
5.Ф.Көпрүлү, Түркі әдебиетіндегі алғашқы сопылар. Түркістан 2017, - 173 б.
6.Алтаев Ж. Казахская философия. Учебное пособие.2017.
7.Малғажұлы, Е. Дін мен дәстүр. - Алматы: Ғибрат, 2015. - 192б. -ISBN 978-601-211-019-.(http://rmebrk.kz/)
8.Бейсенов, Б.Қ. Қазақойшылдарыдінтуралы: Оқуқұралы. - Алматы: "Көкжиек" баспасы, 2015. - 192б. - Библиогр.:189 б.. (http://rmebrk.kz/)
9.Клишина, М.В. Религиоведение : Учебное пособие. / Карагандинский экономический университет Казпотребсоюза. - Караганда: КЭУК, 2016.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақ тақырыбына сәйкес әдебиеттер тізімі


title: Сабақ барысы - Сабақ тақырыбы Нақты көрсеткішті дәрежелік функцияның туындысы мен интегралы

text:
Сабақтың ортасы
7 минут
10 минут
13 минут
|
Өткен тақырыпты қайталау. Жұптық жұмыс.
Оқушылар жұптарға біріктіріледі. Әрбір жұп Сәйкестендіру тапсырмасын орындайды.
Вilimland.kz сайтының материалдарын қолдануға болады.
Бағалау: дайын жауаптар арқылы жұптар бірін-бірі бағалайды.
Жеке жұмыс.
Алдыңғы сабақта үйренген материалды қайталау; бекіту нақты көрсеткішті дәрежелік функцияның интегралын табуға арналған есептер шығару.
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Қажет болған жағдайда сыныптастарынан және мұғалімнен көмек сұрауы мүмкін. Жалпы сынып оқушыларына қиындық тудырған тапсырманы тақтада талқылау.
Бағалау: дайын жауаптар арқылы мұғалім тарапынан бағаланады.
Дескриптор:
- нақты көрсеткішті дәрежелік функцияны интегралдау жолын біледі;
- нақты көрсеткішті дәрежелік функцияның интегралын дұрыс табады.
Топтық жұмыс. Оқушылар 3-4 ден топтарға бірігеді. Оқылған материалды бекіту мақсатында топтық тапсырма беріледі.Оқушылар төртеуден топтарға бірігеді. Олар «Tarsia» бағдарламасында құрастырылған пазлды жинауға тиіс.
Бағалау: Жиналған пазлдардың дұрыс құрастырылғанын мұғалім тексеріп, сабақ басындағы критерийлер бойынша бағалайды.
|
Презентация
Қосымша 1
https://bilimland.kz/kk/courses/math-kz/analiz-bastamalary/alhashqy-funkcziya-zhane-integral/lesson/alhashqy-funkcziya-zhane-anyqtalmahan-integral
|


title:
Қосымша 2
Қосымша3 - Сабақ тақырыбы Нақты көрсеткішті дәрежелік функцияның туындысы мен интегралы

text:
Сабақтың басында оқушылардың алдын ала білім деңгейлерін анықтау арқылы оқушыларды топтарға біріктіру.
Топтық жұмыста жаңа материалды оқу барысында деңгейлік тапсырмаларды орындау.
|
Тақырыпқа сай өткен материалдар бойынша оны білу және қолдану, сыни тұрғысынан ойлау дағдылары бағалану керек.
Жақсы меңгерген оқушыларды мадақтап отырамын..Оқушылардың тапсырмаларды орындауға және диалогтарға қаншалықты қатысатындығын бақылау жолымен бағалау .
Жеке жұмыс арқылы (қалыптастырушы бағалау)
|
Оқушыларда жұптаса және топтық жұмыс арқылы ұжымдық қарым-қатынас мәдениеті орнығады.
Өзара ой бөлісу және өз-өзін бағалау құндылықтарына ие болады.
АТҚ жұмыс атқарғанда қауіпсіздік ережелерін сақтауды қадағалау.
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-nati-korsetkishti-derejelik-funkciyani-tuindisi-m.html?page=3#Дифференциациялап_оқыту-Білім_алушыларға_көбірек_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_Білім_алушыларға_қандай_міндеттер_қоюды_жоспарлайсыз