title: Критерии  предметно-развивающей среды

text:
|
Критерии предметно-развивающей средыКритерии предметно-развивающей среды
1. Организация среды с учетом возможности побуждать детей взаимодействовать с ее
различными элементами,
2. Наличие в организации среды функциональных помещений характеризующихся
трансформацией
3. Проектирование среды с учетом создания условий для формирования полноценного образа
«Я».
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
4. Проектирование среды с учетом ее характера: открытая, не замкнутая система,
способная к изменению, коррекции и развитию
Показатели уровня построения ПРС включали в себя:
- учет возрастных и гендерных особенностей детей,
- учет психофизиологических
факторов (зрительных, слуховых, тактильных)
- эстетическое оформление групп (спальня, приемная)
- интересы, потребности детей.
Предметный мир обеспечивает реализацию потребности ребенка в активной и
разноплановой деятельности. Старшие дошкольники, имея опыт изобразительной
деятельности, становятся хорошими дизайнерами. В живом общении с искусством они
учатся создавать и использовать в оформлении, аранжировки из природных и
искусственных материалов, вместе с педагогами они благоустраивают бытовые и
праздничные интерьеры. Важно, что, занимаясь дизайном, дети становятся не только
исполнителями, но и творцами,
Дошкольное образование – первое звено в системе непрерывного образования
дошкольника. Качество дошкольного образования и образовательных услуг обеспечивается
многими условиями, в том числе и рациональным, соответствующим возрасту
дошкольников наполнением предметно – развивающей среды.
Пространство, созданное для детей взрослыми, должно положительно влиять на
ребенка. Для этого необходимо создать определенные условия.
Предметно – развивающая среда должна:
Иметь привлекательный вид;
Выступать в роли естественного фона жизни ребенка;
Снимать утомляемость;
Положительно влиять на эмоциональное состояние;
Помогать ребенку индивидуально познавать окружающий мир;
Давать возможность ребенку заниматься самостоятельной деятельностью.
Показатели оценки развивающей среды:
Положительное эмоциональное ощущение ребенка в группе;
Отсутствие конфликтов среди детей;
Наличие продуктов детской деятельности;
Динамика развития ребенка;
Невысокий уровень шума.
Предметно-развивающая среда в единстве с содержательным общением взрослого с
детьми является необходимым условием для полноценного развития ребенка
Литература:
Артамонова О. Предметно-пространственная среда: ее роль в развитии
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
личности. // Дошкольное воспитание. – 2005. - № 4.
Глушкова Г. Устройство вариативной предметно-пространственной среды в
групповых помещениях. // Ребёнок в детском саду.– 2008.-№ 5
Доронова Т. Об эстетике оформления групповых помещений. //Ребёнок в детском
саду. – 2004. - № 1
Короткова Н. Предметная развивающая среда: подход к взаимодействию детского
сада с семьёй. //Ребёнок в детском саду. – 2004. - № 2
Майер А.А., Давыдова О.И., Воронина Н.В.
555 идей для вовлечения родителей в жизнь детского сада – М.:
ТЦ Сфера, 2011. (Приложение к журналу «Управление ДОУ»)
Полякова М. Особенности организации предметно-пространственной среды. //
Дошкольное воспитание. – 2006. - № 11
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚАЗАҚ ТІЛІ, ОРЫС ТІЛІ
САБАҚТАРЫНДА ҚОЛДАНУ
Есеналина Лаура Амангельдиевна
ГУ «Средняя школа № 35»,
учитель казахского языка и литературы
город Актобе, Казахстан
Ашыкбаева Гульжанат Шуиншалиевна
ГУ «СШ № 35»,
учитель русского языка и литературы
город Актобе, Казахстан
Түйін
Мақалада қазақ тілі және орыс тілі сабақтарында инновациялық технологияларды
қ
олдану түрлері қарастырылған. Инновациялық технологияларды енгізу, электронды
оқулықтарды пайдалану тілдерді үйретуге өз септігін тигізеді.
Аннотация
В статье рассматривается применение инновационных технологий на занятиях
казахского, русского языка. Внедрение инновационных технологий, применение электронных
учебников на занятиях способствует развитию тенденций в изучении языка.
Инновациялық білім беру – іскерліктің жаңа түрі. Инновациялық технологиялар оқу
ісін дамытуға, пәндердің мәнін тереңдетуге, оқытушының кәсіптік шеберлігін арттыруға
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
басқа жаңа технологияларды енгізуге, пайдалануға және шығармашылық жұмыстар
жүргізуге бағытталған. Мұндай технологияларды қолдану — біріншіден, оқытушы ұтады,
яғни ол сабақты тиімді ұйымдастыруға көмектеседі, оқушының пәнге деген қызығушылығы
артады, екіншіден, оқушы ұтады, себебі оның тақырып бойынша танымы кеңейеді.
Осылайша білім берудің қалыптасқан әдістемесіне оқытудың жаңа технологиясы
тұрғысынан өзгерістер енгізілсе, білім сапасы да артады.
Кілт сөздер: инновациялық технологиялар, электрондық оқулық, мультимедиялық
сабақтар, жоба.
Қ
азіргі заманның қоғамдық-әлеуметтік басты мәселелерінің бірі – басқа ұлт
ө
кілдерінің мемлекеттік тілде сөйлей білуі. Осы мәселені шешу барысында жалпы білім беру
мектептерінде, орта және жоғары оқу орындарында әртүрлі технологиялар жүйелері еніп,
қ
азақ тілін оқыту әдістемесі, орыс тілін оқыту әдістемесі де өз нәтижесін беріп келеді. Оқу
орындарында жаңа технологиялар арқылы оқыту қазақ тілін, қазақ мектептеріндегі орыс
тілін үйретудің сапасы мен маңызын арттырады.
Орыс тілді дәрісханада қазақ тілін оқыту әдістемесінің мақсаттарының бірі – тіл
ү
йренушінің қатысымдық біліктілігін қалыптастырып, сөйлеу қабілетін дамыту.
Қ
азақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасында білім
берудің мақсаты – қазіргі қоғам талабына сай алынған терең білім, ойын еркін білдіру,
тиімді шешімдер қабылдауға жеке тұлғаны қалыптастыру. Біз, оқытушылар,
бұл мақсатты жүзеге асыру үшін, түрлі тәсілдер, әдістер және инновациялық
технологиялрды қолдануымыз керек. Әр оқытушы заман талабына сай өз жүргізетін пәні
бойынша жаңа технологияларды пайдаланса, болашақ маманның білім сапасын тереңдетіп
пәнге деген қызығушылығын арттыруға болады [ 1 ].
Бүгінгі техникалық прогресс пен ғылыми ақпарат көлемінің ұлғая түсуі, білім беру
мазмұнын қайта құру және оқу-тәрбие орындарының іс-әрекет қағидаларын қайта қарау –
мұның бәр оқытушының қойылатын талаптары.
Қ
азіргі әдістемелік әдебиеттерде «технология» деген ұғым «оқыту» деген ұғыммен жиі
кездеседі. «Техника» терминінің екі мағынасы бар:
1.Өндіріс құралдарының жиынтығы.
2. Бір істі орындағанда қолданылатын тәсілдер жиынтығы .
«Технология» термині сол тәсілдер жүйесі деген мағынаны білдіреді. Бірінші кезеңде
білімді көмекші құралсыз берген; екінші кезңде оқулық арқылы; ал бүгінгі заманда оқыту
технологиясы үлкен өзгеріске түсті. Бүгін біз сабақ барысында тірек сызбалардан қалып,
ақпараттық технологиялар арқылы (компьютер, электрондық оқулық, интернет)
оқытамыз.
Оқыту технологиясы қалай оқыту керек деген ғылыми тұжырымдамамен тығыз
байланысты, яғни қалай сабақты ұйымдастыру керек, қандай принциптер арқылы, қандай
факторларды үнемі ескеру керек деген сұрақтарға жауап іздейді. Сондықтан, оқыту
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
технологиясы оқытудың мақсат, мазмұн, принцип, әдіс және құралдармен тығыз
байланысты.
Қ
оғам талабына сай инновациялық технологияны меңгеру ғалым В.Максимов өз
зерттеулерінде келесі инновациялық технологияларының түрлерін ұсынады:
құ
рылымдық логикалық технология;
интеграциялық технология;
ойындар технологиясы;
тренингтік технологиясы;
ақпараттық технология;
сұхбаттық технология [ 2 ].
Бүгінгі кезде әдістеме саласында жоғары аталған технологиялар жиі қолданылуда.
Жаңа технологиямен жұмыс істеу үшін төмендегідей шарттар қажет:
оқу үрдісін белсендіру және басшылыққа алу;
студенттердің
ғ
ылыми-әдістемелік,
оқыту
ә
дістемелік,
ұ
йымдастырушылық себептеріне үнемі талдау жасап, назарға алу;
жаңа пәндік білім стандартымен танысу.
Осы шарттарды үнемі ескеріп жүрсек, педагогика ғылымы жаңа технологияны
тиімді пайдаланумен ерекшелінеді. Білім беру барысында оқыту, тәрбиелеу бағыттарын
инновациялық технологиямен жетілдіру қажет. Оқушылардың өзіндік жұмыстарының
орындалуын бақылауға бағалауымыз керек .
Қ
азіргі инновациялық технологиялардың жиі қолданылатыны – ақпараттық
технологиялар. Оларды пайдалану барысында бұрыннан біз көбінесе компьютерді қолданып,
сабақты түрлендіріп, оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын дамытамыз. Осындай
сабақтар өткізгенде, оқыту процесін дараландырады және оқушылардың ойын дербестігі мен
белсенділігін арттырады [ 2 ].
Компьтердің әдістемелік және дидактикалық мүмкіншіліктерін пайдаланып,
ақпараттық технологияларды қолдану оқушылардың танымдық және өзіндік белсенділігін
арттыратын ойын элементтері арқылы үйрету оқыту процесін тұрақтандыруға
мүмкіншілік береді. Компьютер арқылы мәтінді теру, берілген қателерді түзету, мәтін
бойынша тапсырмалар орындау және тағы басқа сабақ түрлерін өткізуге болады. Кейде
оқушымен де жеке жұмыс жасай аламыз. Оқу барысында оқушылардың ақпараттық
технологияларды пайдалануы, өзін-өзі бақылау, өзін-өзі ұйымдастыру, өзіндік сараптау,
жоспарлау мүмкіндіктеріне негізделген оқытылу мүмкіндігін береді.
Оқушының дамуын үйлесімді нәтижеге жеткізу үшін оқу жүйесі ғылыми-
педагогикалық негізінде жасалуы қажет. Сабақ кезінде модульдік оқыту технологиясын
қ
олдана отырып, оқушылардың жеке дамуына көңіл бөлуге болады. Модульдік оқыту
технологиясы жаңа технологиясының әр пән бойынша ерекше қолдануда. Оқу модулі 3
құ
рылымдық бөлімнен тұрады: кіріспеден, негізгі бөлімінен және қорыту. Әр модульге
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
оқытушы өз уақытын бөліп, қойылған ақсаттарына жетуге тырысады. Оқытушы сабақты
ұ
йымдастыру түрлерін ойластырады. Оқу материалдарын тақырыптың мазмұнына сәйкес
деңгейлік тапсыру болуы қажет. Әр деңгейді орындап, ең соңғыда оқушы баға алады.
Бұндай жұмыс түрі оқытушы оқушылардан жоғары әдіcкерлік шеберлікті, жоғары кәсіби
деңгейді талап етеді.
Инновациялық технологияларға мультимедиялық сабақтар да жатады. Ағылшын
тілінде multimedia, латын тілінде multum – көп және media, medium –жинақ дегенді
білдіреді, яғни құрамына бірнеше мәтін, сурет, бейне, көрініс, анимация кіреді.
Мультимедиялық сабақтарда қойылатын мақсаттар: оқушылардың компьютерлік
технологиясын қолдану арқылы оқыту, үйрену, танымдық әрекетін жүзеге асыру және өз
бетінше жұмыс істеу дағдысы мен шығармашылыққа қабілеттерін дамыту [4]. Сабақта
келесі қажетті шарттар орындалуы керек:
оқушының жеке тұлғасын дайындау;
ойлау қабілетін жетілдіру;
эстетикалық тәрбие;
нақты бір шешім қабылдауға қалыптастыру;
пәнаралық байланыстарды тереңдету.
Мультимедиялық сабақ өткізу кезінде оқушылар ақпаратты тек қана қабылдаушы
ғ
ана емес, сонымен бірге оны өңдеп, жеткізу әрекеттерін орындайды. Бұл кезде оқытушының
мақсаты оқушыларда қажетті ақпаратты табу, сұрыптап, оны жүйелеу мен жеткізу
дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Ол оқу пәнінің тақырыбын қоршаған ортада
болып жатқан түрлі құбылыстар мен жағдайларды және проблемаларды шешумен
байланыстыра отырып, оқушыларға жобаны дайындау тапсырмасын ұсынады. Бұл
тапсырманы орындау мен оны қорғау кезеңі оқушылардың топ алдында сөйлеу мәдениетін,
ойын жүйелеу білу мен өзіндік көз-қарастың және ой-пікірлерін қорғай білу дағдыларын
қ
алыптастыруға мүмкіндік береді. Мұндай тапсырмаларды қорғау топтың алдында
орындалады және олардың өзара қарым-қатынасын талап етеді. Сонымен, мультимедиялық
жобаны құру - оқушыларға қажетті теориялық білім мен танымдық қызығушылықты
қ
алыптастыруға мүмкіндік беретін тиімді әдіс болып табылады.
Инновациялық технологияларға бүгінгі кезде – электрондық оқулықтар да жиі
қ
олданылуда. Оқытушы бағдарламаға сай өз электрондық оқулығын дайындайды. Білім
саласында компьютер студент үшін құрал, ал оқытушы үшін ол күнделікті қолданылатын
жұмысшы болып табылады.
Электрондық оқулықтар – ғылыми негізінде дайындалған педагогикалық-
ақпараттық өнім. Электрондық оқулық арқылы оқушылар тапсырманы қызыға орындайды,
кейде қателерін өздері табады. Электрондық оқулықтар – оқытушылар үшін күннен күнге
дамытылып отырған ашық түрдегі әдістемелік жүйе. Мұны пайдалану барысында
оқытушы ғылыми-әдістемелік электрондық оқулықты пайдаланғанда сабақтың ыңғайына
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
қ
арай қосымша материалдарды кірістіруге болады. Электрондық оқулық көрнекілік ретінде
де, оқу мен компьютер арасындағы байланыс жасауда да оқушыларға көп көмек көрсетеді [ 3
].
Оқушылардың тілін дамыта оқытудың нәтижесінде оқушы қазақ тілінің сөз
байлығын толық игеру, тілдің фонетикалық және сөзжасам жүйесін жақсы меңгеру,
морфологиялық, синтаксистік тәсілдерді игеріп, оларды практикалық тіл жасау
дағдысында дұрыс пайдалана білуі тиіс. Сонда ғана оқушы тілді күнделікті өмірінде дұрыс
пайдаланумен қатар тілдің қатысымдағы стильдік, эмоциялық, көріктеу, көркемдеу
қ
ызметтеріне де түсініп қолдана алады. Сондықтан, оқушылардың тілін дамыту үшін, ең
алдымен, олардың сөздік қорын байыту; әдеби тілдің нормасында сөйлемдерді дұрыс құрауды
ү
йрету; ойларын жүйелі ауызша, жазбаша жеткізе білу дағдылары мен шеберлігін
қ
алыптастыруы қажет.
Қ
алыптасқан білім беру жүйесін жетілдіру ісінде қазіргі заманғы ақпараттық және
коммуникациялық технологиялардың маңызы жөніндегі мәселе соңғы екі онжылдық бойына
ө
зекті болып отыр. Әрбір педагог: мектеп мұғалімі немесе жоғары оқу орнының оқытушысы
болсын, басты мақсат – білім беру сапасын қамтамасыз ету. Ал ол үшін ақпараттық және
коммуникациялық технологиялардың қолданылуы үлкен дәрежеде септігін тигізетіні сөзсіз
[3].
Жоғарыда көрсетілген инновациялық технологиялардың түрлері қазіргі жағдайда
жоғары оқу орнының оқу процесінде қолдануға өте тиімді. Білім берудің мемлекеттік
стандарттарында анықталған оқытудың мазмұнына ешбір нұсқан келтірмейді, керісінше
оқу пәндерінің бағдарламасында көрсетілген мақсатқа оқытудың бұрыннан қалыптасқан
ә
дістерімен өзара бірлікте қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Ә
дебиеттер тізімі:
1.
Н.Амирғалина. «Білім берудің инновациялық технологияларының бірі- тірек
конспектілері». // Білім. Алматы, № 4, 2009ж., (17-19б.).
2.
Г. Амандыкова. «Шет тілін оқыту әдістемесі». Алматы, 2007ж., (103-105 б.).
3.
Ж.Садуова «Инновациялқ технологияларды білім беруде қолдану».// Білім. Алматы,
№ 5, 2006ж., (22-24).
4.
Г. Такишева. «Модулдік оқыту технологиясын пайдаланудың тиімділігі», // Білім.
Алматы, № 4, 2009ж., (14-17б.).
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ЭЛЕКТРОННАЯ РЕСУРСНАЯ БАЗА КАК АЛЬТЕРНАТИВА СИСТЕМАТИЗАЦИИ
ПРОДУКТОВ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НА ПРИМЕРЕ ОПОРНОЙ И
МАГНИТНЫХ ШКОЛ. ПРЕЗЕНТАЦИЯ ЭЛЕКТРОННОЙ ВЫСТАВКИ.
Жулина Елена Вячеславовна
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=21#Ашыкбаева_Гульжанат_Шуиншалиевна___ГУ_«СШ_№_35»,___учитель_русского_языка_и_литературы___город_Актобе,_Казахстан

title: Критерии  предметно-развивающей среды


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=21#ИННОВАЦИЯЛЫҚ_ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ_ҚАЗАҚ_ТІЛІ,_ОРЫС_ТІЛІ___САБАҚТАРЫНДА_ҚОЛДАНУ___Есеналина_Лаура_Амангельдиевна

title: Критерии  предметно-развивающей среды


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=21#ХХІ_ғасырдағы_білім_және_ғылымның_өзекті_мәселелері_/Актуальные_проблемы_образования_и_науки_в_ХХІ_веке

title: Критерии  предметно-развивающей среды


title: ГУ «СОШ с ГК Щербактинского района»

text:
|
ГУ «СОШ с ГК Щербактинского района»ГУ «СОШ с ГК Щербактинского района»,
педагог-организатор школы,
Казахстан
Аннотация
Создание электронной базы данных и систематизация учебных материалов
(приложений) в программе Autoplay media studio посредством составляющих Microsoft
Office.
Түйін
Электронды жинақ деректерін құру және Microsoft Office құраушысы арқылы
Autoplay media studio бағдарламасында оқу материалдарың (қолданылымдарын) жүйелеу.
Два последних десятилетия стали временем перемен, внедрением новых
информационных
технологий,
и
необычных
носителей
информации.
Виртуальная среда, обеспечивает быстрый и надежный доступ к ресурсам из любой точки
планеты, способствует развитию различных форм электронных ресурсов, и в первую
очередь электронных баз данных в сети Интернет.
Полнотекстовые базы данных представляют наибольший интерес из всего перечня
представленных в Сети информационных продуктов. В них содержатся тексты научных
сборников, статьи из журналов и газет, аналитические отчеты. Доступ к таким базам
меняет подход к информационной работе в целом.
Электронные базы данных имеют ряд преимуществ по сравнению с другими ресурсами
сети Интернет:
достоверная и качественная информация;
режим удаленного доступа к готовой и упорядоченной информации;
актуальность, информация не устаревает, т. к. это не печатное издание,
нет необходимости привлекать дополнительное финансирование;
в электронных базах данных, представлена новейшая информация в
различных областях научного знания.
Для электронной ресурсной базы существуют такие преимущества:
Систематизация материалов;
Фактор, стимулирующий развитие;
Позиционирование своей деятельности в Интернете;
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Создание имиджа.
На базе ГУ «СОШ с ГК Щербактинского района» функционирует ресурсный центр с
целью образовательной поддержки. У администрации центра возникла идея, что весь
накопленный опыт работы можно систематизировать и предоставить единым блоком.
Такой блок был создан посредством электронной ресурсной базы.
Меню самой ресурсной базы и документы были созданы и систематизированы в
программе Autoplay media studio (Рис.1).
Электронная выставка имеет вид электронного каталога (Рис.2).
Создание электронной базы не ограничивалось только печатными документами
(Рис.3). Были использованы программы: Microsoft Power Point (Рис.4), Microsoft Publisher (в
графическом формате JPEG) (Рис.5). Любое из средств Microsoft Office в создании
электронного каталога в программе Autoplay media studio можно использовать.
Рассмотрим подробнее каталог. Главная страница электронного каталога или просто
меню (Рис.2) состоит из семи общих разделов, которые запускаются нажатием клавиши
электронной мыши. Каждый раздел может иметь несколько подразделов. Например: Раздел
«Нормативные документы» имеет полнотекстовые данные (Рис.3), которые
легкодоступны и редактируются. Раздел «Контрольные работы» имеет тоже вид
печатного документа, в котором возможно менять задания в режиме онлайн. Количество
их может быть любое.
В базу данных хорошо вписывается раздел «Опыт работы». Любая папка в активном
режиме работы, хорошо помещаются презентации (Рис.4). Раздел «Развивающие занятия»
представлен презентациями, в которых также сохранены все функции. Далее:
«Саморазвитие», «Презентация школьной газеты», «Психологическое сопровождение»
созданы в помощь обучающимся в ресурсном центре. Каждый раздел может вместить
большое количество фотографий. Через главное меню можно войти и посетить сайт
школы (Рис.6).
При наличии сети интернет, сайт доступен.
Данный электронный каталог был создан на примере ресурсной школы, который
обеспечивает быстрый и надежный доступ к ресурсной базе из любой точки планеты.
Примечания
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Рисунок 1. Скриншот электронной выставки
Рисунок 2. Электронный каталог
Рисунок 3. Печатные документы каталога
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Рисунок 4. Power Point в меню электронной выставки
Рисунок 5. Microsoft Publisher в графическом формате JPEG в меню выставки
Рисунок 6. Скриншот школьного сайта
Список литературы:
1.
О. Степанова, Электронные базы данных… Мы - за! - Х.: Культурно-
просветительский и научно-популярный журнал «Мой университет» №3(5)
«Тихоокеанский государственный университет», 2011. - стр.72.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
2.
Р. А. Зорин, Ю. А. Снопов, «Перспективы использования электронных баз данных в
обеспечении эффективности вузовского учебного процесса». - М.: ООО «ИВИС»,
2015. - стр.2.
ИЗ ОПЫТА РАБОТЫ ВОСПИТАТЕЛЯ ПО ОБУЧЕНИЮ ДЕТЕЙ
С НАРУШЕНИЯМИ СЛУХА ПРАВИЛАМ ДОРОЖНОГО ДВИЖЕНИЯ НА
ВНЕКЛАССНЫХ ЗАНЯТИЯХ
Игенбаева Зульфия Маратовна,
Матанцева Евгения Олеговна,
Омарова Мария Алексеевна,
КГУ «Областная специальная (коррекционная)
школа-интернат для детей с нарушениями слуха»,
воспитатели,
город Петропавловск, Республика Казахстан
Түйін
Аталған мақала денсаулығы айрықша білім беруді қажет ететін балалармен жұмыс
істейтін ұстаздарға сондай-ақ, балабақшалардың, түзету мектептерінің, теңестіру
топтарының тәрбиешілеріне, жалпы білім беретін метептердің бастауыш буын
мұғалімдеріне пайдалы болмақ.
Ұ
стаздар балаларды келешекте жолдағы бақытсыз жағдайлардың алдын алатын жол
жүру қауіпсіздігі ережелерімен таныстыра алады.
Аннотация
Данная статья будет полезна педагогам работающими с детьми имеющими особые
образовательные потребности здоровья, а так же воспятателям детских садов,
коррекционных школ, группы выравнивания, учителям общеобразовательных школ
начального звена.
Педагоги смогут ознакомить детей с правилами безопасности дорожного движения,
что в дальнейшем предотвратит несчастные случаи на дороге.
Безопасность дорожного движения – одна из основных проблем сохранения жизни и
здоровья граждан страны. Из года в год увеличивается поток автомобилей на дорогах, что
создаёт объективную реальность возникновения дорожно–транспортных происшествий.
Причём несчастные случаи происходят как на больших транспортных магистралях, так и
на маленьких дорогах, рядом с остановками, а иногда и во дворе дома, т.е. на улице.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Часто основными причинами ДТП являются: неумение оценить дорожную
обстановку; незнание мер обеспечения безопасного движения; отсутствие навыков
выполнения действий по безопасному движению; нежелание выполнять безопасные
действия, пренебрежение ими; подчинение неверным, опасным привычкам поведения на
улице; неосознанное подражание другим лицам, нарушающим правила безопасного движения;
недисциплинированность, потеря бдительности.
Трагическая статистика утверждает, что очень часто причиной дорожно –
транспортных происшествий являются именно дети. Сегодня, в век стремительного
роста автомобильных потоков на наших улицах и дорогах, когда ребёнок становится
участником дорожного движения, встаёт проблема его обучения основам безопасного
поведения на улицах и дорогах, необходимость сознательного выполнения им требований
дорожного движения.
Прогнозы Всемирной организации здравоохранения неутешительны: количество
пострадавших в дорожно-транспортных происшествиях в ближайшие годы будет расти.
Актуальность и просто жизненная необходимость обучения детей правилам дорожного
движения несомненна. А одним из институтов, играющих важную роль в решении этой
проблемы, является институт образования, в нашем случае школа. Работа по
профилактике детского дорожно-транспортного травматизма является одной из важных
составляющих частей воспитательного и образовательного процесса. Данное направление
предполагает формирование у обучающихся устойчивых навыков безопасного поведения на
улицах и дорогах с помощью изучения Правил дорожного движения и их практической
отработки в урочной и внеурочной деятельности, воспитания грамотных и
дисциплинированных участников дорожного движения.
Цель работы с детьми с нарушением слуха, заключается:
формирование мотивационно – поведенческой культуры ребенка как основы
безопасности в условиях общения с дорогой и улицей,
ознакомление с правилами безопасного поведения на дороге,
формирование базовых навыков ориентации в быстро меняющейся дорожной обстановке;
создание условий, способствующих снижению уровня детского дорожно-транспортного
травматизма,
вовлечение наибольшего числа обучающихся школы в изучение ПДД.
Задачи:
создание комплексной системы работы в школе по профилактике ПДД, направленной на
формирование культуры безопасности жизнедеятельности;
развитие у детей познавательных процессов, необходимых им для правильной и
безопасной ориентации на улице;
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
формирование практических умений и навыков безопасного поведения, представлений о
том, что дорога несет потенциальную опасность, и ребенок должен быть
дисциплинированным и сосредоточенным;
обучение школьников дорожной лексике и включение их в самостоятельную творческую
работу, позволяющую в процессе выполнения заданий изучать и осознавать опасность и
безопасность конкретных действий на улицах и дорогах;
формирование внутренней мотивации учащихся, ответственного и сознательного
поведения на улицах и дорогах. С
создание условий для поэтапной адаптации детей к социальным ролям «Я – пешеход»,
«Я – пассажир», «Я – водитель», способствующей формированию культуры поведения
детей на улицах.
Безопасность и здоровый образ жизни - это не просто сумма усвоенных знаний, а
стиль жизни, адекватное поведение в различных ситуациях, в том числе на дорогах города.
Поэтому главной задачей является стимулирование развития у детей с нарушением слуха
самостоятельности и ответственности за свое поведение в окружающей его
действительности, поступки в семье, в школе, в общественных местах.
В своей работе на начало обучения детей с нарушением слуха правилам дорожного
движения, мы опираемся на возрастные и психологические особенности детей. Наряду
обучения школьников с нарушением слуха ПДД, стараемся развивать у детей внимание,
умение быстро ориентироваться в пространстве, быстроту реакции, двигательные
особенности и т.д.
Изучение правил дорожного движения опирается на решение программных задач
формирования у детей умения ориентироваться в пространстве, когда они уже умеют
различать левую и правую сторону, середину, направление вперед, назад и т.д.
Обучение правилам дорожного движения даст желаемый результат, если оно прочно
связано со всеми разделами программы.
Проводя работу по обучению ПДД, мы используем ее для воспитания у детей любви к
родному краю, для усвоения школьниками норм и правил поведения.
Знания, приобретенные во время прогулок, экскурсий по улицам города, наблюдение за
поведением пешеходов, движением транспорта, затем уточняются, дополняются,
совершенствуются в разных видах деятельности.
Представления, полученные на целевых прогулках, закрепляются на занятиях по
изодеятельности: дети выполняют аппликацию, рисунки «Где можно и где нельзя играть»,
«Светофор», «Дорожный знак», «Перекресток».
На занятиях по игровой деятельности мы учим детей двигаться в определенном
направлении, находить свое место. Проводятся подвижные игры, в которых закрепляются
навыки пространственной ориентировки, умение различать цвета, накапливается
определенный двигательный опыт, обогащается словарный запас. Постепенно мы подводим
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
детей к усвоению правил дорожного движения, побуждая их активно пользоваться словами,
обозначающими направление и местоположение предметов. Расширяются представления
детей: улица бывает широкой и узкой; по проезжей части движутся машины; переходы
подземные и надземные; пешеходы должны ходить по правой стороне тротуара и т.д.
Далее дети с нарушениями слуха знакомятся уже с дорожными знаками. Перед
детьми ставятся все новые и новые задачи, требующие от них проявление
самостоятельности, активности мышления, умение применить знания на практике.
Закрепление знаний правил дорожного движения осуществляется и при рассматривании
иллюстраций, просмотра мультфильма, экскурсий, игры в улицу.
Мы считаем, что при обучении детей с нарушением слуха правилам дорожного
движения, огромную пользу приносят беседы, которые проводятся еженедельно с 1по 4
классы.
Итоговое занятие по ПДД по теме: «Дорожные знаки».
Оборудование: ЗУА, карточки, иллюстрации с дорожными знаками.
Речевой материал: дорожные знаки, правила дорожного движения, знаки сервиса,
предупреждающие, запрещающие, предписывающие.
Ход занятия:
1. Организационный момент.
- Здравствуйте, ребята!
- Здравствуйте!
-Сядьте.
- Что ты сделал (а)?
- Я сел (а).
Работа за экраном.
- Как ты слышишь, Илья?
- Я слышу хорошо.
- Какой сегодня день недели?
- Сегодня вторник.
- Какое занятие у нас будет?
- Будет беседа.
- Сначала будем говорить речевую зарядку. Как будем говорить?
- Слитно, внятно.
Речевая зарядка
В этом месте пешеход
Терпеливо транспорт ждет.
Он пешком устал шагать,
Хочет пассажиром стать.
2. Вводная беседа.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
- Сегодня мы с вами будем беседовать о дорожных знаков. Посмотрите на доску,
прочитайте тему занятия. (Прочтение хором темы занятия).
- Ребята, что такое знаки? (Ответы детей)
- На улице очень много дорожных знаков. Дорожные знаки помогают регулировать движение
на дорогах. Они информируют водителя об особенностях дороги, указывают направления
движения, предупреждают об опасностях.
- Давайте проверим, как вы знаете дорожные знаки. Будем отгадывать загадки.
Я читаю загадку, кто догадается, выбирает нужный знак.
1.
Всем знакомые полоски
Знают дети, знает взрослый,
На ту сторону ведет -
(пешеходный переход)
2.
Эй, водитель, осторожно!
Ехать быстро невозможно,
Знают люди все на свете
В этом месте ходят... (дети)
3.
На машинах здесь, друзья,
Ехать никому нельзя,
Можно ехать, знайте-
Дети, только на ... (велосипеде)
- Давайте, отдохнем. Встаньте, будем делать зарядку.
Физминутка « Пешеход проснулся»
Исходное положение: ноги на ширине плеч, руки в сторону.
1-2– поднять прямые руки вверх, посмотреть на ладошки, 3-4– исходное положение
(повторить 6 раз)
4. Итоговая беседа.
- Что мы делали?
- Мы беседовали.
- О чем мы беседовали?
- О знаках.
Контрольные вопросы:
- Какие вы знаки знаете?
- Вам понравилось занятие?
- Можете отдыхать.
На наш взгляд, по итогам занятия дети овладели, знаниями, усвоенными на
занятиях по правилам дорожного движения. Для проведения внеклассных занятий по ПДД
мы создаем комфортные условия для каждого из детей: организация пространства с учётом
размещения и перемещения, подготавливаем соответствующий материал для проведения
занятия. Структура занятий выстраивается таким образом, чтобы все ее части были
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
логически взаимосвязаны между собой и соответствовали теме. Разнообразие видов
деятельности, методических приемов способствовало снижению утомляемости и
сохранению познавательной и речевой активности у детей.
Обращаясь с детьми, используем лаконичные доступные вопросы. Предоставляем
возможность подумать и высказать свое мнение. Подбор материала осуществляем в
соответствии с возрастными особенностями детей с нарушениями слуха. Во время всей
образовательной деятельности мы используем позитивный психологический настрой,
доброжелательный тон. Положительное значение имеет метод поощрительного словесного
стимулирования (похвала, одобрение).
Мы считаем, что выбранная нами форма организации непосредственной
образовательной деятельности будет достаточно эффективной.
Список используемой литературы:
1. Правила дорожного движения РК, с изменениями и дополнениями согласно
Постановлению Правительства РК от 23 июня 2015 года № 472.
2. ПДД в начальной школе.- Феникс 2013г.
ЖАҢАШЫЛ БІЛІМ БЕРУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ – МҰҒАЛІМНІҢ КӘСІБИ
ДАМУЫНЫҢ КІЛТІ
Карибжанова Әсел Көптілеуқызы
Павлодар қаласы НЗМ,
физика пәні мұғалімі,
Қазақстан
Түйін
Мектептің білім беруге қатысты мақсаты мен мұғалімнің кәсіби даму мақсатының
сәйкестігі, мұғалімнің кәсіби дамуына әсер етумен қатар, оқушылардың үлгеріміне де әсер
етері белгілі. Осы орайда мақалада, мұғалімнің таңдаған кәсіби даму тақырыбының сабақ
барысындағы жүзеге асырулыуы және жасалған жұмыстар барысы баяндалған
Аннотация
Общеизвестно, что соответствие целей школьного образования и
профессионального развития учителя способствуют прогрессу учащегся. В данной статье
рассматриваются реализация целей профессионального развития учителя в процессе урока
Елбасымыздың 2012 жыл 14 желтоқсанында ұсынған жолдауында «Бәсекеге қабілетті
дамыған мемлекет болу үшін біз сауаттылығы жоғары елге айналуымыз керек. Сондай-ақ
балаларымыздың, жалпы барлық жеткіншек ұрпақтың функционалдық сауаттылығына да
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
зор көңіл бөлу қажет» деп айтқан болатын. Жас жеткіншек ұрпақтың сауатты болуы
мұғалімдерге байланысты. Сондықтан, қазіргі таңда тұлғалық-гуманистік бағытталған,
сын-тұрғысынан ойлайтын, мәдениетті, жаңашыл идеяларды бағамдай білетін, жаңашыл
педагогикалық технологиялармен қаруланған, пән бойынша білімі терең, жоғары
қ
атысымдық қабілетке ие мұғалім қажет.
Мектеп пен мұғалімнің мақсаттары өзара байланысқан болуы керек десек. Осыған
орай осы кезеңдегі менің педагогикалық іс-әрекетімнің мақсаты: оқушыларға білімдер
жиынтығын игертумен қатар, оқуға деген ынталарын арттырып, қалай оқу керектігін
ү
йрету; оқушылардың тұлғалық құндылықтарын қалыптастырып, білімді өздігінен тиімді
игеруіне жағдай жасау.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін, төмендегі міндеттерді жүзеге асырудамын:
Білімділік міндеттері:
-
жаңашыл педагогикалық технологияларды қолдана отырып, арнайы теориялық
білімдер жүйесін қалыптастыру;
-
тәлім алатын әр оқушының жеке тұлғалық қажеттілігі мен қызығушылығын білу,
оның мүмкіндіктері мен қабілеттерін әділетті бағамдай алу;
-
сабақтарды жоспарлауда әр оқушының таңымдық қабілеттерін ескеру;
-
тұлғалық-бағдарланған білім беру приципін жүзеге асыру мақсатында тиімді оқу-
ә
дістемелік кешен базасын жинақтау;
-
оқушылардың танымдылықтарын дамыту.
Тәрбиелілік міндеттер:
-
оқушыларда алдағы өмірде қажет болатын тұлғалық құндылықтарын
қ
алыптастыру (ұжымда жұмыс жасай алу, еркіндік, отансүйгіштік, толеранттық
т.с.с.),
-
салауатты өмір салтын сақтауға баулу.
Дамытушылық:
-
тұлғаның психофизиологиялық қасиеттерін: ес, жады, логикалық ойлау, зейін, зият
қ
арларын дамыту;
-
қ
алыптасып қалған қабілеттерін: топпен жұмыс жасай алу, қарым-қатынас
мәдениетін арттыру;
-
білімге деген, білімді игеруге деген құштарлықтарын дамыту.
Коррекциялық сипаттағы міндеттер:
-
оқушының өзін-өзі бағалауында, мұғалім оқушы іс-әрекетін бағалауда, өзара
бағалауладағы ақаулықтарды дер кезінде анықтап оқушының іс-әрекетіне қажетті
қ
осымша түзетулерді енгізіп отыру;
-
оқушы денсаулық жағдайына түзетулер енгізу (омыртқа сүйегінің майсыуы, көз,
т.с.с.).
Жеке қызығушылықтары мен қажеттіліктерін анықтау үшін алғашқы ата-аналар
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
жиналысында ата-аналармен жеке әңгіме жүргіздім. Әңгіме барысында, балалары немен
шұғылданғанды ұнатады, жалпы қандай қызығушылықтары бар екендігін анықтай алдым.
Алған мәліметім әр оқушы бойынша толық болуы үшін ата-аналарға сауалнама өткіздім.
Сауалнама нәтижесінен оқушының мінез-құлықтары, оқушылардың жеке тұлғалық дамуы,
қ
ызығушылықтары бойынша деректер алдым. Сынып кураторлары мен мектеп
психологымен де тығыз байланыс жасауға тырысып келемін. Сауалнама нәтижелерін
сараптай келе, оқушылар мен ата-аналардын жалпы мектеп ұжымынан жаңашылдықты
күтетінің, аңғардым. Ескере келе, сабақ барысында үнемі төмендегі педагогикалық жаңашыл
технологияларды қолдануды жөн көрдім: мәселелік-ізденушілік; кішігірім зерттеушілік
технологиялары; АҚТ қолдану; дамыта оқыту; жеке тұлғаға-бағытталған оқыту
технологиясы.
Ә
р сабағымды жағымды психологиялық ахуал тудырудан бастаймын. Білім беру
ү
рдісін танымдық эмоционалдық жағдайда өткізуді қалаймын, бұл психологиялық және
физиологиялық күйзелістің алдын алуға жағдай жасайды.
Денсаулықты сақтау технологиялырына тұлғаға-бағдарланған білімді жатқызамыз.
Себебі білім беру жүйесінің тұтқасы ол – оқушы тұлғасы, бұл жағдайда оқушы білім беру
ү
рдісінің субъектісі болып табылады. Тұлғалық-бағдарланған білім беру оқушыға, олардың
тұлғалық ерекшеліктерінің дамуына бағытталған. Сонымен қатар, қазіргі таңда білім
берудің барлық жүйесіне ақпараттық-технологияларды толық енгізу жүзеге асырылуда.
Сондықтан, әр мұғалімнің алдыңа бірқатар жаңа міндеттер қойылды: ақпараттар
ағынында бағдарлана алу; оларды анықтай алу, қолдану және өндеу, оқушыларды ақпаратпен
жұмыс жасай алуға үйрету;
Сабақ барысында ақпаратты саралап беретін болдым, ол сараланып берілу төмендегі
кезеңдер арқылы жүзеге асырылады:
1 кезеңде оқуға дейін ақпаратпен жұмыс жасау:
1)
Ақпараттың негізгі тақырыбы бойынша оның мазмұнын алдын-ала ұғу,
пайымдау, тақырыптық эмоционалдық бағыттылығын айқындау. Оның негізгі
ерекшеліктерін зерделеу;
2)
Сабақтың міндеттерін оқушылардың сабаққа жалпы дайындығын (оқу, уәжділік,
эмоционалдық, психологиялық) ескере отырыпғ қою.
2-кезең. Ақпаратты оқу үстіндегі жұмыс
1)
Ақпаратпен бастапқы танысу. Өздігінен оқу (үйде немесе сыныпта), оқу-тыңдау,
ақпарат ерекшеліктеріне қарай, оқушылардың жас ерекшеліктері және жеке
мүмкіндіктеріне қарай оқу түрлерін араластырып беру (мұғалім таңдауына байланысты).
Ақпарат бойынша алғашқы түсініктерін анықтау, мысалы әңгімелесу арқылы, бастапқы
ә
серлерін, сұрақтарға жазбаша жауаптарын есепке алу және т.б
2)
Ақпаратпен қайта танысу. Барлық ақпаратты немесе оның жеке бөліктерін баяу
«ойланып» оқу. Ақпараттағы негізгі құбылыстар мен заңдылқтарға сұрақтар қою.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Заңдылқтарға пайымдаулар жасау. Оның әрбір мазмұнды бөлімдеріне белгіленген
сұрақтарды қою;
3)
Ақпарат мазмұны бойынша әңгіме. Оқылғандарды зерделеу. Оқушылардың
ақпарат мазмұны бойынша алдын-ала болжамдарының дерек соңындағы қорытындыларымен
сәйкес келуі. Зерделеуші сұрақтар қою.
3 -кезең. Ақпаратпен танысу аяқталғаннан кейінгі жұмыс:
1)
Ақпарат бойынша мағыналық әңгіме. Оқылғанды ұжымдық талқылау, пікірталас.
Ақпараттың негізгі идеясы, оның басты заңдылықтары мен құбылыстарын анықтау;
2)
Оқулық материалдарымен, қосымша ақпаратпен жұмыс (ғаламтор көзінен
алынған басқа деректер);
3)
Тараулар, иллюстрациямен жұмыс. Демонстрациялар мен тәжірибелерді
қ
арастыру;
4)
Оқушыларға шығармашылық тапсырма беру. Тапсырмалар оқушылардың
тақырыпты өзіндік қырынан таныстыра алатындай, өздігінен ой қорытып, саналы түрде
толықтырып, шығармышлық танытып, әр ақпаратқа өздігінен үлес қосу (постер дайындау,
тақырып деректерін трек схемаға келтіру, сурет салу, байланысын анықтау, өмірмен
байланыстыра алу).
Сабақтың тақырыбы мен міндетерді анықтауды негізінен оқушылар жүргізетіндей
дағдыландырдым. Мен қоятын негізгі сұрақтар «біз нені зерделейміз?», «Біз бүгін сабақта не
ө
теміз деп ойлайсыңдар?», «Бізге бұл не үшін қажет?», т.с.с. оқушылар өз бетімен жұмыс
жасауға, қажетті ақпаратты ізденуге дағдыланған. Әр оқушының тақырып бойынша бар
білімдері мен игерген білімдерін ескере отырып, әр оқушының жүргізетін жұмысын дұрыс
ұ
йымдастыруға тырысамын. Мәселелік-ізденушілік тапсырмаларын қолдану арқылы білім
мазмұнының қызықты болуын қадағалаймын. Білім беруге деген мұндай ұстаным, маған
сабаққа әр оқушыны тартуға мүмкіндік береді. Тапсырмаларды орындауда мен оқушылардың
түрлі жауаптарын мұқият тыңдауға тырысамын, кейде пікір-талас тудыралық ойларын да
мұқият тыңдаймын.
Ө
з сабақтарымда оқушылардың танымдық белсенділіктерін арттыратын
төмендегідей әдістерді жиі қолданамын: психикалық үдерістерді: назар, елес, есте сақтау,
логикалық пайымдауларды дамытуға бағытталған тапсырмалар; дифференцияланған өздік
жұмыстары (қызығушылықтары бойынша, күрделілік деңгейі, өнімділігі бойынша); үй
тапсырмаларын даралап беру (көлемі, күрделілігі, шығармашылық бағыттылығы бойынша);
дифференцияланған бағалау әдістері; түрлі көрнекіліктерді қолдану.
Көрнекіліктің маңызын оның атқаратын мына қызметтерінен көруге болады: оқушы
назарын өзіне аударып, көңілін басқаға алаңдатпайды; оқушының сезім мүшелеріне әсері,
ықпалы өте күшті; он рет айтқаннан, бір рет көрсеткен тиімді; көрнекілікте нақтылық
жоғары сатыда; көрнекілік оқушыны қызықтырады; тез түсінуге көмектеседі; есте сақтауға
ә
сер етеді; ойландырады; өткен материалды дұрыс қолданудың жолын көрсетеді.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Сабақ соңында тек қандай тақырыпты өттік, қандай материалмен таныстық деген
сұрақтар ғана қоймай, бүгінгі сабақ бойынша толық кері байланыс алуға тырысамын. Себебі
осы аралықтағы іс-әрекеттегі зерттеу жұмысымның тақырыбы: Кері байланысты сауатты
тұрғыдан қайлай орнатамын? Мысалы, бастапқыда кері байланыс тек «смайликтерді
түстер бойынша көрсету», «ұшақтарды орналастыр» болатын болса, кейінгі кездегі кері
байланыс тек эмоционалдық тұрғыдан емес сонымен қатар, мағынасы толық ашылатын оқу
мазмұны мен оқушының іс-әрекеті туралы, құрбы-құрдастарының сабақ барсысындағы
ә
рекеттерін бағалай алатындай формада өткізіп келемін. «Не ұнады (не ұнамады),
неліктен»?, «қандай жағдайды қайталап орындар едің?», «нені өзгерткім келеді?», «сабақ
қ
иын болды ма?», «қандай білім мен тәжірибе алдын?», «оқу мақсатына жету үшін, бүгін не
істедім?», «көңіл күйін қандай болды және ол неге байланысты?», «өзгелерді қалай қуанта
алдым?», «мені бүгін кім қуантты?» т.с.с сұрақтарды жиі пайланып, олардың толық жауап
берулерін қадағалаймын.
Қ
олданған әдебиеттер:
1.
Қ
азақстан республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылға арналған
мемлекеттік бағдарламасы (І кезең).
2.
Хабиб О.А. Организация учебно-познавательной деятельности учащихся. –М:
Педагогика, 1979.
3.
Стрезикозин В.П. Организация процесса обучения в школе. //М: Просвещение, 1968.
КРИТЕРИАЛДЫ БАҒАЛАУ ЖҮЙЕСІН ҚОЛДАНУ
Кожина Саягуль Саматовна
Абай Құнанбаев атындағы №5 мектеп-гимназиясы,
бастауыш сынып мұғалімі
Қ
арағанды облысы Абай қаласы,
Қазақстан
Түйін
Кожина С.С. «Критериалды жүйесін қолдану» атты мақаласы бастауыш сыныпта
критериалды жүйесін қолдану мәселелеріне арналған. Бағалау мәселелеріне ерекше тоқталып
ө
теді.
Аннотация
Статья Кожиной С.С. «Применение критериального оценивания» посвящена
проблемам оценивания учащихся в рамках обноления содержания среднего образования.
Тәуелсіз елді өркениетті әлемге танытатын, дамыған елдер қатарында терезесін тең
ететін күш – білім және білімді ұрпақ. Сондықтан да Елбасымыз Н.Назарбаев өзінің
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Жолдауларында білім саласына айрықша көңіл бөліп, еліміздің жарқын болашағы білікті де
парасатты
жастардың
қ
олында
екенін
назардан
тыс
қ
алдырған
емес.
Қ
азіргі қоғамның өзекті мәселелерінің бірі – әлеуметтік, экономикалық өзгермелі
жағдайларда өмір сүруге дайын болып қана қоймай, сонымен қатар оны жүзеге асыруға,
жақсартуға игі ықпал ететін жеке тұлғаны қалыптастыру. Мұндай тұлғаға қойылатын
бірінші кезектегі нақты талаптар – шығармашылық, белсенділік, жауаптылық, терең
білімділік, кәсіби сауаттылық. Бұл талаптарды жүзеге асыру үшін оқушы білімін бағалауда
мүлдем жаңа бағытта жұмыс істеу қажеттілігі туындайды.
Осы қажеттілікті шешу жолдарының бірден–бір жолы оқушы білімін критериалды
бағалау жүйесі бойынша сараптау. Критериалды бағалау жүйесінде ең маңызды нәрсе – оқу
процесінің өзі, сол арқылы оқушы өзін-өзі бағалауды үйреніп, өз білімінің артықшылықтары
мен кемшіліктерін көріп, әрі қарай қалай даму керектігін түсінеді, яғни бұл жүйеде
оқушының қалай жұмыс жасағаны , қалай ойланғаны бағаланады. Бағалауды өткізу үшін,
оқушылардың нені білетіндігін және не істей алатындығын анықтау қажет.
Оқыту – мұғалімдердің оқушыларға жасаған сыйы емес, бұл құзіреттіліктер білім алу
ү
шін оқушылардың өздері де оқу үдерісіне белсенді қатысуын талап етеді. Мұғалімдер, өз
кезегінде, өзінің сабақ беруіне емес, оқушылардың оқу ептілігін дамытуға назар аударуы тиіс.
Осы мақсатта мұғалім оқыту ортасын құру керек.
Сапалы білім беру – оқыту мен тәрбиелеудің үздіксіз үдерісі. Қазіргі кезде білім берудегі
мақсат жан-жақты білімді, өмір сүруге бейім өзіндік ой- талғамы бар, адамгершілігі жоғары,
қ
абілетті жеке тұлғаны қалыптастыру.
Бұрын оқытуда оқушылар тек қана тыңдаушы, орындаушы болып келсе, ал қазіргі
оқушы өздігінен білім іздейтін жеке тұлға екендігіне ерекше мән беруіміз керек.
Бағалау - оқу дәлелдері жоспарлы және жүйелі жинақталатын және де оқу сапасы
туралы қорытынды қабылдау үшін қолданылатын кез келген қызметті сипаттайтын
ұғ
ым. Бұл ұғым екі аспектіні көздейді: оқуды бағалау және оқу үшін бағалау. Бағалаудың
түрлі нысандары олардың оқуды жақсарту әлеуеті тұрғысынан сипатталған және
бағытталған. Оқуды критериалды бағалауды зерделеуге бағытталған. «Бағалау» термині
«жақын отыру» деген сөзді білдіреді. Бір адам басқа адамның не айтып, не істегенін немесе
ө
зін өзі бақылау жағдайында өзінің дербес ойлауын, түсінігін, тәртібін мұқият бақылауы
болып табылады. Бұл ресми тестілер, емтихандардан бастап, мұғалімдер күніне жүз рет
ө
ткізетін бейресми бағалауға дейінгі бүкіл бағалау түрлерін қамтиды. Бір тестілер қолдағы
қ
арындаш пен қаламның көмегімен жүргізілсе, басқалары сыныптағы әдеттегі сөйлесу
кезінде сұрақ қоюға негізделеді. Бағалаудың барлық түрлеріне жалпы сипаттамалар тән
және олар төмендегілерді қамтиды: қадағалау; алынған мәліметтер интерпритациясы;
бұдан арғы іс-әрекеттерді анықтауға бағытталған қорытынды.
Бүгінгі білім беруде оқушыны білімділік, іскерлік, шығармашылық әдістерге баулудың
жолдарын іздестіре отырып, мұғалім-шәкірт арасында рухани және сезім бірлестігін
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
айқындайды. Қазіргі кезде оған жететін жаңа педагогикалық технологияларда баршылық.
Соның бірі - критериалды бағалау жолдары.
Критериалды бағалау – оқушының оқу нәтижелерін білім беру мақсаттары мен
мазмұнына сәйкес келетін, білім беру үдерісіне қатысушылардың (оқушы, мектеп әкімшілігі,
ата-аналар, заңды тұлғалар және т.б.) барлығына алдын ала таныс, ұжым талқысынан
ө
ткен, нақты анықталған өлшемдер арқылы оқушының оқу жетістіктерін салыстыруға
негізделген үдеріс. Сыныптағы бағалау тек қана техникалық тәсіл емес. Мұғалімдер
жазбаша немесе ауызша түрде баға қою арқылы бағалайды. Олар қолданатын кез келген
нысананың артында тек қана объективті немесе жеткілікті дәрежеде объективті емес
нормалар мен стандарттар ғана емес, сондай-ақ баланың дамуы, оқуы және ынтасы туралы
түсінік, сонымен қатар өзін өзі бағалау, қабілеттілік және күш-жігер сияқты ұғымдарға
қ
атысты құндылықтар жатыр. Критериалдық бағалау - бұл білімнің мақсаты мен
мазмұнына сәйкес келетін, оқушылардың оқу-танымдық біліктілігін қалыптастыруға
себепші болатын, айқын анықталған, ұжыммен шығарылған, білім процесінің барлық
қ
атысушыларына алдын ала белгілі критериялармен оқушылардың оқу жетістіктерін
салыстыруға негізделген процесс. Егер балаға оның белгілі бір деңгейге жеткендігін айтса,
онда бұл оған үздік нәтижеге жету үшін не істеу керектігін түсінуге көмектеспейді; бұл
ретте егер баламен бірге оның жұмысында мұндай бағалауға не әкелгенін және бағалау
ө
лшемдерін түсіндіруге талдау жасаса, онда бұл балаға өзінің нәтижесін жақсарту үшін
кейін не істеу керектігін түсінуге мүмкіндік береді
Мұғалімнің бағалаудағы ролі:
Мұғалім тәлімгер ретінде - кері байланысты және әр оқушыға қолдау көрсетуді
қ
амтамасыз етеді;
Мұғалім жетекші ретінде - топтағы ағымдағы жұмыс үдерісіне алып жүру үшін
диагностикалық ақпарат жинастырушы;
Мұғалім есепке алу маманы ретінде - оқушылардың өсуі мен жетістіктері туралы
жазу;
Мұғалім баяндамашы ретінде - оқушылардың өсуіне қатысты ата-аналарына,
оқушыларға және мектеп әкімшілігіне баяндау.
Оқу үшін бағалаудың негізгі сипаттамалары:
1. Оқыту мақсатымен бөлісу.
2. Алда не күтіп тұрғанын оқушылардың білуіне көмектесу.
3. Өзін-өзі және құрбыларын бағалау.
4. Оқушылардың жақсарту үшін не қажет екендігіне көмек беретін пікірлермен қамтамасыз
ету.
5. Оқушылардың өздерін жетілдіре алатынына сенімділігін дамыту.
6. Өзара бірлесіп бағалау туралы ақпаратты талдау және ойластыру.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Қ
адағалауды өткізу үшін оқушылардың нені білетіндігін және не істей алатындығын,
сонымен қатар олардың қандай қиындықпен кездесуі мүмкін екендігін анықтау қажет.
Сыныптағы әдеттегі іс-әрекетті, балалардың өзара әңгімесін тыңдап, тапсырманы
орындап отырған оқушыларды қадағалау. Оқушының сұрақтарға берген жауаптары
бақылануы керек. Бағалайтын тұлға алынған мәліметтердің мәнін анықтай білуі қажет.
Интерпретация қызығушылық тудыратын мәселелерге, ерекше дағдылар, көзқарастар
немесе оқыту түрлеріне қатысты жүргізіледі. Мұндай өлшемдерді көбінесе критерий деп
атап, оларды оқу мақсаттарына немесе міндеттеріне жатқызады. Мұғалім жоспарланбаған
ө
зара әрекеттесушілікті, нәтижелерді бағалайды және өткенге шолу өлшемдерін қолданады.
Интерпритацияның көмегімен мінез-құлықты сипаттауға немесе түсіндіруге
талпындыруға болады, логикалық қорытынды шығарылады. Мысалы, бала айтқан нәрсе оның
миында болып жатқан құбылыстың нәтижесі болып табылады. Мәліметтерді
интерпретациялау негізінді қорытынды жасалады, ол бағалауды көздейді. Бұл кезеңде
бағалау үдерісі туралы мақсаттарға және алынған ақпарат қолданылатын міндеттерге
байланысты әр түрлі нысанда жүруі мүмкін.Оқу үшін бағалауға қарағанды, оқуды
бағалаудың мақсаты, керісінше, оқушы қазіргі уақытта не оқып білгенін жинақтау болып
табылады.
Оқуды бағалау кезінде бір оқушының жетістіктерінің белгіленген нормаларымен немесе
бірдей жастағы оқушылардың қол жеткізген деңгеймен ара-қатынасы салыстырылған соң
қ
орытынды жасалады. Мұндай қорытындылар стандартқа немесе деңгей түрінде
келтірілген межелікке сәйкес немесе сәйкес емес деген нысанда жасалады.
Оқу үшін бағалау кезінде қолданылатын қадағалау, интерпретация және өлшемдер оқуды
бағалау кезінде қолданылатын өлшемдерге ұқсас болуы мүмкін, бірақ олардан туатын
қ
орытынды мен шешім басқа сипатта болады.
Оқу үшін бағалау - бұл білім алушылар өздерінің оқудың қандай сатысында тұрғанын, қандай
бағытта даму керек және қажетті деңгейге қалай жету керек екендігін анықтау үшін
оқушылар мен олардың мұғалімдері қолданатын мәліметтерді іздеу және түсіндіру үдерісі.
Критерийлер - оқытудың міндеттерін жүзеге асыратын өлшемдер, атап айтқанда,
оқушылар жұмыс барысында орындайтын іс-әрекеттер тізбесі.
Оқушы жетістіктерін критериалды бағалау жүйесі төменде қарастырылған міндеттерді
шешеді:
Ә
рбір оқушының сабақ үдерісіндегі әр кезеңіндегі дайындық деңгейін анықтау;
Білімді меңгерудің жыл аяғындағы ғана емес, күнделікті білім алудың даму
динамикасын айқындауы;
Оқушының сабаққа қызығушылығын, белсенділігін арттыруы. Бағаға қарсы теріс
көзқарастың болмауы;
Оқушы білімінің жүйеленуі,тереңдеуі,есте сақтауы. Оқушыны табандылық пен
шыдамдылыққа тәрбиелеуі;
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Білім алу барысындағы қиындықты, қателікті, білім олқылықтарын және оның
себептерін дер кезінде анықтауы;
Оқушының білім алу үдерісін қадағалап, дәл және жедел түрде сапалы білім алғаны
жөнінде кері байланыс ақпаратын алуы;
Оқушының барлық жұмыс түрлерін бағалауы. (өзіндік жұмыс, ағымдағы бағалау,
қ
орытынды бақылау, тренинг,үй жұмысы, шығармашылық т.б)
Оқушының білімін ағымдық және қорытыныды бағалау;
Баға сапасын арттыру.
Критериалды бағалау жүйесі оқушының белсенділігін арттыруды, оқу үдерісінде жарыса,
бәсекелесе білім алуға қол жеткізеді.
Қ
орыта айтқанда, критериалды бағалау жүйесін қолдану арқылы біз оқушының
тұлғалық бағытын белсенді позицияға бағыттаймыз, тұлғаны өзіндік жауапкершілікке,
тұлғалы нәтижеге, бағытқа жеткіземіз, білім алушылардың дайындық деңгейі мен өсу
динамикасын кез келген кезеңде анықтаймыз, әртүрлі жұмыстардан алған бағаларды
дифференциалдауға қол жеткіземіз.
Бүгінгі таңда Қазақстанда білім берудің деңгейі мен сапасына жаңа талаптар қойылып
отыр. Қазақстан Республикасында соңғы жылдары білім беру саласындағы жүргізіліп жатқан
реформалар еліміздегі білім беру сапасының әлемдік деңгейге сәйкес келуін қамтамасыз ету,
сол арқылы әлемдік сұранысқа жауап бере алатын мамандарды даярлау және бәсекеге
қ
абілетті білім беру болып табылады. Еліміздің басшысы Н.Ә.Назарбаев қазақстандық
мұғалімдердің кәсіби даму саласындағы жаңа көзқарасы олардың педагогикалық өміріндегі
қ
осымша оң өзгерістер енгізуге мүмкіндік беруде.
Бүгінгі оқушының білім сапасын критериалды бағалау жүйесі арқылы жетілдіруге
болатынына күнделікті оқу үдерісінде қолдануымыздан көз жеткізуге болады.
Пайдаланған әдебиеттер
1.
Мұғалімдерге арналған нұсқаулық. Екінші (негізгі) деңгей. 2016 ж.
2.
www.cpm.kz
Педагогикалық шеберлік орталығы NIS.
3.
http://www.google.kz Жаңа білім беру технологиясы мен әдіс тәсілдері
4.
К.С.Құдайбергенова «Құзырлық табиғаты тұлғаның өздік дамуында»- А: «Принт
АСС»
5.
У.Б.Жексенбаева «Компетентностно ориентированное образование в современной
школе» - Алматы; 2009 г.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ШЕБЕРЛІКТІҢ ШЫҢЫНА БАСТАР ЖОЛ - LESSON STUDY
Кудайбергенова Карлыгаш Амантаевна
НЗМ ФМБ, химия пәнінің мұғалімі,
Талдықорған қаласы,
Қазақстан
Түйін
Мақалада, оқыту мен оқу үдерісін жетілдіру мақсатында, мұғалімнің кәсіби
дамуының бір үлгісі берілген. Жаңа білім беру жүйесінде оқушыны биік шыңға жетелеу
ү
шін, мұғалім үздіксіз білім ала отырып, зерттеу жұмыстарын жүргізу керек. Сол
зерттеу жұмысының бірі Lesson Study, қазақшаға аударғанда сабақты зерттеу.
Сабақты жоғары дәрежеде өтуі әр ұстаздың ең басты міндеттерінің бірі. Мақалада
сабақты зерттеудің толық циклі ашық түрде көрсетілген. Lesson Study бойынша
жасалған жұмыстар, олардың жетістіктері мен қиыншылықтары айта отырып,олардың
шешу жолдары, оқушының білім деңгейінің көтерілуіне ықпал ететін оқу әдісінің
тиімділігі туралы жазылған. Жаңа әлемдегі жаңа ұстаз үшін осындай зерттеу
жұмыстар Қазақстанымыздың дамуына үлес қосатыны хақ.
Аннотация
В статье освещен один из процессов профессионального развития учителя Lesson
Study, то есть исследование урока в практике преподавания. Дан анализ полного цикла
процесса исследования: планирование, определение фокус группы для наблюдения,
преподавание. В статье даны анализ трудностей преподавания и пути их преодоления.
Автор затрагивает вопросы повышения качества знаний учащихся путем применения
эффективных методов и стратегий преподавания.
Білімді дамыта алмайтын елдің болашағы жоқ.
Н.Ә. Назарбаев
Ұ
стаз үнемі өзінің кәсіби деңгейін шыңдап отыру керек. Сонда ғана ол ұстаз
деген атқа лайық болады. Мұғалімнің кәсіби дамуының бірі зерттеу жұмыстарын
жүргізу болып табылады. Соның бірі - Lesson Study. Пит Дадлидің «Lesson Study:
нұсқаулығында» сабақты зерттеу (Lesson Study) – мұғалім тәжірибесі саласындағы
білімді жетілдіруге бағытталған, сабақтағы іс-әрекеттегі зерттеудің ерекше үлгісі
болып табылатын педагогикалық тәсіл [1] деп анықтаған. Осыған орай, химия,
география және биология пәндер топтамасы бойынша Lesson Study қаңтар және мамыр
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Химия сабағынан көрініс
География сабағынан көрініс
айлары аралығында зерттеу жұмысы жүргізілді. Lesson Study-дің тақырыбы:
«Оқушылардың талдау дағдысын проблемалық сұрақтарды шешу арқылы дамыту»
Сабақты зерттеуге мұғалім-эксперт Таникенова Гульнар Шугаевна жетекшілік
етті. Сабақты зерттеу тәсілі мұқият жоспарлауды қажет ететіндіктен, алдымен
проблемалық оқыту жүйесі туралы көптеген әдебиеттерге шолу жасалынып,
мәліметтер сараланып, жинақталды. Келесіде жинақталған деректерді үш пәнге қалай
тиімді енгізу жолдары бойынша жоспарлар құрылды.
Зерттеуге 10 А сыныбының 1 топ оқушылар алынды және үш А,В,С
оқушылары таңдауда, мектептің психологы сынып бойынша әр оқушыға мінездеме
беріп, өздерінің зерттеу картасымен таныстырды. Үш пән бойынша білім деңгейі мен
психологтың берген мәліметтерін басты назарға ала отырып А,В,С оқушыларын
іріктелді.
Сабақты зерттеудің үш циклден тұратын жоспары құрастырылды. Әр циклде:
бірлескен сабақ жоспарлары құрылып, талқыланды (сабақта стратегияның
пайдалануы қадағаланды, кемшіліктерін айқындап, түзету жұмыстары жүргізілді);
сабақтың өтілуі қадағаланды (А,В,С оқушылары зерттелді);
сабақ соңында оқушылармен сұхбаттасу (А,В,С оқушыларды басқа оқушылармен
араластыра отырып, сұхбат алу) жүргізілді;
сабақты талдау (кемшіліктері мен жетістіктерін айқындау) мен келесі сабақ
жоспарланды.
Ә
р циклде қарастырылатын мәселелер топтасқан сабақ жүйесінде талқылынады.
География пәнінен Жетписбаева Ж.М. «Қазақстандағы егіншілік пен
мал шаруашылығының құрамы мен орналасуы», химия пәнінен
Кудайбергенова К.А «Пластикалық материалдарды утилизациялау»,
биология
пәнінен
Жылкайдарова Н.Т.
«Пестицидтер, гербицидтер және
инсектидтердің адам денсаулығына
ә
сері»
тақырыптары
бойынша
сабақтар топтпмасы өткізілді.
География пәні мұғалімі сабақ
ө
ткізгенде, қалған топ мүшелері
таңдалған әдістің тиімділігі мен жетістіктерін А,В,С оқушылары арқылы қадағалап,
зерттеді. Сабақ аяқталғаннан кейін бірден топ мүшелері сабақты жүйелеп, нәтижелер
талқыланды. Сабақта қолданылған әдістің қиыншылықтарын айқындай отырып, келесі
циклдің сабағы қиыншылықты шешу жолдары бойынша жоспарлады.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Сабақ кезіндегі проблемалық сұрақтардың кейбір үлгісінен мысал: география пәнінен
Жетписбаева Ж.М. «Қазақстандағы егіншілік пен мал шаруашылығының құрамы мен
орналасуы» тақырыбы бойынша сабақ өткізді. Сабақ барысында оқушылар ҚР-ның Ауыл
шаруашылық Министрлігі берген ақпарат пен атласта берілген ақпаратты салыстырып,
саралап, екеуінің бір-бірімен сәйкес келмейтіндігін анықтап, өз ойларын аргументтер
келтіре отырып, дәлелдеді.
Химия пәнінен Кудайбергенова К.А «Пластикалық материалдарды утилизациялау»
тақырыбында топыраққа капрон байпақ пен қағаз парақты көміп, белгілі бір уақыт
аралығында көмілген заттар қандай өзгеріске ұшырайтынын болжау жұмыстары берілді.
Оқушылар заттың өзгеріске ұшырау себебін айқындады. Казіргі заманда ең басты проблема
- пластикалық материалдарды утилизациялау болғандықтан, оқушылар утилизация
жолдарын қарастырып, мини-жобаларын ұсынды.
Биология пәнінен Жылкайдарова Н.Т. «Пестицидтер, гербицидтер және
инсектидтердің адам денсаулығы мен өсімдікке әсері» тақырыбы бойынша оқушылар зиянды
ә
серлерін топпен талдап, әр топ өздерінің зерттеу жұмыстарын постерге түсіріп, қорғады.
Аталған әр сабақта проблемалық сұрақтар туындататын бірнеше деңгейлі
тапсырмалар қолданылды. Сол сұрақтарды оқушылар өздігінен шешу жолдарын
қ
арастырды. Проблемалық сұрақтарды шешуде А,В,С оқушының іс-әрекеттері қандай
болды?
А оқушы өзінің ой ұшқырлығының тереңділігін, топпен жұмыс жүргізгенде
жолдастарының ойына сүйене отырып, әр фактіні дәлелдей отырып, қорытындылау
жұмыстарын жақсы жүргізе білді.
В оқушысы Л.С. Выготскийдің жақын арада даму аймағы (ЖАДА) әдісін [2]
пайдаланып, сыныптастарының ойымен келісіп, өзіндік ойдың толығымен айтылмағаны
байқады. Сабақты зерттеудің екінші сабағында В оқушысының өзіндік жеке тұлға
болып қалыптасуына ықпал ететіндей топ мүшелері ауыстырылып, ол топ спикері
Оқушылар проблемелық сұрақтарға жауап іздеу үстінде
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Бақылаудағы оқушыларға қоюға ұсынылатын
сұрақтар үлгісі
0
20
40
60
80
100
А оқушы
В оқушы
С оқушы
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: А,В,С оқушыларының білім - Сборник материалов Международной научно-образовательной конференции

text:
|
А,В,С оқушыларының білім
сапасының көрсеткіші
География
Химия
Биология
Lesson Study бойынша
таныстырылым слайды
болды. Кейінгі сабаққа қарағанда оқушының спикер болуы оның жауапкершілігін
арттырды. Енді ол өз ойының маңыздылығын сезініп, өз ойын ашық айтуға тырысты.
С оқушысы проблемалық сұрақтарды талдау барысында қиындықтарға тап болды.
Ол қосымша материалдар мен мәтіндерді оқып, ой елегінен өткізгеннен кейін талдауға
кірісті. Аз уақыт аралығында шешім қабылдай алмайтындығы, өткен материалды
бүгінгі мәселемен ұштастыра алмайтындығы көрінді. Ондай оқушыны алдыға жетелеу,
білімнің биік шыңына жеткізу сабақты зерттеудің тиімділігінің бір дәлелі. С оқушысына
жеңілден қиынға жетелейтін проблемалық сұрақтар арқылы шығаруға болады. Мысалы:
қ
ағаз парақтың және капрон байпақтың сумен реакциясын көрсету. Түрлі тұз
ерітінділерімен әсер ету арқылы екі заттың қайсысы өзгеріске түсетінін көзбен көріп,
қ
олымен жасау арқылы шешу жолдары қарастырылды.
Ә
р сабақта А,В,С оқушыларын бақылаушы мұғалімдер қадағалады. Сабақ жоспарында
оқушыларға берілген тапсырманың жауаптары жазылады, сол бойынша бақылаушы
мұғалім оқушының дұрыс жауап беріп тұрғанына көз жеткізеді. Сабақ соңында
оқушылардан сұхбат алынды. Сұхбатта оқушылардың
жетістіктері мен қиыншылықтары айқындалады. Үш
цикл бойынша зерттеу жұмысы аяқталғаннан кейін
таңдалған оқушылардың барлығында ақпаратты
талдау дағдысы дамыды деуге келмейді. А деңгейіндегі
оқушының
проблемалық
сұрақтары
бар
тапсырмаларды талдау деңгейі қалыпты болса, В және
С деңгейіндегі оқушыларда проблемалық сұрақтарды
шешуге деген қызығушылығы мен ынталарының
артқанын білім сапасындағы өзгерістермен дәлелдеуге
болады.
Lesson Study-дің толық циклі жүзеге
асқанан кейін әдістемелік кеңесте
ә
ріптестермен
тәжірибе
бөлісілді.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Педагогикалық кеңесте
Lesson Study
бойынша әріптестерімен тәжірибе бөлісуде
Ә
ріптестер Lesson Study бойынша туындайтын сұрақтар қойып, болашақта зерттеу
жұмыстарын жүргізетінін, оқу процесіне өте тиімділігін түсіне білді.
Lesson Study-дың қиындық тудырған жақтары және оны
шешу жолдары:
Стратегияны таңдау. Шешу жолы: Критериалды
білім беру бағдарламасы оқушылардың әр дағдыда дамуына ықпал етеді,
сондықтан оқушы дамуының бірде бір тиімді әдісінің бірі ол проблемалық
сұрақтарды шешу жолдарын қарастыру.
Оқушы таңдау. Шешу жолдары: Сыныпта әр оқушыны зерттей отырып, үш
оқушыны таңдау. Химия, биология және география пәндерін біріктіру себебі, осы
ү
ш пән жаратылыстану бағытына кіреді және оқушыларды А,В,С деңгейіне
таңдауы жеңілге түседі, өйткені кейбір оқушылар гуманитарлы, ал кейбіреуі
жаратылыстану бойынша білімдері жақсы дамыған.
Проблемалық сұрақтарды шешу жолдарын қарастыру. Шешу жолдары:
Оқушылардың проблемалық сұрақтарды шешуде жеңілден қиынға, логикалық өрісін
дамытатын сұрақтарға жетелеу.
Lesson Study-дің жетістіктері:
Сабақ жоспары жоғарғы дәрежеде құрастырылуы
Сабақтың өтілуі жоғарғы дәрежеде
Оқушыны ізденіске, іскерлікке, шығармашылық қабілеттерін жетілдіру арқылы
түрлі мәселелерді шеше білуге, тапқырлыққа, жаңа ғылыми ізденіске жетелеу.
Мұғалімнің кәсіби дамуы
Сабақта қарастырылатын әдіс-тәсілінің тиімділігін анықтау.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.
Пит Дадли, Lesson Study: нұсқаулық (
www.lessonstudy.co.uk
), 2б.
2.
Мұғалімге арналған нұсқаулық, үшінші деңгей, 28б.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ЭФФЕКТИВНЫЕ ПРИЁМЫ, ИСПОЛЬЗУЕМЫЕ НА УРОКАХ В НАЧАЛЬНОЙ
ШКОЛЕ, КАК УСЛОВИЕ РАЗВИТИЯ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ГРАМОТНОСТИ
УЧАЩИХСЯ
Курдыбайло Антонида Анатольевна
КГУ «Рощинская основная школа»,
учитель начальных классов,
СКО, Тайыншинский район,
Казахстан
Түйін
Осы мақалада қазіргі заманда оқушылардың оқуға қызығушылығын жоғалту мәселесі
қ
арастырылады. Функционалдық сауатсыздық ой және көңіл механизмдерінің терең
бұзылуын көрсетеді. Бастауыш мектеп сабақтарының әр түрлі кезеңдерінде фунционалдық
сауатсыздықты дамытуда әр түрлі тәсілдердің пайдалануы көрсетілген. Автор
оқушылардың оқу материалын меңгерулерінде оқуға белсенді қатысып әр түрлі тәсідерді
қ
арастыруын қорытындылайды.
Аннотация
В данной статье раскрывается проблема современной школы – потеря многими
учащимися интереса к учению. Выяснено, что функциональная неграмотность хуже даже
обычной безграмотности, поскольку указывает на более глубокие нарушения в механизмах
мышления, внимания и памяти.
Показаны эффективные приёмы, используемые на уроках в начальной школе на
различных этапах, для развития функциональной грамотности.
Автор приходит к выводу, что в процессе обучения приёмы играют важную роль,
поскольку они побуждают учащихся к активному участию в освоении учебного материала.
«Нужно позволять классу свободно бурлить, волноваться, но удерживать его всякий
раз в тех пределах, которые нужны для успеха учения, мертвая тишина на уроке
недопустима. Важно позволять ученикам задавать вопросы учителю, самим высказываться,
разговаривать, сидеть в классе свободно и непринужденно».
К.Д. Ушинский
Начальная школа способна решить новые задачи, поставленные перед образованием, в
первую очередь обеспечить условия для развития ребенка как субъекта собственной
деятельности, субъекта развития (а не объекта педагогических воздействий учителя).
Именно так формулируются задачи начального образования в государственных стандартах
образования.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Сегодня представление о том, что школа должна давать прежде всего знания, умения,
навыки, т.е. служить своего рода раздаточным пунктом, складом готовых знаний,
признается неактуальным. Задачей современной школы становится формирование
человека, совершенствующего себя, способного самостоятельно принимать решения,
отвечать за эти решения, находить пути реализации, т.е. творческого в широком смысле
этого слова.
Проблема современной школы – потеря многими учащимися интереса к учению.
Почему это происходит? Причины этого негативного явления неоднозначны:
перегрузка однообразным учебным материалом;
несовершенство методов, приемов и форм организации учебного процесса;
ограниченные возможности для творческого самоуправления и д.р.
В современном обществе на личности концентрируются все политические,
экономические, социальные и культурные явления и процессы. Главной и определяющей
ценностью, началом всякой системы ценностей является человек. Проблема общества
заключается в том, что несмотря на повальную грамотность, люди хуже справляются с
профессиональными обязанностями. Исследования показали, что, хотя люди формально
умеют читать и писать, они не понимают смысл прочтенной книги или инструкции, не
могут написать логически связный текст. Люди, страдающие функциональной
неграмотностью, узнают слова, но не умеют декодировать язык, находить в нем
художественный смысл или техническую пользу.
Исследователи считают, что функциональная неграмотность хуже даже обычной
безграмотности, поскольку указывает на более глубокие нарушения в механизмах
мышления, внимания и памяти.
Если человек способен находить новые пути решения задачи, если он может на основе
разрозненных данных построить работающую модель, то он является функционально
грамотным.
В нашем государстве вопросу функциональной грамотности уделяют большое
внимание. Правительством Республики Казахстан был принят Национальный план
действия на 2012-2016 годы по развитию функциональной грамотности школьников.
Наша главная цель научить учащихся добывать знания, умения, навыки и
применять их в практических ситуациях. А также воспитать человека, умеющего
анализировать прочитанное, самостоятельно оценивать факты, явления, события и на
основе полученных знаний формировать свой взгляд на мир. Одним словом, формировать
личность, которая не боится мыслить.
Чтобы достигнуть цели, мы создаём такие условия для ученика, которые помогли
бы обрести уверенность в себе, в своих силах, позволили бы ему раскрыться, способствовали
формированию его мировоззрения.
В своей педагогической практике используем эффективные приёмы и методы.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Приём - составная часть или отдельная сторона метода. В процессе обучения
приёмы играют важную роль, поскольку они побуждают учащихся к активному участию в
освоении учебного материала: постановка вопросов при изложении учебной информации,
включение в него отдельных практических упражнений, ситуационных задач, обращение к
наглядным и техническим средствам, побуждение к ведению записей. К таким приёмам
относят: дидактические игры, логические задачи, упражнения на сравнение и обобщение,
самостоятельные работы и т.д.
Метод и приём могут меняться местами. Но независимо от этого, учитель обязан
включить в структуру своего урока тот или иной приём, метод. В результате у учащихся
будет формироваться интерес к учебному процессу, повышаться активность, что имеет
немаловажное значение для учителя в его работе.
Для младшего школьного возраста характерны яркость и непосредственность
восприятия, легкость вхождения в образы. Дети свободно вовлекаются в любую
деятельность, особенно в игровую. Одно из эффективных средств развития интереса к
учебному предмету – дидактическая игра:
помогает снять чувство усталости;
раскрывает способности детей, их индивидуальность;
усиливает непроизвольное запоминание.
Поэтому игровая технология – самая актуальная для учителя начальной школы,
особенно при работе с 1-м и 2-м классами. Первый год обучения является стартовым и
крайне важным для формирования универсальных учебных действий, т.к. именно в этот
год у детей происходит плавный переход от игровой деятельности к учебной. Этот
переход возможен только при интенсивном формировании всех видов универсальных
действий.
Основное направление в начальной школе – развитие управляемого творческого
воображения и фантазии. Для этого используются мозговой штурм, метод пиктограмм и
методы создания речевых творческих продуктов (загадки, метафоры, творческие сочинения
по картине).
На уроках обучения грамоте используются игры: «Да –нетки»(метод сужения
поиска посредством задавания вопросов, на которые можно отвечать «да-нет»), «Было –
стало», «Мои друзья», «Аукцион». Для уроков математики — игры на отработку
классификации предметов (цвет, форма, размер, количество и д.р.), состава числа
«Домики”, «Собери елочку».
Инсценирование на уроках в начальных классах формируют воссоздающее
воображение, делая содержание текста более зрелищным, наглядным. Инсценируя, дети
изображают,
рисуют
героев
с
помощью
интонации,
мимики,
позы,
жестов. Драматизация очень важна для развития речи и эмоционального развития ребенка.
Знакомство с приемом драматизации можно начинать с инсценировки сказок.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
На уроках математики и обучения грамоте учителя начальных классов часто
используют работу с тренажерами. Повышение качества знаний учащихся немыслимо без
хорошо отработанных навыков.
Тренажер — это тренировочные однотипные упражнения, подобранные по одной
теме, и направленные на отработку навыков, доведённых до автоматизма. Работу с
тренажерами можно включать на различных этапах урока:
во время устного счета (на уроках математики);
при закреплении нового материала;
при поведении самостоятельной, проверочной работы;
при игровых моментах соревновательного характера и т.д.
Проблемно-диалогические уроки способствуют возникновению у школьников
интереса к новому материалу, формированию познавательной мотивации. Достигается
понимание учениками материала, так как до всего додумался сам.
В качестве одной из форм активизации учащихся на уроках используется групповая
работа. Дети учатся работать в группах, в командах с лидером, учатся подчиняться и
руководить. Учителем при использовании метода групповой работы регулируются
внутриколлективные отношения. Ребята придерживаются основных правил работы в
группе, которые «вырабатывают и утверждают сами».
Начальная школа – фундамент, от качества которого зависит дальнейшее обучение
ребенка. И это налагает особую ответственность на учителя начальных классов. Наша
задача не только научить читать, писать, но и заложить основы духовности ребенка,
развить его лучшие качества, обучить способам учебной деятельности. Особенно последнее
важно сейчас в наш быстро меняющийся мир, мир, переполненный информацией. Научить
ребенка работать с информацией, научить учиться. Отсюда следуют цели использования
ИКТ:
переход от объяснительно-иллюстративного способа обучения к деятельностному;
активизация познавательной сферы обучающихся;
повышение положительной мотивации обучения;
использование как средства самообразования;
повышение уровня знаний;
осуществление проектной деятельности младших школьников.
Спектр использования возможностей ИКТ достаточно широк. ИКТ должно
выполнять определенную образовательную функцию, помочь ребенку разобраться в потоке
информации, воспринять ее, запомнить, а ни в коем случае не подорвать здоровье.
Применение ИКТ на уроках должно носить щадящий характер. Планируя урок в начальной
школе, учитель должен тщательно продумать цель, место и способ использования
ИКТ. Одной из отличительных особенностей является новый подход к системе оценивания,
который предполагает переход на критериальную, содержательную оценку. Учитель
может предложить детям оценить свою работу, работу другого ребенка или группы детей
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
по определенным критериям. Таким образом, включение в урок приемов, которые делают
процесс обучения интересным и занимательным, создаёт у детей бодрое рабочее
настроение, облегчает преодоление трудностей в усвоении учебного материала.
Разнообразные игровые действия, в ходе которых решается та или иная умственная задача,
поддерживают и усиливают интерес детей к учебному предмету. Увлекшись, дети не
замечают, что учатся. Даже самые пассивные из детей включаются в процесс учения с
огромным желанием, прилагая все усилия. Детям нужен успех. Степень успешности во
многом определяет наше отношение к миру, самочувствие, желание работать, узнавать
новое.
Критическое мышление – ведущее современное педагогическое понятие, актуальное
для развития преподавания и обучения . Внедряя данную технологию, мы предполагаем
адаптацию сознательного и обдуманного подхода к критическому мышлению как у
учителей, так и учеников.
Индивидуальный подход к подбору материала позволяет мне осуществлять
дифференцированный подход к обучению учащихся с разным познавательным уровнем. Для
реализации целостности воздействия учебного процесса на развитие ребенка мною
применяются следующие приемы, формы и виды учебных заданий:
Разноуровневые задания
Опорные листы - учат сопоставлять, рефлексировать свои и чужие мысли, уметь видеть и
ставить цель;
Постеры учат проектировать и анализировать ситуацию, формулировать сущностные
определения, осуществлять цепь суждений, формируют установку на доказательность;
«Найди лишнее» - это задание учит сравнивать и систематизировать имеющиеся знания;
"Почини цепочку" – задание на определение и восстановление логической связи между
написанными в определенном порядке словами или действиями, которое направлено на
развитие мышления.
«Найди сходство или различия», данная форма используется для работы с понятиями,
моделями, объектами, помогает раскрыть смысл усвоенных ЗУНов. Это дает возможность
получить более глубокие и разносторонние знания, то есть - реализуются познавательные
цели;
Используемые в практике методы и приемы, способствуют повышению функциональной
грамотности учеников.
Критическое мышление – ведущее современное педагогическое понятие, актуальное для
развития преподавания и обучения. Внедряя данную технологию, мы предполагаем
адаптацию сознательного и обдуманного подхода к критическому мышлению как у
учителей, так и учеников.
Критическое мышление - дисциплинарный подход к осмыслению, оценке, анализу,
синтезу информации, полученной в результате наблюдения, опыта, размышления или
рассуждения, что в дальнейшем служит основанием к действию.
|
|
|


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=23#ХХІ_ғасырдағы_білім_және_ғылымның_өзекті_мәселелері_/Актуальные_проблемы_образования_и_науки_в_ХХІ_веке


|
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ векеХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Данная технология позволяет строить учебный процесс на научно - обоснованных
закономерностях взаимодействия личности и информации, технология направлена на
развитие навыков работы с информацией, умений анализировать и применять данную
информацию.
Я остановлюсь на тех приёмах, которые меня заинтересовали и которые использую
на своих уроках.
Прием «Обучение сообща» (работа в группе над общим заданием).
Каждая группа получает постер под названием «Части текста». Задание – подписать все
части текста – начало, основная часть, заключение (концовка). Далее, используя свой
кластер, собрать разрозненные части текста из предложенной учителем карты с текстом.
Группа обсуждает, составляя правильный вариант. Далее, при оценивании работы группы,
учитывается вклад каждого участника в общую работу.
«Высказывания». Данный прием позволяет учащимся самостоятельно определить
знания по данной теме, учит анализировать собственный уровень усвоения материала.
Например:
- Текст можно делить на части
- Текст имеет заголовок
- Я умею составить текст – рассуждение самостоятельно
При проведении фронтального опроса по теме используем «Тонкие и толстые вопросы»
В нашей профессии нет предела совершенству. То, что еще вчера казалось
единственно возможным, выглядит сегодня устаревшим. Появляются новые идеи и желание
что-то изменить. И любой творчески работающий учитель находится в постоянном
поиске. Учение – это радость, а не только долг, учением можно заниматься с увлечением, а
не только по обязанности.
1.
Ануфриев А.Ф. Как преодолеть трудности в обучении / А.Ф. нуфриев, С.Н. Костромина. –
М.: Ось-89, 2001. – 272 с. – ISBN 5-86894-319-8.
2.
Бардин К.В. Как научить детей учиться / К.В. Бардин. – М.: Просвещение, 1987. 93 с. ISBN
5-222-00053-2.
3.
Березовин Н.А. Воспитание у школьников интереса к учению / Н.А. Березовин, А.П.
Сманцер. – Минск, 1987.
4.
Васильева Р.А. Самостоятельная работа учащихся на уроке / Р.А. Васильева, Г.Ф. Сувррова.
– М.: Просвещение, 1975. – 98 с.
5.
Иванова Т.Ф. Проверка и оценка знаний учащихся младших классов как важнейшие условия
реализации воспитывающей и развивающей функции процесса обучения / Т.Ф. Иванова, А.В.
Коробкина // Проблемы и перспективы начального образования. Материалы НПК. Армавир,
2000. – С. 190-198.
6.
Розенталь У.Д. Некоторые проблемы повышения успеваемости в условиях всеобщего
среднего образования / У.Д. Розенталь // Советская педагогика. – 1975. – №8.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
7.
Чекмарева Т.К. Мотивация учения (управленческий аспект) / Т.К. Чекмарева // Завуч
начальной школы. – 2001. – № 2. – С. 72-80.
8.
Широких О.С. Еще один способ контроля знаний учащихся / О.С. Широких // Начальная
школа. – 1991. – № 12. – С. 27-28.
9.
Эльконин Д.Б. Психология обучения младшего школьника / Д.Б. Эльконин. – М.:
Просвещение, 1974. – 239 с.
ЖАҢАША ОҚЫТУ БАҒЫТЫНДАҒЫ ТӘЖІРИБЕ АЛМАСУ
Кушерова Ляззат Кудиярхановна
ФЗБ НЗМ,
қ
азақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі,
Талдықорған қаласы, Қазақстан
Түйін
Бұл мақалада Қазақстан Республикасының жаңартылған білім беру мазмұнын
апробациядан өткізу жағдайында оқыту, білім беру, бағалау бойынша туындаған мәселелер
талқыланды.
Аннотация
В статье говорится об обсуждений вопросов обучения, образования, оценивания в
условиях апробации содержания усовершенствованной модели образования Республики
Казахстан.
Талдықорған қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев Зияткерлік
мектебінің аясында 2017 жылдың 5 қаңтарында тірек мектептермен тәжірибе алмасу
семинары өткізілді. Семинардың тақырыбы - «Тілдік пәндерді оқытудың формалары мен
бағалау түрлері». Мақсаты - тірек мектеп мұғалімдерімен тәжірибе бөлісу.
Семинарға Жаркент қаласының Хамраев атындағы
орта мектептің және Талдықорған қаласының Шоқан
Уәлиханов атындағы №10 мектеп-гимназияcының
бірінші-екінші бастауыш сынып мұғалімдері, қазақ тілі,
орыс, тілі, ағылшын тілі пән мұғалімдері және
психологтармен дөңгелек үстел ұйымдастырылды.
Дөңгелек үстелде оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру,
жоспарлау, қалыптастырушы бағалау, бөлім бойынша
жиынтық бағалау, тоқсан бойынша жиынтық бағалау,
психологиялық сүйемелдеу, ата-аналармен жұмыс мәселелерінің мықты және әлсіз жақтары
талқыланды. Директордың орынбасары З.А. Маметаева қатысушылардың айтқан ойларын,
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
пікірлерін тыңдай отырып, мұғалімдерге ең бастысы бірлесіп жоспарлау керек деген
қ
орытынды жасады.
Сонымен қатар пән мұғалімдері секцияларға
бөлініп, шеберлік сыныптар өткізді. Шеберлік сыныпта
қ
азақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімдері:
А.Н.Баримбекова, Г.Т.Жакупова, Л.К.Кушерова, орыс
тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімдері: Г.Ш.Таникенова,
С.Н.Хасеинова, С.Б.Есбулатова топтық жұмыстар
жүргізді. Семинар қатысушылары шеберлік сыныбында
мәтінмен жұмыс істеу барысында қолдануға өте тиімді
«Идеал» әдісімен таныстырылды. Бұл әдіс оқушылардың
сыни ойлау дағдысын арттырады. Тыңдалым, айтылым және жазылым дағдыларын
арттыру мақсатында «Мақта қыз бен мысық» атты мультфильмды көріп, топта
кейіпкерлердің әрекеттерін талқылап, олардың біріне жағдайды дұрыс шешу үшін кеңес
беріп, хат жазды; жұптасып әңгіме мазмұны бойынша берілген суреттерді ретімен қойып,
мазмұнын болжады; топта оқиға желісін болжай отырып, сахналады. Күнделікті сабақта
бастауыш сынып оқушыларын жалықтырып алмай, қызығушылығын арттырып,
ынталандыру үшін, бағалау үрдісінде әділетті, шынайы болу мақсатында әр түрлі
қ
алыптастырушы бағалаудың түрлерін сабақта қолдануға болатыны туралы айтылды.
Семинар соңында қатысушылар аталған шараның өздеріне қаншалықты тиімді
болғандығына, алдағы уақытта өз іс-тәжірибелерінде қаншалықты маңызды болатынына
тоқталды. Өз пікірлерін білдірді. Өзара кері байланыс жүріп, нәтижелі жұмыс жасалғанына,
семинардың пайдалы болғанына өз ризашылықтарын қатысушылар «Екі жұлдыз, бір
тілек» әдісі арқылы ұсынды.
Қ
олданған әдебиет:
1. «Назарбаев Зияткерлік мектебі» ДББҰ Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған
критериалды бағалау бойынша нұсқаулық. Оқу-әдістемелік құралы. Астана, 2016
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ
САУАТТЫЛЫҒЫН ДАМЫТУ
Кабытаева Ақмарал Болатовна
Ж.Ақылбаев атындағы мектеп –гимназиясы,
бастауыш сынып мұғалімі
Шет ауданы, Ақсу-Аюлы ауылы,
Қ
арағанды облысы, Қазақстан
Түйін
Кабытаева А.Б. «Бастауыш сынып оқушыларының функционалдық сауаттылығын
дамыту» атты мақаласы бастауыш мектеп саласының заманауи мәселелеріне арналған.
Аннотация
Статья Кабытаевой А.Б. «Развитие функциональной грамотности учащихся в
начальной школы» посвящена современным требованиям функциональной грамотности
учащихся начальной школы.
Тәуелсіз елді өркениетті әлемге танытатын, дамыған елдер қатарында терезесін тең
ететін күш – білім және білімді ұрпақ. Сондықтан да Елбасымыз Н.Назарбаев өзінің
Жолдауларында білім саласына айрықша көңіл бөліп, еліміздің жарқын болашағы білікті де
парасатты
жастардың
қ
олында
екенін
назардан
тыс
қ
алдырған
емес.
Қ
азіргі қоғамның өзекті мәселелерінің бірі – әлеуметтік, экономикалық өзгермелі
жағдайларда өмір сүруге дайын болып қана қоймай, сонымен қатар оны жүзеге асыруға,
жақсартуға игі ықпал ететін жеке тұлғаны қалыптастыру. Мұндай тұлғаға қойылатын
бірінші кезектегі нақты талаптар – шығармашылық, белсенділік, жауаптылық, терең
білімділік, кәсіби сауаттылық. Бұл талаптарды жүзеге асыру үшін оқушы білімін бағалауда
мүлдем жаңа бағытта жұмыс істеу қажеттілігі туындайды.
Осы қажеттілікті шешу жолдарының бірден–бір жолы функционалдық
сауаттылықты қалыптастыру. Білім беруді жаңарту оқушы білімін ғана емес, оларды
қ
олдану дағдыларын, атап айтқанда функционалдық сауаттылығын қалыптастырады.
Функционалдық сауаттылықты қалыптастыру қазіргі таңда оқыту жүйесіне
қ
ойылып отырған әлеуметтік сұраныс талаптарымен сай келу үшін бастауыш
сыныптардан бастап оқушының оқу, жазу сауаттылығын, жаратылыстану ғылымындағы
сауаттылығын, математикалық сауаттылығын, компьютерлік сауаттылығын, денсаулық
мәселесіндегі сауаттылықты, құқықтық сауаттылығын қалыптастыруға бағытталған
арнайы жұмыс арқылы оң нәтижелерге қол жеткізуге болады.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
Егеменді еліміздің өсіп келе жатқан ұрпағын ойлы да іскер, жігерлі де батыл, өзіне-өзі
сенімді, интеллектуалдық деңгейі биік, дүние танымы қалыптасқан азамат етіп
тәрбиелеуде мектептің алатын орны ерекше.
«Функционалдық сауаттылық» — ұғымы өткен ғасырдың 60-жылдары ЮНЕСКО
құ
жаттырында пайда болды және кейіннен қолданысқа енді. Функционалдық сауаттылық –
мектепте алған білімдерін, іскерлік дағдыларын, адами іс әрекеттердің әр түрлі
салаларында сондай-ақ тұлға аралық қарым-қатынастарды өмірлік міндеттерін шешу үшін
пайдалану болып табылады.
Бүгінгі күн талабына сай жан – жақты дамыған, белсенді, өмірге талпынысы,
қ
ызығушылығы бар адамды мектеп табалдырығынан дайындап шығарудың ең бір тиімді
тәсілі ол – оқытудағыматематикалықсауаттылық. Математикалық сауаттылық
проблемалары осы күнге дейін аз айтылып жүрген жоқ. Егер әр бір мұғалім әр сабақта
математикалық сауаттылықты қалыптастырып,үнемі көңіл бөліп отырса, білім сапасы
ә
лдеқайда жақсарар еді.
Бастауыш сыныптарда оқушылар сандық өрнектермен арифметикалық амалдарды
орындаумен шектелсе, алгебра, геометрия,тригонометрия әлеміне енген сайын басқа жаңа
талаптар қойылады.Бастауыш сыныптарда 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 және «+», «-», «*», «/» секілді
таңбалармен қатар І,V,X, M, L, C тәріздес Рим цифрларын білумен шектелеміз.Ал енді
алгебрада латын,грек әріптерін үйренуге тура келеді.Міне,осы әріптерді дұрыс жаза және
оқи білу математикалық сауаттылық білдіреді. Оқушылар геометрия ұғымдарымен бірінші
сыныптан таныс болады, кейін жаңа жазулар мен сызулар кездесуі мүмкін және оқытуда
арнайы заңдылықтар сақтау қажет. Мұғалім оқушыны математика пәнінің қыр сырына
ү
йрету үшін оған математикалық сауаттылықты сақтау жөнінде күнделікті қатаң
талаптар қойып,орындалуына мұқият зер салуы керек.Сонда оқушы математикалық
ө
рнектерді оқуда,жазуда және сызбаларды сызуда сауаттылық көрсетіп,тәртіпке
бейімделеді де,есептерді де алгаритм немесе логика бойынша тез,әрі сауатты шеше
алады,сабаққа да ынтасы арта түседі.
Сауаттылық қызметі – алған білім, білік, дағдысын күнделікті іс – әрекетте
пайдалану біліктілігі. Оқушылардың танымдық әрекет амалдарын меңгеруін есепке алып,
алгоритмдік есептерден эвристикалық типтегі есептерге көшу кезінде оқу-зерттеулік
есептер көбейе түсетін өзара байланыс түрі өте тиімді. Математикалық
сауаттылықтың дамуы оқушының жалпы сөйлеу мәдениетін дамытып, қазіргі қоғамда
тұлғаның ұтымды сөйлеу коммуникацияларын қалыптастырады. Математикалық
сауаттылықты қалыптастырудың бастауыш сынып оқушылары үшін сыныптан тыс
жұмыстар арқылы олардың қызығушылықтары мен сауаттылығын дамыту.
Математикалық сауаттылықты қалыптастыру дағды мен іс әрекет негізінде
ө
здігінен ізденетін,өздігінен шешім қабылдайтын,нарық заманында өмір сүріп,адал
еңбектенетін,бәсекелестікке қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыруға септігін тигізеді.
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
«Әдебиеттік оқу» пәні. Мәтінді дұрыс, мәнерлеп және шапшаң оқуды меңгеруі,
шығарма авторының көзқарасын түсіну, мәтінді оқырман ретінде қабылдауға тәрбиеленеді,
көркем-шығармашылық қабілеттері дамиды. Сөз өнеріне деген қызығушылық, тілдік
эстетикалық талғамы қалыптасады. Сөйлеу әрекетінің түрлері жетіліп, ұлттық және
жалпыадамзаттық құндылық пен рухани- адамгершілікке тәрбиеленеді.
Мәтінді оқу сапасы дұрыс, түсініп, шапшаң, мәнерлеп дағдысы қалыптасады.
«Қазақ тілі» пәні. Сөйлеу қызметінің барлық түрлерін меңгерген сауатты жазу және
оқу дағдылары жетілген, шығармашылық қабілеттері мен тілдесімдік дағдылары дамыған,
алған тілдік білімдерін ауызша және жазбаша сөйлеу әрекеттерінде қолдана білетін жеке
тұлға қалыптасып, дамуына ықпал етеді. Оқушылардың өз ана тілі – қазақ тіліне деген
қ
ызығушылығын ояту арқылы тілдің құдіретін, эстетикалық құндылығын сезіндіру арқылы
қ
азақтың ұлттық мәдениетімен туралы білім алады. Тілдік ұғымдар арқылы оқушыларды
ө
зін тілді иеленуші тілдік тұлға ретінде қалыптасады.
Тәрбиенің сан –саласы, күрделі мәселелеріне терең бойлауға, күнделікті тұрмыста
кездесетін дағдылар арқылы баланың жан дүниесіне әсер ететін білім мен тәрбиенің алғашқы
баспалдағы – бастауыш сынып.
Олай болса, бастауыш сынып оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту,
баланың бойында алған білімін өмірде қолдана білуге ерте кезден, балдырған кезінен дайындау
деген сөз.
«Дүниетану» пәнінің 1-сыныптан бастап ұғымдардың қалыптасып, бірте-бірте
дамуы тұрғысында оқытылуы қажет.
Ендеше, дүниетануды оқытуда функционалдық сауаттылық қалыптастырудың келесі
шарттарын анықтайды, ол оқушыларда сұлулықты көру мен түсіну, бағалау және оны
қ
олымен ұстау, тәжірибе жасау біліктілігін дамыту шарттары болып табылады.
Егер осы шарттар бастауыш сыныпта орындалғанда оқушының функционалдық
сауаттылығы қалыптасадыСондықтан бастауыш сынып үшін оқушылардың жас
ерекшелiктерiн ескеру ұстанымы басшылыққа алыну қажет.
Бұл ұстанымның мәні – бастауыш сынып оқушыларының ұғымына жеңiл,
психологиялық ерекшелiктерiне сай келетін, бiлiм деңгейлерiне лайықталған және олардың
ө
мiр тәжiрибесiн есепке алатын материалдардың қамтылуы.
Осы орайда ұлы ұстаз Абайдың: «Адам ата-анадан туғанда есті болып тумайды:
естіп, көріп, ұстап, татып ескерсе, дүниедегі жақсы, жаманды таниды-дағы, сондайдан
білгені, көргені көп болған адам білімді болады» деген дана сөздерінен адам табиғатының,
болмысы мен танымының қалыптасуының өзі осы ізбен жүретінін байқауға болады.
Егер оқу үдерісі, балаларға білім, білік, дағдыларды игерту осы ұстанымға негізделсе,
нәтижелі болатыны анық.
Бастауыш білім беру деңгейі баланың жеке тұлға ретінде адамгершілік қасиеттерін
қ
алыптастыруға, оның жеке қабілеттерін, оқу ісіндегі оң ынтасы мен іскерлігін: негізгі
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке
мектептің білім мазмұнын меңгеру үшін оқудың, жазудың, есептеудің, тілдік қатынастың,
шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі көрсетудің, мінез-құлық мәдениетінің берік дағдыларын
дамытуға бағытталып, таным әрекетіндегі жеке қабілеттері мен шеберліктерінің дамуын,
функционалдық сауаттылығының қалыптасуын қамтамасыз етеді.
Бастауыш білім беру деңгейі баланың жеке тұлға ретінде адамгершілік қасиеттерін
қ
алыптастыруға, оның жеке қабілеттерін, оқу ісіндегі оң ынтасы мен іскерлігін: негізгі
мектептің білім мазмұнын меңгеру үшін оқудың, жазудың, есептеудің, тілдік қатынастың,
шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі көрсетудің, мінез-құлық мәдениетінің берік дағдыларын
дамытуға бағытталып, таным әрекетіндегі жеке қабілеттері мен шеберліктерінің дамуын,
функционалдық сауаттылығының қалыптасуын қамтамасыз етеді.
ХХІ ғасырдың жан-жақты, зерделі, дарынды, талантты адамдарды қалыптастыруда
білім беру мәселесі, оның оқыту жүйесін заман талабына сай үйлестіре алу міндеті
туындап, жаңа талаптар қойылуда .Соған орай ұстаздардың алдында тұрған міндет:
табысты және әрекетке дайын қабілетті, әлеуметтік рөлін сезінетін құзырлы тұлғаны
қ
алыптастыру.
Қ
ортындылай келе, оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыруға
бағытталған білім мазмұнын игерген оқушылардың білімдері мен біліктері өмірлік
жағдаяттарда қолдана білуді, әртүрлі ақпарат көздерімен жұмыс істей білуді және алынған
ақпараттарды сыни тұрғыдан бағалай білуді, өзінің болжамдарын ұсыну және зерттеулер
жүргізу, өзінің ойын негіздей білуді; іскерлігі мен дағдыларын адами іс-әрекеттердің әртүрлі
салаларында, сондай-ақ тұлғааралық қарым-қатынас пен әлеуметтік қатынастарда өмірлік
міндеттерді шешу үшін пайдалануды қамтамасыз етеді.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: ХХІ ғасырдағы білім және ғылымның өзекті мәселелері /Актуальные проблемы образования и науки в ХХІ веке


url: http://emirsaba.org/sbornik-materialov-mejdunarodnoj-nauchno-obrazovatelenoj-konfe.html?page=24#ХХІ_ғасырдағы_білім_және_ғылымның_өзекті_мәселелері_/Актуальные_проблемы_образования_и_науки_в_ХХІ_веке