title: Список литературы - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
Список литературы:
1.
«Lesson study» как способ совершенствования практики обучения. Методическое
пособие. –
Астана: НАО имени И. Алтынсарина, 2014 –
48 с.
2.
Pete Dudley 2011. Lesson Study:
руководство
.
https://lessonstudy.co.uk/wp-
content/uploads/2013/07/Lesson-Study-
%D1%80%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D1%81%D1%82%D
0%B2%D0%BE_rus.pdf
(16.11.2019)
250
ИЗУЧЕНИЕ УРОКА –
ПОВЫШЕНИЕ КАЧЕСТВА ОБУЧЕНИЯ
МАТЕМАТИКИ.
Стасенко Ольга
Владимировна,
учитель
математики,
КГУ «Кенаральской средней школы»
отдела
образования
Федоровского района Костанайской
области
Е
-mail:
Olya.stasenko@list.ru
Аннотация
Мақалада
білім
алушылардың
арасында
логикалық
ойлаудың
дербестігін
және
шығармашылық
әлеуетін
анықтау
мақсатында
математика
сабақтарында
қолданылатын
мектеп
зерттеулерінің
түрлері
қарастырылған
,
оқытуды
барынша
дараландыруға
көмектесетін
бағдарлама
форматындағы
сабақ
мысалдары
ұсынылған
.
Аннотация
В статье рассмотрены типы школьных исследований, применяемых на уроках
математики с целью выявления творческого потенциала и самостоятельности логического
мышления среди обучающихся, предложены примеры уроков в формате программы,
помогающих максимально индивидуализировать обучение.
Abstract
The article discusses the types of school researches used in mathematics lessons to identify the
creative potential and independence of logical thinking among students, offers examples of lessons in
the format of the program that help to personalize learning as much as possible.
Түйінді
сөздер
:
құзыреттілік
,
әдіс
,
зерттеу
,
оқу
зерттеуі
,
дербестік
.
Ключевые слова:
компетентность, метод, исследование, учебное исследование,
самостоятельность.
Keywords:
competence, method, research, educational research, independence.
Вокруг проблемы качества образования сегодня ведѐтся много споров. Борьба за
качество образования выдвигается как ведущая задача в деятельности образовательных
учреждений. Каждый ищет еѐ решения по
-
своему. Что вкладываем мы в это понятие,
каких результатов ожидаем от своих усилий? Качество образования мы сводим сегодня
к качеству обучения. Именно обученность ребѐнка, вне зависимости от того, какой
подход признаѐтся оптимальным, провозглашается главным критерием качества
образования. На обученность работают все виды контроля: стартовый, промежуточный,
а также итоговый. Однако, для того чтобы требования программы к результатам
обучения
школьников
стали
реальностью,
необходимо
применять
такие
образовательные подходы, которые этому способствуют. Одним из таких методов
является учебное исследование.
«Исследование» («следование изнутри»), в предельно широком смысле, —
поиск новых знаний или систематическое расследование с целью установления фактов.
В более узком смысле, исследование —
научный метод (процесс) изучения
чего
-
либо.
«Учебное исследование» –
это ответ на вопрос, на который дается ответ по результатам
посредством произведенной деятельности (умственной или практической). Это
процесс, ориентированный на открытие нового, разрешение загадок, интриг и проблем,
а также один из самых увлекательных видов деятельности. Для того чтобы осуществить
исследование, его необходимо спланировать действия в последовательности для
получения результата. Учебное исследование, в отличие от реального, ограничено во
времени, а результат, который
ищет учащийся уже известен науке, но может стать
открытием для ученика. Главная задача учителя при организации
исследовательской
251
деятельности состоит в передаче способов работы, а не конкретных знаний, т.е. акцент
делается не на преподавание, а на учение.
С.Т. Шацкий описал различные типы школьного исследования.
«Первый тип
-
констатирующие исследования. Их цель
-
путем наблюдений
раскрыть существенные признаки предмета или явления и привести к
наполнению образов у
ребенка.
Второй тип
-
умозаключающее исследование
-
использует наблюдения и
добавляет к ним опыты, выявляющие причинные связи между
явлениями.
Третий тип
-
обобщающее исследование
-
на основе наблюдений и опытов
приводит детей к раскрытию закономерностей явления»
[4].
В 5 классе при организации учебного исследования в деятельность обучающихся
включаю лишь отдельные элементы исследований для изучения определенных тем и
вопросов. Это является подготовкой для применения в старших классах
исследовательского метода в более развитой и сложной форме.
Урок, на котором применяется исследовательский метод, содержит следующие
учебные
элементы:
1)
Cитуация успеха. Ученикам предлагается задача или ряд задач, которые каждый
решает без особых затруднений.
2)
Cитуация разрыва. Ученикам предлагается задача, похожая на предыдущие, но
решить до конца они ее не могут, так как имеющихся знаний не
хватает.
3)
Постановка учебной проблемы. Учащиеся, осознав проблему, проговаривают ее,
говорят, каких знаний им не хватает для того, чтобы решить задачу,
выдвигают
предложения о возможных путях решения
задачи.
4)
Р
ешение учебной проблемы. Для организации такого рода деятельности
использую групповую форму
работы.
5)
Презентация проекта исследовательской деятельности членами
группы.
В 5 классе по математике практически любая новая тема урока
-
благодатная
почва для
проведения исследования. Данный
метод применяю
на
уроках
по темам:
«Сравнение обыкновенных дробей», «Сложение и вычитание обыкновенных дробей с
одинаковыми знаменателями», «Объем прямоугольного параллелепипеда»,
«Сложение десятичных дробей», «Статистические характеристики», «Формулы». Это
не так уж и много, но я считаю, что ученик не может и не должен усваивать весь объем
знаний только путем личного исследования и открытия новых для себя законов,
правил, поскольку самостоятельное исследование занимает много
времени.
Очень часто на уроках провожу мини
-
исследования. В них присутствуют лишь
некоторые исследовательские элементы, и выполнение задания занимает несколько
минут. Детям предлагаю помочь в разрешении такой ситуации: при помощи
упражнения «Да
-
нет
-
ка» или «Верно
-
неверно», «Найди ошибку». Вопросы, задания и
примеры можно взять разнообразные, основываясь на программный материал
Например, при изучении темы «Сложение и вычитание обыкновенных дробей с
одинаковыми знаменателями» Верно ли, что для того чтобы сложить обыкновенные
дроби, нужно сложить числители и знаменатели этих дробей? Как можно это
проверить? Для этого предлагаю детям провести небольшой эксперимент. Каждой
группе
выдаются по три шаблона круга, разделенного на 8 частей, 10 частей, 12 частей.
Задание: Закрасьте в первом круге синим цветом фигуры, а зелѐным
фигуры; во втором круге синим цветом фигуры, а зелѐным фигуры; в третьем круге
синим цветом
фигуры, а зелѐным фигуры. Для каждого случая запишите, какая часть
фигуры оказалась закрашенной. С помощью какого арифметического действия можно
найти закрашенную часть фигуры? Как записать это действие? Запишите
его.
В результате сложения изменился ли знаменатель дроби?
252
Попробуйте сформулировать правило сложения обыкновенных дробей .
Урок
-
исследование по теме «Умножение десятичных дробей
»
провожу в форме
эвристической беседы, т.е. с помощью системы вопросов
-
ответов, в результате чего
обучающиеся «открывают» правило умножения десятичных дробей.
Задание 1. Найдите площадь зала прямоугольной формы со сторонами 12 м и 47 м.
Задание 2. Найдите площадь кабинета прямоугольной формы длиной 12 м и шириной
4,7 м.
Задание 3. Найдите площади прямоугольников со сторонами 1,2 и 4,7;
0,12 и 4,7; 0,12 и 0, 47.
Получаем запись:
1)12*47=564 2)12*4,7=56,4 3)1,2*4,7= 4) 0,12*4,7= 5)0,12*0,47=
С первым и вторым заданиями обучающиеся справляются без труда, т.к. они уже знают
правило умножения десятичной дроби на натуральное число.
При решении 3
-
5 задания возникли определенные трудности. Для разрешения
возникшей проблемы использую систему вопросов
-
ответов:
1.
Как изменится произведение, если один из множителей уменьшить (увеличить) в
несколько
раз?
2.
Сравните значение второго множителя и произведения в 1 и 2 задачах.
(Множитель уменьшился в 10 раз, и произведение уменьшилось в 10
раз).
3.
Сравните значение множителей в 1 и 3 задачах. Во сколько раз уменьшится
произведение? ( Произведение уменьшится в 100
раз)
4.
Какой ответ мы получим? 564:100=
5,64.
5.
Задавая аналогичные вопросы, получаем ответ к 4 задаче: 564: 1000= 0,564; к 5
задаче: 564:
10000=0,0564.
Используя сравнительно
-
сопоставительный анализ, обучающиеся выводят
правило умножения десятичных дробей. В качестве основного средства организации
исследовательской работы выступает система исследовательских заданий.
Задания
исследовательского характера существенно отличаются от традиционных заданий уже
своей формулировкой, большая часть заданий школьных учебников звучит так: «
Вычислить…» «Решить…», «Упростить…» и т.п. В формулировках исследовательских
заданий нет явного ответа, его необходимо самим найти и обосновать. Формулировки
заданий могут быть такими: «Исследовать …», «Верно ли, что если …, то …», «
Докажите ….».
Учебное исследование, осуществляемое непосредственно через решение специальных
исследовательских задач, не только формирует, развивает мышление обучающихся, но
и способствует формированию высшего типа мышления –
творческого мышления. При
изучении темы «Задачи на движение по реке» обучающиеся 5
-
го класса знакомятся с
новыми понятиями, такими, как скорость течения, скорость по течению, против
течения, собственная скорость. Опираясь на жизненный опыт, дети легко запоминают
следующие зависимости: v
по
теч.
= v
собств.
+ v
теч.
и v
против
теч.
= v
собств.
- v
теч.
. Усвоение других
зависимостей проходит лучше, если они получены в ходе исследования.
Задача
-
исследование: Определить связь между скоростью по течению и скоростью
против течения.
Ход
исследования:
Заполнить
таблицу
v
собств
=
15км/ч ,v
теч.
от
1
км/ч до 5
км/ч с
шагом 1
км/ч.
В результате получим следующие результаты:
Скорость движения
v
собственная
15 км/ч
15 км/ч
15 км/ч
15 км/ч
15 км/ч
v
течения
1 км/ч
2 км/ч
3 км/ч
4 км/ч
5 км/ч
v
по течению
16 км/ч
17 км/ч
18 км/ч
19 км/ч
20 км/ч
253
v
против течения
14 км/ч
13 км/ч
12 км/ч
11 км/ч
10 км/ч
v
по теч +
v
против теч
30 км/ч
30 км/ч
30 км/ч
30 км/ч
30 км/ч
v
по теч –
v
против теч
2 км/ч
4 км/ч
6 км/ч
8 км/ч
10 км/ч
Обучающиеся быстро замечают повторяющиеся результаты и могут самостоятельно
(или с небольшой подсказкой) сформулировать вывод: v
по
теч
+
v
против
теч
=
2v
собств
; v
по
теч
-
v
против
теч
=
2 v
по
теч.
.
Остается сформулировать соответствующие правила.
Специальными формами ученических исследований считаю создание
обучающимися учебных презентаций, моделей, которые могут использоваться на
уроках. Предлагаю ученикам различного рода задания: сочинения с элементами
исследования, составление математических задач, занимательных заданий в форме
кроссвордов, викторин, математического лото на основе интересных сюжетов из
литературных произведений и детских фильмов, краеведческого материала,
исторических событий и дат. Все это требует от обучающихся самостоятельности и
творческого подхода. [2].
Кроме учебного исследования на уроках, стараюсь привить детям интерес к
самостоятельной
исследовательской
деятельности.
С
учащимися
выбираем
интересующую их тему для исследования и работаем над ней в процессе длительного
промежутка времени. В этом году учащимися были написаны и защищены
исследовательские и проектные работы по темам: «Волшебный квадрат Пифагора»,
«Танграм», «Из истории арифметических знаков», «Математические задачи в
художественной литературе», «Из истории возникновения чисел: можно ли обойтись
без чисел?», «Старинные меры в современном мире: удобно или дань прошлому?».
Выполнение детьми самостоятельных исследований дает возможность удовлетворить
их индивидуальные потребности и интересы, выявить их индивидуальные способности,
т.е. максимально индивидуализировать обучение.
Итогами учебно
-
исследовательской деятельности следует считать не столько
предметные результаты, сколько интеллектуальное, личностное развитие школьников,
рост их компетентности в выбранной для исследования сфере, формирование умения
сотрудничать в коллективе и самостоятельно работать. Исследовательская
деятельность помогает реализовать все воспитательные, образовательные и
развивающие задачи, стоящие перед учителем. Этот метод позволяет интегрировать
различные виды деятельности, делая процесс обучения более увлекательным, более
интересным и поэтому более эффективным. Педагогу дает возможность нестандартно
подойти к урочной и внеурочной деятельности.
В заключение хочется привести слова Александра Ильича Савенкова, который говорил
о том, что, создавая условия для исследования, педагог может научить учащегося тому,
чего сам не умеет. В условиях, когда новое знание не транслируется, а добывается из
первоисточника, педагог не обязан, да и не может всегда знать ответы на все вопросы,
но он должен уметь исследовать разные проблемы, таким образом находить любые
ответы и уметь научить этому учащихся [1].
Список литературы:
1.
Савенков, А.И. Психологические основы исследовательского подхода к обучению / А.И.
Савенков. –
М.,
2006.
2.
Савенков А.И. Содержание и организация исследовательского обучения школьников .М.: «
Сентябрь», 2003.
204с
3.
Сгибнев А. И. Исследовательские задачи для начинающих. М.: МЦНМО, 2015. —
136
с.
4.
Камышникова, Т. А. Применение исследовательского подхода в обучении. / Т. А.
Камышникова // Советская педагогика.
- 1987. -
№
12.
254
|


title: Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан» - бет 167

text:
Как использование исторических источников способствует повышению
активности учащихся на уроках истории с использованием подхода «
Lesson
Study
».
Стёпина Наталья Васильевна,
учитель истории,
п.Сарыколь,
nv.stepina@mail.ru
Бекмагамбетова Айсулу Маратовна,
учитель истории,
п.Сарыколь
Медведева Инна Александровна,
учитель истории,
п.Сарыколь.
Аннотация
Мақалада сабақты зерттеу барысында тарихи дереккөздерді пайдалану ерекшеліктері мен
олардың оқушыларды оқыту белсенділігіне әсері қарастырылады. Ұсынылған мәселе бойынша
Lesson study жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу
кезінде жүйелік тәсілді қолданылуы
жоспарланған нәтижелерге қол жеткізуге ықпал етті. Сабақта оқушыларға ұсынылатын
оқытудың белсенді нысандарына тарихи білім берудің
жаңартылған мазмұнына сәйкес тарихи
деректер қосылды: ақпараттылық, проблемалық, оқу және ұғыну үшін қол жетімділік.
Түйін
сөздер
: зерттеу біліктіліктері, жазбаша тарихи деректер, тарихи зерттеудің әдістері мен
тәсілдері, мәтінмен жұмыс істеу, командалық зерттеу қызметі, оқу тарихи таным, іс
-
әрекеттегі
зерттеу.
Аннотация
В статье рассматривается
особенности использования исторических источников в
процессе
исследования урока и их влияние на активность обучения учащихся. Применение системного
подхода при планировании, организации и проведении
Lesson study
по заявленной проблеме
способствовало достижению планируемых результатов. К активным формам обучения,
предлагаемым учащимся на уроках, добавлены исторические источники в соответствии с
обновленным содержанием исторического образования: информативность, проблемность,
доступность для чтения и осмысления.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=167#Как_использование_исторических_источников_способствует_повышению_активности_учащихся_на_уроках_истории_с_использованием_подхода_«_Lesson_Study


title: Ключевые слова - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
Ключевые слова:
исследовательские умения
,
письменные исторические источники
,
приёмы и
методы исторического исследования
,
работа с текстом
,
командная исследовательская
деятельность
,
учебное историческое познание, исследование в действии.
Abstract
The article discusses the features of the use of historical sources in the study of the lesson and their
impact on the activity of students ' learning. The use of a systematic approach in planning, organizing
and conducting a Lesson study on the stated problem contributed to the achievement of the planned
results. To the active forms of education offered to students in the classroom, historical sources are
255
added in accordance with the updated content of historical education: informative, problematic,
accessible
for
reading
and
comprehension.
Keywords:
research activity, educational historical knowledge, research practical work,
team research
activities
, techniques and methods of historical research, work with text, Lesson study, professional
skill.
Обеспечение качества школьного образования –
одна из фундаментальных
проблем современного общества. В настоящее время широко распространено
убеждение, что обновленное содержание образования не в полной мере отвечает
потребностям и интересам учащихся, их родителей, общества и государства в целом.
Исследование урока
—
технология, направленная на
повышение качества
обучения через совместную работу учителей. Ученик выступает в учебном исследовании
как субъект, т.е. как активно, осознанно, избирательно, ответственно, самостоятельно
действующий.
Источником исследовательской деятельности, механизмом её запуска является
проблемная ситуация и содержащееся в ней противоречие, на разрешение которого и
направлены усилия исследователя. Самостоятельный поиск и построение новых знаний
невозможны при отсутствии у ученика потребности в них. В рамках урока
-
исследования
такая потребность актуализируется в специально созданной учителем проблемной
ситуации.
В условиях современной информационной эпохи на первое место выходит умение
человека работать с большими объёмами информации. Современный урок истории
немыслим без документов, исторических первоисточников, произведений выдающихся
историков, материального и культурного наследия. Их использование позволяет решить
ряд взаимосвязанных задач: сформировать более полные и прочные знания,
конкретизировать и углубить их, проиллюстрировать изучаемые вопросы, обеспечить
доказательность теоретических положений, идей; развить мышление учащихся, научить
самостоятельно делать правильные выводы и обобщения; формировать оценочную
деятельность учащихся, их познавательные
возможности, готовить учащихся к
следующему жизненному этапу.
Исторические документы (источники) –
это весь комплекс документов и
предметов материальной культуры, непосредственно отразивших исторический процесс,
запечатлевших факты, свершившиеся события. При работе с документами
активизируется процесс мышления и воображения учащихся, что способствует
плодотворному усвоению исторических знаний и развитию исторического сознания. У
них вырабатываются навыки самостоятельной работы: читать документы,
интерпретировать, анализировать, обобщать и извлекать информацию, рассуждать,
оценивать значение документов прошлого и настоящего. Поэтому в настоящее время в
обновленном историческом образовании актуализируется проблема формирования
умений и навыков работы с историческими источниками.
Работа с историческими источниками предполагает добывание фактов, которые
не всегда лежат на поверхности. Из текста их приходится извлекать, осуществляя
достаточно сложные мыслительные аналитические операции. Так, на воспроизводящем
уровне можно предложить учащимся выписать основные понятия, определения, выводы
из источника, ответить на поставленные вопросы, требующие уточнения и пересказа
256
текста; заполнить таблицы, схемы по образцу в ходе коллективного разбора документа;
составить простой план по
известному ученикам типу, творческие задания по типу
создать макет, буклет, каталог и др.
Перед проведением
цикла
Lesson Study была создана творческая группа,
состоящая из 4
-
х человек: модератор, 3 учителя, работающие в
6 «к» классе. С ними был
проведен коучинг Lesson Study, где учителя ознакомились с основными правилами,
условиями и
требованиями
проведения Lesson Study. Были подготовлены научно
-
теоретические материалы, диагностика мотивации, определены тема
и задачи
исследования, составлены план работы, мониторинг.
Единая направленность деятельности учителей
-
исследователей обеспечивалась
через ежедневное общение и проведение заседаний творческой группы. Заседания были
разной продолжительности в зависимости от задачи. Основной целью этих заседаний
было уточнение достигнутого уровня владения учащимися приемом
исследования
исторического источника
,
а также содержания проделанной и предстоящей работы,
представлению результатов работы предшествовало обсуждение их на заседании
творческой группы. Учителем истории было проведено три урока в исследуемом классе.
До проведения исследования урока в
6 «К»
(исследуемом) были выявлены
барьеры обучения:
1) снижение уровня мотивации (особенно учащихся группы С)
2) низкое качество знаний,
3) дисциплина
.
Проблема для
исследования: как использование исторических источников
способствует повышению активности учащихся на уроках истории с использованием
подхода «
Lesson Study
».
Предмет: история Казахстана
.
Исследуемый класс: 6 «К»
.
Возраст: 12
-
13 лет
.
Цель исследования направлена на то, что члены команды смогут обсудить и
выработать
модель
схемы
планирования,
наблюдения
и
обсуждения
уроков
исследования, акцентируя внимание
:
-
на преодоление барьеров и трудностей в обучении исследуемых учеников А, В и С;
-
на развитие навыков чтения, письма и говорения учащихся
по предложенному
материалу
;
-
на улучшение навыков наблюдения учителей;
-
на улучшение самооценки учащихся.
Цель для учителей: совершенствование методики преподавания и повышения
уровня знаний учащихся.
Цель для учеников: организовать активное обучение ученика (А, В, С), способы
работы в классе, а именно парного,
группового с применением приемов критического
мышления, новых подходов –
диалоговое обучение.
Ожидаемые результаты:
учителя:
-
рост профессионального
мастерства, повышение эффективности урока через
вовлеченность их в
исследовательскую
деятельность
;
-
активизация учебного процесса;
-
совершенствование школьной практики;
257
-
привлечение учащихся к работе по активизации
учебной
деятельности
;
-
создание благоприятной учебно
-
познавательной среды для всестороннего развития
личности.
ученики:
-
применение парной
и групповой
работы обучения для повышения мотивации
учащихся;
-
создание комфортной среды и позитивного настроения учащихся, в перспективе
-
повышение качества обучения и образования;
-
применение на уроке критериального оценивания для повышения мотивации обучения;
-
развитие коммуникативных качеств учащихся;
-
формирование дружного коллектива в классе;
-
умение
детей общаться друг с другом, не мешая другим, не перебивая, выслушивая друг
друга до конца, принимая
или опровергая
(аргументированно!) мнение собеседника.
На первой встрече Lesson Study учителя выбрали трех «исследуемых» учеников,
которые являются типичным представителем определенной группы учеников, т. е.
сильный –А, средний –
В, слабый –
С. В дальнейшем уделив
внимание на обучении и
развитии именно этих трех представителей учащихся.
В ходе исследования за ноябрь
было проведено 3 урока учителем истории. На
всех
уроках
была создана коллаборативная
среда.
Активные методы обучения,
применяемые учителем: «Карусель», «Картинная галерея», «Творческая лаборатория по
созданию продукта (макет юрты, буклет, каталог национальной одежды).
Обучение шло через диалоги: ученик
-
учитель, когда учитель выступал в роли
консультанта, задавал уточняющие вопросы, использовал вопросы закрытого типа и
ученик
-
ученик. На каждом уроке осуществлялось формативное оценивание через
бальную оценку, поставленную консультантами, обсуждение эффективности работы
каждого ученика в группе.
После проведенных наблюдений, опроса, анкетирования пришли к выводу:
1)
необходимо правильно организовать
групповую и парную работу на уроке, для этого:
-
не принуждать, не высказывать, если кто
-
то не хочет работать в паре
или группе;
-10-
15 минут совместной работы –
это максимальное время. Если время работы больше,
то участники утомляются и эффективность снижается. Необходимо менять формы
работы в классе
-
не требовать абсолютной тишины, но следует бороться с выкрикиванием.
-
не наказывать лишением работы в группе.
2) выработать правила для работы в группе:
-
детей соединять в группы или пары с учётом их личных склонностей, самому “слабому”
ученику нужен не столько сильный, сколько терпеливый и доброжелательный партнер;
хорошо
работали на уроках в паре два слабых ученика. Развитые дети долго не могут
сидеть со «слабыми», им нужен равный партнёр или даже более сильный. Опасно
объединять двух озорников или спокойных;
-
при оценке работы пары или группы подчёркивать человеческие достоинства:
дружелюбие,
вежливость, приветливость.
258
3) Оценивать всегда лишь общую работу в паре (удалось поработать в паре или не
получилось сотрудничества); перед началом работы повторять правило из памятки «Как
работать в парах», которая всегда лежит на партах.
4) Решить, как сформировать пары поможет наблюдение и метод проб и ошибок. Не
стоит бояться пересадить детей, попробовать разные варианты пар.
5) Учащиеся в паре не бояться высказывать свои мнения вслух, нет страха совершить
ошибку.
6) Возрастает объём усваиваемого материала и глубина его понимания:
· на формирование понятий, умений, навыков тратится меньше времени, чем при
фронтальном обучении;
· ученики получают удовольствие от занятий, комфортнее чувствуют себя в школе;
· возрастают познавательная активность и творческая самостоятельность учащихся;
7) меняется характер
взаимоотношений
между детьми (исчезают безразличие, агрессия,
прибавляются теплота и человечность); работа в парах, в группе способствует
успешному формированию коммуникативных навыков:
· возрастает сплочённость класса;
· растёт самокритичность (ребёнок, имевший опыт
работы со сверстниками, более точно
оценивает свои возможности, лучше себя контролирует)
.
8) Учитель получает возможность осуществлять индивидуальный подход к учащимся
(учитывать их склонности, способности, темп работы при делении класса на группы,
давать
группам задания,
дифференцированные
по трудности).
Роль учителя при парной или групповой форме работы состоит в следующем:
1. Наблюдать со стороны за ходом работы пары; быть готовым прийти на помощь, но
только по просьбе пары или группы.
2. Не спешить прерывать работу, кроме тех случаев, когда она идёт не по правилам или
учащиеся неправильно поняли задание.
3. Не отдавать предпочтение ни одной паре (группе) –
всем уделять равное
внимание
4. Правильно сформировывать пару (группу)
Методические рекомендации, которые будут способствовать
снятию трудностей и
помех в обучении:
1.Понятность составлений заданий для парной или групповой работы и
критериев его
оценивания для учащихся.
2.Четкость постановки учителем учебных заданий и вопросов:
четкость постановки учителем учебных заданий и вопросов. Учитель уточняет, все ли
услышали и поняли задание, ведет урок спокойным, ровным голосом, сохраняя
комфортную
и
доброжелательную
обстановку.
3.Выдерживание паузы:
после постановки вопроса необходимо время для самостоятельной работы, деятельности
ума, воли, чувств. Учащиеся ищут свой путь выполнения задания, в результате
воспитывается вера в свои силы.
4. Допускается обращение за советом к рядом сидящему товарищу или к более
компетентному, беседа шепотом.
5.Ошибка ученика предоставляет возможность проведения коллективной работы с
учащимися. Каждый ученик, помогающий однокласснику разобраться в собственных
259
ошибках, также и сам развивается, воспитывает в себе важнейшие нравственные
качества (доброту, сопереживание).
6.Коллективный анализ выполняемых заданий: самопроверку эффективно можно
заменить на взаимную проверку.
Правильность выполнения заданий можно проверить
по
слайдам,
по
критериальным
листам.
7.Особое место на
уроках занимало оценивание. Использование новых подходов к
оцениванию позволило отслеживать изменения, происходящие в понимании учениками
процесса своего обучения и устанавливать обратную связь на каждом этапе урока. Для
этого использовались
различные виды формативного оценивания: словесное
оценивание, самооценка «Листы самооценки», оценивание по критериям,
взаимооценивание. Одной из целей оценивания является формирование внутренней
мотивации к учению.
Что нам удалось?
Положительным результатом
мы считаем
следующее:
-
удалось создать безопасную, комфортную среду для учеников, что способствовало,
взаимодействию в парах и в группах, удалось создать ситуацию успеха на уроке;
-
отобраны приемы, которые способствовали
включению учащихся в диалог (созданы
условия для высказывания своих идей, суждений)
-
стали делать меньше ошибок, это связано не только с повышением культуры мышления
детей, но и повышением внимания в результате развития умения самоконтроля
-
уровень качества знаний, в основном, повышался от урока к уроку
Что нам не удалось?
1)
Не всегда получалось создать пару или группу с учетом их личных склонностей
2)
Еще недостаточно
выработаны общие правила работы в паре (группе), неумение
распределять работу внутри пары (группы);
3) Не всегда удавалось подобрать эффективные задания для парной работы
4) Ставить цели перед каждым этапом работы, проводить обратную связь после каждого
выполненного задания;
5)
Правильно определять чёткие временные рамки для выполнения предложенных
заданий;
6) Диалог ученик
-
ученик еще плохо получается.
Выводы.
На основании результатов данного исследования доказано, что использование парной
или групповой работы способствует у учащихся более прочному усвоению учебного
материала, повышает учебную мотивацию, развивает практические навыки контроля и
взаимоконтроля.
Полученные в ходе проведенного исследования результаты нужно считать
предварительными, так как они были получены в течение короткого периода времени и
нуждаются в проверке на устойчивость и воспроизводимость.
Считаем, что наша командная
исследовательская
практическая
работа
по
подходу Lesson Study дала положительный результат в обучении и преподавании в 6 «К»
классе. Подтверждением тому является активизация учащихся к самостоятельному
обучению, обучению тому, как учиться, повышение мотивации к изучению предмета
истории с использованием исторических источников. Особенно заметно личностное
260
изменение учащихся группы С: им стало интересно на уроке, поверили в свой успехи
предложили продолжить такие уроки.
Уроки
-
исследования помогли и коллегам в совершенствовании своей практики.
Действительно, совместное сотрудничество и доверительные отношения, несомненно,
способствуют успешному преподаванию.
Мы помогали ученикам преодолевать
барьеры в обучении с их
же помощью. «Голос ученика» был решающим в выборе
приемов на уроке.
Исследовательская практика показала, что данный подход оказался
очень
сложным,
длительным,
трудоёмким,
требуя
от
учителей
командного
духа,
сплоченности, коллаборативной среды общения, больше
свободного
времени
,
постоянного посещения заседаний уроков
Lesson Study
членами команды. Но затраты
времени окупились результатом.
Кроме этого, учителя
-
исследователи увидели
необходимость иметь учителя
-
корректора для учащихся группы С: наблюдая за этими
учащимися, учителя наталкивали их на мысль, немного корректировали их деятельность
и видели, как ученики меняли свое отношение к обучению, им становилось интересно на
уроке.
В ходе ведения исследования, в данном случае
, Lesson Study
, мы всегда получаем
определенные уроки, которые составляют наш профессиональный опыт и формируют
видение будущих уроков.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Список литературы - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
МҰҒАЛІМНІҢ ЗЕРТТЕУШІЛІК ҚЫЗМЕТІ
:
АРТЫҚШЫЛЫҚТАРЫ МЕН
КЕДЕРГІЛЕРІ
Тасанова Гульмира Мұхаметжановна
,
қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
Қостанай
қаласы
E-mail: gulmira.tasanova1975@mail.ru
Тулегенова Айгуль Тулегеновна,
тарих пәні мұғалімі
Қостанай
қаласы
E-mail:Aigul.Tulegenova75@mail.ru
Аннотация
Сабақты зерттеу –
мұғалімнің кәсіби мүмкіндіктерін жетілдіруге және сол бағытта тиімді
жұмыс жасауға болатын үдеріс.Бұл үдерісті жүргізу барысында көбіне оқу сапасын арттыратын
педагогикалық әдіс
-
тәсілдер мен мәселені шешу үшін оқушылардың білімді қалай игеретіні
туралы зерттеледі де, ал мұғалімнің сабақты зерттеу жұмысының артықшылықтары мен
кездесетін кедергілеріне көп көңіл бөліне бермейді.Осы жұмысты жазудағы мақсатымыз: өз
мектебімізде сабақты зерттеу тәсілінің ұйымдастырылуы мен жүргізілу барысындағы
мұғалімдер арасында кездесетін кедергілер мен оны шешудің жолдарын қарастырдық.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Lesson Study - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
Lesson Study –
педагогический
подход, характеризующий особую форму
исследования в
действии на уроках, направленную на совершенствование знаний в области учительской
практики. Подход основан в Японии в 70
-
х годах 19
-
го столетия, опередив, примерно на
70 лет, используемый на Западе подход "Исследование в действии". В Lesson Study
принимают участие группы учителей, совместно осуществляющие планирование,
преподавание, наблюдение, анализ обучения и преподавания, документируя свои выводы.
При проведении цикла Lesson Study учителя могут вводить новшества или
совершенствовать педагогические подходы, которые затем передадутся
коллегам
посредством проведения открытых Lesson Study либо публикации документа с
описанием
их работы.
[1
, С2
]
Важность преподавания серии последовательных уроков это планирование, преподавание
и рефлексия по серии последовательных уроков являются ключевыми моментами
Программы, в которой основной акцент проставлен не на развитии теоретических знаний,
а на совершенствовании практики преподавания и учения посредством внедрения новых
концепций и актуализация рефлексии и их влияние на практику.
Серия последовательных уроков предоставляет возможность учителям внедрять идеи
,
представленные в Программе, в свою практику преподавания с учетом произошедших
влияний, изменений на данную практику, в связи с чем преподавания серии
последовательных уроков является основой для оценивания Программы.
[2
, С184
]
19
С целью
организации профессионального сообщества учителей в школе
и
оказании
помощи учителям в профессиональном развитии
,
в период с 04.04 по 15.01.2019 года
в
школе проводилось «исследование в действии»
в
7
классе.


title: Аннотация - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
қалай
дамытуға болады деген мәселені шешу үшін оқушылардың білімді қалай
игергендігін зерттейді.
Сабақты зерттеу тәсілі: сабақ жоспарлау, сабақ жоспарын талқылау, зерттеу сабағын
өткізу, сабақтан кейінгі талдауды қамти отырып, оқыту мен оқу тәжірибесін жетілдіру,
соның нәтижесінде түпкі мақсат –
оқушылардың оқу
үлгерімін арттыруды көздейді.
Бізде
,
Ы.Алтынсарин атындағы дарынды балаларға арналған мектеп
-
интернатында
сабақты зерттеу жұмысы үнемі жылма
-
жыл жүргізіліп отырады
.
Осы жұмысты алғашқы
жылдары тәжірибиемізге енгізгенде
,
көбіне сабақты зерттеу жұмысын жоспарға сай
жүргізілуі керек болғандықтан,
жалпылама сабақты зерттеу айналымын сақтай отырып
өткізе салатынбыз.Бұл жұмыстың сабақтағы іс
-
әрекеттегі зерттеудің ерекше үлгісі
болып табылатынына және мұғалімнің кәсіби біліктілігін жетілдіруге бағытталған
үдеріс екендігіне үстіртін қарайтынбыз.
Сонымен қатар,
деңгейлік курстан өткен
мұғалімдер ғана өз практикалық жұмыстарына керек болғандықтан,жұмысты жүргізіп,
өз есептерінде ғана рефлексивті кері байланыс жасап,шағын топтың ішінде ғана ой
бөлісетін.Соңғы үш жылдың көлемінде мектебімізде деңгейлік курстан
,
мектеп
тренерлеріне арналған курстан өткен мұғалімдердің саны 80 пайызға жетті.Сонымен
қатар,бұл мұғалімдер үшін кәсіби білім алумен қатар тәжірибиесіне айтарлықтай ықпал
ететін , үздіксіз кәсіби дамуына мүмкіндік туғызатын үдеріс болғандықтан
,
осы әдісті
мектепте жүзеге асыруда бір реттік іс
-
шара ретінде қабылдамай, оны талдап,
жинақтап,бағалау деңгейіне жеткізу қажет
екенін және бұл үдеріс мектептің даму
жоспарына сай жоспарланып жүргізілетін болған жағдайда ғана
өз нәтижесін көрсете
алатынын түсіндік.Осындай ерекшеліктерді назарға ала отырып , біз мектепте сабақты
зерттеу жұмысын екі бағытта жүргізуді ойластырдық
:
қоғамдық
-
гуманитарлық,
жаратылыстану
-
математикалық. Сабақты
зерттеу тақырыбын анықтау үшін мұғалімдер
өзара дөңгелек үстел өткізіп ,
сөйлеу белсенділігі
төмен сыныпты анықтап
,
ортақ
тақырыпты таңдадық. Ортақ тақырыпты таңдау үшін «Ортақ идея» стратегиясын
қолданып, әр мұғалім өзінің өзекті сұрағын парақшаға жазды. Мұғалімдерді
қызықтырған мынадай мәселелер болды:
-
Оқушылар қойылған сұрақтар бойынша өз ойларын толық жеткізе алады ма?
-
Оқушыларға өз идеяларын жеткізуде тілдік қоры жеткілікті бола ма?
-
Диалогтық оқу оқыту үшін қандай рөл атқарады?
Осы қадамардан кейін сабақты зерттеу тақырыбымыз анықталды.Сабақты зерттеу
тақырыбы : « Диалогтық оқыту
оқушылардың
сөйлеу мәдениетің қалыптастыра алады
ма?». Тақырыпты анықтап алған соң 9 «В» сыныбындағы А,В,С үш оқушыны зерттеуге
алдық.
А,В,С оқушыларды таңдау барысында мектеп психологінің диагностикалық
материалдарын
, сынып жетекшілері
мен пән мұғалімдерінің және ата
-
аналармен
сұхбаттасу нәтижелеріне сүйендік. Зерттелетін сабақтар қазақ тілі,орыс тілі, ағылшын
тілі болып белгіленді.
Сабақты зерттеудің бірінші кезеңіңде зерттеу топ мүшелерімен
бірлесіп сабақты
жоспарладық. Сабақты жоспарлау барысында диалогтық оқытудың тиімді әдістерінің
тандалуына көніл бөлдік.Сабақта қолданылатын тиімді әдіс
-
тәсілдер ретінде
диалогтық
оқытудағы сұрақ қою мен әңгіменің
үш түрін анықтадық.Сабақ беретін мұғалімдер өз
сабақтарын жоспарлау барысында оқушыларды қалай оқытандығы және қандай
жетістіктерге қол жеткізетіндерін қарастырып жобалады.
Сабақты зерттеудің үш айналымын үш тоқсанға бөліп өткіздік.Әр
айналым
аяқталғаннан кейін зерттеу тобы жұмыстарды жинақтап,
әдістемелік кеңестерде
ұжымның алдында есебін беріп отырды.Сабақты зерттеу жұмыстарын саралай келе
мұғалімдердің рефлексивтік есептерінен оқыту тәжірибесіндегі оң өзгерістерді
байқадық.Әсіресе
жас мамандар үшін бірлесе жасаған сабақ жоспарлары өте тиімді
болды.Диологтік оқытудағы зерттеушілік әңгіме арқылы жоғары дәрежелі сұрақтар
263
қою
техникасы бойынша өздеріне керекті дағдыны қалыптастырды.Сабақты зерттеу
-
үнемі
жүргізіліп отырған үдеріс болғандықтан, мектеп ұжымы үшін бұл дағдыланған
үдеріс, себебі олар өздерінің оқытушылық қабілеттері мен шығармашылық
тәжірибиесін үнемі дамыту үстінде болды.
Сабақты зерттеу мұғалімді бағамдауға ғана емес, оқушының ойлауы мен оқуын
зерттеуге бағыттай
келіп, зерттеу сабағы бірлесіп жоспарланатын болғандықтан,
зерттеу сабағын өткізу мен қадағалауда
топ
мүшелерінің жауапкершілігі зор болды.
Зерттеу сабағын өткізген мұғалім де, оны қадағалауына
алған мұғалім де өзіне
көп
тәжірибе жинақтады. Бұл үдеріс мұғалімдердің қадағалау дағдыларын шыңдаумен
қатар, оларға оқу үдерісін ішінен тануға, оқушылардың санасында жүріп жатқан ойлау
үдерісін танып
-
білуге мүмкіндік берді. Зерттеу сабағында сабақты жүргізетін мұғалім
мен
қадағалаушы мұғалімдердің міндеттері нақты жолға қойылуы шарт. Қадағалау
барысында жинақталған деректерді саралай келе алдағы жұмыстарды жақсартуға
жоспар жасалды. Жинақталған деректерден мұғалім мен оқушының жетістіктері мен
жетілдіру керек тұстары анықталып, олардың өзін
-
өзі реттеуге қалыптастырушы кері
байланыстар берілді. Бір айналым өткеннен кейін жұмыс хаттамасы толтырылып,
алдағы жұмыстарды жалғастырудың бағыты анықталды.Сабақты зерттеуде мұғалімдер
өзара білім мен тәжірибе алмаса отырып, кәсіби қоғамдастық құруға септігін тигізді.
Сабақты зерттеу мұғалімдердің кәсіби өсуіне бірден бір даңғыл жол болып табылады.
Мектептегі желілік қоғамдастықтағы мұғалімдердің зерттеу тәсілін ортаға салып
тәжірибе алмасуы тек қана өз мектебімізде
ғана емес, сонымен қатар
аудандық,
қалалық, облыстық көлемде ұйымдастырылған шаралардан көрініс табуда.
Өткізілген
іс
-
шараларда тек қана озық тәжірибелерді ғана көрсетіп қана қоймай, одан шығу жолын
іздестіруге бірлескен оқу жұмыстары да орын алады, бұл дегенімен кез келген
мектептер
мен
әріптестер
арасындағы
ынтымақтастықты,
білім
берудегі
жауапкершіліктің бар екендігін көрсетеді.
Өз
мектебімізде Сабақты зерттеу тәсілінің
ұйымдастырылуы мен жүргізілу
жолдарына шолу жасау барысында
осындай
артықшылықтары
бар екендігін туралы
тұжырым жасадық. Әрине, бұған жету үшін
заманауи әлемнің сұранысы мен талабына сай сын тұрғысынан ойлау деңгейінде шеше
2.Оқу мақсаттарын
белгілеу
3.Сабақты
жоспарлау
4.Оқытуды
жоспарлау
5.Оқыту және
бақылау
6.Талдау
1.Топты құру
264
алатын, қалыптан тыс ойлау қабілеттері жетілген кәсіби мамандардан құралған күшті
команда
қажет.
Сабақты зерттеу
-
осындай мүмкіндіктерге жетуге көмектесетін үдеріс.
Дегенмен, бұл тәсілдің тиімділігінің жоғарылығын мұғалімдер түсінгенімен
қолдануда
көптеген кедергілер
де
кездесті
.
Мектептерде тәжірибеден өту барысында
белгілі бір кезеңде жақсы
зерттеулер болғанымен,
кейбір
жағдайда
аяқсыз қалу да
кездесіп жатты.
Сабақты зерттеу барысында кездескен ең басты кедергінің бірі
зерттеуші мұғалімдердің өзара сабақтарына қатысуға кейбір жағдайда мүмкіндіктер
болмады.Сонымен қоса, таңдалған әдіс
-
тәсілдердің
әр сабақта тиімділігі күткен оң
нәтижеге жетпеді.Осындай кедергілерді ескере отырып, келесі оқу жылында сабақты
зерттеу жұмысын ұймдастыруда оны шешудің тиімді жолдарын
да қарастырдық.
Баяндамамызды А.Маркованың шығармашылық критерийіне сүйене отырып
қорытындылауды
жөн көрдік.А. Маркованың пайымдауынша, шығармашыл мұғалімге
өз
кәсібінің шекарасынан шыға алуы, сол арқылы өз тәжірибиесін, еңбегін өзгерте алуы
жатқызылады екен. Шығармашыл мұғалім үшін біреудің тәжірибиесін қайталағаннан
гөрі өз жаңалықтарын, білгендері мен түйгендерін
басқаларға ұсына алуының ,
шығармашылық бағыттылықтың болуының мәні зор.
Кәсібиліктің бірден келе
салмайтындығы белгілі, оны әр мұғалім ерте ме, кеш пе меңгеруі тиіс. Сонымен қатар,
А.Маркова мұғалімнің өз мамандығына бейімделу кезеңін: мамандықта өзін
-
өзі
өзектендіру кезеңі: мамандықты еркін меңгерген кезең: мамандықта шығармашылық
деңгейге жеткен кезең деп бөледі екен.
Осылайша ғалым кәсіби құзыреттіліктің
сипаттамасын шебер
-
мұғалімнің , жаңашыл
-
мұғалімнің, зерттеуші
-
мұғалімнің, кәсіби
дәрежесіне көтерілген мұғалімдердің жиынтық бейнесі ретінде қарастырған.
Қоғам
әрқашанда мұғалімге жоғары талап қояды. Біреуді үйрету үшін, өзің де одан да көп
білуің керек...
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=170#Түйінді_сөздер:_зерттеу,_әдіс_-_тәсілдер,_жоспарлау,_зерделеу,_артықшылықтары,_кедергілері,_шығармашыл,_тәжірибие._Ключевые_слова


title: Әдебиет тізімі - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ: «
ОҚУШЫЛАРДЫҢ
СҰРАҚ ҚОЮЫН,
ОЙЛАУ
ӘРЕКЕТІН БЕЛСЕНДІРУДІҢ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ
ҚОЛДАНУҒА
МАШЫҚТАНДЫРУ»
Уалиева Сәуле Оразқызы
Бастауыш пәнінің мұғалімі
Аннотация
Сабақта дұрыс қойылған сұрақ оқушының танымдық қызметінің жандандыруына үлкен
әсер
етеді. Сұрақтың басты міндеті білімнің қозғалуында, қайшылықтардың пайда
болуында және оларды шешуінде болып тұрады. Сұрақтарды тыңдау және оларға жауап
беру ептілігі –
бұл мазмұнды меңгерген жұмыстың негізгі тәсілдердің бірі, ал сұрақтарды
қою ептілігін дамыту –
пән үстіндегі маңыздылардың бірі, онсыз сын түрғысынан
ойлауын да, оқу ептілігін де қалыптастыруға болмайды, бұны оқушылар да олардың ата
-
аналары да түсіну үшін, мұғалімнен көп уақыт және күш салуды талап етеді. Зерттеудің
мақсаты:
-
оқушылардың сұрақ қою ептілігін қалыптастурына бағытталған, педагогикалық
тәсілдерін зерттеп білу;
-
оқушылардың ойлау қызметіне осы тәсілдердің әсерін талдау.
Аннотация
Актуальность. Цель. Правильно заданный вопрос на уроке оказывает большое влияние на
активизацию познавательной деятельности учащихся. Главная задача вопроса состоит в
движении знания, в возникновении противоречий и разрешении их. От учителей
требуется много усилий и времени для того, чтобы ученики и их родители поняли, что
умение слушать и отвечать на вопросы —
это один из основных способов работы с
осваиваемым содержанием, а развитие умения задавать вопросы —
одно из важнейших
надпредметных умений, без которого невозможно формирование ни критического
мышления, ни того, что называют умением учиться. Цели исследования:
-
изучить
педагогические приемы, направленные на формирование умения у учащихся задавать
вопросы;
-
проанализировать влияние данных приемов на мыслительную деятельность
учащихся.
Abstract
Relevance.Goal The correct question in the lesson has a great impact on the activation of
cognitive activity of students. The main task of the question is the movement of knowledge, the
emergence of contradictions and their resolution. A lot of effort and time requires from teachers
in order pupils and their parents realized that the ability to listen and answer questions is one of
the main ways of work with developing content, and developing the ability to ask questions is
one of the most important interdisciplinary skills without which it is impossible the formation of
neither critical thinking, nor what is called the ability to learn. Objectives of research: - to study
pedagogical techniques aimed at developing the ability of students to ask questions; - analyze the
impact of these techniques on the mental activity of students.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=171#САБАҚТЫҢ_ТАҚЫРЫБЫ:_«__ОҚУШЫЛАРДЫҢ__СҰРАҚ_ҚОЮЫН,__ОЙЛАУ_ӘРЕКЕТІН_БЕЛСЕНДІРУДІҢ_ҚҰРАЛЫ_РЕТІНДЕ


title: Түйінді создер - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
Түйінді создер:
сабақ, зерттеу, мұғалім, оқушы, сұрақ, зерделеу, талдау, қорытынды.
Ключевые
слова:
урок, исследование, учитель, ученик, вопрос, изучение, анализ, вывод.
Keywords:
lesson,
study, teacher, student, question, study, analysis, conclusion.
266
Танымдық іс
-
әрекетті белсендіруде сұрақтар үлкен маңызға ие. Сұрақтың танымдық
функциясы қарама
-
қайшылықтар туындаған кезде және оларды шешу арқылы білім
қозғалысынан тұрады. Бастауыш сынып мұғалімдерінен оқушылар мен олардың ата
-
аналары сұрақтарға жауап беріп, тыңдау керек
-
бұл оқытылатын мазмұнмен жұмыс
істеудің негізгі тәсілдерінің бірі, ал сұрақтар қоя білуді дамыту
-
сыни ойлау, сондай
-
ақ оқу
шеберлігі. Зерттеу тақырыбың
таңдау алдында біз мынадай сұрақ қойдық:"материалды
жақсы меңгеру үшін біздің оқушыларымызға не жетіспейді, оларға не кедергі келтіреді,
білім берудегі қандай кедергілер, сыныптағы оқушылардың танымдық белсенділігін қалай
арттыруға болады". Сабақтың әр түрлі кезеңдерінде сұрақтар қоюды үйренген
балалардың
бір бөлігі осал екеніне назар аударды. Кейбіреулер ойлағысы келеді, басқалары тек
қарапайым сұрақтар қояды. Бірінші кезекте кейбір оқушылар неге сұрақтарды
тұжырымдай алмау себептерін анықтауды шешті. Осы тақырып бойынша теориялық
және тәжірибелік материалдарды талдап, келесі қорытындылар жасалды. Білім алушылар
сұрақ қоймайды, олардың қойылымдарын тоқтатады немесе: 1. Интеллектуалдық дамуы
бұзылған балалардың
жеке басының ерекшеліктері. 2.Репродуктивті деңгейде
сабақтардың басым үлесі. 3.Іс
-
әрекет емес, ақпараттық тәсілдің үстемдігі. 4.Сұрақ
қоюға
ықпал ететін сабақта жағдай, жүйе және мақсатты жұмыс жоқ, сұрақ қоя білуді
қалыптастыратын тәсілдер қолданылмайды. Әр тармақты талдай отырып, сабақта
сұрақтар қою қабілетін қалыптастыратын әдістер мен тәсілдерге жеткілікті көңіл
бөлінбейді деген қорытындыға келдік. Сондықтан " оқушыларды сұрақ қоюға қалай
үйрету керек?"деген мәселе анықталды.". Мәселені анықтап, бір сынып негізінде зерттеу
жүргізуді шештік. Алға қойылған мақсаттарды бастады
Зерттеу мақсаты:
-
оқушылардың сұрақ қою іскерлігін қалыптастыруға бағытталған
педагогикалық тәсілдерді зерделеу;
-
оқушылардың ойлау іс
-
әрекетіне берілген
тәсілдердің әсерін талдау белсендіріледі.
Сабақты зерттеуді жүзеге асыру үшін 1 деңгейлі
сертификатталған
мұғалім
бастаған
педагогтардың
шығармашылық
тобы
ұйымдастырылды. Біз зерттеу стандартты көп кезеңді эксперименттік зерттеу жобасы
түрінде ұйымдастырылатынын шештік: жоспарлаймыз
-
әрекет етеміз –
бақылаймыз
-
талдаймыз. Зерттеу түрі ретінде мұғалім сабағының тәлімгері мен әріптестер тобының
сүйемелдеуімен жеке зерттеуі таңдалды. Зерттеу проблемасын ескере отырып, бірінші
кезеңде осы мәселе бойынша оқушылардың бастапқы қабілетін анықтау қажет болды.
Өйткені эксперименттік сынып
-
сынып оқушылары, барлық тәсілдері деректерді жинау
жақындайды. Біз сабақта сыныппен бақылау жүргізуді шештік. Сабақ барысында келесі
сәттер бақыланып, бекітілді: сабақта белсенді, белсенді емес, сабақтың қандай
кезеңдерінде нәтижелі жұмыс істейді, мұғалімнің сұрақтарына жауап бере ме, сұрақ
қояды, бұл сұрақтардың қандай түрі, оқушының өтініші бойынша мұғалім сұрағын қайта
құруға қабілеті бар ма. Нәтижесінде байқау екені анықталды
267
сынып жұмысына жалпы қарайтын болсақ, балалар туралы өте жақсы әсер алады: олар
белсенді, жұмысқа қабілетті, білімпаз. Бірақ әр балаға жеке көңіл бөле бастағанда, жұмыс
істеу керек мәселелерді көресің. 21 оқушының ішінен 6
оқушы мұғалімнің сұрағына
жауап беру үшін қолын көтермеді, 11 бала сабақтың барлық
кезеңдерінде белсенді болды,
4
оқушының белсенділігі сабақ кезеңінде төмендеді, онда сұрақ қою қажет болды.
Оқушылар 1
-
2 сұрақ қойып, тоқтады. Әр түрлі белсенділік пен ойлау іс
-
әрекеті бар үш топ
бөлінді. Әр топтан біз бір оқушыдан таңдадық. А оқушысы: сыныптағы ең мықты
оқушылардың бірі –
білімпаз, басты ойды тез ұстанады, қисынды және өз пікірлеріне
жауап береді, көшбасшы болуды, мұғалімнің назарында болуды жақсы көреді және ол
болмаса, өзінің наразылығын көрсетеді. Оқушы: жақсы интеллектке ие, мәселенің
стандартты емес шешімін ойлап табуы мүмкін, бірақ
өзіне сенімді емес, әрқашан ой
тұжырымдай алмайды. Оқушы С: оқуға деген уәждемені төмендетіп, ол көп ойнағысы
келеді, сабақта шаршайды, өз ойын дұрыс тұжырымдайды. Енді бақылау жүргізілетін
оқушылар анықталғанда, сабақты жоспарлау мен өткізуге уақыт келді. 3 "бақылау сабағы"
жоспарланды, оған бақылаушы және топтың 3 мүшесі қатысты, онда сұрақтар қою
арқылы ойлау қызметін жандандыруға бағытталған тәсілдер мен техникаларды пысықтау
жүзеге асырылды. Бірінші сабақты жоспарлай отырып, оқушылардың ойлау қызметін
жандандыру үшін не істеу керек деп ойлады. (жадты тездету және дамыту әдістемесінің
авторы) "баланы қалай қалыптастыруға үйрету керек" деген материалдарды қараған кезде
Кеңес келді. Онда "материалды прокачать" деген маңызды сөздер айтылды. Шамиль
Ахмадуллин сабақ барысында материалды терең ұғынуға және "соруға" бағытталған
арнайы жаттығуларды қолдану қажеттілігі туралы айтты. Бұл жаттығулардың негізінде
оқушыларды әртүрлі түрдегі сұрақтар
қоюға үйретеміз.
Бірінші сабақта келесі жаттығулар мен тәсілдер қолданылды: «күрделенген», «Синквейн»,
«батырдан сұра», «бес бармақ». Бұл тәсілдер оқушылардың сұрақтарға жауап беру, сұрақ
қою іскерліктерін пысықтауға бағытталған. Бұл тәсілдерді қолдану оқушылардың жаңа
материалды меңгеру процесі қандай деңгейде екенін түсінуге көмектесті. Сабақта не
байқалды. Балалардың көп бөлігі тапсырмаларды белсенді орындады. Сабақ соңында
рефлексия өткізілді, нәтижесінде барлық тапсырмалар балаларға ұнады. Сабақ барысында
А оқушысы
белсенді
жұмыс істеді. Ең жақсы тапсырмалар берілді, онда сұрақтарға
жауап беру керек болды, мұнда ол өзінің эрудициясын көрсетті. Сұрақтардың
тұжырымдауына арналған тапсырмаларды орындау кезінде ол тек бір ғана "неге?". В
оқушысы мұғалімнің сұрақтарына жауап берді, ол кейде толық жауап беру үшін сөздерді
таңдауда қиындықтарға тап болатынын көрсетті. Сұрақ қою кезінде тек "
кім?", "Не?",
"Қайда?". Оқушы С
сұрақтарға жауап беруге тілек білдірмеді, ал одан сұрағанда немесе
бұрынғы оқушының жауабын қайталады. Педагогтардің шығармашылық тобындағы
бірінші сабақты талдай отырып, біз сабақ өткізу барысына кейбір өзгерістер енгізуді
шештік, атап айтқанда
-
балаларға жұптасып жұмыс істеуді ұсындық. Жоғары деңгейдегі
және
орта
деңгейдегі оқушыларды отырғыздық. Біз барлық топтағы
және орта қабілеті
бар оқушылармен
жұмыс
істей отырып, олардың мысалын оқи отырып, «күрделі»
,
сұрақтарға құрастыра білу
іскерліктерін меңгереді деп болжадық. Екінші сабақта
оқушыларға
сұрақ
-
жауап
картасы ұсынылды. Оқушылардың назарын сұрақтар
құрастыру
кезінде
карточкада
ұсынылған барлық сұрақ сөздерді қолдану қажет
екендігіне назарлары аударылды. Сабақта
не
көрдік.
А
деңгейіндегі оқушы
карточканы
басқаның айтуымен пайдаланбай, сұрақтарды өзі құрастырып шешті.Сонымен қатар
268
мәтінді талдағанда жүйелі сұрақтар қоя білді.
Оның
құрастырған сұрақтары арқылы
мәтіннін мазмұны
ашылды.
Ал,В деңгейіндегі оқушы сұрақ құрастыру барысында
барлық сөздерді қолданбайды
бірақ тапсырманы
дұрыс
орындады
.
Бұл оқушы өзінің шама
-
шарқынша нәтижеге қол
жеткізді.
Ал
орташа
қабілеті
бар
баланы С деңгейіндегі оқушы тек қана
жұптық
жұмысты
нәтижелі
жасауға
көмектесті. Қасындағы
оқушымен бірлесе отырып сұрақтар
құрастырды. С деңгейіндегі оқушы
бақылау жұмысының барлық уақытында
жұпта
жұмыс істейтін басқа
оқушының
ақыл
-
кеңестері
жасалғанына
қарамастан, бірде
-
бір
дербес сұрақ
құрастырмады. Осы сәттерді ескере отырып, үшінші сабақты басқаша
өткізуге шешім қабылдадық. Біздің алдымызда әлі де С. оқушыны жұмысқа қалай қосу
мәселесі тұрды. Сабақта "сұхбат" ойынын қолданып, оқушыны тілшіге айналдыруға
шешім
қабылдадық. Біз
баланы сынып алдына
қойған
кезде, қолына микрофон беріп
және мәселені ойлауға уақыт бердік.
Ол алдымен
бір
сұрақ қойды, содан кейін
мұғалім
оны мақтағаннан кейін, басқа сұрақ қойды.
Біз баладан сұрақ құрастыра білу нәтижесін
көрдік. Оқушының
«мен істей аламын»
күйін пайдалана отырып, мен
сабақ барысында
әр түрлі әдістерді пайдалана отырып сабақтың жақсы өтуіне
тырыстым
.
269
Соған байланысты сабақтарым
сәтті
болды. Бұл
біздің
жетістігіміз
болды
аз болсада
кішкентай, бірақ
маңызды. Осы сабақта ең
қызықты
сұрақ –
жаңа тапсырма
ұсынылғанда көрінді. Бұл
тапсырма
оқушылардың
белсенділігін арттырғанын атап өту
керек. Барлық сабақтар бойы
фото және бейнетүсірілім
жүргізілді. Бұл балалардың
мінез
-
құлқында, сөйлеуінде, санасында өзгерістерді бақылау үшін жасалды. Үш жақты
зерттеу материалдары жиналды: мұғалімнің бақылауы, әріптестерінің бақылауы,
оқушылардың кері байланысы. Жиналған
материалды талдап, келесі қорытынды жасай
келе
арнайы таңдалған әдістер мен жаттығулардың көмегімен оларды дұрыс пайдалану
кезінде
оқушылардың
белсенді сөйлеу және ойлау іс
-
әрекеттерін арттыруға қол
жеткіздік. Сабақты
зерттеу
кезінде біз өзіміздің педагогикалық іс
-
әрекетімізді терең
талдап көрдік. Оқушылармен
болған өзгерістерді бақылау қызықты болды. Олардың
әрбір жеке ерекшеліктері бар, біз оқуға ынталандыру үшін табысқа жағдай жасауға
тырыстық. Оқушыларды жұмысқа тарту арқылы оқу іс
-
әрекетін дұрыс ұйымдастыру
оқушылардың оқу пәнін жақсы қабылдауға әкеп соқтыратынын түсіндік
.
Осы
үш сабақ
кезеңінде не өзгерді:
-
оқушылардың ойлау әрекетін белсендендірілді;
оқушылар өздері сұрақтар қойған
кезде,
олардың танымдық қызметі
сабақта неғұрлым нәтижелі өтетін болды. Сұрақтар арқылы
оқушыларда жеке тұлғаның мотивациялық механизмі
қосылды, қызығушылықтар,
қажеттіліктер, талпыныстар артты. Осы тәсілдерді жүйелі пайдалану танымдық әмбебап
оқу
іс
-
қимылдарын дамытуды қамтамасыз етеді.
Материалды терең деңгейде ұғыну
және коммуникацияның
жалпы біліктерін қалыптастыру. Жаңа
материалды
өңдеу
арнайы таңдалған
жаттығулар жүйесі
арқылы
өтетін
кезде, біз
оқушыларды
белгілі бір
біліммен
байытамыз, сонымен қатар
коммуникацияның
жалпы
біліктерін
қалыптастырамыз. Коммуникацияның жалпы біліктеріне мыналар кіреді: өз бетінше
мәтіндерді оқи білу, өз ойларын дәл, жинақы, бұрмалаусыз баяндай білу, түсіністікпен оқи
білу және жаза білу, тыңдау және түсіністікпен сөйлей білу, Қажетті сұрақ қоя білу.
-
270
сабақтарда бастауыш сынып оқушыларының ойлау іс
-
әрекетін белсендірудің ең тиімді
тәсілдері таңдалды
.
Біз алға қойған мақсаттарға қол жеткіздік. Бірақ бұл жерде оқушыларды оқыту
аяқталмайды. Енді біз
сабақ зерттеуінде тәжірибеміз бар
және қажет болған жағдайда кез
келген сабақта шағын –
зерттеулерді өз бетінше жүргізе аламыз
Іс
-
әрекетке зерттеуге
дайындық кезінде бір мәселе жеке сипат анықталады. Зерттеуге жоғары
деңгейлі
мұғалімдер
қатысты.
Сабақты
зерттеуге
кіру
үдерісі
біраз
созылды. Сондықтан бір
апта бойы
деңгейлі көшбасшымен тығыз жұмыс істелді, әрбір зерттеу кезеңі біртіндеп
талданды, бұл не үшін қажет. Бірінші сабақ қалағандай емес. Бірақ әр жолы бәрі жақсы
болды және біз бірлесіп істеп жатқан нәрселерді түсіну мен түсіну келді.
Список литературы 1. Ахмадуллин Шамиль. Скорочтение для детей.
-
Москва.
Издательство «Билингва», формат PDF, размер 26 Mb, 2015г. http://xn
--
90aiguyb.com/knigi/895058-ahmadullinshamil-skorochtenie-dlya-detey
.html 2. Пит Дадли.
Lesson Study: Руководство. Lesson Study UK www.lessonstudy.co.uk.
http://lessonstudy.co.uk/wp-content/uploads/2013/07/Lesson-Study.
271
|


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=172#Түйінді_создер:_сабақ,_зерттеу,_мұғалім,_оқушы,_сұрақ,_зерделеу,_талдау,_қорытынды._Ключевые_слова


title: Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан» - бет 173

text:
ВЕКТОРЫ РАЗВИТИЯ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ КАЧЕСТВ ПЕДАГОГА
Утегенова Б.М.
кандидат педагогических наук,
профессор КГПУим. У. Султангазина
Аннотация'>Аннотация
Бұл мақалада заманауи педагогтың зерттеушілік қабілеттерін дамытудың негізгі салалары мен
бағыт –
бағдары қарастырылған. Зерттеушілік қасиеттерінің даму векторы сипатталған.
Аннотация
В статье рассматриваются основные векторы роста и развития исследовательских качеств
современного педагога.
Abstract
The basic vectors of height and development of research internalss of modern teacher are examined in the
article.
Түйінді
сөздер
:
заманауи педагог
-
зерттеуші, даму векторы, білімділік, рефлексивтік дщаму
бағыт
-
бағдары
.
Ключевые слова
:
исследовательская деятельность, педагог –
исследователь, векторы роста и
развития исследовательских качеств современного педагога
Key words:
research activity, teacher, is a researcher, vectors of height and development of research
internalss of modern teacher
Актуальность.
Повышение конкурентоспособности образования и науки, развитие
человеческого капитала для устойчивого роста экономики ставит перед
высшей
педагогической школой задачу
подготовки интеллектуальных, инициативных
специалистов, способных к дальнейшему профессионально
-
творческому развитию.
Большая роль в решении этой задачи, на наш взгляд, отводится исследовательской
деятельности, которую мы понимаем как сложно структурированную аналитическую
интеллектуальную систему, направленную на получение и применение новых знаний, в
том числе проведение фундаментальных научных исследований и прикладных научных
исследований. Педагог –
исследователь через исследовательскую позицию активного,
созидающего, открытого новому опыту
действий
должен быть
готов осуществлять
профессиональную деятельность. К осуществлению исследовательской деятельности
необходимо готовить будущих педагогов в процессе профессиональной подготовки.
В научно
-
исследовательскую деятельность включены следующие векторы развития
педагога, как
знаниевая (когнитивная составляющая)
,
содержательно
-
операционная
,
инструментально
-
технологическая и
рефлексивно
-
аналитическая
деятельность
.
В аспекте нашего исследования мы понимаем векторы развития исследовательской
практики как целостный педагогический процесс, охватывающий как личностные
новообразования, становление исследовательской позиции, научную эрудированность,
сформированность методологической культуры, так и внешние условия творческого
подхода
к
изучению
явлений,
процессов,
экспериментирование,
владение
инструментарием исследовательской деятельности, направленных на овладение
будущими педагогами знаниями, а также практическими умениями и навыками,
необходимыми для выполнения соответствующих функций.
Исследовательская деятельность педагога должна осуществляться в комплексе с
другими видами педагогической деятельности, так как
без непрерывного анализа
ситуаций (явлений, фактов), изучения и анализа литературы,
выдвижения гипотез и
составления
прогнозов, а также оценивания результатов собственной деятельности
невозможно представить современного педагога. Исследовательским методом, в рамках
которого определялось исследовательское умение, занимались Б.Е. Райков, В.Ф. Натали,
Б.В. Всесвятский, А.П. Пинкєвич, К.П. Ягодовский и др.
Исследовательская практика является системообразующим
и регулирующим
фактором педагогической
деятельности.
Для осуществления исследовательской
практики педагогу необходимы такие качества,
как ориентированность в различных
272
сферах педагогической деятельности, академическая и социальная мобильность, быстрая
обучаемость, готовность к самообразовательной деятельности, к высоко эффективной
учебно
-
исследовательской и научно
-
исследовательской работе.
Однако, в реальной практике многие ученые педагоги (В.А. Болгов, Г.Б. Голуб, И.А.
Зимняя) отмечают низкий уровень методологической и аналитической культуры
современного учителя, они испытывают определенные затруднения при решении
исследовательских задач. Причин этому множество. Отметим лишь некоторые общие
тенденции низких показателей исследовательских качеств учителей. Образовательная
практика показывает, что
,
несмотря на обновление содержания образования, реализацию
инновационных подходов в преподавании и обучении, еще наблюдается доминирование
стремление «насытить впрок» учащихся готовой учебной информацией, где развитие
потребности и мотивированности к самостоятельному исследовательскому поиску и
усвоению новых знаний уходит на второй план. К тому
же,
самосознание учителей еще
не перестроилось и преобладает тенденция отношения педагога к науке, как нечто
чуждому, оторванному от реальной жизни абстрактному и сложному явлению. На низком
уровне у многих педагогов потребность педагогов на осмысление нового в
образовательной практике через призму научности и обретению новых смыслов в
методологических аспектах обучения и воспитания подрастающего поколения.
понятиями
.
Понимание обновленного смысла
научного и
исследовательского подхода,
готовность
к
практическому применению
наукоемких технологий обучения
и
преподавания –
это вызовы времени и современного образования.
Вектор развития исследовательских качеств педагога сопряжен со знаниевым
подходом, так как реализовать исследовательскую компетенцию невозможно без
соответствующих предметных знаний и готовности их применять в практической
деятельности. Знаниевый вектор исследовательской практики педагога включает
комплекс теоретических знаний и обратную связь по осмыслению самим педагогом
степени их понимания и применения. Какие элементы знаний включает вектор развития
знаниевого компонента:
-
знание сущности и технологии основных методов исследования;
-
умение видеть проблемы;
-
навыки постановки вопросов;
-
умения выдвигать и четко формулировать гипотезы;
-
способность классифицировать наблюдаемые явления;
-
степень овладения навыками проведения экспериментов;
-
способность формулировать выводы и умозаключения;
-
библиографические знания и умения (работа с первоисточниками, со справочной
литературой);
-
способность анализировать явления и факты;
-
умения ставить задачи и находить их решение;
-
готовность к разработке и проведению эксперимента;
-
умение производить расчеты, обрабатывать и обобщать результаты.
Содержательно –
операционная составляющая вектора развития исследовательской
практики ориентирован на формирование целостного представления о современных
новациях в сфере педагогической деятельности (в отечественной и мировой практике),
владение научной информацией в широком поле разных типов и видов нововведений.
Согласно содержательному наполнению ценностного компонента исследовательской
практики педагогов мотивированность на исследовательскую работу, эмоционально
-
ценностное отношение к изучаемым явлениям образовательной практики, готовность и
желание использовать
систематизированные теоретические и практические знания для
постановки и решения исследовательских задач, а также самостоятельность в процессе
познания, принятия решений и их оценки –
это ведущие факторы содержательно
-
операционной составляющей вектора развития исследовательских качеств педагога.
273
Знание педагогических идей, теорий и систем —
основа для понимания генезиса
эволюции и развития конкретных педагогических проблем, динамики и характера
обновления понятийно
-
терминологического аппарата педагогической науки, отличий
научного от других способов отражения педагогической действительности, в частности —
художественно
-
образного отражения как объективно
-
субъективного кредо автора.
Освоение истории и логики развития педагогического знания, развитие концептуально
-
критического мышления позволят педагогу сориентироваться в самостоятельном выборе
педагогической идеи, концепции или системы в качестве основы совершенствования и
преобразования образовательной практики.
Инструментально
-
технологический аспект вектора
позволяет объективно оценивать
уровень и качество исследовательской
компетентности и степень научной активности
педагогов
.
Инструментально
-
технологический элемент
исследовательской практики
педагогов представляет собой набор методов, методик, приемов
и технологий
организации инновационной деятельности и научного исследования по психолого
-
педагогическим проблемам. Что получит педагог в результате освоения основ
исследовательской деятельности? Прежде всего: педагогические, общенаучные и
философские знания
,
методологическую рефлексию, ресурсы научного
поиска,
способность творческого применения
методов
исследования
,
умения и навыки ведения
учебно
-
исследовательской
и
научно
-
исследовательской
работы
,
способность
формулирования и
решения педагогических задач
.
В основе вектора лежит задача способам разработки и освоения новшеств в
педагогической практике, освоение методов
и критериев
оценки эффективности
инновационных процессов, подведение к научно
-
обоснованному выбору путей и способов
совершенствования педагогической практики
.
Рефлексивно
-
аналитическая деятельность
современного педагога обеспечивает
системное осмысление инновационных процессов в педагогической деятельности,
понимание тенденций и свойств его развития, идей и источников инновационных
процессов.
Рефлексия в практике педагога
-
исследователя позволяет
осуществлять
самооценивание, самопознание, самопрогнозирование
,
осуществлять
контроль
и
самоконтроль
за
процессом
и
результатом
деятельности
,
сопоставлять полученные
результаты с
запланированными
действиями
и
их
коррекцию.
Рефлексия для педагога
выступает в качестве особого предмета анализа,
осмысления оценки. Так как
решение
практических задач, возникающих в конкретных
педагогических ситуациях, требует непосредственного
включения
в процессы реального
взаимодействия с ситуацией, явлением, учащимися, тогда эти процессы сами становятся
предметом исследования. Рефлексивно
-
аналитическая деятельность является сквозной в
профессиональной
деятельности
учителя. Они проявляются:
-
в процессе диагностики того или иного состояния, практического взаимодействия
субъектов образовательного процесса, когда педагог стремится адекватно понимать и
целенаправленно регулировать действия, анализ и синтез, обобщение и систематизацию
полученных данных, обратной информации;
-
в процессе проектирования педагогической деятельности, когда педагог
разрабатывает цели обучения, воспитания и развития обучающихся, выстраивает
стратегические и тактические шаги по
конструированию путей их достижения
;
-
в процессе самоанализа и самооценки педагогом
собственной деятельности.
С
позиций вектора развития исследовательских качеств педагога собственно
практику исследователя мы рассматриваем как осведомленность, наличие знаний, как
результат познавательной
деятельности человека в определённой области науки
,
владение
инструментарием методологического познания явлений в образовательной практике,
умением использовать методы и приемы исследовательской деятельности, иметь
активную позицию исследователя, быть мотивированным на преобразующую
274
деятельность, на стремление вывить причинно
-
следственные связи, критически мыслить,
владеть интеллектуальным потенциалом и научным кругозором
[3, с.16].
Ряд
ученых
-
психологов,
рассматривая
личность
педагога
-
исследователя,
утверждают, что ему
должны быть характерны следующие
качества: самостоятельность и
инициативность, умение преодолевать
стереотипы. Здесь также необходимо отметить
потребность высокого
уровня самооценки, чтобы педагог мог порождать идеи, а не ждать
их
извне. Следует правильно осознавать свой творческий потенциал, а не
только обладать
им.
Ведь в основу исследовательской практики педагога заложены такие действия, как
целенаправленно наблюдать, сравнивать, обобщать, выдвигать и доказывать гипотезу и др
.
[4, с.54].
Таким образом, на основании вышеизложенного, к векторам развития
исследовательских качеств педагога предъявляются достаточно высокие требования,
которые проявляются
в исследовательском поведении, когда педагог
не просто
активно
реагирует на происходящие глобальные
изменения
в системе образования, но и обладает
потребностью находить ранее им
неизведанное.
Именно позиция
активного,
созидающего,
открытого новому опыту и готового выходить за пределы
имеющегося уровня
представлений о
личностных смыслах, профессиональной деятельности, делает
исследовательскую практика педагога значимой, эффективной и результативной.
Литература:
1.
Турдиева Р. У., Кенжаев
А. Л., Юсупова Ф. М. Исследовательская деятельность как
одна из форм профессиональной самореализации педагога // Молодой ученый. —
2015.
—
№10. —
С. 1317
-1319.
2.
Бережнова Е.В., Краевский В.В. Основы учебно
-
исследовательской деятельности студентов. –
М.
, 2005.
–
185 с.
3.
Хуторской А.В. Эвристическое обучение: теория, методология, практика.
-
М.:
Педагогический поиск, 1998.
-
272с.
275
|


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=173#Аннотация__В_статье_рассматриваются_основные_векторы_роста_и_развития_исследовательских_качеств_современного_педагога._Abstract


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=173#ВЕКТОРЫ_РАЗВИТИЯ_ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ_КАЧЕСТВ_ПЕДАГОГА__Утегенова_Б.М._кандидат_педагогических_наук,_профессор_КГПУим._У._Султангазина


title: АЛАШ ЗИЯЛЫЛАРЫНЫҢ ЕҢБЕГІ - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
АЛАШ ЗИЯЛЫЛАРЫНЫҢ ЕҢБЕГІ -
БҮГІНГІ ПЕДАГОГИКАНЫҢ НЕГІЗІ РЕТІНДЕ Хамзина Кулшат Бакытжановна Өмірзақ Сұлтанғазин
атындағы
ҚМПУ
Педагогика кафедрасының
аға
оқытушысы,
педагогикалық ғылымдар
магистрі,
Қостанай
қ.
Е
-mail:
Hamzina_67@mail.ru
Шайхығали Талғат
Алпысұлы
«Қазақ тілі мен әдебиеті»
мамандығының
2-
курс
студенті
Қостанай
қ.
Е
-mail:sh.talgat.01@gmail.com
Аннотация Өзектілігі. Бұл мақалада тек педагогикалық зерттеу әдістері ғана емес, сонымен қатар
қазақ әдебиетіндегі «Ұмыт қалып бара жатқан ұлт зиялылары» жайлы да сөз болады. Сонымен
қатар, қазақ әдебиеті өкілдерінің қазаққа жасап кеткен игі істері туралы да айтылады. Ұлттық
интеллигенцияның мұрасы
-
бүгінгі күні ғана емес, ертең де ең қажетті мұра. Сондықтан әрбір
Алаш қайраткерінің тұлғасы
-
бұл ел үшін де, біздің тіліміз үшін де, менталитет үшін де, дін
үшін де қасиетті тұлға.
Мақсаты. Педагогикалық зерттеулер жүргізе отырып, оның қалыптасуына елеулі үлес
қосқан тұлғалардың есімдерін ұмытпау. Қазіргі уақытта Қазақстанда қазіргі жастардың қазақ
әдебиетіне деген қызығушылығының төмендеу үрдісі байқалуда. Сол себепті қазақ әдебиетіне
деген қазақ жастарының қызығушылығын ояту.
Аннотация Актуальность. Данная статья посвящена не только педагогическим методам
исследования, но и «исчезнувшим интеллектуалам нации» в казахской литературе. В то же
время речь идет о благородных приемах представителей казахской литературы к казахам.
Наследие национальной интеллигенции
-
самое необходимое наследие не только сегодня, но и
завтра. Поэтому личность каждого деятеля Алаша
-
это священная личность как для страны, так
и для нашего языка, для менталитета, для религии.
Цель. Проводя педагогические исследования, не забывать имена лиц, внесших
значительный вклад в его становление. В настоящее время в Казахстане наблюдается
тенденция снижения интереса современной молодежи к казахской литературе. Вот почему
пробуждение интереса казахской молодежи к казахской
литературе.
Abstract Relevance of the article. This article is devoted not only to pedagogical research methods, but
also to “disappeared intellectuals of the nation” in Kazakh literature. At the same time, w
e are talking
about the noble receptions of representatives of Kazakh literature to the Kazakhs. The heritage of the
national intelligentsia is the most necessary heritage not only today but also tomorrow. Therefore, the
personality of each figure of Alash is a sacred person both for the country and for our language, for
mentality, for religion.
Purpose of article. Conducting pedagogical research, do not forget the names of persons who
have made a significant contribution to its formation. Currently in Kazakhstan there is a trend of
reducing the interest of young people to the Kazakh literature. That is why the awakening of the
interest of Kazakh youth in Kazakh literature.


title: Түйінді сөздер - Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан»

text:
Егеменді елдің ертеңгі оқу
-
білімінің тереңдігімен өлшенеді.
Толассыз, үздіксіз
өзгеріп тұрған әлем адамнан да қабілет пен қажеттіліктерді үздіксіз дамытуды талап
етеді. Оқушыға белгілі бір дәрежеде білім берумен қатар оқуға, үйренуге деген
ынтасын арттыру әр ұстаздың басты міндеті. Сабақ барысында шәкірттің білімге
құштарлығын арттыру, өздігінен ойлау қабілетін жандандыру, жалпы оқушы бойында
жауапкершілік сезімін қалыптастыру –
ешқашан күн тәртібінен түспейтін мұғалімдерге
қойылатын басты
талаптардың
бірі.
Тереңнен толғасақ, Алаш зиялылары аумалы
-
төкпелі кезеңде, «қазақ халқы
келешекте жер бетінде өмір сүре ме?» деген сұрақ туындаған дәуірде өмір сүріп,
халқының болашағы үшін бастарын бәйгеге тікті. Алаш қайраткерлерінің қай
-
қайсы да
тілдің саяси, қоғамдық һәм рухани үлкен күш, ұлтты біріктіруші қуатты құбылыс
екендігін жақсы сезінді.
Сондықтан да Алаш сияқты аса ірі қозғалыстың руханиятында
қазақ тілі мәселесі ерекше орынға ие болды.
Қазақ тілінің жанашырлардың бірі Ә. Бөкейхановтың «Мұсылман съезі» атты
мақаласынан, оның ұлттық ана тілге деген махаббаты анық байқалады. Автор
мұсылман
съезінің заңындағы мекемелерде қағаз татарша
жазылсын деген шешімге
үзілді
-
кесілді қарсы шығып: «Біздің тілді қазақ жерін араламаған мұсылман
бауырларымыз қайдан білсін, біздің кітап жазып, газет, журнал шығара бастағанымызға
осы 3
-
4 жыл ғана арасында. Анық түрік затты халық тілі біздің қазақта», –
деп Абай,
Шәкәрім, Ахмет, Міржақып, Мағжан, т.б., барлығы 18 өлеңді мысалға
келтіріп –
«Осылардай ақыны бар, бір жерде тізе қосып отырған 5 миллион қазақтың тілі қалайша
жоқ болады. Ғұмыр жүзінде біздің қазақ тілі өз бәйгесін алар: Абай, Ахмет, Міржақып,
Шәкәрім, «Тарғыннан» һәм өзгелерден бұл көрініп тұр ғой», –
деп жазады [1.80 б].
Алаш Орданың бүгінгі қазақ педагогикасына, қазақтың қазіргі тұрмысына,
қазақтың болашағына тигізген үлесі орасан зор.
-
Біріншіден
,
Алаш азаматтары қазақ ғылымының
төлбасы әрі арнайы саласы
ретінде ең алғаш болып тілтану ғылымының іргетасын қалады.
-
Екіншіден
, Алаш қаламгерлері XIX ғасырдың ортасында алғашқы белгілері
байқалған ұлттық жазба әдебиетімізді жанрлық жағынан да, стильдік тұрғыдан да
қалыптастырды.
-
Үшіншіден
, Алаш зиялылары XX ғасырдың басында ұлт тәуелсіздігі мәселесін
көтере отырып,
ұлттың рухани
-
мәдени өрлеуіндегі, саяси ұйысуындағы асыл
қазынаның бірегейі тіл екендігін байыптады. Сөйтіп, олар тілді сақтау, дамыту,
қолданыс аясын кеңейту міндеттерін көтере келе,
қазақ тілінің саяси, қоғамдық,
әлеуметтік мәртебесіне ерекше мән берді. Ресей отаршылдығының саяси, әскери
қысымын ғана емес,
рухани өктемдігін сезген, көрген Алаш зиялылары тілді, ұлтты
сақтап қаларлық қуатты құрал деп қарады, бағалады, соған риясыз қызмет етті. Хандық
мемлекет тұсында тіл билік пен шешендіктің, көсемдіктің,
өне бойы отаршылдықта
өткен XIX ғасырда қарсылық пен сынның құралы болса, Алаш қозғалысы тұсында тілге
ең алғаш рет ұлтты тұтастырушылық ірі қызмет жүктелді. А.Байтұрсынұлы
«Өз
тілімен
сөйлескен
, өз тілімен жазған жұрттың ұлттығы еш уақытта адамы
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sbornik-dokladov-issledovanie-uroka-opit-shkol-kazahstan.html?page=175#Түйінді_сөздер:_Педагогика,_мұғалім,_әдебиет,_Алаш_зиялылары,_болашақ,_зерттеушілік,_кәсіби_даму,_білім_беру._Ключевые_слова


title: Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан» - бет 176

text:
меңгеруі үшін оған жетекшілік қызмет атқаратын мұғалім. Мұғалім тек өз сабағында өз
шәкірттерін жетелеуші ғана емес, кәсіби құзіретті, жан
-
жақты білімді, заман ағымына
сай жаңашыл болса, өз идеялары мен ой
-
мақсаттарын әріптестерінің де санасына
сәуледей сіңіріп, еріксіз еліктіріп, соңынан ілестіріп көшбасшы бола алады. Сабақты
зерттеу
-
оқушыға саналы білім беруді көздеген бір мақсатқа жұмылған ұстаздар
шеберханасы десек артық айтқандық емес [4. 3 б].
Мұғалімнің зерттеушілік қызметі арқылы оқытуды тәрбиемен ұштастыра
жүргізуде Алаш зиялыларының ұлт ұшін атқарған қызметін байланыстыруға болады.
Біріншіден, Алаш арыстары қалаған бейбіт күнді біз көріп жатырмыз. «Не жеймін, не
киемін?» деген сұрақтар бізді ойландырмайды. Білім алу жолындағы барлық жағдай
жасалған. Тек қана еріншектік пен жалқаулықтан арылып, өзімізге қажетті әрі сапалы
білім алуға тиіспіз. Алаш арыстары аңсаған азаттықтың ақ таңын біз әр күн сайын
атырудамыз. «Ел бүгіншіл, менікі ертең үшін» деп елінің келешегіне алаңдап өткен
Алаш зиялыларның қайсыбірі болмасын ең жоғарғы атаққа лайық. Өкінішке орай, біз
Алаш зиялылары дегенде, бірінші Әлихан Бөкейханұлы, Ахмет Байтұрсынұлы,
Міржақып Дулатұлы сынды арыстарды ғана есімізге түсіре аламыз. Алаш үшін басын
бәйгеге тіккен көп арыстарымыздың есімі әлі күнге дейін белгісіз. Ел үшін жасалған
еңбекті ұмыт қалдырмау үшін. әрбір мұғалім өзіндік оқыту әдістемесі арқылы өз үлесін
қосуы қажет. Ол үшін мұғалімнің
зерттеушілік қызметі қандай пәнде болмасын
сабақты зерттеу арқылы, оқушылардың оқуын дамытуына, және педагог ретінде кәсіби
өсуіне жол
ашады.
Қазақтың мәдени
-
рухани дамуына тұңғыш болып үлес қосқан тұлғалар туралы
не білеміз? Мұғалімнің зерттеушілік қызметі арқылы, қазақтан шыққан тұлғалар
жайында қарастырып, олардың жасаған үлгі істерін жас ұрпаққа көрсете отырып,
олардың бойындағы ел мен жердің тарихына деген сүйіспеншілігін оятуымыз керек. Ел
мен жерін сүйген бала, түбі ел мен жер үшін қызмет ететін, ұлағатты ұрпақ болары
сөзсіз. Ал, енді еліміздегі ең бірінші тұлғалар жайлы қысқаша тоқталып, оларды
қалайша балаларға түсінікті әрі қызықты етіп сабақ өткізе аламыз? Біріншіден, олардың
болашағына үлкен сеніммен қарау. Ұстаз бен шәкірт арасында тығыз байланыс болуы
қажет.
Осы орайда 2019 жылдың 29 қазаны күні Ө. Сұлтанғазин атындағы Қостанай
мемлекеттік педагогикалық университетінің «Қазақ тілі және әдебиеті» мамандығының
2-
курс студенттірі арасында Ыбырай Алтынсарин өмірі мен шығармашылығына
арналған «Ыбырай ізімен» атты интеллектуалды квест өткіздік.
Интеллектуалды квест барысында студенттер 2 топқа бөлінді:
1 станция. «Кім тапқыр?»
Ыбырай Алтынсарин өмірі мен шығармашылығына байланысты сұрақтар.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сборник Докладов «Исследование урока: опыт школ Казахстан» - бет 177

text:
2-
станция. «Мен арнаймын
өлеңді»
Ойынның шарты: 1. Ы.Алтынсарин туралы 2 шумақ өлең шығару
2. Ы.Алтынсарин туралы баяндама жасау
3-
станция. «Актерлік
шеберлік»
Ойынның шарты: Студенттер екі топқа бөлініп Ы.Алтынсарин әңгімесінен
көрініс көрсетеді. Дайындыққа 5 минут беріледі.
1-
топ
2-
топ
«Жаман жолдас»
«Мейрімді
бала»
Әр кезең бойынша топ студенттері өздерінің өздерінің зерттеушілік
дағдыларының жоғары дәрежеде қалыптасқандығын
және дарындылықтарын әр
тапсырма барысында өлең шығару, көрініс көрсетуде актерлік
шеберліктерін жоғары
дәрежеде ұйымшылдықпен көрсете білді.
Себебі, әр оқушы –
жеке тұлға. Олар әрбір күн сайын дамып отырады.
Оқушыларды жігерлендіру, оларға болашақ мамандықтары үшін үлгі
болатын
тұлғаларды дәріптеуіміз қажет. Мысалға, қазақтан шыққан тұңғыш профессор –
Санжар Асфендияровты ерекше айтуымызға болады. Одан кейін білім беру саласында
Социалистік Еңбек Ері атағын алған тұңғыш қазақстандық –
Рафиха
Бекенқызы
Нұртазина жайлы айтпай кетуге болмайды. Сабақ беру әдістемесі бойынша 200
-
ден
астам еңбектің авторы атанған тұлға. Тұңғыш қазақ кәсіби дәрігері Мұхамеджан
Қарабаев және Кеңестер Одағында арнайы жоғары білім
алған тұңғыш қазақ қызы
Аққағаз Досжанова сынды тұлғалардың есімін бүгінгі ұрпақ мәңгі жадында сақтауы
тиіс деп ойлаймыз [5. 4
б].
«Білеке сенген заманда –
ешкімге есе бермедік,
Білімге сенер заманда,
Қапы қалып жүрмелік»
-
деген, ұлы көреген Абылайхан атамыздың ой
-
тұжырымы
қазіргі уақыттағы еліміздің білім беру кеңістігіндегі көтеріліп
отырған мәселелерді
шешуге батыл кірісу басты мақсатымыз екендігіне бағыт береді.
Достарыңызбен бөлісу:


text:
ОҚУШЫЛАРДЫҢ САБАҒЫН ЗЕРТТЕУ АРҚЫЛЫ ОҚУЫН ДАМЫТУ
Хамзина
Кулшат
Бакытжановна
Өмірзақ Сұлтанғазин
атындағы
ҚМПУ
Педагогика кафедрасының
аға
оқытушысы,
педагогикалық ғылымдар
магистрі,
Қостанай
қ.
Е
-mail:
Hamzina_67@mail.ru
Маханбетов
Касым
«Қазақ тілі мен әдебиеті»
мамандығының
2-
курс
студенті
Қостанай қ.
mahanbetovkasym@gmail.com
Аннотация
Мақала жаһандану дәуіріндегі шексіз ақпараттың дамыған заманындағы өсіп келе
жатқан жас ұрпаққа сапалы білім беру, жетілдіру, дамыту және осы мақсатты жүзеге асыратын
негізгі құрал –
сабақты зерттеу немесе lesson study туралы мәселелерді қамтиды.
Аннотация
Статья включает в
себя вопросы, связанные с обучением,
совершенствованием,
развитием подрастающего поколения в
эпоху развития неограниченной информации в эпоху
глобализации, а также изучение урока –
основного средства, реализующего эту цель, или lesson
study.
Abstract
The article includes questions related to learning, improvement, development of the younger
generation in the era of unlimited information in the era of globalization, as well as the study of the
lesson-the main
means of realizing this goal, or lesson study.
Достарыңызбен бөлісу:


text:
Түйінді сөздер:
сабақты зерттеу (lesson study), мұғалім, педагогика, зерттеушілік
Ключевые слова:
исследование урока(lesson study), учитель, педагогика, исследование
Keywords:
lesson study, teacher, pedagogy, research
ХХІ ғасыр деңгейінде
білім беру мен кәсіптік даярлау бағытында Қазақстан
жоғарғы оқу орындарының міндеті
-
әлемдік стандарттар деңгейінде білім беру. Осы
міндеттерді жүзеге асыру үшін шәкірттер мен мамандарды қазіргі қоғам үрдісіне сай
инновациялық технологиялармен білім беру
негізінде меңгерту қажет.
«Қазақ мектептері –
қазақтарға білім берудің басты құралы. Біздің барлық
үмітіміз, қазақ халқының келешегі осы мектептерде. Сондықтан мектептерде жақсы
білім берілетін болсын. Ғылыммен қаруланған, әр нәрсеге дұрыс көзқарасы бар
адамдар қазақ арасында көбейсе, ол бүкіл халыққа әсер ете алады»
-
деп Ыбырай
Алтынсарин сол кездің өзінде қазіргі бәсекеге қабілетті, дамыған елдердің қатарына
кіруге ұмтылып отырған елімізге осы мақсатқа жетудің ең басты құралын көрсетіп
кеткен. Осыған орай «Заманауи әлемде елдің қуаты ең алдымен азаматтарының
білімімен өлшенеді»
-
деген елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың сөзі қазіргі таңдағы еліміздің
негізгі басымдылықты оқуға, білімге бергендігін айғақтайды
[1].
Елдің болашағын ойлайтын, әрине, жастар, ал оларды білімді, өнегелі,
ұлтжанды қылып тәрбиелеу үшін, тамыры тереңге кеткен тәрбие мен білімді мектеп
табалдырығын аттағаннан бастап қолға алу қажет. Ал бұл дегеніміз тиісінше
мұғалімдерге үлкен жауапкершілік болып табылады, әрі олардың алдына қойылған
үлкен міндет. Себебі, мектеп, мектептегі түрлі іс
-
шаралар, өткізілген сабақтар баланың
жан
-
жақты дамып, жетілуіне тікелей әсер етіп, өздігінен ізденіп әрекет етуіне
мүмкіндік береді. Сондықтан да мектептерімізде жаңаланған, тиімді, оқушыларға
әсер
281
етуші оқыту жолдары, тәсілдері жүргізілгені дұрыс. Осы орайда сабақты зерттеу тәсілі
талқыланатын болады.
Әлемдік деңгейде қолданылатын Lesson Study, яғни сабақты зерттеуге қысқаша
шолу жасайтын болсақ
,
бұл тәсіл ХІХ ғасырдың 70
-
ші жылдарында Жапонияда
тәжірибені жақсарту және жетілдіру мақсатында пайда болған. Сабақты зерттеу тәсілі
Макота Йошида Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияда жаңа тәсілдің
таныстырылымын жасағаннан кейін, Жапониядан тыс жерлерде 2007 жылдан бастап
танымал бола бастады. Аталған елдердің зерттеушілері жапондық ғалымдардың
халықаралық зерттеу аясында көрсетілген академиялық жоғары жетістіктеріне ықылас
танытты. Йошида бұл жетістік Сабақты зерттеу тәсілінің жапон мектептерінде кеңінен
қолданылуынан болып отыр дегенді алға тартады. Сондықтан қазіргі кезде Шығыс
Азияның бірқатар елдерінде Сабақты зерттеу мұғалімдердің педагогикалық білімдері
мен тәжірибесін дамытуға арналған тиімді құрал ретінде белсенді енгізіліп жатыр [2].
Lesson Study-
ге шараны бірлесе жоспарлап, өткізетін, қадағалайтын, оқыту мен
оқуды талдай отырып, өз қорытындыларын қағаз бетіне түсіретін мұғалімдер тобы
қатысады. Lesson
Study
циклін өткізу кезінде мұғалімдер оқыту тәжірибесіне жаңа
әдістер енгізеді немесе оны жетілдіреді, кейін ашық Lesson Study өткізу немесе жұмыс
сипатталған құжатты жариялау арқылы әріптестеріне таратады. Батыста Lesson Study
америкалық зерттеушілер жапон мұғалімдерінің жалпы педагогика саласында да,
сондай
-
ақ АҚШ
-
тың оқушыларымен салыстырғанда жапон оқушыларының білім
деңгейлері анағұрлым жоғары болуын қамтамасыз ететін белгілі бір пәнді оқыту
саласында да білімдері жоғары екендігін дәлелдегеннен кейін осы ғасырда ғана
танымал бола бастады (Stigler and Hiebert, 1999; TIMSS, 1999). Қазіргі уақытта Шығыс
Азияда Lesson Study Жапониямен қоса, Сингапурде, Гонконг пен Қытайда
қолданылады. Бұл тәсіл сонымен қатар батыс елдерде де, соның ішінде АҚШ
-
та,
Ұлыбританияда, Швецияда және Канадада қолданылуда. Lesson Study бастауыш және
орта мектептерде негізгі пәндер бойынша оқушылардың білім деңгейін көтеру және
оқыту әдістемесін жетілдіру мақсатында, сонымен қатар оқыту үшін бағалау сияқты
тәжірибелік әдістерді әзірлеу мақсатында табысты қолданылады
[3].
«Сабақты зерделеудің бағалау тәсілі: Лондон мектептерінде Сабақты зерттеудің
әсерін зерттеу» атты мақалада Ұлыбританияның Лондон қаласында жүргізілген арнайы
зерттеудің нәтижесін сабақты зерттеу тәсілінің тиімділігіне дәлел ретінде қарастырып,
оны былай баяндайды: «Бағалау Құралдары 133 мұғалім мен 33 мектептің қатысуымен
Лондондық мектептерде сабақтарды зерттеуге ықпал ету үшін бағдарламада
қолданылды. Бағалау әдіснамасы мектеп басшылығы, мұғалім және оқушы
деңгейіндегі нәтижелерді қамтыды. Ішкі және сыртқы валидтік мәселелері, сондай
-
ақ
күшті және әлсіз жақтары талқыланады. Нәтижелер мұғалімдердің педагогикалық
нәтижесіндегі өзгерістерді өлшеу және мұғалімдер үшін де, оқушылар үшін де сабақты
зерттеу циклдерінің нәтижесінде
сапалы өзгерістерді тіркеу үшін біздің шкаланың
болашағы зор пайдаланылғанын көрсетті. Студенттер үшін оқу нәтижесіндегі
өзгерістерді тіркеу үшін бақылау топтары мен сандық шараларды неғұрлым тиімді
пайдалануды қоса алғанда, осы әдіснаманы болашақ пайдалану және дамыту бойынша
ұсыныстар ұсынылды»
[4].
Lesson Study тәсілін пайдаланатын көптеген адамдардың айтуынша, зерттелетін
жекелеген оқушылардың оқудағы қажеттіліктері мен мінез
-
құлықтарына назар
аударып, сол арқылы олар туралы көбірек біле отырып, біз өз
оқушыларымыздың
әрбіреуін анағұрлым жақсы тани бастаймыз. Демек, мықты және нашар оқушылардың
аралығындағы «орташа» сыныпты оқытуға қарағанда, Lesson Study мұғалімге өз
жұмысын болмашы ақпаратпен шамадан тыс жүктемей, барлығынан хабардар болып,
өмір бойғы
тәжірибесінде әрбір оқушының қажеттілігін ескеріп отыруға
мүмкіндік
282
Екінші LS
-
ті
бірлесіп
жоспарлау
1-LS-
ті
талқылау
және екінші
LS-
ті
жоспарлау
Оқушылар
мен
сұхбаттасу
Үшінші
LS-
ті
бірлесіп
жоспарлау
2-LS-
ті талқылау
және 3
-LS-
ті
жоспарлау
Енгізілуге тиісті
өзгеріс
-
терді
анықтау үшін LS
тобы
-
ның
бірінші отырысы
Бірінші LS
-
ті бірлесіп
жоспарлау
Бірінші
LS-
ті
өткізу,
қадағалау
Оқушылармен
сұхбаттасу
Екінші LS
-
ті
өткізу, қадағалау
Үшінші
LS-
ті
өткізу,
қадағалау
Оқушылар
мен
сұхбаттасу
Үшінші LS
-
ті талқылау
және ортақ
қорытынды
жасау
Өз
нәтижелеріңізді
жазыңыз, ашық
зерттеу
жүргізіңіз
береді. Менің зерттеулерім (Dudley, 2011b) Lesson Study
-
дің рефлексивті, қайталамалы
және бірлескен тәжірибесі күрделі оқу ақпаратын іріктей алатын тәжірибелі ұстазға
екінші
дәрежелі ақпаратты елеп тастап, тек қажеттісін ғана іріктеп алуға
көмектесетіндігін көрсетіп отыр. Бұл оқу ақпаратының қадағаланатын оқуға тікелей
қатысты бөлігін ғана басқаруды қамтамасыз етеді, басқа жағдайда ақпараттың дәл осы
бөліктері қажетсіз болар еді. Lesson Study тәсілі мұғалімдерге олардың өмір бойғы
тәжірибесі тек жоғарыда аталған сүзгіні іске қосқанда ғана жетістіктікке жету мүмкін
болады дейтіндігіне қарамастан, оларға осы сүзгіні өшіріп тастауға үйренуге
көмектеседі.
Lesson Study тәсілі кем дегенде үш Lesson Study
-
ден тұратын циклден құралады,
ол сабақтарды мұғалімдер тобы бірлесіп жоспарлап, оқытып/қадағалайды және
талдайды
1-
сурет. Lesson Study циклдері (Дереккөз: Бетлехем университеті, «Оқытумен
оқудағы шеберлік орталығының» оқу құралы: Lesson Study, Dudley, Р. (2011)) [5].
Қазіргі таңда LS
-
ті қолданысқа енгізіп отырған мектептердің бірі Қостанай
облысының дарынды балаларға арналған мамандандырылған «БІЛІМ
-
ИННОВАЦИЯ»
мектеп
-
лицей интернаты болып табылады. Осы лицейге арнайы келіп, сабақты зерттеу
тәсілін қолданып жатқандағы жұмыс барысын, жоспарын, жұмылдырылған
мұғалімдердің саны мен 2019
-
2020 оқу жылының бірінші тоқсандық қорытындысы
бойынша оқу үлгерімі төмен болып, арнайы назарға алынған оқушылар саны, сондай
-
ақ
қолданысқа енгізгеннен бергі аз уақыттың ішіндегі нәтижелер туралы ақпарат алдым.
06.11.2019 жыл №2 педагогикалық кеңес қаулысы бойынша мектептің 2019
-
2020 оқу
жылындағы бірінші тоқсанның қорытындысы бойынша білім көрсеткішін талдау жасау
арқылы оқушылардың білім сапасын жетілдіруде, арттыруда сабақты зерттеу әдісін
жүйеге енгізу бойынша қаулы қабылдады. Оған жауапты топ құрылды. Ол топқа төрт
адам кіреді, олар: қазақ тілі, шет тілі, жаратылыстану
-
математикалық пәндер бойынша,
қоғамдық
-
гуманитарлық пәндер бойынша әдістемелік бірлестік жетекшілері кіреді.
Уақыты қаңтар
-
ақпан айына дейін осы топ зерттеу әдісінің қорытындысын осы топ
педагогикалық ұжым алдында жариялауға міндетті болады.
Лицейдің оқу ісі жөніндегі орынбасары баяндауына сәйкес алғашқыда ағымдағы
оқу жылының бірінші тоқсанында бір үштік немесе бірнеше үштік бағалары болған
оқушыларды таңдап, оларды жауапты топқа толықтай таныстырды. Сабақтарға
283
қатысып, жұмыс барысы қадағаланды. Әдістің тиімділігі не тиімді еместігі қаралды.
Сабаққа кірген жауапты топтың құрамындағы мұғалімдердің ойы бір арнаға
тоғысып,
сабақта белсенділік танытпай отырған оқушыны пән мұғаліміне ескерткен, және пән
мұғалімі де жауапты топпен келісіп, белсенділік танытпаған оқушыны өзінің
практикасына енгізді. Кейін мұғалім қолданылған әдістің аз ғана уақыттың ішінде оң
нәтижесін
беріп, оқушының сабақта белсенділігінің артып, сабаққа деген
қызығушылығы оянғанын айтты.
Lesson study, яғни сабақты зерттеу
-
оқушылардың шығармашылық қабілеттерін
арттырып, өз бетімен жұмыс істеуге, қорытындылар жасауға, жүйелі білім алуға
жетелейді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Этап 1: Совместное планирование

text:
Этап 1: Совместное планирование Во
время первой встречи определили наши роли.
Результатом первого командного совещания было определение нашей фокус –
группы и планирование исследовательских уроков. Нами была создана фокус группа из
4
учителей, 1 учитель русского языка и литературы и 3 из них которые преподают
казахский язык и литературу. У нас была
схожая проблема, которая заключалась в
повышении участия учеников в изучении казахского языка.
Группой развития было запланировано три урока по казахскому языку в 7 классе
в формате Lesson Study. На протяжении всего исследования планирование и обсуждение
уроков проходило не в постоянном составе учителей из
-
за невозможности собраться всем
в одно время. Это конечно же осложняло работу. Нами
были определены 3 исследуемых
ученика:
ученик группы А , имеющий
хорошие оценки в учебе, но может
подтянуться до
уровня отличника
,
ученик группы В со средними способностями и
ученик группы С с
низкой мотивацией по всем предметам.
Акцентирование внимания на 3
-
х исследуемых
учениках позволило выявить много важных моментов. Мы пришли к пониманию, что
переходя от традиционных форм к развивающим, можно повысить мотивацию учащихся.
А нам, учителям, самим надо работать в сотрудничестве, обогащать друг друга новыми
идеями, учиться на ошибках и искать новые подходы.
В 7 классе были проведены уроки казахского языка с применением подхода
Lesson Study.Уроки носили исследовательский характер, что является целью LS. Заранее
были определены ученики, за которыми велось наблюдение на протяжении всего урока, а
также критерии успешности каждой категории детей ( А,В,С).
При планировании серии уроков, мы задавались вопросами, какие педагогические
приёмы способствуют повышению мотивации обучения учащихся и как организовать
сознательную самостоятельную работу учеников
на уроке.
На протяжении серии уроков применялись следующие приёмы: «Кластер»,
«Беглый диктант»,
«Составь вопросы по тексту», «Кубизм», «Мозговой штурм»,
«Синквеин», «Кроссворд», «Ассоциации», «Лестница успеха», «Светофор», жетоны для
оценивания, задания в игровой форме, дифференцированные задания, работа в группах и
парах, применяли ИКТ.
Выполняя
вышеперечисленные
задания,
учащиеся
учились
находить
информацию, выделять суть, учились классифицировать, сопоставлять, развивать
стратегическое
мышление,
формировали
навыки
исследовательской
работы,
рациональность и креативность, умение применять свои знания в нестандартных
ситуациях, адекватно оценивать себя.


text:
Сабақты зерттеуден оқушылардың білімін жетілдіруге дейін
Шалгимбекова Алия Батырхановна
ҚМПУ
педагогика ғылымдары кафедрасының аға оқытушысы, доцент
Салыкова Әсел Дарияқызы
,
п.ғ. магистрі
,
қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Қостанай
қ.
Е
-mail: asek_03@mail.ru
Аннотация
Қазіргі
кездегі білім беру ісінің негізгі нысаны
-
жас ұрпақтың біліктілігін ғана
қалыптастырып
қоймай, олардың бойында ақпаратты өздері іздеп табатын және талдай
алатын, сонымен қатар оны ұтымды пайдалана білетін, жылдам өзгеріп
жатқан бүгінгі күнге
лайықты өмір сүріп,қызмет етуге қабілетті тұлғаны қалыптастыру болып отыр.
Заманауи мектептегі әр ұстаздың алдына қойған мақсаты
-
бұл өзінің кәсіби шеберлігін
заман талабына сай арттырып отыру.
Аннотация
Главная задача современной школы
-
раскрытие способностей каждого ученика,
воспитание личности, готовой к жизни в высокотехнологичном мире.
Целью каждого учителя в современной школе является повышение его профессиональных
навыков в соответствии с современными требованиями.
Достарыңызбен бөлісу: