url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kombinatorika-formulalarin-oldanip-esepter-shif.html#1._Ұйымдастыру_сәті._Амандасу,_оқушылардың_сабаққа_дайындығын_тексеру_2._Үй_тапсырмасын_тексеру.__Мақсаты

title: Сабақтың тақырыбы Комбинаторика формулаларын қолданып есептер шығару

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
9.3.1.5 қайталанбайтын орналастыру, алмастыру және теру сандарын есептеу үшін комбинаторика формулаларын қолдана отырып есептер шығару;
Сабақ мақсаттары
Комбинаторика формулаларын қолданып есептер шығару дағдыларын қалыптастыру, алған білімдерін жинақтап бекіту
Бағалау критерилері
Оқушы:
- алмастыру, орналастыру және теру формулаларын біледі,
- есептер шығаруда қолдана алады
- есеп шартын талдап, қажет формуланы қолданады
- өзін-өзі және өзара бағалай алады
Тілдік мақсаттар
Оқушылар
- «алмастыру», «орналастыру», «теру» ұғымдарының арасындағы айырмашылық туралы сөйлесу, пәндік сөздік пен терминологияны қолдану;
- проблемаларды шешуде және диалогта дәлел келтіру.
Арнайы лексика және терминология:
- комбинаторика;
- комбинация;
- орналастыру;
- алмастыру;
- теру;
- санның факториалы;
- мүмкіндіктің ағашы (нұсқалар ағашы);
Қолдану / жазу үшін пайдалы тіркестер жиынтығы:
- Қанша түрлі тәсілдерді табуға болады ...;
- Сіз оларды әр түрлі тәсілмен ұйымдастыра аласыз, себебі ...;
«Егер сізде x .... болса, оларды әртүрлі тәсілдермен реттеуге болады ...
1. Ұйымдастыру сәті. Амандасу, оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру
2. Үй тапсырмасын тексеру. Мақсаты: үйтапсырмасының дұрыстығын жәнекемшіліктерді жою.
Мұғалім іс әрекеті:студенттердің жауаптарын үйлестіреді.
Оқушы іс әрекеті: үй тапсырмасын талқылауға қатысады.
Бағалау: өзін-өзі бағалау. Бағалау : жұптардың бірін-бірі бағалауы
3.Білімді өзектендіру. Видео.
https://www.youtube.com/watch?v=pcHVrFFkNKI Мақсаты: комбинаторика формулалары қолданылатын қарапайым есептердің әдісі мен шешу жолын қарау
Топқа бөлу Сипаттама: мұғалім оқушыларды жеке қабілеттеріне қарай 3 топқа бөледі, яғни әр топта қабілеті әр түрлі деңгейдегі оқушы болу қажет (бұл оқушылар алдыңғы сабақта анықталды)
Әр топқа орналастыру, алмастыру және теруге есептер беріледі/Қосымша1/. Әр топ кез келген есепті таңдап шығарады.
1 топ-орналастыруға 3 есеп шығару қажет
2 топ-3 есеп алмастыруға
3 топ-3 есеп теруге
Интерактивті әдіс «Карусель». Есептің шешімін «Карусель» әдісінің көмегімен тексеруге болады. Бірінші топ бір есепті шығарып келесі топқа тексеруге береді. Осылай сағат тілі бағытымен бастапқы тапсырма қайтып келгенше жалғасады.
Тексеру барысында оқушылар келесі белгілерді қояды:
«!» – егер есептің жауабымен келіссе, бірақ ескерту бар;
«Ⅴ» – егер жауабымен толық келіссе;
«?» – егер жауабымен мүлде келіспесе.
Осылайша әрбір түрлендіруге үш есептен шешіледі.
Мұғалім іс әрекеті:оқушының жұмысын бақылайды Оқушы іс әрекеті:есептің шартын талқылайды, шешім қабылдайды, есептің шығарылу жолын жазады
Бағалау: өзара бағалау
Қалыптастырушы бағалау
Мақсаты: оқушының жаңа тақырып мазмұнын қаншалықты түсінгендігін анықтау, олқылықтарды жою
Мұғалім іс әрекеті: есеп мәтіні жазылған карточкаларды үлестіреді
Оқушы іс әрекеті: өз бетімен орындайды
Бағалау: өзара бағалау (жауабы тақтаға көрсетіледі).
Сабақтың соңы
3 мин
7. Рефлексия. Оқушылар келесі сұрақтарға жауап береді
Слайдта Блоб ағашы бейнеленген. Оқушылар стикерлер жапсыру арқылы өзін-өзі бағалайды


title: Қосымша мәліметтер - Сабақтың тақырыбы Комбинаторика формулаларын қолданып есептер шығару

text:
Сабақ бойынша рефлексия Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)? 1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kombinatorika-formulalarin-oldanip-esepter-shif.html?page=2#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kombinatorika-formulalarin-oldanip-esepter-shif.html?page=2#Бұл_бөлімді_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_білдіру_үшін_пайдаланыңыз._Өз_сабағыңыз_туралы_сол_жақ_бағанда_берілген_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


title:
:

2 - Сабақтың тақырыбы Комбинаторика формулаларын қолданып есептер шығару

text:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
1. Жарысқа 17 команда қатысты. Алтын, күміс және қола медальдарды командалардың арасында қанша тәсілмен бөліп беруге болады? Ж:
2. 1, 5, 8, 9 цифрларынан құрамында барлық цифрлар болатындай қанша төрттаңбалы сан құрастыруға болады? Ж:4!=24
3.1, 3, 5, 0 цифрларынан құрамында барлық цифрлар болатындай қанша төрттаңбалы сан құрастыруға болады? Ж: 4!-3!
4. «алгоритм» сөзінен әріптердің орнын ауыстыру арқылы дауысты дыбыстар қатар тұрмайтындай қанша сөз құрастыруға болады? Ж: Р8-Р6Р3=
5.Сыныпта 20 оқушы бар. Олардың арасынан үш кезекшіні қанша тәсілмен құрастыруға болады? Ж: 6. Шеңберде әртүрлі 8 нүкте белгіленген. Төбелері осы нүктелер болатындай қанша хорда жүргізуге болады? Ж: 7. Бөлімшеде 20 сарбаз және 5 офицер бар. Олардың арасынан күзетке 4 сарбаз бен 2 офицерді қанша жолмен таңдауға болады? 8. 15 пәннің ішінен бір күнде 6 әртүрлі сабақ болатындай және соңғы екеуі денешынықтыру сабағы болатындай сабақ кестесін құрастырудың қанша тәсілі бар?
Шешуі: Соңғы екі сабақ- денешынықтыру болғандықтан, қалған 14 пәннен тек төртеуін таңдау керек. = 14 х13 х12х 11
9. 5 түс арқылы көк және қызыл түстер қатар тұратындай етіп, төрт жолақтан тұратын төрт түрлі түсті жалаушаны қанша тәсілмен құрастыруға болады?
10. Жазылуында тек бір жұп цифр болатындай, цифрлары қайталанбайтын қанша әртүрлі төрттаңбалы сандарды құрастыруға болады? Ж: 11. Автотұрақта 9 бос орын бар. 4 машинаны осы орындарға қанша тәсілмен орналастыруға болады? Ж:
12.Ешқандай төртеуі арқылы жазықтық өтпейтіндей кеңістікте 12 нүкте берілген. Берілген үш нүктеден өтетіндей қанша жазықтық жүргізуге болады? Ж: 13.1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 цифрларынан 6,7,8 цифрларынан басталатындай қанша сегізтаңбалы сан құрастыруға болады? Ж: 14. 1, 2, 3, 4, 5 цифрларынан бірінші орында 4 цифры, ал 3 және 5 цифрлары қатар тұратындай қанша бестаңбалы сандар құрастыруға болады?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kombinatorika-formulalarin-oldanip-esepter-shif-v2.html#1._Ұйымдастыру_сәті._Амандасу,_оқушылардың_сабаққа_дайындығын_тексеру_2._Үй_тапсырмасын_тексеру.__Мақсаты

title: Сабақтың тақырыбы Комбинаторика формулаларын қолданып, есептер шығару 3-сабақ

text:
Комбинаторика формулаларын қолданып есептер шығару дағдыларын қалыптастыру, алған білімдерін жинақтап бекіту
Бағалау критерилері
Оқушы:
- алмастыру, орналастыру және теру формулаларын біледі,
- есептер шығаруда қолдана алады
- есеп шартын талдап, қажет формуланы қолданады
- өзін-өзі және өзара бағалай алады
Тілдік мақсаттар
Оқушылар
- «алмастыру», «орналастыру», «теру» ұғымдарының арасындағы айырмашылық туралы сөйлесу, пәндік сөздік пен терминологияны қолдану;
- проблемаларды шешуде және диалогта дәлел келтіру.
Арнайы лексика және терминология:
- комбинаторика;
- комбинация;
- орналастыру;
- алмастыру;
- теру;
- санның факториалы;
- мүмкіндіктің ағашы (нұсқалар ағашы);
Қолдану / жазу үшін пайдалы тіркестер жиынтығы:
- Қанша түрлі тәсілдерді табуға болады ...;
- Сіз оларды әр түрлі тәсілмен ұйымдастыра аласыз, себебі ...;
«Егер сізде x .... болса, оларды әртүрлі тәсілдермен реттеуге болады ...
Пәнаралық
байланыстар
АКТ қолдану
дағдылары
Ақпаратпен жұмыстанудың практикалық дағдыларын игерту, ақпараттармен алмасу дағдыларын жетілдіру.
Бастапқы білім
Жиын, жиындармен амалдар.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
Ресурстар
Сабақтың басы 1мин
7 мин
1. Ұйымдастыру сәті. Амандасу, оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру
2. Үй тапсырмасын тексеру. Мақсаты: үйтапсырмасының дұрыстығын жәнекемшіліктерді жою.
Мұғалім іс әрекеті:студенттердің жауаптарын үйлестіреді.
Оқушы іс әрекеті: үй тапсырмасын талқылауға қатысады.
Бағалау: өзін-өзі бағалау. Бағалау : жұптардың бірін-бірі бағалауы
Сабақтың ортасы
7 мин
8 мин
14 мин
3.Білімді өзектендіру. Видео.
https://www.youtube.com/watch?v=pcHVrFFkNKI Мақсаты: комбинаторика формулалары қолданылатын қарапайым есептердің әдісі мен шешу жолын қарау
Топқа бөлу Сипаттама: мұғалім оқушыларды жеке қабілеттеріне қарай 3 топқа бөледі, яғни әр топта қабілеті әр түрлі деңгейдегі оқушы болу қажет (бұл оқушылар алдыңғы сабақта анықталды)
Әр топқа орналастыру, алмастыру және теруге есептер беріледі/Қосымша1/. Әр топ кез келген есепті таңдап шығарады.
1 топ-орналастыруға 3 есеп шығару қажет
2 топ-3 есеп алмастыруға
3 топ-3 есеп теруге
Интерактивті әдіс «Карусель». Есептің шешімін «Карусель» әдісінің көмегімен тексеруге болады. Бірінші топ бір есепті шығарып келесі топқа тексеруге береді. Осылай сағат тілі бағытымен бастапқы тапсырма қайтып келгенше жалғасады.
Тексеру барысында оқушылар келесі белгілерді қояды:
«!» – егер есептің жауабымен келіссе, бірақ ескерту бар;
«Ⅴ» – егер жауабымен толық келіссе;
«?» – егер жауабымен мүлде келіспесе.
Осылайша әрбір түрлендіруге үш есептен шешіледі.
Мұғалім іс әрекеті:оқушының жұмысын бақылайды Оқушы іс әрекеті:есептің шартын талқылайды, шешім қабылдайды, есептің шығарылу жолын жазады
Бағалау: өзара бағалау
Қалыптастырушы бағалау
Мақсаты: оқушының жаңа тақырып мазмұнын қаншалықты түсінгендігін анықтау, олқылықтарды жою
Мұғалім іс әрекеті: есеп мәтіні жазылған карточкаларды үлестіреді
Оқушы іс әрекеті: өз бетімен орындайды
Бағалау: өзара бағалау (жауабы тақтаға көрсетіледі).
Сабақтың соңы
3 мин
7. Рефлексия. Оқушылар келесі сұрақтарға жауап береді
Слайдта Блоб ағашы бейнеленген. Оқушылар стикерлер жапсыру арқылы өзін-өзі бағалайды


title: Қосымша мәліметтер - Сабақтың тақырыбы Комбинаторика формулаларын қолданып, есептер шығару 3-сабақ

text:
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|


title:
:

2 - Сабақтың тақырыбы Комбинаторика формулаларын қолданып, есептер шығару 3-сабақ

text:
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|
1. Жарысқа 17 команда қатысты. Алтын, күміс және қола медальдарды командалардың арасында қанша тәсілмен бөліп беруге болады? Ж:
2. 1, 5, 8, 9 цифрларынан құрамында барлық цифрлар болатындай қанша төрттаңбалы сан құрастыруға болады? Ж:4!=24
3.1, 3, 5, 0 цифрларынан құрамында барлық цифрлар болатындай қанша төрттаңбалы сан құрастыруға болады? Ж: 4!-3!
4. «алгоритм» сөзінен әріптердің орнын ауыстыру арқылы дауысты дыбыстар қатар тұрмайтындай қанша сөз құрастыруға болады? Ж: Р8-Р6Р3=
5.Сыныпта 20 оқушы бар. Олардың арасынан үш кезекшіні қанша тәсілмен құрастыруға болады? Ж:
6. Шеңберде әртүрлі 8 нүкте белгіленген. Төбелері осы нүктелер болатындай қанша хорда жүргізуге болады? Ж:
7. Бөлімшеде 20 сарбаз және 5 офицер бар. Олардың арасынан күзетке 4 сарбаз бен 2 офицерді қанша жолмен таңдауға болады?
8. 15 пәннің ішінен бір күнде 6 әртүрлі сабақ болатындай және соңғы екеуі денешынықтыру сабағы болатындай сабақ кестесін құрастырудың қанша тәсілі бар?
Шешуі: Соңғы екі сабақ- денешынықтыру болғандықтан, қалған 14 пәннен тек төртеуін таңдау керек. = 14 х13 х12х 11
9. 5 түс арқылы көк және қызыл түстер қатар тұратындай етіп, төрт жолақтан тұратын төрт түрлі түсті жалаушаны қанша тәсілмен құрастыруға болады?
10. Жазылуында тек бір жұп цифр болатындай, цифрлары қайталанбайтын қанша әртүрлі төрттаңбалы сандарды құрастыруға болады?
Ж:
11. Автотұрақта 9 бос орын бар. 4 машинаны осы орындарға қанша тәсілмен орналастыруға болады? Ж:
12.Ешқандай төртеуі арқылы жазықтық өтпейтіндей кеңістікте 12 нүкте берілген. Берілген үш нүктеден өтетіндей қанша жазықтық жүргізуге болады? Ж:
13.1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 цифрларынан 6,7,8 цифрларынан басталатындай қанша сегізтаңбалы сан құрастыруға болады? Ж:
14. 1, 2, 3, 4, 5 цифрларынан бірінші орында 4 цифры, ал 3 және 5 цифрлары қатар тұратындай қанша бестаңбалы сандар құрастыруға болады?
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kombinatorika-formulalarin-oldanip-esepter-shif-v2.html#Ұзақ_мерзімді_жоспар_бөлімі:____Мектеп:_Орал_қаласындағы_физика-математика_бағытындағы_Назарбаев_зияткерлік_мектебі


title: Сабақтың тақырыбы Көмектес септігі Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Білім беру ұйымының атауы:
|
№ 18 жалпы білім беретін орта мектебі
|
Пәні:
|
Қазақ тілі
|
Бөлім:
|
Табиғат құбылыстары
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Нурпеисова Жибек Сакенова
|
Машықкердің аты-жөні:
|
Улмесова Гулниса
|
Күні:
|
Зат есімнің септелуі
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Көмектес септігі
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
4.4.2.3 – зат есімді септеу, тәуелденген сөздердің септелуін білу.
|
Сабақ мақсаттары:
|
Барлық оқушылар:
-Септгік түрлерін біледі;
-Септік түрлерін ажыратады;
Көптеген оқушылар:
-Зат есімдерді септейді;
Кейбір оқушылар:
-Септік жалғауларын сөйлем құрағанда қолданады
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың кезеңдері
уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
6мин
|
Психологиялық ахуал
Әртүрлі тілде амандасу:
-Охайо;
-Намасте;
-Анненхасейо;
-Сәлеметсіңдер ме!
-Оқушылар, көңіл-күйлерің қалай?
-Еңдеше, осындай жақсы көңіл-күймен сабағымызды ары қарай жалғастырайық.
Өткенді қайталау
-Артық сөзді алып таста:
АЛМА КІТАПХАНА КӨКШІЛ АПА
-Неліктен дәл осы сөз артық?
-Зат есім дегеніміз не?
-Зат есімнің сұрақтары қандай?
Айтылған зат есімдер жалқыға жатса, екі қолды жоғары көтереміз, жалпыға жатса, кеудемізде қиыстырамыз. (Алматы, алма, биші, Айжан, аурухана, Іле, өзен, тау, Алатау)
|
Әртүрлі тілде амандасып, жауап қайтарады
Сұрақтарға жауап береді
Ережеге сай қолдарын жоғары көтереді, не қиыстырады.
|
Мақтау сөздері
|
Презентация
Слайд
|
Сабақтың ортасы
35мин
|
-Бүгінгі біздің тақырып «Зат есімнің септелуі» деп аталады. Септелу, септік деген сөзді бұрын-сонды естіп көріп пе едіңдер?
-Біздің бүгінгі сабағымыздың мақсаты қандай болады деп ойлайсыңдар?
-Сабағымыздың мақсаты – зат есімнің қалай септелетінің біліп, оларды септеп көру.
26-жаттығу. Мәтінді оқып, қарамен белгіленге сөздерге сұрақ қою, не байқадыңдар?
-Демек, септік көмектесу деген мағынаны білдіреді екен, ал септік жалғаулары – сөздердің бір-бірімен байланысына көмектесіп, сөздерді байланыстырушы қызметін атқарады.
-Оған дәлел ретінде мысал келтіріп көрейік.
Мен Айнұр дүкен бардым. (Мен Айнұрмен дүкенге бардым.)
-Қалай естіледі? Сөйлем дұрыс құралған ба? Не жетіспей тұр?
27-жаттығу. Сұрақтардың орнына ақбөкен сөзін қойып, мәтінді көшіріп жаз.
Ақбөкен (киік) – қостұяқты жануар.
Дескриптор
|
Балл
|
Аақбөкен сөзіне тиісті жалғау қойып, жазады
|
3
|
Сөйлемдегі сөздерді бір-бірімен байланытру үшін жалғанатын жалғауларды - септік жалғаулары деп атайды. Қазақ тілінде 7 септік бар: атау, ілік, барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес.
Зат есімнің септік жалғаулары арқылы өзгеруін – зат есімнің септелуі деп атайды.
«Ақбөкен» сөзін бірге септеп көру.
Септеуге сөздер: табиғат, тау, көбелек.
Дескриптор
|
Балл
|
Зат есімдерді септейді
|
4
|
ЖЖ: 30-жаттығу. Тізбектегі қай сөз артық екенін тауып, дәлелдеу.
|
Сабақтың мақсатын болжайды
Жетістік критерийлерін мұғалімнің көмегімен құрайды
Бейнебаян көреді
Сөйлемге жалғаулар қосып, дұрыстайды.
Дәптерлеріне тапсырманы орындайды
Сөздерді тақтада/орнында септейді
Артық сөзді тауып, ойын дәлелдейді
|
Мақтау сөздері
Мақтау сөздері
Критериалды бағалау
Критериалды бағалау
Критериалды бағалау
|
Слайд
Слайд
https://youtu.be/-PpIAxAuFzA
тақта
Дәптер,
Сурет
Тақта
Оқулық
|
Сабақтың соңы
4мин
|
Кері байланыс.
-Жетістік критерийлерін есімізге түсірейікші, біз оларға жете алдық па?
Жетістік критерийлері:
-Септік деген не екенін біледі;
-Зат есімнің қалай септелетінін түсінеді:
-Алған білімдерін өмірде қолданады.
Рефлексия
«Аллилуя, толқын, слип»
Үй жұмысы: 29-жаттығу. Адам, табиғат сөздерін септеп келу. Септіктерді жаттау.
|
Сабақты қорытындылайды
Күнделіктеріне тапсырманы жазып алады
|
|
Слайд
Күнделік
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-komektes-septigi-ou-bafdarlamasina-sejkes-oitu.html#Сабақ_мақсаттары:__Барлық_оқушылар:_-Септгік_түрлерін_біледі;_-Септік_түрлерін_ажыратады;_Көптеген_оқушылар


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы Көмірсулардың жіктелуі және олардың құрылысы

text:
ІІІ. Оқушыларды сабақтың тақырыбы, оқу және сабақ мақсаттарымен таныстыру, күтілетін нәтижелерді анықтау.
Көмірсулар молекулаларының сызықты және циклдық формаларын құру дағдыларын қалыптастыру.
a) "көмірсулар, құрамы мен құрылысы", "глюкоза мен фруктоза құрылымы" бейнелерін көру»
https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/9-synyp/komirsular--11710
б) Глюкоза немесе жүзім қанты гексоз тобына жатады, α-глюкоза немесе β-глюкоза түрінде болуы мүмкін. Бұл Кеңістіктік изомерлер арасындағы айырмашылық көміртектің бірінші атомында α-глюкозада гидроксильді топ сақина жазықтығында, ал β-глюкозада - жазықтықтың үстінде орналасқан. Моносахаридтер су ерітіндісінде үш формада-екі циклдық және сызықтық түрінде бар. Мысалы, глюкоза ерітіндісінде келесі тепе-теңдік бар:
альдегидті түрдің циклдық түрге айналу механизмі
пентоздар
Рибоза және дезоксирибоза пентоз тобына жатады, РНК және ДНК нуклеотидтерінің құрамына, рибонуклеозидтрифосфаттар мен дезоксирибонуклеозидтрифосфаттар және т.б. Дезоксирибоздың (С5Н10О4) рибозадан (С5Н10О5) ерекшеленеді, яғни көміртегінің екінші атомында рибозада сияқты гидроксиль тобына емес, сутегі атомы бар.
Изомер –молекулалық формуласы бірдей бірақ құрлысы әр түрлі заттар. Біріншілік ... 1,2 саны – реакцияның жылдамдығын анықтайтын сатыға қатысатын молекула саны. .... Кето-енолды таутомерия. –. бұл. бір ... н және бір-біріне жеңіл ауыса алатын изомерлік форма (динамикалық изомерия)
c) дисахаридтер. Сахароза " бейне көрніс»,
Дисахаридтер – құрамында екі моносахарид қалдығы бар көмірсулар. Тотықсызданбайтын (сахароза, трегалоза) және тотықсызданатын (лактоза, мальтоза) кейбір Дисахаридтер табиғатта бос күйінде таралған. Жоғары олигосахаридтерді немесе полисахаридтерді біртіндеп гидролиздеу арқылы алады.
Сахароза С12Н22О11. Сахароза көптеген өсімдіктерде, қант қызылшасында, қант қамысында, сәбізде, қауында, қайың мен үйеңкінің шырындарында болады.
Сахароза — ақ түсті кристалды зат, суда жақсы ериді, дәмі тәтті, балқу температурасы 184-185° С. Сахарозаны балқытып, содан соң қатырса, аморфты мөлдір масса карамель түзіледі.
Сахарозаның ерітіндісі мыс (II) гидроксидімен әрекеттескенде, ашық көк түсті ерітіндінің түзілуі, сахарозаның көпатомды спиртке жататынын көрсетеді.
Сахарозаны күміс (I) оксидінің аммиактағы ерітіндісімен қыздырғанда, "күміс айна" түзілмейді. Бұл сахароза құрамында альдегид тобы жоқ екенін дәлелдейді.
Сахарозаны қышқыл қатысында қыздырғанда гидролизденіп, екі моносахарид — глюкоза мен фруктоза түзіледі:
C12H22O12 + H2O → C6H12O6 + C6H12O6
Яғни, сахарозаның молекуласы әр түрлі моносахарид қалдығынан — глюкоза және фруктозадан түзіледі екен:
Сахароза, негізінен, тағам ретінде, кондитер өнеркәсібінде қолданылады. Оны гидролиздеп, жасанды бал алады. Адам және жануарлар организмінде ферменттердің әсерінен ыдырайды. Сахарозаны өнеркәсіпте қант қызылшасынан және қант қамысынан алады.
Сахароза этил спиртін алуда маңызды өнім болып табылады.
Дисахаридтерді сатылап гидролиздеп полисахаридтерден алуға болады:
(C6H12O5)n + nH2O → n/2 C12H22O11
д) «Крахмал құрылымы», бейне қарау
https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/9-synyp/komirsular--11710
e) крахмал және целлюлоза формулаларын құрастыру
Поликонденсация реацкиясында β-глюкозадан целлюлоза мен су түзіледі.
Көмірсулардың сызықтық және циклдық құрылымдық формулаларын құру дағдыларын бекіту:
Сызықтық Глюкоза
Циклдық Глюкоза (α, β)
Рибоза
Дезоксирибоз
Сахароза
Крахмал
Целлюлоза
|
1-қосымша.
http://studopedia.ru/16_82291_gidroliz-uglevodov.html
https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/11-synyp/komirsular
|


title: Сабақтың соңы - Сабақтың тақырыбы Көмірсулардың жіктелуі және олардың құрылысы

text:
Сабақтың тақырыбы Көмірсулардың жіктелуі және олардың құрылысы
himija-11 2b-tiri-aza-himijasy kmirsulardy-zhiktelui-zhne-olardy-rylysy -saba-zhospary
1-қосымша. http://studopedia.ru/16_82291_gidroliz-uglevodov.html 2-қосымша. Өзін өзі бағалау парағы +++ толық сенімдімін ++ қате жіберіум мүмкін + күмәнданамын - сенімсізбін https://ppt-online.org/225341 https://infourok.ru/kmirsular-mono-zhne-disaharidter-tairibinda-2958898.html жүктеу/скачать 0,8 Mb. Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-komirsulardi-jiktelui-jene-olardi-rilisi.html?page=3#Саралау_–_оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Сабақтың тақырыбы Көмірсулардың жіктелуі және олардың құрылысы himija-11 2b-tiri-aza-himijasy kmirsulardy-zhiktelui-zhne-olardy-rylysy -saba-zhospary

text:
Оқушылар: Оқушылар химиялық терминдермен академиялық тілді қолдана отырып, "көмірсулар", "моносахаридтер" "олигосахаридтер", "полисахаридтер", "триоздар, тетроздар, пентоздар, гексоздар, гептоздар"терминдерін тұжырымдайды.
Құндылықтарды дарыту
Өмір бойы оқу, құрмет пен ынтымақтастық құндылықтары жұптық жұмыстар арқылы жүзеге асырылады.
І. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, жоқ оқушыларды анықтау, оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
II. Білімді өзектендіру кезеңі.
Сабақтың бұл кезеңі оқушылардың 9.4.3.26- көмірсулардың жіктелуін, биологиялық маңызы мен функцияларын түсіндіру ОМ бойынша білімін қайталауға бағытталған.
Тапсырма дағдылардың қалыптасу деңгейін тексереді:
-"көмірсулар" терминін қалыптастыру» білу және түсіну:
- ұсынылған формулалардан көмірсулар қосылыстарын таңдау- бұл қолдану-.
- көмірсуларды құрамы бойынша қарапайым және күрделі етіп жіктеу- бұл қолдану.
Оқушыларға арналған дидактикалық материалдар.
Қиын болған жағдайда бейнені қарауға және талқылауға болады.
Келесі тапсырма:
А) «Жуан және жіңішке сұрақтар» әдісі»
1.Неліктен класс көмірсулар деп аталған;
2.Табиғатта күн сәулесі энергиясының және хлорофилдің әсерінен жүретін процесс;
3.Көмірсуларды атағанда негізінен қаңдай жұрнақ жалғанады, мысал келтіріңіз;
4.Құрамы мен құрылысына байланысты көмірсулар қалай жіктеледі;
5.Моносахариттер дегеніміз не?
6.Моносахаридтер құрамындағы көміртектің санына байланысты қалай аталады?
7. Гексозалардың маңызды өкілдері?
8.Көмірсулар өсімдік массасының қанша пайызын құрайды?
9.Күнделікті пайдаланатын қандай тағамдардың құрамында көмірсулар көп болады?
10.Көмірсулардың алғашқы формуласына сәйкес болғанымен басқа класқа жататын қандай заттарды білесіздер?
Ә) «Айналмалы бекеттер» әдісі
Үш топқа бір – бір постер қағаздары беріледі, олардың біріне «Глюкоза, құрылысы, алынуы, физикалық қасиеттері», екіншісіне «Глюкозаның химиялық қасиеттері, маңызы, қолданылуы», үшіншісіне «Фруктоза, рибоза, дезиксирибоза» тақырыптары жазылған.
Әр топ өздеріне тиесілі постердегі білетіндерін жазып, сағат тілі бағытымен келесі топқа ауыстырады, келесі топ осы тақырып жөнінде толықтырады, тағы сол сияқты жалғасып, бастапқы топқа келеді. Бастапқы топ барлық жиналған мәліметті қорытып, тақтаға шығып қорғайды.
https://ppt-online.org/225341
Көмірсулар құрамы:
https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/9-synyp/komirsular--11710 1.Алғашқы табылған өкілдері Сn(Н2О)m формуласына сәйкес келетін көміртек пен судан тұрған.
2.Фотоцинтез
3. -оза, глюкоза, сахароза, целлюлоза
4.Моносахаридтер, дисахаридтер, полисахаридтер.
5.Гидролизденбей-тін қарапайым қантты заттар
6. (С4) тетроза, (С5) пентоза, (С6) гексоза.
7.Глюкоза,фруктоза.
8. 75%
9. Нан, картоп, әртүрлі жармалардың, қанттың, балдың т.б.
10.Формальдегид, сірке қышқылы.


title: Сабақтың тақырыбы Көмірсулардың жіктелуі және олардың құрылысы


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Көмірсулар: глюкоза, фруктоза, рибоза, дезоксирибоза, сахароза, крахмал және целлюлоза

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Топ ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыруда шаттық шеңбері жүзеге асырылады.
|
Шеңбер бойынмен тұрған оқушыларға тапсырма:Бір-бірімізді тыңдаймыз десек 1 рет қол шапалақтаймыз! Ұйымшыл боламыз десек 2 рет. Белсенділік танытамыз десек 3 рет шапалақтаймыз!
3.Оқушыларды топтарға біріктіру.
Конфеттер арқылы 2 топқа бірігеді.Оқушыларға 2 түрлі конфет таратылады. Өздерінің қалаған конфетін алып топтасады.
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Көмірсутектер қалай классифицикацияланады?
2.Моносахаридтер қандай түрлерге бөлінеді?
3.Олардың бір-бірінен айырмашылығы қандай?
4.Қандай көмірсутектер дисахаридтерге және полисахаридтерге жатады?
|
|


Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
15 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Көмірсулар молекулаларының сызықты және циклдық формаларын құру дағдыларын қалыптастыру
|
Презентация
|
Жеке жұмыс
5 минут
|
Тапсырмалар айдарындағы 1-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1.Неліктен класс көмірсулар деп аталған;
2.Табиғатта күн сәулесі энергиясының және хлорофилдің әсерінен жүретін процесс;
3.Көмірсуларды атағанда негізінен қаңдай жұрнақ жалғанады, мысал келтіріңіз;
4.Құрамы мен құрылысына байланысты көмірсулар қалай жіктеледі;
5.Моносахариттер дегеніміз не?
6.Моносахаридтер құрамындағы көміртектің санына байланысты қалай аталады?
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Ретімен дәптерлеріне жазып алады.
2.Сұрақтарға жауап береді
|
ДК экраны
11-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Топтық жұмыс
6 минут
|
Тапсырмалар айдарындағы 2-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1. Талдау жасап айырмашылықтарын анықтайды
|
ДК экраны
11-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
12 мин.
|
|


title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Көмірсулар: глюкоза, фруктоза, рибоза, дезоксирибоза, сахароза, крахмал және целлюлоза

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
Жеке жұмыс: Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
«Мадақтау сөзі» әдісі
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
Жалпы бағалау Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді?Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:


title: Сабақтың тақырыбы: Көмірсулар: глюкоза, фруктоза, рибоза, дезоксирибоза, сахароза, крахмал және целлюлоза

text:
11.5.1.14 глюкоза, фруктоза, рибоза, дезоксирибоза, сахароза, крахмал және целлюлозаның молекулаларының сызықты және циклді формасын құрастыру
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Көмірсулардың жіктелуін біледі
Көпшілік оқушылар үшін: Көмірсулардың құрылысын біледі;
Кейбір оқушылар үшін: Көмірсулар молекулаларының сызықтық және циклдық түрлерін құрады
Құндылықтарға баулу:
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.


title: Сабақтың тақырыбы : Көмірсулар туралы жалпы мағлұматтар

text:
Көмірсулар(қанттар) табиғи органикалық қосылыстардың маңызды қосылыстарының бір бөлігі.
Олар өсімдіктер мен жануарлар ағзаларында кең тараған және биологиялық үдерістерде маңызды рөл атқарады.
Өсімдіктің құрғақ массасының 80%-ы, адамдар мен жануарлар ағзасының 20%-ы, тағамның 70%-ы көмірсулардан тұрады.
Көмірсулар фотосинтез үдерісінің нәтижесінде түзіледі.
Көмірсулар фотосинтез үдерісінің нәтижесінде түзіледі.
Табиғатта көмірсулар түзілетін процестің жалпы стехиометриялық теңдеуі:
6CO2+6H2O→C6 H12O6 +6О2 -2816 кДж
Көмірсулар маңызды қоректік заттар.Көмірсулар жануарлар мен адамдар үшін маңызды энергия көзі болып табылады.
hν
хф
Көмірсу атауының қалыптасуы.
Көмірсулар деген атауды 1844 жылы К.Шмидт ұсынған.
Алғашқы зерттелген көмірсулардың өкілдерінің химиялық құрамы көміртек пен судан құралған болып жалпы формуласы Cn(Н2О)n -ге сәйкес келді.
Бірақ кейін бұл формулаға сәйкес келмейтін, ал қасиеті жағынан заттардың осы класына жататын қосылыстар табылды.
Сол сияқты құрамы бойынша Cn(Н2О)n жалпы формуласына сәйкес болғанымен, қосылыстардың басқа класына жататын заттар да (формальдегид СН2О, сірке қышқылы С2Н4О2) табылды.


Эпимерлер– альдегидтік немесе кетондық топтан кейінгі асимметриялы көміртек атомындағы орын басушылардың кеңістікте орналасумен өзгешеленетін изомерлер
Эпимерлер– альдегидтік немесе кетондық топтан кейінгі асимметриялы көміртек атомындағы орын басушылардың кеңістікте орналасумен өзгешеленетін изомерлер.
эпимерлер
Құрамында альдегид тобы бар моносахаридтер альдегидоспирттерге (альдозаларға), карбонил тобы барлары кетоспирттерге (кетозаларға) жатады.
Құрамында альдегид тобы бар моносахаридтер альдегидоспирттерге (альдозаларға), карбонил тобы барлары кетоспирттерге (кетозаларға) жатады.
Құрамындағы көміртек атомдарының сандарына қарай моносахаридтер тетрозалар (С4), пентозалар (С5), гексозалар (С6), гептозалар (С7) болып бөлінеді. Табиғатта ең көп таралғандары пентозалар мен гексозалар.
Альдозалар мен кетозалар Моносахаридтердің молекулалары ашық және тұйық тізбекті күйінде болады:
ά - глюкопираноза
глюкоза фруктофураноза
фруктоза Спирттік гидроксил тобының сутек атомы карбонилдік оттегіне көшеді де ,гликозидтік гидроксил түзіледі
Табиғатта таралуы
Глюкоза:
Жеміс жидектерде, гүлдердің шырынында, жүзім шырынында.
Фруктоза:
Жеміс жидектерде, балда, инулинде (инулин – фруктозаның табиғи полимері).
Табиғатта глюкоза фотосинтез реакциясы нәтижесінде түзіледі:
Табиғатта глюкоза фотосинтез реакциясы нәтижесінде түзіледі:


title: Эпимерлер– альдегидтік немесе кетондық топтан кейінгі асимметриялы көміртек атомындағы орын басушылардың кеңістікте орналасумен өзгешеленетін изомерлер


title: Альдегид тобына тән реакциялар

text:
Озозондар түзілу- моносахаридтерді бір-бірінен таза күйінде бөліп алу үшін қолданылады.
Моносахарид озозондарының кристалдық торлары әртүрлі болады.Соған қарай оларды бір-бірінен бөліп алады.
ИҚ спектроскопия көмегімен глюкозаны анықтау
Инвазиондық емес глюкометрді қолданып, қанның құрамындағы глюкозаның ИҚ-спектрін анықтауға болады. Қанның құрамындағы глюкозаның оптикалық сіңіру спектрі өте күрделі, оны спектрдің көрінетін және инфрақызыл аудандарында бірнеше сіңіру жолақтары бар: олардың интенсивтілігі бойынша қанның құрамындағы глюкозаның концентрациясын анықтауға болады (сурет 1).


ИҚ спектроскопия көмегімен глюкозаны анықтау
бет 4/7 Дата 02.06.2023 өлшемі 1,34 Mb. #98238 түрі Сабақ
Байланысты:
11-апта Көмірсулар
1 сурет. Адам қанындағы глюкозаның ИҚ спектрі
Глюкозаның оптикалық сіңіру спектрінде үш негізгі сіңіру максимумы бар: 840; 940 және 1045нм. Глюкозаға тән сіңіру жолағы 950нм құрайды.
Спирттік ашуы ашытқы ферментінің әсерінен жүреді,этанол түзіледі. C6H12O6-> 2CO2↑+2C2H5OH Сүт қышқылдық ашуы сүт қышқылды бактерия ферменттерінің әсерінен жүреді,сүт қышқылы түзіледі. C6H12O6-> 2CH3-CHOHCOOH Бұл реакция сүт ашыған кезде жүреді, айран,қымыз, шұбат өндірістері осыған негізделген Глюкозаның құрамында гидроксил топтары бар екенін дәлелдеу үшін осы реакцияларды жүргіземіз. Алкилдеу реакциясы. НОСН2-(СНОН)4-СОН +5СН3І= Н3С-О-СН2(СН-О-СН3)4-СОН +5НI Ацилдеу реакциясы. НОСН2-(СНОН)4-СОН + 5(СН3СО)2О = Н3С-СОО-СН2(СН-СОО-СН3)4-СОН + 5СН3СООН.
Алкилдеу және ацилдеу реакциялары
Сақиналы-тізбектік таутамерия құбылысы. Моносахаридтерге сақиналы-тізбектік таутамерия тән,себебі олар бифункционалды қосылыстар. Көміртектік қаңқа жетерліктей ұзын болғанда осы екі функционалдық топтар өзара әрекеттесе алады. Моносахаридтердің ашық тізбекті құрылымының тұйықталуы үшін: 2.көміртектік қаңқа жетерліктей ұзын болуы керек.
Глюкозаның сақиналы-тізбектік таутамериясы.
Фишердің Колли-толленстің Хеуорзстің проекциялық полуацетальды сақиналы формуласы формуласы формуласы
Көміртектік қаңқаны ұзарта жүретін реакция (оксинитрилдік):
Көміртектік қаңқаны қысқарта жүретін реакция (деструкция реакциясы): Қолданылуы Достарыңызбен бөлісу:


title: ИҚ спектроскопия көмегімен глюкозаны анықтау


Дисахаридтер-моносахаридтердің конденсациялануы нәтижесінде түзіледі, гидролизденіп, моносахаридтердің екі молекуласына ыдырайды, моносахаридтердің екі молекуласынан тұрады
Дисахаридтер-моносахаридтердің конденсациялануы нәтижесінде түзіледі, гидролизденіп, моносахаридтердің екі молекуласына ыдырайды, моносахаридтердің екі молекуласынан тұрады.
Дисахаридтер-моносахаридтердің конденсациялануы нәтижесінде түзіледі, гидролизденіп, моносахаридтердің екі молекуласына ыдырайды, моносахаридтердің екі молекуласынан тұрады.
Олардың құрамында моносахаридтер тек сақиналы формасында болады.
Дисахаридтер оттекті көпіршенің түзілу табиғаттына қарай тотықсыздандырғыш және тотықсыздандырмайтын деп екіге бөлінеді.
Дисахаридтер
Мальтоза
Мальтоза ά – глюкопирано –
заның екі молекуласынан тұрады
Сахароза
Сахароза - ά - глюкпираноза және
β - фруктофураноза
Трегалоза
Трегалоза – (саңырауқұлақ қанты), екі молекула
α-Д-глюкопиранозадан тұрады, су молекуласы екі гликозидтік гидроксилден бөлінген, тотықсыздандырмайтын дисахарид.
Байланыс типі α-1,1 гликозидо-гликозидтік
Мальтоза тотықсыздандырғыш дисахарид
Мальтоза тотықсыздандырғыш дисахарид
Алынуы Мальтоза, уыт(солод) қанты– крахмалдың -амилаза ферментінің әсерінен гидролизденуінің ақырғы өнімі. Байланыс типі α-1,4 гликозидо-глюкозалық
Сахароза тотықсыздандырмайтындисахарид
Сахароза тотықсыздандырмайтындисахарид
α-д-ГЛЮКОПИРАНОЗА МЕН β-д-ФРУКТОФУРАНОЗАДАН ТҰРАДЫ.
Сахароза қамыс құрағының және қызылшаның қанты,БАЙЛАНЫС ТИПІ-α-1,2ГЛИКОЗИДО-ГЛИКОЗИДТІК
Сахарозаның түзілуі


title: Дисахаридтер-моносахаридтердің конденсациялануы нәтижесінде түзіледі, гидролизденіп, моносахаридтердің екі молекуласына ыдырайды, моносахаридтердің екі молекуласынан тұрады


title: Мальтоза: Мальтоза - Сабақтың тақырыбы : Көмірсулар туралы жалпы мағлұматтар

text:
|
|
бет | 6/7 | Дата | 02.06.2023 | өлшемі | 1,34 Mb. | | #98238 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 11-апта Көмірсулар Мальтоза: - [Ag(NH3)2]OH Фелинг сұйықтығын,Cu(OH)2 ерітінділерін тотықсыздандырады.
- С12Н22О11 + Cu(OH)2 = мальтабион + Cu2O + Н2О
- Мальтозаны гидролиздеп екі молекула глюкоза алады.
Сахароза: - [Ag(NH3)2]OH Фелинг сұйықтығын,Cu(OH)2 ерітінділерін тотықсыздандырмайды.
- Инверсия:
С12Н22О11 + НОН = С6 Н12 О6 + С6 Н12 О6
Химиялық қасиеттері
сахароза
глюкоза
фруктоза
Полисахаридтер Құрамына қарай гомополисахаридтер және гетерополисахаридтер деп екіге жіктеледі. - Гомополисахаридтер бірдей моносахаридтердің молекуласынан тұрады.
- Гетерополисахаридтер әр түрлі моносахаридтердің молекуласынан тұрады.
Гомополисахаридтер - Крахмал -α-глюкапиранозаның табиғи полимері. Поликонденсация реакциясының нәтижесінде түзіледі,қосымша өнім-су
- Табиғи крахмал біртекті емес,ол амилоза (10-20%) және амилопектин фракцияларынан тұрады (80-90%) .Амилоза сызықтық полимер, суға салса қабынады, ісінеді. Амилопектин тармақталған,суда еримейді.
Крахмал
Кеңістіктік құрылысы
Амилоза Амилоза 200 – 1000 глюкозаның қалдықтарынан тұрады. М.м. = 40.000 – 160.000 -1,4 гликозидтік байланыс Тармақталмаған тізбек оралған күйде болады, әрбір орамда 6 мальтозаның қалдығы орналасқан,суда ериді, молекулалық иодпен көк түске боялады. Амилопектин Амилопектин Бірнеше мыңдаған қалдықтан тұрады. М.м.- 1-6 млн. Құрылысы тармақталған, негізгі бөлігінде -1,4 байланыс. Тармақталған жерлерінде- -1,6 гликозидтік байланыс. тармақталуы глюкозаның 20-25 қалдығынан кейін. Суда ерімейтін полимер. Целлюлоза (клетчатка) β –глюкопиранозаның полимері, ағашта, мақтада, зығырда, кендірде болады
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Алынуы  Ағаштан сульфидтік әдіс арқылы алады Ағаш ұнтағы + NaHSO3 таза целлюлоза

text:
Ацетилцеллюлоза мен вискоза – жасанды талшықтар, тринитроцеллюлоза (пироксилин) - түтінсіз оқ дәрі, динитроцеллюлоза-целлулоид, целлофан алуда.
Гликоген
Гликоген бауырда жинақталған глюкозаның қоры. Ол жануар крахмалы деп аталады. Бауырдағы гликоген мен қандағы глюкозаның арасында динамикалық тепе -теңдік бар. Қандағы глюкоза азайған кезде глюкагон (ұйқы безінде) гормонының әсерінен гликоген ажырай бастайды. Тағам мен тәттіні көп жегенде қанттың артық мөлшері инсулин гормонының әсерінен бауырда жинақталады. Инсулин жетіспегенде сусамыр ауруы пайда болады.
Гликоген бауырда жинақталған глюкозаның қоры. Ол жануар крахмалы деп аталады. Бауырдағы гликоген мен қандағы глюкозаның арасында динамикалық тепе -теңдік бар. Қандағы глюкоза азайған кезде глюкагон (ұйқы безінде) гормонының әсерінен гликоген ажырай бастайды. Тағам мен тәттіні көп жегенде қанттың артық мөлшері инсулин гормонының әсерінен бауырда жинақталады. Инсулин жетіспегенде сусамыр ауруы пайда болады.


title: Сабақ барысы - Сабақтың тақырыбы Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістері

text:
Сабақтың басы
7 минут
|
І. Ұйымдастыру.
Психологиялық ахуал қалыптастыру: амандасу, түгендеу, оқушылардың назарын сабаққа аудару. Түрлі түсті қағаздар арқылы оқушыларды 4 топқа бөлу
алмаз
графит
карбин
фуллерен
II. Жаңа білімді меңгертуге дайындық
Мұғалім – оқушы диалогы.
1.Көміртектің периодтық жүйедегі орны бойынша сипаттама беріңдер.көміртек қандай валеттіліктер көрсетеді
2.Кристалл торларының қандай түрлерін білесіңдер?
Аллотропия – бұл бір элементтен бірнеше жай заттардың түзілу құбылысы.
Интербелсенді тақтадағы слайд суреттері бойынша көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерімен танысу.
|
8 сынып химия оқулығы,
М.Қ.Оспанова
Т.Г.Белоусова Қ.С.Аухадиева,
Периодтық кесте
үлестірмелі материалдар, интербелсенді тақта
Роwer point презентациясы
|


title:
тапсырма (топтық жұмыс)  Көміртектің қолданылуын сипаттау
«Жаңалық ашу»

text:
2 тапсырма(топтық жұмыс) Көміртектің қолданылуын сипаттау
«Жаңалық ашу» әдісі.
Әр топ постер қорғайды.
Топ мүшелері жұлдызшалар арқылы бағаланады. (қалыптастырушы бағалау)
Сергіту сәті. Тыныс алу жаттығуларын орындату.
3 тапсырма (топтық жұмыс)
«Ойлан, жұптас, бөліс» стратегиясы. Әр топқа жаңа сабақ пен өткен сабақты байланыстыру мақсатында тапсырмалар беріледі.
Алмаз тобы. Графит пен алмаздың көміртектің аллотропиялық түрөзгерісі екенін қалай дәлелдеуге болады? Неге олардың қасиеттері әр түрлі?.
Графит тобы. Неліктен алмаздан электродтар дайындауға болмайды, ал графиттен болады?
Карбин тобы. Ғаламторды пайдаланып көміртектің аллотропиялық түрөзгерісінің қолданылуы туралы жоба дайындаңдар.
Фулерен тобы. Көміртектің адсорбцияға қабілеттілігі неге байланысты? Оқушылар алғашқы газ тұтқыш туралы алдын-ала дайындалған жобаны ұсынады.
Критерий
Дескрипторлар
Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің құрылысы, физикалық қасиеттері және қолданылуы арасындағы байланысты түсіндіре алады.
- Графит пен алмаздың құрылысының айырмашылығын біледі.
- Алмаз бен графиттің қасиеттерінің айырмашылығын біледі.
- Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің қолданылуын біледі.
- Адсорбция құбылысын түсіндіреді.


title: Химиялық диктант. (жұптық жұмыс)

text:
1. Бір элементтен бірнеше жай заттардың түзілу құбылысы не деп аталады? (аллотропия)
2. Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістері. (алмаз, графит, карбин, фулерен) 3. Қолға ұстағанда майлы, әлсіз металдық жылтыры бар, қарасұр кристалды зат. ( графит) 4. Қатты заттың бетінде газ немесе еріген заттардың сіңірілуі ( адсорбция) 5. Футбол добына ұқсас көміртектің аллотропиялық түр өзгерісін атаңыз (фуллерен) 6. Сызықтық құрылымды жартылай өткізгіштік қасиеті бар зат (карбин) 7. Ең қатты табиғи зат (алмаз)
Сұрақтар мен қосымша тапсырмалар жаңа тақырып бойынша, сабақты қалай түсінгендігін тексеру және бағалау үшін беріледі. Оқушылар бір-бірінің жауаптарын тексереді.
Топ басшысы бағалау бетшесін толтырады
Кері байланыс. Оқушылар өздеріне берген стикерді толтырады.
«Көңіл күй» карточкасы арқылы алған білімдерін көрсетеді
Үйге тапсырма Көміртектің аллотропиялық түрөзгерістерінің қолданылуы туралы жоба дайындау.
Жауап парақшалары ,
бағалау бетшелері.
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
-Қабілетті оқушыға постер қорғау, жаңалық ашу, жоба дайындау, т.б дағдыларын дамытатын тапсырмалар беремін.
-Баяу қабылдайтын оқушыларға заттың физикалық қасиеттерін , қолданылуын сипаттау, сурет салу, нақты сұрақтарға жауап беру сияқты жеңілдеу тапсырмалар беремін.
Жеке және топтық жұмыстарда критериалды бағалау жүзеге асырылады.
Жұптық жұмыста оқушылар өзін-өзі бағалайды.


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың тақырыбы Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістері

text:
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қол жетімді болдыма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер, ондай болса , неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
Сабақ мақсаттары шынайы, қол жетімді болу үшін сабақ барысында жұптық, жеке, топтық әдіс-тәсілдерді,«Ойлан,жұптас,бөліс» стратегиясын қолдандым.
Оқушылар белсенді жұмыс жасады. Оқушыларды әр тапсырманы орындаған сайын мадақтап отырдым.
Оқушылардың қызығушылығын арттыру мақсатында ғаламторды пайдалануға ұсыныс жасадым.
Сабақ мақсатына жетті.
Жоспардан ауытқулар болған жоқ.
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Сабақта белсенді оқу тәсілдерін пайдаландым.
2: Нақты және шапшаң жауап беруге, өз ойларын ашық айтуға үйренді . Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: Оқушыларды бір-бірінің жауаптарын дұрыс тыңдай білуге үйрету керек.
2: Сабақты өмірімен байланыстыруға көбірек көңіл бөлу.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?


Мектеп: « №20 М.Әузов атындағы жалпы білім беру орты мектебі» КММ
Күні:
Мұғалімнің аты-жөні: Шалтаева Гүлнар
Сынып: 8
Қатысқандар:
Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы
Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістері
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
8.4.3.3. – көміртектің аллотропиялық түрөзгерістерінің құрылысын және қасиеттерін салыстыру.
8.4.3.4. – көміртектің аллотропиялық түрөзгерістерінің қолдану аймағын зерттеу
Сабақтың Мақсаты
-Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерімен таныстыру.
-Олардың физикалық қасиеттерін білу.
-Көміртектің қолданылу салаларын білу.
Бағалау критерийі
-Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістеріне, олардың кристалл торларына және физикалық қасиеттеріне сипаттама бере алады.
- Көміртектің қолданылуын түсіндіре алады.
Тілдік мақсаттар
Негізгі термин сөздер мен сөз тіркстері: Адсорбция, десорбция, аллотропиялық түр өзгерістері, алмаз, графит, карбин, фуллерен, наноматериалдар, көмір сүзгілер, кристалл торлары, белсендірілген көмір.
Оқытудың тілдік мақсаты: Өз ойларын еркін жеткізе біледі. Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерін ажырата алады.
Құндылықтарға баулу
Топтық жұмыстардың көмегімен оқушыларды ынтымақтастыққа , көшбасшы болуға тәрбиелеу, жауапкершілікке баулу.
Жеке жұмыстар арқылы оқушылардың өз бетінше білім алуына, өмір бойы оқуға деген ынтасын арттыру.
Пәнаралық байланыс
Физикамен: көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің электрөткізгіштігі , тығыздығы т.б. физикалық қасиеттері. Географиямен: алмаз – табиғи минералдардың ең қаттысы
Биологиямен: карбиннің адам ұлпасымен үйлесетін қасиеті.
Алдыңғы білім
Көміртек электрондарды қосып алып немесе беріп жіберіп тотығу дәрежелерін өзгерте алатынын біледі. Көміртек адам тіршілігіне қажет әр түрлі салаларда кең қолданылатынын біледі. Мысалы; графитті электрод, қарындаш жасауда қолданылатынын біледі.


title: Сабақтың тақырыбы Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістері


title: § 1.4, тақырып бойынша тест сұрақтарды дайындау /5 сұрақ/

text:
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Сабақтың мақсатын құру барысында барлық оқушы, көбісі және кейбірі деп соған негізделген сабақ жоспарын құрдым. Сабақ барысында саралап оқыту тәсілдері қолданылды. Тәсіл сабақтың ортасында тапсырма тәсілі арқылы іске асырылады. Сабақ барысында мен ресурстарды оқушылардың қажеттілік қабілеттерін ескере отырып әзірледім;
Сабағымдағы ресурстарды электронды оқулықтан және оқулықтан, қосымша ДМ жинақтадым;
Күрделігіне қарай ілгерлеп отыратын тапсырмаларды пайдаландым;
|
Тапсырманы толық дұрыс орындаған оқушыларды марапаттау
|
Қауіпсіздік ережелерін сақтайды
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
|
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
|


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютер қалай жұмыс істейді? Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың басы
|
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Оқушылар компьютер құрылғыларынан (процессор, қатқыл диск, аналық тақша) пазл құрастыру арқылы үш топқа бөлінеді.
4.Жаңа тақырыпқа шолу.
Компьютер іске қосылып ьұрған кезде, оның құрамдас бөліктерінің барлығы мәлімтеті енгізіп, өңдеп, дайын ақпаратты ұсыну үшін бірігіп жұмыс жасайдығ яғни бір-бірімен әрекеттеседі.
1-сызба
|
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
4.Оқушылар пазл құрастыру арқылы үш топқа бөлінеді.
5.сызбамен танысады
|
|
|
Сабақтың ортасы
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Жеке жұмыс. 1-тапсырма
«Мюнстерберг» әдісі бойынша компьютердің құрылғыларын анықтайды
АПРНПРОЦЕССОРЕГВСЖЕДЕЛЖАДУКШПОЕОАНАЛЫҚТАҚШААПРОЛЩГШҚАТҚЫЛДИСКЛЕДДЖБЕЙНЕАДАПТЕРДЖЖЙЦДЫБЫСТЫҚАДАПТЕРСЫБНГШЩЖЕЛІЛІКАДАПТЕРФЫВАҚОРЕКТЕНДІРУБЛОГЫЩОЕЧДЕ
7- 8сөз /3 балл/
4-6 сөз /2 балл/
3-тен аз /1 балл/
Дескриптор:
1.Әріпті мәтінмен жұмыс істей алады
2.Тақырыпқа байланысты сөзді табады
3.Бөліктерінің атқаратын қызметтерін біледі.
Бағалау: жетон / 3 балл/
Өзіндік бағалау смайликтер арқылы жүргізіледі.
Кебір компонеттен көзге көрініп тұрады. Ал жүйелік блоктың ішінде орналасқан бөліктерін біз көре алмаймыз. Жүйелік блоктың ішінде орналасатын құрылғылар:
аналық тақша;
микропроцессор
компьютердің ішкі жадысы;
дискжетек- сыртқы жадының құрылғысы;
жүйелік шина;
компьютердің әртүрлі құрылғыларының байланысын қамтамасыз ететін электронды сызбалар;
компьютердің электромехникалық бөлігі- қоректендіру блогы, желдету, қорғау жүйелері.
(Ұ) Кестемен жұмыс.§ 1.4, 20-бет
Компьютер іске қосылып тұрған кезде оның құрамдас бөліктерінің барлығы мәліметті енгізіп, өңдеп, дайын ақпаратты ұсыну үшін бірігіп жұмыс жасайды. Барлық компьютердің жұмыс жасау негізін американдық ғалым Джон фон Нейман былай деп тұжырымдайды:
Екілік кодтау принципі. Бұл принцип бойынша ЭЕМ ондык жүйеде емес екілік жүйеде жұмыс істеуі қажет;
Жадының бір тектілік принципі. Бұл принципке сәйкес деректер мен бағдарламалар бір жадыда сақталады;
Бағдарламалык басқару принципі. ЭЕМ-дегі барлык есептеу бағдарлама түрінде берілуі қажет.
Қазіргі заманғы дербес компьютерлер ашық архитектураға ие. Бұл дегеніміз, компьютердің ескірген бөліктерін оңай ауыстыруға болады. Компьютер архитектурасы дегеніміз құрылғылардың құрамы, олардың өзара әрекет ету принциптері, сондай-ақ олардың функциялары мен сипаттамалары.
Компьютер құрамына жад құрылғылары, процессор, енгізу/шығару құрылғылары кіреді.
Кесте №2
Компьютер жұмысының алгоритмі
1.жадқа енгізу құрылғысының көмегімен бағдарлама енгізіледі.
2.Команда жадыдан оқылады және процессор орындайды.
3.Содан кейін екінші команда, үшінші және т. б. Командалар орындалады.
4.Бағдарламаны орындау нәтижелері компьютердің сыртқы құрылғысына шығарылады.
Топтық жұмыс. 2-тапсырма. «Үштік» әдісі (Ойлан, жұптас, бөліс)
-Компьютердің құрамдас бөліктері мен олардың атқаратын қызметін білу не себепті маңызды?
Дескриптор:
-компьютер құрамдас бөліктерді атайды;
-олардың атқаратын қызметінің маңыздылығын түсіндіреді.
ҚБ: жетон / 4 балл/
Топтық жұмыс. 3-тапсырма.
«Зерттеушілік конференциясы» әдісі
-Қалай ойлайсыңдар, болашақта компьютердің қандай құрылғылары қолданыстан шығуы мүмкін?
Дескриптор:
-қолданыстан шығатын құрылғыларды атайды;
-өз пікірлерін түсіндіреді.
ҚБ: жетон /3 балл/
|
1-тапсырманы орындайды
Бағалау орындайды
Кестемен танысады
2-тапсырманы орындайды
3-тапсырманы орындайды
|
Жетон
3 балл
Жетон
4 балл
Жетон
3 балл
|
Интербелсенді тақта/ компьютер
Карточка
карточка
|


Сабақтың тақырыбы : Компьютердің логикалық негіздері
Өткен сабақтар бойынша қайталау сұрақтары:
Есептеуіш машиналарының түрлерін атап шығыңдар.
Есептеуіш машиналардың жалпы сипаттамаларын атаңдар.
ДК -дің қандай модельдері әлемде жетекші орын алады?
ДК-нің кең таралуына себепші болған сипаттамаларын атаңдар?
ДК-дің негізгі құрауыштарын атап шығындар.
Аналық (жүйелік) таңшаның құрауыштарьш атаңдар.
Монитор неге арналған?
Мақсатына қарай ДК-лер қандай топтарға бөлінеді?
Түрмыстық мақсаттағы ДК-ні сипаттаңдар.
Жалпы мақсаттағы ДК-ні кімдер, қайда пайдаланады?
Кәсіптік мақсаттағы ДК-ні сипаттаңдар.
Конструктивтік (құрылымдық) орындалуы бойынша ДК-лердің айырмашылығы
неде?
LАРТОР, NОТЕВООК, НАNDНЕLD ДК-лерінің негізгі сипаттамаларын ата?
МИКРОПРОЦЕССОР (МП)
Микропроцессор – дербес компьютердің орталық блогы, машинаның барлық блоктарының жұмысын басқаруға және арифметикалық – логикалық операциялар орындауға арналған.
Басқару құрылғысы барлық компьютердің жұмысын реттейді, яғни белгілі басқару сигналдарын құрастырады және дер кезінде беріп тұрады, ұяшықтары адресін ұйымдастырады және осы адресті ЭЕМ-нің блоктарына беріп тұрады.
Арифметикалық – логикалық құрылғы – сандық және символдық ақпараттарға арифметикалық – логикалық операциялар орындауды жүзеге асырады.
Процессордың сипаттамасы
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: компьютердің логикалық негіздері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Жаңа тақырыпқа шолу
Өткен сабақты пысықтау: «Таза тақта»
Оқушылар өткен тақырып бойынша тақтаға
сұрақтар немесе ережелер жазып тақтаны
толтырады, содан кейін әр сұраққа жауап беріп,
өшіріп отырады. Соңында барлық сұрақтарға
жауап бергенде тақта таза болып шығады.
Оқушылардың жауаптарын ауызша мадақтау.
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
Сабақтың ортасы
«Миға шабуыл» әдісі
- Логикалық амалдардың қандай түрлерін
білесің?
- Компьютерде логикалық амалдарды
пайдаланудың қандай маңыздылығы бар деп
ойлайсың?
Жаңа сабақ. Мұғалімнің түсіндірмесі слайд,
бейнебаян көрсетілімі арқылы.
Оқушылар кітаппен жұмыс істейді.
Түсінгендерін ортада талқылайды.
Ауызша мадақтау, ынталандыру
1-тапсырма.
- Логикалық өрнектердің мәнін есепте.
Сызбасын сыз.
а) емес (1 және (1 немесе 1) және 0)
ә) 1 және (емес (1 немесе 0) және 1)
б) 1 және 1 немесе 0 және 1
в) 1 және eмес (емес (1) және 0)
Дескриптор:
- Логикалық элементтерді анықтайды.
- Логикалық амалдарды анықтайды.
Фигуралар арқылы бағалау
2-тапсырма.
- Логикалық элементтердің сызбасына қарап,
оның мәнін есептеп тап.
Дескриптор:
Логикалық элементтерді есептеу үшін
қолданады.
Фигуралар арқылы бағалау
3-тапсырма.
- Логикалық сызбаны ескере отырып, сызбаға
сәйкес логикалық өрнекті құра.
Өрнектің мәнін есепте
Дескриптор:
- Логикалық сызба бойынша элементтерді
анықтайды.
- Логикалық амалдарды есеп шешу үшін
қолданады.
Оқушылардың жұмыстарын бағалау парағына
балл қою арқылы бағалау
Мұғалімді тыңдайды
1-тапсырманы орындайды
2-тапсырманы орындайды
Стикер
4 балл
Стикер
3 балл
Стикер
3 балл
Сабақтың соңы
1. Компьютердің логикалық элементтеріне
нелер жатады?
2. «Вентиль» дегеніміз не?
3. Вентильдерде неше жағдай қарастырылған?
4. Логикалық амалдарды орындаудың реті
қандай? Есіңе түсір!
Кері байланыс: «Табыс сатысы» әдісі
Оқушылар «Мен білемін», «Мен үйрендім»,
«Мен жасай аламын» сатысы бойынша
пікірлерін жазады.


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютерді пайдаланудың теріс аспектілері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың ортасы
35 минут
|
Жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.
Жаңа сабақты түсіру үшін бейнебаян көрсету.
1 – тапсырма . Топтық жұмыс
Суреттегі баланың іс – әрекетінің дұрыс немесе бұрыс екендігін көрсетіп, түсініктеме беру
2- тапсырма . Жұптық жұмыс. Оқушылар адам ағзасына компьютерді пайдаланудың жағымсыз аспектілерін анықтау мақсатында 10 сұрақтан тұратын сауалнама дайындап ұсынады.
3- тапсырма . Жеке жұмыс.
learningapps.or платформасынан термин сөздері табу.
|
Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
Сабақтың мақсаттарымен танысады.
1-тапсырманы орындайды. Постер қорғау
2-тапсырманы орындайды.
3-тапсырманы орындайды.
|
Дескриптор:
- Оқушылар суреттегі іс-әрекет дұрыс,бұрыс екендігін ажырата алады;
-Суреттегі жағдайды түсіндіреді;
-Ережелерді сақтамау салдарын біледі;
3 балл
Дескриптор :
-Оқушылар файлдарды көшіреді,орналастырады, өзгертеді.
-сұрақтарда адам ағзасына кері әсері көрсетіледі;
-Тапсырмада компьютердің адам ағзасына кері әсері,қорғану салдары көрсетіледі;
3 балл
- термин сөздерді табады.
3 балл
|
https://youtu.be/KQzHsAOGHso?si=QDJ3dZaqVIn0J2g1
А 4 қағаз
маркер
Наутбук
https://learningapps.org/view17723256
|


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютердің құрылғылары. Компьютерді басқару

text:
3.1.1.1 енгізу (мысалы, тінтуір пернетақта) және шығару құрылғыларын (мысалы, монитор мен принтер) ажырату
3.1.2.1 компьютерлік программалар қолданушының міндеттерін шешу үшін қажет екенін түсіндіру
3.1.3.1 цифрлық құрылғылармен жұмыс жасауда қауіпсіздік техникасының негізгі ережелерін сақтау
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Өткен сабақты пысықтау.1-тапсырма.
«Доп лақтыру» әдісі
-Ақпарат деген не?
-Біз ақпаратты қайдан аламыз?
-Қандай ақпарат көздері бар?
-Компьютер деген не?
-Компьютерлік сауаттылық деген не?
-Неліктен компьютермен жұмыс жасағанда қауіпсіздік ережесін сақтау қажет?
-Неге компьютерде ұзақ уақыт отыру денсаулыққа зиян?
ҚБ: стикер
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
4.Берілген сұрақтарға жауап береді
Стикер
Доп
Сабақтың ортасы
Жаңа тақырып. Презентация
Компьютер бірнеше жиынынан тұрады. Компьютердің негізгі құрылғылары:
Жүйелік блок
Монитор
Пернетақта
Жүйелік блокта компьютердің негізгі жұмысын атқаратын процессор (компьютердің «миы») және жады (компьютердің есте сақтау құрылғысы) орналасқан.
Монитор-ақпаратты экран бетіне шығаруға арналған.
Пернетақта- ақпаратты компьютерге енгізуге арналған құрылғы.Ол әріп, сан және таңбаларды енгізеді.
Тінтуір – компьютер экранындағы меңзерді басқару құрылғысы. Тінтуір оң жақ, сол жақ және айналдыру батырмасынан тұрады. Сол жақ батырмасы негізгі, оң жақ батырмасы жанама мәзірді шақыру үшін қолданылады.
Сандық құрылғылар- деректерді жинақтау, жеткізу, қабылдау, бақылау, сақтау, түрлендіру сияқты қызметтер атқаратын замануи электрондық жүйелер.
Компьютердегі программалар деген не?
Компьютер жұмыс жасау үшін арнайы программалар қажет. Мысалы, компьютерде мәтінді теру үшін, балаларға арналған фильмдерді қөру, олардың дыбыстарын шығару, сурет салу мен компьютерлік ойындар ойнау үшін түрлі компьютерлік программалар қолданылады.
Компьютерде сақталатын барлық программалар оның программалық қамтамасыз етуін құрайды.Программалық қамтамасыз етудің ең негізгі бөлігі операциялық жүйе.
Компьютер іске қосылғаннан кейінгі жұмыс істеуге дайын экран бейнесі- Жұмыс үстелі деп аталады.
Көрсетілім. Жұмыс үстелінде компьютердегі программалар, құжаттар болады.Менің компьютерім, Себет, Бас мәзір.
1.Оқушыларға өзін-өзі бағалауды ұйымдастырады.
2.Кері байланыс:
барлығын түсіндім
Бір нәрсе түсінемін, бірақ
бәрін емес
Түсінбедім, қайталап қарау қажет


title: Сабақтың тақырыбы : Компьютердің құрылымы және жұмыс істеу принципі Сабақтың мақсаты

text:
Сыныбы:_____________________ Күні: ___________________________________
Мұғалімі: __________________________ Тексерген: _______________________________
Сабақтың тақырыбы: Компьютердің құрылымы және жұмыс істеу принципі
Сабақтың мақсаты: Оқушыларды компьютердің құрылымы мен жұмыс істеу,
микропроцессор(МП) қосымша құрылғылары өңдеу принциптері туралы үйрету.
1. Білімділік: Компьютердің құрылымы және жұмыс істеу принципі, микропроцессор
(МП) қосымша құрылғылар, өңдеу принциптері туралы білімдерін қалыптастыру;
2. Дамытушылық: Оқушылардың есте сақтау және зейіндік қабілеттерін дамыту, пәнге
деген қызығушылығьш арттыру.
3. Тәрбиелік: Жан-жақты болуға, өз бетімен жұмыс істеуге тәрбиелеу;
Сабақ түрі: Практикум элементтерінің көмегімен демонстрациялау, баяндау
арқылы түсіндіру.
Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар: компьютер, оқулық, практикум,
тапсырмалар.
Сабақтың өту барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі.
2. Үйге берілген тапсырманы тексеру
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру
4. Тапсырмаларды орындау
5. Үйге тапсырма
Үй жұмысын сұрау
1. Есептеуіш машиналарының түрлерін атап шығыңдар.
2. Есептеуіш машиналардың жалпы сипаттамаларын атаңдар.
3. ДК -дің қандай модельдері әлемде жетекші орын алады?
4. ДК-нің кең таралуына себепші болған сипаттамаларын атаңдар?
5. ДК-дің негізгі құрауыштарын атап шығындар.
6. Аналық (жүйелік) таңшаның құрауыштарьш атаңдар.
7. Монитор неге арналған?
8. Мақсатына қарай ДК-лер қандай топтарға бөлінеді?
9. Түрмыстық мақсаттағы ДК-ні сипаттаңдар.
10. Жалпы мақсаттағы ДК-ні кімдер, қайда пайдаланады?
11. Кәсіптік мақсаттағы ДК-ні сипаттаңдар.
12. Конструктивтік (құрылымдық) орындалуы бойынша ДК-лердің айырмашылығы
неде?
МИКРОПРОЦЕССОР (МП)
Микропроцессор – дербес компьютердің орталық блогы, машинаның барлық блоктарының
жұмысын басқаруға және арифметикалық – логикалық операциялар орындауға арналған.
Арифметикалық – логикалық құрылғы –
сандық және символдық ақпараттарға
арифметикалық – логикалық операциялар
орындауды жүзеге асырады.
Басқару құрылғысы барлық компьютердің
жұмысын реттейді, яғни белгілі басқару
сигналдарын құрастырады және дер кезінде беріп
тұрады, ұяшықтары адресін ұйымдастырады және
осы адресті ЭЕМ-нің блоктарына беріп тұрады.
Процессордың сипаттамасы
Тактілік жиілік
Разрядтылық
Такт – Процессордың белгілі бір операцияны орындауына кететін уақыт
бірлігі.
Тактілік жиілік - Бір тактіге неғұрлым аз уақыт кетсе немесе процессордың
тактілікжиілігі неғұрлым жоғары болса, ақпарат өңдеу соғұрлым тез өтеді.
Жад регистрлері - Ақпарат өңдеу барысында процессорға түскен деректерді
сақтауға арналған жадтың ішкі ұяшықтары.
Процессордың разрядтылығы — Бір тактіге процессор өңдей алатын
байттар мөлшері.Разрядтылық неғұрлым үлкен болса, компьютер бір такт ішінде
соғұрлым көп ақпарат өңдей алады.
Дербес пайдаланылатын компьютердің өнімділігі - ішкі жадтың
көлеміне,процессордың тактілік жиілігіне, процессордың разрядтылығына,
кеңарна өңдеу соғұрлым тез өтеді.
Бекіту: Жаңа сабаққа байланысты сұрақ жауап беру арқылы жаңа сабақты
қорытындылау.
Сабақты қорытындылау: Жаңа сабақты түсіндіріп, оқушылардың біліміне сәйкес
бағалау.
Үй тапсырмасын беру: Операциялық жүйе дегеніміз не? Операциялық жүйелерді жіктеу.
WINDOWS типті операциялық жүйелер. WINDOWS -ты баптау. Файлдар мен
қапшықтарды іздеу
Бағалау:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Компьютерлік графика - Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік графика. Графикалық редакторлардың түрлері. Сабақтың мақсаты

text:
Компьютерлік графика – компьютер көмегімен құрылған кескіндерді айтамыз. Компьютерлік графика әр түрлі кескіндерді (суреттерді, сызбаларды, мультипликацияларды) компьютердің көмегімен алуды қарастыратын информатиканың маңызды саласы. Қазіргі компьютерлік графика қолданылу әдісі бойынша мынадай негізгі салаларға бөлінеді:ғылыми графика, іскерлік графика , конструкторлық графика , суреттеу графикасы (көркем графика), жарнамалық графика. Кескіндердің құрылу әдістеріне байланысты компьютерлік графика екі өлшемді және үш өлшемді графикаға бөлінеді.
Компьютерлік графиканың бірінші түрі – растрлық графика. Растрлық графикада кескіндер түрлі-түсті нүктелердің жиынтығынан тұрады. Растрлық кескінді құрайтын әрбір пиксельдің өз орны мен түсі болады және әр пиксельге компьютер жадында бір ұяшық қажет. Пайдаланушы тұрғысынан қарағанда оның мағынасы жеңіл қабылданады. Кішкене тастар көп болған сайын, әсіресе, егер оған алыстан қарасаңыз сурет анық алынады. Растрлық кескіндерде дәл мозаика сияқты. Тек шыны немесе пластмасса тастарының орнына пиксель алынады. Пиксель – монитор экранындағы кескіннің минимал элементі, әлбетте ол квадрат пішінді. Растрлық кескіннің сапасы кескіннің өлшеміне горизонталь және вертикаль бойынша пиксель саны және әрбір пиксель үшін беруге болатын түстер 16,256 және одан да көп түстер санына тәуелді. Растрлық кескін үлкеюге де, кішіреюге де сезімтал. Растрлық кескінді кішірейткенде көрші орналасқан бірнеше нүкте бір нүктеге тиүрленеді, сондықтан кескіннің ұсақ бөлшектерініңи айырмашылғы жойылады. Кескінді үлкейткенде әрбір нүктенің өлшемі үлкейіп, сатылы эффект пайда болады, оны оптикалық құралсыз көзбенде көруге болады. Растрлық графиканың артықшылықтары:
Сурет салу қарапайымдылығы және айқындылығы.
Масштабтау қажет болмаған жағдайда күрделі бейнені жылдам өңдеу мүмкіндігі.
Бейнені құру қарапайымдылығы – кез келген ұнаған бейнені сканерден өткізсе болғаны.
Бейнені оңай баспадан шығаруға болады.
Растрлық графиканың кемшіліктері:
Бейнені айналдырудағы және басқа да түрлендірудегі қиындықтар, себебі растрлық бейне бір тұтас объект түрінде беріледі.
Масштабтаудағы, яғни пикселдеудегі қиындықтар, яғни бейнені үлкейткенде бейненің бұзылуы.
Растрлық бейне сақталған файлдың көлемінің үлкен болуы.


title: Векторлық графика - Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік графика. Графикалық редакторлардың түрлері. Сабақтың мақсаты

text:
Векторлық графика. Векторлық графикалық кескіндер айқын және анық контурларды сақтауды қажет ететін маңызды графикалық обьектілерді (сызбалар, сұлбалар және т.с.с) сақтаудың тиімді құралы болып табылады.
Векторлық кескін– бұл нүктелер, сызықтар, шеңберлер, төртбұрыштар және басқа геометриялық примитивтерді пайдаланып, компьютерлік графикаға кескінді өрнектеу. Сапаны жоғалтпай шексіз үлкейтуге болатыны векторлоық кескіндеудің негізгі құндылығы. Кескіндердің векторлық өрнеткелуі растьырлықтан қатты ерекшеленеді. Егер растрлық графикада кескіндердің базалық элементі нүкте болса, ал векторлық графикада – сызық болып табылады. Сызық математикада тұтас обьект болып сипатталады, сондықтан растрлық графикаға қарағанда векторлық графиканың құралдарымен обьектіні өрнектеуге қолданылатын дерек көлемі әлдеқайда аз. Векторлық графиканың артықшылығы:
Көлемінің шағын болуы;
Оңай масштабтауға болады;
Оңай түзетуге болады.
Векторлық графиканың кемшіліктері:
Шынайы бейнелерді құрудағы қиындықтар;
Тұтас аймақты бейнелеу мүмкіндігінің болмауы, себебі объектілер «сым» қаңқа түрінде ұсынылады;
Суреттеу алдында алдын ала өңдеуді қажет етеді;
Фракталдық графика -математикалық есептеулерге негізделген. Кескіндердің негізгі элементі болып математикалық формула табылады. Фракталдарда детальді сипаттау жады талап етілмейді, сондықтан ол кесікіндердің бүтін бір бөлігін сипаттауға мүмкіндік береді. Бір жағынан бұл топтан тыс кескіндерге фракталдар көп қолданылмайды. Фракталдың аз бөлігі барлық фракталдар туралы мәлімет береді. Компьютерлік графикада фракталдар табиғи құбылыстарды, мысалы, бұлттар, қарлар, жағалаулар және т.с.с күрделі кескіндерді салу үшін пайдаланылады. Компьютерде кескіндерді өңдеу үшін арнайы программалар – графикалық редакторлар пайдаланылады. Қазірге кезде компьютерлік графикамен жұмыс жасауға арналған көптеген программалық құралдар бар. Графикалық редакторды да екі категорияға бөлуге болады: растрлық және векторлық.


title: Графикалық редактор - Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік графика. Графикалық редакторлардың түрлері. Сабақтың мақсаты

text:
Графикалық редактор – бұл графикалық кескіндерді құруға, редакциялауға және қарап шығуға арналған программа.
Түсірілген суреттер мен жалпы суреттерді өңдеуге көбіне растрлық графикалық редакторлар қолайлы, себебі растрлық кескіндер түстер градациясын және көмескі бояуларды жоғары дәрежеде беруді қамтамасыз етеді. Растрлық кескіннің сапасы сол кескіннің өлшеміне (тігінен және көлденең орналасқан пиксельдердің саны) және әр пиксельді бояуға қажетті түстердің санына тәуелді болады. Өңдеу редакторлары: Adobe Photoshop, Corel PhotoPaint Фракталды графиканың жасалу әдісі сурет салуға немесе безендіруге емес,програмалауға негізделеді. Егер растрлық графикада растр (пиксель), ал векторлық графикада сызық базалық элемент болып табылса, фракталдық графикада математикалық формуланың өзі базалық элемент болып табылады, бұл компьютердің жадында ешқандай объект сақталмайды, кескін тек қана теңдік бойынша салынады деген сөз . Векторлық кескіндер, бұл - сызық, доға, шеңбер және тікбұрыш сияқты геометриялық объектілер жинағынан тұратын кескіндер. Бұл жерде вектор дегеніміз - осы объектілерді сипаттайтын мәліметтер жиынтығы. Векторлық графиканың басты артықшылығы оған кескін сапасын жоғалтпай өзгеріс енгізуге, оңай кішірейтуге және үлкейтуге болатындығы. Векторлық кескіндер СorelDRAW, Adobe illustrator секілді векторлық графикалық редакторларда жасалады. Үшөлшемдіграфика: Үшөлшемдіграфика (3D Graphics) — көлемді объектілерді бейнелеуге арналған тәсілдер мен құралдардың жиынтығынан тұратын компьютерлік графиканың бөлімі. Үш өлшемді графикамен жұмыс істеуге арналған бағдарламалар: - 3D Studio MAX 5; - AutoCAD; Практикалық жұмыс 1 деңгейлік тапсырма «Ия, Жоқ»
2 деңгей тапсырмасы «Графиканың қай түрі?»
3 деңгейлік тапсырма «Кім мықты?»
4 деңгейлік тапсырма Paint графикалық редакторында натюрморт салу
Үйге тапсырма:Компьютерлік графика, түрлері. Растрлық кескіндер, пиксель дегеніміз не? Векторлық графика, векторлық графиканың негізгі обьектілері.


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік графика. Графикалық редакторлардың түрлері. Сабақтың мақсаты

text:
Сабақтың мақсаты: Білімділік: Графикалық редактордың түрлері. Графикалық деректердің негізгі көрінісі. Графикалық ақпараттың нүктелік, векторлық және фрактальды көрінісі туралы мағлұмат беру. Дамытушылық: Графикалық редактор ұғымымен таныстыра отырып оқушылардың дүниетанымдарын, ой - өрістерін, пәнге деген қызығушылықтарын дамыту.
Тәрбиелік: Эстетикалық талғамдарын қалыптастыру, шапшаңдыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа (ашық) сабақ Сабақтың әдісі: түсіндіре баяндау әдісі, сұрақ - жауап әдісі, көрнекілік әдісі.
Сабақтың көрнекілігі: компьютер, слайдтар, бағалау парақтары Пәнаралық байланыс: бейнелеу өнері Сабақ барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі 2. Үй тапсырмасын қайталау 3. Жаңа сабақ түсіндіру 4. Практикалық жұмыс 5. Сабақты бекіту. 6. Оқушыларды бағалау 7. Үй тапсырмасын беру Үй тапсырмасы:Слайдтарды безендіру. Жан бітірімді баптау. Көрмелерді көрсету. «Тәуелсіздігімізге 25 жыл» тақырыбында слайд Сабақ жүрісі Адам өмірінде суреттің орны ерекше. Бұрынғы уақытта жазуды білмейтіндер сурет арқылы өз өмірлері туралы жеткізетін болған және де кез-келген затқа сурет салатын болған. Олар үшін суреттің орны ерекше. Неге балалар кітаптарында суреттер көбірек бейнеленген? Себебі сурет арқылы ең қиын деген мәліметтің өзін оңай игеруге, яғни қабылдауға болады. Ал, информатика пәніндегі сурет – бұл компьютерлік графика. Олай болса бүгінгі жаңа сабағымыз: «Компьютерлік графика. Графикалық редактордың түрлері». Графика дегеніміз – бұл сызба құралдарының көмегімен жасалған сурет. Ал, графикалық редактор дегеніміз – графикалық бейнелерді құруға немесе өзгертуге арналған программа.


Қазіргі компьютерлік графика қолданылу әдісі бойынша мынадай негізгі салаларға бөлінеді:
Ғылыми графика.Алғашқы компьютерлер тек ғылыми және өндірістік есептерді шығару үшін қолданылды. Есептерден шыққан нәтижелерді дұрыс түсіну үшін оларды графикалық тұрғыда өңдеп, графиктер, мен диаграммалар, сызбалар тұрғызған. Машинадағы алғашқы графиктерді символдық режимде басып шығаратын. Кейін сызбалар мен графиктерді қағазға қаламұштың көмегімен сызатын арнайы құрылғылар – графиксалғыштар (плоттерлер) пайда болды.
Қазіргі заманғы ғылыми компьютерлік графика әр түрлі есептеу тәжірибелерін жүргізіп, олардың нәтижесін көрнекі түрде көрсетуге мүмкіндік береді.
Іскерлік графика – қандай да бір мекеме жұмысының көрсеткіштерін көрнекі түрде ұсыну үшін қолданылатын компьютерлік графиканың маңызды саласы. Іскерлік графиканың көмегімен жоспар көрсеткіштерін, есеп құжаттарын, статистикалық есептерді және т.б. объектілерді көрнекі түрде ұсынуға болады. Іскерлік графиканың программалық жабдықтары электронды кестелердің құрамында болады.
Конструкторлық графика- инженер-конструкторлардың, архитекторлардың, жаңа техниканы ойлап шығарушы өнертапқыштардың жұмысында қолданылады. Компьютерлік графиканың бұл түрі САПР-дың(систем автоматизации проектирования- жобалауды автоматтандыру жүйесі) міндетті элементі болып табылады. Конструкторлық графика құралдарын пайдалана отырып жазықтықтағы кескіндерді (проекциялар, сызбалар) ғана емес, кеңістіктегі үшөлшемді кескіндерді де жасауға болады.


title: Қазіргі компьютерлік графика қолданылу әдісі бойынша мынадай негізгі салаларға бөлінеді


title: Суреттеу графикасы(көркем графика)

text:
Суреттеу графикасы(көркем графика) деп компьютер экранында ерікті түрде сурет салу мен сызуды айтады. Суреттеу графикасының пакеттері жалпы мақсатта пайдаланылатын қолданбалы программалық жасақтамалардың қатарына енеді. Суреттеу графикасында қолданылатын қарапайым программалық жабдықтарды графикалық редакторлар деп атайды.
Жарнамалық графика – теледидар пайда болғаннан кейін танымал бола бастады. Қазір компьютердің көмегімен жарнамалық роликтер, мультфильмдер, компьютерлік ойындар, видеодәрістер мен видеопрезентациялар жасалады. Оларды жасау үшін қолданылатын графикалық пакеттер осы мақсатта қолданылатын компьютерлердің жады мен жұмыс істеу жылдамдығына үлкен талап қояды. Осы графикалық пакеттердің басты ерекшелігі ретінде олардың шыншыл кескіндер мен «қозғалатын суреттерді» жасау мүмкіндігін айтуға болады. Үшөлшемді объектілерден тұратын суреттерді салу, оларды бұру, жақындату, аластату, деформациялау үлкен көлемде математикалық есептеулерді қажет етеді. Мысалға, объектінің жарықтылық деңгейін сол объектіге түсіп тұрған жарық көзін, оны қоршаған заттардың, олардың көлеңкелерін есепке ала отырып бейнелеу үшін оптиканың заңдарын есепке алатын күрделі есептеулерді жүргізу қажет.
Компьютерлік анимация деп дисплей экранында қозғалатын кескіндерді жасау өнерін айтады. Суретші қозғалатын объектінің бастапқы және соңғы қалпын бейнелейтін суреттерді ғана салады, ал осы екі суреттің арасындағы барлық қозғалысты компьютер осы объектіні қозғалтуға қажетті алдын-ала белгіленген математикалық есептеулерді орындай отырып өзі суреттеп шығады. Белгілі бір жиілікпен бірінен кейін бірі пайда болатын осындай суреттердің жиынтығы экранда қозғалатын суреттерді бейнелеуге мүмкіндік береді.
Мультимедиа деп - компьютер экранындағы жоғары сапалы кескінді дыбыстық сүйемелдеумен біріктіруді айтады. Мультимедиа құралдары оқу-ағарту саласында, электронды ақпарат құралдарында және т.б. мақсатта қолданылады. Мультимедиа мүмкіндіктерін толық пайдалану үшін компьютерге арнайы программаларды орнатып қана қоймай, арнайы құрылғыларды қосу қажет.


Курс тақырыбы: Компьютерлік графиканың және оны қолдану тәсілдерінің түрлерін ажыратады.
Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік графика түсінігі.
1.Компьютерлік графиканың негізгі түсінігі.
2 Компьютерлік графиканың қолданылу салалары
Компьютерлік графика – әр түрлі кескіндерді (суреттерді, сызбаларды, мультипликацияларды) компьютердің көмегімен алуды қарастыратын информатиканың маңызды саласы.
Дербес компьютерді пайдаланушылардың қатарында компьютерлік графикамен айналысатындардың саны күн санап артып келеді. Қазіргі кез-келген мекемеде кей уақытта газеттер мен журналдарға жарнамаларға тапсырыс беру немесе жарнамалық парақшалар мен буклеттер басып шығару қажеттілігі туындайды. Олардың кейбіреулері осындай жұмыстарды арнайы дизайнерлік бюролар мен жарнамалық агенттіктерге тапсырса, кейбіреулері қолда бар программалық құралдарын пайдаланып, өз күштерімен жасауға тырысады.
Қазіргі танымал программалардың ешқайсысы компьютерлік графикасыз жұмыс істемейді. Статистикаға сүйенсек, жаппай қолданыста жүрген программаларды жасап шығарушы программистік ұжымның қызметкерлері өз жұмыстарының 90 % уақытын осы графикамен шұғылдануға жұмсайды екен.
Графикалық программаларды кең көлемде қолдану қажеттілігі Интернеттің және бірінші кезекте миллиондаған интернет парақтарын бір «өрмекпен» байланыстырған World Wide Web қызметінің пайда болуынан туындады. Өйткені компьютерлік графикасыз безендірілген web-парақтың бүкіләлемдік желіде басқалардың көзіне түсіп, танымал болуы екіталай.
Қазіргі компьютерлік графика тек көркемдеу мен безендірумен үшін ғана емес, ғылым мен медицинаның барлық саласында, коммерциялық және әкімшілік қызмет орындарында алуан түрлі ақпаратты көрнекі түрде көрсету үшін сызбалар, графиктер, диаграммалар жасау үшін қолданылады.
Конструкторлар автомобильдің немесе ұшақтың жаңа үлгілерін құрастырған кезде олардың соңғы көрінісін алу үшін үшөлшемді графикалық объектілерді қолданады. Архитекторлар монитор экранында болашақ ғимараттың кең көлемді кескінін жасап, оның жер бедерімен қалай жанасатынын алдын-ала болжай алады.


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік графика түсінігі


title: «Компьютер жады түрлері» сызбасы - Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік жады Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
«Компьютер жады түрлері» сызбасы Қорытынды: ішкі жад ерекшеліктері жоғары тез әрекет пен шектеулі көлем болып табылады
Топтық жұмыстың ұйымдастырылуы: мұғалім оқушыларды 3 топқа бөледі: 1 топ – жедел топ, 2 топ– тұрақты жад, 3 топ – кеш-жад, әрқайсысы ғаламтор қорларына (анимация) сүйене отырып, 10 минут ішінде ішкі жадтың (тез әрекет, көлем-сыйымдылық, т.б.) орны, түрлері мен негізгі сипатамасы туралы постер дайындайды.
Топтық жұмыс:оқушылар 10 минут бойы орны, түрлері мен жедел жадтың негізгі сипатамасытуралы 1-топ, тұрақты жад туралы 2-топ, кеш-жад туралы 3-топ жұмыс нәтижелері презентациясын дайындайды.
Топтық жұмыс нәтижелері презентациясы (ОМ қалыптастырушы бағалауы 7.1.1.1, дағды – білу және түсіну): мұғалім 2 минут ішінде әр топтың жұмысы туралы презентацияға нәтижелер постерін құруға ұсынады.
Оқушылардың қорытынды шығару түйіні үшін, компьютердің ішкі жад түрлері туралы толық ақпараттар мазмұндайтын слайдтарды ауыстыру үшін түймені (1,2,3) басады.
Дифференциация кағидалары: барлықтар – жедел жадтың бір сипаттамасынды көрсетеді;
көптеген – жедел жадтың, тұрақты жадтың, кэш-жадтың сипаттамасынды көрсетеді;
кейбір – жедел жадтың бірнеше сипаттамасынды көрсетеді;


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jadi-ou-bafdarlamasina-sejkes-oit.html?page=2#Топтық_жұмыс_нәтижелері_презентациясы_(ОМ_қалыптастырушы_бағалауы_7.1.1.1,_дағды_–_білу_және_түсіну)


title: Жеке жұмысты ұйымдастыру - Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік жады Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text: Көпдеңгейлі (иерархиялық) құжаттардан тұратын құжат жасаңдар. Негізгі қапшықты «Пәндер» атымен атаңдар. Қапшық ішінде өзің ұнатып оқитын 3 пәннің атымен қапшық жасаңдар. Қапшық ішіне сол пәндерді не үшін ұнататының жайлы мәтіндік файл жасап, сақтаңдар. Қосымша зерттеу: Файлдар кеңеймесінің 3 әріптен және 4 әріптен құралу себебін анықта. Олардың бір-бірінен қандай ерекшелігі бар?


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік жады Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Үй тапсырмасын тексеру.
Оқушылар дәптерлерді өзара ауыстырады, үй тапсырмасын тексереді.
ҚБ: жұлдыз / 2 балл/
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
4.Дәптерлерін өзара ауыстырады, үй тапсырмасын тексереді.
5.Бағалайды.
Жұлдыз
2 балл
Жұмыс дәптері
Сабақтың ортасы
Тірек ұғымның өзектілігі (сыныппен жұмыс, әңгіме): сыртқы жадтың өзіне тән сипаттамасын айқындау үшін мұғалім электронды қорларға (http://иванов-ам.рф/informatika_08/informatika_materialy_zanytii_08_28.html) сүйене отырып, аналогия өткізеді. Адам есі – Компьютер жады, оқушылармен әңгімелеседі, сұрақтар береді.
Талқылау сұрақтары Адам қандай оқиғаны ұзақ сақталады, ал қайсысы есте сақтала қоймайды? Мысалдар келтіріңдер.
Адам қоршаған әлем туралы барлық ақпаратты сақтай ала ма және бұл оған керек пе?
Ақпаратты ұзақ сақтауға әкелетін жад құрылғысын қалай атауға болады? (Ұзақ уақытты жад)
Ақпаратты тез сақтайтын жад құрылғысын қалай атауға болады? (Жедел жад).
Оқушылар адам есінде ақпараттар қалай сақталатыны туралы бір-бірімен пікір алмасады (талқылау үшін сұрақ); одан кейін жад анықтамасын жазады және қорытындысын жаза отырып, «Компьютер жады түрлері» сызбасын толтырады.


title: Сабақ барысы - Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілерді ұйымдастыру

text:
(Ұ) «Кинометафора» әдісі арқылы бейне жазба үзіндісін көрсету.
«Түртіп алу» әдісі арқылы оқушылар бейнежазбадағы керекті ақпаратты дәптерлеріне түртіп алады
(Т) «Ойлан, оқы, бөліс» әдісі
1.Тапсырма. Атауларға сай қызметін жазып кестені толтыр
Дескриптор: -Ішкі IP-мекенжай қызметін анықтайды;
-Сыртқы IP-мекенжай қызметін анықтайды;
-Статикалық IP-мекенжай қызметін анықтайды;
-Динамикалық IP-мекенжай қызметін анықтайды;
ҚБ «Медаль мен миссия»әдісі. Бірін-бірі бағалау. (Ж) 2.Тапсырма. «Кім жылдам?» әдісі Сараланған тапсырма.


(ЖЖ) «Ой бөлісейік» әдісі Тапсырма Whoer.net сервисі көмегімен сыныптағы компьютерлердің IP-мекенжайын және оның қандай түрге жататынын анықтаңдар
Дескриптор:
-IP-мекенжайын анықтайды;
-IP-мекенжай түрін ажыратады;
ҚБ. «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі Өзара бағалау
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Оқушылардың оқудағы қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында саралау әдісі қолданылды. Саралау оқу мақсатына жетудің тиімді тәсілі.
Тапсырма тәсілі бойынша: жеңілден күрделіге қарай сараланған тапсырмалар берілді. Оқушы қажеттілігіне қарай таңдайды.
Дереккөздер тәсілі бойынша: ресурстар сараланып берілді(біреулер интернет сілтемелерін пайдаланса, біреулер таратпа материалдар пайдаланды)
Нәтиже тәсілі бойынша: Оқушыларға бірдей тапсырма беріледі,бірақ нәтижелері әртүрлі болады. Оқушылар өз қажеттіліктеріне қарай жауап береді, оқу мақсатына жетуге ықпал
Сабақта оқушылардың тапсырмаларды орындау барысында берген жауаптарын қалыптастырушы бағалау арқылы және бағалау парақшалары арқылы бағалаймын.
ҚБ «Медаль мен миссия»әдісі. Бірін-бірі бағалау ҚБ. «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі Өзара бағалау ҚБ. Өзін-өзі бағалау Бағалау бетшесі арқылы
Сабақ барысында техникалық қауіпсіздік ережелерін сақтайды. Денсаулық сақтау педагогикасын СЭС сақтайды.Көзге арналған жаттығуларды орындайды.
Сабақ бойынша рефлексия Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Оқушыларға кері байланыс жасау үшін екі тілек, бір ұсыныс арқылы
Оқушылар бүгінгі сабақ бойынша өз ойларын көңіл күй дидарына іледі.
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1:
2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1:
2:
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?


title: Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілерді ұйымдастыру

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
10.5.1.2.IP-адрестің жазылуы мен қызметтерін, ұсынылуын түсіндіре алу
Сабақтың мақсаты
Барлығы: IP мекенжайдың жазылуын қызметтерінің ұсынылуын түсіну, мекенжай сандарын ажырату
Көпшілігі: IP мекенжай қызметтерін қолдану
Кейбіреулері: IP мекенжайды желідегі компьютерде қолдану
Бағалау критерийі
IP мекенжай қызметтерінің ұсынылуын түсінеді, мекенжай сандарын ажыратады
Пәндік лексика мен терминология: Маска, провайдер, октет, хаттама
Диалог/жазылымға қажетті сөз тіркестері: IP мекенжай...,
Хаттама...,
Статикалық мекенжай...,
Динамикалық мекенжай...,
Құндылықтарға баулу
Достарыңнын пікірін тыңдай білу, оған қолдау көрсету арқылы құрметқұндылығы қалыптасады;
Топта бірлесе жұмыс жасау және шешімді бірлесе қабылдау арқылы ынтымақтастық құндылығы қалыптасады;
IP мекенжайының ерекшеліктерімен қолдау аясын түсіндіріп, шығармашылықпен сыни тұрғыда орындау арқылы еңбек пен шығармашылдық құндылығы қалыптасады;
Сұрақтарға жауап беру мен қалыптастырушы бағалау үдерісі арқылы ашықтық құндылығы қалыптасады;
IP мекенжайын қолдана отырып ішкі желінің нөмерін анықтау арқылы өмірбойы білім алу құндылығы қалыптасады;


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jelilerdi-jimdastiru.html#Құндылықтарға_баулу__Достарыңнын_пікірін_тыңдай_білу,_оған_қолдау_көрсету_арқылы_құрмет


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jelilerdi-jimdastiru.html#Ұзақ_мерзімді_жоспардың_тарауы:_Компьютерлік_желілер_және_ақпараттық_қауіпсіздік__Мектеп


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Әр желіні территориялдық жіктеуге сәйкес түсіндіреді..
Кейбір оқушылар:
Түрлі компьютерлік желілерді салыстырады
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезені/ уақыт
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Үй тапсырмасын тексеру.
Оқушылар дәптерлерді өзара ауыстырады, үй тапсырмасын тексереді.
ҚБ: жұлдыз / 2 балл/
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
4.Дәптерлерін өзара ауыстырады, үй тапсырмасын тексереді.
5.Бағалайды.
Жұлдыз
2 балл
Жұмыс дәптері
Сабақтың ортасы
Оқулықпен жұмыс Білу кезеңі: Желі ұғымы саған таныс па? Желінің қандай түрлерін білесің? Компьютерде желі құру үшін қандай құрылғылар қажет? Компьютер желілерінің түрлерінің бір-бірінен ерекшелігі неде? Желі топологиясы дегеніміз не? Бүгінгі сабақта желі топологиясының қандай түрлерімен таныстың? Түсіну: ^ Басқа бөлмеде немесе басқа ғимараттарда орналасқан компьютермен қалай байланыс орнатуға болады? Локальдық желінің қызметін өз сөзіңмен сипаттап бер. Корпоративтік желілер қандай жағдайлар үшін қолданылатынын түсіндіріңдер. Сымсыз желімен кабельдік арналардың жұмыс принцип дегеніміз не?
«Жұмысшы станция және сервер» компьютерлік желі тенологиясымен оның бір дәрежелі желі айырмашылығымен таныстырып, компьютер- жұмысшы станцияның компьютер-сервермен өзара байланысын көрсетеді
Дескриптор:
Бір дәрежелі желіге дұрыс анықтама береді
«жұмысшы станция-сервер» желісіне дұрыс анықтама береді.
Бір дәрежелі желі мен «жұмысшы станция-сервер» желісі арасындағы айырмашылықты дұрыс анықтайды
Компьютерлік желі топологиясын (шина, сақина, жұлдызша) көрсетеді.
(БК3).
Дескриптор:
Бір дәрежелі желі үшін топология қолданысын дұрыс анықтайды
«жұмысшы станция-сервер» үшін топология қолданысын дұрыс анықтайды.
Тапсырма. Егер сізде 4 компьютерден желі құру мүмкіндігі болса, қай топологияны қолданар едіңіз? Жауабыңызды түсіндіріңіз.
Жеке орындайды.
Саралау: Қиындық сезінетін оқушыларға жұпта жұмыстануға мүмкіндік беруге болады.
Қайталау үшін территориялды жіктеудің бос сызбасын ұсынады.
Сызбаны жеке толтырып, желі жіктеуінің біреуіне анықтама береді .
Дескриптор:
Территорялық жіктеу бойынша желінің төрт түрін дұрыс анықтайды
Мұғалімді тыңдайды
Жаңа ақпаратты топта бірін- бірі үйретіп, түсіну үшін «Жигсо» әдісін қолдану
Интернет беттерінен желінің негізгі құрылғылары жайлы ақпараттық ізденіс жасаймыз. Жергілікті желілерді ұйымдастыру үшін керекті құрал - жабдықтар тізімін жасап, дәптерге түсіреміз.


title: Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі Сабақ түрі Жаңа сабақ

text:
Мотивация «Компьютерлер арасында мәлімет алмасу үшін нені қолданамыз?Оның қандай артықшылықтары бар?
Оқу мақсаты мен бағалау критериін талқылау ұсынылады
(С)Сұрақты, оқу мақсаты мен бағалау критериін талқылайды.
Миға шабуыл
Суреттер топтамасын ұсынады (кешенді деңгей, кейңн жеңіл деңгей, оқушы жауап бермеген кезде) ЖЕЛІ кілт сөзін анықтау үшін. Әрі қарай компьютерлік желі суреттер топтамасын ұсынады.
(Д)Дәптер: Компьютерлік желі анықтамасын жазып алады.
«Жұмысшы станция және сервер» компьютерлік желі тенологиясымен оның бір дәрежелі желі айырмашылығымен таныстырып, компьютер- жұмысшы станцияның компьютер-сервермен өзара байланысын көрсетеді.
(БК3)
Дескриптор:
Бір дәрежелі желіге дұрыс анықтама береді
«жұмысшы станция-сервер» желісіне дұрыс анықтама береді.
Бір дәрежелі желі мен «жұмысшы станция-сервер» желісі арасындағы айырмашылықты дұрыс анықтайды
(Т)Бір дәрежелі желі мен «жұмысшы станция-сервер» желісі арасындағы айырмашылық туралы мұғалім түсіндірмесінен кейін бір біріне түсіндіреді.
Компьютерлік желі топологиясын (шина, сақина, жұлдызша) көрсетеді.
(БК3).
Дескриптор:
Бір дәрежелі желі үшін топология қолданысын дұрыс анықтайды
«жұмысшы станция-сервер» үшін топология қолданысын дұрыс анықтайды.
Тапсырма. Егер сізде 4 компьютерден желі құру мүмкіндігі болса, қай топологияны қолданар едіңіз? Жауабыңызды түсіндіріңіз.
Жеке орындайды.
Саралау: Қиындық сезінетін оқушыларға жұпта жұмыстануға мүмкіндік беруге болады.
Қайталау үшін территориялды жіктеудің бос сызбасын ұсынады.
(БК1).
Дескриптор:
Территорялық жіктеу бойынша желінің төрт түрін дұрыс анықтайды
Сызбаны жеке толтырып, желі жіктеуінің біреуіне анықтама береді .
Презентация
Презентация
Презентация
Презентация
Презентация
Презентация
Сабақтың соңы
4 мин
10. Сабақты қорытындылау. Рефлексия.
Оқушыларға сұрақ.
Екі оң баға бер.
Сізге ұнаған сабақтың екі элементін стикерге жазыңыз.
«?» белгісін қойыңыз.
Қиындық тудырған бір элементті жазыңыз.
11. Үй тапсырмасы. «Жұлдызша» топологиясының суретін салыңыз. Сызбада компьютер-жұмысшы станция және компьютер-серверді белгілеңіз. Осы екі компьютер арасында ақпараттың қалай берілетіндігін бағыттауыш жебе арқылы көрсетіңіз.
«Рефлексия» тақтасы
Қосымша ақпарат
Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларды дамытуды қалай жоспарлайсыз?
Бағалау – оқушылардың оқуын тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Пәнаралық байланыс
Басқаларынан бұрын жұмысн аяқтаған оқушылар үшін қосымша тапсырмалар
Практикалық тапсырмаларды орындау және есептерді шешу арқылы
Жүзеге аспайды
Қорытынды бағалау
Ең жақсы өткен екі тапсырманы атап көрсетіңіз (оқытуға және үйренуге қатысты)
1:
2:
Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқытуға және үйренуге қатысты)?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jeliler-jene-olardi-jiktelui-saba.html#7.1B-тарау:_Желі_және_қауіпсіздік__Мектеп:_Екібастүз_қаласы_-математика_бағытындағы_№33_ЖОББ_мектебі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jeliler-jene-olardi-jiktelui-saba.html#Дифференциалды_оқыту_–_Көбірек_қолдау_көрсету_үшін_не_істейсіз_Қабілеті_жоғары_оқушыларды_дамытуды_қалай_жоспарлайсыз


Желілер және қауіпсіздік
7 сынып
Мектеп: Подстепный қазақ жалпы орта білім беретін мектебі
Айткалиева Баян Сабыргалиенва
Сабақтың тақырыбы
Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі.
Вирустан қорғану қауіпсіздігі
Сабақтың мақсаты
7.1.3.1 Компьютерлік желілерді топтастыру
7.4.2.1 Компьютерді зиянды программалардан қорғау
Барлығы: Компьютерлік желі, вирус туралы біледі
Көпшілігі: Компьютерлік желілер топологиясын, вирус түрлерін ажырата алады
Кейбірі: Желінің типтерінің артықшылығы мен кемшілігін қарастыра біледі. Вирус программасын қолдана алады
Бағалау критерийі
Желі туралы ұғымды қалыптастырады
Желі топологиясының түрлерін біледі
Желінің түрлерін топтастыра алады
Вирус туралы ұғымды қалыптастырады
Вирус түрлерін біледі
Тілдік мақсаттар
Желі туралы түсінігін, оның түрлерін айта алады.
Пәндік лексика мен терминология:
Топология, шина, сақина, жұлдызша сөздерін түсіну
Желі-сеть- net
Топология - топология - topology
Шина –шина- tire
Жұлдызша –звезда - Star
Сақина -кольцо- ring
Сервер – сервер- server
Сұхбатқа/хатқа арналған пайдалы сөздер:
... Интернет (МAN) – бұл бір қала, аудан, мемлекет ішіндегі біртектес мекемелер компьютерлерін біріктіреді.
... (WAN) – бұл бір-бірінен үлкен арақашықтықта орналасқан жергілікті желілердің бірігуі.
Ең көп тараған желі ... болып табылады.
Құндылықтарға баулу
Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау; қарым-қатынас жасау қабілеті; жауапкершілік
Пәнаралық байланыс
физика, бейнелеу, орыс тілі, ағылшын
Алдыңғы білім
Оқушылар нені біледі:
Ақпараттың өлшем бірліктерін;
Компьютердің жады түрлерін және қызметін;
Файлдардың көлемін
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
ресурстар
Сабақтың басы
0-3 мин
6 мин
Сабақтың ортасы
5 мин
7 мин
Сабақтың соңы
5-7 мин
Сабақ басында:
- оқушылардың назарын шоғырландыру
- оқушылармен бірге сабақ мақсаттарын/ ОМ анықтау;
- берілген суреттер арқылы топқа бөлу
- Жаңа тақырыпты оқушылар өздеріне берілген сурет арқылы анықтайды
- Жаңа тақырып ашылады.
№1 (жеке жұмыс)
Достарыңызбен бөлісу: |


1.Ойланып желі топологиясының түрлерін жазыңдар
Дескриптор: Білім алушы
- Топология түрлерін біледі
- Топология түрлерін ажырата алады
№2 (жұптық жұмыс)
Сыныпта 10 компьютер бар.Ол компьютерлерді желіге қосу тәсілін ойластырыңыз.
Дескриптор: Білім алушы
- Желі түрлерін топтастыра алады.
- Суреттей алады
№3 (топтық жұмыс)
Вирустан қорғану программаларын әрекетіне қарай кестені толтырыңдар:
Вирустан қорғану программалары
Зақымдалған файлдарды табады және емдейді
Зақымдалған файлдарды табады
вирус барын хабарлайды және тексереді
Вирус барын алдын ала хабарлайды
Детектор
Доктор
Фильтр
Ревизор
№4 Өзбетімен жұмыс
ДК вирустан қорғану программаларының атың табыңыз және тақтаға жазыңыз.
Интернеттен 360 Total Security атты вирустан қорғану программасын табыңдар.Жүктеңіз.
Дескриптор: Білім алушы
- вирустан қорғану программалар түрлерін біледі
- Вирустан қорғану программаларының әрекетін біледі
Кері байланыс: «Ассоциация» әдісі
1-қадам: Әр топ берілген флипчартқа шеңбер ішіне «Желі» сөзін жазып, бүгінгі өтілген тақырып бойынша алынған ақпартты жазу
2-қадам:: әр топтан бір оқушы жазылған ақпараттарға тоқталып өту.
Бағалау. Қалыптастырушы бағалау
Үйге тапсырма: Шағын зерттеу жүргізіңдер. Әуежайда, ірі супермаркеттерде, үйде және сыныпта қандай желілер топологиясы қолданылатынын анықтаңдар.
Дәптер, қалам, үлестірме материал
Оқулық, дәптермен жұмыс
Үлестірме материал, кесте, интербелсенді тақта
Компьютерлік вирустардың жіктелуі.
Жұмыс жасау қабілеті мен мақсатына байланысты компьютерлік вирустарды шартты түрде төмендегідей жіктеуге болады:
«Ұстауыш вирустар» - бағдарламалық құралдар кешеніндегі қателіктер мен дәлсіздіктерді пайдаланылады. Көлемді бағдарламаларды түзету кезінде белсенділік көрсетіп, бағдарламаға жабысады. Түрлі зияндық әрекеттері бар вирус.
«Логикалық бомбалар». Ол қарапайым бағдарламаларға кіріп алып, білінбей тұрады.
«Құрттар». Ол жүйелік бағдарламалаушылардың ақпараттық-есептеу желілерінің бос тұрғанресурстарын анықтау бағдарламаларына кіріп алып, сол бос құрылғыларды тектен-тек жұмыс істеуге мәжбүр етеді.
«Троян аттары». Ол қарапайым қолданбалы бағдарламаларға еніп алып, соларға рұқсат етілмеген әрекеттерді орындатады. Жасалу құрылымы мен көбею жолы оңай болғандықтан, көбінесе компьютер желілерін жайлап алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


Мақсаттарына қарай вирустар мынадай 4 бөлікке бөлінеді:
«Бейсауат» - онша қатты зияны жоқ вирустар.
«Шантаж жасаушы» - мысалы, белгілі төлемақы берсе, вирус әсері жоғалатынын анонимді түрде хабарлайтын «баяу әсер ететін бомбалар».
«Насихатшы» - «өзін көрсету» мақсатында жасалған.
«мағынасыз» - әсері төмен вирустар.
Вирустан қорғау бағдарламалары:
(Norton AntiVirus, DoctorWeb, Aidstest AntiViral Toolkit Pro … );
(AntiVirus Toolkit Pro Monitor … );
Вирустардың жіктелуі. Компьютерлік вирустардың әртүрлі типтері бар: жүктелетін, файлдық, макровирустар және желілік.
Жүктелетін вирустар дискеттердің немесе винчестердің жүктеуші секторларын зақымдайды. Жүктелетін вирустармен зақымдалған жүйені қайта қосқанда басқаруды операциялық жүйенің жүктеуші программалық кодына емес, вирус кодына береді. Файлдық вирустар өзінің көбеюі үшін операциялық жүйенің файлдық жүйесін пайдаланады. Файлдық вирустар әртүрлі форматтағы (EXE, COM, BAT, SYS жѕне т.б.) орындалушы файлдарды зақымдайды.
Барлық жүктелетін және файлдық вирустар резидентті, яғни компьютердің оперативті жадында орналасады және пайдаланушының жұмыс істеу процесінде қауіпті жағдайлар (дискеттегі мәліметтерді өшіріп тастау, аттарын және басқа да атрибуттарын өзгерту және т.б.) тудырады. Резиденттік вирустардан емдеу қиын, зақымдалған файлдарды дискіден өшіргенмен олар компьютердің оперативті жадында қалып қояды және файлдарды қайта зақымдауы мүмкін.
Компьютерлік вирус - өздігінен көбеюге қабілетті арнайы программалар, ол компьютер жадысында сақталатын программалар мен файлдарды құртуы, жоюы және компьютерді істен шығаруы мүмкін.
Мекендеу ортасына қарай вирустарды былай бөлуге болады:
Файлдық
Жүктейтін (загрузочный)
Макровирустар
Бұл қолданбалы программалардың ішіне енгізіліген программалық кодалық блоктар. Вирустық кода программа жүктелгенде жіберіледі
Негізгі жүктейтін жазбаға немесе жүктейтін секторға вирус жұқтырады. Операциялық жүйе жүктелгенде жұқпалы тасушыдан вирус жұғады.
Word құжаттары және Excel электрондық кестесі құжаттарына вирус жұқтырады. Жұғу құжат файлын ашқанда орындалады.
Компьютерді және файлды сақтау үшін пайдаланушы компьютерлік вирустардан қорғанудың негізгі әдістерін білу қажет.
Вирустардан қорғану үшін компьютерге орнатып және оны оқтын-оқтын жаңалауды қажет ететін вирусқа қарсы арнайы программалар
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Вирустың пайда болу белгілері - Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі. Вирустан қорғану қауіпсіздігі...

text:
Вирустың пайда болу белгілері: · Программа дұрыс жұмыс істемейді немесе жұмысын тоқтатады.
· Экранда бөгде символдар , хабарламалар шығады.
· Компьютер баяу жұмыс істейді.
· Кейбір файлдардың бұзылуы.
· Компьютер жұмысындағы жиі тұрып қалулар және жаңылысулар.
Осы вирустардан қорғауға арналған арнайы бағытты программаларға антивирустық программалар жатады. Олар:Dr. Web-И.Данилов, AVP-Е.Касперский,
Антивирустық программалар вирустарды табуға және жоюға арналған . V. Сабақты бекіту: тапсырмалар орындау 1-тапсырма. Мына сөздердің қайсысы мәтінде кездеспейді. вирус көбейді------------------------------------------
вирус жұқты-------------------------------------------
вирус көшірді-----------------------------------------
вирус зақымдайды-----------------------------------
вирус алады-------------------------------------------
вирус ұшады------------------------------------------
вирус бұзады------------------------------------------
вирус бүлдіреді----------------------------------------
вирус ашады--------------------------------------------
вирус тарайды----------------------------------------
вирус зиян келтіреді--------------------------------
вирус өзгереді------------------------------------------
Кестедегі мына әріптерді сан бойынша құрастыр. Т Қ О Р А Н С Ы И М П В Г У 3 8 10 1 5 13 7 11 2 16 4 15 6 12