title: Сан ұғымы. Негізгі бөлім

text:
Санау жүиесі
Жоспар
1 Кіріспе
2 Сан ұғымы.
3 Негізгі бөлім
1)Сандардың тарихы .Санау жүйесінің әртүрлі елдерде пайда бола бастауы.
2Санау жүиесі.
3Оның 4 -түрлері
Орындаған :Үсіпбай Мерей
1 Сан ұғымы
Сан ұғымы математика ғылымындағы ең негізгі ұғымдардың бірі.Адамзат мәдениет есігін аша бастағанда математикадағы ең бірінші амал нәрселерді санау болды.
Сан туралы ұғым адамзат мәдениетінің тууымен және оның дамуымен тығыз байланысты. Шынында , егер осы ұғым болмаса , өзіміздің рухани өміріміз бен практикалық қызметімізді тиісті дәрежеде көрсете алмас едік. Есеп – қисап жүргізу , уақыт пен қашықтықты өлшеу , еңбек нәтижесінің қорытындысын есептеу сан ұғымынсыз мүмкін емес. Сан әуел баста заттарды санаудың қажеттілігінен туған математикалы ұғымдардың бірі. Кейін ол математикалық білімнің дамуына қарай жетілдірілді. Бұл ұғым өте ерте заманда адамдардың практикалық қызметтерінінен қажеттілігінен келіп туды. Нәрселерді санаудың нәтижесінде натурал сандар шыққан.Натурал сандырдың әрқайсысын белгілеу үшін жасалған таңбалар цифрлар деп аталады.Цифрлар: 1,2,3,4,5,6,7,8,9, және 0. Бұл цифрлар алғашқыда Үнді (Индия) елінде қолданылған, бірақ Еуропаға бұл цифрлардың арабтар әкелген.Осыдан бұл цифрлар араб цифрлары деп аталған.Осындай цифрлардан сандар құрастырылып, олар белгілі бір тәсілмен аталып таңбаланған. Сан — математиканың негізгі ұғымдарының бірі. Қарапайым түрде алғашқы қоғамдарда-ақ пайда болған, кейін бірте-бірте қолданыс аясы кеңейіп әрі жалпыланды. Кейбір заттарды санауға байланысты бүтін оң (натурал) сандар ұғымы, кейіннен сандардың натурал қатарының (1,2,3,4,…) шексіздігі туралы идея пайда болды. Сан ұғымының алғашқы кеңеюі — натурал сандарға бөлшек сандардың қосылуы болды. Ол ұзындықты өлшеу, ауданды табу, сондай-ақ, атаулы шамалардың үлесін бөліп шығару қажеттілігіне байланысты қолданысқа енгізілді. Теріс сандар арифметикалық есептерді шешудің жалпы тәсілдерін беретін алгебраның ғылым ретінде дамуына байланысты шықты. Бүтін, бөлшек (оң және теріс) және нөл сандары рационал сан деп аталды. Айнымалы шамалардың шексіз өзгеруін зерттеу үшін сан ұғымы кеңейтіліп, нақты сандар жиынтығы пайда болды. Шамалардың қатынасын (мыс., квадрат диагоналының оның қабырғасына қатынасы) дәл өрнектеу қажеттігі иррационал сандар ұғымын енгізуге себепші болды. 16 ғасырда квадрат және куб теңдеулерді шешуге байланысты жорамал сандар ұғымы енгізілді. Сан ұғымы дамуының соңғы кезеңі комплекс сандардың енгізілуі болды. Бұл идея 16 ғасырда үшінші және төртінші дәрежелі алгебралық теңдеулердің шешімін табуға байланысты пайда болған.
2 Сандардың тарихы .Санау жүйесінің әртүрлі елдерде пайда бола бастауы.
.Ерте замандарда адамдарға өздерінің күнделікті өмірінде кездесіп отыратын әртүрлі нәрселерді санауға тура келген. Сонда адамның тек екіге дейін ғана санай білетін шағы болған. Екі саны адамның көру және есту мүшелерімен, жалпы алғанда нәрселердің нақтылы жұбымен байланыстырылған. Үнділердің «көз», тибеттіктердің «қанат» деген өздері «2» санын білдіретін болған. Егер заттар саны 2-ден артық болса, алғашқы қауым адамы олар туралы тек «көп» дейтін болған. Адам бірте – бірте ғана үшке дейін, одан кейін беске, онға дейін т.с.с. санап үйренген. Біздің он – оннан санауымыз бойынша он бірліктен бір ондық, он ондықтан бір жүздік, т.с.с құралады. Осындай он – оннан топтап санау тәсілін ондық санау жүйесі деп атайды.Балалар саусақтарын санап үйренетіні сияқты, адамдар да қоғам дамуының алғашқы кезеңдерінде санау үшін екі қолының он саусағын пайдаланған. Қазіргі күні де «саусақпен санағандай…» деп айтамыз. Осыдан ондық санау жүйесі шыққан.Басқа жерлерде, мысалы, Африкадағы тайпалар мен халықтар санағанда бір қолының бес саусағын ғана пайдаланған, олар бес – бестен санаған, оларда негізі бес саны болатын бестік санау жүйесі қалыптасқан. Бұл санау жүйесінде алғашқы бес санның ғана атаулары бар. Олар «алты» санын «бес – бір» деп атаған. Осы санау жүйесінің жұрнақтары Скандинавия халықтарының тілдерінде сақталған.Ең көне санау жүйесі – екілік санау жүйесі, ғалымдардың болжауы бойынша, бұл жүйені бір кездері мысырлықтар пайдаланған. Екілік санау жүйесінде небары сандық екі таңба ған бар, ол 1 мен 0 цифрлары. Бұл жүйенің артықшылығы – есептеулердің жеңіл орындалуы болса, кемшілігі – сандардың жазылуының шұбыраңқлығы қолайсыз. Қазіргі жылдам есептейтін электронды машиналард жасауға екілік санау жүйесі пайдаланылады.Жиырмалық санау жүйесінің жұрнақтары осы уақытқа дейін, қазіргі француз және грузин тілдерінде сақталып қалған: ол тілдерде «80» санынының орнына «төрт жиырма» делінеді. Бұл санау жүйесін қолданған халықтар санағанда қолдарының саусақтарын да, аяқтарының башайларына дейін пайдаланған. Бұл жүйемен Майя тайпасының индеецтері де пайдаланған.Ежелгі вавилондықтар алпыстық санау жүйесін пайдаланған. Бұл санау жүйесі – дүние жүзіндегі 1-ші позициялық санау жүйесі. Көп уақытқа дейін, ҮІІ ғасырға дейін ғылымда пайдаланылып келді, оның ізі әлі де сақталған.Қазіргі уақытта дүние жүзінің барлық халықтары дерлік ондық санау жүйесін пайдаланады. Ондық санау жүйесінде 999 миллионға дейінгі барлық натурал сандарды атау үшін тек 13 сөз ғана қолданылады: бір, екі, үш, төрт, бес, алты, жеті, сегіз, тоғыз, он, жүз, мың, миллион.Жылдам есептеу машиналарында екілік санау жүйесі қолданылуымен байланысты, қазіргі уақытта ондық санау жүйесімен қатар екілік санау жүйесі де практика жүзінде кеңінен қолданылып жүр.Қандай үлкен санды болсын небәрі он цифр арқылы жазып көрсетуге болады. Цифрларды да, арифметика ережелері сияқты, ешкім бірден ойлап шығарған не тапқан емес. Осы заманғы цифрлар сан ғасырлар бойы қалыптасып жасалған. Цифрлардың сызба таңбалары жазудың дамуымен қатар жетіліп кемелдене берген. Әуелде әріптер болмаған. Адам ойын, сөзін жартастардың, үңгір қабырғаларының, тастардың беттеріне салған суреттері арқылы білдірген. Сандарды есте сақтау үшін адам ағаштарға, таяқтарға кертіп белгі салуды және жіптерге түйіндер салуды қолданған. Мұнан кейін бір санын бір сызықшамен, екі санын екі сызықшамен, үш санын үш сызықшамен, т.с.с. белгілеудің келіп шығуы табиғи нәрсе. Мұндай цифрлардың жұрнақтары, мысалы, римдік санау жүйесінде бар: І, ІІ, ІІІ. Алайда өндіріс пен мәдениет өркендеп, үлкен сандарды жазып көрсету керек болғанда сызықшаларды қолдану қолайсыз болған. Сонда жеке сандарды жазып көрсету үшін ерекше таңбалар қолданылған. Әрбір сөз секілді, әрбір сан да ерекше таңбамен, иероглифпен белгіленген. Мысалы, мұны қытайдың иероглиф цифрларынан көруге болады.Ежелгі Мысырда бұдан 4000 жылдай бұрын сандарды белгілеу үшін басқа таңбалар мен иероглифтер қолданылған. Бірлік қазықпен, ондық қос қол тәрізденіп белгіленген, жүздік бүктелген пальма жапырағымен, мың молшылық символы ретіндегі лотос гүлімен, жүз мың бақамен белгіленген, өйткені Ніл тасығанда бақалар көбейетін болған.Мұнан беріректе жеке дыбыстарды белгілеу үшін айрықша табалар, яғни әріптер пайда бола бастады. Әріптер цифрлар ретінде де қолданылған уақыт болған. Ежелгі гректер, славяндар және басқа да халықтар осылай жасаған. Әріптерді сандардан айыру үшін славяндар сандарды белгілейтін әріптердің үстіне «титло» деп аталатын ерекше таңба салатын. Алфавиттік нумерация деп аталған бұл нумерация да бара – бара қолайсыз болып шықты, өйткені бұл нумерация бойынша айтарлықтай үлкен сандарды тікелей жазып көрсетуге болмайтын еді. Практика қажеттері, өндіріс пен сауданың дамуы осы заманғы қолайлырақ цифрлардың жасалуына және қазіргі жазбаша нумерацияның пайда болуына септігін тигізді.
3 Санақ жүйесі . Позициялық және позициялық санау жүйесі.
Санау жүйесi деп белгiлi бiр мөлшердегi таңбалардың көмегiмен сандарды өрнектеу мен жазудың жиынтығы. Санау жүйесi екi топқа бөлiнедi: позициялық жəне позициялық емес.
1 Позициялық емес санау жүйесiнде əрбiр цифрдық мəнi оның алатын орнына байланысты емес. Мұндай санау жүйесiнiң мысалы ретiнде римдiк жүйенi алуға болады. Осы жүйеде жазылған ХХХ санында Х цифры кез келген позицияда 10- ды бiлдiредi. Позициялық емес санау жүйесiнде арифметикалық əрекеттердi орындау қиын болғандықтан, позициялық санау жүйесi қолданылады
.2 Позициялық санау жүйесiнде цифрдық мəнi оның орнына байланысты болды. Позициялық мəн санау жүйесiнiң негiзiнде дəрежесi арқылы анықталады. Позициялық санау жүйесiнiң негiзi деп қолданылатын цифрлар санын айтады.Позициялық санау жүйелерінде цифрдың мәні орналасу мәніне тәуелді,ал позициялық емес санау жүйелерінде тәуелді емес.Позициялық емес санау жүйелерінің мынадай кемшіліктері бар:1)үлкен сандарды жазу үшін әрдайым жаңа таңбалардыенгізіп отырыу керек 2)бөлшек және теріс таңбалы сандарды өрнектеу мүмкүн емес;3)орындау алгоритмі болмағандықтан ,арифметикалық амалдарды орындау қиын;Позициялық емес санау жүйесінің мысалы ретінде Римдіктерде қалыптасқан бестік санау жүйесін айтуға болады. Сандарды Рим цифрларымен жазуда осы бесттік жүйе қолданылған: бір-I, бес-V, он- X, елу-L, жүз-C, бес жүз-D, мың-M таңбаларымен белгіленген.Римдік санау жүйесі позициялық емес.Сонда Рим цифрлары: I,V,X,L,C,D,M. Рим цифрларымен сандарды жазуда қосу,азайту принциптері қолданылады.
4 Санау жүйесі төрт топқа бөлінеді
Санау жүйесi төртĸе бөлiнедi:
1. ондық санау жүйесi;
2. еĸiлiĸ санау жүйесi;
3. сегiздiĸ санау жүйесi;
4. оналтылық санау жүйесi.
Ондық санау жүйесi Ондық санау жүйесiнегi сандарды өрнеĸтеу үшiн 0-9 дейiнгi араб цифрлары қолданылады:0,1,2,3,4,5,6,7,8,9. Мыс: 234=200+30+4 2 жүздiĸтер разрядынан, 3 ондықтар разрядынан, 4-бiрлiĸтер разрядынан тұрады. Ондық жүйе позициялық болып табылады, өйтĸенi ондық санды жазуда цифрдың мǝнi оның позициясына немесе санда орналасқан орнына байланысты. Санның цифрына бөлiнетiн позицияны разряд деп атайды. Егер 234 санын қосынды түрiнде былай жазамыз: 2*102+3*101+4*100 Бұл жазбадағы 10- саны санау жүйесiн негiздеушi. Санның ǝрбiр цифры үшiн 10 негiздеушi цифрлың орнына байланысты дǝрежеленедi жǝне осы цифрға ĸөбейтiледi. Бiрлiĸтер үшiн – 0; ондықтар үшiн – 1, жүздiĸтер үшiн – 2-ге тең негiздеушi дǝреже жǝне т.с.с Егер сан ондық бөлшеĸ болса, ол терiс дǝрежеде жазылады. Мыс: 38,956=3*101+8*100+9*10-1+5*10-2+6*10-3 Компьютерде ондық емес еĸiлiĸ санау жүйесi, яғни еĸi негiздеушiсi бар санау жүйесi қолданылады.
Еĸiлiĸ санау жүйесi Еĸiлiĸ жүйеде ĸез ĸелген сан еĸi 0 жǝне 1 цифрларының ĸөмегiмен жазылады жǝне еĸiлiĸ сан деп аталады. Еĸiлiĸ санның ǝрбiр разрядын (цифрын) бит деп атайды. Кез ĸелген санау жүйесiнiң негiзiн осы санау жүйесiнде қолданылатын цифрлар санын анықтап ЭЕМ-де ақпаратты өрнеĸтеу үшiн еĸiлiĸ жүйе қолданылады. Еĸiлiĸ жүйеде қосындыда негiздеушi ретiнде 2 санын қолданады. Мысалы, 1001,11 еĸiлiĸ сан үшiн қосынды мына түрде болады: 1*23+0*22+0*21+1*20+1*2-1+1*2-2 Бұл қосынды ондық сан үшiн жазылған қосындының ережесi бойынша жазылады. Еĸiлiĸ жүйенiң маңыздғы құндылығы – цифрды ұсыну ыңғайлылығы жǝне ĸомпьютер аппаратурасының қарапайымдылығы. Еĸiлiĸ жүйенiң ĸемшiлiгi – мұнда санды жазу үшiн 0 мен 1 цифрлары ĸөп қажет болады. Бұл адамның еĸiлiĸ санды қабылдауын қиындатады. Мысалы 156 ондық санының еĸiлiĸ жүйедегi түрi мынадай: 10011100. Сондықтан еĸiлiĸ жүйе ǝдетте ĸомпьютердiң “iшĸi қажеттiлiгi” үшiн қолданылады, ол адамның ĸомпьютермен жұмыс iстеуi үшiн үлĸен негiздеуiшi санау жүйесi таңдалды. Бұл сегiздiĸ жǝне он алтылық жүйелер. Осы еĸi жүйелердiң жǝне еĸiлiĸ жүйенiң арасында санды бiр жүйеден басқаға ауыстыруды жеңiлдететiн қарапайым байланыс бар.Сегiздiĸ санау жүйесi Сегiздiĸ санау жүйесi, яғни сегiздiĸ негiздеушi санау жүйесi, сегiз цифрдың ĸөмегiмен санды ĸөрсетедi: 0,1,2,3,4,5,6,7. Мысалы, 356 санын негiздеушi 8 қосындысы түрiнде жазайық: 356=3*82+5*81+6*80 Оналтылық санау жүйесi Оналтылық санау жүйесiнде санды жазу үшiн ондық санау жүйесiнiң цифрлары 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 жǝне жетпейтiн алты цифрды белгiлеу үшiн ондық сандарының мǝнi 10,11,12,13,14,15 болатын сǝйĸес латын алфавитiнiң алғашқы үлĸен ǝрiптерi: A,B,C,D,E,F қолданылады. Сондықтан оналтылың сандарда, мысалы, 3Е5А түрi болуы мүмĸiн. Осы санды негiздеушi 16 қосындысы түрiнде жазайық: 3Е5А=3*163+Е*162+5*161+А*160
Сандардың қандай сандық жүйеде тұрғанын бiлу үшiн, оның төменгi жағына индеĸс жазылады жǝне индеĸсĸе қандай жүйеде еĸенi ĸөрсетiледi.
Достарыңызбен бөлісу: |


Сангвиник. Жоғары дәрежелі әрекетшең адам, дегенмен, бұл әрекетшеңдік оның белсенділік қасиетіне сай, қозу мен тежелуі тепе-тең. Назарын тартқанның бәріне араласа кетеді, ым-ишарасы мен қозғалыс қимылдары мәнерлі, шапшаң
Сангвиник.Жоғары дәрежелі әрекетшең адам, дегенмен, бұл әрекетшеңдік оның белсенділік қасиетіне сай, қозу мен тежелуі тепе–тең. Назарын тартқанның бәріне араласа кетеді, ым–ишарасы мен қозғалыс қимылдары мәнерлі, шапшаң. Cәл нәрседен, қарқылдап күледі, болмашы себептен көңілі қалып, мұңаяды. Бет–жүзінен көңіл–күйі, заттар мен адамдарға болған қатынасы білініп тұрады. Сезімталдығы өте жоғары, сондықтан ол иншама әсері болмаған дыбыстар мен жарыққа елеңдей бермейді. Мұндай адам көтеріңкі белсенділікке ие, жұмыс қабілеті мен қуатының жоғары болуынан жаңа іске қаймықпай кіріседі, ұзақ уақыт талып –шаршамастан қызметін жалғастыра алады. Зейінін таңдаған объектіне тез шоғырландырады, тәртіпті, қажет болса, өзінің ырықсыз әрекеттері мен сезімдеріне тоқтау, тиым бере алады. Әрекеті жедел, ақылы–ойы икемді, тапқыр, сөйлеу қарқыны шап–шаң. Сезімдері, көңіл–күйі, қызығулары мен ниеттері өзгерген жағдайға байланысты жеңіл ауысып отырады. Сангвиник төңірегіндегілермен тіл табысқыш, жаңа талаптар мен жағдайларға икемшіл. Қиналмастан бір істен екіншісіне ауыса алады, қажет болса, қайта үйреніп, жаңа дағдыларды қабылдауға шебер. Әдетте, бұл типті адам өткені мен болашағын болжастыруда өзінің субъектив пайымдауларының жетегінде қалып қоймай, көбірек сыртқы әсерлерді объектив бағамдауға бейім, экстраверт.
Холерик.Сангвиник сияқты жай әсерлерге берілмейді, әрекетшең және белсенді. Бірақ холериктің әрекетшеңділігі белсенділіктен басымдау, сондықтан ол ұстамсыз, шыдамсыз, қызба. Сангвиникке қарағанда салғырттау, икемі керек. Осыдан–ниеттері мен қызығулары тұрақтылау, табанды, зейінін ауыстыруы қиындау, сезімі көбіне сырттай көрінеді, сондықтан–толық экстраверт.
Флегматик-әрекеті енжар, сезімталдығы мен көңіл шарпулары кем көріністі. Оны күлдіру де, мұңайту да оңай емес, төңіректің бәрі күлкіден жығылып жатқанда, ол міз–бақпас. Қай жағдайда да сабырлылығы мен байсалдылығын жоймайды. Ым–ишара жоқ, сөзі сылбыр, әрекеті жай. Жаңарған жағдайға икемделуі қиын, дағдылары мен әрекеттерін өзгертуі ауыр. Солай да болса, флегматик өте қуатты, жұмыстан шаршамайды. Шыдамды, ұстамды, сезімге берілмейді. Әдетте, жаңа адамдармен араласып кете бермейді, сырттай әсерге төзімді. Бар білгені ішінде–интраверт.
Меланхолик.Өте сезімтал, бірақ әрекетшеңдігі кем адам. Болшамы нәрседен көзіне жас үйіріліп, өкпелегіш, сырттай әсерді күйзеліспен қабылдайды. Ым–ишарасы жоқтың қасында, дауысы мен қозғалысы өте сылбыр. Әдетте, өзіне сенімсіз, үркек, болмашы қиындықтан шегінеді. Меланхоликтің жігері кем, тез шаршайды, қызметі болымсыз. Зейіні тұрақсыз, оның барша психикалық процестері әлсіз. Көпшілік меланхоликтердің өздерінің тұйықтығы мен адамдардан оқшаулануынан ішіне түйгені көп–толық интраверт.


title: Саны қандай цифрмен аяқталады? В. С. Д. Е

text:
Екі санның ең кіші ортақ еселігі 900, осы сандардың квадрат түбірлерінің қосындысы 16-ға тең. Осы сандарды табыңыз.
А. 64; 64 В. 81; 49 С. 100; 36 Д. 6; 10
Е. 144; 16
санын 13-ке бөлгендегі қалдықты табыңыз.
В. 10 С. 11 Д. 12 Е. 1
–өрнегінің
x = 2080 болғандағы мәнін табыңыз.
В. 20 С. 12 Д. 1 Е. 24
Дөңгелек үстелдің айналасында 30 оқушы отыр. Олардың әрқайсысы не барлық уақытта шын айтады, не барлық уақытта өтірік айтады. Әрбір өтірікшінің қасындағы екі көршісінің біреуі өтірікші екені белгілі. Оқушылардан сұрағанда олардың 12-сі көршілерінің біреуі өтірікші деп, ал қалғандары екеуіде өтірікші деп жауап берді. Үстел айналасында неше өтірікші отыр?
В. 15 С. 14 Д. 13 Е. 10
Теңдеулер жүйесінің бүтін шешімдерін табыңдыр:
Егер болса, онда
болатынын дәлелдеңдер.
Функциясы барлық нақты сан x-тер үшін анықталғын және теңдігін қанағаттандырады. –ті табыңдар.
Үшбұрыштың бір төбесінен биссектриса, биіктік және медиана соы төбесінен бұрышын теңдей төрт бөлікке бөлетінін дәлелдеңдер.
Өлшемдері бірдей үш квадрат бір-біріне мына суреттегідец жалғастырыла салынған. бұрыштарының қосындысын табыңыз.


title: Міндеті - Санитариялық микробиология: фармацевтикалық практикаға қатысты түсінік, мақсаттар мен міндеттер

text:
Міндеті: • Қоршаған орта объектілеріне микробилогиялық зерттеу жүргізу • Микробиологияқ көрсеткіштер нормативін жасау • Сыртқы орта объектілерін сауықтандыру шараларын жасау және олардың орындалуына бақылау жүргізу.
Санитариялық-микробиологиялық зерттеулерді жүргізудің принциптері мен әдістері.
Үлгілер әрбір зерттелетін объект үшін регламенттелген барлық шарттарды сақтай отырып алынады. Зерттеулер жылдам орындалады; материалды тоңазытқышта 6-8 сағаттан артық емес сақтауға рұқсат етіледі. Объективті нәтижелерді алу үшін объектінің әртүрлі бөліктерінен бірнеше үлгілер алынады, сонымен қатар сынамаларды қайталап алу және талдау жүргізіледі. Санитарлық микробиология әдістеріМикроскопиялық бактериологиялық. Биологиялық (негізінен токсиндерді анықтау үшін) Микологиялық Вирусологиялық. Санитарлық-микробиологиялық зерттеулер жүргізу мыналарға бағытталған: Зерттелетін объектінің жалпы микробтық санын (ТМК) анықтау; Зерттелетін объектідегі санитарлық индикативті микроорганизмдерді (СПМ) анықтау және титрлеу; Зерттелетін объектілерде патогенді микроорганизмдерді анықтау. Санитарлық-көрсеткіштік микроорганизмдер, олардың сипаттамасы. Санитарлық-көрсеткіштік микроорганизмдерге қойылатын негізгі талаптар.
Инфекциялық аурулар қоздырғыштарының таратушысы адамдар мен жануарлар болып табылады. Олардан қоршаған ортаға микроорганизмдер ауа-тамшысы және нәжісі арқылы көп мөлшерде бөлінеді. Қоршаған орта нысандарында қауіпті микроорганизмдердің барын немесе жоқ екендігін санитарлық-микробиологиялық зерттеу жүргізу арқылы айқындау қажет. Қоршаған орта объектілерінен инфекциялық аурулардың қоздырғыштарын тікелей анықтауға арналған көптеген әдістер (тікелей, жеделдетілген және сандық) әзірленген.


url: http://emirsaba.org/sanitariyali-mikrobiologiya-farmacevtikali-praktikafa-atisti-t.html?page=2#Санитарлық-көрсеткіштік_микроорганизмдер,_олардың_сипаттамасы._Санитарлық-көрсеткіштік_микроорганизмдерге_қойылатын_негізгі_талаптар.


Санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдерге келесі талаптар қойылған: - адамдар мен жануарлардан бөлінетін заттарда әрдайым кездесіп, қоршаған ортаға көп мөлшерде түсіп отыруы; - адам мен жануарлардың организмінен басқа табиғи резервуарының болмауы; - сыртқы ортада тіршілігін сақтау мерзімі патогенді микроорганизмдердің тіршілік ету мерзімімен сәйкес келуі; - сыртқы ортада көбейе алмауы; - қоршаған ортада өздерінің биологиялық қасиеттерін сақтай алуы; - оларды бір-бірінен ажыратып балауға мүмкіндік беретін типтік қасиеттерінің болуы -қоршаған ортада патогенді микроорганизмдерге қарағанда көп мөлшерде болуы керек -қоршаған ортада оларға ұқсас мекендейтін микроорганизмдер болмауы керек
Санитарлык - микробиологиялык тэж1рибеде патогендк шартты-патогенд1 жэне санитарлык - керсетюш микроорганизмдерден баска зерттеу материалыньщ (су, топырак, тагам ешмдерк дэр1-дэрмектер жэне т.б.) белгы i колем ¡ндеп немесе мелшершдеп жалпы микроб санын аныктау пайдаланылады.
Қосымша:. Санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдер қатарына ішекте мекендейтін қалыпты микрофлоралардың ішінен – ішек таяқшасы тобының бактериялары, энтерококтар, сульфитті редукциялаушы анаэробтар (көбінесе Clostridium perfringens), Proteus туысына жататын бактериялар, ішек бактериофагтары, ал жоғарғы тыныс жолдарының кілегей қабықшаларында тіршілік ететіндерден – Streptococcus viridans, Streptococcus haemolyticus және Staphylococcus aureus жатады. Ішек таяқшасы санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдерге қойылатын барлық негізгі критерийлерге сәйкес келеді. Олар адамдар мен жануарлардың ішегінде тіршілік ететін қалыпты микрофлораларға жатады, қоршаған ортаға нәжіс арқылы бөлінеді, сыртқы ортада тірі қалуы мен төзімділігі патогенді энтеробактериялардың қасиеттеріне ұқсас, су мен топырақта көбейе алмайды. Сонымен қатар ішек таяқшаларының тағы бір артықшылығы – басқа ішек флорасына қарағанда, ластанған нысандарда өте көп мөлшерде кездесуі. Ішек таяқшасы тобының бактериялары (ІТТБ) қоршаған ортаның нәжіспен ластанғандығын білдіретін негізгі көрсеткіш және эпидемиологиялық (эпизоотиялық) қауіптіліктің индикаторы болып табылады.


title: Дәріханаларды, фармацевтикалық өндірістерді санитариялық-бактериологиялық зерттеу кезіндегі

text: Іріктеу принциптері. Объектілерді, жабдықтарды, жұмыс беттерін санитарлық-микробиологиялық сараптау үшін сынама алу келесі әдістерді қолдану арқылы жүзеге асырылады: 1. стерильді тампонды немесе майлықты пайдаланып жуу; немесе кішкене заттарды және флакондардың ішкі бетін шаю; 2. контакт әдісі – «саусақ іздері» әдісі;


Санитариялық микробиология: фармацевтикалық практикаға қатысты түсінік, мақсаттар мен міндеттер.
Санитарлық микробиология – адамдардың денсаулығына қолайсыз әсер ете алу мүмкіндігі бар қоршаған орта микроорганизмдерін (оның ішінде патогенділерін де) зерттейтін медициналық микробиологияның тарауы. Ол коршаган орта обьектшершде патогенді, шартты- патогенді жэне санитарлык- керсеткіш микроорганизмдерді аныктайды, коршаган орта обьектілерін залалсыздандыру тиімділігін бакылау тәсілдерін жэне гигиеналык нормативтердің микробиологиялык керсеткіштерін жасайды. Патогендімикроорганизмдерді аныктау эпидемиологиялык жагдайды багалауга жэне жұкпалы аурудың алдын-алу жэне тиісті куресу шараларын колдануга мумкіндік береді Шартты –патогенді iмикроорганизмдер – әлсіреген организмде іріңді- кабыну npoцесін коздырады. Сонымен катар, олар тағам өнімдеріне түсіп, жылдам көбейіп, токсиндер бөліпадамдарда микробтық этиологиялы тагамнан уланулар қоздыруға себепкер болады. Санитарлық микробиология саласының мақсаты – қоршаған орта объектілерінен санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдерді анықтап қана қоймай, олардың сандық көрсеткіштеріне де сипаттама беру қажет. Қоршаған орта нысандарындағы, азықтар мен тағамдардағы санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдердің концентрациясы жоғарылаған сайын олардың адамдар мен жануарлардың денсаулығына қауіп төндіруі де арта түседі. Осы бағыттарда жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдерге қойылатын талаптар әзірленген.


title: Санитариялық микробиология: фармацевтикалық практикаға қатысты түсінік, мақсаттар мен міндеттер


url: http://emirsaba.org/sanitarli-afartu-izimetini-principteri.html#1._Биологиялық_(оларға_паразиттік,_бактериялық,_вирустық_және_т.б._Жатады).

title: Санитарлық ағарту қызыметінің принциптері

text:
Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы
Тәрбие жұмысының принциптері
Залалсыздандыру
Залалсыздандырудың тәсілдері
Қорытынды
Кіріспе
Санитария (лат. Sanіtas — денсаулық) — санитарлық-гигиеналық және жұқпалы ауруларға қарсы шараларды белгілеп, оны жүзеге асыратын денсаулық сақтау саласы. Санитария қала, елді мекендердің тазалығын зерттеп, нақты гигиен. Шаралар белгілейді, жұқпалы ауруларға қарсы күрес жүргізілуін бақылайды. 1960 жылдан кейін Санитария терминінің орнына санитарлық-эпидемиологиялық қызмет деген ұғым қолданылады. Бұл — мемл. Сан. Бақылау жасап, індетке қарсы шаралар жүйесін жүзеге асыратын мекемелер мен ұйымдардың жиынтығы. Сан.-эпидемиол. Қызмет құрамына санитарлық-эпидемиологиялық. Ағарту үйі, ғылыми-зертттеу институттары, биологиялық препараттар өндіретін мекемелер кіреді.
Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы
Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы» 1999 жылғы 30 наурыздағы No 52-ФЗ Федералдық заңы барлық тұжырымдамалар мен кейінгі нормативтік құжаттар үшін нормативтік базаны қалыптастырды. Адамдарға, біздің өмір сүру жағдайымызға, қоршаған орта факторларына, зиянды әсерлерге, қолайлы және қауіпсіз жағдайларға, қоршаған ортаға, сонымен қатар бірқатар бюрократиялық түсініктерге назар аударылады.
Заңнама тұрғысынан біз үшін әдеттегі тіркестер қандай? Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы қоғам мен жеке адамдардың қоршаған ортасының денсаулығы ретінде қарастырылады, онда олардың өмір сүруіне қолайлы жағдайларды қамтамасыз ететін әртүрлі факторлардың зиянды әсері болмайды. Заңнамаға сәйкес адамдарға не әсер етуі мүмкін? Ол келесі экологиялық факторларды анықтайды:
1. Биологиялық (оларға паразиттік, бактериялық, вирустық және т.б. Жатады).


title: Химиялық - Санитарлық ағарту қызыметінің принциптері

text:
3. Физикалық (діріл, ультрадыбыстық, шу, инфрадыбыстық, термиялық, иондаушы және сәулеленудің басқа түрлері).
4. Әлеуметтік (сумен қамтамасыз ету, тамақтану, еңбек жағдайлары, демалыс, тұрмыс).
Осының барлығын санитарлық-ағарту жұмыстарында ескеру қажет. Егер ол жеке бастамамен жүзеге асырылатын болса, онда заң нормаларын орындауға ұсынымдар ретінде қабылдау қажет. Егер санитарлық-ағарту жұмыстары мемлекеттік бағдарлама аясында жүргізілсе, онда жоғарыда көрсетілген ережелерді басшылыққа алу міндетті.
Осының барлығын санитарлық-ағарту жұмыстарында ескеру қажет. Егер ол жеке бастамамен жүзеге асырылатын болса, онда заң нормаларын орындауға ұсынымдар ретінде қабылдау қажет. Егер санитарлық-ағарту жұмыстары мемлекеттік бағдарлама аясында жүргізілсе, онда жоғарыда көрсетілген ережелерді басшылыққа алу міндетті.
Бұл әрекетке қандай нүктелер негіз болатынын қарастырыңыз. Денсаулықты сақтаудың негізгі принциптері:
1. Халықтың кең топтарын қамтып, осы бағытта ауқымды іс-шаралар жүргізу қажет.
2. Адамдардың денсаулығын сақтауды және кейіннен нығайтуды қамтамасыз ету үшін санитарлық-гигиеналық дағдыларды тәрбиелеу қажет.
3. Барлық іс-шаралар жан-жақты болуы және жоғары нәтиже алуға ықпал етуі керек.
4. Таратылатын ақпарат нақты шарттарға сәйкес болуы керек. Мысалы, біздің ендіктерде безгек өте үлкен мәселе емес. Біздің ендіктер үшін кенелер маңыздырақ.
4. Таратылатын ақпарат нақты шарттарға сәйкес болуы керек. Мысалы, біздің ендіктерде безгек өте үлкен мәселе емес. Біздің ендіктер үшін кенелер маңыздырақ.
5. Іске асырылатын шаралар сараланған және мақсатты болуы, халықтың жекелеген топтарына әсер етуді қамтамасыз ету, сондай-ақ емдеу-алдын алу мекемелерінің қызметімен органикалық байланысты болуы тиіс.
6. Іс-шаралар жергілікті жағдайлар мен мақсаттарды ескере отырып жүзеге асырылады.
Ғылыми сипаты. Үгітілетін ережелер ұтымды, дәлелденген және қазіргі тәжірибе жағдайына сәйкес болуы керек.


Ғылыми сипаты. Үгітілетін ережелер ұтымды, дәлелденген және қазіргі тәжірибе жағдайына сәйкес болуы керек.
2. Бұқаралық сипат. Бұл мүмкіндігінше кең аудиторияны қамту үшін денсаулық сақтау саласына барлық қызметкерлер тартылуы керек дегенді білдіреді.
3. Мақсаттылық. Ол жұмыстың негізгі бағытын таңдауды, сондай-ақ ол жүзеге асырылатын мақсатты аудиторияны таңдауды қамтиды.
4. Ұсынылған материалдардың болуы.
Залалсыздандыру
Залалсыздандыру, дезинфекция – адам мен жануарларда, өсімдіктерде ауру қоздыратын микроорганизмдерді жоюға бағытталған шаралар жүйесі. Залалсыздандыру – жұқпалы аурулардың кең таралып кетуін болдырмау шараларының бірі. Қазақ халқы залалсыздандыру тәсілдерін ерте заманнан бері қолданып келген. Мысалы, ауырған адамның ыдыс-аяғын бөлек ұстап қайнату, науқастан түскен шашты, тырнақты көміп тастау немесе өртеп жіберу; мал шарушылығында – қораларды, көң-қоқысты тазалап отыру, дәнді дақылдарды күнге кептіріп алу, т.б.
Қолдану мақсатына қарай залалсыздандыру екі түрге ажыратылады
Сақтық (профилактикалық)
Сақтық залалсыздандыру – алдын-ала тағамдық өнімдерді дайындайтын және сақтайтын жерлерді, малдан алынатын шикізат немесе тағамдық заттар сақтайтын мекемелерді, мал қораларын, астық қоймаларын, емхана және ауруханаларды, әжетханалар мен қоқыс жинайтын орындарды арнайы тәсілдер қолданып өңдеу.
Ошақтық (күнделікті немесе ағымдық және қорытынды).
Ошақтық залалсыздандыру – ауырған адам мен малдың қасында болып, олар сауығып кеткенге дейін күнделікті бақылау жүргізіп отыру, ауруды емдеуге алып кете салысымен және аурудан жазылып кеткеннен кейін немесе ауру (адам не мал) өліп қалғаннан кейін бірден (көп кешікпей) ауру орнын толық өңдеуден өткізу.


Физикалық залалсыздандыруда ультракүлгін, радиациялық, лазерлік сәулелермен, ультрадыбыспен өңдейді, қайнату, өртеу, бумен немесе ыстық ауамен өңдеу, т.б. Пайдаланылады
Физикалық залалсыздандыруда ультракүлгін, радиациялық, лазерлік сәулелермен, ультрадыбыспен өңдейді, қайнату, өртеу, бумен немесе ыстық ауамен өңдеу, т.б. Пайдаланылады.
Химиялық залалсыздандыруда қышқылдар мен сілтілер, формалин, хлор, хлорлы әк, натрий хлориды, хлорамин, фенол препараттары, тотықтырғыштар, т.б. Қолданылады. [1]
Қорытынды
Санитарлық ағарту жұмыстарының түпкі мақсаты ақпаратты тарату емес, тыңдаушылардың алған білімін наным-сенімді қалыптастыру. Сондықтан ақпараттың орындалуы белгілі бір адамдардың іс-әрекеттерінде жүзеге асырылмас бұрын орын алатын жолды білу қажет.
Бұл тізбектің жалпы түрінде келесі түрі бар:
ақпарат -> білім -> сендіру -> қылықтары
Осылайша, денсаулықты нығайтудың мақсаты адамның ауыр сырқауының профилактикалық қызмет көрсетуін сақтау мен сақтауға бағытталған дұрыс наным-сенімдерін тәрбиелеу болып табылады. Сенімсіздік, тиімді профилактикалық жұмыс және салауатты өмір салтын қалыптастыру мүмкін емес.
Санитарлық білім беру жұмысының жетістігі көбінесе аудиторияның психологиясын білуімен анықталады, жұмыс түрлері мен әдістерін белгілі бір топтарға тәуелді. Сондықтан денсаулық сақтаудың мақсаты денсаулықты сақтау және көтермелеу үшін салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін өте маңызды болып табылатын халықтың санитарлық мәдениетін жақсарту болып табылады.


Спиртовкамен немесе тез тұтанатын сұйықтықтармен жұмыс істеу кезінде авария болған жағдайда отты тез сөндіру үшін қолыңызда көрпе, тығыз мата және т.б. болуы қажет
Спиртовкамен немесе тез тұтанатын сұйықтықтармен жұмыс істеу кезінде авария болған жағдайда отты тез сөндіру үшін қолыңызда көрпе, тығыз мата және т.б. болуы қажет.
4.1.3. Шыны аспаптармен жұмыс істеу кезінде келесі әдістерді сақтау қажет:
4.1.3. Шыны аспаптармен жұмыс істеу кезінде келесі әдістерді сақтау қажет:
шыны аспаптарды жинағанда немесе олардың жекелеген бөліктерін каучуктың көмегімен біріктіргенде қолды сүлгімен қорғау; шыны түтіктерді сындырған кезде сол түтікті үстіңгі тақтайға жақын ұстау;
- колбаны, пробирканы немесе басқа жұқа қабырғалы ыдысты тығынмен жапқан кезде ыдысты мойынның жоғарғы бөлігінен тығын салынатын жерге жақын ұстап, қолды сүлгімен қорғаңыз;
- каучук киілгенге дейін түтіктер мен таяқшалардың ұштарын сумен еріту және сулау; түтіктер мен таяқшалардың ұштарын балқыту кезінде ұстағыштарды пайдалану.


title: Спиртовкамен немесе тез тұтанатын сұйықтықтармен жұмыс істеу кезінде авария болған жағдайда отты тез сөндіру үшін қолыңызда көрпе, тығыз мата және т.б. болуы қажет


4.1.4. Шыны түтіктерді кесу, шыныдан жасалған құрылғыларды жинау және бөлшектеу кезінде жарақат алмау үшін келесі қауіпсіздік шараларын сақтау қажет:
4.1.4. Шыны түтіктерді кесу, шыныдан жасалған құрылғыларды жинау және бөлшектеу кезінде жарақат алмау үшін келесі қауіпсіздік шараларын сақтау қажет:
а) кішкене диаметрлі шыны түтіктерді оларды сүлгімен алдын ала қорғап, файлмен кескеннен кейін сындырыңыз;
б) шыны түтіктерді резеңке тығындарға немесе резеңке түтіктерге салған кезде (аспаптарды құрастырған кезде) шыны түтіктің сыртын және резеңке түтіктің ішкі жиектерін немесе тығындағы тесікті сумен, глицеринмен немесе вазелин майымен алдын ала сулаңыз. Шыны түтіктердің өткір жиектері балқытылуы керек. Барлық жағдайларда қолды сүлгімен қорғау керек, әйнектің сынуынан жарақат алмау үшін;


в) астармен (пеноуретан, резеңке және т. б.) жабдықталған орындарда шыны аспаптар мен шыны бөлшектерді жинау;
г) Шыны түтіктерді немесе термометрді бұрғыланған тығынға салған кезде, соңғысын алақанға тіреуге болмайды, бірақ бүйірлерінен ұстаңыз. Түтікті немесе термометрді тығынға салынған ұшына мүмкіндігінше жақын ұстаңыз.Қыздырылған ыдысты суығанша тығынмен жабуға болмайды.
Қорытынды
Орындалатын зерттеулер сапасының қазіргі заманғы талаптарға сәйкестігі, ең алдымен, оларды жүргізу шарттарының кешенін қамтамасыз етумен және міндетті іс - шаралардың қажетті тізбесін сақтаумен негізделген. Осы Ережелер зертхана жұмысын ұйымдастыруды регламенттейтін нормативтік құжаттарда толық көлемде көрсетілген. Бұл құжаттар ұйымды "жақсы зертханалық практикамен"қамтамасыз етуге арналған халықаралық стандарттардың өзекті нұсқалары болып табылады. Осындай стандарттарда баяндалған ережелерді сақтау орындалатын зертханалық зерттеулер сапасының халықаралық деңгейіне жақындауға мүмкіндік береді. Зертханалық қызметтің динамикалық дамуының негізгі мақсаты бақылау функцияларын жүзеге асыратын мамандарды қадағалау мәні туралы объективті ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады.


Санитарлық-гигиеналық зертхананың жұмысын реттейтін негізгі талаптар келесі ережелер болып табылады
Зертхана бақылаудағы өңір халқының санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығын қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді практикалық шешу қажеттілігіне негізделген зерттеулер тізбесін орындауға аккредиттелуі тиіс.
Зертханада оның аккредиттеу саласымен анықталған зертханалық зерттеулер жүргізуді ұйымдастырудың мамандандырылған көпфункционалды жүйесі болуы тиіс.
Зертханада жүргізілетін зерттеулердің сапасын оларды орындаудың барлық кезеңдері мен деңгейлерінде қамтамасыз етудің біріздендірілген жүйесі қабылдануға тиіс.


Зертхананың барлық персоналдың өзара іс-қимылын ескере отырып, жүргізілетін зерттеулердің әрбір түріне арналған еңбек қызметін нормалаудың өзіндік ерекше, практикада пысықталған жүйесі болуы тиіс
Зертхананың барлық персоналдың өзара іс-қимылын ескере отырып, жүргізілетін зерттеулердің әрбір түріне арналған еңбек қызметін нормалаудың өзіндік ерекше, практикада пысықталған жүйесі болуы тиіс.
Зертханалық жұмыстың зиянды және қауіпті факторларының жағымсыз әсерінің алдын алу, кәсіптік аурулар мен улануды болдырмау үшін зертханада оның қызметкерлерінің еңбегін қорғаудың тиімді жүйесі ұйымдастырылуы тиіс.


|
Санитариялық-гигиеналық бейіндегі зертханалар жұмысының басым бағыттары
|
бет | 4/12 | Дата | 02.05.2022 | өлшемі | 1,01 Mb. | | #33061 |
| Байланысты: 1СӨЖ (копия) - Адам үшін қауіпті және ықтимал қауіпті химиялық шығу факторларын, қоршаған табиғи және өндірістік орта факторларын сапалық және сандық анықтау.
- Қоршаған орта факторларының адамға қауіпті немесе зиянды әсерін анықтайтын және күшейтетін жағдайларды зерттеу.
- Гигиеналық және эпидемиологиялық сараптама, өнімді, тауарларды, заттарды, материалдарды мемлекеттік тіркеу шеңберінде өндірістік мақсаттағы өнімдердің, халық тұтынатын тауарлардың ықтимал қауіпті және адам үшін зиянды қасиеттері мен сапасына сынақтар жүргізу.
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


Нақты өңірлік жағдайларға сүйене отырып, қоршаған ортадағы және басым ластағыштардың Тамақ өнімдеріндегі сапалық және сандық құрамын анықтау бойынша зертханалық зерттеулерді орындау
4. Нақты өңірлік жағдайларға сүйене отырып, қоршаған ортадағы және басым ластағыштардың Тамақ өнімдеріндегі сапалық және сандық құрамын анықтау бойынша зертханалық зерттеулерді орындау.
4. Нақты өңірлік жағдайларға сүйене отырып, қоршаған ортадағы және басым ластағыштардың Тамақ өнімдеріндегі сапалық және сандық құрамын анықтау бойынша зертханалық зерттеулерді орындау.
5. Тамақ өнімдері мен тамақтану рационының биологиялық құндылығын анықтау үшін зерттеулер жүргізу.
6. Жұмыс тәжірибесіне генетикалық түрлендірілген тамақ өнімдерін зерттеу әдістерін енгізу.


7. Адам ағзасының биоорталарындағы ксенобиотиктерді сапалық және сандық анықтау.
8. Қоршаған ортаның ластануы кезінде халықтың денсаулығына қауіп-қатерді бағалау және әлеуметтік-гигиеналық мониторинг саласындағы жұмыстарды зертханалық қамтамасыз ету.
9. Санитариялық-эпидемиологиялық сипаттағы салдары бар төтенше жағдайларда кешенді зерттеулерді орындауға дайындық жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру.
Зертхана жұмысында қолданылатын зерттеу әдістері
Зертхана өз қызметінде оның қызмет саласына сәйкес келетін әдістер мен рәсімдерді пайдалануы тиіс. Оларға сынамалардың үлгілерін іріктеу, олармен жұмыс істеу, тасымалдау, сақтау, оларды зерттеуге дайындау, зерттеулерді орындау, зерттеу қателіктерін бағалау, зерттеу нәтижелерін талдаудың статистикалық әдістері жатады. Зертхананың нақты жағдайларында зерттеу әдістерін пайдаланудың жарамдылығын бағалауға оларды мақсатты қолдану мүмкіндігін көрсететін бақылау зерттеулерін орындау негізінде қол жеткізіледі. Мұндай эксперименттік зерттеулердің нәтижелері ресми түрде тіркелуі керек.


title: Санитарлық-гигиеналық зертханада жұмыс істеу кезінде еңбекті ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасы - бет 7

text: Зертхана Санитариялық қағидаларда, стандарттарда және ҚР мемлекеттік бақылаушы ұйымдарының қызметінде қолдануға рұқсат етілген басқа да нормативтік құжаттарда белгіленген зерттеу әдістерін пайдалануы тиіс. Мұндай әдістер зертхана жағдайында оның аспаптық базасының, қосалқы жабдықтарының мүмкіндіктеріне, мамандардың біліктілігіне қарай зерттеулерді орындау үшін жарамды болуы тиіс. Бұл жағдайда халықаралық және аймақтық стандарттарда ұсынылған және зертхананың нақты жағдайларына бейімделген зерттеу әдістеріне артықшылық беру керек. Сонымен қатар, зертханада нормативтік құжаттардың қолданыстағы басылымдарының соңғы нұсқаларын пайдалану туралы ресми растау болуы керек.


title: Санитарлық-гигиеналық зертханада жұмыс істеу кезінде еңбекті ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасы - бет 8


Зертханаларда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы
4.1.1. Зертхананың әрбір қызметкерінің өзіне бекітілген жұмыс орны болуы тиіс. Жұмыс басталар алдында жеке шкафтарда сақталатын арнайы киімді сыртқы киіммен бөлек кию керек. Қорғаныш костюмінің түрі және оны ауыстыру жиілігі орындалатын жұмыстың сипатына қарай айқындалады.
4.1.2. Жанғыш сұйықтықтарды 100° дейін жылыту су ванналарында жүргізілуі керек. Тез тұтанатын сұйықтығы бар колбаны алдын ала біртіндеп қыздырусыз ыстық суға түсіруге тыйым салынады. Тез тұтанатын сұйықтықтарды 100° жоғары қыздыру майлы ванналарда жүргізіледі, бұл ретте ванналардың температурасы қыздырылатын сұйықтықтың өздігінен тұтану температурасынан аспауы тиіс.


Санитарлық-гигиеналық зертханада жұмыс істеу кезінде еңбекті ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасы
Орындаған : Камалова Аида
Топ :ТФП 20-006 1к
Тексерген: Кусайынова Эльмира Избасаровна
Жоспар
Кіріспе
Санитарлық-гигиеналық зертхананың жұмысын реттейтін негізгі талаптар келесі ережелер болып табылады.
Санитариялық-гигиеналық бейіндегі зертханалар жұмысының басым бағыттары.
Зертхана жұмысында қолданылатын зерттеу әдістері.
Зертханаларда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы.
Қорытынды
Кіріспе
ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық мекемелерінің зертханаларында адам ағзасына зиянды әсер етуі мүмкін химиялық, радиоактивті заттармен және биологиялық агенттермен байланысты жұмыстар жүргізілуде.Зертханаларда әртүрлі құрылғылар, Құрылғылар мен жабдықтар қолданылады. Оларды абайсызда ұстау жарақаттың себебі болуы мүмкін. Химиялық қосылыстардың адам ағзасына жалпы және жергілікті уытты әсерін, өрт және жарылыс қаупін, патогендік микроорганизмдермен адамдардың жұқтыру қаупін арнайы ережелер сақталған кезде болдырмауға болады.Зертханалардың барлық қызметкерлері еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қауіпсіздік техникасы, санитариялық-эпидемияға қарсы режим және жеке гигиена жөніндегі іс-шараларға күнделікті елеулі назар аударуы қажет.


title: Санитарлық-гигиеналық зертханада жұмыс істеу кезінде еңбекті ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасы


url: http://emirsaba.org/sanitarli-gigienali-zerthanada-jmis-isteu-kezinde-ebekti-jimda-v2.html?page=2#5._Тамақ_өнімдері_мен_тамақтану_рационының_биологиялық_құндылығын_анықтау_үшін_зерттеулер_жүргізу.

text:
Зертханада жүргізілетін зерттеулердің сапасын оларды орындаудың барлық кезеңдері мен деңгейлерінде қамтамасыз етудің біріздендірілген жүйесі қабылдануға тиіс
Зертханада жүргізілетін зерттеулердің сапасын оларды орындаудың барлық кезеңдері мен деңгейлерінде қамтамасыз етудің біріздендірілген жүйесі қабылдануға тиіс.
Зертхананың барлық персоналдың өзара іс-қимылын ескере отырып, жүргізілетін зерттеулердің әрбір түріне арналған еңбек қызметін нормалаудың өзіндік ерекше, практикада пысықталған жүйесі болуы тиіс.
Зертханалық жұмыстың зиянды және қауіпті факторларының жағымсыз әсерінің алдын алу, кәсіптік аурулар мен улануды болдырмау үшін зертханада оның қызметкерлерінің еңбегін қорғаудың тиімді жүйесі ұйымдастырылуы тиіс.
Адам үшін қауіпті және ықтимал қауіпті химиялық шығу факторларын, қоршаған табиғи және өндірістік орта факторларын сапалық және сандық анықтау.
Қоршаған орта факторларының адамға қауіпті немесе зиянды әсерін анықтайтын және күшейтетін жағдайларды зерттеу.
Гигиеналық және эпидемиологиялық сараптама, өнімді, тауарларды, заттарды, материалдарды мемлекеттік тіркеу шеңберінде өндірістік мақсаттағы өнімдердің, халық тұтынатын тауарлардың ықтимал қауіпті және адам үшін зиянды қасиеттері мен сапасына сынақтар жүргізу.
4. Нақты өңірлік жағдайларға сүйене отырып, қоршаған ортадағы және басым ластағыштардың Тамақ өнімдеріндегі сапалық және сандық құрамын анықтау бойынша зертханалық зерттеулерді орындау.
4. Нақты өңірлік жағдайларға сүйене отырып, қоршаған ортадағы және басым ластағыштардың Тамақ өнімдеріндегі сапалық және сандық құрамын анықтау бойынша зертханалық зерттеулерді орындау.
5. Тамақ өнімдері мен тамақтану рационының биологиялық құндылығын анықтау үшін зерттеулер жүргізу.
6. Жұмыс тәжірибесіне генетикалық түрлендірілген тамақ өнімдерін зерттеу әдістерін енгізу.


title: Зертханада жүргізілетін зерттеулердің сапасын оларды орындаудың барлық кезеңдері мен деңгейлерінде қамтамасыз етудің біріздендірілген жүйесі қабылдануға тиіс


7. Адам ағзасының биоорталарындағы ксенобиотиктерді сапалық және сандық анықтау.
8. Қоршаған ортаның ластануы кезінде халықтың денсаулығына қауіп-қатерді бағалау және әлеуметтік-гигиеналық мониторинг саласындағы жұмыстарды зертханалық қамтамасыз ету.
9. Санитариялық-эпидемиологиялық сипаттағы салдары бар төтенше жағдайларда кешенді зерттеулерді орындауға дайындық жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру.
Зертхана өз қызметінде оның қызмет саласына сәйкес келетін әдістер мен рәсімдерді пайдалануы тиіс. Оларға сынамалардың үлгілерін іріктеу, олармен жұмыс істеу, тасымалдау, сақтау, оларды зерттеуге дайындау, зерттеулерді орындау, зерттеу қателіктерін бағалау, зерттеу нәтижелерін талдаудың статистикалық әдістері жатады. Зертхананың нақты жағдайларында зерттеу әдістерін пайдаланудың жарамдылығын бағалауға оларды мақсатты қолдану мүмкіндігін көрсететін бақылау зерттеулерін орындау негізінде қол жеткізіледі. Мұндай эксперименттік зерттеулердің нәтижелері ресми түрде тіркелуі керек.
Зертхана Санитариялық қағидаларда, стандарттарда және ҚР мемлекеттік бақылаушы ұйымдарының қызметінде қолдануға рұқсат етілген басқа да нормативтік құжаттарда белгіленген зерттеу әдістерін пайдалануы тиіс. Мұндай әдістер зертхана жағдайында оның аспаптық базасының, қосалқы жабдықтарының мүмкіндіктеріне, мамандардың біліктілігіне қарай зерттеулерді орындау үшін жарамды болуы тиіс. Бұл жағдайда халықаралық және аймақтық стандарттарда ұсынылған және зертхананың нақты жағдайларына бейімделген зерттеу әдістеріне артықшылық беру керек. Сонымен қатар, зертханада нормативтік құжаттардың қолданыстағы басылымдарының соңғы нұсқаларын пайдалану туралы ресми растау болуы керек.
Зертхана Санитариялық қағидаларда, стандарттарда және ҚР мемлекеттік бақылаушы ұйымдарының қызметінде қолдануға рұқсат етілген басқа да нормативтік құжаттарда белгіленген зерттеу әдістерін пайдалануы тиіс. Мұндай әдістер зертхана жағдайында оның аспаптық базасының, қосалқы жабдықтарының мүмкіндіктеріне, мамандардың біліктілігіне қарай зерттеулерді орындау үшін жарамды болуы тиіс. Бұл жағдайда халықаралық және аймақтық стандарттарда ұсынылған және зертхананың нақты жағдайларына бейімделген зерттеу әдістеріне артықшылық беру керек. Сонымен қатар, зертханада нормативтік құжаттардың қолданыстағы басылымдарының соңғы нұсқаларын пайдалану туралы ресми растау болуы керек.


title: Адам ағзасының биоорталарындағы ксенобиотиктерді сапалық және сандық анықтау


Зертханаларда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы
4.1.1. Зертхананың әрбір қызметкерінің өзіне бекітілген жұмыс орны болуы тиіс. Жұмыс басталар алдында жеке шкафтарда сақталатын арнайы киімді сыртқы киіммен бөлек кию керек. Қорғаныш костюмінің түрі және оны ауыстыру жиілігі орындалатын жұмыстың сипатына қарай айқындалады.
4.1.2. Жанғыш сұйықтықтарды 100° дейін жылыту су ванналарында жүргізілуі керек. Тез тұтанатын сұйықтығы бар колбаны алдын ала біртіндеп қыздырусыз ыстық суға түсіруге тыйым салынады. Тез тұтанатын сұйықтықтарды 100° жоғары қыздыру майлы ванналарда жүргізіледі, бұл ретте ванналардың температурасы қыздырылатын сұйықтықтың өздігінен тұтану температурасынан аспауы тиіс.
Спиртовкамен немесе тез тұтанатын сұйықтықтармен жұмыс істеу кезінде авария болған жағдайда отты тез сөндіру үшін қолыңызда көрпе, тығыз мата және т.б. болуы қажет.
4.1.3. Шыны аспаптармен жұмыс істеу кезінде келесі әдістерді сақтау қажет:
4.1.3. Шыны аспаптармен жұмыс істеу кезінде келесі әдістерді сақтау қажет:
шыны аспаптарды жинағанда немесе олардың жекелеген бөліктерін каучуктың көмегімен біріктіргенде қолды сүлгімен қорғау; шыны түтіктерді сындырған кезде сол түтікті үстіңгі тақтайға жақын ұстау;
- колбаны, пробирканы немесе басқа жұқа қабырғалы ыдысты тығынмен жапқан кезде ыдысты мойынның жоғарғы бөлігінен тығын салынатын жерге жақын ұстап, қолды сүлгімен қорғаңыз;
- каучук киілгенге дейін түтіктер мен таяқшалардың ұштарын сумен еріту және сулау; түтіктер мен таяқшалардың ұштарын балқыту кезінде ұстағыштарды пайдалану.
4.1.4. Шыны түтіктерді кесу, шыныдан жасалған құрылғыларды жинау және бөлшектеу кезінде жарақат алмау үшін келесі қауіпсіздік шараларын сақтау қажет:
4.1.4. Шыны түтіктерді кесу, шыныдан жасалған құрылғыларды жинау және бөлшектеу кезінде жарақат алмау үшін келесі қауіпсіздік шараларын сақтау қажет:
а) кішкене диаметрлі шыны түтіктерді оларды сүлгімен алдын ала қорғап, файлмен кескеннен кейін сындырыңыз;


title: Зертханаларда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы


title: Санитарлық-гигиеналық зертханада жұмыс істеу кезінде еңбекті ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасы - бет 5

text:
б) шыны түтіктерді резеңке тығындарға немесе резеңке түтіктерге салған кезде (аспаптарды құрастырған кезде) шыны түтіктің сыртын және резеңке түтіктің ішкі жиектерін немесе тығындағы тесікті сумен, глицеринмен немесе вазелин майымен алдын ала сулаңыз. Шыны түтіктердің өткір жиектері балқытылуы керек. Барлық жағдайларда қолды сүлгімен қорғау керек, әйнектің сынуынан жарақат алмау үшін;
в) астармен (пеноуретан, резеңке және т. б.) жабдықталған орындарда шыны аспаптар мен шыны бөлшектерді жинау;
г) Шыны түтіктерді немесе термометрді бұрғыланған тығынға салған кезде, соңғысын алақанға тіреуге болмайды, бірақ бүйірлерінен ұстаңыз. Түтікті немесе термометрді тығынға салынған ұшына мүмкіндігінше жақын ұстаңыз.Қыздырылған ыдысты суығанша тығынмен жабуға болмайды.
Қорытынды
Орындалатын зерттеулер сапасының қазіргі заманғы талаптарға сәйкестігі, ең алдымен, оларды жүргізу шарттарының кешенін қамтамасыз етумен және міндетті іс - шаралардың қажетті тізбесін сақтаумен негізделген. Осы Ережелер зертхана жұмысын ұйымдастыруды регламенттейтін нормативтік құжаттарда толық көлемде көрсетілген. Бұл құжаттар ұйымды "жақсы зертханалық практикамен"қамтамасыз етуге арналған халықаралық стандарттардың өзекті нұсқалары болып табылады. Осындай стандарттарда баяндалған ережелерді сақтау орындалатын зертханалық зерттеулер сапасының халықаралық деңгейіне жақындауға мүмкіндік береді. Зертханалық қызметтің динамикалық дамуының негізгі мақсаты бақылау функцияларын жүзеге асыратын мамандарды қадағалау мәні туралы объективті ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады.


text:
Санитарлық-гигиеналық зертхананың жұмысын реттейтін негізгі талаптар келесі ережелер болып табылады.
Санитариялық-гигиеналық бейіндегі зертханалар жұмысының басым бағыттары.
Зертхана жұмысында қолданылатын зерттеу әдістері.
Зертханаларда жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік техникасы.
Қорытынды
Кіріспе
ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық мекемелерінің зертханаларында адам ағзасына зиянды әсер етуі мүмкін химиялық, радиоактивті заттармен және биологиялық агенттермен байланысты жұмыстар жүргізілуде.Зертханаларда әртүрлі құрылғылар, Құрылғылар мен жабдықтар қолданылады. Оларды абайсызда ұстау жарақаттың себебі болуы мүмкін. Химиялық қосылыстардың адам ағзасына жалпы және жергілікті уытты әсерін, өрт және жарылыс қаупін, патогендік микроорганизмдермен адамдардың жұқтыру қаупін арнайы ережелер сақталған кезде болдырмауға болады.Зертханалардың барлық қызметкерлері еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қауіпсіздік техникасы, санитариялық-эпидемияға қарсы режим және жеке гигиена жөніндегі іс-шараларға күнделікті елеулі назар аударуы қажет.
Санитарлық-гигиеналық зертхананың жұмысын реттейтін негізгі талаптар келесі ережелер болып табылады
Зертхана бақылаудағы өңір халқының санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығын қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді практикалық шешу қажеттілігіне негізделген зерттеулер тізбесін орындауға аккредиттелуі тиіс.
Зертханада оның аккредиттеу саласымен анықталған зертханалық зерттеулер жүргізуді ұйымдастырудың мамандандырылған көпфункционалды жүйесі болуы тиіс.


url: http://emirsaba.org/sanitarli-gigienali-zerthanada-jmis-isteu-kezinde-ebekti-jimda-v2.html#Санитарлық-гигиеналық_зертхананың_жұмысын_реттейтін_негізгі_талаптар_келесі_ережелер_болып_табылады


Санитарлық микробиология. Микробты биоценоздар мен биотоптар Санитарлық микробиология негіздері.
Қоршаған орта микрофлорасы.
Микроорганизмдер экологиясы (oikos – грек сөзінен аударғанда – үй, тіршілік ету орны) – микроорганизмдердің бір-бірімен және қоршаған ортамен өзара арақатынасын зерттейді.
Микроорганизмдер топырақта, суда, ауада, ӛсімдіктерде, адам организмінде және жануарларда, тіптен космоста да табылады.
Микроорганизмдер – биоценоздың құрамды бӛлшегі, яғни тіршіліктің біркелкі жағдайындағы суқойма немесе құрғақ аймақта орналасатын биотоп – жануарлар, ӛсімдіктер мен микроорганизмдер жиынтығы. Ортаның белгілі аймағында мекендейтін микроорганизмдер жиынтығын микробиоценоз деп атайды.
Қоршаған ортада микробтардың таралуы.
Қоршаған ортаның көптеген организмдері табиғатта заттардың айналым
процесіне қатысады, тіршілігін жойған жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтарын жояды, топырақтың өнімділігін арттырып, биосферада тепе-теңдікті ұстап тұруға қатысады. Олар адам организмінде қалыпты микрофлора ретінде бірқатар пайдалы қызметтер атқарады.
Санитарлық микробиология адам денсаулығына қолайсыз әсер ететін қоршаған ортадағы микроорганизмдерді зерттейтін медициналық микробиологияның бөлімі. Ол қоршаған орта объектілерінде: патогенді, шартты-патогенді және санитарлық-көрсеткіш микроорганизмдерді анықтау. объектілерін залалсыздандыру тиімділігін бақылау тәсілдерін. гигиеналық нормативтердің микробиологиялық көрсеткіштерін жасау. Сыртқы орта объектілерінің (су, ауа, топырақ, ас тағамдары, тұрмыстық заттар) микробиологиялық зерттеу әдістерін жетілдіру және бағалау. 2. Қоршаған орта микрофлорасының гигиеналық шарттарға сәйкестігінің нормативтерін жетілдіру. 3. Адамдардың, жануарлардың қоршаған ортаға әсер ету жолдарын бағалау және анықтау. Адамдар, жануарлар және қоршаған орта арасындағы микрофлора қалыпты өзара алмасуын зерттейді. Сыртқы ортаның өзіндік тазалану және өзінше залалсыздандыру қабілеттігін бұзатын өндірістік және тұрмыстық процесстерді зерттейді. Микрофлорасына әсер ете отырып, сыртқы орта объектілерін сауықтыру ұсыныстарын жетілдіру.
Алдын-ала жүргізілетін санитарлық бақылауда, мекемелер мен тұрғылықты жерлерді жобалауда маман-микробиологтардың тұрақты түрде қатысуы. Сумен қамтамасыз етудің, ас даярлайтын мекемелердің қызметінің сапасын үздіксіз бағалау. Сарқынды сулар мен қоқыстардың залалсыздандырудың тиімдігін бағалау жүргізу.
Зерттеу әдістері.
2 әдіс пайдаланады:
1. төте әдіс
2. жанама әдіс – зерттелетін объектілерді ластану мүмкіндігін жобалап қана бағалайды.
- объектілердің микроорганизмдермен жалпы ластануы
- әдетте патогенді микроорганизмдер өсетін орта болып есептелетін заттармен (қақырық, нәжіс) ластануы.
Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдер- қоршаған орта обьектілерінде патогенді микроорганизмдердің болу мүмкіндігін жанамалап анықтауға негізделіп қолданады.
Олардың анықталуы адамдар мен жануарлар бөлінділерімен объектінің ластанғандығын дәлелдейді.
Мысалы, ішек инфекциясы қоздырғыштарының бөліну жолы ішек таяқшасы тобындағы бактериялар мен – ІТТБ (бұл топқа, ішек таяқшасынан басқа , қасиеттері ұқсас Citrobacter, Enterobacter, Klebsiella туыстастығының бактериялары кіреді), энтерококтармен, перфрингенс клостридиясымен бірдей.
Санитарлық – көрсеткіш микроорганизмдерге қойылатын шарттар:
Адам немесе жануар организмінде мекендеп, бөлінділерінде тұрақты анықталуы.
Топырақ пен суда мекендеп көбеймеуі керек.
Қоршаған ортаға организмнен бөлінген соң әртүрлі факторларға төзімділігі мен тіршілік ету ұзақтығы патогенді микробтармен бірдей немесе олардан жоғары болуы керек. Оларды анықтау және ажырату тәсілдері қарапайым, тиімді болуы керек.
Қоршаған ортада оларға ұқсас мекендейтін микроорганизмдер болмауы керек. Патогенді микроорганизмдерді анықтау эпидемиологиялық жағдайды бағалауға және жұқпалы аурудың алдын-алу мен тиісті күресу шараларын қолдануға мүмкіндік береді.
Шартты-патогенді микроорганизмдер –әлсіреген организмде іріңді-қабыну процесін қоздырады.
Тағам өнімдеріне түсіп, жылдам көбейіп, токсиндер бөліп, адамдарда микробтық этиологиялы тағамнан уланулар қоздыруға себепкер болады. Санитарлық – көрсеткіш микроорганизмдердің белгілері.
1.Адам және жануардың облигатты қалыпты микрофлорасы.
2.Тұрақты мекен ету ортасы – тік ішекте, тыныс жолында. 3. Патогенді бактерияларға қарағанда, көп мөлшерде бөлінеді.
4. Патогенді бактериялар сияқты, қоршаған ортада ұзақ сақталады.
5.Организмнен тыс көбеюге қабілетсіз.
6. Қарапайым тәсілдермен идентификациялауға болады. Микробтармен ластанудың көрсеткіші – жалпы микробтар санын анықтау.
Объектілердің нәжістік немесе ауа арқылы ластанғанын санитарлық көрсеткіш деп аталатын микроб санын және сапасын анықтау жолмен жүргізіледі.
Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдер- қоршаған орта обьектілерінде патогенді микроорганизмдердің болу мүмкіндігін жанамалап анықтауға негізделіп қолданады. Олардың анықталуы адамдар мен жануарлар бөлінділерімен объектінің ластанғандығын дәлелдейді.
Мысалы, ішек инфекциясы қоздырғыштарының бөліну жолы ішек таяқшасы тобындағы бактериялар мен – ІТТБ (бұл топқа, ішек таяқшасынан басқа, қасиеттері ұқсас Citrobacter, Enterobacter, Klebsiella туыстастығының бактериялары кіреді), энтерококтармен, перфрингенс клостридиясымен бірдей.
Санитарлық – көрсеткіш микроорганизмдерге қойылатын шарттар : Адам немесе жануар организмінде мекендеп, бөлінділерінде тұрақты анықталуы. Топырақ пен суда мекендеп көбеймеуі керек. Қоршаған ортаға организмнен бөлінген соң әртүрлі факторларға төзімділігі мен тіршілік ету ұзақтығы патогенді микробтармен бірдей немесе олардан жоғары болуы керек.
Оларды анықтау және ажырату тәсілдері қарапайым, тиімді болуы керек. Қоршаған ортада патогенді микроорганизмдерге қарағанда көп мөлшерде болуы керек. Қоршаған ортада оларға ұқсас мекендейтін микроорганизмдер болмауы ке
Патогенді микроорганизмдерді анықтау эпидемиологиялық жағдайды бағалауға және жұқпалы аурудың алдын-алу мен тиісті күресу шараларын қолдануға мүмкіндік береді. Шартты-патогенді микроорганизмдер –әлсіреген организмде іріңді-қабыну процесін қоздырады. Тағам өнімдеріне түсіп, жылдам көбейіп, токсиндер бөліп, адамдарда микробтық этиологиялы тағамнан уланулар қоздыруға себепкер болады.
Санитарлық – көрсеткіш микроорганизмдердің белгілері. 1.Адам және жануардың облигатты қалыпты микрофлорасы. 2.Тұрақты мекен ету ортасы – тік ішекте, тыныс жолында.
3. Патогенді бактерияларға қарағанда, көп мөлшерде бөлінеді. 4. Патогенді бактериялар сияқты, қоршаған ортада ұзақ сақталады. 5. Организмнен тыс көбеюге қабілетсіз. 6. Қарапайым тәсілдермен идентификациялауға болады.
15 Микробтармен ластанудың көрсеткіші – жалпы микробтар санын анықтау
Объектілердің нәжістік немесе ауа арқылы ластанғанын санитарлық көрсеткіш деп аталатын микроб санын және сапасын анықтау жолмен жүргізіледі.
Сыртқы орта объектілерінде анықталатын санитарлық көрсеткіш микроорганизмдер (СКМ )
Зерттелетін объектілер Санитарлық көрсеткіш микробтар Су ІТТБ-БГКП, энтерококктар, стафилококктар, бактериофагтар Топырақ ІТТБ, энтерококктар, клостридиялар( perfringens ), термофилдер
Ауа гемолитикалық стрептококтар, гемолитикалық стафилококктар Тұрмыстық заттар ІТТБ, стафилококктар, энтерококктар, протей Азық түліктер ІТТБ. Энтерококктар. Стафилакокктар. Протей тобындағы бактериялар.
Санитарлық - көрсеткіш бактериялардың санын анықтау үшін: ІТТБ индексін ( 1л судағы ІТТБ саны) перфрингенс титрді энтерококк титрін қолданады.
Ішек таяқшасы тобындағы бактерияларға 37 с температурада 24-28 сағ.ішінде лактоза мен глюкозаны қышқыл мен газға дейін ашытатын және оксидаздық белсенділігі жоқ грам теріс таяқшалар жатады. Бұл көрсеткіш көбіне судың нәжістік ластануының индикаторы ретінде қолданылады.
Нәжістік ластанудың көрсеткіштері: Жалпы колиформды бактериялар Колиформды бактериялар Нәжістік ішек таяқшалар Жаңадан нәжістік ластану Нәжіспен бұрынан ластану
Орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету жағдайында ауыз судың микробиологиялық көрсеткіштерінің нормативті тиісті құжаттармен реттеледі: Судың жалпы микроб саны-1мл зерттелетін суда 100 микробтан аспауы керек. Жалпы колиформды бактериялар-зерттелетін судың 100мл-де болмауы керек. Термотолерантты колиформды бактериялар-100мл зерттелетін суда болмауы керек. Колифагтар-зерттелетін судың 100мл –де анықталмауы керек
СКМ анықтап табу үшін сол объектілердің жұғу көздерін болжамдауға көмектеседі. Ауру тарау қауіпі бар екенін көрсететін сигналы ретінде есте сақтап қалу керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Санитарлық микробиология. Микробты биоценоздар мен биотоптар


title: вирус гликопротеиндеріне антидене

text:
вирус гликопротеиндеріне антидене
вирустық РНҚ
ревертаза ферменті
провирус
Т-лимфоциттердің саны азаяды
Аурудың серонегативті кезеңінде АИВ- инфекциясын диагностикалауда қандай зертханалық зерттеу ең ақпаратты болып табылады?
ПТР
Антиденені анықтау үшін ИФТ
Антиденені анықтау үшін вестернблоттинг
Гемагглютинация реакциясы
Антигенді анықтау үшін ИФТ
Асқазанның қатерлі ісігімен ауыратын науқастың иммундық статусын зерттеуде перификациялық қанның құрамынан Т лимфоциттер санының айтарлықтай азайғанын анықтаған. Зерттеуден алынған нәтиже нені білдіреді?
иммунитеттің Т жасушасының бұзылысын
нейронда, бас миының микрогеалды жасушасында вирустық репродукциясын
вирустың персистенциясын
гипоиммуноглобулинемияны
гиперсезімталдылықтың жедел типті реакциясының бұзылысын
25 жастағы науқастың терісіндегі бөртпелерінен эпидермальды стафилакоккпен қатар алтын түсті стафилакоккқа себінді жасалды. Қақырықты зерттеуде Pneumocystis carinii, нәжісте- криптоспоридий, Proteus vulgaris және Candida туыстас саңырауқұлақтар табылды. Қандай ауру осындай көптеген шартты патогенді микроорганизмдермен инфекцияланады?
ЖИТС
Дисбактериоз
Сепсис
Медикаментозды агранулоцитоз
Қантты диабет
Қанда АИВ вирусының жоқтығына кепілдік беру мақсатында донор қанын тексеруде қандай әдісті қолдану керек?
Қоздырғыштың нуклеин қышқылын анықтау
Лимфоциттер дақылына жұқтыру жолымен вирусты анықтау
IgM классының антиденелерін анықтау
Т4 лимфоциттерді электронды-микроскопиялық әдіспен зерттеу
Қоздырғыштың антигендерін анықтау
Жануар организміне эксперимент жүргізуде дәрігер онкогенді РНҚ-вирусын тапты. Қандай ферменттің көмегімен репликацияда оның геномы анықталады?
РНҚ-тәуелді ДНК-полимеразалар
ДНҚ-лигазалар
ДНҚ-полимеразалар
Транслоказалар
ДНҚ-тәуелді РНҚ-полимеразалар
АИВ – инфекциясын емдеудің ең таңдамалы бағытына лимфоциттердегі рецепторларды тежейтін препараттарды жасау болып табылады және олардың вирусқа адсорбциясыың алдын алады. Вирустың адсорбциясына қандай жасушалардың құрылымы жауап береді?
CD4
gp120
gp41
CD28
CD29
АИВ жұқтырған науқасты процестің активация белгілерін анықтау үшін дәрігер ауық-ауық тексеріп тұрады. Қандай белгі АИВ инфекциясының ЖИТС-қа өтуін көрсетеді?
Достарыңызбен бөлісу: |


Капоши саркомасы. Т-хелперлер саны 200 кл/мкл төмен
Нейтрофильдер санының азаюы
Эритроциттер санының азаюы
Т-киллерлер саны критикалық деңгейден төмен
gp41 антиденесін анықтау.
Түлкі аңшының саусақтарын тістеп алды. 10 жыл бұрын құтыруға қарсы вакцинацияның толық курсын алған. Осы жағдайда құтырудың алын алу үшін дәрігер қандай әрекет жасауы қажет?
антирабиялық иммуноглобулин мен антирабиялық вакцинаны толық сызбамен кешенді енгізу
сіреспеге қарсы сарысу мен антирабиялық вакцинаны толық сызбамен кешенді енгізу
антирабиялық иммуноглобулин мен АКДС вакцинаны кешенді енгізу
сіреспеге қарсы сарысу мен антирабиялық вакцинаның 50% кешенді енгізу
сіреспеге қарсы анатоксин мен антирабиялық вакцинаны толық сызбамен кешенді енгізу
Вирусологиялық зертханаға вирустың бөлшектердің минималды концентрациясы бар материал жеткізілді. Вирус бөлшегін анықтау үшін дәрігер қандай жаңа диагностикалак әдісті қолданады? Ифа болу керек
Полимеразды-тізбекті раекциясын
Преципетация реакциясын
Гемадсорбция реакциясын
Агглютация реакциясын
Гемагглютинация реакциясын
Вирусологиялық зертханаға науқастан алынған материал жеткізілді. Вирусты анықтау үшін әртүрлі серологиялық реакция таңдалды. Осы реакциялар неге байланысты таңдалды?
Зерттелетін вирустың антигендік құрылысының ерекшеліктеріне қарай
Аурудың клиникалық формасына байланысты
Жұқпалы аурулар түрлеріне байланысты
Вирус бөлшегінің антигендік санына байланысты
Талдаудың өткізу мерзіміне байланысты
Эпидемиолог ақпан айында балалар бақшасында гастроэнтериттің бұрқ еткенін анықтады. Бактериолог материалды бактериологиялық зерттеу кезінде патогенді бактериялар бөлінбеді. Қандай микроорганизм ішек инфекциясы жылдам таталуына себеп болды?
Ротавирус
Шигелла
Стафилококк
РС-инфекциясының вирусы
Ашытқы саңырауқұлағы
Жедел ішек инфекциясымен ауырған аурудың материалынан вирусолог Enterovirus туысына жататын вирусты бөліп алды. Вирусолог вирустың серотипін анықтау үшін диагностикалық сарысу дайындады. Осы сарысуда қандай антидене табылуы қажет?
Ақуыз капсидіне қарсы
Ақуыздың суперкапсидіне қарсы
Құрылымдық емес ақуыз вирусына қарсы
Вирустық ферменттерге қарсы
Вирустық гемагглютининге қарсы
Бала бақшаға барып жүрген бала 3 күн бұрын ауырды. Дәрігер-инфекционист оған «полиомиелит» болжамды диагнозын қойды. Балалар бақшасында осыған дейін осындай полиомиелитпен ауырған 3 жағдай тіркелгені эпиданамнезде көрсетілген. Дәрігер науқастан алынған қандай материалды зерттеуге жібереді?
Достарыңызбен бөлісу: |


Жасуша дақылын зақымдау үшін нәжісті вирусологиялық зерттеу
Тышқандарды зақымдау үшін мұрын жұтқыншақ бөліндісін вирусологиялық зерттеу
Қақырықты вирусологиялық зерттеу
Тышқандарды зақымдау үшін нәжісті вирусологиялық зерттеу
Тышқандарды зақымдау үшін сарысуды вирусологиялық зерттеу
Жұқпалы аурулар ауруханасына «энтеровирусты инфекция» диагнозымен бір бала жатқызылды. Вирусолог вирусты жинақтау үшін маймылдық жасуша дақылын (Vero) және тышқандарды пайдаланды. Вирусолог жасуша дақылынан цитопатогенді әсерді анықтамады, алайда тышқанның өлімін тіркеді. Баладағы ауруды қандай энтеровирус туындатты?
Коксáки А вирусы
Коксáки В вирусы
ЕСНО-вирусы
Полиомиелит вирусы
Жіктелінбеген энтеровирустар 68-71
Вирусолог күшті диареямен үш күн бұрын ауырған 3 жастағы баланың нәжісінен электронды микроскопта екі қабатты капсидтен тұратын және псевдоқабырғасы бар вирусты анықтады. Бұл ерекше морфология қандай вирусқа сәйкес келеді?
Коксáки вирусына
Ротавирусқа
ЕСНО-вирусына
Коронавирусқа
Реовирусқа
Стафилококкты инфекцияға күдіктенгенде, зерттелетін материалды себеді:
СТА және қанды агарға
Қантты сорпа және қанды агарға
Казеинді-көмірлі агарға
Сарысулы агарға
Теллурит қосылған қоректік ортаға
Науқастың құсығынан, қаймақ пен ірімшіктен коагулаза оң стафилококк анықталды. Қоздырғыштың түрлік идентификациясы үшін қандай әдіс қолданылады:
фаготиптеу реакциясын өткізу
гемолитикалық қасиеттерін анықтау
СТА-ға себінді жүргізу
агглютинация реакциясын жүргізу
сахаролитикалық белсенділікті анықтау
Скарлатинаның микробиологиялық диагностикасында қолданады:
Жұтқыншақтан алынған материалды қоректік ортаға себу
Науқастан алынған қанды қантты агарға себу
Жұтқыншақтан алынған материалды микроскопиялау
Қан микроскопиясын өткізу
Преципитация реакциясын өткізу
Staphylococcus және Streptococcus туыстардың арасындағы дифференциация жүргізіледі:
Каталазаға тест өткізу
Эндо ортасында өсу сипаты
Мальтозаны ыдырау
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Глюкозасы бар сорпадағы тұнба

text:
Глюкозасы бар сорпадағы тұнба
Қанды агардағы өсу
Колиэнтеритпен ауыратын науқас баланың нәжісінен энтеропатогенді ішек таяқшасы бөлінді. Бөлінген микробтың биохимиялық қасиетін Гисс ортасында анықтаңыз:
лактоза, глюкоза, маннит, мальтоза, сахарозаны қышқыл мен газға дейін ыдыратады
лактоза, глюкоза, маннит, мальтозаны қышқыл мен газға дейін ыдыратады
лактоза, глюкоза, маннит, мальтозаны қышқылға дейін ыдыратады
лактоза, глюкоза, маннит, мальтоза, сахарозаны қышқыға дейін ыдыратады
глюкоза, маннит, мальтозаны қышқыл мен газға дейін ыдыратады
Науқастың қанынан іш сүзегі қоздырғышының дақылы бөлінді. Осы қоздырғышқа тән дақылдық қасиеттер қандай?
Эндо ортасында түссіз колонияның және висмут-сульфит агарда қара колонияның өсуі
Эндо ортасында қызыл түсті колонияның және висмут-сульфит агарда қара колонияның өсуі
Висмут-сульфит агарда түссіз колонияның өсуі
қан агарында гемолиздің болуы, Эндо агарында металды жылтыры бар қызыл колонияның өсуі
сілтілі пептонды суда нәзік қабықтың пайда болуы
Іш сүзегі кезіндегі бактерия тасымалдаушылықты қалай анықтайды:
Vi-диагностикуммен гемагллютинация реакциясын қою
О-диагностикуммен Видаль реакциясын қою
гемодақылды бөліп алу
нәжісті Эндо ортасына себу
монорецепторлы диагностикумдармен агглютинация реакциясын қою
Тырысқақ қоздырғышын басқа вибриондардан ажырату қалай жүргізіледі:
О1 мен О139- сарысулармен агглютинациялау
Холероген әсерінен эритроциттерді лизиске ұшырату
Лактозаны ыдыратуы мен индолды түзуі
Морфологиясы мен қозғалғыштығын анықтау
Сілтілі агарда және 1% пептонды суда өсуі
Ақтау қаласында тырысқаққа ұқсас инфекцияның тұтануы байқалды. Минималды мерзімде нақты диагноз қою үшін қандай қоректік ортаны пайдалануға болады?
Сілтілі агар
Плоскирев ортасы
Сарыуызды-тұзды агар
Сабуро ортасы
Висмут-сульфит агар
Тырысқақтың жедел диагностика әдісі:
Ермольева әдісі
Шик реакциясы
Дик реакциясы
Асколи рекциясы
Манту сынамасы
Науқастан туберкулезді тексеруге қақырық алынды. Қандай бояу әдісін қолданасыз:
Циль-Нельсен
Бурри-Гинс
Романовский-Гимзе
Нейссер
Здродовский
Туберкулезді алдын алуда БЦЖ вакцинасын қалай енгізеді:
тері ішілік
теріасты
интраназалды
бұлшықет ішілік
тамырішілік
Туберкулез кезіндегі аллергиялық жағдайды қалай анықтайды:
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Манту сынамасы, Диаскин-тест

text:
Мантусынамасы, Диаскин-тест Туляремия сынамасы
Мицуда сынамасы
Бюрне сынамасы
Асколи реакциясы
Mycobacterium tuberculosis-ті басқа микобактериялардан ажыратуда қандай зертханалық тест негізгі болып саналады:
Ниацин түзу Микол қышқылының гидролизі
Жарықта пигмент түзу
Эритрол ферментациясы
Циль-Нильсен әдісімен бояу
Сіреспеден арнайы сақтандыруда қолданады:
сіреспелік анатоксин аттенуациялық вакцина
өлі вакцина
гендік-инженерлік вакцина
рекомбинантты вакцина
Клостридиялардың токсинін идентификациялау ненің көмегімен жүзеге асырылады:
Тышқанға биологиялық сынама бойынша бейтараптау реакциясы Пробиркалардағы түсті сынама бойынша бейтараптау реакциясы
Иммундыферментті талдау
Агар геліндегі преципитация реакциясы
Комплементті байланыстыру реакциясы
Газды гангренаның жедел диагностикасына қолдантын қоректік орта:
Лакмусты сүтпен Вильсон-Блер ортасы Китта-Тароцци ортасы
Қанды агар және бауыр қосылған орта
Пробиркадағы жоғары қантты агар
Блаурокк ортасы
Туляремияның микробиологиялық диагностикасында қолданады:
Биосынама Қан жағындысын микроскопиялау
Видаль реакциясы
Бюрне сынамасы
Дик сынамасы
Сібір күйдіргісінің жедел-диагностикасында қолданады:
Асколи реакциясы Видаль реакциясы
Бюрне сынамасы
Ммикроскопиялау
РТГА
Урогенитальды хламидиоздың жедел диагностикасы негізделген:
иммундыфлюоресценция реакциясын өткзуге иммунды ферментті талдауды өткізуге
бактерияны дақылдандыруға
комплементті байланыстыру реакциясын өткізуге
зертханалық жануарларға жұқтыруға
Мерезбен ауыратын анадан нәресте туылды. Нәрестенің ұрықішілік зақымданғаның қалай білуге болады:
нәрестенің қанынан спецификалық IgМ анықтау
нәрестенің қанынан спецификалық IgА анықтау
нәрестенің қанынан IgЕ деңгейін анықтау
тері-аллергиялық сынама қою
қоздырғыш токсинін анықтау
Құтырудың жедел-диагностикасында нені анықтайды:


title: Бабеш-Негри денешігін - Санитарная микробиология Санитариялық микробиология зерттейді

text:
Бабеш-Негри денешігін
Гварниери денешігін
Пашен денешігін
Каудри денешігін
Анатоксиндерді
«Коксаки В инфекциясы» диагнозын нақтылау үшін дәрігер 16 жастағы науқастан алынған материалды вирусологиялық зертханада жолдады. Вирусолог вирусты анықтау үшін қандай зерттеу жүргізуі қажет?
Қоздырғышты өсіру үшін ширатылған жасушаны (Нер-2, НеLa) пайдаланады
Қоздырғышты өсіру үшін зерттелетін материалды Эндо ортасына себеді
Қоздырғышты өсіру үшін зерттелетін материалды қанды агарға себеді
Қоздырғышты өсіру үшін зерттелетін материалды ет пептонды сорпаға себеді
Қоздырғышты өсіру үшін тауық ұрығын пайдаланады
Науқасты болжамды «В гепатиті» диагнозмен ауруханаға жатқызды. Дәрігер пероксидаза және сілтілі фосфатазамен байланысты антиген мен антидене байланысына негізделен серологиялық реакцияны өткізді. Бұл қандай серологиялық реакция?
Иммундыферментті анализ
Радиоиммундық әдіс
Иммундыфлуоресценция реакциясы
Комплементті байланыстыру реакциясы
Иммобилизация реакциясы
Ауыр ағымды В гепатитімен ауыратын науқасқа агент-серік анықтау мақсатымен зерттеу тағайындалды. Ол қандай агент?
Дельта-вирус
Гепатит С вирусы
Гепатит Е вирусы
Гепатит А вирусы
Hbs-антиген
Дәрігер келген науқастың шағымдарына сүйене отырып «АИВ-инфекциясы» диагнозын қойды. АИВ- инфекциясы кезінде ең жиі қолданылатын зертханалық зерттеу?
Иммундыферментті талдау
Коагглютинация реакциясы
Гемагглютинация реакциясы
Радиоиммунды талдау
Иммуноблоттинг
ЖИТС-ке серологиялық тестілеу жүргізу екі сатыдан тұратыны жайлы науқасқа ақпарат берілді. Бірінші сатыда вирусқа қарсы антиденелерді қан сарысуында анықтау үшін қандай реакция қолданылады?
ИФТ
Иммуноблотинг
ИФР
РИТ
ПГАР
АИВ-инфекциясының серонегативті кезеңінде жүргізілетін айтарлықтай ақпаратты зертханалық диагностика әдісі қандай?
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Полимеразды-тізбекті реакция

text:
Полимеразды-тізбекті реакция ИФТ көмегімен антиденелерді анықтау
Вестерн-блот көмегімен антиденелерді анықтау
Гемагглютинация реакциясы
ИФТ көмегімен антигендерді анықтау
Таңбалау әдісін қолданады:
беткейлердің биологиялық контаминациясын анықтау үшін
анаэробтарды бөлу үшін
микробтар қоспасын дайындау үшін
таза дақылды бөлу үшін
лецитиназаны анықтау үшін
Ауаны бактериологиялық зерттеуде есепке алынады:
жалпы микроб саны және ауа микрофлорасының сандық құрамы
тек жалпы микроб саны
ауадағы микробтардың сандық құрамы және коли-титр
белгілі көлемде жалпы микроб саны және коли-индекс
коли-титр және коли-индекс
Науқастың қос сарысуымен серологиялық зерттеу өткізу дегеніміз:
қан сарысуын аурудың 7-10 күндері және екіншісін бір аптадан соң алу инфекцияның алғашқы белгілері байқалысымен қан алу
қан сарысуын аурудың тек 7-10 күндері таңертең және кешкісін алады
1-ші сарысуды науқастан, 2-ші сарысуды дені сау адамнан алады
аурудың 1-ші және соңғы күндері қан алу
Клиникалық материалда бактерияларды идентификациялаудың заманауи әдісі:
бактериологиялық анализатор
бактериологиялық зерттеу әдісі
серологиялық зерттеу әдісі
аллергиялыө зерттеу әдісі
бактериологиялық инкубатор
Общая микробиология
Микробиологиядағы негізгі таксономиялык бірлік:
түр
туыстық
тұқымдас
қатар
класс
Пилидің атқаратын қызметі:
адгезивтік қозғалу
қоректену
энергетикалық
тыныс алуға қатысады
Сыртқы ортада бактерия спораларының сақталу ұзақтығы:
бірнеше жыл бірнеше минут
бірнеше сағат
бірнеше тәулік
бірнеше апта
Рибосома – бұл:
белок синтезінің орталығы
цитоплазмалық мембрананың туындысы
қоректік заттың қоры
түрді сақтауға қажет
жасушаны қолайсыз сыртқы әсерлерден қорғайды
Талшықтардың қызметі:
қозғалысты қамтамасыз етеді
бактерияларға белгілі пішін береді
жасушаны қолайсыз сыртқы әсерлерден қорғайды
еріген заттарды жасушаға тасымалдайды
жасушалар бөлінуіне қатысады
Тізбектеліп орналасқан коктар:
стрептококтар
микрококтар
сарциналар
стафилококтар
бациллалар
Бактериялардың спора түзуінің маңызы:
сыртқы ортада сақталу қабілеті
көбеюге қабілеті
қоректенуге қатысады
қозғалуға қабілеті
адам организмін қорғау қабілеті
Хламидиялар мен риккетсиялардың басқа бактериялардан айырмашылығы:
жасушаішілік паразиттер болып табылады
олар оттегісі бар ортада көбейе алмайды
қолайсыз жағдайларда споралар түзеді
адамдарда жұқпалы ауруларды туындатпайды
жасуша қабырғасы болмайды
Медициналық микробиология нені зерттейді:
патогенді және шартты патогенді микроорганизмдерді
фитопатогенді микроорганизмдерді
фотобактерияларды
өсімдіктерді
гельминттерді
Грампозитивті бактериялар қандай түске боялады:
көк
қоңыр
сары
жасыл
қызыл


title: микрометрмен - Санитарная микробиология Санитариялық микробиология зерттейді

text:
Жағындыны қандай мақсатпен бекітеді:
бактерияны заттық шынығы бекіту үшін талшықты анықтау үшін
жағындыны түссіздендіру үшін
спораны анықтау үшін
капсуланы анықтау үшін
Жағынды-препаратта коктардың орналасуы байланысты:
әртүрлі кеңістікте бөлінуіне талшықтардың саны мен орналасуына
коктар өлшеміне
капсула түзу ерекшелігіне
конъюгация процесіне
Цитоплазмалық мембрананың негізгі қызметі:
жасушаға қоректік заттарды тасымалдайды бактерияға арнайы пішін береді
мезосомаларды түзбейді
жасушаны қорғайды
тыныс алу тізбегі жоқ
Бактерияның негізгі пішіндері:
шар тәрізді, таяқша тәрізді, иілген конус тәрізді, иілген, куб тәрізді
оқ тәрізді, жіпше тәрізді, куб тәрізді
таяқша тәрізді, иілген, куб тәрізді
шар тәрізді, жіпше тәрізді, куб тәрізді
Жасушалық қабырғасы жоқ бактериялар:
микоплазмалар риккетсиялар
спирохеталар
актиномицеттер
хламидиялар
Бактерияның жасуша қабырғасының сипаттамасы:
құрамында күрделі биополимер - пептидогликан бар құрамында холестерин бар
құрамында хитин бар
билипидті қабаттан құралған
бөлек белоктық суббірліктер - капсомерлерден құралған
Пеpитрихтар сипаттамасы:
талшықтар жасушаның барлық беткейінде жекелеген талшықтардың полярлы орналасуы
талшықтар шоғырының полярлы орналасуы
жалғыз полярлы талшық
коньюгациялық пили


title: белок және кофермент - Санитарная микробиология Санитариялық микробиология зерттейді

text:
белокжәне кофермент белок және липополисахарид
белок және ДНҚ
белок
белок және пептидогликан
Бактерия пигментінің қызметі:
УК-сәуледен қорғау жоғары температурадан қорғау
төмен температурадан қорғау
радиациядан қорғау
антибиотиктерден қорғау
Өсу факторын өздері синтездейтін бактериялар:
прототрофтар ауксотрофтар
гетеротрофтар
микроаэрофильдер
сапрофиттер
Қоректік ортада өсу факторының болуын қажет ететін бактериялар:
ауксотрофтар прототрофтар
гетеротрофтар
паразиттер
автотрофтар
Қатаң анаэробтарды өсіру әдістеріне жатады:
физикалық, химиялық, биологиялық гистологиялық, химиялық, биологиялық
терапевтикалық, профилактикалық, радиациялық
физикалық, химиялық, радиациялық
инновациялық, биохимиялық, табиғи
Қоректік орталар шығу тегі бойынша бөлінеді:
табиғи, жасанды отандық, шетелдік
универсалды, арнайы
стерильді, стерильді емес
сұйық, тығыз
Вирионның сипаттамасы:
нуклеокапсидтің болуы хроматинді субстанцияның болуы
митохондрияның болуы
жасушаішілік қосындының болуы
гликоген грануласы мен крахмалдың болуы
Вирустың негізгі құрылымдық компоненттері:
нуклеин қышқылы және капсид рецепторлар және капсула
талшық және нуклейн қышқылы
спора және суперкапсид
нуклейн қышқылы және рибосома
Вирустар суперкапсидінің құрамы:
липопротеид, гликопротеид
белок, пептидогликан
капсид, тейхой қышқылы
капсомер, полисахарид
липопротеид, рибосома
Вирустардың капсомерлер симметриясының типі:
кубты, спиральды цилиндрлі, сфералы
сфералы , көп қырлы
кубты, призматикалық
спиральды, циркулярлы
Вирион өлшенеді:


title: Антагонисттік әсер - Санитарная микробиология Санитариялық микробиология зерттейді

text:
|
|
бет | 26/34 | Дата | 02.06.2023 | өлшемі | 215,5 Kb. | | #98124 |
| Байланысты: ответ микроАнтагонисттік әсер
Механикалық тосқауыл
Тосқауылды бекітуші
Лизоцимнің бактерицидтік әсер етуі
Адамда мүлдем болмайды
Табиғи иммунитеттің жасушалық қорғаныш факторлары:
Фагоцитоз
Комплемент
Пропердин
Антиденелер
Лейкиндер
Лизоцим:
Фермент муроминидаза
Липопротеид
Көміртек
Фагоцитозды белендіреді
Қалыпты микрофлораның қызметін тежейді
Иммунитеттің жасушалық теориясын ұсынушы:
Мечников
Кох
Пастер
Ивановский
Д"Эррель
Микрофагтар:
Нейтрофилдер
Эритроциттер
Моноциттер
Купфер жасушалары
Ретикулярлы жасушалар
Қозғалғыш макрофагтар:
Моноциттер
ретикулярлы жасушалар
эндотелий жасушалары
қызыл сүйек кемігінің стромасы
нейтрофилдер
Бекітілген макрофагтар:
Купфер жасушалары
Қан моноциттері
Нейтрофилдер
Лимфалардың жасушалары
Базофилдер
Фагоцитоз кезеңдерінің бірі:
оң хемотаксис
Фаголизис
лейкоцтитердің диапитезі
Эритроциттердің гемолизі
Хромосомадағы интеграция
Аяқталмаған фагоцитоз қайда байқалады:
Гонореяда
Іш сүзегінде
Дифтерияда
Пиелонефритте
Тырысқақта
Вирустардың антагонистік қарым қатынас құбылысы аталады:
интерференция
симбиоз
вирогения
сателлизм
синергизм
Антигеннің иммуногенді және антигенді қасиеттері байланысты:
бөтендігімен
молекулалық массасы төмен
вируленттілігі
комплементтің күрт құбылысы
арнайы физикалық химиялық жағдайы
Антиденелер түзілуі бәсендейді:
бір уақытта көптеген антигенді еңгізгенде
антигенді адъювантпен бірге еңгізгенде
шектен тыс витамин қабылдағанда
антибиотиктер қабылдағанда
иммуномодуляторлар қабылдағанда
IgА сипаттамасы:
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|