title: Зерттеу әдістері - Сабақ тақырыбы: Жергілікті есептеу желісінің аналитикалық және имитациондық модельдерін зерттеу

text:
Зерттеу әдістері
LAN өмірлік циклінің әртүрлі кезеңдерінде оның тиімділігін бағалау мен оңтайландырудың әртүрлі әдістерін қолдануға болады.
Заманауи жобалау әдіснамасын және технологиялық кешендерді (АЖЖ) қолдана отырып, LAN жобалау процесінде эксперименттік зерттеу әдістерін, аналитикалық және имитациялық модельдеуді қолдануға болады.
Жергілікті әуе желілерін тәжірибелік және жұмыс кезеңінде олардың сапасын бағалаудың негізгі әдісі эксперименттік зерттеу болып саналуы керек. Бұл есептеу процесінің нақты барысы, жабдықты пайдалану, жүйені пайдаланушылардың талаптарын қанағаттандыру дәрежесі және т.б. туралы статистикалық ақпаратты жинауға мүмкіндік береді. содан кейін оны өңдеу нәтижелері бойынша жүйені құру кезінде енгізілген жобалық шешімдердің сапасы туралы қорытынды жасауға, сондай-ақ жүйені модернизациялау туралы шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Модельдеу-зерттеудің ең көп таралған әдістерінің бірі. LAN Моделі-бұл оның идеясы, ол туралы ұйымдастырылған ақпараттың белгілі бір мөлшерінен тұрады және оны зерттеу мақсатында салынған. Басқаша айтқанда, модель - бұл зерттеу объектісін білдіретін физикалық немесе дерексіз жүйе. LAN зерттеу кезінде, әдетте, кейбір тілде LAN сипаттамалары болып табылатын дерексіз модельдер қолданылады. Математикалық қатынастар тілінде ұсынылған дерексіз модель математикалық модель деп аталады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Аналитикалық модельдеу - Сабақ тақырыбы: Жергілікті есептеу желісінің аналитикалық және имитациондық модельдерін зерттеу

text:
Аналитикалық модельдеу
Аналитикалық әдістерді қолдану LAN математикалық модельдерін қатаң математикалық тұрғыдан құру қажеттілігімен байланысты. Ұшақтың аналитикалық модельдері әдетте ықтималды болып табылады және Аппараттардың қызмет көрсету теориялары, Ықтималдықтар және Марков процестері, сондай-ақ диффузиялық жуықтау әдістері негізінде құрылады. Дифференциалдық және алгебралық теңдеулерді де қолдануға болады.
Осы математикалық аппаратты қолданған кезде LAN зерттеу міндеттерінің кең спектрін шешу үшін аналитикалық модельдерді тез алуға болады.
Бірақ аналитикалық модельдердің бірқатар кемшіліктері бар:
- көптеген аналитикалық модельдерге тән айтарлықтай жеңілдетулер. Мұндай жеңілдетулер кейде аналитикалық модельдеудің нәтижелеріне күмән келтіреді;
- күрделі модельдер үшін есептеулердің ауқымдылығы;
- LAN есептеу процестерін аналитикалық сипаттаудың күрделілігі. Көптеген белгілі аналитикалық модельдерді тек жергілікті желі жұмыс істеу процестерін сипаттауға талпыныс ретінде қарастыруға болады;
- аналитикалық аппараттың жеткіліксіз дамуы кейбір жағдайларда аналитикалық модельдерде зерттеу үшін LAN маңызды сипаттамаларын таңдауға мүмкіндік бермейді.
Бұл ерекшеліктер аналитикалық әдістер алғашқы жақындауда және жеке, ерекше міндеттерде LAN жұмыс істеу процестерін зерттеу кезінде ғана тәуелсіз болады деп қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Мұндай жағдайларда LAN аналитикалық модельдерін зерттеу мүмкіндіктері шамамен әдістерді едәуір кеңейтеді.
Модельдеу
Аналитикалық модельден айырмашылығы, модельдеу зерттелетін LAN жұмысының нақты процесінің модельдерінде көріну мүмкіндігімен байланысты көптеген шектеулерді алып тастайды, ағымдағы және кейінгі оқиғалардың динамикалық өзара шарттылығы, жүйенің параметрлері мен көрсеткіштері арасындағы күрделі қатынастар және т.б. көптеген жағдайларда модельдеу модельдері көп уақытты қажет етеді, аналитикалық модельдерге қарағанда аз қысқа, олар модельденген жүйеге кез-келген түрде жақын болуы мүмкін және оларды пайдалану оңай.
Имитациялық модельдер-бұл зерттелетін жүйенің жұмысын құрайтын қарапайым құбылыстарды олардың логикалық құрылымын, уақыт ағымының реттілігін, процестің жай-күйі туралы ақпараттың ерекшеліктері мен құрамын сақтай отырып еліктейтін белгілі бір тілдегі зерттеу объектісінің сипаттамасы.
Модельдеу модельдеудің негізгі кемшіліктері, жақында пайда болған әртүрлі модельдеу жүйелеріне қарамастан, модельдердің күрделілігі, жоғары еңбек сыйымдылығы және даму құны, кейде компьютерлерде іске асыру кезінде модельдердің үлкен ресурстық сыйымдылығы болып қала береді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Модельдеу үшін деректерді жинау - Сабақ тақырыбы: Жергілікті есептеу желісінің аналитикалық және имитациондық модельдерін зерттеу

text:
Модельдеу үшін деректерді жинау
Әдетте, желіні модельдеу құралдары оның жұмысын желі әкімшісі көрсеткен нақты және бағаланған трафиктің көрсеткіштері негізінде есептейді. Көптеген модельдеу бағдарламалары Network General компаниясының Sniffer Протокол анализаторы сияқты желілік талдау құралдарынан деректерді қабылдайды. Ауқымды модельдер үшін бұл мүмкіндік өте маңызды: онсыз сіз берілетін пакеттерді есептеп, көптеген деректерді енгізуіңіз керек. Толық желілік трафиктің суретін алуға мүмкіндік беретін бағдарламалық сенсорларды орнату арқылы сіз Microsystems компаниясының SunNet Manager және Hewlett Packard компаниясының Open View сияқты желіні әкімшілік басқару өнімдерінің көмегімен алынған деректерді пайдалана аласыз.
Желіні модельдеудің тағы бір тәсілі-желілік қосымшалардың әрекеттері негізінде трафик деңгейін бағдарламалауға мүмкіндік беретін LAN жұмыс сценарийінің нұсқаларын жасау. Бұл тәсілдердің айырмашылығы-бірінші жағдайда өлшенген трафикке негізделген экстраполяция қолданылады, ал екіншісі операциялардың ауқымын басқаруға мүмкіндік береді. Ол тиімдірек жұмыс істейді, сценарийлер шындыққа жақын болады.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Якубайтис Э.А. Ақпараттық желілер мен жүйелер: Анықтауыш кітап. - М.: Финанстар және статистика., 1996.
2. Бэрри Нанс. Компьютерлік желілер. Ағылшын тілінен аударылған. – М.: БИНОМ, 1996.
3. Қазіргі заманғы компьютерлік технологиялардың негіздері. А.Д. Хомоненко редакциясы бойынша. – СПб КОРОНА принт, 1998.
4. Microsoft Windows NT Workstation 4.0 ресурстары. Ағылшын тілінен аудармасы. BNV – СПб, 1998.
Достарыңызбен бөлісу: |


№9 - зертханалық жұмыс
Сабақ тақырыбы: Жергілікті есептеу желісінің аналитикалық және имитациондық модельдерін зерттеу
Сабақтың мақсаты: Жергілікті есептеу желісінің аналитикалық және имитациондық модельдерін тұрғызып үйрену
Жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқау: Ethereal талдауышы компьютерде желіге қосылған желілік адаптер арқылы байланысатын бағдарлама құру.
Тапсырманың бағалануы: Әр бір студенттің өз бетінше орындауына тапсырмалар беріледі. Практикалық жұмыс жалпы - 1-3 балл аралығында бағаланады.
Бүгінгі таңда әлемде 130 миллионнан астам компьютер бар және олардың 80% - дан астамы кеңселердегі Шағын Жергілікті желілерден бастап Интернет сияқты ғаламдық желілерге дейін әртүрлі ақпараттық-есептеу желілеріне біріктірілген. Желідегі компьютерлерді біріктірудің Дүниежүзілік тенденциясы бірқатар маңызды себептерге байланысты, мысалы, ақпараттық хабарламаларды беруді жеделдету, пайдаланушылар арасында жылдам ақпарат алмасу мүмкіндігі, жұмыс орнынан шықпай-ақ хабарламаларды (факс, электрондық пошта және т.б.) алу және беру, әлемнің кез-келген нүктесінен кез-келген ақпаратты жедел алу мүмкіндігі, сонымен қатар әртүрлі бағдарламалық жасақтаманы басқаратын әртүрлі өндірушілердің компьютерлері арасында ақпарат алмасу. Компьютерлік кешендердің қолданыстағы тұжырымдамаларының ішінде жергілікті компьютерлік желілер немесе LAN (LAN - Local Area Network) жоғарыда аталған талаптарға толық жауап береді)
Жергілікті есептеу желісі (LAN) дегеніміз не? Жергілікті желілер (LAN-жергілікті компьютерлік желілер немесе LAN-local area Network), әдетте, бір ғимаратта немесе бірнеше шақырымға дейінгі ұйымның аумағында орналасқан желілер деп аталады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: І. Қызығушылықты ояту - Сабақ тақырыбы Жер және ғарыш Ғарыш дегеніміз не? Оқу мақсаты

text:
ІІ. Мағынаны тану
Сабаққа байланысты деректі материалдар
Астрономия — жер бетіндегі ең ежелгі ғылым. Ол ғаламды, аспан денелерін, олардың қозғалыстарын, пайда болуы мен дамуын зерттейді.
Ерте заманда адамдар жұлдызды аспанды бақылаған. Олар күн мен түннің және жыл мезгілдерінің, Ай фазаларының ауысуын байқаған. Ежелгі мысырлықтар аспанда жарық жұлдыз Сириус пайда болғаннан кейін төртінші-бесінші күні Ніл өзенінің арнасынан асатынын білген. Ежелгі диқандар Күн көкжиектен неғұрлым биік көтерілсе, соғұрлым жылы болатынын, яғни жақын арада көктем келетінін анықтаған. Бақылау нәтижесінде алғашқы күн тізбелер жасалған. Күн және Ай күнтізбелері әр халықта әртүрлі болған. Олар әлі күнге дейін қазіргі ғалымдарды зерттеулеріндегі дәлдігімен таңғалдырып келеді.
Ғалам — уақытпен және кеңістікпен шектелмеген алуан түрлі әлем. Ол — адамның санасынан тыс тіршілік ететін әлем. Ғалам өте көп аспан денелерінен тұрады, олардың көпшілігінің мөлшері Жерден бірнеше миллион есе үлкен.
Шоқжұлдыздар — шоғырланып түрлі мүсіндерді түзетін жұлдыздардың тобы.
Олардың көпшілігінің атаулары грек аңыздарынан шыққан. Птолемейдің “Альмагестінде” аспан мен шоқжұлдыздар жан-жақты сипатталған. Бұл классикалық сипаттама. Жылдар өте келе кейбірі ұмытылып, жаңадан пайда болды. Бос орындар толтырылды. 1930 жылы қазіргі шоқжұлдыздардың тізімі жасалып, шекарасы бекітілді. (МАН)
|
Ғарыш, аспан, Жер, жұлдыз дегенде не елестейді? (оқушылар пікірін тыңдау).
Мұғалімінің кіріспе әңгімесі.
(Берілген суреттер бойынша аспан денелері, жұлдыз т. б. туралы баяндау)
— Сендердің елестеткендерің шындықпен сәйкес келді ме?
— Ғарышта не бар? (Ғарыш — бұл шексіз кеңістік, онда сан алуан ғарыш денелері бар)
Ерте заманда адамдар аспанда көрінетін жұлдыздарды аспан күмбезіне қағылып тұрған шегелер деп есептеген.
Ежелгі астрономия.
Оқушылар шағын топтарға бөлінеді.
— Балалар, қалай ойлайсыңдар “Ежелгі адамдар астрономиямен не үшін айналысты?
— Олар нені байқаулары мүмкін еді? (Олардың назарын суретке аударып, болжам жасап көруді тапсырамын)
|


title: Тыңдалым - Сабақ тақырыбы Жер және ғарыш Ғарыш дегеніміз не? Оқу мақсаты

text:
Тыңдалым: топтарға сұрақтар беріледі.
— Адамдар ерте заманда немен айналысқан?
— Қандай құралдарды қолданған?
— Адамдар не үшін көшпенді өмір салтын ұстанды?
Оқушылардың жауаптарын тыңдай отырып, қосымша мағлұмат беремін.
Сол кездегі адамдардың негізгі іс-әрекеті диқаншылық, аңшылық және балық аулау болған. Көптеген халықтар, сонымен қатар қазақтар да көшпенді өмір сүрді. Сондықтан олар жұлдыздардың қозғалысын бағдарлап, жыл маусымдарының ауысуын болжаған. Себебі оларға қай уақытта егін егіп, қай уақытта жинап алу керектігін анықтау қажет болды. Сонымен қатар кейбір елдерде өзендердің арнасынан шығу кезеңдерін білу маңызды рөл атқарды. Оны алғашқы күнтізбелерден байқауға болады.
Оқулықпен жұмыс. Оқушылар оқып шығып, топта талқылайды.
№244. Астрономия http://bilimland.kz/kk#lesson=13809
Бақылау. Тапсырманы орындай отырып, оқушыларға сұрақтар қойылады:
— Аспанда не көрінеді? (Ай, Күн, жұлдыздар)
— Жұлдыздардың барлығы бірдей болып көріне ме? (Жарық жұлдыздар, сонымен қатар күңгірттері де бар)
— Кейбір жұлдыздардың бір-біріне жақын орналасқанына қарай қалай атауға болады? (Осындай жұлдыздар тобын шоқжұлдыз деп атауға болады)
Зерттейік. №248. Ғарыш кеңістігін алғашқы зерттеу кезеңі, http://bilimland.kz/kk#lesson=13813
Топтық жұмыс. Топтарға жұлдыздар туралы аңыздардан үзінді беріледі. Оқушылар өздері оқи отырып, тауып алған ақпараттарын тірек сөздердің көмегімен жазып алуды тапсырамын.
Топ мүшелері міндеттерді бөліп алып: олардың жартысы шоқжұлдыздардың суреттерін салады, келесі бөлігі шоқжұлдыздарды бірнеше сөзбен сипаттай алады, қалған оқушылар кітаптың мұқабасын әзірлей алады. Тапсырманы орындап болған соң, әр топ өз жұмыстарын сыныптың талқылауына ұсынады.
Зерттеу барысында қойылатын сұрақтар:
— Не себепті осы шоқжұлдыз таңдап алындың?
— Ол несімен қызықты?
— Шоқжұлдыздарды ажырату не үшін қажет болды?
— Жұлдыздар қандай заңдылықтарға бағынады?
— “Астрономия” сөзінің аудармасы қалай екен?
Топтар бір-біріне «Неге?» – деп, сұрақ-жауап жүргізеді.


title:
Бекіту

ІІІ. Қорытынды

text:
Мәтінді сатылай кешенді талдау.
Ғарыш дегеніміз не?
1. Анықтама.
2. Тану.
3. Ерекшелігі.
4. Салыстыру.
5. Экологиясы.
6. Қорытынды.
7. Нәтиже.
1. Анықтама.
Жерді қоршаған бүкіл дүние Әлем немесе Ғарыш деп аталады.
2. Тану.
Ғарыш денелеріне: ғаламшарлар, Жер серіктері, жұлдыздар, кометалар, астероидтар жатады.
3. Ерекшелігі.
Ғарыштағы қашықтық өлшемі үшін көп жағдайда жарықтың таралу жылдамдығы бірлік ретінде алынады. Жарық секундына 300 000 км жылдамдықпен таралады.
4. Салыстыру.
Күн – қатардағы жұлдыздардың бірі.
Жер – шар тәрізді дене.
5. Экологиясы.
Күн – жан-жағына жарық сәуле және орасан зор мөлшерде жылу таратады. Бұл болмаса жер бетін қара түнек басар еді.
6. Қорытынды.
Ғарышқа жол 1957 жылы 4 қазанда ашылды. Кеңес Одағында Жердің жасанды серігі ұшырылды. 1961 жылы 12 сәуірде Ю.А. Гагарин ғарыш кемесімен жер шарын айнала ұшты.
7. Нәтиже.
Жердің жасанды серіктері халық шаруашылығына үлкен қызмет көрсетеді. Телехабарлар беріледі. Радио, телефон байланыстары жүргізіледі. Ауа райы алдын ала болжанады.
Пәнаралық байланыс
Қосымша тапсырмалар
Дүниетану. Ерте замандағы адамдардың өмір салты. Көшпенділер
Шоқжұлдызды құрастыр.Оқушылар “ғаламшар” сөзінің әріптерін тауып алып, жұлдыздарды ретімен жалғастыра алады. Тапсырманы орындау нәтижесінде оқушыларда Жетіқарақшы шоқжұлдызының бейнесі (ожау) пайда болады.


title: Ғарышқа саяхат - Сабақ тақырыбы Жер және ғарыш Ғарыш дегеніміз не? Оқу мақсаты

text:
Ғарышқа саяхат. Оқушылардан өздерін ойша ғарыштамыз деп елестетуді өтінемін.
— “Айналадан не көріп тұрсыңдар?”
— “Айналада ауа бар ма? Шарлар ұша ала ма?” — деп сұраймын.
Тапсырманы орындай отырып, оқушылар өздерінің ғарыш туралы қиялдарының суретін салып беруді сұраймын.
Қорытынды бағамдау Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеремін)?
1: Оқушыларды сабақтың әр кезеңінде бағалау.
2: Дарынды және үлгерімі төмен оқушылардың ерекшелігіне көңіл бөлу.
Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеремін)?
1: Сабақтың нәтижесіне көңіл бөлу.
2: Рефлексия.
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге не көмектесетінін білдім?


title: Сабақ тақырыбы Жер және ғарыш Ғарыш дегеніміз не? Оқу мақсаты

text:
Ғарыштағы 4-5 ғаламшарларды есте сақтайды және ең алғаш ғарышқа ұшқан жануарларды біледі.
Оқушылардың басым бөлігі:
Жердің шарға ұқсайтынын анықтайды;
Ғарышкерлердің атын атайды.
Кейбір оқушылар:
Шардың физикалық қасиетіне бақылау жүргізе алады;
Тақырып бойынша тірек сөздерді үш тілде біледі және сабақты қолданады.
Тілдік мақсат
Негізгі терминдер мен сөзтіркестер: Қазақша Орысша Ағылшынша
Ғарышкер Космонавт astronaut
Скафандр Скафандр space suit
Зымыран Ракета rocket
Сабақта диалог үшін қолданылатын тіл.
Талқылауға арналған сұрақтар:
Ғарышқа ұшқан жануарлардың аты қалай аталады? Қазақстандық қандай ғарышкерлерді білесің? Ю.А. Гагарин кім?
Ресурстар
Жұлдызды аспанның картасы;
Ең танымал шоқжұлдыздардың суреттері.
Күтілетін нәтижелер
Оқушылар:
Ғарыш ұғымымен танысады;
Астрономияның аспан денелерін және оларда жүретін барлық үдерістерді зерттейтін ғылым екенін түсінеді;
Шоқжұлдыздар терминімен танысады және оның мағынасын түсінетін болады;
Ол үшін түрлі аңыздарды оқиды, өз беттерінше шоқжұлдыздар туралы жоба дайындайды.
Тірек сөздер
Астрономия, ғарыш, шоқжұлдыз.
Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдер
Түсіндіру, сұрақ-жауап, СТО, СКТ, ой толғау, ой шақыру, топтастыру, еркін сөйлеу, пікірсайыс, теориялық талдау, мәнерлеп оқу, топтастыру.


|
Тақырып презентациясын толық меңгеріп, сұлбаларын дәптерлеріңе түсіріп алғаннан кейін келесі сурақтарға жауап беріңдер
|
бет | 2/2 | Дата | 19.02.2023 | өлшемі | 362,64 Kb. | | #69337 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: МКҚК поруч орлар3Тақырып презентациясын толық меңгеріп, сұлбаларын дәптерлеріңе түсіріп алғаннан кейін келесі сурақтарға жауап беріңдер:
Жер жұмыстарына анықтама бер.
Жер жұмыстары құрылымдардың түрі, топырақтың қасиеттері және басқа факторларға байланысты қандай әдістермен орындалады?
Жер жұмыстарының механикалық тәсілінің мәні қандай?
Жер жұмыстарының гидромеханикалық тәсілінің мәні қандай?
Жер жұмыстарының жарылыс тәсілінің мәні қандай?
Дайындық, негізгі және қосалқы жұмыстардың құрамы қандай?
Суды дренаждау тәсілдерін ата. Бір тәсілін толық сипатта.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақ тақырыбы: Жер жұмыстар көлеміне сай құрал-аспаптар дайындау Модуль /пән атауы МКҚК поруч орлар3

text:
Сабақтақырыбы: Жер жұмыстар көлеміне сай құрал-аспаптар дайындау Модуль/пәнатауы: КМ 1. Орлар мен қазаншұңқырларды дайындау Педагог: А.Д.Шыңғысова дайындады
2023 жылғы «13» ақпан Жалпымәліметтер
Курс, топ 2 курс,МГ-211.2қ Сабақтың түрі: практика
Мақсаты,міндеттері
Оқыту мақсаттары: Орларды және қазаншұңқырларды қазу жұмыстарымен танысады, олардың көлемін анықтайды Сабақ мақсаты: Орлар мен қазаншұңқырлардың көлемін нақты формулаларды қолдану арқылы табады, Мурзо формуласын түсінеді Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетіннәтижелержәне(немесе)кәсібидағдылартізбесі Бағалау өлшемдері: Орлар мен қазаншұңқырлар көлемін анықтайды
Қажеттіресурстар: Е.Жұмабаев «Траншеи и котлованы», Астана 2015
Ноутбук
Сабақтыңбарысы
І. Сабақтың басы(5-7 минут) Амандасу, аудитория күйін тексеру, бор, шүберектің барын анықтау, білім алушылардың сырт киімін шолу, білім алушыларды түгендеу
Өткен тақырыпты пысықтау
ІІ. Сабақтың ортасы(10-35минут) Құрылыс өндірісінде топырақты өңдеу, жылжыту және төсеуге байланысты процестер жер жұмыстары деп аталады.
Құрылымдардың түрі, топырақтың қасиеттері және басқа факторларға байланысты жер жұмыстары механикалық, гидромеханикалық, жарылғыш немесе аралас әдістермен жүзеге асырылуы мүмкін.
Механикалық тәсіл-топырақты жер қазатын және жерді қазып-тасымалдайтын машиналардың көмегімен өңдеу болып табылады.
Гидромеханикалық әдіс-гидромониторлы қондырғыдан қысым астында келетін су ағынымен қазу немесе топырақтың су астында еріген кезде жер сорғыш құралмен сорылатын топырақты қазу және жылжытудан тұрады.
Жарылыс әдісі- қазбаларда орналастырылған арнайы заттарды химиялық белсендетілуінен пайда болатын жарылыс энергиясымен топырақты өңдеу және қозғалту.
Ұйымдастыру және технологиялық процеске сәйкес жер жұмыстары дайындық, негізгі және қосалқы жұмыстарды қамтитын күрделі процесс болып табылады.
Дайындық жұмыстары негізгіден бұрын болады және топырақты өңдеу басталғанға дейін жүзеге асырылады. Олардың мақсаты:
өсімдік қабатын алу, ағаштарды отау, бұталардан тазарту, бұзылуға жататын құрылыстарды бөлшектеу, құрғату мен су бұруды қоса алғанда, жер қазу жұмыстарын жүргізуге аумақты дайындауды жүзеге асыру;
Негізгі жұмыстарға ойықтар мен үйінділерді салу кезінде, сондай-ақ құрылыс алаңын жоспарлау кезінде топырақты әзірлеу, жылжыту және төсеу кіреді.
Қосалқы жұмыстар негізгі жұмыстармен қатар жүреді немесе жер құрылымдарын салудың соңғы сатысында орындалады. Оларға жер қазу машиналарының жұмысы үшін алаңды дайындау, қатты және мұздатылған топырақты қопсыту, суды дренаждау және төмендету, топырақты жасанды қондырғылармен бекіту, қоршаулар, төсеніштер, өткелдер және басқа да еңбекті қорғау шаралары орындау, шұңқырлар мен үйінділердің қабырғаларын бекіту, топырақты тығыздау және т. б. жатады.
Суды дренаждау- топырақтың ылғалдануын және құрылыс алаңындағы шұңқырларды жер үсті суларымен су басуын болдырмауға арналған. Ол үшін құрылыс алаңының шекарасында таулы арықтар немесе жыралар. Осы мақсатта құрылыс алаңының аумағы жаңбыр мен еріген сулардың ағуын ұйымдастыру үшін көлбеу беру арқылы жоспарланады, ал таулардан ойықтар немесе дренаждық арықтар орнатылады.
Суды әкетудің ашық сұлбасы
а) шұңқырдан
б) ордан
1-зумпф
2-мұрт
Инефильтрлік қондырғылардың орналасу сұлбасы
а) шұңқырға
б) орға
в) фильтрлік түйін клапандарының топыраққа еніп және суды сору процесіндегі жұмыс сұлбасы
1-сорғыштар
2-сақиналы сору коллекторы
3-депрессиялық қисық
4-фильтрлік түйін
5-фильтрлік тор
6-сыртқы құбыр
7-ішкі құбыр
8-сақиналы клапан
9- сақиналы клапанның ұясы
10-шарлы клапан
11-шектеуіл
Жер асты суларының деңгейін жасанды төмендету, әсіресе сүзу коэффициенті тәулігіне 1 м-ден асатын топырақтарда, ойықтарды құрғатудың анағұрлым жетілдірілген технологиялық әдісі болып табылады. Жер асты суларының деңгейін төмендету бұл ретте жер қазу жұмыстары басталғанға дейін және қазу жұмыстарын жүргізу кезеңінде су тұтқыш қабаттан суды үздіксіз айдау жолымен қамтамасыз етіледі. Суды төмендету бірқатар әдістермен жүзеге асырылуы мүмкін: жеңіл ине сүзгілеу қондырғылары, эжекторлық ине сүзгілеу қондырғылары, вакуумды су төмендету қондырғылары және т. б.


title: Сабақ тақырыбы: Жер жұмыстар көлеміне сай құрал-аспаптар дайындау Модуль /пән атауы


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jer-jmistar-kolemine-saj-ral-aspaptar-dajindau-mo.html#Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі


title: Сабақ тақырыбы Жүгіру оның турлері Оқу мақсаты

text:
Қысқа мерзімді жоспар
Мектеп: № 25.Т.Рысқұлов атындағы мектеп-гимназия
|
Күні 15.05.2023
|
Мұғалім аты-жөні: Шыныбек Нұржан
|
Сыныбы: 3а,з .г
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Жүгіру оның турлері
|
Оқу мақсаты
|
3.1.2.1 дене дамуына ықпал ететін түрлі жүйелі жаттығулар мен қозғалыстарды орындау сапасын арттыруды түсіну және көрсету
|
Сабақ мақсаты
|
Сабақ кезінде қауіпсідік ережесін сақтайды. Жүгіру әдістерін және дене жаттығуларын біледі және орындай алады.
|
Бағалау критерийі
|
Денені қыздыру, ширату жаттығуларын орындайды. Денені босаңсыту, ағзаны қалпына келтіру жаттығуларын кешенді орындап көрсетеді.
|
Ойлау дағдыларының деңгейі
|
Қолдану
|
Тілдік мақсаттары
|
Пәнге қатысты сөздік пен терминдер: волейбол добы, тор, жүгіру, орын ауыстыру, ойын стартегиясы, ереже , ойын алаңы.
|
Диалог құруға арналған пайдалы тіркестер:
Талқылауға арналған сұрақтар: Пионербол ойынның шығу тарихын білесің бе?
|
Құндылықтарды дарыту
|
Сабақ кезінде бір-біріне деген әділдік, жауапкершілігін арттыру.
|
Пән аралық байланыстар
|
Биолигия, тарих, физика пәндерімен байланыстыру.
|
АКТ пайдалану дағдысы
|
Жеңіл атлетиканың әдіс-тәсілдерін бейне жазылымнан көрсету.
|
Алдыңғы меңгерілген білім
|
Саптық жаттығулар
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекеттері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
15мин
|
Сапқа тұрғызу, оқушылармен сәлемдесу, рапорт қабылдау. Сабақтың тақырыбымен таныстыру, сабақ барысындағы қауіпсіздік ережесін түсіндіру. Саптағы жаттығулар, жүру, жүгіру жаттығуларын орындау. Сабақ тақырыбына байланысты арнайы жаттығуларын орындау. Тыныс алу жаттығуларын жасап, жалпы дамыту жаттығуларын орындау.
|
Әр жаттығу үшін үлкен, таза кеңістік.
Мұғалім үшін ысқырық,секундомер.
|
Сабақтың ортасы 25мин
|
Тапсырма:
Денені қыздыру, ширату жаттығулары кешенін және ағзаны қалпына келтіру жаттығуларын жаса.
Дескриптор:
− денені ширату жаттығуларын орындайды;
− денені босаңсыту жаттығуларын кешенді орындайды;
− денені ширату мен босату жаттығуларының айырмашылығын анықтайды;
Мен осы сабақта «Жарыс сабағы» әдісін қолдандым. Жарыс сабақтың барлық кезеңдерінде және оқудың барлық сатыларында болғаны дұрыс. Сабақтағы бәсекелестік оқушылардың физикалық қабілеттерін дамытуға, танымдық қызығушылығын арттыруға ықпал етеді, сонымен қатар сабақтағы эмоциялық әсерлілік деңгейін күшейтіп, оқушылардың белсенді болуына көмегін тигізеді.
|
Әр жаттығу үшін үлкен, таза кеңістік. Мұғалім үшін ысқырық, секундомер.
Оқушыларға волейбол доптары.
|
Сабақтың соңы 5мин
|
Сапқа тұрғызу, тыныс алу жаттығуларды жасап, бастапқы қалыпты келтіру, оқушыларды «Басбармақ» әдісімен бағалау, үй тапсырмасын беру.
|
|
Саралап оқыту- көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз?
Қабілеті жоғары оқушыларды дамытуды қалай жоспарлайсыз?
|
Бағалау-Сіз оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалайша жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын қадағалау
|
-тапсырмаларды оқушылардың деңгейіне қарай беру;
-қимыл әрекеттеріне қарай жаттығуларды тереңдету үшін қабілетті оқушыларға қиындау тапсырмалар;
-әлсіз оқушыларға көмектесу үшін жеңілдетілген тапсырмаларды беру.
|
-байқау,тыңдау,сұрақ қою;
-оқушылардың өзін- өзі бағалау;
-кері байланыс ұсыну арқылы;
-мақсатты түрде оқуға уәждеу;
-мақтау-мадақтау әдістері қолданып бағалау.
|
-денсаулық пен қауіпсіздік туралы үнемі айтып түсіндіру.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jgiru-oni-turleri-ou-masati.html#Диалог_құруға_арналған_пайдалы_тіркестер:__Талқылауға_арналған_сұрақтар


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jgiru-oni-turleri-ou-masati.html#Сабақтың_барысы__Сабақтың_жоспарланған_кезеңдері__Сабақтағы_жоспарланған_іс-әрекеттері


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jgiru-oni-turleri-ou-masati.html#Сабақтың_ортасы_25мин__Тапсырма:_Денені_қыздыру,_ширату_жаттығулары_кешенін_және_ағзаны_қалпына_келтіру_жаттығуларын_жаса.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jgiru-oni-turleri-ou-masati.html#Саралап_оқыту-_көбірек_қолдау_көрсету_үшін_не_істейсіз_Қабілеті_жоғары_оқушыларды_дамытуды_қалай_жоспарлайсыз


title: Құндылықтарды дарыту - Сабақ тақырыбы Жиілікалқабы, жиілікгистограммасы

text:
Құндылықтарды дарыту осы сабақта жоспарланған іс-әрекеттер арқылы жүзеге асады. Оқуға үйрену, жағдаятты талдау, жаңа шарттарға бейімделу, мәселені қою және шешім қабылдау, топта жүмыс істеу, өзінің жұмысының сапасына жауап беру, өз уақытын ұйымдастыру білігі.
Пәнаралықбайланыстар
Сабақта қарастырылатын мысалдардағы/тапсырмалардағы ақпараттар әртүрлі салалардан алынған, мысалы, биология, экономика т.с.с.
Бастапқы білім
Оқушылар гистограмма және интервалдық кесте ұғымдарымен таныс. Интервалдық кесте көмегімен гистограмманы салуды үйренген.


title: Сабақтың жоспарланған кезеңдері

text:
Ұйымдастыру кезеңі. Сабақ мақсатын қою.
Мұғалім оқушылармен сәлімдесіп, олардың сабаққа дайындығын тексереді. Мұғалім сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын айтады. Оқушылармен бірге сабақ мақсаттары құрастырылып айтылады. Кейін мұғалім бағалау критерийлерін айтып, оқушылардың «жақын даму аймағын» айқындайды, сабақ аяғына қарай күтілетін нәтижелерді айтады.
Қайталау.
Мұғалім оқушылардың бұрынғы білімдерін белсендендіру мақсатында келесідей сұрақтарды қояды:
- Гистограмма дегеніміз не?
- Жиілік етіп гистограммада нені аламыз?
- Жиілік тығыздығы дегеніміз не?
- Қандай жағдайларда гистограмманы жиілік тығыздығын қолданбай салуға болады? Қандай жағдайларда болмайды?
Енді оқушылардың жалпы түсініктерін тексеру мақсатында келесі тапсырманы ұсыныңыз:
Тапсырма: Орманды алқапта 59 қайын бар. Олардың биіктіктері жақын метрге дейін жуықталып, кестеге толтырылған:
Биіктік (м)
|
5-9
|
10-12
|
13-15
|
16-18
|
19-28
|
Қайын саны
|
14
|
18
|
15
|
4
|
8
|
(а) Оқушы гистограмманы салды:
Оқушының гистограмманы салуында қателерді табыңыз?
Бұл тапсырманы орындауға оқушыларға уақыт беріледі. Бұл сызылған гистограмманың әрбір қателері бүкіл сыныппен талданады. Жалпы бұл гистограмманы салуда 3 қате бар, олар:
|


title:
-қате:бағандар арасы бос болмауы тиіс;

2-қате

text:
2-қате:интервалдар шекаралары дұрыс анықталмаған,дұрысы: [4,5; 9,5), [9,5;12,5), [12,5;15,5), [15,5;18,5), [18,5;28,5), өйткені қайын биіктігі үзіліссіз шама, ол 5-9м болса, ол жуықтаумен алынғандықтан [4,5;9,5) болады.
3-қате:Бұл интервалдық қатар және осы қатар интервалдары әр түрлі болғандықтан ортината осі жиіліктермен емес, жиілік тығыздығы болуы тиіс.
Презентация
Слайд 1-3
Презентация
Слайд4
Қосымша 1
Презентация
Слайд 5
Гистограмма арқылы кесте құру және керісінше.
Мұғалім оқушыларды 3-4-тен топқа біріктіріп, естеріңе алдыңғы сабақтарда интервалдық кесте мен гистограмма жайлы оқығандарын түсіреді. Интервалдық кестемен берілген ақпаратты гистограмма түрінде ұсынуды өтілген. Бірақ кей жағдайларда гистограмма бойынша интервалдық кестені толтыру да керек болатындығын айтады.
Мынадай Мысал 1 қарастырылады:
Гистограммада сенбі күні дүкенде сатылған кітаптар жайлы ақпарат берілген:


title: Бағасы (мың теңгемен) - Сабақ тақырыбы Жиілікалқабы, жиілікгистограммасы

text:
Бағасы (мың теңгемен)
|
Жиілігі
|
0 <P 5
|
|
5 <P 10
|
|
10 <P 20
|
|
20 <P 40
|
|
Шешімі: Жиілік – тіктөртбұрыштарды аудандары, сондықтан оның ұзындығы мен биіктігі көбейтіледі, мысалы 1-ші баған ауданы (жиілігі) 8*5=40.
Бағасы (мың теңгемен)
|
Жиілігі
|
0 <P 5
|
40
|
5 <P 10
|
60
|
10 <P 20
|
56
|
20 <P 40
|
32
|
Оқушыларға топта қарастыруға келесі мысал ұсынылады:
Мысал 2.
Толық сызылмаған гистограмма мен кесте әртүрлі көліктердің салмақтарын көрсетеді.
Салмақ (w) кг
|
Жиілік
|
|
16
|
|
|
|
|
|
14
|
|
|
|
4
| а) Гистограммадағы ақпаратты қолданып, кестені толықтырыңыз.
b) Кестедегі ақпаратты қолданып, гистограмманы толықтырып салыңыз.
Жиілік
тығыздығы
Мұндай тапсырмаларды орындау барысында оқушыларды кесте де, гистограммада да берілген аралықтан бастау керек екендігін айтып өту керек. Мысалы, берілген мысалда аралығы бойынша ақпарат кестеде де, гистограммада да бар. Жиілік – 16, ұзындық – 1000, ендеше жиілік тығыздығы 16/1000=0,016. Баған биіктігі 0,016-ға тең екендігі анықталғаннан кейін, жиілік тығыздығы осінің масштабын анықтауға болады. 0,016 – ол вертикаль тұрған 40 клеткаға тең, яғни бір вертикаль клетка 0,0004. Сонда келесі бағанның биіктігі 50 клетка болса, онда оның жиілік тығыздығы 0,0004*50=0,02. Ал жиілігі 0,02*1000=20, т.с.с.
4. Бекіту.
Мұғалім оқушыларға жұпта тапсырмаларды орындауды ұсынады. Мұғалім оқушыларға қиындық туған сәтте көмек береді. Оқушылардың типтік қателері бүкіл сыныппен талқыланады. Мұғалім қажеттілігінше тақта алдында жұмысты орындауды ұйымдастыра алады және сол кезде шешімді дұрыс жазуға назар аудара алады.
Мұғалім оқушылардың жұмысын белгіленген критерийлерге сәйкес бағалайды, сонымен қатар, жұптық жұмыс кезінде әрбір оқушының үлесін бақылайды.
№1 тапсырманыңБағалау критерийлері
Оқушы:
Жиілік тығыздығын есептейді;
Гистограмманы толықтырып дұрыс салады;
Гистограмма бағандарының аудандарын есептейді;
№2 тапсырманыңБағалау критерийлері
Оқушы:
Жиілік тығыздығын есептеу үшін теңдеу құрастырады;
Жиілік тығыздығы осінің масштабын есептейді;
Бағандардың аудандарын есептейді;
Жиілікті есептейді.
№3 тапсырманыңБағалау критерийлері
Оқушы:
Интервалдық кестемен берілген деректің орташа мәнін есептейді;
Аралықтардың жиілік тығыздықтарын есептейді;
Гистограмманы салады.
№4 тапсырманыңБағалау критерийлері
Оқушы:
Кесте мен гистограммада берілген аралық бойынша жиілік тығыздығы осінің масштабын есептейді;
Кесте бойынша гистограмманы толықтырып салады;
Гистограмма бойынша кестені толтырады.
№5 тапсырманыңБағалау критерийлері
Оқушы:
Әрбір аралықтың жиілік тығыздығын есептейді;
Гистограмманы толықтырып салады;
Медиана тиісті аралықты табады;
Интервалдық кестемен берілген деректің орташа мәнін есептейді.
|
Қосымша 2
Презентация
Слайд6
Қосымша 2
Презентация
Слайд 7
Қосымша 3
Презентация
Слайд 8
Қосымша
Презентация слайд 9
Презентация слайд 10
Презентация слайд 11
Презентация слайд 12
|
Сабақтың соңы
39-40 мин
|
Сабақты қорытындылау.Рефлексия.
Мұғалім сабақ мақсаттарына қайтып оралады, олардың жетістіктерінің деңгейін айтады. Келесі сабақтарды жоспарлау мақсатында оқушыларға сұрақтар қойылады:
• Бүгін мен білдім …
• Маған қызықты болды …
• Маған қиын болды …
• Мен ... тапсырмаларын орындадым.
Сұрақтар ауызша немесе жазбаша талқылана алады.
Үй тапсырмасы №
|
Презентация
Слайд 13
Стикерлер
|
Сабақта өзіне сенімсіз оқушылар біршама қабілетті оқушылармен бірге жұпта жұмыс жасайтындай етіп жасалған, сонда олар қабілетті оқушылармен жұмыс жасағанда көбірек біле алады.
Қабілетті оқушылар өздерінің қабілеттерін консультант ретінде айқындай алады.
|
Формативті бағалау сабақтың әр кезеңінде өткізіледі (өзін-өзі бағалау, мұғалімнің критерий бойынша бағалауы). Оқушылардың тапсырманы орындау барысындағы қатысуы және диалогқа қатысуын бағылау арқылы бағалау.
тапсырмаларды орындауға жауапты реакция және прогресс әр оқушының үлесін бағалауға және қателердің бар болуын анықтау үшін қарастырылады.
|
Барлық тапсырмалар оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеріп алынған. Іс-әрекеттердің ауысып отыруы ең үлкен нәтижеге қол жеткізу мақсатында оқушылардың күші мен зейінін дұрыс үлестіруге ықпалын тигізеді.
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jiilikalabi-jiilikgistogrammasi.html?page=5#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jiilikalabi-jiilikgistogrammasi.html?page=5#Саралау_–оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Сабақ тақырыбы Жиілікалқабы, жиілікгистограммасы

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
Статистикаэлементтері
|
Мектеп: №71 орта мектебі
|
Күні:5.03.2021ж
|
Мұғалімнің аты-жөні:Балсүгірова К
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақ тақырыбы
|
Жиілікалқабы, жиілікгистограммасы
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
8.3.3.2 жиіліктердің интервалдық кестесінің деректерін жиіліктер гистограммасы арқылы беру
|
Сабақмақсаттары
|
Оқушылар:
|
Бағалаукритерийлері
|
Оқушы
Интервалдық кестедегі деректер бойынша гистограмманысалады және гистограмма бойынша интервалдық кестені толтырады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар:
деректерді жинау және өңдеу үрдісі туралы тұжырымдайды;
таңдаманың жиіліктердің интервалдық кестесі және гистограмма түрінде берілуін тұжырымдайды;
гистограмманы құру алгоритмін айтады.
Пәнге қатысты лексикажәне терминология:
Жиілік; жиілік тығыздығы, жиіліктердің интервалдық кестесі; интервал ұзындығы; модалық класс.
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:
алынған деректерді жиіліктердің интервалдық кестесі түрінде көрсету үшін...
өңделмеген мәліметтерді жинақтау үшін, интервалдық кестені құрамыз.
гистограмманың жиілігі ... болып табылады.
|
|


title: Пәнаралық байланыстар - Сабақ тақырыбы Жиіліктердің интервалдық кестесі Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Сабақтың ортасы
Ж
10 минут
Т
15 минут
ЖЖ
9 минут
|
Білу және түсіну.
Оқушылар зертханалық жұмысты орындайды.
8 сынып
Зертханалық жұмыс
«Кездейсоқ зерттеулер»
Мақсаты: статистикалық зерттеулерді жүргізу дағдыларын тексеру; терминдерді білуі: тандама, жинақталған қатар, жиіліктер полигоны.
Тапсырманы ұсыну: «Жетінші сынып оқушыларынан сауалнама жүргізілді: сауалнаманың сұрағы: отбасыныз неше адамнан тұрады? Сауалнаманың нәтижесінде мынадай тандалымдар пайда болды: 4, 4, 5, 5, 6, 6, 4, 3, 7, 7, 2, 3, 6, 3 ,4, 2, 7, 4, 5, 4, 3, 3, 2, 4, 5. Әр сан әр оқушының отбасындағы адам санын көрсетеді. Тандалымдарды жиіліктер кестесі түрінде көрсетіңіз».
Отбасыдағы адам саны
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
Абсолют жиілігі
|
|
|
|
|
|
|
Салыстырмалы жиілік
|
|
|
|
|
|
|
Отабсыдағы адам санының орташасын табыңыз, Жиіліктер полигонын салыңыз.
Жұмысты аяқтап болған сон қорытынды жасаңыз.
Одан әрі оқушыларға келесі есепті ұсыныңыз.
Оқушы портфелінің салмағы қанша болатынын анықтау үшін бірінші сынып оқушылары арасында зерттеу жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде келесі сан қатары (портфель массасы кг- мен берілген) алынды:
2,1; 2,45; 1,9; 2,6; 3,1; 1,95; 3,4; 4,3; 1,15; 2,7; 2,2; 3,2; 2,4; 2,2; 1,8; 1,5; 2,4; 2,25; 2,6; 1,75.
Оқушылармен вариациялық қатар және жиіліктер полигоны қалай көрсетуге болатынын талдаңыз. Деректердің осындай көрсетілімі көрнекі бола ма?
Мұндай кесте сипаттамалық статистиканың мақсаттарына сәйкес келмейді, статистикалық деректерді ыңғайлы оқылатын түрде көрсете алмайды.
Сондықтан оқушыларға деректерді топтастырып және жиіліктердің интервалдар кестесін толтыруды ұсыныңыз.
Мәннің интервалдық шекке түсуіне назар аударыңыз.
Екі рет есептемес үшін мән қандай да бір интервалға қойылады (мысалы, сол жақ).
Портфель массасы
|
[ 1; 2]
|
( 2; 3]
|
( 3; 4]
|
( 4; 5]
|
Абсолютті жиілік
|
|
|
|
|
Салыстырмалы жиілік
|
|
|
|
|
Осыған дейін дискретті шамаларды қарастырғаныңыз жөнінде қорытынды жасаңыз. Дискретті шама – ол саналатын мәндер жиыны, яғни оны алдын ала санауға болады. Осы жылы біз үзіліссіз шамаларды оқып білеміз. Үзіліссіз шама – ол қандай да бір (а;b) немесе [a;b] аралығын үзіліссіз толтыратын мүмкін мәндер.
Оқушыларға зерттеліп отырған портфельдердің орташа салмағын табуды ұсыныңыз. Әрі қарай оқушыларға үзіліссіз шамалардың арифметикалық ортасын есептеу тәсілдерін ұсыныңыз.
Портфель массасы
|
Портфельдің орташа массасы
|
Абсолютті жиілік
|
1 дег 2 кг
|
1,5 кг
|
6
|
2 ден 3 кг
|
2,5 кг
|
10
|
3 тен 4 кг
|
3,5 кг
|
3
|
4 тен 5 кг
|
4,5 кг
|
1
|
Әртүрлі тәсілдермен есептелген портфельдің орташа мәнін салыстырыңыз.
|


Интервалдық кестемен берілген мәліметтің арифметикалық ортасын табу.
Арифметикалық ортаны табу әдісін ұсынбас бұрын оқушыларға дискретті және үзіліссіз шамалар арасындағы айырмашылықты атап өтіңіз. Осыған дейін дискретті шамаларды қарастырғаныңыз жөнінде қорытынды жасаңыз.
Дискретті шама – ол саналатын мәндер жиыны, яғни оны алдын ала санауға болады. Мысалы, сабақтың басында қарастырылған отбасындағы адамдар саны жайлы тапсырмада адамдар саны – дискретті шама, өйткені оны санауға болады.
Үзіліссіз шама – ол қандай да бір (а;b) немесе [a;b] аралығын үзіліссіз толтыратын мүмкін мәндер. Мысалы, портфельдің салмағы, өйткені онда саналмайтын сандар қолданылады.
Оқушыларға зерттеліп отырған портфельдердің орташа салмағын табу ұсынылады. Әрі қарай оқушыларға үзіліссіз шамалардың арифметикалық ортасын есептеу тәсілі ұсынылады.
Ең алдымен арифметикалық ортаны бұл жағдайда бұрыннан белгілі тәсілмен есептеп тауып көру оқушыларға ұсынылады.
Осыдан кейін жаңа әдіспен мұғалім көрсетеді. Ол үшін әрбір интервалдың ортасы табылып кестеге толтырылады, мысалы 1кг мен 2кг ортасы 1,5кг, 2кг мен 3кг ортасы 2,5кг т.с.с.
Портфель массасы
|
Портфельдің орташа массасы
|
Абсолютті жиілік
|
1 ден 2 кг
|
1,5 кг
|
6
|
2 ден 3 кг
|
2,5 кг
|
10
|
3 тен 4 кг
|
3,5 кг
|
3
|
4 тен 5 кг
|
4,5 кг
|
1
|
Осыдан кейін интервалдардың орталары жиілікке көбейтіліп, қосылады. Содан кейін оның нәтижесі жиіліктің қосындысына бөлінеді. Сонда:
Бұрыннан белгілі әдіспен есептесек, онда 2,3975кг шығады. Бұл орталардың мәндері бір-біріне жуық болып келеді. Бірінші табылған арифметикалық орта жуықталған болып саналады, ал екіншісі дәлірек.
Модалық класс болып жиілігі ең жоғары интервалды атайтынын мұғалім айтып өтеді, мысалы, берілген мысалда модалық класс: 2кг-нан 3кг-ға дейінгі аралық.
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Тапсырмалар

Қосымша бетте - Сабақ тақырыбы Жиіліктердің интервалдық кестесі Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Тапсырмалар
Қосымша бетте
Жеке жұмыс.
Емханадағы 45 пациенттің қан құрамындағы гемоглобиннің мөлшері өлшенді. Олардың нәтижелері төменде көрсетілген:
Берілген нәтижелерді 8 интервалдан тұратын топтастырылған жиілік кестесі түрінде жазыңыз.
Бағалау критерийлері:
Оқушы:
Интервалдарды жазады;
Нәтижелерді интервалдық кестеге толтырады.
Таратпа 1
Вероятности. Статическая обработка данных. Дополнительные параграфы к курсу алгебры 7–9 классов общеобразовательных учреждений. – М.: Мнемозима, 2009.
Таратпа 2
Макарычев Ю. Н.Алгебра : элементы статистики и теории вероятностей : учеб. пособие для учащихся 7—9 кл. общеоб–разоват. учреждений / Ю. Н. Макарычев, Н. Г. Миндюк; под ред. С. А. Теляковского.— 3–е изд.— М. : Просвещение, 2005.
Слайд
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс
3 минут
|
1. Жинақтау. Оқушылар өздері сұрақтар құрастыру арқылы «иә» немесе «жоқ» стратегиясы арқылы жауап беру.
2. Бағалау. Оқушылар өзін-өзі ауызша критерий бойынша бағалайды.
|


title: Оқушыларға мұғалім тарапынан кері байланыс

text:
Сабақ барысында өздеріне сенімсіз оқушылар анағұрлым өздеріне сенімді оқушылармен жұмыс істеу барысында, есепті шешу және талқылау жолдарын бақылап, үйренеді.
|
Оқушылардың тақырыпты меңгергенін және мақсатты жеткілікті немесе жеткіліксіз түсінгенін қадағалау үшін, сабақ барысында әрбір оқушының қасына жеке-жеке барып қажет еткен жағдайда көмек көрсетемін.
|
Сынып бөлмесін сабақтан бұрын желдету.
|


title: Сабақ бойынша - Сабақ тақырыбы Жиіліктердің интервалдық кестесі Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
Қосымша 1. №1. 120 оқушыға бір сұрақ қойылды. Әр оқушының осы сұраққа жауап қайтару уақыты t секундпен өлшенді. Төмендегі жиілік кестесі осы нәтижелерді көрсетеді:


title:
Жиілік

6 - Сабақ тақырыбы Жиіліктердің интервалдық кестесі Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
(а) Орташа уақытты есептеңіз.
(b) Уақыттың алынған аралықтары өзгертілді. Алдында толтырылған жиілік кестесін қолданып, төмендегі кестені толықтырыңыз.
Бағалау критерийлері:
Оқушы:
Топтастырылған нәтижелердің орташа мәнін есептейді;
Топтастырылған нәтижелерді бір интервалдан басқа интервалда жазады.
№2. Жолдың бір бөлігінен бір апта көлемінде 5 минут ішінде өткен машиналар саны жазылып отырды. Жазбаның нәтижесі келесідей болды:
Осы мәліметтен өткен машиналардың орташа мәнін анықтау мүмкін емес болғандықтан, мәліметтерді интервалдық кестеге топтастырыңыз.
Машиналар саны
|
Жиілігі
|
Машиналар санының орташа мәні
|
Жиілік Орта мән
|
0-9
|
|
|
|
10-19
|
|
|
|
20-29
|
|
|
|
30-39
|
|
|
|
40-49
|
|
|
|
50-59
|
|
|
|
60-70
|
|
|
|
Барлығы
|
100
|
|
|
5 минут ішінде өтетін машиналардың орташа мәнін жуықтап есептеңіз.
Бағалау критерийлері:
Оқушы:
Мәліметтерді интервалдық кестеде толтырады;
Орташа мәнде жуықтап есептейді.
Ұзындық (мм)
|
Жиілік
|
|
4
|
|
17
|
|
15
|
|
8
|
|
2
|
|
4
| №3. Бақшадағы ботаник 10 апталық өсімдіктердің ұзындықтарын миллиметрмен өлшеді. Олардың нәтижелері кестеде берілген.
а) Модалық класс интервалын анықтаңыз;
ә) Орташа биіктікті жуықтап есептеңіз;
б) 40 мм жоғары неше өсімдік болған?
в) 60 мм мен 80 мм аралығында өсімдіктердің неше пайызы бар?
г) Егер бақшада барлығы 857 өсімдік бар екендігі белгілі болса, онда:
і) 100 мм кем;
іі) 40 мм мен 100 мм аралығында болатын өсімдік санын жуықтап анықтаңыз.
Бағалау критерийлері:
Оқушы:
Модалық классты табады;
Орташа мәнді жуықтап есептейді;
Кестені пайдаланып, сұрақтарға жауап береді.
Жеке жұмыс.
Емханадағы 45 пациенттің қан құрамындағы гемоглобиннің мөлшері өлшенді. Олардың нәтижелері төменде көрсетілген:
Берілген нәтижелерді 8 интервалдан тұратын топтастырылған жиілік кестесі түрінде жазыңыз.
Бағалау критерийлері:
-Нәтижелерді интервалдық кестеге толтырады.
Жеке жұмыс.
Емханадағы 45 пациенттің қан құрамындағы гемоглобиннің мөлшері өлшенді. Олардың нәтижелері төменде көрсетілген:
Берілген нәтижелерді 8 интервалдан тұратын топтастырылған жиілік кестесі түрінде жазыңыз.
Бағалау критерийлері:
-Нәтижелерді интервалдық кестеге толтырады.
Жеке жұмыс.
Емханадағы 45 пациенттің қан құрамындағы гемоглобиннің мөлшері өлшенді. Олардың нәтижелері төменде көрсетілген:
Берілген нәтижелерді 8 интервалдан тұратын топтастырылған жиілік кестесі түрінде жазыңыз.
Бағалау критерийлері:
-Нәтижелерді интервалдық кестеге толтырады.
Жеке жұмыс.
Емханадағы 45 пациенттің қан құрамындағы гемоглобиннің мөлшері өлшенді. Олардың нәтижелері төменде көрсетілген:
Берілген нәтижелерді 8 интервалдан тұратын топтастырылған жиілік кестесі түрінде жазыңыз.
Бағалау критерийлері:
-Нәтижелерді интервалдық кестеге толтырады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақ тақырыбы Жиіліктердің интервалдық кестесі Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
алынған деректерді жиіліктердің интервалдық кестесі түрінде көрсету; жиіліктердің интервалдық кестесінен алынған деректерді жиіліктердің гистограммасы түрінде көрсету; орта мәнге қатысты сандық деректерді шашу дәрежесі.
Құндылықтарды дарыту
Бір-бірін тыңдау, кезекпен сөйлеу, өз ойын нақты жеткізу, дәлелдер мен мысалдар келтіру, өздігінен үйренуге талпыну, академиялық шыншылдық, топтық және жұптық жұмыстарда ашық болу.


title: Сабақ тақырыбы Жиіліктер гистограммасы Осы сабақтақолжеткізілетіноқумақсаттары - бет 2

text:
Кумулята кумулятивті вариациялық қатардың графикалық кескінін көрсету қызметін атқарады.
Оны салу үшін абсцисса осінде аргумент мәндері, ал ордината осінде жинақталған жиіліктер орналасады. Әр ось үшін масштаб кез келген түрде алынады. Әрі қарай нүктелерді салады, абсциссалары вариантаға (дискретті қатар болған жағдайда) немесе интервалдардың жоғарғы шекарасына тең, ал ординатасы сәйкес жинақталған жиіліктерге тең. Бұл нүктелер түзудің бөліктерімен қосылады. Пайда болған сынықтар кумулята деп аталады.
Есеп.
Төменде теңізден ауланған алабалықтардың ұзындықтары берілген.
31 38 34 40 24 33 30 36 38 32 35 32 36 27 3540 34 37 44 38 36 34 33 31 38 35 36 33 33 28
және т.б интервалдарының көмегімен кумулятивті вариациялық қатар құрыңыз.
Пайда болған қатардың кумулятасын салыңыз.
Шешуі :
2-қосымша
stat.gov.kz
|
Сабақтың соңы
2 минут
|
Оқушылар мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа қорытынды жасайды.
Тақырып сіздерге қиын болды ма?
Сабақ кезінде сіздерге не қиын болды?
Сіздерге сабақта не есіңізде көбірек сақталды?
Үйге:
|
|
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Саралау іріктелген тапсырмалар, нақты бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету, оқу материалдары мен ресурстарын оқушылардың жеке қабілеттерін есепке ала отырып іріктеу (Гарднердің жиындық зият теориясы) түрінде болуы мүмкін.
Саралау уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез-келген кезеңінде қолданыла алады
|
Бұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдеріңізді жазасыз
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.
Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


title: Сабақ тақырыбы Жиіліктер гистограммасы Осы сабақтақолжеткізілетіноқумақсаттары

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 8.3А бөлім
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні: Махамбетова Н
|
Сынып: 8
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Жиіліктер гистограммасы
|
Осы сабақтақолжеткізілетіноқумақсаттары (оқубағдарламасынасілтеме)
|
8.4.4.3
жинақталған жиіліктің түсінігін біледі және кумулятаны құрады;
|
Сабақ мақсаттары
|
Оқушылар:
статистикалық зерттеудің таңдама нәтижелерін жиіліктердің интервалдық кестесі, гистограмма түрінде береді;
жинақталған жиілік ұғымын біледі және кумулята сала алады;
|
Жетістіккритерийлері
|
Оқушылар:
Жиілік гистораммасындағы және жиілік кестесіндегі мәліметтерді қолданады
Жинақталған жиілік кестесін толтырады, кумулятаны құрады
|
Тілдікмақсаттар
|
Оқушылар:
деректерді жинау және өңдеу үрдісі туралы тұжырымдайды;
таңдаманың жиіліктердің интервалдық кестесі және гистограмма түрінде берілуін тұжырымдайды;
гистограмма түрінде берілген статистикалық ақпараттарды талдайды және талқылайды.
Пәнге тән лексика мен терминология:
жиіліктердің интервалдық кестесі;
гистограмма;
жинақталған жиілік;
кумулята;
шашырандылықтың өлшемі;
дисперсия;
стандартты ауытқу.
Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:
алынған деректерді жиіліктердің интервалдық кестесі түрінде көрсету;
жиіліктердің интервалдық кестесінен алынған деректерді жиіліктердің гистограммасы түрінде көрсету;
орта мәнге қатысты сандық деректерді шашу дәрежесі.
|
Құндылықтарды дарыту
|
«Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына:
топпен, жұппен жұмыс орындау барысында құрмет, серіктестік және жеке жұмыс орындау кезінде жауапкершілік, үздіксіз оқу құндылықтарын дарыту.
|
Мектеп миссиясы, пайымдау, жаhандық азаматтықтың сабақта көрінуі
|
Атақты математиктерге тоқталу.
|
Пәнаралықбайланыстар
|
Экономика
Жоба және зерттеу жұмыстарын орындауға қажетті деректерді жинау, жүйелеу және берудің кейбір әдістерін қарастырады.
|
АКТ қолдану дағдылары
|
|
Бастапқы білім
|
Вариациялық қатар, абсолютті және салыстырмалы жиіліктер, сандық қатардың арифметикалық ортасын, жиіліктер кестесін, жиіліктер полигонын білуі
|
Сабақбарысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
1 мин
5 мин
|
М
Оқушылармен амандасып, оларды түгендеп, сабаққа дайындығын тексеру.
Сабақ тақырыбымен, жоспарымен және оқу мақсатымен таныстыру
Т. Стартер: функциясының графигін салыңыз.
ҚБ: дескриптор бойынша оқушының өзіндік бағалауы.
Үй жұмысынан қиналған есептерге тоқталу.
|
1-қосымша
|
Сабақтың ортасы
мин
8-мин
8мин
5-мин
5-мин
|
Т
Тапсырма 1.Жиіліктердің интервалдық кестесіндегі деректерді гистограмма түрінде беріңдер.
Портфель массасы (кг)
|
Абсолютті жиілік
|
Салыстырмалы жиілік
|
[1; 2)
|
6
|
0,3
|
[2; 3)
|
10
|
0,5
|
[3; 4)
|
3
|
0,15
|
[4; 5]
|
1
|
0,05
|
Шешуі:
Берілген тапсырмада мәндер интервалы 1-ге тең, сондықтан тіктөртбұрыш биіктігі салыстырмалы жиілікке тең, бірақ бұл дербес жағдай.
Енді интервалдар тең болмағандағы және бірге тең емес жағдайды қарастырайық.
Тапсырма 2.Кестені толтырыңыз. Жиіліктердің интервалдық кестесіндегі деректерді гистограмма түрінде беріңіз.
Шешуі:
Тапсырма 3.Кестені толтырыңыз.
Портфель салмағы
|
Абс. жиілік
|
Сал. жиілік
|
Жинақ. абс. жиілік
|
Жинақ. салыс. жиілік
|
1 ден 2
|
6
|
0,3
|
|
|
2 ден 3
|
10
|
0,5
|
|
|
3 тен 4
|
3
|
0,15
|
|
|
4 тен 5
|
1
|
0,05
|
|
|
Қанша оқушыда портфелінің массасы 3 кг-нан кем? 4 кг-нан кем? 3 кг-нан артық? 4 кг-нан артық?
Оқушылардың қанша пайызының портфелінің массасы 3 кг-нан кем? 4 кг-нан кем? 3 кг-нан артық? 4 кг-нан артық?
Шешуі: Жинақталған жиілік ұғымын енгізейік:
Бірінші жағдайда оқушылар жинақталған абсолютті жиілікті анықтады. Жинақталған абсолюттң жиілік статистикалық қатардағы сандардың қаншасы берілген мәннен аспайтынын көрсетеді.
Екінші жағдайда оқушылар жинақталған салыстырмалы жиілікті анықтады. Жинақталған салыстырмалы жиілік статистикалық қатардағы сандардың қандай бөлігі берілген мәннен аспайтынын көрсетеді. Жинақталған жиіліктер (абсолютті) салыстырмалыжиіліктерді жинақтап қосқаннан пайда болады.
|
Тапсырма4. Кестеде көрермендердің бір күнде теледидар алдында қанша уақыт жіберетіні жөнінде әлеуметтік жауап алу деректері берілген.
Сұралғандардың қанша пайызы бір күнде 3 сағатқа дейін теледидар алдында өткізеді? Сұралғандардың қанша пайызы бір күнде 2 сағаттан артық емес уақытын теледидар алдында өткізеді? Сұралғандардың қанша пайызы бір күнде 4 сағаттан кем емес уақытын теледидар алдында өткізеді?
Уақыт(сағ)
|
Көремендер бөлігі %
|
1 ден кем
|
10,1
|
1 ден 2
|
15,1
|
2 ден 3
|
17,1
|
3тен 4
|
16
|
4 тен артық
|
41,7
|
Шамалары өспелі не кемімелі ретпен орналасатын құбылыстарды зерттеу кезінде алынатын нұсқалықтар не белгілер мәндерінің қатары мен сәйкес жинақталған жиіліктер кумулятивті вариациялық қатар деп аталады.
|


title: Сабақ тақырыбы Жиындар тақырыбында мәтіндік есептерді шығару

text:
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
5.5.2.7 Эйлера-Венн диаграммасын пайдаланып есептер шығару;
|
Сабақ мақсаттары
|
Эйлер-Венн диаграммасын жиындар мен жиындар элементтер санын сипаттауда қолданады
|
Бағалау критерийлері
|
Оқушылар мақсатқа жетті, егер:
Эйлер-Венн диаграммасының көмегімен мәтіндік есептерді сипаттайды
жиындардың қиылысуын бейнелейтін Эйлер-Венн диаграммасының әр түрлі бөліктерін арнайы белгілеулер көмегімен ғана бейнелейді
Жиындардың қиылысуы мен бірігуіне байланысты есептер шығарады
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар тілдік мақсатты жүзеге асырады:
Эйлера-Венн диаграммасын қолданып, есептің шығару жолын талдауда;
- жиындар арасындағы қатынастарды сипаттауда;
- , , , , , , белгілеулерін қолдануын түсіндіру кезінде.
Пәнге қатысты лексика мен терминология
- жиын, ішкі жиын;
- жиынның элементі;
- тиісті, тиісті емес;
- бос жиын;
- жиындардың қиылысуы, бірігуі;
- Эйлер-Венн дөңгелектері;
- oртақ элемент;
- тең жиындар;
- шектеулі жиындар;
- шектеусіз жиындар
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер
- а элементі А жиынына тиісті
(а А);
- а элементі А жиынына тиісті емес (аА);
- А және В жиындарының қиылысуы деп (АВ) …;
- А және В жиындарының бірігуі деп
(А В)…;
- ... А және В жиындарының ортақ элементі болып табылады;
- В жиыны А жиынының ішікі жиыны болады (А);
- А жиыны … элементтерінен тұрады.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Сабақта меңгерілген білімді жеке жұмыс орындау кезінде математикалық тілді дұрыс әрі нақты қолдана алу, бір-бірін құрметтеуге тәрбиелеу, топтық жұмыс кезінде – бірлікке, есепті құрастыруда білімдерін пайдаланып, бір-бірімен сұхбат құру кезінде шығармашылық қабілеттерін дамыту.
|
Пәнаралық байланыстар
|
Әдебиетпен, жаратылыстану, өнермен, спортпен байланысты қолданбалы есептер таңдалып алынған
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Интерактивті тақтаны қолдану
|
Бастапқы білім
|
Жиын, оның элементтері, бос жиын ұғымдарын. Жиындармен жұмыс істеуде символдары, Эйлер-Венн диаграммасы.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
3 минут
|
Ұйымдастыру.
а)Сәлемдесу. Сыныпты түгелдеу. Оқу, жазу, сызу құралдарын тексеру.
ә) Оқушыларға ұсынылған сұрақтарға жауап беру ұсынылады.
Мұғалім оқушыларға өзін-өзі бағалау парақшасын таратады, оқушылар сабақ барысында кестені толтырады.
Оқушылар сабақ тақырыбын жазады және мұғаліммен бірге табыс критерийлерін анықтайды .
|
Презентация
Слайд 1, 2 Алгебра 8 кл
Под редакцией Н.Я.Виленкина
Москва Просвещение
Стр 88
Слайд 3,4
|
Сабақтың ортасы
7 минут
7 минут
10 минут
10 минут
5 минут
|
Мұғалім:
Леонард Эйлер есептерді шығару барысында жиындарды бейнелеуде дөңгелектерді қолданған, сол себепті оларды Эйлер дөңгелегі деп атайды. Эйлер алғаш рет бұл әдіс туралы неміс ханшайымына жазған хатында «Біздің ойлануымызды жеңілдету үшін, дөңгелектерді пайдалану өте қолайлы» деп атап көрсеткен. Ал енді дөңгелектер біздің ойлануымызды қалай жеңілдететінін қарастырайық
Видео қарау.
Мұғалім оқушылар арасында сауалнама жүргізеді: Сіздерге қандай түс ұнайды?
А) ақ б) қара в) ақ және қара
Жүргізілген сауалнама бойынша Эйлер дөңгелектерін салады.
Оқушылармен жүргізілген сауалнама бойынша сұхбат жүргізіледі. Мысалы, сыныпта 25 оқушы бар. Олардың ішінде 12-і ақ түсті, ал 9-ы ақ пен қараны, қалғандары қараны таңдады. Венн диагрммасының көмегімен жиындармен орындалатын амалдарды бейнелеуге болады.
-сурет
Топтық жұмыс.
Оқушылар 1 сурет Венн диаграммасын пайдаланып мәтіндік есеп құрастырады. Әр бір топ құрған есептерін сыныпқа ұсынады.
Жұптық жұмыс.
«Әткеншек» (Карусель) әдісі қолданылады. Әрбір жұп
-бір есеп таңдап алып, шығарады,
-тапсырмалармен алмасады
- бірдей тапсырмаларды орындаған жұптар шығару жолын талқылайды, шешімдерін негіздейді.
Жұпқа арналған тапсырмалар:
Тапсырма 1. Үй жануарлары. Менің барлық құрбыларымның үй жануарлары бар. Олардың алтауы мысық, ал бесеуі итті жақсы көреді және асырайды. Тек екі досымда мысық та, ит те бар. Менің неше құрбым бар екендігін тап?
Тапсырма 2. Кітапханалар. Сыныпта 30 оқушы бар.Олардың барлығы аудандық және мектептік кітапханалардың оқырмандары. 20 бала мектеп, ал 15-і аудандық кітапханадан кітап алады. Неше бала мектептік кітапхананың оқырманы болып табылмайды?
Тапсырма 3. Сүйікті мультфильмдер. 5-сынып оқушылары арасында сүйікті мультфильмдерге байланысты сауалнама жүргізілді. Ең танымал болып шыққан 3 мультфильм: " Аққұбақыз және жеті ергежейлі ", "Винни Пух" және "Микки Маус". Сыныпта 28 оқушы бар. " Аққұбақыз және жеті ергежейлі " мультфильмін 16 оқушы, олардың ішінде 3-уі "Микки Маус-ты" да атады,алтауы - "Винни Пух", ал біреуі болса 3 мультфильмді де жазды. "Микки Маус" Мультфильмін 9 бала атады, ішінде 5-еуі 2 мультфильм тандаған. Неше адам "Винни Пух" мультфильмін таңдаған?
Тапсырма 4. Хобби. 5 сыныптың 24 оқушысының ішінде 10 бала музыка мектебіне , 8 бала өнер мектебіне, 12 бала спорт мектебіне, музыка және өнер мектебіне-3, өнер және спорт мектебіне-2, музыка және спорт мектебіне - 2, барлық 3 мектепке 1 ғана бала барады. Қанша бала тек 1 мектепке ғана барады? Ешқайда бармайтын бала саны неше?
Тапсырма 5. Жұмбақтар туралы. Сөреде 26 математикалық әртүрлі ойын-жұмбақтар тұрған. Олардың 4-еуін Гриша мен Саша ойнады. Игорь Гришаға да, Сашаға да қатысты емес 7 ойынды және Гриша ойнаған 2 ойынды ойнап көруге тырысты. Гриша барлығы 11 математикалық ойын-жұмбақтарды ойнады. Саша неше ойын ойнады?
Тапсырма 6. Спорт сыныбы. Сыныпта 35 бала бар. Олардың 24-і футбол, 18-і волейбол, 12-сі баскетбол ойнайды. 10 оқушы бір уақытта футбол мен волейбол, 8 - футбол мен баскетбол, ал 5 - волейбол мен баскетбол ойнайды. Неше оқушы футболды да, волейболды да, баскетболды да ойнайды?
Тапсырма 7. Баршаға арналған спорт. Сыныпта 38 оқушы бар. Олардың 16-сы баскетбол, 17-сі хоккей, 18-і футбол ойнайды. 4 бала- баскетбол мен хоккейді, баскетбол мен футболды - 3, футбол мен хоккейді – 5 бала бір уақытта қатар ойнайды. 3 бала ешқандай спорт түрімен шұғылданбайды. Неше бала бір уақытта 3 спорт түрімен де айналысады? Неше бала тек бір спорт түрімен ғана шұғылданады?
Жеке жұмыс
Оқушыларға өздігінен орындау үшін үш деңгейлі тапсырмалар беріледі «Венн диаграммалары: Жаһандық мекен ету орталары».
Оқушылар өзін –өзі бағалау парақшасы бойынша қорытынды жасайды.
Және сұрақтарға жауап береді:
сабақ барысында қандай есептер шығардық?
Қолданылған әдіс қандай?
Есепті шығаруды неден бастаған дұрыс?
Қандай есептер шығару барысында қиындықтар туындады? Неге?
Кері байланыс
Жеке жұмысты тексеру арқылы оқушыларға кері байланыс беру және бағалау. Бағалау қалыптастырушы бағалаудағы жетістік критреийі бойынша бағаланады. Кері байланыс жеке оқушыларға ауызша не жазбаша түрде беріледі.
Оқушы дауысы ( бүгінгі сабақты қаншалықты өзіне сенімді түрде түсінгенін әр оқушы тақтадағы сөйлемдердің бірін аяқтау керек)
Бұл тарауда маған ең қызықты болғаны….
· Бұл тарауда ең қиын болғаны…
· Мен мына жәйттарға баса назар аударуды ұсынамын....
· Тақырыпты түсіну үшін ең пайдалы болған іс-әрекет…...
· Мен ұққан нәрселердің ең маңыздысы ол…………
· Мені таң қалдырған жәйт ол……….
|
http://moodle.tomedu.ru/mod/book/view.php?id=1749
https://twig-bilim.kz/film/venn-diagrams-global-habitats-6931/
слайд 5
Слайд 6
http://www.reshim.su/blog/krugi_ehjlera/2016-07-04-681
https://www.youtube.com/watch?v=YQzfRj9wiWM
қосымша 1
http://festival.1september.ru/articles/635933/
қосымша 2
қосымша 3
Слайд 7
|
Сабақтың соңы
2 минут
|
Үйге тапсырма.
№1 Кірпіштің салмағы 1 кг және тағы өзінің салмағының жартысы. Кірпіштің салмағы қандай?
Шығарылуы:
Х – кірпіштің салмағы. Сонда:
Х = 0,5Х + 1
Х = 1/0,5
жауабы: 2 кг.
Оқулықтан № 10-13, бет 75
|
Приложение 4
Математика 5 кл Мектеп, 2017 год
https://rnpc.almatykitap.kz/?id=154
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Суретке қарап мәтін құрастыруда сөздердің математикалық тілде дұрыс құрастырылуы, суретті толық сипаттай алуына ерекше мән беріледі. Жұмысты жылдам әрі дұрыс орындаған, жеке жұмысты толық әрі нақты орындаған оқушыларға дербес қолдау көрсетіп отырамын.
|
Оқушыларды бағалау сабақта үзіліссіз жүріп отырады. Топтық және жұптық жұмыстарының орындау деңгейіне қарай жетістік критерийін негізге ала отырып бағалаймын.
|
Сыныпта парта мен орындықтардың оқушы денсаулығына зиян келтірмейтіндей етіп орналастырылуына басты назар аударамын. Сызу және жазу құралдарымен қауіпсіз жұмыс жасау техникасын ескертемін.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


title: Сабақ тақырыбы: «Жылымық» кезеңіндегі Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуы (1час) Зерттеу сұрағы

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
Қазақстан хрущевтық «жылымық» кезеніңде (1954-1964)
|
Школа:
|
Күні:
|
Мұғалім ТАЖ: Досимова Асель Оралбаевна
|
Сынып: 8-9.
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақ тақырыбы: «Жылымық» кезеңіндегі Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуы (1час)
|
Зерттеу сұрағы: «Жылымық кезеңі» қоғамға қандай өзгеріс әкелді?
|
Осы сабақта қол жеткізілген оқыту мақсаттары
(оқу жоспарына сілтеме)
|
10.3.1.1 – қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау.
тарихи концепт – айырмашылық пен ұқсастық
|
Пәндік мақсат
|
Оқушы:
қоғамдық саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру;
Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын алған өзгерістер мен дағдарыстарды анықтау.
Құндылықтар:
-патриотизм
-ұлттық сана-сезім
-төзімділік
|
Бағалау критерийі
|
дереккөздерді пайдалана алады және оларға сілтеме жасай алады;
кестелерді, диаграммаларды, диаграммаларды, шартты белгілерді оқи алады;
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар жасай алады:
«Тың игерудің жағымды және жағымсыз жақтары» тақырыбына өтетін пікірсайысқа қатысады (оқылым, айтылым, тыңдалым);
Хрущевтің аграрлық реформасына байланысты эссе жазады (жазылым)
миграция, эмиграция, діл, автохтонды ұлт ұғымдарын қолданады.
Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:
«Жылымық» кезеңіндегі саяси жағдайды келесідей бағалауға болады...
Хрущев кезеңіндегі аграрлық реформаның себептері...
Аграрлық реформаның басқа себептері...
Аграрлық реформаның қазақ қоғамына әкелген салдары...
Келесі себептер/ факторлар қысқа
мерзімді/ орта мерзімді/ұзақ мерзімді
болып келеді...
Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды /
айтарлықтай, өйткені…, дегенмен....
Бұл деректің маңыздылығы...
Пәнге қатысты лексика мен терминология:
Жеке басқа табынушылық, «Жылымық», тың, кеңшар, қожалықтар, арендалық шаруашылық, интенсивті/экстенсивті шаруашылық, миграция, эмиграция, автохтонды ұлт.
|
Пәнаралық байланыс
|
география, экономика
|
АКТ дағдылары
|
іздеу жүйесі Google, Уикипедиямен жұмыс істеу мүмкіндігі.
Power Point-пен жұмыс жасау дағдылары.
|
Алдынғы білім
|
Оқушылар 10.1А бөлімінде қарастырылғанҰлы Отан соғысынан кейінгі Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық жағдайын, қоғамда қалыптасқан саяси идеологияның ерекшеліктерін және оның себеп-салдарын біледі.
|
Сабақ барысы
|
Жоспарланған
сабақ кезеңдері
|
Педагог әрекеиті44
|
Оқушы әрекеті
|
Бағалау
|
Оқыту ресурстары:
|
|
Терминдермен жұмыс: жаңа кілт сөздерді талқылау.
Сыныппен жұмыс істеу: алдынғы зерттелген материалды талқылау.
Оқытушының түсіндірмесі: бейне ресурсымен жұмыс істеу
|
Топтық жұмыс: бейне ресурстарды талқылау.
Топтық жұмыс/жеке жұмыс: тарихи дереккөзбен жұмыс. Барлық сыныппен және топпен жұмыс жасау: талқылау. Топтық жұмыс/жеке жұмыс: талқылау.
|
Сыныппен жұмыс: бағалау.
|
|
Сабақтың бастамасы
|
Тақырыпқа қатысты жаңа терминдер мен акронимдерді оқушылардың түсінуі үшін беріледі.
(Мысалы: «Жылымық», КОКП – Кеңестер Одағының Коммунисттік партиясы; Депортация – белгілі бір халықты немесе жеке тұлғаны мәжбүрлеп қоныс аудару).
(Б) Оқушылар осыған дейінгі білімдерін пайдаланып, репрессиялардың себептері мен салдарларын естеріне түсіреді. Репрессияға ұшыраған топтарды атайды (зиялылар, орта тап, депортацияланған халықтар, тұтқында болған әскери адамдар және т.б. әлеуметтік топтар)
(М) Сталиннің жеке басына табынушылықты әшкерелеу туралы Хрущевтің ХХ съезде сөйлеген сөзінен бейнероликтен үзінді көрсету ұсынылады.
|
(Т) Бейнематериалк бойынша топта талқылау жүргізіліп әрбір топ үш бағытта: баяндама мазмұны, тарихи маңызы, болашаққа әсеріне қатысты сұрақтар құрастырып «Сұрақтар тұрағына» (арнайы дайындалған А3 қағазы) іледі. (Ж\Т) Оқушылар КОКП ОК-нің «Жеке адамға табынушылық және оның зардаптары туралы» (маусым, 1956 жыл) қаулысы мәтінін оқып келесі сұрақтарға назар аударып, жауап іздейді:
1.Қаулы не себептен пайда болды?
2. Бұл қаулының жариялануы мемлекет пен қоғамда қандай өзгерістер әкеледі?
3. Не себепті бұл Қаулы сол кезде құпия сақталып, 33 жылдан кейін ғана жарияланды?
|
|
«Жеке адамға табынушылық және оның зардаптары туралы» қаулы
http://www.youtube.com/watch?v=kXuRzJDYJI8 ХХ съезд
КОКП ОК-нің «Жеке адамга табынушылық және оның зардаптары туралы» қаулы
Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 4-том. – Алматы, 2010.
http://www.coldwar.ru/hrushev/cult_of_personality.php«Жеке адамға табынушылық және оның зардаптары туралы
|
Сабақтың ортасы
|
(Б/Т) Оқиға/өзгерістер тізбегі бойынша сынып талқылауын ұйымдастырып, өзгерістердің маңыздылығын анықтап «маңыздылық деңгейі» бойынша орналастыруды тапсырыңыз.
Ішкі, сыртқы саясатындағы өзгерістерге аргументтер мен дәлелдер келтіріп, екі позицияның біріне дауыс беруді ұйымдастырыңыз. Әр топ өз таңдауын түсіндіреді.
|
(Т/Ж) Оқушылар Н.Хрущев кезіндегі саясаттың қарама-қайшылығын анықтайды, талдайды, баға береді (мысалы, М.Елікбаевтың тағдыры негізінде).
Сталиндік кезеңмен қандай ұқсастығы және айырмашылығы бар?
Бұл сұраққа жауап беру үшін «Н.Хрущев – диктатор әлде реформатор» тақырыбына пікірсайыс өткізу ұсынылады.
|
|
Б. Аяған., Әбжанов Х., Махат Д. Қазіргі Қазақстан тарихы: ЖОО тарихшы емес мамандықтарына арналған оқулық. Алматы, Раритет, 2010.
Флипчарттар
|
Сабақтың соңы
|
(Б) Оқушылар «Сұрақтар тұрағына» оралып, жауаптарды талқылап өзін-өзі бағалайды.
Сабақ соңында студенттер рефлексия жүргізеді
1. Сабақтың қандай тұстары ұнады?
2. Сабақтың қандай тұстары ұнамады?
3. Сабақ туралы ақпарат қандай болды?
4. Сіз немен келіспейсіз?
5. Сабақта алған құнды ақпаратты атаңыз.
|
|
|
С. Сабырұлы. Қазақстан тарихы. – Алматы: Жеті жарғы, 2012.
Г.В. Кан, Н.У.Шаяхметов. Қазақстан тарихы. – Алматы: Алматыкітап, 2012.
К. Бегалин. Империя құрамында. – Алматы: Аруна, 2013.
Омарбеков Т. Қазақстан тарихының XX ғ. өзекті мәселелері. Өнер, 2014
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jilimi-kezeindegi-azastanni-ofamdi-sayasi-damui-1.html#Диалогқа/жазылымға_қажетті_тіркестер:_«Жылымық»_кезеңіндегі_саяси_жағдайды_келесідей_бағалауға_болады


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jilimi-kezeindegi-azastanni-ofamdi-sayasi-damui-1.html#Сабақтың_бастамасы___Тақырыпқа_қатысты_жаңа_терминдер_мен_акронимдерді_оқушылардың_түсінуі_үшін_беріледі._(Мысалы


title: І топ табиғаттағы жылу берілу түрлеріне мысалдар келтіреді ІІ топ

text:
І топ табиғаттағы жылу берілу түрлеріне мысалдаркелтіреді ІІ топ тұрмыстағы жылу берілу түрлеріне мысалдар келтіреді ІІІ топ техникадағы жылу берілудің түрлеріне мысалдар келтіреді.
Оқушылардың жауабынан кейін кері байланыс ұйымдастыруға болады. 2. Ой қозғауАқ аюдың суыққа бейімделуін қалай түсіндіресің?
Оқушылар жылу шығынын азайту үшін ақ аюдың құлақтары кішкентай болатынын, қалың ақ жүн аюды жылы ұстап тұруға және қалың май қабаты жылуды оқшаулауға көмектесетінін оқушылар болжай алулары тиіс. 3. Мақсатты болжау.Оқушылармен бірге сабақ мақсаты анықталады:
әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру.
Презентация
Сабақтың ортасы
12-22 мин
22-37 мин
4. Түсіндіру. І топ Арктикада өмір сүретін аңдар(морж, кит) неліктен суыққа төзімді келеді?
(Морждың қалың жүні жоқ, бірақ терісінің астында жылуды сақтайтын қалың май бар. майдың жылу өткізгішігі аз.)
ІІ топ Орманда бүркіт қанатын өте қатты қағып ұшады, ал жазық далаға жеткенде қанатын қозғалыссыз жайып қалықтап ұшады. Неліктен?
(Қалың ағаш өсіп тұрған жерге қарағанда жазық жер күнмен жақсы қыздырылады, сондықтан жылы ауаның ағыны жоғары көтеріледі. Бүркіт биік ұшу үшін осы ағынды пайдаланатынын оқушылар түсіндіре алуы тиіс.)
Оқушылар дәлел ретінде тәжірибе көрсетсе болады. Қағаздан жасалған вертушканы алып жанып тұрған электр шамының үстіне қояды, біраз уақыттан кейін вертушка айнала бастайды.
ІІІ топ Неліктен африкалық пілдердің құлақтары үлкен болады?
(Пілдің құлақтары тығыз қан тамырларының желісіне енген, қызған қанда ауаның конвекциялық ағыны бар, піл денесінен шығады, ыстықты ауаға береді; қан бірнеше градусқа дейін салқындап қанайналым жүйесіне түседі. Ал құлақтарды тезірек салқындату үшін, пілдер, конвекциялық ауа ағынын көбейтіп, олар үнемі құлақтарын желпіп жүреді
Әр топ 2 мин топта өз сұрақтарын талқылайды. Содан кейін басқа топтың алдына сұрақтарына жауап береді. Басқа топ мүшелері оларға сүратар қояды.
Топ мүшелері жауаптарын аяқтаған соң оларға кері байланыс жасай отырып, қосямша сұрақтар ұйымдастыруға болады. Мұғалім әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіреді. Абиотикалық факторларды- табиғаттың өлі элементтері: температура, жарық, ылғалдылық қарастырылады.
Оқушылар түсінулері тиіс: Барлық тірі ағзаларға ортаның абиотикалық факторлары (температура, жарық, ылғалдылық)әсер ететінін.
Өлі табиғаттың әсеріне қарай өсімдіктер,жануарлар әр түрлі топтарға бөлінетінін және оларда осы факторлардың әсеріне бейімделетінін.
Жылу берілудің түрлері тірі ағзаның ортаға бейімделуін қамтамасыз ететінін.


title: Рефлексия - Сабақ тақырыбы Жылу берілу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі рөлі

text:
6. Рефлексия
- нені білдім, нені үйрендім
- нені толық түсінбедім
- немен жұмысты жалғастыру қажет
7. Үйге тапсырма: Жылу берілудің түрлерін қайталау
|
|
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулы және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Сырттай бақылай отырып, кері байланыс беріп, орташа қабілетті оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойып, қолдау көрсетіп отыру. Әрбір топ таныстырылым жасағаннан кейін оларға қабілетті оқушылар сұрақтар қояды.
|
Материалды меңгергендігін тексеру үшін бағалау критерийлерін қолдану. Топтық жүмысты және эксперименттік тапсырмалардың орындалуын сырттай бақылау арқылы бағалау.
|
Топтық жүмысты және эксперименттік тапсырмалардың орындағанда қауіпсіздік ережелерінің сақталуын қадағалау.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұры сжүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталдыма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jilu-berilu-bilistarini-tiri-afzalardi-omirlerind.html?page=3#Бұл_бөлімді_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_білдіру_үшін_пайдаланыңыз._Өз_сабағыңыз_туралы_сол_жақ_бағанда_берілген_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jilu-berilu-bilistarini-tiri-afzalardi-omirlerind.html?page=3#Саралау_–оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралыда ойланыңыз)? 1: 2: Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)? 1: 2: Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
Орта факторлары және олардың ағзаға әсері.
Ағза - француздың – organisme, латынша - organiso – құрамын, сыртқы құрылым беремін деген сөздеріндегі мағынаны береді.
Кең көлемде алатын болсақ, тірі ағза- дегеніміз,бір-бірімен байланыста болатын және бір-біріне бағыныңқы болатын элементтерден тұратын және олардың өзара байланыстары мен құрылысы біртұтас құрылымды беретін биологиялық жүйе болып саналады.
Ағза деген ұғымға тек жеке даралар (индивидтер) ғана емес, колониямен өмір сүретін (колониялы ағзалар),отбасы (жануарлардағы), популяция, биоценоз және тағы басқаларда кіреді.
Қысқаша алғанда, ағза-дара, индивидиум, «тірі дене».
Тіршілік ортасы –ол, табиғаттың тірі ағзаны қоршап тұрған және онымен тікелей өзара байланыстағы бөлігі.Тірі ағзалар өте күрделі және ауыспалы өмірде тіршілік етеді, олар сол ортаның әсеріне байланысты үнемі өзгереді,тіршілік әрекеттерін үнемі өзгертіп отырады.Ағзалардың ортаға бейімделушілігі – адаптация деп аталады.
Ортаның ағзаға әсер етуші жекеленген бөліктері мен құрылымы – экологиялық факторлар деп аталады.Экологиялық факторлар табиғаты жағынан және ағзаға әсер ету әрекеттері жағынан әртүрлі болады.
Абиотикалық факторлар- табиғаттың өлі элементтері: температура, жарық, радиоактивті сәулену, қысым, ауаның ылғалдылығы, судың құрамындағы тұздар, жел, ағымдар, жергілікті жер релефтары және т.б.
Биотикалық факторлар – бұл тірі денелердің бір – біріне тигізетін әсерлері.
Антропикалық факторлар – адамның табиғат компоненттеріне әсер еткен іс-әрекеті (оңды немесе теріс әсерлер).
Тірі ағзаларға экологиялық факторлардың әсер етуші жалпы заңдылықтары:
1.Оптимум Заңы.
2.Әсер етуші фактордың түрлі функцияларға әсерінің бір жақты болмауы. 3.Өзгергіштік, вариабелділік және түрдің жеке даралардың орта факторларының әрекетіне жауап қайтару реакциясының әр түрлі болуы.
4.Әсер етуші әр факторларға түрлер әр түрлі жолдармен бір – бірімен байланыссыз, өз бетінше бейімделуі.
5.Жеке түрлердің экологиялық спекторы төмендемейді. Әр түрдің өзіндік экологиялық мүмкіншіліктері бар.
6. Факторлардың өзара байланысы.
7. Факторларды шектеу ережелері.
Негізгі абиотикалық факторды және ағзаның оған адаптациялануын қарастырайық.
Жарық . Күн сәулелерінің спекторының әртүрлі бөліктеріндегі сәулелену ағзаға әртүрлі жағдайда әсер етеді:
Көрінетін жарық өсімдіктерге оларда жүретін фотосинтез процесі үшін қажет.Түрлерді жарықсүйгіш (Фотофилдер) және көлеңкесүйгіш (фотофобтар) деп бөледі.
Ұзынтолқынды ультрокүлгін сәулелерге (УКС) өте белсенділік тән. Олардың көп мөлшері қауыпті, ал аз мөлшерде көптеген түрлерге - өте қажет.Олар өте күшті бактерицидті әсер етеді, антирахитік дәрумен Д түрінде қабылданады, терінің күюін (терінің қорғаныштық реакциясы) қамтамасыз етсе, инфрақызыл түсті ұзындығы 750 нм.-ге жететін ұзын толқындар ағзаны жылулықпен қамтиды.
Жасыл өсімдіктер өміріндегі жарықтың ролі:
1).Хлорофиллдің пайда болуы (фотосинтез).
2).Лептесіктердің жұмысын қалыптастырады (газ алмасу және транспирация), ферменттердің белсенділігін арттырады,ақуыз және нуклеин қышқылдарының биосинтезін жақсартады.
3).Жасушаның бөлінуі мен созылуына, өсуіне және өсімдіктің дамуына әсер етеді, жемісберу мен гүлдеу мезгілдерін анықтайды, сонымен бірге өсімдіктердің формасының қалыптасуына да әсер етеді.
Жарыққа байланысты болатын экологиялық топтар:
1. Жарық сүйгіштер (жарықтағы) – гелиофиттер.
2.Көлеңке сүйгіштер (көлеңкедегілер) – сциофиттер.
3.Көлдеңкеге төзімділер – факультативті гелиофиттер.
Жануарлар үшін жарық кеңістікте бағытты бақылауға , көруге ғана қажет.
Температура.Тіршілік үшін қажетті температура мөлшері 0-дан басталып, +50°С –қа дейінгі температура аралықтары, осы температура аралықтары ақуыздың нормадағы құрылысы және қалыптасуы жүреді. Бірақ кейбір ағзалар осы мөлшерден тыс температура мөлшерінде де тіршілік ете алады:
1.Криофилдер –суықты қажет ететін түрлер.
2.термофилдер – керісінше, жоғары температураны қажет етуші түрлер.
Өсімдіктердің температураға адаптациялануы:
Төменгі температураға :
1.Суыққа төзімсіздер. 2.Аязға төзімсіздер.3.Мұзға төзімділер (аязға төзімділер).
Жоғарғы температураға :
1.Салқынға төзімділер. 2.Ыстыққа төзімді эукариоттар. 3.Ыстыққа төзімді прокариоттар. Жануарлардың температураға адаптациялануы :
1.Химиялық терморегуляция. 2.Физикалық терморегуляция. 3.Ағзалардың өзін -өзі көрсетуі.
Ылғалдылық. Су - барлық ағзалардың тіршілігіне қажетті жағдай.
Суға байланысты өсімдіктердің экологиялық топтары.
Гидатофиттер – суда толығымен немесе біршама бөлігімен тұрып өсетін өсімдіктер.
Гидрофиты – құрлық –су өсімдіктері, олардың көпшілік бөлігі суда өседі, су тоғандарында, шалшық суларда, балшықтарда өсетін өсімдіктер.
Гигрофиттер – құрлықтағы өсімдіктер, олардың көпшілігі ылғалды ауасы бар жерлерде, ылғалды топырақта өседі.
Мезофиттер – аздаған және өте шөлді жерлерде өсетін өсімдіктер.
Ксерофиттер - ылғалы жеткіліксіз жерлерде өседі.
Суккуленттер – бойына шырын жинаған шырынды өсімдіктер, оларда суды паренхималары мен түрлі органдарында жинау қабілеттері бар.


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jilu-berilu-bilistarini-tiri-afzalardi-omirlerind.html?page=4#Сабақ_барысында_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістік/қиындықтары_туралы_нені_білдім,_келесі_сабақтарда_неге_көңіл_бөлу_қажет

title:
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралыда ойланыңыз)?


title: Сабақ тақырыбы Жылу берілу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі рөлі

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
Жылу құбылыстары
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 8
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақ тақырыбы
|
Жылу берілу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі рөлі
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
8.3.2.4 – әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру
|
Сабақ мақсаттары
|
жылу құбылыстарының тірі ағзаның өміріндегі ролін білу;
әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру.
|
Бағалау
критерийлері
|
1. Жылу құбылыстарының тірі ағзаның өміріндегі ролін біледі
2. Әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіреді
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар білуі тиіс:
Әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне ауызша мысалдар келтіреді.
Пәнге тән лексика мен терминология: Абиотикалық факторлар, криофилдер, термофилдер.
Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:
Абиотикалық факторлар- табиғаттың өлі элементтері: температура, жарық, радиоактивті сәулену, қысым, ауаның ылғалдылығы, судың құрамындағы тұздар, жел, ағымдар, жергілікті жер релефтары және т.б. Криофилдер –суықты қажет ететін түрлер. Термофилдер – керісінше, жоғары температураны қажет етуші түрлер.
|
Құндылықтарды
дарыту
|
Бұл сабақ академиялық адалдық,топта жұмыс жасай алу және жауапкершілік құндылықтарын дамытуға бағытталған.
|
Пәнаралық
байланыстар
|
Абиотикалық факторлар, химиялық терморегуляция. физикалық терморегуляцияны түсіндіру барысында биолгия пәнімен байланыс.
|
Бастапқы білім
|
Табиғаттағы, тұрмыстағы және техникадағы жылу берілу түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіруді біледі.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
0-10 мин
10-12 мин
|
1. Өткен материалды меңгергендерін тексеру мақсатында оқушылар табиғаттағы, тұрмыстағы және техникадағы жылу берілу түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіре отырып, түсіндіреді. Сынып үш топқа бөлінеді.
|


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jilu-berilu-bilistarini-tiri-afzalardi-omirlerind.html#Оқушылар_білуі_тиіс_:_Әр_түрлі_температураларда_тірі_ағзалардың_бейімделуіне_ауызша_мысалдар_келтіреді._Пәнге_тән_лексика_мен_терминология


title: Сабақ Тақырыбы: Жылулық құбылыстар Орындаған: кмм дайындық негізгі

text:
Шағын сабақ
Тақырыбы: Жылулық құбылыстар
Орындаған: КММ Дайындық негізгі
мектебінің физика
пәнінің мұғалімі Рамазанова Акбупе
Хайргельдиновна
2015 жыл
Пән: физика – 8 сынып
Сабақтың тақырыбы: «Тұрақты электр тоғы» тарауын қайталау.
Міндеті: оқушылардың өткен тарау бойынша алған білімдерін бекіту; алған
білімдерін табиғат құбылыстарын түсіндіру үшін қолдана білуге
дағыдыландыру.
Мақсаты: Оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру, пән бойынша
алған білімдерін қорытындылау, тәлім-тәрбиесін, танымдық қабілетін,
белсенділігін арттыру. Білімді, дарынды, озық оқушы болуға тәрбиелеу
Тәрбиелік-білімділік міндеттері:
1.Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін, ізденістерін дамыту
2. Өз беттерінше жұмыс жасауға дағдыландыру
3.Дәстүрлі емес сұрақтарға нақты жауап беруге үйрету
Сабақтың түрі: Топпен жұмыс істеу
Көрнекілігі: интерактивті тақта, үлестірме материалдар
Сабақтың барысы:
I. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру үшін «Аяла алақан» тренингі
б\ша сәлемдесіп, сәттілік тілеу
II. Сыныпқа физика ғалымдарының суреттерін беру арқылы топтарға бөлу:
1-топ «Ток күші»
2-топ «Кернеу»
3-топ «Кедергі»
Сабақтың бағдарламасы
•
1. Қызығушылықты ояту. Постермен жұмыс
•
2.Семантикалық карта
•
3.Ой толғаныс.
•
4. “Қарлы кесек” ойыны
•
6. Біз қалай тізбектелеміз?
•
7. Есепке кім жүйрік
•
8. Сабақты қорытындылау
•
9. Рефлексия
1 тапсырма
1-топ «Ток күші»
2-топ
«Кернеу»
3-топ «Кедергі»
Орындарында отырып топпен жұмыс істейді де топтың алдында қорғайды.
Тапсырма Семантикалық карта
Физикалық
шаманың аты
Белгіленуі Формуласы
Өлшем
бірлігі
Ток күші
Кернеу
Кедергі
Меншікті
кедергі
2 тапсырама Ой толғаныс
Әр топтан бір оқушыдан шығып бос орынды толтырады. Кім жылдам әрі
дұрыс аяқтайды сол топ жеңеді
3- тапсырма «Қарлы кесек» әр топ қағазға сұрақтар жазып бір біріне
береді
4-тапсырма Есепке кім жүйрік?
Әр топта бір оқушыдан шығып тақтаға шығарады
Есепке
Есепке
кім
кім
жүйрік
жүйрік
?
?
2
2
-
-
ші
ші
тапсырма
тапсырма
І
І
-
-
топ
топ
.
.
Ұзындығы
Ұзындығы
56,25
56,25
м
м
,
,
көлденең
көлденең
қимасы
қимасы
1,5
1,5
мм
мм
2
2
никелин
никелин
сымнан
сымнан
жасалған
жасалған
электр
электр
пеші
пеші
кернеуі
кернеуі
120
120
В
В
желіге
желіге
қосылған
қосылған
.
.
Спираль
Спираль
арқылы
арқылы
өтетін
өтетін
ток
ток
күшін
күшін
тап
тап
.
.
ІІ
ІІ
-
-
топ
топ
.
.
Ұзындығы
Ұзындығы
70
70
см
см
,
,
көлденең
көлденең
қимасы
қимасы
0,75
0,75
мм
мм
2
2
алюминий
алюминий
сым
сым
арқылы
арқылы
5
5
А
А
ток
ток
өтеді
өтеді
.
.
Осы
Осы
өткізгіш
өткізгіш
ұштарындағы
ұштарындағы
кернеу
кернеу
қандай
қандай
?
?
ІІІ
ІІІ
-
-
топ
топ
.
.
Ұзындығы
Ұзындығы
40
40
м
м
,
,
көлденең
көлденең
қимасы
қимасы
1
1
мм
мм
2
2
нихром
нихром
сымнан
сымнан
жасалған
жасалған
реостат
реостат
арқылы
арқылы
өтетін
өтетін
ток
ток
күші
күші
шамасын
шамасын
табыңдар
табыңдар
.
.
Реостат
Реостат
қысқыштарындағы
қысқыштарындағы
кернеу
кернеу
80
80
В
В
.
.
Сабақты қорытындылау
Рефлексия Әр оқушы бағалау парағына бағаларын қояды
№ Оқушының аты
1
тапсырма
2
тапсырма
3
тапс
4
тапс
5
тапс
6
тапс
1
2
3
4
5
Барлық балл:


title: V. Қорытындылау - Сабақ тақырыбы: жылулық қозғалыс. Броундық қозғалыс. Диффузия. Сабақ мақсаты

text:
V. Қорытындылау.
VІ. Бағалау.
VІІ. Үйге тапсырма:§52,§53.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §54. Түзу токтың магнит өрісі.
Сабақ мақсаты:
1. Оқушыларға магнит өрісі ұғымын қалыптастыруды жалғастыру, түзу токтың магнит өрісі туралы түсінік беру.
2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.
3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап
Сабаққа қажетті құралдар: электрондық оқулық, магниттік тілше, сымдар, ток көзі, реостат, темір ұнтақтары.
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Оқушылардың өткен тақырыпты қалай меңгергендерін тексеру:
Тұрақты магниттер дегеніміз не?
Болаттан шарды магниттеуге бола ма?
Магнитті қыздырғанда ол неліктен магнитсізденеді?
Магниттердің полюстері өзара қалай әрекеттеседі?
Жердің магнит өрісі бар екендігі немен дәлелденді?
Аспан денелерінің магнит өрісі бола ма?
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jiluli-ozfalis-broundi-ozfalis-diffuziya-saba-mas.html?page=100#Сабақ_барысы:__І._Ұйымдастыру_кезеңі.__ІІ._Оқушылардың_өткен_тақырыпты_қалай_меңгергендерін_тексеру


title: ІІІ. Жаңа сабақ - Сабақ тақырыбы: жылулық қозғалыс. Броундық қозғалыс. Диффузия. Сабақ мақсаты

text:
ІІІ. Жаңа сабақ.
Эрстед тәжірибесін жасау.
Электр тогы бар мыс өткізгіш орналасқанкеңістікте магнит тілгшені қозғалысқа келтіретін күштер болатынын тәжірибе нәтижесі көрсетті.
Бірдей бағыттағы ток өтетін екі параллель өткізгіш бірін-бірі тартады, ал қарсы бағыттағы ток өтетін өткізгіштер бірін-бірі тебеді.
Электр тогы өтетін өткізгіштер арасындағы мұндай өзара әрекеттесу магниттік өзара әрекеттесу деп аталады.
Магнит өрісі деп өткізгіштердің электр тогымен өзара әрекеттесуі жүзеге асатын материяның түрін айтады.
Түзу сызықты токтың магнит өрісін табу және зерделеу үшін ұсқа темір ұнтақтарын пайдаланамыз.
Магнит өрісінде кішкентай магнит тілшелерінің осьтерін бойлай орналасқан сызықтар магнит өрісінің сызықтары немесе магнит өрісінің күш сызықтары деп аталады.
Түзу электр тогының магнит өрісінің бағытын екі тәсілмен анықтауға болады:
1.Бұрғы ережесімен:
Егер бұрғыны токтың бағытымен қозғалта бұраса, онда бұрғы тұтқасының айналу бағыты өрістің магниттік күш сызықтарының бағытын көрсетеді.
2.
Егер өткізгішке ток бағытымен қараса, онда магниттік күш сызықтары сағат тілімен бағыттас болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: IV. Жаттығулар орындау - Сабақ тақырыбы: жылулық қозғалыс. Броундық қозғалыс. Диффузия. Сабақ мақсаты

text:
IV. Жаттығулар орындау.
25-жаттығу. №1, №2, №3.
V. Қорытындылау.
VІ. Бағалау.
VІІ. Үйге тапсырма:§54. 25-ж. №4, №5, №6.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §55. Тогы бар шарғының магнит өрісі. Электромагниттер.
Сабақ мақсаты:
1. Оқушыларға магнит өрісі ұғымын қалыптастыруды жалғастыру, тогы бар шарғының магнит өрісі, электромагниттер туралы түсінік беру.
2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.
3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап
Сабаққа қажетті құралдар: электрондық оқулық, солениод, сымдар, ток көзі, реостат, темір ұнтақтары, электромагнит.
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Оқушылардың өткен тақырыпты қалай меңгергендерін тексеру:
Тұрақты магниттер дегеніміз не?
Болаттан шарды магниттеуге бола ма?
Магнитті қыздырғанда ол неліктен магнитсізденеді?
Магниттердің полюстері өзара қалай әрекеттеседі?
Жердің магнит өрісі бар екендігі немен дәлелденді?
Аспан денелерінің магнит өрісі бола ма?
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jiluli-ozfalis-broundi-ozfalis-diffuziya-saba-mas.html?page=102#Сабақ_барысы:__І._Ұйымдастыру_кезеңі.__ІІ._Оқушылардың_өткен_тақырыпты_қалай_меңгергендерін_тексеру


text:
ІІІ. Жаңа сабақ.
Шарғы арқылы ток жіберіледі. Солениод ішіндегі магнит өрісінің күш сызықтары параллель және сырт жағынан орап жатады. Күш сызықтары шарғының солтүстік полюсі жағынан шығып, оңтүстік полюсі жағына кіреді.
Тогы бар шарғының магнит өрісі күш сызықтарының бағытын бұрғы ережесі арқылы табуға болады: егер бұрғы тұтқасын ток бағытымен айналдырса, оның ұшының қозғалысы шарғының магнит өрісінің күш сызықтарының бағытын көрсетеді.
Шарғының бір ұшы –солтүстік полюс деп саналады, сол ұшқа қарап тұрған бақылаушы үшін шарғы орамындағы ток сағат тіліне қарсы бағытта ағады. (а). Шарғының екінші жағы –оңтүстік полюс болады, бұл жерде ток орамды сағат тілі бағытымен айналып өтеді. (ә).
Ішіне темір өзекше орналастырған шарғы электромагнит деп аталады.
Электромагниттік реленің құрылысы:
1-шарғы
2-пластина
3-контактілер
4-серіппе
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
IV. Жаттығулар орындау.
26-жаттығу. №1, №2, №3.
V. Қорытындылау.
VІ. Бағалау.
VІІ. Үйге тапсырма:§55. 25-ж. №4, №5, №6.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §56. Магнит өрісінің тогы бар өткізгішке әрекеті. Электрқозғалтқыш. Электрөлшеуіш аспаптар.
Сабақ мақсаты:
1. Оқушыларға магнит өрісі ұғымын қалыптастыруды жалғастыру, электрқозғалтқыш, электрөлшеуіш аспаптар туралы түсінік беру.
2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.
3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап
Сабаққа қажетті құралдар: электрондық оқулық, магнит, сым рама, иілгіш сым..
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Оқушылардың өткен тақырыпты қалай меңгергендерін тексеру:
Соленоид деген не?
Соленоидтың магнит өрісінің күш сызықтары қалай орналасқан?
Электромагнит деген не?
Оның құрылысы қандай?
Электромагниттік реленің құрылысы, жұмыс істеу принципі қандай?
Электромагниттер қайда қолданылады?
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
ІІІ. Жаңа сабақ.
Тәжірибе:
Магнит өрісі тогы бар өткізгішке бағыты әрекет етуші өрістің күш сызықтарының бағытына перпендикуляр болатын белгілі бір күштермен әрекет етеді.
Магнит өрісіндегі тогы бар өткізгішке әрекет ететін күштің бағытын сол қол ережесін пайдаланып анықтауға болады:
Егер сол қолдың алақанын өрістің күш сызықтары кіретіндей етіп орналастырса, ал керілген төрт саусақ токтың жүру бағытан сәйкес бағытталса, онда 900 бұрылған бас бармақ өткізгішке әрекет ететін күштің бағытын көрсетеді.
Тәжірибе:
Рамаға екі күш түсіріледі, солардың әрекетінен ол бұрылып, жазықтығы өріске перпендикуляр болатындай орналасады.
Ғ1=Ғ2
Электрқозғалтқыш деп электр энергиясын механикалық энергияға айналдыруға арналған электр машинасын айтады.
Электр өлшеуіш аспаптар:
магнитэлектрлік
электрмагниттік болып бөлінеді.
Магнитэлектрлік аспап. Электрмагниттік аспап
IV. Пысықтау.
1. Егер тогы бар түзу өткізгішті тұрақты таға тәрізді магнит өрісіне орналастырса не болады?
2. Тогы бар раманы тағы тәрізді тұрақты магнит өрісіне орналастырса не болады?
3. Сол қол ережесі қалай айтылады?
4. Электрқозғалтқыш не үшін пайдаланылады?
5. Электрөлшеуіш аспаптардың қандай түрлері бар?
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
V. Қорытындылау.
VІ. Бағалау.
VІІ. Үйге тапсырма:§56.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §57. §58. Заттың магниттік қасиеттері. Ақпараттың магниттік жазылуы.
Сабақ мақсаты:
1. Оқушыларға магнетиктер , ақпарапттың магниттік жазылуы қалай жүзеге асырылатыны туралы түсінік беру.
2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.
3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап
Сабаққа қажетті құралдар:
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Оқушылардың өткен тақырыпты қалай меңгергендерін тексеру:
1. Егер тогы бар түзу өткізгішті тұрақты таға тәрізді магнит өрісіне орналастырса не болады?
2. Тогы бар раманы тағы тәрізді тұрақты магнит өрісіне орналастырса не болады?
3. Сол қол ережесі қалай айтылады?
4. Электрқозғалтқыш не үшін пайдаланылады?
5. Электрөлшеуіш аспаптардың қандай түрлері бар?
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
ІІІ. Жаңа сабақ.
Заттың магниттік қасиеттері заттың әр молекуласының ішінде циркуляция жасайтын молекулалық ток есебінен пайда болады.
Магнит өрісі әрекетінен магниттелетін заттар магнетиктер деп аталады.
Сыртқы магнит өрісін әжептәуір күшейтетін заттар ферромагнетиктер деп аталады. (темір, кобальт, болат, никель, шойын, гадолиний)
Парамагнетиктер деп бағыты сыртқы өріспен сәйкес келетін әлсіз магнит өрісін тудыратын заттарды айтады. (платина, сұйық оттегі).
Диамагнетиктер деп сыртқы магнит өрісін әлсірететін өріс тудыратын заттарды айтады. (күміс, кварц, висмут).
Магнитофондағы дыбыс жазу және бейнемагнитофондағы бейнежазу үшін феромагниттік материал ұнтағы қабатымен жабылған магниттік таспа қолданылады. Магнит таспасы электромагнит полюстарының арасындағы саңылаудан өткенде, таспаның әр түрлі бөліктері магниттеледі. Жазуды қайта жаңғырту үшін магниттелген таспа күшейтілгеннен кейін магнитофон динамигіне түсетін электр сигналдары оның магниттік басында қоздырады.
IV. Пысықтау.
Заттың магниттік қасиеттері қалай түсіндіріледі?
Қандай заттар ферромагнетиктер деп аталады?
Ақпараттың магниттік жазылуы қалай жүзеге асырылады?
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
VІІ. Үйге тапсырма: §57. §58. Заттың магниттік қасиеттері. Ақпараттың магниттік жазылуы.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §59. §60. Электромагниттік индукция. Генераторлар. Трансформаторлар. Электр энергиясының алыс қашықтықтарға жеткізілуі.
Сабақ мақсаты: Оқушыларға электромагниттік индукция құбылысы, генераторлар, трансформаторлар, электр энергиясын қашықтыққа берілуін жүзеге асыру туралы түсінік беру.
Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.


ІІ. Оқушылардың өткен тақырыпты қалай меңгергендерін тексеру:
Заттың магниттік қасиеттері қалай түсіндіріледі?
Қандай заттар ферромагнетиктер деп аталады?
Ақпараттың магниттік жазылуы қалай жүзеге асырылады?
1ІІІ. Жаңа сабақ.
Электромагниттік индукция құбылысын түсіндіретін тәжірибелер:
Индукциялық токтың пайда болуына шарғыдан өтетін магнит өрісінің өзгеру себебі болатынын тәжірибе көрсетті.
Механикалық энергияны электр энергиясына айналдыратын машиналар генераторлар деп аталады.
индуктор –магнит өрісін тудыратын магнит немес электромагнит;
якорь –магнит өрісі өзгергенде индукциялық ток пайда болатын орам;
контакт сақиналары және олардың бетімен сырғитын контакт пластиналар.
Генератордың айналатын бөлігі-ротор, ал қозғалмайтын бөлігі-статор.
Кернеуді арттыруға және кемітуге арналған құрылғыларды трансформаторлар деп атайды.
Темір өзектен және әр түрлі орам саны бар екі шарғыдан тұрады. Егер көп орамы бар орамаға U1 кернеу берсе, онда электромагниттік индукция салдарынан аз орамы бар шарғыда U2‹ U1 кернеу пайда болады және керісінше.
Электр энергиясының алыс қашықтыққа берілуінің жеңілдетілген сұлбасы:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІ. Оқушылардың өткен тақырыпты қалай меңгергендерін тексеру


ІІ. Оқушылардың үй тапсырмасын қалай меңгергендерін тексеру.
Дененің ішкі энергиясы дегеніміз не?
Оны өзгерту тәсілдері қандай?
Дененің ішкі энергиясы температураға қалай байланысты?
Жылу алмасу дегеніміз не?
Химиялық реакция дегеніміз не? Химиялық реакциялар кезінде ішкі энергия қалай өзгереді ме?
ІІІ. Жаңа сабақ.
Жылу берілу түрлері: жылуөткізгіштік, конвекция, сәуле шығару.
Ішкі энергияның дененің көбірек қызған бөлігінен дененің азырақ қызған бөлігіне тікелей байланыс арқылы немесе аралық денелер арқылы көбірек қыздырылған денеден азырақ қыздырылған денеге берілу құбылысы жылуөткізгіштік деп аталады. (видеофрагмент арқылы тәжірибелер демонстрацияланады).
Әр түрлі заттар жылуды әр түрлі өткізеді. (тәжірибе көрсету).
Конвекция дегеніміз-сұйықтың немесе газдың ағыны арқылы энергияның тасымалдануы барысында жылу алмасу процесі. (видеофрагмент арқылы тәжірибелер демонстрацияланады).
Қатты денелер мен вакуумда конвекция болмайды.
Сұйықтарда болатын конвекцияны демонстрациялау.
ІV. №3-эксперименттік тапсырма. Металл мен ағаштың жылуөткізгіштігін салыстыру.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІ. Оқушылардың үй тапсырмасын қалай меңгергендерін тексеру


text:
IV. Жаттығулар орындау.
27-жаттығу. №1, №2, №3.
V. Қорытындылау.
VІ. Бағалау.
VІІ. Үйге тапсырма: §59. §60. Электромагниттік индукция. Генераторлар. Трансформаторлар. Электр энергиясының алыс қашықтықтарға жеткізілуі. 27-жаттығу. №4, №5, №6.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §61, §62. Жарық. Жарық көздері. Жарық жылдамдығы. Күн -Жұлдыз.
Сабақ мақсаты:
1.Оптика ғылымы, жарық көді, жарық табиғаты туралы көзқарастар, жарықтың вакуумда таралу жылдамдығы, жарықтың адам өміріндегі маңызы туралы түсінік беру.
2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.
3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап
Сабаққа қажетті құралдар:
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІ. «Электромагниттік құбылысы» тарауын қорытындылау. (10 минуттық тест жұмысы)

text:
1. Магнит күш сызықтарының бағыты
А.Магнит тілшесінің оңтүстік полюсін көрсететін бағыт
В. Магнит өрісінің күш сызықтарының бағыты болмайды
С. Магнит тілшесінің солтүстік полюсін көрсететін бағыт
Д. Катушкадағы токпен сәйкес келетін бағыт
Е. Бұрғының айналмалы
қозғалысымен сәйкес келетін бағыт.
2. 1820 жылы электр тогы бар өткізгіштің магнит тілшесіне әсерін байқаған ғалым
А. Г.Ом
В. Х.Эрстед
С.М.Фарадей
Д. А. Ампер
Е. А. Вольт.
3. Тогы бар өткізгіштің машгнит өрісінің күш сызықтарын бағытын анықтайтын ереже
А. Ленц
В.
Сол қол
С. Оң қол
Д. Параллелограмм
Е. Бұрғы.
4. Өткізгіш бойымен ток жібереді. Осы токтың магнит өрісін ненің көмегімен анықтауға болады?
А. Электроскоп
В. Амперметр
С. Вольтметр
Д. Болта үгінділері
Е. Ағаш үгінділері.
Достарыңызбен бөлісу:


5. Магнит өрісінің бар екендігінің дәледемесі
А. Ток көзінің бар болуы
В. өрісте қозғалып келе жатқан зарядтадған бөлшектің ауытқуы
С. Екі өткізгіштің өзара әсердесуі
Д. Электромагниттік толқынның бар екендігі
Е. Ток көзінің болуы және электромагниттік толқынның бар болуы.
6. Тогы бар катушканың магнит өрісінің полюсін өзгерту үшін
А. Катушкаға өзекше енгізу керек
В. Катушкадағы ток бағытын өзгерту керек
С. Орам санын арттыру керек
Д. Ток күшін арттыру керек
Е.Катушканың магнит өрісінің
полюсін өзгертуге болмайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Магнит өрісінің бар екендігінің дәледемесі


url: http://emirsaba.org/saba-tairibi-jiluli-ozfalis-broundi-ozfalis-diffuziya-saba-mas.html?page=113#10._Өткізгіш_арқылы_тұрақты_ток__жібергенде_оның_айналасында__магнит_өрісі_пайда_болады._Ол__қағаз_парағындағы_болат_үгінділері

title: Магнит өрісінің күштік - Сабақ тақырыбы: жылулық қозғалыс. Броундық қозғалыс. Диффузия. Сабақ мақсаты

text:
7. Магнит өрісінің күштік
сипаттамасы болып табылады
А. Потенциал
В. Магнит өтімділігі
С. Жұмыс
Д. Магниттік индукция
Е. Қуат
8. Күшті магниттік қасиетке ие
заттар
А. Ферромагнетиктер
В. Диамагнетиктер
С. Парамагнетиктер
Д. Магнетиктер
Е. Диамагнетиктер, парамагнетиктер.
9. Магнит өрісі
А. Қозғалмайтын зарядтарға
В. Қозғалыстағы зарядарға
С. Тыныштықтағы және қозғалыстағы зарядтарға
Д. Қозғалыстағы зарядтарға және тогы бар өткізгішке
Е. Тыныштықтағы, қозғалыстағы зарядтарға және тогы бар өткізгішке.
10. Өткізгіш арқылы тұрақты ток
жібергенде оның айналасында
магнит өрісі пайда болады. Ол
қағаз парағындағы болат үгінділері
орналасуы бойынша немесе магнит
тілшесінің бұрылуы бойынша
анықталады. Бұл магнит өрісі
мына жағдайда жоғалады
А. Сымдағы электр тогын
ажыратқан кезде
В. Болат үгінділерін алып тастаған кезде
С. Магнит тілшесін алып тастаған кезде
Д. Болат үгінділерін және магнит тілшені алып тастаған кезде
Е. Айда болған магнит өрісі ешқашан
да жоғалмайды.
|


text:
ІІІ. Жаңа сабақ.
Жарық бөлшектерін фотон деп атайды.
Фотондар ағыны энергияны жарық көзінен жарықталатын денеге тасымалдайды.
Осы энергияны фотон энергиясы деп атайды.
Жарық жылдамдығын өлшеу тәсілдері:
Астрономиялық тәсіл (1676 ж. О.Ремер)
Лабораториялық тәсіл (1849 ж. И.Физо)
Жарық жылдамдығы: с=3·108 м/с
1 а. б. (астрономиялық бірлік)≈1,5·108 км
Күннің сәуле шығаруының толық қуатын оның жарқырауы деп атайды.
Ол 3,8·1023 кВт-қа тең.
Күн көлемі Жер көлемінен 1300000 есе үлкен.
Күн шарының отраша тығыздығы 1410 кг/м3.
Күннің орташа температурасы 60000С.
Күн атмосферасы шартты түрде бірнеше қабаттарға бөлінген:
IV. Пысықтау.
1.Адам тіршілігінде жарық қандай рөл атқарады?
2. Оптика деген не?
3. Қандай денелер жарық көзі болып табылады?
4. Жарық таибиғаты туралы қандай көзқарастар бар?
5. Жарық жылдамдығын өлшеу тәсілдері қандай?
6. Жарық вакуумда қандай жылдамдықпен таралады?
7. Күн қойнауында зат қандай күйде болады?
8. Күн атмосферасы қандай бөліктерден тұрады?
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
V. Қорытындылау.
VІ. Бағалау.
VІІ. Үйге тапсырма:§§61, 62.
8-сынып
Сабақ тақырыбы: §63,§64. Жарықтың түзу сызықпен таралу заңы. Күн мен Айдың тұтылуы.
Сабақ мақсаты:
1.Жарықтың түзу сызықпен таралу заңы, жарық сәулесі, көлеңкенің пайда болуы, Ай тұтылуы, Күннің тұтылуы , жарықтың шағылу заңы туралы түсінік беру.
2. Оқушыларды ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге дағдыландыру.
3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ түрі: аралас
Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап
Сабаққа қажетті құралдар:
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Оқушылардың үй тапсырмасын қалай меңгергендерін тексеру:
1.Адам тіршілігінде жарық қандай рөл атқарады?
2. Оптика деген не?
3. Қандай денелер жарық көзі болып табылады?
4. Жарық табиғаты туралы қандай көзқарастар бар?
5. Жарық жылдамдығын өлшеу тәсілдері қандай?
6. Жарық вакуумда қандай жылдамдықпен таралады?
7. Күн қойнауында зат қандай күйде болады?
8. Күн атмосферасы қандай бөліктерден тұрады?
Достарыңызбен бөлісу: |