Жауабы: Жоқ. Қойылатын қорғасын сымның кедергісі сақтандырғышқа сай болу керек.
4-тапсырма: Балқымалы сақтандырғыштың қыл сымын неліктен қорғасыннан жасайды? Цезиден әлде мыстан жасаса не болады?
Жауабы: Қорғасынның балқу температурасы жетекші өткізгіштерден біршама төмен.
БББ кестесі бойынша сабақты қорытындылаймын
Білемін
|
Білгім келеді
|
Білдім
|
|
|
|
|
|
|
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
§42, 44 21 жаттығу (8,9)
|
Өткен сабақты қайталау сұрақтары арқылы естеріне түсіріп, жаңа сабақ мақсатымен танысады.
Оқушалыр өз ойларын айтады. Электрқыздырғыш құралдарды күнделікті өмірде пайдаланып жүргенін, олардың түрлерін айтады.
Жұптасып сұрақтарға жауап береді, топ ішінде қорғайды
Оқушылар сабақ соңында бүгінгі сабақтан алған әсерлерін БББ кестесіне жазып, пікірін бөліседі
|
Бағалау критерийлері
Электрқыздырғыш құралдар, қыздыру шамдары, қысқа тұйықталу туралы және балқымалы сақтандырғыштың атқаратын қызметі туралы түсінеді.
- Қысқа тұйықталудың пайда болу себептерін және оның алдын алу амалдарын түсініп, біледі.
Дескриптор:
Электрқыздырғыш құралдарының жұмыс істеу принципін біледі
-Электрқыздырғыш құралдарының түрлерімен таныса отырып, тұрмыста қолданылу аясын біледі
-Қыздыру шамдарының түрлерін ажыратады
-Қыздыру шамдарының құрылысымен таныстырады
-Қысқа тұйықталудың пайда болу себептерін айта алады
-Қысқа тұйықталудың алдын алу амалдарын біледі
-Балқымалы сақтандырғыштың қызметін және қолданылу аясы туралы түсінеді
Жалпы балл-5
Дескриптор:
Сақтандырғыштың қыл сымының күйіп кету себебін түсіндіреді.
-Өндіріс орындарындағы сақтандырғыштар көбінесе кешкі мезгілде жұмыстан шығу себебін айта алады.
-Қойылатын қорғасын сымның кедергісі сақтандырғышқа сай болу керек екендігін түсінеді.
-Балқымалы сақтандырғышқа қойылатын қорғасынның балқу температурасы жетекші өткізгіштерден өзгеше болатынын біледі.
Жалпы балл-5
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл
|
ДК экран
Слайд
|


title: Қысқа мерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Үй жұмысын тексеру(W) Сыныппен жұмыс.Өткен тақырып бойынша оқушылардың білім-білік дағдысының қалыптасуын тексеру.
1.Кандай ток көздерін білесіндер?
2. Ток болу шарттары?
3. Ток күші формуласы?Ток күшінің өлшем бірлігі?
4.Металдардағы токты тасымалданатын қандай бөлшектер?
5.Қандай электр токтын химиялық әсері бар ?
6.Қысқа тұйықталу дегеніміз не ?
4.Сактандырғыштар дегеніміз не?
Сыныппен жұмыс. Мәселені шешу. «Стоп кадр» тақырыпты ашу.
Бейнеролик (Bilimland)
Электролиз(электро... және грек. lysіs – еру,ыдырау) – еріген немесе балқыған электролитке батырылған электродтарда электр тогы әсерінен
жүретін химиялық реакция. Электролиттер арқылы
өткен электр тогы химиялық энергияға айналады.Электролиз электролитпен толтырылған ыдысқа екі
электрод орналастырып, оларды тұрақты ток көзінің
полюстеріне жалғастыру нәтижесінде өтеді.Электролиз аппараттарын электролизерлер,электролиттік ванналар деп атайды. Электролизерлер
корпусы болат, керамика, пластмасса, шыныдан жасалады.
Фарадейдің заңы (1832ж эксперимент жүзінде ашты) Электролиз кезінде электродта бөлінген заттың массасы электролит арқылы өткен электр
мөлшеріне пропорционал.
m=kq=kIt
Мұндағы ∆m- бөлініп шыққан заттың массасы; q-электролит арқылы өткен заряд, k- электр мөлшерінің бірлігіне қанша зат әсер еткенін көрсететін пропорционалдық коэффициент.
k мөлшері электрохимиялық эквивалент деп аталады.
Электролиздің техникада қолданылуы
1) Гальваникалық элементтер
2) Аккумуляторлар
3) Гальванопластика
4) Гальваностегия
В) электролид
Бейнеролик көріп мағынасын ашады
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togi-elektr-togi-kozderi-bilim-beru-jimi.html?page=39#Ұйымдастыру_кезеңі_Оқушылармен_сәлемдесу,_оқушыларды_түгелдеу._Оқушылардың_сабаққа_дайындығын_тексеру._Оқушылардың_назарын_сабаққа_аудару._Үй_жұмысын_тексеру(W)


title: Электр тогын өндіру - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Электр тогын өндіру СЭС-40 ٪ Генераторларда магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішті айналдыру үшін судың механикалық энергиялары қолданылады.
ЖЭС-40 ٪ Жылумен қаланы қамтамасыз етеді. Трубиналарда будың энергиясын электр энергиясына айналдырады.
Жел, күн-5 ٪ Жер мен ғарыштың ортасында бағаналар жоқ. Сондықтан ғарышкерлер күн энергиясымен қоректендірілген батареяларды қолданады.
АЭС-15 ٪Атом бомбасын бейбіт мақсатта реактордың ішінде жарады. 1г атом 1600т көмір жанған кезде бөлінетін жылуды береді, өте үнемді.
Өткізгіште токтың бар-жоғын оның әрекетінен байқауға болады.
Электр тогының әрекеттері: 1. жылулық әрекеті
2. химиялық әрекеті
3. магниттік әрекеті
4. физиологиялық әрекеттері
Токтың жылулық әрекеті. Өткізгіш бойымен ток өтсе, онда ол қызады. Бұл тұрмыстық техникада (электр шамында, үтікте, электрплиткада, қайнатқыштарда, электр лампасы, шашкептіргіштерде) кеңінен қолданылады. (оқушыларға көрсету)
Токтың химиялық әрекеті. Химиялық ерітіндіге батырылған өткізгіш арқылы ток өткенде ерітінді құрамындағы заттар бөлінеді. Осы тәсілмен таза мыс алуға, металл бетін күміспен қаптауға болады. (сыртына күміс шеңбер, гүл салынған стақанды көрсету, бейнеролик тамашалау)
Токтың магниттік әрекеті. Өткізгіштен ток өткенде оның айналасында магниттік қасиет пайда болады. Темір заттарын магнит сияқты тартады. (бейнеролик тамашалау)
Токтың физиологиялық әрекеті. Жануарлар денесінен ток өтсе, онда бұлшықеттер жиырылады. Итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальвани атмосферадағы электр тогының бақа еттеріне әсерін зерттеген.
1786 жылы Гальвани бақаның табанын кесе салысымен, оны металмен жалғап, бұлшық еттерінің жиырылуын байқады. Гальванидің бұл жаңалығы түрлі салада айналысатын физик, химик, философ, дәрігер ғалымдардың қызығушылығын тудырды. (Вольта бағанасын айтып кету)
Үлкен токтардың адам денесіне әсері қатты, сондықтан токпен жұмыс істегенде абай болу керек.
Сонымен ток көзін жасау үшін зарядтарды бөлгенде электрлік емес күштерді қолданады. Бұл күштерді бөгде күштер деп атайды. Бөгде күштердің әрекетін сипаттау үшін ε(эпсилон) әрпімен белгіленетін электр қозғаушы күші (ЭҚК) ұғымын енгіземіз. Ол ток көзінің энергетикалық сипаттамасы болып табылады.
ХБЖ-де ЭҚК-нің бірлігі 1 Вольт (В) болып табылады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togi-elektr-togi-kozderi-bilim-beru-jimi.html?page=3#Электр_тогының_әрекеттері:_1._жылулық_әрекеті_2._химиялық_әрекеті_3._магниттік_әрекеті_4._физиологиялық_әрекеттері_Токтың_жылулық_әрекеті.


Жеке жұмыс. «Галереяны шарлау» әдісі 1 тапсырма I. «Ом» топ Электролит ерітінділеріндегі заряд тасмулдаушылар Электроллиттік диссоциация Диполь
II. «Ампер» топ Фарадей заңы Электролиз
III. «Вольт» топ Анод ерітіндісінде жүретін электролиз Гальваностегия
Жеке жұмыс «Эксперименттік зерттеу» 2 тапсырма Қане, балалар аздаған эксперимент өткізейік.
І топ « Ом» Окулықта 132 суретте көрсетілген құрылғыны жинап тәжірибе жүргізіндер
II топ «Ампер» Виртуальды bilimland.kz сайытында онлайн Электролиз заңың моделін құрастыру
III топ «Вольт» Оқулықта 134,135 сурет бойынша мыстың тазалау процессын тусіндіру
Жеке жұмыс. «Формулалар сарайы» әдісіесептер шығарады. Таңдап алынған нұсқаны шығару
1 нұсқа А деңгей 1.Бұйымдарға күміс жалату үшін 15 минут бойына 5 А токты пайдаланады. Осы уақыт ішінде күмістің қанша мөлшері жұмсалады? k=1.118*10-6 кг/Кл Б деңгей
2.Тәжірибені орындау кезінде катодтан 4 А ток өткенде, 20 минут ішінде массасы 1,5 г мыс бөлінді. Тәжірибелік мәліметтерге сүйене отырып мыстың электрохимиялық эквивалентін анықтаңыз.
С деңгей
3.Электролит арқылы 1,5 А ток күші өткенде, 5 мин ішінде катодта 137 мг зат жиналды. Бұл қандай зат?
2 нұсқа А деңгей 1.Электролит арқылы 1 сағат бойы 1 А ток жүреді. Катодта бөлінген күмістің массасын табыңдар. Күмістің электрохимиялық эквиваленті )
Б деңгей
2.Ток күші 1,6 А болғанда 10 мин ішінде электролиттік ваннаның катодына 0,316 г мыс бөлініп шықты. Мыстың электрохимиялық эквивалентін анықтаңдар.
С деңгей
3.10 мин ішінде ванна 0,67 г күміс бөлініп шығады. Ваннамен тізбектеліп қосылған амперметр 0,9 А көрсетті. Амперметрдің көрсетуі дұрыс па? )
3 нұсқа А деңгей 1.Ішінде ас тұзы бар электролиттік ваннадан 1 мА ток жүреді. 1 с ішінде қанша натрий бөлініп шығады. (к=2,383*10-7 кг/Кл)
В деңгей
2.Электролит арқылы 2 А ток күші өткенде, 10 с ішінде катодта 13,62 мг зат жиналды. Бұл қандай зат?
С деңгей
3.Азот қышқылы күміс тұзынан электр тогы 2 сағ бойы өткенде ваннадағы кернеу 2В, оның кедергісі 5 Ом болса, бөлініп шыққан күмістің массасын табыңдар.(к=1,118*10-6 кг/Кл)


title: Жеке жұмыс. «Галереяны шарлау» әдісі 1 тапсырма


title: Рефлексия - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Рефлексия:
БББ кестесі бойынша сабақты қорытындылаймын
Білемін
|
Білгім келеді
|
Білдім
|
|
|
|
|
|
|
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
М.Фарадей - өмірбаянын оқып презентация дайындау
Павлодар каласындағы электролиз завод туралы мәлеметтер жинау
Қосымша ақпарат Техникадағы электролизді қолдануға мысалдар іздеп келу.
Оқулықтағы 23 жаттығу 1,2,3 есептер
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді.Оқушылардың тыңдалым, және айтылым қабілеттері қалыптасады.
Галерея әдісін қолданып,оқушыларға тақырыпты өз бетімен меңгеру тапсырмасы беріледі.
Оқушылар мәтіндерді мұқият оқып,негізі тұстарын белгілейді. Ақпаратты қарастырып, А3 және фломастелерді пайдаланып қағаз бетіне
Постер турінде түсіреді
Оқушылар демонстрация өткізіп сұрақ қою, проблеманы зерттеу арқылы ой-өрісін дамытады, ойын еркін жеткізеді. Пікірлерінің еркін айтылуы, ешқандай сынға ұшырамау керек, қағазға түсіріліп, талқылау жұмысы болады.
Оқушылар есеп жауаптарын мұғалім жауабымен алыстырып қатемен жұмыс жасайды
Оқушылар рефлексиясында ұнаған, қиын болған тұстарын, ұсыныс-тілектерін білдіреді
|
Бағалау критерийлері
-Сұйықтардағы электр тогын сипаттау
-Диполь ұғымын түсіндіру
- Фарадейдiң заңың формуласын пайдалану
Дескриптор:
-Электролит ерітінділеріндегі заряд тасмалдаушылар туралы сипаттайды
-Электроллиттік диссоциация процессы, Диполь ұғымын түсіндіреді.
- Фарадей заңын Электролиз туралы талдайды
Жалпы балл-3
Дескриптор:
-Электроллиттік диссоциация процессін Электролиз туралы түсіндіреді.
-Суреттермен сипаттайды
-Сұлбаны жинайды
-Бөлінген заттың массасын есептейді
Жалпы балл-4
Дескриптор:
-Фарадей заңын формуласын аныктайды.
-Өлшем бірлігін дұрыс аныктайды.
-m .k. I табады.
Жалпы балл:5
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл
|
Оқулық, слайд
БББ әдісі
Түрлі түсті стикер, қалам
|


text:
Қысқа мерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Тұрақты магниттер, магнит өрiсi.
№ 8 зертханалық жұмыс. «Тұрақты магниттiң қасиеттерiн оқып-үйрену және магнит өрiсiнiң бейнесiн алу»
Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:
8.3 В Электромагниттік құбылыстар
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Тұрақты магниттер, магнит өрiсi. № 8 зертханалық жұмыс. «Тұрақты магниттiң қасиеттерiн оқып-үйрену және магнит өрiсiнiң бейнесiн алу»
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
8.4.3.1 – магниттердің негізгі қасиеттеріне сипаттама беру және магнит өрісін күш сызықтары арқылы бейнелеу
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар істей алады: Магниттердің негізгі қасиеттеріне сипаттама береді және оның магнит өрісін күш сызықтары арқылы бейнелейді;
Көптеген оқушылар істей алады:Тұрақты магниттердің магнит өрісі және магнит полюстері туралы түсіндіреді;
Кейбір оқушылар істей алады: Әр түрлі пішіндегі тұрақты магниттердің күш сызықтарын сала алады және оның магнит өрісіне негізделетінін түсінеді
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
Ұйымдастыру кезеңі. а) Сәлемдесу, оқушылардың сабаққа зейінін жинақтап, олардың сабаққа әзірлігін тексеру;
ә) сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу;
б) жаңа сабақтың мақсатын айту.
в) қауіпсіздік техника ережесін таныстыру.
Үй тапсырмасын тексеру. «Серпілген сауал» әдici Шapты: мұғaлiм мeн oқyшылap дөңгeлeнe oтыpaды. Мұғaлiм өткeн тaқыpыптың түйiнiн aшaтын ecкe түcipyгe бaғыттaлғaн cұpaқ қoяды.
Cұpaқ бaғыттaлғaн oқyшы жayaп бepeдi ,eгep жayaп бepe aлмaca бacқa oқyшығa бaғыттaйды.
1. Ток көзіне бірнеше құралдар мен аспаптарды қатарынан пайдаланған кезде ..... пайда болады. (қысқа тұйықталу)
2. Егер өткізгіштердің басын бір ғана А нүктесінде, ал ұштарын екінші бір В нүктесінде жалғаса, онда мұндай жалғау түрі қалай аталады? (параллель)
3.Қысқа тұйықталу кезінде өртті және ток көзінің бүлінуін болдырмау үшін электр тізбегіне қандай құралдар қолданылады? (сақтандырғыштар)
4. Электролит арқылы электр тогы өткенде электродтарда зат бөліну процесі қалай аталады? (электролиз)
5. Өткізгіштен ток өткенде одан бөлінетін жылу мөлшері немен өлшенеді? (Джоуль)
6. Электролиз кезінде электродта бөлінген заттың массасын анықтайтын формуланы қай ғалым тұжырымдады? (Фарадей)
7. Қандай жалғау кезінде электр құралының біреуі істен шықса немесе тізбек үзілсе, барлық аспаптар жұмысын тоқтатады? (тізбектей)
8.Қыздырғыш элементтер жасалатын қоспа түрлері? (нихром)
9.Сұйық ерітінділерде электр тогын не тасымалдайды? (ион)
10. Ең алғашқы қыздыру щамын ойлап тапқан орыстың электр технигі? (Лодыгин)


title: Жаңа сабақты меңгерту - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Жаңа сабақты меңгерту. «Cтon кaдp» әдiciмeн бейнеopoлик көpceтy.
Жаңа тақырыпты жариялау мақсатында «bilimland.kz.» порталын пайдаланып бейнеролик көрсету. Мақсатым: оқушылардың сыни тұрғысынан ойлау дағдысын қалыптастыру, тақырыпты ашу, өмірден мысалдар келтіру.
1.Не байқадың?
а) «Oй қозғау »
Магнит дегеніміз не?
Не себепті магниттер өзіне кейбір заттарды тартады?
ә) Мақсатты болжау.
- магниттердің негізгі қасиеттеріне сипаттама беру және магнит өрісін күш сызықтары арқылы бейнелеу;
б) Түсіндіру. «Мәліметтерді жариялау» әдісі
арқылы оқушыға жаңа тақырыпты талқылауға тапсырма беріледі.
Тұрақты магниттер. Магнит өрісі.
Табиғи магниттер. Магниттіӊ күш сызықтары.
Келесі сұрақтарды талқылаңыз: 1. Магниттердің айналасында қандай өріс бар? Магнит өрісінің көзі не болып табылады?
2. Магнит өрісінің графикалық бейнесін қалай сызуға болады?
3. Пішіндері әртүрлі магниттердің айналасындағы магнит өрісінің күш сызықтары қандай болады?
4. Магнитті ортасынан бөлгенде, бір бөлігінің тек қана солтүстік полюсі, ал екінші бөлігінің тек қана оңтүстік полюсі болуы мүмкін бе?
«Ойлан.Жұптас.Бөліс» Зертханалық жұмыс"Tұрақты магниттің қасиеттерін зерттеу және магнит өрістерінің кескінін алу"
Жұмыстың мақсаты: тұрақты магниттің полюстерімен танысу және әр түрлі магниттің төңірегінде магнит өрісінің қандай сызықтарын түзетінін көрсету.
Құрал-жабдықтар: әр түрлі магниттер (жолақ, таға тәрізді және дөңгелек), темір ұнтақтары, қағаз парағы.
Жұмыстың барысы:
1) Темір ұнтағын қағаз стақанға салып, оның ішінде магнитті енгізіңдер;
2) Магнитті шығарып алып, магниттің әр жеріне темір ұнтақтарының қалай тартылғанына назар аударыңдар;
3) Үстел үстіндегі магнитті бір парақ қағазбен жауып, оған жұқалап металл ұнтағын себіңдер;
4) Темір ұнтақтарының орналасуының суретін салыңдар
5) Магниттің полюстерін анықтаңдар. (магнит тілшесін немесе компасты пайдалануға болады) Төмендегі суреттегі ақ түсті бос орындарға магниттің екі полюсін белгіле.
6) Екі жолақ магниттердің аттас полюстерін жақындатыңдар. Бақылағандарыңды түсіндір:
7) Пайда болған магнит сызықтарына назар аударып, олардың суретін салыңдар.
8) Екі жолақ магнитті бір-біріне әр түрлі ұштарына апарыңдар. Бақылағандарыңды түсіндір:
9) Пайда болған магнит сызықтарына назар аударып, олардың суретін салыңдар.
10) Тәжірибе барысында байқаған алған білімдеріңді пайдаланып қорытынды жасаңдар.
Қорытынды: Тұрақты магниттердің солтүстік және оңтүстік деп аталатын екі полюсі болады. Күш сызықтары солтүстік полюстен шығып оңтүстік полюске кіреді. Тұрақты магниттердің магниттік әрекеті кез келген магниттің айналасында магнит өрісінің болуымен түсіндіріледі.


title: «Coңғы бec минyт» әдici - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
«Coңғы бec минyт» әдici
V. Жeкe жұмыc. Дeңгeйлiк тaпcыpмaлap
А дeңгeй
1.Тұрақты магниттер деп нені айтады?
2.Магнит өрісі деп нені айтады?
B дeңгeй
1.Магнит өрісінің бар екенін қандай тәжірибе растайды?
2. Магнит өрісінің электр өрісімен ұқсастығы бар ма,айырмашылығы қандай?
C дeңгeй :
1. Сурет бойынша түсіндір.Табиғи магниттер деп қандай магниттерді айтады, олар алғаш рет қандай құралда қолданыс тапты?
Peфлeкcия
«Көңіл күй таразысы» кері байланыс
Таразының оң жақ басы «жақсы» көңіл күйді білдіреді. Күннің көзі салынған суретті бүгінгі жаңа сабақты жақсы түсініп, білімін толықтырған, көңіл – күйі жақсы оқушылар оң жақ табақшаға суретті апарып іледі. Ал әлі де сұрақтары бар кейбір түсінбеген оқушылар бұлттың суретін таразының сол жақ табақшасына іледі.
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
§ 30 Тұрақты магниттер .Магнит өрісі
Серпілген сауал әдісінде қойылған сұрақтарға жауап беріп, жаңа сабаққа білімдерін шыңдайды
Стоп кадр әдісінде оқушылар бейнероликтекөрген теорияға байланысты сұрақтарға жауап беріп отырады
Оқушы нұсқаулыққа қарап эксперименттік жұмысты орындайды
Оқушы деңгейлік есептер шығарады.
|
Бағалау критерийлері
Магниттердің негізгі қасиеттеріне сипаттама береді және оның магнит өрісін күш сызықтары арқылы бейнелейді;
-Тұрақты магниттердің магнит өрісі және магнит полюстері туралы түсіндіреді;
-Магниттік күш сызықтарының бағытын анықтайды;
-Әр түрлі пішіндегі тұрақты магниттердің күш сызықтарын сала алады және оның магнит өрісіне негізделетінін түсінеді.
Дескриптор:
-Tок көзіне бірнеше құралдар мен аспаптарды қатарынан пайдаланған кезде пайда болатын құбылысты және одан қорғайтын құралды біледі;
-Өткізгіштерді электр тізбегіне жалғау түрлерін ажырата алады;
-Электролит арқылы электр тогы өткенде электродтарда зат бөліну процесін және кім ашқанын біледі;
-Қыздырғыш элементтер жасалатын қоспа түрлерін біледі;
-Ең алғашқы қыздыру щамын ойлап тапқан кім екендігін біледі.
Жалпы балл-3
Дескриптор:
-Тұрақты магнитті біледі;
-Тұрақты магниттіӊ қасиеттерін біледі;
-Магниттіӊ полюстерін ажырата алады;
-Тұрақты магниттіӊ күш сызықтарын кескіндей алады;
-Магнит өрісінің әсерін бақылайды және қорытынды жасайды
Жалпы балл-2
Деcкpиптop:
-Магнит өрісінің күш сызықтарын графикалық түрде бейнелейді.
-Тұрақты магниттің магнит өрісінің күш сызықтарын сызады.
-Магнит өрістерінің кескінін алады.
Жалпы балл-4
Деcкpиптop:
-Тұрақты магнитті,қасиеттерін, полюстерін біледі.
-Тұрақты магниттіӊ магнит сызықтарын кескіндей алады. -Магнит өрісінің электр өрісімен айырмашылығын түсіне алады. -Cypeт бoйыншa магнит өрісінің әсерін бақылайды және қорытынды жасайды .
Жалпы балл-4
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл
|
S- Оңтүстік полюс, N- Солтүстік полюс
Оқулық
ДК экран
Слайд
бейнеopoлик
Суреттер, жолақ магниттер, темір ұнтағы, ақ қағаз
|


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
|
Бөлім:
|
8.3 В Электромагниттік құбылыстар
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Тогы бар түзу өткізгіштің магнит өрiсi. Тогы бар шарғының магнит өрiсi
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
8.4.3.2 – магнит өрісінің сипаттамаларын түсіндіру
8.4.3.3 – тогы бар түзу өткізгіштің және соленоидтің айналасындағы өріс сызықтарының бағытын анықтау
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар істей алады: Темір ұнтақтары мен магнит тілшелеріне магниттің әсерінің берілуінің қалай жүзеге асырылатынын түсінеді.
Көптеген оқушылар істей алады: Магнит өрісінің сипаттамасы күш сызықтарының сызбасын салады,түсінеді
Кейбір оқушылар істей алады: Өткізгіштен ток өткенде оның маңайында магнит өрісінің бар болуын тәжірибе арқылы көрсете алады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Ширату жаттығуы: Бүгінгі сабақтың оқу мақсатын айқындау үшін физикалық диктант жазуды ұсынамын.
Үй тапсырмасын тексеру
«Физикалық диктант» әдісі
1._______ немесе ______ магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелерді айтады. (тұрақты, қарапайым)
2.Магнит тілшенің ____ полюсі бар. (екі)
3.Электр өрісінің өзіне тән _______ қасиеті қозғалмайтын зарядтарға әрекет ету қабілеті болып табылады. (ерекше)
4.Қасиеттері бойынша бір-біріне ұқсамайтын _______ немесе _______ деп аталатын екі полюсі бар. (солтүстік, оңтүстік)
5. _______ деп электр тогы бар өткізгіштердің өзара әрекеттесуін жүзеге асыратын материяның түрі. (магнит өрісі)
6.Электр тогы бар түзу өткізгіш орналасқан кеңістікте магнит тілшені қозғалысқа келтіретін күш _______ _______ деп аталады. (магниттік күштер)
|


title: Жаңа сабақ «Кемпірқосақ» ( - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Жаңа сабақ «Кемпірқосақ» (жеке жұмыс) -әдісі бойынша Жаңа сабақты оқушыларға кітаптағы үш тақырыпты бөліп беру.
Әр оқушы берілген мәтінді оқиды, талқылайды, түсіндіреді, постерге түсіріп оны қорғайды.
-Тогы бар түзу өткізгіштің магнит өрісі.
-Тогы бар шарғының магнит өрісі.
-Электромагниттер
1.Тапсырма : Суретте бағдаршалармен электр тогының айналасындағы магнит өрісінің күш сызықтары көрсетілген. Өткізгіштегі токтың бағытын анықтаңыз.
2.Тапсырма:Қозғалыстағы зарядтарға ,яғни электр тогына не әрекет етеді?Эрстед тәжірибесін жасау
1.Магниттердің және ток жүріп тұрған өткізгіштердің өзара әрекеттесуінің себебін анықтау.
2.Магниттік өзара әрекеттесу күштерінің пайда болу себебін анықтау.
3.Тапсырма :Суретте тогы бар шарғы көрсетілген.Шарғыдағы магнит өрісінің қай жағында магнит өрісінің солтүстік полюсі орналасқанын анықта.
Бағалау түрі: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды
4. Тапсырма: Сәйкестендіру әдісі. Осы өткен тақырыптағы негізгі ұғымдарды сәйкестентіру жасайды.
1
|
Магниттік өрістің 2 негізгі қасиеттері қандай және магнит өрісін не тудырады?
|
Г
|
А) магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелер.
|
2
|
Магнит өрісінің сызықтары деген не?
|
Б
|
Ә)магнит тілшесінің осі деп аталады.
|
3
|
Магнит өрісі деген не?
|
Е
|
Б)магнит өрісінде кішкентай магнит тілшелерінің осьтерін бойлай орналасқан сызықтар.
|
4
|
Магниттің неше полюсі бар?
|
Ж
|
В)тогы бар шарғының ішіне шыныққан болаттан жасалған өзекше орнатып, алуға болады.
|
“3 таяқша” әдісі арқылы бүгінгі тақырыпқа байланысты білімдерін пысықтаймын. 3 таяқша ұсынамын. Біреуін таңдайды. Топта талқылайды. Сұрақ түссе сұрақ қояды. Т.с.с
1 сұрақ –білгім келеді.
1 жауап-білдім.
1 идея –білемін.
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
26-жаттығу ауызша жауаптар дайындап келу.
|
Оқушылар өткен сабаққа шолу жасап, физикалық диктант жұмысын орындайды
Оқушы берілген мәтінді оқиды, түсіндіреді, постерге түсіріп оны қорғайды
Оқушылар магнит өрісінің бағытын анықтайтын оң қол ережесімен танысады.
Оқушылар токтың бағытын оң қол ережесін пайдаланып табуды меңгереді.
Токтың бағытын анықтайды.
Оқушылар бүгінгі сабақ сабақ бойынша негізгі ұғымдарды сәйкестентіру жасайды.
Оқушылар өз ойларын ашық және еркін жеткізеді.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Бағалау критерийлері - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
- Магнит әсерінен темір ұнтақтары мен магнит тілшелерінің берілуін түсіндіре алады.
- Магнит өрісінің сипаттамасын сызбасын салып, түсіндіре біледі
-Магнит өрісінің бар болуын өткізгіштен ток өткенде маңайында өріс бар екенін тәжірибе арқылы жеткізе біледі
- Магнит өрісінің күш сызықтарының бағытын Соленоид арқылы ток өткенде байқалатынын анықтай алады
Дескриптор: -Магниттердің қасиеттерін біледі.
-Екі полюсі бар екенін көрсетеді.
Жалпы балл-2
Дескриптор: -Оң бұранда ережесін қолданады.
Токтың бағытын анықтайды.
Жалпа балл-4
Дескриптор: -Тәжірибенің мағынасын түсінді -Магниттік өзара әрекеттесу күштерінің пайда болу себебін біледі.
Жалпы балл-3
Дескриптор -Ток күшінің бағытын анықтайды -Оң бұранда ережесін колданып,шарғының магнит өрісінің бағытын анықтайды.
Жалпы балл-3
Дескриптор: -Сөйлемдерді жауаптармен толықтыра алды
Жалпы балл-3
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл
Оқулық
Слайд
Физикалық диктант сұрақтары
Магниттер магниттік тілше
Ғаламтор
Слайдтар
3 таяқша Сұрақтар
оқулық
Қысқа мерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Электромагниттер және оларды қолдану.
№ 9 зертханалық жұмыс. «Электромагниттi құрастыру және оның әсерiн сынау»


title:
Пәні:

Бөлім - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
1
|
Магниттік өрістің 2 негізгі қасиеттері қандай және магнит өрісін не тудырады?
|
|
А) магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелер.
|
2
|
Магнит өрісінің сызықтары деген не?
|
|
Ә)магнит тілшесінің осі деп аталады.
|
3
|
Магнит өрісі деген не?
|
|
Б)магнит өрісінде кішкентай магнит тілшелерінің осьтерін бойлай орналасқан сызықтар.
|
4
|
Магниттің неше полюсі бар?
|
|
В)тогы бар шарғының ішіне шыныққан болаттан жасалған өзекше орнатып, алуға болады.
|
5
|
Тұрақтты магниттер
|
|
Г)оның электр тогына әсер етуінде, тек қозғалыстағы зарядтар мен тұрақты магниттер ғана магнит өрісін тудырады.
|
6
|
Тұрақты магнитті қалай алуға болады?
|
|
Ғ)тұйықталады.
|
7
|
Магнит сызықтары магнит ішінде
|
|
Д)солтүстік полюстен шығып, оңтүстік полюске енеді.
|
8
|
Магнит сызықтары қалай бағытталады?
|
|
Е)өткізгіштердің электр тогымен өзара әрекеттесуі жүзеге асатын материя түрі.
|
9
|
Магниттік аномалиялар
|
|
Ж)екі полюсі (N) солтүстік және оңтүстік (S)
|
10
|
Тілшенің ортасынан өтетін және оның полбстерін қосатын түзу
|
|
З)магнит темір рудасының орасан зор кені бар жер қойнауының жергілікті магнит өрістерінің пайда болуы.
|


title: Зерттеу жүргізу - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Зерттеу жүргізу. Оқушылар зерттеушілік дағдысын дамыту мақсатында зертханалық жұмыс жасайды. №9. Электромагнитті жинау және оның әсерін зерттеу
Мұғалім зертханалық жұмыс бойынша кері байланыс жасап, оқушылардың қорытындысына толықтырулар жасайды.
4) Сабақты бекіту. Жеке жұмыс (I) Оқушылар теориялық материалды және зерттеу нәтижесін қолдану дағдысын дамыту үшін физикалық диктант орындайды
1.................... ішіндегі магнит өрісінің күш сызықтары параллель және оны сырт жағынан орап жатады. (соленоид)
2.Күш сызықтары шарғының ...................... полюсі жағынан шығып, ................ полюсі жағына кіреді. (солтүстік, оңтүстік)
3.Шарғының екінші жағы .......................... полюс болады, бұл жерде ток орам бойымен ......................... бағытымен ағады. (оңтүстік, сағат тілі)
4.Ішіне темір өзекше орналастырылған шарғы .................... деп, ал шарғыға оралған сымдар .......................................................... деп аталады. (электромагнит, электромагниттің орамасы)
5. Электромагнитті көбіне .................... тәрізді етіп жасайды.(таға)
6.Электромагниттер көтергіш крандарда, ........................................, .............................., қолданылады. ( телеграфта, телефонда
Рефлексия
Мұғалім тапсырманың орындалу деңгейін талқылай отырып, сабақ мақсатына оралады. Келесі сабақты жоспарлау үшін оқушыларға сұрақтар қойылады:
- нені білдім, нені үйрендім
- нені толық түсінбедім
- немен жұмысты жалғастыру қажет.
Сұрақтар ауызша немесе жазбаша талқылануы мүмкін.
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
§55, 25 – жаттығу
|
Оқушылар теориялық материалды игеруін тексеру үшін «физикалық диктант» және «сәйкестендіру» тапсырмаларын орындайды
Оқушылар зерттеушілік дағдысын дамыту барысында 9-шы зертханалық жұмысты орындайды. Жұмысқа қажет құралдарды таңдап алып, тізбекті жинай алады
Оқушылар өз ойларын ашық және еркін жеткізеді.
|


title: Ток көзінің шартты белгісі - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Ток көзінің шартты белгісі
Гальвани элементі мен аккумулятордың оң полюсі –ұзын сызықпен, теріс полюсі – қысқа сызықпен кескінделеді.
Генераторлардың полюстеріне «+», «-» таңбалары қойылады.
Жұптық жұмыс: Оқулықпен жұмыс «Сәйкестендіру»
№
|
Ток көзі
|
Энергияның түрленуі (қандай энергия электр энергиясына айналады?)
|
Қолдану
|
1
|
Галвани элементі
|
Химялық энергия
|
қалта фонары
|
2
|
Генератор
|
Механикалық энергия
|
Айн. ток өндіру
|
3
|
Күн батареясы
|
Жылу энергиясы
|
Ғарыштық станция
|
4
|
Аккуму-лятор
|
Электр энергиясы
|
автомоб. тұрақ.ток
|
Жеке жұмыс. Тақтамен жұмыс. Мына кесте бойынша есептерді тақатаға орындаймыз.
№
|
q
|
A
|
ЭҚК
|
1
|
10 Кл
|
30Дж
|
|
2
|
10 Кл
|
|
4В
|
3
|
|
30Дж
|
6В
|
Рефлекция. Маған не қиын болды, не қиын болмады. Оқушылар бүгінгі сабақ туралы өз пікірлерін стикерге жазып, кестеге іледі.
Дескрипторларға сүйене отырып оқушылар өз білімдерін жұптасып бағалау критерий арқылы бағалау
Зерттеу жұмысы. Электр тогы эссе жазу. Электр тогының пайдасы мен зияны
|
Сұрақтарға жауап беру арқылы қызығушы
лығы
оянады, білімін көрсетеді.
Оқушылар байқалған құбылысқа байланысты ой-пікірлерін білдіреді. Сабақтың тақырыбын ашады.
Оқушылар жұмысты құрылымдауға үйренеді.
Электр батареяның көмегімен жанады.
- Электр станциясынан.
- Ток көздері.
- Бағандағы сымдарда ток жоқ екенін білдіреді.
- ?!
Жаңа тақырып бойынша бойындағы білімдерін пысықтайды.
Оқушылар деңгейлік тапсырманы орындайды
|
Бағалау критерийлері
- Электр тогын біледі
- Электр тогының әсерін түсінеді
- Электр тогын өмірмен байланыстырады, есептер шығарғанда қолдана алады
Дескриптор:
-Электр зарядын, өлшем бірлігін түрлерін біледі.
-Қулон заңын тұжырымдайды.
-Электр өрісінің кернеулігін,кернеуін, потенциалын,сыйымдылығын ажыратады және сипаттайды.
Дескриптор:
-Электр тогы ұғымын және пайда болу шарттарын біледі.
-Электр тогының әсерін түсінеді.
-Ток көздерінің түрлерін біледі, ажыратады.
Жалпы балл-3
Дескриптор:
-Есеп шартын жазады.
-ХБЖ-не айналдырады.
-Формуланы көрсетеді, мәнін дұрыс есептейді
Жалпы балл-4
Сабақтағы тапсырмалардың жалпы бағалау критерий-10 баллдық жүйемен бағаланады.
|
Дк экран
Слайд
Сұрақтар
Бейнематериал
Оқулық
Дәптер
Плакат
|


text:
Бағалау критерийлері -Тізбекті дұрыс құрастырады.
-Шарғының полюстарын дұрыс анықтайды.
-Шарғының магниттік әсері шарғының орам санына қалай тәуелді екенін біледі.
-Шарғының магниттік әсері ток күшіне калай тәуелді екенін біледі.
-Шарғының магниттік әсері өзекшеге қалай тәуелді екенін біледі.
Дескриптор: -Магнит оның қасиеттері мен полюстары туралы біледі.
-Тұрақты магнитті біледі.
-Магнит өрісінің күш сызықтарын сипаттайды.
Жалпы балл-4
Дескриптор: -Оқушылар тізбекті дұрыс құрастырады.
-Шарғының полюстарын дұрыс анықтайды.
-Шарғының магниттік әсері шарғының орам санына қалай тәуелді екенін біледі.
Жалпы балл-6
Дескриптор: -Шарғының магниттік әсері ток күшіне калай тәуелді екенін біледі.
-Шарғының магниттік әсері өзекшеге қалай тәуелді екенін біледі.
Жалпы балл-4
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 14 балл
Оқулық
Слайд
Қысқа мерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Магнит өрiсiнiң тогы бар өткiзгiшке әрекеті, электроқозғалтқыш, электр өлшеуіш құралдар


title: Педагогтің аты-жөні - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
8.4.3.5 – магнит өрісінің тогы бар өткізгішке әсерін сипаттау;
8.4.3.6 – электрқозғалтқыштың және электр өлшеуіш құралдардың жұмыс істеу принципін түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар істей алады: Параллель өткізгіштердің өзара әрекеттесуі магнит өрісі арқылы жүзеге асатынын біледі.
Көптеген оқушылар істей алады: Магнит өрісінің электр тогы жүріп тұрған өткізгішке әсерін тәжірибеде көрсетіп,сипаттайды.
Кейбір оқушылар істей алады Электр өлшеуіш пен электрқозғалтқыштың қолданылуын түсіндіре алады
Сәлемдесу. Оқушыларды түгендеу.
Оқушылар бір-біріне бүгінгі күнге байланысты жағымды тілектер айтады.
ІІ. «Жақсартуға арналған уақыт»-әдісі. Жеке жұмыс (I) 1. Тұрақты магниттер дегеніміз не?
2. Электр кернеуі дегеніміз не?
3. Өткізгіштерді тізбектей жалғау дегеніміз не?
4. Магнит өрісі.
5. Ток күші қандай формуламен анықталады?
Жаңа сабақ
Физикалық диктант.Жеке жұмыс (I)
Магнит өрісі тарапынан тогы бар өткізгішке әсер ететін күш...............деп аталады.
N- ……….. S - . ......... деп аталады.
ХБ жүйесінде магнит өрісінің индукциясы .........өлшенеді


title: «Ойлар ағыны » әдісі - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
«Ойлар ағыны » әдісі
3 Тапсырма . Тәжірибе көрсетемін сол тәжірибе көрсету арқылы оқушыларға ашық сұрақтар қоямын
Сұрақтар:
Өткізгіштен ток өткен кезде, қандай күшпен әсер етеді?
Егер күш сызықтарына перпендикуляр орналасса оған әсер
ететін күштің мәні қандай болады?
Күш сызықтары параллель орналасқанда бағыты өзгере ме?
Магнит индукциясының векторы қандай шама?
4 Тапсырма: «Кім тапқыр»- әдісі
Суреттегі электрқозғалтқыштың бөліктерін атап, суретте орнына жабыстырыңыздар;
1-якорь
2-магниттің полюстері
3-қозғалтқыштың корпусы
4-щеткалар
5-коллектор
6-вентилятор
«Денотатты граф»-әдісі арқылы оқушылардың бүгінгі сабақта алған ақпараттарын жинап қорытындылаймын.
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
§34 Магнит өрiсiнiң тогы бар өткiзгiшке әрекеті, электроқозғалтқыш, электр өлшеуіш құралдар
Оқушылар жақсартуға арналған уақыт ідісі арқылы сұрақтарға қол көтеріп , әркімнің пікірін тыңдап жауап береді.
Оқушылар физикалық диктант жұмысын орындайды. Ампер күшімен танысады.
Оқушылар бұл сұрақтың жауабын топ ішінде талдап, Ампер күшінің негізделгенін дәлелдейді
|
Бағалау критерийлері
-Параллель өткізгіштердің өзара әрекеттесуі магнит өрісі арқылы жүзеге асатынын біледі
-Магнит өрісінің электр тогы жүріп тұрған өткізгішке әсерін тәжірибеде көрсетеді, сипаттайды.
-Электр тогы жүріп тұрған өткізгішке магнит өрісі тарапынан әсер ететін күштің шамасына негізделіп жасалынған құралдардың жұмыс жасау принциптерін түсінеді.
-Электр өлшеуіш пен электрқозғалтқыштың қолданылуын біледі.
Дескриптор:
-Магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтынын айтты.
-Тізбектің берілген бөлігіндегі заряд бірлігінің орын ауыстыруы үшін токтың атқарған жұмысын анықтайтын физикалық шаманы
-Егер бірінші өткізгіштің соңы екінші өткізгіштің басымен, екіншінің соңы үшіншінің басымен жалғанса, бұндай қосуды тізбектей жалғану екенін білді.
-Токтар мен қозғалыстағы зарядтардың өзара әсерлесуін жүзегеасыратын біледі
-Ток күші I=q/t екенін біледі.
Жалпы балл-3
Дескриптор:
-Ампер күшімен танысты
-Магнит сызықтары магниттің оңтүстік полюсінен шығып солтүстік полюсіне енетінін айтты.
-Магнит өрісінің индукциясы Тесламен (Тл) өлшенетінін біледі
-Күш сызықтар перпендикуяр орналасқанда максимал болатынын түсінеді.-Электрқозғалтқыштың принципі құрылымын біледі.
Жалпы балл-5
Дескриптор:
-Ампер күшімен танысты
-Күш сызықтары перпендикуляр орналасса максимал мәнге жететінін білді
-Күш сызықтары параллель орналасқанда нольге тең болатынын түсінді
-Магнит индукциясы векторлық шама екенін ұғынды;
Жалпы балл-5
Дескриптор:
-Электрқозғалтқыштың негізгі бөліктерімен танысты
-Электрқозғалтқыштың бөліктерінің орналасу ретін көрсетті
-Электрқозғалтқыштың қызметін білді
Жалпы балл-3
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 16 балл
|
8-сынып оқулық
«мектеп» баспасы
|


title:
Магнт өрісі

Қысқа мерзімді жоспар

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
15
минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Сәлемдесу. Оқушыларды түгендеу.
«Не білемін…» өткен тақырыптарды қайталау. Оқушылар 3 нұсқаның біреуін таңдап, сол бойынша жауап береді
1 - ші нұсқа: «Сәйкесін тап» ойыны
Ең көп магниттік тартылу Тұрақты магниттер күші .......деп аталады.
2. Магниттелуін ұзақ уақыт сыртқы магнит өрісін сақтайтын денелер... күшейтетін заттар
3.солтүстік полюс... магниттік полстер
4.оңтүстік полюс S
5.ферромагнетиктер N
2 – нұсқа: «Физикалық диктант»
1. Магнит өрісіндегі тогы бар өткізгішке әрекет ететін күштің бағытын ............ пайдаланып анықтаймыз .
2 .Магни өрісі тогы бар .......................әрекет етеді.
3 .Магниттің ..................болады.
4 .Магнит бөлінеді.................... .................
5.1820 жылы дат ғалымы ........................... электр тогының магнит өрісіне әрекетін анықтады.
3 – ші нұсқа: «Моншақты тіз» әдісі
№
|
Сұрақ
|
Жауаптар
|
1
|
Электр энергиясын механикалық энергияға айналдыруға арналған электр машинасы.
|
|
2
|
Ішіне темір өзекше орналастырылған шарғы
|
|
3
|
Шарғы арқылы ............жіберіледі
|
|
4
|
Түзу электр тогының магнит өрісінің бағытын тәсіл
|
|
5
|
Таға тәрізді магнит
|
|
6
|
Жолақ магнит
|
|
. «Ойлан-жұптас-бөліс»
Жеке жұмыс (I)
1) Жаңа сабақтың мақсатын ашу үшін оқушылар назарына бейнебаян ұсынылады.
Бейнебаяннан не көрдіңдер?
Оқушылар өз пікірін айтады.
Электромагниттік индукция құбылысы (постер қорғау, топтық жұмыс)
«Кір қыстырғыш жіп» әдісі. Генераторлар және олардың жұмыс істеу принципі.
Электромагниттік индукция құбылысы (тәжірибе көрсету
Тест «Көршіңді тексер» Жеке жұмыс (I)
1. Магнит өрісін өзгерткенде, электр тогы пайда болады. Бұл құбылыс қалай аталады?
А) электр өрісі
Ә) электромагниттік индукция құбылысы
Б) магнит өрісі
2. Электромагниттік индукция құбылысын ашқан кім?
А) Андре Мари Ампер
Ә) Александро Вольта
Б) Майкл Фарадей
3. Индукция латын тілінен аударғанда қандай мағына береді?
А) магнит
Ә) бағыттау
Б) өріс
4. Кернеуді арттыруға және кемітуге арналған құрал қалай аталады?
А) трансформатор
Ә) генератор
Б) ротор
5. Механикалық энергияны электр энергиясына айналдыратын машина
А) трансформатор
Ә) генератор
Б) ротор
Рефлексия
Кері байланыс:(алма, ананас, лимон беріледі).
Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығын үш түрлі жемістер арқылы көрсетеді.
Лимон – мен күткендей болмады, түсінбедім
Ананас – ұнады, бірақ ұсыныстарым бар
Алма – маған қызықты болды, үйрендім
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
§55-56 оқу,
26-жаттығу №4
Оқушыларға сабаққа
|
Оқушы нұсқа бойынша берілген сұрақтарға жауап беруде, өткен тақырыпты есіне түсіреді
Бейнебаяннан көргендерінен
оқушылар өз пікірін айтады.
Оқушы өзіне бекітілген тапсырманы орындайды, тақырып аясын түсінеді.
Оқушылар өз ойларын ашық және еркін жеістер арқылы көрсетеді.
|
Бағалау критерийлері
-Электромагниттің жұмыс істеуін түсінеді
-Магнит өрісі мен электр өрісі арасындағы байланысты ажыратады
-Генераторды техникада колданудың маңыздылығын біледі.
-Генератордың бөліктерін ажырата алады.
Дескриптор:
-Электромагниттік индукция құбылысын біледі;
-Майкл Фарадейдің тұжырымын түсіндіреді.
-Генераторды қайда қолдануды біледі.
-Генераторды өндірісте қолдану әдісін түсінеді.
-Электромагнитті дұрыс жинай алады
- индукциялық токтың пайда болуының себебі катушкадан өтетін магнит өрісінің өзгеруінен екенін біледі.
Жалпы балл-10
|
маркер
https://www.youtube.com/watch?v=ELffdUyETcE
бейнебаян, интерактивті тақта, проектор
Оқулық, плакат, маркерлер, стикерлер
Оқулық, жіп, қыстырғыш. Суреттер
Оқулық, шарғы, темір, кілт, ток көзі, гальванометр.
Тест тапсырмасы
Қосымша-2
Оқулық, дәптер
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togi-elektr-togi-kozderi-bilim-beru-jimi.html?page=53#Электромагниттік_индукция_құбылысы_(постер_қорғау,_топтық_жұмыс)_«Кір_қыстырғыш_жіп»_әдісі._Генераторлар_және_олардың_жұмыс_істеу_принципі.

title:
Магнт өрісі

Қысқа мерзімді жоспар


title: «Кім тапқыр» әдісі (I) - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
«Кім тапқыр» әдісі (I) Тапсырма №3
Жеке жұмыс. Оқушылар деңгейлік есептерді шығарады.
1.Тұрмыста не себепті 220 В электр кернеуін пайдаланамыз
2. Кернеуі 3000В шаңсорғыш 0,5 сағат та қанша ток күші жұмсайды
3. I1 = 422 мА, I2 = 850 мкА, I3 = 0,7 А ток күштерін ампермен өрнектеңдер.
4. Ток күші 12 А болғанда, 9 Кл зарядты тасымалдау үшін қанша уақыт қажет?
5. Электр шамының ток күші 4000 А. Электр шамы 20 мин жұмыс жасағанда шиыршықтың көлденең қимасынан қанша электрон өткен? Элементар заряд e = 1,6 · 10–19Кл тең.
6.Электр сорғыту қондырғысының кернеуі 60 кВ. Су мен мұнай араласқан қоспаның кедергісі 20кОм болса, қоспа арқылы өтетін токтың шамасын есептеңдер
«Кім жылдам» әдісі жеке жұмыс (I)
Тапсырма №3
Оқушылар өлшем бірліктерді, құралдарды қалай есте сақтағанын тест арқылы байқау
Оқушылар өлшем бірліктерді, құралдарды қалай есте сақтағанын тест арқылы байқау
1.Кернеуді өлшейтін құралды ата?
А.Амперметр В.Спидометр С.Омметр Д.Вольтметр
2.Ток күшін өлшейтін құралды ата?
А. Динометр В. Амперметр С. Вольтметр Д.Омметр
3.Зарядтың өлшем бірлігі?
А. Ампер В. Кулон С. Джоуль Д. Вольт
4. Кедергіні өлшейтін құрал?
А. Амперметр В. Динометр С.Омметр Д.Вольтметр
5. Кернеудің өлшем бірлігі?
А. Вольт В.Ом С. Мерт Д. Ампер
6.Кедергінің өлшем бірлігі ?
А. Амперметр В.Спидометр С.Омметр Д.Вольтметр
Кері байланыс «Инсерт» әдісі
Инсерт әдісін пайдаланып, оқушылардың алған білімдерін қай дәрежеде екенін анықтап, оларға кері байланыс ұсынып, сол кемшіліктерді жоюға тырысамын
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
Электр тізбегі және оның құрамды бөліктері, ток күші, кернеу тақырыбын оқу, қосымша дереккөздерден ізденіп ой өрісін кеңейту.
|
Оқушылар бір-біріне деген жылы тілектерін айтып, сабақты жақсы көңіл-күймен бастайды.
Оқушылар мұғалім сұрақтары бойынша өз ойларын айтып түсіндіреді.
Оқушылары өз тақырыптарына байланысты оқулықтағы мәтіндермен тансып, түсіндіреді
Оқушылар электр тізбегі құрылған құралдарды жеке-жеке атап көрсетіп, талдайды.
Бұл әдісте оқушылар деңгейлік есептер шығарады. Әр оқушы жеке-жеке тапсырманы орындайды.
«Кім жылдам» әдісі арқылы оқушылар тез-тез құралдарды есте сақтауы бойынша тест тапсырмасын орындайды
|
Бағалау критерийлері
- Электр тізбегі, электр тізбегінің белгіленулері жайлы біледі;
- Схемада шартты белгілерін қолданып қарапайым электр тізбегін құрастыруды біледі
- Кернеудің физикалық мағынасын біледі, өлшем бірліктерін түсінеді. Формуласын есептер шығаруда қолданады.
|


text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
|
Бөлім:
|
8.3 А Тұрақты электр тогы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
№ 3 зертханалық жұмыс. «Электр тiзбегiн құрастыру және оның әртүрлi бөлiктерiндегi ток күшi мен кернеуді өлшеу»
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
8.4.2.4 – электр тізбегіндегі ток күші мен кернеуді анықтау;
8.1.3.3 – физика кабинетінде қауіпсіздік ережелерін білу және сақтау
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар істей алады: Физика кабинетінде қауіпсіздік ережелерін білу және сақтау.Электр тізбегін дұрыс сызба бойынша құрастырады.
Көптеген оқушылар істей алады: Электр тізбегін құрып, ток күшін және оның әр түрлі бөлігіндегі кернеуді өлшейді.
Кейбір оқушылар істей алады: Электр тізбегін сызба бойынша құрып, дәлдікпен олардың бір бөлігінің құнын анықтайдыоның әр бөлігіндегі ток күшін және кернеуді өлшеп,қорытынды жасайды.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Сабақтың басы
10 минут
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
15 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
1.Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
ІІ.Психологиялық ахуал
«Ыстық лебіз»
1.«Конверттегі сұрақ» әдісі арқылы зертханалық жұмысқа қажет құралдардың қызметін қайталап алу. Жеке жұмыс (I)
1.Тоқ күші деп нені атайды?Ол нені сипаттайды?
2.Вольтметр тізбекке қалай қосылады?
3.Мына шартты белгілердің атауларын сызып көрсет:
а)Кілт в)Амперметр с)Қыздыру шамы
1.Электр кернеуі деп нені атайды?Ол қандай бірлікпен беріледі.
2.Амперметр тізбекке қалай қосылады?
3.Мына шартты белгілердің атауларын сызып көрсет:
а)Генератор в)Реостат с)Вольтметр
1.Электр кернеудің формуласы қалай жазылады?
2.Электр заряды және уақыт арқылы тоқ күшін қалай өрнектеуге болады?
3.Мына шартты белгілердің атауларын сызып көрсет:
а) қосылған сымдардың түйісу в) гальвани элементі с)қысқыштар
|


title: Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі Зертханалық жұмыстардың құрал-жабдықтарын көрсете отыра түсіндіру. №3 зертханалық жұмыстың мәтінін оқып, жұппен бірлесе отыра, талқылап, топпен жасайды .
Зертханалық жұмысты орындау. Жұмыс тақырыбы:Зертханалық жұмыс №3Электр тізбегін құрастыру және әр түрлі бөліктеріндегі ток күші мен кернеуді өлшеу
Жұмыстың мақсаты:тоқ күші тізбектің әр түрлі бөлігінде бірдей екенін көрсету және кернеуді өлшеуді үйрену.
Құрал – жабдықтар: тоқ көзі,амперметр, вольтметр, қыздыру шамы,2 резистор,кілт,өткізгіш сымдар.
Жұмыс барысы: 1)Амперметр мен вольтметрдің шкалаларын қараңдар,бір бөліктерін құнын анықтаңдар:
2)191,192 және 193 суреттердегі сұлбалар бойынша электр тізбектерін жинаңдар.
3)Әр жағдай үшін амперметрдің көрсетуін кестеге жазыңдар.
4)Қорытынды жасаңдар.
5)Тоқ көзін,резисторды,қыздыру шамын және кілтті тізбектей қосып,электр тізбегін жинаңдар;
6)Тізбектегі тұйықтаңдар және әр резистордың ұштарындағы кернеулерді U U және екі резистордан тұратын тізбек бөлігіндегі кернеуді өлшеңдер
7) Жинаған тізбектің сұлбасын сызыңдар
8/U+U қосындысын есептеңдер және U кернеуімен салыстырыңдар
9)Қорытынды жасаңдар.
Жұмыстың мақсаты:_______
Құрал-жабдықтар: амперметр, вольтметр, ток көзі, тізбекті жалғауға арналған сымдар жиыны, қыздыру шамы немесе екі резистор, кілт.
1-тапсырма. Тапсырманың мақсаты: Электр тізбегін жинау амперметр мен вольтметрдің бөлік құндарын есеп-теу Жұмыс барысы: Ток көзі (батарея, акумулятор, т.б.) және электр тогын тұтынушылар (электр шамы, резистор, т.б.) кілт арқылы жалғағыш сымдар арқылы тұйықталып, электр тізбегін құрайды. Электр тізбегін құрастыру үшін, оның сұлбасын пайдалану керек. Ал электр тізбегінің сұлбасында ток көзінің, тұтынушының шартты белгілері қолданы-лады. Сол сияқты өлшеуіш құралдар амперметр мен вольтметрдің де шартты белгі-лері болады. Амперметр тізбекке тізбектей жалғанады және ток күшін өлшейді, ал вольтметр тізбеке параллель жалғанады және кернеуін өлшейді.
Амперметрдің және вольтметрдің жүйеге қосылу клемаларын тексеріп, олардың өлшеу шегін жазыңдар. Іmax=______________ Umax =______________
Амперметр мен вольтметрді стол бетіне қойып,
мұқият зерттеп, аспаптардың бөлік құнын анықтау ережесі бо-йынша, олардың бөлік құндарын есептеңдер.
а) Амперметр шкаласының бөлік құнын есептеу үшін, шкаланың сан мәндері көрсетілген көршілес екі белгіні тауып, үлкен мәнінен кішісін алып, алынған санды олар-дың арасында орналасқан бөліктер санына бөліңдер . І0=______________
б) Осылайша вольтметрдің шкаласының бөлік құнын анықтаңдар . U0 =______________


title: -тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
2-тапсырма.. Тапсырманың мақсаты Электр тізбегінің әр түрлі бөлігіндегі ток күшін өлшеу Жұмыс барысы:
А
А
А
а ә б
Суреттегі сұлбалар бойынша, электр тізбегін құрастырыңдар.
Әр жағдайдағы амперметрдің көрсетуін жазыңдар.
І1=______________ І2=______________ І3=______________
Амперметрлердің көрсетуін кестеге жазып, қорытындысын талдаңдар.
3-тапсырма.. Тапсырманың мақсаты: Электр тізбегінің әр бөлігіндегі кернеуді өлшеу Жұмыс барысы: Суреттегі сұлбалар бойынша электр тізбегін құрастырыңдар. Вольтметрді бірінші резисторға параллель етіп қосыңдар. Вольтметрдің плюс “+” контактісі ток көзінің плюс “+” полюсіне, ал вольтметрдің минус “-” контактысы ток көзінің минус “-” полюсіне жалғану керек.
Құрастырылған тізбекті кілтпен тұйықтап, бірінші резистордағы вольтметр көрсетуі бойынша резистордың ұшындағы кернеуді анықтаңдар. U1 =______________
Тізбекте кернеуді анықтаған соң, ток көзін өшіріңдер, яғни кілтті тізбектен ажыратыңдар.
Вольтметрді екінші резисторға параллель етіп қосыңдар. Тізбекті тұйықтап, екінші резистордың ұшындағы кернеуді өлшеңдер.
U2 =______________
Ток көзін өшіріңдер. Ол үшін, кілтті тізбектен ажыратыңдар.
Вольтметрді үшінші резисторға параллель жалғап, үшінші резис-тордың ұшындағы кернеуді анықтаңдар.
U3 =______________
Кілтті ажыратып, ток көзін өшіріңдер.


Қорытынды.
а) Бірінші тапсырма бойынша не үйрендің?
б) Екінші тапсырма бойынша.
в) Үшінші тапсырма бойынша.
Тапсырманы орындап болғаннан кейін оқушылар топ ішінде орындаған кестені бір-біріне оқып талқылайды.Әр топтан бір-екі оқушының кестесі оқылып сыныпқа жарияланады.
«Жеке практикалық жұмыс» әдісі. Оқушылар жеке жұмыс жасайды.
Оқушылар зертханалық жұмыс нәтижесін талдайды және өлшеу қателігін жазады.
Кім жылдам?»(I) әдісі. Сәйкестігін табу
«Синквейн» әдісі. Бес жолды өлең құрастыру.
Бірінші жолда- тақырып бір сөзбен беріледі(зат есім)
Екінші жолда-тақырып екі сөзбен сипаттау(сын есім)
Үшінші жолда-тақырыпқа қатысты қимыл атауынан үш сөз жазу(етістік)
Төртінші жолда-төрт сөзден тұратын бір сөйлем
Бесінші жолда-тақырып мәнін ашатын бір синоним сөз.
1-топ:Амперметр
2-топ:Вольтметр
3-топ:тоқ көзі
Рефлексия: «Көңіл күй»
Оқушыларға үш түсті белгілер беріледі.
Қызыл түс – «Мен тапсырманы орындай алмадым, көңіл–күйім жоқ.»
Көк түс - “Көңіл-күйім жақсы, сыныптастарымның көмегімен тапсырманы орындадым.”
Жасыл түс – «Мен бәрін жақсы орындадым деп ойлаймын: менің көңіл–күйім тамаша.»
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
«Электр тізбегінің адам өміріндегі қапжеттілігін білу" тақырыбында эссе жазу.
|
Оқушылар конверт ішіндегі сұрақтарға жауап беріп, зертханалық жұмысқа дайындығын тексереді.
Оқушылар өздеріне берілген қосымша-1 парағындағы нұсқаулыққа қарап зертханалық жұмысты орындайды.
Жасалған зертханалық жұмыстың нәтижесін талдап, құралдардың қателігін есептейді.
Физикалық шамалардың атауымен өлшем бірліктерін сәйкестендіреді.
Әр топ бұл әдісте бес жолды өлең құрастырады.
Сабақ бойынша өз ойларын қорытындалап жазады.
|


title:
Қорытынды.
а) Бірінші тапсырма бойынша не үйрендің?


title: Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
8.4.2.1 – электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар істей алады: Электр тогының анықтамасын , ток көздері туралы біледі, токтың жүру шарттарын біледі .
Көптеген оқуышылар істей алады:Электр тогының әрекетін түсінеді, ажыратады, электр қозғаушы күш шамасының физикалық шамасын түсінеді
Кейбір оқушылар істей алады: Электр тогын түсіндіре алады, деректерді жинап, талдап, іріктей алады. Өз болжамдары мен қорытындыларын жасай алады.
Ұйымдастыру Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Топқа бөлу.
Үй тапсырмасы Электр құбылыстары тарауы бойынша білімін
Сұрақ –жауап әдісі бойынша аламын
1.Электр өрісі деген не? Қасиеттері
2.Кулон заңын тұжырымдаңдар
3.Потенциал, электр өрісі жұмысының формулалары
4.Конденсаторлар деген не?
Үй тапсырмасын тексеру./ауызша/
Электр сөзі қай тілден алынды?
Электрон заряды қандай?
Атомның құрылысын зерттеген ғалым?
Зарядтардың неше тегі болады?
Электриктер деп нені айтады?
Электр тогын өткізетіндерге мысалдар келтір?
Қандай зарядтар бір-бірінен тебіледі?
Мағынаны тану-1. Сабаққа оқушылардың назарын аудару.
Жалпы сұрақтар.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togi-elektr-togi-kozderi-bilim-beru-jimi.html#Ұйымдастыру_Оқушылармен_сәлемдесу,_оқушыларды_түгелдеу._Оқушылардың_сабаққа_дайындығын_тексеру._Оқушылардың_назарын_сабаққа_аудару._Топқа_бөлу.__Үй_тапсырмасы


title: Миға шабуыл - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Миға шабуыл . Бейнематериалдар арқылы .Электрондық оқулықтан
«Электр тогы» тақырыбындағы бейнематериал көрсету.
Мағынаны тану-топтық жұмыс Топтық бірлескен жұмыс. Кіші жоба қорғау.
І топ. Энергияның түрленуі деген не?
ІІ топ. Ток көзінің ішкі кедергісі деген не?
ІІІ топ. Ток көздерінің түрлері. Электр қозғаушы күш деген не?
Оқулықпен жұмыс.Топтар тақырыпты оқып қорғайды
Өткізгіште электр тогы пайда болуы үшін және ұзақ сақталу үшін мына шарттар қажет:
Зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы болу керек;(интерактивті тақтадан медиаобъект тамашалау)
Қозғалысты туғызатын электр өрісі болу керек; (электр өрісі кез-келген зарядталған денелердің айналасында болады, оны көру немесе ұстау мүмкін емес; электр өрісінің бар не жоқ екендігін тек оның әсері арқылы білуге болады)
Өрісті туғызатын ток көздері керек; — Ток көздеріне гальвани элементін, аккумуляторлар, генераторлар, Күн батареясын айтуға болады.
♦ Гальвани элементінде (эл.батареясы), аккумуляторда – химиялық реакция әсерінен зарядттар бөлінеді. Реакцияда бөлінетін ішкі энегрия электр энергиясына түрленеді. Бұл итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальванидің құрметіне арналған.
♦ генераторларда (СЭС, ЖЭС, жел, күн электр станциялары)
магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішіті айналдыру үшін, судың, будың, желдің механикалық энергиялары қолданылады.
♦ күн батареясында жылу әсерінен жартылай өткізгіш ішінде зарядтар оң және теріс полюстерге жіктеліп ток көзі пайда болады, яғни жарық, жылу энергиялары электр энергиясына түрленеді. Бұл күн энергиясын жұтатын пластинка (көрсету) Металл жылуды қабылдайды.(арнайы репортаж)
Электр тогын өндіру СЭС-40 ٪ Генераторларда магнит өрісінде өткізгішті айналдырғанда электр тогы пайда болады. Бұл жерде өткізгішті айналдыру үшін судың механикалық энергиялары қолданылады.
ЖЭС-40 ٪ Жылумен қаланы қамтамасыз етеді. Трубиналарда будың энергиясын электр энергиясына айналдырады.
Жел, күн-5 ٪ Жер мен ғарыштың ортасында бағаналар жоқ. Сондықтан ғарышкерлер күн энергиясымен қоректендірілген батареяларды қолданады.
АЭС-15 ٪Атом бомбасын бейбіт мақсатта реактордың ішінде жарады. 1г атом 1600т көмір жанған кезде бөлінетін жылуды береді, өте үнемді.
Өткізгіште токтың бар-жоғын оның әрекетінен байқауға болады.


title: Электр тогының әрекеттері - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Электр тогының әрекеттері: 1. жылулық әрекеті
2. химиялық әрекеті
3. магниттік әрекеті
4. физиологиялық әрекеттері
Токтың жылулық әрекеті. Өткізгіш бойымен ток өтсе, онда ол қызады. Бұл тұрмыстық техникада (электр шамында, үтікте, электрплиткада, қайнатқыштарда, электр лампасы, шашкептіргіштерде) кеңінен қолданылады. (оқушыларға көрсету)
Токтың химиялық әрекеті. Химиялық ерітіндіге батырылған өткізгіш арқылы ток өткенде ерітінді құрамындағы заттар бөлінеді. Осы тәсілмен таза мыс алуға, металл бетін күміспен қаптауға болады. (сыртына күміс шеңбер, гүл салынған стақанды көрсету, бейнеролик тамашалау)
Токтың магниттік әрекеті. Өткізгіштен ток өткенде оның айналасында магниттік қасиет пайда болады. Темір заттарын магнит сияқты тартады. (бейнеролик тамашалау)
Токтың физиологиялық әрекеті. Жануарлар денесінен ток өтсе, онда бұлшықеттер жиырылады. Итальяндық анатом және физиолог Луиджи Гальвани атмосферадағы электр тогының бақа еттеріне әсерін зерттеген.
1786 жылы Гальвани бақаның табанын кесе салысымен, оны металмен жалғап, бұлшық еттерінің жиырылуын байқады. Гальванидің бұл жаңалығы түрлі салада айналысатын физик, химик, философ, дәрігер ғалымдардың қызығушылығын тудырды. (Вольта бағанасын айтып кету)
Үлкен токтардың адам денесіне әсері қатты, сондықтан токпен жұмыс істегенде абай болу керек.
Сонымен ток көзін жасау үшін зарядтарды бөлгенде электрлік емес күштерді қолданады. Бұл күштерді бөгде күштер деп атайды. Бөгде күштердің әрекетін сипаттау үшін ε(эпсилон) әрпімен белгіленетін электр қозғаушы күші (ЭҚК) ұғымын енгіземіз. Ол ток көзінің энергетикалық сипаттамасы болып табылады.
ХБЖ-де ЭҚК-нің бірлігі 1 Вольт (В) болып табылады.
Ток көзінің шартты белгісі Гальвани элементі мен аккумулятордың оң полюсі –ұзын сызықпен, теріс полюсі – қысқа сызықпен кескінделеді.
Генераторлардың полюстеріне «+», «-» таңбалары қойылады.


title: Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар

text:
Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар:
І деңгей
1. Ток көзінің электр қозғаушы күші 4,5В болса,1,5Кл зарядтың орнын ауыстыру үшін бөгде күштер жасайтын жұмысты табыңдар?
2. Егер бөгде күштер 10 Кл электр мөлшерін ток көзінің бір полюсінен екінші полюсіне ауыстырғанда 30 Дж жұмыс жасаса, онда ток көзінің ЭҚК-і қандай болады ?
ІІ деңгей
1.Тұйық электр тізбегі дегеніміз не және оның қандай қажеттілігі бар?
Тізбекке қосылған ток көзі,тұтынушы шам,ажыратқыш кілт қандай шартты белгілермен белгіленеді?Сызбасын салыңдар
2.Заряд бір нүктеден екінші нүктеге дейін орын ауыстырған кезде потенциалдар айырмасы 5 кВ өрісте 800 мкДж жұмыс атқарды. Заряд неге тең ?
ІІІ деңгей
1.40 нКл потенциалы 1400 В нүктеден потенциалы 400 В нүктеге орын ауыстырғанда өріс қандай жұмыс істеді ?
2.Ток көзінде 9В нені білдіреді?
Рефлекция. Маған не қиын болды, не қиын болмады. Оқушылар бүгінгі сабақ туралы өз пікірлерін стикерге жазып, кестеге іледі.
Дескрипторларға сүйене отырып оқушылар өз білімдерін жұптасып бағалау критерий арқылы бағалау
Зерттеу жұмысы. Электр тогы эссе жазу. Электр тогының пайдасы мен зияны
|
Сұрақтарға жауап беру арқылы қызығушы
лығы
оянады, білімін көрсетеді.
Оқушылар байқалған құбылысқа байланысты ой-пікірлерін білдіреді. Сабақтың тақырыбын ашады.
Оқушылар жұмысты құрылымдауға үйренеді.
Жаңа тақырып бойынша бойындағы білімдерін пысықтайды.
Оқушылар деңгейлік тапсырманы орындайды
|
Бағалау критерийлері
- Электр тогы анықтамасын біледі
- Электр тогының әсері мен бағытын түсінеді
- Электр тогын тарауы бойынша есептер шығара алады
Дескриптор:
-Электр зарядын, өлшем бірлігін түрлерін біледі.
-Электр өрісі жұмысының формулласының анықтайды
-Электр өрісінің кернеулігін,кернеуін, потенциалын,сыйымдылығын ажыратады және сипаттайды.
Дескриптор:
-Энергияның түрлену қасиеттерін түсінідеі
-Ток көзінің ішкі кедергі анықтамасымен танысады
-Ток көздерінің түрлерін біледі, ажыратады.
Жалпы балл-3
Дескриптор:
-Есеп шартын жазады.
-ХБЖ-не айналдырады.
-Формуланы көрсетеді, мәнін дұрыс есептейді
Жалпы балл-4
Сабақтағы тапсырмалардың жалпы бағалау критерий-10 баллдық жүйемен бағаланады.
|


text:
Қысқа мерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері
Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:
8.3 А Тұрақты электр тогы
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Электр тогы, электр тогы көздері
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
8.4.2.1 – электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар істей алады: Электр тогының пайда болу шарттарын,ток көзінің жұмысын анықтай алады.Бөгде күштер мағынасын түсінеді
Көптеген оқуышылар істей алады:Электр қозғаушы күш анықтамасын біледі,ескептік формулласымен танысады,физикалық шамасын түсінеді.Электр тізбегінде ток көзінің рөлін анықтай алады.
Кейбір оқушылар істей алады: Ток көздерінің түрлерін ажыратады,тізбекте ток жүру үшін қандай шарттардың орындалатынын анықтай алады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
Сабақтың басы
10 минут
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
15 минут
Сабақтың соңы.
10мин
Бағалау
Үй тапсырмасы
Кері байланыс
Ұйымдастыру Оқушылармен сәлемдесу, сабаққа қатысушы оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.Оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын арттыру.Сабақты ерекш форматта өткізу мақсатында топқа бөлу.
Үй тапсырмасы Электр тогы бөлімінің қорытынды барлық сұрақтарына жауап жазу
Сұрақ –жауап әдісі бойынша аламын
1.Электр тогы деп нені түсіндіресіңдер?
2.Өткізгіштегі электрондар қозғалысының бағыты қандай?
3.Потенциал, электр өрісі жұмысының формулалары
4.Конденсаторлар деген не?
Үй тапсырмасын тексеру./ауызша/
Ток көзінің екінші бір түрі қалай аталады?
Өткізгіштің ішінде тұрақты электр өрісі болу үшін өткізгіштердің ұшында не болуы шарт?
Электр тогы пайда болуының неше шарты бар?
Зарядтардың неше тегі болады?
Электриктер деп нені айтады?
Электр тогын өткізетіндер қалай аталады?


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
15 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы.
10 минут
Бағалау
Үй тапсырмасы
|
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
«Ойлан-жұптас-топтас» әдісі арқылы үй тапсырмасын қайталау.
1. = I · t
2. А = ·
3. = / R
4. U= /
5. =ρ·l /
Жұмыс орындау кезеңі
Әдісі: Жеке жұмыс (I) . Ашық және жабық сұрақтар. Тұрақты температурада металл өткізгіштің вольт–амперлік сипаттамасын графикалық түрде бейнелеу және түсіндіру
1-тапсырма. Амперметр мен вольтметр шкалаларының құнын және өлшеудің аспаптық санақ қатесін анықтаңдар.
2-тапсырма.Сұлба бойынша электр тізбегін жинаңдар.
Тәжірибе 1. Ток күшінің кернеуге тәуелділігін зерттеу (кедергі тұрақты R=const). Тізбекті тұйықтап, ток көзіне қосыңдар. Реостаттың жәрдемімен кедергісі 2 Ом резистордың ұштарындағы кернеуді 1В, 2В және 3В – қа жеткізе отырып, әр жолғы амперметр мен вольтметрдің көрсетулерін кестеге түсіріңдер.
1 кесте
3-тапсырма.Тәжірибе нәтижесіне сүйеніп, ток күшінің кернеуге тәуелділік графигін сызыңдар да қорытынды жасаңдар.
Тәжірибе 2. Ток күшінің тізбектің бөлігіндегі кедергіге тәуелділігін зерттеу (кернеу тұрақты: C=const)
4-тапсырма. Электр тізбегіне кедергісі 1 Ом, 2 Ом және 4 Ом болатын резисторды кезекпен қосып, әр жолы реостаттың жәрдемімен олардыңұштарындағы кернеуді 2 В-қа теңестіріп отырыңдар. Әр кедергіге сәйкес амперметрдің көрсеткен ток күшін төмендегі 2 кестеге түсіріп жазыңдар.
2 кесте
Тізбек бөлігінің кедергісі, Ом
|
|
|
|
Ток күші, А
|
|
|
|
5-тапсырма. Тәжірибе нәтижесіне сүйеніп, ток күшінің электр тізбегі бөлігінің кедергісіне тәуелділік графигін сызыңдар да қорытынды жасаңдар.
Тапсырма: Өлшеу нәтижелері бойынша ток күшінің кернеуге тәуелділік графигін тұрғызып, сол функцияға сипаттама беріңдер.
Әр жұп графиктерімен таныстырады
|


title: Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар

text:
Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар:
І деңгей
1. Ток көзінің электр қозғаушы күші 4,5В болса,1,5Кл зарядтың орнын ауыстыру үшін бөгде күштер жасайтын жұмысты табыңдар?
2. Егер бөгде күштер 10 Кл электр мөлшерін ток көзінің бір полюсінен екінші полюсіне ауыстырғанда 30 Дж жұмыс жасаса, онда ток көзінің ЭҚК-і қандай болады ?
ІІ деңгей
1.Тұйық электр тізбегі дегеніміз не және оның қандай қажеттілігі бар?
Тізбекке қосылған ток көзі,тұтынушы шам,ажыратқыш кілт қандай шартты белгілермен белгіленеді?Сызбасын салыңдар
2.Заряд бір нүктеден екінші нүктеге дейін орын ауыстырған кезде потенциалдар айырмасы 5 кВ өрісте 800 мкДж жұмыс атқарды. Заряд неге тең ?
ІІІ деңгей
1.40 нКл потенциалы 1400 В нүктеден потенциалы 400 В нүктеге орын ауыстырғанда өріс қандай жұмыс істеді ?
2.Ток көзінде 9В нені білдіреді?
Рефлекция. Маған не қиын болды, не қиын болмады. Оқушылар бүгінгі сабақ туралы өз пікірлерін стикерге жазып, кестеге іледі.
Дескрипторларға сүйене отырып оқушылар өз білімдерін жұптасып бағалау критерий арқылы бағалау
Зерттеу жұмысы. Электр тогы эссе жазу. Электр тогының пайдасы мен зияны
|
Сұрақтарға жауап беру арқылы қызығушы
лығы
оянады, білімін көрсетеді.
Оқушылар байқалған құбылысқа байланысты ой-пікірлерін білдіреді. Сабақтың тақырыбын ашады.
Оқушылар жұмысты құрылымдауға үйренеді.
Жаңа тақырып бойынша бойындағы білімдерін пысықтайды.
Берілген материалдарды оқып,түсінеді.Тақырыпты толық түсіну үшін оқушылар бір-біріне тақырып бойынша сұрақтар қойы,жауабын бірге талқылайды.
Оқушылар деңгейлік тапсырманы орындайды
|


title: Жалпы балл-5 - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
15
минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Сәлемдесу. Оқушыларды түгендеу.
«Не білемін…» өткен тақырыптарды қайталау. Оқушылар 3 нұсқаның біреуін таңдап, сол бойынша жауап береді
1 - ші нұсқа: «Сәйкесін тап» ойыны
Ең көп магниттік тартылу Тұрақты магниттер күші .......деп аталады.
2. Магниттелуін ұзақ уақыт сыртқы магнит өрісін сақтайтын денелер... күшейтетін заттар
3.солтүстік полюс... магниттік полстер
4.оңтүстік полюс S
5.ферромагнетиктер N
2 – нұсқа: «Физикалық диктант»
1. Магнит өрісіндегі тогы бар өткізгішке әрекет ететін күштің бағытын ............ пайдаланып анықтаймыз .
2 .Магни өрісі тогы бар .......................әрекет етеді.
3 .Магниттің ..................болады.
4 .Магнит бөлінеді.................... .................
5.1820 жылы дат ғалымы ........................... электр тогының магнит өрісіне әрекетін анықтады.
3 – ші нұсқа: «Моншақты тіз» әдісі
№
|
Сұрақ
|
Жауаптар
|
1
|
Электр энергиясын механикалық энергияға айналдыруға арналған электр машинасы.
|
|
2
|
Ішіне темір өзекше орналастырылған шарғы
|
|
3
|
Шарғы арқылы ............жіберіледі
|
|
4
|
Түзу электр тогының магнит өрісінің бағытын тәсіл
|
|
5
|
Таға тәрізді магнит
|
|
6
|
Жолақ магнит
|
|
. «Ойлан-жұптас-бөліс»
Жеке жұмыс (I)
1) Жаңа сабақтың мақсатын ашу үшін оқушылар назарына бейнебаян ұсынылады.
Бейнебаяннан не көрдіңдер?
Оқушылар өз пікірін айтады.
Электромагниттік индукция құбылысы (постер қорғау, топтық жұмыс)
«Кір қыстырғыш жіп» әдісі. Генераторлар және олардың жұмыс істеу принципі.
Электромагниттік индукция құбылысы (тәжірибе көрсету
Тест «Көршіңді тексер» Жеке жұмыс (I)
1. Магнит өрісін өзгерткенде, электр тогы пайда болады. Бұл құбылыс қалай аталады?
А) электр өрісі
Ә) электромагниттік индукция құбылысы
Б) магнит өрісі
2. Электромагниттік индукция құбылысын ашқан кім?
А) Андре Мари Ампер
Ә) Александро Вольта
Б) Майкл Фарадей
3. Индукция латын тілінен аударғанда қандай мағына береді?
А) магнит
Ә) бағыттау
Б) өріс
4. Кернеуді арттыруға және кемітуге арналған құрал қалай аталады?
А) трансформатор
Ә) генератор
Б) ротор
5. Механикалық энергияны электр энергиясына айналдыратын машина
А) трансформатор
Ә) генератор
Б) ротор
Рефлексия
Кері байланыс:(алма, ананас, лимон беріледі).
Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығын үш түрлі жемістер арқылы көрсетеді.
Лимон – мен күткендей болмады, түсінбедім
Ананас – ұнады, бірақ ұсыныстарым бар
Алма – маған қызықты болды, үйрендім
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
§55-56 оқу,
26-жаттығу №4
Оқушыларға сабаққа
|
Оқушы нұсқа бойынша берілген сұрақтарға жауап беруде, өткен тақырыпты есіне түсіреді
Бейнебаяннан көргендерінен
оқушылар өз пікірін айтады.
Оқушы өзіне бекітілген тапсырманы орындайды, тақырып аясын түсінеді.
Оқушылар өз ойларын ашық және еркін жеістер арқылы көрсетеді.
|
Бағалау критерийлері
-Электромагниттің жұмыс істеуін түсінеді
-Магнит өрісі мен электр өрісі арасындағы байланысты ажыратады
-Генераторды техникада колданудың маңыздылығын біледі.
-Генератордың бөліктерін ажырата алады.
Дескриптор:
-Электромагниттік индукция құбылысын біледі;
-Майкл Фарадейдің тұжырымын түсіндіреді.
-Генераторды қайда қолдануды біледі.
Дескриптор
Генераторды өндірісте қолдану әдісін түсінеді.
-Электромагнитті дұрыс жинай алады
- индукциялық токтың пайда болуының себебі катушкадан өтетін магнит өрісінің өзгеруінен екенін біледі.
Жалпы балл-10
|
маркер
https://www.youtube.com/watch?v=ELffdUyETcE
бейнебаян, интерактивті тақта, проектор
Оқулық, плакат, маркерлер, стикерлер
Оқулық, жіп, қыстырғыш. Суреттер
Оқулық, шарғы, темір, кілт, ток көзі, гальванометр.
Тест тапсырмасы
Қосымша-2
Оқулық, дәптер
|


title: Жалпы балл-3 - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Дескриптор: -Энергияның түрлену қасиеттерін түсінідеі
-Ток көзінің ішкі кедергі анықтамасымен танысады
-Ток көздерінің түрлерін біледі, ажыратады.
Жалпы балл-3
Дескриптор: -Есеп шартын жазады.
-ХБЖ-не айналдырады.
-Формуланы көрсетеді, мәнін дұрыс есептейді
Жалпы балл-4 Сабақтағы тапсырмалардың жалпы бағалау критерий-10 баллдық жүйемен бағаланады.
Дк экран
Слайд
Сұрақтар
Бейнематериал
Плакат
Қысқа мерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: Электр тізбегі және оның құрамды бөліктері, ток күші, кернеу
Электр тізбегі және оның құрамды бөліктері, ток күші, кернеу
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
8.4.2.2 – электр схемасын графикалық бейнелеуде электр тізбегі элементтерінің шартты белгілерін қолдану;
8.4.2.3 - кернеудің физикалық мағынасын, оның өлшем бірлігін түсіндіру;
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар істей алады: Ток күші,кернеу анықтамаларын біледі.Физикалық қасиеттерін тұжырымдай алады,өлшем бірліктерін ажырата алады.
Көптеген оқуышылар істей алады:Вольтметрді тізбекке қосу ережелерін біледі.Ток жұмысын анықтай алады,аспаптарды тізбекке қосу ережелерімен танысады.
Кейбір оқушылар істей алады: Ток күші анықтамасын біле отырып,үй жағдайындаа жарықтандыру жүйесінің кернеуін біле алады.
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
«Жүректен- жүрекке»әдісі арқылы оқушылар бір-біріне деген тілегін бір ауыз сөзбен жеткізу.
«Миға шабуыл » әдісі
Үй тапсырмасын сұрау. Оқушылар интербелсенді тақтадан кезектесе отырып жауап береді.
1.Ток күші дегеніміз не? Оны қандай өлшем бірлігімен өлшейді?
2. Тізбекте ток жүру үшін қандай шарттар орындалуы қажет?
3. Өткізгіштегі электрондар қозғалысының бағыты қандай?
4. Бөгде күштер деп нені айтады?
5. Электр тізбегін қосу үшін ток көзінің рөлі қандай?
6. ЭҚК нің физикалық мағынасы қандай?
7. Электр энергиясын қалай түрлендіреміз?
8. Вольтметр дегеніміз не?
9. Өзіміз тұрмыста қолданатын қандай электр құрылғысын білеміз?
«Ой қозғау» әдісі. (I) жеке жұмыс Сұрақтар қою арқылы жаңа сабақтын тақырыбын ашамын.
1.Егер 1Кл зарядтың орнын ауыстыруы үшін 1Дж жұмыс атқару қажет болса,онда өткізгіштің потенциал айырымы қанша болады? 2. 24В адам өміріне қауіптіме? 3. Тізбекте қоңырау мен электр шамы бір уақытта қосылмас үшін не істеу қажет?
«Джигсо» әдісі(I) жеке жұмыс.
Тапсырма №1 Оқушылары өз тақырыптарына байланысты оқулықтағы мәтіндермен танысып, түсіндіру жасайды.
Ток күшінің өлшем бірлік, формулаларын жазып түсіндіру
Электр тізбегі және оның шартты белгілерін, қосу ережелерін түсіндіру
«Бағдаршам» әдісі бойынша бағалау Бұл бағалау арқылы сабаққа деген ынтасын арттыра отыра,көмек қажет ететін оқушыларға түрткі сұрақтар, нұсқаулықтар беру арқылы қолдау көрсетемін.
«Жеке жұмыс» әдісі (I) Тапсырма №2
1.Вольфрам қылы арқылы 10 минут ішінде 300 Кл электр заряды өтетін электр шамындағы ток күшін атықтаңдар?


text:
«Кім тапқыр» әдісі (I) Тапсырма №3
Жеке жұмыс. Оқушылар деңгейлік есептерді шығарады.
1.Тұрмыста не себепті 220 В электр кернеуін пайдаланамыз
2. Кернеуі 3000В шаңсорғыш 0,5 сағат та қанша ток күші жұмсайды
3. I1 = 422 мА, I2 = 850 мкА, I3 = 0,7 А ток күштерін ампермен өрнектеңдер.
4. Ток күші 12 А болғанда, 9 Кл зарядты тасымалдау үшін қанша уақыт қажет?
5. Электр шамының ток күші 4000 А. Электр шамы 20 мин жұмыс жасағанда шиыршықтың көлденең қимасынан қанша электрон өткен? Элементар заряд e = 1,6 · 10–19Кл тең.
6.Электр сорғыту қондырғысының кернеуі 60 кВ. Су мен мұнай араласқан қоспаның кедергісі 20кОм болса, қоспа арқылы өтетін токтың шамасын есептеңдер
«Кім жылдам» әдісі жеке жұмыс (I)
Тапсырма №3
Оқушылар өлшем бірліктерді, құралдарды қалай есте сақтағанын тест арқылы байқау
Оқушылар өлшем бірліктерді, құралдарды қалай есте сақтағанын тест арқылы байқау
1.Кернеуді өлшейтін құралды ата?
А.Амперметр В.Спидометр С.Омметр Д.Вольтметр
2.Ток күшін өлшейтін құралды ата?
А. Динометр В. Амперметр С. Вольтметр Д.Омметр
3.Зарядтың өлшем бірлігі?
А. Ампер В. Кулон С. Джоуль Д. Вольт
4. Кедергіні өлшейтін құрал?
А. Амперметр В. Динометр С.Омметр Д.Вольтметр
5. Кернеудің өлшем бірлігі?
А. Вольт В.Ом С. Мерт Д. Ампер
6.Кедергінің өлшем бірлігі ?
А. Амперметр В.Спидометр С.Омметр Д.Вольтметр
Кері байланыс «Инсерт» әдісі
Инсерт әдісін пайдаланып, оқушылардың алған білімдерін қай дәрежеде екенін анықтап, оларға кері байланыс ұсынып, сол кемшіліктерді жоюға тырысамын
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау
Электр тізбегі және оның құрамды бөліктері, ток күші, кернеу тақырыбын оқу, қосымша дереккөздерден ізденіп ой өрісін кеңейту.
|
Оқушылар бір-біріне деген жылы тілектерін айтып, сабақты жақсы көңіл-күймен бастайды.
Оқушылар мұғалім сұрақтары бойынша өз ойларын айтып түсіндіреді.
Оқушылары өз тақырыптарына байланысты оқулықтағы мәтіндермен тансып, түсіндіреді
Оқушылар электр тізбегі құрылған құралдарды жеке-жеке атап көрсетіп, талдайды.
Бұл әдісте оқушылар деңгейлік есептер шығарады. Әр оқушы жеке-жеке тапсырманы орындайды.
«Кім жылдам» әдісі арқылы оқушылар тез-тез құралдарды есте сақтауы бойынша тест тапсырмасын орындайды
|
Бағалау критерийлері
-Ток күші анықтамасын біледі,өлшем бірлігін ажыратады;
- Схемада шартты белгілерін қолданып қарапайым электр тізбегін құрастыруды біледі
- Кернеудің физикалық мағынасын біледі, өлшем бірліктерін түсінеді. Формуласын есептер шығаруда қолданады.
Жалпы бал-3
Дискриптор:
-Есеп шартын жазады.
-ХБЖ-не айналдырады.
-Формуланы көрсетеді, мәнін дұрыс есептейді
-Сұраққа жауап жазады
Жалпы балл-2
Дискриптор:
-Тақырып бойынша түсіндірме жасайды
-Формуллаларды тауып,мәндерімен сәйкестендіреді
-Берілген есепті шығарады
-ХБЖ-не айналдырады
Жылпы бал-2
Дискриптор:
-Әдіспен танысады
-Есеп шартын жазады.
-ХБЖ-не айналдырады.
-Формуланы көрсетеді, мәнін дұрыс есептейді
-Сұрақтардың дұрыс нұсқасын табады
Жалпы бал-3
Сабақтағы тапсырмалардың жалпы бағалау критерий-10 баллдық жүйемен бағаланады.
|


title: Қысқа мерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
Өткен білімді еске түсіру
Жаңа білім
10 минут
Бекіту
10 минут
Кері байланыс
Сабақтың соңы
10 минут
|
Ұйымдастыру. Топқа бөлу.
суреттерін таңдау арқылы 3 топқа бірігеді .
«Достық тілек» тренингі.
Мұғалім сұрақ қояды.
Ой тастау сұрағы: «Егер сыныпта сымның күйген иісі шықса не істейміз?» (Оқушылардың ойын тыңдай отырып, сабақ мақсаттын ашу)
Өткенді еске түсіру. «Қара жәшік» әдісі.
( )
Анықтамаларды оқушыларға таратады
Жұпқа бөлу.
Оқушыларды жұпқа бөлу үшін суреттердің екінші жағында жасырылған сандарға назар аударуды ұсынады.
Оқушыларға тапсырмаларды ұсынады.
1-тапсырма. 1) Амперметрдің бөлік құнын анықта. 1-кестеге жаз.
Амперметрдің бөлік құны
|
Амперметрдің көрсеткіштері
|
I1,А
|
I2,А
|
I3,А
|
|
|
|
|
1-сурет:
1) 2) 3)
2) 1- суретегі 1-сызба бойынша электр тізбегін жинаңдар. Амперметрдің көрсетуін жазыңдар.
3) 2-3-ші сызба бойынша өзгертіп, әр жағдай үшін амперметрдің көрсетуін анықтаңдар.
4) Алынған нәтижелерді салыстырыңдар, қорытынды жасаңдар.
2-тапсырма
1) Вольтметрдің бөлік құнын анықта, 2-кестеге жаз.
Вольтметрдің бөлік құны
|
Вольтметрдің көрсеткіштері
|
U1,А
|
U2,А
|
U3,А
|
|
|
|
|
2-сурет:
2) 3)
2) 2- суреттегі 1-сызба бойынша электр тізбек құрастыр.
3) 2-3-ші сызбаларға сәйкес вольтметрдің орныны өзгертіп, әр жағдай үшін кестені толтыр.
3-сурет:
3) 3-сурeт бойыншa тізбeк құрaстырып, вoльтметр көрсeткішін 1 жәнe 2 жaғдайындaғы кeрнеулер қосындысымeн сaлыстыр. (U1 + U2 ).
4) U1 мен U2 , U1 мен U2 бөліктeріндегі кернеулер мәнін салыстыр, кернеудің әртүрлі мәндері турaлы қaндай ойлaрың бaр?
5) Сұрақтарға жауап бeре отырып, кoрытынды жасaңдар; тізбeктің қай бөлігінде кернеу eң үлкeн, aл қай бөлігіндe кернeу әрқaйсысындағы кернеулeрдің қосындысынa тeң деп aйтуға болa ма?
3-тапсырма. Берілген амперметрлердің ішінен бөлік құны 0,2А болатынын амперметр, шам, вольтметр, кілт, резистор, ток көзінен тізбек құрастырып: а) кернеу мен ток күшін анықта;
ә) тізбек сызбасын сыз.
|


title: «Автор орындығы» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Электр тогы, электр тогы көздері Білім беру ұйымының атауы

text:
«Автор орындығы» әдісі.
3-тапсырма бойынша үш жұпқа жұмыстарын қорғауды ұсынады
|
Топ мүшелері бір-біріне қауіпсіздік ережелерін айту арқылы қауіпсіздік ережесін қайталайды
Берілгeн aнықтамалар мен суреттер бoйынша әр тoп қара жәшік ішіндегі 2 затты табады, физикалық терминдердің атауын үш тілде айтады.
Oқушылар тoпқа бөлінген суреттердің артындағы сaндар бойынша қaтар екі сан арқылы жұпқа бөлінеді. (1-2, 3-4 т.с.с.)
Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді Оқушылар берілген тапсырмаларын орындайды
1 кестені толтырады.
1-суреттегі сызба бойынша электр тізбегін жинайды. Амперметрдің көрсетуін жазады.
2-3 сызба бойынша өзгертеді, әр жағдай үшін амперметрдің көрсетуін анықтайды.
Алынған нәтижелерді салыстырады, қорытынды жасайды
Вольтметрдің бөлік құнын анықтап, кесте толтырады
Сызба бойынша электр тізбек құрастырады
2-3-ші сызбаларға сәйкес вольметрдің орнын өзгертіп, кестені толтырады
3-сурeт бойыншa тізбeк құрaстырып, кeрнеулер қосындысымeн сaлыстырады
Кернеулер мәнін салыстырып, кернеудің әртүрлі мәндері турaлы ойларын айтады
Сұрақтарға жауап бeре отырып, кoрытынды жасaйды
Кернеу мен ток күшін анықтап, тізбек сызбасын сызады
3-тапсырма бойынша үш жұп жұмыстарын қорғайды.
|


title:
Жалпы бал-2

ҚБ. Жұптық бағалау. «Көршіңе бір пікір» әдісі

text:
|
«Жеңіс баспалдағы» әдісі
1-орын: құралдың бөлік құнын анықтай аламын, тізбек құрастырамын, шамаларды анықтаймын, сызбасын сызамын, қорытынды жасаймын, 1,2,3 – тапсырманы да орындай аламын.
2-орын: құралдың бөлік құнын анықтай аламын, тізбек құрастырамын, шамаларды анықтаймын, сызбасын сызамын.
3-орын: құралдың бөлік құнын aнықтай аламын, тізбек құрастырамын, шамаларды анықтаймын.
Үй тапсырмасы. «Элeктр энeргиясын жeткізу үшін қaндай өткізгіштeр қолданылaды? Нeліктен?» сұрaғына жaуап іздeу.
|
Оқушылар кері байланыс береді
Үй тапсырмасы
мен танысады
|
«Жеңіс баспалдағы» әдісі арқылы әр оқушы өзін-өзі бағалайды.
Сабақтағы тапсырмалардың жалпы бағалау критерий-10 баллдық жүйемен бағаланады.
|
|


text:
8.4.2.1 – электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар істей алады: Электр тогының пайда болу шарттарын,ток көзінің жұмысын анықтай алады.Бөгде күштер мағынасын түсінеді
Көптеген оқуышылар істей алады:Электр қозғаушы күш анықтамасын біледі,ескептік формулласымен танысады,физикалық шамасын түсінеді.Электр тізбегінде ток көзінің рөлін анықтай алады.
Кейбір оқушылар істей алады: Ток көздерінің түрлерін ажыратады,тізбекте ток жүру үшін қандай шарттардың орындалатынын анықтай алады.
Ұйымдастыру Оқушылармен сәлемдесу, сабаққа қатысушы оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.Оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын арттыру.Сабақты ерекш форматта өткізу мақсатында топқа бөлу.
Үй тапсырмасы Электр тогы бөлімінің қорытынды барлық сұрақтарына жауап жазу
Сұрақ –жауапәдісі бойынша аламын
1.Электр тогы деп нені түсіндіресіңдер?
2.Өткізгіштегі электрондар қозғалысының бағыты қандай?
3.Потенциал, электр өрісі жұмысының формулалары
4.Конденсаторлар деген не?
Үй тапсырмасын тексеру./ауызша/
Ток көзінің екінші бір түрі қалай аталады?
Өткізгіштің ішінде тұрақты электр өрісі болу үшін өткізгіштердің ұшында не болуы шарт?
Электр тогы пайда болуының неше шарты бар?
Зарядтардың неше тегі болады?
Электриктер деп нені айтады?
Электр тогын өткізетіндер қалай аталады?


title: Жұптық жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Электр тогының жұмысы мен қуаты. Электр тогының жылулық әсері. Джоуль-Ленц заңы

text:
Жұптық жұмыс
|
«Тарсия» әдісі бойынша тапсырма орындайды.
|
Жұптасып берілген тапсырманы орындайды.
|
|
N4IgjgrgpgzgLgSwPYDsYgFygIyYNoiA4IIKwggvCCASIIGoggXCCBCIJSADQjXGAsIMYAIggzCCWmWBikAAEgS5BA3CDligHhAhgRhBKnMZV4B
|
Сабақтың соңы
Кері байланыс
|
|
Оқушылар сабақ бойынша кері байланыс жасап,жауап береді
|
|
|
Бағалау
|
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау.
Бағалау парағын қолдану
|
|
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл
|
|
Үй тапсырмасы
|
§
|
|
|
|
Тексерілді:
1.Төртінші шамның тұтынатын қуатын анықта.
2.Қуаттары 1 40 Вт және 2 60 Вт екі шам бірдей кернеуге есептелген. Егер екі шамды ток көзіне тізбектеп қосса, олардың тұтынатын қуаттары қандай болар еді?
3. Егер І1 =3 А болса, үшінші шамның тұтынатын қуатын анықта. (Сурет)
4. Кернеуі 220 В желіге қосылған қуаты 900 Вт электр пешіндегі сым орамасының ұзындығы 50 м, ал көлденең қимасының ауданы 1,2 мм2 болса, орама жасалған сымның меншікті кедергісін анықта.
Үй тапсырмасы-1 балл
1-тапсырма: 3балл
2-тапсырма:4 балл
3-тапсырма:2 балл
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Электр тогының жұмысы мен қуаты. Электр тогының жылулық әсері. Джоуль-Ленц заңы

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
«Шатырбай орта мектебі мектепке дейінгі шағын орталығымен»КММ
|
Пәні:
|
Физика
|
Бөлімі:
|
8.3 А Тұрақты электр тогы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Тусипбекова Мөлдір Жанатайевна
|
Күні:
|
21.02.2023ж
|
Сыныбы:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Электр тогының жұмысы мен қуаты.Электр тогының жылулық әсері. Джоуль-Ленц заңы.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:
|
8.4.2.12 – жұмыс және қуат формулаларын есептер шығаруда қолдану
8.4.2.13 -Джоуль-Ленц заңын есептер шығару үшін қолдану;
|
Сабақ мақсаты:
|
Токтың жұмысы мен қуатын,Джоуль-Ленц заңын анықтайды
Токтың жұмысы мен қуатын және Джоуль-Ленц заңын есептер шығаруда қолданады.
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Ұйымдастыру
|
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу.
Оқушылармен психологиялық ахуал туғызу.
Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Сабақтың мақсаты мен бағалау критерийлерін түсіндіремін.
|
|
Бағалау критерийлері
- токтың жұмысы мен қуатын анықтайды;
- токтың жұмысы мен қуатын есептер шығаруда қолданады.
-Джоуль-Ленц заңын есептер шығаруда қолдана алады.
|
|
Өткен білімді еске түсіру
|
Үй тапсырмасын тексеру:
Тапсырма "Иә" немесе "жоқ"
Аттас заряттар бір-бірімен тартылама ма? (жоқ)
Ток күшінің өлшем бірлігі омметр. (иә)
Электр кернеуін өлшейтін құрал амперметр (жоқ)
Ток күшін өлшейтін құрал амперметр (иә)
Электр тогының магниттік әсері болама ма? (иә)
Әр аттас заряттар бірін-бірі тебеме? (жоқ)
Электр кернеуінің өлшем бірлігі Ом (жоқ)
Электр кернеуінің өлшем бірлігі вольт (иә)
Кедергіні R-әрпімен белгілей ме? (иә)
Кедергінің өлшем бірлігі секунд (жоқ)
Кедергіні өлшейтін құрал реостат (иә)
Электр тогының химиялық әсері болама ма? (иә)
|
Оқушылар үй тапсырмасын қайталау сұрақтарына «иә» немесе «жоқ» деп тез-тез жауап береді.
|
|
|
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі
Суреттер бойынша бүгінгі жаңа тақырыбымызға шығамыз.
Сабақтың тақырыбын ашады.Жаңа тақырыпты қысқаша шолу жасап түсіндіремін.Электр тогының жұмысы мен қуатының формулаларын қорытып түсіндіріп беремін.Кез келген тогы бар тізбектегі электр энергиясы басқа энергияға, мысалы ішкі энергиясына айналады, яғни тогы бар өткізгіш жұмыс жасайды. Оқушылар токпен жұмыс жасайтын құралдарға мысал келтіреді:(вентилятор,миксер,үтік т.б)
|
|
|
|
Топтық жұмыс
|
«Ойлан-топтас-бөліс» әдісі бойынша постер қорғау.
1-топ:Электр тогығын жұмысы
2-топ:Электр тогының қуаты
3-топ:Джоуль-Ленц заңы
|
«Ойлан-топтас-бөліс» әдісі арқылы барлық оқушы сабаққа қатысып, ұйымшылдыққа, ауызбіршілікке дағдыланады.
|
|
|
Жеке жұмыс
|
«Кім жылдам» әдісі бойынша есептер шығару.
1.Төртінші шамның тұтынатын қуатын анықта.
Жауабы: 26 Вт
2.Қуаттары 1 40 Вт және 2 60 Вт екі шам бірдей кернеуге есептелген. Егер екі шамды ток көзіне тізбектеп қосса, олардың тұтынатын қуаттары қандай болар еді?
Жауабы: 14,4 Вт; 9,6 Вт
3. Егер І1 =3 А болса, үшінші шамның тұтынатын қуатын анықта. (Сурет)
Жауабы: 100 Вт
4. Кернеуі 220 В желіге қосылған қуаты 900 Вт электр пешіндегі сым орамасының ұзындығы 50 м, ал көлденең қимасының ауданы 1,2 мм2 болса, орама жасалған сымның меншікті кедергісін анықта.
|
Оқушылар теориялық білімдерін практикада есептер шығаруда жалғастырады.
|
Дескриптор:
-Қуат формуласын біледі және оны қолданады
-Тізбектей және параллель жалғау заңдылықтарын біледі және қолданады
-Кедергі формуласын біледі және оны қолданады.
Жалпы балл-6
|
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Электр тогының жұмысы мен қуаты. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
физика
|
Бөлім:
|
8.3 А Тұрақты электр тогы
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Электр тогының жұмысы мен қуаты.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
8.4.2.12 – жұмыс және қуат формулаларын есептер шығаруда қолдану
|
Сабақтың мақсаты
|
токтың жұмысы мен қуаты жайлы мәлімет алады;
токтың жұмысы мен қуатын формуласын қолдана отырып есептер шығарады;
токтың жұмысы мен қуатын формулаларын түрлендіре отырып есептерді шағара алады
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
10 минут
|
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Топқа бөлу:
|
|
|
|
Өткен білімді еске түсіру
|
Үй тапсырмасын тексеру.
«Крестиктер-нөлдіктер» ойыны
1.Электр тогы дегеніміз не?
2.Ток күшінің өлшем бірлігі?
3.Кернеудің формуласы
4.Кедергінің өлшем бірлігі?
5.Ток күшінің формуласы?
6.Кернеуді өлшейтін құрал?
7.Ток күшін өлшейтін құрал?
8.Кедергінің формуласын ата?
9.Кедергіні өлшейтін құрал?
|
1. 1-ші команда (нөлдіктер) кестеден сан таңдайды.
2. Мұғалім сол нөмірдегі сұрақты оқиды.
3. Жауап дұрыс болған жағдайда, 1-ші команда сол квадратқа крестик қояды.
4. Жауап дұрыс болмаған жағдайда, 2-ші команда (крестиктер) сұраққа жауап беруге және сол квадратқа крестик қоюға мүмкіндік алады.
|
|
|
Жаңа білім
10 минут
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі
Балалар, біз күнделікті тұрмыста токпен жұмыс жасайтын қандай құрылғыларды қолданамыз?
(оқушылар өз жауаптарын береді. Мысалы, ұялы телефон, тоңазытқыш,теледидар, үтік т.с.с)
Электр тогы дегеніміз не?
Суретті сипаттаңдар?
Сабақтың тақырыбын ашады.Кез келген тогы бар тізбектегі электр энергиясы басқа энергияға, мысалы ішкі энергиясына айналады, яғни тогы бар өткізгіш жұмыс жасайды. Оқушылар токпен жұмыс жасайтын құралдарға мысал келтіреді:(вентилятор,миксер,үтік т.б)
«Ойлан-топтас-бөліс» әдісі.
1-топ «Электр тогы»
2-топ «Электр қуаты»
|
Оқушылар тұрмыстық құрылғылар арқылы бүгінгі сабақ тақырыбын ашады.(теледидар, үтік, тоңазытқыш)
Оқушылар сұрақтарға жауап береді, ой-пікірлерін білдіреді
Әр топқа тақырып беріледі және оны қорғайды
|
Бағалау критерий-лері
- токтың жұмысы мен қуатын анықтайды;
- токтың жұмысы мен қуатын есептер шығаруда қолданады.
- алған білімін тұрмыста қолдана біледі
|
|
Бекіту
15 минут
|
«Айналмалы бекет» әдісі. Топтық жұмыс.Есептер шығару
1-топ. Егер шамның ток күші І =3 А, кедергісі R=5 Ом болса,шамның тұтынатын қуатын анықта.
2-топ.220В кернеуге қосылған электр шамы 25 секінд ішінде қанша энергия жұмсайды?(І=0,3А)
«Сиқырлы сандықша» әдісі
1.Электр тогының жұмысы қандай формуламен есептейді?
2.Токтың қуаты деп нені түсінесіңдер?
3.Бойынан ток өткен өткізгіш неге қызады?
4.Жұмыстың ХБ жүйесіндегі өлшем бірлігі?
5.Қуатты есептейтін формуланы көрсет?
6.120 кВт*сағ осы жазуды түсіндір?
7.Қуаттың ХБ жүйесіндегі өлшем бірлігін ата?
|
«Айналмалы бекет»әдісі барлық оқушы сабаққа қатысып, ұйымшылдыққа, ауызбіршілікке дағдыланады Оқушылар теориялық білімдерін практикада есептер шығаруда жалғастырады.
Оқушылар сабақ бойынша сұрақтарға жауап береді
|
Дескриптор:
- Токтың жұмысының өлшем бірліктерін ажырата алады
-Қуат формуласын біледі және оны қолданады
|
|
Кері байланыс
10 минут
Бағалау
Үй тапсырмасы
|
«Алақан» әдісі арқылы
Бас бармақ – керемет әрі қызықты болды!
Екінші бармақ – осыған көңіл бөлу керек.
Ортаңғы бармақ– менде қандай қиындықтар болды?
Төртінші бармақ – бұл жерде орта...
Кішкентай бармақ– бүгін мен не білдім, қандай тәжірибе жинақтадым?
Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау.
§27, 18-жаттығу
|
|
Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл
|
|


title: Тапсырма-4. Перфокартамен жұмыс - Сабақтың тақырыбы Электр тогының жұмысы мен қуаты. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Сабақтың тақырыбы Электр тогының жұмысы мен қуаты. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары
тоқтың жұмысы
Осы өрнектен жұмысты анықтайық A=Uq, t уақытты һткізгіштің көлденең қимасы арқылы тасымалдайтын зарядты анықтау үшін қандай формуланы пайдаланамыз? q=It сонда жұмыс мынаған тең болады? А=IUt. Сонымен электр тогының жұмысы неге тәуелді? Жауабы: ток күші, кернеу, уақыт Халықаралық бірліктер жүйесінлегі бірлігіне 1Дж=1A*1B*1c Тізбек бөлігіне арналған Ом заңы негізінде мына формулаларды аламыз: A=I2Rt, Механикада біз қуатты N деп белгілейміз. Енді электр техникасында Р деп белгілеп, оны былайша анықтаймыз. Токтың қуатын табу үшін өткізгіштегі ток күшін және кернеуді өлшеп, олардың көбейтіндісін табу керек. Ом заңын пайдаланып мынаны аламыз: P=I2R SI жүйесінде қуат бірлігіне ватт (1Вт) алынған. 1 ватт қуат бірлігіне 1В кернеуі бар тізбек бөлігіндегі 1А ток күшінің қуатын алады. Токтың қуатын өлшеуге арналған аспапты ваттметр деп атайды. Толктың жұмысын өлшеуге арналған құрал электр есептеуіш деп аталады. Электр санауышта ток жұмысының 1кВт*сағ деген бірлігі қолданылады. Күнделікті тұрмыста қолданылып жүрген электр аспаптарының қуаты
Тұрғын үйге берілетін кернеу U=220 B болғанда,онда тұтынатын ток күші I=10 A-ден аспауы тиіс. Үйдегі тұтынушылардың бір мезгілде пайдалану қуатының шекті мәні : P=10 A*220 B=2200 Bт=2,2 кВт 1 кВт*сағ электр энергиясының құны тариф д.а.Үйде ата-аналарың ай сайын электр санауыштағы сан мәнге қарап, токтың жұмысына ақша төлеп,түбіртек әкеледі.Сол түбіртекті сіздер де түсіне біліп,өздеріңіз төлеп келуді үйренулеріңіз керек. Түбіртекте мысалы мынадай кесте жазулы тұрады:
жүктеу/скачать 71,83 Kb. Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togini-jmisi-men-uati-ou-bafdarlamasina-v2.html?page=3#1888_ең_бірінші_айнымалы_токтың_электр_санауышын_жасаған_ғалымдар_Оливер_Б._Және_Шелленбергером.

title:
Есептеуіш
счетчик - Сабақтың тақырыбы Электр тогының жұмысы мен қуаты. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Есептеуіш
счетчик
|
Бастапқы көрсеткіш/начальное
показание
|
Соңғы көрсеткіш/конечное
показание
|
Шығын
Расход (кВт*сағ)
|
920 364
|
7965
|
8127
|
162 кВт*сағ
|
Тариф құны – 9,04т Сонда 162*9,04= 1464,48 тг
Перфокарта
Физикалық шама
|
Жұмыс
|
Белгіленуі
|
|
Өлшем бірлігі
|
|
Формуласы
|
|
Перфокарта
Физикалық шама
|
Жұмыс
|
Белгіленуі
|
|
Өлшем бірлігі
|
|
Формуласы
|
|
Перфокарта
Физикалық шама
|
Қуат
|
Белгіленуі
|
|
Өлшем бірлігі
|
|
Формуласы
|
|
Электр санауыштар туралы
Электр есептеуіштердің пайда болу тарихы XIX ғасырдан басталады. XIX ғасырдың бірінші жартысында электр және магниттік қасиеттердің біртұтастығы теория жүзінде дәлелденді. XIX ғасырдың екінші жартысында теорияны практика жүзінде дәлелдеу басталды. Су турбинасына, санауышқа, ток трансформаторына, әр түрлі двигательдерге, динамо- машинаға, шамдарға патент берілді, яғни бұл қондырғылар әр түрлі мақсаттарға қолданыла бастады. Осыған дейін трансформатор жасаған венгр Отто Титус Блати және динамо-машина жасаған Аньош Йедлик и Вернер фон Сименс ең алғашқы индукциялық электр санауыш жасады. Тағы да бұдан басқа (Галилео Феррарис— 1885 жылы, Никола Тесла — 1888жылы, Шелленбергер — 1888жылы), сол кездегі ұдайы электромагнитизмді теориясын дамыта отырып, электр энергиясын өлшейтін электр санауыштардың пайда болуына үлес қосты. Бұл комерсиялық өнім көпшіліктің сұранысына ие болды. Осы электр санауыштардың көмегімен тұтынған электр энергиясын есептеуге мүмкіндік туды. 1888 ең бірінші айнымалы токтың электр санауышын жасаған ғалымдар Оливер Б. Және Шелленбергером. Электр санауыштар классификациясына, түріне, құрылысына қарай бөлінеді. Электрөлшеуіштер өлшеу шамасына қарай бір фазалық (айнымалы ток өлшеу үшін 200В, 50 Гц) және үш фазалық (380 В, 50 Гц). Электрмеханикалық индукциялық санауыштың айналатын индукциялық бөлігі (алюминий диск) электр тұтынушыларын қосқанда айналып, есептік тетіктің көрсетуі бойынша шығынды көрсетеді. Құйынды токтың әсерінен алюминий диск айналады. Электронды санауыштар, айнымалы ток пен кернеудің шығу сигналдарын түрлендіріп, есептеу импульсіне айналдырады. Импульстердің саны белсенді энергияға тура пропорционал. Электронды электр санауыштардың кепілдік мерзімі электрмеханикалық индукциялық санауыштарға қарағанда көп (4-16 жыл)
Физикалық шама
|
Жұмыс
|
Белгіленуі
|
|
Өлшем бірлігі
|
|
Формуласы
|
|
|
|
Физикалық шама
|
Қуат
|
|
Анықтамасы
|
|
|
Белгіленуі
|
|
|
Өлшем бірлігі
|
|
|
Формуласы
|
|
|
Физикалық шама
|
Джоуль-Ленц заңы
|
|
|
Анықтамасы
|
|
|
|
Белгіленуі
|
|
|
|
Өлшем бірлігі
|
|
|
|
Формуласы
|
|
|
|
Амперметр
I =
R = p
Вольтметр
Омметр
В
Реостат
Ом
3. 6 В кернеуге, 0,6 А ток күшіне есептелінген шам 2 мин жанды. Осы уақыт аралығында екі шамдағы электр тогының атқаратын жұмысын анықтаңдар?
ҚОС-ИСТЕК ОРТА МЕКТЕБІ
АШЫҚ САБАҚ ТАҚЫРЫБЫ:
ЭЛЕКТР ТОГЫНЫҢ ЖҰМЫСЫ МЕН ҚУАТЫ
КЛАСЫ: 8
ӨТКІЗГЕН: ФИЗИКА ПӘНІ МҰҒАЛІМІ МҰХАБІЛОВА Н.Ж.
2022-2023 ОҚУ ЖЫЛЫ
1.Жүк шығырын айналдыратын электрқозғалтқышы 9120 Дж тең жұмыс атқарады. 4А ток күшінде 24 Кл заряд өткендегі электромотордың қуатын табыңдар.
2. 220В кернеуге қосылған электр шамы 5 мин ішінде 12кДж энергия жұмсады. Шамдағы ток күші қандай?
3. 6 В кернеуге, 0,6 А ток күшіне есептелінген шам 2 мин жанды. Осы уақыт аралығында екі шамдағы электр тогының атқаратын жұмысын анықтаңдар?
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togini-jmisi-men-uati-ou-bafdarlamasina-v2.html?page=3#Электронды_электр_санауыштардың_кепілдік_мерзімі_электрмеханикалық_индукциялық_санауыштарға_қарағанда_көп_(4-16_жыл)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-elektr-togini-jmisi-men-uati-ou-bafdarlamasina-v2.html?page=3#Электрөлшеуіштер_өлшеу_шамасына_қарай_бір_фазалық_(айнымалы_ток_өлшеу_үшін_200В,_50_Гц)_және_үш_фазалық_(380_В,_50_Гц).


title: Сабақтың тақырыбы Электр тогының жұмысы мен қуаты. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

text:
Сабақтың басы
2 мин
2 мин
2 мин
|
Оқушылармен амандасу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, назарын сабаққа аудару
Үй тапсырмасы
«Үшбұрыш» әдісі арқылы үй тапсырмасы қорытындыланады. Үшбұрышқа «ток күші», «кернеу», «кедергі» деп жазылып тұрады.
1.Амперметр 5. 6. ) I = 7. R = p
2. Вольтметр 3. Омметр
Түрткі сұрақ: Осы үш ұғымды қалай байланыстыруға болады?
Ой шақыру: Осы формулаларды пайдаланып қандай жаңа формула шығаруға болады екен соны қорытып шығарайық
|
Оқушыларға таратпалар таратылады сол арқылы керекті бұрышқа тұрып, жұп болады.
Оқушылар өз ойларын айтады
|
.
Шапалақ арқылы бағалау
|
Таратпа
Слайд
|
|
Сабақтың ортасы
10мин
10 мин
Мин
5мин
4мин
|
Жаңа сабақ.
Мұғалім сабақ түсіндіреді
1. Тапсырма-1. «Физикалық эстафета» әдісі.
1.Жүк шығырын айналдыратын электрқозғалтқышы 9120 Дж тең жұмыс атқарады. 4А ток күшінде 24 Кл заряд өткендегі электромотордың қуатын табыңдар.
2. 220В кернеуге қосылған электр шамы 5 мин ішінде 12кДж энергия жұмсады. Шамдағы ток күші қандай? (жауабы 30мА)
3. 6 В кернеуге, 0,6 А ток күшіне есептелінген шам 2 мин жанды. Осы уақыт аралығында екі шамдағы электр тогының атқаратын жұмысын анықтаңдар? (Жауабы: А=432 Дж)
Бағалау критерийі
|
Дескрипторлар
|
Токтың жұмысы мен қуатының формулаларын пайдаланып есептер шығара алады
|
-есептің шартын жазады
-ХБЖ келтіреді
-керекті формуланы жазады
-есептеулер жүргізеді
|
Шығармашылық тапсырма-3.
Ойлан бірік, бөліс! (Әр жұпқа әр түрлі Ватты электр шамдары беріледі.) Электр шамдарының 2 сағаттағы жұмсалатын электр энергиясын есептеңдер. Энергия шығыны қанша тұрады? Электр энергиясын үнемдеуде қай шам тиімді?
(150Вт-тық шамды жаққанда электр энергиясын үнемдеуде 60 Вт-қ шам тиімді)
Тапсырма -2. «Сұрақ-жауап» әдісі . Жеке жұмыс.
1.Токтың қуатын өлшеуге арналған аспап қалай аталады? (Ваттметр)
2. Токтың жұмысын өлшеуге арналған құрал? (электр санауыш)
3. Тұрғын үйге берілетін кернеу қанша? (220 В)
4. 1кВт*сағ электр энергиясының құны не деп аталады?(тариф)
5. Қуаттың халықраларық бірліктер жүйесіндегі өлшем бірлігі? (ватт)
Тест
1. Электр шамының кернеуі 120В және ток күші 0,5А болса,
оның қуаты неге тең.
А) 50Вт В) 63,5Вт С) 60Вт Д)50,5Вт
2.Үйдегі тұтынушылардың бір мезгілде пайдалану қуатының шекті мәні?
А) 2200Вт В) 220В С)10А Д) 0,22Вт
3. Егер өткізгіштен өтетін ток күші 3 есе
артатын болса,онда бөлініп шығатын қуат қанша есе
өзгереді ?
А) 9 есе артады В) 3 есе артады С) 3 есе кемиді Д) 9 есе кемиді
|
Тақтадағыны дәптерге жазады, қосымша ресурстармен танысады
Тапсырманы тақтаға орындайды
|
Дескриптор арқылы бағаланады
«Жарайсыңдар», «Керемет» сөздері арқылы өзара бағалайды.
|
Тақырып бойынша үлестірме материалдар
слайд
Таратпа қағаздар
Слайд
слайд
|
|