title: SQL деректер қорын әзірлеу - Сабақ түрі: жаңа сабақты меңгеру Мақсаты, міндеттері: студенттерге Mysql

text:
SQL деректер қорын әзірлеу
SQL (Structured Query Language) - бұл құрылымдық сұраныстар тілі. Ол реляциялық деректер қорында мәліметтерді құру және өңдеу құралдарын береді. Компьютерлік технологиялардан ерекшелігінен тәуелсіздігі және SQL-ді реляциялық мәліметтер қорының технологиясы облысындағы өндіріс жетекшілерімен қолдауы оны деректер қорының стандартты тіліне айландырды. SQL тілі деректер қорының реляциялық типімен ғана жұмыс істейді.Ол реляциялық МҚБЖ пайдаланушы істейтін барлық негізгі мүмкіндіктерді жүзеге асырады, атап айтқанда: а) мәліметтерді ұйымдастыру - мәліметтер қорының құрылымын құру және өзгерту; б) мәліметтерді оқу; с) мәліметтерді өңдеу - мәліметтерді қосу, өзгерту және өшіру; д) мәліметтерге кіру мүмкіндігін басқару - мәліметтерді оқу және өзгерту үшін пайдаланушыға шектеу мүмкіндіктерін беру; е) мәліметтерді бірге пайдалану - бірнеше пайдаланушылар мәліметтерді жалпы пайдалану; ж) мәліметтердің бүтіндігі - жүйе істен шыққанда немесе басқа жағдайларда бұзылудан мәліметтерді қорғау; SQL тілі келесі DML, DDL яғни кіру мүмкіндігін басқару,транзакциямен басқару топтарынан тұратын командалар жүйесінен тұрады; DML (Date Manipulation Language) мәліметтерді өзгерту тілі; SELECT – мәліметті оқуға сұраныс; INSERT – мәліметтер қорында жаңа жазбаларды енгізу (қосу); DELETE – мәліметтер қорында жазбаларды өшіру; DDL (Date Definition Language) мәліметтерді анықтау тілі; CREATE TABLE – жаңа кесте құру,оның құрылымын сипаттау; DROP TABLE – кестені өшіру; Кіру мүмкіндігін басқару DROP INDEX – индексті жою; GRANT – пайдаланушыға шектеу мүмкіндігін беру; REVOKE – пайдаланушыға шектеу мүмкіндігін алып тастау; Транзакцияны басқару COMMIT-транзакцияны аяқтау; ROLLBACK-транзакцияны алып тастау; https://www.youtube.com/watch?v=qndDTydhD2w MS office Access программасын ДҚ қолдануда болады.
SQL деректер қорын әзірлеу
МҚБЖ-дағы мәліметтерді тұтастығын сақтау үшін транзакциялар қолданылады. Транзакция деп мәліметтер қорындағы МҚБЖ басынан аяғына дейін қадағалайтын, мәліметтермен жүргізілетін амалдардың қандай да бір тізбегі аталады. Транзакция сәтті аяқталған жағдайда амалдардың нәтижелері мәліметтер қорында сақталады. Құрал-жабдықтың немесе программалық қамтудың жұмысы тоқтаған кезде, сондай-ақ пайдаланушы транзакцияны аяқтаудан бас тартқан кезде транзакция аяқталмаған (үзілген) күйінде қалады. Бұл жағдайда мәліметтермен орындалған амалдардың нәтижелері мәліметтер қорына ауыстырылмайды.
Мәліметтерге қол жеткізу мүмкіндігі көптеген пайдаланушыларға мәліметтер қорына жылдам және тиімді түрде жүгінуге мүмкіндік береді. МҚБЖ көптеген пайдаланушылар бір мезгілде қол жеткізуге ие болған жағдайда пайдаланушының бірі мәліметтерге жүгінсе, енді бірі сол кезде оларға өзгертулер енгізіп жататындай келіспеушілік оқиғалардың туындамауын бақылап отырады.
МҚБЖ пайдаланушыларға мәліметтерді манипуляциялауға, мәліметтер қорынан тікелей есеп берулерді сұрауға және алуға, сондай-ақ мерзімді есеп берулерді құрастыру үшін сұраныстарды сақтаудың мол мүмкіндіктерін ұсынады.
Көптеген МҚБЖ-ларда қосымшаларда жасауға арналған ішіне орнатылған программалау тілдері болады. Бұл қосымшалар exe-файлдар тәрізді мәліметтер қорымен дербес түрде, немесе сол МҚБЖ-ның құрамында жұмыс істеуі мүмкін.
МҚБЖ-ның мәліметтермен жұмыс істеу қызметтері екі тілде қамтамасыз етіледі:
мәліметтерді сипаттау тілі;
мәліметтерді манипуляциялау тілі.
Бұл тілдер көптеген МҚБЖ-ларда екі түрде QBE (Query by Example) үлгісі бойынша сұраныс жасау тілі ретінде және SQL (Structured Query Language) тілі ретінде жүзеге асырылған. QBE және SQL тілдерінің теориялық негізі реляциялық есептеу болып табылады. QBE тілі пайдаланушыларға мәліметтер қорын құру мен манипуляциялау үшін сауалнама формаларын ұсынады, оларды толтыру жұмысты жеңілдетеді.
Тағы да бір айта кететін нәрсе, физикалық деңгейде әр түрлі МҚБЖ-лар мәліметтерді ұсынудың әр түрлі форматтары болады. Әр алуан МҚБЖ-лардың мәліметтері өзара үйлесімділігі үшін арнайы интерфейстер, драйверлер әзірленеді. Мысалы, Microsoft фирмасы ODBC (Open Database Connectivity) драйверін әзірлеп шығарды, ол аса кең тараған МҚБЖ-лар форматтарында мәліметтер қорымен жұмыс жүргізуге мүмкіндік береді. Көптеген МҚБЖ-лардың басқа форматта ұсынылған мәліметтер қорын оқуға арналған қоса орнатылған интерфейстері бар.
МҚБЖ-ға программалардың келесі негізгі түрлері жатады:
толық қызметті МҚБЖ;
МҚ серверлері;
МҚ клиенттері;
МҚ-мен жұмыс істеу бағдарламаларын жасау құралдары.
Толық қызметті МҚБЖ (ТҚМҚБЖ) алдымен үлкен машиналарға арналып, кейіннен мини-машиналар мен ДЭЕМ-дерге арналып пайда болған дәстүрлі МҚБЖ болып табылады. Барлық МҚБЖ-лардың арасында қазіргі заманғы толық қызметті МҚБЖ саны жағынан көп және өзінің мүмкіндіктері бойынша аса қуатты болып табылады. Толық қызметті МҚБЖ-ларға, мысалы, Clarion Database Developer, DataBase, Dataplex, dBase IV, Microsoft Access, Microsoft FoxPro және Paradox R: BASE сияқты пакеттер жатады.
Әдетте ТҚМҚБЖ-лардың меню командалары арқылы МҚ-мен негізгі әрекеттерді орындауға мүмкіндік беретін дамыған интерфейсі болады: кестелердің құрылымын құрып, түрлендіруге, мәліметтерді енгізуге, сұраныстарды құрастыруға, есеп берулерді әзірлеуге, оларды басып шығаруға және т.б. сұраныстар мен есеп берулерді құрастыру үшін прогаммалаудың қажеті жоқ, оның орнына QBE (Query by Example – үлгі бойынша сұраныстарды құрастыру) тілін қолданған ыңғайлы. Көптеген ТҚМҚБЖ-ларға кәсіби құрастырушыларға арналған программалау құралдары кіреді.
Кейбір жүйелердің қосалқы құралы ретінде МҚ сұлбаларын жобалаудың қосымша құралдарында немесе СASE-ішкі жүйелерінде болады. Басқа МҚ-ларға немесе SQL-серверлердің мәліметтеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін толық қызметтік МҚБЖ-ларды факультативтік модульдер болады.
МҚ серверлері ЭЕМ желілерінде мәліметтерді өңдеу болып орталықтарын құруға арналған. Қазіргі кезде МҚ-лардың бұл тобының аз болып табылады алайда олардың саны біртіндеп артуда. МҚ серверлері басқа программалар (клиенттер) сұратқан мәліметтерді басқару қызметтерін SQL операторларының көмегімен жүзеге асырады.
Келесі бағдарламалар МҚ серверлерінің мысалы болып табылады: NetWare SQL (Novell), MS SQL Server (Microsoft), InterBase (Borland), SQLBase Server (Gupta), Intelligent Database (Ingress).
Жалпы жағдайда МҚ серверлері үшін клиенттік программалар ретінде әртүрлі программалар қолданылуы мүмкін: ТҚМҚБЖ, электронды кестелер, мәтіндік процессорлар, электронды пошта программалары және т.б. Бұл жағдайда «клиент – сервер» жұбының элементтері бір немесе бірнеше программалық қамтамасыз етудің өндірушілеріне жатуы мүмкін.
Клиенттік және серверлік бөліктер бір фирмада жасалған жағдайда олардың арасындағы қызметтердің үлестірілуі ұтымды түрде орындалған деп күту табиғи нәрсе. Қалған жағдайларда, әдетте, мәліметтерге «қандай жолмен болсын» қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсаты көзделеді. Келесі жағдай осындай қосылыстың мысалы болып табылады: көп қызметтік МҚБЖ-лардың бірі сервер рөлін, ал екінші МҚБЖ (өзге фирма өндірген) – клиент рөлін атқарады. SQL Server (Microsoft) МҚ сервері үшін клиенттік (ауқымдық) программалар ретінде көптеген МҚБЖ-лар болуы мүмкін, мысалы: dBASE IV, Blyth Software, Paradox, DataEase, Focus,1-2-3, MDBS ІІІ, Revelation және басқалары сияқты.
МҚ-лармен жұмыс істеу программаларын жасау құралдары келесі бағдарламалардың әралуан түрлерін:
клиенттік программаларды;
МҚ серверлері мен олардың жекелеген компоненттерін;
пайдаланушылардың қосымшаларын құрастыруға қолданылуы мүмкін.
Бірінші және екінші түрдегі программалар саны жағынан аздау болып келеді, себебі олар негізінен жүйелі программалаушыларға арналған. Үшінші түрдегі пакеттер көптеп саналуда, алайда олардың саны толық қызметтік МҚБЖ-ларға қарағанда аз.
Пайдаланушы қосымшаларын жасау құралдарын программалау жүйелері жатады, мысалы Clipper, түрлі программалау тілдеріне арналған әртүрлі программалау кітапханалары, сондай-ақ әзірлемелерді (соның ішінде клиент-сервер типіндегі жүйелерді) автоматтандыру пакеттері. Аса кең тараған құралдар ретінде келесі құрал-жабдықтық жүйелерді атап кетуге болады: Delphi және Power Builder (Borland), Visual Basic (Microsoft), SILVERRUN (Computer Advisers Inc.), S-Designor (SDP мен Powersoft) және ERwin (LogicWorks).
Жоғарыда аталған құралдармен қатар мәліметтерді басқару мен МҚ қызмет көрсетуді ұйымдастыруға арнап түрлі қосымша құралдар, мысалы, транзакциялар мониторлары қолданылады (4.2 ішкі бөлімін қараңыз).
МҚБЖ-ларды қолдану сипаты бойынша дербес және көп пайдаланушыға арналған деп бөлінеді.
Дербес МҚБЖ-лар әдетте, дербес МҚ-лары мен олармен жұмыс істейтін онша қымбат емес қосымшаларды жасау мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Дербес МҚБЖ-лар немесе олардың көмегімен жасалған қосымшалар көбінесе көп пайдаланушыға арналған МҚБЖ-ның клиенттік бөлігі ретінде қызмет атқаруы мүмкін. Дербес МҚБЖ-ларға, мысалы, Visual FoxPro, Paradox, Clipper, dBase, Access және т.б. жатады.
Көп пайдаланушыға арналған МҚБЖ-ларға МҚ сервері мен клиенттік бөлігі кіреді және, әдетте, бір текті емес (ЭЕМ-дер мен амалдық жүйелері әртүрлі болып келетін) есептеу жүйесінде қызмет ете алады. Көп пайдаланушыға арналған МҚБЖ-ларға, мысалы Oracle мен Informix МҚБЖ-лар жатады.
Қолданылатын мәліметтер моделі бойынша МҚБЖ-лар (МҚ тәрізді) иерархиялық, желілік, реляциялық, объектілі-бағытталған және басқа түрлерге бөлінеді. Кейбір МҚБЖ-лар бір мезгілде бірнеше мәліметтер моделіне қолдау көрсете алады.
Пайдаланушы тұрғысынан МҚБЖ ақпаратты сақтау, өзгерту (толықтыру, редакциялау және алып тастау) және өңдеу қызметтерін сондай-ақ түрлі баспа құжаттары жасау мен алу қызметтерін жүзеге асырады.
Мәліметтер қорында сақталған ақпаратпен жұмыс істейтін МҚБЖ программалар мен пайдаланушыларға келесі екі тілі ұсынады:
мәліметтерді сипаттау тілі – мәліметтердің логикалық құрылымын сипаттауға арналған декларативтік типтегі жоғары деңгейлі процедуралық емес тіл;
мәліметтерді манипуляциялау тілі – мәліметтерімен негізгі амалдарды: енгізу, модификациялау және сұраныс бойынша мәліметтерді таңдауды, орындауды қамтамасыз ететін құрылымдардың жиынтығы.
Аталған тілдердің түрлі МҚБЖ-ларда өзара айырмашылықтары болуы мүмкін. Стандартталған екі тіл аса кең таратылған: QBE (Query By Example) – үлгі бойынша сұраныс тілі және SQL (Structured Query Language) – сұраныстардың құрылымдалған тілі. QBE негізінен мәліметтерді манипуляциялау тілінің қасиеттерінен тұрады, ал SQL өзінде екі түрдегі тілдердің қасиеттерін – мәліметтерді сипаттау және манипуляциялау қасиеттерін жинақтаған.
МҚБЖ-ның жоғарыда аталған қызметтері, өз кезегінде, одан төмен деңгейдегі келесі негізгі қызметтерді қолданады:
сыртқы жадыдағы мәліметтерді басқару;
жедел жадының буферлерін басқару;
транзакцияларды басқару;
МҚ-дағы өзгертулер журналын жүргізу;
МҚ-ның тұтастығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Оларды төмен деңгейлі деп атайық:
Қазіргі МҚБЖ-ларда аталған қызметтерді жүзеге асырудың қажеттілігі мен ерекшеліктеріне қысқаша сипаттама беріп кетейік.
Әртүрлі жүйелерде сыртқы жадыдағы мәліметтерді басқару қызметтерінің жүзеге асырылуы ресурстарды басқару деңгейінде де (ОЖ файлдық жүйелерін немесе ДЭЕМ құрылғыларын тікелей басқаруды қолдану арқылы), мәліметтерді басқару алгоритмдердің логикасы бойынша да ажыратылуы мүмкін. Мәліметтерді басқару әдістері мен алгоритмдері негізінен МҚБЖ-ның «ішкі шарасы» болып табылады және оларды пайдаланушыға тікелей қатысы жоқ. Осы қызметін жүзеге асырылу сапасы арнайы АЖ-лардың мысалы, орасан зор МҚ-лармен, күрделі сұраныстармен, мәліметтерді өңдеуде өткізудің үлкен мөлшерімен жұмыс істеуінің тиімділігіне аса зор әсерін тигізеді.
Мәліметтерді буферлеу және соның салдарынан жедел жады буферлерін басқару қызметін жүзеге асырудың қажеттілігі жедел жады көлемінің сыртқы жады көлеміне қарағанда біз болуымен негізделген.
Буферлер сыртқы және жедел жадының арасындағы алмасуды жеделдетуге арналған жедел жадыны саласы болып табылады. Буферлерде МҚ үзінділері уақытша сақталады, олардағы мәліметтер МҚБЖ-ға жүгінген кезінде пайдаланылады немесе өңдеуден өткізгеннен кейін мәліметтер қорына жасыру жоспарланады.
Транзакциялардың механизмі МҚБЖ-да қордағы мәліметтердің тұтастығын қамтамасыз ету үшін қолданылады. Транзакция деп МҚБЖ басынан аяғына дейін қадағалап отыратын МҚ-дан мәліметтерімен жүргізілетін амалдардың қандай да бір бөлінбейтін тізбегі аталады. Егер де қайсыбір себептермен (құрал-жабдықтың істен шығуы және тоқтап қалуы, қосымшаны қоса алғанда, программалық қамтудың қателіктерін) транзакция аяқталмай қалса, онда оның жұмысы тоқтатылады.
Транзакцияға негізгі үш қасиет тән болып келеді деп айтады:
атомарлық (транзакцияға кіретін барлық амалдар орындалады немесе бірде-бір амал орындалмайды);
топтамалануы (сериалдануы) (бір мезгілде орындалатын транзакциялардың өзара әсері жоқ);
ұзақ мерзімділігі (тіпті жүйе күйреген жағдайдың өзінде бекітілген транзакция қорытындылары жоғалып кетпейді).
Транзакцияның мысалы ретінде банктік жүйеде бір есепшоттағы ақшаны екіншісіне аудару амалын айтуға болады. Бұл жерде, ең болмағанда екі қадамдық үдеріс қажет. Алдымен бір есепшоттағы ақша алынады, сосын олар екінші есепшотқа салынады. Егер әрекеттердің біреуі сәтсіз орындалса, әрекеттің нәтижесі дұрыс болмайды және шоттардың арасындағы теңгерім бұзылады.
Транзакцияның қатар түрде орындалатын бір пайдаланушыға арналған және көп пайдаланушыға арналған МҚБЖ-ларда транзакцияларды бақылау өте маңызды. Соңғы жағдайда транзакциялардың топтамалануы туралы айтылады. Қатар орындалатын транзакциялардың топтамалануы деп транзакцияларды жүзеге асырудың қосынды әсері оларды біртіндеп орындаудың әсеріне тепе-тең болатындай етіп құруды айтады. Оларды орындау жоспарын (сериялық жоспарды) құруды түсінеді.
Транзакциялар қоспасын қатар орындаған кезде келіспеушіліктер (блоктаулар) туындауы мүмкін, олардың шешу МҚБЖ-ның қызметіне жатады. Мұндай жағдайлар табылған кезде әдетте бір немесе бірнеше транзакциямен орындалған өзгерістердің күшін жою арқылы «қайта шегіндіру» жүргізіледі.
МҚ-ғы өзгертулер журналын жүргізу (өзгертулерді журналдау) МҚБЖ ақпараттық істен шығулар мен тұрып қалулар, сондай-ақ программалық қамтуда қателер болған жағдайда қордағы мәліметтердің сақталу сенімділігін қамтамасыз ету үшін орындалады.
МҚБЖ журналы дегеніміз – бұл пайдаланушының тікелей қолы жетпейтін және мәліметтер қорындағы барлық өзгерістер туралы ақпаратты жазу үшін қолданылатын ерекше МҚ немесе негізгі МҚ-ның бөлігі. Әртүрлі МҚБЖ-ларда журналға әртүрлі деңгейлердегі МҚБЖ-дағы өзгерістерге сәйкес келетін жазбалар, яғни сыртқы жадының бетін модификациялаудың ішкі ең кіші амалынан бастап МҚ модификациялаудың логикалық амалдарына (мысалы, жазбаны салу, бағанды жою, өрістегі мәнді өзгерту) және транзакцияларына дейін енгізілуі мүмкін.
МҚ-ға өзгертулер журналын жүргізу қызметін тиімді орындау үшін журналдың өзін жұмыс қалпында ұстау және сақтау сенімділігін қамтамасыз ету қажет. Кейбір жағдайларда жүйеде журналдың бірнеше көшірмелері сақталады.
МҚ-ның тұтастығын қамтамасыз ету, әсіресе МҚ-ны желілерде пайдалану үшін, МҚ-ның табысты түрде қызмет етуінің қажетті шарты болып табылады. МҚ-ның тұтастығы дегеніміз – мәліметтер қорында пәндік саланы толық қарама-қайшылықсыз және дұрыс көрсететін ақпарат бар екендігін білдіретін мәліметтер қорының қасиеті. МҚ-ның тұтастығын қолдауға оның бүтіндігін тексеру және мәліметтер қорында қарама-қайшылықтар анықталған жағдайда оның қалпына келтірулер жатады. МҚ-ның тұтас жағдайы бүтіндігін шектеу арқылы қорда сақталып жатқан мәліметтер қанағаттандыруы тиіс болатын шарттар түрінде сипатталады. Аталған шарттарының мысалы өздері туралы мәліметтер МҚ-да сақталатын объектілер атрибуттарының мүмкін болатын мәндерінің диапазондарын шектеу немесе реляциялық МҚ-лар кестелерінде қайталанып отыратын жазбалардың болмауы болып табылуы мүмкін.
Қауіпсіздікті қамтамасыз етуге МҚБЖ-да қолданбалы программаларды, мәліметтерді шифрлеумен, парольмен қорғаумен, мәліметтер қорына және оның жекелеген элементтеріне (кестелерге, формаларға, есеп берулерге және т.б.) қол жеткізу деңгейлерін қолдаумен қол жеткізіледі.
МҚ-ны қорғау құралдары.
Әр түрлі МҚБЖ-ларда МҚ-ны қорғау құралдары бір-бірінен біршама өзгеше болады. Borland және Microsoft фирмаларының қазіргі кездегі МҚБЖ –ларына талдау жүргізу негізінде МҚ-ларды қорғау құралдары шартты түрде екі: негізгі және қосымша топқа бөлінеді деп тұжырымдауға болады.
Ақпарат қорғаудың негізгі құралдарына келесі құралдарды жатқызуға болады:
парольдік қорғау;
мәліметтер мен программаларды шифрлеу;
МҚ объектілеріне қол жеткізу құқықтарын орнату;
МҚ кестелерінің өрістері мен жазбаларын қорғау.
Парольдік қорғау МҚ-ны рұқсат етілмеген қол жеткізуден қорғаудың қарапайым және тиімді әдісі болып табылады. Парольдерді соңғы пайдаланушылар немесе МҚ әкімшілері орнатады. Парольдерді есепке алу мен сақтауды МҚБЖ-ның өзі жүргізетін. Әдетте парольдер МҚБЖ-ның белгілі бір жүйелік файлдарындща шифрленген түрінде сақталады. Сол себептен парольді табу және анықтау мүмкін емес. Парольді енгізгеннен кейін МҚБЖ пайдаланушысына қорғалған МҚ-мен жұмыс жүргізудің барлық мүмкіндіктерін ұсынылады. МҚБЖ-ның өзін парольмен қорғаудың қажеті жоқ.
Мәліметтерді (бүкіл қорды немесе жекелеген кестелерді) шифрлеу әдісі «сол МҚБЖ-дағы МҚ-ның форматын білетін» өзге программалар мәліметтерді оқи алмауы үшін қолданылады. Мұндай шифрлеу (Microsoft Access-те қолданылатын), онша да көп нәрсе бермейді, себебі кез келген тұлға МҚ-ны «туған» МҚБЖ көмегімен шифрін анықтауы мүмкін. Егер шифрлеу мен шифрді шешу парольді сұраса, онда пароль дұрыс енгізілген жағдайда шифрді шешіп алу мүмкін болады. Access-тің жасаушылары осыны келесі нұсқаларында ескеретініне сенімдіміз.
Программалардың бастапқы мәтіндерін шифрлеу тиісті алгоритмдердің сипаттамасын өзіне оларға қол жеткізу рұқсат етілмеген пайдаланушыдан жасырып қалуға мүмкіндік береді.
МҚБЖ-ның негізгі ресурстарын пайдалануды бақылау мақсатында көптеген жүйелерде МҚ объектілеріне қол жеткізу құқықтарын орнату құралдары болады. Қол жеткізу құықтары объектілерге қатысты мүмкін болар әрекеттерді анықтайды. Нысанның иегері (нысанды құрастырған пайдаланушы), сондай-ақ МҚ әкімшісі барлық құқықтарға ие болады. Қалған пайдаланушылар әртүрлі нысандарға түрлі қол жеткізу деңгейлеріне ие бола алады.
Кестелерге қатысты жалпы жағдайда келесі қол жеткізу құқықтары қарастырылуы мүмкін:
мәліметтерді қарап шығу (оқу);
мәліметтерді өзгерту (редақциялау);
жаңа жазбаларды қосып жазу;
мәліметтерді қосып жазу және алып тастау;
барлық амалдар, соның ішінде кестенің құрылымын өзгерту.
Кестедегі мәліметтерге, жекелеген өрістер мен жекелеген жазбаларға қатысты қорғау шаралары қолданылуы мүмкін. Өзімізге мәлім реляциялық МҚБЖ-ларда жекелеген жазбалар арнайы қорғалмайды, әйтсе де іс-тәжірибеден бұл қажет болған жағдайлардың мысалын келтіруге болады. Қол жеткізу құқықтарын бақылау өздерінде жекелеген жазбалардың идентификация бар объектілі – бағытталған МҚБЖ-ларда болуы тиіс сияқты (объектілі-бағытталған моделдің реляциялық моделден бір айырмашылығы).
Кестелердің өрістеріндегі мәліметтерді қатысты қол жеткізудің келесі құқық деңгейлерін атап өтуге болады:
қол жеткізуге толығымен тыйым салу;
тек оқу;
барлық адамдарға рұқсат ету (қарап шығу, жаңа мәндерді енгізу, алып тастау және өзгерту).
Формаларға қатысты негізгі екі амал ескерілуі мүмкін: жұмыс істеу үшін шақырту және жасау (Құрастырушыны шақырту). Құрастырушыны шақыртуға тыйым салуды соңғы пайдаланушы байқаусызда қосымшаны бұзып алмауы үшін, экрандық формалар үшін дайын қосышаларды дайындаған дұрыс. Экрандық формалардың өзінде бөлек элементтер де қорғалуы мүмкін. Мысалы, бастапқы кестенің кейбір өрістері мүлде болмауы немесе пайдаланушыдан жасырылуы мүмкін, ал кейбір өрістерді – қарап шығу үшін қол жеткізуге болады.
Келесілерді ескермегенде есеп берулер көбінесе экрандық формаларға ұқсас болып келеді. Біріншіден, олар кестелердегі мәліметтерді өзгертуге мүмкіндік бермейді, ал екіншіден, олардың негізгі қызметі – ақпаратты қағазға басып шығару. Экрандық формалар тәрізді, есеп берулерге де оларды жасау құралдарын шақыртуға тыйым салу орнатылуы мүмкін.
МҚБЖ қосымшаларында қолданылатын программалардың мәтіндерін (кездейсоқ және әдейі) қарау мен өзгертуге жол бермеу үшін шифрлеумен қатар, оларды парольмен қорғауды қолдануға болады.
МҚ-ны қосымша қорғау құралдарына өздерін тікелей қорғау құралдарына жатқызуға болмайтын, әйтсе де мәліметтердің қауіпсіздігіне тікелей әсер ететіндерін жатқызуға болады. Оларға келесі құралдар жатады:
типіне байланысты мәліметтердің мәндерін бақылаудың ішіне орнатылған құралдары;
енгізілген мәліметтердің дәйектілігін арттыру құралдары;
кестелердің байланысының біртұтастығын қамтамасыз ету құралдары;
МҚ нысандарын желіде бірлескен түрде қолдануды ұйымдастыру құралдары.
МҚ-да редакциялай отырып, пайдаланушы мәндер енгізілетін жолдың типіне сәйкес келмейтін мәндерді кездейсоқ енгізіп қоюы мүмкін. Мысалы, нысандық өріске мәтіндік ақпаратты енгізуге тырысады. Бұл жағдайдан МҚБЖ мәндерді бақылау құралдарының көмегімен енгізуге тосқауыл қояды және пайдаланушыға қате туралы дыбыстық сигнал беру арқылы, енгізілген символдың түсін өзгерту арқылы немесе өзге әдіспен хабарлайды.
МҚБЖ-ға енгізілетін мәндердің дәйектілігін арттыру құралдары, өңдеуден өткізілген мәліметтердің семантикасымен байланысты барынша терең түрдегі бақылау жасауға қызмет етеді. Олар әдетте кестені құру кезінде мәндерге қатысты келесі шектеулерді көрсету мүмкіндігін қамтамасыз етеді: ең аз және ең көп мәндер; үнсіз қабылданатын мән (егер енгізу болмаса), міндетті түрде енгізуді талап ету; енгізудің қимаүлгісін (енгізу шаблоны) тапсыру; енгізілген мәндер бақыланатын қосымша салыстыру кестесін көрсету және т.б.
МҚ-дағы ақпараттың дәйектілігін бақылауды ұйымдастырудың аса дамыған түрі сақталынатын процедураларды жасау болып табылады. Сақталынатын процедуралар механизмі, серверде орналасқан МҚ-ларда қолданылады. Сақталып тұрған процедуралардың өзі алгоритмдері мәліметтермен қандай да бір қызметтерді (оның ішінде бақыланатыны да бар) орындауды қарастыратын программалар болып табылады. Процедуралар мәліметтермен бірге сақталады және қажет болған жағдайда қосымшалардан немесе МҚ-да қандай да бір оқиғалар орын алған жағдайда шақыртылады.
Қолданбалы есептегі шешу, әдетте, кестелерден бірнешеуіндегі ақпаратты қажет етеді. Кестелердің өздері ақпаратты өңдеу ыңғайлы болу үшін және оны қайталануын болдырмау мақсатында қандай да бір әдіспен байланыстырылады (3.3 ішкі бөлім). Байланысқан кестелердің логикалық тұтастығын қолдау қызметтерін МҚБЖ міндетіне алады (3.4 ішкі бөлім). Өкінішке орай МҚБЖ-лардың барлығы бірдей бұл қызметтерді (толықтай) жүзеге асыра бермейді, бұл жағдайда байланыстардың нақтылығына жауапкершілік қосымша жүктеледі.
МҚБЖ-ның кестелердің тұтастығын бақылауға қатысты мүмкін болар әрекеттерінің мысалын келтірейік. Екі кестенің арасында 1:М түріндегі байланыс бар делік, және соған сәйкес негізгі кетенің бір жазбасына қосалқы кестенің бірнеше жазбалары сеәйкес келуі мүмкін.
Жазбаларды қосалқы кестеге енгізген кесте жүйе негізгі кестедегі байланыс өрісіндегі сәйкес мәндердің бар болуын бақылайды. Егер енгізілетін мән негізгі кестеде болмаса, МҚБЖ жаңа жазбамен жұмысқа уақытша тосқауыл қояды және мәнді өзгертуді немесе оны тұтастай алып тастауды ұсынады.
Қосымша кестелердің жазбаларын алып тастау «ауырсынбайтындай» орындалады, ал негізгі кестенің жазбалары туралы олай деп айтуға болмайды. Негізгі кестенің жазбасы қосымша кестенің бірнеше жазбаларымен байланысқан жағдайда, екі түрлі әрекет жасауға болады: бағыныңқы жазбаның ең болмаса біреуі қалса да негізгі жазбаны алып тастамау (жазбаларды пайдаланушы алып тастауы тиіс), немесе негізгі жазбаны және барлық бағыныңқы жазбаларды түгелдей алып тастау (каскадтық жою).
Көп терезелі жүйелерде (қазіргі программалардың түгелге жуығы) және мәліметтер қорымен жұмыс істейтін үлестірілген ақпараттық жүйелерде бірдей нысандармен (МҚ нысандарын бірлесіп пайдалану) түрлі амалдарды орындаудың арасындағы келіспеушіліктерді шешу мәселесі туындайды. Мысалы, жергілікті желіні пайдаланушылардың бірі МҚ-ға өзгертулер енгізіп, ал екіншісі оның құрылымын өзгерткісі келгенде не істеу керек? Мұндай жағдайлар үшін МҚБЖ-да келіспеушіліктерді шешу механизмдері ескерілуі тиіс.
Әдетте желінің бірнеше пайдаланушылары бір мезгілде жұмыс істеген кезде, сондай-ақ бір компьютерде бірнеше қосымша жұмыс істеген кезде немесе МҚБЖ-ның бірнеше терезелерінде жұмыс істеген кезде тосқауылдар қолданылады.
Тосқауылдар МҚ-ның әртүрлі нысандарына және нысандардың жекелеген элементтеріне әсер ете алады. МҚ нысандарын тосқауылдаудың нақты жағдайы бір мезгілде нысанды пайдалану және осы нысанды жасау режиміне енуге тырысуы болып табылады. Мәліметтер қорының кестелеріне қатысты қосымша тосқауылдар жекелеген жазбалармен немесе өрістерімен жұмыс жүргізу кезінде пайда болуы мүмкін.
Тосқауылдар айқын және айқын емес болады. Айқын түрдегі тосқауылдарды пайдаланушы немесе командалар көмегімен қосымша орнатады.айқын емес тосқауылдарды орын алуы мүмкін болатын келіспеушіліктерді болдырмас үшін жүйенің өзі құрады. Мысалы, ақпаратты редакциялау кезінде МҚ құрылымының өзгертуге тырысқан жағдайда мәліметтерді редакциялау аяқталғанша МҚ-ны қайта құрылымдауға тыйым салынады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ түрі: жаңа сабақты меңгеру Мақсаты, міндеттері: студенттерге Mysql

text:
Модуль /пән атауы: Информатика
Дайындаған оқытушы: Абдрахманов А. Б. 26 - 30. 12. 2022ж
1. Жалпы мәліметтер: Курс ІІ топ 03, 04, 05, 06, 07 – 22.
Сабақ түрі: жаңа сабақты меңгеру
2. Мақсаты, міндеттері:
- студенттерге MySQL – дүние жүзінде ең көп қолданылатын, қайнары тегін және ашық, реляцияланған мәліметтер қоры жүйесі (RDBMS). Серверлік бағдарлама ретінде, бірнеше қолданушыларға бірнеше мәліметтер қорын қолдануды қамтамасыз етеді. MySQL сөзіндегі "My" сөзі, бағдарлама жасаушысы Майкл Видньюс-тың (Michael Widenius) қызының аты - "My" сөзінен алынған. Ал SQL фразасы - Құрылымдасқан Тапсырыс Тілі (Structured Query Language) дегенді білдіреді.ұйымдастыру, теориялық білімін, ой - өрісін, шапшаң ойлау қабілетін дамыту;
- студенттерге жан-жақты болуға, техникалық құрылғыларды пайдалану барысында жүйелілікке тәрбиелеу.
Студенттердің политехникалық дайындығын жүзегеасыру және жаңа материалдар жасау қажеттігі туралы көзқарастарын қалыптастыру;
- сабақ уақытын бағалауға үйрету, еңбекқорлыққа және пәнге қызығушылығын арттыру.
2.1 Оқу сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсіби біліктіліктердің тізбесі.
Қазақстан білім беру жүйесінде ақпараттандыру бүгінгі күннің негізгі талабына айналып отырғандықтан, оның қыры мен сыры толық меңгере отыра, бұл бағытта өз білімімді бейімдеп, өз үлесімді қосу болып табылады.
- Зерттеудің проблемасы: MySQL, проект қайнарын GNU General Public License (GPL) және әр түрлі жеке меншік лицензияларында шығарды. MySQL-ды кезінде MySQL AP атты Шведттық фирма демеу еткен, ал қазір оны толығымен Oracle корпорациясы сатып алды.қолданысын зерттеу;
- Зерттеудің практикалық маңыздылығы: Информатика сабағында Толық функционалды мәліметтер қорын қажет ететін, қайнары тегін проекттер жиі MySQL-ды қолданады. Серверді коммерциялық проекттерде қолдану үшін, қосымша функциялармен ұсынылатын бірнеше нұсқалары бар. MySQL-ді қолданатын бағдарламаларға TYPO3, Joomla, WordPress, phpBB, MyBB, Drupal және де басқа LAMP бағдарламаларын жатқызуға болады. MySQL сонымен қатар Google, Wikipedia, Facebook және Twitter сияқты дүниежүзілік және кең ауқымды web-бағдарламаларында қолданылады.мүмкіндіктерін және қолданыстарын практикада іске асыру;
кейбір студенттер Тақырыпты толық меңгереді.
3. Сабақты жабдықтау
3.1 Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер:
Пайдаланылған әдебиеттер
Е.Қ.Балапанов, Б.Бөрібаев, А.Дәулетқұлов Информатикадан 30 сабақ
«Арман -ПВ» баспасы 2007 жыл
Журнал «Информатика негіздері» 2002 жыл
Журнал «Информатика және физика»
Интернеттен хабар
Білім зертханасы, 2005 ж. В.Ю. Лыскова, Е.А. РакитинаИнформатикадағы логика. - М. «Информатика және білім». 1999 жыл
А.П. БойкоЛогика бойынша семинар. - М. «Баспа орталығы АЗ», 1997 ж
3.2 Техникалық құралдар, материалдар: ПК, интерактивті тақта, слайд
4. Сабақтың барысы, І.Ұйымдастыру
ІІ. Өткен ақпаратты қайталау
ІІІ. Жаңа сабақты баяндау. Мәтінмен жұмыс
ІҮ. Сабақты бекіту
Ү. Компьютермен жұмыс.
ҮІ. Бағалау.
5. Сабақ бойынша рефлексия
6. Үй тапсырмасы
Сабақ жоспарының берілген тармақтары міндетті болып табылады. Оқытушы пән ерекшеліктерін және білім алушылардың қажеттіліктерін ескере отырып, қосымша элементтерді енгізе алады.


Сабақтың тақырыбы: Micrososft Excel кестелік редакторы. Кестедегі есептеулер
Сабақтың мақсаты: оқушылар MS Excel-дің есептеу (формула) мүмкіндіктерін пайдаланып, әр түрлі типті есептеулерді және есептер құрып үйрету:
Сабақ түрі: Жарыс сабақ
Сабақтың әдістері: СТО: тізбені толтыру, кластер құру, топтастыру, деңгейлік тапсырмалар орындау, Венн диаграммасы
Оқыту формалары: жеке, топтық және ұжымдық
Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар: интерактивті тақта, компьютерлер, слайд-презентация, бағалау парақтары.
Пәнаралық байланыс: математика, қазақ әдебиеті
Сабақтың өту барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі. (2 мин)
«Ой шақыру». Оқушылар өздері таңдап алған сандары бойынша топқа бөлінеді топқа ат қояды.
ІІ. Өткен тақырыпты қайталау. Үйге берілген тапсырманы тексеру.
Топтарға тапсырма беріледі. Сұрақтар бойынша берілген «Тізбені толтырайық» көрнекілігін толтыру керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tri-masati-mindetteri.html#1._Общие_сведения_Курс,_учебный_год,_группы________________________________________Тип_занятия:_2._Цели,_задачи_:_3.

title: Сабақ түрі: Мақсаты, міндеттері

text:
Модуль/Пән атауы___________________________________________________________
Дайындаған педагог _________________________________________________________
20_____ жылғы «____» ____________
1. Жалпы мәліметтер Курс, оқу жылы, топ ______________________________________
Сабақ түрі:
2. Мақсаты, міндеттері: 3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және кәсіби дағдылар тізбесі: 4. Қажетті ресурстар: 5. Сабақтың барысы: Ескерту: «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес педагог тиісті білім беру деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес және пәннің немесе модульдің ерекшеліктері мен білім алушылардың қажеттіліктерін ескере отырып, қосымша элементтерді енгізуге құқылы.
Управление образования акимата Жамбылской области Профессиональный гуманитарно-технический колледж «Білім» (наименование организации образования)
План учебного занятия (теоретического или производственного обучения)
Наименование модуля/ дисциплины _____________________________________________
Подготовил педагог _________________________________________________________
«_____»___________20_____ года
1.Общие сведения Курс, учебный год, группы ______________________________________
Тип занятия:
2. Цели, задачи: 3. Перечень ожидаемых результатов и профессиональных умений, которыми овладеют обучающиеся в процессе учебного занятия: 4. Необходимые ресурсы: 5. Ход занятия: Примечание: Данные пункты учебного занятия являются обязательными. Согласно подпункту 1) пункта 1 статьи 7 Закона Республики Казахстан «О статусе педагога» педагог имеет право внести дополнительные элементы в соответствии с государственным общеобязательным стандартом.


url: http://emirsaba.org/saba-tri-masati-mindetteri.html#3._Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_кәсіби_дағдылар_тізбесі:_4._Қажетті_ресурстар:_5._Сабақтың_барысы

title: Сабақ түрі: Мақсаты, міндеттері


title: Сабақ түрі: Мақсаты, міндеттері


title: Сабақ түрі Мақсаты, міндеттері

text:
Оқу сабағының жоспары (теориялық немесе өндірістік оқытудың)
Дүниежүзі аймақтар картасында және халықаралық салыстырулардағы Қазақстанның орны (сабақтың тақырыбы)
І.Ұйымдастыру кезеңі:
Тақырыпқа шығу.Мақсат қою
Қазақстанның ұлттық қауіпсіздік және сыртқы саясатындағы басымдылықтары қандай?
Сабақтың ортасы
ІІ. Лекция жазу: 1 тапсырма.Дж. Маккиндердің теориясы бойынша жер шарындағы орналасқан мемлекеттер бірнеше геосаяси аудандарға бөлінеді.
а). Берілген геосаяси аудандарды сипаттаңыз
Хартленд -
Римленд -
б). Дж. Маккиндердің теориясы бойынша «Кім хартленке иелік етсе сол, әлемге иелік етеді» деген пікірін түсіндіріңіз
2 тапсырма.Дүниежүзі елдерін салыстыруда қолданылатын көрсеткіштердің бірі жан басына шаққандағы ЖІӨ.
а) Жан басына шаққандағы ЖІӨ есептеңіз.
Қазақ АКСР-ның 1925-1929 жылдардағы шекарасының өзгеруі.
б). Берліген мәліметтерді пайдаланып елдерді жан басына шаққандағы ЖІӨ мөлшері бойынша салыстырыңыз
в) Елдердің ЖІӨ жан басына шаққандағы мөлшері бойынша салыстырып өсу реті бойынша графикалық түрде көрсетіңіз %
елдер
г). Елдердегі жан басына шаққандағы ЖІӨ көлемі әртүрлі болуының екі себебін түсіндіріңіз.
3 тапсырма. Қазіргі кездегі АДИ көрсеткіші бойынша рейтингтің көш басын Норвегия бастап тұр. Норвегияның рейтингте орналасқан орына әсер ететін, географиялық фактор, экономикалық фактор және саяси факторларды талдап, жазыңыз.
4 тапсырма. Қазақстандағы ЖІӨ жан басына шаққандағы мөлшерін алдыңғы бестіктегі елдермен салыстырып, өсу динамикасы бойынша қорытынды жасаңыз
Рефлексия
Ойтолғаныс: «3-2-1»
Бүгінгі сабақтан алған 3 маңызды ақпарат;
Бүгінгі сабақта қиындық тудырған 2 аспекті;
Бүгінгі сабақта ұнаған 1 іс-әрекет Кері байланыс
«3 минуттық үзіліс»
Маған ұнады
Ф ЖСЭҚ 706-16-23 Оқу сабағының жоспары (теориялық немесе өндірістік оқытудың). Төртінші басылым.
Ф ВСЭК 706-16-23 План учебного занятия (теоретического или производственного обучения). Издание четвертое.


url: http://emirsaba.org/saba-tri-masati-mindetteri-v2.html#Сабақтағы_жоспарланған_іс-әрекет____Қажетті_дереккөздер_(ресурстар)

title: Сабақ түрі Мақсаты, міндеттері


title: тиімділігі атты ғылыми жұмысқа берген

text:
тиімділігі атты ғылыми жұмысқа берген
жетекшілерінің пікірі
Бұл жұмысында студент Информатика сабағын басқа пәндермен кіріктірілген сабақ түрінде өткізудің тиімділігі жөнінде қарапайым түрде мысал келтіре отырып жасаған.Бұл жұмыста информатика пәнін математика,физика,ән-саз және еңбек пәндерімен кіріктіре отырып сабақты өмкізу жоспарлары енгізілген.
Сонғы он жылдықта орта және жоғары мектептерде оқылатын оқылу материалдарының күрделілігі және көлемінің айтарлықтай ұлғаюы байқалады.
Қазіргі таңда бар жүйелердің көпшілігң оқу материалының ондай құрылым мүмкіндігімен қамтамасыз етпейді.Құрылысы жағынан оқушы үшін берілетін материалдар ретінің дұрыстығын оңай анықтауға және енгізілген анықтамалардың қоректілігін тексеруге болады.Мұндай құрылымының болуы пайдаланушының білім деңгейіне тәуелді түрде оқытудың дұрыс жолын көрсетуге және алынған білімді бақылауға,оқу процесі жоспарының өзгеруі бойынша сілтемелер жасақтауға болатын интеллектуалды оқыту жүйесін жасау үшін жіберу нүктесі ретінде қызмет етеді.Осының бәрі тұтастай алғанда оқыту циклын өркендетуге және оқуға қажет уақыттық шығындарды азайтуға мүмкіндік береді деп ойлаймыз.
Аюпова Назым Байдуллақызы жоғары санатты,
Каржауова Базаргул Кашкыновна І санатты
информатика пәнінің оқытушылары
Р е ц е н з и я
«Бейнеу гуманитарлық –экономикалық колледжі» студенттері Майланова Айгерім,Жусипова Акжонис Информатика сабағын басқа пәндермен кіріктірілген сабақ түрінде өткізудің тиімділігі атты ғылыми жұмысқа 2014-2015 оқу жылынан бастап кіріскен.
Ғылыми жұмыстың жетекшісі, «Бейнеу гуманитарлық –экономикалық колледжінің »информатика пәнінің оқытушылары Аюпова Назым мен Каржауова Базаргул 2014-2015 оқу жылында 3 жылға арналған жұмыс жоспарын жасақтаған.Жұмыс жоспарына сәйкес студенттермен біріге отырып информатика пәнін басқа пән оқытушыларымен біріге отырып кіріктірілген сабақ үлгісінде сабақтар топтамасын өткізді.
2015-2016 оқу жылында ғылыми жетекшілері мен студенттер жоспарға сәйкес Информатика сабағын басқа пәндермен кіріктірілген сабақ түрінде өткізудің тиімділігі атты ғылыми жұмысын тақырыптарға бөліп,материалдар жинақтаған.
Дайындалған бұл жұмыс мектеп оқушылары мен информатика сабағын басқа пәндермен кіріктірілген сабақ түрінде өткізем деген тілек тілдірушілерге , үйренемін деген кез-келген пайдаланушы үшін пайдалануға өте ыңғайлы және қарапайым түрде жасалған.
Бұл жұмыста теориялық материалдар қарапайым тілде, өте түсінікті түрде берілген. Пайдаланушыға ыңғайлы болу үшін орындалатын іс- әрекеттер суреттермен қоса берілген.
Пікір жазған:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Кіріспе - Сабақ түрінде өткізудің тиімділігі

text:
Кіріспе. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы атты жолдауында : «Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттерін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі»деп атап көрсеткен болатын.
Қазіргі жаратылыстану пәні оқушыларға әлемнің ғылыми–жаратылыстық бейнесін түсіндіріп, табиғатты танып білудегі ғылыми көзқарастарды қалыптастыруға және алған білімдерін өздерінің болашақ мамандықтарына пайдалана білуге көмектеседі.
Табиғаттағы негізгі заңдарды, құбылыстарды және процестерді зерттеу адамзатпен қоғамды танып-білуімен ұштасып келеді. Жаратылыстану, математика мен техникалық ғылымдарының жетістіктерін бір-бірімен байланыстырып қараған кезде дүниенің бір тұтас ғылыми бейнесі қалыптасады. Болашақ ұрпақ табиғаттың фундаменталь заңдарын, санқырлы құбылыстар мен процестерін және Әлемнің құрылысын, даму заңдылықтарын зерделеп, дүние мен өмірдің мәнін дұрыс түсінулері қажет. Физика, химия, биология және де басқа ғылымдардың жетістіктерін түсініп,қазіргі кездегі ғылымдардағы бағыттармен салалары туралы хабардар болуы керек. Мега–макро- және–микро дүниелер күрделілігін түсініп, олардағы құпия құбылыстарды ашуға бағытталған зерделеуге қажет материалдық жаңа технологияның негізінде жасалынған құрал-жабдықтардың қаншалықты қаржыны, еңбекті, жігерді және білімді қажететкендігін бағалай біледі.
Жаратылыстану пәні - ғылымның дүниені тану процесінің формасы екендігі және оның салалары, әдістері, таным ерекшеліктері қарастырылады.
ХХI ғасырда ғылым табиғат пен адам қоғамдастығының сәйкестігіне, процестерді саналы түрде зерттеуге бағытталады.
Күннен күнге қоғамда жаратылыстану ғылымының рөлі өсуде. Жаратылыстану ғылымының жоғары дәрежеде дамуы – білімнің түрлі салаларының нәтижелі көтерілуінің қажетті шарты. Ғылыми ақпарат тарағынының жедел қарқынмен өсуі, жалпы білім беретін мектеп оқушыларын өз бетінше жаңа білімдер игеруге қабілетті етіп тәрбиелеу мен оқытуды талап етеді.
Қазіргі кезде білімнің кіріктіру тәсілдерін қамтамасыз ету, оның ғылыми деңгейін арттыру, тұтастай алғанда оқушылардың танымдық әрекетіне тән дағдыларды қалыптастыру міндеті негізгі мәселелердің біріне айналып отыр.
Осы арада мектептің оқу-тәрбие процесін кіріктіру тәсілі негізінде ұйымдастыруы, ғылымдар жүйесінің бір арнаға тоғысу, адамның интеллектуалдық өрісін байытумен бірге, бүкіл адамзаттық құндылықтар көзініңде бірлігі, жалпы ақиқат дүниенің бір тұтас жүйе екендігі туралы ғылыми көзқарастың қалыпты қалыптасуына мүмкіндік береді.
Кіріктіру тәсілінің бір пайдалы жағы ол бүкіл оқыту ісін, бір мектептің барлық жұмысын бір жолға салуға, барлық мұғалімдерге бірыңғай талаптар қоюға және әртүрлі пәндерде ортақ мүддені шешуге жұмылдырады.
Кіріктіру тәсілін жүзеге асырудың жолдары мынандай:
•Әрбір жеке пәнді оқытқанда басқа пәндерді оқыту ісіне өз ықпалын тигізетіндей болуын көздеу;
• Түрлі пәндерді оқып үйренуде–өтілетін материалдарды уақыт жағынан үйлестіріп отыру.
• Окушылардың ғылыми теориялар мен заңдылықтарды игеруін, олардың жинақтылығымен әдістерімен, дағдыларымен сабақтастыра қалыптастыру.
• Жалпы теориялық білім алуды және практикалық іскерліктермен дағдыларды бірыңғай әдіспен жүзеге асыру.
• Оқушыларға (білім алу, икемділікпен дағдыларды қалыптастыру барысында) бірдей талап қою.
•Оқушылардың бір пәннен білім алуға икемі мен дағдыларын пайдалана білуге әдеттендіру.
• Әртүрлі пәндердің зерттеу әдістерінің ортақтық ерекшеліктерін көрсете білу.
• Әр пән сабақтарында оқылатын құбылыстардың өзара байланысын ашып, дұрыс дидактикалық дүниетаным қалыптастыру.


Информатика сабағын математика пәнімен кіріктірілген сабақ түрінде өткізу
Қазіргі әлемнің ғылыми бейнесінің негізгі сипаттамасы қоғамдағы және табиғаттағы информатикалық процестермен факторлардың фундаментальды ролін мойындау болып табылады.
Информатика пәнінің басқа мектеп пәндерімен тығыз байланысы оның негізгі ерекшеліктері болып табылады. Себебі, оқушылар информатика сабағында алған білімдерін басқа пәндерді оқып-үйрену барысында жан-жақты қолдана алады Оның тағы бір ерекшелігі пән мазмұнындағы тақырыптардың арасындағы пәнішілік байланыстың күтілігінен көрінеді. Себебі, информатиканың бастапқы ұғымдары математикадан алынған. Математикада дәлелдеулер алгоритмдік құрылымға негізделген, ал информатикада осы алгоритмдерді құрайтын бөліктерді ерекшелей білу мақсаты қойылады. Информатиканың физика, химия пәндеріне ұқсастығы оның тәжірибеге, экспериментке негізделгенінен көрінеді. Компьютерде программаны жүктеу мен жүргізу эксперимент ретінде әсіресе, программадағы қатені іздеуде айқын байқалады.
Сабақтың тақырыбы:Информатика сабағын математика пәнімен кіріктірілген сабақ.
Сабақтың мақсаты: Білімділігі: Студенттерге информатика сабағын математика пәнімен кіріктірілген сабақ туралы түсінік беру.Сыни тұрғыдан ойлауды дамыту,қорытынды жасауға,талдауға баулу.
Дамытушылығы: Информатика сабағын математика пәнімен кіріктіріп оқыту әдістерін сабақта пайдалана білу дағдысын қалыптастыру.


title: Информатика сабағын математика пәнімен кіріктірілген сабақ түрінде өткізу


title: Жаңа сабақ - Сабақ түрінде өткізудің тиімділігі

text:
Жаңа сабақ: Тақырыпты ашу мақсатында берілетін тапсырма:
Сіздер қалай ойлайсыздар информатика пәнін қандай пәндермен кіріктіріп оқыту тиімді?
Математика Ән-саз Қазақ тілі Еңбек
Мұғалімнің кіріспе сөзі: Оқушылар кіріктірілген сабақтың негізгі мақсаты – оқу материалдарын байланыстырып, сабақта оқушыларға терең білім беру, ойлау қабілетін дамыту. Оқу материалдарын бағдарламаларға сай пәндер бойынша біріктіріп беру оқушылардың жан-жақты тұтас, терең және берік білім алуына мүмкіндік жасайды. Сондықтан жыл сайын әрбір мұғалім пәндердегі ұқсас оқу материалдарын біріктіріп, яғни пән аралық байланыс принципін қолданып, интегралдық жоспар жасайды. Ондағы материалдарды дер кезінде сабаққа пайдаланып, тиімді етіп іске асырады.
Кіріктірілген сабақ информатика және пән мұғалімі бірлесе өткізетін сабақ түрі, сабақ кіріктірілген пәндер үшін бірге жасалады. Сабақ құрылымы жағынан стандартты сабақ, сабақ түрі ұқсас болып келеді, ерекшелігі үй тапсырмасын тексеру, жаңа сабақты баяндауды әр пән мұғалімі жеке ұйымдастырады.
Сабақты бекіту кезеңінде кіріктірілген пәннен тапсырма беріліп, компьютерде орындалады. Үйге тапсырма әр пәннен беріледі. Ал, бағалау кезеңінде 50х50 принципі ұсталады.
Математика пәнінен кіріктірілген сабақ калькулятор және Excel бағдарламасын пайдалана отырып, ұйымдастырылған тиімді.
Кіріктірілген сабақтар оқушының шығармашылық белсенділігін арттыруды міндеттейді. Бұл сабақтарда барлық пәндерінің мазмұнынан, ғылымның барлық саласынан, мәдениет, өнер, жалпы қоршаған өмір жайлы ақпарат беріледі. Кіріктірілген сабақтар басқа жеке пәндерден алған білімдерді байланыстырып, бір жүйеге келтіруге мүмкіндік береді.
Кіріктірілген сабақтарды ұйымдастырудың бірнеше себебі бар:
Біріншіден, қоршаған өмірді балалар тұтас қабылдайды, ал мектепте көбінесе әлем жайлы тұтастықты жеке пәндер арқылы оқып-танысады.
Екіншіден, кіріктірілген сабақтар оқушының өзіндік әлеуетін дамытады, әлемдегі өзгерістер мен құбылыстардың себеп-салдарын түсінуге, ақыл-ойы мен ойлау, сөйлеу қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.
Ауыл балаларының білім құзыреттілігін арттыру үшін, қаладағы өз құрбыларынан, қатарынан қалмауын қамтамасыз ету үшін, шалғайдағы балаларды оқытуды жоғары деңгейде ұйымдастыру үшін бастауыш мектептерде кіріктірілген сабақтар қажет. Бастауыш мектептерде кіріктірілген сабақтар оқушылардың пәннен алатын білімін ғана көтеріп қоймайды, топта жұмыс істеуге, топ ішінде бір-бірімен қарым-қатынасқа түсуге, бір-бірінің пікірін тыңдауға, көптеген құбылыстарға кешенді түрде қарауға, оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Әдістемелік және теориялық әдебиеттерді талдау барысында қазіргі кезде кіріктірілген сабақтарды ұйымдастыру шағын жинақты бастауыш мектептерде оқытуды жақсартудың бірден-бір жолы деп тұжырымдауымызға болады.


url: http://emirsaba.org/saba-trinde-otkizudi-tiimdiligi.html?page=6#3.мысал:_Қарапайым_фигураларды_пайдаланып_әр_түрлі_фигуралар_салу.______Тапсырма

title: мысал - Сабақ түрінде өткізудің тиімділігі

text:
1 мысал: Функцияның графиктерін салу
Y=x3 Y x3 x3+2 x3-2
Тапсырма: Функцияның графиктерін салу
y=x^3
x
y
y=x^3+2
y=x^3-2
-2
-8
-6
-10
-1
-1
1
-3
0
0
2
-2
1
1
3
-1
2
8
10
6
2. мысал. Балалар біздер бәріміз білеміз мектепте математика пәнін бастауыш сыныптан бастап оқимыз.Соның ішінде 5 сынып математикасында «Калькуляторды пайдалану» деген тақырып бар. Біз қарапайым калькулятормен жұмыс жасап білеміз,бірақ MC,MS,MR,M+,M- -батырмаларының қызыметін біріміз білсек,біріміз білмей жатамыз.
Қазір осы батырмаларды пайдалана отырып қарапайым математикалық амалдарды орындаймыз.
(125+489)-36*9=
Бәріміз білеміз бірінші көбейтуді орындаймыз.
Батырмалар қызметі:
MS-компьютердің жадында сақтау үшін MC- Жадыны тазалайды. MR- жадыдағы санды шығарады M+ - жадыдағы санды қосады. M- - Жадыдағы санды азайтады CE- жадыдағы сақталғандарды сақтайды С – жадыдағының бәрін өшіреді
Тапсырма: (470-63)+108*2-(36/6)=617
(470-63) MS – СЕ 108*2 М+ MR MS СЕ 36/6 М- MR
(670-90) – 28*9 + (20/5)=
3.мысал: Қарапайым фигураларды пайдаланып әр түрлі фигуралар салу.
Тапсырма:
Графикалық бағдарламаларда өз қалауларыңша әр түрлі фигураларды пайдалана отырып қалаған суреттеріңізді салыңыздар.
А. Машинаның суретін салу.
Б. Аққаланың суретін салу.
В. Шыршаның суретін салу.
С. Үйдің суретін салу.
Сабақты бекіту сұрақтары:
Кіріктірілген сабақ дегеніміз қалай ұйымдастырылады?


url: http://emirsaba.org/saba-trinde-otkizudi-tiimdiligi.html?page=6#CE-_жадыдағы_сақталғандарды_сақтайды_С_–_жадыдағының_бәрін_өшіреді___Тапсырма:_(470-63)+108*2-(36/6)=617


url: http://emirsaba.org/saba-trinde-otkizudi-tiimdiligi.html?page=6#MS-компьютердің_жадында_сақтау_үшін_MC-_Жадыны_тазалайды._MR-_жадыдағы_санды_шығарады_M+_-_жадыдағы_санды_қосады._M-_-_Жадыдағы_санды_азайтады


1.2. Информатика сабақтарында физика есептерін шығарудың тиімділігі Информатика сабақтарында физика есептерін шығару үшін физикалық теориямен заңдарды, құбылыстар мен процестерді қолдану шекарасына нықтап, оларды аналогты амал арқылы жүзеге асыруға болады. Есептерді іріктеген кезде мынадай талапты ескерген жөн:
Есеп тек компьютердің көмегімен шығарылады, шешілуі қиын;
Компьютерді қолданғанда есеп тез шығарылады және есепке сәйкес программаны құру көп уақытты алмайды;
Есептер оқушылардың логикалық ойлау қабілеті дамитындай, оқушы үшін сабақ мағыналы болуы керек;
Есептердің программасын құруда ең алдымен физикалық есептің қайқұбылысқа негізделгенін, қандай формуламен шығарылатынына назараудару керек. Компьютердің көмегімен физика есептерін шешудің мәселелері мектеп оқушыларының түсініктерінің жаңа деңгейде көтерілуін, мағлұматтарды меңгеруге ықпалетіп, әдістермен идеяларды қалыптастыруға бағыттайды.
Физика есептерін Турбо Паскаль программалау тілінде шығару әдісін келтірейік.
1-есеп. Параллель жалғанған екі кедергіден тұратын электр тізбегінің кедергісін есептеңіз, мұндағы R1=15 Oм, R2=20 Ом
Программаның экрандағы көрінісі:
Кедергілерді параллель жалғау кезіндегі электр тізбегінің кедергісін есептеу.
Бастапқы мәліметтерді енгізіңіз: Программасы:
Бірінші кедергінің мәні (Ом) 15
Екінші кедергінің мәні (Ом) 20
Тізбектегі кедергі: R=8.57 Ом
1.3.Интеграцияланған сабақ (информатика, ән-саз) Студенттерге ақпараттың аясын кеңейтіп білімге тарту арқылы оқыту мотивациясын күшейту мақатында информатика мен ән саз сабағын кіріктіре оқыту. Бұл сабақта ән саз және информатика пәндерінің - іс жүзінде ортақ байланысатын байланыстары көп.
Ұйымдастыру сәтінде: Оқушылар қазақтың халық әні «Алатау» орындайды.
Мұғалім:Бүгін біз музыка сабағын ерекше сабақ түрінде өткіземіз. Интеграцияланған деп аталатын екі пән арасындағы тапсырма сілтемені дәлелдейді.
Ойлан және музыка және ақпараттық жүйелер арасындағы ортақ болуы мүмкін кездерін ата. Бұл кезде ән саз пәні мұғалімі компьютерде қазақтың жыр,күйлерін тыңдатып оқушыларға сұрақтар қою арқылы жауап алады.
Оқушылар: Компьютер, бізге музыка жазауға көмектеседі бағдарламаларын жасау уағдаластықтар түрлерін орындауға, сонымен қатар компьютерде музыка тыңдауға болады.
Мұғалім: Дұрыс айтасыз, сіз музыка тыңдай, тіпті компьютерлік технология көмегімен жаза алатыныңызға көз жеткіздіңіз. Ал енді информатика мұғалімі дыбыс жазу жабдықтарын тарихы туралы айтып береді.
Мұғалім: Біз сабақтың негізгі бөлігіне назар аударайық.Тақырып « Қазақтың халық музыкасы».Қазақ халық музыкасының Ежелде өз тамыры бар.Қазақтардың алыс ата-бабаларымыз, Орталық Азия даласында тұратын көптеген тайпалары дін басы, қазіргі заманғы қазақ халқының мұраға бай жиынтығын, музыка, ән, музыка және поэзия бастапқы дәстүрлері құрылған.
Аленді мен CD-ROM-орналасқан қазақ халық аспаптар fono hres tomatiyu дыбыс жазу сіздің назарыңызға ұсынады, сондай-ақ қазақ халқының керемет істері тыңдауға ұсынамыз.
Оқушылар оқып шықты, музыка,бұл жұмыс жүзеге асырылатын құрал деп аталатынын қабылдау. Талқылау тыңдап болғаннан кейін ғана естіген музыка болуы тиіс.
Мұғалім:Қорытындылай келе,біз «Жерім менің», «Менің өлкем» әнін тыңдап, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзіне жазған жазылған , музыкасы Қазақстантың көрнекті композитор Бекболат Тілеухан жазылған. Қазақстан Республикасы Президентінің Республикалық ұланының үрмелі аспаптар оркестрінің ұлттық аспаптар ансамблі ән шырқайды.Бұл ән патриоттық, бірақ ол органикалық халық әндерін(есту әндер) және әуезді интонациясы ішіне мата.
Сабақтың соңында бірге студенттердің оқытушымен бірге ән«Отан»(Л. Хамидидің, Д.Abileva сөздер музыка) ән.
Компьютерлік ғылым мен техниканың кешенді сабақ


title: Информатика сабақтарында физика есептерін шығарудың тиімділігі


1.4. Информатика пәні мен еңбек пәнін кіріктіре оқытудың тиімділігі.
Дизайн графикалық редакторы бояу арқылы ДК бағдарламасын пайдаланып тақтаны кесу.
мақсаты:
Кесу тақта жобалау мысалында студенттердің ақпараттық құзыреттілігін және технологиялық мәдениетін дамыту.
міндеттері:
Оқу:
-, Мәселені шешу үшін қазіргі заманғы бағдарламалық құралды пайдалану үшін студенттерді үйрету
-«Компьютерлік графика» атты информатика сабақтарында алған білімдерін бекіту.
дидактикалық:
-Графикалық редактор құралдарымен жұмыс істеу дағдыларын дамыту,
-Практикада қазіргі заманғы компьютерлік технологияларды пайдалануға бағытталған жедел ойлау қабілетін, нысаны.
дамытушы:
-, Өз білімдерін толықтыру қажеттігін студенттер кеңістіктік қиял және шығармашылық ойлауды дамыту.
білім беру:
- Білім практикалық бағыттылығы, эстетикалық талғамын қызығушылық арттыру.
диагностикалық:
- Өз мүмкіндіктерін бағалауға; жұмыс істеу үшін нысанды таңдау үшін алады.
Оқыту әдістері: әңгіме, алдыңғы талқылау, практикалық жұмыс.
Негізгі әдістері:
- Түсіндіру-иллюстрациялық
- Репродуктивті және іздеу,
- шығармашылық қызметі.
Сабақ құрылымы: мақсат-қозғаушы-контент-білдіреді-тестілеу;
Сабақтың бұл түрі нысандары:
-Repeater-жалпылап сабақ;
-Практикалық жұмыс.
Пәнаралық байланыс: технология, информатика.
Білім мен студенттердің дағдылары:
информатика
білуі керек:
- Сәрсенбі Графикалық редактор Paint, мәтін редакторы MS Word
- Тұжырымдамасы: сөз процессор, файл жүйесімен алгоритмі жұмыстары
- Өңдеу бағдарламалық қамтамасыз ету: графикалық редакторы, Color Picker құралдары.
Олар қалай білемін:
-, Paint қолданбалы бағдарламаны пайдаланыңыз Microsoft Word
-, Құралдары таңдау түстер,суретті өңдеңіз.
Оқушылар тиіс:
- Ашық және жабық фонда алгоритмі маркенің танысуға үшін,
- Таңдалған аймақты жылжыту мүмкіндігі болуы үшін
Құралдар Оқыту:
- Техникалық жабдықтар: MS Windows операциялық жүйесі бар компьютер, мультимедиялық проектор, түсті принтер, экран, тақтаға, кесу кеңестердің мысалдар.
- Бағдарламалық қамтамасыз ету: Microsoft Word, Paint, Power Point.
- Үлестірме материалдар: компьютерде практикалық жұмыс алгоритмі іске асыру Memo.
Құрылым:
1.уақытын ұйымдастыру.
Ұстаз,балаларды сабаққа құптайды міндеттерді түсіндіреді.
Материалды қайталау 2.:
Оқушысы деп аталатын компьютерлік мұғалімі үшін, өңдеу басталады және терезенің негізгі элементтерін атайды. Мүмкін, жауапты және мұғалімнің сұрақтарына жауап көрсетеді:
Title Бар?
Басты мәзір?
Palette? Өң түсі және құралдың түсті?
Құралдар графика примитивы?
3. Жаңа материалды таныстыру өтіңіз.
Сіз, балалар, өте жақсы, осы құралдарды қалай пайдалану білеміз. Қисық - сіз графикалық примитивов көмек, олардың көпшілігі күрделі және қызықты жасалған сызбалар кейбір мысалдар бар ма. Графикалық редактордың көмегімен аударуға геометриялық құрылыстарды орындауға, сондай-ақ сурет процесі үшін ғана емес, мүмкін.
Бүгін біз сызу аумағын бөлу әдістерін танысты және класс технология саласындағы алдыңызға мәселені шешу үшін осы дағдыларды практикалық қолдануды үйренеді алады. Мен біздің Тақырып қиындық тудыруы мүмкін емес және технологиясы бойынша үй тапсырмасын шешуге көмектеседі деп үміттенеміз.
Біз «, таңдау қозғалатын және көшіру.» Бүгін үйрену
Біз мәтін үзінділері жасадық ретінде сіз, кәдімгі тәсіл мен құжат мәтіні «Үлгілер» оларды көшіру, дайын бейнелермен жұмыс істейтін болады. Бірінші қайраткері «Mosaic» деп аталады. Енді мен сізге проектор арқылы жұмыс барысын көрсету, содан кейін өзіңіз істеп боласыз. Бұл Сізге практикалық жұмысты жүзеге жазылған алгоритм картасына барып,қиын болады.
Графикалық редактор біз ашыңыз.Көшіру сурет«Mosaic» Үлгі«. Сурет жоғарғы сол жақ бұрышында орналасқан.Біз қандай қараңыз.Мүмкін, біз барлық бөлшектердің бүкіл жинауға болады деп сұраса. Беттің жоғарғы оң жақ бұрышында үлгісі табло бар. Мен сіз парақ өлшемісіздің тақта қиыстыру үшін іріктеу басталады қалай туралы ойлануға қажет болады, бұл«таңдау» құралын пайдаланып, осыдана«жинауға» жолын көрсетейін.
(Оқушылар жұмыс аймағын ұлғайту мүмкіндігі бар)
Фрагментітаң дау үшін базаны құру алгоритмі:
1.болашақ кадрдың және баспасөз бұрыштардың бірінде меңзерді орнату LMB
Түймесін босатыңыз Онсыз2.қарсы бұрышына созылу меңзер
3.Таңдауды Fix тінтуірдің түймешігін басып ұстап тұрыңыз.
Бақылау пайдаланушы таңдаған да құралдар тақтасындағы үшін бөлінген құралы пиктография мәзірі екі опциядан пайда байқадым.Бірінші жиынтығы... және тыңдейік.
басқа бөлігі туралау.
Мұқият қараңыз! Ақ айналды бірлесіп жабындының деп бөлігін ескеріңіз. Нәрсе бізді қанағаттандырмайды.
Біз бөлшектер туралау үшін, екінші параметрін алып, қозғалысын қайталаңыз. Ал мұнда жақсы және әдемі.
Сондықтан бұл екіпараметрлерқайраткеріаймағынтаңдау үшінпайдаланылады, сондай-ақбіріншіпозицияайырмашылық...болып табылады, - деп жабықөң, екінші -мөлдір. Selectқажетжәнедұрысмәселені шешу үшінкөмектеседібірі болады.
Олеркін нысандағыаймағынбөлектеу үшінкөмектеседі, жұлдызтүріндегітаңдауқұралынтастапәлібар.(Көрсету)
«Басқармақұрастырыңыз» - бұл сіздің біріншіпрактикалықміндеті болып табылады.
ПрактикаСіз «Үлгі» бастапкепфакт, басқармаСіздің сүйіктікескінді таңдапбояуоныкөшіру, содан кейін өңдеп,пайдаланамын опциясын таңдап,бортындаоларды«желімделген» жылжыту үшінсызбаларкөшіруболып табылады.
Сіз бір нұсқаныңбарболады, егер, әрекеттіазайту үшінне істеу керектігінестеқолдануүшіндайынқайраткерлерінқарастырайықүлгісіншығаруғабірнеше ретқолданылатын!
-Біріншіден,көшірмесі, тышқанның оң жақбатырмасынжәне негізгімәзіркомандасынемеспайдалана отырып,апарыңыз, содан кейінқойыңыз.
Мен сондай-ақіс-қимылдұрысжағдайда, сіз оны дереу бас тартудеп үміттенеміз.
Екі міндеттері файл «көз» ашып,суреттегі көрсеткілерді көзімен қозғалысын ұстануға Тапсырмалар тақтасындағы оған гимнастика көз істеу үшін ұмытпаңыз орындау арасындағы Жігіттер,:
3.Жаттығу:
Келесі пернетақта үшін, практикалық тапсырмаларды орындау танысу жатып тапсырмасының карталарды жұмыс алгоритмі.
Егер сіз тапсырманы жеңе кейін, біз сіздің файлды қалтаға бар, сізді қабылдайды. Тұсаукесерге, сондықтан тақырыбы жақсылық жасауға тырысыңыз «, бізге былай деді: дана болады – ұқыпты, жеке тұлғаны, шығармашыл - Келесі сабақта, сіз олардың жұмысын көресіз! Poor әрдайым табысқа қол! «(Ұраны бортында жазыңыз, сондай-ақ анимациялық суреттермен слайд презентация бар)
Практикалық жұмыс жүргізу, сұрақтарға жауап өзіңіз үшін көріңіз:
-Іс жүзінде теориялық білімдерін қалай көмектесу керек?
Сабақтың қорытындысы сұрақ «Сіз өзіңіздің жұмыс нәтижесімен қанағаттанасыз ба?» Деген сұраққа жауап ретінде қызмет ете алады.
Ескерту:сабақ педагогикалық қызметтің он жылдығы шеңберінде ашылды.Балалар тақталар жиналды. Оларға аппликация шығарады.Бұл біз геометриялық құралдарды пайдалана отырып әшекейлер жасауға үйренеді, келесі сабақ, өте жақсы шықты. Құжат«үлгілер» студенттер басқарма оюы элементтерімен егде жігіттер құрады көресіз.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қорытынды - Сабақ түрінде өткізудің тиімділігі

text:
Қорытынды Қорыта келгенде, информатика пәнінің басқа мектеп пәндерімен тығыз байланысы оның негізгі ерекшеліктерінің бірі болып табылады. Оқушылар информатика сабағында алған білімдерін басқа пәндерді оқып-үйрену барсыныда жан-жақты қолдана алады. Информатиканың маңызды ерекшелігі–оның қоғамдық қызметтің барлық негізгі түрлеріне қолданылуы: өндірісте, басқаруда, ғылымда, білім беруде, сауда операцияларында, қоршаған ортаны қорғауда және тағы басқа орындарда қолданылуы.
Информатика көптеген нақты аралық процестердің, технологиялардың барлығына ортақ мәселелерді зерттейді. Осы технологиялар информатиканың объектісі болып табылады.
Кіріктіру тәсілі соңғы кезде батыста өріс алып келе жатқан бағытталған жобалық оқыту тәсілімен қатар білім беру ісінің белгілі біртобын құрайды. Көптеген елдер пәндерді интеграциялау, яғни біріктіріп оқыту жолымен жүргізіп келеді. Сонымен интеграция не береді дейтін болсақ, ол мынадай жұмыс түрлерін жүргізуді қамтамасыз етеді деп айта аламыз:
- Педагогтардың бір-бірімен тығыз байланыста болуы;
- Жеке шығармашылық ізденісте екпінді ету мүмкіндігі;
- Оқушылар үшін әлемнің бір тұтастығы, пәндердің байланыстығы жайлы ұғымды қалыптастыру.


title: Сабақ түрінде өткізудің тиімділігі

text:
Информатика сабағын басқа пәндермен кіріктірілген сабақ түрінде өткізудің тиімділігі Майланова Айгерім,Жусипова Акжонис
Бейнеу ауданы,Бейнеу гуманитарлық-экономикалық колледжі, «Информатика пәнінен бастауыш білім беру мұғалімі»2,3-курс студенттері
Жетекшілері: Информатика пәні оқытушылары: Аюпова Назым
Зерттеудің мақсаты:Оқу материалдарын байланыстырып, сабақта оқушыларға терең білім беру, ойлау қабілетін дамыту. Оқу материалдарын бағдарламаларға сай пәндер бойынша біріктіріп беру оқушылардың жан-жақты тұтас, терең және берік білім алуына мүмкіндік жасай отырып жаңа инновациялық технологияларды қолданып информатика сабағын басқа пәндермен кіріктіре оқыту әдістерін пайдалана білу.
Зерттеудің міндеттері:Информатика сабақтарын басқа пәндермен кіріктіре отырып қызықты өткізу және оқушыларды жаңа ақпараттық технологияларды сабақ үрдісінде пайдалана білуге үйрету.
Қорытынды: Қазіргі ақпараттық қоғамның негізгі талабы – оқушыларға ақпараттық білім негіздерін беру,логикалық-құрылымдық ойлау қабілеттерін дамыту,ақпараттық технологияны өзіндік даму мен оны іске асыру құралы ретінде пайдалану дағдыларын қалыптастырып,ақпараттық қоғамға бейімдеу.
Ақпараттық бірлікті қалыптастыру: мектептің материалдық-техникалық базасына; ақпараттық қоғам саясатының мақсаты мен міндеттеріне; оқушылардың ақпараттық мәдениетін қалыптастыру жүйесіне.
Оқушылардың жас ерекшеліктері мен меңгеру қабілеттеріне,педагог мамандардың информатикадан білім деңгейлерінің сапасы мен шеберліктеріне,оқу-тәрбие бағытының ақпараттық қоғам бағытымен өзара байланысына тәуелді.
Пайдаланылған әдебиеттер: «Информатика негіздері» журналы № 2-9 2008ж
Әдістемелік құрал «Компьютерлік сауаттылыққа үйрету»2008ж


url: http://emirsaba.org/saba-trinde-otkizudi-tiimdiligi.html#Информатика_сабағын_басқа_пәндермен_кіріктірілген_сабақ_түрінде_өткізудің

title: Сабақ түрінде өткізудің тиімділігі


title: Сабақ түрі Оқытушы Сағат саны Бақылау формасы

text:
№
|
Пән коды
|
Пән атауы
|
Кредит саны
|
Сабақ түрі
|
Оқытушы
|
Сағат
саны
|
Бақылау
формасы
|
5- академиялық кезең
|
1
|
OTK 4212 TSO 4212
TMT 4212
|
Оқытудың техникалық құралдары
Технические средства обучения Technical means of training
|
5
|
Дәріс
|
аға оқытушы А.К.Мырзанова
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
15
|
Зертханалық
|
15
|
2
|
SZh 4301 ES 4301
ES 4301
|
Сараптаушы жүйелер Экспертные Системы Expert Systems
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы Г.А.Бақалбаева магистр,
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
30
|
3
|
FPODKBZh 4302 BSBDSFP 4302 BSDFPE 4302
|
FoxPro ортасында ДҚБЖ Базовая система баз данных в среде FoxPro Base system of databases in FoxPro environment
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы Г.М.Усайнова
|
15
|
Емтихан
|
30
|
Зертханалық
|
4
|
OEShA 4303 MROA 4303 MSOP 4303
|
Олимпиада есептерін шешу әдістері Методы решения олимпийских задач Methods of solving Olympic problems
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы А.А.Аймаханова
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
30
|
5
|
SA 4304 ChM 4304 NM 4304
|
Сандық әдістер Численные методы Numerical methods
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы М.Т.Аймбетова
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
30
|
6
|
KGN 4305 OKG 4305
FCG 4305
|
Компьютерлік графика негіздері Основы компьютерной графики Fundamentals of computer graphics
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы Ж.Ә.Мұханова
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
15
|
Зертханалық
|
15
|
Барлығы
|
30
|
|
|
270
|
|
6-академиялық кезең
|
1
|
MIKAD 4306 PPSHI 4306 PCSP 4306
|
Мектеп информатикасын кәсіп алды дайындау/Предпрофессиональная подготовка школьной информатики /Prepare a computer science profession
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы С.К..Еркебаева
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
30
|
2
|
OBPOEShA 4307 MRZSOOP 4307 MSPOOPE 4307
|
Обьектіге бағытталған программалау ортасында есептерді шешу әдістері/Методы решения задач в среде объектно-ориентированного программирования/Methods of solving problems in an object-oriented programming environment
|
5
|
Дәріс
|
магистр, аға оқытушы Г.М.Усайнова
|
15
|
Емтихан
|
Практика
|
30
|
|
|
3
|
PP 4304 PP 4304 TP 4304
|
Педагогикалық-өндірістік практика Педагогическая-производственная практика Teaching and production practice
|
6
|
Практика
|
магистр, аға оқытушы Г.М.Усайнова
|
180
|
Диф.сынақ
|
4
|
DP 4305 PP 4305 PP 4305
|
Диплом алды практика Преддипломная практика Pre-graduate practice
|
2
|
Практика
|
магистр, аға оқытушы Ж.Ә.Мұханова
|
60
|
Диф.сынақ
|
5
|
КА
|
Қорытынды аттестация
|
12
|
Мемлекеттік емтихан
|
|
360
|
Мемлекеттік емтихан
|
Барлығы
|
30
|
|
|
690
|
|


Тақырыбы: Рационал сандарға амалдар қолдану
Мақсаты:
Тәрбиелік. Оқушыларды ұқыптылыққа, жауапкершілікке, өз мақсатына
жетуге ұмтылуға
тәрбиелеу.
Білімділік. Оқушылардың амалдарды орындауда, өрнектерді ықшамдауда,
есептеулерде
рационал сандарға амалдар қолдану іскерліктері мен дағдыларын қалыптастыру
Дамытушылық.Оқушылардың ойлау, тыңдау,есте сақтау қабілеттерін жетілдіру, білім
дағдыларын дамыту. Пәнге қызығушылығын тудыру, ой-өрісін кеңейту, ынтасын
арттыру.
Сабақ түрі: ойын сабағы
Сабақ типі: қайталау
Сабақ көрнекілігі: үлестірмелер, кесте, суреттер, фигуралар.
Сабақ барысы:
1.
Ұйымдастыру кезеңі.
2.
Үй тапсырмасын тексеру. Үйге берілген тапсырманы дайын жауаптар бойынша
тексеру. Әр дұрыс жауапқа бір әріптен келеді. Табылатын сөз «ЭКСПО-2017»
3.
Мақсат қою.
«Сиқырлы сандық» - ойыны бойынша жүргізіледі. Сандықшада өтілген тақырып
бойынша білуге тиісті сұрақтар жазылған. Оқушылар кезегімен бір сұрақтан жауап
береді. Жасырынған сөз «жел диірмен» Әр дұрыс жауап үшін оқушылар
фигуралар жинайды. Сабақ соңында өздерінің жинаған фигураларынан жел
диірмен құрастырады.
Сұрақтар:
1.Екі теріс санның қосындысы теріс сан ба, оң сан ба?
2.Таңбалары әр түрлі сандарды қалай қосады?
3.Қарама – қарсы сандардың қосындысы неге тең?
4.Таңбалары бірдей екі санның көбейтіндісі қандай сан?
5.Таңбалары әр түрлі екі санның көбейтіндісі қандай сан?
6.Екі теріс санның көбейтіндісі неге тең?
7.Таңбалары әр түрлі сандардың бөліндісі қандай сан болады?
8.Санды қандай рационал санға бөлуге болмайды?
9.Нөл санын кез келген нөлден өзге санға бөлгенде неге тең болады?
10.Бөлінгіш пен бөлгіштің таңбалары бірдей болса, бөлінді оң сан ба, әлде теріс сан
ба?
4.Білімді жан-жақты тексеру.
1. «Дұрыс жауапты тап» ойыны бойынша , тақтада жазылған бірнеше есептердің
дұрыс жауабын тауып көрсетеді.
-5 + (- 10 ) -12
1,2
∙( - 10 ) 5
-100
∙ 0,81 - 15
- 20 – (- 16 ) 0,9
- 75 : (- 15 ) -81
- 30 : 5 89
- 3,6 : ( - 4 ) -6
32- (- 57 ) -4
2.«Қатені тап» ойыны бойынша оқушыларға жеке тапсырмалар беріледі.
56: ( - 7 )
= 8
12– 28
= 16
-8
∙ ( - 5 ) =- 40
75: ( -3 )
= 25
-45 + (- 15 )
= 60
-60 : ( -12 )
= - 5
63+ (- 15 )
= - 48
50- (- 19 )
= -69
3.«Кім жылдам» ойыны бойынша есептеуге тапсырма беріледі.
23а-7в -4а + 10в 6,5а + 5,3в -9в – 6,5а ав – 2ав – 3в + ав +5в
3
1
2
в − 4,9с − 3
1
2
в + 7,9с 8ху + 9х -5,5х – 8ху -17х +9у -8у -17х
8а +6,2в – (-5а) -6,2в 9,5а + 30 – 9,5а -72
4.«Ойлан тап» ойыны бойыша баған мен жол
бойындағы бөлшектерді бөлгенде,
шыққан мәндерді парақшада жазылған дұрыс жауаптың тиісті әріптерін қойса,
АСТАНА сөзі шығады.
5
17
-
5
51
10
17
-
5
17
-
13
17
5.«Ақ серек, көк серек» ойыны бойынша өз бетінше жұмыс жасауға тапсырма беріледі.
Есептің жауабындағы санға байланысты атадан қалған асыл сөздерді тауып , мазмұнын
түсіндіреді.
-12+ (-18)
= - 30 (отызында орда бұзбаған, қырқында қамал алмас)
-
1
49
: (-
1
7
)
=
1
7
( жеті рет өлшеп, бір рет кес)
-0,7
∙ (-10) = 7 (жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім біл)
-2,5
∙0,1 : (-100) = 0,001 (білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады)
0,25
∙ (-10 ) ∙ (-16) = 40 ( қызға қырық үйден тию)
1
15
: ( -5)
∙ (-
75
8
)
=
1
8
(сегіз қырлы, бір сырлы)
5
80
∶ (−
5
8
) = −
1
10
(бір тал кессең, он тал ек)
-
1
8
∶ ( −
1
4
) =
1
2
(бір елі ауызға екі елі қақпақ)
6. «Көрме» Оқушылар бүгінгі өткен сабақтан алған әсерлерін қолдарына берілген
сөздерге байланыстырып айтады. Фигураларды тақтаға орналастырып жел диірмен
суретін құрастырады.
5.Қорытынды. Бағалау.
6. Үйге тапсырма.


title: Сабақ түрі: ойын сабағы Сабақ типі: қайталау


title: Дауыстық калькулятор (деңгей: орташа)

text:
Дауыстық калькулятор (деңгей: орташа)
Кіріспе
Бұл жасанды интеллект жобасының мақсаты-дауыстық пайдаланушы интерфейсінің (VUI) негіздері туралы түсінік беру және пайдаланушының ауызша тұжырымдалған есептеу сұрағындағы ниеттерін түсінетін және соған сәйкес жауап бере алатын қарапайым жасанды интеллект жүйесін қалай жобалау керектігін үйрету. Дауыспен басқарылатын мұндай жасанды интеллект жүйесі әртүрлі контексттерде пайдалы болуы мүмкін, мысалы, көру қабілеті нашар адамдар мен қарт адамдарға көмекші технологияларды әзірлеу кезінде. Мысалы, көру қабілеті нашар пайдаланушы есептеудің барлық мәліметтерін енгізбестен математикалық есептеулерді ауызша орындау үшін Дауыстық калькуляторды қолдана алады.
Маңызды: бұл жоба үшін қолданбаны сынау үшін эмуляторды пайдалана алмайтыныңызды ескеріңіз, өйткені оның сөйлеуді тану мүмкіндігі жоқ. Сол сияқты, дауыстық калькулятор жұмыс істеуі үшін мобильді құрылғыда сөйлеуді тану мүмкіндігі болуы керек.
Графикалық пайдаланушы интерфейсі (GUI)
GUI сіз үшін бастапқы файлда жасалған. Қажетті көріністі алу үшін компоненттердің қасиеттерін өз қалауыңыз бойынша өзгертіңіз. Дегенмен, компоненттердің атын өзгертпеңіз, себебі бұл нұсқаулық нұсқаулықта көрсетілген атауларды пайдаланады.
GUI-де Сіз Speak батырмасы бар екенін байқайсыз, оны пайдаланушы орындағысы келетін есептеу туралы ауызша хабарлау үшін басады. Содан кейін интерфейс калькулятордың естігенін жазбаша түрде көрсетеді және есептеу нәтижесімен жазбаша және ауызша жауап береді. Егер калькулятор мағыналы есептеу сұрауын ести алмаса немесе пайдаланушының ниетін түсіне алмаса, ол бұл туралы хабарлайды.
Нөмірлер тізімін инициализациялау
Сіз жасайтын бірінші нәрсе-пайдаланушы айтқан сөйлемнен сандарды шығару. Сіз оларды кейінірек математикалық операцияны орындаған кезде қолданасыз. Мұны істеу үшін алдымен сіз сандық тізім деп аталатын Ғаламдық айнымалыны инициализациялайсыз, онда сандар есептеу сұрауында сақталады. Бұл айнымалы сандар тізімі болғандықтан, ол бос тізімге инициализацияланады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сандарды шығару процедурасы - Сабақ түрі: оқу құралы Пән: информатиканың бастапқы деңгейі: 6-8, 9-12 Ресурстың url...

text:
Сандарды шығару процедурасы
Содан кейін сіз extract Numbers деп аталатын процедураны жасайсыз, ол сөйлемді енгізген кезде сол сөйлемнен сандық мәндерді шығарады және оларды numberlist жаһандық айнымалысында сақтайды. Мұны істеу үшін:
процедураны таңдап, оны атаңыз сандарды шығару.
кіріс параметрін қосу және оның ұсынысын шығару үшін параметрлер механизмін пайдаланыңыз.
3. Жаһандық айнымалы сандар тізімін бос тізімге орнатыңыз. Сіз бұл процедураны шақырған сайын айнымалыны қайта инициализациялауыңыз керек, өйткені пайдаланушы бастаған әрбір есептеу жаңа сандар жұбын пайдаланады.
4. Кіріс сөйлемді оның сөздер тізіміне бөлу үшін Split at spaces мәтіндік блогын пайдаланыңыз және сөздердің кез келгені сан екенін тексеру үшін тізім блогындағы әрбір сөз үшін пайдаланыңыз.
5. Егер кез-келген сөз Сан болса, оны ғаламдық айнымалылар тізіміне қосыңыз
Маған кеңес беріңіз
Мұны өзіңіз көріңіз, бірақ егер сіз кептеліп қалсаңыз, шақыру түймесін басуға болады.
Көбейту ниеті
Пайдаланушының көбейту операциясын орындағысы келетінін көрсетудің көптеген жолдары болғандықтан, осы әртүрлі тәсілдердің барлығын көбейту ниеті ретінде анықтау маңызды. Мысалы, келесі мәлімдемелердің барлығы бірдей көбейту ниетін білдірудің әртүрлі тәсілдері болып табылады:
73*51 дегеніміз не?
73x51 қанша тұрады ?
73x51 есептеу керек пе ?
73 және 51 шығарма қандай?
73-ті 51-ге көбейту нәтижесі қандай?
73-ті 51-ге көбейту қанша болады ?
Назар аударыңыз, жасыл түспен көрсетілген кілт сөздер/ таңбалар/ сандар көбейту ниетін анықтайды, ал қызыл түспен белгіленген сөздер/таңбаларды елемеуге болады.
Айнымалыларды көбейту ниеттері
Енді сіз tents-те multiplication жаһандық айнымалысын жасайсыз, ол таңбалар мен сөздер арқылы көбейту ниетін жеткізудің барлық жалпы әдістерінің тізімі болады:
{ * , { * , x, X, көбейтінді, еселік, рет }
Достарыңызбен бөлісу: |


title: "Сөйлеу" Батырмасы - Сабақ түрі: оқу құралы Пән: информатиканың бастапқы деңгейі: 6-8, 9-12 Ресурстың url мекенжайы:...

text:
"Сөйлеу" Батырмасы
Енді сіз Speak батырмасына функционалдылық беру үшін код жазасыз. "Сөйлесу" батырмасын басқан кезде:
Пайдаланушының мәтіндік белгісін және калькулятордың мәтіндік белгісін алып тастаңыз
Пайдаланушы айтқан сөздердің мәтінін алу үшін сөйлеу танушысына қоңырау шалыңыз
Маған кеңес беріңіз
Мұны өзіңіз көріңіз, бірақ егер сіз кептеліп қалсаңыз, шақыру түймесін басуға болады.
Сөйлеу танушысы мәтінді алған кезде
Сөйлеу танушысы өз тапсырмасын орындап мәтіндік нәтижемен оралғанда:
Осы мәтіндік нәтиже үшін теңшелетін мәтін белгісін орнатыңыз. Бұл калькулятордың естігенін көрсетеді.
ЕxtractNumbers процедурасын қолдана отырып, сандардың Ғаламдық айнымалылар тізімінде сақтау үшін мәтіндік нәтижеден сандарды шығарыңыз.
Калькулятордың мәтіндік белгісін әдепкі күйге қойыңыз, бұл калькулятор пайдаланушының не қойғанын түсіне алмағанын және оған есептеу туралы нақты сұрақ қоюды ұсынады. Мысалы: "мен түсіне алмадым. Маған көбейту, қосу, азайту немесе бөлу туралы сұрақ қойыңыз, мысалы: 123 85-ке қанша көбейтіледі?”.
пайдаланушы айтқан сөйлемнен дәл екі Сан алынғанын тексеріңіз, егер солай болса, анықтаңыз. Көбейту мақсаты болды ма, калькулятордың мәтіндік белгісін екі санның көбейтіндісіне орнатыңыз.
калькулятор калькулятордың мәтіндік белгісінің мазмұнын ауызша оқуы үшін TextToSpeech компонентін пайдаланыңыз.
Маған кеңес беріңіз
Мұны өзіңіз көріңіз, бірақ егер сіз кептеліп қалсаңыз, шақыру түймесін басуға болады.
Қолданбаны көбейту үшін тексеріңіз
Енді сіз ai Companion қолданбасын көбейтуді есептеу үшін жақсы жұмыс істейтінін тексеру үшін пайдаланасыз. Ai2 Companion 2.60 немесе одан кейінгі нұсқасын қолданғаныңызға көз жеткізіңіз, әйтпесе бағдарлама қателіктер жібереді. Сондай-ақ, эмуляторды тестілеуде қолдануға болмайтынын ескеріңіз, өйткені ол сөйлеуді тануды қолдамайды. Калькулятордың қажетті өнімді дұрыс шығарғанына көз жеткізу үшін көбейту ниетіңізді әртүрлі тәсілдермен көрсетуге тырысыңыз. Сондай-ақ, есептеуге қатысы жоқ мәлімдеме жасаңыз, мысалы: "Сәлеметсіз бе, бүгін сіз қалай істеп жатырсыз?"калькулятордың дұрыс жауап беретінін тексеріп," мен түсіне алмадым. Маған көбейту, қосу, азайту немесе бөлу туралы сұрақ қойыңыз, мысалы: 123 85-ке қанша көбейтіледі?”.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Басқа операциялар - Сабақ түрі: оқу құралы Пән: информатиканың бастапқы деңгейі: 6-8, 9-12 Ресурстың url мекенжайы:...

text:
Басқа операциялар
Енді сіз басқа операциялар үшін тағы үш жаһандық айнымалы жасайсыз: қосу ниеті, азайту ниеті және бөлу ниеті.
Енді сөйлеу танушысы қашан жұмыс істейтінін қайта қарастырыңыз. Қосымша операцияларды қамтитын мәтінді алғаннан кейін:
егер мақсат бөлу болса, калькулятордың мәтіндік белгісін екі санның көбейтіндісіне қойыңыз
егер мақсат қосу болса, калькулятордың мәтіндік белгісін екі санның қосындысына қойыңыз
егер мақсат азайту болса, калькулятордың мәтіндік белгісін екі санның айырмашылығына қойыңыз
Маған кеңес беріңіз
Мұны өзіңіз көріңіз, бірақ егер сіз кептеліп қалсаңыз, шақыру түймесін басуға болады.
Қолданбаны тағы бір рет тексеріңіз
Құттықтаймыз, сіз өзіңіздің алғашқы дауыспен басқарылатын жасанды интеллект жүйесін құрдыңыз. Дауыстық калькулятор әр ұсынылған операция үшін әр түрлі мәлімдемелерге дұрыс жауап бере алатындығына көз жеткізу үшін оны мұқият тексеріңіз.
Бұл кезеңдегі Калькулятор шет тілін үйренуді бастаушы ана тілін тыңдау арқылы шет елде әрекет етуге тырысатындай жұмыс істейді: ана тілінде сөйлейтін адамның ниетін анықтау үшін бірнеше белгілі кілт сөздер қолданылады, ал қалған сөздер олардың қатысы жоқ, сондықтан іс жүзінде жоқ деген үмітпен мүлдем еленбейді. мәндері бар. Мысалы, келесі сөйлемде қызыл түспен көрсетілген барлық сөздер маңызды емес және оларды елемеуге болады, ал жасыл түспен көрсетілген сөздер сөйлеушінің ниетін анықтау үшін өте маңызды:
Сіз соншалықты мейірімді болмайсыз ба, қымбатты таңғажайып калькулятор, маған ең керемет 73 санының және өте керемет 51 санының туындысын хабарлаңыз?
Дауыстық калькулятордың осы шегін біле отырып, сөйлемнің мақсаты мүлдем есептелмеген кезде оны есептеуге мәжбүр ететін сөйлем ойлап табыңыз. Мұны тексеріңіз.
Дауыстық калькулятордың шектеулерін біле отырып, ол түсіне алмайтын толық заңды есептеу ұсынысын ойлап табыңыз. Мұны тексеріңіз.
Жоғарыда ойлап тапқан күрделі ұсыныстардан аулақ болу үшін кодты жақсарта аласыз ба?
Калькуляторды квадрат тамырларды шығарып, сіз білетін басқа да күрделі операцияларды жасаңыз.
Жасанды интеллект кейбір негізгі сұрауларға жауап беретін Alexa немесе Siri қарабайыр нұсқасын жасауға тырысуға бола ма, мысалы:
Аптаның қай күні?
Сағат нешеде?
Маған әзіл айтыңыз.
Қазір ауа-райы қандай? (ауа-райы веб-сайтын ашуы мүмкін)
Негізгі жаңалықтар қандай? (мүмкін жаңалықтар веб-сайтын ашады)
Таймерді 30 секундқа орнатыңыз.
Кіріспеде бұрын айтылғандай, бұл жобаны мүгедектерге немесе қарт адамдарға көмектесетін көмекші технологиялардың мысалы ретінде қарастыруға болады. Қолдау технологиялары және олардың мүгедектер мен егде жастағы адамдарға қалай көмектесетіні туралы біраз зерттеулер жүргізіңіз. Көмекші технологиялардың мысалдары қандай басқа қосымшалар болуы мүмкін деп ойлайсыз? Мұндай қолданбаны жасау үшін MIT App Inventor бағдарламасын пайдаланыңыз.
Біздің көпшілігіміз күні бойы сүйікті қосымшаларымызға қосылған телефондарда өткіземіз. Біз телефондар біздің назарымызға, құпиялылығымызға және тіпті қауіпсіздігімізге қандай қауіп төндіретінін білсек те, теруді және парақтауды жалғастырамыз. Бірақ біздің қалтамыздағы компьютерлер жастарға үйренуге, байланыс орнатуға және қауымдастықтарымызды өзгертуге пайдаланылмаған мүмкіндіктер жасайды.
Сондықтан MIT және YR Media бірігіп, Youth Mobile Power сериясын шығарды. YR teens жастардың телефондарын таңғажайып және күшті тәсілдермен қалай пайдаланатыны туралы әңгімелер шығарады. Сонымен қатар, mit командасы MIT App Inventor бағдарламасын үнемі жетілдіріп отырады, осылайша сіз сияқты пайдаланушылар YR есебінде көрсетілгендей қосымшалар жасай алады.
Негізінде: оқиғадан шабыт алыңыз, өз қосымшаңызды жасаңыз!
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ түрі: оқу құралы Пән: информатиканың бастапқы деңгейі: 6-8, 9-12 Ресурстың url мекенжайы: дауыстық калькулятор нұсқаулығы

text:
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті
Инженерия факультеті
Компьютерлік ғылымдар кафедрасы
Пән: Мобильді оқыту және виртуалды нақтылық
№1 аралық бақылау есебі
Тақырыбы: «Дауыстық калькулятор оқулығы» мобильді қосымшасы
Орындаған: Орынбасар Азамат
Тексерген: п.ғ.к., Г.Қошанова
Кентау 2023
Дауыстық калькулятор бойынша нұсқаулық
Қиындық: аралық
Сабақ түрі: оқу құралы
Пән: информатиканың бастапқы деңгейі: 6-8, 9-12
Ресурстың URL мекенжайы: дауыстық калькулятор нұсқаулығы
Alexa және Siri сияқты сөйлесу агенттері қалай жұмыс істейтіні туралы ойландыңыз ба? Олар сіздің айтқаныңызды қалай түсіндіреді және сіздің ниетіңізді қалай түсінеді? Сонда олар сізге қалай дұрыс және мағыналы жауап беру керектігін қайдан біледі? Бұл жобада сіздің алдыңызда негізгі арифметикалық амалдарды орындай алатын дауыстық калькуляторды құру кезінде өзіңіздің алғашқы дауыстық пайдаланушы интерфейсіңізді (VUI) құру міндеті тұр.
Сіз қандай жолмен қосыласыз?
Қолданбаны іске қосудың екі жолы бар.
Егер сізде телефон немесе планшет болса, бірақ Wi-Fi байланысы болмаса, құрылғыны компьютерге USB кабелі арқылы қосуға болады. Компьютерді USB қосылымын пайдалану үшін орнату нұсқаулары, мына жерді басыңыз.
Құрылғыны Wi-Fi арқылы қосыңыз. Егер сіз осы опцияны таңдасаңыз, компьютерді орнату нұсқауларын орындау үшін төмендегі "келесі қадам" түймесін басыңыз.
Құрылғыға Wi-Fi арқылы қосылыңыз
Бұл нұсқаулар мобильді құрылғыда қолданбаңызды көру үшін MIT ai2 Companion қолданбасын пайдалану арқылы қалай қосылу керектігін көрсетеді.
Mit ai2 Companion қолданбасын телефонға жүктеп алыңыз және орнатыңыз
Төмендегі QR кодын сканерлеу немесе құрылғыда осы сілтемені ашу арқылы Play Store дүкенінен жүктеп алыңыз.
Егер сіз Play Store дүкенін пайдалана алмасаңыз, мына жерді басыңыз.
Ресурстар
http://ai2.appinventor.mit.edu/?locale=en&repo=http://appinventor.mit.edu/yrtoolkit/yr/aiaFiles/voiceCalculator/VoiceCalculator_Starter.asc#5404582277414912
Достарыңызбен бөлісу: |


Тақырыбы: «Кауіпсіз Интернет»
Мақсаты: оқушыларға интернетті дұрыс пайдалану жолдары, зияны және пайдасы туралы түсінік беру, интернет желісіндегі әртүрлі блоктармен таныстыру:
Сабақ түрі: пікірталас
Сабақ барысы: І. Ұйымдастыру Оқушылармен амандасу, түгендеу.
Бүгінгі сабақ мақсатымен таныстыру,
ІІІ. Сұрақ- жауап бөлімі: Әлеуметтік желі зиян ба, пайдалы ма? Бұл желілер не үшін керек болды? Мүмкін шығарушы елдер бөтен мемлекеттердің ішкі-сырты құпияларын ұрламақ болды ма?
Негізінде әлеуметтік желіні «әлеуметтік медия» деп те атайды екен. Бұл –адамдардың бір-бірімен ғаламтор арқылы өзара байланысын қамтамсыз ететін интернет сайт. Яғни жалпыға ортақ сөзбен айтар болсақ, әлеуметтік желі бұл – адамдар мен олардың бір-бірімен қарым-қатынасы.
Әлеуметтік желі деген не?
Әлеуметтік желі – бұл тек адамдарды бір-бірімен байланыстыратын вебсайт қана емес, сонымен қатар өз айналасындағы адамдардың тағыда кімдермен байланыс таныс екенін білудің, сондай-ақ, сол арқылы өз таныс-білістігіңді арттырудың жолы. Демек, әлеуметтік – халық, адамдар, топ болса, желі –байланыс, қарым-қатынас. Енді осы жерде «желі» сөзі – интернеттегі сайт болса, «әлеумет» – бұл сол сайттың тұтынушылары, яғни сіз бен біз.
Әлеуметтік желі не үшін керек?
Әрине, селбесіп, араласып-құраласып өмір сүру үшін. Адам баласының табиғатында бір қасиет болса керек, біз мысалы, өзгелермен сөйлесуді, бейтаныс адамдармен танысқанды, белгілі бір тақырыпта пікір алмасқанды, үйге қонақ келгенде фото-альбомдарымызды көрсеткенді жақсы көреміз. Ал, шынайы өмірде біз мұндай әрекетті тек реті келгенде ғана жасасақ, қазіргі ақпараттық технология, әсіресе интернеттің қарыштап дамыған заманында бұл оңайлана түсті. Өйткені, біздің ұғымымызда «әлеуметтік желі», яғни «адамдардың бір-бірімен виртуалды байланыс» деген түсінік пайда болды. Демек, сіз өзіңіздің дәл қазіргі көңіл күйіңіз қандай екенін жұртқа айту үшін немесе кешегі түнде болған досыңыздың тойындағы суретті өзгелерге көрсету үшін һәм өзіңіз сүйіп тыңдайтын әншінің шығармашылығы туралы достарыңызбен еркін бөлісе аласыз. Осылайша, сіз әлеуметтік желінің мызғымас бір бөлігіне айналасыз. Тоқетері, әлеуметтік желі адамдардың бір-бірімен қарым-қатынас жасауы үшін керек.
Әлеуметтік желінің қанша түрі бар?
Қазіргі таңда әлеуметтік желілердің саны екі қолдың саусағын қосып санасаңда жетпейтін жағдайға жетті. Мой Мир секілді жалпы әлеуметтік желілер немесе блогтар желісі, микроблогтар, тек қана видео немесе суреттерді жүктеуге арналған белгілі бағыттағы , тақырыптық әлеуметтік желі бар. Мысалы, ретінде әлеуметтік видео желіге youtube-ті айтсақ, блогтар желісіне wordpress, ал микроблоггинг мысалына twitter. Сонымен әлем бойынша рейтінгі ең жоғары әлеуметтік желіні атап өтейін.
Тіркелудің түрлері ?
Әр желінің өзінді тіркелу шарттары бар. Мысалы: МойМир желінің тіркелуі тұратын жерің, қалаң, ауылың тіпті мектебіңе дейін сұрайды. Мұны біз жәй тіркелу үшін деп қоямыз, мүмкін бұның астарында не жатқанын кім білсін. Ал Facebookжелсіне өзің туралы, бойың, салмағың, жұмыс орның, бойың, салмағың, жұмыс орның. Үйленгенсің бе? Қанша балаң бар? Ұзын саны 25 сұраққа жауап бересің. Бір қызығы енді, сенімен осы сайтта дос болған барлық адам сенің өмір баяныңмен, хоббиіңмен таныс болады. Яғни өзіңді-өзің басқаның қолына байлап бердің, деген сөз. Кімнің қолына? Бір дерек естігенбіз. Бұл әлеуметтік желілер ФБР және ФСБ секілді барлау қызметтерінің жобасы деп.
Әлеуметтік желінің денсаулыққақандайзияныбар?
Facebook ресми веб парақшасы әлеуметтік желілерді шектен тыс падалану денсаулыққа зиян деп жарияланды. Мамандар Facebook сияқты әлеуметтік желіде күн-түн демей онлайнда отыратындардың шынайы өмірдегі адамдармен қарым-қатынас деңгейі төмендейді. Деп дабыл қағып отыр.
Әлеуметтанушылар мен психологтар “Facebook сияқты әлеуметтік желілер тез әрі оңай қарым-қатынас жасау жолы ретінде көрінеді де, көз алдағы ақпараттар толқыны сізді жұтып кете береді. Бірақ, ол сіздің өміріңіз емес. Ол сіздің уақытыңызды өлтірумен қатар, шынайы өмірдегі достарыңызбен ара қатынасыңызды алшақтатады әрі шынайы өміріңіздегі нақты барыс-келістерге немқұрайлылықпен қарай бастайтын боласыз” деп отыр.


title: Сабақ түрі: пікірталас Сабақ барысы: І. Ұйымдастыру Оқушылармен амандасу, түгендеу. Бүгінгі сабақ мақсатымен таныстыру


Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі
Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті
«Наноқұрылымдарды зерттеудің оптикалық әдістері» Мамандық 6В05304-Физика
Автор: Болатова Л.А., Физика және нанотехнологиялар кафедрасының оқытушы
Сабақ түрі: Практика
Қарағанды 2023
Жоспар:
Оптика
Наноматериалдар туралы түсінік. наноматериалдар құрылымын жіктеу негіздері және түрлері
Атомдар мен молекулалардың сәуле шығаруы және жарық сіңіруі
Электрондық спектроскопия
Раман спектроскопиясы
Оптика
Оптика
Тақырып 1
Жоспар:
1) Жарық құбылыстары
2) Дифракция. Дифракциялық тор
3) Жарықтың таралу заңдары
4) Линзалар
Әдебиеттер тізімі
Рамбиди Н.Г., Берёзкин А.В. Физические и химические основы нанотехнологий – Изд. "Физматлит", 2009. - 456 стр. http://e.lanbook.com/books/element.php?pl1_cid=25&pl1_id=22
Старостин В.В. Материалы и методы нанотехнологий: учебное пособие – Изд. "Бином. Лаборатория знаний", 2012. - 431 стр.
Жарық - бұл адамның көзімен қабылданатын электромагниттік сәуле. Біздің көзіміз ұзындығы 380-ден 760 нм-ге дейінгі электромагниттік толқындарды қабылдайды.
760 нм 380нм
қызыл 650-760нм
қызғылт сары 590-650нм
сары 530-590нм
жасыл 490-530нм
көк 450-490нм
көк 420-450нм
күлгін 380-420нм
№1
Толқын ұзындығы 0,5 мкм жарықтың екінші реттік дифракциялық максимумы 30° бұрышпен байқалуы үшін, дифракциялық тордың 1мм-дегі штрих саны қанша?
№2
Бірінші реттік дифракциялық көріністің центрден ара қашықтығы 2,43 см, ал тор экраннан 1 м аралықта орналасқан. Жарық толқынының ұзындығы 486 нм болса, тордың периодын анықтаңыз.
№3
Дифракциялық тордың бетіне нормаль бағытта монохроматты жарық түседі. Тордың периоды d = 2 мкм. Осы тордың қызыл (λ = 0,7 мкм) жарық түсу жағдайындағы беретін дифракциялық максимумының ең үлкен ретінанықтаңыз


title: Сабақ түрі: Практикалық - бет 2

text:
"Жүгіре, марш!", қарқыны төмен орта.
Аяқ емес, иілген да тізе, арқа тік, қолды бір мезгілде қозғалады корпустың бойымен.
Әуелі оң, содан кейін сол жақ қырымен, арқа тік, қолды тараптар еденге параллель.
Көру оң иық арқылы. Қолына жұмыс істейді, корпустың бойымен әртүрлі.
Қолына жұмыс істейді әртүрлі, корпустың бойымен қозғалысы, тіземен, алға – жоғары, бұрышы 90, сәл алға көтеріп.
Қолына жұмыс істейді, корпустың бойымен разноименно, табан қатысты бөксе, денесін сәл еңкейтіп алға.
Выпрыгивать толығымен жоғары, распрямляя аяқ, қолына выпрямлять жоғары.
Секіру сол жақ аяққа ортасына дейін зал, бұдан әрі оң. Арқа түзу қолды жұмыс істейді, корпустың бойымен. Бір аяғы түзу, басқа согнута тізе буынында және жасайды мах бұрын. Жерге түсу толық табанмен.
Выпрыгивать отырып, толық тоқта, сол приземляться, көмектесу қолмен арқа түзу, көзқарас алға.
серпілу аяқ кезінде самғау толық выпрямляется барлық буындарында, маховая, согнутая тізе буынында, және сол уақытта белсенді жіберіледі тіземен алға және сәл жоғары, дене тұрқы наклонено алға қолдар, согнутые қр шынтақ буындардағы белсенді движутся артқа-алға. Ереже денесінің сол жаттығуларда сақталады қатаң тік, қадамдар пружинящие жүреді, белсенді жұмыс қолмен.
Жылдамдығы жоғары орта.
Қолына қаратып төмен түсірілген босаңсытқан. Қадамдар үлкен.
Екі аяғын тік, істеу емес, күрт қозғалыс.
Кенеттен қозғалыстар.
Үмітті дейін табан қолмен.
Арқа түзу, істеу емес, кенеттен қозғалыстар.
Арқа, бөксе және табанның аяқ құрайды бір жолға.
Мұғалім оқушыларына өзіндік және бірін бірі бағалау арқылы білім бекітеді.
Ысқырық, секундомер, Футбол доптары, бор, Футбол доптары
1 Бас еңкейеді
4-5 қайталау
Қозғалыс ауыр сезімдерді болдырмай, тегіс, серпілмей орындалуы керек.
I.I.P. -аяқ алшақ, қол белдікте;
1. Басты оңға еңкейтіңіз
2. Басты солға еңкейту
3. Басыңызды жоғары еңкейтіңіз
4. Басыңызды төмен еңкейтіңіз
5.-8. Дәл солай
2. Иық буынындағы айналмалы айналу
3-4 қайталау
Қозғалыстар алдымен тыныштықпен орындалады, түзу қолмен қозғалыс жиілігін біртіндеп арттырады.
I.p. - аяқтар алшақ, қолдар екі жаққа
1.-4. түзу қолды алға қарай айналдыру
5.-8. түзу қолды артқа айналдыра айналдыру;
3. Білек буынындағы айналмалы айналымдар
3-4 қайталау
Қолдар иық биіктікте, арқа тік.
I.p. - аяқтар алшақ, қолдар екі жаққа
Білек буындарында алға қарай 1-4 айналмалы айналу,
Артқы білезік буындарында 5-8 айналмалы айналу
4.Қолды кеуде алдында жұлқылау
3-4 қайталау
Қолдар кеуде алдында, иық биіктігінде, алақанның орналасуына назар аударыңыз (1-2 және 5-6 позицияларда алақан төмен қарайды, 3-4 және 7-8 позицияларда алақан жоғары қарайды) . Иық пышақтарының назарына максималды амплитудамен өткір серпілу орындалады.
I.P.- аяқ алшақ, қол кеуде алдында
1-2 Қолды кеуде алдында сермеу
Қолды түзете отырып 3-4 сермеу
Кеуде алдында 5-6 қолды жұлқылау
Қолды түзете отырып 7-8 жұлқа көтеру
Жамбастың айналмалы айналуы
Жоғары жамбаспен жүгіру
15-20 метр
Тірек аяқпен итергенде шыбын аяғының жамбасын жоғары көтеріңіз. Артқы аяқ түзу. Қону кезінде аяқ тірекке мықтап орналастырылады.
Аяғын қамшылап жүгіру
15-20 метр
Аяқтар кезек-кезек тізе буынында бүгіледі, аяқтар бөксеге артқа тасталады. Магистраль сәл алға еңкейтілген
Бүйірлік қадамдар
15-20 метр
Қозғалыс бүйірден түзу сызықта жүреді. Қозғалыс кезінде аяқты жоғары көтеріп, бір мезгілде бүйірге белсенді итеруді орындаңыз. Сонымен қатар, жамбасыңызды кең ашыңыз. Біз кең бүйірлік қадамға қол жеткіземіз. Қолдар кезектесіп жұмыс істейді, кеуде алдында кездесіп, алшақтайды. Ол оң және сол жақта орындалады.
айқас қадам
15-20 метр
Оң және сол жақта орындалады. Биік аяқпен оң жақпен оң жаққа қадам жасаңыз, содан кейін сол жақ арқамен оң аяқтың артына қадам жасаңыз, содан кейін қайтадан оң жаққа қарай қадам жасаңыз, содан кейін сол жақпен қадам жасаңыз, бірақ қазірдің өзінде алдында. оң аяқ. Ол жамбас аймағындағы дененің кезектесіп бұралуымен орындалады. Қолдар екі жаққа иық деңгейіне дейін көтеріледі.
Тік аяқты жоғары көтеріп, саусақпен жүру «Қалайы солдат»
15-20 метр
Артқы жағы түзу, қолдар қарама-қарсы аяқтың саусағына тиеді, аяқ өзіне қарай созылады. Шыбынның аяғы мүмкіндігінше түзу. Тік аяқпен жүгіру
15-20 метр
Тікелей шыбын аяғын шамамен 45 градус бұрышта балама ұзарту. Денесі тік, денесі сәл артқа қисайған. Өкшеден аяғына дейін айналдырыңыз
15-20 метр
Аяқтан аяғына дейін жұмсақ орам, содан кейін қатты итеру. Қону жұмсақ. Дене тік, қолдар бос
Көп секіру.
15-20 метр
Кері қайтарылған кезде итеру аяғы толығымен созылады. Бұл жағдайда тізе буынында бүгілген шыбын аяғы күрт алға қарай созылады. Қону кезінде аяқты орнату бүкіл аяқтың белсенді тырма қозғалысымен жүреді. Қолдар басқаша жұмыс істейді, өте кең тербеліспен: осылайша тепе-теңдік сақталады. Дене алға қарай сәл еңкейген күйде.
Секір
15-20 метр
Репульсия аяқтың алдыңғы жағынан басталады. Итеріңіз, санды тізе буынында бүгіңіз, санды мүмкіндігінше жоғары көтеріңіз. Қону бір мезгілде дерлік итергіш аяқпен және ұшатын аяқпен жүреді. Ең аз алға қозғалыспен жоғары қозғалыс.
Секіру.
15-20 секіру
Секіру екі аяқпен, жоғары қозғалыспен, ең аз алға қимылмен, қолдар бастың артында жартылай еңкейіп орындалады. 6-8 қайталау
Максималды амплитудамен орындау үшін жаттығу
I. P. аяқ алшақ, қол белдікте
1.-4. Жамбастың айналмалы айналуы сағат тілімен 1 айналым
5.-8. Жамбастың айналмалы айналуы сағат тіліне қарсы 1 айналым
беткейлер
5-6 қайталау
Солға иілу, қолды бастың үстінде. Сол сияқты оңға қарай.
I.P. Кең аяқ позициясы
1.-2. Оңға еңкейтіңіз
3.-4. Солға еңкейіңіз _
5-8 бірдей _
Тізе буынындағы айналмалы айналымдар
4-5 қайталау
Аяқ бірге, қол тізеде. Айналмалы айналуды сағат тілімен және сағат тіліне қарсы орындаңыз.
I.P. -аяқ бірге, қол тізеде.
Оңға тізе буынында 1-4 айналмалы айналу
Тізе буынында солға қарай 5-8 айналмалы айналу
Ауыспалы аяқтары бар алға өкпелер
6-8 қайталау
Өткізуді орындау кезінде тірек аяқты тізеде 90 градусқа бүгіп, аяқты тіке артқа қойып, қолды тізеде бүгіп, серпілуді өткір қозғалыстармен емес, теңселумен орындау. Секіру арқылы аяқтың орнын өзгерту.
I.P. - O.S.
1. солға алға, қол тізеде
2. i.p.
3. оңға алға, қолды тізеге қою
4. және .б
Бүйірлік өкпелер
6-8 қайталау
Еңкейу сол (оң) аяқ толық бүгілгенше, арқа түзу, қол белдікте болғанша орындалады.
I.P. - негізгі тірек
1. оң жаққа қарай серпілу
2. И.П.
3. сол жаққа қарай серпілу
4. И.П.
Аяқ буынындағы айналмалы айналымдар
6-8 қайталау
Тірек аяқ түзу, екіншісі саусаққа тірелген бүйірге қалдырылады. Айналу кезінде өкше шеңбер бойымен қозғалады.
I.P. -аяқ алшақ, қол белде.
Оңға тобық буынында 1-4 айналым
Аяқ буынында солға қарай 5-8 айналым
Аяқтарды ауыстырыңыз, қозғалыстарды 1-8 санап қайталаңыз
2
Операция-танымдық кезеңі/ операционно-позновательный этап
50 мин
Келесі шарттарды (жағдайларды) назарда ұстау қажет: допты лақтырған оқушы, оны ұстап алып, келесіге беру керек. Доп себетке түсу үшін допты қалқанның қай жеріне тигізу керек?
Тапсырмаларға дифференцияция жасауға болады, мысалы оң жақпен, сол жақпен, айналыммен, арқамен алға қарай, допты ауыстыру бойынша допты жүргізу. Оқушылармен дриблингтің пайдасы, ойындағы оның маңызы туралы талқылау.
Қиын болған немесе жүзеге асыра алмаған мәселелер бойынша сұрақ қояды. Үздік нәтиже көрсету үшін өзіндік ойлармен бөліседі. Сабақ басындағы мұғалім сұрағына жауап береді.
А
Үйтапсырмасы н тексеру/ Этап проверки дом/задания
5 мин
Б
Жаңа материалды белсенді меңгеруге оқушыларды даярлау кезеңі/ Этап подготовки учащихся к активному усвоению нового материала
Г
Жаңа білімді бекіту/ Этап закрепления новых знаний
3
Рефлексивті бағалау кезеңі/ Рефлексивно-оценочный этап
А
Үй тапсырмасы бойынша Мәлімет беру кезеңі/Этап информации учөся о домашнем задании
Б
Сабақты қорытындылау/ Подведение итогов
Сабақ бойынша рефлексия
-Сабақ мақсаттары, оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?
-Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
-Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
-Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
-Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
Сабақ мақсаттары, оқу мақсаттары жоспар бойынша нақты қойылған. Сабақ соңында барлық оқушы оқу мақсатына қол жеткізді. Сабақ соңында саралау жүргізіліп, сабақ қорытындыланды. Кіріспе бөлім 35 минут, негізгі бөлім 50 минут, қортынды 5 минут регламент сақталды. Сабақ жоспарынан ауытқулар болған жоқ


title: Сабақ түрі: Практикалық

text:
1.
|
Ұйымдастыру-мақсаттық кезеңі/организационно-целевой этап 35 мин
|
Дайындық бөлімі: Оқушыларды қатарға тұрғызу. Сәлемдесу. Рапорт қабылдау. Оқушылардың спорттық киімдеріне назар аудару. Сабақтың тақырыбымен және мақсатымен таныстыру. Бағалау критерийлерін анықтау. Техника қауіпсіздігін ескерту. Бой жазу жаттығуларын орындау. Тыныс жолдарын қалпына келтіру.
Дайындық бөлімі: Оқушыларды қатарға тұрғызу. Сәлемдесу. Рапорт қабылдау. Оқушылардың спорттық киімдеріне назар аудару. Сабақтың тақырыбымен және мақсатымен таныстыру. Бағалау критерийлерін анықтау. Техника қауіпсіздігін ескерту. Бой жазу жаттығуларын орындау. Тыныс жолдарын қалпына келтіру.
Сапқа тұру
Сәлемдесу, хабар сабақтың міндеттерін.
Саптық бұрылыстар /
Сергіту сәті жүруге арналған дене бітімін қалыптастыру:
1." Б.қ. – қолды жоғары, аяқтың ұшымен жүру, марш!"
2." Б.қ. – қолдарын белге, өкшемен жүру, марш!"
3." Б.қ. – итереміз, жаяу сыртқы жағында табан, адым!"
4." Б.қ. – қолдарын белбеу, жаяу ішкі жағында табан, адым!"
Жүгіріс жаттығулары:
1."Қосалқы қадамдар оң қырымен, адымда!";
2."Қосалқы қадамдар сол қырымен, адымда!";
3."Жүгіру скрестным қадам марш!";
4."Жүгіру арқасымен алға адымда!";
5."Жүгіру жоғары подниманием жамбас, марш!"
6."Жүгіру сирақ басып кету!"
7."Выпрыгивания толық приседа, марш!"
8."Секіру сол жақ, оң жақ аяққа, марш!"
9."Секіру екі аяқпен, марш!"
10."Бұғы жүгіріс (многоскоки), марш!"
11. "Жеделдету, марш!"
11."Бір сызық бойында жүгіріс, марш!"
Саптық жүріс жаттығулары
Жүріп келе жатқан лектің тоқтамастан екі (үш) қатар болып қайта тұруы үшін,
екіншілер (үшіншілер) оңға немесе солға бұрылуы тиіс.
Бір қатар лекте екінші (үшінші) болып келе жатқан оқушы аяғын басарда
«Жүр!» деп команда береді. Сол команда бойынша алдыңғы жақта келе жатқандар оң аяғымен қадам жасап, он аяғының басымен солға бұрылады.
ОРУ. Жалпы Дамыту Жаттығулары Дайындық жаттығулар ( керілу -созылу):
|
Оқушылардың қатарда түзу тұруың қадағалау. Келмеген оқушылардың себебін анықтау. Оқушылардың сабақтың тақырыбы мен мақсатын мұқият тыңдауын қадағалау. Бой жазу жаттығуларын ережеге сай орындалуын қадағалау.
Оқушылардың қатарда түзу тұруың қадағалау. Келмеген оқушылардың себебін анықтау. Оқушылардың сабақтың тақырыбы мен мақсатын мұқият тыңдауын қадағалау. Бой жазу жаттығуларын ережеге сай орындалуын қадағалау.
Ұйымдастыру сапқа тұрғызу спорт алаңы. Пәлмен нұсқаушы алаңға бойынша "Бір қатарға сапқа тұр!", "Түзел!", "Тік тұр!", "Реті бойынша санал!", "Еркін тұр!".
Командалар: "Оңға – бір, екі!", "Айналып өтіп, солға – қадам бас!"
Қашықтық 2 адым.
Арқа түзу, тянемся жоғары, иек тікелей, көзқарас алға.
Арқа тік, иекті тікелей, көзқарас алға.
Арқа тік, қолды еденге параллель, иек тікелей, көзқарас алға.
Арқа тік, қолды еденге параллель, иек тікелей, көзқарас алға.
|


Еуразия гуманитарлық институты
Экономикалық және математикалық пәндер кафедрасы
ХАТТАМА___
13 желтоқсан 2021 жыл сағат 10:00
Күндізгі бөлім Топтағы студенттердің саны 8
2 курс, Қт-20-01 тобы Қатысқан студенттердің саны 8
Оқытушы Садыкова М.А.
Пән АКТ
Сабақ түрі Практикалық жұмыс
Тақырыбы Online Learning Platforms.
1.Сабақтың мақсаты және жоспары:
1. Онлайн оқыту платформасы туралы түсініктерін арттыру;
2. Қашықтықтан оқытудың қазіргі уақыттағы дамуы;
3 Электрондық оқытудың қазіргі жастарға әсері;
2. Сабақты ұйымдастырудың ғылыми-әдістемелік деңгейі (тақырыптың жұмыс жоспарына сәйкестігі, әзірленген материалдың көрнекі құралдың және т.б. болуы): Практикалық жұмыстың тақырыбы оқу жоспарына толық сәйкес келеді. Практикалық жұмыстың мақсаты қашықтықтан оқыту туралы түсініктерін қалыптастыру және студенттермен пікірлесу;
3. Сабақ мазмұны (өткен материалмен байланыс, бағыты мен жаңалығы) Сабақтың барысында практикалық жұмыстың мақсаты мен міндеттері айтылды. Сабақ өткен материалдармен байланысы қарастырылды. Яғни e-Gov порталының қазіргі Электрондық қазіргі таңдағы өзгерістері және тиімділігі туралы айтылды.
4. Сабақтың проблемалығы (өзекті мәселелердің қойылуы, студенттермен жүргізілетін ғылыми диалогтың деңгейі):
Практикалық жұмыс барысында электрондық оқытудың қазіргі білімге әсері және басқада өзекті мәселелер қозғалып, талқыланып, студенттермен диалогтар мен пікірлер жүргізілді.
5.Аудиториямен кері байланыс орнатуда оқытушының ролі (студенттерді қызықтыра алуы, материалды жеткізу стилі, студенттермен орнатылған байланыс деңгейі): Сабақты жүргізу барысында оқытушы диалогтар жүргізе отырып, студенттерлің ойлары мен пікірлерін, сұрақтарын қарастыра отырып студенттерді қызықтыра білді. Оқытушының студенттермен орнатқан байланыс деңгейі жоғары.
6. Сабақты талдауды қорытындылау (нақты ұсыныстар мен ескертулер): Практикалық жұмыс басында қойылған сұрақтар толық ашылды. Сабақ құрылымы жағынан қойылған талаптарға сай өткізілді.
7. Сабақ бойынша жалпы қорытынды: Жалпы өткізілген практикалық жұмыс сабағы жоғары ғылыми-әдістемелік деңгейде жүргізілді.
Талқылауға қатысқан оқытушылар:
доцент Оспанова А.С.
Ашық сабаққа қатысқан аға
оқытушылар: Дәулетханова Ж.Д.
Тажигулова А.Ж.
Ашық сабақ өткізген
магистр, аға оқытушы Садыкова М.А.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tri-praktikali-jmis-tairibi-online-learning-platforms.html#2._Сабақты_ұйымдастырудың_ғылыми-әдістемелік_деңгейі_(тақырыптың_жұмыс_жоспарына_сәйкестігі,_әзірленген_материалдың_көрнекі_құралдың_және_т.б._болуы)

title: Сабақ түрі Практикалық жұмыс Тақырыбы Online Learning Platforms


url: http://emirsaba.org/saba-tri-praktikali-jmis-tairibi-online-learning-platforms.html#4._Сабақтың_проблемалығы_(өзекті_мәселелердің_қойылуы,_студенттермен_жүргізілетін_ғылыми_диалогтың_деңгейі)


url: http://emirsaba.org/saba-tri-praktikali-jmis-tairibi-online-learning-platforms.html#5.Аудиториямен_кері_байланыс_орнатуда_оқытушының_ролі_(студенттерді_қызықтыра_алуы,_материалды_жеткізу_стилі,_студенттермен_орнатылған_байланыс_деңгейі)