text:
Саралау тапсырмасы. Оқушылар диалогті оқып болған соң, өз сөзімен не туралы екенін баяндап береді. Мұғалімнің шеберлігіне қарай, қабілеті жоғары оқушылар «Репортер» әдісін қолданып, Жүргізуші мен оқушылардың сұхбатын рөлдік ойын ретінде көрсетуге болады. Оқушыларға тірек сөздер немесе диалогка қажетті сөз тіркестері алдын ала берілуі қажет.
3 мин
Мұғалім-сынып
Сурет,
репортер әдісіне арналған микрофон, тілшілердің папкасы, қалам
«Тыңда және жауап бер» тапсырмасын орындауда оқушылар мәтінді қайталап бір рет тыңдайды. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді. Бұл тапсырма ауызша орындалады. Тапсырма оқушылардың есте сақтауын, алған білімдерін бекітуге арналған.
5 мин
Жеке ж. Жұпт. ж.
Сынып
«Тыңда және жауап бер» айдарында оқушылар тыңдалған мәтіннің мазмұны негізінде сұраққа жауап береді, кестені толтырады.
1.Диалогке қанша адам қатысты? Оларды атап бер.
2.Балалар қайда тұр?
3.Балалар өз суреттері туралы не айтты?
4.Диалогке кім қатыспады? Неліктен?
7 мин
Жеке ж.
Сынып
оқулық
Қор. бөлім
Сабақты қорыту және есте сақтауды дамыту мақсатында оқушылармен «Ең жылдам» әдісін қолдана отырып, ойын ұйымдастыруға болады. Бұл әдіс арқылы оқушылар логикалық ойлауда ширақтыққа, жылдамдыққа тез бейімделеді және оқушылардың қызығушылықтары арта түседі.Оқушыларға бүгінгі сабаққа қатысты сөздер керісінше жазылып беріледі. Сөздер тақтада маркермен А4 парағын жазылып ілініп тұрады. Кез келген оқушы шығып сөзді дұрыс жазып беруі керек. Жылдам әрі қатесіз жазған оқушы марапатталады.
Мысалы: қылах, тлұ, қарыңаш, ігңәм, ленағут, емрөк,терус т.б.
Рефлексия. «Жетістік баспалдағы» оқушыларға жетістік баспалдағы ұсынылады. Оқушылар бүгінгі сабақ бойынша қай баспалдақта тұрғанын көрсетеді.
Үйге тапсырма ретінде оқушыларға «Туған ел» тақырыбына фотоколлаж жасап келуге тапсырма беруге болады.


Оқушылардың тақырыпты қаншалықты меңгергенін тексеру Мұғалімдер оқушылардың тақырыпты қаншалықты меңгергендерін міндетті түрде тексеруі керек. Сабақтың өн бойында қалыптастырушы бағалау элементтері көрініс табуы тиіс. Мұғалімнің оқушыларды бағалауы (мадақтау сөздерін қолдануы), оқушылардың өздерін және бір -бірін бағалаулары болуы керек. Сабақ барысында оқушы үшін, жұмысын жандандыру мақсатында кері байланыс жүргізудің маңызы зор.
Бағалау критерийлері
Туған ел тақырыбы төңірегінде сөйлейді, жаңа сөздерді меңгереді.
Бейтаныс сөздер мен сөз тіркестері бар мәтіннің мағынасын анықтайды.
Тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді.
Сөздердің орын тәртібін сақтап, жай сөйлемдер құрастырады.
Пәнаралық байланыстар
Дүниетану
Рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары қол жетімді болды ма?
Бүгін оқушылар нені үйренді?
Оқыту ортасы қандай болды?
Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба?
Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?
Қорытынды бағалау. Ең жақсы өткен екі дүние не?
Қандай екі дүние сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізуші еді?
Осы сабақтың барысында менің келесі сабағыма қажет болуы мүмкін мәліметтер немесе сыныптағы жекелеген оқушылар туралы қандай ақпаратты алдым?


title: Сабақтың тақырыбы Қазақстан қалалары

text:
Сабақтың тақырыбы
|
Қазақстан қалалары (1-тоқсан.1-бөлім.)
|
Дағды
|
Айтылым және оқылым
|
Оқыту мақсаттыры
|
4.3.1.1 мәтінді іштей, түсініп және қажетті ақпаратты тауып/шолып/белгі қойып оқу.
4.2.3.1 белгілі бір тақырыпта сұхбаттасу барысында шағын мәліметті (4-5 сөйлем) баяндау, кері байланыс беру, сөйлеу стилін сақтау, дауыс ырғағын келтіріп сөйлеу.
4.2.2.1 берілген тірек сөздер мен жоспардың негізінде қысқа монолог құру.
|
Тілдік міндеттер
|
оңтүстік, солтүстік, батыс, шығыс, орталық сөздерін меңгерту. «Қайда?» сұрағына сәйкесінше жауап бере білуге үйрету.
|
Алдыңғы білім
|
(алғашқы сабақ)
|
Сабақтың барысы
|
С.кезең.і
|
Жоспарланған оқыту іс-әрекеттері
|
уақыты
|
Қар.қат
|
Оқыту ресурстары
|
Кіріспе
|
Мұғалім оқушыларға кіріспе әңгіме арқылы сабақ тақырыбын ұғындырады. Жазғы демалыс кезінде Қазақстанның қандай аймақтарында немесе қалаларында болғандығы туралы қызықты әңгіме өрбітеді. Әңгімелеу барысында барған жерінің 2-3 суретін көрсетеді, қалалардың атын карточкаларға жазып, тақтадағы картаға орнатады. Сонымен қатар мұғалім өзі әңгімелеу барысында оқушылардың оңай түсінуі үшін және алдағы тапсырманы орындауда басшылыққа алуы үшін үлгі болатындай сөйлемдер құрылымын (шаблонын) қолданады.
|
2 мин
|
Мұғ-Сынып
|
Қазақстанның қалалары көрсетілген карта.
Оқулық.
Сөйлемнің шаблондары.
|
Оқушылар келесі кезекте оқулықтың «Кел, сөйлесейік» айдарымен берілген тапсырмасын орындауға жұмылдырылады. Ол үшін алдымен мұғалім қасына бір оқушыны алып сөйлесім үлгісін көрсетеді. Оқушылар жұппен немесе үшеуден бірігіп топпен сұрақтарды талқылайды. Мұндай жұмыс барлық сынып алдында жауап беруге өз тобы арасында дайындалуға мүмкіндік береді. Мұғалім оқушыны сынып алдында қымсынбай жауап бере алуына жетелейді. Тапсырманың орындалу барысында мұғалім топтарды аралап қолдау көрсетеді, түзету, бағыттау, шаблондарды қолдана білуге үйрету жұмыстарын жүргізеді.
|
3-мин
|
Топтық жұмыс
|
|
Негізгі бөлім
|
Мұғалім өзінің байқап, бағамдауы бойынша үлгі бола алатын қабілеті жоғары балаларды ортаға шақырып, тапсырмаға сай өзі туралы айтып беруін сұрайды.
|
5 мин
|
Жеке
|
Оқулықтағы сөйлесім үлгісі.
|
Оқулықта ұсынылған «Көрсет және айт» айдарымен берілген тапсырманы орындамас бұрын мұғалім оқушылардан олардың қандай қалаларды білетінін сұрайды. Дер кезінде қала атауларының дұрыс айтылуына ден қояды.
|
5 мин
|
Мұғалім - сынып
|
оқулық
|
Келесі оқулықта берілген картаға оқушылардың қараулары сұралып, ол қалалардың қай аймақта орналасатыны туралы талқылайды. Осы тұста жаңа сөздер үйретіледі. Оқушылар дүниетану сабағында алған білімдерін қолданады.
|
3 мин
|
Мұғалім-сынып
|
Бағыт көрсетілген
плакат не сурет.
|
«Ойланайық» тапсырмасы Қазақстанның қалаларының атауын жаттату мақсатында немесе олардың қай аймақта орналасқанын есте сақтаулары үшін ұйымдастырылады. Тапсырманың оқулықтағы нұсқасы бойынша оқушы картаға қарап алып, есінде қалған қалалардың қай аймақта орналасқанын айтып беруі тиіс. Бұл тұста тапсырманы басқаша түрлендіріп ұсынуға да болады. Оқушыларға қалалар атауы жазылмай берілген картаны белгілеу немесе оны нұсқап айту сұралады.
|
5 мин
|
Жеке ж. Жұпт. ж.
Сынып
|
Оқулық. Карта.
Қалалары көрсетілмеген картаның сұлбасы.
|
«Оқы» айдарымен берілген мәтінді оқып, оқушылар бос орынға қажетті сөздерді қояды. Оқушылар алдымен мәтінді жеке оқиды, оны көршісімен салыстырып тексереді. Сынып болып үшінші мәрте тексереді.
|
7 мин
|
Жеке ж.
Жұпт.ж.
Сынып
|
оқулық
|
Оқулықтың келесі тапсырмасы орындалады. Оқушылар әр кейіпкер туралы мәліметті естеріне сақтағаны бойынша рөлдік ойынға қатысып, диалогқа түседі. Сөйлесім барысында осы сабақта үйренген жаңа сөздерін қолданады.
|
5 мин
|
Топттық жұмыс
(4оқушы)
|
оқулық
|
Сабақты пысықтау мақсатында жаттығу жұмысы орындалады. Тапсырма ауызша орындалады.
|
2 мин
|
Жеке ж.
Жұптық жұмыс
|
оқулық
|
Қор. бөлім
|
Оқушыларға үйдің суреті бар карточка үлестіріледі. Мұғалім өзен суретін алып: «Өзен қай жақта орналасқан?», - деген сауал тастайды. Оқушылардың білімі қаншалықты деңгейде қалыптасқаны бағаланады. Мұғалім бір минут уақыт ішінде , оқушылардан өткен сабақ туралы кері байланыс алады.
|
3 мин
|
Сынып-мұғалім
|
Үйдің суреті
|
Қосымша ақпарат
|
Бағалау критерийлері
Оқушылар бағытты тыңдап, суреттен көріп түсінеді.
Жаңа сөздерді қолданып сұраққа жауап бере алады.
|
Пәнаралық байланыстар
дүниетану
|
Рефлексия
|
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары қол жетімді болды ма?
|
|
Бүгін оқушылар нені үйренді?
|
|
Оқыту ортасы қандай болды?
|
|
Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба?
|
|
Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?
|
|
Қорытынды бағалау. Ең жақсы өткен екі дүние не?
Қандай екі дүние сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізуші еді?
Осы сабақтың барысында менің келесі сабағыма қажет болуы мүмкін мәліметтер немесе сыныптағы жекелеген оқушылар туралы қандай ақпаратты алдым?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastan-auispiz-elemde.html#4-тапсырма._ПОСТЕР._«Қазақстан_болашақта»_Критерий_бойынша_бағалау.

text:
Сабақтың тақырыбы: «Қазақстан қауіспіз әлемде» жобасы
Сабақтың мақсаттары: Білімділік.Оқушылардың сұрақты саналы түрде түсініп, толық жауап беруін талап ету. Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін меңгерту, өткен сөздерді пайдалана отырып, сөйлем құра алуға дағдыландыру.
Дамытушылық. Ауызекі сөйлеу тілін дамыту; лексикалық тақырып бойынша сөйлей алу дағдысын қалыптастыру.
Тәрбиелік. Туған өлкесіне деген сүйіспеншілік, мақтаныш сезімдерін ояту.
Сабақтың типі: дәстүрлі емес сабақ
Сабақтың түрі: пысықтау сабақ
Пән аралық байланыс: тарих, геогрфия
Сабақтың әдістері:, сұрақ - жауап, аудару,
Сабақтың көрнекілігі: Суреттер, слайд, кесте, бағалау парағы
Сабақтың барысы: I.Ұйымдастыру кезеңі: Психологиялық тренинг. Психологиялық ахуал. «Амандасамыз»
Жаттығу барысы: қазір біз өте тез қимылдайтын ойын ойнаймыз.
Ең алдымен барлығымыз бөлме ішінде үнсіз қалыпта қозғалысқа түсеміз. Мен шапалақ соғу арқылы белгі берген кезде өте шапшаң қимылмен бір - бірлеріңізбен амандасуларыңыз қажет. Қалай амандасу керек екенін мен айтып тұрамын. Әр кезде әр түрлі адаммен амандасу қажет. Ендеше бастайық, амандасу, қолмен..., көзбен, иықпен..., құлақпен..., тіземен..., маңдаймен..., өкшемен..., арқамен.
Бағалау парақтарын тарату. ІІ. Үй жұмысын тексеру. Сөздік, 5-тапсырма 99 бет. Сұрақ-жауап ІІІ. Жаңа сабақ. Туған елдей ел болмас,
Туған жердей жер болмас.
(мақалды қазақ тіліне тән дыбыстарға көңіл бөле отырып, бірнеше рет оқып шығамыз.)
- Бұл мақал не туралы? ( мұғалім оқушыларға сұрақ қояды.)
- Бұл мақал Отан туралы - деп оқушылар жауап береді.
- Ендеше, балалар біздің Отанымыз қай Республика? - деп мұғалім сұрақ қояды.
- Біздің Отанымыз Қазақстан Республикасы - деп балалар жауап береді.
- Біз бүгін сабақта Қазақстан Республикасы Отанымыз туралы әңгімелесеміз.
Сабақтың мақсаты мен міндеттерін айту. 1-тапсырма. Мәтінге сұрақ құрастыру. 2-тапсырма. Сөйлемдерді аяқтау. 93 бет 3-тапсырма. Тірек сөздер арқылы 1 шумақ өлең құрастыру. - Қазақстан!
- Қазақстан!
— Қазақстан!
— Қазақстан!
Ү.БЕКІТУ. 4-тапсырма. ПОСТЕР. «Қазақстан болашақта» Критерий бойынша бағалау. Көркемдігі-2 балл
Мазмұны( 10 сөйлем) -5 балл
Қорғау(3 спикер)-3 балл
5-тапсырма. ТЕСТ грамматика қайталау. ҮІ. РЕФЛЕКСИЯ: БОС МИКРОФОН.
ҮІІ. ҮЙГЕ ТАПСЫРМА: 4-тапсырма. Хабарлама дайындау. ҮІІІ БАҒАЛАУ.


title: Сабақтың тақырыбы: «Қазақстан қауіспіз әлемде»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastan-auispiz-elemde.html#Бағалау_парақтарын_тарату._ІІ._Үй_жұмысын_тексеру._Сөздік,_5-тапсырма_99_бет._Сұрақ-жауап_ІІІ._Жаңа_сабақ._Т


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastan-auispiz-elemde.html#Сабақтың_мақсаты_мен_міндеттерін_айту._1-тапсырма._Мәтінге_сұрақ_құрастыру._2-тапсырма._Сөйлемдерді_аяқтау._93_бет


Тапсырма-4: «Сo-operative listening» әдісі .Мұғалім бейнебаянды ортасында тоқтатады, оқушылар рөлдерімен ауысады:екінші оқушы кілт сөздерін жазады,бірінші-тыңдайды.Видео аяқталған соң бір-біріне сұрақ қояды, кілт сөздерін қолданып бейнебаянды сипаттайды. Тыңдалым,жазылым дағдыларын дамыту.
Оқушылар төмендегі тапсырмаларды орындайды:
Сақ туралы алғашқы мәліметтер
Сақ деректері.Грек деректері бойынша
Рим деректері
Сақ тайпаларының қоныстары
Тапсырма-5.
Кестемен жұмыс. Тақырыпқа қатысты
кестені толтыру.
Дереккөздерін сөйлету.
Деректер
|
Қалай аталды?
|
Геродот
|
|
Ирандықтар
|
|
Гректерде
|
|
Парсы деректерінде
|
|
Аристей
|
|
Ксенофонт
|
|
Оқушылар деректерді атап,босатылған сөздерді орынорнына қояды.
Иран жазбаларында.................................................. Ежелгі грек деректерінде ........................................
Парсы деректерінде ..................................................
|
Әр оқушы келіп сақтардың орналасуын есіне сақтап,тобына жеткізіп ауызша түсіндіреді
Критерийлері:
Тапсырманың мазмұнын ашу
Образды ашуда таңдалған сақ түрлерінің атрибутын көрсету
Креативті таныстыру,жеткізу
Оқушылар «Бехистун жазбаларынан үзінді» бейнебаянды қарайды,бірінші оқушы кілт сөздерін жазады,екінші оқушы тыңдайды
Оқушылар сақтар туралы деректерге талдау жасайды
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
карта
https://www.youtube.com/watch?v=xJH_Boye4p8
«Ерден атаның әңгімелері».Тарихи анимациялық бағдарлама.Сақтар туралы,(1.26-минуттан бастау)
https://www.youtube.com/watch?v=e8pskSiTx2M
Сақ тайпалары
Ежелгі Қазақстан тарихы.
1-бөлім, Т.С. Садыков,
А.Т. Толеубаев, Г. Халидуллин, Б.С. Сарсекеев. - Алматы: Атамұра, 2011.
|


title: Тапсырма-4: «Сo-operative listening» әдісі


title: Сөйлемдерді толықтыр - Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі

text:
1.Шошақ бөрік киіп жүретін сақтар (тиграхауда) --2.---Сырдарияның орта ағысы, Тянь-Шань, Жетісу.
3.Теңіздің арғы жағындағы сақтар (Парадарайа) ---4.----Қара теңіздің солтүстігі, Арал теңізінің маңы, Сырдария мен Амударияның төменгі ағысы.
5.Хаома сусынын дайындайтын сақтар (Хаумаварга)
2)Оқушылардың материалдарын меңгеру «Білімге сапар сәтті болды», «Жанар май қажет» әдісі арқылы (мұғалімге қажет оқушылардың қиналған тапсырмалары және жеке жетістіктерін қадағалау)
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Мәтінмен жұмыс
1-тапсырма
«Серпілген сауалдар» әдісі арқылы
-Сақтар туралы мәліметті қандай топтарға бөлеміз?
-Герадоттың «Тарих» атты еңбегі қай ғасырда жазылған?
- Герадот дегеніміз кім?
- Страбон дегеніміз кім?
Ежелгі грек және рим авторларын ата?
Грек авторлары сақтарды қалай суреттейді?
Герадот пен басқа да тарихшылар сақ тайпаларын қалай атаған?
Картамен жұмыс:
Картаны қолданып, тайпалық одақтардың, сақтардың орналасу аймағын көрсетеді.
Ойланып көріңіз сабақтың тақырыбы қандай болмақ? Болжам жасаңыз.
1-2 оқушыны өз ойларын тыңдаймын.тыңдап
|


title:
-тапсырма

«Жигсо» - Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі

text:
-тапсырма
«Жигсо» әдісі арқылы мәтінмен танысып, топта бір-бірімен бөлісіп, мәтінді түсіндіреді, мәтіннен алған білімдерін қолданып зерттеу жұмыстарын жасатамын. Орындап болғансоң топ басшысы өз жауаптарын қорғайды.
Мәтін тақырыптары
|
Сұрақтар
|
Жауаптар
|
Герадот жазбалары
|
Тарихтың атасы Герадот сақтардың қоғамдық құрылысы туралы не деп жазған?
|
|
Парсы жазбалары
|
Парсы деректері сақтар туралы қандай мәліметтер береді?
|
|
А.Македонский заманындағы грек-латын жазбалары
|
А.Македонский заманындағы тарихшылар не деп жазды?
|
|
Рим тарихшыларының жазбалары
|
Рим тарихшылары сақтар туралы не деп жазды?
|
|
|
Мәтінмен жұмыс
Дескриптор
-Сақтар туралы мәліметті қандай топқа бөлгендігін анықтайды
- Герадоттың «Тарих» атты еңбегі қай ғасырда жазылғанын анықтайды
Герадоттың кім екенін анықтайды
-Страбонның кім екенін анықтайды
-Ежелгі грек және рим авторланын атайды
-Грек авторлары сақтарды қалай суреттегенін сипаттайды
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Дескриптор
деректері сақтар туралы қандай мәліметтер беретінін анықтайды

ҚБ

text:
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
«Сәйкесін тап» әдісі бойынша төменде берілген авторларды олардың пікірлерімен сәйкестендіреді.
1
|
Дарии патша
|
А
|
"Шырақ есімді бір сақ өзінің денесін қанжармен жаралап, парсыларға қашып барып, өзінің көсемінен жәбір көрген етіп көрсетеді. Парсы әскерлерін сақтарға бастап апарамын деп алдап, оларды сусыз шөлде адастырып кетеді. Сосын Шырақтың алдағанын білген парсы әскерлері оны өлтіреді. Осының зардабынан Дарий I қырғынға ұшырап, ары қарац соғысқа шыдай алмай, Персияға қайтып кетеді"
|
2
|
Герадот
|
В
|
Томирис "әйел болса да, жаудың шапқыншылығынан қорыққан жоқ"
|
3
|
Помпей Трог
|
С
|
«Бұл — амюргийлік сақтар деп аталған тайпа (ол шын мәнінде, скифтік тайпа). Өйткені парсылар скифтердің бәрін сақтар деп атайды».
|
4
|
Полиен
|
Д
|
«Бұл — амюргийлік сақтар деп аталған тайпа (ол шын мәнінде, скифтік тайпа). Өйткені парсылар скифтердің бәрін сақтар деп атайды».
|
Үйге тапсырма:Сақтар
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
Дескриптор
-Дарийдің сақтар туралы жазған пікірімен сәйкестендіреді;
- Герадоттың сақтар туралы жазған пікірімен сәйкестендіреді;
- Помпей Трогтың сақтар туралы жазған пікірімен сәйкестендіреді;
- Полиэннің сақтар туралы жазған пікірімен сәйкестендіреді
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ой шақыру
Көшпелілік деген не?
Көшпелілердің баспанасы туралы не білесің?
Көшпелі мал шаруашылығының түрлерін ата.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
Үлестірмелі қағаздар
|
Жаңа білім
|
Мәтінмен жұмыс
1. Сақ туралы алғашқы мәліметтер
2. Сақ тайпаларының қоныстануы
3. Сақ қоғамы
«БЕТПЕ-БЕТ»
1.Сақтар туралы қандай деректерден алынды?
2. Сақ әйел адамдары туралы не айта аласың?
3.Ирандықтар сақтарды қалай атаған? Жүйрік атты турлар
4. Сақтар дәуірі кезеңі? Ерте темір дәуірі
Тарихи диктант. Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қой.
Тиграхауда сақтары осы күнгі ташкент қаласы аймағында.......................................және Жетісу жерінде өмір сүрген.Тайпа көсемі .............. атқарып, тайпалар мен рулардың арасындағы .................шешті, ........... реттеп отырды.
Ойлан тап!
1. ГЕТАССАМ
2. АТСАРҚ
3. ЙАРАДАПАРА
4. РАДЗЫБА
5.МАСРТА
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Дескриптор:
Сақтардың қоныстану аумақтарын анықтайды;
Сақ тайасының қоғамдық құрылысын сипаттайды;
Әріптерден құралған сөздерге мәліметтер беру
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Ақпараттық карточкалар
Тарихи сынақ хат
Сөздер мен әріптер
|
Кері байланыс
|
- Нені білдім? Нені үйрендім?
- Нені толық түсінбедім?
- Немен жұмысты жалғастыру қажет?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


Сақтардың дүниетанымыны ерекшеліктерін талдау арқылы оқушылардың келесі зерттеу сұрақтарына жауап беруін ұйымдастырыңыз.
Ал, қазақ халқының ежелгі бабалары болып келетін сақтардың, көшпенділердің дүниетанымына, діни наным-сеніміне келер болсақ, ғалымдар қазірге дейін толығымен зерттемегендіктен шешімді пікірге келе алмай отыр. Сақтардың қазірге дейін табылған мұраларына қарағанда, олар да басқа халықтар секілді табиғаттың тылсым күштеріне – күнге, оның күркіреуіне, нажағайға, жел-дауылға табынған, осынау құбылыстар оларға Құдай бейнесі секілденіп көрінген. Сондай-ақ жерлеу материалдарына қарағанда, сақтарда ата-баба аруағына, отбасылық-рулық әулиелер мен желеп-жебеушілерге сыйыну ғұрыптары болған. Бұл ғұрыптардың шығуы өлген тумаларының мәңгі жасайтынына, өлгендер өзінің рулық қайымының салттары, үйреншікті ғұрыптары мен ережелері бойынша өмір сүре беретін о дүние бар деген сенімге негізделген. Осыдан келіп өлген адаммен бірге оның беделі мен қауымдағы алатын орнына лайық мүліктің көмілуі, әрбір тайпаға немесе тайпалар тобына тән сол қауымның жеріндегі зиратында атқарылатын күрделі жерлеу ғұрпы шыққан. Сондай-ақ таулы Алтай мен Қазақстан аумағындағы сақтар зираттарын ашып-қазу сақ қоғамының ерекше ақсүйек өкілдері үшін мәйіттерді бальзамдау мен мумиялау қолданылғанын көрсетеді.


title: Дінтанушы, қари - Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі

text:
Дінтанушы, қари,ШохаевЕркінбекКерімбекұлы
Не себепті аңдық стиль? Аң мен адам арасында қандай байланыс болуы мүмкін?
Табиғат құбылыстарына табыну қаншалықты сақ өмірінде орын алды?
Сол кездегі дүниетаным қазіргі кезде қалай көрініс табуда? Отқа табыну – аластау
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Оқушылар археолог болатын төмендегі тапсырмаларды рөлге бөліп,ауызша орындайды.Оқушылардың біреуі сақ қорғаның зерттеген археолог болып, қалған оқушылар сұрақтар қояды.
Мәтінмен жұмыс
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Кері байланыс
|
Жалғастырыңыз:
Маған ... қызықты болды
Бұл ... қиындық туғызды
Осы ... мені ойландырды
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Қызығушылықты ояту кезеңі
Сынып оқушылары «Алтын адамның» баскиімі, камзолы, белбеу, тостағаны суреттері арқылы 3 топқа бөлінеді. Сонымен қатар тақтада осы суреттер жинағын қосып қою арқылы оқушылардың жаңа тақырыпқа қызығушылығы артады.
СУРЕТТЕР ЖИНАҒЫМЕН ЖҰМЫС:
1.Суреттерде не көріп отырсыздар?
2.Не ерекше болды?
3.Осы жәдігерлер туралы не білесіздер?
4. Тақырыпты болжап көріңіз....
Болжамдарын негіздейді.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
Мадақ
тау
|
Есік обасында жүргізілген археологиялық қазба жұмыстары бейнеленген ғаламтордан алынған фотосуреттер, карточкалар, кескін карта, стикерлер, маркерлер, флипчарт
|
Жаңа білім
|
Мәтінмен жұмыс.
1-тапсырма: Есік қорғанынан табылған «Алтын адамның» зерттелуі туралы жалпы ақпарат алу үшін оқушылар Деректермен жұмыс арқылы «Есік қорғанын қазу және зерттеу жұмыстары» туралы кесте толтырады.
«Серпілген сауалдар»
1. «Алтын адамды» кім тапты?
2. Есік обасынан не табылды?
3. «Алтын адам» неге тек алтыннан жасалды?
4. «Алтын адам» қашан табылды?
5. «Алтын адам» қалай табылды?
Картамен жұмыс
Қазақстан териториясында «Алтын адам» жәдігерлерінің табылған аумағын, уақытын көрсету.
Анықта
Есік обасынан табылған «Алтын адам» кім болды? деген зерттеу сұрағы негізінде оқушылар зерттеу жүргізіп, дәлелдер іздейді.
|


title: Археологтан сұхбат ал - Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі

text:
Археологтан сұхбат ал
1. Ең алғаш «Алтын адамды көрген кезде сіз қандай ойда болдыңыз?
2. Есік обасында қазба жұмыстары қалай жүрді? Археолог ретінде сізді не қызықтырды?
Сараланған тапсырмалар
Иә-1. Жоқ-0
Тұжырым
|
Иә-1. Жоқ-0
|
«Алтын адам» 1970ж. ашылды
|
|
«Алтын адамды» ашқан - К. Ақышев
|
|
«Алтын адамда» аң стилі басым.
|
|
Алтын адам көшірмесі Бәйтерекке орнатылған
|
|
Алтын адамда барыс бейнеленбеген
|
|
Күміс тостағанда 26 таңбалы жазу бар
|
|
2-тапсырма: Есік обасынан табылған маңызды үш заттың тізімін жасап, сипаттаңыз.
1-зат.......................................................................
2-зат.......................................................................
3-зат......................................................................
3-тапсырма:
«Алтын адам» археологиялық жәдігерінің ашылуының маңызы зор» деген тұжырымды қолдайтын 3 дәйек келтіріңіздер.
Мына мәселелер қамтылады:
1. Біздің жерімізден табылған «Алтын адам» құнды жәдігер екенін айтады.
2. Әлемдік археологиялық мәдениет топтамасына кіретінін айтады.
3. Сақ тайпасы мәдениетінің жоғары деңгейде болғандығын дәлелдейді.
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
ДескрипторларАлтын адам тарихын анықтайды;
Қазақстан териториясында «Алтын адам» жәдігерлерінің табылған аумағын көрсетеді;
Қазақстан териториясында «Алтын адам» жәдігерлерінің табылған уақытын ажыратады;
Есік обасында қазба жұмыстарына сипаттама береді;
Есік обасынан табылған маңызды заттарды атайды;
Дескрипторлар
«Алтын адам» археологиялық жәдігерінің ашылуының маңызыдылығына талдау жасайды;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Тақырыптық карточкалар
Карта
Суреттер
Кесте
Археологиялық заттар суреттері
Үлестірмелі қағаздар
|
Кері байланыс
|
Алдымен біз былай деп ойладық.....
Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............
Проблеманы шешу үшін......жасадық.
Бұдан біз..................көрдік.
Демек, бұл мынаны білдіреді.................
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Қызығушылықты ояту кезеңі
(Б)СУРЕТТЕР ЖИНАҒЫМЕН ЖҰМЫС:
1.Суреттерден не көріп отырсыздар?
2.не ерекше болды?
3.Осы жәдігер туралы не білесіздер?
4.Тақырыпты болжап көріңіз....
Болжамдарын негіздейді.
Ықтимал жауаптар:
Көпшілігі: Барлық заттар алтыннан жасалған. Алтын сапалы, құнды металл. Барлық заттар заттай деректерге жатады. Тәуелсіздік монументін жиі көреміз.Мұражай.
Кейбірі: Мен Есік мұражайын бардым. Мен Алтын адамды көрдім.
Ескерту: Мүмкіндік болса Есік мемлекеттік тарихи-қорық мұражайы туралы бейнематериалды қосуға болады. (барлығы 3,25мин)
(М)Оқушылар сабақтың тақырыбы, мақсаты және дескрипторлармен танысады
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бас ред. М.Х.Асылбекова, Қ.С.Алдажұманов, К.М.Байпақов Бес томдық. 1-том.-Алматы,2010ж. «Алтын адам» туралы мәлімет http://www.madenimura
|


Есік қорғанын қазу және зерттеу жұмыстары:
Кім?
|
Не?
|
Неге?
|
Қашан?
|
Қалай?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Саралау: Кем дегенде 3 бағанды толтырады.
1-тапсырманы бекіту:
Мәтінмен жұмыс.
Зерттеу сұрақтары:
«Алтын адам» сақтардың дүниетанымын қалай сипаттайды?
Аңдық стиль деген не? Бұл стиль «Алтын адамның» қай жәдігерінде қолданылған?
4-тапсырма бекіту: сәйкестендіріп, дұрыс жауапты көрсетеді:
1.Күн құдайы-ең құдіретті құдай
|
|
2.О дүниеде өмір бар деп сенді
|
|
3.Әлем:ұғымы: аспан, жер, жер асты
|
|
4.Патша Күн Құдайымен тең
|
|
5.Ата-баба аруақтарына сиынды
|
|
6.Дүниенің тқрт бұрышы ұғымы
|
|
7.Сақтар аңдарға табынды
|
|
A-Аңдық стиль дамыды
B-Заттарын бірге жерлеу
C-Жылқыны құрбандыққа шалды
D-Алтын киіммен жерленді
E-биік қорғандар тұрғызды
F-Алтын адам бас киімі
O-Патша билігі кеңістігі
(М) аңдық стиль, дүниетаным мәселелері бойынша қателіктерін анықтап, түсіндіру:
АҢДЫҚ СТИЛЬ
|
Деректермен жұмыс жасап, археологтардың жаңалықтары туралы мәлімет жинап, кестені толтырады.
Есік қорғанын зерттеу туралы археологтардан сұхбат алу үшін кем дегенде 2 сұрақ құрастырады.
Есік қорғанынан табылған адам неліктен «Алтын адам» деп аталады? сұрағына 2-6 дәлел келтіреді. Немесе Атажұртымыз – «Алтын адамдар» мекені» деген пікірмен келісесіз бе? сқрағына 2-6 дәлел келтіреді.
«Алтын адам» жәдігерінің кем дегенде 3-ін сипаттайды.
Оқушылар сәйкестендіру кестесімен жұмыс жасайды
аңдық стиль, дүниетаным мәселелері бойынша мәліметтер береді
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Сақтар мәдениеті
http://e-histoty. kz/kz/scorm/ course/147
К.А.Акишев «Курган Иссык, Искусство саков Казахстана». Москва, Искусство,1987ж. http://www. youtube.com/ watch?v=u97 Mvqg8
«Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-мқражайы http:// www youtube. com/ watch? v=YA8jHY8oivc
сәйкестендіру кесте
Аңдық стиль суреттер
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
1.Есік қорғанынан табылған адам неліктен «Алтын адам»деп аталады?
2.Атажұртымыз – «Алтын адамдар» мекені» деген пікірімен келісесіз бе? (әрқайсысы 2-6 дәлел)
Үйге тапсырма
Академик Досмұхамед Кішібеков: «1969 жылы Алматы облысының Есік қаласына жақын жерден бұдан 2,5 мың жыл бұрын өмір сүрген «Алтын адам» табылды. Бұл, әлем ғалымдарының пікірінше, Египеттегі Тутанхамоннан кейінгі екінші үлкен ғылыми жетістікке жататын жаңалық еді» (Егемен Қазақстан, 31.10.2007ж.) Академиктің осы пікірімен келісесіз бе? Иә.Жоқ.
1-дәлел .................................................
2-дәлел .................................................
3-дәлел .................................................
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
Сақтардың дүниетанымы туралы кем дегенде екі тұжырым жасайды.
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|


title: Есік қорғанын қазу және зерттеу жұмыстары


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ой ашар. «Кинометофера» әдісі арқылы жаңа тақырыпты анықтау.
Өлкенің тарихи ескерткіштеріжайлы бейнематериал арқылы сабақтың тақырыбы анықталады.
1.Тарихи ескерткіш дегеніміз не?
2.Неге адамдар ескерткіштер орнатады және оны сақтайды?деген сұрақтар арқылы сыныптық талқылау ұйымдастыру.Сабақтың мақсаты анықталады.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
https://invest.e-vko.kz/kz/menu/o-regione/rajonyi-vko/goroda-oblastnogo-podchineniya/gorod-semej.html
|
Жаңа білім
|
«Өлімнен де күшті» монументі«Оқу әңгімелері» әдісі.Мәтінмен танысып,өлімнен де күшті монументінің тарихына тоқталады.
Жауынгер-интернационалистерге арналған ескерткіш. «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі бойынша ескерткіштің ерекшелігін,жауынгерлердің ерліктері жайлы өз ой пікірлерін ортаға салады.
Абай ескерткіші«Зерттеушілік конференция» әдісібойынша жұмыс жасайды.
Дерек: Ескерткіш, Ақынның өмірі, шығармасы. Топтың міндеті: берілген деректерден барынша ақпарат алып, оны талдау, қорытындылар шығарады.
Қайрат Рысқұлбеков ескерткіші«Ашық микрофон»әдісі арқылы Қайрат Рысқұлбековтің ерлігін сипаттайды.
"Суреттер сөйлейді"әдісі бойынша жұптық жұмыс (Шығармашылық тапсырма) Суреттерде қандай тарихи ескерткіштер бейнелегенін анықтау.Сипаттама беру.
«Қос диаграмма» әдісі арқылы жұптық жұмыс.Тарихи ескерткіштерді салыстыру
|
Мәтінмен жұмыс
Бағалау критерийі: «Өлімнен де күшті» монументіңтарихына тоқталу.
Дискриптор-Өлімнен де күшті» монументіне тарихына дәйек келтіреді.
-Ескерткіштің құндылығын түсіндіреді.
Өлімнен де күшті» монументінің құндылығын анықтайды.
Дискриптор Жауынгер-интернационалистерге арналған ескерткіш жайлы мәлімет береді.
2.Жауынгер-интернационалистерге арналған ескерткіштің құндылығын анықтайды.
-Қ. Рысқұлбековтың желтоқсан оқиғасына қатысқандығы жайлы мәліметтерді айтады.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
https://invest.e-vko.kz/kz/menu/o-regione/rajonyi-vko/goroda-oblastnogo-podchineniya/gorod-semej.html
«Графикалық органайзер» ШКАЛА
https://invest.e-vko.kz/kz/menu/o-regione/rajonyi-vko/goroda-oblastnogo-podchineniya/gorod-
|
Кері байланыс
|
«Blob» ағаштары
Сабақта мақсатыма толықтай жеттім( ағаштың жоғарғы бөлігіне)
Әлі де білімімді толықтыруым қажет
Тақырып мен үшін ерекше қиын болды
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ой салу
Оқушыларға төмендегідей суреттер топтпмасын ұсыныңыз.Олар бұрыңғы білімдеріне сүйене отырып мал шаруашылығы мен егіншілікті "өнімді еңбек" түрлері екендігін анықтап, терімшіліктің егіншілікке, аңшылықтың мал шаруашылығына алып келгендігін түсіндірулері керек.Оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойыңыз.
Не көріп отырсыздар?
Қандай шаруашылық түрі бейнеленген?
Мал шаруашылығы қандай кәсіптен бөлініп шықты?
Егін шаруашылығы қандай кәсіптен бөлініп шықты?
Бұл шаруашылық түрлерін өнімді еңбекке жатқызуға болады ма?
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстырыңыз.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
|
Жаңа білім
|
Сынып оқушыларына мал шаруашылығы мен егін шаруашылығына байланысты мәтін ұсыныңыз.
Берілген мәтінге сүйене отырып, мынадай сұрақтарға жауап негіздеуді тапсырыңыз. Әр сұраққа кем дегенде 2 дәлел келтіруді сұраңыз.
Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасу себебі неде?
Көшпелі өмір салтының отырықшылықтан айырмашылығы қандай?
Көшпелі мал шаруашылығы қаншалықты маңызды?
Оқушыларды жұптастырып сұрақтарға келтірген дәлелдеріне өзара талдау арқылы бір-бірін толықтырады. Келесі қадам төрт оқушы топтасып, дәлелдер бойынша талдау жасап, өзгертулер мен толықтырулар келтіреді. Осыдан кейін берілген сұрақтар негізінде сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз. Бұл іс-әрекет оқушыға өз ойын негіздеуге ықпал етеді.
Оқушыларға Қазақстан аумағындағы шаруашылық түрлері туралы кестедегі ақпараттар негізінде түсінік беріңіз. Мұндай ақпаратты мәтін түрінде де беруге болады.
Оқушылар Қазақстанның кескін картасын қолданып, темір дәуірінде кең дами бастаған көшпелі мал шаруашылығы мен егіншілік аумақтарды көрсетуді, тапсырыңыз.
|
Мәтінмен жұмыс
Дискрипторлары:
Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына кем дегенде екі дәлел келтіреді;
Көшпелі өмір салтының отырықшылықтан айырмашылығына кем дегенде екі дәлел келтіреді;
Көшпелі мал шаруашылығының маңыздылығына кем дегенде үш дәлел келтіру арқылы сипаттайды;
Дискрипторлары:
көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақтарды арнайы шартты белгілер бойынша көрсетеді;
жартылай көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақтарды арнай шартты белгілер бойынша көрсетеді;
отырықшы шаруашылық дамыған аймақтарды арнайы шартты белгілер бойынша көрсетеді;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Феномен кочевничества в истории Евразии. Номадизм и развитие государства
(Сборник материалов Международной научной конференции ). Дайк пресс. 2007
http://www.madenimura.kz/kk/culture-legacy/excavations-madenimura/excavation/excavation-list/
Жұмаханов, Т.Жұматаев Б. Ежелгі Қазақстан.Алматы: Аруна, 2011.-224б.- (Қазақстан балалар энциклопедиясы).
|


title:
Тапсырма

Ия - Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі

text:
Кері байланыс
|
«Сұрақ конверті» әдісі. Мұғалім конверт сыртына бір сұрақ жазады, мысалы:
«Қазақстан аумағында көшпелі және егіншіліктің қалыптасу себебі неде?»
«Көшпелі мал шаруашылығының тиімділігі неде?»
«Жаңа тақырыптың қай тұсы саған түсініксіз болып қалды?».
Оқушылар конверті бір-біріне беріп, әрқайсысы жеке өз жауаптарын парақтарға жазып, конвертке салады. Мұғалім сабақтан соң жазуларды қарап шығып, қорытынды жасайды
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
|
Бөлім:
|
5.2. Ежелгі көшпелілер өмірі
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 5
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуы.
Зерттеу сұрағы: Көшпелі мал шаруашылығы неліктен Қазақстанның ежелгі тұрғындары шаруашылығының негізгі түріне айналды?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
5.4.1.2 көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуын түсіндіру;
5.2.2.6 көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін білу
|
Сабақтың мақсаты
|
көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуын түсіндіру;
көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін білу
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
БЫМ Оқушыларға төмендегідей суретті ұсыныңыз.
Олар бұрыңғы білімдеріне сүйене отырып өз ойларын түсіндірулері керек.
Нені көрдіңіздер?
Бұл сурет қай кезде салынуы мүмкін?
Бұл сурет бізге қандай ақпарат береді?
М Оқушылардың болжамдарын тыңдап, сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстырыңыз.Бұл суретті ежелгі адамдардың салғанын және олардың жабайы жануарларды қолға үйрету арқылы төрт түлік малды асырағандығы жайында қысқаша мәлімет беріңіз.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
|
Жаңа білім
|
Оқушыларғатемір дәуірінде кең дами бастаған көшпелі мал шаруашылығы мен егіншілік туралы ықшамдалған мәтін ұсыныңыз.
Оқушылар берілген мәтін бойынша төмендегідей нұсқаулықты басшылыққа алып өз ойларын негіздейді.
қөшпелілердің маусымдық көшу бағыттарын;
қыстау неге көктеуге жақын болғанын;
жайлаулар неге алыс болғанын;
мал шаруашылығының адамдар үшін тиімді болғанын;
шаруашылықтың Қазақстан жерінде үш бағытта дамығанын;
Өз ойларын толықтыру мақсатындакөшпелі мал шаруашылығы негізгі шаруашылық түріне айналғандығына кем дегенде 2 дәлел келтіреді.
М Оқушыларға өз дәлелдерін сынып алдында оқытып, сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз.
Сынып оқушылары төрт түлік мал туралы мәтін ұсыныңыз. Барлық топтар мәтінді оқып, мынадай сұрақтарға жауап берулерін сұраңыз.
Неліктен көшпелілер төрт түлік малды өсірген?
Көшпелі мал шаруашылығының негізгі шаруашылық түріне айналу себебі неде?
көшпелілермал шаруашылығынан қандай өнімдер алған?
Көшпелілердің өндірген өнімдері арқылы әлемдік өркениетке қалай үлес қоспақ?
«ПТМС» әдісі арқылы дәлелдейді.
Позиция (біз солай санаймыз,....)
Түсіндіру(....себебі...)
Мысал (біз мұнымынадаймысаларқылыдәлелдей аламыз....)
Салдар (айтылғанмәселебойыншамынандай қорытынды жасаймыз....)
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Дискрипторы:
көшпелілердің маусымдық төрт көшу бағыттарын түсіндіреді;
мал
шаруашылығының адамдар үшін тиімді болғанына кем дегенде екі дәлел келтіреді;
Қазақстан жерінде шаруашылықтың кем дегенде екі бағытын анықтайды;
Дискрипторы:
Көшпелі мал шаруашылығының негізгі шаруашылық түріне айналу себебіне кем дегенде екі дәлел келтіреді;
көшпелілер мал шаруашылығынан алынған өнімдердің маңыздылығына кем дегенде екі дәлел келтіреді;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Жұмаханов, Т.Жұматаев Б. Ежелгі Қазақстан.Алматы: Аруна, 2011.-224б.- (Қазақстан балалар энциклопедиясы).
Қалыптастырушы бағалау мүмкіндігі бар
Феномен кочевничества в истории Евразии. Номадизм и развитие государства
(Сборник материалов Международной научной конференции ). Дайк пресс. 2007
«ПТМС»
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
Оқушылар «Көшпелілердің көшпелі мал шаруашылығымен айналысу себебі неде» деген тақырыпта мынадай «көшпелілер, төрт түлік, егіншілік, мал шаруашылығы, ауа-райы» деген кілт сөздерді қолданып шағын эссе жазады.
Критерийлері:
Кіріспе сөз;
Барлық кілт сөздерді қолдану;
Эссе 50-70 сөз көлемін қамту;
Кем дегенде 2 дәлел келтіру;
Қорытынды ой;
Үйге тапсырма Оқушыларға эссенің кіріспе бөлімін сыныпта жазып, қалған білімін үйге тапсырма ретінде беріңіз
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуы маңызды, себебі ...
көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуы маңызды емес, себебі ...
екі ойлымын ...
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
|
Бөлім:
|
5.2. Ежелгі көшпелілер өмірі
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 5
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Ежелгі көшпелілердің материалдық мәдениеті.
Зерттеу сұрағы:Көшпелілер баспанасының ерекшелігі неде?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
5.2.2.3 ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау
5.2.2.6 көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін түсіну
|
Сабақтың мақсаты
|
Көшпенділер баспанасының ерекшелігін анықтау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ұйымдастыру кезеңі
Үй жұмысын жетелеуші сұрақтар қою арқылы тексеру
Стимул тудыратын слайд көрсету немесе көшпенділердің тұрғын үйлерінің моделін көрсетіге болады.
-Сабақтың тақырыбың анықтау
-Оқу мақсатын анықтау
Берілген бірнеше сілтемеден қажеттісін таңдап алыңыз
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
Мадақ
тау
|
Тақырып
тық суреттер
|
Жаңа білім
|
Оқушыларға алғашқы адамдар тұрған үнгір, андрондықтардың жартылай жертөлесі, күрке, киіз үй, қазіргі замандағы үй және көп қабатты үй суреттерін ұсыныңыз.
Оқушыларды жетелеуші сұрақтар арқылы сабақтың тақырыбын ашуға бағыттаңыз..
Оқушылармен диалог орнатыңыз.
Мысалы:
Баспана дегеніміз не?Тас, қола ғасырының адамдары қандай баспаналарда тұрған?Көшпенділерге тән қандай
Оқушыларға флипчартқа немесе А3 қағазына өздері білетін ерте замандардағы көшпенділердің баспана түрлерінің суретін салуды ұсыныңыз. Оқушыларға дайындыққа уақыт беріп әр жұмысын бақылаңыз.
Мұғалім оқушылардың жұмысына бағыт-бағдар бере отырып, қолданбалы өнердің ерекшеліктеріне назар аударуы тиіс
Бейне көрініс.
|


title: Киіз үйдің тарихы туралы видео

text:
Киіз үйдің тарихы туралы видео
https://www.youtube.com/watch?v=dm7TkFUX6-E&t=5s 4 минут
https://www.youtube.com/watch?v=XjsYPFmSshI 1,5 минут
Видео ресурсты көріп болған соң киіз үйдің қандай ерекшеліктерін анықтағандығы туралы талқылауға болады.Талқылау аяқталған соң шағын тапсырма ұсыныңыз .
Киіз үй
|
Ағаш бөлігі
|
Киіз бөлігі
|
1.
2.
3.
|
1.
2.
3.
|
Оқушыларға ортағасырлық саяхатшылардың (Г.Рубрук, Ибн Батута, А. Сейдімбек, С. Руденко т.б.) көшпелілердің баспанасы туралы жазған деректерін карточка ретінде ұсыныңыз. Оқушылар деректерді оқып төмендегі зерттеу сұрағына жауап жазады.
Киіз үйдің түрі
Киіз үй жасауда қолданатын материал
Киіз үйдің ерекшелігі неде?
саяхатшы
С. Руденко: «Қазақтың киіз үйі құрылымдық жағынан осы уақытқа дейін көшпелі халықтардың бірде-біреуі асып түсе алмаған, жылжымалы баспананың ең жетілдірілген түрі болып табылады»
ғалым А.Сейдімбек: «Киіз үй көшпелі өмір салттың негізгі алғышарттарының бірі болғандықтан ұдайы жетіліп, ұдайы шыңдалып, ұдайы сәулеттеніп отырды. Бұл ретте, киіз үйді көшпелілердің ғасырлар бойғы өмірлік тәжірибесінің, ой өрісінің, талғам-танымының және шеберлік-шалымының ең жарқын айғағы деуге болады»
Сол өлкені (қазіргі қазақ жерін) мекен ететін елдің үстіне үй тігілген арбасын Ибн Батутта былай суреттеген: “Дөңгелекті құрылғыны олар “арба” деп атайды. Кеп дөңгелекті арбаның үстіне тұрғызғаны – бір-біріне қайыспен байластырылған ағаштардан құрастырылған күмбез сияқты қаңқа”
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Критерилері:
Баспана
Орналасқан жері
Қолданатын еңбек құралдары
Тұрмыстық заттары, ыдыстары және олардың өрнектері
Оқушыларға ортағасырлық саяхатшылардың (Г.Рубрук, Ибн Батута, А. Сейдімбек, С. Руденко т.б.) көшпелілердің баспанасы туралы жазған деректерге талдау жасайды
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Киіз үйдің тарихы туралы видео

text:
1253-1255 жылдары Қазақ жерін басып өткен француз елшісі Рубруктың айтуы бойынша ...«Олар тұратын үйлер ағаш кеспектерінен құрастырылып, бұтақтармен шабақталған, төбесінде жоғары қарай мойнын созып, ықшамдана түсетін оттықтікі сияқты дөңгелек түтігі бар арба үстіне орналастырылып, киізбен қапталады екен».
дықты кездестірген болсаң, желкенді сары түске боя;
Егер сабақ барысында тапсырмаларды орындау қиын болып, мұғалімнің кӛмегі қажет болса, жел- кенді қызыл түске боя
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Оқушыларға киіз үй туралы қысқаша бейне ролик көрсетіңіз.
Видео 1-бөлім
https://www.youtube.com/watch?v=Dkm6Z4k2kCI
2-бөлім
https://www.youtube.com/watch?v=4VXt6zhTAV
Оқушылардан киіз үй туралысұрақтар қойып оқушылардың ой пікірлерін біліңіз.
Бағыттаушы сұрақтар қою арқылы диалог жүргізу:
- Бүгінгі күні киіз үйді қай жерден көруге болады?
- Қазіргі күні киіз үйдің қажеттілігі бар ма?
- Қазіргі заманда киіз ұйде тұратын халықтар бар ма?
- оқушыларға киіз үйдің жабдықтарын анықтау және бекіту үшін зерттеу сұрағы слайдты ашыңыз.Бұл тапсырманы жеке орындаған дұрыс болады.
Зерттеу сұрағы:
|


title: Киіз үйдің жабдықтары мен жиһаздарын анықтау

text:
Кестемен жұмыс аяқталған соң оқушыларға А4 қағазы немесе түрлі түсті қағаз таратыл киіз үйдің моделін қағаздан қиып және желімнің көмегімен жасауды ұсыныңыз.
Бейне көріністен негізгі идеяны анықтайды
мәтінді оқып кестені толтырады
Оқушылар кестемен жұмыс жасайды
оқушылар А4 қағазы немесе түрлі түсті қағаз таратыл киіз үйдің моделін қағаздан қиып және желімнің көмегімен жасауды
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
Ақпараттық мәтін
https://www.youtube.com/watch?v=Dkm6Z4k2kCI
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
А4, конспект
Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:
5.2. Ежелгі көшпелілер өмірі
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып: 5
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы.
Зерттеу сұрағы: Көшпелілердің қандай салт-дәстүрлері бүгінгі күнге дейін сақталды?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
5.2.1.2 ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау
Сабақтың мақсаты
Көшпелілердің салт – дәстүрлерінің маңызын анықтау;
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Сәлемдесу.
Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Наурыз » әні
Оқушылардың сабақ қызығушылығын арттыру және сабақ тақырыбына шығу мақсатында, оқушылардың назарына мақал – мәтелдер ұсынылады. Оқушылар мақалдың жалғасын табады, мағынасын түсіндіреді..
Шақырған жерден қалма - _______________ (шақырмаған жерге барма)
Келгенше қонақ ұялар - ____________ (Келіп болған соң үй іші ұялар)
Құтты қонақ келсе - ___________ (Қой егіз табады)
Ата көрген оқ жонар - __________ (ана көрген тон пішер)
М Оқушыларды сабақтың тақырыбымен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерийлерімен таныстыру.
М Оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
Бүгінгі күнге дейін жеткен салт – дәстүрлер қалай пайда болды?
Біз қандай салт – дәстүрлерді білеміз?
Оқушылар салт - дәстүрлер туралы ИНСЕРТ стратегиясын толтырады.
Білемін
Білгім келеді
Білдім
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
Мақал-мәтелмен жұмыс
Мақал-мәтілдердің негізгі идеяны анықтайды
Мадақ тау
Ақпаратық карточкалар
БББ кестесі
Жаңа білім
Мәтінмен жұмыс
Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы
«Жариялау» әдісі
Зерттеу сұрағы:
Көшпелілердің қандай салт-дәстүрлері бүгінгі күнге дейін сақталды?
Тапсырма 1
Одан кейінгі кезекте оқушылардәптерлеріне салт – дәстүрлер, олардың түрлері туралы білімдерін жазып, алдымен жеке, кейін жұпта талқылайды. Осыдан кейін оқушыларға «көшпелілер жаңа жылды қалай тойлаған» деген мәтін беріледі.
Мәтін 1
Мәтінді оқып болған соң, «Бес саусақ» әдісі бойынша жауап берулері тиіс.
Тапсырма 2
Оқушылар салт – дәстүрді таңдап (не болмаса, әр топқа бір салт – дәстүрден қағазға жазып беруге болады) импровизация жасау керек.Мысалы: «Тұсаукесер», «Бесікке салу», «Беташар», «Наурыз көже» және т.б.
Тапсырма 3
Сендердің отбасыларында салт – дәстүрлер қалай сақталуда? Олардың маңызы неде?
5.3.1.2 ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Сақ тайпаларының мекендеген жерлері және қандай дереккөздері сақтар туралы мәлімет беретінін барлығына толық түсіндіру.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Бастапқы ынталандырушы материал ретінде презентацияның слайдын көрсету арқылы ұсынылған деректен Зарина патшайымын тану үшін үзінді беріледі,екінші слайд арқылы сақтар туралы мәлімет дереккөзін анықтайды.
М.Тарихымызда ел қорғаған батыр, ел билеген патша қыздар көп болған. Әсіресе... заманында патшайым қыздардың даңқы алысқа тарады.
Зарина патшайымы, сақ жайында зерттеген деректер.Тақырыпты болжау үшін беріледі.
М.Ойланып көріңіз,сабақтың тақырыбы қандай болмақ? Болжам жасаңыз.


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағында темірдің игерілуі

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Ежелгі Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
5.2. Ежелгі көшпелілер өмірі
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 5
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстан аумағында темірдің игерілуі.
Зерттеу сұрағы: Темір өндіру адамдар өмірін қалай өзгертті?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
5.4.2.2 металл өндірісі жетілуінің шаруашылық салаларына тигізген ықпалын түсіндіру
|
Сабақтың мақсаты
|
Алғашқы адамдардың кәсібі мен шаруашылығындағы,еңбек құралдары мен қару-жарақтарындағы,қоғамдық құрылысындағы)анықтайды
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
БЫМ Сынып оқушыларына пеш-көрікте темір өндіру үдерісі туралы түрлі-түсті суретті көрсетіп, төменде көрсетілген сұрақтар аясында сыныппен талқылау ұйымдастырыңыз.
Сіздер нені көрдіңіздер?
Нені байқадыңыздар?
Адамдарқандай іс-әрекетпен айналысуда?
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, сабақтың тақырыбы,оқу мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстырыңыз.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
|
Жаңа білім
|
М Оқушыларға ерте темір дәуіріндегі металл өндірісі туралы ықшамдалған мәтін ұсынып, зерттеу жұмысын жүргізуді ұйымдастырыңыз.
Ж Оқушылар берілген мәтін негізінде темір мен қола дәуіріндегі ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау мақсатында төмендегідей кестемен жұмыс жүргізеді. Мысалы,
|
Ұқсастықтары
|
Айырмашылықтары
|
Кәсібі мен шаруашылығын
да
|
1.
2.
|
1.
2.
|
Еңбек құралдарында
|
1.
2.
|
1.
2.
|
Қоғамдық құрылысында
|
1.
2.
|
1.
2.
|
ЖОқушылар бір-бірінің кестелерін алмастырып, толықтырулар енгізу арқылы талдау жасайды. Сондай-ақ, қола мен темір дәуіріндегі сабақтастықты анықтайды.
«Суретті жандандыр» деген тапсырма бойынша «Темір өндіру әдісі» туралы суреттерді ұсынып, әңгіме құрастыруды тапсырыңыз.
|
Дискрипторлары:
темір мен қола дәуірінде адамдардың кәсібі мен шаруашылығындағы кем дегенде екі ұқсастықты анықтайды;
темір дәуірінде адамдардың кәсібі мен шаруашылығындағы кем дегенде екі айырмашылықты анықтайды;
темір дәуірінің қоғамдық құрылысының кем дегенде екі айырмашылығын анықтайды;
Дискрипторлары:
темір дәуірі туралы кіріспе жасайды;
темір өндіру әдісін реттілігі бойынша түсіндіре алады;
темір өндірудің адам үшін маңыздылығын сипаттайды;
өз ойын қорытындылайды;
кем дегенде 50 сөз болуы керек;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Жұмаханов, Т.Жұматаев Б. Ежелгі Қазақстан.Алматы: Аруна, 2011.-224б.- (Қазақстан балалар энциклопедиясы)
Суреттер
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
Сабақты қорытындылау мақсатында оқушыларды «Ойды аяқта» тапсырмасын беріңіз. Оқушы өз ойын кем дегенде 3 дәлел келтірулерін сұраңыз.
Темір өндірісі адам өмірін өзгертті. Өйткені ...
Темір өндірісі адам өмірін өзгертпеді. Өйткені .
Үйге тапсырма
Қазақстан аумағында темірдің игерілуі.
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
Оқушыларға сабақ соңында кестені толтыру ұсынылады.
«+» сабақта ұнаған нәрсе жазылады: ақпарат, жұмыс түрлері, т.с.с.
|
«-» сабақтың ұнамаған немесе түсініксіз сәттері, оқушы пікірі бойынша оған ешқандай қажеттілігі жоқ ақпарат жазылады.
|
«Қызықты»
сабақта естіген қызықты мәліметтерді жазады, оған қоса тақырып бойынша білгісі келетін мәселелер бойынша мұғалімге сұрақтар жазуға болады.
|
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстан азаматтық қарсыластық жылдарында (1917-1920жж) 9 сынып сабақ

text:
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан азаматтық қарсыластық жылдарында (1917-1920жж) Зерттеу сұрағы:Қазан революциясының ұрандары халық арасында қандай үміт тудырды Сабақтың мақсаты: ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси процесстерге баға беру.
Азамат соғысы – мемлекет ішіндегі әлеуметтік топтардың,партиялардың арасын- дағы билік үшін талас жүргізуі.
Азамат соғысы 1917 жылғы қазан төңкерілісіне жалғасты. Осы төңкеріліс нәтижесінде кеңес үкіметі билікке келеді, большевиктер мен кеңес үкіметін жақтаушыларды “қызыл армия” деп атады,ал оларға қарсы топты “ақ гвардияшылар” деп аталды.
Қазақстанда Азамат соғысы ошақтарының бірі Орынбор губерниясы мен Торғай облысының әкімшілік орталығы Орынборда — қазақ атаманы Дутовтың 1917 жылы қарашаның аяғында Кеңес өкіметін құлатып, Кеңестердің II Бүкілресейлік съезінің делегаты С. Цвиллинг бастаған революциялық комитетті тұтқындауымен пайда болды. Жоғарыда айтылғандай, 1917 жылы 5—13 желтоқсанда Орынборда «Алаш» партиясының II Бүкілқазақ съезі болып өтті. Съезде Уақытша халықтық кеңес — «Алашорда» (Алаш автономиясы үкіметі) құрылды. Азамат соғысы басталысымен Алашорда бастаған және Кеңестер мен большевиктерді қолдаған екі жақ бір-біріне қарсы тұрды.
«Әскери коммунизм» саясаты РКФСР-дағы нысанда, дәл сондай ауқымда жүргізілмегенмен, оның жекелеген элементтері Қазақстанда да іске асырылды. Қазақстанның революция орталығынан алыс жатқандығы, өлкенің едәуір аумағында жүріп жатқан әскери қимылдардан шаруашылықтың құлдырауы, жекелеген уездер мен облыстардағы шаруашылық-экономикалық дамудың өзіне тән ерекшелігі және басқа факторлар өлкеде азық-түлік салғыртын енгізуге мүмкіндік бермеді. Бұл саясатты толықтай жүзеге асыру негізгі астықты өңірлерді «ақтардан» азат еткеннен кейін, яғни 1920 жылдың басында ғана мүмкін болды.
Бұл екі арада Азамат соғысы елде кеңінен қанат жая түсті. Қазақстанмен шектесетін аумақтарда бірқатар аймақтық кеңеске қарсы үкіметтер пайда болды.
Әскери коммунизм саясаты
Кеңестерге қарсы күрес
Алаш көсемдері Кеңестерге қарсы күресте биліктің жергілікті органдарымен байланыс орнатуға тырысты, ал олар Ә.Н. Бөкейхановтың ұлттық идеясына мүлде салқындық танытты. Алашорда үкіметі Омбыдан да, Уездерден де қолдау таппады. II Бүкілқазақ съезінің шешімдері мен Алаш бағдарламасының жобасы ұлттық автономияның құрылуын қарастыра отырып, шын мәнінде конфедерациялық демократиялық республика идеясынан келіп шықты. Большевиктік емес барлық саяси партиялардың бағыт-бағдарына келетін болсақ, кейбіреулері федерацияның қажеттігін үстірттен ғана мойындаса да, іс жүзінде унитарлық мемлекеттің жақтастары болып қала берді.
Екі оттың ортасында қалған үш елдің шешімі
Екі оттың (Кеңестер мен ақтар қозғалысының) ортасында қалған Қазақстан мен Татарстан және Башқұртстан ұлттық-демократиялық қозғалысының көсемдері 1919 жылдың басынан бастап Кеңес өкіметі жағына амалсыз өту туралы шешімге келді. Ол туралы башқұрт ұлттық-демократиялық қозғалысының басшысы, Азамат соғысы кезінде көрнекті мемлекет қайраткері болған, кейін көрнекті шығыстанушы-ғалым атанған Зәки Валиди Тоған былай дейді: «... 1919 жылы ақпанның басында, Күлгін ауылына тоқтағанымызда, бізге Қазақстаннан екі өкіл келді... Бұл екеуі Торғайдағы Ахмет Байтұрсыновтан хат алып келді және Кеңестер жағына өтумен байланысты іс қалай болып жатқаны жайында келіссөз жүргізді...
Қорытыңды
1920 жылдың соңында азамат соғысы аяқталды. Ресей шеткері аймақтарда Кеңес үкіметіне қарсылық көрсетуші жекелерген ошақтар ғана қалды. Азамат соғысы қазақ халқына үлкен ауыртпашылық әкелді.Эканомикасына үлкен зардап әкелді.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastan-azamatti-arsilasti-jildarinda-1917-1920.html#Сабақтың_мақсаты:_ХХ_ғасырдың_басындағы_Қазақстандағы_қоғамдық-саяси_процесстерге_баға_беру.

title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстан азаматтық қарсыластық жылдарында (1917-1920жж)


Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Қорықтардың орналасуын картадан көрсетеді.
|
Презентация
|
|
Тапсырмалар айдарындағы 1-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1.Қазақстандағы қорықтардың орналасу орнын және ерекшеліктерін сипаттайды
2. Қорғалатын табиғи аумақтарға анықтама береді:
Қорық---
Қорықша---
Ұлттық саябақ---
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Тапсырмаларды орындайды..
|
ДК экраны
7-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Тапсырмалар айдарындағы 2-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1. Жануарлар санының күрт қысқару факторлары
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1.Сызбанұсқаны дәптерге сызып толтырады.
|
ДК экраны
7-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі


title: «Еркін микрофон» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Қазақстанда ерекше қорғалатын аймақтар. Жергілікті жердің ерекше қорғалатын аймақтары

text:
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстанда ерекше қорғалатын аймақтар. Жергілікті жердің ерекше қорғалатын аймақтары

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін «Өрмекшінің торы» әдісін пайдаланып, оқушылар бір- біріне жақсы тілектер айту арқылы жіпті лақтырады.
ә). Топ ережесін еске түсіру.
б). Топтастыру.
|
Сап түзеп тұру арқылы 1, 2 санын реттілікпен саналу арқылы екі топқа бірігеді.
І-топ:
ІІ-топ
Топтың ережесі:
ТҚЕ сақтау.
Топ басшысына бағыну.
Белсенді болу.
Бір-бірін тыңдау, өз пікірімен ашық бөлісу, басқалардың пікіріне құрметпен қарау.
Уақыт шегінде жұмыс жасау.
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
|
Тоқыма жіп
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.Қандай аумақтар қорықтар деп аталады?
2. Қандай қорықтарды білесіңдер?
3. Қорықтардың қорықшалардан айырмашылығы неде?
4.Өсімдіктер мен жануарлардың жер беінен жойылу себептерін атаңдар?
5. Қандай организимді эндемик дейміз?
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastanda-erekshe-orfalatin-ajmatar-jergilikti.html#Қазақстанда_ерекше_қорғалатын_аймақтар._Жергілікті_жердің_ерекше_қорғалатын_аймақтары.


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
Жамбыл атындағы орта мектебі
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
9.3 Қазақстан қайта құру кезеңінде (1986-1991 жылдар)
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Убишева Арайлым Мергалымовна
|
Күні:
|
17.01.2023ж.
|
Сынып: 9 «А», «Ә».
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары.
Зерттеу сұрағы: Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғаларының сипаты қандай болды?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
9.3.1.5 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының тарихи маңыздылығына баға беру;
9.3.1.4 әміршіл-әкімшіл саясатқа қарсы халық наразылықтарын салыстырып, талдау
|
Сабақтың мақсаты
|
Әміршіл-әкімшіл саясатқа қарсы халық наразылықтарын салыстырып, себептерін анықтау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Миға шабуыл
«Наразылық» дегеніміз не?
Халықтың наразы болуына түрткі болуы мүмкін?
Жетелеуші сұрақтарды қою арқылы сыныптық талқылау ұйымдастыру.
Сынып оқушыларын сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстыру;
Бейнебаян көрсетіледі.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
Бейнебаян көреді
|
ҚБ Мұғалім оқушы-лар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Тақырып
тық суреттер
Акт
|
Жаңа білім
|
Зерттеу сұрағы:
Демократиялық қозғалыстар қоғамдық сананы қалай өзгертті?
Мәтінмен жұмыс ұсыныңыз.
Тапсырма: Кестемен жұмыс.
р/с
|
Тарихи оқиға-лар
|
Себебі
|
Қыс-қа мер-зімді сал-да-ры
|
Ұзақ мер-зімді салдары
|
1
|
АзиЯ кітабы
|
|
|
|
2
|
Жаңаөзен оқиғасы
|
|
|
|
3
|
Целиноград оқиғасы
|
|
|
|
4
|
Жас тұлпар ұйымы
|
|
|
|
1977 жылы қабылданған КСРО Конституциясынан үзінді ұсыныңыз
Тапсырма:
Оқушылар берілген деректерді оқып, сұрақтарға өз жауаптарын негіздейді.
А) Берілген деректермен өз біліміңді пайдаланып, ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы әміршіл-әкімшіл зардаптарын түсіндір.
В) «ХХ ғасырдың ІІ жартысында КСРО-ның басқару жүйесі демократияланды» деген тұжырым бар. Сен бұл тұжырыммен қаншалықты келісесің?
Тапсырма
ХХ ғасырдың соңындағы әміршіл-әкімшіл саясатқа қарсы халық наразылықтарын салыстырыңыз
Халық назарлықтарының ортақ ұқсастықтарын анықтаңыз
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Дескриптор:
Мәтін бойынша тарихи оқиғалардың кем дегенде 2 себебін анықтау;
Тарихи оқиғалардың кем дегенде 2 қысқы мерзімді салдарын анықтау;
Тарихи оқиғалардың кем дегенде 2 ұзақ мерзімді салдарын анықтау;
5 балл
Дескриптор:
КСРО Конституциясының әр бабына сілтеме жасау керек;
өз ойына кем дегенде 3 дәлел келтіру қажет;
тарихи оқиғаларды ХХ ғасырдың І жартысы мен ІІжартысын аралығындағы сабақтастықты анықтау;
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы өзгерістерді сипаттау;
Тәуелсіздік жылдарымен байланыс орнатып, өзіндік баға беру;
4 балл
|
ҚБ Мұғалім оқушы-лар жауабын мұқият тыңдап кері байла-ныс беріп отыра-мын
«Ең үздік жауап»
ҚБ Мұғалім оқушы-лар жауабын мұқият тыңдап кері байла-ныс беріп отырады
«Екі жұлдыз,бір ұсыныс»
Өзін-өзі бағалау
|
Ақпараттық мәтіндер
К. Бегалин. Империя құрамында. – Алматы: Аруна, 2013.
Омарбеков Т. Қазақстан тарихының XX ғ. өзекті мәселелері. Өнер, 2014
Кесте
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы халық наразылықтары маңызды болды, себебі ...
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы халық наразылықтары маңызды болмады, өйткені ...
Үйге тапсырма
Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары.
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
1 балл
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпарат-тық карточка
|
Кері байланыс
|
- Нені білдім? Нені үйрендім?
- Нені толық түсінбедім?
-Немен жұмысты жалғастыру қажет?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалай-ды
|
А4, конспект
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Қызығушылықты ояту кезеңі.
Төмендегі өлең шумақтары ұсынылып, оқушылардың зейіні жаңа сабақтың тақырыбын анықтауға аударылады.
Ой шақыру.Тақырыпқа шығу.
Айдын шалқар, күміс сулы бұлағым,
Жасыл –желек ат көрінбес құрағым.
Мыңғырған мал даласында жайылған,
Бабалардың болған сондай тұрағы.
Бұхар, Қоқан бұл байлыққа қызықты,
Орыспатша арам ойлы бұзықты.
Қорғансалып, жерін алып, қуса өзін,
Сонда көрген сорлы Қазақшы жықты.
-Бұл өлең жолдарынан қандай ой түюге болады?
Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаттары мен бағалау критерийлері таныстырылады. Тарихи концепт пен зерттеу сұрағына назар аударылады.
Тарихи концепт (фокус): өзгеріс пен сабақтастық
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
|
Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін)
3-том. – Алматы, 2010.
Қабылдинов З.Е., Қайыпбаева А.Т.
8 сынып. Қазақстантарихы., Атамұра, 2012 ж.
|


title: Зерттеу мен талдау - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары

text:
Зерттеу мен талдау
1-тапсырма. Картамен жұмыс
XIX ғасырдың басындағы Қазақстанның картасы көрсетіледі.
2-тапсырма. Бейнематериалмен жұмыс.
«Ұлы жүздің Ресейге қосылуы» тақырыбындағы анимациялық ролик көрсетіледі. Оқушылардың бейнематериал мазмұнының негізгі, маңызды ақпаратын қаншалықты игергенін анықтау үшін алдын-ала сұрақтар жазылған парақша ұсынылады.
1. ХVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басында Ұлы жүздің басым бөлігі кімдердің қарамағында болды?
|
Жауап:
|
2.1812 ж, 1816 ж, 1820 ж қазақ жеріне ірі жорық ұйымдастырған Хиуа ханы?
|
Жауап:
|
3. 1821ж Хиуа мен Қоқандықтарға қарсы ірі көтеріліс қай аймақтарда болды, қанша адам қатысты және көтерілісті кім басқарды?
|
Жауап:
|
4.Көтеріліс нәтижесі?
|
Жауап:
|
5.Көтерілістің жеңілу себептері?
|
Жауап:
|
Интерпретация
3-тапсырма. Білімді қорытындылау жұмысы
Оқушылардыңалған білімдері мен дағдыларын қорытындылап,түйіндеу үшін төмендегі «Бес саусақ» тапсырмасы орындалады.
Кім?
|
ХVIII ғ аяғы мен XIX ғ басында Ұлы Жүз аймағына үстемдік еткен мемлекеттер
|
Не?
|
Орта Азия хандықтарының Оңтүстік
Қазақстандағы бекіністерін атаңыз
|
Қашан?
|
Оңтүстік Қазақстан қазақтарының Орта Азия хандықтарына қарсы көтеріліс болған жыл
|
Қайда?
|
Орта Азия хандықтарына қарсы көтеріліс болған елді мекендер
|
Неге?
|
Оңтүстік Қазақстан қазақтарының Орта Азия хандықтарына қарсы көтеріліске шығу себебі
|
|
Мәтінмен жұмыс
Оқушылар контур картаға Ресей империясының құрамына өтпеген Қазақстанның аймақтарынбелгілейді. Тапсырма орындалып болған соң, әр оқушы өзінің жұмысын бір-бірімен алмасып, «дұрыс/бұрысын» тексереді.
Дескрипторы:
-Кескін картаға Ұлы жүз (оңтүстік Қазақстан мен Жетісу) территориясын белгілейді
Дескрипторы:
ХVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басында Ұлы жүз аймағына үстемдік жүргізген мемлекетті анықтайды;
1812 ж, 1816 ж, 1820 ж қазақ жеріне ірі жорық ұйымдастырған Хиуа ханын атайды;
1821ж Хиуа мен Қоқандықтарға қарсы ірі көтеріліс болған аймақтарды, көтеріліске қатысқанын адам санын және көтеріліс басшысын анықтайды;
Көтеріліс нәтижесін біледі;
Көтерілістің жеңілу себептерін түсіндіреді
Дескрипторы:
Берілгенсұрақтың кемінде 4-уіне нақты жауап береді;
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
ҚБ

text:
ҚБМұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Екі жұлдық,бір ұсыныс»
Өзін-өзі бағалау
Қабылдинов З.Е.
8 сынып. Қазақстантарихы. Хрестоматия. Атамұра, 2012 ж.
Тапсырма үлгі парақшаға беріледі немесе слайдтан көрсетіледі
Бекіту
Сабақты қорытындылау
Үйге тапсырма
Қазақстанның Ресей империясына қосылуының аяқталуы.
Қажет еткен әріптестер үшін....бағалар
87027984413
Сұрауы бар түбі өзіңізден


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-1986-jilfi-jeltosan-oifalari.html#Зерттеу_сұрағы:_Демократиялық_қозғалыстар_қоғамдық_сананы_қалай_өзгертті_Мәтінмен_жұмыс_ұсыныңыз.__Тапсырма


title: Сабақтың тақырыбы Қазақстандағы цифрландыру

text:
Ұйымдастыру кезеңі Сәлемдесу.
Оқушыларды түгелдеу.
Онлайн мектеп ресурсы арқылы жаңа сабақты түсіндіру №1 тапсырма: Сөздің тар мағынасында цифрландыру нені білдіреді? Ақпаратты сандық түрге түрлендіруге және экономикалық тиімділік пен өмір сүру сапасын жақсартуға әкеледі.
Географиялық бөлінген ақпараттық ресурстарды біріктіретін телекоммуникациялық инфрақұрылымды құруға және дамытуға бағы талған процесс.
Ақпараттық ресурстарға жедел қолжетімділікті қамтамасыз етуге бағытталған шаралар кешені.
Қоғам мен адам өмірінің барлық саласына ақпараттық технологияларды кеңінен қолдану.
Дескриптор:__Цифрландырудың_не_екенін_біледі;__Цифрлық_Қазақстан_деген_терминді_түсіндіре_алады;__ҚБ>Дескриптор:_ҚБ'>Дескриптор:__Цифрландырудың_не_екенін_біледі;__Цифрлық_Қазақстан_деген_терминді_түсіндіре_алады;__ҚБ'>Дескриптор: ҚБ баллдық жүйе
Цифрландырудың не екенін біледі;
Цифрлық Қазақстан деген терминді түсіндіре алады;
Компьютермен жұмыс
1-тапсырма
"Цифрлық Қазақстан" программасының кем дегенде 5 аспектісі сипаттау
• Олардың мағынасы түсіндіріледі.
• Цифрландыру процесінің заманауи үдерістеріне талдау жасалады.
Дескриптор: Цифрландыру үдерісінің заманауи үдерістерін талдайды.
ҚБ баллдық жүйе
Әр тапсырма соңында мұғалім тарапынан тиімді кері байланыс
Рефлексия Оқушылардан ауызша сабаққа байланысты рефлексия аламын


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-cifrlandiru.html#Дескриптор:__Цифрландырудың_не_екенін_біледі;__Цифрлық_Қазақстан_деген_терминді_түсіндіре_алады;__ҚБ>Дескриптор:_ҚБ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-cifrlandiru.html#Дескриптор:_Цифрландыру_үдерісінің_заманауи_үдерістерін_талдайды._ҚБ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-cifrlandiru.html#Сабақтың_жоспарлан_ған_кезеңдері__Мұғалімнің_,_оқушының_іс-әрекеттері_Бағалау


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-azastandafi-cifrlandiru.html#Ұйымдастыру_кезеңі_Сәлемдесу._Оқушыларды_түгелдеу._Онлайн_мектеп_ресурсы_арқылы_жаңа_сабақты_түсіндіру_№1_тапсырма


title: Сабақтың тақырыбы Қазақстандағы экотуризм /Қазақстандағы экотуризм

text:
Бөлім
| |
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Ескожина С
|
Күні:
|
24.04.2023
|
Сынып:
|
11в- сынып
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Қазақстандағы экотуризм /Қазақстандағы экотуризм
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
11.3.1.1 таза ғылыми стильдің жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала, интервью жазу;
|
Сабақтың мақсаты:
|
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі, уақыт
|
Мұғалімнің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Сәлемдесу. Оқушыларды сабақ тақырыбы, сабақ мақсатымен таныстыру.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді, өз ойларын айтады.
|
|
https://www.youtube.com/watch?v=UwuBXrgbMbo
|
Сабақтың ортасы
|
Қалыптастырушы тапсырма
№1-тапсырма:
Экотуризм – «экология» және «туризм» сөздерінің бірігуінен жасалған атау. Сенің ойыңша, бұл туризм саласының атауына «экология» сөзінің қосылу сыры неде? Өз болжамыңды нақты екі дәлелмен айт.
өрсетілген ғылым салалары қандай мәселені зерттейді? Сала мен зерттеу нысанын сәйкестендір. Олардың экотуризмге қандай қатысы болуы мүмкін? Кестедегі мамандандырылған тар аяда қолданылатын термин сөздерді анықта. Өз пікіріңді дәлелде.
|
Айьылым:
Берілген тапсырманы орындайды.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.
Дескриптор: Жалпы -3 балл.
- Көрсетілген ғылым салалары қандай мәселені зерттейді.
- Сала мен зерттеу нысанын сәйкестендіреді.
- Өз пікіріңді дәлелдейді.
|
Дескрипторы:
-Стиль түрі ажыратады
-Тілдік ерекшелігін табады
-Мысал келтіреді
«9-10» балл -0,1 қате
«7-8» балл-2-3 қате
«5-6» балл -4-5 қате
|
Мәтінді оқиды, өзара талдау жүргізеді.
Қалыптастырушы бағалау тапсырмаларын жеке орындайды.
|
өзара бағалау
Мұғалімнің формативті бағалауы
1-10 балл
|
|
Сабақтың соңы
|
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды. Үйге: эссе жазу
|
Тақырыпты меңгергенін анықтау
|
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы әскери-өнеркәсіп кешені. Бөлім

text:
Бөлім:
|
9.1Қазақстан соғыстан кейінгі жылдарда (1946-1953 жылдар)
|
Педагогтің аты-жөні
|
|
Күні:
|
|
Сынып:9
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Қазақстандағы әскери-өнеркәсіп кешені.
Зерттеу сұрағы; Неліктен Қазақстан ядролық сынақтар алаңына айналды?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
9.3.1.1 қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау;
9.3.2.1 ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әскери-өнеркәсіпт кешендерінің Қазақстанға тигізген зардаптарын талдау
|
Сабақтың мақсаты
|
Соғыстан кейінгі жылдары қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіреді және өзіндік интерпретация жасайды;
Ғаламдану процесіндегі зардаптарды салыстыра отырып,Қазақстанға тигізген зардаптарын бағалайды;
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Ұйымдастыру
кезеңі
Қызығушылықты ояту
8 мин
|
Ой салу
1.Суреттерде не көріп отырсыздар?
2.Не ерекше болды?
3.Осы жәдігерлер туралы не білесіздер?
4. Тақырыпты болжап көріңіз....
Болжамдарын негіздейді
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді
|
ҚБ «Мадақтау сэндвичі»
|
Тақырыптық суреттер
|
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ
30 мин
|
Мәтінмен жұмыс
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі
1.Қазақстан неліктен ядролық сынақ аймағына айналды?
2.Қазақстан жерінде қандай сынақ алаңдары салынды?
«File» әдісі «Қазақстан соғыстан кейін неліктен КСРОның әскери кешен базасына айналды?»талдау жасаңыз
«F» - негізгі фактіні анықтаңыз
|
|
«І»- негізгі ндсясын айқындаңыз
|
|
«L» - көтерілген негізгі анықтаныз
|
|
«Е» - Көтерілген мәселелерді өзіндік көзқарасыңызбен талданыз
|
|
«Солай ма?» әдісі
Әр оқушы бірнеше тұжырым (ереже, анықтама,т.б) жазылған парақша таратылады.Ол тұжырымдардың бір- екеуі жалған. Жалған тұжырымдарды тауып, дұрыс жауабын жазыңыз
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма Байқоңыр ғарыш айлағының плюстары мен минустарын тұжырымдаңыз.
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады.
Дескрипторы
-Байқоңыр ғарыш айлағының 1/2/3 плюсын айтады;
-Байқоңыр ғарыш айлағының 1/2/3 минусын жазады;
- Қазақстан ядролық сынақтар алаңына айналуы туралы қорытынды түйінін тұжырымдайды
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Бағалау «Екі жұлдыз, бір тілек»
Бағалау «Мен саған, сен маған»
ҚБ «Өзін-өзі бағалау»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
Карта
ҚБ парағы
|
Сабақтың соңы
Қорытынды
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
Кері байланыс
Бүгінгі сабақтан мен не білдім?
Сабақ барысында қандай қиындыққа кездестің?
Сабақ барысында қандай сұрақ туындады?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|
Үй тапсырмасы
|
«Байқоңыр – ғарыш айлағының қазіргі тынысы» қысқаша мазмұндама
|
|
|
|


title: Білім беру ұйымының атауы - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.2.4 -қазақ көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, туыстық принциптердің және рулық құрылымның функционал- дық маңызын түсіндіру;
|
Сабақтың мақсаты
|
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
БЫМ. Суретке, мақалға қарап сабақ тақырыбын болжап көр
Мақал «Туысы бірге кетпейді, түбі бірге түтпейді»
(М) мұғалім оқушылардың жауабынан соң сабақ тақырыбымен, мақсаттарымен, бағалау критерийлерімен таныстырады
|
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
Дескриптор:
Оқушылар адамның шығу тегімен байланыстыра алады;
Рулық қатынасты атайды;
|
мадақтау
|
|
Жаңа білім
|
Оқушылар «Ойлан – жұптас – бөліс» тәсілі бойынша деректі оқып, оған аналитикалық талдау жасайды
«Шежіре ағашына» қазақтың таралуын түсіреді
«Шежіре тарихымыздың алтын діңгегі»
Дескриптор:
Шежірені дерек көзі ретінде бағалай алады
Сынып А мен Б жұбына бөлінеді. А-лар бөлек, Б-лар бөлек жетіспейтін ақпаратқа сұрақ құрастырады. А мен Бжұптасып бір-біріне сұрақ қойып жауап береді.
GREАT кестесі ру-тайпалық ұйымдасудың біріктіруші факторларын
маңыздылығына талдау жасайды
G (Groundbreaking) - елеулі/ бетбұрысты
|
|
R (Remembered) - есте қаларлық
|
|
E (Events) - маңызды оқиға
|
|
А (Affected) - болашаққа әсері
|
|
T (Terrifying) кездескен қиындықтар
|
|
|
Оқушылар Шежіре туралы екі деректі салыстырып, «Айтылатын ойды кеңейту» тәсілімен сөйлемді толықтырып жазады:
Дескриптор:
Жетіспейтін ақпаратты тиісті сұрақ қоюмен анықтайды.
Дескриптор:
Ру-тайпалық қатынастарға әсер еткен факторларды анықтай алады
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық мәтін
GREАT кестесі
Қазақстан тарихы ІІ том (көне заманнан бүгінге күнге дейін) Алматы, «Атамұра» 2010 ж
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау:«
Үйге тапсырма
Ру», «туыстық», «жаһандану», «әлем» деген сөздерге ассоциация іздейді
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
«4Қ» тәсілімен оқуда қызық, қиын, қажет, құнды тұстарын стикерге белгілейді
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.2.4 -қазақ көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, туыстық принциптердің және рулық құрылымның функционал- дық маңызын түсіндіру;
10.2.2.5 -қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасуының біріктіруші рөлін түсіндіру
|
Сабақтың мақсаты
|
Тарихи деректер негізінде дәлелді ой-пікір түйіп, қорытынды жасау
Меңгерілген материал бойынша дәйекті қорытынды жасау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Б Миға шабуыл:
«Ру, тайпа, жүз, ата жұрт, ата мекен, ата жұрт» ұғымдарын еске түсір, қандай мағына береді ?
Бұл ұғымдардың өзара байланысы қандай?
Қазақ халқының құрамына қандай тайпалар кіреді?
Әр түрлі дәуірлерде Қазақстан аумағын мекендеген қандай тайпаларды білесің?
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
Презентация
тарихы (көне заманнан бүгінге дейін)
3-том. – Алматы,2011
|
Жаңа білім
|
Зерттеу және талдау Оқушыларға тақырыптарына байланысты мәтінмен қамтамасыз етіп, тарихи кезеңдер негізінде көшпелі қоғамдағы рулардың қалыптасуына талдау жүргізуді тапсырыңыз.;
Талқылау
«Бүгінгі қазақ ұлтының қалыптасуында топтарыңызда талқылаған ру-тайпалардың рөлі қандай?» тақырыбында жалпысыныптық талқылау өткізіңіз. Ш.Уәлиханов: «Қазақ жүздерінің құрылу себебі, олар көшіп қонып жүрген жерлерінде өз құқықтарын қорғау үшін одақтар құрған. Ол одақ - қазақ жүздері». Шоқан Уәлихановтың осындай тұжырымымен келісесіз бе, автор неге бұндай қорытынды шығарған? деген сұрақтар төңірегінде топтық талқылау ұйымдастырыңыз.
Мәтінмен жұмыс.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қысқа мерзімді - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Этникалық және әлеуметтік-саяси процестер
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Дәстүрлі қазақ қоғамының этноәлеуметтік ұйымдасуы
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.1.2 этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағында этногенездің кезеңдерін айқындау;
10.2.2.2 тарихи кезеңдерді талдау негізінде қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу алғышарттарын талдау;
10.2.2.7 дәстүрлі қазақ қоғамындағы әлеуметтік институттардың функционалдық рөлін түсіндіру.
|
Сабақтың мақсаты
|
Дәстүрлі қазақ қоғамының этноәлеуметтік ұйымдасуы зерттеу жұмысын жүргізу
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ойшақыру» әдісі арқылы суреттер топтамасын ұсынып, тақырыпты ашу.
Не көріп тұрсыз?
Не сезіп тұрсыз?
Суреттерді біріктіріп, негізгі ойды анықтаңыз?
|
Оқушылар бейнемен танысып,сұрақтарға жауап береді
|
мадақтау
|
Мұғалім презентациясы
|
Жаңа білім
|
Зерттеу жұмыстары
1.«Қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу алғышарттары» тақырыбында мәлімет дайындау
2. Дәстүрлі қазақ қоғамының әлеуметтік жіктелуін көрсетіңіз
3.Сөйлемдерді жалғастыр
«Қазақ халқының қалыптасуы барысындағы этникалық үдерістер .... орын алды, себебі,....»
«Қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу алғышарттары .... болды, себебі,....»
«Дәстүрлі қазақ қоғамының әлеуметтік жіктелуінің ..... ерекшеліктері болды»
|
Тапсырмакритерийлері:
маңыздыақпараттыңқамтылуы;
ғылымикөзқарасқанегізделуі;
Тапсырма критерийлері:
қазақтардыңәлеуметтікжіктелуінетәнерекшеліктеркөрінуі;
әлеуметтіктоптардыңқызметініңашылуы
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
|
Ақпараттық мәтін
Тақырыптық таратпа материалдар
Ақпараттық карточкалар
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
Үйге тапсырма Зерттеу барысында алған ақпараттардандан қысқаша мәліметтер жаз
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
Кері байланыс.
“Идеялар себеті”
Бүгінгі тақырыпта алған мәлімметірм.
Сабақта қиын болған тұстар.
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


title: Зерттеу және талдау - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

text:
Зерттеу және талдау
Ортақ сұрақтар беріп, талқылау ұйымдастыру:
Халықтың қалыптасуына қанша уақыт керек?
Қазақ халқының қалыптасу үдерісі қандай кезеңдерге бөлінеді?
Бұл кезеңде қандай тайпалар/ мемлекеттер өмір сүрді?
Бұл тайпалар/ мемлекеттер қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?
Тапсырма
Сұрақ: Халықтың қалыптасуына қандай факторлар әсер етеді?
. Қазақ халқының антропологиялық деректер бойынша қалыптасуы. Қола дәуірінен бастап кейінгі орта ғасыр кезеңі аралығындағы антропологиялық ерекшеліктерін салыстырады, ұқсастықтар мен байланысты анықтайды.
Мерзімі
|
Антропологиялық келбетінің сипаттамасы, ерекшелігі
|
Қола дәуірі
|
|
Темір дәуірі
|
|
Ерте орта ғасыр
Кезеңі (VІ-ІХ ғғ)
|
|
Дамыған орта
ғасыр кезеңі
(ІХ-ХІІІ ғғ)
|
|
Кейінгі орта ғасыр
кезеңі (ХV- ХVғғ)
|
|
Қазақ халқының мәдени факторлар бойынша қалыптасуы. Қола дәуірінен бастап кейінгі орта ғасыр кезеңі аралығындағы салт-дәстүр, әдет-ғұрып түрінде мұраға қалған мәдениеттің ортақтастығын анықтайды.
. Қазақ халқының шаруашылық фактор бойынша қалыптасуы. Қола дәуірінен бастап кейінгі орта ғасыр кезеңі аралығындағы әлеуметтік және шаруашылық әдістерінің ортақтығын анықтайды.
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Оқушыларөздерінің жұмыс нәтижелерін басқа топтардың жұмыстарымен салыстырады, айырмашылықтарын талдайды.
Оқушыларға қазақ халқының қалыптасу кезеңдерін зерттейді. Мақсаты ежелгі және ортағасырлар тарихының оқиғалары арасында байланыс орнату арқылы қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін анықтау. Мәтін таратылады.
Критерий:
Қазақ халқының қалыптасу үдерісі қандай кезеңдерге бөлінеді?
Өздері алып отырған кезеңнің ерекшелігі неде?
Өздері алып отырған кезеңде қандай тайпалар/ мемлекеттер өмір сүрді?
Өздері алып отырған кезеңде қандай этникалық өзгерістер орын алды?
Өздері алып отырған кезеңде тайпалар/ мемлекеттер қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?
|
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Алақан-жұдырық»
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Жұлдызшалар»
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
Қазақстан тарихы . Көне заманнан бүгінге дейін. Бес томдық, Алматы, 2010 жыл. 2-том, 5-тарау , 285-бет.
Исмагулов О.И. Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970.
Қазақ халқының этногенезі мен этникалық тарихы: оқу-әдістемелік кешен/ А. Б. Қалыш. - Алматы: Қазақ университеті, 2013.- 148 бет.
АристовН. А.Этногенез и этническая история казахского народа.Т.2 - Астана: Алтын кітап, 2007. - 372 с.
Прошлое Казахстана в источниках и материалах/ред.С.Д.Асфендияров. - 2-е изд. - Алматы : Казахстан, 1998.
Исмагулов О.И. Этническая антропология Казахстана. – А.,1982.
Бекіту
Сабақты қорытындылау
Шежіре ағашына этникалық процестердің сабақтастығын көрсете отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін белгілейді. Қазақ этносының қалыптасуы – көп ғасырларлық этникалық процестердің нәтижесі екендігіне қорытынды ой түйін жасайды
Үйге тапсырма
Ой толғау «Қазақ халқының қалыптасуында қандай кезең шешуші рөл атқарды?» 150-200 сөз
дықты кездестірген болсаң, желкенді сары түске боя;
Егер сабақ барысында тапсырмаларды орындау қиын болып, мұғалімнің кӛмегі қажет болса, жел- кенді қызыл түске боя
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Қазақ халқының шығу тегі
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.1.1 -Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдалану;
|
Сабақтың мақсаты
|
Қазақстан аумағындағы этногенез және көп ғасырларлық этникалық үдерістерді түсінеді
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Сәлемдесу, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
Тақтаға тақырыпқа байланысты негізгі сөздер жазылады. Оқушылар бұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіру қажет.
«антропогенез», «этногенез», «этнос»
Оқушыларға глоссарий таратып беремін, сабақтын тақырыбына байланысты. Сабақ барысында глосарияға сүйенеді
Антропогенез ,Этнос
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
http://kazorta.org/antropogenez-negizderi-antropologiya/
http://kazorta.org/antropogenez-negizderi-antropologiya/
|
Жаңа білім
|
Оқушыларға кез-келген этностың белгілі бір даму үдерісінен өтетіні, шарықтау және күйзеліс кезеңдерін бастан кешіретіні туралы түсінік қалыптастырамын. Дүниежүзі тарихымен байланыстыра отырып этностың өмірлік циклін түсіндіремін.
Оқушыларға этностың өмірлік циклін ұсынамын:
1. Территорияны анықтау.
2.Территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі.
3. Белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дардың орын алуы.
4. Этностың күшейе бастауы.
5. Этностың шарықтау кезеңі.
6. Этнос дамуының бәсеңденуі.
7. Тұрақтылық.
8. Этнос өмірі туралы тек естеліктің қалуы.
Зерттеу сұрақтары:
Сыныпты оқушылардың санына байланысты топқарға бөлемін. Әр топтан бір спикер тақтаға шығып топтын жауабымен таныстырады.
Этногенез және этникалық процестер қазақстан аумағындағы қалай жүрді?
Қандай факторлар халықтың қалыптасуына әсер етеді?
Халықтардың антропологиялық ерекшеліктерін мен ұқсастықтарын анықтайды. Табиғи сұрыпталу факторларын ескере отырып.
Халықтардың мәдени факторлар бойынша қалыптасуы, салт-дәстүр, әдет-ғұрып түрінде.
Халықтардың шаруашылық фактор бойынша қалыптасуы.
Халықтардың тілдік ерекшеліктері бойынша қалыптасуы.
Саяси ерекшеліктері бойынша халықтардың қалыптасуы. Соғыс, аумақтық бірлестік, мемлекет қүру.
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Бұл алгоритм негізінде оқушылар кез келген бір этносты таңдап алып, талдайды
Топтық жұмысты қорғай отырып осы аталған белгілер этностық, нәсілдік, генетикалық, мәдени, тілдік қасиеттер ұзақ тарихи дамудың нәтижесі деген ортақ түсінікке келу керек.
Оқушылар этногенез және этникалық процестер қазақстан аумағындағы қалай жүрді және қандай кезеңдерге бөлінетін қарастыруға тапсырма беріледі.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010
Қазақ халқының қалыптасуы
http://e-history.kz/kz/scorm/course/148
Исмагулов О.И. Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970. (антропологическое исследование)
Толыбеков С. Қазақ шежіресі. – Алматы: Қазақстан, 1992.
Валиханов Ч.Ч. Собрание сочинений в пяти томах. Т.II – Алма-Ата: Главная редакция казахской советской энциклопедии, 1985
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау
Үйге тапсырма
Эссе «Қазырғы заманда халқтардын этникалық прроцесстер жүріп жатырма?» 200-250 сөз.
|
Сабақтың тақырыбын қорытындылау
|
«Ең үздік жауап»
|
Ақпараттық карточка
|
Кері байланыс
|
«Жақсы сұрақ» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.
Неліктен...?
Егер... болса қалай?
Сіз қалай ...?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|


text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Б Миға шабуыл:
«Этнос», «этногенез», «антропогенез» ұғымдарына ассоциация жасатыңыз. Бұл ұғымдардың өзара байланысы қандай? Оқушылардың пікірлері қорытындыланып, сабақтың тақырыбына шығады. Мақсаттары хабарланады.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
Презентация
Карточкалар
|
Жаңа білім
|
1-тапсырма. Терминдермен жұмыс. Оқушыларға терминдердің анықтамасын беріп, оларды ықшамдауға тапсырма беріңіз. Алдымен бес сөзбен, сосын үш сөзбен, одан кейін бір сөзбен мағынасын ашуы тиіс.
Зерттеу және талдау
Оқушыларға этностың өмірлік циклін ұсыныңыз:
1. территорияны анықтау;
2.территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі;
3.белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дастандардың орын алуы;
4. этностың күшейе бастауы;
5. этностың шарықтау кезеңі;
6. этнос дамуының бәсеңденуі;
7. тұрақтылық.
Мәтінмен жұмыс.
Оқушыларға мәтін таратылады.
2-тапсырма. Ерте темір дәуірінде Қазақстан территориясын мекендеген тайпалар, түрік дәуірінің халқы мен XIV-XV ғғ. аралығындағы ру-тайпалардың арасында байланысты анықтап,олардың антропологиялық ерекшеліктерін салыстыр және қорытынды жаса.
Қазақ халқының қалыптасу кезеңдері
|
Антропологиялық сипаты
|
Мәдениеті, тілі
|
Аумағы, саяси құрылымы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қорытынды
|
|
Оқушылар жауаптарын жұпта талқылайды. Бір жұп сынып алдында қорғайды. Қалған жұптар толықтырады.
3- тапсырма. Кестемен жұмыс.
Оқушыларға жұпта Қазақстандағы этностың дамуын кестеде берілген этностың өмірлік циклына салып, этникалық процестердің сабақтастығын анықтауды ұсыныңыз.
|
Этностың өмірлік циклі
|
|
1
|
территорияны анықтау;
|
|
2
|
территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі;
|
|
3
|
белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дастандардың орын алуы;
|
|
4
|
этностың күшейе бастауы
|
|
5
|
этностың шарықтау кезеңі;
|
|
6
|
этнос дамуының бәсеңденуі;
|
|
7
|
тұрақтылық
|
|
|
Этникалық процестердің сабақтастығы туралы қорытынды:
|
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Олар қазақ халқының қалыптасу кезеңдерін зерттейді.
Дескрипторы:
1.Әр кезеңдегі тайпаларды атайды;
2.Әр тайпаға тән шаруашылығын, тілін, дінін атайды;
3. Әр тайпаның нәсілдік белгілерін атайды;
4.Әр тайпаның мекендеген аумағы мен мемлекеттерін атайды;
5.Әр кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың ерекшеліктері мен өзара байланысы туралы қорытынды жасайды
6. Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдаланады.
Тапсырманы орындап болған соң талқылайды.ең жақсы жұмысты айқындауын сұраңыз. Оқушылар таңдауын негіздеу керек
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
Мұғалімнің кері байланысы
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
Бағалау: Алдын ала құрастырылған критерийлер бойынша оқушылар бір- бірін бағалайды. Мұғалім оқушылардың жауаптарын қорытындылап, кері байланыс береді.
|
Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010
Қазақ халқының қалыптасуы
http://e-history.kz/kz/scorm/course/148
Исмагулов О.И.
Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970. (антропологическое исследование)
Толыбеков С. Қазақ шежіресі. – Алматы: Қазақстан, 1992.
Валиханов Ч.Ч. Собрание сочинений в пяти томах. Т.II – Алма-Ата: Главная редакция казахской советской энциклопедии, 1985
|


title: «Шолиер табақшасы» - Сабақтың тақырыбы: Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

text:
«Шолиер табақшасы»
Жасыл табақша – «Маған сабақ өте ұнады»
Сары табақша – «Маған сабақ ұнады, бірақ 1-2 сұрағым бар»;
Қызыл табақша – «Мен сабақта қиналдым»
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Қазақ халқының шығу тегі
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.1.2 -этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін айқындау
|
Сабақтың мақсаты
|
этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін талдау
этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін анықтайды
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Мағынаны тану
Тақырыпқа байланысты негізгі кілтті сөздер жазылады. Оқушылар бұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіреді.
Гендік география
Интеграция
Асмимиляция
иммигрант
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
Қазақ халқы қалыптасуының кезеңдері
|
Жаңа білім
|
1-тапсырма
Этногенездің түркі-моңғол кезеңі кімнің есіміне байланысты екенін ата.
2-тапсырма
Тұжырымның ақиқат немесе жалған екенін анықта.
1. Этногенездің түркі-монғол кезеңі моңғолдардың түркілерді толықтай сіңіруін білдіреді.
2. Ақ Орда территориясында қазақтардың этногенез үдерісі аяқталды.
3. Бастапқыда «қазақ» термині этникалық болды.
3-тапсырма
Оқиғаларды хронологиялық ретпен орналастыр.
Қазақ хандығының құрылуы
Этногенездің түркі-моңғол кезеңінің басталуы
Қазақ этносының пайда болуы
Әбілхайыр хандығының құрылуы
сұрақтар бойынша талқылау ұйымдастыру
Халықтың қалыптасуына қанша уақыт керек?
Халықтың қалыптасуына қандай факторлар әсер етеді?
Факторларды топтарға бөліп беріңіз. Әр топ өз факторлары бойынша қазақ халқының қалыптасуы үдерісін түсіндіреді.
1-. Аумақ және әлеуметтік қарым-қатынас тілінің ортақтығы;
Халықтың әлеуметтік және шаруашылық әдістерінің ортақтығы
. Салт-дәстүр, әдет-ғұрып түрінде мұраға қалатын мәдениеттің ортақтастығы;
Саяси кеңістіктің ортақтығы.
Қазақ халқының қалыптасуының тарихи кезеңдері туралы ақпаратпен жұмыс.
- Қазақ халқының қалыптасу үдерісі қандай кезеңдерге бөлінеді?
- Бұл кезеңде қандай тайпалар/ мемлекеттер өмір сүрді?
- Әр кезеңде қандай этникалық өзгерістер орын алды?
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Дескриптор
Этногенездің түркі-монғол кезеңі моңғолдардың түркілерді сипаттайды;
Ақ Орда территориясында қазақтардың этногенез үдерісін анықтайды;
Оқушылар әр кезең бойынша берілген ресурстар бойынша сұрақтарға жауап дайындайды:
|
|


title:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»

ҚБ

text:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
Исмагулов О. И. Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970.
Қазақ халқының этногенезі мен этникалық тарихы: оқу-әдістемелік кешен/ А. Б. Қалыш. - Алматы: Қазақ университеті, 2013.- 148
Аристов Н. А. Этногенез и этническая история казахского народа. Т.2 - Астана: Алтын кітап, 2007. - 372 с.
История Казахстана: народы и культуры: учебное пособие. - Алматы: Дайк-Пресс, 2001. - 608 с.
Бекіту
Сабақты қорытындылау Бұл тайпалар/ мемлекеттер қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?
Үйге тапсырма
«Қазақ халқының қалыптасуында қандай кезең шешуші рөл атқарды?» атты тақырыпта эссе жазады. 150-200 сөз


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 10
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
10.2.2.1 -қазақтардың этникалық құрылымын сипаттау үшін «ру», «тайпа », «жүз», « ата-жұрт», «ата-мекен» ұғымдарын пайдалану;
|
Сабақтың мақсаты
|
Көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, қазақтардың ру-тайпалық құрылымыныңқалыптасуы мен рулық құрылымның функционалдық маңызын түсіну.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Ж/Т Тақтаға тақырыпқа байланысты негізгі ұғымдар жазылады. Оқушыларбұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіреді және бір-бірімен байланысын қарастырады.
«ру, тайпа, жүз, ата жұрт, ата мекен»
Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы туралы не білетіндерін сұрап, сыныптық талқылау ұйымдастыру.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
мадақтау
|
Қазақстан тарихы І том (көне заманнан бүгінге күнге дейін) Алматы, «Атамұра» 2010 ж.
|
Жаңа білім
|
Зерттеу сұрақтары:
Көшпелі қоғамда ру-тайпалық құрылым қалай қалыптасты?
Зерттеу және талдау
Оқушыларға тақырыптарына байланысты мәтінмен қамтамасыз етіп, тарихи кезеңдер негізінде көшпелі қоғамдағы рулардың қалыптасуына талдау жүргізуді тапсырыңыз.
Сақ-үйсін –ғұн дәуіріндегі ру-тайпалық ұйымдасу
Ерте Түркі дәуіріндегіру-тайпалық ұйымдасу
ХІ-ХІІІ ғғ. кезіндегі ру-тайпалық ұйымдасу (Найман, Қыпшақ т.б)
ХІІІ-ХҮ ғғ. ру-тайпалық ұйымдасу
Ш. Уәлихановтың пікірі бойынша, "Алтын Орда мемлекетінің ыдырауы кезінде қазақтар өздері көшіп жүретін жерлердегі өз құқықтарын қамтамасыз ету үшін осындай үлкен одақтар құрған".
|