title: Сабақтың ортасы (6-40 минут) - Сабақтың тақырыбы: Ең үлкен ортақ бөлгішті, ең кіші ортақ еселікті қайталауға арналған жаттығулар

text:
Сабақтың ортасы (6-40 минут)
|
ІІІ «Ыстық орындық» әдісімен бір оқушыға теориялық қайталау сұрақтары қойылады.
Жұп сандар деп қандай сандарды айтамыз?
Тақ сандар деп қандай сандарды айтамыз?
Жай сандар деген қандай сандар?
Құрама сандар деген қандай сандар?
Ең үлкен ортақ бөлгіш дегеніміз не?
Ең кіші ортақ еселік дегеніміз не?
ІV Есептер шығару. Әрбір топқа семантикалық карта таратылады.
а) Семантикалық карта (Бірін – бірі бағалау)
Әр топқа берілетін семантикалық карта:
|
0
|
1
|
10
|
27
|
34
|
45
|
Тақ сан
|
|
|
|
|
|
|
Жұп сан
|
|
|
|
|
|
|
Жай сан
|
|
|
|
|
|
|
Құрама сан
|
|
|
|
|
|
|
|
0
|
1
|
10
|
27
|
34
|
45
|
Тақ сан
|
|
|
|
|
|
|
Жұп сан
|
+
|
|
|
|
|
|
Жай сан
|
|
|
|
|
|
|
Құрама сан
|
+
|
|
|
|
|
|
Оқушы ізденісі.
ә) «Адасқан сандар» ойыны (жеке жұмыс)
Берілген сандардың ішінен жай сандарды бір бөлек, құрама сандарды бір бөлек жазыңыздар.
3, 5, 6, 7, 10, 11, 18, 23, 35, 54.
Жай сандар: 3, 5, 7, 11, 23.
Құрама сандар: 6, 10, 18, 35, 54.
б) «Ойлан тап» ойыны
Бос торкөзге төмендегі санға бөлінетіндей цифр қою керек.
Бос торкөзге төмендегі санға бөлінетіндей цифр қою керек.
?
Берілгені: 4758967
0, 2, 4, 6, 8
2 – ге бөлінетіндей: 4758967 жауабы:
5 – ке бөлінетіндей: 4758967 жауабы:
0, 5
0
10 – ға бөлінетіндей: 4758967 жауабы:
3 – ке бөлінетіндей: 4758967 жауабы:
2, 5, 8
8
9 – ға бөлінетіндей: 4758967 жауабы:
в) Топтық тапсырма (постермен жұмыс) (бағдаршам арқылы бағалау) №745(1,2,3)
1 – топқа берілетін постер:
ЕҮОБ ( = ЕКОЕ(54,135) =
Жауабы: ЕҮОБ ( = 24, ЕКОЕ(54,135) =270
2 – топқа берілетін постер:
ЕҮОБ (120; 80) = Жауабы: ЕҮОБ (120; 80) = 40;
ЕКОЕ(38,114) = ЕКОЕ(38,114) =114
3 – топқа берілетін постер:
ЕҮОБ (180; 80) = Жауабы: ЕҮОБ (180; 80) = 20;
ЕКОЕ(150,400) = ЕКОЕ(150,400) =1200
г) Тест (электронды оқулық)
1. Берілген санның ішінен 3 – ке және 5 – ке бөлінетін санды көрсет.
1113; 914; 3040; 7035.
2. 5460 санының ең үлкен жай бөлгішін бабыңдар.
21; 17; 13; 15.
3. 555 пен 275 сандарының ең үлкен ортақ бөлгішін табыңдар.
3; 7; 5; 15.
4. Келесі көбейтінділердің қайсысы 54 санының жай көбейткіштерге жіктелуі болады:
9*6; 2*3*3*3; 2*3*6; 2*3*9.
5. Берілген сандардың ішінен 2 – ге және 5 – ке бөлінетін санды көрсет.
8016; 195; 4050; 1113.
г) Деңгейлік «Бағдаршам» тапсырмалары.
Бағдаршамның қызыл, сары, жасыл түстері бойынша оқушыларға тапсырмалар беріледі.
Қызыл түс – жеңіл, сары түс – қиынырақ, жасыл түс – қиын.
Әр оқушы деңгейіне қарай тапсырмаларды орындап, тақтаға жазады.
Қызыл түс:
1)ЕҮОБ (42; 28) = 14;
2)ЕҮОБ (60; 80) = 20;
3)ЕҮОБ (16; 36) = 4;
4)ЕҮОБ (30; 45) = 15;
5)ЕҮОБ (32; 80) = 16.
|
Сары түс:
1)ЕҮОБ (56;160) = 8;
2)ЕҮОБ (24; 108) = 12;
3)ЕҮОБ (231; 273) = 21;
4)ЕҮОБ (240; 288) = 48;
5)ЕҮОБ (39; 165) = 13.
|
Жасыл түс:
ЕҮОБ (252; 273; 399) = 21
ЕҮОБ (52; 78; 130) = 26;
ЕҮОБ (72; 132; 180) = 12;
ЕҮОБ (45; 120; 210) = 15;
ЕҮОБ (64; 128; 288) = 32.
|
|
Электрондық оқулық
Қосымша тапсырма:
1.2.
|
Сабақтың соңы( 41-45мин)
|
Түртіп алу стратегиясы.
Үлестірме №1 Сәйкестендір:
ЕҮОБ(28; 40)=
|
|
4
|
ЕҮОБ(85; 30)=
|
5
|
|
ЕҮОБ(144; 200)=
|
|
8
|
ЕҮОБ(110; 60)=
|
10
|
|
ЕҮОБ(48; 72)=
|
|
24
|
|
|
Қорытындылау
VI Бағалау
|
Рефлексия: «Мақсат» стратегиясы бойынша стикерге пікірлерін жазады.
Бүгінгі сабақта қандай үш тапсырманы жақсы орындадың?
Келесі сабақта нені жақсартар едіңіз?
Оны қалай орындайсыз?
Оқушылардың сабақ соңындағы көңіл күйін білу үшін алдарына сары дөңгелекше таратылады. Өздері сол дөңгелекке өз көніл күйіне қарай отырып смайликтің суретін салады.
Қуанамын менде, қуанасың сенде.
Қуанамыз бәріміз, шыққан есептерге,- деп сабақты аяқтаймыз.
Оқушының орындаған тапсырмасына қарай бағалау парағы бойынша топ басшыларымен ақылдаса отырып бағаланады.
Қосымша ақпарат
|
|
Қорытындылау
|
Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз.Өз сабағыңыз бойынша сол жақ бағандағы сұрақтарға жауап беріңіз.
|
«Ең үлкен ортақ бөлгішті, ең кіші ортақ еселікті қайталауға арналған жаттығулар»
тақырыбына жазылған рефлексивті есеп
|
Мұғалім мен оқушының бірлескен іс-әрекеттері оқушының білім-біліктері мен жаңа оқу материалын меңгертуді ұйымдастыру және оқыту нәтижелілігін анықтау кезеңдерінен тұрады. Әрбір мұғалім сабаққа даярлық алдында проблемалық міндеттердің шешімін қарастырады. Онда мұғалім жаңа материалды меңгерту үшін оқушының ойлау, қабылдау, сезіну, еске түсіру, сөйлеу қабілеттерін дамыту үшін қандай тапсырмалар мен жаттығулар ұсынған жөн, оқушылардың алған білімдерін бақылап, тексеру үшін қандай практикалық тапсырмалар қолданған дұрыс деген проблемалық сауалдарға жауап іздестіреді. Демек, мұғалім өзін толғандырған осынау мәселелерге жауап алуды алдын ала бағдарлайды. Мұғалім әрбір оқушының ерекшеліктерін ескере отырып, өзінің тұлғалық «Менін» жете түсінуіне көмектеседі. Ол дайын білімдерді жеткізуші емес, балалардың өмірдегі маңызды іскерліктері мен дағдыларын игеруге жетелейтін, бағыт – бағдар беріп отыратын, өзін-өзі тану үдерісінің жетекшісі. Ол балалармен бірге ойланады, жаңалықтар ашады, дауларды шешеді, таңданады, күмәнданады, бірлестік әрекеттерде қызығушылықпен өмірдің ақиқатына көз жеткізеді, сыныпта жағымды жағдай туғызады. Көрнекті психолог Л.С.Выготский: «Жақсы оқыту деп, ол баланың дамуына ілгері жүретін, оны жетекке алатын оқуды айтады», - деп тұжырымдайды. Тәжірибе барысында жаңа бағдарламада ұсынылған жеті модульді ықпалдастыра жасалған идеяларды пайдалана отырып, жоспарланған сабағымды өткіздім.
Бұл сабағымның қысқа мерзімді жоспарын жасақтау барысында сабағымның мақсаты – ең үлкен ортақ бөлгішті, ең кіші ортақ еселікті табуға әр түрлі есептер шығару дағдыларын қалыптастыру.Оқушылардың ойлау қабілеттерін, белсенділігін дамыта отырып, тез ойлап, 7 модульді ықпалдастыра отырып, жақсы нәтижеге жету, қабілеттерін дамыту.
Оқушылардың өзін – өзі тану белсенділігін жетілдіру, математикалық мәдениетке тәрбиелеу болды. Енді осы мақсатқа жету үшін мен алдыма мынадай міндеттерді жоспарладым: ЕҮОБ мен ЕКОЕ –ті ажырата білу, есептер шығаруда нақты ережелерін қолдана білу. Осы сабақтан күтілетін нәтиже: ЕҮОБ мен ЕКОЕ –ті ажырата біледі, есептер шығаруда нақты ережелерін қолдана біледі деп алдым.
Сынып оқушыларын ұйымдастырып, түгендеп алған соң күнделікті әдетімше, егер мұғалім мен оқушы арасында бастапқы қарым-қатынас өте жақсы орнамаса, онда берілетін білім де күмәнді болмақ дегенді ескере отырып, сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыруға тырыстым. Алдымда отырған оқушыларымның көңіл-күйлерін сұрап болған соң оларды ортаға шақырып, сәлемдесу тренингісін өткіздім. Қыстың күні терезеден,
Бізге міне тұр қарап.
Сондай жақсы көңіл-күймен,
Басталады бұл сабақ, - деп шаттық шеңберінде тұрып сабақ басталды.Содан кейін құрылымдалмаған топ құру мақсатында алдарына түстерін ұсынып, жасыл, сары, көк түстер арқылы 3 топқа бөлінеді. Топ басшылары сайланып, топ басшысына бағалау парағы беріледі. Топ басшысы топтың әр мүшесінің жұмысын бағалау парағына белгілеп отырады.
Сабақты бастамас бұрын бағалау критерилерімен де оқушыларды таныстырып өттім. Бағалау критерийлерін былайша құрылымдадым: өз бетімен білім алуы, дербес жұмыс жасауы, жұпта жұмыс жасауы, математикалық білімі, математикалық тілі, бағалауы.
«Ыстық орындық» әдісі: Өткен сабақты қайталап, еске түсіру мақсатында «Ыстық орындық» әдісін пайдалана отырып өткіздім. Бұл кезде оқушыларымның бар білгенін бір-бірінен қалыс қалмай айтуға тырысып жатқаны, бір-бірін тыңдап, сұрақ қойып, өзара білім алмасып, еркін ой бөліскендері, сабақта үлгерімі төмендеу оқушым Ернияздың да бір-екі сөйлеммен өз ойын жеткізгені мені қуантты.
«Көршімде қалай?» әдісі арқылы тақтада үйге берілген есептердің жауаптарымен оқушылар қасында отырған көршісінің дәптерлерін тексереді.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-e-lken-orta-bolgishti-e-kishi-orta-eselikti-ajt.html?page=3#«Ең_үлкен_ортақ_бөлгішті,_ең_кіші_ортақ_еселікті_қайталауға_арналған_жаттығулар»_тақырыбына_жазылған_рефлексивті_есеп


«Ыстық орындық» әдісі Үй тапсырмасын тексеру сәтінен Топтарға топтық жұмыс ретінде өткен сабақтарды қайталап отырып, сандарды ажырата алу үшін семантикалық карта тараттым. Жеке жұмыс ретінде «Адасқан сандар»ойынын ойнаттым. Бұл жерде мен оқушылардың жекелеген жағдайда қай жерден қате жіберетінін, жай сандар мен құрама сандарды қаншалықты ажырата алатынын анықтай алдым.
Оқушыларды сыни тұрғыдан ойлату үшін «Ойлан тап» әдісі бойынша үш топқа бос торкөзге берілген санға бөлінетіндей цифр тауып қою үшін, оқушылар ақылдаса отырып, талдап, талқылап, топ болып бір шешімге келеді.
«Ойлан тап» әдісіндегі оқушылар іс-әрекетінен Олардың іс-әрекетін сырттай бақылай отырып, топ болып өтілген тақырыптарды қорыта отырып, бақылап, талдап, әркім ақылға қонымды мәлімет ұсынғанын, әркімнің идеяларымен пікір алмасып, бір-бірінің идеяларын талқылап баға беріп, сұрақ беріп, ортақ бір шешімге келуге тырысқанын байқадым. Математика үшін ерекше ескеретініміз ережелерді дұрыс қолдана білу. Талдау жасап, қорытындылағанда оқушылардың зерттеушілік қабілетін арттырып, ізденуіне ықпал еттім. Бұл жерде оқушыны ойната отырып, сыни тұрғыда ойлатып, өмірден мысал келтіріп, пәнді терең түсінуге жағдай жасадым. Осылайша қалған есептерді топ мүшелері қорытып шығарды. Осы тапсырманы бергенде мен не ұттым? Бұл жерде ережені қорытып шығару мен есте сақтауда мнемониканы пайдаландым, математиканың өмірде керек екендігін, өміршеңдігін айқындай отырып, өзін-өзі оқытудың қажеттілігін мойындап, пәнді жақсы көруіне ықпал жасадым.
Келесі тапсырма «Бәріміз біргеміз» әдісі.Топтық тапсырма (постермен жұмыс)Өткен сабақтағы рефлексиялық әрекеттерден туындаған қажеттіліктерді өтеу мақсатында әр топтан бір оқушыдан шығып толықтырып, жан-жақты ізденіп, сыныппен бөлісті.
Бәріміз біргеміз» әдісі. Топтық тапсырма үстінде Сабақты бекіту үшін электрондық оқулықтан шағын тест ұсындым. Кейін оқушылар дрыс жауабын тақтадан қарай отырып, бір-бірін бағалайды. Алған білімдерін қорытындылау үшін тест тапсырмасын бердім. Бұл тапсырма арқылы «Оқыту үшін бағалау және оқу үшін бағалау» модулі негізінде жиынтық бағалауды көздедім. Тест тапсырмасы 5 сұрақтан тұрды. Мұғалім кері байланыс орната отырып, оқытуды жақсарта алады. Сондықтан әр сабағымда өтілген сабақ бойынша оқушылардың не үйренгенін, оған қалай қол жеткізгенін, нені дамыту қажет екендігін, қандай сұрағы бар екенін өздеріне ұсынған стикерлерге жазуын сұрадым. Сабағымның соңында кері байланыс орната отырып,
«Мақсат» стратегиясы бойынша стикерге пікірлерін жазады.
Бүгінгі сабақта қандай үш тапсырманы жақсы орындадың?
Келесі сабақта нені жақсартар едіңіз?
Оны қалай орындайсыз?
Оқушылардың сабақ соңындағы көңіл күйін білу үшін алдарына сары дөңгелекше таратылды. Өздері сол дөңгелекке өз көніл күйіне қарай отырып смайликтің суретін салды.


title: «Ыстық орындық» әдісі Үй тапсырмасын тексеру сәтінен


title: Қуанамын менде - Сабақтың тақырыбы: Ең үлкен ортақ бөлгішті, ең кіші ортақ еселікті қайталауға арналған жаттығулар

text:
Қуанамын менде, қуанасың сенде. Қуанамыз бәріміз, шыққан есептерге,- деп сабақты аяқтадық.
Мысалы, бүгінгі сабақ қызықты өтті, себебі ....., Менің бүгінгі сабақтан түйгенім ...., Қиындық келтірген тұстары ..., Маған бүгінгі сабақта ұнағаны ...., Менің бүгінгі сабақтан үйренгенім ..., Болашақта мен ... Сабақ мақсатына жетті, оқушыларға сабақ нәтиже беріп, өз - өздерін реттеуге бағытталды.
Оқушыларға өткізген сабағым өте қызықты болды.
Сабақта интерактивті тақта, тірек сызбалар, суреттер көрнекілік ретінде қолдану мақсатқа жетуге жетеледі. Ол оқушының пәнге деген қызығушылығын арттырып, шығармашылық белсенділігін, дарындылығын дамыту факторларының бірі болып табылса, ұстаз үшін шеберлік пен сауаттылығын арттыра отырып, даму бағытына сәйкес іздемпаздыққа үйрету құралы болып табылады. Оқушылардың білімі ой шақыру, топтастыру, әңгімелеу, сұхбат құру кезеңдерінде тиімді ұйымдастырылып бақыланды.
Соңында оқушылардың бағалау парақшасы арқылы бағаланды.


2014ж. «ІІІ базалық деңгей бағдарламасы бойынша сертификатталған
Байланыс телефоны:87022350510
Сабақтың тақырыбы:
Ең үлкен ортақ бөлгішті, ең кіші ортақ еселікті қайталауға арналған жаттығулар.
Сабаққа қатысқан оқушылар саны: 25
Сабаққа қатыспаған оқушылар саны: 1
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
5.1.1.7
ортақ бөлгіш, ортақ еселік, ең үлкен ортақ бөлгіш (ЕҮОБ), ең кіші ортақ еселік (ЕКОЕ) ұғымдарының анықтамаларын білу;
5.1.2.12
екі және одан артық сандардың ЕҮОБ-ін және ЕКОЕ-ін табу;
Сабақ мақсаты
Барлық оқушылар: Сабақтыңсоңындаоқушылардың барлығы берілген сандардың ЕҮОБ таба алады, ЕҮОБ табу алгоритмін айта алады


title: Сабақтың тақырыбы: Ең үлкен ортақ бөлгішті, ең кіші ортақ еселікті қайталауға арналған жаттығулар


title: -тапсырма. Мәтінге жоспар құрыңыз

text:
1-тапсырма. Мәтінге жоспар құрыңыз
2-тапсырма Мәтінге тақырып қоямыз
Мәтіндегі негізгі ақпарат пен қосымша ақпаратты анықтаймыз.
Негізгі ақпарат
|
Қосымша ақпарат
|
1.
|
1.
|
5-тапсырма. Кестедегі сөздерді пайдаланып, сөйлем құрап жазыңыз
Қосымша тапсырма:«Отбасында адам бойын-дағы асыл қасиеттер жарқырай көрініп, қа-лыптасады. Отанға деген ыстық сезім жақын-дарыңа, туған-туысқандарыңа деген сүйіс-пеншіліктен басталады.»
отбасында
отбасы-күрделі зат есім
нда-жатыс септік жалғауы
3-тапсырма Екпін түрлерін қолдану арқылы мәтінді оқып, негізгі және қосымша ақпарат-ты анықтау, бірінші сөйлемді ой екпіні ережесіне сай жасау.
Дастарқан
Қазақ халқы асты өте жоғары бағалаған әрі қастерлей білген. Ел-жұрт жадында мәңгі жат-талып қалған «ас – адамның арқауы» деген қағида осындай терең ұғымның қалтқысыз түсінігі болып қалыптасқан. Халқымыз адам өмірінде тамақтың орнын тіршілікке қажетті құндылықтардың бәрінен де жоғары қойған. Бұған « астан үлкен емессің» немесе « арпа, бидай ас екен, алтын, күміс тас екен.» деген ескертпелер мен мақал-мәтелдер де куә бола алады.Қалай айтылса да,қай заманда айтса да, халық асты құрмет-теу мен бағалаудың жолын да, жөн-жосығын да, оны дәмді етіп әзірлеудің де көзін,көзін, ретін таба білген.
Деңгейлік тапсырмалар
1-қатар тапсырма, «Төрт сөйлем» әдісіне салып, берілген мәтіндегі ақпараттарды өз пікірлерімен жазыңыздар «Бақытты отбасы»
Бірінші сөйлем. «Менің ойымша, ........».
Екінші сөйлем. «Себебі, мен оны......, түсіндіремін».
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Үшінші сөйлем - Сабақтың тақырыбы Ел тарихы ұлттық құндылық Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Үшінші сөйлем. «Оны мен.. деген деректер-мен, мысалдармен дәлелдей аламын».
Соңғы сөйлем. «Осыған байланысты мен ...... деген қорытынды шешімге келдім».
2- тапсырма, Берілген мәтіндегі ақпаратты қамтитын 5 сұрақ жазыңыздар.
3- тапсырма,берілген сөйлемді ой екпіні ережесіне салып жазу
1.Қазақ халқы ежелден қонаққа төрден орын берген.
2.Баяғыда бір үлкен отбасы өмір сүріпті.
|
Құрылымдық ерекшелігін түсіндіреді
Негізгі ойды анықтайды
Жетекші сұрақтарға жауап береді
Кестедегі сөздерді пайдаланып, сөйлем құрап жазады
Екпін түрлерін қолдану арқылы мәтінді оқып, негізгі және қосымша ақпарат-ты анықтайды
бірінші сөйлемді ой екпіні ережесіне сай жасайды
|
Қолпаштау
1-10-балдық жүйе
Мадақтау
Қолпаштау
1-10-балдық жүйе
Мадақтау
Қолпаштау
1-10-балдық жүйе
Мадақтау
|


title: Сабақтың тақырыбы Ел тарихы ұлттық құндылық Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Ұлттық жəне отба сылық құнды лықтар Фоне тика Екпін, оның түрлері
Педагогтің аты-жөні:
А.К.Жумагалиева
Күні:
02.10. 2023 ж
Сынып:
Қатысушылардың саны
Қатыспағандар саны
Пән:
қазақ тілі
Сабақтың тақырыбы
Ел тарихы – ұлттық құндылық
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:
6.1.4.1 - мәтіннің құрылымдық ерекшелігіне назар аудара отырып, жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау;
6.4.2.1- екпіннің түрлерін (сөз екпіні, тіркес екпіні, логикалық екпін) сөз жəне сөйлем ішінде орынды қолдану;
Сабақ мақсаты /
мәтіннің құрылымдық ерекшелігіне назар аудара отырып, жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтайды, екпіннің түрлерін (сөз екпіні, тіркес екпіні, логикалық екпін) сөз жəне сөйлем ішінде орынды қолданады
Сабақ барысы:
Сабақтың кезеңі/уақыт
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы (7-8 мин)
Ұйымдастыру кезеңі.
А) Оқушылармен амандасу
Б) Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру
«Миға шабуыл» әдісі «Қазақ хандығы» жайлы не білесіз?
«Құндылықтар» дегенді қалай түсінесіз?
Екпін дегеніміз не? Оның қандай түрлері бар?
Амандасады
Сұрақтарға жауап береді
Мадақтау
Оқулық
Жұмыс дәптер
Сабақ ортасы
(30-35 мин)
1-тапсырма. Мәтінмен жұмыс. (Оқылым ) Мәтінді оқып, мәтіннен жетекші сұрақтар қою арқылы негізгі ойды анықтаңыз. Қандай халық болсын, оның жер жағдайы мен тұрмыс-тіршілігі сол халықтың болмысына, мінез-құлық жаратылысына өз таңбасын са-лып, санасына сіңетіні белгілі. Алла тағала қа-зақ халқын бірін-бірі сағынысып жүрсін, бірі-нің қадіріне бірі жетсін деп әдейі ұлан-байтақ жер беріп, сол керіліп жатқан кең жерге ала бұлттан тамған тамшыдай қазақтарды сирек шашып жіберген секілді. Бәлкім, содан да бо-лар, ата-бабаларымыз кісі көрсе, қуаныпты. Танысын-танымасын, ұшырасқан адамға сә-лем беріп, жөн сұрасып, әп-сәтте кедергісіз шүйіркелесіп, ұршықтай үйіріліп кетеді екен ... Қазақ халқы – өзінің қат-қабат тарихында небір нәубетті асулардан асып, басынан талай зобалаңды кешірген, мұңы қордаланған шерлі халық. Сонда да өзіне тән ұлттық қалпын шамасы жеткенше сақтап келеді. Соның бірі – адамға үйірсектігі. (Б. Момышұлы)


title: Сабақтың тақырыбы: Елу жылда ел жаңа, Жүз жылда қазан (Абайдың отыз үшінші, отыз жетінші қарасөзі) Сабақтың мақсаты

text:
Білімдіден шыққан сөз
Талаптыға болсын кез
Қыры, сырын ұғуға,
Көкірегінде болсын көз.
Сабақтың тақырыбы: Елу жылда ел жаңа, Жүз жылда - қазан...
(Абайдың отыз үшінші, отыз жетінші қарасөзі)
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Абайдың қара сөздерінің тәлім - тәрбиелік сипатын айтып түсіндіру. Ақын жан - жүрегін тербеткен қазақ халқының өміріндегі алуан құбылыстар туралы әлеуметтік, философиялық ойлар, жағдайлар жөнінде айтып, бүгінгімен тоғыстыру;
Дамытушылық: Оқушыларды өзінше ой қорытуға, ой түюге баулу, шығармашылық жұмысқа жұмылдыру арқылы таным - түсініктерін дамыту;
Білімділік: Оқушы дүниетанымын қалыптастыру, адамгершілік қасиеттерді оқушы бойына сіңіру, ойшыл көтерген проблемалар тағылымынан үлгі алып, оқушының азаматтық бейнесін қалыптастыру.
Сабақтың түрі: шығармашылық ізденіс сабағы
Оқыту формасы: бірлескен ұжымдық іс - әрекет
Сабақтың әдісі: Сын тұрғысынан ойлау («Миға шабуыл», «ДЖИКСО», топтастыру, Венн диаграммасы), Сатылай кешенді талдау, семантикалық кесте
Сабақтың көрнекілігі: кітаптар, электронды аудио, плакат, үлестірме қағаздар
Пәнаралық байланыс: тарих, өзін - өзі тану
Сабақтың барысы:
⦁ Ұйымдастыру.
⦁ Жаңа сабақ
Жоспары:
⦁ Терең ойдың түбінде теңізі бар,
Тесіле көп қараса, көңіл ұғар...
( отыз үшінші, отыз жетінші қарасөздермен танысу)
⦁ Талап еңбек, терең ой,
Қанағат, рақым, ойлап қой...
Еріншек, бекер мал шашпақ,
Бес дұшпаның білсеңіз.
3. Досыңа достық - қарыз іс,
Дұшпаныңа әділ бол!
⦁ Шын хакім, сөзің асыл – баға жетпес
Бір сөзің мың жыл жүрсе дәмі кетпес.
⦁ Біріңді, қазақ, бірің дос көрмесең істің бәрі бос...
⦁ Зайырлы қоғам, жоғары руханият - Мәңгілік Ел!
Абайдың адам көрмеген жанқиярлығы мен ерен құбылыс саналардай ерекшелігі — отаршыл кемсітушілік бар жерде болмай қоймайтын тайсалудың орнына тайталасты, жиренудің орнына үйренуді, жарамсақтықтың орнына жарастықты, мансап қуған баққұмарлықтың орнына білім қуған бәсекені сіңістіріп, ұлтымыздың рухани қайсарлығын атымен жаңа қасиеттерімен байытқандығы. Абай армандары — тек бір ғана ұлт ұстанатын мұраттар емес, күллі адамзат ұстанатын мұраттар. Қазақ топырағында оның орайын келтіруге мүмкіндік енді туып отыр.
Н. Ә. Назарбаев
Абай сан сұраққа жауап іздейді. Қара сөздеріндегі «қазақтың жалқау болатұғын себебі не?», «үнемі уайым қайғыға жан шыдай ма екен?» «Ырыс алды – тірлік дейді, бұл қай тірлік?» «Осы ақылды кім үйренеді, насихатта кім тыңдайды?»т. с.
Жарқырасын шуақ боп алғашқы үміт,
Жүректерді жүрекпен жалғастырып.
Адамзатқа бірлік бер, тыныштық бер –
Ынтымақтан туындар бар жақсылық –
деп Фариза жырлағандай Абай тірлікті, білім, ғылымсүйгіштікті, ынтымақты, ырысты қалады. Абайдың нақылы үлкен ой, терең мазмұнды, халықтың нақыл сөздерімен де, шетелдің ақыл иесі, ұлы адамдарының нақыл сөздерімен де тең түседі. Басқаларын былай қойғанда, Абайдың «Көңілдегі көрікті ой ауыздан шыққанда өңі қашады» дейтін сөзі - асқан құнды пікір де, қорытылған өмір шындығы. Абайдың нақыл сөздерінің ішінде бүгінгі жастарды тәрбиелеу үшін де пайдалы жақтары көп. Оның қара сөздеріндегі еңбек, ғылым, адамгершілік, әділдік, т. б. жөніндегі пікірлері бүгінгі тәрбие жұмыстарына нақтылы құрал болуға жарайды.
«Миға шабуыл» әдісі
Абай қарасөздерін тақырыптық жағынан қалай бөлеміз?
I топ. Ыстық қайрат. II топ. Нұрлы ақыл
1. Терең ойдың түбінде теңізі бар,
Тесіле көп қараса, көңіл ұғар...
( «ДЖИКСО» әдісі мәтінді топқа бөліп оқу. отыз үшінші, отыз жетінші қарасөздермен танысу.)
2. Талап, еңбек, терең ой,
Қанағат, рақым, ойлап қой...
Еріншек, бекер мал шашпақ,
Бес дұшпаның білсеңіз.. (Топтық жұмыс. Сәйкестендіру)
I топ. Ыстық қайрат
II топ. Нұрлы ақыл
Тақырыбы:
Жаман дос – көлеңке:
Басыңды күн шалса,
Қашып құтыла алмайсың;
Басыңды бұлт шалса,
Іздеп таба алмайсың.
Отыз үшінші қарасөз Көрікті ойлар Түйін Мәңгілік Ел...
Егерде мал керек болса, қолөнер үйренбек керек. Мал жұтайды, өнер жұтамайды. Алдау қоспай адал еңбегін сатқан қолөнерлі - қазақтың әулиесі сол. Бірақ құдай тағала қолына аз - маз өнер берген қазақтардың кеселдері болады.
Дүние - үлкен көл,
Заман - соққан жел;
Өзің үшін еңбек қылсаң, өзі үшін оттаған хайуанның бірі боласың; адамдықтың қарызы үшін еңбек қылсаң, алланың сүйген құлының бірі боласың;
Алдыңғы толқын - ағалар,
Артқы толқын - інілер,
Кезекпенен өлінер,
Баяғыдай көрінер
Жерінен, суынан, тәуелсіздігінен, билігінен айырылған қазақты құтқарудың жалғыз амалы – оның рухани әлемін, елдік, адами ізгі қасиеттерін сақтап қалу екенін, сонда ғана оның ұлттық сипатын аман алып қалуға болатынын ақын жақсы түсінді. Сол үшін жан аямай күресті.
Әуелі — бұл ісімді ол ісімнен асырайын деп, артық ісмерлер іздеп жүріп, көріп, біраз істес болып, өнер арттырайын деп, түзден өнер іздемейді. Осы қолындағы аз - мұзына мақтанып, осы да болады деп, баяғы қазақтың талапсыздығына тартып, жатып алады.
Адамның адамшылығы істі бастағандығынан білінеді, қалайша бітіргендігінен емес;
Егер ісім өнсін десең, ретін тап;
Қайратсыз ашу - тұл,
Тұрлаусыз ғашық - тұл,
Шәкіртсіз ғалым – тұл Бүгінгі елімізде жасалып жатқан ұлы істердің нәтижелі болуына ең қажетті нәрсе — Сенім. Елге деген сатқындық ең алдымен оның болашағына сенбеуден басталады.
Екінші - ерінбей істей беру керек қой. Бір - екі қара тапса, малға бөге қалған кісімсіп, «маған мал жоқ па?» дегендей қылып, еріншектік, салдау - салғырттыққа, кербездікке салынады.
Ерінбей еңбектеп жылан да шығады,
Екпіндеп ұшып қыран да шығады;
Жікшіл ел жетпей мақтайды,
Желөкпелер шын деп ойлайды; Тоқ тіленші - адам сайтаны,
Харекетсіз - сопы монтаны;
Хикмет сөздер өзімшіл наданға айтқанда, көңіл уанғаны да болады, өшкені де болады.
Өзгеше тарихи жағдайда өмір сүрген қазақ халқына бұдан әрі бұрынғыша тіршілік етуге болмайтынын, заман талабына сай еңбек етіп, кәсіпті, сауданы меңгеру керектігін де бірінші айтқан Абай.
Үшінші - «дарқансың ғой, өнерлісің ғой, шырағым», немесе «ағеке, нең кетеді, осы ғанамды істеп бер!» дегенде «маған да біреу жалынарлыққа жеткен екенмін» деп мақтанып кетіп, пайдасыз алдауға, қу тілге алданып, өзінің уақытын өткізеді. Және анаған дүниенің қызығы алдауды білген дегізіп, көңілін де мақтандырып кетеді. Бақпен асқан патшадан
Мимен асқан қара артық;
Сақалын сатқан кәріден
Еңбегін сатқан бала артық; Бағың өскенше тілеуіңді ел де тілейді, өзің де тілейсің, бағың өскен соң - өзің ғана тілейсің; Қуанбақтық пен бақ – мастықтың үлкені;
Адам баласын заман өсіреді, кімде - кім жаман болса, оның замандасының бәрі виноват. Мен егер закон қуаты қолымда бар кісі болсам, адам мінезін түзеп болмайды деген кісінің тілін кесер едім.
Абайдың болашаққа деген сенімін әсте жоғалтпағанын мына бір сөздерінен көруге болады: «Жамандықты кім көрмейді? Үмітін үзбек — қайратсыздық. Дүниеде ешнәрседен баян жоқ екені рас, жамандық та қайдан баяндап қалады дейсің? Қары қалың қатты қыстың артынан көгі қалың, көлі мол жақсы жаз келмеуші ме еді».
Төртінші - тамыршылдау келеді. Бағанағы алдамшы шайтан тамыр болалық деп, бір болымсыз нәрсені берген болып, артынан үйтемін - бүйтемін, қарық қыламын дегенге мәз болып, тамырым, досым десе, мен де керектінің бірі болып қалыппын ғой деп, және жасынан іс істеп, үйден шықпағандық қылып, жоқ - барға тырысып, алдағанды білмей, дереу оның жетпегенін жеткіземін деп, тіпті жетпесе өзінен қосып, қылып бер дегенінің бәрін қылып беріп, күні өтіп, еңбек қылар уақытынан айрылып, «жоғары шыққа» қарық болып, тамақ, киім, борыш есінен шығып кетіп, енді олар қысқан күні біреудің малын бұлдап қарызға алады. Оны қылып берейін, мұны қылып берейін деп, соныменен табыс құралмай, борышы асып, дауға айналып, адамшылықтан айрылып, қор болып кетеді. Осы несі екен. Қазақтың баласының өзі алдағыш бола тұрып және өзі біреуге алдатқыш болатұғыны қалай?
Ер артық сұраса да азға разы болады.
Ез аз сұрар, артылтып берсең де разы болмас;
Сократқа у ішкізген, Иоанна Аркті отқа өртеген, Ғайсаны дарға асқан, пайғамбарымызды түйенің жемтігіне көмген кім? Ол – көп, ендеше көпте ақыл жоқ. Ебін тап та, жөнге сал.
Әкесінің баласы - адамның дұшпаны.
Адамның баласы - бауырың.
Ашулы адамның сөзі аз болса, ыза, қуаты артында болғаны.
Дүниеде жалғыз қалған адам – адамның өлгені. Қапашылықтың бәрі соның басында. Дүниеде бар жаман да көпте, бірақ қызық та, ермек те көпте. Бастапқыға кім шыдайды? Соңғыға кім азбайды?
Біріңді, қазақ, бірің дос көрмесең істің бәрі бос»- деген сөздерді шын мәнінде ұлт болып ұюымыздың негізгі шарты. Абай сөзін тереңірек ұғынып, онымен өзгелерді ұялтуға емес, өзімізді өзіміз ұялтуға тырысайық.
Н. Ә. Назарбаев
III Қорытынды:
Досы жоқпен сырлас,
Досы көппен сыйлас;
Қайғысыздан сақ бол,
Қайғылыға жақ бол.
4. Шын хакім, сөзің асыл – баға жетпес
Бір сөзің мың жыл жүрсе дәмі кетпес.
Талдау жасаңыз. Сатылай кешенді талдау
Авторы: Абай Құнанбаев қазақтың бас ақыны, ойшыл, сазгер, аудармашы
Тақырыбы: Ел мінезін сынау. Жаманнан жирену, жақсыдан үйрену
Жанры: проза (қара сөз)
Идеясы: мақтансүйгіштікке, салғырттыққа салынбау, өнерді сүю, адал мал табу, адам болу...
Әдеби - теориялық ұғымдар:
синоним: салдау - салғырттық, еріншектік, алдағыш - алдатқыш
Түсіндірме сөздік: кесел - ауру
Түйін: Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы, ерінбе!
Сергіту сәті. «Көзімнің қарасы» әнін орындау
⦁ Біріңді, қазақ, бірің дос көрмесең істің бәрі бос...
Венн диаграммасы
⦁ Зайырлы қоғам, жоғары руханият - Мәңгілік Ел! Ойтолғаныс
Адам баласын заман өсіреді, кімде - кім жаман болса, оның замандасының бәрі виноват
Абай
Біз өзгенің қателігінен, өткеннің тағылымынан сабақ ала білуге тиіспіз. Ол сабақтың түйіні біреу ғана – Мәңгілік Ел болу біздің өз қолымызда. Бұл үшін өзімізді үнемі қамшылап, ұдайы алға ұмтылуымыз керек.
Байлығымыз да, бақытымыз да болған Мәңгілік Тәуелсіздігімізді көздің қарашығындай сақтай білуіміз керек. Біз де бүгін ұлтішілік татуластыққа да, ұлтаралық татуластыққа да, әлемдегі барлық ел, барлық халықтармен ынтымаққа да, мәдениеттер арасындағы сабақтастыққа да Абайша қарап, Абайша қастерлеуге ерекше мән береміз.
Н. Ә. Назарбаев
IV Қорытынды:
«Арттағыға сөзің мен ісің қалса, өлсең де, өлмегенге боласың тең». Абай
Абайдың әлеуметтік ойшылдығына тереңірек үңілетін тұс — қазіргі кезең. Қоғамымызда түбегейлі өзгерістер болып жатқан бүгінгі күндер.
Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру әлдеқайда қиын. Бұл – әлем кеңістігінде ғұмыр кешкен талай халықтың басынан өткен тарихи шындық. Өзара алауыздық пен жан - жаққа тартқан берекесіздік талай елдің тағдырын құрдымға жіберген. Тіршілік тезіне төтеп бере алмай, жер бетінен ұлт ретінде жойылып кеткен елдер қаншама.
Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ жолында Елбасының айналасына бірігу «Мәңгілік ел» мұратымызға жетудің берік негізі болып табылады.
V Бекіту. Топтастыру
⦁ Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озады.
⦁ Бірлік болмай тірлік болмайды
⦁ Біріңді, қазақ, бірің дос көрмесең істің бәрі бос
⦁ Алтау ала болса, ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса, төбедегі келеді
⦁ Ғылым таппай мақтанба, Орын таппай баптанба...
⦁ Жұмысы жоқтық, Тамағы тоқтық, Аздырар адам баласын...
⦁ Талап, еңбек, терең ой, Қанағат, рақым ойлап қой
⦁ Адамның адамшылығы... жақсы ұстаздан
⦁ Ұйықтап жатқан жүректі ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар
⦁ Тұрпайы мінез - тағы жат, надандықтың белгісі
⦁ Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат.
VI Үйге: Қарасөздерді оқып өлеңдерімен салыстыру, сәйкестендіру.


Сабақтың тақырыбы: Эмбриондық кезеңдегі қанның түзілуі
1. Қанның түзілуі. Эмбриондарда қан бастапқы кезде сарыуыз қапшығының қабырғасында түзіледі, кейін бауырда, сүйек майында және лимфа түзуші органдарда (тимус, көк бауыр, лимфалық бездерде) жасалады. Қанның барлық клеткалары мезенхиманың клеткаларынан пайда болады. Эмбриондык қан жасалу кезінде қанның түзілуімен бірге тамырлар жүйесінің қалыптасуы жүреді. Бүл процесс жүретін жерде мезенхиманың клеткалары топтанып пішінін өзгертіп жүмырланып қан аралшықтарына, қан тамырының тамыр қанының бастамасына айналады. Қан аралшықтарында клеткалар арасына үлпалық сүйық жиналады. Аралшықтардың шетіңде орналаскан клеткалардың бір бөлігі тамырдың келешек қабырғасының бастамасын қүрайды, басқа бөлігі алғашқы қан клеткаларына — гемоцитобластыларға айналады. Аралшықтардың саны тез өседі, қысқа түтікшелерге айналады, олар кейін қосылып жалпы тамырлар жүйесін күрайды. Гемоцитобластлар шала жіктелген клеткалар, сондықтан олар даму процесі кезінде қанның кез келген клеткасына айнала алады. Эмбриондык қан жасалу кезінде канның пішінді элементтерінің дамуы сарыуыз қапшығы кабырғасының тамырларьшда жүретін эритроциттердің түзілуінен басталады.
Эритроциттердің түзілуі ғемоцитобластларда гемоглобиннің жиналуынан басталады. Гемоглобин жиналуьшың салдарынан цитоплазма базофильдігін жойып бірте-бірте қышқыл бояғыштармен боялатын, яғни оксофильді болады. Мүндай клетканы алғашқы эритробласт деп атайды. Бөліну қабілетінен ажырамай көбейе береді. Цитоплазмасында гемоглобин мөлшері артып, ядросы жойылып эритробласт алғашқы эритроцитке айналады.
Алғашқы эритроциттердің түзілуімен катар сарыуыз қапшыгьшың тамырларында екінші эритробластылар дами бастайды. Екінші эритробластлар полихроматофильді және оксифильді эритробластларға, кейін нормобластларға айналады. Нормобластлардан ересек адамның эритроциттерінен айырмасы аз, екішпі эритроциттер пайда болады.
Бастапқы кезде алғашқы кан клеткалары тамырлар ішінде және онан тыс та түзіледі. Қанның жасалуы саруыз қапшығының қабырғасьпзда және үрықтың мезенхимасында жүреді. Кейін мезенхиманың жіктелуіне байланысты, қанның жасалуы сол кезде дами бастайтын ретикулалық ұлпанын жиынтығында (бауырда, алқым безінде, сүйек майывда, көк бауырда және лимфалық бездерде) жүреді. Бастапқы кезде қан клеткалары бауырда пайда болады. Бауыр тамырының эндотелийі біраз уақыт жаңа қан клеткаларын түзе алады, кейін тоқталады, оның рөлін тамырдан тыс қалыптасатын шала жіктелген мезенхималык элементтер гемоцитобластлар атқарады. Бауырда эпители-алдық бездік клеткалар дами бастаған кезде, ол ас қорыту органына айналады да, қанның жасалуы тоқталады. Осы кезден бастап канның жасалуы сүйектің қызыл кемік май-ында, көк бауырда, лимфалық бездерде және басқа кейбір ретикулалық үлпаның жиынтығывда (алқым безінде, лим-фалық фолликулдарда т. б.) жүреді. Сүйектің қызыл май-ында эритроциттер (эритропоэз), дәнді лейкоциттер (гранулопоэз) және қан пластинкалары, ал қалған кан жасаушы органдарда — лимфоциттер дамиды.
2. Қанның жасалуы (гемопоэз)
Қанның дамуын гемопоэз (haima – қан, poesis – жасалу) дейді. Гемопоэздің екі түрін ажыратады эмбриондық және постэмбриондық.
Эмбриондық гемопоэз қан мен ұлпаның эмбриондық кезеңіндегі түзілуі, ал постэмбриондық гемопоэз қанның физиологиялық регенерациясы. Эритроциттердің түзілуін эритропоэз, гранулоциттердің жетілуін гранулопоэз, тромбоциттердің дамуын тромбоцитозпоэз, моноциттердің түзілуін моноцитозпоэз, лимфоциттердің жасалуын лимфоцитопоэз деп атайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Эмбриондық кезеңдегі қанның түзілуі


title: Сабақтың тақырыбы: Эмоционалды сатып алу Сабақтың мақсаты: Барлық оқушылар

text:
Сабақтың басы
|
1.Оқушылармен амандасу.
2.Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру.
3.Жаңа тақырыпқа шолу.
Болашақ басым көпшілігі логикаға емес, эмоцияға негізделген сатып алады. Олар «өздерін жақсы сезінеді» деп сатып алуды шешеді, содан кейін өз шешімін ақтау үшін логиканы пайдаланады. Сонымен, сіз перспективалар мен сіз сатқандарыңыз арасында эмоционалды байланыс жасасаңыз, сатуды жабу оңайырақ болады.
|
1.Мұғаліммен амандасады.
2.Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады.
3.Сабақтың мақсаттарымен танысады.
|
|
|
Сабақтың ортасы
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Видеожазба
Артықшылықтары бар эмоционалды крючок; бұл олардың ерекшеліктерінен ерекшеленеді және сондықтан олар мүмкіндіктері тізімін оқығанда сату үшін тиімді, себебі жай ғана перспективаның көздерін жұмсартады. Сіз байланыстың алғашқы сәтінен пайда табу процесін бастауға және бастауға тиіссіз. Бұл, әдетте, келешекте суық шақыру кезінде болады.
Суық шақыру кезінде өнімнің артықшылықтарын басу арқылы бастамаңыз. Оның орнына, сіздің артықшылықтарыңыз туралы айту арқылы бастаңыз. Осы сәтте перспектива сіздің өніміңіз туралы білмейді немесе қамқорлық жасамайды; Сіздің алғашқы қадамыңыз неге сіз сенімді ақпарат көзі екеніңізді көрсету керек. Болашақ сіздің өніміңіз туралы айтатын нәрсеге сенетінге дейін сізге сену керек. Сондықтан, өзіңіздің жасаған істеріңіз туралы ойланып, мұқият болыңыз. Енгізуіңізді техникалық терминологиямен жүктемеңіз. Есіңізде болсын, мақсаты - логикалық емес, эмоционалдық деңгейге қосылу.
Мысалы, егер сіз сақтандыруды сатсаңыз, сіздің кіріспе сіздің клиенттеріңізге болашаққа қатысты көңіл-күйіңізді беруіңіз мүмкін.
Эмоционалды сатудың екі ықтимал тәсілі бар: оң көзқарас және теріс көзқарас. Теріс көзқарас сатушылармен жиі пайдаланылады. Шындығында, бұл өнімнің ең үлкен ауруы үшін емдеу немесе алдын алу ретінде өніміңізді ұсыну.
Басқа жағынан оң көзқарас өнімді болашақта жақсы нәрселерге әкелетін нәрсе ретінде ұсынады. Көптеген перспективалар бір тәсілге немесе басқаларға жақсырақ жауап береді, сондықтан қандай перспективаға ие болатынын алдын-ала тексерудің жақсы идеясы.
Өзіңіздің біліктілік сұрағыңыздың бір бөлігі ретінде, сіздің тұсаукесеріңізде қандай тәсіл қолданылатындығын анықтаудың ең жақсы уақыты. Эмоционалды жағымды сұрақтардан бастаудың ең қауіпсіз жолы болады, өйткені сіздің болашағыңыз теріс сұрақтарға қарағанда, олардан аз интрузивті болып табылуы ықтимал. Позитивті біліктілікке қатысты сұрақтар: «Өзіңізді бір жылдан кейін қалай көресіз? Бұл кездесуден сіз не алуға үміттенесіз? Сіз сатып алу туралы қанша уақыт ойлайсыз? »Және т.б. Бұл сұрақтар өнімге қатысты жағымды эмоцияларға әсер етеді және оның үміттеріне қатысты қандай да бір түйсік береді.
Теріс сұрақтар қорқыныш реакциясын тудырады, сондықтан кейбір келешектер оларға жауап беруі мүмкін. Бұл сұрақтар: «Ең үлкен мәселе қазір қандай? Сіз бұл мәселені қанша уақыт бойы өткіздіңіз? Сіз оны шешудің қаншалықты маңыздысы және т.б. Оң және теріс сұрақтардың кейбіреулері ұқсастығын көре аласыз: мысалы, «Сіз қанша уақытты сатып алу туралы ойлайсыз?» Және «Сіз қанша уақыт болды?» Өте жақын.
Оның айырмашылығы - болашақтың үміттенуге үміттенетініне назар аударады, ал екіншісі шешілетін мәселеге назар аударады. Алғашқы үміт үміт береді, ал екіншісі қорқады.
Сіз өзіңіздің негіздеріңізді қамтығаннан кейін және сіздің перспективаларыңыз туралы біраз біліп алған соң, сіздің эмоционалдық байланыстарыңызды перспективаға нақты қарай аласыз. Мысалы, егер сақтандыру шартымен сақтандыруды сатып алуды қарастыратындығын білсеңіз, әйелі қаржылай көмексіз қалдыруды ойлап отырса, «Сіз Мари осы саясат нұсқасына қалай қарайды деп ойлайсыз?» Деп сұрай аласыз. өніммен байланыс жасасаңыз, оны одан әлдеқайда нақты жасайсыз және ол сізден сатып алғаннан кейін не болатынын суретке түсіреді - ол, ең алдымен, сатып алуды шешеді.
ҚБ: жұлдызша
|
Мұғалімді тыңдайды
1-тапсырманы орындайды
2-тапсырманы орындайды
|
Жұлдызша
Жұлдызша
|
Видеожазба
Сайттан мәлімет https://kk.chalized.com/%D1%8D%D0%BC%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B-%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%83-%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96/
|


title: Бағалау критерийі - Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция

text:
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар қолданады: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды бейне көрініс арқылы тыңдап, сұрақтарға жауап береді. Суретке қарап сұрақтарға жауап жазады. Мәтінмен жұмыс жасайды.
Пәнге қатысты терминдер мен негізгі сөз тіркестері:
Гиперфункция , гипофункция, акромегалия,микседема, кретинизм, эндемиялық зоб, Аддисон
Талқылауға арналған тармақтар:
Акромегалия ауруы салдарынан...
Микседема ауры .....болады.
Тимозин гормоны жетіспесе, организмнің ... қасиеті төмендейді.
Инсулин жетіспеуінен .... ағзада ауру пайда болады.
Балаларда қалқанша бездің қызметі жеткіліксіз болғанда...
|


title: Құндылықтарға баулу - Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция

text:
Құндылықтарға баулу
|
Жұптық және жеке жұмыс негізінде қарым-қатынас мәдениетін, ынтымақтастық, жауапкершілігін, өмір бойы білім алу икемділігін қалыптастыру.
|
Пән аралық байланыс
|
Химия- микро, макро элементтер
|
Алдыңғы білім
|
7 сынып- Ішкі мүшелер жұмысының жүйкелік реттелуін біледі
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңі
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
5 минут
|
Қызығушылығын ояту Жағымды ахуал қалыптастыру.Оқушыларға «Саған бүгінгі сабақта шын ниетпен ............ тілеймін» деп сәттілік тілейді.
Миға шабуыл
1.Бездердің секреция бойынша жіктелуі қандай?
2.Гормондар және гуморальды реттелудің маңызы
3. Жүйкелік реттелудің маңызы
|
«Биология» Е.А. Очкур
Л.Е.Аманжолова
Ж.Ж.Құрманғалиева «Мектеп» баспасы
|
Сабақтың ортасы
2 минут
12 минут
2 минут
3 минут
2 минут
2 минут
3 минут
|
Мағынаны тану
Оқушылардың өмірлік тәжірибесіне сүйене отырып сабақтың мақсатымен таныстыру.
Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар (гипо-және гиперфункция) тақырыбында видео көрсету.
-Бейнероликтен не байқадыңыз?
-Эндокринді бездер қызметінің бұзылу себептерін түсіндіріп көріңіз.Бейнероликі көру арқылы сабақтың мақсаты ашылады.
|


INSERT «Түртіп алу әдісі» бойынша оқулықпен жұмыс
1)Оқушыларға мәтінмен танысуға уақыт беріледі.
2)Тақырыпты жұпта өзара талқылайды.
Т. «Эндокринді бездердің қызметімен бұзылу себептері» таныстырылымы арқылы қысқаша түсінік беру.
1.Тапсырма «FILA толтыру» әдісі
(F/Дерек/, I/Пікір/, L/Сұрақ/,/ A Іс-әрекет/
Суреттерге мұқият қараңыз
а) Суреттегі 1,2,3 сандармен берілген ауруларды атаңыз
1._____________________________________________________
2._____________________________________________________
3._____________________________________________________
б) Аурулардың белгілерін сипаттаңыз
_______________________________________________________
_______________________________________________________
в)Суреттерге жуан сұрақ дайындаңыз
_______________________________________________________
_______________________________________________________
г )Сіздің ойыңша, осы аурулардың пайда болуына не әсер етеді және алдын алу шараларын анықтаңыз
________________________________________________________
________________________________________________________
Критерий: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындағынан ауруларды және олардың себептерін, алдын алу шараларын анықтай алады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Дескриптор

- - Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция

text:
Дескриптор
- суреттегі ауру түрін ажыратады;
- ауру белгілерін анықтайды;
- суреттер бойынша сұрақтар құрастырады;
- ауруларды болдырмау шараларын тұжырымдай алады.
ҚБ “Бас бармақ” арқылы өзін-өзі бағалау
Жж 2 тапсырма
«Тепе-теңдік дөңгелегі» әдісі арқылы кестені толтыр
№
|
Секреция бездері
|
Бөлетін гормондар
|
Пайда болатын аурулар
|
1
|
|
Өсу гормоны
|
Акромегалия, алыптылық
|
2
|
Қалқанша безі
|
|
Микседема, кретинизм, эндемиялық зоб
|
3
|
Қалқанша маңы безі
|
|
Ұстама, дене мүшелерінің қозуы
|
4
|
Бүйрек үсті безі
|
Адреналин
|
|
5
|
Айырша без (тимус)
|
Тимозин
|
|
6
|
Ұйқы безі
|
Инсулин
|
|
7
|
Жыныс безі
|
|
Жыныс бездері мен жыныс мүшелерінің баяу дамуы.
|
Сөздер: Гипофиз, еркекте: андроген, әйелде: эстроген, тироксин, паратгормон, Аддисон, қан қысымының төмендеуі,
қант диабеті иммунитет төмендейді.
Критерий: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындайтын аурулардың түрлерін талдай алады.
Дескриптор: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындайтын аурулардың түрлерін ажыратады.
ҚБ. Бір- бірін «+» «-» әдісімен бағалау
3 тапсырма «Т »кестесін толықтыр «Кестенің оң жақ бөлігінде берілген сөздерді пайдаланып, сөйлемдерді толықтырыңыз.
а)
А. Егер ересек адамдарда гипофиз өсу
гормонын көптеп бөлсе,олар ... деп аталатын ауруға шалдығады.
В. Гипофиздің ортаңғы бөлігі ...
гормонын бөледі.
С. Егер адамның бала кезінде қалқанша
безінің қызметі нашар болса,онда оның
ақыл - ойы өспейді, денесі дұрыс
қалыптаспайды, мұндай кемістікті ...
дейді.
D. Гипофиздің артқы бөлігі ...
гормонын бөледі.
E. Ересек адамда қалқанша безінің
қызметі мөлшерден жоғары болса,...
ауруы пайда болады.
F. Қалқанша безінің жұмысы
жеткіліксіз болса, ... ауруы пайда
болады.
|
1.Кретинизм
|
|
|
2.
|
Вазопрессин,окситоцин
|
|
|
3.
|
Акромегалия
|
|
|
4.
|
Меланофор
|
|
|
5.
|
Базедов ауруы
|
|
|
6.
|
Микседема
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) Қалқанша безінен гормон аз өндіріледі, ал басқада артық өндіріледі. Ауру адамның іс-әрекетінен ауру түрін анықтаңыз.
|
Бірінші емделуші
|
Екінші емделуші
|
|
Ашушаң, ұйқысыздықпен
|
Енжар, ұйқышыл, қоршаған ортаға
|
|
зардап шегеді, күйгелек,
|
селқос, тез шаршайды
|
|
қызба.
|
|
|
Критерий: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды және ауру белгілерін анықтай алады.
Дескриптор:
- аурулардың тұжырымдамаларын сәйкестендіреді;
-қалқанша безінің гормонының аз және көп бөлінуінен туындайтын себептерін түсіндіріп, ауру түрін анықтайды.
ҚБ. Смайликтер бойынша бағалайды
Тапсырма
Жж Терминологиялық сөздіктер (Термин сөздерді үш тілде орындау)
Қазақ тілінде
|
Орыс тілінде
|
Ағылшын тілінде
|
Алыптылық
|
Акромегалия
|
Acromegaly
|
Микседема
|
Микседема
|
Myxedema
|
Аддисон
|
Аддисон
|
Addison
|
Қант диабеті
|
Инсулин
|
Insulin
|
Кретинизм
|
Кретинизм
|
Cretinism
|
Бағалау критерийі
Термин сөздерді үш тілде орындай алады.
Дескриптор
Білім алушы
Термин сөздерді үш тілде орындап, жазады.
ҚБ. Мадақтау“Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!” деген қолпаштау, мадақтау сөзі
Жақсы оқып, жазып алдыңдар. Енді бұл термин сөздерді қайталап еске сақтаймыз.
|
www.BilimLand.kz Интербелсенді тақта,электрондық оқулық,қосымша оқулықтар,слаидтар
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы
|
Сабақтың соңы
4 минут
5 минут
|
«Еркін талдау »сыни ойлауға бағытталған логикалық тапсырма
Жемсау – йод жетіспеушілігінен болатын ауру. Ол адам ағзасындағы зат алмасуды басқарушы орталық рөлін атқарады. Сондықтан оны «денсаулық сақшысы» деп те атайды. Жемсаудың нәтижесінде қалқанша без ұлғаяды.
1-сұрақ. Неліктен ертеден бері Қытайда жемсау ауруын теңіз омыртқасыздарының (ұлулардың) күлімен емдейді?
Жауабы. Теңіз омыртқасыздары, теңіз орамжапырағы йодқа бай. Сондықтан да ертеден бері Қытайда және Жапонияда жемсаумен ауыратындарды йодпен емдеп келеді.
Критерий: Өз ойына дәлел келтіреді.
Дескриптор
- Нанымды дәлел келтіре алады;
-сыни ойлап мысалдармен дәлелдей алады.
ҚБ. Мұғалім дұрыс жауап тапқандарға мадақтау айтады.
Кері байланыс: «Архиватор 3,2,1» -сізге ұнаған 3 моментті аттаңыз.Өзіңіздің әрекетіңізде қолданылғатын 2 моментті атаңыз. Сізге қозғау салған (сұрақ қою) 1 моментті атаңыз
ҚБ:“Үш шапалақ” Сабақтың ең соңында әр оқушы бүгінгі өз жұмысына ризашылық сезімін білдіреді.
|
|
Барлық оқушылар:
Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды INSERT «Түртіп алу әдісі» бойынша мәтінмен суреттерді талдай отырып біледі. Сөздіктермен жұмыс жасай алады.
Оқушылардың көбі: Басым бөлігі әр бездер арқылы бөлінетін гормондарды және аз көп бөлінгенде болатын ауруларды «Тепе-теңдік дөңгелегі», «Т »кестені әдісі арқылы тақырып мазмұнына сәйкес айырмашылығын талдап салыстырады.
Кейбір оқушылар: «FILA толтыру» әдісі арқылы жуан сұрақтарға жауап беріп, іс-әрекеттерді сипаттайды.
Ізденіске бағытталған логикалық тапсырмаларды жүйеленіп, жинақтап тұжырымдайды
|
1. «Бас бармақ» өз-өзін бағалау
2.Жұптық жұмысты «Бір- бірін «+» «-» әдісімен бағалау
3.Смайликтер арқылы бағалау
4. Мадақтау“Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!”
5. Кері байланыс: «Архиватор 3,2,1»
|
Сергіту іс-қимылдарын орындату арқылы ағза қызметінің қалыпқа келуін қамтамасыз ету. Жұптық, жеке жұмыс жасауда қауіпсіздік техникалық ережесін сақтаймыз.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi--endokrindi-bezder-izmetini-bziluinan-tuindafan.html?page=5#ҚБ_“Бас_бармақ”_арқылы_өзін-өзі_бағалау__Жж_2_тапсырма__«Тепе-теңдік_дөңгелегі»_әдісі_арқылы_кестені_толтыр


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi--endokrindi-bezder-izmetini-bziluinan-tuindafan.html?page=5#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекеленген_оқушылардың_жетістіктері_–_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадам,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


|
Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция
|
бет | 1/5 | Дата | 28.01.2022 | өлшемі | 153,89 Kb. | | #24505 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: bvurheuyetrebgeweagw29
Қысқа мерзімді жоспар
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Координация және реттелу
Мектеп: А.Тайманов атындағы №34 мектеп-гимназия
Мұғалімнің аты-жөні: Айткалиева Жанар Бактыгалиевна
Сынып: 8
Күні: Қатысқандар: Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар (гипо-және гиперфункция
|
Осы сабақта қол жеткізетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
8.1.7.6 Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды атау
|
Сабақтың мақсаты
|
- Эндокринді бездерінің гормондарының аз және көп бөлінуінен пайда болатын ауруларды анықтап, түсіндіреді.
- Гормондардың мөлшерінің өзгеруіне байланысты пайда болатын аурулардың белгілерін сипаттайды.
- Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындағынан аурулардың бір-бірімен айырмашылығын тұжырымдайды.
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция


text:
Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция
жүктеу/скачать
212,33 Kb.
бет
2/6
Дата
20.04.2022
өлшемі
212,33 Kb.
#31649
түрі
Сабақ
1
2
3
4
5
6
Бұл бет үшін навигация:
Тілдік мақсаттар Оқылым
Айтылым
Бағалау
критерий
і
эндокринді бездердің қызметінің бұзылуынан туындаған
ауруларды сипаттайды
гормондардың артық бөлінуінен немесе жетіспеушілігінен пайда болған аурулардың бір-бірімен
байланысын анықтайды
Тілдік
мақсаттар
Оқылым:
Мәтінмен
жұмыс жасай отырып
, гипер және гипофункция
терминдерімен танысады
Тыңдалым:
Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды бейне көрініс арқылы тыңдайды.
Айтылым:
Бейне
көрініс арқылы
, суреттер мен топтық тапсырмалар арқылы берілген сұрақтарға жауап береді.
Жазылым:
тақырыптағы термин
сөздермен жұмыс жасайды
жүктеу/скачать
212,33 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
4
5
6
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


Пәнге қатысты терминдер мен негізгі сөз тіркестері:
Гиперфункция , гипофункция, акромегалия,микседема, кретинизм, эндемиялық зоб т.б.
Талқылауға арналған тармақтар:
Акромегалия ауруы салдарынан...
Микседема ауры .....болады.
Тимозин гормоны жетіспесе, организмнің ... қасиеті төмендейді.
Инсулин жетіспеуінен .... ағзада ауру пайда болады.
Балаларда қалқанша бездің қызметі жеткіліксіз болғанда...
Құндылықтарға баулу
|
Жұптық және жеке жұмыс негізінде қарым-қатынас мәдениетін, ынтымақтастық, жауапкершілігін, өмір бойы білім алу икемділігін қалыптастыру. «Мәңгілік ел» идеясының 7-ші құндылығы «Ұлттық қауіпсіздік және еліміздің бүкіләлемдік, өңірлік мәселелерді шешуге жаһандық тұрғыдан қатысуы»
|
Пән аралық байланыс
|
Химия- микро, макро элементтер
Жаратылыстану: судың, ауаның ластануы т.б.
|
Алдыңғы білім
|
7 сынып- Ішкі мүшелер жұмысының жүйкелік реттелуін біледі
|
Сабақ барысы
|
|


title: Пәнге қатысты терминдер мен негізгі сөз тіркестері


title: Сабақтың жоспарланған кезеңі - Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция

text:
Сабақтың басы
6 минут
|
Оқушыларменамандасу.
Түгендеу.
Психологиялықахуалтуғызу. «Бүгінгі көңілді кезең» тренинг
Сыныппен жұмыс.
«Қарлы кесек» әдісі арқылы үй тапсырмасын еске түсіріп топқа бөлу («эндокринді бездер», «экзокринді бездер», «аралас бездер»)
«Миға шабуыл» берілген суреттер бойынша ой қозғау
|
Қағаздан жасалған қар кесектері,
Фотосуреттер
|
Сабақтың ортасы(25 минут)
7 минут
10 минут
4 минут
4 минут
|
1-тапсырмаЖеке жұмыс.Оқулық мәтінімен жұмыс
Мағынаны тану
Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар (гипо-және гиперфункция) тақырыбында видео көрсету.
-Бейнероликтен не байқадыңыз?
-Эндокринді бездер қызметінің бұзылу себептерін түсіндіріп көріңіз.Бейнероликі көру арқылы сабақтың мақсаты ашылады.
|


title: ҚБ смайликтер арқылы - Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция

text:
ҚБ смайликтер арқылы
2-тапсырма Топтық жұмыс
топқа «Фрейер моделі» әдісі
Төменде берілген «Фрейер моделі» арқылы эндокринді бездердің бұзылуынан пайда болған ауруларды талқылау
Анықтама Сипаттама Анықтама Сипаттама
Қалқанша безі
Гипофиз
Мысалы Мысал емес Мысалы Мысал емес
Анықтама Сипаттама
Бүйрек үсті безі
Мысалы Мысал емес
Бағалау критерийлері
|
Дескрипторлар
|
Эндокринді бездердің бұзылуынан пайда болатын ауруларды талқылау.
|
-терминдерге сипаттама бере алады;
-ауру түрлерін айта алады
-гармондарды ажырата алады
|
2 – топқа «Визуалды айғақтар» әдісі суреттермен жұмыс
а) Суреттегі 1,2,3 сандармен берілген ауруларды атаңыз
1._____________________________________________________
2._____________________________________________________
3._____________________________________________________
б) Аурулардың белгілерін сипаттаңыз
_______________________________________________________
_______________________________________________________
в)Сіздің ойыңша, осы аурулардың пайда болуына не әсер етеді және алдын алу шараларын анықтаңыз
________________________________________________________
________________________________________________________
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бағалау критерийлері - Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция

text:
ҚБ. Мадақтау“Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!” деген қолпаштау, мадақтау сөзі
Жақсы оқып, жазып алдыңдар. Енді бұл термин сөздерді қайталап еске сақтаймыз.
Оқулық
www.BilimLand.kz
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы
Суреттер,
тапсырмалар,
кестелер,
слайд
Сабақтың соңы 7 минут
«Еркін микрофон» сыни ойлауға бағытталған логикалық тапсырма
Жемсау – йод жетіспеушілігінен болатын ауру. Ол адам ағзасындағы зат алмасуды басқарушы орталық рөлін атқарады. Сондықтан оны «денсаулық сақшысы» деп те атайды. Жемсаудың нәтижесінде қалқанша без ұлғаяды.
Сұрақ - Неліктен ертеден бері Қытайда жемсау ауруын теңіз омыртқасыздарының (ұлулардың) күлімен емдейді?
Жауабы. Теңіз омыртқасыздары, теңіз орамжапырағы йодқа бай. Сондықтан да ертеден бері Қытайда және Жапонияда жемсаумен ауыратындарды йодпен емдеп келеді.
Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулардыЖеке жұмыста мәтінге түсінік,сын-пікірлер білдіреді.
Сөздіктермен жұмыс жасай алады.
Оқушылардың көбі: Басым бөлігі әрбездер арқылыбөлінетін гормондарды және аз көп бөлінгенде болатын ауруларды «Ойлан, бөліс, жинақта» әдісі, «Кейіпкерге хат» әдісі арқылы тақырып мазмұнына сәйкес айырмашылығын талдап салыстырады.
Кейбір оқушылар:Суретпен жұмыста сұрақтарға жауап беріп, іс-әрекеттерді сипаттайды.
Ізденіске бағытталған логикалық тапсырмаларды жүйеленіп, жинақтап тұжырымдайды
2.Топтық жұмысты «Бір- бірін «+» «-» әдісімен бағалау
3. Мадақтау“Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!”
4. Кері байланыс: «Серіппелі доп»
Сергіту іс-қимылдарын орындату арқылы ағза қызметінің қалыпқа келуін қамтамасыз ету. Жұптық, жеке жұмыс жасауда қауіпсіздік техникалық ережесін сақтаймыз.
Сабақ бойынша рефлексия:
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы қолжетімді болдыма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме?
Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде тиімді пайдаландыңыз ба?
Сабақ жоспарыңыздан ауытқу болды ма және неліктен?
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
Жалпы бағалау: Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқу мен оқытуға қатысты)?
1.
2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді(оқу мен оқытуға қатысты)?
1.
2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекеленген оқушылардың жетістіктері – қиыншылықтары туралы нені анықтадам, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi--endokrindi-bezder-izmetini-bziluinan-tuindafan-v2.html?page=6#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекеленген_оқушылардың_жетістіктері_–_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадам,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


text:
|
Сабақтың тақырыбы : Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар гипо-және гиперфункция
|
бет | 1/6 | Дата | 20.04.2022 | өлшемі | 212,33 Kb. | | #31649 | түрі | Сабақ |
|
Қысқа мерзімді жоспар
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Координация және реттелу
Мектеп: Миялы орта мектебі
Мұғалімнің аты-жөні: Құбан Баршагүл Жәрдемқызы
Сынып: 8
Күні: Қатысқандар: Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы: Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар (гипо-және гиперфункция
|
Осы сабақта қол жеткізетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
8.1.7.6 Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды атау
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар: - Эндокринді бездерінің гормондарының аз және көп бөлінуінен пайда болатын ауруларды анықтап, түсіндіреді.
Оқушылардың басым көпшілігі:- Гормондардың мөлшерінің өзгеруіне байланысты пайда болатын аурулардың белгілерін сипаттайды.
Кейбір оқушылар: - Эндокринді бездер қызметінің бұзылуынан туындағынан аурулардың бір-бірімен айырмашылығын тұжырымдайды.
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Энергетикалық алмасу кезеңдері Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Оқушылармен амандасу, түгендеу.
|
Мұғаліммен амандасады. Оқу құрал-жабдықтарын дйындайды.
|
|
Оқулық дәптер
|
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау.
.
|
Метаболизм немесе зат алмасу дегеніміз не?
Меболизмнің негізгі екі қызметін атаңыз?
3.Метаболизмннің құрамдас бөлігін түсіндіріңіз
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау. және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен танысады
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
1 балл
|
http://engime.org/pars_docs/refs/135/134916/134916.pdf
|
Жаңа сабаққа кіріспе
Сабақтың ортасы
Сабақтың соңы
|
Оқулықтағы тақырыппен танысып негізгі ұғымдарға анықтама беруге тапсырма береді
|
1тапсырма
Энергетикалық алмасуды сипаттап оның кезеңдерін сызбанұсқа түрінде көрсетіңіз
Энергетикалық алмасу
|
Бағалау крнитерийі:
Энергетикалық алмасу кезеңдерін біледі 2 балл
|
Биология 10 сынып
Очкур Е. Курмангалиева Ж.
Нуртаева М.
Мектеп 2019
мәтін
|
Оқулықтағы мәліметті пайдалана отырып энергетикалық алмасу кезеңдерін топпен талдап сипаттауға тапсырма береді
|
2 тапсырма
Топтық жұмыс. «Борт журналы» әдісі.
Әр топ өз тақырыптарын оқулықтағы мәтін бойынша талдап, қорғайды.
Берілген тақырып бойынша бұрыннан білетінім.
|
Мәтіннен қандай жаңалық туралы білдім?
|
Тың ақпараттар
|
1 топқа тапсырма: Энергетикалық алмасудың 1 кезеңін сипаттаңыздар.
Дискриптор:
-Дайындық кезеңді сипаттайды;
-Ойларын жинақтап, алған білімін Борт журналына жазады;
-Тың ақпараттарымен бөлісіп, қорғайды.
2 топқа тапсырма :Энергетикалық алмасудың 2 кезеңін сипаттаңыздар.
Оқyшылaр келесi сұрaқтaрғa жayaп жaзaды.
Дискриптор:
-Оттекті кезеңді сипаттайды;
-Ойларын жинақтап, алған білімін Борт журналына жазады;
-Тың ақпараттармен бөлісіп, қорғайды.
3 топқа тапсырма: Энергетикалық алмасудың 3 кезеңін сипаттаңыздар.
Дискриптор:
-Оттексіз кезеңді сипаттайды;
- алған ақпараттарымен бөлісіп, Борт журналына толтырады;
-Тың ақпараттарымен бөлісіп, қорғайды.
|
Бағалау критерийі: энергия алмасу кезеңдерін сипаттайды
2 балл
ҚБ: «Бағдаршам» әдісі арқылы оқушылар бір-бірін бағалайды.
|
10-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%96
|
Энергия алмасу кезеңдерңнде болатын өзгерістерді кестеге жазуға тапсырма
|
3тапсырма Жұптық жұмыс
|


title:
кеззең

Дайындық - Сабақтың тақырыбы: Энергетикалық алмасу кезеңдері Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

text:
кеззең
|
Дайындық
|
оттексіз
|
оттекті
|
Қандай заттар ыдырайды
|
|
|
|
Қандай заттар түзіледі
|
|
|
|
Энергияның қанша мөлшері шығымдалады
|
|
|
|
Дескриптор:
энергия алмасу кезеңіндерінде қандай заттар ыдырайтынын жазады
энергия алмасу кезеңіндерінде қандай заттар түзілетінін жазады
шығындалатын энергияны жазады
|
Бағалау критерийі:
Энергия алмасу кезеңдерңнде болатын өзгерістерді ажыратады
3балл
ҚБ: жұптар бірін-брі бағалайды
|
10-сынып оқулығы.
Кесте
https://dereksiz.org/referat-tairibi-energiya-almasui.html
|
Тақырып боыйнша сәйкестендіру кестесін ұсынады
|
4 тапсырма. Сәйкестендіру
Жеке жұмыс
Энергияны өлшеу бірлігі
|
Диссимилияция
|
Энергетикалық алмасу
|
Жасушадағы митохондрияларда
|
Энергетикалық алмасудың аэробты кезеңі жүреді
|
Ағзалық заттар көп ыдырайды.
|
Энергетикалық алмасудың оттексіз кезеңі жүреді
|
қосылыстар асқорыту ферменттерінің әсерінен қарапайым қосылыстарға ыдырайды
|
Адам қаншалықты көп энергия жұмсаса
|
АТФ молекуласы түзіледі
|
Энергетикалық алмасудың дайындық кезеңі жүреді
|
Джоуль (Дж)
|
Глюкозаның бір молекуласы ыдырағанда
|
Жасушалардың цитоплазмасында38
|
|
Бағалау критерийі: Глюкоза ыдырауының екі кезеңін салыстыра алады
2 балл
|
10-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптер
кесте
|
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
|
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды.
|
|
Этаптар
|
Дайындық
|
Гликолиз - ашу
|
Аэробты – жасушалық тыныс алу
|
Қандай заттар ыдырайды
|
Нәруыздар, майлар, көмірсулар.
Жасуша сыртындағы ферментативті үдеріс (асқорыту)
|
С6Н12О6 – гликолизі. Басқа органикалық қосылыстар глюкоза күйіне айналдырылады.
|
Пирожүзім қышқылы - С6Н12О6.
|
Қандай заттар түзіледі
|
Аминқышқылдары, моносахаридтер, глицерин, май қышқылдары.
|
Пирожүзім қышқылы, АТФ. АТФ түзілуі аз эффективті.
|
СО2, АТФ.
Кребс циклі көмірсулардан Н+ атомдарын босатып шығарады.
|
Энергияның қанша мөлшері шығымдалады
|
Энергияның аз бөлігі жылу түрінде бөлінеді.
|
200 кДж
(120 кДж жылу және 80 кДж АТФ)
|
2600 кДж, олардың ішінен 1520 кДж АТФ, қалғаны жылу түрінде.
|


Энергия алмасу- жасуша құрамына кіретін органикалық қосылыстардың энергия бөліп, тотығуы мен ыдырауы жүретін кері процесс. Пластикалық және энергетикалық алмасу процестері бір мезділде жүреді, олар өзара тығыз байланысты, бірақ жүру қарқыны бір-біріне тең емес. Себебі, жас кезде организм өседі әрі дамиды, оның жасушалары қарқынды бөлінеді. Бұл кезде пластикалық алмасу басым жүреді. Қартайған кезде, керісінше, энергетикалық алмасу басымырақ жүре бастайды.
Энергетикалық алмасу кезіндегі ағзалық қосылыстардың ыдырауы тамақтың қорытылуы және тынысалу арқылы жүзеге асады. Тамақтың қорытылуы кезінде күрделі ағзалық қосылыстарқарапайым қосылыстарға дейін ыдырайды. Тынысалу кезінде қарапайым қосылыстар оттегінің қатысуымен тотығып, одан химиялық энергия бөлінеді. Бөлінген энергия дене температурасының тұрақтылығын сақтауға, бұлшыкеттердің жиырылуына, ішкі мүшелердің жұмысына жұмсалады. Энергетикалық алмасукезінде ағзадағы барлық қимыл-әрекет, ой еңбегі және т.б. жұмыстар жүзеге асады. Сондықтан да ағза өзінің тіршілігін жалғастыру үшін оқтын-оқтын тамақтанып тұруы қажет. Ересек адамдар орташа есеппен тәулігіне 7117 кДж энергия жұмсайды. Олай болса, ағзаға тәулігіне 7117 кДж энергия бөлінетін құрамында ағзалық заттары бар тағам пайдаланылғаны дұрыс. Адамның энергия жұмсауы орындайтын жұмысына, көңіл күйіне, мамандығына және т.б. жағдайларға байланысты. 14-17 жас аралығындағы жасөспірімдер үшін 1 кг дене салмағына тәулігіне орташа 210- 270 кДж энергия жұмсалады. 3.Энергетикалық алмасу үш кезеңнен тұрады. Бірінші - дайындық, екінші - оттексіз, үшінші - оттекті кезең. Энергетикалыц алмасудың дайындық кезеңіадамның асқорыту мүшелеріндегі жасушалардың цитоплазмасында(лизосомаларда) жүреді. Бұл кезеңде күрделі ағзалық қосылыстар асқорыту ферменттерінің әсерінен қарапайым қосылыстарға ыдырайды. Бұл кезеңде аз мөлшерде бөлінген энергия қоршаған ортаға жылу күйінде таралады. Энергетикалық алмасудың оттексіз (анаэробты) кезеңі жасушалардың цитоплазмасында жүреді. Дайындық кезеңде түзілген карамайым ағзалық қосылыстардың одан әрі ыдырауына оттегі қатыспайды. Энергетикалық алмасудың бұл сатысын кейде ашу кезеңі деп те атайды. Энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі (гр.аеr- «ауа») жасушалардағы митохондрияларда жүреді. Ферменттер мен оттектің қатысуымен өте күрделі химиялық реакциялар тізбегі жүреді де, энергия едәуір көп мөлшерде бөлінеді. Мысалы, энергетикалық алмасудың оттексіз кезеңінде қант молекулалары ыдыраған кезде 27 ккал, оттекті кезеңінде 674 ккал энергия бөлінеді. Сондықтан ағза үшін энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі өте тиімді. 1 г көмірсулар және нәруыздар ыдыраған кезде 17,2 кДж энергия бөлінеді. Ал 1 г май ыдыраған кезде 39,1 кДж энергия бөлінеді. Адам қаншалықты көп энергия жұмсаса, оның ағзасында соншалықты ағзалық заттар көп ыдырайды. Сондықтан адам көп жұмыс атқарса, тынысалуы да жиілейді, көп тамақ ішеді. Адам жұмсаған энергиясының орнын осылай толықтырады.[1]


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-energetikali-almasu-kezederi-ou-bafdarlamasina.html#Берілген_тақырып_бойынша_бұрыннан_білетінім.__Мәтіннен_қандай_жаңалық_туралы_білдім__Тың_ақпараттар


Тапсырма 3
Суретте кескінделген денелердің қайсысы кинетикалық энергияға, қайсысы потенциалдық энергияға ие болады?
Дескриптор
- кинетикалық және потенциалдық энергияларды анықтайды.
Кері байланыс
Презентация
|
Сабақтың соңы.
5 мин
Рефлекция
Бағалау
Үй тапсырмасы
|
Рeфлексия пирамидаcы: Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.
|
Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.
|
Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл
|
Үлестірме стикерлер
Дескриптор
Оқулық
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Оқушыларға жеке қолдау көрсету, оқу материалдары мен дереккөздерді оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып,
Мотивациясы жоғары оқушылар:
Көмек қажет ететін оқушыларға «Сәйкестендіру» тәсілі оқушының ынталану қабілетін арттыруға көпірше болып қызмет атқарады.
Тапсырмалар бере отырып, күтілетін нәтижеге жетелеймін.
«Рефлексия пирамидасы» әдісі арқылы кері байланыс береді
|
Әрбір кезең бойынша оқушыларға ауызша және бас бармақ, смайликтермен кері байланыс беріп отырамын, сол арқылы оқушыларды ынталандыруға бағыттап отырамын, қолдау көрсетемін.
Оқушылардың өзін-өзі бағалауы, топтардағы бағалау жүріп отырады
|
Физика кабинетіндегі қауіпсіздік ережесі еске салынады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Сабақтың тақырыбы: Энергия Бөлімі: Энергия Мұғалімнің аты-жөні: Жарылхасын А

text:
7. 2.3.4 кинетикалық энергияның екі түрлерін атау: кинетикалық, потенциалдық;
7. 2.3.5. кинетикалық энергияның E k =mv2 /2 формуласын қолдану;
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар істей алады: - энергия дененің немесе денелер жүйесінің күйіне тәуелді екенін түсінеді
Көптеген оқушылар істей алады: - энергия бір күйден екінші күйге ауысқанда өзгеруі жасалған жұмыстың шамасымен анықтайды
Кейбір оқушылар істей алады: - есеп шығару кезінде кинетикалық энергия формуласын қолданады;
Бағалау критерийлері
- механикалық жұмыстың физикалық мағынасын түсіндіреді;
- дененің энергиясы қандай физикалық шамаларға тәуелді екенін түсінеді;
- кинетикалық энергия формуласын қолданып есептер шығарады;
Құндылықтарға баулу
Жалпыға бірдей еңбек қоғамы құндылығын дарытуда оқушыларға оқу үдерісінде бақылау жүргізуге, топтастыруға, зерттеуді жүйелеуге, құбылыстарды бір-бірімен байланыстыру мен оларға түсінік беруге үйрету.
Оқушыларды тақырыппен, мақсаттарымен және сабақ мақсатымен таныстыру
Өтілген тақырыптарды қайталау:
1. Механикалық жұмыс дегеніміз не?
2. Механикалық жұмыстың өлшем бірлігі қандай?
3. Жұмыс қалай анықталады?
4. Қай жағдайда механикалық жұмыс 0-ге тең болуы мүмкін?
5. Жұмысты графикалық түрде қалай анықтауға болады?
6. Қуат дегеніміз не?
7. Қуаттың өлшем бірілігі қандай?
8. Егер күш пен жылдамдықтың бағыттары сәйкес келетін болса, қуат қалай анықталады?
9. Автомобиль жолда бірқалыпты қозғалып келеді. Автомобильге әрекет ететін теңәсерлі күштің жұмысы қандай?
10. Автомобильдың тарту күшінің жұмысы неге тең?
Оқушылар өткен сабақтар бойынша сұрақтарға жауап береді, және бүгінгі тақырыптың мақсатымен танысып, мұғаліммен бірге сабақ соңында күтілетін нәтижелерді талдайды.
Оқушылардың сұрақтарға дұрыс жауап беруіне байланысты бағаланады.
Презентация немесе таратпа материал
Сабақтың ортасы
15 минут
10 минут
5 минут
Энергия түрлері
Механикалық
Жылулық
Электрлік
Жарық
Механикалық энергия - дененің жұмыс істеу қабілеттілігін сипаттайтын физикалық шама.
Механикалық энергия екі топқа бөлінеді : кинетикалық және потенциалдық.
Оқушылар энергия түрлерімен танысады.
Дескриптор:
-Кинетикалық энергияны ажырата алады
-потенциалдық энергияның қандай шамаларға тәуелді екендігін біледі
Сабаққа дидактикалық материалдар
Есеп шығару мысалы:
1. Есептеңіз
a) 25 м/с жылдамдықпен қозғалып келе жатқан массасы 600 кг көліктің кинетикалық энергиясын
b) егер (а) бөлігінде автомобиль жылдамдығы 12 м/с кемітетін болса, кинетикалық энергия қаншалықты азаяды?
2. Массасы 10 г оқ винтовкадан 800 м/с жылдамдықпен ұшып шықты және тақтайды тесіп шыққан мезетте жылдамдығы 400 м/с болды. Тақтайдың бөгетін жеңу үшін атқарылған жұмысты есептеңіз.
(FО)
1. Массасы 4,5т Африкалық піл 40 км/сағ жылдамдықпен жүгіретін болса, оның энергиясын анықтаңыз.
Кері байланыс


1 / 3
Пәні
Физика
Сыныбы
7
Сабақтың тақырыбы
Энергия. Денелердің потенциалдық және кинетикалық энергиялары.
Мақсаты
Энергияның түрлері мен айырмашылықтары туралы, оның өмірдегі маңыздылығын сипаттап, есеп шығаруды үйрену.
Күтілетін нәтижелері
А)Дененің жұмыс істеуге қабілеттілігінің өлшемі екенін түсініп ұғынады
В) Формулаларын есеп шығаруда дұрыс қолданады.
С) Екі энергияның өзара айырмашылықтарын ажыратады.
Сабақ түрі
Кіріктірілген сабақ.
Керекті жабдықтар
Оқулық, плакат, маркер, презентациялар, стикерлер.
Қолданылатын әдіс-тәсілдер
Монологтық баяндау әдісі,топтық жұмыс,логикалық ойлау,блум таксаномиясы,жинақтау,талдау,демонстрациялық әдіс.
Сабақ барысы
Сабақ кезеңдері
Мұғалім әрекеті
Оқушы әрекеті
Кіріспе (2 мин)
I.Ұйымдастыру.
Амандасу.
Топқа бөлу.І-топ.Су
II-топ.Күн
III-топ.Жел
Оқушылар топқа бөлініп отырады.
II.Үй тапсырмасы
7 мин
1.Біздің өміріміздегі энергияның алатын орны қандай?
2.Энергияны қанша мөлшерде қолданамыз?
3.ЭКСПО туралы не білеміз?
Үй тапсырмасына жауап беріп бір бірін қолпаштайды.
III.Ой шақыру.
2 мин
Энергияға байланысты видео көрсету..
Видеоны көру арқылы жаңа сабақ тақырыбын ашады.Балалар видео туралы өз ойларын айтады.
IV.Мағынаны тану.5 мин
Оқулықпен жұмыс.
I топ тапсырмасы
Потенциалдық және кинетикалық энергия дегеніміз не? Формуласы қандай?
ІІ топ тапсырмасы
Потенциалдық және кинетикалық энергияға мысал келтір? Формулаларды сөйлеттіреді.
ІІІ топ тапсырмасы
Топтар оқулықтан тақырыпты оқып, топта талдап, бір – біріне түсіндіреді.
Оқушылар жарыса топ – топ бойынша ауызша жауап береді.
2 / 3
Толық механикалық энергия деп нені айтамыз? Формуласы қандай?
V.Практикалық жұмыс.(Тәжірибе)
7 мин
Энергия тақырыбын одан әрі толық түсіну үшін практикалық тәжірибе көрсетіледі.Технология пәні мұғалімі:
Оқушылар тәжірибені көреді.Балалар экспоға байланысты плакатқа сурет салады.
.Талдау,жинақтау.
Сурет бойынша 3-топқа 1-есептен беріледі.
1-топ.Су.
I-деңгей.
Жер бетінен 3,5 м биіктікке көтерілген массасы 6 кг дененің потенциалдық энергиясын анықтаңыз.
9 м/с жылдамдықпен қозғалатын 6 кг дененің кинетикалық энергиясы неге тең ?
II-деңгей.
“Союз” сериялы ғарышкеменің массасы 6т болса, оның орбита бойымен
8 м/с жылдамдықпен қозғалғандағы кинетикалық энергиясы қандай?
III-деңгей.
20 м/с жылдамдықпен қозғалған дененің кинетикалық энергиясы 400 Дж болса, оның массасы
Топ бойынша есептерін шығарады.Әр топтан бір оқушы есептерін түсіндіріп береді.
VII.Қорытынды.Бағалау.
Инсерт әдісі.Рефлекция
Топ бойынша :
Оқушылар «Не білдім?», «Не нәрсе қиын болды?», «Не нәрсе білгіңіз келеді?» сұрақтарына стикерде жауап жазып, іледі..
3 / 3
Үйге тапсырма:
§ 65 .Энергия.Денелердің потенциалдық және кинетикалық энергиясы.
38-жаттығу. № 1,2,3 .
Практиканты: Саматұлы Талант
Бекзат Жұматов
Достарыңызбен бөлісу: |


title: - топ Кинетикалық энергия тобы - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия Білім беру ұйымының атауы

text:
2- топ Кинетикалық энергия тобы 3-топ Потенциалдық энергия тобы
Сығылған серіппенің кері тебілу барысында денелер қозғалысқа келіп, жұмыс істеледі. Бұдан сығылған серіппенің жұмыс істеуге қабілетті екенін білеміз.
Қозғалыстағы денелердің істеген жұмысы сол денелердің массаларына тәуелді.
Дененің істеген жұмыс сол дененің жылдамдығына да тәуелді.
Дененің жұмыс істеу қабілетін нақты көрсететін физикалық шама энергия деп аталады.
Энергия бірлігі 1 Джоуль=ватт·секунд.
Тұрмыста энергияның өлшем бірлігі ретінде
1 киловатт·сағат=3600000 Вт·с=3600000 Дж
Потенциалдық энергия деп әр түрлі денелердің өзара орналасуы бойынша анықталатын энергияны айтады.
Жоғары көтерілген дененің потенциалдық энергиясы сол дененің массасына және көтерілу биіктігіне тәуелді.
Денелердің қозғалу салдарынан туындайтын энергия кинетикалық энергия деп аталады.
Денелердің кинетикалық энергиясы сол денелердің массалары мен жылдамдықтарына тәуелді өзгереді.
Дененің механикалық энергиясының өзгерісі атқарылған жұмыстың шамасына тең:
Жаңа сабақты бекіту сұрақтары. Кім жылдам? Әдісі 1.Қандай жағдайда дененің энергиясы бар деп айтуға болады?
2.Энергия дегеніміз қандай шама?
3.Жұмыс пен энергияның бірліктері қандай?
4.Механикалық энергия деп нені айтамыз және оның қандай түрлері бар ?
5.Дененің кинетикалық энергиясы қандай шамалармен өрнектеледі?
6.Кинетикалық энергияны есептеу формуласы қандай?
7.Сен тұрған жерде энергияның қандай түрі қолданыста ?
8.Энергия деңгейлері айырымдарының физикалық мағынасы қандай?
9.Сенің энергияң бар ма?
10.Энергия жоқтан бар болмайды және ешқайда жоғалып кетпейді! - дегенді қалай түсінесің?
Бекіту тапсырмалары - Топтық жұмыс 5,3-жаттығу есептері 1 – топ Механикалық энергия тобы №2
Массасы 9,0г оқ винтовка ұңғысынан 800м/с жылдамдықпен шығады.Оның кинетикалық энергиясы қандай?
№1 Теориялық зерттеу Резеңке мен ермексаздан жасалған шарлар үстелден еденге құлағанда,қандайқұбылыс болатынын байқаңдар.Олардың құлаған кезінде орын алатын энергияның түрленуін сипаттап жазыңдар.Бұл үдерістің айырмашылығын көрсетіңдер.


text:
2- топ Кинетикалық энергия тобы №3 Тарту күші 6*104 Н болатын мәшиненің жылдамдығы 2м/с –тан 8м/с-қа артады.Мәшиненің жалпы массасы 8 т.Мәшиненің кинетикалық энергиясының өзгерісін,тарту күшінің жұмысын және оның орын ауыстыру аралығын табыңдар.Үйкеліс есептелмейді.
Теориялық зерттеу Сурет пен тақырыпты байланыстыру.
3-топ Потенциалдық энергия тобы №4 Жүк көлігінің массасы жеңіл автомобильдің массасынан 18 есе артық .ал жүк көлігінің жылдамдығы жеңіл автомобильдің жылдамдығынан 6 есе кем.Олардың кинетикалық энергиясын салыстырыңдар.
№2 Теориялық зерттеу Жер бетіндегі ұшу алаңында тұрған ұшақ қандай механикалық энергияны иеленеді.Ұшу алаңынан қозғалып,әуеге көтнрілер алдында қандай энергияны иеленеді?
Жеке жұмыс «Блум таксономисы»
1
Білу
Энергия дегеніміз не?
2
Түсіну
Энергия түрлерін және формуласын жаз?
3
Қолдану
Суретті түсіндір?
4
Талдау
Патенциалдық және кинетикалық энергияны салыстыр?
5
Жинақтау
5.3-ж. №1 Жалпы массасы 50 т реактивті ұшақты ұшқыш Жермен салыстырғанда 300м/с жылдамдықпен басқаоып келеді.Ұшақтың кенетикалық энергиясы қандай?
6
Бағалау
Энергияны білу біздің күнделікті тұрмыста маңызы қандай?


title: БББ кестесі - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия Білім беру ұйымының атауы

text:
БББ кестесі
Білгенім
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Рефлексия: «Аргумент»
Бугінгі сабақта менің көңіл –күйім болды ..................................,себебі....................................
Сабақта мен ............................................. жұмыс жасадым, себебі................................................
Сабақтағы мен үшін ........................................, себебі.......................................................................
Үйге тапсырма §32 тақырыпты оқу
Сұрақтарға жауап жазу .
Энергияның түрленуіне мысалдар кетіріп эссе жазу.
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Қара жәшік ішіндегі суреттер.
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Әр топ бір тапсырмаға жауап береді, басқа топ өз тапсырмаларын бағалайды.
Дескриптор
-Энергияны біледі
-Формуланы түрлендіре алады
-Энергия түрлерін ажыратып формуланы жаза алады
-Формуланы түлендіре алады.
Дескриптор:
-Энергияны біледі ;
-Энергия өлшембірлігін атайды;
-Кинетикалық энергия шамаларын атай алады;
-Потенциалдық энергия шамаларын атаай алады;
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Дескриптор
Энергияның формуласын қолданып,есептің шешімін табады
• Теориялық зерттеу сұрақтарына жауап береді;
• Жеке жұмысты орындап өз білімдерін тексереді
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 7 сынып оқулық
Башарұлы Р.
Алматы:Атамұра 2017ж.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Сабақ тақырыбын және оқу мақсатын таныстыру
«Кім», «Қайда», «Қашан»? телебағдарламасындағы әуен ойналады.
Мұғалім оқушылардың наза
рын қара жәшікке аударады. Қара жәшіктегі затты анықтау үшін оқушыларға сұрақ қою..
1. Жұмыс дегенді қалай түсінесіңдер?
2. Күнделікті тұрмыста қандай жұмыстар атқарасыңдар?
3. Жұмыс істеу үшін күштің қандай қажеті бар?
4. Энергия дегенді қалай түсінесіңдер?
5. Адам энергияны қайдан алады деп ойлайсыңдар?
6. Энергияның қандай түрлерін білесіңдер?
7.Жұмыс пен энергияның байланысын қандай мысалдар келтіріп көрсетуге болады?
Жаңа сабақ
ДЖИГСО әдісі бойынша 3 топқа бөліп теориялық материалды меңгереді.
1 – топ Механикалық энергия тобы
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-energiya-kinetikali-energiya-potencialdi-energi.html#Жаңа_сабақ_ДЖИГСО_әдісі_бойынша_3_топқа_бөліп_теориялық_материалды_меңгереді._1_–_топ_Механикалық_энергия_тобы


title: Қалыптастырушы бағалау - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Сабақ тақырыбын және оқу мақсатын таныстыру
1.Иіндік дегеніміз не?
2.Күш иінідеп нені айтамыз?
3.Күш моменті дегеніміз не?
4.Массалар центрінің анықтамасы қалай айтылады?
5.Дененің массалар центрін қандай тәсілдермен анқытайды?
6.Эксперименттік тәсілмен дененің массалар центрі қалай анықталады?
7.Екі дененің массалар центрін қандай теориялық формуламен анықтайды?
Жаңа сабақ
ДЖИГСО әдісі бойынша топтық жұмыс
1 топ Сағат тілімен бағыттас Күш моменті
2 топ Сағат тіліне кері Бағыттағы Күш моменті
3 топ Иінді таразылар
Қозғалмайтын тіреудің немесе біліктің төңірегінде айнала қозғала алатын кез келген дене иіндік деп аталады.
О тіреу нүктесі
d1=OC Ғ1 күшінің иіні
d2=OD Ғ2 күшінің иіні
Айналатын денеге түсірілген күштің иініне көбейтіндісі күш моменті деп аталады:
M=F∙d
М-күш моменті Өлшем бірлігі 1Н∙1 м
Ғ-күш
d –күш иіні
М1=М2
Моменттер ережесі:
Айналатын дененің тепе-теңдігін сақтау үшін, денені сағат тілі жүрісіне бағыттас айналдыратын күш моменттерінің қосындысы оны сағат тілі жүрісіне қарсы бағытта айналдыратын күн моменттерінің қосындысына тең болуы керек.
Слайдпен жұмыс
Бекіту тапсырмалары –Есептер шығару Жұптық жұмыс
Қар кесегі әдісі бойынша бекіту сұрақтарын қою
1.Қандай шарт орындалғанда қозғалмайтын ось төңірегінде айнала алатын дене тепе-теңдікте тұра алады?
2.Теңиінді таразылар мен ондық таразылардың жұмыс істеу принциптері қандай?
3.Қандай шарттар орындалғанда теңиінді және ондық таразылар тепе-теңдікке келеді?
4.Иінді таразылардың Ай бетіндегі көрсетуі мен Жер бетіндегі көрсетуі бірдей бола алама?
5.Салмақсыздық жағдайында тарзы жұмыс істей ала ма?
6.Бір ғана гір тасымен жұмыс істейтін таразы түрі бар ма?
Рефлексия: «Аргумент»
Бугінгі сабақта менің көңіл –күйім болды ..................................,себебі....................................
Сабақта мен ............................................. жұмыс жасадым, себебі................................................
Сабақтағы мен үшін ........................................, себебі.......................................................................
Үйге тапсырма §37 тақырыпты оқу
Практикалық тапсырманы орындау
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Әр жұп бір тапсырмаға жауап береді, басқа жұп өз тапсырмаларын бағалайды.
Дескриптор
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Дескриптор
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 7 сынып оқулық
Башарұлы Р. «Дидактикалық материалдар
|


title:
Смайликтер

Қысқа мерзімді жоспар

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Сабақ тақырыбын және оқу мақсатын таныстыру
Қайталау сұрақтары
1.Астрономия ғылымының дамуына қандай жағдайлар түрткі болды?
2.Астрономияның негізгі мақсаты қандай ,нені зерттейді?
3.Астрономияның дамуына Орта Азиядан шыққан қандай ғалымдар елеулі үлес қосты?
4.Галелейдің астрономияға қосқан жаңалықтарының басты ерекшелігі не?
5.Қандай ғалымдарды астрономияның негізін салушы деуге болады?
6.Птоломейше Әлем жүйесінің құрылысы қалай?
7.Әлемнің гелиоцентрлік жүйесінің мәнісін қалай түсіндіруге болады?
Жаңа сабақ
2. Кестедегі Күн жүйелері, центріндегі аспан денелері мен олардың негізін қалаушыларды сызықтармен қосыңдар.
3. Жердегі күн мен түннің және жыл мезгілдерінің ауысу себептерін жазыңдар.
___________________________________________________________________________________________________________________
_______________________ Есептер шығару
1 сағатта 18000 кДж жұмыс өндірген двигательдің қуатын анықтаңдар.
Жүк көтеруші машинаның қуаты 4кВт. Ол қандай жүкті 15 м биіктікке 2 минут ішінде көтере алады?
Иіндіктің ұштарына 40 Н және 240 Н күштер әсер етеді. Кіші күш ілінгенге дейінгі тірек нүктесінің қашықтығы 6см. Егер иіндік теңгерілген қалыпта болса, иіндіктің ұзындығын табыңдар.
Тепе-теңдік күйдегі иіндіктің иіндері сәйкес 15 және 90 см-ге тең. Иіндікке түсетін күш 1,2Н. Үлкен күштің мәнін табыңдар?
Ауада ұшу көлігінің ұшу принципін түсіндір?
Үйге тапсырма қайталау
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Әр жұп бір тапсырмаға жауап береді, басқа жұп өз тапсырмаларын бағалайды.
Дескриптор
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Дескриптор
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 7 сынып оқулық
Башарұлы Р. «Дидактикалық материалдар
Смайликтер
|


title: - топ Кинетикалық энергия тобы - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия

text:
2- топ Кинетикалық энергия тобы 3-топ Потенциалдық энергия тобы
С ығылған серіппенің кері тебілу барысында денелер қозғалысқа келіп, жұмыс істеледі. Бұдан сығылған серіппенің жұмыс істеуге қабілетті екенін білеміз.
Қ озғалыстағы денелердің істеген жұмысы сол денелердің массаларына тәуелді.
Д ененің істеген жұмыс сол дененің жылдамдығына да тәуелді.
Дененің жұмыс істеу қабілетін нақты көрсететін физикалық шама энергия деп аталады.
Энергия бірлігі 1 Джоуль=ватт·секунд.
Тұрмыста энергияның өлшем бірлігі ретінде
1 киловатт·сағат=3600000 Вт·с=3600000 Дж
Потенциалдық энергия деп әр түрлі денелердің өзара орналасуы бойынша анықталатын энергияны айтады.
Жоғары көтерілген дененің потенциалдық энергиясы сол дененің массасына және көтерілу биіктігіне тәуелді.
Денелердің қозғалу салдарынан туындайтын энергия кинетикалық энергия деп аталады.
Денелердің кинетикалық энергиясы сол денелердің массалары мен жылдамдықтарына тәуелді өзгереді.
Дененің механикалық энергиясының өзгерісі атқарылған жұмыстың шамасына тең:
Жаңа сабақты бекіту сұрақтары. Кім жылдам? Әдісі 1.Қандай жағдайда дененің энергиясы бар деп айтуға болады?
2.Энергия дегеніміз қандай шама?
3.Жұмыс пен энергияның бірліктері қандай?
4.Механикалық энергия деп нені айтамыз және оның қандай түрлері бар ?
5.Дененің кинетикалық энергиясы қандай шамалармен өрнектеледі?
6.Кинетикалық энергияны есептеу формуласы қандай?
7.Сен тұрған жерде энергияның қандай түрі қолданыста ?
8.Энергия деңгейлері айырымдарының физикалық мағынасы қандай?
9.Сенің энергияң бар ма?
10.Энергия жоқтан бар болмайды және ешқайда жоғалып кетпейді! - дегенді қалай түсінесің?
Бекіту тапсырмалары - Топтық жұмыс 5,3-жаттығу есептері 1 – топ Механикалық энергия тобы №2
Массасы 9,0г оқ винтовка ұңғысынан 800м/с жылдамдықпен шығады.Оның кинетикалық энергиясы қандай?
№1 Теориялық зерттеу Резеңке мен ермексаздан жасалған шарлар үстелден еденге құлағанда,қандайқұбылыс болатынын байқаңдар.Олардың құлаған кезінде орын алатын энергияның түрленуін сипаттап жазыңдар.Бұл үдерістің айырмашылығын көрсетіңдер.


title: БББ кестесі - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия

text:
БББ кестесі
Білгенім
|
Білдім
|
Білгім келеді
|
|
|
|
Рефлексия: «Аргумент»
Бугінгі сабақта менің көңіл –күйім болды ..................................,себебі....................................
Сабақта мен ............................................. жұмыс жасадым, себебі................................................
Сабақтағы мен үшін ........................................, себебі.......................................................................
Үйге тапсырма §28. Электр заряды. Зарядтың беттік және көлемдік тығыздығы.
Зарядтың сақталу заңы. Кулон заңы
Үйге тапсырма §32 тақырыпты оқу
Сұрақтарға жауап жазу .
Энергияның түрленуіне мысалдар кетіріп эссе жазу.
|
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Қара жәшік ішіндегі суреттер.
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Әр топ бір тапсырмаға жауап береді, басқа топ өз тапсырмаларын бағалайды.
Дескриптор
-Энергияны біледі
-Формуланы түрлендіре алады
-Энергия түрлерін ажыратып формуланы жаза алады
-Формуланы түлендіре алады.
Дескриптор:
-Энергияны біледі ;
-Энергия өлшембірлігін атайды;
-Кинетикалық энергия шамаларын атай алады;
-Потенциалдық энергия шамаларын атаай алады;
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5 балл
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Дескриптор
Энергияның формуласын қолданып,есептің шешімін табады
• Теориялық зерттеу сұрақтарына жауап береді;
• Жеке жұмысты орындап өз білімдерін тексереді
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 7 сынып оқулық
Башарұлы Р.
Алматы:Атамұра 2017ж.
|


title: Қысқа мерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Сабақ тақырыбын және оқу мақсатын таныстыру
Сұрақ бізден ,жауап-сізден әдісі бойынша үй тапсырмасын тексеру.
1.Қандай жағдайда дененің энергиясы бар деп айтуға болады?
2.Энергия дегеніміз қандай шама?
3.Жұмыс пен энергияның өлшембірліктері қандай?
4.Механикалық энергия деп нені айтамыз және оның қандай түрлері бар ?
5.Дененің кинетикалық энергиясы қандай шамалармен өрнектеледі?
6.Кинетикалық энергияны есептеу формуласы қандай?
7.Сен тұрған жерде энергияның қандай түрі қолданыста ?
8.Энергия деңгейлері айырымдарының физикалық мағынасы қандай?
9.Сенің энергияң бар ма?
10.Энергия жоқтан бар болмайды және ешқайда жоғалып кетпейді! - дегенді қалай түсінесің?
|


Жаңа сабақ Үштік одақ әдісі бойынша жаңа сабақты 3 топқа бөлісіп зерттеу 1 топ –Масса 2 топ-Биіктік 3- топ Еркін түсу үдеуі Ауырлық күші әрекетінен еркін құлаған дененің қарастырайық. Жер бетімен салыстырғанда h1 биіктігіне көтерілген дене А1 нүктеснен төмен қарай А2 нүктесіне құлады делік. Сонда ауырлық күшінің істеген жұмысын табайық.
Екі нүктенің араында дененің жүрген жолы:
Дененің қозғалыс бағытында әсер етерін күш:
Денеің құлаған кездегі ауырлық күшінің істейтін жұмысы:
Топтық жұмыс (формуламен жұмыс) (5 минут)
1 топ 2 топ 3топ
Бекіту тапсырмалары Жеке жұмыс «Кеңейтілген тапсырма»
№
Тапсырмалар
Жауабы
1
Энергия түрлері
2
Жұмыс формуласы
3
Денеің құлаған кездегі ауырлық күшінің істейтін жұмысының формуласы
4
Екі нүктенің араында дененің жүрген жолының формуласы
Кинетикалық және потенциалдық
Есептер шығару. Жекек жұмыс. 5.4-Жаттығу есептерін шығару.
№1Массасы 100 кг дене 10 м биіктіктен биіктігі 3 м үйдің төбесіне құлап түсті.Ауырлық күшінің істеген жұмысы қандай?
№2 800 м биіктіктегі тау шоққысының төдесінде алма ағашы өсіп тұр.Биіктігі 5 м алма ағашының бұтағындағы массасы 0,5 кг алманың Жер бетімен және ағаш түбімен салыстырғандағы потенциалдық энергиялары қандай?
№3 Нүрек су электр станциясында су 275 м биіктіктен құлап ағады.Әр бір секунд сайын СЭС-тің бір трубинасынан 155 м3 су ағып өтеді.Бұл трубинада 1 с ішінде қанша энергия өндіріледі?
№4 Дененің Жер мен Ай беттерінен бірдей биіктіктегі потенциалдық энергиялары бірдей бола ма?
№5Қатаңдығы 2*105 Н/м серіппе серпімділік күшінің әрекетінен 3 см-ге ұзарды.Созылған серіппенің потенциалдық энергиясы қандай?


title: Бекіту тапсырмалары - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия

text:
Бекіту тапсырмалары
Серпілген сауал әдісі бойынша сабақты қорытындылау сұрақтары:
1.Потенциалдық энергия дегеніміз не?
2.Ауырлық күші әрекет ететін потенциалдық энергияның формуласы қалай өрнектеледі?
3.Ауырлық күшінің жұмысы мен потенциалдық энергияның арасында қандай байланыс бар?
4.Неліктен потенциалдық энергия салыстырмалы сипат алады?
5.Сығылған серіппенің потенциалдық энергиясы қандай формуламен анықталады?
6.Серіппенің потенциалдық энергиясының өзгерісі мен серпімділік күші жұмысының арасындағы байланыс қалай өрнектеледі?
7.Тұрған жеріңде желдің ,судың басқа да денелердің потенциалдық энергиясын пайдалану мүмкіндігі бар ма? Талдау жасау.
Рефлексия: «Аргумент»
Бугінгі сабақта менің көңіл –күйім болды ..................................,себебі....................................
Сабақта мен ............................................. жұмыс жасадым, себебі................................................
Сабақтағы мен үшін ........................................, себебі.......................................................................
Үйге тапсырма §33 тақырыпты оқу 5.4-жаттығудың №6.№7
Теориялық зерттеу тапсырмалары
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Әр жұп бір тапсырмаға жауап береді, басқа жұп өз тапсырмаларын бағалайды.
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5
Дескриптор
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
3 балл
Дескриптор
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 7 сынып оқулық
Башарұлы Р. «Дидактикалық материалдар
|


title:
Смайликтер

Қысқа мерзімді жоспар

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Сабақ тақырыбын және оқу мақсатын таныстыру
Конверттегі сұрақ әдісі бойынша сабақты қорытындылау сұрақтары:
1.Потенциалдық энергия дегеніміз не?
2.Ауырлық күші әрекет ететін потенциалдық энергияның формуласы қалай өрнектеледі?
3.Ауырлық күшінің жұмысы мен потенциалдық энергияның арасында қандай байланыс бар?
4.Неліктен потенциалдық энергия салыстырмалы сипат алады?
5.Сығылған серіппенің потенциалдық энергиясы қандай формуламен анықталады?
6.Серіппенің потенциалдық энергиясының өзгерісі мен серпімділік күші жұмысының арасындағы байланыс қалай өрнектеледі?
7.Тұрған жеріңде желдің ,судың басқа да денелердің потенциалдық энергиясын пайдалану мүмкіндігі бар ма? Талдау жасау.
Жаңа сабақ
Дененің потенциалдық және кинетикалық энергияларының қосындысы механикалық энергия деп аталады.
W=Ek+Eп
W -механикалық энергия
Тысқарғы күштермен әрекеттеспейтін денелер жүйесін тұйық жүйе деп атайды.
Болат шар мен болат тақтадан тұратын тұйық жүйедегі механикалық энергиянының түрленуін қарастырайық
Тұйық жүйені құрайтын денелер арасында тек қана ауырлық күші мен серпімділік күші әрекет ететін болса, онда тұйық жүйенің механикалық энергиясы тұрақты сақталады.
|


title: Топтық жұмыс (суретпен жүмыс) - Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия

text:
Топтық жұмыс (суретпен жүмыс) (5 минут)
Жеке жұмыс
Бес сұрақ әдісі бойынша сабақты қарытындылау бекіту.
1.Денеің толық механикалық энергиясы деп қандай энергияны айтады?
2.Тұйық жүйе деп қандай жүйені айтады?
3.Тұйық жүйедегі энергияның сақталу және айналу заңы қалай оқылады?
4.Үйкеліс күші бар болса ,механикалық энергия сақтала ма?Сақталмаса оны қалай түсіндіруге болады?
5.Қандай шарттар орындалса,механикалық энергия сақталды деп айта ламыз?
Үйге тапсырма §34 тақырыпты оқу
152-беттегі Теориялық зерттеуді үйде қауіпсіздік ережесін сақтай отырып жаса п көру және тәжірие қорытындысын жазып келу.
Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар бекіту тапсырмаларын орындайды
Әр жұп бір тапсырмаға жауап береді, басқа жұп өз тапсырмаларын бағалайды.
Дескриптор
Оқушылар кері байланыс береді
|
Дескриптор
Сұрақтарға жауап береді
Есептің шешімін слайдттан қарап тексереді
2-балл
Дескриптор
1.Қорғау тәртібін сақтайды: Уақыт және әдептілік;
2. Мазмұнның толық ашады;
3. Өмірден мысалдар келтіреді.
5
Дескриптор
Механикалық энергияны жазып айтып береді
Механикалық энергияның теңдеуін жазып көрсетеді
Потенциалдық және кинетикалық энергияны салыстырады.
Есептің шартын түзеді
ХБЖ-ға келтіреді
Есептің формуланысын түрлендіріп
Есептің жауабын табады
6 балл
Дескриптор
Бекіту сұрақтарына дұрыс жауап береді
Формативті бағалай 10 балл
|
ФИЗИКА 7 сынып оқулық
Башарұлы Р. «Дидактикалық материалдар
|


title: Сабақтың тақырыбы: Энергия. Кинетикалық энергия. Потенциалдық энергия


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-energiya-kinetikali-energiya-potencialdi-energi-v2.html#Жаңа_сабақ_ДЖИГСО_әдісі_бойынша_3_топқа_бөліп_теориялық_материалды_меңгереді._1_–_топ_Механикалық_энергия_тобы


title: Сабақтың тақырыбы Энергияның сақталуы және айналуы. Сабаққа негізделген оқу мақсаты

text:
Барлық оқушылар: Оқулықта берілген тапсырмаларды орындайды. Тақырыпты меңгереді.
Көптеген оқушылар: Тақырыптың маңызы туралы дәлелдеп айтып бере алады.
.
Кейбір оқушылар: Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.
Тілдік мақсат
Негізгі физикалық терминдер
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Энергия
Энергия
Energy
Кинетикалық энергия
Кинетическая энергия
kinetic energy
Потенциалдық энергия
Потенциальная энергия
Potential energy
Тұйық жүйе
Замкнутая система
Closed
Механикалық энергия
Механическая энергия
energy
Құндылық
«Мәңгілік ел» ұлттық идеясы. Жалпыға бірдей еңбекқоғамы –еңбекке, шығармашылық өсуіне, ортамен ынтымақтастық қатынас орнатып, өмір бойы білім алуына баулу.
Механикалық энергия жайлы мағлұмат алады.
Механикалық энергияның формуласын біледі, өлшем бірліктерін біледі.
Формуланы пайдаланып есептер шығара алады.
Өмірмен байланыстырып, мысалдар келтіре алады.
Алдыңғы бөлім.
Кинетикалық энергия, потенциалдық энергия түрлерін біледі, формуласын қолданып есептер шығара алады.
І. Ұйымдастыру: Күндей жадырап, Айдай арайлап, Жұлдыздай жарқырап, Судай таза көңілмен, Бүгінгі сабағымызды бастаймыз! Психологиялық ахуал. (шаттық шеңбер бір-біріне тілек айту.) Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.
Сынып ішіндегі тазалық пен сынып оқушыларының сабаққа қатысымын қадағалау.
II .Үй тапсырмасын тексеру «Кайталау білім анасы»
«Кір жаятын жіп әдісі »( сұрақтар қойылады.) 1. Энергия дегеніміз қандай шама?
2.Энергияның қандай түрлері бар?
3.Потенциалдық энергия мен кинетикалық энергияның есептеу формуласы, өлшем бірліктері қандай?
4.Потенциалдық энергиямен кинетикалық энергияның ерекшелігі бар ма?
5. Қандай жағдайда дененің энергиясы бар деп айтуға болады?
6.Жұмыс, қуат шамаларын анықтайтын формула?
«Сәйкесін тап»
Есеп шығару (үйге берілген есеп) Массасы 100 кг дене 10м биіктіктен биіктігі 3м үйдің төбесінен құлап түсті.Ауырлық күшінің
істеген жұмысы.
Оқушылар бірін бірі тексереді.
Бағалау:мадақтама сөздер арқылы. (жарайсың, жақсы, тамаша, өте жақсы, әлі де қайтала)
Ой қозғау. (жаңа сабақты ашу үшін бейнефильм көрсету)
Мағынаны тану. (постер қорғау)
1 топ
Дененің механикалық энергиясы деп қандай энергияны айтады? 2 топ
Механикалық энергияның сақталу заңы.?
Бағалау : топ мүшелері келесі топты бағалайды. (Үш шапалақ әдісі бойынша)
Негізгі мазмұн: Кинетикалық және потенциалдық энергиялардың қосындысы , яғни тұйық жүйенің механикалық энергиясы денелерді кез келген орналасу қалыпында өзгеріссіз сақталады:
Ек1+Еп1=Ек2+Еп2=...=Екn+Enп=const
W1=W2=Wn=const
Ауырлық күшінің істейтін жұмысы еркін құлап түсетін дененің потенциалдық энергияларының өзгерістерінің өлшемі болатынын ескеріп, төмендегі теңдіктерді жаза аламыз:
A=Eп1-Еп2 немесе А=Ек2-Ек1 Бұл теңдіктердің сол жағы өзара тең. Сондықтан
Eп1-Еп2 =Ек2-Ек1 немесе Eп1+Ек1=Еп2+Ек2 W1= Eп1+Ек1 W2= Еп2+Ек2 W1= W2 Механикалық энергияның сақталу заңы: Тұйық жүйені құрайтын денелер арасында тек қана ауырлық күші мен серпімділік күші әрекет ететін болса, онда тұйық жүйенің механикалық энергиясы тұрақты сақталады.
«Кім жылдам» Оқулықпен жұмыс:
Есептер шығару . 33 жаттығу «1,2,3)
1 топ Массасы 9,0г оқ қалыңдығы 5,0 см тақтайға 600м/с жылдамдықпен соғылып,200м/с жылдамдықпен тесіп өтеді. Кинетикалық энергияның өзгерісін,тақтайдың жұмысын табыңдар. Кедергі күші өзгермейді деп алыңдар.
2 топ
Массасы 100 тонна ұшақ Жерден 1км биіктікке көтерілгенде жылдамдығы 200 м/с болады. Оның жермен салыстырғандағы механикалық энергиясы қандай?
Дискриптор Механикалық энергия заңын қолданады.
Топ бір-бірінің есептерін тексереді. Бағалау: Басбармақ әдісі бойынша