title: 7 - Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі. Вирустан қорғану қауіпсіздігі Сабақтың мақсаты

text:
12 7 3 11 8 4 1 10 6 1 5 16 16 5 Сонда мына кестеден «АНТИВИРУСТЫҚ ПРОГРАММАЛАР» деген сөз шығады.
Сынып жұмысы. Балалар біз енді 2 -топқа бөлінейік. Электронды поштамен келген хатқа вирус кіріп ақпаратты бүлдіріпті. Сіздердің мақсаттарыңыз осы бүлінген хатты қалпына келтіру.
1. хат. Сканер мен пернетақтаны іске қосып компьютерді қосу керек. Монитормен мәтін жазып, суретті компьютерге енгізу үшін принтерді пайдаланамын. Жазылған ақпаратты қағазға басып шығару үшін жүйелік блок қолданамын.
2 -хат. Компьютерде мәтін жазу үшін Paint текістік редакторды пайдалануға болады. Ал сурет салғым келсе WordPad стандартты программасымен сала аламын. Мен пернетақтамен жұмыс істегенді ұнатамын. өйткені онда көптеген құжаттарды сақтауға, сканерлеуге болады. Пернетақтаның үш түрі бар: Лазерлік матрицалық, сия бүріккіш.


Желілер және қауіпсіздік
7 сынып
Мектеп: Подстепный қазақ жалпы орта білім беретін мектебі
Айткалиева Баян Сабыргалиенва
Сабақтың тақырыбы
Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі.
Вирустан қорғану қауіпсіздігі
Сабақтың мақсаты
7.1.3.1 Компьютерлік желілерді топтастыру
7.4.2.1 Компьютерді зиянды программалардан қорғау
Барлығы: Компьютерлік желі, вирус туралы біледі
Көпшілігі: Компьютерлік желілер топологиясын, вирус түрлерін ажырата алады
Кейбірі: Желінің типтерінің артықшылығы мен кемшілігін қарастыра біледі. Вирус программасын қолдана алады
Бағалау критерийі
Желі туралы ұғымды қалыптастырады
Желі топологиясының түрлерін біледі
Желінің түрлерін топтастыра алады
Вирус туралы ұғымды қалыптастырады
Вирус түрлерін біледі
Тілдік мақсаттар
Желі туралы түсінігін, оның түрлерін айта алады.
Пәндік лексика мен терминология:
Топология, шина, сақина, жұлдызша сөздерін түсіну
Желі-сеть- net
Топология - топология - topology
Шина –шина- tire
Жұлдызша –звезда - Star
Сақина -кольцо- ring
Сервер – сервер- server
Сұхбатқа/хатқа арналған пайдалы сөздер:
... Интернет (МAN) – бұл бір қала, аудан, мемлекет ішіндегі біртектес мекемелер компьютерлерін біріктіреді.
... (WAN) – бұл бір-бірінен үлкен арақашықтықта орналасқан жергілікті желілердің бірігуі.
Ең көп тараған желі ... болып табылады.
Құндылықтарға баулу
Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау; қарым-қатынас жасау қабілеті; жауапкершілік
Пәнаралық байланыс
физика, бейнелеу, орыс тілі, ағылшын
Алдыңғы білім
Оқушылар нені біледі:
Ақпараттың өлшем бірліктерін;
Компьютердің жады түрлерін және қызметін;
Файлдардың көлемін
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
ресурстар
Сабақтың басы
0-3 мин
6 мин
Сабақтың ортасы
5 мин
7 мин
Сабақтың соңы
5-7 мин
Сабақ басында:
- оқушылардың назарын шоғырландыру
- оқушылармен бірге сабақ мақсаттарын/ ОМ анықтау;
- берілген суреттер арқылы топқа бөлу
- Жаңа тақырыпты оқушылар өздеріне берілген сурет арқылы анықтайды
- Жаңа тақырып ашылады.
№1 (жеке жұмыс)
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jeliler-jene-olardi-jiktelui-viru.html#Алдыңғы_білім__Оқушылар_нені_біледі:_Ақпараттың_өлшем_бірліктерін;_Компьютердің_жады_түрлерін_және_қызметін;_Файлдардың_көлемін_Сабақ_барысы

title: Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер және олардың жіктелуі. Вирустан қорғану қауіпсіздігі Сабақтың мақсаты


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompeyuterlik-jeliler-jene-olardi-jiktelui-viru.html#Құндылықтарға_баулу_Шығармашылық_және_сын_тұрғысынан_ойлау;_қарым-қатынас_жасау_қабілеті;_жауапкершілік_Пәнаралық_байланыс


title: Сабақ барысы - Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер мен желілердің түрлері Педагог Бижигитова М. А

text:
2. Үй тапсырамасын тексеру кезеңі 20 минут
|
Жаңа білім алу үшін оқушыларды дайындау
Сабақ тақырыбын «Кім ақылды және тезірек?» ойыны арқылы кеңейту.
Топтар бұл сөйлемді аяқтауы керек.
Компьютерлік желілер көмегімен сіз көптеген мәселелерді шеше аласыз. Мысалы ...............................
«Ой сергіту» аялдамасы
Компьютерлік вирус дегеніміз не?
Вирустың файлдарды қалай тазалаймыз?
Компьютердің қандай құрылғыларын білесіңдер?
Компакт –дискідегі бағдарламаны орнату жолын көрсет.
Адам ақпаратты қалай алады?
Интерактивті тақтамен жұмыс.
|


title: Жаңа тақырыпты слайдпен көрсету - Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер мен желілердің түрлері Педагог Бижигитова М. А

text:
«Бір минуттық әңгіме» .Оқушыларға бір-бірімен әңгімелесу арқылы ой қорыта алады, жұптық жұмыс жүреді . Графикалық органайзерді пайдаланып берілген тапсырмаға жұптасып кесте құрады. Желілерді байланыстырудың тиімді жолдарын іздеу
Жергілікті желі топологиясы
|
|
«Сақина»
|
«Шина»
|
«Жұлдызша»
|
Артықшылықтары
|
Кемшіліктері
|
Артықшылықтары
|
Кемшіліктері
|
Артықшылықтары
|
Кемшіліктері
|
Сауда жасауда
|
|
|
|
|
|
|
Мекемелер байланысысында
|
|
|
|
|
|
|
Колледж
|
|
|
|
|
|
|
Дескриптор:
Кестені толтырады;
Артықшылықтары мен кемшіліктері ажыратады;
Байланыстың тиімді жолын түсінеді.
1. Провайдер-бұл
1) сервердің жұмысын қадағалайтын адам
2) желіге қосу туралы шарт
3) желідегі жұмыс хаттамасы
4) интернеттің қызметін жеткізуші
5) интернет желісіне қосуға арналған құрылғы.
2. Ауқымды компьютерлік желі-бұл
1) Бірыңғай желіге біріктірілген компьютерлердің жиынтығы
2) Телефон желісі арқылы ақпарат алмасу жүйесі
3) Желі арқылы байланысты және бір өңірде орналасқан компьютерлердің жиынтығы
4) Желі арқылы байланысты және бір өңірде орналасқан компьютерлердің жиынтығы
5) үлкен қашықтықтарда компьютерлердің жиынтығы орналасқан локальдық желілер мен компьютерлердің жиынтығы
3. Топологиялардың түрлері
1) Жұлдыз
2) Жұлдыз, шина, сақина, жалпы шина
3) Шина, сақина
4) Шина, жұлдыз, сақина, қарша
5) Жұлдыз, шина
4. Желі жұмысының сенімділігінің төмендігі – бұл топологияның кемшілігі
1) Шина, сақина
2) Жұлдыз
3) Сақина
4) Жұлдыз, шина
5) Шина
5. ( Адрестеу) Желіге қосылған әрбір компьютердің екі адресі болады:
1) Пайдаланушылық және домендік
2) Пайдаланушылық және цифрлық
3) Симфолдық және цифрлық
4) Цифрлық және пайдаланушылық
5) Цифрлық және домендік
6. ( Желілік жабдық) Компьютерге қатынаудың сол немесе өзге стратегиясын іске асырушы құрылғы
1) Кабель
2) Коннектор
3) Маршруттауыш
4) Хост
5) Желілік адаптер
7. Интернет өз тарихын қандай компьютерлік желіден бастайды?
1) Internet желі
2) Жергілікті желі
3) Arpanet желісі
3) Территориялық желі
4) аймақтық желі
5) Жалпы желі
8. Интернет пен жергілікті желі арасында тұратын құрылғы
1) прокси-сервер
2) шлюз
3) мәлімет алмасу құрылғысы
4) Брандмауэр
5) провайдер
9. Дүние жүзі бойынша таратылған желілер
1) Жергілікті желі
2) Жалпы желі
3) Территориялық желі
4) аймақтық желі
5) телекоммуникациялық желі
10.Ең белгілі және қол жететін жалпы желі
1) Жергілікті желі
2) Интернет
3) Территориялық желі
4) аймақтық желі
5) корпоративті желі
|


title: Сабақтың тақырыбы Компьютерлік желілер мен желілердің түрлері Педагог Бижигитова М. А

text:
Әлемдік ақпараттық кеңістікке ену жағдайында компьютерлік желі тех-нологиясын оқушыларға меңгертудің тиімді әдіс-тәсілдерін таңдау;
Оқушыларға компьютерлік желі технологияларының топологиялық ерек-шеліктері мен мүмкіндіктерін көрсетудің қолданбалы бағытын игерту.
Оқушылардың желі түрлері туралы түсініктерін тереңдету, жаңа тақырыпты меңгерту. Желідегі компьютерлердің байланысу тәсілдерін , топология түрлерін, интернет желісі, оның қызметтері туралы түсінік беру, оның мүмкіндіктері мен міндеттерін түсіндіріп, таныстыру.
Бағалау критерийлері
1. Компьютерлік желілердің қызметін біледі.
2. Компьютерлік желі түрлерін анықтайды.
3. Компьютерлік желілердің жағымды және жағымсыз жақтарын салыстырады.


Пәні: информатика Тобы: ТО-31.
Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік вирустар, оның түрлері және компьтерге ену жолдары. Сабақтың мақсаты: а) вирус түрлерімен таныстыру.
ә) оның жұғу жолдарын, мекендейтін орындарымен таныстыру.
б) Ақпараттық сауаттылыққа тәрбиелеу
Сабақтың әдісі:теориялық, практикалық.
Сабақтың көрнекілігі: ДК, интерактивті тақта, антивирустық программалар
Сабақтың жүрісі: 1. Ұйымдастыру кезеңі
а) кабинетті және құрылғыларды сабаққа әзірлеу;
ә) топтағы студенттердің сабаққа қатысын және оқу құралдарын тексеру;
б) студенттерді сабақ мақсатымен және жоспарымен таныстыру
2. Үй тапсырмасын сұрау
Архивтеу дегеніміз не?
Архивтеу не үшін қажет?
Архивтеу программаларының түрлерін атаңдар?
3. Жаңа сабақ
Компьютерлiк вирустар дегенiмiз - компьютерлiк жүйедегi және желiдегi әртүрлi объектiлерге залалын тигiзуге бейiм программалар.
Вирустар компьютермен жұмыс iстеу кезiнде көптеген қолайсыз жағдайлардың туындауына әсер етедi. Олар:
- Бiрқатар программалардың жұмыс iстеу жылдамдығы кемидi;
- Файлдардың дискiде алатын орны (әсiресе бiрден орындалатын файлдардың) ұлғайып кетедi;
- Бұрын болмаған файлдар өз-өзiнен пайда болады;
- Кәдiмгi жұмыс iстеу режимiмен салыстырғанда жедел жадыдағы жұмыс iстеу аймағының көлемi азаяды;
- Кенеттен әртүрлi бейнелiк және дыбыстық эффектiлер пайда болады және т.б.
Вирустар орналасу орындарына қарай желiлiк, файлдық және жүктелетiн болып жiктеледi. Желiлiк вирустар компьютерлiк желi арқылы тарайды, файлдық вирустар орындалатын файлдарға, ал жүктелетiн вирустар -дискiнiң жүктелу секторына (Boot-сектор) немесе винчестердiң жүйелiк жүктелуiн құрайтын секторына (Master Boot Record) орналасады.
Вирустар бүлдiру тәсiлдерiне қарай резиденттi және резиденттi емес болып екiге бөлiнедi. Вирус жұққан программа iске қосылғанда, резиденттi вирустың көшiрмесi компьютердiң жедел жадында жазылып қалады да, олар операциялық жүйеде жұмыс жасаған барлық программаларға жұғады. Резиденттi вирустар компьютер жедел жадында орын алып тұрады да, компьютер iстен шығарылғанға немесе қайта iске қосылғанға дейiн өз жұмысын атқарады. Резиденттi емес вирустар компьютердiң жадында орналаспайды және олардың жұмыс iстеу уақыты шектеулi болып келедi.
Вирустардың деструктивтi мүмкiндiктерiне қарай, яғни олардың атқаратын iс-әрекеттерiне байланысты оларды мынандай топтарға бөлуге болады:
- қауiпсiз вирустар әсерi дискiдегi бос орынның азаюымен және графикалық, дыбыстық, басқа да эффектiлердiң кемуiмен шектеледi (оның тарау нәтижесiнде тек дискiнiң бос жады кемидi);
- қауiптi вирустар компьютердi жұмысынан жаңылыстыратын көңiл аударарлық зиянды әрекеттер туғызады;
- өте қауiптi вирустар әсерiнен көптеген программалар, мәлiметтер, жедел жадының жүйелiк аймақтарына жазылған компьютер жұмысына қажеттi ақпараттар жойылып кетедi.
Вирус алгоритмдерiнiң ерекшелiктерiне қарай оларды мынадай да топтарға бөлуге болады:
- компаньон-вирустар (companion) - файлдарды өзгертпейтiн вирустар, бiрақ олар осы атқарылатын .EXE-файлға ұқсас кеңейтілмесі .COM болып келетiн орындалатын файлдар жасап шығарады. Мысалы, XCOPY.EXE файлы үшiн XCOPY.COM атты тағы бiр файл пайда болады. Вирус осы .СОМ-файлға жазылады да, .ЕХЕ-файлды өзгертпейдi. Бiрақ XCOPY файлын орындау қажет болғанда, алдымен вирусы бар .СОМ-файл орындалып, тек сонан кейiн ғана .ЕХЕ-файл орындалады.
- құрттар (worm) - компьютерлiк желi арқылы таралатын және компаньон-вирустар сияқты файлдарды, дискiдегi секторларды өзгертпейтiн вирустар. Бұлар желi арқылы компьютердiң жадына орнығып алады да, басқа компьютерлердiң желiлiк адрестерi бойынша өз көшiрмелерiн таратады. Кейбiр жағдайларда мұндай вирустар дискiлер жүйесiнде жұмыс файлдарын құрып алғанмен олар компьютер жадынан өзге ресурстарын пайдаланбайды.
- "паразиттiк" топқа кiретiн вирустардың әсерi тиген дискiлiк секторлар мен файлдардың мазмұндары өзгерiп кетедi. Құрт немесе компаньон-вирустарға жатпайтын басқа вирустар паразиттiк топқа кiредi;
- "студенттiк" - вирустарға болар болмас әсер ететiн, резиденттi емес, қателер саны өте көп вирустар тобы кiредi;
- "стелс"- вирустары (көрiнбейтiн вирустар, stealth) дамыған программалар тобына жатады, зақымдалған файлдар өңделуге тиiс сәттерде олардың орнына мәлiметтердiң ауру жұқпаған бөлiктерiн орналастырып, оларды да зақымдай бастайды. Оның үстiне бұл вирустың жұғу алгоритмi күрделi, әрi жоғарғы деңгейде болғандықтан антивирустық программаларға оларды тауып зақымсыздандыру оңай емес;
- полиморфик - вирустар (өздiгiнен өрбитiн немесе елес-вирустар) - өте қиын табылатын вирустар тобына жатады. Көп жағдайларда бiр полиморфик-вирустың екi түрлi бейнесi бiр-бiрiне сәйкес келмейдi.
-макро-вирустарға - мәлiметтердi (мәтiндiк редактор және электрондық кестелер) өңдеу жүйелерiне ендiрiлген макротiлдердiң мүмкiндiктерiн пайдаланатын вирустар тобы жатады. Қазiргi кезде Microsoft Word редакторының құжаттарын бүлдiретiн макровирустар көп тараған.
Кейбiр вирустардың таралуы әсерiнен программалардың жойылуы, мәлiметтердiң немесе жадының жүйелiк аймақтарында жазылған ақпараттардың өшiп қалуы сияқты қолайсыз жағдайлар кездесiп отырады. Осыларды болдырмау үшiн немесе бола қалған күнде де олардан арылу мақсатында вирустармен күресуге арналған арнайы антивирус, яғни вирустарға қарсы күресетiн программалар қолданылады.
Бекіту сұрақтары:
Вирус дегеніміз не?
Орналасу орындарына қарай қандай түрлерге жіктеледі?
Деструктивтi мүмкiндiктерiне қарай қандай түрлерге жіктеледі?
Бағалау:
Үйге тапсырма: Компьютерлік вирустар, оның түрлері және компьтерге ену жолдары.


title: Сабақтың тақырыбы: Компьютерлік вирустар, оның түрлері және компьтерге ену жолдары


Компьютер сатып алу үшін кестедегі мәліметтерді толықтыру керек.
Дескриптор
Компьютердің техникалық сипаттамасын анықтайды.
№2 Бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларын орындайды.
Мұғалімді тыңдайды
Кестемен танысады
Сабақтың соңы
. Компьютердің бағасы неге тәуелді деп
ойлайсың?
2. Компьютердің бағасын онлайн есептудің
қандай тиімді жақтары бар?
3. Ойын компьютерлерін сатып алуда қандай
құрылғыларының сипаттамасы жоғары болуы
керек?
4. Дизайнер компьютерін таңдау үшін қай
құрылғылардың сипаттамалары жоғары болуы
керек?
5. Ақпараттың өзектілігіне қандай мысалдар
келтіруге болады?
«Тазалық» әдісі. Оқушылар сабақта жақсы түсінген
мәліметтерді чемоданға, ойланатын мәліметтерді
еттартқышқа, қажетсіз ақпараттарды қоқыс
шелегіне салады.
Оқулық
Плакат,
маркер
Үй тапсырмасы
Берілген тақырыптар бойынша жоба жасау:
Программалық жабдықтар;
Қалай өзіме ең жақсы, ең арзан компьютер сатып
аламын?


title: Сабақтың тақырыбы: «Компьютер құнын есептеу» №2ббжб оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
9.1.1.1 - компьютердің міндетіне қарай конфигурациясын
таңдау
9.1.2.1- қолданушының қажеттілігіне байланысты
программалық қамтамасыз етуді таңдау
9.3.1.1 - электронды кестеде процестердің моделін
(физикалық, биологиялық, экономикалық және тағы басқа)
өңдеу және зерттеу
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар:
Компьютерлерді таңдауға қажет негізгі техникалық
сипаттамаларын анықтау
Көптеген оқушылар:
Компьютер құрылғыларының бағасын онлайн түрінде
есептеу.
Кейбір оқушылар:
Компьютерді сатып алудағы ерекшеліктерін білудің маңызы
туралы тұжырымдау.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезені/ уақыт
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
1.Оқушылармен амандасу.
Ой сергіту жаттығуы. «Сиқырлы жұмыртқа»
ойыны.
Әр оқушы жұмыртқа бейнесінде берілген формаларға
жаңа зат пайда болатындай етіп, аяқтап сурет салады.
Үй тапсырмасын пысықтау
«Сұхбат алу»
Ортаға үш оқушы шақырылады. Екі оқушы бір-бірімен
тақырып бойынша сұхбат құрады. Үшінші оқушы
түсінгенін әңгімелейді.
Оқу мақсатымен таныстыру.
Ауызша мадақтау, ынталандыру.
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
А4 парағы
Сабақтың ортасы 15мин
20мин
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Миға шабуыл сұрақтарымен жұмыс жасау
Компьютер сатып алатын әрбір адам қандай
мәселелерге назар аударуы керек?
Компьютерді қай жерден және қалай сатып алу
керек деп ойлайсың?
Қажеттілік пен мүмкіндікке қарай компьютер және
программа конфигурацияларын қалай тиімді таңдауға
болады?
Бұл үшін нені білу керек?
Оқулықпен жұмыс
-жеке оқып, топта талқылайды
Мұғалімнің түсіндірмесі
-Әдістемелікті жаңа ақпаратпен, тізімдердің қызметі
мен түрлері қызметін интербелсенді тақтада
түсіндіреді.
Кестемен жұмыс. Оқушылар бір-бірінен кеңес сұрайды.


title: Компьютер сатып алу үшін кестедегі мәліметтерді

text:
Дескриптор
Компьютердің техникалық сипаттамасын анықтайды.
Топтық жұмыс
Компьютерді қолданылуына қарай жіктеңдер (үй, ойын және т.б). Әр компьютердің қолданылуына қарай
олардың ішкі құрылғыларына қажетті сипаттамаларды
жеке қағазға түсіріңдер. Мысалы, ойын компьютерінде
қандай сипаттамалар болуы керек?
Дескриптор
Компьютерді қолданылуына қарай сипаттайды.
Компьютермен жұмыс:
Интернет қызметін және компьютер жайлы әдебиеттерді
пайдаланып Excel кестелік процессорында «Компьютер
бағасын есептеушіні» модельдеңдер. Мысалы (1-сурет).
Компьютер құрылғыларының атауы, саны мен есептеуге
арналған формулаларды құрыңдар. Қазақстанға
компьютер бөлшектері шет елдерден әкелінетіндіктен
АҚШ долларының Ұлттық валюта бағамының өзгеруіне
байланысты компьютерлер арзандап немесе қымбаттауы
мүмкін. (2-сурет)
Дескриптор
Компьютердің бағасын есептеуді компьютерде
орындайды.
Оқушылардың жұмыстарын «Сағат» әдісі бойынша
бағалау. Сағат шкаласына оқушылардың аттары стикерге
жазылып жапсырылады.
. Компьютердің бағасы неге тәуелді деп
ойлайсың?
2. Компьютердің бағасын онлайн есептудің
қандай тиімді жақтары бар?
3. Ойын компьютерлерін сатып алуда қандай
құрылғыларының сипаттамасы жоғары болуы
керек?
4. Дизайнер компьютерін таңдау үшін қай
құрылғылардың сипаттамалары жоғары болуы
керек?
5. Ақпараттың өзектілігіне қандай мысалдар
келтіруге болады?
«Тазалық» әдісі. Оқушылар сабақта жақсы түсінген
мәліметтерді чемоданға, ойланатын мәліметтерді
еттартқышқа, қажетсіз ақпараттарды қоқыс
шелегіне салады.
Оқулық
Плакат,
маркер
Үй тапсырмасы
Берілген тақырыптар бойынша жоба жасау:
Программалық жабдықтар;
Қалай өзіме ең жақсы, ең арзан компьютер сатып
аламын?


title: Сабақтың тақырыбы: «Компьютер құнын есептеу» жобасын орындау Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
9.1.1.1 - компьютердің міндетіне қарай конфигурациясын
таңдау
9.1.2.1- қолданушының қажеттілігіне байланысты
программалық қамтамасыз етуді таңдау
9.3.1.1 - электронды кестеде процестердің моделін
(физикалық, биологиялық, экономикалық және тағы басқа)
өңдеу және зерттеу
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар:
Компьютерлерді таңдауға қажет негізгі техникалық
сипаттамаларын анықтау
Көптеген оқушылар:
Компьютер құрылғыларының бағасын онлайн түрінде
есептеу.
Кейбір оқушылар:
Компьютерді сатып алудағы ерекшеліктерін білудің маңызы
туралы тұжырымдау.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезені/ уақыт
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
1.Оқушылармен амандасу.
Ой сергіту жаттығуы. «Сиқырлы жұмыртқа»
ойыны.
Әр оқушы жұмыртқа бейнесінде берілген формаларға
жаңа зат пайда болатындай етіп, аяқтап сурет салады.
Үй тапсырмасын пысықтау
«Сұхбат алу»
Ортаға үш оқушы шақырылады. Екі оқушы бір-бірімен
тақырып бойынша сұхбат құрады. Үшінші оқушы
түсінгенін әңгімелейді.
Оқу мақсатымен таныстыру.
Ауызша мадақтау, ынталандыру.
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
А4 парағы
Сабақтың ортасы
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Миға шабуыл сұрақтарымен жұмыс жасау
Компьютер сатып алатын әрбір адам қандай
мәселелерге назар аударуы керек?
Компьютерді қай жерден және қалай сатып алу
керек деп ойлайсың?
Қажеттілік пен мүмкіндікке қарай компьютер және
программа конфигурацияларын қалай тиімді таңдауға
болады?
Бұл үшін нені білу керек?
Оқулықпен жұмыс
-жеке оқып, топта талқылайды
Мұғалімнің түсіндірмесі
-Әдістемелікті жаңа ақпаратпен, тізімдердің қызметі
мен түрлері қызметін интербелсенді тақтада
түсіндіреді.
Кестемен жұмыс. Оқушылар бір-бірінен кеңес сұрайды.


title: Құндылықтарды дарыту - Сабақтың тақырыбы Комплекс санның анықтамасы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Шыншылдық, төзімділік, еңбексүйгіштік
Құндылықтар: прагматизм, адамгершілік және белсенді азаматтық. Дағдылар: 1.Зерттеу дағдылары - байқау, ақпаратты іздеу, деректерді жинау, талдау, түсіндіру арқылы жүзеге асырылады
2. проблемалық сипатты тапсырмаларды шешуарқылысыниойлаудағдыларынмеңгеру, мәтіндік және графиктік материалды талдау.
3. Жеке тапсырмаларды орындау арқылы өзін-өзі реттеу
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Сабақтың барысы
Ресурстар
Сабақтың басы 10 минут
Оқушылармен сәлемдесу.
Психологиялық ахуалды жақсарту.
Бағалау критерийі Білім алушы
Квадрат теңдеудің түбірлерін комплекс сан түрінде жазады
Bilimland
платформасы
Сабақтың ортасы 25 минут
Комплекс сандар туралы түсiнiк Анықтама. Реттелген нақты сандар жұбы (x,y) комплекс сандар деп аталады және былай белгiленедi: .
Мұнда х пен y нақты сандарын комплекс санның нақты және жорамал бөлiктерi деп атайды да, мына символдарымен белгiлейдi. Сонда
Oxy координаталар жазықтығында комплекс сан -тiң геометриялық бейнесi нүкте М(х,у) не вектор болады. Комплекс сандар жиыны мен Oxy жазықтығының нүктелерi арасында бiрмәндi сәйкестiк болатындығы дәлелденген. Сондықтан да Оxy - ты шартты түрде комплекс жазықтық деп атайды.
Жорамал бөлiгiнiң таңбалары қарама-қарсы болып келген екi комплекс сан және түйiндес сандар деп аталады. комплекс санын бейнелейтiн нүктенiң полярлық координаттары және болсын дей отырып келесi түсiнiктердi ендiрелiк (2-cурет).
болады .
(0.1) түрiндегi комплекс сан жорамал бiрлiкдеп аталып, i символымен белгiленедi. Демек, , болатындығын ескерсек, онда кез келген комплекс санды былай жазамыз
.
Комплекс санның мына түрде
жазылуын, оның алгебралық (тригонометриялық, көрсеткiштiк) түрлерде жазылуы деп атайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kompleks-sanni-anitamasi-ou-bafdarlamasina-sejk.html?page=2#Сабақтың_басы_10_минут__Оқушылармен_сәлемдесу._Психологиялық_ахуалды_жақсарту._Бағалау_критерийі


Комплекс саннан түбір табу және дәрежеге шығару. Комплекс сан берiлсе, онда дәрежеге шығару мен дәрежелi түбiр табу төмендегi формулаларға негiзделген ( натурал сан):
,
(*)
Мұндағы арифметикалық түбiр және мәндерiн қабылдайды .
Мысал. cанын комплекс жазықтықта бейнелеп, оның алгебралық, тригонометриялық және көрсеткiштiк түрде жазып және есептеп, бейнесiн табу керек.
Шешуi: Мұнда . Берiлген комплекс санның бейнесi M-нүктесi болады (3-cурет) және модулi мен аргументi былай анықталады:
Сонда
болғанда,
,
болғанда,
болғанда,
түбiрлерi 24-суретте бейнеленген .
Мысал. комплекс санының Rez және Jmz бөлiктерiн табу керек.
Шешуi: Көрсетiлген амалдарды орындаймыз:
Демек, .
слайдтар
Сабақтың соңы 10 минут
Рефлексия Оқушылар өз ойларын карточкаға жазады:
Бүгін мен білдім …
Қызық болды …
Мен мынаны түсіндім …
Маған не түсініксіз болып қалды …
Мен тағы білгім келеді …
Саралау – оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
Мұғалімнің қолдауының деңгейі бойынша дифференциация, жеке жұмыс, өзара тексеру, жұмыс барысында қабілеті жоғары оқушылар басқа оқушыларға түсіндіреді, қолдайды.
Өзіндік бағалау, өзара бағалау Тапсырмаларды орындау барысында өзіндікті, белсенділікті, жауапкершілікті және ұқыптылықты тәрбиелеу.
Сабақ бойынша рефлексия Сабақтың мақсаты/оқыту мақсаты нақты болды ма? ОМ –на барлық оқушыларжеттіме? Егер жетпесе, неліктен? Сабақта дифференциация дұрыс өткізілдіме? Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталдыма? Сабақ жоспарынан қандай ауытқушылық болды және неліктен?


title: Комплекс саннан түбір табу және дәрежеге шығару


title: Сабақтың тақырыбы Комплекс санның анықтамасы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары Саба ты  та ырыбы Комплекс санны  аны тамасы О у ба дарламасына

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі
|
Комплекс сандар
|
Оқытушының аты-жөні: Абубакирова Х. А.
|
Қатысқандар саны
|
Қатыспағандар саны
|
Сабақтың тақырыбы
|
Комплекс санның анықтамасы
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
Комплекс сандар туралы түсінік
Комплекс сандарға амалдар қолдану.
Комплекс саннан түбір табу және дәрежеге шығару.
|
Сабақтың мақсаты
|
Оқушылар:
комплекс сандардың анықтамасы мен қасиеттерін біледі және түсінеді;
алгебралық түрде берілген комплекс сандарға амалдар қолдана алады;
квадрат теңдеулердің және жоғары дәрежелі қарапайым теңдеулердің комплекс түбірлерін табады.
Комплекс сандар қолданбалы математикада орасан зор орын алады, соның ішінде ауыспалы токты есептегенде.Бұл ғылыми жобада комплекс сандарына түрлі амалдар қолдануды үйренеміз. Муавр теоремасын қолданып,комплекс сандардың дәрежесін есептейміз,және де ауыспалы токтың жай есептеріне көз жүгіртеміз.
|
Бағалау
критерийлері
|
комплекс сандар ұғымын енгізу қажеттілігін түсінеді;
комплекс сандарға қатысты келесі түсініктерді біледі және ажыратады: нақты бөлік, жорамал бөлік, модуль, аргумент, таза жорамал сандар, тең және түйіндес сандар;
алгебралық түрде берілген комплекс сандарға арифметикалық амалдар қолданады;
түйіндес комплекс сандардың қасиеттерін қорытып шығарады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар:
- комплексті-түйіндес сандары қамтылған есептерге түсініктеме беру және ауызша сипаттау;
- комплекс сандарға орындалған амалдарды түсіндіру;
- квадрат теңдеудің немесе жоғары дәрежелі теңдеулердің түбірлерінің саны туралы пайымдау.
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Комплекс санның анықтамасы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kone-obiz-sarini-ou-bafdarlamasina-sejkes-oitu.html#3-тапсырма._Ән_орындау,_үйрену._«Домбыра_болып_сөйледім»_әні._Сөзі:_Б.Қарағызұлы_Әні:_И.Елеубаева_Рефлексия

title: Сабақтың тақырыбы: Көне қобыз сарыны Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
Сабақтың соңы
|
1-тапсырма. Ойтолғау. Адамзаттың ақыл ойымен және қолымен жасалған құндылықтардың барлығы мәдениет деп аталады. Мысалы: әдебиет, қолөнер, бейнелеу өнері, сәулет өнері, және музыка өнері.Осы өнердің барлық туындылары ата бабамыздан келе жатқан мәдени мұраға жатады.
Сұрақтар:
Суретке қарап мәдени мұраға не жататыны айт.
Қобыздың құрлысын есіңе түсір.
Музыка өнеріне жататын өзіңе таныс қандай мәдени мұраларды атар едің?
2-тапсырма.Тыңдау және талқылау. «Ақсақ құлан» халық күйі.
«Ақсақ құлан» күйінің негізігі түйіні неде?
Сен таңдаған жауаптың қайсысы домбыраның ұлылығын көрсете алады?
Тапсырмада берілген сұрақтардың дұрыс жауаптарын тауып сәйкестендіре отырып,дәптерлерімізге жазып аламыз.
3-тапсырма. Ән орындау, үйрену.
«Домбыра болып сөйледім» әні. Сөзі: Б.Қарағызұлы
Әні: И.Елеубаева
Рефлексия:
-Мен не білдім?
- Бүгін мен не үйрендім?
-Мен үшін қандай тапсырма қиын болды?
-Ал қай тапсырманы мен оңай орындадым
|
Оқушылар өз ойларын ауызша жеткізеді.
Бір -бірін бағалау
Дәптермен жұмыс
|
Платформа жүйесінің пайыздық есептеу нәтижесі
Платформа жүйесінің пайыздық есептеу нәтижесі
|
hhtp/mpp/youtube.com
Оқулық
Смайлик
Оқулық
Оқулық
|


Бекітемін:________ Қысқа мерзімді сабақ жоспары 4-сабақ Қазақ тілі
Бөлім:
1-бөлім: КӨНЕ ТҮРКІ ЖАЗБАЛАРЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚ ЖАЗУЫ
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты:
Күні:
Сынып: 8
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы
ЕНИСЕЙ, ТАЛАС, ОРХОН ЕСКЕРТКІШТЕРІ
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
8.2.3.1 -мақала, аннотация құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату
8.3.5.1 - оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазу
Сабақтың мақсаты
Мақала, аннотация құрылымы мен рәсімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырата алады; мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін жазады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басталуы
7 минут
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;
Қызығушылықты ояту
Орхон ескерткіштеріндегі жазбалар туралы, жалпы көне жазбалар туралы не білесіңдер?
Көне түркі жазуларын зерттеген қандай ғалымдар бар?
Білетін ақпараттарыңды кестеге түсіріңдер.
Алғашқы бағанға білетін ақпараттарыңды, ал, екінші бағанға ол туралы не білгілерің келетіндігін жазыңдар.
+
?
Тақырыпқа қатысты өздерінің білетін ақпараттарын жинақтайды.
Ауызша мадақтау арқылы бағалауЖарайсың! Тамаша! Керемет!
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Сабақтың ортасы
7 минут
8 минут
6 минут
7 минут
5 минут
1 -тапсырма. Топтық жұмыс Мәтінді мұқият оқып, құрылымдық, жанрлық ерекшеліктеріне талдау жаса.
Орхон-Енисей жазба ескерткіштеріне «Күлтегін» және «Тоныкөк» жырлары жатады. Бұл жыр түркілердің ерлігін, елдігін дәріптейтін
тұңғыш батырлар жыры болып саналады. Түркілердің өз елі, жері үшін жүргізген соғыстарын атап көрсетеді де, сол жеңістердің оңайға түспегені, оған Тоныкөктің ақыл-кеңесімен және ерлік істерімен үлес қосқаны суреттеледі. Тоныкөк жырында дидактикалық сарындағы қанатты сөздер, афоризмдер, мақал-мәтелге айналып, халықтық тілге біржолата сіңісіп кеткен сөз тіркестері жиі кездеседі. Әсіресе Тәңір, түркі, бек, бай деген ұғымдар тілімізде күні бүгінге дейін алғашқы мағынасында қолданылады. Бұны көне түркі мәдениеті мен бүгінгі қазақ мәдениеті сабақтастығының белгісі деуге болады. («Қазақтың тәлімдік ойлары» антологиясы)
Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жаз.


title: Жинақы мәтін жазуға арналған кеңес

text:
Жинақы мәтін жазуға арналған кеңес:
1. Мәтінді мұқият оқып, негізгі және қосымша ақпараттарды анықтаңдар. Қосымша ақпараттарды сызып тастаңдар.
2. Негізгі ойды білдіретін тірек сөздерді, сөйлемдерді белгілеңдер.
3. Автор ойын, баяндау желісін сақтай отырып, мәтіндегі негізгі ойды ықшамдаңдар.
4. Кей сөздерді синонимдерімен алмастырыңдар. 4-тапсырма. Жұптық жұмыс Мәтін бойынша сұхбат құрыңдар. 1-жұп
Азамат үшін өз өмірін өрелі мақсат жолында сарп етуден артық мұрат жоқ. Азаматтық белсенділік тек елдің алдымен білегін түріп шыға келетін елгезектік емес, ол – бүгінгі күн пәрменінен ертеңгі келешектің көкейтесті мүддесін тапжылтпай танып барып, қайратқа жүгініп, әрекетке жүгіретін қапысыз көрегендік. Мұндай өресі биік күресте сара ақылмен қоса, салқын сабыр – таптырмас қару. Ұрпақтың ұрпаққа қалдырар ең асыл мұрасы – өзі бастан кешкендерден түйген азды-көпті рухани тәжірибесі. Одан қол үзген қауым – өзінің келешегінен күдер үзген қауым. (Әбіш Кекілбаев) 2-жұп 1. Еліңнің тағдыры – өзіңнің тағдырың.
2. Бүгін сен түзелсең, ертең ел түзеледі.
3. Еліңнің жұты болма, құты бол.
4. Бақ атадан қалған мұра емес.
(Мырзатай Жолдасбеков) 3-жұп Зиялылар өз халқына қызмет етудің, халықпен ортақ тіл табыса білудің неғұрлым тиімді жолдарын таба білуі тиіс.
Ұлттық рухтың негізі – ұлттық тіл.
Тіл – халықтың перзенті.
Ұлттық зиялылар қатарына тек өз халқының саяси-экономикалық және әлеуметтік дамуына қалтқысыз қызмет ете алатын адамдар ғана
кіре алады.
(Мұстафа Шоқай) Жеке жұмыс Cөздердің Күлтегін ескерткішіндегі нұсқасы мен қазіргі қазақ тіліндегі қолданысын салыстырып, жинақы мәтін (7–8 сөйлем)
жазыңдар.


title: Тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Тапсырма
Тіл туралы 5 мақал-мәтелді тауып жазып, өз ойларыңмен түйіндеңдер.
|
Мәтінді мұқият оқиды. Құрылымдық, жанрлық ерекшеліктеріне талдау жасайды.
Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін жазады.
Мәтін бойынша жұптық жұмыс орындайды. Екеуара жұп болып, диалог құрады.
Жеке жұмыста сөздердің Күлтегін ескерткішіндегі нұсқасы мен қазіргі қазақ тіліндегі қолданысын салыстырып, жинақы мәтін (7–8 сөйлем)
жазады.
Тіл туралы 5 мақал-мәтелді тауып жазып, өз ойларын тұжырымдайды.
|
Сабақтың аяқталуы
5 минут
|
Үйге тапсырма: 6-тапсырма
8-тапсырма.
«Шығу парағын» толтыр.
• Бүгінгі сабақтан не білдің, бұрын қандай мәлімет білетін едің?
• Бас әріппен жазылатын қандай күрделі-құрама атауларды білесің?
|
Үйге берілген тапсырманы жазып алады.
«Шығу парағын» толтырып, кері байланыс жасайды.
|
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
|


Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 8-сынып 5-сабақ.
Бөлім:
|
1-бөлім: Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы
Орфография
|
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
ҚАЗАҚ ЖАЗУЫ
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
|
8.1.1.1 - мәтіннен алынған дәйексөздерге, үзінділерге сүйене отырып, көтерілетін мәселені болжау;
8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу.
|
Сабақтың мақсаты
|
Мәтін үзінділері бойынша болжам жасап, көтерілетін мәселені болжай алады, тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жаза алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//
уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басталуы
5 минут
6 минут
Сабақтың ортасы
6 минут
10 минут
7 минут
Бекіту
6 минут
Сабақтың аяқталуы
5 минут
|
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
1.Психологиялық ахуал қалыптастыру
2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;
Ой шақыру
1-тапсырма.
Берілген сұрақтарға жауап бер.
1. Көне түркі жазба ескерткіштерін зерттеген ғалымдар дың еңбегі туралы не білесің?
2. Орхон ескерткіштері қай жерден табылған?
3. Көне түркі ескерткіштерінің құндылығы неде?
4. Жазбаша әдебиеттің дамуы туралы не білесің?
2-тапсырма. Сызба бойынша қазақ жазуы туралы мәліметтер жина.
Руна
жазуы
Көне ұйғыр жазуы
жазуы
Қазақ
жазуы
Кирилл
жазуы
Латын
графикасы
Араб
жазуы
Тілдік бағдар
Кез келген сөз қысқартыла бермейді, тек күрделі атаулар қысқарады. Шартты түрде қысқарту арқылы жасалған күрделі
атауларды қысқарған сөздеп атаймыз.
Қысқарған сөздер төрт түрлі жолмен жасалады:
1. Күрделі атаудың әр сөзінің басқы дыбысы алынады: АҚШ– Америка Құрама Штаттары, БҰҰ– Біріккен Ұлттар Ұйымы, ҚХР–
Қытай Халық Республикасы. Бұған тек өлшем атаулары бағын-байды: м– метр, кг– килограмм, мм– милиметр, г– грамм т.б.
2. Күрделі атаудың бірінші сөзінің алғашқы буыны және қалған сөздерінің басқы дыбысы алынады: ҚазҰПУ– Қазақ Ұлттық Педа-гогикалық университеті, ҚазҰУ– Қазақ Ұлттық университеті.
3. Күрделі атаудың алғашқы сөзінің алғашқы буыны алынып, келесі сөз түгел айтылады: педколледж, мединститут.
4. Қысқарған сөздердің бұл айтылғандардан басқа ТУ-114,АН-24, см, км, мм, дмт.б. сияқты түрлері бар. Қысқарған сөздердің құрамындағы әріптердің, буындардың, буын мен сөздердің араларына ешқандай белгі қойылмайды.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
-тапсырма.
Топтық жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
2-тапсырма.
Топтық жұмыс
1. Мәтін үзіндісін мұқият тыңдаңыз.
(оқушы болжам жасау үшін кідіріс жасалады, сұрақ қою арқылы жауап күтіледі)
Мәтінде ары қарай не айтылуы мүмкін? Қандай мәселе көтерілуі мүмкін?
2.Мәтін жалғасын тыңдаңыз.
Өз жауабыңызбен салыстырыңыз.
Шын мәнінде, мәтінде қандай мәселе көтерілді?
3.Мәтін жалғасын тыңдаңыз.
Сіздіңше, мәселенің шешімі қандай болды?
Сұрақтарға жауап беріңіз.
ХХ ғасырдың басына дейін қандай жазу қолданып келді?
Қазақ зиялылары неліктен өз қазақ жазуы болуы керектігі жайында мәселе көтере бастады?
Жаңа әліпбидің қандай ерекшеліктері болды?
3-тапсырма.
Жеке жұмыс
Берілген суреттер бойынша «Тарихи жәдігерлер» тақырыбына күрделі сөздерді қатыстырып, мәтін құрап жаз.
5-тапсырма. Жалғастырып жаз.
1. Қазақ тілі – ең бай тіл.
2. Қазақ тілі – ... .
Кері байланыс
«Сөйлемді аяқта»
|
Психологиялық ахуал
-Салем достым! (амандасады)
-Сен қалайсың? (иықтарынан қағады)
-Қайда болдың? (құлақтарынан тартады)
-Мен сені сағындым! (қолдарын жүректеріне қояды)
-Сен келдің! (қолдарын жаяды)
-Жақсы болды!(құшақтайды)
Ой қозғау мақсатында қойылған сұрақтарға жауап береді.
Сызба бойынша қазақ жазуы туралы мәліметтер жинайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қысқарған сөздер - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Қысқарған сөздер
туралы тілдік бағдар алады.
Тыңдалған мәтіннен көтерілген мәселе негізінде бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды қатыстыра отырып, өз пікірлерін жазады.
Бас әріппен жазылатын күрделі атауларды жазыңдар
Тарихи тұлғалар, кісі аттары
|
|
Жер-су, мемлекет аттары
|
|
Берілген суреттер бойынша «Тарихи жәдігерлер» тақырыбына күрделі сөздерді қатыстырып, мәтін құрап жазады.
Берілген нақыл сөздерді жалғастырып жазады. Бүгінгі тақырыппен байланыстырып, өз пікірлерін айтады.
Кері байланыс арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.
Қиналған түстарын, меңгере алмаған тұстарын жеткізеді.
|
Оқушылардың психолигиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
- мазмұны бойынша өз болжамын айтады;
- мәтін тыңдау барысында өз болжамын қатыстырып, пікір жазады;
- өз көзқарасын жеткізеді;
-сұрақтарға жауап береді;
-сыни тұрғыдан өз ойларын тұжырымдап,баға береді.
Дескриптор
Білім алушы
-бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды анықтайды-2 балл
- бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфография
лық нормаға сай жазады-2 балл
-көтерілген мәселені анықтайды-1 балл
- көтерілген мәселе негізінде өз пікірлерін 4-5 сөйлеммен жеткізеді-5 балл
Оқушылар өз сыныптастары-
ның мәтін құрауына қатысты айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
https://qamshy.kz/article/21266-rabigha-syzdyq-akhmet-baytursynuly
https://www.google.com/search?
|


title: Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 8-сынып  6-сабақ

text:
1-бөлім: Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы Орфография
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты:
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
ҚАЗАҚ ЖАЗУЫ
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
8.2.2.1 - публицистикалық және ғылыми стиль ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану;
8.3.6.1 - БАҚ материалдары негізінде стильдік ауытқуларды, орынсыз қолданылған сөз оралымдарын талдап, стильдік түзетулер жасау, редакциялау.
Сабақтың мақсаты
Публицистикалық және ғылыми стиль ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы ажырата алады. БАҚ материалдары негізінде стильдік ауытқуларды, орынсыз қолданылған сөз оралымдарын талдап, стильдік түзетулер енгізе алады,
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі// уақыты
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басталуы
5 минут
6 минут
Сабақтың ортасы
6 минут
8 минут
15 минут
Сабақтың аяқталуы
5 минут
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
1.Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Гүлмен тілек» Гүлді алақанға ұстап тұрып, бір-бірлеріңе ізгі тілек айтыңдар және гүлдің артында жазылған А.Байтұрсыновтың тіл мен әліпби туралы нақыл сөздерді құрастыру арқылы 4 топқа бөлініңдер.
2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;
Ой шақыру 1-тапсырма.
Берілген сұрақтарға жауап бер.
Осы нақыл сөздердің бүгінгі тақырыпқа қандай қатысы бар деп ойлайсыңдар?
1.Әліпби деген – тілдің негізгі дыбыстарына арналған таңбалардың жұмағы. 2.Жақсы әліпби тілге шақ болу керек. 3.Тіл – адамның адамдық белгісінің зоры, жұмсайтын қаруының бірі. 4.Сөзі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады.
Тапсырма Мәтінді мұқият оқыңыз. Мәтінге стильдік түзетулер жасап, редакциялаңыз. БАҚ беттерінен алынған мақалада стилистикалық қателер, орынсыз қолданылған сөз оралымдары бар. Мемлекеттік тілдің мәртебесі күнделікті өмірде мемлекеттік тілдің қызмет ету көрсеткішінің артуы, шетелдерде қазақ тілін қолданушылардың көбеюімен арта түсері анық. Қазақ тілінің аясын кеңейтуде шетелдегі қандастарымыздың алар орны бөлек. Олардың ана тілінен айырылмауы, ата жұртымен рухани байланысының үзілмеуі қазақ тілінің өзге елде қанат жаюына өзіндік үлес қосары сөзсіз. ҚазАқпарат халықаралық агенттігі осы маңызды қадамды ерте қолға алған болатын. «ҚазАқпараттың» шетелдегі қазақтарды ақпараттық тұрғыда қамтамасыз ету мақсатында 2004 жылдың сәуір айынан қазақ тілінде шығарылатын жаңалықтар түгелімен латын қарпінде беріле бастаған еді. 2009 жылдың қазан айынан бастап ана тіліміздегі ақпараттар мен мақалаларды Қытай мен Ирандағы қазақ жұртшылығы үшін төте жазумен тарату да жүзеге асырылды. Бұл әсіресе арабша төте жазуды қолданатын Қытай қазақтары үшін елеулі оқиғаға айналды. Сол жақтағы 1,5 миллионнан астам қандасымыздың бұған дейін қазақстандық телерадио бағдарламаларын толық көру мүмкіндігі болмады (ол елде жеке тарелка қоюға рұқсат етілмейді) және кирилица әрпін танымаған соң интернеттегі қазақ басылымдары мен кітаптарын оқи алмайтын еді, сондықтан еліміз туралы әрбір ақпаратқа ерекше зәру болып отыр еді. «ҚазАқпараттың» араб қаріпті сайтының ашылуы - интернетті кеңінен пайдаланып отырған қытай қазақтары үшін ақпараттық, рухани мұқтаждықтарының орнын толтыруға айтарлықтай көмектесті. Сайт ашылғаннан кейін, шеттегі қандастарымыздан «ҚазАқпарат» қолға алған маңызды жобаның өздерінің ана тілінен айырылмауына, жастардың рухани әлемінің баюына үлкен көмек болғаны жөнінде көптеген алғыс хаттар келіп түсті. Төте жазу сайты ашылысымен оны оқитындар саны артып, бүгіндері сайт материалдарын күніне орта есеппен 12-14 мыңнан астам адам көріп отыр.
9-тапсырма. «Көне түркі және қазақ жазуы» деген тақырыпта қысқарған
сөздерді қатыстыра отырып, эссе жаз.


title: Психологиялық ахуал - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Психологиялық ахуал
Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді және гүлдің артына жазылған тіл туралы мақал-мәтелдерді құрастыру арқылы төрт топқа бөлінеді.
Берілген нақыл сөздерді жалғастырып жазады. Бүгінгі тақырыппен байланыстырып, өз пікірлерін айтады.
Мәтіндерді мұқият оқиды. Тақырыпқа қатысты тірек сөздерді жазады. Стильдік айырмашылықтарын көрсетеді.
Мәтінді мұқият оқиды. Мәтінге стильдік түзетулер жасап, редакциялайды. Сайттан алынған мақалада стилистикалық қателер, орынсыз қолданылған сөз оралымдарын анықтайды.
Кері байланыс арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.
Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.
|
Оқушылардың психолигиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-мәтіндердегі тірек
сөздерді анықтайды;
-мәтін стильдерінің
ерекшеліктерін ажыратады.
-стильдік түзетулер енгізеді;
-орынсыз қолданылған сөз
оралымдарын түзейді
Оқушылар өз сыныптастары-
ның мәтін құрауына қатысты айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
https://www.zharar.ru/kz/quote/35320-ahmet.html
https://www.inform.kz/kz/kazakparat-haa-tote-zhazu-sayty-sheteldegi-kazak-tili
|


title: Бөлім бойынша жиынтық бағалау - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бөлім бойынша жиынтық бағалау
Тапсырма
Мәтін үзіндісін мұқият тыңдаңыз.
(оқушы болжам жасау үшін кідіріс жасалады, сұрақ қою арқылы жауап күтіледі) Мәтінде ары қарай не айтылуы мүмкін? Қандай мәселе көтерілуі мүмкін?
Мәтін жалғасын тыңдаңыз.
Өз жауабыңызбен салыстырыңыз.
Шын мәнінде, мәтінде қандай мәселе көтерілді?
Ғалым не үшін қынжылады? Ол қандай ұсыныс білдірді?
Мәтін жалғасын тыңдаңыз.
Ғалымның «мақұлдаған жауап алдық» дегені нені аңғартады? Сіздіңше, мәселенің шешімі қандай болды?
6-тапсырма.
Сурет бойынша пікір алмасыңдар. Өз ойларыңды дәлелді
пікірмен қорғаңдар.
Психологиялық ахуал
Сұрақтарға жауап береді
Мәтінді мұқият оқып,
мақала құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату мақсатына сай тапсырманы орындайды. Кестені толтырды.
Бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмасын орындайды.
Кері байланыс арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.
Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.
|
Оқушылардың психолигиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-мәтіннің жанрын ажыратады;
-мәтіннің ресімделуін анықтайды;
-жанрлық ерекшелігін анықтайды.
Оқушылар өз сыныптастары-
ның мәтін құрауына қатысты айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
https://www.zharar.ru/kz/quote/35320-ahmet.html
|


title: Тілдік бағдар - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атаулар • Халықаралық ұйымдардың аттары; • жеке мемлекет ретіндегі республика аттары; • мемлекеттік мекемелердің, жоғары ұйымдардың күрделі атаулары; • жоғары дәрежелі қызмет атаулары мен берілген атақтардың әр сөзі бас әріппен жазылады. Бас әріппен жазылатын сөздер Жалқы есімдер: Теміртау, Айболат Ең жоғарғы мемлекеттік қызмет атаулары: Президент Әкімшілігі Мемлекет, республика, жоғарғы мекемелер мен ұйымдардың күрделі атаулары:Қазақстан Республикасы Қысқарған сөздер: БҰҰ, ТМД Мекемелер мен білім орындары күрделі атауларының бірінші сөзі: Қазақ Ұлттық университеті Кітап, газет, журнал аттары: «Егемен Қазақстан»,«Абай жолы» 5-тапсырма. (оқулықтан)
Тыңдалған мәтіннен көтерілген мәселе негізінде бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды қатыстыра отырып, өз пікіріңізді жазыңыз.
3-тапсырма. • Көне түркі жазбалары туралы қандай мәлімет қосар едің?
• Тыңдалған мәтіннің мазмұны бойынша өз ойыңды дәйектеп айт.
• Көне жәдігер деген не? Өз анықтамаңды ұсынып көр.
Ойтаразы Бас бармақ - басты мәселе. Бүгінгі сабақта ең құнды мәселе не болды?
Балаң үйрек- бірлесу. Мен топта / жұпта қалай жұмыс жасадым? Кімге көмек бердім?
Ортан терек – ойлану.Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым?
Шылдыр шүмек- шынайылық. Сабақ маған ұнады ма? Неліктен?
Кішкене бөбек – көңіл күй ахуалы. Мен өзімді сабақта қалай сезіндім?
Қойылған сұрақтарға жауап береді. Тыңдалған мәтіннен көтерілген мәселе негізінде бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды қатыстыра отырып, өз пікірін жазады.


title: Топтық жұмысты бағалау - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Топтық жұмысты бағалау: қызыл, сары, көк түсті жетондар арқылы бағалайды.
Жеке жұмыс
Дескриптор
Білім алушы
-мәтіннің жанрын ажыратады;
-мәтіннің ресімделуін анықтайды;
-жанрлық ерекшелігін анықтайды.
Жеке және жұптық жұмысты бағалау
Алшы –
(9-10 балл)
Тәйке (тауа) – (7-8 балл)
Бүге (бүк) – (4-6 балл)
Шіге (шік) – (1-4 балл)
Тест қорытындысы
https://quizizz.com/admin
платформасы арқылы бағаланады.
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
https://www.google.com/search?
https://quizizz.com/admin
|
Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 13-сабақ.
Бөлім:
|
2-бөлім: Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті. Фонетика
|
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Өмірлік құндылықтар.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
|
8.1.2.1 - әлеуметтік-қоғамдық, мәдени-тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті-эмоционалды сөздердің рөлін талдау;
8.4.2.1 - сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдану;
|
Сабақтың мақсаты
|
Әлеуметтік-қоғамдық, мәдени-тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті-эмоционалды сөздердің рөлін талдай алады. Сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдана алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//
уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басталуы
5 минут
6 минут
Сабақтың ортасы
14 минут
8 минут
7 минут
Сабақтың аяқталуы
5 минут
|
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
1.Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Гүлмен тілек»
(сергіту және топқа біріктіру)
1-топ : «Адам» тобы
2-топ: «Өмір» тобы
3-топ: «Құндылық» тобы
Ой шақыру
Суреттерді басшылыққа алып, ойыңды топта талқыла және төмендегі сұраққа жауап бер.
- Адамзаттық құндылықтың қазіргі сипаты қалай деп ойлайсың?
- Болашақта құндылықтар әлеміне қандай үлес қосамын деп ойлайсың?
1-тапсырма.
Жеке жұмыс
Мәтінді мұғаліміңнің оқуында тыңдап, өз ойыңды жалғастыр.
Дауыс ырғағына мән бер.
1)Мәтіндегі экспрессивті-эмоционалды сөздерді теріп жазыңыз
2) Кестені толтырыңыз
Автор көзқарасы қандай?
|
Автор көзқарасы бойынша менің пікірім
|
|
|
3) Автор мәтінде экспрессивті-эмоционалды сөздерді, автор көзқарасын қандай мақсатта береді? Олардың мәтін мазмұнын ашудағы немесе оқырманға әсерін күшейтудегі маңызы бар ма? Дәлелдеңіз.
2-тапсырма.
Топтық жұмыс
Төменде көрсетілген қағидаларды интонацияның компоненттерін қолданып, мәтінге айналдырып айт.
1-топ
1.Өмірдің ең құнды жақтарын алуға тырыс!
2..Әр адам – өз өмірінің суретшісі, әр адам өз бақытын өзі іздеп табады,
әр адам өз өміріне өзі жауапты.
2-топ
1. Сол себепті өмірлік құндылықтарды
таңдауда да адам өзіне-өзі басшылық жасайды.
2. Адамның өмірлік
бағыты қоғамның материалдық, рухани және мәдени дәрежесімен
анықталады.
3-топ
1. Сондықтан адам өмірінің көп жағдайы өмірдің бағытына
байланысты.
2. Әр адам өз өмірінің бағытын өзі анықтауға тиісті.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Жұптық жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Жұптық жұмыс
6-тапсырма.
«Тілдік бағдар» айдарындағы ережелердің өзіне тән ерекшелігін, қасиетін, қызметін, маңызын талда.
Семантикалық карта
|
Тілдік бағдар
|
Сұрақтар
|
Жауаптар, мысалдар
|
Қарқын
|
Қалай байқалады?
|
|
Кідіріс
|
Басты ерекшелігі неде?
|
|
Жазуда
ғы кідіріс
|
Тыныс белгілері қалай
қойылады?
|
|
Рефлексия
Бүгінгі сабақтағы 3 маңызды…
Бүгін біз … туралы таныстық
Біз … сәтті орындай алдық
Біз … жұппен жақсы орындай алдық
Біз ... туралы көбірек білгіміз келеді
|
Психологиялық ахуал
Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді және гүлдің астына жазылған сөздер арқылы төрт топқа бөлінеді.
Суреттерді басшылыққа алып, ойларын топта талқылайды және берілген сұрақтарға жауап береді.
Мәтінді мұғаліміңнің оқуында мұқият тыңдайды. Оқушы өз ойын жалғастырады.
Дауыс ырғағына мән береді.
Мәтіндегі экспрессивті-эмоционалды сөздерді теріп жазады.
Кестені толтырып, автордың көзқарасын анықтайды. Автор көзқарасы бойынша өз пікірін білдіреді. Автор мәтінде экспрессивті-эмоционалды сөздерді, автор көзқарасын қандай мақсатта бергенін, олардың мәтін мазмұнын ашудағы немесе оқырманға әсерін күшейтудегі маңызын анықтап, дәлелдейді.
Топтық жұмыста берілген қағидаларды интонацияның компоненттерін қолданып, мәтінге айналдырып айтады.
«Тілдік бағдар» айдарындағы ережелердің өзіне тән ерекшелігін, қасиетін, қызметін, маңызын талдайды.
Кері байланыс береді. Бүгінгі сабақта не үйренгендерін, топта қалай жұмыс жасағандарын, қандай білім алғандарын таразылайды.
|
Оқушылардың психологиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
- мәтіннен экспрессивті-эмоционалды сөздерді анықтайды;
- мәтіннен автор көзқарасын анықтайды;
- автор көзқарасы бойынша пікір білдіреді;
- мәтіндегі
экспрессивті-
эмоционалды сөздердің рөлін талдайды;
- мәтіндегі автор көзқарасының маңызын талдайды;
- өз ойын дәйектермен дәлелдейді.
Дескриптор
Білім алушы
-Берілген қағидаларды мәтінге айналдырады;
-интонацияның компонентте
рін қолданады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Өзара топтық бағалау - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Өзара топтық бағалау
1-топ: Ертегі құрастыру арқылы бағалайды.
2-топ: Алғыс хат беру арқылы бағалайды.
3-топ: Келесі топқа “SMS” жазу арқылы бағалайды.
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
|
Бекітемін__________
Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 14-сабақ
Бөлім:
|
2-бөлім: Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті. Фонетика
|
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Өмірлік құндылықтар. Бөлім бойынша жиынтық бағалау-2
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
|
8.2.4.1 – тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау;
8.4.2.1 – сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдану;
|
Сабақтың мақсаты
|
Тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдай алады, сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдана алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//
уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басталуы
Ұйымдас
тыру
4 минут
6 минут
Сабақтың ортасы
5 минут
20 минут
6 минут
Сабақтың аяқталуы
4 минут
|
1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
Психологиялық көңіл күй тудыру
«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
- Жүргізуші: «Толқыған кезде, асықпай дем алуға үйрен. Түзу отыр, қолдарыңды тізелеріңе салып, көздеріңді жұмыңдар, терең дем алыңдар:
- Ойша: «Мен арыстанмын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен құспын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен гүлмін»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен сабырлымын»,- деп деміңді шығар. Сен сабырлысың, сенің қолыңнан бәрі келеді».
2.Бүгінгі сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаты хабарланады
|
Достарыңызбен бөлісу: |


7-тапсырма. Суретке қарап, «Уақыт – баға жетпес құндылық» тақырыбына мәтін құрап жаз. Сөйлемдердегі интонацияның түрлерін ажырат.
9-тапсырма. Төменде берілген тұжырымдарға сәйкес «Бағалай білсең
уақытты...» тақырыбында өз ережеңді ұсынып жаз. Тыныс белгілеріне сай
кідірістің (пауза) екі түрін ажырат.
1. Бір күннің қадірін ауырып жатқан науқас біледі.
2. Бір сағаттың қадірін кездесуге асыққан адам біледі.
3. Бір минуттың қадірін жолдан қалып қойған жолаушы біледі.
4. Бір секундтың қадірін жеңіске жете алмай қалған спортшы біледі.
Жеке жұмыс Бөлім бойынша жиынтық бағалау-2 Тапсырма Мәтіндерді түсініп оқыңыз.
1-мәтін
«Құндылық» термині болмыстың белгілі құбылыстарының адами, әлеуметтік және мәдени мән-мағынасын білдіру үшін қолданылады. Адам өмірінің өзегі – құндылықтар, ал басқа мақсаттар оған жеткізетін баспалдақтар ғана. Осы қағидаға сүйенсек, қоғамның жаңару кезіндегі жаңаша көзқарастардың бірі – құндылық бағдар.
Қазіргі заманда ғылым мен білім, ақпараттық технология, техника қаншалықты қарыштап дамыған сайын, адамның бойындағы рухани-адамгершілік қасиеттерінің соншалықты төмендеп бара жатқанын күнделікті өмірде көріп отырмыз. Атап айтар болсақ: тастанды бала, қарттар үйі , қатыгездік, табиғатты ластау, ағашты кесу, алдап соғу, жемқорлық , өлтіріп кету сияқты келеңсіздіктер толып жатыр. Адамзаттың ең асылы «адам» деп қарайтын болсақ, онда адамның азғындауына не себеп? Әлде заман кінәлі ме? Көпшілігі «заманына қарай адамы» деген принциппен өмір суруде. Ал заманды құрайтын адам емес пе? Міне, сонда барлығы қайтадан адамға келіп тіреледі. Сондықтан күллі әлемді сақтап қалатын бірден-бір жол рухани адамгершілік білім екені даусыз.
Рухани-адамгершілік білімнің негізі болып табылатын «Өзін-өзі тану» жобасының авторы С . А. Назарбаева «Өмір әдебі» деген кітабында: «Рухани кәусар бұлаққа барар жол іздеу әр адамның міндеттерінің міндеті екендігіне сенімдімін» дей келе, оған тек жалпыадамзаттық құндылықтарды оқыту арқылы ғана жетуге болатынын атап көрсетті…
2-мәтін
Әдетте құндылық деген сөзді естігенде, ойыңызға не келеді? Құнды заттар, құнды ақпарат, басқа адамның құнды қасиеттері. Әр нәрсенің өз құндылығын білгенмен, біз өз құндылықтарымызға назар аудара бермейміз. Ойланып көріңізші, сіздің қандай құндылықтарыңыз бар? Сіз өзіңізді ақылды, инабатты, тәрбиелі, парасатты, адамгершілігі, түсінігі мол керемет қасиеттерге ие адаммын деп ойлауыңыз мүмкін. Бұның бәрі құнды қасиеттерге жатады. Сіз ата-анаңызды, туыстарыңызды, достарыңызды, туған жеріңізді, еліңізді, ұлтыңызды шексіз сүюіңіз мүмкін. Бұл да адамның ерекше жақсы көретін құндылықтары. Сіздің үйіңіз, материалдық жағдайыңыз, жұмысыңыз, айналысатын ісіңіз, хоббиіңіз, шығармашылығыңыз да құндылықтар қатарында. Болмысыңыз бен пішініңіз, сұлулығыңыз, сымбаттылығыңыз – құндылықтың бір түрі. Сонымен қатар іске аспай жатқан құндылықтар да болады: үйлену, тұрмыс құру, ата-ана болу, өмірде өз орныңды табу, сыйлы адам болу, тұлға ретінде мойындалу да құндылықтар...
1-мәтін
2-мәтін
Мәтіндердің стилі қандай? Себебі неде?
Мәтіндердің тақырыбы қандай?
Мәтіндердің түрлері қандай? Неге олай?
Мәтіндердің құрылымы қандай? Неге?
2.Сіз тәрбие сағатында «Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті» тақырыбында баяндама оқығалы жатырсыз. Баяндамаңыздың тезистік жоспарын жасаңыз


title: Бағалау критерийі - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бағалау критерийі
|
№ тапсырма
|
Дескрип
тор
|
Балл
|
Мәтіндер
дің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылы
мын салыстыра талдайды
|
1
|
мәтіндер
дің стильде
рін ажырата
ды;
|
1
1
|
тақыры
бын анықтай
ды;
|
1
1
|
түрін анықтай
ды;
|
1
1
|
құрылы
мын салысты
рады.
|
1
1
|
Берілген тақырып негізінде тезистік жоспар құрады.
|
2
|
тақырып бойынша жоспар құрады;
|
1
|
тезистік жоспарды талапқа сай құрады.
|
1
|
Барлығы
|
10
|
8-тапсырма.
Кестеге мұқият қара. Құндылықтарды өз қажеттілігіңе қарай топтастырып, сызба, кесте, диаграмма түрінде жаз.
Құндылықтар туралы түсініктер сонау ежелгі грек ойшылдарынан
бастау алады. Қазақ халқының ұлттық дүниетанымында құндылықтар жүйесі адамгершілік пен ізгіліктен құралады. Қазіргі ғылымда «құндылықтарды» ұғым ретінде мынадай түрде қарастырады:
Үйге тапсырма: 10-тапсырма. Төмендегі сөздердің анықтамасын түсіндірме сөздіктен тауып, кестені толтырып жаз.
Рефлексия
Алшы - Сабақтан өзіңе пайдалы не алдың?
Тәйке – Сабақта не қиын болды?
Бүк – Сабақта нені басқаша өзгертуге болады деп ойлайсың?
Шік – Бүгінгі сабақтан үйренгенің бойынша алда не істеймін деп ойлайсың?
|
Психологиялық ахуал
«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
Суретке қарап, «Уақыт – баға жетпес құндылық» тақырыбына мәтін құрап жазады. Сөйлемдердегі интонацияның түрлерін ажыратады.
Берілген тұжырымдарға сәйкес «Бағалай білсең
уақытты...» тақырыбында өз ережесін ұсынып жазады. Тыныс белгілеріне сай
кідірістің (пауза) екі түрін ажыратады.
Бөлім бойынша жиынтық бағалау бағалау тапсырмаларын орындайды.
Кестеге мұқият қарайды. Құндылықтарды өз қажеттілігіне қарай топтастырып, сызба, кесте, диаграмма түрінде жазады.
Оқушылар бүгін сабақтан пайдалы не алғанын, не қиын болғанын, алдағы уақытта не істеуге болатындығы жөнінде рефлексия жасайды.
|
Оқушылардың психологиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-мәтін құрап жазады,
-сөйлемдер
дегі интонацияның түрлерін ажыратады,
-тыныс белгілеріне сай
кідірістің (пауза) екі түрін ажыратады.
Бағалау
Алшы – (9-10 балл)
Тәйке (тауа) – (7-8 балл)
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бүге (бүк) –  ( - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бүге (бүк) – (4-6 балл)
Шіге (шік) –
(1-4 балл
Жеке жұмыс
Дескриптор
Білім алушы
- мәтіндердің стильдерін ажыратады;
-тақырыбын анықтайды;
-түрін анықтайды;
-құрылымын салыстырады.
-тақырып бойынша жоспар құрады;
-тезистік жоспарды талапқа сай құрады.
Бағалау
Алшы – (9-10 балл)
Тәйке (тауа) – (7-8 балл)
Бүге (бүк) – (4-6 балл)
Шіге (шік) –
(1-4 балл
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптас
тырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
https://wordwall.net/ru/resource/52562879
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
|
Бекітемін: ______ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 15-сабақ
Бөлім:
|
2-бөлім: Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті. Фонетика
|
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Әлем мәдениеті
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
|
8.1.4.1 -мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықтау.
8.4.2.1 - сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдану;
|
Сабақтың мақсаты
|
Мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықтай алады, сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдана алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//
уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басталуы
5 минут
5 минут
Сабақтың ортасы
10 минут
6 минут
7 минут
6 минут
2 минут
Сабақтың аяқталуы
4 минут
|
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
1.Психологиялық ахуал қалыптастыру
«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
2.Стикердің түсі арқылы 4 топқа бөлінеді.
3.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру
Ойтүрткі
1.Мәдениет дегенді қалай түсінесің?
2.Әлемдік мәдениетке нелер жатады?
3.Мәдениетті құндылық деп санайсың ба?
Топтық жұмыс
6-тапсырма.
«Әлемдік мәдениет» тақырыбына материал жинап, постермен
қорғаңдар. Қорғау кезінде лайық деп тапқан сөзге, сөз тіркесіне белгілі
бір кідіріс жасауға дағдыланыңдар және оның себебін анықтаңдар.
1-топ: «Көркем әдебиет».
2-топ: «Бейнелеу өнері».
3-топ: «Сахна өнері».
4-топ: «Болашақтағы өнер»
2-тапсырма.
Мәтінді мұқият тыңдап, өзің білетін мәліметтермен жалғастыр. Мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықта.
«Броундық қозғалыс»
Тілдік бағдар
Түрлі халықтың сөйлеу тілінде өзіндік интонация бар.
Интонация белгісінің бірі әуез (тембр) деп аталады. Әуез
дегеніміз –адамның әртүрлі көңіл күйін, эмоциясын білдіретін дауыс реңкі. Әуез арқылы қуаныш пен мысқыл т.б. сезімдер беріледі. Ол көбінесе сөйлемнің сезімдік (эмотивтік) мазмұнын жеткізеді.
Тембр одағайларда көрініс табады. М ы с а л ы, Ойпырым-а-ай!
Бәрекелде-е-е-е! Дауыс реңкі көбінесе көркем әдебиет стилінде,
ауызекі сөйлеу стилдерінде көрінеді. Ал публицистикалық, ғылыми
стильдерде көп байқала қоймайды.
9-тапсырма.
Берілген мәтінде айтылған ойға сәйкес мәдениеттің адамзаттық құндылық екенін дәлелдеп жаз. Интонацияның түрлерін қолдануға
назар аудар.
Мәдениет туралы толғансам...
Мәдениет – адамгершілік, имандылық.
Мәдениет – ұлттың рухы.
Мәдениет – жанашырлық, туған тілге деген жанашырлық.
Мәдениет – білімде ғана емес, біліктілікте.
Мәдениет – зиялы деген атауда емес, иман ұялаған инабатты бетте.
Мәдениет – ақиқат пен шындықта.
Мәдениет елді, халықты, ұжымды басқару емес, ол – елді, халықты,
ұжымды сыйлау, олармен санасу.
Мәдениет – баршамызға ортақ дүние. Ендеше баршамыз жұмыла
мәдениетті, төл мәдениетімізді көтеруге атсалысайық!
Үйге тапсырма
10-тапсырма
|
Достарыңызбен бөлісу: |


Бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атаулар
туралы тілдік бағдар алады.
Тыңдалған мәтіннен көтерілген мәселе негізінде бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды қатыстыра отырып, өз пікірлерін жазады.
Бас әріппен жазылатын күрделі атауларды жазыңдар
Тарихи тұлғалар, кісі аттары
|
|
Жер-су, мемлекет аттары
|
|
Кері байланыс береді. Бүгінгі сабақта не үйренгендерін, топта қалай жұмыс жасағандарын, қандай білім алғандарын таразылайды.
|
Оқушылардың психолигиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
- мазмұны бойынша өз болжамын айтады;
- мәтін тыңдау барысында өз болжамын қатыстырып, пікір жазады;
- өз көзқарасын жеткізеді;
-сұрақтарға жауап береді;
-сыни тұрғыдан өз ойларын тұжырымдап,баға береді.
Дескриптор
Білім алушы
-бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды анықтайды-2 балл
- бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфография
лық нормаға сай жазады-2 балл
-көтерілген мәселені анықтайды-1 балл
- көтерілген мәселе негізінде өз пікірлерін 4-5 сөйлеммен жеткізеді-5 балл
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
|


title: Рефлексия « - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Рефлексия «Сатылым»
Оқушылар бүгін не үйренгендерін стикерге жазып, оны сөмкеге салады, ал егер, келесі сабақта не үйренгісі келетіні жайлы ойлары болса, оны дүкенге қояды.
Психологиялық ахуал
«Әдемі ойлай және демала біл» жаттығуы
- Жүргізуші: «Толқыған кезде, асықпай дем алуға үйрен. Түзу отыр, қолдарыңды тізелеріңе салып, көздеріңді жұмыңдар, терең дем
алыңдар:
- Ойша: «Мен арыстанмын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен құспын»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен гүлмін»,- деп деміңді ішке ал, сыртқа шығар;
- Дауыстап: «Мен сабырлымын»,- деп деміңді шығар. Сен сабырлысың, сенің қолыңнан бәрі келеді».
«Әлемдік мәдениет» тақырыбына материал жинап, постермен
қорғайды. Қорғау кезінде лайық деп тапқан сөзге, сөз тіркесіне белгілі
бір кідіріс жасауға дағдыланады.
Мәтінді мұқият тыңдайды. Өздері білетін мәліметтермен жалғастырады. Мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықтайды.
«Броундық қозғалыс»
Сынып ішіне тақырыпқа қатысты сөздер мен оған берілген анықтамалар орналастырылады. Оқушылар бүкіл сынып ішінде қозғала жүріп,
берілген тақырып бойынша ақпарат жинайды. Яғни, сөздер мен оған берілген анықтамаларды сәйкестендіреді. Жинақтап болған соң, дәптерге жазып алады.
Берілген мәтінде айтылған ойға сәйкес мәдениеттің адамзаттық құндылық екенін дәлелдеп жазады. Интонацияның түрлерін қолдануға
назар аударады.
Кері байланыс арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.
Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.
|
Оқушылардың психолигиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-мәтінді өзі білетін мәліметтермен жалғастырады;
-көтерілген мәселені талдайды;
-негізгі ойды анықтайды.
Оқушылар өз сыныптастары-
ның сөздер мен оған берілген анықтамаларды құрастыру кезінде қатысты айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.
Дескриптор
Білім алушы
-өз ойын жазады,
-дәлел келтіреді,
-интонацияның түрлерін қолдануға
назар аударады.
Берілген бұлт, ағаш, күн суреттері арқылы бағалау
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
https://www.google.com/search?q=%D
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
https://massaget.kz/mangilik_el/tup_tamyir/asyil_soz/41294/
|


title: Бекітемін: ______ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 16-сабақ

text:
1-бөлім: Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы. Орфография
2-бөлім: Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті. Фонетика
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
8.4.2.1 - сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдану;
8.2.3.1 -мақала, презентация құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату;
8.2.4.1 – тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау;
8.3.2.1 - жанрлық және стильдік ерекшелік-теріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала, құрастырып жазу;
8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//
уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
45 минут
|
Оқылым
Тапсырма
Мәтінді мұқият оқып, берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
[10]
Мәдениет – адам жасаған «екінші табиғат». Мәдениет – жеке адамның өмір сүру мақсаты мен құндылық жүйесі, адамның өмір сүрген ортамен қарым-қатынасы. Ол – өзара қарым-қатынас нәтижесінде қалыптасатын ерекше құбылыс. Адамдар өздерін қоршаған
ортаға, оның әлеуметтік және мәдени қатынасына әсер етеді, өзгертеді. Олар оны өз мақсатына пайдаланады. Болашақ қоғамға, ұрпаққа мұра етіп қалдырады, ал ол мұра белгілі жағдайда үнемі дамуда болады.
Мәдениет әртүрлі әлеуметтік құрылымдардың, топтардың, ұлттардың, жеке адамдардың өмір сүру жағдайына, талабына сәйкес пайда болып, қалыптасады. Мысалы: аң аулау, еңбек құралдарын жасау, от жағу, тамақ пісіру, киіну, жарасымды өмір сүру, екінші біреуге ұнау, ортамен қатынаста болу, т.б.
Бұл талап-тілектер қоғамдық прогреске, өрлеуге тікелей байланысты. Әр қоғамдық кезеңде жаңа талап, тілектер пайда болады, өндіріс құралдары дамиды. Мәселен, бір кездерде жазба әдебиеті болмады, соның нәтижесінде фольклор қалыптасты, кейініректе білімнің қалыптасып, жазудың шығуы қоғам алдына жаңа талап қойды. Бүкіл құндылықты, мифті жазып қалдыру талабы пайда болды. Информатика дамыды, оларды микрофон, магнитофон, компьютерге түсіру арқылы мәңгі ету қажеттілігі туындады. Сөйтіп, мәдениет әлеуметтік құрылымдардың, жеке адамның тілегіне, талабына сәйкес қалыптасты. Қоғамда адам тілегінен тыс мәдениет қалыптаспайды.
Мәдениет – әлеуметтік фактор, қоғамның қозғаушы күші. Мәдениеттің дамуы қоғамды ілгері жылжытады. Жеке адам мәдениеті мен қоғам талабы тікелей байланысты.
1. Мәтіннің 1-бөлігінің негізгі ойы қандай?
|
[1]
|
Мәдениет – жеке адамдардың өмірі
Мәдениет – келешекке қалатын мирас
Мәдениет – тек қоршаған ортаның әсері
Мәдениет – технологияның даму өрісі
Ортаның өркендеуі де мәдениеттің өсуіне байланысты екендігі қай бөлімде айтылады? [1]
І
ІІ
ІІІ
ІV
3.
|
Мәтін қай түрде берілген?
|
[1]
|
|
A) әңгіме
|
|
|
B)
|
жарнама
|
|
|
C) мақала
|
|
|
D) эссе
|
|
4.
|
Мәтін қай стильде берілген?
|
[1]
|
|
A) ғылыми
|
|
|
B)
|
көркем-әдебиет
|
|
C) публицистикалық
D) ресми
5. Мәтіннің тақырыбы қандай?
|
[1]
|
6. Мәтіннің түрі қандай?
7. Мәтін қалай рәсімделген?
|
[1]
|
8.Мәтінге қатысты өз ойыңызды білдіріңіз. Тақырыпты ескеріңіз және тұжырым жасаңыз. [3]
Жазылым
Берілген екі тақырыптың бірін таңдап, жазба жұмысын орфографиялық нормаға сай орындаңыз.
Жергілікті газетке «Оқушы бойында адамзаттық құндылықтарды қалай қалыптастырамыз?» тақырыбында шағын мақала жазыңыз.
Сіз тәрбие сағатында «Жалпыадамзаттық құндылықтар дегеніміз не?» тақырыбында баяндама оқығалы отырсыз. Баяндамаңыздың жалпы мазмұны бойынша жазба жұмысын жазыңыз.
|
Көлемі 150-200
сөзге жуық мәтін
беріледі. Мәтінді
|
оқып, мазмұны,
құрылымы
негізінде берілген
|
сұрақтарға
жауап береді
және жанрлық
|
ерекшеліктерін
ажыратады.
|
Берілген
Мәтіндердің
тақырыбын,
стиль түрлерін,
|
құрылымын
салыстырып
талдайды.
|
|
|
Тоқсандық
жиынтық бағалаудың
специфика
циясы
Қазақ тілі
(оқыту қазақ тілінде)
8-сынып
|
Бекітемін: ______ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 17-сабақ
Бөлім:
|
2-бөлім: Адамзаттық құндылықтар және әлем мәдениеті. Фонетика
|
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Әлем мәдениеті
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
|
8.2.3.1 -мақала, презентация құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату;
8.3.2.1 - жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жазу;
|
Сабақтың мақсаты
|
Мақаланың құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырата алады; жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала құрастырып жаза алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//
уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басталуы
5 минут
Сабақтың ортасы
15 минут
6 минут
15 минут
Сабақтың аяқталуы
4 минут
|
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
1.Психологиялық ахуал қалыптастыру
2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру
4-тапсырма.
Топтық жұмыс
Мәтінді мұқият оқы.
1-топ:
Кестені толтыр.
Мәтіннің жанры қандай?
|
Мәтін қалай рәсімдел
ген?
|
Басқа қандай жанрлық ерекшелік
тер байқалады?
|
|
|
|
2-топ:
Әміре Қашаубаев туралы газет-журналдардан, энциклопедиялардан қосымша материал жинастырып, мақала жаз.
3-топ:
3-тапсырма
Мәтінді мұқият оқы. Кестені толтыр.
Мәтіннің жанры қандай?
|
Мәтін қалай рәсімдел
ген?
|
Басқа қандай жанрлық ерекшелік
тер байқалады?
|
|
|
|
5-тапсырма.
Жұптық жұмыс
Берілген суреттерді пайдаланып, «Қазақстан халықтарының
мәдениеті» тақырыбында диалог құрастырың дар. Сөйлемдеріңде интонацияның компонент терін дұрыс қолданыңдар. Кідіріс түрлеріне мән беріңдер.
7-тапсырма.
Қазақстандағы әлемдік құндылық болып бағаланатын мұралар туралы ақпарат құралдарынан, энциклопедиялардан мәліметтер алып, интонация компоненттерін қатыстырып, деректі эссе жаз.
Ойтаразы
«Бес саусақ» тәсілі
Ойтаразы
Бас бармақ - басты мәселе. Бүгінгі сабақта ең құнды мәселе не болды?
Балаң үйрек- бірлесу. Мен топта / жұпта қалай жұмыс жасадым? Кімге көмек бердім?
Ортан терек – ойлану. Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым?
Шылдыр шүмек- шынайылық. Сабақ маған ұнады ма? Неліктен?
Кішкене бөбек – көңіл күй ахуалы. Мен өзімді сабақта қалай сезіндім?
|
Психологиялық ахуал
-Салем достым! (амандасады)
-Сен қалайсың? (иықтарынан қағады)
-Қайда болдың? (құлақтарынан тартады)
-Мен сені сағындым! (қолдарын жүректеріне қояды)
-Сен келдің! (қолдарын жаяды)
-Жақсы болды! (құшақтайды)
«Әлемдік мәдениет» тақырыбына материал жинап, постермен
қорғайды. Қорғау кезінде лайық деп тапқан сөзге, сөз тіркесіне белгілі
бір кідіріс жасауға дағдыланады.
Мәтінді мұқият тыңдайды. Өздері білетін мәліметтермен жалғастырады. Мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықтайды.
Берілген мәтінде айтылған ойға сәйкес мәдениеттің адамзаттық құндылық екенін дәлелдеп жазады. Интонацияның түрлерін қолдануға
назар аударады.
Кері байланыс арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.
Қандай мәліметтер алғанын жеткізеді.
|
Оқушылардың психолигиялық ахуалы қалыптасады.
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-мәтіннің жанрын ажыратады;
-мәтіннің ресімделуін анықтайды;
-жанрлық ерекшелігін анықтайды.
-қосымша материал жинастырады,
-мақала жазады.
Берілген бұлт, ағаш, күн суреттері арқылы бағалау
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
https://massaget.kz/mangilik_el/tup_tamyir/asyil_soz/41294/
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kone-trki-jazba-eskertkishteri-ou-bafdarlamasin.html?page=42#Ойтаразы_«Бес_саусақ»_тәсілі_Ойтаразы_Бас_бармақ_-_басты_мәселе._Бүгінгі_сабақта_ең_құнды_мәселе_не_болды_Балаң_үйрек-_бірлесу.


title: Түркі руна жазбалары - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Түркі руна жазбалары Тыңдалым мәтіні Түркілердің жазуы туралы ең алғашқы мәліметтерді қытай деректерінен кездестіре аламыз. Негізінен түркі жазуының пайда болған уақыты V ғасыр деп есептеледі. Ал нақтырақ айтқанда, түркілер IV ғасырдың екінші жартысында өз жазуларын кең ауқымда қолданған.
Түркілер басқа мемлекеттермен қарым-қатынас жасағанда, өз жазуларын қолданғаны жайлы көптеген мәліметтер бар. Мысалға алғанда, Византия императорына түркі елшісі қағанның жазған хатын алып барған. Мұны Менандр Протектор өз естелігінде көрсеткен.
Орта ғасырды алғанда түркілердің төл жазуы және алфавиті болған. Әр рулардың таңбалары негізінен жасалған алфавиттік құрамда 35 әріп бар. Ал көне түркі жазуы руна немесе сына жазуы деп аталған.
Көне түркі жазуының ескерткіштері Орталық Азия аумағынан көп табылған. Олардың ішіндегі ең белгілісі Солтүстік Моңғолия жеріндегі Орхон, Селенга, Толы өзендерінің бойынан табылған тастағы жазулар. Бұл тастарда түркілердің атақты билеушісі мен ақылгөйлері – Білге қаған, Күлтегін, Тоныкөк құрметіне арналып жазылған руна жазулары сақталған. Ал Қазақстан аумағында Талас, Іле өзендерінің аңғарынан да көне түркі жазуының ескерткіштері табылған. Түркінің жазба ескерткіштерінің көп кездесетін жері – Сібір өлкесіндегі Енисей өзенінің бойы. Жазулар құлпытастарға, қыш пен металдарға және басқа да заттарға қашалып жазылған. Осыдан шығатын қорытынды, VII-IX ғасырлар аралығында Қазақстан аумағында ортағасырлық мемлекеттерде көне руналық түркі жазуы қолданылу аясы біршама зор болған.
Қазіргі ғылымда жиі естілетін «руна», «рунология» сөздерінің қандай мағына беретінін көбісі біле бермейді. «Руна » «әріп» және «белгі» дегенді білдірмейді. Оны «құпия» және «белгісіз» сөздерімен ұштастыруға болды. «Руна» сөзі – латыннын «арканум» (мысал, «Таро арқаны») немесе грекше «мистерион» (мистерия) сөздерінің аналогі. Бұл мәліметтер руна сөзінің мағынасы туралы құнды дәлелдер береді.


title:
Бөлім:

1-бөлім: Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы

text:
1-бөлім: Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы Орфография
Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Көне түркі жазба ескерткіштері
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:
8.2.3.1 - мақала, аннотация құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату;
8.3.5.1 - оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазу;
8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу.
Сабақтың мақсаты
Аннотация құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырата алады; мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан алынған жинақы мәтіндегі тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жаза алады,


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kone-trki-jazba-eskertkishteri-ou-bafdarlamasin.html?page=6#2-тапсырма_(а)_Әр_бөліктегі_маңызды_ақпараттарды_іріктеп_алыңыз._(ә)_Мәтіннің_баяндау_желісін_сақтап,_аннотация_жазыңыз._Жалқы_есімдерді_қолданыңыз._4-тапсырма.

title: Педагогтің әрекеті - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың басталуы
4 минут
5 минут
Сабақтың ортасы
7 минут
10 минут
8 минут
6 минут
Сабақтың аяқталуы
5 минут
|
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;
Қызығушылықты ояту
Т оптастыру әдісі
Көне түркі ескерткіштері жайында не білеміз?
Көне түркі ескерткіштері
Мәтінді мұқият оқыңыз.
1-тапсырма
Кестені толтырыңыз
Мәтіннің жанры қандай?
|
Мәтін қалай ресімдел
ген?
|
Басқа қандай жанрлық ерекше
ліктер байқала
ды?
|
|
|
|
2-тапсырма
(а) Әр бөліктегі маңызды ақпараттарды іріктеп алыңыз.
(ә) Мәтіннің баяндау желісін сақтап, аннотация жазыңыз. Жалқы есімдерді қолданыңыз.
4-тапсырма. Берілген мәліметтер бойынша көне түркі жазба ескерткіштерін
тұңғыш зерттеуші ғалым ретінде рөлге бөлініп, күрделі-құрама атауларды
байланыстырып, сұхбат құрыңдар.
• Дания елінің ғалымы В. Томсен.
• Түрколог В.В. Радлов.
• Түрколог С.Е. Малов.
• Швед офицері Ф.И. Страленберг.
• Орыс ғалымы Н.М. Ядринцев.
• Түрколог, әдебиеттанушы М. Жолдасбеков, түрколог Қ. Сартқожаұлы.
• Орхон-Енисей жазба ескерткіштерінің табылған жерлері.
• Ежелгі дәуір әдебиетіне жататын ескерткіштер, шығармалар.
• Көне түркі әдебиеті.
• Орхон жырларының негізгі ойы.
• Құлпытастағы жазулар.
• Күлтегін жырының батырлар жырына ұқсастығы.
6-тапсырма.
Берілген пікір негізінде өз ойыңды жалғастырып жаз.
Шын мәнінде, ешбір халықта жазу мәдениеті қалыптаспаған кездің
өзінде біздің бабаларымыз өз тарихын тасқа қашап жазып кеткен.
(Олжас Сүлейменов)
|


title: Рефлексия «Сатылым» - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Рефлексия «Сатылым»
Топтастыру әдісі бойынша тақырыпқа қатысты өздерінің білетін ақпараттарын жинақтайды
Кері байланыс береді. Оқушылар бүгін не үйренгендерін стикерге жазып, оны сөмкеге салады, ал егер, келесі сабақта не үйренгісі келетіні жайлы ойлары болса, оны дүкенге қояды.
|
Тақырыпқа қатысты өздерінің білетін ақпараттарын жинақтайды
Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша
мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады
Жарайсың!
Керемет шешім!
Ойлы шешім!
Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!
Дескриптор
Білім алушы
-мәтіннің әр бөлігінен маңызды
ақпараттарды іріктейді;
-мәтін мазмұнын сақтайды;
-аннотация жазады;
-жалқы есімдерді қолданады
Дескриптор
Білім алушы
-рөлге бөлініп, сұхбат құрады-2 балл,
-көне түркі жазба ескерткіштері жөнінде өз танымдарын көрсете алады-2 балл
-бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды байланыстыра
ды-1 балл
- тақырыпқа қатысты өз пікірлерін 4-5 сөйлеммен жеткізеді-5 балл
|
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Қалыптастырушы бағалауға арналған
тапсырма
лар жинағы
8-сынып
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
|


title: КӨНЕ ТҮРКІ ЖАЗБАЛАРЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚ ЖАЗУЫ

text:
Т/А. 8.1.3.1 - тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпараттан
астарлы ойды анықтау;
ӘТН. 8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу.
Сабақтың мақсаты
Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпараттан астарлы ойды анықтайды, тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басталуы
5 минут
5минут
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;
Топтарға бөлу. Стикерде жазылған сөздер арқылы топқа бөлінеді.
1-топ: «Күлтегін» 2-топ: «Тоныкөк» 3-топ: «Білге қаған» Қызығушылықты ояту Орхон-Енисей ескерткіштеріне қандай жырлар жатады? Кестенің бірінші және екінші бөлігін толтырады.
«ББҮ» әдісі бойынша
Білемін
Білгім келеді
Үйрендім
«ББҮ» әдісі бойынша тақырыпқа қатысты өздерінің білетін ақпараттарын жинақтайды.
Ауызша мадақтау арқылы бағалауЖарайсың! Тамаша! Керемет!
Оқулық
8-сынып
«Атамұра» баспасы
2018жыл
Сабақтың ортасы
7 минут
5 минут
6 минут
6 минут
5 минут
1-тапсырма. Топтық жұмыс Мәтінді мұқият тыңдаңыз.
Жалқы есімдерді ажыратыңыз.
Орталық Азияны және Оңтүстік Сібірді мекендеген түркі тілдес ру-тайпалар бірігіп, VІ ғасырдың орта шенінде Түрік қағанаты мемлекетін құрғаны тарихтан белгілі. Осы қағанаттың құрамына енген тайпалық одақтар бір кездерде өз елі мен жерінің бостандығы, тәуелсіздігі үшін жойқын соғыстарды басынан кешті. Ұрпаққа өнеге болар атақты Күлтегін, Тоныкөк, Білге, Бумын қағандар әрі тарихи, әрі әдеби дастан жырлардың кейіпкерлеріне айналды. Ардақты есімдерді ел жадында сақтау үшін, сол заманның данагөй білімдарлары ер есімдерін өркениеттің белгісі болып табылатын түркілік сына жазуымен тас бетіне түсірді. Түркі тайпаларынан қалған бұл ескерткіштер көне дәуірдің қоғамдық мәдени әрі әдеби тұрмыс-салт өмірлерінен хабар беретін жәдігер қазына ретінде бүгінгі күні барлық түркі тектес халықтарға ортақ мұраға айналды. Түркі даласының бар сырын бойына сіңірген таңбалы тастар сан ғасырларды аттап, еш өзгерместен бүгінге жетіп отыр. Болашақ ұрпаққа мұра етіп қалдырылған көне түркілік жазба ескерткіштер кең байтақ Қазақстанның барлық аймақтарынан табылып, ескерткіштер саны жыл санап өсіп жатыр. Осы көне көз жәдігерлерге үлкен сезіммен қарап, оның ішкі мазмұны мен сырын ұғыну қазақ халқының негізгі міндеттерінің бірі. Сұрақтарға жауап беріңіз.
Түркі қағанаты мемлекетінің құрылуы қай кезеңнен бастау алған?
Ұрпаққа өнеге болар көне жырларының кейіпкерлерінен кіімдерді білесің? Олар не себепті жырдың басты кейіпкерлерінен айналды?
Көне жырларды неліктен жәдігер қазына ретінде дәріптейміз?
Бүгінгі қазақ халқының негізгі міндеттері қандай?
Тілдік бағдар Күрделі сөз деп кемінде екі я одан да көп дара сөзден құралып, ырғақ жағынан бірыңғай, лексика-семантикалық жағынан біртұтас, лексика-грамматикалық жағынан бір бүтін тұлға болып бірлесіп тұрақталған құрама сөзді айтамыз. Күрделі сөздер жасалу жолына қарай төрт түрлі болады.
Біріккен
сөздер
Мысалы:
Жетісу, Ақорда
Қос
сөздер
Мысалы:
үлкен-кіші,
аяқ-табақ
Қысқар
ған
сөздер
Мысалы:
ТМД, БҰҰ
Тіркесті
сөздер
Мысалы:
шұбар ат, қара
көк, жүз бес


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kone-trki-jazba-eskertkishteri-ou-bafdarlamasin.html?page=8#Топтарға_бөлу._Стикерде_жазылған_сөздер_арқылы_топқа_бөлінеді._1-топ:_«Күлтегін»_2-топ:__«Тоныкөк»

title: КӨНЕ ТҮРКІ ЖАЗБАЛАРЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚ ЖАЗУЫ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-kone-trki-jazba-eskertkishteri-ou-bafdarlamasin.html?page=9#5-тапсырма._Жеке_жұмыс_Күрделі_сөздерді_қатыстыра_отырып,_шағын_мәтін_жаз._6-тапсырма._Жұптық_жұмыс

title:
-тапсырма.
Топтық жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
3-тапсырма.
Топтық жұмыс
Тіл тазалығын сақтау жолдарын қарастырып, төмендегі сұрақтарға жауап бер.
1) Көне түркі ескерткіштерінің зерттелуі қаншалықты маңызды?
2) Тілді қолданудың өзіндік талаптары бар ма?
3) Әркімнің өз бетінше сөйлей беруі сөздің мағынасына әсер ете ме? Тіл тазалығын қалай сақтап қалуға болады?
5-тапсырма.
Жеке жұмыс
Күрделі сөздерді қатыстыра отырып, шағын мәтін жаз.
6-тапсырма.
Жұптық жұмыс
Берілген сөз тіркестерін қатыстыра отырып, «Менің елім» тақырыбында пікірлесіңдер.
Мәдени орындар, құпия жазу, сұлу табиғат, тарихи оқиға, ұлттық ою-өрнек, қара шаңырақ.
|
Мәтінді мұқият тыңдайды. Жалқы есімдерді табады.
Қойылған сұрақтарға жауап береді.
Сұрақтарға жауап береді.
Күрделі сөздерге қатысты тілдік бағдар алады.
Тіл тазалығын сақтау жолдарын қарастырады. Берілген сұрақтарға жауап бер.
Күрделі сөздерді қатыстыра отырып, шағын мәтін құрастырады.
Берілген сөз тіркестерін қатыстыра отырып, «Менің елім»
тақырыбында диалог құрады.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескерткіштері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
8.1.1.1 - мәтіннен алынған дәйексөздерге, үзінділерге сүйене отырып, көтерілетін мәселені болжау;
8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу
Сабақтың мақсаты
Мәтін үзінділері бойынша болжам жасап, көтерілетін мәселені болжай алады, тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жаза алады.
Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.
1.Психологиялық ахуал қалыптастыру
2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;
Ой шақыру 1-тапсырма.
Көне түркі жазба ескерткіштері туралы сұрақтарға жауап беріңіз.
Неліктен көне түркі ескерткіштері деп аталады?
Өзің тұратын аймақта қандай ескерткіштер бар?
Ол ескерткіштердің құпиясы неде?
«Түркі бектері мен халқы, мұны естіңдер! Қандай сөздерім бар болса, соларды мәңгі тасқа жаздырдым. Оларды көріңдер,
ұғыңдар», -деген Күлтегіннің
сөзінен қандай ой түйер едің?
2-тапсырма.
1. Мәтін үзіндісін мұқият тыңдаңыз.
(оқушы болжам жасау үшін кідіріс жасалады, сұрақ қою арқылы жауап күтіледі) Мәтінде ары қарай не айтылуы мүмкін? Қандай мәселе көтерілуі мүмкін?
2.Мәтін жалғасын тыңдаңыз.
Өз жауабыңызбен салыстырыңыз.
Шын мәнінде, мәтінде қандай мәселе көтерілді?
3.Мәтін жалғасын тыңдаңыз.
Сіздіңше, мәселенің шешімі қандай болды?
Сұрақтарға жауап беріңіз.
Көне түркі жазулары қай кезеңде пайда болды?
Көне түркі жазуларын басқаша қалай атаған?
Көне түркі жазуының ескерткіштері қай жерлерден табылған?


title:
Жоспар

Жоспарланатын уақыт

text:
Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл. Амандасу. Күннен , жерден нәр алған
Біз - өмірдің гүліміз.
Бүгінгі күннің сәтінде
Сәтті болсын күніміз -деп оқушылармен сабаққа бейімдету психологиялық ахуал жасалды.
Ыстық орындық әдісі арқылы үй жұмысын тексеру
Орхон – Енисей жазба ескерткіштерінің табылған жерлері.
Ескерткіштерде суреттелетін, баяндалатын оқиғалар не туралы?
3 түсті стикерлерді сыныпқа таратамын, сол түскен стикері бойынша сабақ соңында сабақты өздері қалай түсінгендерін білдіреді.
Сабақтың критериалды бағалау түрлері тақтада ілініп тұрды. Суреттерді тақтаға шашыраңқы түрде іліп қоямын. Көру арқылы оқушылармен бірге сабақтың тақырыбын анықтап аламыз.
Слайд 1-5
Сабақ ортасы 30 мин
5 мин
Оқулық тақырыбына «Авторлық орындық» әдісі пайдалану
1 топ Тіл – біздің тірегіміз 2 топ Қазақ тілі — ұлттық мәдени 3 топ Тіл- рухани асыл мұ Әр түрлі смайликтер арқылы бағалау, топ ішінде бірін-бірі шапалақ арқылы бағалау.
Дескриптор - суреттерге таңдау жасайды;
- сурет бойынша ауызша мәтін құрайды;
- мәтінде қазақша амандасу түрлерін қолданады;
- сөздер мен сөз тіркестерін суретке қатыстырып киім үлгілерін дұрыс пайдалану формаларын қолданды.
Кері байланыс - нені білді, нені үйренді;
- не әлі де түсініксіз;
- қандай бағытта жұмыс жүргізу қажет


title:
Сабақ соңы
5 мин

Рефлексия

text:
Сабақ соңы
5 мин
|
Рефлексия. Оқушылар қиық қағаздарға жазып береді.
Сабақта маған не пайдалы болды?
Сабақта маған не қызықты болды?
Сабақта маған не қиын болды?
|
Слайд 8
|
Қосымша ақпарат
|
Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?
|
Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?
|
Пәнаралық байланыс
Қауіпсіздік ережелері
АКТ-мен байланыс
Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)
|
Дифференциация үш түрде іске асады:
1- үлгерімі төмен оқушыларға сөздік пайдалану арқылы қолдау көрсетіледі.
2 –оқушылардың тапсырмасынан күтілетін нәтиже дифференциацияланған.
|
Оқушылар бір-бірін дискрипторлар тұсына «+» белгісін қоя отырып, бағалайды. Сол арқылы кері байланыс беріледі.
|
Сабақ философияға қатысты болғандықтан, белсенді азаматтық позициясын қалыптастыруға септігін тигізеді. Сабақта оқушылардың өміріне қауіпті ештеңе пайдаланылмайды. PowerPoint таныстырылымы, аудиофайл тыңдау үшін компьютер қолданылады.
|
Ойлану
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырылды ма?
Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды?
Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме?
Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба?
Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?
|
Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.
|
Жалпы баға
Сабақ талаптарға сай өтті. Оқушылар сөздік қорын молайтты. Жұпта бір-біріне қолдау көрсетіп, қарым-қатынас жасады.
Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?
1.
2..
Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?
1.
Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?
|


title: Пәнаралық байланыс - Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазба ескертшіштері Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

text:
Оқушының төменгі жетістігі (ОТЖ): тыңдау-кө у мате
баяндалатын оқиғаларды
түсінеді, қарапайым сөйлеу үлгілері а қылы айтады.
Оқушының орташа жетістігі (ООЖ): сабақ
жазбаша, ауызша жұмыстарды
орындайды, мәтін ішінде берілген ақпаратты түсінеді, қолдана алады.
Оқушының жоғарғы жетістігі(ОЖЖ): тақырып аясында жаңа сөздерді сөйлем ішінде
қолдана алады.
Тілдік мақсаттар:
Оқушылар: Одағайлардың сөйлемде жазылу ережесін біліп, қолдануын дағдыға айналдырады.
Пән лексикасы және терминология: өмір - ғұмыр
ірі - зор
ескерткіш - құлпытас
көне - ескі
аймақ - өлке
салт – дәстүр ,
Жаңа сөздер мен терминология.
Алақай! Бәрекелді! Әттеген-ай! Қап! Пай-пай! Жә! Тәйт! Ойпырай! Шөре-шөре! Құрау-құрау!
Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер: Келесі көріністе сіздер ………………………….. тамашалайсыздар.
Назарларыңызға ұсынылған қойылымда ………………… куәгері боласыздар.
Осыған дейін меңгерілген білім
«Уақыт алтыннан қымбат» тақырыбында сөздік қорын дамытып, тыңдалым дағдыларын дамытты. Мүмкін, шығар көмекші етістіктерінің қолданылу ережесін дағдыға айналдырады.


Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер
|
Дереккөздер
|
Сабақ басы
10мин
|
Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.
Мұғалім оқушыларды «шаттық шеңберіне» тұрғызады, өлең жолдарын оқиды:
Бәрі жақсы баланың,
Тілін алған ананың.
Бәрі жақсы баланың,
«Беске» оқыған сабағын
Мұғалім оқушыларға өлең жолдарын қайталатады.(Топқа бөледі)
Алдыңғы сабақтармен байланыстыра отырып үй тапсырмасын тексереді. Кемшіліктерді анықтайды, түзетеді, бағалайды.Оқу мақсатымен, тілдік мақсатпен танысады;
Жетістік критерийлерін болжайды;
Жетістік критерийлерімен танысады.
|
Дидактикалық материал 1,
Слайд 1-5
|
Сабақ ортасы
10 мин
10 мин
5 мин
|
Қазақ тіліндені -ып көсемшелі өткен шақ тұлғасын ретроспективті қарастырылу оның даму жолының мына мына тұрғыда өткендігін көрсетеді. Функциялық және семантикалық жағынан -мыш еді формасымен ұқсас бұл тұлға өнімді қолданылу сипатына ие болып, келе-келе қыпшақ, қарлұқ тобындағы тілдердің ерекшелігіне айналып кеткен. Көне түркі тілі – қазіргі түркі халықтарының түп негізі саналатын халықтар тілі. Көне түркі тілінің кейбір материалдары топонимика мен ономастика тарихында, көршілес елдердің жылнама жазбаларында кездеседі. Басты мәліметтер көне түркі жазба ескерткіштері (V-VIII ғ.) мен көне ұйғыр жазба ескерткіштерінде (V–XIII ғ.) сақталып қалған. Олар жеке тайпалық тілдер негізінде жасалған. Қазіргі түркі тілдерінің жетілу барысындағы белгілі бір кезеңді танытатын тарихи нұсқа Көне түркі тілінің грамматикалық құрылысы, фонетикалық жүйесі және оның негізгі сөздік қоры осы күнгі түркі тілдерінде түгелдей сақталған. Кейбір өзгешеліктері мынадай: 1) Грамматикалық ерекшеліктер: К. т. т. типол. жағынан жалғамалы топқа жатады, оның морфол. құрылысының негізі – аффиксация: түбір – жұрнақ жалғау. Түбір көбінесе бір буынды, кейде екі буынды болып келеді, аффикстік көрсеткіштер де осы іспеттес. Көне түркі тілінде тек (род) категориясы болмаған. Атау тұлғада тұрған сөздің көптеген мағынасы болған. жіктеу есімдіктері мен сілтеу есімдіктері – этимол. жағынан өзара төркіндес. Қазіргі түркі тілдерімен салыстырғанда, К. т. т-нде мынадай айырмашылықтар кездеседі: табыс септігінің -ғ/-г; -ығ/-іг жалғауы: сөз-сөздігі (сөзді), баш-башығ (басты); -ғару/-геру (ға-ру, ге-ру) табғачғару (табғачқа), -ңару/-ңеру, -ңару/-ңеру, -ңар/-ңер: аңар (оған), -йа/йе: курйа (кері, кері қарай); құралдық септіктің -ын/-ін, -ун/үн жалғауы: көлік-көлгүн (көлікпен). Қазіргі қазақ тіліндегі көрі, ілгері, сыртқары, шеткері, жазын, қысын, күзін сияқты сөздер К.т.т-нің кезінде қалыптасып кеткен реликті формаларда қолданылады. Өткен шақ, жекеше 2-жақ -тығ/-тіг: бардығ (бардық); ауыспалы келер шақ -тачы/-течі, -дачы/-дечі: болтачы (болады),өлтүртечі (өлтіреді), өткен шақ -тұқ/-түк, -дұқ/дүк: өтүндүк (өтінген), бардуқ (барған), есімше 1–2-жақ есімдіктерімен тіркесіп айтылады: болтачы сөн (боласың); көсемшенің өткен шағы -бан/-пан, -бен/-пен арқылы берілген: келібен (келіп), алыбан (алып); шартты рай -сар/-сер: келсер (келсе), бұйрық рай -ың/ің, уң/-үң (2-жақ көпше сыпайы түрде), -ғыл/-гіл (2-жақ көпше анайы түрі): барың (барыңыздар), барғыл (барыңдар), т.б. Ондық сан есімдердің жасалу жолдары ерекше түзілген: әуелі бірлік сандар, сонан соң ондық сандар айтылады: беш иігірмі (бес жиырма). 2) Синтаксистік ерекшеліктер, негізгі көрсеткіштері: матасудың 1-түрі (екі сыңарының да жалғаусыз келуі) өте жиі жұмсалады: түрк будун (түрік халқы), 2-түрі (бір сыңары жалғаулы болуы) біршама жиі (қаған інісі – ханның інісі), ал 3-түрі (екі сыңары да жалғаулы болып келуі) өте сирек ұшырасады, бұл нұсқа қазіргі қазақ тілінде жиі қолданылады. 3) Фонетикалық ерекшеліктер: жуан және жіңішке болып айтылатын 8 дауысты дыбыс қолданылған: а-е, о-ө, у-ү, ы-і, (и), 18 дауыссыз дыбыс болған. б, д, ж, з, г, ғ, к, қ, й, л, м, н, п, р, с, т, ч, ш,. Сөйлемнің 1-жартысында 8, қалған жартысында 6 не 7 дауыссыз дыбыстар қолданылған (сөз соңында о, ө дыбыстары кездеспеген, у, ү, өте сирек). Сөз басында 7 дауыссыз фонема (б, т, қ, ч, м, с, й), басқа позицияларда 18 дауыссыз дыбыс қолданылған. Кейбір ұяң дауыссыздардың (ғ, г, б, д) сөз соңында келуі әдеттегі құбылыс: сарығ (сары), кічіг (кіші), еб (үй), өд (уақыт). Сөздің басқа позициясында екі дауыссыз дыбыс қатар келмейді, бірақ басқа орындарда (түбір мен қосымшаның қосылған жерінде) кездесе береді, сөз соңында лт, рт, нт тіркестері жиі ұшырасады: алты (алды), олурты (отырды), анта (онда). Қазіргі түркі тілдерімен салыстырғанда ғ, г дыбыстарының ұ, й дыбыстарымен алмасуы не болмаса айтылмай түсіп қалуы, сол сияқты д/т/й заңдылығы жиі байқалады: оғры (ұры), оғул (ул/ұл), өгрет(үйрет), тағ (тау), адақ, айақ (аяқ), т.б. К. т. т-нде кейбір дыбыстар өзара алмасып отыратын болған: с/ш: сад/шад (атақ, дәреже), м/б: мен/бен (мен), т/д: тегрі/дегрі (де, дейін), ч/ш: кічі/кіші (кісі), е/и: ел/ил (ел), н/й: анығ/айығ (сұм, зұлым), ң/й: коң/қой (қой), т.б. Жергілікті тайпа тілдерінің әсерінен пайда болған мұндай фонет. құбылыстар сөздің қай позициясында болса да ұшыраса береді. Қазақ тілінің говорларында кездесетін осы іспеттес дыбыстардың өзара алмасып келуі К. т. т-нен қалған тарихи іздер болуы ықтимал.
Мәтінмен жұмыс:Торптық жұмыс
Мәтінді аудармасыз оқу. Негізгі айтылмақ ойды анықтау. Әр абзацтағы түйіндеуіш басты ойды білдіретін сөйлемдерді тауып оқу.
Грамматикалық талдау: етіс формасындағы етістіктерді тауып оқу; етістіктің шақтарын анықтау.
а)Тапсрымалар: етістіктерді бұрыңғы өткен шақ түрінде жазу;
ә) Төмендегі етістіктерді өткен шақ түрлеріне қарай үш бағанаға теріп жазу.
3. Лексикалық талдау жұмыстарын жүргізу, ескерткіш сөзіне синоним табу. Берілген сөздердің синонимін тауып, сөйлемдер құрастыру.
Көне сөзіне түбірлес (көнерген, көнелеу, көнетоз) сөздер жазу, сөйлем құрастыру; көне дәстүр- ескі салт дәстүр, байырғы әдет-ғұрып деген тіркестердің қолданылуын түсіндіру. Ірі сөзіне синоним әрі антоним табу.
. Мұғалім оқушылардың ой-өрісін дамытып «Тірек сөздер» стратегиясын пайдаланып, 4-тапсырмадағы тірек сөздерден диалог құратады.
Жұптық жұмыс
Жеке жұмыс «Сөз жұмбақ» ойынын ұйымдастырады.
Оқушылар сөз жұмбақта жасырынып тұрған дене мүшелерін табу керек
Көне түркі жазба ескерткіштері неше топқа бөлінеді?
Енисей, Талас, Орхон ескерткіштері қай жерде табылған?
Көне түркі ескерткіштерінде не туралы жазылған?
Руника жазуын түркі халықтары неше жыл қолданған?
Көне түркі жазулары қайда жазылған?
Ең ірі ескерткіш?
Күлтегін ескерткіштері қай жерде табылған?
Дескриптор
Сабақтың тақырыбын аша білді
Көне түркі жазба ескертшіштері нің маңызын анықтады
Көне түркі жазба ескертшіштері туралы ақпарат алып, талдады.
|
Мәтін жазылған үлестірме қағаз;
Дидактикалық материал 2,
Таймер
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |