text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Сабақты ұйымдастыру.
а)Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
б) Сыныптағы оқушыларды түгелдеу,жинақтау.
в) Топтың мүшелерін тағайындау.
Берілген физикалық шамаларды тауып, сол физикалық шамаларға сәйкес топқа бөлінеді. Физикалық шаманың атымен топтың аты аталады.
Кернеу тобы
Кедергі тобы
Ток күші тобы
Кім жылдам? әдісі
Өткізгіштер дегеніміз не?
Өткізгіштердің өткізу қасиеті қалай түсіндіріледі?
Диэлектриктер дегеніміз не?
Өткізгіштер мен диэлектриктерге мысал келтір
Оқушыларға сұрақтар қоя отырып, заттың өткізгіштік қасиеттерін еске түсіреді.
Еске түсіре отырып, электр өрісіндегі өткізгіштер мен диэлектриктердің қасиеттері айтылады
«Есеп және озық ой» стратегиясы
1. Электролит арқылы 1,5А ток күші өткенде 5 мин ішінде катодта 137 мг зат жиналды. Бұл қандай зат?
2. Тәжірибені орындау кезінде катодтан 4 А ток өткенде 20 мин ішінде массасы 1,5г мыс бөлінді. Тәжірибелік мәліметтерге сүйене отырып мыстың электрохимиялық эквивалентін анықтаңдар.
3. Бұйымдарға күміс жалату үшін 15 мин бойына 5 А токты пайдаланды. Осы уақыт ішінде күмістің қанша мөлшері жұмсалады?
4. Тотияйын ерітіндісін электролиздеуде 50 мин ішінде катодта 6г мыс бөлінсе, жүріп өткен токтың күші қандай?
Ой қозғау: тест «Металдардағы электр тогы. Электролиттердегі электр тогы»
1. Металдардан электр тогы өткенде байқалатын құбылыс
А) тек жылулық
В) тек магниттік
С) тек химиялық
Д)жылулық және магниттік
Е)жылулық және химиялық
2. Металдарда электр тогын тасымалдаушылар
А) иондар
В) электрондар
С) иондар мен электрондар
Д) оң және теріс иондар
Е)оң және теріс иондар, электрондар.
3.Электролиттер деп аталады
А) рельефті заттардың (медальдардың, гравюрлердің және т.б.) көшірмесін электролиттік жолмен дайындау.
В) тұздардың, қышқылдардың және сілтілердің ерітінділері, сонымен қоса, металдардың балқымалары.
С) электролиттерде әр аттас иондардың молекулаға бірігуі.
Д) электролит ерітіндісінде электр өрісін тудырғанда молекулалардың иондарға ыдырау.
Е) металл бұйымдардың бетін басқа металдың жұқа қабатымен жабу.
4. Электролит арқылы электр тогы өткенде электродтарда зат бөліну процесі
А) электролиз
В) конденсация
С) рекомбинация
Д) жылу өткізгіштік
Е) электролиттік диссоциация
5.Гальванопластика
А) рельефті заттардың (медальдардың, гравюрлердің және т.б.) көшірмесін электролиттік жолмен дайындау.
В) тұздардың, қышқылдардың және сілтілердің ерітінділері, сонымен қоса, металдардың балқымалары.
С) электролиттерде әр аттас иондардың молекулаға бірігуі.
Д) электролит ерітіндісінде электр өрісін тудырғанда молекулалардың иондарға ыдырауы.
Е) металл бұйымдардың бетін басқа металдың жұқа қабатымен жабу.
6. Гальваностегия
А) рельефті заттардың (медальдардың, гравюрлердің және т.б.) көшірмесін электролиттік жолмен дайындау.
В) тұздардың, қышқылдардың және сілтілердің ерітінділері, сонымен қоса, металдардың балқымалары.
С) электролиттерде әр аттас иондардың молекулаға бірігуі.
Д) электролит ерітіндісінде электр өрісін тудырғанда молекулалардың иондарға ыдырау.
Е) металл бұйымдардың бетін басқа металдың жұқа қабатымен жабу.
7. Электролиттік диссоциация
А) металл бұйымдардың бетін басқа металдың жұқа қабатымен жабу.
в) рельефті заттардың (медальдардың, гравюрлердің және т.б.) көшірмесін электролиттік жолмен дайындау.
с) тұздардың, қышқылдардың және сілтілердің ерітінділері, сонымен қоса, металдардың балқымалары.
д) электролиттерде әр аттас иондардың молекулаға бірігуі.
е) электролит ерітіндісінде электр өрісін тудырғанда молекулалардың иондарға ыдырау.
|


title: Үйге тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Үйге тапсырма: §25 оқуға
Кері байланыс (Рефлексия)
Сабақтан алған әсерім (Сообщение)
Сабақ туралы пікір жазу мен қаншалықты меңгердім?
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар құрал-жабдықтарын алып, сабаққа дайын болды, физикалық шамаларды анықтап,физикалық шама атауымен сынып топқа бөлінді.
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Дескриптор
Тест тапсырмаларын орындайды
5 балл
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 10 сынып оқулық
Н.А.Закирова
Р.Р.Аширов
«Дидактикалық материалдар
Смайликтер
|


title: Электр және магнетизм - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс.
Сұрақты ұстап ал !» әр түрлі деңгейдегі сұрақтар беріледі, оқушылардың кезекпен жауап беруі сұралады. бағалату
Оқушылар екеуара үй тапсырмасын тексеріп, смайлиқтер арқылы бағалайды.
Оқушы әр сұрақтарға жауап беру үшін §24 бойынша еске түсіреді.
Үй тапсырмасын тексеру. Қойылатын сұрақтар:
Электролиз дегеніміз не?
Тізбек бөлігі үшін Ом заңы қалай тұжырымдалады?
Қандай электрлік үш шаманы білеміз?
Анод деп нені айтады? Өлшем бірлігі, анықтамасы?
Катод дегеніміз не? Өлшем бірлігі, анықтамасы?
Өткізгіштің кедергісі деп нені айтады? Өлшем бірлігі, анықтамасы?
Өткізгіштерді қандай екі тәсілмен қосуға болады? Өткізгіштерді қосудың белгілері?
Электр тогының жұмысы дегеніміз не? Формуласы, өлшем бірлігі?
Электр тогының қуатын қалай есептейді? Өлшем бірлігі, формуласы?
Джоуль Ленц заңы қалай айтылады?
Қысқа тұйықталу дегеніміз не?
Топтастыру «Қима қағаздар» арқылы үш топқа топтастыру
«Ток», «Кернеу», «Заряд»
Электролиттік диссоциация деп заттардағы нейтраль молекулалардың ерітіндіде оң және теріс иондарға жіктелуін айтады.
Барлық сұйықтарды электрлік қасиетіне орай 2 топқа бөлуге болады: өткізгіштер және өткізбейтіндер.
NaCl ® Na+ + Cl-
Басқа заттардың диссоциациясы:
CuSO4 ® Cu 2+ + SO42-
HCl ® H + + Cl-
Диссоциация кезінде металдар ионы және сутегі ионы үнемі оң зарядталған, ал қышқыл радикалы мен ОН тобы – теріс зарядталады
Электролитте иондар хаосты қозғалады, бірақ электр өрісін тудырғанда қозғалыс сипаты реттелген түрге ие болады: оң иондар (катиондар) катодқа, теріс иондар (аниондар) анодқа қозғалады
Катод пен анодтағы ион қозғалысы арқылы шөгінді мен таза зат алынуы түсіндіріледі
1-заңы
Электролиз кезінде электродтарда бөлініп шыққан зат массасы электролит арқылы өткен зарядқа тура пропорционал.
2-заңы
Электролизде электролит арқылы бірдей электр мөлшері өткен кезде, бөлінген зат массасы заттың молярлық массасының валенттілігіне қатынасына пропорционал
Барлық электролиттерде заттың 1 молі бөліну үшін кететін заряд бірдей шамаға тең. Ол тұрақты Фарадей саны F деп аталады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=33#Сәлемдесу_Түгелдеу_Психологиялық_ахуал_қалыптастыру._Сабақ_мақсатын_және_оқыту_мақсатын_жариялау.


title: Кері байланыс - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Кері байланыс беріледі БББ кестесі
«Рефлексиялық шеңбер»
Оқушылар шеңберге тұрып, төмендегі сұрақтарға жауап береді.
Сабақ барысында көңіл-күйіңіз қандай болды? Неліктен?
Бүгін не білдіңіз? Сіз үшін не жаңалық болды?
Сабаққа қатысуыңызды қалай бағалайсыз?
Сабақта қандай қиындықтар туындады?
Сабақ аяқталғанда көңіл-күйіңіз қандай? Неліктен?
Үйге тапсырма
Шығармашылық жұмыс Электровакумдық аспаптар
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оөушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Формативті бағалай 10 балл
|


title:
Пәні:

Бөлім

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс
Шығармашылық жұмыс Электровакумдық аспаптар
Оқушылардың шығармашылық жұмыстарымен танысамын
ЖАҢА САБАҚ
Практикалық сабақ №12 «Сапалық және мәтінді есептер шығару»
Фарадей заңы электролизге тапсырма
Жеке жқмыс
Электролиттерде еркін электр зарядын тасымалдаушылар
Мыстың атомдық массасы – 64⋅10 -3 кг/моль, электронның заряды – 1,6⋅10 -19 Кл. Мыстың Менделеев кестесіндегі реттік саны – 29. Массасы 32 г мыс кесегінің барлық электрондарының заряды
(NA=6,02⋅10 23 моль−1)
Электронды-сәулелік түтікшедегі анодтық ток 0,48 А. 0,5 сағатта анодқа келетін электрондар саны
(1,6⋅10 -19 Кл)
Детальді никельдеу кезінде 2 сағат бойы ванна арқылы 25 А ток өтеді. Никельдің электрохимиялық эквиваленті k=3·10 -7 кг/Кл болса, ваннаның электродына жиналған никельдің массасы
Электролиз кезінде ток тығыздығы 10 А/м2 болғанда, судағы 1 см2 бетте 5 минутта 2 валентті заттың неше атомы бөлінеді?
(e=1.6⋅10 -19 Кл)
Мыс купорасы ерітіндісі арқылы 20 минут бойы 1,5 А ток жүргенде, катодта 549 мг мыс бөлінеді. Мыстың электрохимиялық эквиваленті және электродқа шөгетін мыс атомының саны
(NA=6,02⋅10 23 моль−1; m=0,064 кг/моль)
Мыс сульфиті ерітіндісінің электролизі барысында 4 кВт ⋅ сағ жұмыс жасалады. Ванна электродтары арасындағы кернеу 6 В болса, бөлініп шыққан мыстың мөлшері
(k=3,3⋅10 -7 кг/Кл)
Ток күші 4 А болғанда тұздан жасалған катодқа 40 мин ішінде кез келген екі валентті металдың қанша зат мөлшері шөгеді?
(K =0,33⋅10 -6 кг/кл; М=0,0635 кг/моль; NA=6,02⋅10 23)
Өткізгіштегі электр тогының өткізгішке тигізетін әсерінен байқалатын токтың әрекеті
Электролиз кезінде бір дене 16 мин ішінде ауданы 0,2 м 2, қалыңдығы 1,7⋅10 -6 м күміспен қапталады. Тізбектегі ток күші қандай? Күміс k =1.118⋅10 -6 кг/ Кл. Күмістің тығыздығы – 10,5⋅10 3 кг/м3.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=35#Сәлемдесу_Түгелдеу_Психологиялық_ахуал_қалыптастыру._Сабақ_мақсатын_және_оқыту_мақсатын_жариялау.

title:
Пәні:

Бөлім


Рефлексия «Құпия хат» әр түрлі фигуралар тізбегі оқушыларға таратылады.
Сабақта қандай бөлімді қарастырдық?
Оқу мақсатына жету үшін біз қандай іс –әрекеттер жасадық?
Жұптық жұмыс түрінен алған әсеріңізбен бөліссеңіз?
Сөздік қорын қандай жаңа сөздермен толықтырдық?
Жеке жұмыс қаншылықты қиын болды?
Бағалау
Үй жұмысы
Бақылау сұрақтарына жауап жазу
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша Шығармашылық жұмыс тапсырып тақырып бойынша тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді
Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оөушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Шығармашылық жұмыс тапсырады.
2-балл
Дескриптор
Электролиз заңын біледі
Есептің шартын түзеді
Формуласын түрлендіреді
Есептің шешімін табады .
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 10 сынып оқулық
Н.А.Закирова
Р.Р.Аширов
«Дидактикалық материалдар
Смайликтер
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=36#Бағалау__Үй_жұмысы_Бақылау_сұрақтарына_жауап_жазу__Оқушылар_үй_тапсырмасы_бойынша_Шығармашылық_жұмыс

title: Рефлексия «Құпия хат» әр түрлі фигуралар тізбегі оқушыларға таратылады


title:
Пәні:

Бөлім

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс
Бақылау сұрақтары
Кім жылдам? Әдісі бойынша сұрақтарға жауап береді
1.Металдардағы заряд тасмалдаушылар қандай бөлшектер?
2.Жартылай өткізгіштерге қандай заттар жатады?
3.Жартылай өткізгіштердің меншікті өткізгіштігі дегеніміз не?
4.Қандай өткізгіштерді қоспалы деп атайды
5.Қандай қоспаларды донорлық деп атайды?
6.Газдарда зард тасмалдаушы бөлшектер қалай аталады?
Жаңа сабақ
Ойлан –жұптас бөліс әдісі бойынша жаңа тақырыпты оқушылар оқулық бойынша мәтінді оқып зерттеп , талдайды
1 топ-Термисторлар
2 топ –Жартылай өткізгішті диод
3 топ-Жарық диодты шам
4 топ-Транзистордағы күшейткіш
Мәтіндерді оқып,бір-бірімен жаңа тақырыпты талдайды .
Бекіту тапсырмалары
Есептер шығару –жеке жұмыс
24-жаттығу
1.Қуаты төмен кремний транзисторына жалғанған резистордың кедергісі 5 кОм болса, транзистордың шығысындағы кернеуді анықтаңдар.Эмиттердегі ток күші – 1мА ,базадағы ток күші- 0,2 мА.
2.1-тапсырманың шарттарын қолданып,транзистор кернеуі 0,8 В сигнал берілсе ,оның кернеуі неше есе арқанын анықтаңдар.
«Менің көңіл-күйім баспалдағы»
Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!», «Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін», «Нашар» деп аталады.
Үйге тапсырма
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=37#Кейбір_оқушылар:_жартылай_өткізгішті_құралдардың_құрылысын_зерттейді__Сабақтың_барысы

title:
Пәні:

Бөлім


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=37#Сабақтың_мақсаты__Барлық_оқушылар:_Жартылай_өткізгішті_құралдардың_жұмыс_істеу_принципін_біледі_Оқушылардың_басым_бөлігі

title:
Пәні:

Бөлім


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=37#Сәлемдесу_Түгелдеу_Психологиялық_ахуал_қалыптастыру._Сабақ_мақсатын_және_оқыту_мақсатын_жариялау.

title:
Пәні:

Бөлім


title: §25 Жартылай өткізгішті құралдар

text:
§25 Жартылай өткізгішті құралдар
Тұрмыста және техникада қолданылатын жартылай өткізгіш аспаптар-презентация дайындау
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Формативті бағалай 10 балл
|


title: Педагогтің аты-жөні - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс
§25 Жартылай өткізгішті құралдар
Тұрмыста және техникада қолданылатын жартылай өткізгіш аспаптар-презентация дайындау
ЖАҢА САБАҚ
Практикалық сабақ №13 «Сапалық және мәтінді есептер шығару»
Фарадей заңы электролизге тапсырма
Жеке жқмыс
1. Электрон ең аз дегенде қандай жылдамдықта күмістен ұшып шыға алады? Егер АшАш=6,9⋅10 -19 Дж, m=9,1⋅10 -31 кг.
2. Көлденең қимасы 1 мм 2 мыс өткізгіштің бойымен өтетін ток күші – 10 мА. Электрондардың өткізгіш бойымен реттелген қозғалысының жылдамдығын табыңыз. Мыстың әр атомына бір электрондық өткізгіштік сәйкес келеді. ρ=8900 кг/м 3;
M=64⋅10 -3 кг/моль e=1,6⋅10 -19 Кл
3. Барлық зат электр өткізгіштігіне қарай үш топқа бөлінеді
4. Фарадейдің бірінші заңының математикалық өрнегі болатын формула
5. Ток күші 5 А болғанда 30 мин ішінде тұздан жасалған катодқа кез келген екі валентті металдың қанша зат мөлшері шөгеді?
(K=0,33⋅10−6 кг/кл, M=0,0635 кг/моль, NA=6,02⋅1023моль−1, n=2, e=1,6⋅10−19 Кл)
6. Мысты электролиздеу кезінде электролиттік ваннаның электронындағы кернеуі 10 В кезінде жүргізілді, осы кезде 10 кВт ⋅ сағ энергия жұмсалды. Құрылғының ПӘК-і – 80%. Электролиз кезіндегі бөлініп шыққан мыстың массасы
(k=0,33⋅10−6 кг / Кл)
БЖБ №6
КЕРІ БАЙЛАНЫС
Бағалау
Формативті бағалау бойынша
Үй жұмысы
Бақылау сұрақтарына жауап жазу .
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 10 сынып оқулық
Н.А.Закирова
Р.Р.Аширов
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=39#Практикалық_сабақ_№13_«Сапалық_және_мәтінді_есептер_шығару»___Фарадей_заңы_электролизге_тапсырма_Жеке_жқмыс


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=39#Сабақтың_тақырыбы:__Практикалық_сабақ_№13_«Сапалық_және_мәтінді_есептер_шығару»_БЖБ_№6


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=39#Сәлемдесу_Түгелдеу_Психологиялық_ахуал_қалыптастыру._Сабақ_мақсатын_және_оқыту_мақсатын_жариялау.


title: Сәйкестігін тап - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Сәйкестігін тап 1.Жазық конденсатор сыйымдылығы А. Тебіледі 2.Кулон заңы В. Фарад 3.Аттас зарядтар С. С= 4. Сыйымдылықтың өлшем бірлігі Д. E=F/q 5. Өріскернеулігі Г.F=k*qq/ Дұрысжауаптары:
1.С
2.Г
3.А
4.В
5.Д
Деңгейлік тапсырмалар (Пирамида плакаты). А деңгей (1 баспалдақ) Потенциалдар айырымының формуласы мен өлшем бірлігі қандай?
Электр өрісінің кернеулігінің формуласы мен өлшем бірлігі қандай?
Электр сыйымдылығының формуласы мен өлшем бірлігі қандай?
В деңгей(2 баспалдақ) Екі пластинадан тұратын конденсатордың электр сыйымдылығы 5 пФ .Егер олардың потенциалдар айрымы 1000В болса ,оның әрбір астарларында қандай заряд мөлшері бар?
Пластиналарының өлшемдері 25х25 см арақашықтығы 0,5мм 10 В потенциалдар айрымына дейін зарядталлған жазық конденсатор ток көзінен ажыратылды.Егер конденсатор пластиналарын 5 мм қашықтыққа алыстатсақ,оның потенциалдар айрымы қандай?
Сыйымдылығы 20 мкФ конденсаторға 5мкКл заряд берілді.Зарядталған конденсатордың энергиясы қандай?


title: «Дидактикалық материалдар

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс
Серпілген сауал әдісі бойынша сұрақ-жауап аламын
1.Термистор дегеніміз не?
2.Термисторды қайда қолданады?
3.Фоторезистордың жұмыс істеу принципі қандай?
4.Фоторезисторлар қайда қолданылады?
5.Транзистордың құрылысы қандай?
6.Транзисторлар қайда қолданылады?
«Өкіл статегиясымен» өздері мәлімет алады.
Талқылау үшін сұрақтар беріледі (13 минут)
1.Эректркедергі жайында не білеміз?
2.Кедергінің температураға тәуелділігі жайлы не білеміз?
Химиялық таза металдар үшін:
ХБЖ-жа өткізгіштің температуралық коэффициентінің өлшем бірлігі: .
Асқын өткізгіштік деп таза металдардың және бірқатар қоспалардың кедергісінің абсолют нөлше жақын температураларды кенет нөлге дейін төмендеу құбылысын айтады.
Жаңа сабақ
«Бұрыштар» әдісін пайдаланамын. Бұл әдіс белсенді тыңдау, сөйлеу, анық баяндау, тәжірибе алмасу, өзара байланыста болу мақсатында қолданылады.
Өткізгіштің кедергісі R оның өлшемдері мен материалына тәуелді екенін білеміз.
Өткізгіштің кедергісі оның температурасына тәуелді бола ма? Бұл сұраққа жауап беру үшін мынандай тәжірибені жасайық. Спираль сияқты иілген темір сымды ток көзі және амперметрге қосылған тізбекке тізбектей қосамыз. Амперметрдің көрсетуін анықтап алып, спиральды шамның жалынына ұстап қыздырамыз. Спираль қызған сайын, амперметр тізбектегі токтың азайғанын көрсетеді.
Демек, қызғанда темір сымның кедергісі артады. Темір спиральды басқа металдан жасалған өткізгішпен ауыстыра отырып, қыздырған кезде барлық металдардың кедергісінің артатынын байқаймыз.
Тәжірибе: (видоеролик арқылы тәжірибе көрсетіледі)
Өткізгіштің кедергісінің температураға тәуелділігі:
Кейбір таза металдардың кедергісі әжептәуір, ал қорытпаларда кедергі аз артады. Температура артқанда, кедергісі ешқандай өзгермейтін арнайы қортпаларда бар. Оларға константан мен манганин жатады. Оларды этолондарды, реостаттар мен басқа да аспаптарды дайындауға пайдаланылады.
Химиялық таза металдар үшін:
ХБЖ-жа өткізгіштің температуралық коэффициентінің өлшем бірлігі: . Кесте
Сұйық өткізгіштерді – электролиттерді қыздырғанда, басқаша құбылысты бақылауға болады. егер тізбекке темір сымның орнына қандай да бір электролитті (мысалы, тұздың судағы ерітіндісін) қосатын болсақ, онда электролит қызған сайын, токтың артатынын амперметрден байқаймыз. Сонымен, температура артқанда, электролиттердің кедергісі кемиді.
Өткізгіш кедергісінің температураға тәуелділігі кедергілер термометрлерін, яғни температураларды өлшейтін құралдарды жасағанда пайдаланылады.
Өте қолайлы кедергі термометрлерінің қатарына платина термометрі жатады. Онымен -2000С-тан +6000С-қа дейінгі аралықтағы температураларды 0,000010С дәлдікке дейін өлшеуге болады.
1911 жылы голландия физигі Камерлинг-Оннес тамаша құбылысты байқады. Ғалым қайнау температурасы 4,1 К болатын сұйық гелийді пайдаланып және әр түрлі металдарды тоңазыта отырып олардың кедергісін өлшеген. Металдардың әрқайсысының кедергісі өзіне тән «сындық» температурада кенет нөлге дейін төмендеген. Сонымен Камерлинг-Оннес сынап үшін 4,12 К-ге (-2690С шамасында) тең сындық температураны алды; қорғасын үшін ол 7,3 К-ге (яғни -2660С шамасында) тең. Осы құбылыс асқын өткізгіштік деп аталады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=40#Жаңа_сабақ_«Бұрыштар»_әдісін_пайдаланамын._Бұл_әдіс_белсенді_тыңдау,_сөйлеу,_анық_баяндау,_тәжірибе_алмасу,_өзара_байланыста_болу_мақсатында_қолданылады.

title: «Дидактикалық материалдар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=40#Оқушылардың_басым_бөлігі_Электр_кедергісінің_температураға_тәуелділігін_есептер_шығаруда_қолдана_біледі_Кейбір_оқушылар

title: «Дидактикалық материалдар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=40#Сәлемдесу_Түгелдеу_Психологиялық_ахуал_қалыптастыру._Сабақ_мақсатын_және_оқыту_мақсатын_жариялау.

title: «Дидактикалық материалдар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html?page=40#Тәжірибе:_(видоеролик_арқылы_тәжірибе_көрсетіледі)__Өткізгіштің_кедергісінің_температураға_тәуелділігі

title: «Дидактикалық материалдар


title: Асқын өткізгіштік - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Асқын өткізгіштік деп таза металдардың және бірқатар қоспалардың кедергісінің абсолют нөлге жақын температураларды кенет нөлге дейін төмендеу құбылысын айтады.
Асқын өткізгіштіктің үлкен практикалық мәні бар. Асқын өткізгіштік күйінде тұйықталған өткізгіштегі ток күші, кедергінің болмауы салдарынан, шексіз ұзақ уақыт бойы сақталады. 1925 жылы мыс сақинамен жасалған тәжірибеде тіпті 2,5 жыл өтсе де, сақинадағы ток күшінің ешқандай кемімегені байқалған.
Қазіргі таңда Күннің магнит өрісінен он мың есе күшті магнит өрісін беретін өте қуатты асқын өткізгішті электрмагниттер жасалған.
Соңынан қорытынды жүргіземін.
Бекіту тапсырмалары .
Есептер шығару 25-жаттығу
Жеке жұмыс
1.Вольфрамнан жасалған сым кедергілерінің t=0 t= 2400 температураларда қатынасын анықтаңдар.
2.Кернеуі бар алюминий сымнан жасалған шарғыны еріген мұзға салғанда ток күші 29 мА ,ал қайнаған су салғанда 20 мА болды.Алюминий кедергісінің температуралық коэффициентін анықтаңдар.
КЕРІ БАЙЛАНЫС
Бағалау
Формативті бағалау бойынша
Үй жұмысы
БКШ теориясы-шығармашылық жұмыс
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оөушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 10 сынып оқулық
Н.А.Закирова
Р.Р.Аширов
«Дидактикалық материалдар
Смайликтер
|


title: Рефлексиялық шеңбер» - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Рефлексиялық шеңбер»
Оқушылар шеңберге тұрып, төмендегі сұрақтарға жауап береді.
Сабақ барысында көңіл-күйіңіз қандай болды? Неліктен?
Бүгін не білдіңіз? Сіз үшін не жаңалық болды?
Сабаққа қатысуыңызды қалай бағалайсыз?
Сабақта қандай қиындықтар туындады?
Сабақ аяқталғанда көңіл-күйіңіз қандай? Неліктен
Үйге тапсырма
1. § 20 оқып, түсінік айту
2. Өскемен конденсатор зауытының құрылу тарихы –тақырыбына баяндама жазу.
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді
Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оқушылар кері байланыс береді
|
Бағалау
критерилері
Электр сыйымдылық Конденсаторлар туралы ұғымын білу
Сыйымдылықтың физикалық мағынасын ашып көрсету
Конденсатордың электрсыйымдылығына есептерде қолдану
Декскриптор
Электр сыйымдылығын еске түсіріп ,мағынасын таниды
Конденсатор түрлерімен танысады
Конденсатордың формуласын біледі
4 балл
Дескриптор
Жазық конденсатордың формуласын табады
Кулон күшінің формуласын табады
Зарядтың қасиеттерін біліп аттас зарядттарды табады
Сыйымдылықтың өлшембірлігін табады
Өріс кернеулігін табады
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын жазады
ХБЖ-ға келтіреді;
Формуласын тауып,түрлендіреді;
Есептің шешімін табады;
4 балл
Формативті бағалау 10 балл
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс.
«Электр өрісі» тарауын қайталау.
Түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтары
1.Электр өрісі деген не? Қасиеттері
2.Кулон заңын тұжырымдаңдар
3.Потенциал, электр өрісі жұмысының формулалары
4.Конденсаторлар деген не?
Үй тапсырмасын тексеру./ауызша/
Электр сөзі қай тілден алынды?
Электрон заряды қандай?
Атомның құрылысын зерттеген ғалым?
Зарядтардың неше тегі болады?
Электриктер деп нені айтады?
Электр тогын өткізетіндерге мысалдар келтір?
Қандай зарядтар бір-бірінен тебіледі?
Мұғалім оқушыларға түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтарын өткен тақырыптар бойынша бойынша береді.
Мұғалім әр оқушының жауаптарына мадақтау сөздерін айтады
Жұптық жұмыс. «Жалғасын тап»
Шағын топтың ішіндегі белсенділігі төмен оқушыны белсенділігі жоғары оқушымен жұптастыруды стикерлер көмегімен ұйымдастыру.
Оқушыларға «Өздік жұмыс» арқылы есептер шығарту, «Орман өсіру» метафорасына сәйкес тапсырманы орындату. Қажет болған жағдайда «Дос көмегі» әдісін қолдану,
Есептер
Ток көзі ішінде 10Кл зарядты бір полюсінен екінші полюсіне тасымалдау үшін бөгде күштер 30Дж жұмыс атқарады. Тоқ көзінің ЭҚК-і неге тең?
Екі нүктенің потенциал айырмасы ∆φ = 25 В. Осы нүктелер арасында q = 10 Кл зарядтың орын ауыстыру жұмысы неге тең?(250Дж)
Нүктелер арасындағы потенциалдар айырмасы ∆φ = 100 В, А =400 Дж энергия жұмсағанда, осы нүктелер арасында орын ауыстыратын заряд неге тең? (4Кл)
Ток көзінің ЭҚК-і 250Дж-ға тең, заряды 20нКл зарядты бөлгенде бөгде күштердің жасаған жұмысы неге тең?
Потенциалы 20 В нүктеден потенциалы 0 В нүктеге 2 Кл заряд орын ауыстырғандағы электр өріс күштерінің жұмысы неге тең? (40Дж)
Резервтік тапсырма: жұптық жұмыста логикалық сұрақтарға жауап береді
Тақырыпқа байланысты жұптық жұмыста орындалатын логикалық сұрақтар
Тізбекте ток жүріп жатқанын немесе жүрмейтінін қандай белгілері арқылы анықтауға болады?
Зарядталған электроскоптың кішкене шарына қол тигізу арқылы разрядтаған. Осы кезде электроскоптың өзегінде ток жүреді деп айтуға бола ма?
Аккумулятор мен гальвани элементінің айырмашылығы неде?
Ток көздері энергиялардың қандай түрлерін электр энергиясына айналдырады?
Ток көзі қандай қызмет атқарады? Тоқ көзінің ішінде қандай жұмыс жасалады? Қандай энергия есебінен?
Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар
Сынып ішіндегі барлық оқушылардың деңгейлік тапсырманы орындауын қадағалау. Әсіресе мұғалімнің назарында А, В, С деңгейіндегі оқушылардың оқу әрекетін бақылау.
Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар
І деңгей
1.Егер бөгде күштер 10 Кл электр мөлшерін ток көзінің бір полюсінен екінші полюсіне ауыстырғанда 30 Дж жұмыс жасаса, онда ток көзінің ЭҚК-і қандай болады ? (1 ұпай)
2.Аккумулятор мен гальвани элементінің негізгі айырмашылығы неде ? (1 ұпай)
ІІ деңгей
1.Егер мыс сымдарын көкөніске (картоп, пияз, сәбіз) немесе жеміске сұғып қойса, одан гальвани элементін алуға бола ма?
2.Заряд бір нүктеден екінші нүктеге дейін орын ауыстырған кезде потенциалдар айырмасы 1 кВ өрісте 400 мкДж жұмыс атқарды. Заряд неге тең ?
ІІІ деңгей
1.20 нКл потенциалы 700 В нүктеден потенциалы 200 В нүктеге орын ауыстырғанда өріс қандай жұмыс істеді ?
2.Мыс өткізгіштің екі ұшын бірдей күкірт қышқылының судағы ерітіндісіне батырса, онда электр тогы жүре Кері байланыс
БҮҮ кестесін толтыру
|


title:
Білетінім

Үйренгенім

text:
Рефлексиялық шеңбер»
Оқушылар шеңберге тұрып, төмендегі сұрақтарға жауап береді.
Сабақ барысында көңіл-күйіңіз қандай болды? Неліктен?
Бүгін не білдіңіз? Сіз үшін не жаңалық болды?
Сабаққа қатысуыңызды қалай бағалайсыз?
Сабақта қандай қиындықтар туындады?
Сабақ аяқталғанда көңіл-күйіңіз қандай? Неліктен
Үйге тапсырма
1. § 21 тақырыпқа дайындалып оқып, түсінік айту
2. Есептер шығару
С деңгей
Біртекті электр өрісінде массасы 10 кг және заряды 50 Кл-ге тең тозаң орналасқан. Егер тозаңның тартылыс күші электр өрісі күшімен теңелсе, өріс кернеулігі қандай болады? (2 В/м)
Біртекті электр өрісінде массасы 20 кг және заряды 50 Кл-ге тең тозаң орналасқан. Егер тозаңның тартылыс күші электр өрісі күшімен теңелсе, өріс кернеулігі қандай болады? (4 В/м)
Біртекті электр өрісінде массасы 30 кг және заряды 50 Кл-ге тең тозаң орналасқан. Егер тозаңның тартылыс күші электр өрісі күшімен теңелсе, өріс кернеулігі қандай болады? (6 В/м)
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді
Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оқушылар кері байланыс береді
|
Бағалау
критерилері
Электр сыйымдылық Конденсаторлар туралы ұғымын білу
Сыйымдылықтың физикалық мағынасын ашып көрсету
Конденсатордың электрсыйымдылығына есептерде қолдану
Декскриптор
Электр сыйымдылығын еске түсіріп ,мағынасын таниды
Конденсатор түрлерімен танысады
Конденсатордың формуласын біледі
4 балл
Дескриптор
Жазық конденсатордың формуласын табады
Кулон күшінің формуласын табады
Зарядтың қасиеттерін біліп аттас зарядттарды табады
Сыйымдылықтың өлшембірлігін табады
Өріс кернеулігін табады
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын жазады
ХБЖ-ға келтіреді;
Формуласын тауып,түрлендіреді;
Есептің шешімін табады;
4 балл
Формативті бағалау 10 балл
|
ФИЗИКА 10 сынып оқулық
Н.А.Закирова
Р.Р.Аширов
Презентация
Кеспе қағаздар стиккерлер
Үлестірме материалдар
|


title: Қысқа мерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
|
Бөлім:
|
10.3 Электр және магнетизм
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Ток көзінің электр қозғаушы күші мен ішкі кедергісі. Кернеу және потенциалдар айырмасы
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.3.2.1 –- сыртқы тізбектегі электр қозғаушы күші пен кернеу түсуінің айырмашылығын түсіну
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар:
Электр тогының анықтамасын , ток көздері туралы білуі, токтың жүру шарттарын білуі .
Оқушылардың басым бөлігі:
Электр тогының әрекетін түсінуі, электр қозғаушы күш шамасының физикалық шамасын түсінуі.
Электр тогын түсіндіре алуы, деректерді жинап, талдап, іріктей алуы. Өз болжамдары мен қорытындыларын жасай алуы.
Кейбір оқушылар:
электр тогы туралы теориялық білімдерін қалыптастыру
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Үй тапсырмасымен жұмыс.
«Электр өрісі» тарауын қайталау.
Түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтар
1.Электр өрісі деген не? Қасиеттері
2.Кулон заңын тұжырымдаңдар
3.Потенциал, электр өрісі жұмысының формулалары
4.Конденсаторлар деген не?
Үй тапсырмасын тексеру./ауызша/
Электр сөзі қай тілден алынды?
Электрон заряды қандай?
Атомның құрылысын зерттеген ғалым?
Зарядтардың неше тегі болады?
Электриктер деп нені айтады?
Электр тогын өткізетіндерге мысалдар келтір?
Қандай зарядтар бір-бірінен тебіледі?
Мұғалім оқушыларға түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтарын өткен тақырыптар бойынша бойынша береді.
Мұғалім әр оқушының жауаптарына мадақтау сөздерін айтады.
|


Үйге берген есепті дәптер алмастыру арқылы тексеріп аламын. С деңгей
1) Біртекті электр өрісінде массасы 10 кг және заряды 50 Кл-ге тең тозаң орналасқан. Егер тозаңның тартылыс күші электр өрісі күшімен теңелсе, өріс кернеулігі қандай болады? (2 В/м)
2) Біртекті электр өрісінде массасы 20 кг және заряды 50 Кл-ге тең тозаң орналасқан. Егер тозаңның тартылыс күші электр өрісі күшімен теңелсе, өріс кернеулігі қандай болады? (4 В/м)
3) Біртекті электр өрісінде массасы 30 кг және заряды 50 Кл-ге тең тозаң орналасқан. Егер тозаңның тартылыс күші электр өрісі күшімен теңелсе, өріс кернеулігі қандай болады? (6 В/м)
Мағынаны тану Балалар, қалай ойлайсыңдар, қалта шамы ненің көмегімен жанады?
-Үйдегі электр шамы токты қайдан алады?
- Көшедегі электр жарығы кенет өшіп қалса, ол нені білдіреді?
-Иә, дұрыс айтасыңдар. (Электр батареяның көмегімен жанады.Электр станциясынан. Бағандағы сымдарда ток жоқ екенін білдіреді.)
— Яғни, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Электр тогы. Ток көздері
Алғаш рет “электр тогы” түсінігін енгізген француз ғалымы Андре Мари Ампер болды.(портретпен жұмыс)
Электр тогы автомобильдердің ағыны тәрізді. Көшеде автомобильдер қалай ретпен, тәртіппен қозғалса, өткізгіш сымның ішінде зарядталған бөлшектер де ретпен қозғалады (интерактивті тақтадан медиаобъект тамашалау) Электр тогы судың қозғалысына да ұқсайды.
Сонымен, өткізгіште электр тогы пайда болуы үшін және ұзақ сақталу үшін мына шарттар қажет:
Зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы болу керек;(интерактивті тақтадан медиаобъект тамашалау)
Қозғалысты туғызатын электр өрісі болу керек; (электр өрісі кез-келген зарядталған денелердің айналасында болады, оны көру немесе ұстау мүмкін емес; электр өрісінің бар не жоқ екендігін тек оның әсері арқылы білуге болады)
Өрісті туғызатын ток көздері керек; — Ток көздеріне гальвани элементін, аккумуляторлар, генераторлар, Күн батареясын айтуға болады.
♦ Гальвани элементінде (эл.батареясы), аккумуляторда – химиялық реакция әсерінен зарядттар бөлінеді. Реакцияда бөлінетін ішкі энегрия электр энергиясына түрленеді. Бұл итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальванидің құрметіне арналған.
♦ генераторларда (СЭС, ЖЭС, жел, күн электр станциялары)
магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішіті айналдыру үшін, судың, будың, желдің механикалық энергиялары қолданылады.
♦ күн батареясында жылу әсерінен жартылай өткізгіш ішінде зарядтар оң және теріс полюстерге жіктеліп ток көзі пайда болады, яғни жарық, жылу энергиялары электр энергиясына түрленеді. Бұл күн энергиясын жұтатын пластинка (көрсету) Металл жылуды қабылдайды.(арнайы репортаж)


title: Электр тогын өндіру - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Электр тогын өндіру СЭС-40 ٪ Генераторларда магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішті айналдыру үшін судың механикалық энергиялары қолданылады.
ЖЭС-40 ٪ Жылумен қаланы қамтамасыз етеді. Трубиналарда будың энергиясын электр энергиясына айналдырады.
Жел, күн-5 ٪ Жер мен ғарыштың ортасында бағаналар жоқ. Сондықтан ғарышкерлер күн энергиясымен қоректендірілген батареяларды қолданады.
АЭС-15 ٪Атом бомбасын бейбіт мақсатта реактордың ішінде жарады. 1г атом 1600т көмір жанған кезде бөлінетін жылуды береді, өте үнемді.
Өткізгіште токтың бар-жоғын оның әрекетінен байқауға болады.
Электр тогының әрекеттері: 1. жылулық әрекеті
2. химиялық әрекеті
3. магниттік әрекеті
4. физиологиялық әрекеттері
Токтың жылулық әрекеті. Өткізгіш бойымен ток өтсе, онда ол қызады. Бұл тұрмыстық техникада (электр шамында, үтікте, электрплиткада, қайнатқыштарда, электр лампасы, шашкептіргіштерде) кеңінен қолданылады. (оқушыларға көрсету)
Токтың химиялық әрекеті. Химиялық ерітіндіге батырылған өткізгіш арқылы ток өткенде ерітінді құрамындағы заттар бөлінеді. Осы тәсілмен таза мыс алуға, металл бетін күміспен қаптауға болады. (сыртына күміс шеңбер, гүл салынған стақанды көрсету, бейнеролик тамашалау)
Токтың магниттік әрекеті. Өткізгіштен ток өткенде оның айналасында магниттік қасиет пайда болады. Темір заттарын магнит сияқты тартады. (бейнеролик тамашалау)
Токтың физиологиялық әрекеті. Жануарлар денесінен ток өтсе, онда бұлшықеттер жиырылады. Итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальвани атмосферадағы электр тогының бақа еттеріне әсерін зерттеген.
1786 жылы Гальвани бақаның табанын кесе салысымен, оны металмен жалғап, бұлшық еттерінің жиырылуын байқады. Гальванидің бұл жаңалығы түрлі салада айналысатын физик, химик, философ, дәрігер ғалымдардың қызығушылығын тудырды. (Вольта бағанасын айтып кету)
Үлкен токтардың адам денесіне әсері қатты, сондықтан токпен жұмыс істегенде абай болу керек.
Сонымен ток көзін жасау үшін зарядтарды бөлгенде электрлік емес күштерді қолданады. Бұл күштерді бөгде күштер деп атайды. Бөгде күштердің әрекетін сипаттау үшін ε(эпсилон) әрпімен белгіленетін электр қозғаушы күші (ЭҚК) ұғымын енгіземіз. Ол ток көзінің энергетикалық сипаттамасы болып табылады.
ХБЖ-де ЭҚК-нің бірлігі 1 Вольт (В) болып табылады.


title: Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру
Сәлемдесу
Түгелдеу
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Сабақ мақсатын және оқыту мақсатын жариялау.
Мұғалім оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
« Конверттегі сұрақ »әдісі арқылы өткен тақырып бойынша сұрақтар қойылады:
1.Қандай күштерді беттік керілу күштері деп атаймыз?
2.Сұйықтардың қатты денемен шекарасында беттік керілу күштері қалай бағытталады?
3.Беттік керілу коэффициенті деп қандай шаманы айтамыз?
4.Беттік керілудің өлшембірлігі қандай?
5.Қандай құбылысты жұғу, қандай құбылысты капилярлық құбылыс деп атайды?
Алып сабын көпіршігі –хамарламаны оқу
Жаңа тақырып
Жаңа тақырыпты оқушылар
Ойлан жұптас бөліс әдісі бойынша
4 топқа бөлініп талдайды
1 топ-Кулон күші
2- топ Электр өрісі
3-топ Электр өрісінің жұмысы
4-топ электр өрісінің потенциалы
Болып оқулық бойынша топтар мәтіндерді оқып талдайды.
1-топ Кулон күші
«Электр заряды. Кулон заңы. Электр зарядының түлері және зарядтың сақталу заңы» тақырыбы бойынша тапсырмалар орындайды.
2- топ Электр өрісі
3-топ Электр өрісінің жұмысы
4-топ электр өрісінің потенциалы
Біртекті электростатикалық өрісте нүктелік заряд орын ауыстырғанда атқарылатын жұмысты электр өрісінің жұмысы дейді.
Жұптық жұмыс
Жұптық жұмыс (Концептуалдық кесте)
р/с
|
Мазмұны
|
Анықтамасы
|
Формуласы
|
1
|
Жұмыс
|
|
|
2
|
Күш
|
|
|
3
|
Кулон күші
|
|
|
4
|
ЭӨК
|
|
|
5
|
Өріс потенциялы
|
|
|
6
|
Кернеу
|
|
|
Деңгейлік есептер шығару
Жеке тапсырма
18-жаттығу
№1 Бір-бірінен 5 см қашықтықта орналасқан 10нКл және 15 нКл нүктелік зарядттар қандай күшпен әсерлеседі?
№2 Біреуі оң 15 мкКл зарядпен ,екіншісі -25 мкКл зарядпен зарядтталған екі бірдей шарларды жанастырады да ,қайтадан 10 см қашықтыққа алшақтатады.Жанасқаннан кейінгі әр шардың зарядын және олардың әсерлесу күшін анықтаңдар.
№3 Электр кернеулігі 10В/м өрісте қандай үдеумен қозғалады?
№ 4 Шамасы 0,1 мкКл зарядтан 5 см қашықтықтағы өріс кернеулігін анықтаңдар
№5. Біртекті электр өрісіндегі кернеулігі 1,3 • 105 Н/Кл массасы 2 • 10-9 г тамшысының зарядын анықтаңдар.
№6. Кернеулігі Е0=3 кН/Кл біртекті электр өрісінде q = 4•10-10 Кл заряд орналасқан. Нүктелік зарядтан 3 см қашықтықта орналасқан А нүктесіндегі электр өрісінің кернеулігін анықтаңдар. Зарядты және А нүктесін қосатын кесінді біртекті электр өрісінің күш сызықтарына перпендикуляр болып келеді.
Үйге тапсырма
1. § 9 оқып, түсінік айту
2. Электр өрісіне мысал ойлап, түсіндіру
Жасаған жұмыстарын 2 жұлдыз, 1 ұсыныспен бағалау
Рефлексия
Бүгінгі сабақта болған көңіл – күйді бас бармақ саалынған суреттер арқылы бағалау.
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Оқушылар кері байланыс береді
Жұптық жұмысты оқушылар жұптасып отырып орындайды
|
1. Потенциал және потенциалдар айырымы. Кулон күші ұғымын білу
2.Электр өрісінің кернеулігі мен кернеу арасындағы байланысты білу
3.Кулон күші мен электр өрісіне есептерде қолдану
:
Дескриптор:
1. Потенциал және потенциалдар айырымы. Кулон күші туралы ұғымын білемін
2.Электр өрісінің кернеулігі мен кернеу арасындағы байланысты білемін
3.Кулон күші мен электр өрісінің формулаларын есептерде қолданамын
Дескриптор
Жаңа сабақтың мәтінін оқу
Сабақтың маңызды тұстарын түртіп алу
Тақырыпты ашып айтып беру
Постер жасау
4 балл
Декскриптор:
Кесте бойынша анықтама жазу
Формуласын жазу 2 балл
Дескриптор:
Есептің шартын жазу;
ХБЖ-ға келтіру;
Формуласын түрлендіріп қорыту;
Есептің шешімін жазу
4 балл
Бағалау
Фармативті бағалау 10 балл
|
ФИЗИКА 10 сынып оқулық
Н.А.Закирова
Р.Р.Аширов
Стиккерлер
Таратпа материалдар
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html#Алып_сабын_көпіршігі_–хамарламаны_оқу___Жаңа_тақырып_Жаңа_тақырыпты_оқушылар_Ойлан_жұптас_бөліс_әдісі_бойынша_4_топқа_бөлініп_талдайды


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html#«_Конверттегі_сұрақ_»әдісі_арқылы_өткен_тақырып_бойынша_сұрақтар_қойылады


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html#Кулон_күші_«Электр_заряды._Кулон_заңы._Электр_зарядының_түлері_және_зарядтың_сақталу_заңы»_тақырыбы_бойынша_тапсырмалар_орындайды.___2-_топ_Электр_өрісі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-bilim-beru-jimini-ataui.html#Сәлемдесу_Түгелдеу_Психологиялық_ахуал_қалыптастыру._Сабақ_мақсатын_және_оқыту_мақсатын_жариялау.


title: Мағынаны тану - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Электр өрісінің кернеулігі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Мағынаны тану. Электр өрісіне байланысты суреттерді көрсету.
Мақсаты: сабақтың тақырыбын анықтау.
Мұғалім әрекеті:Интереактивті тақатадан суреттерді көрсетеді.
Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.
Суреттерге қарап, сабақтың тақырыбын өздері анықтайды.
Дескриптор:
-өткен тақырыпты пысықтайды;
- жаңа сабақ тақырыбын анықтайды.
-электр өрісі ұғымының физикалық мағынасын түсінеді.
Мысалы: Жер мен тас бірін – бірі белгілі күшпен тартады. Жер мен тастың арасында тартылыс өрісі бар. Сол сияқты қағазды ұсақ қиындыларына электрленген дене, мысалы үйкелген эбонит таяқшаны жақындатсақ, қағаз қиындыларымен таяқша біршама қашықтықтан тартылатынын байқаймыз. Яғни электрленген денелер (арасында) айналасында электр өрісі бар. Электр өрісін көзбен көріп, қолмен ұстай алмаймыз. Оны зарядталған денеге әрекетімен байқаймыз. Электр өрісі ұғымын ағылшын ғалымдары М. Фарадей мен Джеймс Максвелл енгізді. Электр өрісінің әсері зарядталған денелер айналасында күштірек болады да, одан алыстаған сайын өріс әлсірей береді. Зарядталған денелердің өзара әрекеттесуі қалай жүзеге асады?
Эксперимент жүзінде тағайындалған Кулон заңы зарядтардың өзара өрекеттесуін сандық түрғыдан білдіреді, бірақ "Бір зарядтың басқасына әрекеті қандай жолмен беріледі, бүл өзара әрекеттесудің табиғаты қандай?" деген сұрақтарға жауап бермейді.
Тәжірибелер кез келген зарядталған дененің айналасында заттан ерекшеленетін, электр өрісі деп аталатын кеңістік бар екенін керсетеді. Осы өрістің жәрдемімен электрлік өзара әрекеттесу жүзеге асады. Электр өрісі ұғымын ағылшын ғалымдары М. Фарадей жөне Дж. Максвелл енгізді.
Электр өрісі материяның айрықша бір түрі болып табылады. Біз затты көріп, сезетін болсак, ал электр өрісін сезім мүшелеріміздің көмегімен қабылдай алмаймыз. Ол тек зарядталған денелер әрекетінен ғана байқалады.
Зарядталган денелердің айналасында электр өрісінің әрекеті күштірек, ал олардан алыстаган сайын өріс әлсірейді.Сынақ заряд деп аталатын оң бірлік заряд қолданылады және оның өз өрісі еленбейді.


Заряд бірлігіне әрекет ететін күшке тең қатынасы электр ерісінің күштік сипаттамасы болыптабылады және осы нүктедегі электр өрісінің
кернеулігі деп аталады.
Нүктелік зарядтың электр өрісінің кернеулігі өріс көзінің q0 зарядыньщ модуліне тура пропорционал және q0көзден өрістің осы ноктесіне дейінгі арақашықтықтың квадратына r2 кері пропорционал. S1 жүйесінде кернеулік формуласы төмендегідей болады:
Электр өрісінің күш сызықтары деп өрістегі оң зарядталған бөлшекке әрекет ететін күштің бағытын көрсететін сызықтарды айтады.
Күш сызықтарының міндетті түрде басы мен аягы болады немесе шексіздікке кетеді.
Жұптық жұмыс:
«Өрмекші» әдісі арқылы электр өрісі туралы түсінгендерін жазады.
Топтық жұмыс.
Есептер шығару. 14 - жаттығу. 131 - бет.
Оқушылар партада бірге отыратын көршілерімен бірге өрмекшінің суретін салады, Постерді сыныпта қорғайды.
Оқушылар кітапта берілген жаттығуларды орындайды.
|
Оқушылар:
Жаңа тақырып туралы сұрақтарға ойлана отырып жауап береді;
Кітаптан өзіне керек мағұлматтарды іздей алады;
Көршісімен жұп құрып, постер қорғай алады.
Кітапта берілген есептерді шығарады.
|
Презентация
Оқулық «Физика. Закирава Н.А. Арман ПВ баспасы»
Интерактивті тақта
А4 қағаз және қалам
|
Сабақтың соңы
5минут
|
«Рефлексия пирамидасы» әдісі
Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:
Монеталар арқылы бағалау әдісі
Сабақ барысында белсенді және тапсырма орындаған оқушыларға монета үлестіріліп отырады. Сабақ соңында педагог жинаған монеталар санына байланысты оқушыларды
1 – 10-ға дейінгі балдық жүйемен бағалайды.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-elektr-orisini-kerneuligi-bilim-be.html?page=3#Жұптық_жұмыс_:_«Өрмекші»_әдісі_арқылы_электр_өрісі_туралы_түсінгендерін_жазады.______Топтық_жұмыс.

title: Заряд бірлігіне әрекет ететін күшке тең қатынасы электр ерісінің күштік сипаттамасы болыптабылады және осы нүктедегі электр өрісінің


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-elektr-orisini-kerneuligi-bilim-be.html?page=3#Электр_өрісінің_күш_сызықтары_деп_өрістегі_оң_зарядталған_бөлшекке_әрекет_ететін_күштің_бағытын_көрсететін_сызықтарды_айтады.


title: Үйге тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Электр өрісінің кернеулігі. Білім беру ұйымының атауы

text:
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:


title: Сабақтың тақырыбы: Электр өрісі. Электр өрісінің кернеулігі. Білім беру ұйымының атауы

text:
8.4.1.6 - электр өрісі ұғымының физикалық мағынасын түсіндіру және оның күштік сипаттамасын анықтау;
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар істей алады: “Электр өрісі” ұғымының физикалық мағынасын түсініп, оның күштік сипаттамаларын анықтай алады. Көптеген оқушылар істей алады: Біртекті электростатикалық өрісте зарядқа әрекет ететін күшті есептей алады. Кейбір оқушылар істей алады: Күш сызықтары арқылы электр өрісін графикалық түрде бейнелей алады.
Бағалау критерийлері:
“Электр өрісі” ұғымының физикалық мағынасын түсінеді.
Электр өрісінің күштік сипаттамаларын анықтайды.
Біртекті электростатикалық өрісте зарядқа әрекет күшті есептейді.
Күш сызықтары арқылы электр өрісін графикалық түрде бейнелейді.
Құндылықтарға баулу:
Жалпыға бірдей еңбек қоғамы құндылығын дарытуда оқушыларға оқу үдерісінде бақылау жүргізуге, топтастыруға, зерттеуді жүйелеуге, құбылыстарды бір-бірімен байланыстыру мен оларға түсінік беруге үйрету.
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Сандар белгіленген карточка арқылы 3 топқа бөлу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Өткен сабақты сұрақтар қою арқылы пысықтау.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisi-elektr-orisini-kerneuligi-bilim-be.html#Барлық_оқушылар_істей_алады:_“_Электр_өрісі”_ұғымының_физикалық_мағынасын_түсініп,_оның_күштік_сипаттамаларын_анықтай_алады.__Көптеген_оқушылар_істей_алады


title: Осыған дейін меңгерілген білім - Сабақтың тақырыбы Электр өрісінің кернеулік векторының ағыны. Гаусс теоремасы

text:
Сабақтың басы
10 минут
|
1. Ұйымдастыру, түгендеу.
Өткен тақырыпты қайталау. Жұппен жұмыс.
Оқушылардың алдына өтілген тақырыпқа сәйкес тапсырмалар беріледі. Оқушылар тапсырмаларды жұпта орындайды, келесі жұп тексереді, мұғалім толықтырады, сұрақтарға жауап береді.
|
Қосымша 1
|


Жаңа мағлұмат (ДЖИГСО әдісі). Оқушылар топта жұмыс жасап болғаннан кейін мұғалім презентацияның көмегімен сұрақтар қоя отырырып сабақты толықтырады.
Гаусс теоремасы. Сфераның, цилиндрдің, жазықтықтың және жазық конденсатордың электр өрісінің кернеулігі
Қандай да бір S ауданды тесіп өтетін E векторының сызықтарының саны NE кернеулік векторының ағыны деп аталады.
E векторы ағынын табу үшін S ауданды біртекті өрісті құрайтын элементар dS аудандарға бөлу керек. (сурет.2).
Осы тектес элементар аудандар арқылы өткен кернеулік ағыны келесі түрге өзгереді:
мұндағы - күш сызықтары мен dS ауданға түсірілген нормаль арасындағы бұрыш; - күш сызықтарына перпендикуляр жазықтыққа dS ауданның проекциясы. Онда S аудан беті арқылы өтетін өрістің кернеулік ағыны мынаған тең:
Егер болса, онда
мұндағы - dS жазықтық пен векторының нормальға проекциясы.
Электр зарядтары өрісінің кернеулік ағынын осы зарядтарды қоршаған оқшауланған жазықтық арқылы табайық. Алдымен бір зарядтың ортасында орналасқан R радиустың сфералық жазықтықтығын қарастырайық. (сурет. 13.6).
Барлық сферадағы өрістің кернеулігі бірдей және мынғн тең
Күш сызықтары радиус бойынша бағытталған, сәйкесінше сфера жазықтығына перпендикуляр, яғни
Сонда кернеулік ағыны мынаған тең:
Кернеулік теңдеуін қолданып, табамыз:
|
(13.6)
|
Сфераны S’ еркін тұйық бетпен қоршайық. Осы сфераны тесіп өтетін күш сызықтары бетті де тесіп өтеді. Сәйкесінше (13.6) формула сфера үшін ғана емес, кез келген тұйық бетке де орындалады. Егер еркін бетпен n зарядты қоршайтын болсақ, осы бет арқылы өтетін кернеулік ағыны әрбір зарядтың тудыратын ағындарының қосындысына тең, яғни немесе
|
(13.7)
|
Бұдан шығатын қорытынды, тұйық жазықтық арқылы өтетін электростатикалық өрістің кернеулік векторының толық ағыны ортадағы осы жазықтық ішіндегі еркін электр зарядтарының алгебралық қосындысына тең. Бұл Остроградский –Гаусс теоремасы деп аталады. Осы теорема көмегімен әртүрлі пішіндегі зарядталған денелердің тудыратын электр өрісі кернеулігін табуға болады.
Қалыптастырушы бағалау. Оқушылар тапсырмаларды жекелей орындайды, мұғалім бағалайды.
|
Презентация
Қосымша 2
|


title: Әдебиеттер - Сабақтың тақырыбы Электр өрісінің кернеулік векторының ағыны. Гаусс теоремасы

text:
Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады.
Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.
|
Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз
|
Сабақ жоспарын құру үшін сізге өзге пән мұғалімдерінің көмегі керек пе?
Берілген тапсырмалардың қайсыбірі оқушылардың қауіпсіздігіне немесе денсаулығына қауіп төндіре ме?
Оқушылар сабақ барысында өздерінің АКТ дағдыларын дамыта ала ма?
Осы сабақ барысында НЗМ құндылықтарын дамытуға қандай мүмкіндік бар?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html?page=4#Бағалау_–_Оқушылардың_ақпаратты_қаншалықты_меңгергенін_қалай_тексересіз__Пәнаралық_байланыс__Қауіпсіздік_ережелері


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html?page=4#Дифференциация_–_Сіз_оқушыларға_көбірек_қолдау_көрсету_үшін_не_істейсіз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_тапсырма_беруді_көздеп_отырсыз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html?page=4#Оқушылар_сабақ_барысында_өздерінің_АКТ_дағдыларын_дамыта_ала_ма___Осы_сабақ_барысында_НЗМ_құндылықтарын_дамытуға_қандай_мүмкіндік_бар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html?page=4#Осы_сабақ_барысында_сынып_немесе_жеке_оқушылар_туралы_менің_келесі_сабағыма_дайындалу_үшін_қажет_болуы_мүмкін_қандай_ақпарат_алдым


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html?page=4#Сабақ_жоспарын_құру_үшін_сізге_өзге_пән_мұғалімдерінің_көмегі_керек_пе___Берілген_тапсырмалардың_қайсыбірі_оқушылардың_қауіпсіздігіне_немесе_денсаулығына_қауіп_төндіре_ме


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html?page=4#Төменде_берілген_бөлімді_осы_сабақ_туралы_ойларыңызды_жазу_үшін_пайдаланыңыз._Сол_жақ_бағанда_берілген_сабағыңызға_қатысты_ең_маңызды_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


Сабақтың тақырыбы Электр өрісінің кернеулік векторының ағыны. Гаусс теоремасы
бет 1/4 Дата 06.01.2022 өлшемі 46,73 Kb. #14088 түрі Сабақ
Байланысты:
Сабақ жоспары Гаусс теоремасы
САБАҚ:
Мектеп: НЗМ Семей
Күні:
Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Қатысқан оқушылар саны:
Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы
Электр өрісінің кернеулік векторының ағыны. Гаусс теоремасы
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары
10.4.1.3 - зарядталған жазықтықтың, шардың, сфераның және шексіз жіптің электр өрісінің кернеулігін анықтау үшін Гаусс теоремасын қолдану ;
Сабақтың мақсаттары
Сфера, цилиндр, жазықтық және жазық конденсатордың электр өрісіндегі зарядтың қозғалысын сипаттау
Электр өрісінің кернеулік ағынының өрнегін білу, қолдана алу
Сфера, цилиндр, жазықтық және жазық конденсатордың электр өрісінің кернеулігін анықтау
Бағалау критерийлері
Сфера, цилиндр, жазықтық және жазық конденсатордың электр өрісін сипаттау, өрістегі зарядтар қозғалысын түсіндіру;
Сфера, цилиндр, жазықтық және жазық конденсатордың электр өрісінің кернеулігі мен кернеулік ағынының өрнегін ажырата алу, оны есептер шығаруда қолдана білу.
Тілдік мақсаттар
Тілдік мақсаттарыңызды белгілеңіз , соның ішінде қолданылатын сөздер мен сөз тіркестерге мысалдар келтіру: электр өрісінің кернеулік ағыны, электр өрісінің кернеулік векторының ағыны, зарядтың беттік тығыздығы
Оқушылар: (айту және тыңдау дағдылары)
Пән лексикасы және терминология:
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Электр өрісінің күш сызықтары
Силовые линии электрического поля
Electric field lines
электр өрісінің кернеулігі
Напряженность электрического поля
The electric field strength
Күш сызықтарының қоюлығы
Густота силовых линий
Density of lines of force
Электр өрісі кернеулік векторының ағыны
Поток вектора напряженности электрического поля
The flow of the electric field vector
Гаусс теоремасы
Теорема Гаусса
Gauss theorem
Зарядтың беттік тығыздығы
Поверхностная плотность заряда
The surface charge density
Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер;
Вакуумде кез келген тұйық беттен өтетін электр өрісі кернеулік векторының ағыны сол бет ішіндегі толық зарядқа пропорционал
Зарядталған шексіз жазықтықтың күш сызықтары жазықтықтан басталатын, оған перпендикуляр түзулер
Электр өрісінің кернеулік ағыны берілген бет элементінен қанша күш сызықтарының өтетінін көрсететін шама
Жазықтықтың өрісі біртекті
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сабақтың тақырыбы Электр өрісінің кернеулік векторының ағыны. Гаусс теоремасы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-orisini-kerneulik-vektorini-afini-gauss.html#Тілдік_мақсаттар___Тілдік_мақсаттарыңызды_белгілеңіз,_соның_ішінде_қолданылатын_сөздер_мен_сөз_тіркестерге_мысалдар_келтіру


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektrostatika-tarauin-ajtalau-jalpi-melimetter.html#3._Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі

title: Сабақтың тақырыбы Электростатика тарауын қайталау Жалпы мәліметтер Мамандығы

text:
Сабақтың басы
(2 минут)
(2 минут)
Білу, түсіну
4 мин
Қолдану
12 мин
Жинақтау
15 мин
2 мин
2 мин
Рефлексия
|
Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен амандасу
б) Сыныпты топқа бөлу
1-топ- Заряд
2-топ – Электр өрісі
3-топ - Конденсатор
Ел президенті Н.А. Назарбаевтың Рухани жаңғырудың 4 бөлімі « Білімнің салтанат құруы » деп аталып , мынадай жолдардан басталады: Білімді, көзі ашық, көкірегі ояу болуға ұмтылу – біздің қанымызда бар қасиет.Ендеше бүгін бәріміз бірлесе отырып, электростатика тарауы бойынша алған білімімізді көрсетейік.
Жеке жұмыс. Үй тапсырмасын сұрау:
« Өрмекшінің торы»
Торды құруда қатысқан барлық оқушыларды марапаттау.
Топтық жұмыс .Формулаларды қолдана отырып, есептер шығарады.
Топ бағалаушысына бағалау парақтары үлестіріледі.
3 топқа есептер үлестіру:
1-деңгей: Конденсаторды 1,4кВ кернеуге дейін зарядтағанда ол 28нКл заряд алатын болса, конденсатордың сыйымдылығы неге тең? Ж. 20*10-12 ( 2 балл)
2-деңгей: Сыйымдылығы 10мкФ конденсаторға 4мкКл заряд берген. Зарядталған конденсатордың энергиясы неге тең? Ж. 0,8*10-6 Ф(3 балл)
3-деңгей: Конденсатор батареяларының сыйымдылығы сыйымдылығын табыңдар. С1 =0,1 мкФ , С 2 = 0,4 мкФ, С3= 0,52 мкФ . Бірінші және екінші конденсаторлар параллель және үшінші конденсатор тізбектей жалғанған. Cызбаны сызып, есепте.
Ж.0,25 мкФ(5 балл)
1 топқа «Тарсия » әдісі
2 топқа «Шеңберден өтіп шығу»
3 топқа «Лабиринттен шық»
Бағалау
Үйге тапсырма: 8.1-8.11 параграфтарды қайталау
«Менің көңіл күйім»
Смайликке стикер жабыстыру
|
Түрлі түсті қағазға топтың аттары жазылады, оқушылар түстерін алып,сол бойынша топқа бөлінеді.
Оқушылар шеңбер құрып тұрады , мұғалім жіптің бумасын бір оқушыға сұрақ қойып лақтырады, жіпті алған оқушы жауап беріп, келесі оқушыға сұрақ қойып лақтырады.Осылай жалғаса береді, сонда өрмекшінің торы құрылады.
Оқушылар электростатика тарауына есептер шығарады
|
Үй тапсырмасын орындайды.Өткен бөлімдермен тығыз байланыстырып түсінеді
Өткен тақырыптар бойынша формулалар біледі және сол бойынша есептер шығарады.
Есептер шығару деңгейі жоғарланады
|
Сұрақтар жазылған, топ атаулары жазылған үлестірме қағаздар.
Есеп жазылған карточкалар үлестіріледі.
3 есепке 10 балл
Тақтаға әр топтан бір оқушы есепті шығарады.
Шеңберде сызылған физикалық шамалар, формулалар
|


title: Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылығы. Конденсаторлардың құрылысы және түрлері

text:
Электр сыйымдылығы. Конденсаторлардың құрылысы және түрлері.
1. Әраттас зарядтар бір – бірімен тартылама? 2. Заряд үш күйде бола ма? 3. Кернеу деп зарядты орын ауыстырғанда электр өрісінің атқарған жұмысының осы зарядқ қатынасын айтады? 4. Кернеу өлшем бірлігі –Ватт? 5. Өрістің потенциалы U әріпімен белгіленеді? 6. Потенциалдар айырымы Вольтпен өлшенеді? 7. Джоульмен өлшенетін физикалық шама -заряд? 8. Элементар заряд мәні 1,6 10 -19 Кл 9. Кернеу формуласы U=A/q? 10. Кернеулік формуласы E=F/q
1. Әраттас зарядтар бір – бірімен тартылама? 2. Заряд үш күйде бола ма? 3. Кернеу деп зарядты орын ауыстырғанда электр өрісінің атқарған жұмысының осы зарядқ қатынасын айтады? 4. Кернеу өлшем бірлігі –Ватт? 5. Өрістің потенциалы U әріпімен белгіленеді? 6. Потенциалдар айырымы Вольтпен өлшенеді? 7. Джоульмен өлшенетін физикалық шама -заряд? 8. Элементар заряд мәні 1,6 10 -19 Кл 9. Кернеу формуласы U=A/q? 10. Кернеулік формуласы E=F/q
1745 жылы Лейден қаласында неміс физигі Эвальд Юрген фон Клейст және голланд физигі Питер ван Мушенбрук тарихта ең алғашқы конденсатор – «лейден банкасын» жасады.
Конденсатор.
Конденсатор деп жұқа диэлектрик қабатымен бөлінген екі өткізгіштен тұратын жүйені айтамыз.
Ол латынның “condenso”- қоюлату, жинақтау деген сөзінен шыққан.
Конденсатор тең әраттас зарядтармен зарядталған екі өткізгіштен тұрады. Конденсаторды құрайтын өткізгіштер оның жапсарлары деп аталады. Жазық конденсатор екі параллель жазық пластинадан тұрады.
Өткізгіш зарядының оның потенциалына қатынасымен өлшенетін шаманы оқшауланған өткізгіштің сыйымдылығы деп атайды:
Өткізгіш зарядының оның потенциалына қатынасымен өлшенетін шаманы оқшауланған өткізгіштің сыйымдылығы деп атайды:
ХБЖ сыйымдылықтың бірлігі – фарад (Ф)
Конденсаторды схемада мына түрде белгілейміз:
Конденсатордың негізгі сипаттамасы оның электрсыйымдылығы болып табылады.
Тізбектей
U=U1+U2+U3+…+Un;
Параллель:
U=U1=U2=…=Un
С=С1+С2 немесе С=C1+C2+…+Cn
Қолданылуы
Бекіту Есептер шығару:
№1 Өткізгіштердің әрқайсысында 10нКл заряд бар. Ал сыйымдылығы 2,5 мкФ. Жүйенің кернеуі қандай ? №1. Сыйымдылығы 6 пФ , потенциалы 2*102 В тең. Конденсатордан неше заряд өтеді?
№2. Пластиналарының қашықтығы 0,12м және ауданы 12,56см2 болатын слюда пластиналы конденсатордың электрсыйымдылығын есептеу керек. Ортаның диэлектрлік өтімділігі e=6.
№3. Өткізгіштердің әрқайсысында 10мкКл заряд бар. Олардың арасындагы потенциалдар айырымы 5 В. Жүйенің сыйымдылыгы қандай ?
№4. Жазық конденсатордың әр пластинасы ның ауданы 520 см2. Конденсатордың сыйымдылығы 45 мкФ болу үшін оның пластиналарын ауада бір-бірінен қандай қашықтықта орналастыру керек.(ℇ=1,ℇ0=8,85*10-12 Кл2 /(Н*м2)
№5. Өткізгіштердің әрқайсысында 10нКл заряд бар. Ал сыйымдылығы 2,5 мкФ. Жүйенің кернеуі қандай ?
№6. Жазық конденсатор пластиналарының әрқайсысының ауданы 2*10-4 м2, ал олардың арақашықтығы 0,01 м. Конденсатордың сыйымдылығын тап.(ε0=8,85 ·10-12 Ф/м, ε=1)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdilifi-kondensatorlardi-rilisi-jene.html#Конденсатор_тең_әраттас_зарядтармен_зарядталған_екі_өткізгіштен_тұрады._Конденсаторды_құрайтын_өткізгіштер_оның_жапсарлары_деп_аталады._Жазық_конденсатор_екі_параллель_жазық_пластинадан_тұрады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdilifi-kondensatorlardi-rilisi-jene.html#Өткізгіш_зарядының_оның_потенциалына_қатынасымен_өлшенетін_шаманы_оқшауланған_өткізгіштің_сыйымдылығы_деп_атайды


title: Формула.Математика - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Қылтүтіктің (капилляр) көтерілу биіктігі формуласы.
Потенциалдық энергия.
Электр сыйымдылығының формуласы.
Джоуль-Ленц заңы.
5 - бөлімді бастайық «Сыр сандық» топтар берілген жұмбақтардың жауабын тауып, жауапты үш тілде айту керек, үш тілде жауап берсе 15 ұпай, екі тілде 10 ұпай, бір тілде 5 ұпай беріледі.
Сұрақтар: Физика
Бойындағы зарядты,
Ұзақ уақыт сақтайды.
Реленің күшімен
Бүлдірместен баптайды (Аккумулятор) 2) Аса қажет өмірге халық үшін,
Пайдаланам күн сайын жарық үшін (Шам) 3) Аспандағы алып доп ,
Жарқырайды жарық боп. (Күн) 4) Қозғалысқа келтіріп,
Жылдамдығын береді.
Өлшемдерін қарасаң,
Ньютонға ол келеді (Күш) 5) Қанатсыз құс маңып барады,
Көзінен жас тамып барады. (Бұлт) 6) Екі апай дауласты,
Шындық үшін күресті.
Ақиқатқа қол жеткен соң,
Дау-жанжалды тоқтатты (Таразы) 7) Сұлулықтың сұлуы,
Бойында жоқ жылуы. (Ай) 8) Бар – жоғын білмейсің,
Онсыз өмір сүрмейсің (Ауа) 9) Аяғы жоқ , қолы жоқ,
Бірақ үйге кіреді (Жылу мен суық) 10) Жерде туып көкте өледі . (түтін)


title: Сұрақтар. Математика - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Сұрақтар. Математика
Атадан 10 боламыз,
Бір-бір жастан арамыз.
Қосылып кейде басымыз,
Азайып кеде қаламыз.
Бөлініп кейде арамыз,
Көбейтіп те аламыз. (цифрлар)
Алды-артымыз шексіз де
Жете алмайсың біздерге.
Сәулеменен кесілді
Шықан тегін білсе де.
(түзу – прямая – line)
Көк құтанша ақ айдында,
Бір аяқпен тұрады.
Тұмсығымен ол мұнда,
Шыр айналып шығады.
(циркуль – циркуль – сircle)
Бірдей санды бірнеше рет
Көбейтуден тұрады.
Егер оны ықшамдасаң
Қандай атау болады?
(Дәреже-степень-degree)
5.Бір бірімен жарысқан
Төрт аю, бір арыстан
Екі қой мен бір түлкі
Бәрі нешеу кім білді? (8, восемь – eight)
Түйе бота маң басқан,
Төрт аяғын тең басқан
Шұнақ құлақ қос ешкі
Төрт қозылы екі қой
Бәрін бірге санап қой (15-пятнадцать – fifteen)
Бір үйде тұрады екен елу батыр,
Үй сыртына сүйкенсе өліп жатыр. (сіріңке, спички,match)
Мені көрде — жерді көр
Қозғалыстың көкесі.
Айналыстан туады,
Планеталар бір-бірін,
Шыр айнала қуады. (Шеңбер )
Бір ғажайып жануар
Алты ғана қабырға
Төрт табанды, төрт басты
Бір табаны жер басты
Қалған үшеуі запаста
Кезегімен алмасты (куб)
Егіз туған қос жүрек
Қарыса шауып терлейді
Бірін- бірі көрмейді
Дамылсыз қанша шапса да
Бір мәреге жетпейді . (параллель түзулер)
Келбеті келген бір сұлу
Жағасы жоқ жеңі жоқ
Үшбұрыш көйлек киіп тұр
Етегі жерге тиіп тұр. (конус)
6 бөлім. Ойнайық та ойлайық (геометриялық фигура, физикалық схема құрастыру) «Қызықты тәжірибелер»
б)Беріген құрал жабдықтарды пайдалана отырып шартты белгілері бойынша сызба нұсқа құр.
Математика пәнінен
3. а) 5 шырпыдан бесбұрыш құрастырылған. Шырпылардың орнын ауыстыру арқылы бір мезгілде үшбұрыш, төртбұрыш, және бесбұрыштан құралған фигура алу керек.
Жауабы:
б ) 6 шырпыдан алтыбұрыш құрастырылған. Екі шырпының орнын ауыстыру арқылы бір мезгілде үшбұрыш, төртбұрыш, және бесбұрыштан құралған фигура алу керек.
Жауабы:
Физика.
«Қызықты тәжірибелер» сайысы бойынша екі топқа тапсырма:
2. Суы бар тәрелке, 100 теңге. Алғашында су жоқ кезде теңгені ең соңғы шеті көрінетіндей етіп қараймыз. Осы қалыпты өзгертпей, ішіне су құямыз. Сол кезде теңге түгелімен көрінеді, неліктен? (жарықтың екі ортада таралуы)
Қорытынды .
Сайыс- толқын айналған қатты ағысқа
Табылғандай таным да, жат дауыс та
Біреу озып келеді қатарынан
Біреу кейін келеді аптығыста
Сайыс- толқын жатқандай асып-тасып
Біреу мығым, біреулер шалыс басып
Бұл сайыста байқалар ғұлама ойлар
Жеңсең де, жеңілсең де қалма жасып,- деген өлең шумақтарымен жеңген
команданы анықтау үшін сөз әділқазылар алқасына беріледі.
Білімдіден шыққан сөз
Талаптыға болсын кез .
Нұрын , сырын көруге,
Көкірегінде болсын көз,- дей отырып бүгінгі сайысымызда мәресіне жетті. Ортаға сайысымызды қортындылауға әділ қазы алқасын шақырамыз. Сіздерден сұрайтынымыз әділ бағалауды.Жеңімпаздарды марапаттау рәсімі.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Топ басшылар сайысы - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Топ басшылар сайысы:
1.Физика тілінде: Күн жүйесіндегі тоғыз планетаның бірі және күнге жақындығы жөнінде үшінші планета.
Биология тілінде: Саналы тіршілік иесі адамдар тіршілік ететін нәрсе.
Әдебиет тілінде: Мақал – мәтелде кездесетін не нәрсе?
Жауабы: Жер
2. Латын тілінде жайылу, таралу деген мағына береді.
Ет, балық, банкілерді тұздау кезінде және бір құмалақ , бір қарын майды шірітеді. Бұлар физикада қандай құбылысқа негізделген?
Жауабы: Дифузия
3. Бұл термин экономикада атқаратын қызмет, міндет дегенді білдіреді.
Ал математикада бір айнымалының екінші айнымалыға тәуелділігін сипаттайды.
Жауабы: функция
4. Бұл термин әдебиетте, математикада кездеседі.
Әдебиет саласында заттың әсерін күшейту, әсірелеу, дәріптеу үшін қолданылады.
Математикада кері пропорционалдық функциясының графигін бейнелейді.
Жауабы: гипербола
5.Физикада жарық энергиясының таралу бағыты.Математикада бір нүктеден
шыққан шектеусіз түзу. Әдебиетте адамның есімі қандай термин болады?
Жауабы: Сәуле
6.Бұл термин тіл ғылымы саласында, математикада, биологияда кездеседі.
Сөзде, өсімдікте және теңдеуде болатын қай сөз.
Жауабы:түбір
V тур. «Кім жылдам».
Шарты: Мына әріптерден геометриялық фигуралардың аттарын құрастыру.
а п р ц е т я и (трапеция)
е ң ш б р е (шеңбер)
ш ұ б р ш ү ы (үшбұрыш)
т р ұ б ы ш р ө т (төртбұрыш)
р в а д к а т (квадрат)
қ т а з ж ы қ ы (жазықтық)
СЕРГІТУ СӘТІ. (Кел, күлейік!)
Тапсырма: Адамға қарағанда 5 қабырғасы артық, 30 қабырғалы, 517 мускулдан, алдыңғы аяғында 5 саусақ, артқы аяғында 4 саусағы бар, жүгіргенде 50 км/сағ жүгіре, 60 метр қашықтықтан көре алатын, адамға қарағанда 14 есе иісті артық сезе алатын жануар қалай аталады?
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
БАРЫСЫ:
Ойынның шарттары - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
БАРЫСЫ:
Ойынның шарттары:
ТАНЫСТЫРУ (әр топ тобын, ұранын айту);
«КІМ ЖЫЛДАМ» (викториналық сұрақтар);
«ОЙЛАНАЙЫҚ, ОЙЛАЙЫҚ!» (логикалық есеп);
«КІМ ТАПҚЫР!» (берілген физикалық құралдардың атын, атқаратын қызметін түсіндіру);
«ОЙЛАН ТАП!» (берілген тапсырма бойынша физикалық тәжірибе жасау);
СЕРГІТУ СӘТІ. (Кел, күлейік!)
«ДОМИНО» (сөздерді ретімен орналастыру);
«ТІЛ - ӨНЕР» (жұмбақтың шешімін тауып, орыс, ағылшын тіліне аудару)
Ұраны: Қандай сынақ болса дағы беріспе,
Әрқашанда үміткерміз жеңіске.
Сәлемдесуі:
Біз дайынбыз бұл сайысқа достарым,
Көрсетеміз бізде қандай күш барын.
Алға қойған мақсатымыз бір екен,
Сәтті болсын сапарымыз әрдайым!
IV. «КІМ ТАПҚЫР!»
(берілген физикалық құралдардың атын, атқаратын қызметін түсіндіру);
- Оқушылар біздің «МИФ» кемеміздің қоржынындағы тапсырмаларды да орындайық. Қандай тапсырмасы бар екен? (Оқытушы 2 опқа арнап кезекпен кемеге қолын созып, бір-бірлеп физикалық приборларды алып шығады. Әр топ прибордың атын, олардың атқаратын қызметтерін айтады.) Әр дұрыс жауапқа - 5 ұпай
Берілетін приборлар:
Амперметр Вольтметр Реостат
Катушка Электроскоп Трансформатор
1. Амперметр /ток күшін өлшейтін құрал/
2. Вольтметр /кернеуді өлшейтін құрал/
3. Реостат /Кедергіні өлшейтін құрал/
4. Электроскоп /дененің электрленуін анықтайтын құрал/
5. Катушка /индукцияланған токты жинайтын құрал/
6. Трансформатор /Айнымалы токтың трансформациясын жүзеге асыратын құрал/
Достарыңызбен бөлісу: |


V. «ОЙЛАН ТАП!» (берілген тапсырма бойынша физикалық тәжірибе жасау); VI. СЕРГІТУ СӘТІ. (Кел, күлейік!) Тапсырма: Адамға қарағанда 5 қабырғасы артық, 30 қабырғалы, 517 мускулдан, алдыңғы аяғында 5 саусақ, артқы аяғында 4 саусағы бар, жүгіргенде 50 км/сағ жүгіре, 60 метр қашықтықтан көре алатын, адамға қарағанда 14 есе иісті артық сезе алатын жануар қалай аталады?


title: V. «ОЙЛАН ТАП!» (берілген тапсырма бойынша физикалық тәжірибе жасау)


title: Сабақтың кезеңдері - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Ұйымдастыру жұмыстары
|
Психологиялық ақуал қалыптастыру
|
Аудиторияның тазалығына,сабақ өтуге дайындығына назар аударып, оқушылардың назарын сабаққа аудару
|
Оқушылар сәлемдесі,бір- біріне жылы лебіздер айтып болған соң, топқа бөлініп, бар назарларын сабаққа аударады.
|
Кезекші оқушы мен оқытушының арасындағы әрекет
|


title: мағынаны тану - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
мағынаны тану
|
Жаңа сабақтың мақсатын үй тапсырмасымен байланыстыра отырып таныстыру
1 Әр топқа жаңа сабақ бойынша тапсырмалар бөлініп беріледі.
2.Ойлануға, пікірлесуге уақыт бөлініп, әр топтың тапсырмаларды орындауын қадағалайды.
3.Оқушылардың тапсырмаларды орындау белсенділіктерін анықтау, бағалау.
|
Бірнеше приборлар арасынан өздеріне таныс приборларды тауып, аттарын атап шығады, таныс емес приборды анықтайды.
Оқушылар топтық жұмыс жасайды.
Өз дәлелдемелерін ұсынады
Формулалар мен өлшем бірліктерге басты назар аудара отырып, конденса- торларды жалғайды.
|
Жекелей және
топпен жұмыс жасау барысында олар тақырыптың мазмұнын өз бетінше ашады.
|
«Бәрін білгім келеді!»
|
АКТ-ны тиімді пайдалану
|
1. Конденсатор –ортасы диэлектрик қабатымен бөлінген параллель пластинадан тұратын екі өткізгіш
2.Алғашқы конденсатор
3.Конденсаторлардың түрлері
4.Конденсаторларды жалғау
5.Конденсаторлардың қолданылуы
|
1.Конденсаторлардың түрлерін ажырату
2. Конденсаторларды:
А)тізбектей жалғау
Б)параллель жалғау
|
Оқушылар конденсаторды жалғау арқылы
Потенциалдар айырымы, электр сыйымдылығы және зарядтың өзгерісін біле алады.
|
|
Ой толғаныс»
Түсіндіре-баяндау,
сұрақ- жауап
Терминмен жұмыс
|
Оқытушы оқушылармен жұмыс дәптерлеріне конденсаторларды бірнеше тәсілмен жалғауды ұсынады
Жаңа сабақты меңгеру кезінде қандай термин сөздер кездесті, теріп дәптерлеріне жазғызу
|
q0 = q1 + q2;
U0 = U1 = U2 =const;
C0U=C1U1+C2U2=>
Оқушылар талдау жасайды.
Термин сөздерді жазып, орысша, қазақша, ағылшын тілінде аудармаларын білу
|
Теориялық білімін, есте сақтау қабілеттерін байқау
Оқушылардың үш тілде білім алу қабілеттерін дамыту
|
|
Постер қорғау
|
Жаңа сабақты толықтыра отырып, сабақта қолданылған физикалық шамалар мен құралдарды, формулаларды сұрайды
|
Оқушылар жаңа тақырып бойынша алған білімдерін ортаға салып, пікірталас жүргізеді.Жаңа сабақ барысында алған білімдерін плакатқа жазып, қорғайды
|
Жаңа сабақты меңгеру
|
Сергіту сәті
|
|
Оқытушы музыканы ойнатып қойып, тренинг жүргізеді
|
Оқушылар сол музыка ырғағымен қимылдар жасап,шаршағандарын басады.
|
Сабақ үстіндегі «мен білмей қалдым»деген жағымсыз эмоциядан арылу.
|
Жинақтау
|
Білімді бақылау, бағалау.
Ассоциация
|
-Оқытушы топ оқушыларының білімдерін, шапшаңдығын, өз ойларын дұрыс жинақтап, қолдана білуін ескереді.
-Білімдерін жинақтауға арналған перфокартамен жұмыс жасатады
|
Әр топ оқушылары конденсатордың түрлері, қолданылуы, жалғануы,
Конденсатордың электр сыйымдылығы туралы ассоциация жасау
Перфокартамен жұмыс жасау оқушылар тақырып бойынща білімдерін жинақтайды
|
Өтілген тақырып бойынша оқушылардың ойын дұрыс жинақтауы
Шығармашылық тапсырма ізденіс туғызады.
|
Қорытынды
|
Бес жолды өлең
|
Оқытушы бүгінгі өтілген тақырыпты қорытындылай отырып,
бес жолды өлең құрастыруға тапсырма береді.
|
Оқушылар өз ойларын түйіндейді.
|


title:
НЕ?- Конденсатор
Қандай? - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
НЕ?- Конденсатор
Қандай? – Жазық ,қағаз
НЕ істеді? Қайтті?
Жинақтады, сақтады,зарядталды.
Конденсатор-электр зарядын жинақтайды.
-Жинақтаушы
|
Оқушылар жаңа сабақ барысында не үйренгендерін дәптерлеріне жазып алады
|
Оқушыларды бағалау
|
Білімді бақылау, бағалау.
|
Сабаққа жақсы қатысқан топ пен жеке оқушылар бағаланады
|
|
|
Үйге тапсырма
|
|
§ 8.10-8.11 Б.Кронгарт
Физика -10 оқулығы
Осымен бүгінгі сабағымыз аяқталды. Сау болыңыздар
|
Тақырыпты оқып келу
|
|
Оқытушы ------------------------------------------------- Күздеубаева П.С
ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСТЫҚ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ
И. Әбдікәрімов атындағы аграрлық техникалық жоғары колледжі
КЕЛІСІЛГЕН БЕКІТЕМІН
Колледж әдіскері: Директордың оқу ісі жөніндегі
____________ Аймбетова Э.С орынбасары
______________Ермұхан Б
«_____» ____________ 2019 ж.
«Физика және астрономия »пәні бойынша
АШЫҚ САБАҚ ЖОСПАРЫ
Тақырыбы:
«Электр сыйымдылық.Конденсатор,
конденсатордың түрлері»
Тобы: ЭС- 190
Күні: 22.11.2019.
Өткізетін оқытушы:Куздеубаева П
Жоспар «Жалпыбілімдік пәндер» пәндік циклдік комиссиясының отырысында қаралып, мақұлданды
Хаттама № “ ” 2019ж
ПЦК төрайымы: Амантай А.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=4#АШЫҚ_САБАҚ_ЖОСПАРЫ_Тақырыбы:_«Электр_сыйымдылық.Конденсатор,_конденсатордың_түрлері»_Тобы:_ЭС-_19_0


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=4#ҚЫЗЫЛОРДА_ОБЛЫСТЫҚ_БІЛІМ_БАСҚАРМАСЫ_И._Әбдікәрімов_атындағы_аграрлық_техникалық_жоғары_колледжі_КЕЛІСІЛГЕН_БЕКІТЕМІН


title: ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

text:
ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ
И.Әбдікәрімов атындағы Қызылорда аграрлық техникалық жоғары колледжі
КЕЛІСІЛГЕН БЕКІТЕМІН
Колледж әдіскері Директордың оқу жұмысы
_____________Аймбетова Э.С. жөніндегі орынбасары
_____________Ермұхан Б.Б.
«_____»__________ 2019 ж
«Жалпы білімдік пәндер» пәндік циклінің 18-22 қараша аралығында өткізілетін «Әлем нақты ғылымдар тілінде» тақырыбы апталық аясында РС-19н оқу тобында өткізілетін
ашық тәрбие сағатының
ЖОСПАРЫ
Тақырыбы : Білімді ұрпақ ел тірегі
Мақсаты:
1. Оқушылардың нақты ғылымдарға деген қызығушылығын, оқып үйренудегі белсенділігін, танымдық қабілетін дамыту.
2. Оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, логикалық ойлау қабілетін дамытып, математик және физика пәндеріне деген қызығушылығын арттыру.
3. Оқушылардың қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру, жауапкершілікке тәрбиелеу, отан сүйгіштікке, әсемдікке, тапқырлыққа тәрбиелеу.
Түрі: Ойын сабақ
Формасы: Ойын технологиясын және АКТ қолдану арқылы интеллектуалды сайыс.
Көрнекілігі: ойынның слайдтары, диапроектор, қобдиша,
физикалық приборлар, физикалық тәжірибе жасауға
арналған құралдар.
Әдіс-тәсілдері: ауызша жауап беру, тәжірибе жасау.
Жасымда ғылым бар деп ескермедім,
Пайдасын көре тұра тексермедім.
Ер жеткен соң түспеді уысыма ,
Қолымды мезгілінен кеш сермедім,-деп Абай атамыз айтқандай ,уақытында математика және физиканың сырын түсінбей кейіннен уысымызға түспей қалмас үшін бүгінгі таңда нақты ғылымдармен әрі қарай сырласып , кейбіреулерімен мұңдасып қалу үшін өткізгелі отырған «Білімді ұрпақ ел тірегі» атты сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер.
Ортаға бүгінгі «Білімді ұрпақ ел тірегі» атты сайысқа „---------------------------------------------------------------------------------------------- ” атты топтарымызды шақырамыз.
Ғылымдардың патшасы – нақты ғылым жайында,
Апталықта бастаймыз.
Білім құмар достарым қызыққа толы сұрақты
Алдарыңа тастаймыз.
Сұрақ сырын тереңірек ұғайық,
Математика, физика құрметтеуге лайық.
Дүниеде құбылыстың мәнінде,
Зерттейді ол өзгерістің бәрінде.
Нақты ғылым дүние кілті бүгінде,
Бүкіл әлем сөйлейді, нақты ғылым тілінде.
Физика – тілдесер табиғаттың тілі екен ғой,
Көз тартар табиғаттың сыры екен ғой,
Салғаннан айтылған сөз ішілген ас,
Бәрінің бағынары физика ғой.
Бүгінде математика және физика барлық жерде,
Құрылыста, техникада, өндірісте
Сырларын бұл ғылымның үйретіңдер
Шәкірттер зерделікпен үйреніңдер.
Жүргізуші :Шеберлікті, білімді
Сараптап сендер көріңдер
Әділқазы алқасы
Әділ баға беріңдер!
Сайысымыздың әділ қазылар мүшелерімен таныстыруға рұқсат етіңіздер:
_______________________________________________________
2. ________________________________________________________
3. _______________________________________________________
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=5#«Жалпы_білімдік_пәндер»_пәндік_циклінің_18-22_қараша_аралығында_өткізілетін_«Әлем_нақты_ғылымдар_тілінде»_тақырыбы_апталық_аясында_РС-19н_оқу_тобында_өткізілетін

title: ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ


title: І . Таныстыру - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
І . Таныстыру. (әр топ тобын, ұранын айту)
ІІ . Білекті бірді, білімді мыңды жығар.(әр топқа сұрақтар беріледі, дұрыс жауап 5 ұпай)
ІІІ . Жүйрік болсаң озып көр сұрақтарға жауап беру.
ІV. Сыр сандық (жұмбақтың шешімін тауып қазақ, орыс және ағылшын тіліне аудару)
V. Мақал сөздің мәйегі.
YI .Ойнайық та ойлайық (геометриялық фигура, физикалық схема құрастыру)
YI . Топ басшылар сайысы.
Шақырамыз,келіңдер жарысуға,
Күш,өнер,білімменен алысуға.
Бар өнерді салайық ортамызға,
Қанеки кім шығады сайысуға,- деп ортаға сайыскерлерді шақырайық.
«Білімді ұрпақ ел тірегі» атты сайысымызға қатысушы әрбір топ, бірнеше сайыскерлермен жарыса отырып, мәреге ең бірінші болып жетуді көздейді.
Бүгінгі біздің сайысымызға қатысушылар да мен жеңімпаз боламын деген мақсатпен келіп отыр. Олай болса, нағыз білімді топ мәреге жетеді деп ойлаймын!
Бірінші сайысымыз: „Таныстыру” Әр топ өздерінің атын және ұрандарын таныстырады.
Жарыс заңы ежелден
Жеңімпаз болу шарты сол
Еңбектеніп жалықпай
Сәт сапар тілеп бәріңе
Сайысты біздер бастайық
Көрсетіңдер білімді
Қалмаңыздар жасқанып дей отырып,
2 – сайысымызды бастайық. «Білекті бірді, білімді мыңды жығар»
Тақтада сандар берілген, әр топ бірінен соң - бірі сандарды таңдап сұрақтарға жауап береді. Дұрыс жауапқа 5 ұпай беріледі.
Математика сұрақтары:
Геометрия сөзі грек тілінен аударғанда қандай ұғымды білдіреді?(жер өлшеу)
Алгебра сөзі қандай сөзден шыққан?(«Әл-жебр»деген араб сөзінен шыққан)
Үш сызықтан пайда болған фигура (үшбұрыш)
Ең үлкен уақыт өлшемі (ғасыр)
Параллелепипедтің неше қыры, неше жағы бар? (12 қыры, 6 жағы бар)
«Миллион» деген сөзді қазақ арасына жеткізген ағартушы? (Ы.Алтынсарин)
Пифагор теоремасын айтыңыз? (Тік бұрышты үшбұрыштың гипотенузасының квадраты оның катеттерінің квадраттарының қосындысына тең)
Планиметрия нені зерттейді? (жазықтықта геометриялық фигуралардың қасиеттерін зертейді)
Дәлелдеуді қажет ететін математикалық сөйлем? (Теорема)
Бір жазықтықта жататын және қиылыспайтын түзулер? (параллель түзулер)
. Айырмашылығы тек таңбаларында ғана болатын сандар? (қарама-қарсы)
. Қарама-қарсы сандардың қосындысы неге тең? (нөль)
Жазыңқы бұрыштың градустық өлшемі? ( 180°)
sin2α+cos2α- нешеге тең? (1-ге тең
Нөлден кіші сандар? (теріс сандар)
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=7#3_–_бөлімді_бастайық__Қарап_тұрмай_бәйгеге_еріңіз_Шәкірттерге_әділ_шешім_беріңіз_Жүзден_жүйрік_мыңнан_тұлпар_шығарар_,-дей_отырып,ойынымыздың_«Жүйрік_болсаң_озып_көр_»

title: Физика сұрақтары - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Физика сұрақтары: 1. Электр тогы дегеніміз не? / зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы/
2. Ең алғаш ғарышқа ұшырылған иттің есімі /Рекс/
3. Радионың атасы /Александр Сергеевич Попов/
4. Аристотельден кейінгі «екінші ұстаз» атанған ғалым. /Әл-Фараби/
5. Ағылшын ғалымы Иссак Ньютонның бүкіләлемдік тартылыс заңын ашуына не себеп болды? /алма/
6. Заттың ең кішкентай бөлігі? /атом/
7. Физика не туралы ғылым? /табиғат/
8. 1961 жылы 12 сәуірде қандай оқиға болды? /адам ғарышқа ұшты/
9. Энергияның дененің көбірек қызған бөлігінен азырақ қызған бөлігіне қарай таралуы. – Жылу өткізгіштік
10. Заттың сұйық күйден қатты күйге ауысуы – Қатаю, кристалдану.
11. Жылдамдық қандай прибормен өлшенеді ?-Спидометр
12. Темірқазық жұлдызын басқаша қалай атайды? /Жетіқарақшы/
13. Жұмыстың халықаралық жүйедегі өлшем бірлігі? /Джоуль/
14. Ауаның қысымын анықтайтын құрал /Барометр/
15. Физиканың жылу құбылыстарын зерттейтін бөлімі /Термодинамика/
16. Сұйықтың бетінде болатын булану құбылысы – Кебу
17. Келвин шкаласында судың қату температурасы – /273 К/
18. Сублимация дегеніміз не? - Заттың қатты күйден сұйыққа айналып, буға айналу құбылыс
3 – бөлімді бастайық Қарап тұрмай бәйгеге еріңіз
Шәкірттерге әділ шешім беріңіз
Жүзден жүйрік мыңнан тұлпар шығарар ,-дей отырып,ойынымыздың «Жүйрік болсаң озып көр » деп аталатын келесі бөлімін бастаймыз. Әр дұрыс жауапқа 5 ұпайдан беріледі.
ІV.Тұлғалар. Физика Бүкіләлемдік тартылыс заңын ашқан ғалым. (Ньютон)
Рычаг ережесін тағайындаған кім? (Архимед)
Қысымның өлшем бірлігі қай ғалымның құрметіне берілген? (Блез Паскаль)
Алғаш Нобель сыйлығын алған физик ғалым. (Рентген)
Француз физигі және математигі, электр және магниттік құбылыстар арасының байланыс заңын, теориясын жасаған. Физикаға «Электр тоғы» ұғымын енгізген. (Андре Мари Ампер)
Итальян физигі, электр тогы туралы ғылымға жол салушы. Бірінші гальвани элементін жасаушы. (Александро Вольта)
Неміс физигі, тізбектің бөлігіндегі ток күші, кернеу, кедергі арасындағы заңды теория жүзінде ашқан, тәжірибе жүзінде дәлелденген. (Георг Ом)
Орыс тіліне «физика» деген сөзді алғаш енгізген үлы ғалым.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=7#Андре_Мари_Ампер)__Итальян_физигі,_электр_тогы_туралы_ғылымға_жол_салушы._Бірінші_гальвани_элементін_жасаушы._(Александро_Вольта)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=7#(Блез_Паскаль)__Ұлы_Александр_патшаның_тәрбиешісі,_ұстазы_болған_Грециядан_шыққан_ұлы_данышпан_ғалым._(Аристотель)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=7#ІV.Тұлғалар._Физика__Бүкіләлемдік_тартылыс_заңын_ашқан_ғалым._(Ньютон)__Рычаг_ережесін_тағайындаған_кім_(Архимед)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=8#1888_санын_дәл_ортасын_сызықпен_бөлу_керек/._6._Төрт_пен_бестің_арасында_қандай_таңба_қойылғанда_4-тен_артық,_5-тен_кем_сан_шығады_(_үтір_)_7.

title: ( М.ВЛомоносов) - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
( М.ВЛомоносов)
Нүктелік зарядтардың өзара әрекеттесуін анықтаған франциз ғалымы: (Ш. Кулон)
Адамзаттың тұңғыш ғарышкері кім? (Ю.Гагарин)
Серпімділік күшін ашқан ғалым: (Гук)
— Атмосфералық қысымның ауа райына байланысты өзгеретінін алғаш байқаған қай ғалым еді. ( Э.Торричелли)
Тұлғалар
|
Математика
|
Математика
|
Физика
|
Физика
|
10
|
20
|
10
|
20
|
Логика
|
10
|
20
|
10
|
20
|
Формула
|
10
|
20
|
10
|
20
|
Тұлғалар. Математика.
1637 жылы координаталық түзуді енгізіп, теріс және оң сандарға түсінік берген француз математигі. Жауабы:_Рене_Декарт.__Функция_ұғымын_алғаш_рет_енгізген_ұлы_атақты_математик.___Жауабы:_Лейбниц_3.'>Жауабы: Рене Декарт.
Функция ұғымын алғаш рет енгізген ұлы атақты математик.
Жауабы: Лейбниц
3. Ақыл ойды тәртіпке келтіретін математика, сондықтан да оны оқу керек
(С.Ковалевская)
4. «Математика ғылымдардың патшасы, ал арифметика математика патшасы» сөзінің авторы кім? (К. Гаусс)
5. «Геометрияға да поэзиядан кем түсейтін шабыт керек» дегенді айтқан кім?
( Әль-Фараби)
6. «Табиғатты өзіне қарататын шеберлік адаммен бірге тумайды, оқу, білім арқылы ғана шешуге болады» деп айтқан ғалым? (Лобачевский)
7. Математиктердің өзіне тән тілі бар, ол формула кімнің сөзі? (М.Ломоносов)
8. Логарифмді ойлап шығарған ғалымдар қай елден, олар кімдер?
Шотландия математигі Джон Непер (1550-1617)
9. Логарифм қай елдің, не деген сөзі? Жауабы: Бұл «логос» және «аритмос» элементтеріне құралған. Грек тілінде логос- ілім, аритмос- сан, қатынас. Сонда логарифм – сандар арасындағы қатынасты зерттеу деген сөз.
10. Натурал логарифмдердің алғаш таблицасын жасаған кім?
Жауабы: ағылшын математигі Спейдель .
Логикалық сұрақтар. Математика
5 алманы 5 кісіге тең бөліп беру керек және де себетте бір алма қалу керек. (4 алманың әр қайсысын 5-ке бөлу керек)
2. Столдың төрт бұрышы бар. Егер бір бұрышты кесіп тастаса, неше бұрыш қалады? ( 5 )
3. Сағат тілі тәулігіне неше рет тік бұрыш жасайды? ( 4 рет)
4. Мектепке келе жатқан 5 балаға қарсы жолда тағы 4 бала жолықты.
Мектепке неше бала барды? ( 5 бала )
5. Мына санды 1888 тең екі бөлікке бөліңіз. Оның әр бөлігінде 1000 саны болатын болсын. Жауабы: /1888 санын дәл ортасын сызықпен бөлу керек/.
6. Төрт пен бестің арасында қандай таңба қойылғанда 4-тен артық, 5-тен
кем сан шығады? ( үтір )
7. Аспанда бір қатар үйректер ұшып барады. Біреуі алдында, екеуі артында ,
біреуі артында, екеуі алдында, біреуі екеуінің арасында. Барлығы неше
үйрек ұшып барады? (3).
8. Екі қолда 10саусақ. Сонда 10 қолда неше саусақ болады? (50)
9. Жанұяда 4 ұл және әр баланың бір әпкесі бар. Жанұяда неше бала бар?(5 )
10. . Қараңғы бөлмеде керосин шамы және шырақ қатар тұрса, бірінші нені тұтатар едіңіз? (сіріңкені)
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-sijimdili-kondensatordi-trleri-sabati-ma.html?page=8#(4_алманың_әр_қайсысын_5-ке_бөлу_керек)__2._Столдың_төрт_бұрышы_бар._Егер_бір_бұрышты_кесіп_тастаса,_неше_бұрыш_қалады_(_5_)


title: Физика Логикалық сұрақтар - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Физика Логикалық сұрақтар. . Кім барлық тілде сөйлейді? (жаңғырық)
Қандай жолмен еш уақытта адам жүрмейді? (құс жолымен)
Теңізде қандай тастар табылмайды? (құрғақ)
Елеуішпен су әкелуге бола ма? (болады, қар мен мұзды)
Көзіңмен көресің, бірақ қолыңмен ұстай алмайсың? (көлеңке)
Қандай ыдыстарға су құйылмайды? (су толы ыдысқа)
Стакандағы суды ішіп қойса ішінде не қалады? (ауа, бу)
Ашық ыдыстағы су неге азаяды? (буланады)
Неліктен су отты сөндіреді? (су ауа жібермейді, от ауасыз жанбайды)
Дүниеде ең жүйрік не? (ой, қиял)
4 - бөлімді бастайық « Мақал – сөздің мәйегі» бұл бөлімде топтарға математика және физикаға байланысты мақалдар беріледі,физикадан берілген мақалдың мағынасын ашу болса , математикадан мақалдың жалғасын табу.
Мақал- мәтелдер. Интерактивті тақтада көрсетілген мақалдардың мағынасын айту қажет. Қарыстан сүйем жақын. (физикалық шама)
Көсеу ұзын болса қол күймес. (жылу өткізгіштік)
Тонның жылуы терісінен емес, жүнінен (Жылу өткізгіштік.)
Отқа салса, темірде балқиды. (Заттың күйлері.)
Аттыға жаяу жолдас болмас.(жылдамдық)
Алты қадам алдын көрмеген, алысқа ұзап кете алмас.( Механикалық қозғалыс.)
Жел соқпаса шөптің басы қозғалмайды. (Ньютонның бірінші заңы.)
Ай жоғары әлемге, күн жоғары төменге. (жарық сәулесі)
Математика. Мақал мәтел . .
«Екі жақсы қас болмас; екі жаман дос болмас»
2. «Досыңды үш күн сынама, үш жыл сына»
3. «Жұмысқа үш жылда үйренеді, жалқаулыққа үш күнде үйренеді
4. «Бес бармақ жиналса, жұдырық болады»
5. «Жақсыны жеті жыл жетелесең, адам болады»
«Жаманды жеті жыл жетелесең, надан болады»
6. «Дос егіз болса, дұшпан сегіз»
7. «Он рет айтқанынан бір рет көрсеткен артық»
8. «Шындық он екі қабат шынжырды үзеді»
9. «Болар бала он бесінде баспын дейді,
Болмас бала жиырма бесте жаспын дейді»
10.«Отыз күн оразаның бір күн айты бар,
Әр қылған жақсылықтың бір қайтуы бар .


title: Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсатордың түрлері Сабақтың мақсаты: а білімділік

text:
Электр сыйымдылық.Конденсатор.конденсатордың түрлері
Сабақтың мақсаты:
а)білімділік
Кон Конденсатормен таныстыра отырып, оның электр сыйымдылығы қандай шарттарға тәуелді
болатындығы және оның түрлері мен қолданылуы, жалғану тәсілдері туралы түсінік беру
б)тәрбиелік:
Оқу Оқушыларды ізденімпаздыққа, өз бетінше еңбектенуге, жылдам ой қорыта білуге
дағдыландыру, топпен жұмыс істей білуге баулу.
в)дамытушылық:
Оқушылардың ойлау және есте сақтау қабілетін дамыту.Алған теориялық білімдерін
меңгерте отырып, оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру, қабілетті оқушыны таб Оқушылардың өзін- өзі бағалауға дағдыландыру.
Сабақтың түрі
Ара Аралас сабақ
Сабақтың типі
Білім ,білік, дағдыны қалыптастыру
Сабақта қолданылатын технологиялар:
Дамыта оқыту технологиясы
Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы
Сабақта қолданылатын
әдіс- тәсілдер:
Топпен жұмыс, АКТ, ой шақыру, мағынаны тану, ой толғаныс, ассоциация,сергіту сәті, түсіндірмелі- иллюстративті, бес жолды өлең, білімді бақылау және бағалау әдістері, ойын элементтерін пайдалану


title: Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсаторлардың құрылысы және түрлері, электр өрісінің энергиясы - бет 2

text:
Білімділік: Конденсаторлар, конденсаторлардың түрлері, электрсыйымдылылық, өлшем бірліктері, конденсаторларды тізбектей, параллель және аралас жалғау әдістерімен таныстыру.
Дамытушылық: Өз бетімен ойлау қабілеттерін арттыру,логикалық ойын, шығармашылық қабілетін дамыту,ойын нақты жеткізе білуге үйрету.
Тәрбиелік: Оқушыларды өз жұмысын, уақытын дұрыс ұйымдастыра білуге, өзіндік бақылау жасау өзіндік жұмыс және өзіндік коррекция жасай білуге баулу;
Пәнаралық байланыс:тарих,электротехника,математика
Көрнекі құралдар: Слайдтар, жеке карточкалар
Сабақ жоспары:
Ұйымдастыру кезеңі
Үй жұмысын тексеру
ІІI. Жаңа тақырыпты түсіндіру
IV. Есеп шығару.
V. Қорытындылау
VI. Үйге тапсырма.
VII. . Бағалау.
Сабақ барысы.
І. Ұйымдастыру кезеңі .Оқушылармен амандасып,сабаққа даярлықтарын тексеру.
II. Үй жұмысын тексеру, тест арқылы.
ІІI. Жаңа тақырыпты түсіндіру, презентация.
Өткізгіштің электрсыйымдылығы мынандай факторларға байланысты өзгереді:
Өткізгіштің электрсыйымдылығы оған екінші зарядталмаған өткізгішті жақындатқанда артады;
Екінші өткізгішті жерге жалғау бірінші өткізгіштің электрсыйымдылығын арттырады;
Қатты диэлектриктің болуы жүйенің электрсыйымдылығын арттырады;
Диэлектриктің қалыңдығын азайтса, өткізгіштер жүйесінің сыйымдылығы артады;
Диэлектриктің диэлектрик өтімділігі артқанда, жүйенің электрсыйымдылығы артады;
6.Өткізгіштердің бір-бірімен айқасу ауданын арттырғанда жүйенің электрсыйымдылығы артады;
Тарихқа қысқаша шолу.
1745 жылы Лейден қаласында неміс физигі Эвальд Юрген фон Клейст және голланд физигі Питер ван Мушенбрук тарихта ең алғашқы конденсатор – «лейден банкасын» жасады.Конденсатор деп жұқа диэлектрик қабатымен бөлінген екі өткізгіштен тұратын жүйені айтамыз. Ол латынның “condenso”- қоюлату, жинақтау деген сөзінен шыққан. Конденсатор электр энергиясын және электр зарядтарын жинақтау үшін қолданылады. Конденсатордың екі өткізгішін оның жапсарлары деп атайдың Ол жапсарларды шамасы жағынан тең, таңбалары жағынан қарама –қарсы зарядтпен зарядтайды.Бұл құрал өзіміз көріп жүрген телевизорларда, радиоқабылдағыштарда, магнитофонда және т.б электр құралдарында қолданылады. Конденсатордың зарядты жинақтау қабілетін көрсететін физикалық шама – электрсыйымдылығы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Конденсатордың - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсаторлардың құрылысы және түрлері, электр өрісінің энергиясы

text:
Конденсатордың электрсыйымдылығы деп зарядтың конденсатор пластиналары арасындағы потенциалдар айырымына қатынасымен өлшенетін физикалық шаманы айтады.
Мұндағы С - конденсатордың электрсыйымдылығы , ол конденсатордың электр зарядтарын, яғни электр өрісін жинау және сақтау қасиетін сипаттайды,
q— өткізгіштің біреуіндегі зарядтың абсолют шамасы,
U— потенциалдар айырымы.
SI жүйесінде электрсыйымдылығының бірлігіне 1 фарад
1Фарад—1Кл заряд бергенде, потенциалдар айырымы 1 В-қа өзгеретін өткізгіштің электрсыйымдылыгы.
Бұл бірлік өте үлкен: мысалы, Жер сияқты аса үлкен өткізгіштің сыйымдылығы не бары 7·10 -4Ф, сондықтан тәжірибелік мақсатта үлестік бірліктер қолданылады:
1 мкФ = 10 -6 Ф; 1 нФ = 10 -9 Ф; 1 пФ = 10 -12 Ф.
Мысалы,параллель орналасқан және диэлектрик қабатымен бөлінген екі жазық металл пластина жазық конденсатор кұрайды. Сонымен қатар конденсаторларды жапсарларының пішініне қарай жазық, цилиндр тәріздес, шар тәріздес және т.б деп бөледі.
Жазық конденсатордың сыйымдылығы пластиналардың ауданы мен пластиналарды бөлетін диэлектриктің салыстырмалы диэлектрлікөтімділігіне тура пропорционал және пластиналардың арақашықтығына кері пропорционал.
S–бірдей екі пластинаның біреуінің ауданы
d—пластиналардың арақашықтығы;
ε0 — электр тұрақтысы;ε—конденсатор пластиналарының арасындағы кеңістіктегі заттың диэлектрлік өтімділігі;
әр зат үшін ε мәндері тәжірибемен анықталып, кестеде беріледі.
II. Конденсаторларды техникалық құрылғыларда электр зарядтарын жинақтау үшін кеңінен қолданады.
Конденсатордың электр зарядтарын жинақтау және сақтау қасиетін, мысалы, электронды фото-жарқылын алуда қолданады. Бұл аспапта конденсатор гальвани элементтерінің батареяларынан ұзақ уақыт зарядталады да, арнайы лампа арқылы тез разрядталады.
Қағаз конденсаторда астарлар ретінде станиоль жолақтары, ал изолятор ретінде парафинге малынған қағаз таспалар қызмет етеді. Электр конденсаторларда бірінші астар ретіндегі фольга жолағы, екінші астар қызметіндегі электролит ерітіндісіне орналастырылады. Диэлектриктің рөлін оксидпен қапталған фольга атқарады. Кейде конденсатор сыйымдылығын ауыстыруға тура келеді, ол үшін ауыспалы сыйымдылықты конденсаторлар пайдаланылады .
Конденсаторды схемада мына түрде белгілейміз:
Халықаралық стандарт бойынша конденсаторларды жұмыс істеу принциптеріне байланысты тізбекте шартты түрде былай белгілейміз:
ГОСТ 2.728-74
Достарыңызбен бөлісу: |


title: бойынша белгіленуі - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсаторлардың құрылысы және түрлері, электр өрісінің энергиясы

text:
бойынша белгіленуі
Сипаттамасы
Тұрақты сыйымдылығы бар конденсатор
Поляризацияланған конденсатор
Айнымалы сыйымдылығы бар конденсатор
Сипаттық тағайындалуына қарай конденсаторларды шартты түрде жалпы және арнайы қолданыстағы конденсаторлар деп бөлуге болады Жалпы қолданыстағы конденсаторларға кең тараған төмен вольтты конденсаторлар жатады және олар құралдар мен аппараттардың көптеген түрлерінде қолданылады Ал қалған конденсаторлардың барлығы арнайы қолданыстағы конденсаторлар деп аталады. Оларға жоғарғы вольтты, импульстік, бөгетті жойғыш, дозиметриялық және т.б конденсаторлар жатады.
Егер өткізгіштер жазық болса және параллель орналасса, онда конденсатор жазық деп аталады.
Цилиндр тәріздес конденсатор
Шар тәріздес конденсатор
Егер конденсатор жапсарларының саны n болса, онда:
r- шар немесе цилиндр табанының радиусы;
Е- электр өрісінің кернеулігі;
q-электр заряды;
l- цилиндр құраушысының ұзындығы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Конденсаторлардың жалғануы - Сабақтың тақырыбы: Электр сыйымдылық. Конденсаторлардың құрылысы және түрлері, электр...

text:
Конденсаторлардың жалғануы:
Сыйымдылықты арттыру үшін конденсаторларды параллель қосады. Бұл кезде конденсаторлардың аттас зарядталған жапсарлары бірге қосылады.
немесе
Параллель жалғағанда кернеу бірдей және тізбектің кернеуіне тең, яғни
U=U1=U2=…=Un
Ал конденсатор батареяларының толық заряды
болғандықтан
С=С1+С2 немесе С=C1+C2+…+Cn
Конденсаторларды тізбектей жалғаған кезде барлық конденсаторлардағы заряд бірдей болады және олардың әр аттас зарядталған жапсарлары қосылады.
Әрбір конденсатордың кернеуі ;
Конденсатордың жалпы кернеуі U=U1+U2+…+Un
Немесе
Орнына қойсақ осыдан
немесе
Зарядталған конденсатор энергиясы:
болады.
және формуласын кезек қойып энергияның келесі формулаларын аламыз
немесе
Біртекті электр өрісінің энергиясының көлемдік тығыздығы деп бірлік көлемде жинақталған өріс энергиясымен өлшенетін шаманы айтамыз
Алмастыруларды енгіземіз
*
тағы алмастыру енгіземіз Sd=V,
олай болса осыдан
Бұдан электр өрісінің энергиясының тығыздығы осы өріс кернеулігінің квадратына тура пропорционал деп тұжырымдауға болады.
IV. Cабақты қорытындылау:
Сабақты қорытындылай келе конденсаторлар электротехниканың барлық облыстарында қолданылады деп айтуға болады.
Конденсаторлар катушка немесе резистормен бірге жиілікке тәуелді әртүрлі тізбек құрастыру үшін қолданылады(тербелмелі контур, кері байланыс тізбегі).
Конденсаторды жылдам разрядтау кезінде үлкен қуатты импульс алуға болады(фото жарқыл, импульстік лазерде).
Конденсатор электр зарядын көпке дейін сақтайтын болғандықтан электр энергиясын сақтаушы құрал ретінде қолданады (аккумуляторлар).
Өндірістік электротехникада реактивті қуатты толықтыру үшін қолданылады.
Конденсаторлар көп заряд жинақтай алатындықтан жапсарларындағы кернеу үлкен болады, сондықтан оны зарядталған бөлшекті үдету үшін де қолданылады.
Сыйымдылығының өзгерісіне байланысты өлшеуіш түрлендіргіштер жасалады және т.б салаларда кең қолданыс тапқан.
V. Cабақты бекіту.
Тақтада есеп шығару.
VI.Үйге тапсырма.
§8.10,8.11,8.12
Реферат «Конденсаторлардың түрлері және қолданылуы»
VII.Бағалау.
Достарыңызбен бөлісу: |