title: «БІР МИНУТ» әдісі - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
13. «БІР МИНУТ» әдісі
Бұл әдіс оқушыларда оқылған материалдан түйінді, басты ақпаратты іріктей білу дағдыларын қалыптастыруға көмектеседі, сондай-ақ белсенді тыңдау дағдысын дамытады. Аталған әдісті «Ыстық орындық» тапсырмасымен байланыстыруға болады. Сыныпты жоспарлау топқа қаратып бір «ыстық» орындық қойылады. Сондай-ақ барынша жайлы қарым-қатынасты қамтамасыз ету мақсатында «ыстық» орындықты дөңгеленіп отырған балалардың ортасына қоюға болады.
Әдісті жүзеге асыру алгоритмі
Оқушылар тиісті тақырыпты зерделеп, өздері негізгі деп санайтын ақпаратты атап көрсетеді. Оқушыларға рөлді топта немесе жеке зерттеуіне болады.
Оқуға берілген уақыттан кейін оқушылар «ыстық» орындыққа отырып, бір минуттың ішінде өздерінің басты қорытындысын/ақпаратын ұсынады.
Басқа оқушылар мұқият тыңдаулары керек, егер де олар «ыстық» орындықтағы баланың тақырыптан ауытқығанын немесе қайталанғанын, күмәнді деректер келтіргенін аңғарса, олар наразылық білдіре алады. Мұндай жағдай орын алса, уақыт тоқтатылады.
Ұйымдастырушы наразылықтың дұрыс/бұрыстығын шешіп, өз шешімін дәйектеуі қажет.
Егер де наразылық дұрыс деп танылса, онда «ыстық» орындықтағы оқушы ойыннан шығып, орындықты босатады. Наразылық танытқан оқушы ұпай алады.
Егер де наразылықтан бас тартылса, онда оқушы басқа наразылық білдірілгенше дейін немесе бір минут аяқталғанша өз сөзін жалғастырады. Егер оқушы өзіне тиесілі минут бойынша «ыстық» орындықта отыра алса, ұпай алады.
Қосымша тапсырма ретінде оқушылармен «Тұжырымдамалық карта» ойынын ойнауға болады, ойын барысында олар «Бір минут» тапсырмасын орындаған кезде алған барлық ақпаратты жинақтайды және құрылымдайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Неліктен бұл үздік?» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
214. «Неліктен бұл үздік?»
Үй жұмысы ретінде оқушылардан өзінің жақсы деген жұмысын таңдауын және не үшін олай ойлайтынын сұраңыз. Мұндай түсіндіру кезінде оқушы табыс критерийлеріне, деңгей, мақсаттарына және т.б. сілтеме жасай алады.
215. «Нұсқауды орындау»
Топқа 3 минуттық тест беріледі. Нұсқауды дұрыс орындау тапсырылады:
Тапсырмаларды орындамас бұрын барлық пункттерді оқып шығыңдар.
Осы қағаздың оң жақ бұрышына өз есіміңді жазып қой.
Екінші пункттегі есім сөзін қоршап қой.
Сол жақ жоғары бұрышқа бес шаршының суретін сал.
Өз есіміңді дауыстап айт.
Өз есіміңді тағы бір рет жазып қой.
Үш рет «Иә», «иә», «иә» деп жаз.
Бесінші пунктті қоршап қой.
Парақтың сол жақ төменгі бұрышқа «Х» белгісін қой.
Осы тест ұнаса, «Иә» ұнамаса, «Жоқ» деп дауыста.
Өз тегіңді дауыстап айт.
Оң жақ бұрышқа 66-ны 7-ге көбейт.
Төртінші пункттегі «бес» сөзін қорша.
Егер нұсқауды дұрыс орындап келе жатырмын деп ойласаң, «Иә, дұрыс келе жатырмын» деп дауыстап айт.
Осы парақтың сол жағына 69 және 98 сандарын жазып қой.
10-нан 1-ге дейін дауыстап сана.
Орныңнан тұрып, бір айналып отыр.
Дауыстап: «Мен нұсқауды орындап аяқтап қалдым,» - деп айт.
Егер мұны бәрінен бұрын айтсаң: «Тестің бұл кезеңінің көшбасшысымын!» - де.
Енді бірінші пунктте айтылғандай, бәрін түгел оқып шыққан болсаң, тек №2 пунктті ғана орында.
Кім нұсқаулық бойынша жұмыс жасағаны анықталады. Нұсқаулықпен жұмыс жасауда нені ескеру керектігі ортаға салынады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ой жалғау» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
216. «Ой жалғау»
Мұғалім мәтінді жартылай оқиды, ары қарай 1-топқа - қайғылы, 2-топқа – көңілді, 3-топқа – юмормен жалғастыруға, аяқтауға тапсырма беріледі. Жұмыс аяқталған кезде топ мүшелері белгі береді. Спикер шығып оқиды.
217. «Ой күмбезі»
Бұл әдіс тақырыптық тапсырмаларды сатылай, деңгейлеп орындауға негізделген. Ол мынадай бағыттарда жүзеге асырылады:
«Ой қазығы» - айтылған ойдың негізгі сөзін тауып, қарапайым түсініктер мен ұғымдардың табиғатын айқындайды;
«Ой желісі» - негізгі сөзден өрбитін ой-пікірді талдап, алған білімді қолдану және жан-жақты зерделеуге мүмкіндік береді;
«Ой өрімі» - оқушылардың пікірлері мен ой түйіндерді жинақтап, салыстыру, дәйектеу, дәлелдеу,өзге ұқсайтын (ұқсамайтын) құбылыстармен салыстыру, ой көркемдігі мен құрылымдық сипатын ашуға, ізденіске бағдар беруді көздейді;
«Ой күмбезі» - шығармашылық және ізденіс нәтижесінде ойдың маңызы мен мәнін ашуға, олардың қажеттілігі мен орнын айқындап, баға беруге жетелейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


218. «Ой қозғау» (brainstorming, «Ми шабуылы» деп те аталып жүр)
Шығармашылық ойлауды сын немесе сыннан сескену тежейтіні белгілі. Әрине, кез келген жаңа идеяның дұрыс болуы шарт емес. Егер автор сыннан қорқатын болса, онда ол өзінің кейбір дәлелденбеген идеяларын келтірмеуі де мүмкін. Алайда әзірше дәлелденбеген ойлардың қаншасы кейінірек жақсы идеяларға айналады емес пе? Ал сын айту мен сыннан қорқу жақсы идеяларды жоғалтып жібереді.
Тәсіл негізінде сынға еш көңіл бөлмей, назар аудармай, еркін ассоциациялар арқылы жаңа идеяларды көптен келтіру мен оларды жинақтау жұмысы жатыр. Мұндағы басты мәселе идеялар мен ойлардың сапасында емес, керісінше, олардың санында болып тұр. Ал сыни пікірлерді келтіріп, идеялар мен ұсыныстарды іріктеу жұмысы шығармашылық әрекеттер аяқталғаннан кейін басталады.
Достарыңызбен бөлісу: |


«Ой қозғау» тәсілін қолданғанда мынадай ережелерді ұстану қажет: Проблеманы негізгі терминдер арқылы құрастырып, бір ғана ең басты мәселені айқындау.
Бір де бір идеяны жалған деп танымай, оны зерттеуді тоқтатпау.
Кез келген идеяны (тіпті оның қажеттілігі қазір күмәнді көрінсе де) жалғастыруға ұмтылу.
Қатысушылар өзін ыңғайлы сезініп, «ашылуы» үшін оларды қолпаштап, ынталандырып отыру.
Идеяларды бағалау мен іріктеуді тек шығармашылық идеялар келтіру жұмысы аяқталғаннан кейін ғана бастау. Мұндай жұмысты алғашқы әрекетке (идея келтіруге) қатынаспаған сарапшыларды жұмылдыру. Сарапшылар ой қозғауда келтірілген барлық ұсыныстар мен идеяларды мұқият зерттеп, оларды жүзеге асыру мәселесіне баса назар аударады. Сарапшылар ұсынылған идеялардың ішінен нақты жағдайларда қолдануға тұрарлықтарын таңдап алады.


«Ой қозғауды» сабақта былайша қолдануға болады:
Оқушылар қандай да болмасын ақпарат (мәлімет, проблема, сұрақ) туралы бар білгендерін берілген уақыт ішінде жазбаша келтіреді.
Мұнда ең бастысы идеялардың көптігі, олардың еркін жағдайда айтылуы болғандықтан, оқушылар өз ойындағыларын еш күмәнданбай (мәселен, олардың дұрыс-бұрыс, қажет-қажет еместігіне қарамай) келтіре беруі керек;
Идеялар ешқандай сынға ұшырамауы керек, өйтпеген жағдайда оқушылар тосылып қалып, идеяларды келтіре алмауы мүмкін;
Барлық идеялар сарқылмайынша, олар қағазға түсіріле беріледі;
Идеяларды келтіру жұмысы аяқталғаннан кейін ғана оларды талқылау жұмысы басталады.
Бұл тапсырманы орындауға берілген уақыт (2-6минут) аяқталған соң, оқушылар бірлесе (жұптасып, шағын топ ішінде, бүкіл сынып болып) жазғандарымен бөліседі, сұрақтарға жауап береді, тізімдерін толықтырады (4-20 минут)
«Ой қозғауда» балама келтіру (аналогия), қиял-фантазия, инверсия, эмпатия тәсілдері кеңінен қолданылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ойлан, бірік, бөліс!» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
219. «Ойлан, бірік, бөліс!»
Оқушылар ойына келген жауаптарды немесе идеяларды барынша көп жазады (Ойлан). Одан кейін олар өз идеяларын әріптестерімен біріктіреді (Бірік) және соңында мұғалім бүкіл сыныптың идеяларын талқылауды бастайды (Бөліс).
220. «Ойлан, Жұптас, Пікірлес»
Оқушыларға қандай да болмасын сұрақ, тапсырма берілгенен кейін оларды тыңғылықты орындауға бағытталған интербелсенді тәсіл. Тақтада сұрақ/тапсырма жазылғаннан кейін әрбір оқушы жекеше өз ойлары мен пікірін берілген уақыт ішінде (2-3 минут) қағазға түсіреді. Содан кейін оқушы жұбымен жазғанын 3-4 минут талқылайды, пікірлеседі. Мұғалімнің екі-үш жұпқа өз пікірлерін бүкіл сыныпқа жариялауын сұрауына болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ойланып сурет саламыз!» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
221. «Ойланып сурет саламыз!»
1-нұсқа. Суретті қозғалыста салу керек. Ол үшін оқушылар қолдарына дәптер мен қаламсаптарын алып, шеңберлене тұрады, сол жаққа бұрылып, сынып ішінде шеңберді бұзбай жүре бастайды. Олар алдында тұрғанның арқасына дәптерін қойып, арттағы оқушының суретін салуға тырысуы керек. Бұл жерде мынандай ережелерді сақтаған орынды:
-Тоқтауға болмайды!
-Шеңбер жүруін тоқтатқанша суретті сала беру керек.
-Суретке ренжуге болмайды!
2-нұсқа
Жоғарыда келтірілген мақсатта (мидың екі жарты шарын іске жұмылдыру үшін) бала кезден белгілі мынадай әрекет жасауға болады: оқушылар сол қолымен қарындарын сипалап, оң қолдарымен төбелерін ақырындап шапақтайды. Мұғалімнің берілген командасы бойынша («Үш, төрт! Қолдарыңызды ауыстырыңыздар!) олар қолдарын алмастыруы қажет.
Әрине, бұл тапсырманы орындау оңайға соқпайды.
3-нұсқа. Аталмыш мақсатта (мидың екі жарты шарын іске жұмылдыру үшін) тағы да бала кезден белгілі мынадай әрекет жасауға болады: оқушылар сол қолымен мұрнын ұстаса, оң қолымен сол құлағын ұстайды.Мұғалімнің берілген командасы бойынша(«Үш,төрт! Қолдарыңызды ауыстырыңыздар!») олар қолдарын алмастыруы қажет.
4-нұсқа. Оқушылар дәптерін төбесіне (басына) қойып, өзінің жұптасына қарап отырып, берілген қысқа уақыт ішінде (1-1,5 минут) оның суретін салуға тырысады. Суретті салып бітіргенше, дәптерге қарауға болмайды. Әрине, салған суреттердің қисық-қыңыр болатындығы сөзсіз, алайда олардың оқушыларға қызық болып көрінуі сөзсіз. Оқушылар сурет салынған парақтарға өз қолдарын қойып, бір-біріне тарту етеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ой-толғаныс» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
222. «Ой-толғаныс»
Бұл кезеңде күнделікті оқыту үдерісінде оқушы өзіндік толғаныс, дағды-машықтарын ұйымдастыру, өзіне де, өзгеге де сын көзбен қарап, баға беруге үйренеді. Оқушылар өз ойларын, өздері байқаған ақпараттарды салмақтап, салыстырып, түйіндеп өз сөздерімен айта алады. Бұл сатыда оқушылар бір-бірімен әсерлі түрде ой алмастыру, ой түйістіру, өз үйрену жо- лын, кестесін жасау мақсатында басқалармен пікір алмастырады, үйренеді. Бұл үйрену сатысы - ойды қайта түйіп, жаңа өзгерістер жасайтын қорытынды кезең болып табылады. Әртүрлі шығармашылықпен ой салыстыру болашақта қолданылатын мақсатты әрекеттерге жетелейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Оқиғаны басқаларға жеткіз» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
223. «Оқиғаны басқаларға жеткіз»
Әр топта 7-8 адамнан келетіндей топтарға бөлінеді. Әр топтың басында отырған оқушыға оқиға беріледі. (Әр топқа түрлі оқиға беруге де болады.) Ол жанындағы адамға басқаларға естіртпей оқиғаның желісін жеткізеді. Осылайша бәрі айтып болған соң, соңғы қатысушы оқиғаны дауыстап айтып шығады. 1-оқушы мәтінді оқиды. Қай топтың оқиғасы түпнұсқаға жақын болса, сол топ жеңіске жетеді.
224. «Оқуды реттеу»
Оқушылар қайсыбір жаттығуды орындап жатқан кезде бөлмеде қозғалып жүру мұғалімге оқу үдерісі туралы ақпарат жинауға, бағалаудың әр түрлі стратегияларын қолдануға және қажет жерлерде үдеріске араласуға мүмкіндік береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Оқу күнделігі» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
225. «Оқу күнделігі»
Оқу күнделігін бастаңыз, онда оқушылар оқу туралы және ол бойынша шолуы туралы ойларын жазып қалдыра алады. Бұған бүкіл сыныпқа арналған тапсырмалар, мақсат, тапсырма кестелері және т.б. кіруі мүмкін
226. «Оқушылардың бағалауы»
Бағалау үдерісіне қатыса отырып, оқушылар тақырыпты, бағалау үдерісінің өзін және өз жұмысын орындай отырып, не жасағандарын аса тереңірек түсінуге қол жеткізеді. Бұл оларға оқудың не екенін білуге, осылайша өзінің оқуын қарастыруына көмектеседі.Оқушылар өз үй жұмыстарын немесе сыныптастардың жұмысын бағалай алады. Бұл жаттығу «ресми» немесе оқушы жасаған бағалау схемасы бойынша жұппен немесе дербес түрде орындалуы мүмкін.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы - бет 12

text:
14. Ойын жинақтау әдісі
Түсінік- бұл логикалық түрде ресімделген зат туралы жалпы бір нәрсенің идеясы.
Ойын жинақтау әдісі оқытылатын пән немесе зат құбылыс туралы терең және толық мәлімет береді.
Ойын жинақтау 3 кезеңмен өткізіледі.
1) Мұғалім ұғымдар сипаттамаларына кіріспе береді.
Бұл сипаттамалар бойынша оқушылар қандай түсінік туралы әңгіменің өрбігенін.
2) Мұғалімнің ұғымға қосымша мінездеме енгізу.
Сипаттамалар осы ұғымға жататындығын оқушылар анықтауы қажет.
3) Сабақта әлі айтылмаған оқушылар өздерінің сипаттамаларын беруге тиіс.
Осы ұғым бойынша оқушылар қорытынды жасайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Оқушылар сұрақ қояды» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
227. «Оқушылар сұрақ қояды»
Оқушыларға сұрақтар қоюға мүмкіндік жасаңыз. Сұрақтар сыныптастарға, мұғалімге қойылуы мүмкін немесе талқылауды дамыту құралы ретінде қолданылуы тиіс.
Жазбаша түрдегі сұрақтарға арналған «Сұрақтар қорапшасы» оқушылар үшін қарым-қатынас жасаудың өзгешелеу түрі болып табылады.
Оқушылардың жұмыс туралы сұрақтарды дауыстап айтуына уақыт беріңіз. Бұл бағалау үдерісін іске қосуға және ұғымның екіұдайы түсінілуін болдырмауға көмектеседі.
228. «Оқушылар сұрақ құрастырады»
Сіз жаңа тақырыпты оқыған кезде не туралы білгіңіз келді?
Білімді бағалау үшін мұғалімнен немесе басқа оқушылардан сұраңыз;
Сіз өз біліміңізді бұдан әрі жақсартқыңыз келген білім/түсінбеу саласын көрсетіңіз.
Сыныпта сұрақтарға арналған қорапша қоюға болады, оқушылар оған сабақ аяқталғаннан кейін өз сұрақтарын салады.
Немесе арнайы сабақ ұйымдастыруға болады, онда оқушылар бүкіл сынып болып жұмыс істейтін немесе келесі сабаққа негіз болатын сұрақтарды құрастырады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сүйсіну» әдісі - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
15. «Сүйсіну» әдісі.
«Жағымды» тарихи қайраткерлерді оқығанда қолданады. Өзіңе ереше ұнайтын қасиеттерді табу, оларды атау не үшін екенін түсіндіру.
16. Р А Ф Т
Жазушы немесе әңгімелеуші өзіне рөль таңдайды яғни мәтінді өз атынан емес жазады.
- Р – рөль, кімнің атынан құралған мәтін
- А- аудитория, кімге жолданған мәтін
- Ф- форма
- Т – тақырып
17. «А Ә Б В»
Сыныптағы оқушының әрқайсысына А, Ә, Б және В әріптерімен қоса төрт-төрттен үлдірленген карточкалардың жинағын дайындаңыз. Жауаптың төрт нұсқасы бар сұрақтар қойыңыз, оқушылар дұрыс жауапқа сәйкес келетін карточкаларын көрсетуі керек. Олардан қалғандарының карточка-жауаптарына қарамауын өтініңіз.
1-қадам. А сұхбаттайды Б тыңдайды, В сұхбаттайды Г тыңдайды;.
2-қадам керісінше.
3-қадам әр оқушы өз жұбы туралы ақпаратпен төрт адамдық топта бөліседі.
18. «А,В,С»
А-сұрақ қояды.
В-жауап береді.
С – айтқан жауаптарды бақылайды, толық болмаса толықтырады.
Оқушылар топта үшеуден отырады. А — сұрақ қоюшы, В – жауап беруші, С — бақылаушы рөлін атқарады. Бақылаушы қажетті жерлерін түртіп алып, әңгіме соңында қорытынды береді.
Оқушылар осы сұрақтарға жазбаша стикерге жауап береді. Ұсыныс, тілектерін айтады.
19. «Айдаһар»
Оқушыларды сергітіп алу үшін бәрін бір-бірінің белінен ұстатып тұрғызады. 1-оқушы «айдаһардың басы», соңындағы оқушы «құйрығы». Басы құйрықты ұстап алу керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Оқылым бойынша ширату жаттығулары

text:
229. Оқылым бойынша ширату жаттығулары
Соңғы сөз – сөйлемнің басы
Оқушылар шеңбер бойымен тұрады. Олардың бірі қозғалып жүре бастайды да,кездейсоқ бір оқушының алдына тұрып, оған бір пікірді айтады, мысалы, «Сенбі –менің аптадағы ең жақсы көретін күнім». Біріншінің артында тұрған оқушы шеңбердіайналып жүріп, басқа баланың алдына барып тұрып, жаңа бір пікірді айтады, жаңапікір осының алдындағы пікірдің соңғы сөзінен басталуы тиіс, «Күн артынан күнөткенімен, жаңбыр толастар емес». Бұл тапсырма барлық оқушылар қатысып болғанғадейін жалғасады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Анықтамасын табу - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
Анықтамасын табу
Тірек сөздер мен олардың анықтамалары жазылып, қиылған жинақ
араластырылған күйінде оқушыларға беріледі. Олар әр сөздің анықтамасын табу керек.Мысалы: Салыстыру. Жансыз затқа адамға тән сипаттар берілуі.
Метафора. Екі элементтің арасын салыстыру, мысалы «А Ә-ға ұқсайды» немесе «А дәл Ә сияқты». Кейіптеу.Құбылыстар мен заттардың ұқсастық белгілерінегізінде астарлы мағынада қолданылуы.
230. Сөйлемнен алынып тасталған сөздердің орнын толтыру
Оқушылар мәтіндегі қалдырылып кеткен сөздердің орнын толтырады.
Тапсырмада қалдырып кеткен сөздер беттің төменгі бөлігінде орналастырылуы (қатетәртіпте) мүмкін.
Мысалы:
Бұл ________ түн болатын. _______ қиылысқан _________ секілді жап-жарық
қылып сәулелендіріп тұрды. _________ бұрын ешқашан _________ сияқты болған жоқ.
231. A – Я
Оқушылар тақырыппен байланысты тірек сөздерді әліпби әріптерімен
сәйкестікте жазады, олар қанша әріп жаза алса, сонша жазады. Мысалы, егер тақырыппоэзия болса, онда оқушылар былай істей алады:
A – Абай
Ә – Әсірелеу
Б – Байғанин Нұрпейіс
Достарыңызбен бөлісу: |


232. Оқылым дағдысын дамытуға арналған жұмыс түрлері
Мағынаны ұғынуға арналған оқылым (танысу үшін оқу)
Оқушылар белгіленген уақыт ішінде қысқа әңгіме мен ақпараттық мәтін оқиды.Олар негізгі мәселелерді анықтап, пікірлерін ауызша ұсынады.
Оқушылар дәлелдерді анықтай отырып, қысқа дискурстық мәтін оқиды.
Оқушылар бірқатар мәтінді топтарға бөледі, мысалы, сюжеті/тақырыбы ұқсасмәтіндер т.б.
Оқушылар өздері жаңа ғана тыңдаған немесе оқыған мәтінге қатысты: Кім? Не?Қашан? Қайда (егер қолдануға келсе: Неліктен? және Қалай?) деген сұрақтарғажауап береді.
Мұғалім жылдам оқып, топқа негізгі мәселелерге қатысты ауызша кері
байланыс ұсыну үшін жеке, ұзын мәтін береді. (Бұл жаттығуды күрделілігіне
қарай саралауға болады).
Топ мәтіннің мазмұнына қатысты шын/өтірік сұрақтарға команда ретінде жауапбереді.
Оқушылар басқа оқушыларды мәтіннің мағынасына қатысты «тестілеу» үшін,шын/өтірік және мәтіннен алынған үзінділермен байланысты сұрақтардыәзірлейді.
Топтар/сынып мәтіннің мәнісін анықтауға арналған әдіс-тәсілдер тізімін
жасайды.
Оқушылар мәтіннен алынған үзінділермен белгілі бір уақыт ішінде танысадыжәне олардың әрқайсысында болып жатқан оқиғаны жалпылайтын суреттерменсәйкестігін анықтайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


Егжей-тегжейлі білуге (түсінуге) арналған оқылым (сканерлеу)
Оқушылар мәтінді қайта оқиды және өздерінің бірінші рет оқығанда нені
қалдырып кеткенін және екінші рет оқығанда байқағанын айтады.
Оқушылар мұғалім/сыныптасы оқыған қысқа мәтінді тыңдайды, сосын __________неніестерінде сақтағанын айтады. (Олар, бәлкім, маңызды бір тұстарды естеріндесақтар, мысалы, атын, кейіпкерлерін немесестатистикалық деректер).
Оқушылар жұптасып оқиғаны немесе негізгі идеяны өзгертпестен алып тастауғаболатын, мәтіндегі екінші дәрежелі элементтерді атап көрсетеді. Оқушылар басакөрсетілген материалсыз ненің жоғалтылуы мүмкін екенін түсіндіреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Нақты нәрсені анықтауға арналған оқылым

text:
Нақты нәрсені анықтауға арналған оқылым
Оқушыларға белгілі бір сала туралы ақпараты бар бірнеше мәтін ұсынылады.Олардан аталған жағдайда аталған адам үшін тиісті іс-әрекеттерді анықтаусұралады. Мысалы, ақпарат түрлі жастағы ұлдар мен қыздарға арналғанжергілікті клубтарға және/немесе жергілікті көрікті жерлер мен ойын-сауық орындарына қатысты болуы мүмкін. Оқушылар бұл адамдар қандайжұмыстардың қандай түрлерін орындай алатынын анықтайды және өздерінің нені және қашан істей алатынын көрсететін график құрастырады.
Жұптасып отбасының әртүрлі мүшелеріне арналған жұмыс түрлерін талқылау(әртүрлі жас санаттары, қолжетімдік және т.б.).
Жұптар романнан үзінді тыңдайды немесе оқиды/бірнеше сюжеттік желісі баршоудан үзінді көреді, сосын нақты осы кейіпкермен немесе сюжеттік желімен не болғанын түсіндіреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Жаңа сөздерді үйренуге арналған оқылым

text:
Жаңа сөздерді үйренуге арналған оқылым
Оқушыларға бірқатар таныс емес сөздері (10-нан артық емес) бар мәтін
беріледі, олар оқу барысында ол сөздердің астын сызу керек. Оқушылар
төмендегі белгілерге қарап ол сөздердің мағынасын анықтайды:
Оқушылар мағынасын көрсету үшін жаңа сөздерді синонимдерімен немесе
оларды басқа сөзбен жазады.
Оқушылар мағынаны түсінгенін көрсету және бекіту үшін, сөйлемде жаңа
сөздерді пайдаланады.
Оқушылар газеттің бірінші бетін өздері білмейтін/олардың ойынша басқаларбілмейтін көп дегенде он сөзбен көшіреді. Сөздікті пайдалана отырып, оларанықтамасын тауып жазады – жұптар/топтар сосын басқалардан сөздің(сөздердің) мағынасын анықтауды сұрайды.
Оқушыларға балама анықтамалары ұсынылады немесе олар оны өздері
құрастырады. Сосын мәнмәтінге қарай олардың ішіндегі дұрысы таңдалады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мақсатын анықтауға арналған оқылым

text:
Мақсатын анықтауға арналған оқылым
Оқушыларға шағын топта әрбір мәтіннің мақсатын және мақсатты
аудиториясын талқылау үшін үш мәтін беріледі: проспект (анықтамалық), саясибаяндама (біреудің көзін жеткізу) және қайырымдылық хат (үндеу).
Оқушылар сынып/топ ресурсын жасау үшін «Қармақ тілін» пайдаланады.
Мысалы, оқушылардан, олардың ойынша, әртүрлі мақсатта/әртүрлі аудиторияғаарнап жазылған кем дегенде үш мәтін табуды сұрайды. Кейін мәтіндердіұқсастықтары мен айырмашылықтары бойынша топтастырады,
айырмашылықтарын, мысалы, Венн диаграммасының көмегімен жазып алады.
Бұл мәтіндерді курс барысында басқа жаттығу аясында ақпарат көзі ретінде
пайдалану үшін сақтап қоюға болады.
Оқушылар жұптасып оқырман мәтіннің қалай қатыстырылатынын, тілдік
қолданыстардың қандай эмоция тудыратынын анықтайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Стильді анықтауға арналған оқылым

text:
Стильді анықтауға арналған оқылым
Оқушылар жұптасып екі мәтінді зерделейді, олардың жанры мен мазмұны
ұқсайды, бірақ стилистикалық деңгейлері әртүрлі, мысалы, жасөспірім достарарасындағы диалог және жасөспірім бала мен мұғалім/ата-ана арасындағыдиалог. Оқушылар жазба жазып, сөйлемдердің лексикасы, грамматикасы жәнеқұрылымдарындағы айырмашылықтарға қатысты кері байланыс ұсынады.
Оқушыларға ұқсас ақпарат ұсынылады - мысалы, көркем әдебиет, нұсқаулықтанүзінді, мерекелік брошюра және туысқанға жазылған хат сияқты әртүрлі жанрдажазылған (әйгілі) жердің сипаттамасы. Оқушылар мұғалім атағанмәнмәтіндердің біріне әрбір жазбаның сәйкестігін анықтап, нәтижелерін жазады(«Қай мәтін нұсқаулықтан алынған? Оны қалай дәлелдей аласыз?»)
Оқушылар стильдердің бірін талдау үшін топтасып жұмыс істейді, сосын
мәтіндердің бірі туралы өз пікірлерін мысал келтіре отырып, сыныптағы қалғаноқушыларға таныстырады.
Оқушылар белгілі бір мәтінді дауыстап оқиды және сынып болып оның сарыныстильмен қалай байланысатынын, яғни тілдік қолданыс пен сөйлемдердіңқұрылымы арқылы эмоция қалай берілгенін талқылайды.
Оқушылар әдетте қандай жанрларда образдардың қолданылатынын, ал
қайсыларында қолданылмайтынын және бұның себептерін талқылай алады.
233. «Он сұрақ»
«Он сұрақ» әдісі арқылы алған біліміне сүйене отырып, ойды жинақтап, түйін түю:Мұғалім бір оқушыны таңдап алады және оның маңдайына негізгі сөз жазылған стикерді жапсырады. Қатысушы сыныпқа 10 сұрақ қоя алады, оған жауап не «ИӘ» не «ЖОҚ» деп беріледі. Оқушы сол арқылы бүгінгі сабаққа қатысты ұғымды табады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ортақ әңгіме» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
234. «Ортақ әңгіме»
Мақсаты:Топ мүшелерінің логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.
Бәрі шеңбер бойымен отырады. Біреуі қандай да бір тақырыпта әңгіме бастайды (мысалы, детектив), бірақ тек бірінші сөйлем ғана айтады. Жанында отырған қатысушы екінші сөйлемін, оның жанында отырған үшінші сөйлемін және т.с. шеңбер бойымен орындалады.
Талдау:Жаттығу ұнады ма? Не ұнамады? Не қиындық келтірді? Қандай әсер алдыңыздар?
235. «Ортақ портрет»
Оқушылар өз тобының ортақ портретін құрастырады. Бұл үшін олар топ құрамындағы оқушылардың арасында дене мүшелерін бөліп (мәселен, біреудің көздері мен қолдары, екіншісінің құлақтары мен иықтары, үшіншісінің шашы мен аузы, төртіншісінің мойыны мен мұрыны т.с.с), оларды біріктіріп, ауызша сипаттайды.
Әрине, әдеттегідей сипаттардың барлығы да жағымды тұрғыдан болуы керек, мұнда оқушылардың бірін-бірі мақтағаны дұрыс.
Топтар өз портреттерін сыныпқа оқып береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Орынсыз жауаптар» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
236. «Орынсыз жауаптар»
Оқушыларға кезекпен кез келген сұрақ қоюға рұқсат етіледі. Бірақ жауап беруші тікелей ол сұраққа жауап бермейді. Мысалы:
«Сағат неше болғанын айтып жібере аласыз ба?» - «Рақмет, мен түстеніп алғанмын»
«Марста тіршілік бар деп ойлайсың ба?» - «Маған ертегі оқығанды ұнатамын»
Сұрақтарды бүгінгі өтілген материалды еске түсіруге арнап құрастырғызуға да болады.
237. «Өзгертулерді тап!»
Оқушылар жұптарға бөлінгеннен кейін оларға мынандай тапсырмалар беріледі:
Жұбыңызға қарама-қарсы тұрып, бір-біріңізге 10-15 секундтай қарап алыңыздар.
Енді сырт айналып, бір-біріңізге арқа беріп тұрыңыздар. Сыртқы пішініңізге (киіміңізге, шашыңызға) қандай да болмасын 3 өзгерту (немесе 5-те болады) енгізіңіз.
Бұл жерде оқушылар шаштарының жатуын өзгертіп, сыртқы киімін, сағат,сырға немесе көзілдірігін шешіп немесе киіп, сыртқы пішіндерін өзгертулері керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Өзін-өзі бағалау» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
238. «Өзін-өзі бағалау»
Өзін-өзі талдау біздің қалай оқуға үйреніп жатқанымызды білдірсе, өзін-өзі бағалау дегеніміз - біз оқып жатқан нәрсе. Балаларды өзін-өзі талдауға үйрету үшін мынадай сұрақтарды қойыңыз:
Оқу үдерісінде не болып жатқаны туралы ойланыңыз
Атап айтқанда не сізді ойлануға мәжбүрлейді? Не нәрсе қиын болып көрінді?
Сізге қандай жағдайда көбірек көмек қажет?
Сіз не үшін разысыз?
Сіз Х туралы не білдіңіз?
Сіз оқып жатқан тапсырманы басқа сыныптың қажеттілігіне сәйкестендіру үшін қалай өзгертер едіңіз? Мұғалім оқушыларға өзі-өзіне қалай талдау жүргізу қажеттілігін көрсету үшін жауаптарды модельдейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Өзін таныстыру» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
239. «Өзін таныстыру»
Сабақ басында бір оқушы тақта алдына шығып, өзі туралы 1 минут әңгіме айтады: өз сөзінде ол өзі туралы қызықты деректер келтіруге тырысуы керек. Қалған оқушылар оның сөздерін жағымды тұрғыдан қабылдап, үнемі қол шапалақтап және қуаттап отыруы керек.
Осы әрекеттер арқылы сынып ішінде оқушылардың бір-біріне деген сенімді қатынасын орнату көзделеді.
240. «Өз таңбаңды (герб) жаса»
Оқушылар бір парақ қағазда фигураны сызып, оның ішіндегі бөліктерге өздері туралы келесідей деректерді жазады:
Өз есіміңізді жазыңыз.
Ұялы телефоныңыз бен электрондық поштаңызды жазыңыз.
Сүйікті пәніңізді жазыңыз.
Зерттеу тақырыбыңызды жазыңыз.
Өз қолыңызбен жақсы жасай білетін екі заттың суретін салыңыз (жиһаз,тағам түрі, тоқыма түрлері).
Өзіңізді жақсы сезінетін бір жердің суретін салыңыз (үй, бөлме, табиғат аясы).
Өміріңіздегі ең елеулі ықпал жасаған үш адамның суретін салыңыз.
Өмірде қандай жетістіктерге қол жеткізгіңіз келеді? Бір сөз жазыңыз.
Өзіңіз туралы естігіңіз келетін үш жағымды сөз жазыңыз.
Оқушылар өз таңбаларын жасап бітіргеннен кейін шағын топ ішінде суреттерін талқылап, сұхбаттасады.
Достарыңызбен бөлісу: |


241. «Өзіңізге тілегенді басқаларға тілеңіз!»
Әр оқушыға 10-15 секунд уақыт аралығында ішінде өзіне бір немесе бірнеше ізгі тілек тілеу тапсырылады.Содан кейін қатысушылар жұпқа бөлініп, бір-бірінің қолынан алып, жаңағы өзіне тілегенді жұптасына айту керек. Мұғалімнің да бұл іске қатысқаны дұрыс.Тілектерді бір-біріне топ ішінде де айтуға болады.
242. «Өзі туралы кластер»
Оқушылар танысу үшін өздері туралы кластерлер құрастыруы керек. Олар парақтың ортасындағы шеңберге өз есімдерін жазып, одан таратылатын шеңберлерге өздерінің өмірде «ойнайтын» бес негізгі рөлін жазады. Мысалы, жанұяда: біреудің баласы, әкесі, бауыры, ағасы; оқуда: оқушы, шәкірт, курстас жолдас; сабақтан тыс уақытта: дос, жолдас.
Әр рөлден туындайтын шеңберлерге өзінің осы рөлдегі ахуалын сипаттайтын сын есімдерді жазады.
Жұмыс аяқталғаннан кейін оқушылар өз жазғандарын жариялайды: топ ішінде талқылайды немесе қабырғаға іліп қояды, басқалардың сұрақтарына жауап береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Өзіңізге тілегенді басқаларға тілеңіз!»


title: «Өзін-өзі таныстыру» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
243. «Өзін-өзі таныстыру»
Танысудың бұл тәсілін қолдану үшін бір қапшық (немесе пакет) керек және топтағы әрбір оқушы сыныптағы барлық адамдар санына сәйкес бір қағаз тілімін дайындау қажет: мәселен топта 20 оқушы орнынан тұрып, өзін елге қысқа түрде таныстырады, өзі туралы 15 секунд ішінде жағымды ақпарат келтіреді, өздерін мақтайды. Осы уақыт ішінде басқалар бір қағаз тіліміне сөйлеп тұрған оқушыға мадақ пен комплимент жазады. Сөйлеп болғаннан кейін оқушы қапшықты алып, сыныпты аралайды, басқалардан өздері туралы жазылған қағаз тілімдерін жинап алады.Қағаз қиындыларын әзірше оқуға болмайды.Осындай әрекетті барлық оқушылар қайталап шығады.
Өзін-өзі таныстыру аяқталғаннан кейін оқушылар өздері туралы қағаз тілімдеріне не жазылғандығын оқиды.
244. «Өкіл»
Топ тапсырманы орындап болғаннан кейін, әр топтан бір адам «өкіл» ретінде таңдалып, түсіндіріп және жинақтау үшін және басқалардың идеяларын анықтау үшін басқа топқа жіберіледі. Сосын не білгенін айту үшін өкіл өз тобына қайта оралады. Бұл - зеріктіретін және қайталана беретін «өз тобына хабарлау» әдісінен аулақ болу үшін қолданылатын тиімді әдіс. Сондай-ақ, бұл өкіл тілін қолдануға және белсенді тыңдаушылар тобын құруға жағдай жасайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Өлең оқуға арналған тапсырмалар - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
245. Өлең оқуға арналған тапсырмалар
Өлеңнің атауына қарап оның не туралы екенін болжау
Басқа атау ұсыну
Өлеңнің «тарихын» 100 сөзбен әңгімелеп беру
Өлеңнен ұнатқан жолыңызды «Маған қатты ұнататын өлең жолдары» дегенплакатқа жазу
Қалдырылып кеткен сөздерді толықтыру
Қалдырылған аралықтарды синонимдер тобынан алынған дұрыс сөзбен толтыру;
Өлеңді қайтадан дұрыс ретіне қайтару
Қалдырылып кеткен жолды табу
Ұсынылған нұсқалардың ішінен қалдырылып кеткен дұрыс жолды таңдау
Түсінікті/түсініксіз сөздерді бөліп көрсету және оларды серігіңізбен бірге нақтылау
Әртүрлі лексикалық өрістерді бөліп көрсету, мысалы, оң/теріс
Өлеңнен ұнатқан эпитеттерді таңдап, оларды қағазға түсіру
Өлеңнің әлеуметтік, мәдени және тарихи мәнмәтіндерін зерттеу
Ақынның өмірбаянын жазу
Өлеңдерді топтарға сұрыптау/артығын анықтау
Бүкіл сынып болып өлеңді оқып шығу – өлеңдерді хормен ұсыну үшін, сыныптағыәрбір оқушы өлеңнің бір жолынан жаттайды
Өлеңнің суретін салу – негізгі образдарын
Өлеңді сүйемелдей алатын сурет табу
Өлеңдегі көңіл-күйге немесе оның тақырыбына сәйкес келетін музыка таңдау
Өлең туралы пікір жазу
Кейбір негізгі сұрақтарды қоя отырып, ақынға хат жазу
Поэманың оқиғасын әңгімелеушісі бар стоп-кадрлар түрінде ұсыну
Өлең/ақын туралы мектеп журналына мақала жазу
Оқушылар басқа оқушыға сұрақ қояды; сұрақтарға жауап береді, бұл ретте мәтінненәртүрлі реңктегі тиісті бөліктерінен дәлелдер пайдаланылатын болады
Нақты әдістерді/тәсілдерді пайдалана отырып, өлең жазу
Салыстыру кестелерін пайдалана отырып, кем дегенде екі өлеңді салыстыру
Нақты әдістер мен тәсілдерді белгілеу үшін өлеңнен бөліп көрсету: салыстыру,кейіптеу, метафора, ұйқас, аллитерация, үндестік, қайталау, оң және теріс жауап;жекелеген салалар, лексика. Туындының мағынасына әсер ететін тиістіқұрылымына баса назар аударған жөн. Неліктен ол осы түрде бөлінген? Неліктен олпарақта осы түрде орналастырылған?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Өмір ұраны» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
246. «Өмір ұраны»
Әр қатысушы өзінің өмірдегі ұранын қағазға жазып, қағаздар араластырылады. Содан соң біртіндеп оқылады. Басқалар оқылған ұранның кімнің өмірлік ұстанымы екенін табу керек.
Оқушылардың бір-бірін қаншалықты білетінін анықтау үшін, бірін-бірі жақынырақ тану үшін жүргізуге болады.
247. «Пазлдар»
Мақсаты: Командалар құру, топ ішінде рөлдерді бөлу дағдысына үйрету.
Ресурстар: Кішкентай «миқатырғыш пазлдар» (суретті открытканы бірнеше бөліктерге бөлуге де болады)
Ойын барысы: Әр топ «миқатырғыш пазлдар» алады. Мақсат – бөліктерді жылдам жинау.
Жаттығудың психологиялық мәні: Қатысушылар ойын түрінде командада тиімді әрекет жасауға, рөлдерді бөлуге, жұмыс сапасын жақсартуға, ортақ мақсатқа жетуге үйренеді.
Талдау: Командада тапсырманы орындау қалай болды? Неліктен? Тапсырманы тиімді орындау үшін не қажет деп ойлайсыңдар?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Пальма, піл, қолтырауын» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
248. «Пальма, піл, қолтырауын»
Қатысушылар үш-үштен бөлініп тұрады. Модератор топтардың қайсысы нені бейнелейтінін көрсетеді. Мысалы, «пальма» десе, ортадағы ойыншы пальма ағашын бейнелейді, қалған екеуі пальмаға соғып тұрған желді бейнелеуі тиіс. «Піл» десе, ортадағы ойыншы пілдің тұмсығын қалған екеуі құлақтарын; «қолтырауын» десе, ортадағы ойыншы қолтырауын аузын, екеуі жотасын көрсетуі тиіс.
Мұнан басқа да тапсырмалар арқылы топтың алғырлығы мен қиялы тексеріледі.
249. «Парасатты диалог»
Оқушы мен мұғалім арасындағы диалог парасатты, рефлексивті, түсінушілік білдіру мен тексеруге бағытталған болып, барлық оқушылар өз ойлары мен пікірлерін білдіре алатындай болуы тиіс. Оқушылармен диалогтің сапасын талқылаңыздар және олардың мақсатын айтуды және оны қалайша жақсартуға болатынын (қажет болуына қарай) айтуды сұраңыз.
250. «Паровоз»
Сырттан сыныпқа немесе тақтадан партаға келіп отыру үшін 3 қатысушы бір сапқа орналасып алады. 1-тұрған оқушы, 2-тұрған кедергі, 3-мұғалім. Кедергі оқушының көзін байлап тұрады, паровоз болып дыбыстайды. Мұғалім сөзбен оқушының қалай жүруін бағыттап отырады. Оқушы есту арқылы қабылдаушы, орындаушы. Оның жұмысын қиындататын ортадағы кедергі. Міне, осы ойын арқылы оқудағы кедергілер тақырыбы басталады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Плюс, минус, қызықты» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
251. «Плюс, минус, қызықты»
Бұл рефлексияны ауызша да, жазбаша да орындауға болады. Жазбаша орындау үшін үш бағаннан тұратын кестені толтыру ұсынылады. «Плюс» бағанына сабақта ұнаған кезеңдердің барлығы жазылады. «Минус» -оқушының пікірінше, бұл ақпарат ол үшін керексіз, пайдасыз. «Қызықты» бағанына оқушылар қызығушылық тудырған деректер мен әдістерді, ол туралы басқа дерек көздерінен көбірек білгісі келгендіктері туралы жазады.
252. «Пойыз»
Әрбір вагон белгілі бір тапсырмаға сәйкес келеді. Мысалы, сабақты бекіту кезеңіне үш шағын ойын мен бір шығармашылық жұмыс жоспарладыңыз делік. Сізде – төрт вагон. Оқушыларыңызға қай вагонның тапсырмасын тез, дұрыс, жеңіл орындағандарын белгілеуін сұраңыз. Сол вагонға адамдарды, жануарларды отырғызуға немесе жетондармен белгілеуге болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «ПОПС формуласы» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
253. «ПОПС формуласы»
(Позиция Объяснение Пример Суждение)
Бірінші сөйлем: «Менің ойымша,....»
Екінші сөйлем: «Себебі, мен оны былай түсіндіремін...»
Үшінші сөйлем: «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын....»
Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»
254. «Портрет»
Қатысушылар төбелеріне А4 форматтағы қағазды қойып алып, 5 минут музыка әуенін тыңдай жүріп өз тобындағы қалаған біреудің портретін салады. Музыка тоқтаған соң, астына өз қолтаңбасын қалдырып, портретті иесіне сыйлайды.
255. «Прогресс білдіру»
Бағалауды прогресті білдіру үшін, сол арқылы олардың не істеп жатқандарына мән берудің тәсілін табыңыз.
Түрлі тарауларды байланыстыра оқытыңыз;
Оқу журналын пайдаланыңыз;
Оқушылар оларға қол жеткізгендігін атап көрсете отырып, алдыңғы мақсаттарға сілтеме жасаңыз;
Сізде оқушының прогресі нақты бейнеленген мақсаттар сызбасы болсын;
Бағалау үдерісі мен оқушының өзіне мақсат белгілеу үдерісін байланыстырыңыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Айқын мақсат қоя отырып» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
20. «Айқын мақсат қоя отырып»
- Сабақ басталар алдында тақтаға мақсатты жазыңыз.
- Оқушылармен өздері оқып жатқандарын неліктен оқитыны туралы әңгімелесіңіз.
- Қысқа мерзімді мақсаттарды ұзақ мерзімді мақсаттармен сәйкестендіріңіз (мысалы, М.Әуезовтің жұмысына талдау жүргізу өзге де ұзақ мерзімді мақсаттарға қол жеткізумен қатар, мәдени жақтарын кеңінен түсінуге және талдау дағдыларын дамытуға әкеледі).
- Оқушылар сабақтың/блоктың/пәннің мақсаттарын айқын түсінгеніне көз жеткізіңіз.
- Мақсаттарды оқушылармен бірлесіп әзірлеңіз.
21. «Айна»
Оқушылар жұптасып, бір-біріне қарама-қарсы тұрады (немесе партада отырып та болады). Олардың біреуі қолдарымен, аяқтарымен, денесімен, бет-әлпетімен әртүрлі қимылдар жасайды, ал екінші оқушы оларды айна секілді қайталайды: оңды сол қылады, солды оң жасайды. Бір минуттан кейін оқушылар рөлдерімен алмасады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Психологиялық бой» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
256. «Психологиялық бой»
Барлық қатысушылардың көзін байлап, бойлары қысқадан ұзынға қарай орналасу тапсырылады. Сөйлесуге тыйым салынады. Кім өзінің бойының шамасын дұрыс бағамдады? Кім бойын ұзын, қысқа деп ойлап орнын таба алмады? Анықталады.
257. «Пікір алмасу» (Showdown)
Әрбір топ тақырыпқа қатысты 5 сұрақ дайындайды.Әрбір сұрақты стикердің бірінші жағына, ал жауабын екінші жағына жазып, келесі топпен
стикерлерін ауыстырады. Топ басшысы стикердегі сұрақтарды оқиды, топ мүшелері жауаптарын жазып дайындайды. Көшбасшы белгі бергенде, барлығы өз жауабын ашады және жауаптарды талқылап, дұрыс жауаппен салыстырады.
Сұрақтарға жауап беруші оқушылардың алмасып тұрғаны
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Пікірлер базары» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
258. «Пікірлер базары»
Оқушылардың әрбір шағын тобы плакатқа (флипчартқа) сабақтың өздері ең маңызды деп шешкен бір тұсын жазады. Плакаттар қабырғаға ілінеді. Әр плакаттың қасында сұрақтарға жауап беретін оқушы тұрады. Басқа топтар «Галереяны шарлау» тәсіліндегідей плакаттан плакатқа көшіп, оның төменгі жағына стикерлермен өздерінің комменттарийлерін, сұрақтарын, пікірлерін, қарсы дәлелдерін, қойған бағаларын жазады. дұрыс. Соңында топтар өз плакаттарына қайта оралып, барлық пікірлерімен танысады, оларды талқылайды, сұрақтарға жауап іздейді, нәтижелерін сыныпқа ауызша жариялайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Радиоға қоңырау шалу» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
259. «Радиоға қоңырау шалу»
Талқылау тақырыбы радио жүргізушісімен таңдалады.Төрт қонақ рольдік карточка алып, сол карточкадағыдай рольдерін ойнауы тиіс. Құрдастар аудиториясы,сұрақтарымен «қайта-қайта қоңырау шалады», белгілер жасап және т.б. жазып отырады.
260. «Рөлдік ойындар»
Рөлдік ойындар әдісінің негізгі қатысушалардың басқа адам кейпіне (рөліне) еніп, соның ішінде әрекет етуінен тұрады.Рөлдік ойындар оқушылардың бір-біріне мейірбандықпен қарап, түсіну дағдысын дамытады.Басқа біреудің рөлін ойнағанда, оның көзқарасы, ойы мен сезімдерін түсіну жеңілге түседі.Сонымен қатар бұл әдіс сыни ойлауды күшейтіп, шешім қабылдауға және өз көзқарасыңды қорғауға мүмкіндік береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Айналмалы бекеттер» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
22. «Айналмалы бекеттер»
Әр шағын топты бекетте орналастырып, арандататын сұрақты талқылауға және ойларын қағазға немесе тақтаға жазуға 10 минут беріңіз. Уақыт аяқталғанда топ басқа бекетке ауысып алдағы топтың жұмысын жалғастырады. Ауысу әр 10 минут сайын болып тұрады, әр топ барлық позицияларда болып шыққанға және барлық топтардың ойларын ойлап шыққанға дейін жалғаса береді.
23. «Айырмашылығынеде?»
Оқушыларға екі түрлі мəтін немесе екі түрлі сурет көрсетіңіз. Екеуінің арасындағы айырмашылықты анықтауды сұраңыз. Жауаптарын дəлелдеп отырулары керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сабақ мазмұны бойынша ойыңды білдір»

text:
261. «Сабақ мазмұны бойынша ойыңды білдір»
262. «Сатушы және қалпақ»
Лев Толстой ойлап тапқан 2-сыныпқа арналған есеп ұсынылады. Қазір бұл есепті тек 30% жоғары сынып оқушылары, 20% ЖОО студенттері, 10% банк қызметкерлері шеше алады деп есептелінеді. Қатысушылар алдымен жеке шығарады, содан соң топта талқылайды. Есеп:
Сатушы қалпақ сатады. Қалпақ 10 000 теңге тұрады. Сатып алушы келіп, оған тұтас 25 000 теңгелік береді. Сатушының майдасы болмағандықтан, көршісіне 25 000 теңгені 10 000+10 000 +5 000 теңгелік етіп майдалатып алады. Сатушы қалпақты және 15 000 теңгені қайтарып береді. Сәлден соң көршісі келіп, 25 000 теңгенің жалған ақша екенін айтып, өз ақшасын талап етеді. Сатушы амал жоқ 25 000 теңгені қайтарады.
Сұрақ: Сатушы қанша теңгеге ұтылды?
Жауап: 25 000 теңге.
Бұл есеп оқушылардың ойлау қызметін белсендендіріп, дәлелдеме келтіру дағдысын қалыптастырады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сəлемдеме жіберіңіз» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
263. «Сəлемдеме жіберіңіз»
Затты бірнеше қабат қағазға/газетке ораңыз. Оқушылар əуен ойнап
жатқанда оралған затты сынып ішінде береді; музыка тоқтаған кезде,оқушы бір қабатын ашады. Əр қабатқа тақырыпқа қатысты бір сұрақнемесе затты анықтауға көмектесетін ишара қойыңыз, оқушылар онытауып, одан кейін оралған затты əрі қарай береді. Осылайша заттыңорамасы біткенше жалғасады.
264. «Сәлеметсің бе!»
Оқушылар кезек-кезек көршісінің аттас саусақтарына қолын тигізеді. Бас бармақтан бастайды:
Мен саған тілеймін (бас бармағын тигізеді);
Табыс (сұқ саусақ);
Үлкен (ортаңғы);
Барлығында (атаусыз);
Барлық жерде (шынашақ);
Сәлеметсің бе! (алақанын тигізеді).
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сендер суретшісіңдер» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
265. «Сендер суретшісіңдер»
Нұсқау: «Сендер – суретшісіңдер. Картина салайық. Бұл жаз кезінде болады. Көздеріңді жұмыңдар. Шөпті оң жаққа саламыз. Әр суретшінің шөбі әртүрлі: біреуде биік, біреуде аласа, біреуде шөптің түсі ашық болса, біреуде ашық емес, күңгірт, қалың немесе қалың емес. Енді жеңіл бұлттар қалықтаған ашық аспанды бейнелейік: Бұлттан шыққан күнді көрсетейік. Оның сәулелері ұзын әрі жарық. Кенет сендердің картиналарың «тіріліп» кетеді. Сендерге жылы әрі жарық. Оның жарығы жан-жағына шуағын шашады. Сендер ақырындап көздеріңді ашасыңдар».
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Серпілген сауал» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
266. «Серпілген сауал»
Тақырыптың түсіну деңгейін арттыруға және талқылау дағдыларын дамытуға қол жеткізу үшін сыныптағы оқушылардың арасында сұрақтарды лақтырыңыз.
Мысалы, “Жандос, Салиманың жауабы туралы сен не ойлайсың?”
“Салима, Күнсұлудың жауабын барынша кеңейту үшін оны қалай дамытуға болады?”
“Күнсұлу, естігеннің барлығын бір жауапқа қалай біріктіруге болады?”
267. «Сингвейн»
1-жол: Тақырыптың атауы (зат есім).
2-жол: Тақырыпты сипаттайтын екі сөз (сын есім).
3-жол: Тақырып туралы қимылды білдіретін үш сөз (етістік).
4-жол: Тақырыпқа қатысты төрт сөзден тұратын сөз орамы.
Достарыңызбен бөлісу: |


5-жол: Тақырыптың мәнін ашатын синоним сөз.
268. «Синектика»
Ой қозғаудың жетілдірілген түрі. Егер ой қозғауда идеяларды топ құрамына кездейсоқ түрде жиналған оқушылар келтіретін болса, синектикада идеяларды сарапшылар (бұл мәселе бойынша хабардар, осы бағытта жұмыс жасап жүрген оқушылар) талқылап, қорытындылайды. Мұнда проблема құрастыру жұмысы бірнеше кезеңдерден өтеді: идеялар туындаудан- сараптауға қарай, сараптаудан қайтадан идеяларды келтіруге қарай.
Синектиканың мақсаты: ой қозғаудағыдай жаңа идеяларды келтіріп, бірлесе талқылау барысында оларды проблема шешетіндей деңгейге жеткізу.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «SMART (ақылды мақсат)» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
269. «SMART (ақылды мақсат)»
S -нақты, M-өлшемді, A-қолжетімді, R - шындыққа негізделген,T - уақытпен шектелген дегенді білдіреді. Әр сабақ осындай мақсатқа негізделіп жүргізілуі шарт.
270. «SMS – хабарлама»
Оқушыларға қағаздан жасалған қалта телефондарынан SMS хабарлама жазу тапсырылады. Хабарлама ұсынылған сөйлемдердің толықтырылған немесе аяқталған нұсқасы болуы қажет.
«Бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ... білдім, ақиқатына жеттім»;
«Бүгінгі сабақта мені қуантқаны....»;
«Мен өзімді....үшін мақтар едім»;
«Маған ерекше ұнағаны....»;
«Сабақтан соң мен... жасағым келді»;
«Мен... туралы армандаймын»;
«Бүгінгі сабақта мен....жасай алдым»;
«Мен... орындадым»;
«...қызықты болды»;
«...қиын болды»;
«...мен түсіндім»;
«Енді мен ...»;
«...сезіндім»;
«Мен үйрендім»;
«Мені... таңқалдырды» және т.б.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Соңғы сөзді мен айтайын» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
1-қадам: Мәтіннен үзінді оқу барысында оқушылар түсінік беруге лайықты бір немесе бірнеше дәйексөз табады.
2-қадам:Оқушылар дәйексөзді кеспеқағазға жазып, қай беттен, қайдан алғанын белгілеп қояды.
3-қадам: Кеспеқағаздың артқы жағына дәйексөзге берген өз түсінігін жазады. Оқушылар онымен келіспеуіне де болады, оны қалай өзгертем десе де өз еріктері.
4-қадам:Мұғалім дәйексөзді дауыстап оқуға оқушылардың бірін шақырады.
5-қадам: Ол оқып болған соң, мұғалім басқа оқушылардан осы дәйексөзге өз көзқарастарын білдіруін сұрайды. Ең бастысы – пікірталастың бағытын ұстап тұру және пікірге, ащы мысқылға жол бермеу. Сондай-ақ, бұл уақытта мұғалім де өз түсінігін беруіне болады.
6-қадам:Дәйексөз жайында пікірталасты аяқтау үшін мұғалім дәйексөзді оқыған оқушыны шақырады және ол өз түсінігін дауыстап оқиды. Міне, осы жерде пікірталас аяқталады.
7-қадам: Енді мұғалім басқа оқушыны дәйексөз оқуға шақырады, барлығы басынан қайта басталады.


title: «Соқыр паровоз» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
272. «Соқыр паровоз»
Қатысушылар үштен бөлініп тұрады. Алдыңғы ойыншының көзі байланады. Ол үшінші ойыншының айтқанымен жүреді, ортадағы ойыншы кедергі, ол паровоздың дауысын салады. Бірнеше паровоз осылайша діттеген жерге жету керек. Мұнда көшбасшыға сенім, сенімсіздік, көшбасшының кедергіге қарамастан, топты алып жүруі сарапқа салынады.
273. «Социометрия»
Оқушыларды топқа бөлу үшін қолдануға болады. Қатысушылар көздерінің түстері, жұлдызнамалары, сүйікті түстері, тұрғылықты жерлері, аттарының бас әрпі т.с.с. арқылы бірін-бірі табады. Жүргізуші қандай белгі арқылы топқа бөлінетіндігін айтып отырады.
Бұл әдіс сыныптастардың бір-бірін жақыннан тануына мүмкіндік туғызады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сөзден – сөйлем, сөйлемнен - мәтін»

text:
274. «Сөзден – сөйлем, сөйлемнен - мәтін»
Шашылған түрлі сөздердің ішінен бір-біріне мағыналық қабыспайтын 3 сөз суырылады. Мысалы, «өзен, қарындаш, аю» деген секілді. Осы үш сөзді кіріктіре отырып, сөйлемдер құрастыру керек. Кімнің сөйлемі қызықты әрі ерекше болатынына көңіл аудару. Былай құрастырылуы мүмкін: «Бала қолына қарындаш алып, өзенде шомылып жүрген аюдың суретін салды.» Немесе шығармашыл: «Қарындаштай ап-арық бала өзен жағасында тұрып, аюдай ақырып, өгіздей өкіріп жылады.»
Бірнеше нұсқаның ішінен біреуін таңдап алып, тақтаға жазып қояды да, келесі 3 сөзді суырып, сөйлем құрайды. Одан да бір сөйлем жазып қояды. Соңында тақтада жазылған сөйлемдерді құрастырып, мәтін жазу керек. Мәтінді әрқайсысы өз дәптерлеріне жазуларына болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сөздерден әңгіме құрастыру» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
275. «Сөздерден әңгіме құрастыру»
Оқушылардың әрқайсысына қандай да болмасын бір-бір сөз ойлауды тапсырып, бірнеше секундтан кейін ол сөздерді (жалпы саны 15-20 сөздей) тақтаға жазып, оқушылардың шағын топтарына осы сөздерді қолданып, 2 минут ішінде оқушылар өмірін суреттейтін ауызша әңгіме құрастыруды ұсыну керек. Әңгімеде топ оқушыларының және мұғалімдердің есімдері міндетті түрде аталуы керек.
276. «Сөздік қорды байытуға арналған әдіс-тәсілдер»
1. Тірек сөздерді олардың қолданылу шамасына қарай тақтаға жазу
2. Жұмыс парақшаларында, жазбаларда және мәтіндерде тірек сөздерді белгілеу
3. Оқушылар сөздерді тыңдап, қайталауы үшін, сөздерді тізім бойынша оқу
4. Бөлмеде тірек сөздерді/терминдерді жазып іліп қою
5. Сөйлем құрастыру – оқушылар каточкадағы сөздердің мағынасын көрсететіндей етіппайдалана отырып, сөйлем құрайды
6. «Сөзді тап» – оқушы бір сөзді алады, сосын сөздің өзін атамастан, ол туралы басқа сөздердіайтады. Топтағы қалған оқушылар неғұрлым жылдамырақ сол сөзді табулары тиіс
7. Сөздерді іздеу – анықтамасымен бірге
8. «Блокбастер» – телевизиялық ойынның нұсқасы, онда оқушылар немесе оқушыларданқұралған топтар анықтамасы берілген пәнге қатысты терминдердің бастапқы әріптердентұратын құрылым құрудан жарысады
9. Пәнге қатысты сөздіктер
10.Интерактивті глоссарийлер – пәнге қатысты лексикадан алынған тізімдер, оқушылар оларғасабақ аяқталысымен, сол сабақта өтілген жаңа сөздерге қатысты анықтамаларды қосады
11.Постерлер – сөздердің мағынасын көрсететін визуалды суреттер
12.Сөздердің жанындағы белгілер – пәнге қатысы бар сөздердің жанындағы белгілер немесенышандар
13.Пәнге қатысты сөздері түсіріліп жазылған тестілер
14.Жеке сөздіктер, онда оқушылар өздері танысқан жаңа сөздерді жазып отырады
15.«Джигсо карточкалары» – оқушылар сөздерді анықтамаларымен қосады
16.«Лотерея барабаны» – оқушы сөзді суырып алып шығады да, ол туралы не білетінін айтады
17.Сөздерді/тұжырымдарды топтастыру – тұтас топ сөздер мен олардың анықтамаларынтақырыптар мен тұжырымдар бойынша бөледі
18.«Бір минут» – оқушылар жәшіктен сөз таңдап алады да, ол жайында бір минут бойысөйлейді
19.«Сөзді бейнеле» – «Суреті __________бойынша анықта» ойынының нұсқасы. Қатысушылар жәшіктенсөзді алып шығады да, 30 секунд бойы топтың басқа мүшелері үшін оның суретін салады
20.«Сөздік бинго», мұнда мұғалім анықтаманы оқиды, ал оқушылар өз карточкаларынан соланықтаманы білдіретін сөзді белгілейді
21.Анаграммалар
22.Жазба құрылымдарына салынған пәнге қатысты терминдер сөздігі (сөздер банкі,топтамасы)
23.Сөзжұмбақтар
24.Оқушылармен пәнге қатысты терминдер бойынша мнемоникақұрастырады
25.Сөз кластерлері жазылған постерлер
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сөзді тап» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
277. «Сөзді тап»
Қобдишаға тақырыпқа қатысты түйінді сөздер жазылған қағаз қиындылары салынады. Бір оқушы қобдишадан қиынды қағазды алып, 1 минутта ондағы сөздің өзін атамай сипаттап түсіндіруі керек. Сөзді тапқан оқушы келесі сөзді алып түсіндіруді жалғастырады.
278. «Сөз ойыны»
Ойынның мақсаты: Оқушылардың сөздік қорларын арттыру.
Ойынның шарты: Өлеңдегі әріптерді пайдаланып, басқа сөз жасап шығару.
Балаға да,
Ағаға да –
Пайдасы мол аңдағанға.
Қызықты бұл ойын түрі,
Қызықтайық біз де мұны.
Бұрын ойнап көріп пе едің?
Жеке бір сөз әріптерін
Алды – артына таратамыз,
Жаңа сөзге жаратамыз:
“Балмұздақтан” пәлен сөзді,
“Тоқылдақтан” түген сөзді,
“Оспақшылдан” он бес сөзді,
“Жүзтаныстан” жүз бес сөзді,
Құрастырып, тіл ұштаймыз,
Сөз ойынын қызықтаймыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сөйлеу арқылы ойлану» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
279. «Сөйлеу арқылы ойлану»
Сөйлеу оқушыларға өз пікірін білдіріп, сол арқылы білім алуға көмектеседі. Төмендегідей жаттығулардың көмегімен сөйлеу арқылы ойлануды ынталандырыңыз:
280. «Стикер»
Стикерлерді оқу үдерісін талдау үшін қолданыңыз. Оқушылар топтарда, жұппен немесе дербес түрде мынадай сұрақтарға жауап бере алады:
Мен нені үйрендім?
Маған не қиын болып көрінді?
Не күрделі болды?
Мен енді нені үйренгім келеді?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Стикерлермен диалог» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
281. «Стикерлермен диалог»
Түрлі әдістері көп –қант қағазын алып және онда сұрақтар немесе мақұлдауларды жазып қоюға болады, ал оқушылар оқып түсіндірулерін жазады; 3/4/5 адамнан құралған топтар стикердегі сұрақтарға жауап беріп немесе түсіндіріп,кейін бөлісіп, талқылап және таныстырулары керек; «Қабырғадағы роль» қолдануға болады және оқушылар өз пікірлер мен эмоцияларын стикерлерде білдіреалады.
282. «Стоп кадр»
Оқушылардан тақырыптың, хикаяның және мақұлдаудың стоп-кадрын жасауды сұрайды. Стоп-кадр бұл «камера» өз жұмысын тоқтатқан нүкте – стоп-кадрдың сыныпқа көрінбейтін басы және аяғы бар (Сонымен де ол фотографиялық суреттен айрықшаланады). Топтар өз стоп-кадрларын сыныпқа, суретте не болып жатқанын талқылау үшін, көрсетеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Stop-кадр» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
283. «Stop-кадр»
Stop-кадр — видеофильмнің бір сәтімен (кадр) жұмыс. Кадрды экранда
тоқтатып қойып, сұрақтар қою арқылы оқушыларды диалогқа тартуға болады. Сыныпта жұптық жұмыс ұйымдастыруға да болады: оқушылардың біреуіне кадрды көрсетіп, екіншісіне осы көріністі толықтай сипаттап беруін тапсыруға болады, екінші оқушы оған нақтылау сұрақтарын беру арқылы көмектесуіне болады.
284. «Сурет сал»
Мұғалім тақырыпты атайды.Фишкалардың көмегімен оқушыларды әртүрлі төрт топқа бөледі.Әр топқа 7 минутта аталған тақырыпқа сәйкес бірлесе отырып сурет салу ұсынылады.Жұмысқа берілген қысқа уақыт шағын топтардың тез және үйлесімді жұмыс жүргізіп, кенеттен пайда болған ойларын суретке түсіруге жұмылдырады.Шағын топтардың салған суреттері бойынша ортада жалпы пікір алысады, оларды түсіндіреді. Топтық талқылаудың негізгі сөздерін мұғалім тақтаға жазады.Бұл сөздер келешекте жаңа сабақ мазмұнының жоспарын жасауда пайдаланылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сұрақ – жауапқа құрылған хат» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
285. «Сұрақ – жауапқа құрылған хат»
Бұл ойынды итальян жазушысы Дж. Родари ойлап тапқан.
Ойынның шарты: Алты оқушыға алты түрлі сұрақ беріледі.
Бірінші сұрақ: “Кім? Не?” (яғни бір оқушы зат есімнен сөз жазады)
Екінші сұрақ: “Қай жерде?” (яғни жатыс септігіндегі тұрған кез келген сөзді жазады)
Үшінші сұрақ: “Не істеді?” (оны үшінші оқушы жазады)
Төртінші сұрақ: “Ол не айтты?” (бұл сөйлем төл сөз арқылы жазылады)
Бесінші сұрақ: “Адамдар не деді?” (бұл сөйлем де төл сөз арқылы жазылады)
Алтыншы сұрақ: “Оқиға немен тынды?” (1-оқушының зат есімін көріп, қорытынды жазады)
Бір қызығы әр оқушы қандай сұрақ берілгенін білсе де, басқалардың сұрағы мен жауабын білмейді. Сондықтан қызықты мәтін құрастырылады.
Мысалы:
а) Құмырсқа
Қонақта
Топырақ жеді
Ол айтты: “Мен бақыттымын”
Адамдар: “Ғұмырың ұзақ болсын”, – деді.
Құмырсқа жарылып өлді.
ә) Шегіртке
Мектепте
Доп тепті.
Ол айтты: “Мен кетемін”
Адамдар: “Біз де кетеміз”, – деді.
Шегіртке сылқ – сылқ күлді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сұрақ-жауаппен қатынас» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
286. «Сұрақ-жауаппен қатынас»
Әр оқушыға сұрақ дайындап, сабақ уақытында параққа жазу керектігі туралы тапсырма беріледі.Содан соң осы парақтар бір оқушыдан екіншісіне кезекпен беріліп отырады.Сұраққа жауап бергісі келгендер жауапты алдыңғы оқушының жазған жауабының астына жазады.Егер сұраққа жауап бергісі келмесе, парақты жауапсыз келесі оқушыға береді.
287. «Сұрақтар шеңбері»
Бұл әдіс бойынша оқушылар кезекпен сұрақ қояды. Оқушылар төрт немесе бес адамнан шеңберлер құрады. Тақырып және ойлануға біршама уақыт беріңіз. Сосын талқылауды бастаңыздар, әр оқушы үш минут (немесе басқа уақыт ) үзбей сөйлейді. Бұл уақытта ешкімге еш нәрсе айтуға рұқсат етілмейді. Барлығы айтарын айтып болғаннан кейін шағын топ үшін және ортақ талқылау үшін тақырыпты ашыңыз. Оқушы сөзін, өз ойымен емес алдында айтып кеткен оқушының айтқанымен құру керек, сондай-ақ олар жаңа идеялар келтірмеу керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сұрақты төңкеріңіз» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
288. «Сұрақты төңкеріңіз»
Фактінің қайталануын көздейтін сұрақты қоюдың орнына, ол оқушыны ойлануға мәжбүрлейтіндей етіп құрыңыз.Мысалы, «Франция – демократиялық ел ме?» деген сұрақ. «Демократиялық ел дегеніміз не?» деген сұраққа айналады.
289. «Сұрақты ұстап ал!»
Мұғалім сұрақ қойған кезде фасоль салынған қапшықты лақтырады. Бұл сұрау үдерісіне кинестикалық сипат береді және оқушыларды өз еркімен жауап беру үшін ниет білдіруге итермелейді. Сіз оқушыларға жауапты білмеген жағдайда сұрақты басқа оқушыға лақтыруына мүмкіндік бере аласыз. Сонымен қатар, бұл тапсырманы командамен шешуге де болады. Мұғалім кезек-кезекпен фасольды қапшықты әр командаға лақтырады. Егер де қапшықты қағып алған адам сұраққа жауап берсе, онда команда 3 балл алады. Егер де ол жауабын білмесе, қапшықты басқа командаға 2 балға лақтырады. Егер де қапшық тағы да кері лақтырылатын болса, онда дұрыс жауаптың құны 1 балға дейін төмендейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Аквариум» әдісі - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text: «Аквариум әдісі» - балаларға мәселені «қоғам алдында» талқылауға ұсынғандағы диалог формасы. Шағын топ белгілі бір мәселе бойынша диалогті жүргізуге кімге сеніп тапсыруға болатынын таңдайды. Кейде тілек білдірушілер бірнеше болуы мүмкін. Қалған барлық оқушылар көрермен рөлін атқарады. Сондықтан да мұны «аквариум» деп атайды.


290. «Сүйікті адамыңызға тілегенді - өзгелерге тіле!»
Мұнда оқушылар тек алдымен сүйікті адамды көз алдында елестетіп, оған бір немесе бірнеше ізгі тілек тілейді. Содан кейін оқушылар тілектерін жұп немесе топ ішінде өзгелерге айту керек. Мұғалімнің да бұл іске қатысқаны орынды.
291. «Сыныптағы заттар»
Оқушылар сыныптан қандай да болмасын бір затты таңдап, бір минут ішінде оны өзіне немесе өзінің көңіл-күйіне ұқсастығын ойластырып, топ ішінде бір-біріне айтып беруі керек. Мысалы, «Мына төбедегі шам маған ұқсас екен: менің де көңілім қазір жарқырап тұр!».
Қалауы бойынша кейбір оқушылардың әңгімесін (немесе әр топтан бір оқушының) бүкіл сыныпқа да жариялауды сұрау керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сүйікті адамыңызға тілегенді - өзгелерге тіле!»


title: «Сыныптан шығу билеті» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
292. «Сыныптан шығу билеті»
Оқушыларға олардың оқуына қатысты сұрақтар жазылған қағаз беріңіз, олар сұрақтарға жауап беріп, оны сыныптан шығуға рұқсат етілген уақытқа дейін мұғалімге беруі керек.
293. «Сынып ішінде жүру»
Əртүрлі жағдайларға бейімдеуге болады: 1) сыныптың əр бұрышы «толықтай келісемін», «келісемін», «келіспеймін, «толықтай келіспеймін» деген көзқарастарды көрсетуі мүмкін; 2) сіздің көзқарасыңызға анағұрлым сай келетін суреттің жанына тұрыңыз; 3)дұрыс мысал/анықтаманың жанына тұрыңыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сіз кімсіз?» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
294. «Сіз кімсіз?»
Қатысушылар өздері жауабын қалаған 3 сұрақ жазулары керек. Содан соң шеңбер арқылы айнала жүріп, өз сұрақтарына жауап алады. Мұнан соң әрқайсысы өздері жайлы айта бастайды, қалғандары сұрақтары арқылы білген мәліметтері арқылы оны толықтырып отырады.
295. «Табыс ағашы»
Әрбір жапырақтың өзіне тән түсі бар: жасыл – «барлығын дұрыс істедің», сары – «қиындықтар болды», қызыл – «қателер көп болды». Әр оқушы өз ағашын сәйкес жапырақтармен безендіреді. Қалаулары бойынша жапырақтарға өздерін толғандырған мәселе мен қиындықтарын жазуларына болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ақындар мен жазушылар» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
25. «Ақындар мен жазушылар»
Топтағы оқушылар 3-4 минут аралығында өздері білетін ақын-жазушыларын жазып шығады да, кезектесіп оқиды. Бір топта бірінші айтылған тұлға өздерінде қайталанса, сызып тастап отырады. Қай топтың тізімінде тұлғалар тектері көп қалса, солар жеңімпаз.
26. «Алдын-ала берілген атаулар»
Мұғалім сабақ басында жаңа тақырып бойынша тақтаға бірнеше атау (терминдер) жазып қойып (3-4 атау), оқушыларға олардың мағынасы, мазмұны және өзара қатынасы мен байланысы туралы ойлануын сұрайды. Бұл жұмысты оқушылардың жеке, жұппен немесе шағын топ ішінде ауызша яки жазбаша (соңғысы тиімдірек) орындауы ықтимал. Содан кейін мұғалім бірнеше оқушының ойы мен пікірін тыңдауына болады.
Бұл тапсырманы күрлендіруге де болады. Ол үшін алдын-ала берілген атаулардың ішіне сабақ тақырыбына қатысы жоқ бейтарап сөзді қосуға болады. Мәселен, биология сабағында «Фотосинтез, жасуша, хлорофилл, терезе» сөздерін келтіруге болады. Бұл жерде соңғы сөз оқшаулау және сабақ тақырыбына тікелей қатысы жоқ, сонда да оқушылар олардың өзара қатысы мен байланысы туралы өз ойларын келтіруі керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Табыстылық ассоциясы» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
296. «Табыстылық ассоциясы»
Оқушылардың әрқайсысында «табыс» сөзімен байланысты өзіндік пікірлері бар екенін ескеріп, «табыс» сөзімен 1 минуттың ішінде топ ішінде қабылданған жалпы анықтама беру талап етіледі. Мысалы,
1, 4-топ – – зат есімдерден тұратын сөздер,
2, 5-топ сын есімдерден,
3, 6-топ – етістіктерден тұратын сөздер ойлайды. Топтардың сөздері талқыланып, «табыс» сөзінің формуласы тұжырымдалады.
297. «Табысты тыңдаушыларды дамытуға арналған оқыту әдіс-тәсілдері»
Оқушылар жаттығуды бастамас бұрын, олардың бұған дейінгі білімдерін
жандандыру арқылы дайындаңыз.
Нақты тақырып беріңіз немесе тыңдалымды құрылымдаңыз.
Есеп берудің нақты әдіс-тәсілдерін пайдаланыңыз, мысалы, әртүрлі жолдарментоптастыру (мысалы, Джигсо, өкіл, кемпірқосақ). Бұл жоспарлы әңгіме және ауызша мазмұндауға жол ашады, соның нәтижесінде жазбаша жұмыстың нәтижесі жақсарады.
Көптеген жаттығулар сабақтың қысқа бөліктеріне тамаша сай келеді, мысалы, ширату жаттығулары.
Тиісті ақпаратты немесе салалық тілдің нақты бір ерекшеліктерін естіген кезде оқушылардан дене қимылымен жауап беруді сұраңыз, мысалы, қол көтеру, орнынан тұру.
Оқушыларды 1-ден ...-ге дейін нөмірлеу арқылы бірлесе жазба жазуды
ұйымдастырыңыз. 1 нөмірлі оқушылардың барлығынан ақпаратты тыңдап, кейбір элементтерін жазуды, 2 нөмірлі оқушылардан – басқа нәрсеге баса назар аударуды және т.б. сұраңыз. Топтар ақпарат жинап, оны керекті нысанда – ауызша немесе жазбаша ұсыну үшін пікір алмасады.
Оқушылардан әңгімені тыңдап, тексеруге болатын фактілерді немесе біреулердің пікірлерін жазып алуды/оларға жауап беруді сұраңыз. Олар өз шешімдерін негіздеп, кез келген күрделі мәселелерді талқылауы тиіс.
Оқушылардан мәтіннен негізгі сөздер немесе тіркестерді белгілі бір санын (және одан көп емес), мысалы алтауын тауып, жазуды сұраңыз. 6-дан артық болмауы тиіс екенін айқын түсіндіріңіз.
Оқушылардан ақпаратты диаграмма, логикалық сызба, кесте, график сияқты арнайы құралдың көмегімен жазуды сұраңыз (мысалы, кім, не, қайда, қашан, қалай және неліктен немесе себебі, салдары, әсері, орналасқан орны).
Мұқият тыңдауды модельдеңіз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Таңғалдыру сәттері» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
298. «Таңғалдыру сәттері»
Сөз бен сөйлемдегі ойдың құрылымын, сипатын, табиғатын бейнелі де көркем суреттей жеткізетін суырыпсалма тапқырлық пен ұшқыр қиялға негізделген. Белгілі бір тақырыптағы сөзге не сөйлемге қатысты өзіндік тапқырлығы мен еркін қиялына ерік беріледі.
299. «Талқылау тəсілдері»
Оқушыларға жазу мен оқу бойынша тапсырмаға берілетін уақыт сияқты ауызшапікірталасқа берілетін уақыт та мұқият құрылымдалуы керек. Төменде талқылаудықұрылымдауға көмектесетін əдіс-тəсілдер тізімі берілген.
Төрт бұрыш Əр бұрышқа әртүрлі пікір ілінеді. Оқушылар өздерініңжауаптарына жақын бұрышқа барып тұра алады: мысалы,толықтай келісемін, келісемін, келіспеймін, толықтайкеліспеймін.
Сократ шеңбері Екі шеңбер, бірінің ішінде бірі. «Ішкі шеңбердегі»оқушылар тақырыпқа қатысты мәселені сұрақ-жауапарқылы талқылайды, ал «сыртқы шеңбер» оларды тыңдап,дəптерлеріне ескертпе жасап отырады және талқылаусоңында өз пікірлерін айтады. Мұғалім оларды сырттан
бақылап, бағыттаушы сұрақтар қою арқылы пікірталастықажетті арнаға бұрып отырады. Шеңбердегі оқушыларбелгілі бір уақыт өткен соң рөлдерімен алмасуына болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Шеңберге жиналатын уақыт - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
Шеңберге жиналатын уақыт Оқушылар орындықтарды шеңбер етіп сынып ортасынақояды. Тақырып/сұрақ/сөйлем беріледі, оған оқушыларжауап беру керек. Алайда олар белгіленген затты ұстаптұрмаса, сөйлей алмайды. Бұл тапсырмада мұғалім барлықоқушының бір кісідей қатысып отырғанына көз жеткізуүшін қатаң түрде бақылайды, сондай-ақ оқушыларға қайкезде сөйлеу керектігіне қатысты өздерінің шешімқабылдауына мүмкіндік береді.
Попкорн Оқушылар сыныптағы ауызша кері байланысты басқарады,
қай кезде орнынан тұрып жауап беру керек екендігіншешеді. Егер бірнеше оқушы қатар тұрса, онда оқушыларкімнің бірінші болып сөйлейтінін шешуі қажет.
ТӨДК Сыныптастардың пікірін тыңдай отырып, оқушыларберілген пікірді ТОЛЫҚТЫРЫП, ӨЗГЕРТІП, ДАМЫТЫПнемесе КҮРДЕЛЕНДІРЕ алатынын шешуі керек. Барлықоқушылар қалай жауап беретіндерін шешуі қажет, алмұғалім олар таңдаған мəнерде жауап беру үшін біроқушыны таңдайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Тапқыштар» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
300. «Тапқыштар»
Ойын мақсаты: Әр түрлі тақырыптағы астарлы сұрақтарға жауап іздеу арқылы баланың логикалық ойлауын дамыту.
Тапқырларға арналған әзіл викторина:
Елекпен су тасуға болады ма? (болады, мұз күйінде)
Аңшы көлде жүзіп жүрген үйректерді бір оқпен атса, көлде неше үйрек қалады? (қалмайды, бәрі үркіп ұшып кетеді)
Есік пен терезенің арасында не тұр? («пен» тұр)
Орыс күнтізбесінде ең қысқа ай қай ай? (Май- үш әріптен тұрады)
Қай өзен ең қорқынышты ? («Тигр» өзені)
Страус өзін құспын деп айта алады ма? (Жоқ, ол сөйлей алмайды)
Нені дайындауға болады, бірақ жеуге болмайды? (сабақты)
Жасыл доп Сары теңізге құласа не болады? (су болады)
Қай қолмен шайды араластырған дұрыс? (шайды қасықпен араластырған дұрыс)
Қандай сұраққа «иә» деп жауап бере алмаймыз? (ұйықтап жатырсыз ба?)
Он жұмыртқа салынған себетті екі рет түсіріп алсаң нешеуі қалады? (бәрі жарылып қалады.)
301. «ТВ шоу»
Мұғалім жүргізуші оқушылармен, түрлі кейіпкерлермен сөйлескендей тақырыпты талқылайды. Аудитория сұрақтар қояды, талқылауға қатысады, құрдастар бағалайды және т.б. Бұл Ньюзнайт, Опра, Паркинсон, Монтель және т.б. стилінде болуы мүмкін. Панель отбасылық және т.б. күйіндегі шоу.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Телебағдарлама жүргізушісі» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
302. «Телебағдарлама жүргізушісі»
Мұғалім бүгін ерекше телестудияға баратындарын хабарлайды. Ол жерде оқушылар өздері қалаған телебағдарлама жүргізушісі болуға мүмкіндіктері болатынын айтады. Бір сынып бөлмесін бірнеше бағдарлама реквизиттерімен дайындап қоюға болады. Мысалы:
«Айтуға оңай» бағдарламасында «Сабақтас құрмалас сөйлем түрлері» бас қосады. Жүргізуші олардың әрқайсысын тыңдап, проблемаларын айтқызу керек.
«Әйел бақыты» бағдарламасына «Бақытсыз Жамал», «Қамар сұлу», «Қалың мал», «Ақбілек» кейіпкерлері келіп, өз оқиғаларын баяндайды.
303. «Телетайп»
Қатысушылар бір-бірінің қолынан ұстап шеңберде тұрады. Бір қатысушы адресін айтып телеграмма жібереді. Телеграмма айтылған адамның адресіне байқатпай қол қысу арқылы жіберіледі. Ортада тұрған жүргізушінің міндеті - белгі арқылы кетіп бара жатқан телеграмма кімнің қолында екенін табу. Ұсталып қалған ойыншы ортаға тұрады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Терминдер конверті» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
304. «Терминдер конверті»
Ортаға өз қалауларымен 10 оқушы шығады. Мұғалімнің қолындағы 10 конвертті алып, әрқайсысы ішіндегі 10 терминді сыныптастарына түсіндіру керек. Терминнің өзін айтпайды. Тек сол жайлы айтады. Сыныптастар қандай термин екенін табу керек. Бұл емтиханға дайындыққа жақсы көмектеседі.
305. «Топтық кері байланыс»
Сыныптастардың жұмысын бағалауға қатысты топтық кері байланыс мұғалімге оқудағы қажеттіліктерді қарапайым түрде анықтауға көмектесе алады.Егер топ кері байланыс ұсынатын болса, бұл мәселеге назар аудартып, жүйелендірілген, талқыланған тапсырмаларға қатысты ақпарат береді (сонда мұғалім қайталауға арналған жаттығуларды азырақ бере алады).
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Төрт сөйлем» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
306. «Төрт сөйлем»
Бұл тәсіл арқылы оқушылар тақырып туралы пікірлерін білдіреді:
Пікір. Тыңдаған мәтін бойынша өзіндік пікірлеріңді бір сөйлеммен айтыңдар немесе жазыңдар.
Дәлел. Пікірлеріңді бір сөйлеммен дәлелдеңдер.
Мысал. Пікірлеріңді өмірмен байланыстырып, мысалдар келтіріңдер.
Қорытынды. Аңыз мазмұны бойынша қорытынды шығарыңдар.
307. «Тұлғаны танып біл»
Мұғалім оқушыларға парақтар таратады, оларға Қазақстан тарихында елеулі із қалдырған кемеңгер адамдардың (саясаткерлер, өнер және әдебиет қайраткерлері және т.б) портреттері жапсырылған.Ойыншылар 5-6 адамннан топтарға бөлініп отырады. Балалар портреттердегі тұлғаның аты-жөнін, тарихтағы рөлін, қызмет ету кезеңін, оның атына байланысты оқиғаларды, ол жазған шығармаларды және т.б. естеріне түсіруі тиіс.Топ ішінде талдау 5 минуттан аспайды.Өз тобын топтың бір мүшесі қорғайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Түзетулер» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
308. «Түзетулер»
Сіз бағаламастан бұрын, оқушылардың өз жұмыстарын түзеткендеріне дәлел келтіруді талап ете отырып, түсініктеме беру арқылы жауапты қайта тұжырымдауға және бағалауға назар аударыңыз (бұған уақыт бөліңіз).
309. «Түйінді сәттер»
Ауызша тапсырмалармен қатар, жазбаша тапсырмаларды әзірлеген кезде бұларды орындау оқушылар оқып жатқан тапсырмалардың түйінді сәттерін түсінуге және дамытуға әкелетін болсын.
310. «Түсініксіз тармақ»
Оқушылар өздеріне онша түсінікті емес бір немесе екі тармақты жазады. Бұл өткен сабақта оқылған материал, қалған бөлімнің, алдыңғы жаттығудың материалы және т.б. болуы мүмкін. Содан кейін мұғалім мен сынып осындай тармақтарды түсіндіру жолдарын іздестіреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Түсініктеме арқылы бағалау» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
311. «Түсініктеме арқылы бағалау»
Түсініктеме арқылы бағалау оқушыларға марапатқа немесе жазалауға тіреліп қалмай (баға қойғандағы сияқты), назарларын алға басу мен дамуға, аударуға мүмкіндік береді.
Түсініктемелерді оқулықтарда, оқулықтардың басындағы кестелерде, оқу күнделіктерінде немесе журналда қалдыруға болады. Соңғылары мұғалім мен оқушыларға түсініктемелердің көбеюі мен жақсаруын қадағалауда көмектеседі.
Түсініктемелерде оқушының нені жақсартуы керектігіне қатысты айқын нұсқаулықтар берілуге тиіс.
Кері байланыс беруді көздейтін жаттығулар мен жұмыстарды жоспарлаңыз – тапсырмалардың құрылымы үдеріске көмектессін.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Түсініктемелермен жұмыс» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
312. «Түсініктемелермен жұмыс»
Оқушыларға мына түсініктемелермен жұмыс істеуге мүмкіндік беріңіз -
- сабақта оқушымен жеке әңгіме жүргізу үшін уақыт бөліңіз.
- оқушыларға арналған жинақта жазбаша түрде диалогтарыңыз болсын.
- диалогты анағұрлым формалды ету үшін түсініктемелерді немесе мақсаттарды қадағалау парағын қолданыңыз.
313. «Тыңдайтын үшбұрыштар»
Оқушылар үш адамнан тұратын топта бірлесіп жұмыс істейді:
СПИКЕР мұғалімнің нұсқаулығы бойынша тақырыпты түсіндіреді (немесе проблема туралы өз ойымен бөліседі).
ИНТЕРВЬЮЕР мұқият тыңдайды және егжей-тегжейін анықтау үшін сұрақтар қояды.
ХАТШЫ үдерісті бақылайды және «спикерге» де, «интервьюерге» де кері байланыс береді.
2-нұсқа
Оқушылар топта үшеуден отырады. Әр оқушы сөйлеуші, сұрақ қоюшы және жазып алушы рөлін атқарады. Сөйлеуші бір нәрсені айтады, сұрақты түсіндіреді немесе пікірін білдіреді. Сұрақ қоюшы көмектесіп айтып отырады және түсініктеме беруді сұрайды. Жазып алушы қажетті жерлерін түртіп алып, әңгіме соңында қорытынды береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Алма, шие, өрік, банан» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
27. «Алма, шие, өрік, банан»
Оқушылар орындықтарды шеңберлей орналастырып жайғасады. Мұғалім оқушыларды отырған ретімен жемістер атауымен санап шығады: «Алма, шие, өрік, банан» деп. Осыдан кейін мұғалім бір не бірнеше жемістің атын атайды (мысалы, «Шие!» деп, не «Алма,өрік!» деп, немесе « Алма, шие, өрік, банан!»деп), сол кезде жемісі аталған оқушылар орындарын алмастыру қажет. Ал мұғалім бір бос орынға отырады. Орын жетпей қалған оқушы жүргізуші болып, жемістердің атын атайды.
28.«Алфавит»
Оқушылар әрқайсысы алфавиттің бір-бір әрпін алып, жыл көлемінде оқыған материалдарынан өздеріне түскен әріпке сәйкес тақырыптарды айтып шығады. Мысалы, «Қаратпа сөз, қыстырма сөз, қосарлы айқындауыш, қарсылықты салалас, қарсылықты сабақтас т.с.с. Қорытынды сабақтарда, емтиханға дайындықта, есте сақтауын дамытуда көмекке келеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Тізбектен не түсіп қалған?» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
314. «Тізбектен не түсіп қалған?»
Оқушыларға бір сөз түсіп қалған тізбек көрсетіп, сол сөзді табуды
сұраңыз. Мысалы, жанама – ? (түзу)
315. «Тірек мәтін»
Мұғалім жеке оқушыға, жұпқа немесе топқа тақырып бойынша бірнеше сұрақ береді. Олар жазба түрінде жауап жазады. Жауап бере отырып, оқушылар осылай өтілген тақырыптарға тірек конспектісін жасайды.
316. «Үндеме!»
Мұғалім барлық оқушыларды «Бірінші» және «Екінші» деп санап, екі топқа бөледі.Тапсырма: екі топ үндемей, тек ишарат пен ыммен ғана түсінісіп, туған күндері бойынша сап түзеуі керек. Саптың алдында 1 қаңтарда туған оқушылар тұрады да, қалғандары туған күндерінің реті бойынша тізіле береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Үш жақты күнделік толтыру» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
317. «Үш жақты күнделік толтыру»
Жүзеге асыру қадамдары:
1-қадам: Сабақ тақырыбы айтылады, оқылатын мәтін таныстырылады.
2-қадам: Мәтінді оқу барысында әрқайсысы жеке күнделік толтырады.
3-қадам: Жұмыс нәтижесін жұпта, топта талқылау.
Күнделік сол жақтан бастап толтырылады.
Мәтіннен ерекше әсер еткен немесе ой салған дәйексөз келтіру
|
Жеке түсінік беру: осы дәйексөзді жазуға не мәжбүр етті? Қандай ой тудырды? Осыған байланысты қандай сұрақ туды?
|
«Мұғалімге хат» - сұрақтар
|
|
|
|
318. «Үш пікір»
Ортаға бір тақырып тасталады. Сол тақырып төңірегінде әр оқушының 3 пікір айтуына мүмкіндігі бар. Ол үшін қолдарына 3 таяқша (шпажка, т.б. майда заттар) беріледі. Пікірлерін айтқан сайын қолдарындағы заттарын ортадағы коробкаға тастап отырады. Бұл әдіс сыныптағы оқушылардың бәрі тең дәрежеде пікір білдіруге мүмкіндік жасайды.
319. «3+2+1»
Ұнаған 3 кезең, ұнаған 2 сұрақ, келесі сабаққа 1 ұсыныс беру тапсырмасын орындайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Фишбоун» немесе «Балық қаңқасы» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
320. «Фишбоун» немесе «Балық қаңқасы»
Жүзеге асыру қадамдары:
1-қадам: Мәтінді әр оқушыға жеке оқу.
2-қадам: Оқу үрдісінде қаңқаның басына мәтін қарастырылатын проблема белгіленеді.
3-қадам: Жоғарғы «қосымша бұтақтарында» проблеманың себебі белгіленеді, төменгі «сүйекшелерінде» оқу барысында себепті нақтылайтын дәйектер жазылады.
4-қадам: Балықтың «құйрығына» қорытынды жазылады.
5-қадам: Жұпта, топта жұмысты талқылау.
6-қадам: Топ жұмысын аудиторияда презентациялау.
321. «Хабарлама»
Оқушылардан өздерінің не үйренгенін көрсететін мəтіндік хабарлама (SMS) құрастыруды сұраңыз. Барлық мəтіндікхабарламадағы сияқты мұнда да символдар саны шектеулі.
322«Хат жазысу»
Шәкірт пен ұстаз арасында терең байланыс орнатуға, түсіністікке, достық қарым-қатынасқа тәрбиелейді. Баланың креативті-шығармашылық мүмкіндіктерін ашады. Сабақ кезінде еркіндік пен сенім артқан хаттар тақырып аясында қалып қойып отырады, ал сабақтан тыс уақытта жазылған хаттар шәкірт көңіліндегі алаңдататын сұрақтар мен сабақ кезінде ашылмаған ойларды қамтиды.
Қарапайым қарым-қатынас хаттары уақыт өте келе мәнді де маңызды, сауатты пікір жазбалары ретінде қарастырылуы қамтылады. Сонымен қатар, мұндай хаттар – ұстаз тарапынан ой салу, бағдар беру, шәкірт тарапынан жарқын ойлар мен еркін пікірлерді тізетін «идеялар аралы» болып табылады.
323. «X және Y»
Оқушылардан неліктен X Y-тің үлгісі болатынын сұраңыз, мысалы, неліктен алма жемістің үлгісі болып табылады? Неліктен түлкі сүт қоректілердің үлгісі болып табылады?
Осылай құрылған сауал фактілердің қайталануын болдырмай, нақты ойлануға жетелейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Чемодандар» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
324. «Чемодандар»
Тақтаға чемоданның суреті ілінеді. Әр оқушыдан кезекпен өзімен бірге бүгінгі сабақтан қандай білім, білік, дағдыны алып кеткісі келетінін айтуларын сұрайды. Бұл сабақты қорытындылауға жақсы көмектеседі.
325. «Шаршыдағы қоңыз»
Тақтада төмендегідей сурет ілінеді. 9 ұсақ шаршыдан құрастырылған үлкен шаршы ортасында қоңыз суреті. Бастаушы суретке теріс қарап тұрып, қоңыздың ұшу бағытын айтады, егер қоңыз шаршы сыртына шығып кетсе, қатысушылар қол соғады. Бастаушы ауысады. Бірнеше рет қоңызды шаршы сыртына шығарып алса, онда сурет алынып тасталып, қатысушылар қоңыздың бағытын оймен елестете отырып, қол соғады. Мысалы: Қоңыз ортада, оңға ұшты, жоғарыға ұшты, оңға ұшты. Қатысушылар қол соғады, себебі қоңыз сыртқа шығып кетті.
Бұл ойын оқушылардың кеңістікте ойлау дағдысын дамытады, зейінді шоғырландырады.
326. «Шаршылар»
Жұмысты аяқтағаннан кейін оқушы дәптерге шаршының суретін салады. Егер жұмыс түсініксіз болса, шаршыны қызыл түске бояйды, егер аздап түсінікті болса - сарымен, тақырыпты жүз пайызға түсінгеніне сенімді болса, жасылмен бояйды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Шаттанушы мен күдікшіл» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
327. «Шаттанушы мен күдікшіл»
Бастаушы бір сөйлем айтады, келесі қатысушы оны жағымды пікірмен жалғастырады, одан кейінгі қатысушы соңғы сөйлемді алып, жағымсыз пікір қосады, келесі жағымды ой айтады. Осылайша жалғаса береді.
Мысалы, «Менің сабағыма тәлім беруші келіп қатысты», «Бұл жақсы, себебі сабақтан соң жоспарымды талқылаймыз», «Жоспарымды талқылаймыз, бұл жаман, себебі маған сын айтылуы мүмкін», «Маған сын айтылуы мүмкін, бұл жақсы, себебі келесі сабаққа ескертпелер бойынша дайындаламын», «Келесі сабаққа ескертпелер бойынша дайындаламын, бұл жаман, себебі өзіме сенімділігім жоғала бастайды» т.с.с.
Бұл тәсіл сыни ойлауға жетелейді. Кез келген ұғымның жақсы-жаман жағы, тиімді-тиімсіз жағы болатынын, жақтаушы-даттаушы болуға болатынын бағамдап жүреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Шатасқан әңгімеші» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
328. «Шатасқан әңгімеші»
Қатысушылар шеңбер құрып отырады. Бастаушы әңгіме тақырыбын белгілейді. Дайындыққа уақыт береді. Қатысушылардың бірі әңгіме бастайды да, ортасына келгенде, әңгіме желісін басқа жаққа бұрып жібереді. Осылайша өз ойын, мүмкіндігінше, шатастырып жібереді. Өз сөзін ыммен келесі бір адамға жалғастыруға ұсынады. Сөзді жалғастыру кез келген қатысушыға берілуі мүмкін, сондықтан бәрі мұқият тыңдап отырады. Сөз тиген адам әлгі әңгімешінің сөзін соңынан басына қарай адасқан кейпінде жеткізу керек. Сөйтіп басына алып келеді де, енді өз оқиғасын басқаша шатастырып жеткізеді де, сөзді келесі қатысушыға береді.
Бұл әдіс оқушыларды сыни ойлауға, сөздік қорын молайтуға, қиялын жетілдіруге көмектеседі.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Шеңбердегі доп» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
329. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар шеңберлене отырып, бір-біріне кішкене допты лақтырады (немесе жүректің кішкене сұлбасын сағат тілі бойынша жылжытып отырады). Доп қолына тиген оқушы сабақ туралы бір сөйлем айтады.
330. «Ықшам тақталар»
Өз рұқсат қағаздарының екінші жағын пайдалана отырып, оқушылар: қысқаша сұрақтарға жауап жаза алады, олардың «талпынатын» деңгейін көрсете алады, оларды «ақиқат-жалған» жаттығуы үшін пайдалана алады.
331. «Ыстық орындық»
Бір оқушы алға шығып, өз пікірін айтып және тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді. Оқушылар белгілі бір пікірмен немесе басқа оқушымен, сұрақты неғұрлым жеке емес қылу үшін немесе мазмұны жағынан кеңірек қылу үшін, бірге алға шығып сөйлей алады. Мысалы, оқушылар белгілі бір рольді немесе адамды сомдай алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Элективті тест» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
332. «Элективті тест»
Мұғалім алдын ала әрбір оқушыға A, В, С, D, Е арқылы белгіленген түстері сәйкес ақ, сары, көк, қызыл, жасыл стикерді таратады. Әрбір сұрақты қойғаннан кейін 20сек. кідіріп, сыныптан тест жауабына сәйкес әріпті көтерулерін сұрайды. Өзін-өзі және бірін-бірі бағалауды жүзеге асыру үшін дұрыс немесе дұрыс емес жауаптарды диалог құру арқылы талқылайды.
ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТРЕНИНГТЕР ТОПТАМАСЫ
«Шеңбер бойынша сөз тізбегі» ойыны тренингке қатысушылардың сөздік мағыналы ойлауын, топтық қатынасын, сөйлеу мәнерін дамытуға ықпал етеді.
Ойынның ережесі: Қандай да бір қарапайым сөйлем таңдап, қатысушылар сол сөйлемді түрлі дауыс ырғағымен жалғастырулары қажет. Мысалы “Біз - құзыретті, кәсіби білімді маманбыз”. Енді оң жақтағы ойыншыдан бастап осы сөйлемді кезекпен айтамыз. Ойынның әр қатысушысы сөйлемді жаңа интонациямен айтуы тиіс (сұраулы, қуанышты, таңқалушы, немқұрайлы және т.б). Егер қатысушы жаңа дауысқа сала алмай айтылғанда қайталаса, ойынан шығарылады. Осылайша, ойын бірнеше рет ойналады. Басқа адамның интоннациясын қайталауға болмайды.
«Комплимент» жаттығуы
Жаттығудың тапсырмасы – қатысушылардың бірін-бірі түсінісуі арқылы эмпатия деңгейін көтеру, тіл табыса алу қасиетін, бірі-бірін толық тануын дамыту. Тренингке қатысушылар шеңбер бойымен орналасады. Кез - келген қатысушы жағымды комплимент айтады. Ал қалғандары ол кімге арналғанын табады. Комплимент алған қатысушы ойынды әрі қарай жалғастырады. Барлығы түгелдей жағымды эмоция алмайынша, ойын аяқталмайды.
Осы жаттығу тренингке қатысушылардың қаншалықты қызығушылықпен тапсырмаларды орындағандарын дәлелдеді.
Тренинг аяқталғаннан кейін қорытынды ширингте «Тренинг саған не берді?» деген сұраққа қатысушылар өздерінің ойларын ортаға салды.
Осыдан тренинг нәтижесінде бірлескен іс-әрекет қарым-қатынас қабілетін арттырып қана қоймай, сонымен қатар тұлғаның дамуы мен өзгеруіне тікелей ықпал етеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


«Жағымсыз қасиеттер жәрмеңкесі» жаттығуы
Ойын ережесі: Шеңберде қатысушылар өздеріне жағымсыз деген қасиеттерін атайды. Олардың тізімі тақтаға жазылады. Осылайша жағымсыз қасиеттер тізімі құрылды (жалқаулық, асығыстық, артық сөйлеу және т.б.). Топтың міндеті осы жағымсыз қасиеттерді қайта қарап, оның тиімді және жағымды жақтарын табу мен оны жағымсыз қабылдау себептерін анықтау болып табылады. Ал жағымды сипаттама жасап, сол қасиетті қорғап алған қатысушы оны өзіне алады.
Жоғарыдағы жаттығудан кейін эмоциялық қысымды шығару үшін «Жағымсыз эмоциялық күйді шығару» арт-терапиялық тапсырма орындалды.
Тапсырма ережесі: Қатысушыларға А4 және А1/4 қағаз беріледі. Олар А1/4 қағазға жағымсыз көңіл күйін түсіреді. Сол қағазды үлкеннің үстіне жапсырып өзінің қалауы бойынша суретті жалғастырады. Кішкентай қағазды жапсырар алдында мына сөздерді айту маңызды «Өмірді ашық, жарық, көңілді жағдайлар өте көп». Сурет қатысушының қалауы бойынша, өзі қалай өзгергерткісі келгенше салынады, боялады.
Тапсырманы қорытындылау үшін талқылау сұрақтары берілді:
- Суретте ненің бейнесі салынған?
- Осы суретті салғанда қандай сезімде болдыңыз?
- Бұл сурет сізге нені көруге әсер етті? т.б.
«Әрекет» жаттығуы
Ойын ережесі: Қатысушыларға келесі тапсырмалар берілді. Олар жылдам жауап қайтарулары тиіс:
Қандай жағдайда үстелде тамақ жеуге, ал үстелде отыруға болады……
Астроном айға телескоппен қарап тұр, ал егер оған айдан біреу қарап тұрса ше?
Еден мен төбені аударыңыз……
Картинаны аяғынан басына төңкеріңіз……
Кеме мен балықтың ауада ұшып жүргенін елестетіңіз……
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Жағымсыз қасиеттер жәрмеңкесі» жаттығуы


title: «Қане танысайық!» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
|
|
бет | 192/210 | Дата | 07.01.2022 | өлшемі | 356,3 Kb. | | #19044 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Әдіс тәсілдер«Қане танысайық!» жаттығуы
Нұсқау: Әр қатысушы 30 секунд ішінде өзін-өзі таныстырады. Бұл жерде өзінің есімін, өмірінің қызықты жайларына тоқталуға болады.
– Біз бір – бірімізбен таныстық. Енді өзімізді өзіміз білеміз бе?
«Өзіндік таным»
Нұсқау: Әр қатысушыға карточкалар таратылып беріледі. Ондағы «Мен» дегенді ары қарай жалғастырады.
Мен ..........................
Мен ..........................
Мен ..........................
Мен ..........................
Мен ..........................
Мен ..........................
Мен ..........................
Мен туралы басқалар не деп ойлайды? ..........................................................
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: «Ара ұясы» техникасы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
29. «Ара ұясы» техникасы
Мұғалім жұптағы оқушыларға не білгендігі туралы пікір алмасуды және екі сұрақтан дайындауын тапсырады.Содан кейін әрбір жұп кезектесіп сұрақ қояды, ол сұраққа жауапты мұғалім немесе басқа оқушылар береді.Сонымен берілген осы техника негізінде мұғалімнің берген мәліметтері қорытындыланылады, өңделеді.
30. «Арқаға жазылған комплименттер»
Әр оқушының арқасына түйрегішпен (немесе скотчпен) А-4 форматындағы қағаз бекітіледі. Оқушылар сынып ішін аралап жүріп, бір-бірінің арқаларындағы қағаздарға жылы, жұмсақ сөздер жазып, бірін-бірі мақтайды. 2-3 минуттан кейін олар қағаздарын алып, шағын топ ішінде бір-біріне жазылған комплименттерді оқып береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Орныңды жылдам ауыстыр» жаттығуы

text:
«Орныңды жылдам ауыстыр» жаттығуы
Нұсқау: Ойыншылардың ішінен бір жүргізуші таңдалынады. Ол барлық ойыншыларда кездесетін бір затты байқап, команда береді. «Кімнің киімінде қалтасы бар, солар орын ауыстырсын». Сол кезде осы команданың қатысы бар ойыншылар жылдам орындарын ауыстыруы керек, ал олар ауысып жатқанда жүргізуші бос орындыққа отырып қалу керек. Қай қатысушы орынсыз қалса, сол келесі жүргізуші болып ойынды жалғастырады.
«Қызықты сұрақ» жаттығуы
Сыныпқа тақырыпты ашатын, бірақ жауабы қиындау сұрақ қойылады.
Тапқан оқушыны мадақтап, ешкім таппаса, жауабын мұғалімнің өзі айта
отырып, сабақтың тақырыбын айтады. Сұрақтар: Неліктен? Ол кім, бұл не?
сипатында болып келеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Еден-төбе-мұрын» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Еден-төбе-мұрын» жаттығуы
Жүргізуші сұқ саусағымен біресе төбені, біресе еденді, біресе мұрнын көрсетеді және «төбе», «еден», «мұрын» деп айтып тұрады. Жүргізуші кейде айтқан сөзі мен қимылын керісінше жасап, қатысушыларды жаңылыстыруға тырысады. Кім қателессе, орнына отырады. Соңында қалған үш адам жеңімпаз деп танылады.
«Мен таптым» жаттығуы
Қатысушылар дөңгелене отырып, кезекпен бірден жетіге дейін санайды.Жеті санын айтатын адам «Жеті» деудің орнына, орнынан тұрып, «Мен таптым» деп айтуы керек. Кім жаңылысса, сол ойыннан шығады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Белгісіз басшы» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Белгісіз басшы» жаттығуы. Бір қатысушы сыртқа шығарылып, сол кезде басқалары іштерінен біреуін басшы етіп сайлайды. Басшының міндеті сырттан келген адамға білдірмей, бір қимыл көрсетуі керек, қалғандары сол қимылды бірдей қайталауы керек. Сырттан келген адам кімнің басқарып тұрғанын табу керек. Егер тапса, немесе бірнеше қимыл ауысқанға дейін таба алмаса, басқа адаммен ауысады.
«Дирижер» жаттығуы
Жүргізуші бір қимыл көрсетіп, сұқ саусағымен кімді көрсетсе, сол адам сол қимылды қайталауы керек. Кім тез қайталай алмаса, сол ойыннан шығады. Жүргізуші бір қимылды бірнеше адамға жасата отырып, белгілі бір дыбыстар шығаруы керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Жыланша» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Жыланша» жаттығуы
Қатысушылар айнала отырады. Сосын бірі бастап, келесі адамның кезекпен қолын алып, тілегін айтады. Оның соңынан келесісі ереді. Ойын осылайша қашан барлығы бір-біріне тілек айтып болғанша жалғасып кете береді.
«Жер сілкіну» жаттығуы
Оң жақта отыратын көршіге қарап, ол адамның туылған айы қандай, мінез - құлқына қарай байланыстыру. Сонан кейін жыл жүйесі бойынша орындарын ауыстыру ұсынылады. Қайтадан оң жақта отыратын көршіге қарап, ол адамның айы неге сондай екенін түсіндіреді
Үш адамнан ұстасып үй соғады, ортасында бір адам тұрады, 1-қимылдайды адамдар десе ішіндегі адамдар жүгіріп, келесі үйдің ішіне кіріп кетеді. 2- қимылдайды - қимылдайды үйлер қимылдайды десек, үйлер жүгіріп барып тұрған адамды қоршайды, 3- жер сілкінді десек үйлер қолын түсіріп, басқа үйлермен үй соғады. Кезек - кезек ауысып тұрады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Сіздің көңіл-күйіңіз қандай?» жаттығуы

text:
«Сіздің көңіл-күйіңіз қандай?» жаттығуы
Қажетті заттар: түрлі –түсті қағаздан жасалған фигуралар, маркер.
1а) Интерпритация
Қызыл қуанышты көңіл-күй
Алқызыл-ұнамды көңіл-күй
Сары-жағымды көңіл-күй
Көк- суық көңіл-күй
Қоңыр-қиналған қиналған көңіл-күй
Күлгін-алаңдаушы көңіл-күй
Қара-күш қуаттың төмендеуі
Ақ –анықталмаған көңіл-күй.
2а) Әр қатысушы өзіне ұнаған түрлі түсті фигураның біреуін таңдайды.
Қағаздың артына сол түске байланысты жазылған интерпритацияны оқиды. Мысалы: Алмас қызыл түсті таңдаса, онда Алмастың көңіл-күйі өте қуанышты күйде екенін білуге болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Әнмен бой сергіту» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Әнмен бой сергіту» жаттығуы
Жүргізуші танымал 3-4 ән аты жазылған қағаз таратады. (Әр әнге сондай қағаз саны тең келеді) Қатысушылар өзіне тиген ән әуенін жүріп ыңылдап салады. Ойынның міндеті өзі сияқты ән әуенін салып тұрған адамды іздеп тауып, қосылуы түптеп келгенде осындай үш, не төрт топ құралады. Мысалы: Азамат бригаданың әуенін салып тұрса Хадиша өз әуенін естіп Азаматпен бір топты құрайды.
«Мимикалық ситуация» жаттығуы
Қатысушылар үш топқа бөлінгеннен кейін олардың топ басшылары ортаға шығып карточканы таңдайды. Онда «Махаббат», «Бұзықтық», «Қызығушылық», тақырыптар берілген. Әр топ өз тақырыптарына байланысты мимика, панто-мимикалық ситуация құрайды. Қалған екі команда олардың басты тақырыбын табады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Ақ тілек» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Ақ тілек» жаттығуы
Шардың ішіне түрлі тақырыпқа байланысты тілектер жазылады.
Қатысушылар өзіне ұнаған шарды таңдап алып, оны жарады. Шар ішіндегі тілекті оқиды.
«Менің көңіл-күйім» жаттығуы
Мақсаты: Адамның бет әлпеті арқылы оның ойын, сезімін айыра білуге үйрету. Сезімнің сыртқы көріністерін көрсете білу. Топта эмоциялық жайлылық қалыптастыру.
Сәлемдесу. «Өз күлкіңді шеңбермен көршіңе сыйла» жаттығуы. Шеңберде тұрып, «Мен саған өз күлкімді сыйлаймын, ал сен көршіңе сыйла» деп жалғастыру.
Әңгімелесу. «Көңіл-күй деген не?» Адамдарда қандай көңіл-күй болады? Көңіл - күйге не әсер етеді? Басқа адамның көңіл-күйін қалай анықтауға болады? Көңіл-күй құжатын ойлап табу.
«Көңіл-күйіңді ауа-райына теңеп, суретін сал.» Өз эмоциясын сурет арқылы көрсете білуге үйрету.
Оқушылар өз көңіл-күйін ауа - райына теңеп суретін салады.
Ойын. Көңіл- күйім қандай тап?
Бір оқушы ортаға шығып, көңіл-күйді эмоция арқылы көрсетеді, қалған балалар табу қажет.
Пікірлесу. Өз көңіл-күйіңді қалай өзгертуге болады? Қандай көңіл-күйде болғың келеді? Қандай көңіл-күй ұнайды?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Мен және басқалар»кешенді жаттығу

text:
«Мен және басқалар»кешенді жаттығу
Мақсаты: Қарым-қатынасқа түсе білуге үйрету
1- жаттығу «Сәлеметсіңдер ме?»
Мақсаты: эмоционалдық қарым-қатынас және эмоционалдық комфорт орнату.
Балаларға 3 түрлі әдіспен амандасу ұсынылады:
Қол алысу;
Мұрындарын түйістіру арқылы;
Құшақтасу;
Қазір біз бір-бірімізбен амандасамыз, бірақ амандасу әртүлі. Бірінші бір- бірімізбен қол алысайықшы. Ал енді мұрнымызбен амандасамыз. Соңында бір-бірімізбен құшақтасамыз.
2.Әңгіме «Мені қоршаған адамдар»: адамға жалғыз болу оңай ма? Достар не үшін қажет? Бірлесе не істеуге болады?
Пікіралысу.
2-жаттығу. «Жалғыз аяқ жол». Тыңдаушылар шеңберде тұрып, музыкамен қимыл жасауды бастайды.
«Төбе» деген бұйрық бойынша барлық тыңдаушылар шеңбер ортасына қарай қолдарын көтереді, ал «шұңқыр» деген бұйрық бойынша қолдарын бастарына қойып, шеңбер ортасына қарай жиналып отыра қалады. «Жалғыз аяқ жол» деген бұйрық бойынша, бірінің артына бірі тұрып, қолдарын алдында тұрған адамның иығына қойып, музыка ырғағымен жүреді.
Пікіралысу.
4-жаттығу. «Кішкентай суретші»
Мақсаты: Қоршаған адамдарға назар аудара білуін дамыту.
Қатысушылардың біреуі «суретші». Ол бір тыңдаушыны «натура» ретінде біреуін таңдап, теріс қарап «сурет салуды бастайды» (сөзбен портретін сипаттайды) Қалғандары бұл кім екенін шешулері қажет.
Жаттығуды талқылау.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Мен қарым-қатынас жасаймын!» жаттығуы

text:
«Мен қарым-қатынас жасаймын!» жаттығуы
Мақсаты: Тыңдаушылардың қарым-қатынас жасаудың адам өміріндегі маңызын түсінуге және бір-бірімен қарым-қатынасын жақсарту.
Сәлемдесу. Жаттығу «Көңіл-күймен бөліс» басқаның көңіл-күйін сезіне білуін дамыту.
Қатысушылар қолдарын ұстап, шеңбер жасап тұрады. Қоңырау шылдырлағаннан соң әркім өз көңіл-күйі туралы әсерлеп айтады, қалғандары бұл көңіл-күйді сезінуге тырысады.
Әңгіме «Қарым-қатынас деген не?»: Адамдар не үшін қарым-қатынас жасайды? Әр уақытта қарым-қатынас жасағың келе ме? Қалай қарым-қатынас жасауға болады? Қарым-қатынас жасағанда, қандай жағдаяттарды айта аласың?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Құшақтасу» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Құшақтасу» жаттығуы
Мақсаты: топты эмоционалдық біріктіру, эмоционалдық қатынас орнату.
Қатысушылардың біріншісі біреуін құшақтайды, екіншісі ол екеуін, үшіншісі ол үшеуін солай жалғаса береді, соңында үлкен құшақтасқан- шар пайда болады. Микротоп арасындағы пікірлесу жаттығуы.
«Өз қуанышың менсәтсіздігің жайлы бөліс» вербалді, вербальді емес сезіммен бөлісу әдістері арқылы коммуникативтік дағдыны қалыптастыру.
Қатысушылар үш-үштен бөлініп, топта өткен жұмада болған қуанышты жағдай туралы әңгімелеп айтады, сосын, мимика және жестпен ең ренішті уақиғаны көрсетеді. Пікіралысу.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Арқаға массаж жасау» - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
31. «Арқаға массаж жасау»
Оқушылар шеңбер құрып тұрады да, мұғалімнің айтуы бойынша оңға бұрылып, ілгері қарай жүреді. Әр оқушы алдында тұрған жолдасының арқасына массаж жасауы керек. Бір минуттан кейін шеңбер теріс айналып, қайтадан алдында тұрған сыныптастарына массаж жасайды.
32. «Арқаға сурет салу»
Бұл ойында барлық әрекеттерді үнсіз жасау керек. Оқушылар екі топқа бөлініп, бірінің артынан екіншісі тұрып, сап түзейді. Мұғалім ең артында тұрған оқушыларға бір заттың атауы жазылған қағаз ұсынады (мәселен, алма, алмұрт, жүзім, гүл, кітап, ағаш,автомашина т.б). Тапсырма: соңында тұрған оқушы үндемей, алдында тұрған оқушының арқасына әлгі заттың суретін саусағымен салады. Арқасына сурет салынған оқушы алдында тұрғанның арқасына өзінің арқасына салынған затты салады.
Суреттер салынып біткеннен кейін мұғалім соңғы оқушыдан арқасына салынған заттың атын сұрап, оны қағазда жазылғанмен салыстырады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Адамдар не үшін дауласады?» жаттығуы

text:
«Адамдар не үшін дауласады?» жаттығуы
Мақсаты: Коммуникативтік дағдыны қалыптастыру, нәтижелі қатынас жасай білуді таңдай білу, басқаның сезімімен санаса білуге және коммуникация процесін әсерлі құруын дамыту.
1.Сәлемдесу. 2. Пікірлесу. «Адамдар не үшін ұрысады?.»
-Дау-дамай қайдан туындайды? Адамдар не үшін дауласады? Татуласу үшін
не істеу қажет?
«Дауласу». Психологиялық дискомфортты, агрессияны, төмендету, басқаның позициясын ескеруге дағдыландыру.Тыңдаушылар екі-екіге бөлініп, арқаларын түйістіріп, қолдарын айқастырып, бір-біріне ренжулі адамдар сияқты аяқтарын басады. Сосын бір-біріне қарап, татуласуға көңіл білдіреді (қолынан ұстап, құшақтауға болады)
«Бояулар» өз көңіл-күйін көрсетіп, басқаның жай-күйін сезіне білуін дамыту. Белгілі бір көңіл-күйге қандай түс сәйкес келетіндігін шешу. (мыс қызыл түс қандай көңіл-күйді білдіреді?, осылай әрбір түске қатысты көңіл күйді белгілеп алу) Сатушы мен сатып алушыны таңдап алып, қалғандары бояу болады. Әрбір тыңдаушы бір түсті таңдап, осы түске қатысты көңіл-күйді бейнелейді. Сатып алушы келіп, бояу-тыңдаушылар арасынан, өз көңіл- күйі бойынша өз бояуын таңдайды. Егер сатып алушы таба шеше алмаса, ол бояу болады.
«Шырмалу» топтық бірлестікті сақтауға тыңдаушыларды белсендідендіру. Санамақ арқылы басқарушыны таңдау. Ол аудиториядан шығады, қалғандары қолдарын ұстасып, шеңбер жасайды. Қолдарын босатпай шырмауық сияқты шырмалады, ал басқарушы қолдарын үзбей шешуі қажет.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Мен бақыттымын!» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Көңіл-күйіңмен бөліс» Қатысушылар дөңгеленіп, қолдарын ұстасып тұрады. Қоңырау шылдырлағанда, әркім өз көңіл-күйі жайлы айтады, қалғандары сезінуге тырысады.
«Күн шуағындағы менің сезімдерім»Өзін өзі-тану, өзін-өзі зерттеу. Қатысушыларға Күн салынған қағаздар таратылады. Күннің ортасына дәл қазіргі уақытта сезінгісі келетін қандай да бір сезімі жайлы суретін салу немесе сипаттау. Әрбір шуаққа бұл сезімді алу үшін не айтқысы немесе не істегісі келетіндігінің барлығын жазуға болады.
«Күн шуағындағы менің портретім». Өзін-өзі бағалауын, сенімділігін арттыру. Тыңдаушыларға Күннің суреті таратылады, тыңдаушылар күннің әрбір шуағына өз суреттерін салады.
«Маған өте қажет...» Өзіне деген сенімділікті арттыру, өзінтану. Тыңдаушыларға ұшатын шары бар аюдың суреті таратылады. Тыңдаушылар осындай шарды ұшырса, тілегі орындалатындығын елестете отырып, әрбір шарға тілектер жазады.


title: «Сәлемдесу рәсімі» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Сәлемдесу рәсімі» жаттығуы
Басқарушы. Менің қолымда оралған жіп. Мен бүгін сендердің көңіл-күйлерің қандай, қандай көңіл-күймен келдіңдерді білгім келіп тұр. Бірінші мен өзім туралы айтамын, сосын жіптің бір ұшын саусағыма байлап, көршіме ұсынамын, ол өзі туралы айтып, көршісіне береді. Жаттығу осылай жалғаса береді.
«Мен жақсы көремін...» жаттығуы
Басқарушыдан бастап «Мен ...жақсы көремін» (нені жақсы көретіндігі туралы айтып) деген фразаны аяқтап, шеңбер бойымен жіпті жібереді. Соңынан барлығына жіпті қозғап көргенде қалай созылатынын сезіну ұсынылады, бәрі бір жіпке байланысты сияқты.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: «Түймедақ» жаттығуы - Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдермен психологиялық тренингтер жинағы

text:
«Түймедақ» жаттығуы
Әрбір тыңдаушы түрлі - түсті қағаздан жасалған дөңгелектерді алып, өз атын, туған күнін, не істегенді ұнататынын жазады. Сосын барлық дөңгелекшелерді ватманға жапсырады. Басқарушы: «Бұл дөңгелектер неге ұқсайды, адамдарға байланысты ақпараттар жеткілікті ме? Осындай жолмен сабаққа қатысушы әрбір адам жайлы ақпарат көз алдымызда тұрады.
«Бір затқа дейін қолыңды тигіз» жаттығуы
Басқарушы. Біз бүгін бір-бірімізбен жақынырақ таныстық, ал енді кім қандай киім кигенін және ол қандай түсті екенін мұқият қарап алыңдар. Мен «бір затқа қолыңды тигіз» дегенде, сендер көршіңе немесе басқа қатысушыға қолыңды тигізуің қажет.
Мыс. «Көк түске қолыңды тигіз!» Бастаймыз!
Тақтада сұрақтар тізімі
жазылып тұрады:
• Сенің жасың нешеде?
• Сенің мекен-жайың қандай?
• Сенің сүйікті фильмің, мультфильмің?
• Сүйікті асың?
•Сүйікті ойыншығың?
• Саған не істеген ұнайды?
• Саған не істеген ұнамайды?
Басқарушы допты лақтырып, қатысушыларға тақтада жазылған бір сұрақты береді. Ол жауап беріп, басқаға келесі сұрақты қояды.
Басқарушы барлық қатысушыларға допты бергенін және 2-3 сұрақтан қойылғанын қадағалап тұрады.
Достарыңызбен бөлісу: |