title: Сабақтың тақырыбы Адам қаңқасының құрылысы.

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 8.3В Қозғалыс
|
Мектеп: «№46 А.С.Пушкин атындағы мектеп-лицейі» КММ
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні: Болатова Ұлжан
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Адам қаңқасының құрылысы. (жаңа тақырыпты меңгерту)
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары
|
8.1.6.1 тірек – қимыл жүйесінің қызметтерін сипаттау
|
Сабақтың мақсаттары
|
Адам қаңқасының құрылысы мен қызметін сипаттау;
Тірек-қимыл жүйесінің маңызын сипаттау.
|
Бағалау критерийлері
|
Адам қаңқасының құрылысы мен қызметін сипаттайды
Тірек-қимыл жүйесінің маңызын түсіндіреді.
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар:
Кілт сөз бен суретті сәйкестендіріп, мағынасын ашады.
Қаңқаның құрылысы мен қызметін ауызша сипаттай алады.
Тірек –қимыл жүйес інің қызметі мен маңызын ауызша жазбаша сипаттай алады.
Пәнге қатысты лексика мен терминология:
Сүйек, бұлшық ет, тарамыс, сіңір қаңқа, бас сүйек, жақ, бұғана, жауырын, қабырға, төс, омыртқа, шынтақ сүйегі, жамбас, сегізкөз, құйымшақ, білек сүйек, алақан сүйегі, ортан жілік), асықты жілік, шыбық сүйек, жіліншік сүйегі, толарсақ , табан, башпай сүйектері
Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:
Сүйектер ........қамтамасыз етеді. …
Сүйектер … қорғау
… тірек
… тіреу
Қаңқаның ... бөлімі болады.
Иық белдеуіне...жатады.
Жамбас белдеуіне...жатады.
|
Құндылықтарды дарыту
|
Оқу тапсырмасын орындау кезде қоғамдық өмірге дайын болу, өзін бақылауда ұстай білу, бәсекеге қабілетті бола білу құндылықтары дамытылады.
Жазбаша жұмыстар арқылы академиялық шыншылдық, нақтылық, өзін өзі реттей білу құндылықтары дамытылады.
Ауызша жұмыстар арқылы ойды реттей білу, сенімділік, дәлелдерді қолдана білу құндылықтары дамытылады.
Моделдеу арқылы креативтілік, жаңашылдық, тапқырлық, таңдау жасай білу, ризашылық білдіру, ынтымақтастықта бола білу, бейімділік құндылықтары дамытылады.
Таныстырылым кезінде өзіне деген сенімділіқ, талдау жасау, ойды жинақтау, идеяларды үйлестіру тыңдаушылармен байланыс орнату құндылықтары дамытылады.
Жеке жұмыс кезінде өзіне деген сенімділік, өзін-өзі көрсету құндылықтары дамытылады.
Топтық немесе жұптық жұмыс кезінде ортақ іс артқаруда ынтымақтастықта бола білу, жаһандық азаматтық, өз оқуына жауапкершілікпен қарау, сынға алу, ортақ пайдалану құндылықтары дамытылады.
|
Пәнаралық байланыс
|
Адам қаңқасындағы сүйектердің орналасу бұрыштары, қозғалу бағыттары туралы қарастырылғанда физика пәнімен байланыс орнатылады.
|
Алдыңғы білім
|
6-сыныпта «Жаратылыстану» курсынан оқушылар адамның сүйектерінің бөлімдерін және қозғалысты басқаратын бұлшықеттердің ролін, қозғалыстың тірі ағзаларға ортақ қасиет екенін, 7-сыныптан омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың қозғалыс мүшелерін, қозғалыстың жануарлар мен өсімдіктер үшін маңызын біледі.
|
Сабақ барысы
|
Сабақ қезеңдері
|
Жоспарланған іс-әрекеттер
|
Оқыту көздері мен ресурстар
|
Сабақтың басы
|
0-4 мин
|
Адам қаңқасын көрсетіп, кім қанша сүйекті атай алады деп сүйектерді ататып, қаңқаның маңызы неде, бұл қандай мүшелер жүйесіне жатады деп талқылау жүргізу арқылы сабақтың тақырыбы мен мақсаттары ашылады.
|
1 – 2 слайдтар
1-қосымша
|
Сабақтың ортасы
|
4-10 мин
|
Оқушыларға тірек –қимыл жүйесінің 5 түрлі қызметі туралы ақпараттар ұсынылады. Оқушылар жұпта кезекпен аралап жүріп танысады.
|
2 - қосымша
|
11-27 мин
|
Оқушыларға адам қаңқасының моделін жасау тапсырмасы ұсынылады.
Оқушылар дайын қима қағаздарды пайдаланып адам қаңқасының үлгісін жасайды. Оқушылар адам қаңқасының үлгісінде қаңқа бөлімдері мен оларға жататын сүйектерді атап көрсетеді.
Кейбір оқушыларға сүйектерді жалпақ, түтіктәрізді, қысқа сүйектер деп топтастыру тапсырмасын беруге болады.
Кейбір оқушылар қима қағаздардағы сүйектің ағылшынша атауларын жаттап, сүйектерді ағылшын тілінде атап бере алады.
Адам қаңқасынан сүйектерді жарысып атау тапсырмасын орындатуға болады.
|
3-қосымша
3-14 слайдтар
|
27-36 мин
|
Қалыптастырушы бағалау тапсырмасын орындау сұралады.
|
4-5 қосымша
|
Сабақтың соңы
|
37-40 мин
|
Кері байланыс
1.Мен үшін тақырыпты меңгеру оңай, себебі...........
2.Мен үшін тақырыпты меңгеру қиындау болды, себебі....................
|
15 слайд
|
Қосымша ақпарат
|
Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?
|
Кейбір оқушыларға сүйектерді жалпақ, түтіктәрізді, қысқа сүйектер деп топтастыру тапсырмасын беруге болады.
Кейбір оқушылар қима қағаздардағы сүйектің ағылшынша атауларын жаттап, сүйектерді ағылшын тілінде атап бере алады.
Адам қаңқасынан сүйектерді жарысып атау тапсырмасын орындатуға болады.
Кейбір оқушылар адам қаңқасы туралы қосымша ақпараттар оқып өз білімдерін тереңдетеді.
|
Бағалау – оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?
|
Ауызша жазбаша жауаптары арқылы
Жасаған қаңқа моделінде сүйектер мен қаңқа бөлімдерін атап көрсетулері арқылы
Қалыптастырушы бағалау тапсырмаларын орындау арқылы
|
Денсаулықты сақтау және қауіпсіздік ережелері
|
Сабақ барысында биология кабинетіндегі қауіпсіздік ережелерін сақтау.
Үлгілеу кезінде қайшы, желім сияқты жұмыс құралдарымен жұмыс жасау кезінде абай болу.
Үлгілеу кезінде белсенді қозғалыс жасайды
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-aasini-rilisi.html#Бағалау_–_оқушылардың_берілген_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексересіз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-aasini-rilisi.html#Дифференциалды_оқыту_–_Көбірек_қолдау_көрсету_үшін_не_істейсіз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндеттер_қоюды_жоспарлайсыз


title: Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесіндегі рөлі мен қызметі

text:
Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы.Тірек қимыл жүйесіндегі рөлі мен қызметі.
|
Мұғалімнің аты-жөні: Анар Ақбота Кенжеханқызы
Күні:27.09.2022 ж.
|
СЫНЫП: 8
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспаған оқушылар саны:
|
Сабақ негізделген оқу мақсаттары
|
8.1.6.1 тірек – қимыл жүйесінің қызметтерін сипаттау
|
Сабақ нәтижесі:
|
Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.
Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.
Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:
Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды.Тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
|
Бағалау
критерийі
|
Тірек қимыл жүйелерін толық біледі.Қызметіне қарай ажырата алады.
|
Тілдік құзіреттілік
|
Қаңқа,сүйек,бас сүйектері,қол-аяқ сүйектері,қабырға,омыртқа.
|
Ресурстар
|
Электронды оқулық,бейнеролик,скелет,шар,стикер,суреттер,үлестірме қағаздар.
|
Әдіс-тәсілдер
|
АКТ,Мультимедия технологиясы.Тірек сызба арқылы оқыту технологиясы. Дискуссия.
|
Пәнаралық байланыс
|
Химия,ағылшын тілі,музыка,дене шынықтыру
|
Алдыңғы оқу
|
Тері аурулары және гигиенасы.
|
Сабақтың жоспары
|
Сабақ қезеңдері
|
Жоспарланғаніс- шаралар
|
Оқыту ресурстары
|
|


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|


Буынның құрылысы және қызметтері. Сүйек буындарының атқаратын қызметіне сәйкес бейімделуі.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
8.1.6.4 буынның әр түрлі типтерінің құрылысы және олардың қызметтерінің арасында байланыс орнату
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Буын түрлерінің құрылысын біледі.
Көпшілік оқушылар үшін: Буындарды жіктеп, сипаттай алады.
Кейбір оқушылар үшін: Буынның қосымша элементтерін көрсете алады.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Қауіпсіздік ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты:Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау:Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.


title: Буынның құрылысы және қызметтері. Сүйек буындарының атқаратын қызметіне сәйкес бейімделуі


title: Жаңа сабаққа кіріспе - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Буын құрамына қандай құрылымдық элементтер кіреді? Олардың әрқайсысының рөлі қандай?
2.Шеміршек деген не?
3. Ұсақ буын сүйектеріне нелер жатады?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы -3 балл
1.Буынның қосымша элементтерін сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Тізе қақпағының қызметін сипаттайды. Ол қайда орна ласқан? Айналасындағы құрылымға қалай бекиді?
2. Жай буын неден тұрады?
3. Буын қабы болмаса, сүйектер қалай байланысады?
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
Тапсырмаларды орындайды сұрақтарға жауап береді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Қандай байланыста буын қабы түзілмейді?
2. «Буынның әртүрлі типтері» деген сызба сыз ады..
3. Жалпы сипаттама береді. Ең қозғалмалы, шамалы қозғалмалы буындарды атайды. Мысалдар келтіріп, түсіндіреді.
4. Жартылай буын қандай сүйектерге бекитінін айтып, мысал келтіреді.
|
Дескриптор:Жалпы-3 балл
1.Тапсырманы орындайды, сызба сызады, мысаладр келтіреді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Қауіпсіздік ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты:Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау:Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
1. Адамның бұлшық ет ұлпасы туралы не білесіңдер?
2. Барлық қуыс ішкі
мүшелердің екінші қабаты неден түзілген?
3.Миокард дегеніміз не?
4. Қандай бұлшық ет жасушаларын микроскопсыз көруге болады?
5. Адам ағзасында қанша бұлшық ет бар екенін атаңдар?


Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы -3 балл
1.Бұлшық еттің маңызын түсіндіреді.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Бұлшық еттің құрылысын сипаттап береді.
2. Шандыр мен сіңір арасындағы байланысты анықтайды. Олардың
қызметін сипаттайды.
3. Бірыңғай салалы және көлденең жолақты бұлшық еттерді салыстырады.
4. Бұлшық еттер бүгуді және жазуды қамтамасыз ете ала ма? Мысалдар келтіріп, дәлелдейді.
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1.Суретті талдау
2. Тапсырмадағы сурақтарға жауап береді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Пікірлерің айтады: «Жұмыстың ешбір түрінен қорықпайтын бала 30 минутта 50 см жерді қазды. Ал компьютерде ойнағанды ұнататын бала осы жұмысты 1 са ғат бойы орындады».
2. Қаңқа бұлшық еті құрамына кіретін бөліктер және олардың қызметі өзара қалай байланысты екенін мысалдар келтіріп дәлелдейді. Бұлшық еттер сүйектерге қалай бекиді?
3. №10 зертханалық жұмыс. Бұлшық ет ұлпасының құрылысын зерттеу.
|
Дескриптор:Жалпы-3 балл
1.Тапсырманы орындайды.
2. 255-беттегі зертханалық жұмысты орындайды.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-aasini-rilisi-tirek-imil-jjesini-maizi-men.html?page=16#Сабақтың_тақырыбы:_Гиподинамия._Сымбаттың_бұзылуы_және_жалпақ_жалпақтабандылықтың_пайда_болу_себептері._Сымбаттың_бұзылуы_мен_жалпақтабандылықтың_алдын_алу_шаралары.


Гиподинамия. Сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылықтың пайда болу себептері. Сымбаттың бұзылуы мен жалпақтабандылықтың алдын алу шаралары.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
8.1.6.7 гиподинамия салдарын атау
8.1.6.8 сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылықтың пайда болу себептерін анықтау
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Гиподинамияны біледі
Көпшілік оқушылар үшін: Бұлшық ет гигиенасын сипаттай алады.
Кейбір оқушылар үшін: Дене сымбатының бұзылуы мен жалпақтабандылықтың алдын ала алады.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Қауіпсіздік ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты:Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау:Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.


title: Гиподинамия. Сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылықтың пайда болу себептері. Сымбаттың бұзылуы мен жалпақтабандылықтың алдын алу шаралары


text:
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.Гиподинамия деген не?
2. Гипогенезия ұғымына сипаттама бер.
3.Жалпақтабандылықтың себебі неде?
4. ДДҰ мәліметтері бойынша адам өліміне себеп болатын аурулардың ішінде қай жүйке аурулары алдыңғы орында тұр?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы -3 балл
1.Бұлшық ет гигиенасын айтады..
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Табан қан тамырларының қысылуы мен өкшенің ауруы не себептен болатынын түсіндіреді.
2.Енжар өмір сүру салты бірінші кезекте қандай мүшелерге қауіпті екенін түсіндіреді.
3.Сіңірдің созылғыштығы, бұлшық еттің дамуы, сүйектердің беріктігі, жоғары зат алмасу, ӨТС-тің артуы, қан айналымның жақсаруының себептерін айтады.
4. Дұрыс сымбатты қалай қалыптастыруға және сақтауға болатынын сипаттайды
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1.Тапсырмаларды орындайды.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Спарталықтар не себепті ұлы жауынгер болғаны туралы пікірлеріңді айтады.
2. Белсенді өмір сүру салтының маңызды екенін мысалдар келтіріп көрсетеді. Қан тамырлары тарылғанда және атрофия (сему) кезінде қандай аурулар пайда болуы мүмкін?
3. Денешынықтыру жаттығулары денсаулықты нығайтуға көмектеседі деп есептеген ежелгі грек ғалымын атайды. Талқылайды.
2. Омыртқа жотасының қисаюын қандай ауруға жатқызуға болатынына жалпы сипаттама береді.
|
Дескриптор:Жалпы-3 балл
1.Тапсырманы талдайды
2.Суретпен жұмыс
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Адам және жануар қаңқасының қандай ұқсастықтары мен айырмашылықтары бар?
2. Адам және приматтардың жалпы ұқсастықтары қандай?
3. Жүру үшін қандай бұлшық еттер жұмыс жасайды?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|


Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы-3 балл
1.Адамның тірек-қимыл жүйесінің жоғары сатыдағы приматтардан айырмашылығын талдайды.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Білу, түсіну және қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Қандай эволюциялық өзгерістерге байланысты адам сөйлеуді үйренгенін түсіндіреді.
2. Адам және приматтардың тірек-қимыл жүйесінің ұқсас тықтары мен айырмашылықтарын атайды.
3. Тамақты отта пісіру қандай өзгерістер тудырғанын сипаттайды.
4. Тік жүру мен тірек-қимыл жүйесіндегі өзге рістер арасындағы байланысты анықтайды..
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1.Тапсырмалардағы сурақтарға жауап беріп талдап, сипаттайды.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау және синтез айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Адамда табан күмбезінің қалыптасу себептері туралы пікір лерің айтады. Ол не үшін керек?
2. Адам білезігінің приматтардың білезігінен қандай айырмашылықтары бар? Мысалдар келтіріп, дәлелдейді.
3. Адамдарда пайда болған тірек-қимыл жүйесіндегі өзгерістерді приматтарға қатысты критерий бойынша жүйелейді.
4. S-тәрізді пішінді омыртқа жотасының рөлін бағалайды.
|
Дескриптор:
Жалпы -3 балл
1.Тапсырманы орындайды
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету»


title: «Аяқталмаған сөйлем» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс: - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
- бүгін сабақта қуантқаны.....
- мен өзімді.....үшін мақтар едім.
- маған ерекше ұнағаны.....
- сабақтан соң маған........келді
- бүгін маған..........сәті түсті.
- қызықты болғаны.....
- ......қиындық тудырды.
- менің түсінгенім.....
- енді мен......аламын.
|
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың!
Жақсы!
Талпын!
Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|


title: Көру мүшелерінің құрылысы. Көрудің маңызы. Көру қызметінің бұзылуы. Көру гигиенасы

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Көру орталығы мен тері-бұлшық ет сезімталдығы үлкен ми сыңарларының қандай бөлімінде орналасқан?
2. Сезім мүшелерін ата?
3. Фоторецепторлар деген не?
4. Көздің қосымша бөліктері қандай?
5.Дальтонизим ұғымына сипаттама беріңдер?
|
|


text:
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы-3 балл
1.Көздің құрылысын сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Білу, түсіну және қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. «Рецептор» деген түсінікке анықтама береді. Сезім мүшелерінде олардың қанша типі орналасқан?
2. Көз қабықтарын және олардың бөліктерін атайды.
3. Көру мүшесінің «қосымша бөліктері» деген сөз тіркесін қалай түсінесіңдер?Оларды сипаттайды.
4. Көруді сақтауға мүмкіндік беретін ережелерді атайды.
5. Мынадай құрылымдардың құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты анықтайды:
– қасаң қабық;
– ақ қабық;
– нұрлы қабық;
– тамырлы қабық;
– торлы қабық.
5. №11 зертханалық жұмыс. Көру қабілетін зерттеу.
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1.Суреттерді талдау
2. 256-беттегі зертханалық жұмысты орындайды.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау және синтез айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Көз құрылымдары арқылы жарық сәулелерінің өту кезеңдерін талдайды.
2. 88-суретті қарап және көз алмасы құрылымының орналасуын түсіндіреді.
3. Талқылайды: эволюция барысында көзбұршағы қалып таспаған ағзалардың жарық пен қараңғылықты ажырата алуын, бірақ заттарды көрмеуін талдайды.
4. Көздің әрбір оптикалық жүйесінің құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысты анықтайды. Мәліметтерді кесте түрінде рәсімдеуге болады.
5. Алыстан және жақыннан көргіштік кезінде сәуленің орналасу сызбанұсқасын түсіңдіреді.
|
Дескриптор:
Жалпы -3 балл
1.Тапсырманы орындайды
2. Кесте сызады.
3.Сызбанұсқаны түсіндіреді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: Осы сабақта қол - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу мақсаттары
(оқу бағдарламасына
сілтеме)
|
8.1.7.1 Көруді қабылдаудың ерекшеліктерін зерттеу
және көру гигиенасы ережесін сипаттау
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар: Сурет арқылы оқушылар көздің құрылысының атауы мен қызметін сипаттау.
Оқушылардың басым көпшілігі: Жарық қарқындылығының көз қарашығына әсерін және қарашықтың рефлексі көзді қалай қорғайтынын түсіндіру.
Кейбір оқушылар: Көру қызметінің бұзылу себептерін сипаттау.
|
Бағалау критерийі
(Ойлау дағдылары:жоғары дағдылар)
|
Сурет арқылы көздің құрылысының атаулары мен қызметін сипаттайды
Жарық қарқындылығының көз қарашығына әсерін және қарашықтың рефлексі көзді қалай қорғайтынын түсіндіреді
Көру қызметінің бұзылу себептерін сипаттайды
|
Тілдік мақсаттар
|
Пәндік лексика және терминалогия: Фоторецепторлар,көз алмасы,қасаң қабық,торлы қабық,ақ қабық,тамырлы қабық,алдыңғы камера,көзбұршақ,шыны тәрізді дене,соқыр дақ,сары дақ,көру жүйкесі,дальтонизм,сығырлық,
қырағылық
Оқытудың тілдік мақсаты: Көздің құрылысының атауы мен қызметін кестеге толтыру, жарық қарқындылығының көз қарашығына әсерін және одан көзді қалай қорғайтынын,көру қызметінің бұзылу себептерін анықтау барысында оқылым,жазылым,айтылым және тыңдалым дағдылары дамиды.
Диалог құруға/жазылымға қажетті сөздер топтамасы
Көздің құрылысының атауы мен қызметі .................................................................................................................
Жарық қарқындылығының көз қарашығына әсерін және қарашықтың рефлексі көзді қалай қорғайды
.................................................................................................................
Көру қызметінің бұзылу себептерін түсіндір .................................................................................................................
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Құндылықтарға баулу - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының «Зайырлы қоғам және жоғары руханият» құндылығына сәйкес оқушылар көздің құрылысының атауы мен қызметін ,адамның көзіне түрлі жарық қарқыныдылығың түсуін суретке қарап,бейнелеп,көздің қызметінің бұзылу себептерін түсіндіре отырып, өз денсаулықтарын сақтай білуіне және оқушылардың жеке және топпен жұмыс істей білуге баулимын.
Пəнаралық байланыс
Физика пәнінен көздің оптикалық жүйесі туралы білімін пайдаланады.
Алдыңғы білім
7.1.7.1 жануарлардың жүйке жүйесінің типтерін салыстыру.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Ресурстар
Сабақтың басы
5 минут
1.Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу (оқушыларды түгендеу)
Сыныпта жағымды ахуал орнату.
Оқушыларды топтарға біріктіру
Оқушыларды көздің құрылысы арқылы топтарға біріктіремін.
1-топ. Қасаң қабық
2-топ.Торлы қабық
3-топ Нұрлы қабық.
2. Ширату жаттығуы. Жабық сұрақтар әдісін қолданамын. 1. Біз қоршаған ортаны қалай сеземіз?
2.Көзілдіріктің адам денсаулығына пайдасы мен зияны?
3. Көздің түсі неге байланысты?
Сабақтың тақырыбын ашу мақсатында
Оқушыларды оқу мақсатымен,бағалау критерийімен таныстыру.


1-тапсырма (ТЖ) « Суреттен сөйлем,сөйлемнен мәтін» әдісі 1. Суретке назар аудырып,көздің құрылысының атауы мен қызметін жазыңыз.
Көздің құрылысының
атауын жазыңыз
Қызметін жазыңыз
Дескриптор. Білім алушы
Суретке назар аударып,көздің құрылысының атауын сипаттайды.
Көз құрылысының қызметін сиаттайды.
ҚБ. Пікір алмасу.
2-тапсырма (ЖЖ)« Суреттен сөйлем,сөйлемнен мәтін» әдісі Адамның көзіне түрлі жарық қарқындылығының түсуі бейнеленген.
А дан С ға дейінгі жарық қарқындылығының көз қарашығына қалай әсер ететіндігін түсіндіріңіз. Қарашықтың рефлексі көзді қалай қорғайтынын ұсыныңыз.
___________________________
____________________________
____________________________
Дескриптор. Жарық қарқындылығының көз қарашығына қалай әсер ететінін түсіндіреді.
Қарашықтың рефлексі көзді қалай қорғайтынын ұсынады.


title: -тапсырма (ТЖ) « Суреттен сөйлем,сөйлемнен мәтін» әдісі


title:
ҚБ. Пікір алмасу

3-тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
ҚБ. Пікір алмасу
3-тапсырма. (Ж) « Суреттен сөйлем,сөйлемнен мәтін» әдісі
Көру қызметінің бұзылу себептерін түсіндіріңіз.
А С
А_______________________
В________________________
C________________________
Дескриптор Білім алушы
Көз қызметінің бұзылу себебін сипаттай алады.
ҚБ. Пікір алмасу
алыптастырушы бағалауға арналған тапсырма жинағы
биология
8-сынып
63 бет
Түрлі түсті стикер
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма жинағы
биология
8-сынып
63 бет
Түрлі түсті стикер
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма жинағы
биология
8-сынып
64 бет
Түрлі түсті стикер
|
Сабақтың соңы
5 минут
|
Рефлекция: «Ай» әдісі
Толық ай – сабақты толық түсіндім;
Жарты ай - мен жартылай түсіндім;
- Жаңа ай – менің түсінбегенім басымдау болды.
Өз-өзін бағалату.
Оқушылардың сабақты қаншалықты түсінгенін қорытынды жасау үшін «ай» әдісін ұсынамын.
Оқушылардың бүгінгі сабақты түсінгенін,ой қозғалысын саралау мақсатында қолданамын.
|
|
Саралау – Сіз қандай тəсілмен
көбірек қолдау көрсетпексіз?
Сіз басқаларға қарағанда
қабілетті оқушыларға қандай
тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз
оқушылардың
материалды игеру
деңгейін қалай тексеруді
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-aasini-rilisi-tirek-imil-jjesini-maizi-men.html?page=29#Саралау_–_Сіз_қандай_тəсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз


title: Қалыптастырушы бағалау - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады
|
Дескриптор: Жалпы 3- балл
Тірек қимыл жүйесін сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1.Адам қаңқасының бөлімдерін талдайды. Қаңқа бөлімдері бойынша сүйек түрлерін сызба түрінде бейнелеңдер.
2. Тірек-қимыл жүйесі мен олардың қызметі арасында қандай байланыс бар екенін анықтайды. Олардың қозғалмалы және қозғалмайтын бөліктері қалай аталады?
3. Денеміздің қандай жұп жалпақ бөліктері бірігіп кеткен үш сүйектен тұрады?
Дескриптор: Жалпы 3- балл
1.Сызбаны сызады,талдайды
2.Тапсырмаларға жауап береді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1.Суретті қарап, қабырғалардың омыртқа жотасы және төспен қалай байланысқанын түсіндіреді.
2. Қаңқа қызметін талдайды. Жалпақ сүйектердің басты қызметі қандай?
3. Қаңқаның қандай бөлімінде 12 жұп жалпақ сүйек орналасқанын көрсетеді. Осы бөлімнің тағы қандай сүйектерін білесіңдер?
4. Қандай сүйектерде қоректік заттар қоры бар екеніне және неше жаста болатынына мысалдар келтіреді.
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1. Суретпен жұмыс жасайды.
2.Тапсырманы талдап мысалдар келтіреді.
3. Адам қаңқасының бөлімдерінде басқа сүйек түрлері орналасуы мүмкін
бе? Пікірталас ұйымдастырады.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: жоспарлап отырсыз? - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Қабілеті төмен оқушылар «Ақпарат жинау» әдісінің тиімділігі арқылы көздің құрылысы мен қызметін кестеге жазу кезінде оқушының пәнге деген қызығушылығын арттырамын және қолдау көрсетемін.
Қабілеті орта оқушылар «Суретпен сөйлем,сөйлемнен мәтін» әдісі арқылы оқушылар суретке қарап,жарық қарқыныдылығының көзге әсерін және одан көзді қалай қорғайтынын мәтін құру арқылы оқушылардың жазылым ,айтылым дағдыларын дамытуға орташа қолдау көрсетемін
Қабілеті жоғары оқушылар «Суретпен сөйлем,сөйлемнен мәтін» әдісі бойынша оқушылар топта ұйымдастыруын қабілеттерін дамытып,талқылау жүргізгенде ой пікірлерін қорғауға,сыни тұрғыда ойлауға,шығармашылық тапсрымма беремін
|
Қалыптастырушы бағалау оқушылардың оқу жетістіктерінің дамуы мен өсуіне әсе ететін сабақ барысындағы негізгі үдеріс. Қалыптастырушы бағалау оқудың жақсаруын қаматамасыз ететін мұғалім мен оқушылардың арасында кері байланыстың болуы маңызды. Қалыптастырушы бағалау барысында жүргізіліп,оқушының оқу жетістіктерң туралы шешім қабыылдауға мүмкіндік береді.
Қалыптастыру бағалау:
Берілген тапсырманы орындауына қарай оқушылардың оқу жетістігін арттыру мақсатында оқушыларды пікір алмасу арқылы кері байланыс орнатамын.
Әрбір топ тақырыпқа қатысты 5 сұрақ дайындайды.Әрбір сұрақты стикердің бірінші бетіне жазып,жауабын екінші бетіне түсіру арқылы келесі топпен алмасады.
Топ басшысы стикердегі сұрақтарды оқиды,топ мүшелері жауаптарын жазып дайындайды. Көшбасшы белгі бергенде,барлығы өз жауабын ашып,талқылайды,дұрыс жауабын талқылатамын.
|
Сыныпта оқушылардың денсаулығына байланысты үзіліс кезінде сынып бөлмесінің аусын тазартып отыруға дағдыланды.
Сыныпта қауіпсіздік техникалық ережелерді үнемі еске түсіріп отыру
|


title: Сабақ бойынша - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Сабақ бойынша Рефлексия Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма жəне неліктен?
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2:
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нəрсеге назар аудару қажет?


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-aasini-rilisi-tirek-imil-jjesini-maizi-men.html?page=31#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нəрсеге_назар_аудару_қажет


title: «Еркін микрофон» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім - бет 4

text:
Сүйектің макро - және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің химиялық құрамы. Зертханалық жұмыс «Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы». Демонстрация «Сүйектің химиялық құрамы»
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
8.1.6.2 сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттеу
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Сүйектің химиялық құрамын біледі.
Көпшілік оқушылар үшін: Сүйектің макро - және микроскопиялық құрылысын ажырата алады.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Қауіпсіздік ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты:Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау:Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.


text:
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Сүйек ұлпасының құрамына қандай қосылыстар және не үшін кіретінін айтыңдар.
2.Оссеин дегеніміз не?
3.Коллаген деген не?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы -3 балл
1.Сүйектердің макроскопиялық және микроскопиялыққұрылысын ажыратып сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
|


title: Тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
1. Тапсырма
1. Адам ағзасына оссеин нәруызы не үшін керек екенін түсіндіреді.
Жас өскен сайын оның мөлшері қалай өзгереді?
2. Сүйектің қандай жасушалары шеміршек ұлпасын жоятынын және ол не үшін керек екенін сипаттайды.
3. Неше жаста дене толық сүйектенетінін және себебін түсіндіреді.
4. Сүйек жүйкелері мен қан тамырларының қызметін сипаттайды. Олар қайда орналасқан және не үшін керек?
2. Остеон цилиндрлері арасында орналасқан зат неден тұрады? Олар қандай қызмет атқарады?
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
Тапсырмаларды орындап,сұрақтарға жауап береді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
№9 зертханалық жұмыс. Сүйектің макро- және микроскопиялық құрылысы. «Сүйектің химиялық құрамын» көрнекі көрсететін тәжірибе.
|
Жұмыс барысы
1. Араланған сүйектің макроскопиялық құрылысын қарайды . Мынадай элементтерді анықтаңдар:
– тығыз сүйек заты;
– кемікті зат – оның пластиналары қай бағытта орналасқанына назар аударыңдар;
– сүйекқапты табыңдар. Оның қабатын тығыз заттан бөлуге бола ма?
– сүйек басынан гиалинді (тегіс шеміршекті) табыңдар;
– қуысты – сары сүйек кемігін табыңдар;
– зерттелетін сүйек типтерін анықтаңдар.
2. Сүйектің микроскопиялық құрылысын қараңдар. Мынадай элементтерді анықтаңдар:
– сүйек цилиндрлерінің пластиналары;
– остеоциттер және олардың өсінділері;
– остеондардың орталық қуысы.
3. Сүйектің үш: күйдірілген, кальцийсіздендірілген және өзгертілмеген (табиғи) типтерінің қасиеттерін көрнекі түрде зерттеңдер.
– Барлық үш сүйекті созып көріңдер. Кальцийсіздендірілген сүйек қандай қасиетке ие?
– Барлық үш сүйекті иіп көріңдер. Күйдірілген сүйекті игенде не болады? Ол қандай қасиетке ие?
Зерттеу жүргізу барысында алынған мәліметтерді кестеге толтырыңдар. Сүйектің қасиеттері неге өзгергені туралы қорытынды жасаңдар.
Дескриптор:Жалпы-3 балл
1Зертханалық жұмысты орындайды
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: «Бір ауыз сөз» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
«Бір ауыз сөз» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты:Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі:Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс:
Оқушылар бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
|
Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. СОнымен қатар, оқушыларды ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.
|


Сүйектің байланыс түрлері: қозғалмайтын, жартылай қозғалмалы, қозғалмалы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
8.1.6.3 сүйектердің байланыс түрлерін салыстыру
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар үшін: Сүйектердің байланысу типтерін айтып бере алады
Көпшілік оқушылар үшін: Жартылай қозғалатын байланысудың қозғалатын байланысуға өтуін түсіндіре алады.
Кейбір оқушылар үшін: Қозғалатын байланысуды сипаттай алады.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.
2.Қауіпсіздік ережесін еске түсіру.
3.Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты:Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау:Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.


title: Сүйектің байланыс түрлері: қозғалмайтын, жартылай қозғалмалы, қозғалмалы


title: Жаңа сабаққа кіріспе - Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Омыртқалы жануарлардың сүйектері өзара қалай байланысуы мүмкін?
2. Буын қандай міндетті элементтерден тұрады?
3.Сүйек жігі дегеніміз не?
4. Бір сүйек шетінің басқа сүйек ойпаңына бірігіп өсуі қалай аталады?
5.Буын құрылымын атаңдар?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Оқулықтағы сызбаны сызып алады.
|
Дескриптор: Жалпы -3 балл
1.Кеуде қуысының құрылысын сипаттайды.
|
Тақырып бойынша интернет желісін пайдаланып видеоролик көру
|
|
Қолдану айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. Сүйектердің жартылай қозғалмалы байланысу қызметін сипаттайды. Ол неден тұрады? Мысал келтіріп түсіндіреді.
2. Сүйектердің байланысу типтері мен олар атқаратын қызмет арасындағы байланысты анықтайды.
|
Дескриптор:
Жалпы-3 балл
1.Суретпен жхұмыс жасайды. Мысал келтіреді.
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
|
Талдау айдарындағы тапсырманы орындатады
|
1. 10 жұп қабырға төске не арқылы байланысатынын мысалдар келтіріп, дәлелдеңдер.
2. «Буынның құрылысы» деген сызба сызыңдар.
|
Дескриптор:Жалпы-3 балл
Тапсырманы орындайды
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының құрылысы. Тірек қимыл жүйесінің маңызы мен қызметі Бөлім

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Жаттығу жасайды.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау және дене жаттығуларын жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1. Сүйектің қызыл кемігінің биологиялық маңызы қандай?
2. Баланың сүйегінің ересек адам сүйегінен қандай айырмашылығы бар?
3. Адам денесінде қанша сүйек бар?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Адам ағзасындағы химиялық элементтер

text:
ектеп: Ақтөбе қаласы №1 орта мектеп Мұғалімнің аты-жөні:Узакбаева Айнур Акбергеновна
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:7.4A Адам ағзасындағы химиялық элементтер
және қосылыстар
Күні:Сынып:7
Сабақтың тақырыбы:Адам ағзасындағы химиялық элементтер.
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары:7.5.1.3 адам ағзасына кіретін
элементтерді (О, С, Н, N, Ca, P, K) атау
Ойлау дағдыларының деңгейлері:Білу және түсіну
Сабақтың мақсаты: Барлық оқушылар істеуге дағдыланған:Адам ағзасының құрамына кіретін элементтерді атайды.
Оқушылардың басым бөлігі:Адам ағзасына кіретін элементтердің ағза үшін маңызын түсіндіре алады және пайыздық мөлшерін біледі.
Кейбір оқушылар істеуге қабілетті: Адам ағзасына кіретін элементтерді макроэлементтерге және микроэлементтерге жіктей алады.
Бағалау критерийлері: Адам ағзасында кездесетін элементтерді атайды.
Адам ағзасына кіретін элементтердің ағза үшін маңызын түсіндіре алады және пайыздық мөлшерін біледі
Адам ағзасының құрамына кіретін элемменттерді макро және микро элементтерге жіктейді.
Тілдік мақсаттар:Пәнге қатысты лексика мен терминология: Оттек, көміртек, сутек, азот, кальций, фосфат, калий, күкірт, хлор, магний, -дан жасалған, -дан тұрады, -дың … пайызын құрайды
Құндылықтарға баулу:Зайырлы қоғам және жоғары руханият денсаулықсақтау және мәдениеттің ұлттық жүйесін табысты дамытудың ең маңызды шарттарын адам ағзасындағы элементтердің пайдасы арқылы бойына сіңіру
Пәнаралық байланыс:8 класс биология пәнінен жасушаның құрылысы тақырыбы
Алдыңғы бөлім:5 класс жаратылыстану пәнінен «Адам.Ғалам.Жер» тақырыбында бастапқы білім алады
Сабақтың басы:Оқушылармен амандасу, класты ұйымдастыру
Тренинг: «Шаттық шеңбері»
Мақсаты:Оқушылардың көңіл күйін көтеру, сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру.
Топқа бөлу
Мақсаты:Топпен жұмыс жасауға, ұйымшылдыққа, бір-бірінің ойын тындауға үйрету.
Нұсқау: 1-топ «Нәруыз», 2- топ «Көмірсу», 3 топ «Майлар»
4 топ «Витаминдер» топтарына бөлу. Оқушылар топқа топ атауы жазылған кеспе қағаздарды алу арқылы бөлінеді
«Кубик» әдісі (топтық жұмыс) Әр топ мүшелері кубикті лақтыру арқылы өткен тақырып бойынша сұрақ таңдап жауап береді, жауап бере алмаған жағдайда топ мүшелері көмектеседі.
(үй тапсырмасы тексеріледі)
Мақсаты:Оқушылардың өткен сабақта алған білімдерін тексеру. Сыни ойлау дағдыларын қалыптастыру.
Жауап берген оқушыларға смайликтер таратылады.
Элементтерді микро және макроэлементтерге


title:
Мақсаты: оқушылардың сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі

text:
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
26 мин.
|
Жаңа тақырыпты игеру
Топтық жұмыс
«Джигсо» әдісі ·
Әрбір топқа адамның бір хромосомалық аурулары беріледі. Мұғалім таратпа материалдарын ұсынады:
|
1-топ:
2-топ:
3-топ:
4 –топ:
Оқушылар берілген ауру түрін оқулықтан және ғаламтор желісінен оқып, топта талқылайды, постерге жазып қорғайды.
|
топтардың бірін-бірі бағалауы
Дескриптор:
-аурудың кариотипін анықтады-аурудың фенотипін белгілерін сипаттады
-аурудың симптомдарын анықтады -
|
Оқулық, плакат, құрал-саймандары
|


title: Ауру атаулары - Сабақтың тақырыбы Адамда хромосомалар санының ауытқуына байланысты болатын хромосомалық аурулары

text:
*Суреттер сөйлейді
Суретке қарап, сыртқы белгілері бойынша хромосомалық арулардың аттарын анықтаңыз
Берілген суреттерге қарап қандай ауру екенін анықтаңыз
1............................................
2..............................................
3...............................................
4..............................................
Дескриптор:
-хромосомалық ауруларды анықтады
Қосымша 2
Суреттер
Жеке жұмыс (оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға арналған тапсырма)
Хромосомалық аурулар – хромосомалар құрылымының немесе санының өзгерісімен сипатталатын тұқымқуалайтын аурулар. Олардың бәрінің себептері бір — ол хромосомалық не геномдық мутациялар болып табылады. Хромосомалық аурулар ата-аналарының гаметаларыңда пайда болған мутациялар, не ұрықтың дамуының алғашқы кезендерінде пайда болған мутациялар салдарынан қалыптасуы мүмкін. Аурудың ең көп таралған патологиясы-Даун ауруы. Мұндай адамдарда хромосомалардың жалпы саны 47 құрайды. Даун синдромы-бұл 21-ші хромосоманың аномалиясынан туындаған генетикалық ауру, ол ақыл-ой кемістігі, жүрек ақауы және дамудың бұзылуы ретінде көрінеді. Ол көбінесе қалқанша безінің бұзылуымен, есту, көру қабілетінің бұзылуымен бірге жүреді. 21-ші хромосоманың трисомиясы ата-аналардың ұрық жасушаларын (сперматозоидтар мен жұмыртқалар) қалыптастыру кезінде жасушалардың бөлінуі бұзылған кезде пайда болады.


1-сұрақ
Мәтін мазмұнын қолдана отырып, Даун синдромы бар балалардың туылу себептерін аңықтаңыз.
2-сұрақ
Хромосомалық аурулардың түрі анықтап, ауру белгілерін сипаттап, бос орындарды сәйкес ақпараттармен кестені толтырыңыз
№
|
Себептері
|
Аурулардыңатауы
|
белгілері
|
1
|
21-жұп бойынша трисомия
|
|
|
2
|
13-жұп хромосомасында трисомия
|
|
|
3
|
18-жұп хромосомасында трисомия
|
|
|
4
|
Х – хромосомалардың біреуі болмаса
|
|
|
5
|
бір Y хромосомаға артық болады (трисомия)
|
|
|
|
:
Дескриптор:
-даун синдромының туылу себебін анықтады:
-хромосомды ауруларының атын анықтайды;
-хромосомалар санының ауытқуымен байланысты адамның хромосомды ауруларының белгілерін сипаттады
|
Оқулық, жұмыс дәптерлері, құрал-саймандары, АКТ
Қосымша 3
|
Сабақтың соңы
8 мин
Кері байланыс
|
Рефлексия «Табысқа жету баспалдағы»
|
Оқушылар слайдта берілген әр баспалдақ бойынша бүгінгі сабақтан алған білімін стикерге жазып, мұғалімге тапсырады немесе тақтаға жапсырады. Мұғалім рефлексия жазылған стикерлерді сабақты талдау, келесі сабақта ескеру үшін қолданады
|
|
ИТ, презентация
|
Ерекше білім беруді қажет ететін оқушы диагнозы: Сөйлeу тiлiнiң дамымау түрi, формасы жәнe дeңгeйi көрсeтiлгeн сөйлeу тiлiнiң бұзылысы: тұтығу*
Ресурстар
Топтық жұмыс «Джигсо әдісі
1-топ: Даун синдромы
2-топ: Патау синдромы
3-топ: Шерешевский-Тернер синдромы
4 –топ: Эдвардс синдромы, Клайнфельтер синдромы
Постерге қойылатын талаптар:
-Аурудың атауы,
-кариотиптік көрінісі;
-аурудың фенотиптік белгілері
-аурудың симптомдары
Жұптық жұмыс «Мені тап» Қосымша 1
Хромосомалық ауру түрлері берілген, аутосомалық немесе хромосомалық екенін анықтап, кестеге толтырыңыздар.
Ауру атаулары: Даун ауруы, Шерешевский-Тернер синдромы, Патау синдромында, Клайнфельтер синдромы, Эдварс синдромы
Жауабы:
Аутосомдық
|
Жыныстық
|
Даун ауруы
Патау синдромы
Эдварс синдромы
Шерешевский-Тернер синдромы
|
Клайнфельтер синдромы
|
Қосымша 2
*Суреттер сөйлейді
Суретке қарап, сыртқы белгілері бойынша хромосомалық арулардың аттарын анықтаңыз
1............................................
2..............................................
3...............................................
4..............................................
Жауабы: 1-Шершевский-Тернер синдромы, - 2-Даун ауруы, 3- Патау синдромы 4- Эдвардс ауруы
Қосымша 3
Жеке жұмыс (оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға арналған тапсырма)
Хромосомалық аурулар
Хромосомалық аурулар – хромосомалар құрылымының немесе санының өзгерісімен сипатталатын тұқымқуалайтын аурулар. Олардың бәрінің себептері бір — ол хромосомалық не геномдық мутациялар болып табылады. Хромосомалық аурулар ата-аналарының гаметаларыңда пайда болған мутациялар, не ұрықтың дамуының алғашқы кезендерінде пайда болған мутациялар салдарынан қалыптасуы мүмкін. Аурудың ең көп таралған патологиясы-Даун ауруы. Мұндай адамдарда хромосомалардың жалпы саны 47 құрайды. Даун синдромы-бұл 21-ші хромосоманың аномалиясынан туындаған генетикалық ауру, ол ақыл-ой кемістігі, жүрек ақауы және дамудың бұзылуы ретінде көрінеді. Ол көбінесе қалқанша безінің бұзылуымен, есту, көру қабілетінің бұзылуымен бірге жүреді. 21-ші хромосоманың трисомиясы ата-аналардың ұрық жасушаларын (сперматозоидтар мен жұмыртқалар) қалыптастыру кезінде жасушалардың бөлінуі бұзылған кезде пайда болады.
1-сұрақ
Мәтін мазмұнын қолдана отырып, Даун синдромы бар балалардың туылу себептерін аңықтаңыз.
2-сұрақ
Хромосомалық аурулардың түрі анықтап, ауру белгілерін сипаттап, бос орындарды сәйкес ақпараттармен кестені толтырыңыз
№
|
Себептері
|
Аурулардың атауы
|
Белгілері
|
1
|
21-жұп бойынша трисомия
|
|
|
2
|
13-жұп хромосомасында трисомия
|
|
|
3
|
18-жұп хромосомасында трисомия
|
|
|
4
|
Х – хромосомалардың біреуі болмаса
|
|
|
5
|
бір Х хромосомаға артық болады (трисомия)
|
|
|
Жауабы:
№
|
Себептері
|
Аурулардың атауы
|
Белгілері
|
1
|
21-жұп бойынша трисомия
|
Даун ауруы
|
Бойлары аласа, шүйдесі тегіс, бассүйектері кішкентай, қисық орналасқан ұясы, кең жапырылған кеңсірік үсті, эпикантус, жартылай ашық ауыз, қысқа саусақтар, эндокриндік бездер жетіспеушілігі
|
2
|
13-жұп хромосомасында трисомия
|
Патау синдромы
|
келбет-төмен көлбеу маңдай, тар көз, жазық, батық мұрын. Патау синдромы бар балаларға бет жарығы, құлағының («қоян таңдайдың» және «қоян ерін»), төмен орналасуы мен деформация тән. Жүйке жүйесінің бұзылуы, және мишықты гипоплазиясы, гидроцефалия қамтиды. ас қорыту жүйесі (ішектің толық айналу, ұйқы безі кистоза өзгерістер.Патау синдромы ішкі ағзалардың аномалиясы түрлі комбинациялары ұсынылуы мүмкін қатерлі ісік және т.б. Патау синдромы бар ұлдар крипторхизм, hypospadias жүреді.; қыздар - клитор гипертрофия және жыныстық ерні спайкасы, жатырдың еселенуі және қынап, екі мүйізді жатыр, тірек-қимыл жүйесінің даму кемістіктері, ұрықтың кіндік грыжа болуын мен сипатталады.
|
3
|
18-жұп хромосомасында трисомия
|
Эдварс синдромы
|
Нәрестелердің салмағы өте жеңіл (2340 гр), бойлары кішкентай болуы, иектері тегіс, жақтары нашар дамыған, бас сүйегі мен құлақтары кішкентай, көру мүшелері мен жүрек-тамыр жүйесінің, бүйректерінің мүкістігі байқалады. Қол саусақтары өте ұзын немесе қысқа, табандарының пішіні өзгерген. Ересек жасқа жеткен балалардың ақыл-естерінің кем болатындығы байқалған
|
4
|
Х – хромосомалардың біреуі болмаса
|
Шершевский-Тернер синдромы
|
Ерекше белгілері жыныстық инфантилизм, мойынның бүйір беттеріндегі қанат тәрізді тері қатпарларының болуы және шынтақ буындарының деформациясы.
|
5
|
бір Х хромосомаға артық болады (трисомия)
|
Клайнфельтер ауруы
|
Бойлары өте ұзын, иықтары тар, бөкселері кең, бұлшықеттері нашар дамыған. Беттерінде және қолтықтарында мардымсыз, өте сирек түктері болады, ал қасағаның түктері әйелдерге ұқсас болады; олардың шәует жолдары семіп (атрофия) қалған, сперматогенез бұзылып бедеу болып келеді.
|
Дәрігер тұқым қуалайтын аурудың себебін анықтау үшін науқастың жасушалары зерттеп, 1-суреттегідей хромосомалар санының өзгеруін анықтады.
1-сурет
і. Аурудың жынысын және түрін анықтаңыз
_____________________________________________________________________
іі.Науқас адамның кариотипінде қандай ауытқулар бар екенін сипаттама беріңіз
_______________________________________________________________
ііі. Мұндай хромосомалық ауытқулардың пайда болу себептерін талдаңыз
Дескриптор:
-аурурдың жынысын анықтады;
-аурудың қариотипіне сипаттама берді
-хромосомалық ауытқуыдың пайда болу себебін талдады
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
-сұрақ
Мәтін мазмұнын қолдана отырып, Даун синдромы бар балалардың туылу себептерін аңықтаңыз.
2-сұрақ


title: Сабақтың тақырыбы Адамда хромосомалар санының ауытқуына байланысты болатын хромосомалық аурулары

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
7 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыруда шаттық шеңбері жүзеге асырылады.
3. Оқушыларды топтарға біріктіру.
|
Оқушыларға ватсап арқылы сілтеме беріледі. Wordwall платформасы арқылы 4 топқа бірігеді.
1
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сабаққа белсенділігі артады.
|
Интерактивті тақта
https://wordwall.net/ru/resource/23601744
Оқу құралдары
(Қазіргі жағдайда) ДК экраны
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл»
Видео көру «Хромосомалық аурулар»
Талқылау сұрақтары
1. Хромосомалар қандай түрлерге бөлінеді?
2. Хромосомалық бұзылулардың қандай түрлері н білесіздер?
3. Хромосома санының ауытқуы адам денсаулығына қалай әсер етуі мүмкін?
(Сабақтың тақырыбын тақтаға жазуға немесе презентация арқылы көрсету
|
Оқушылардың берген жауаптарына сүйене отырып, бүгінгі сабақтың тақырыбын және мақсатын оқушылармен бірге анықтайды
Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adamda-hromosomalar-sanini-auituina-bajlanisti.html#Жаңа_сабаққа_кіріспе____(Ұ)_«Миға_шабуыл»_Видео_көру_«Хромосомалық_аурулар»_Талқылау_сұрақтары


title: Киіз үйдің негізі 3 бөліктен тұрады

text:
Киіз үйдің негізі 3 бөліктен тұрады: үйдің сүйектері, үйдің киіздері, бау-шулары. Киіз үйді құрайтын негізгі қаңқасын «сүйегі» деп айтады. Оларға кереге, уық, шаңырақ жатады. Киіз үйдің ішін 4 бөлікке бөледі: төр, оң жақ босаға, сол жақ босаға, ошақ. Ошақ қасиетті орын болып саналады. Мұнда от жағылып, қазанда ас әзірленеді.
«Шығармашылық шеберхана» Оқушылардың өздік жұмысы. Тапсырма: Ежелгі баспана түрін жасау
Қауіпсіздік ережелері:
1. Қайшымен жұмыс жасағанда абай болу.
2. Қайшымен қағазды қиғанда мұқият болу.
3. Қайшымен қағазды қиып болғаннан кейін қайшыны өзінен алшақ қою.
Жұмысқа керекті құралдар:
Ұзындығы бірдей бес жіңішке таяқша, жіңішке резеңке, ермексаз, түрлі түсті фломастерлер, түрлі түсті қағаздар, қайшы, степлер немесе кішкене түйреуіштер.
Жұмысты орындау реті:
1.Таяқшалардың жоғары жағынан 3-4 см өлшеп, резеңкемен буып қой. Оны конус пішіні шығатындай етіп орналастыр. Баспана құрылымы нық тұру үшін ішкі жағынан ермексаз жапсыр.
2. Қағазды суретте көрсетілгендей етіп бүктеп, қиып ал.
3. Әдемі өрнек ойлап тауып, онымен матаны әшекейле.
4. Құрылымды қағазбен орап, степлер немесе қысқышпен бекіт. Баспана үлгісі дайын!
Сергіту сәті
«Нейрожаттығу»
Музыканың ырғағымен суреттерді пайдалана отырып нейрожаттығу орындау.
|
«Төрт сурет, бір сөз» әдісі арқылы жаңа тақырыпты анықтайды.
-Үйлер, ағаштан жасалған үйлер, үңгірлер, киіз үй,баспаналар.
-Иә
-Баспана
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды орындайды.
Жаңа ақпаратпен танысады.
Оқушылар өздік жұмыс, ежелгі баспана жасайды.
Сергіту сәтін жасайды.
|
Мадақтау
«Шапалақ» әдісі.
3 шапалақ - «Маған ұнады. Жұмысым сәтті шықты»
2 шапалақ- «Орындадым, бірақ қиын болды»
1 шапалақ- «Тапсырманы орындай алмадым»
|
Көрнекілік суреттер
Оқулық
Көрнекілік суреттер
Интербелсенді тақта
Таяқша, резеңке, ермексаз, фломастер, қағаздар, қайшы, степлер
Көрнекілік суреттер
Музыка
|


title: «Сұрақ-жауап» - Сабақтың тақырыбы Адамдардың ежелгі баспанасы. Ежелгі баспана түрін жасаймыз

text:
«Сұрақ-жауап» әдісі
Ежелгі адамдардың алғашқы баспанасы. (үңгір) 2. Ағаштың бұтақтарынан жасалған баспана. (күрке) 3. Көшпелі өмірге бейімделген баспананың жетілдірілген түрі. (киіз үй)
Егер сенің үйінде «Лего» мен текшелер болса, екі үй тұрғыз. Бірін текшелерден, екіншісін «Легодан» жаса. Енді қолыңмен ақырын итер. Олардың қайсысы құлады? Құрылыстардың қандай болу керектігіне қорытынды жаса.
Кері байланыс «Смайликтер»
Үш смайликтің біреуін таңдап, құтыға жапсыру арқылы кері байланыс жасау.
Оқушылар бүгін біз ежелгі адамдардың баспанасы, сәулет өнері дегеніміз не екені, сәулет өнерінің даму тарихы, әйгілі сәулет ескерткіштері туралы білдік. Ғимараттарды сәулет өнерінің нәтижесі деп қабылдауды, баспана түрін жасауды үйрендік.
|
Тақырыпты бекіту мақсатында сұрақтарға жауап береді:
1.Үңгір
2.Күрке
3. Киіз үй
Үй тапсырмасымен танысады.
«Смайликтер» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.
|
«Бағдаршам»
әдісі
Мадақтау
|


title: Сабақтың тақырыбы Адамдардың ежелгі баспанасы. Ежелгі баспана түрін жасаймыз

text:
Бөлім
|
Су-тіршілік көзі
|
Педагогтің аты-жөні
|
Рамазан Перизат Жұмабайқызы
|
Күні:
|
04.12.2023 ж
|
Сынып:3
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Адамдардың ежелгі баспанасы. Ежелгі баспана түрін жасаймыз.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
3.3.1.1 Өз жұмысының (эскиз, бұйым) негізгі идеясын және процесін арнайы терминологияларды пайдаланып таныстыру
3.1.4.1 Жұмыс орынын дұрыс ұйымдастыру және жұмыс барысын жоспарлау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
5 минут
Өткен білімді еске түсіру
3 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу.
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Кубик» әдісі
Кубикті айналдырып, онда берілген іс-қимылды қайталау арқылы жаңа сабақты көтеріңкі көңіл-күймен бастау.
«Ақиқат-жалған» әдісі
1.Алғашқы сағаттарды үш жарым мың жыл бұрын ойлап тапқан.
2. Алғашқы ойлап табылған сағат- су сағаты.
3. 4 жыл мезгілі бар.
4. Наурыз мейрамында әрбір үйге шырша қойылып, оны ойыншықтармен безендіреді.
|
Мұғаліммен амандасады.
«Кубик» әдісін орындап, жақсы көңіл-күй қалыптастырады.
Өткен білімді еске түсіру үшін «Ақиқат-жалған» әдісін орындайды.
1.Ақиқат
2. Жалған (Күн сағаты)
3. Ақиқат
4. Жалған (Жаңа жыл мейрамы)
|
Мадақтау
|
Кубик
|
Жаңа білім
10 минут
Сабақтың ортасы
20 минут
Сергіту сәті
2 минут
|
«Төрт сурет, бір сөз» әдісі арқылы жаңа тақырыпты ашу.
-Балалар, тақтадағы суреттерге назар аударайық. Не көріп тұрмыз? Бұл суреттердегі нәрселер сендерге таныс па?
-Балалар, 4 суретке қандай тақырып қоюға болады?
-Дұрыс. Баспана.
Ендеше, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Адамдардың ежелгі баспанасы. Ежелгі баспана түрін жасаймыз»
Түсінік беру: Ертеде адамдар өздерін жабайы аңдар мен қолайсыз ауа райынан сақтайтын баспаналар тұрғызған. Алғашқы баспаналар үңгірлер болды, одан кейін басқа да құрылыстар бой көтерді. Ежелгі адамдар баспана жасау үшін ағаш бұтақтарын пайдаланған. Бұтақтардаң басын қосып үстін аңның терісімен жапқан. Осындай баспана күрке деп аталады. Көшпелі өмірге бейімделген баспананың жетілдірілген түрі- киіз үй. Ол көшіп қонуға ыңғайлы, қыста жылы, жазда салқын болды.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adamdardi-ejelgi-baspanasi-ejelgi-baspana-trin.html#«Кубик»_әдісі_Кубикті_айналдырып,_онда_берілген_іс-қимылды_қайталау_арқылы_жаңа_сабақты_көтеріңкі_көңіл-күймен_бастау._«Ақиқат-жалған»_әдісі


title: Сергіту сәті - Сабақтың тақырыбы Адамдар үнемі сауда жасады ма? Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сергіту сәті. Көтер басты – бір, екі. Қолды кең жай – үш, төрт. Ақырын отыр – бес, алты. Отырамыз, демаламыз, Содан соң оқи бастаймыз.
Көзге арналған жаттығу
Ж. – отырып. 1-2 мин ішінде тез көзді жыпылықтату.
Сұрақтарға жауап береді.
Оқушы дәптерімен жұмыс орындайды.
Оқушылар:
Еңбекақы есебінен, яғни еңбек үшін төлем (қысқаша – жалақы).
Оқушылар: Тауарлар мен қызметтер.
Сергіту жаттығуын орындайды.
Көзге арналған жаттығу
Ж. – отырып. 1-2 мин ішінде тез көзді жыпылықтатады.
Оқушы дәптері
Оқулықпен жұмыс
Мұғалім үшін мағлұмат: Ақша тарихынан. Ақша әртүрлі болды.
Тарихты еске түсіріңдер: ерте
уақытта ежелгі гректерді, славяндар мен римдіктерде мал ақша есебінде жүрді, өйткені олар мал бағумен айналысты. Қытай мен Жапонияда күріш, Моңғолияда шай, Русьте аң терілері ақша есебінде қолданылды.
Яғни әр халықтың тауарларының ішінен барлығына немесе көпшілігіне бағалы болып саналатын ең маңыздылары мен қажеттілері таңдап алынды. Тіпті тас ақшаларда болды, Тынық мұхиттағы Яп аралының тұрғындары қоғамдық шығындар мен сот дау-дамайларына төлемді
тас табақшалары (дискілері) арқылы жасады. Олардың ірілерінің
диаметрі 4 метрге дейін жетті. Кейбір халықтар ақша есебінде тұзды пайдаланды, ол ұзақ сақталады, әрі ас даярлау үшін үнемі қажет еді.
Үндістанда, Тайландта және Африкада каури қабыршағын ақша ретінде пайдаланды. Мөлшермен 4,5 мың жыл бұрын Египетте тауар
Оқушылароқулықтағы
мәтіннен адамзат тарихында қандай тауарлар ақша есебінде жүргені туралыоқиды.
Оқулық
мен қызмет көрсетуге төлем жасау үшін әртүрлі металдарды –
алтынды, күмісті және мысты қолдана бастады. Алдымен олар құйма түрінде айналымға түссе, кейінірек құймаларды ұсақтап, монеталар жасай бастады.
Монеталар қымбат, берік әрі
ыңғайлы болды. Олар мал секілді өліп қалмайтын немесе аң терісі секілді бұзылып кетпейтін ақша болды. Оның үстіне монеталарды өлшемей, жеке санап беріп төлем
жасауға болатын еді. Алғашқы қағаз ақша Қытайда болды, ол жақтан әлемнің басқа елдеріне тарады. ХХ ғасырда адамдар сатып алған заттарға төлем жасауға өте қолайлы пластик банккарточкаларын
пайдалана бастады. Пластик карточкалардың көмегімен есептесуді білдіретін «электрондық ақша» термині пайдаболды.
Мұғалім: – Қалай ойлайсыңдар, металл ақшамен салыстырғанда қағаз және электрондық ақшалардың қандай артықшылығы бар?
Электронды ақшаның артықшылығы: есеп жасауға ең қолайлы әдістердің бірі. Қолма-қол ақша болмаса да, банктегі есепте
бар болса, әлемнің кез келген
Жауаптар: Қағаз ақшамен пластик карточкалардың артықшылығы: жеңіл әрі ыңғайлы (өзіңмен алып жүруге).
жерімен есептесуге болады.
Әр елдің сыртқы түрлері қайталанбайтын және бір-біріне ұқсамайтын өз ақша белгілері
бар.
«Оқушы дәптеріндегі» жұмыс. В. тапсырманы орындау.
(жауаптар: 1 – Ресей, 2 – Қазақстан, 3 – Өзбекстан, 4 – Қырғыстан).
ҚБ дәптерде орындалған
тапсырманы оқушылардың өзара тексеруі. «Бас бармақ» тәсілі.
«Оқушы дәптеріндегі» жұмыс. В. тапсырманы орындайды.
ҚБ дәптерде орындалған тапсырманы оқушылардың өзара тексеруі. «Бас бармақ» тәсілі.
Оқушы дәптері
Соңы
«Оқушы дәптеріндегі» С. тапсырманы орындау.
Қажетті фигураны таңдап √ белгісін қою арқылы сабақтағы өз
жұмысыңа баға бер.
«Оқушы дәптеріндегі» С. тапсырманы орындайды.
Қажетті фигураны таңдап, √ белгі қою арқылы сабақтағы өз жұмысыңа баға беру.


title: Сабақтың тақырыбы Адамдар үнемі сауда жасады ма? Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
1.1.1.4 – тауар-ақша қатынасының қарапайым түрлерін түсіндіру.
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
сауданың не екенін білетін болады;
тауарларды сату және сатып алудағы ақшаның рөлінтүсінеді.
Көптеген оқушылар:
тауарларды тікелей айырбастау мен сату және сатып алудың айырмашылығына талдау жасай алатын болады;
ақшаның неліктен пайда болғандығына талдаужасайды.
Кейбір оқушылар:
сауданың: тауарды сату мен сатып алудың қалай болатынын сызба бойынша түсіндіріп береалады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Сабаққа психологиялық көңіл күй қалыптастыру.
Тақтада «Қалаймын», «істей аламын», «қолымнан келеді»,
«істеймін» деген сөздер. Мұғалім оларға былайша түсіндірме береді:
«Қалаймын» – мен сендердің білімдерің мен түсініктеріңнің көлемінің ұлғаюынтілеймін.
«Істей аламын» – сабақтақателесу, күмәндану, кеңес алумүмкін
болады.
«Қолымнан келеді» – біз сендермен оқып-үйренген материалды мәселелерді шешуде,
тапсырмаларды орындауда қолдана аламыз.
«Істеймін» – әрқайсысымыз өзімізге
«өткендегілер туралы қажетті мәліметтерді өзім іздеп, тауып, болашаққа болжам жасаймын» – деген нұсқау береміз.
– Қымбатты балалар! Мен сендерге сабаққа мынандай көңіл күймен келдім (күнді көрсетеді).
Ал сендердің көңіл күйлерің қалай?
Оны суреттердің бірін таңдау арқылы көрсетіңдер.
Ашық Бұлттыкүн Жаңбырлы күн күн
Үй тапсырмасын тексеру
Көңіл күйлерін суреттердің
бірін таңдау арқылы көрсетеді.
Оқушылар «Ежелгі адамдардың өмірі қалай өзгерді?»
тақырыбына жазылған эссені оқиды.
ҚБ. «Найзағай жарығы» тәсілінің көмегімен өзара баға беру:
естігендерге өзінің көзқарасын
еліктіреді;
пайдалы;
қызығушылық танытамын;
қажет;
білдім және т.б. сияқты бір сөзбен білдіреді.
Мақсатты тұжырымдау:
Тақтада сабақтың тақырыбы
жазылған. «Адамдар үнемі сауда жасады ма?»
Мұғалім: Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабақта немен байланысты жұмыс істейміз?
сауда дегеніміз не? ол қалай пайда болғанын білеміз;
ақша не себепті пайдаболғанын анықтаймыз.
Ұ. Оқушылар сабақ соңында жетуге тиісті мақсаттарды түсіндіреді:
сауда дегеніміз не? олқалай пайда болғанынбілеміз;
ақша не себепті пайда болғанын анықтаймыз.
ҚБ. «Найзағай жарығы» тәсілінің көмегімен өзара баға беру.
Күн, бұлтты және жаңбырлы ауа райының суреттері
Ортасы
Мұғалім: – Осы сұрақтарға жауап беру үшін өткен уақытқа саяхат жасауымыз керек. Дайынсыңдар ма? Онда аттанайық. Оқулықтағы ежелгі адамдарға арналған бетті ашыңдар. Біз өткен уақытқа тап
болдық. Мыналар кімдер? (алғашқы қауым адамдары). Қалай
ойлайсыңдар, алғашқы қауым адамдарында ақша болған ба? Әрине, жоқ. Алғашқы қауым адамдары үңгірлерде тұрды, аң
Сұрақтарға жауап береді.
Оқулық
терілерін киді, табиғаттың бергенімен қоректенді.
Уақытпен тағы да мыңдаған
жылдарға қозғалайық. Адамдар енді өздеріне қажетті өсімдіктерді
өсіріп, кейбір аңдарды қолға үйретіп үй жануарларына
айналдырды, темірден құрал жасап, мата тоқуды және т.б. үйренді. Әр
істің шеберлері қажет болды. Кез келген адам өсімдік өсіріп, мата тоқып, аяқкиім тігіп және темірден құрал жасай алмады. Сол сияқты кез келген адамның қолынан үй салып, егін өсіру келмеді. Бұл
жұмыстарды адамдардың өзара бөлісіп атқаруы керек болды.
Біреулер аң аулады, кейбіреулерүй жануарларын өсірумен айналысса, енді тағы біреулері егін салды, темірден құралдар жасадыт.б.
Мұндай қоғамда небайқалды?
Өз еңбектерінің артық өнімдері мен басқа адамдардың өнімдеріне
қажеттілік пайда болды. Адамдар енді не істеді?
Дұрыс, олар енді әртүрлі өнімдер мен тауарларды айырбастай
бастады, өйткені ол кезде ақша
болған жоқ. Олар айырбас жасады (сауда келісімі). Мысалы, жылқыны екі қап астыққа, арбаны қойға деген сияқты. Ондай айырбасқа мысалдар келтіріңдер.
Ондай айырбас түрі бартер деп аталады. Бұл – біртауарды
екіншісіне тікелей айырбастау болып табылады.
Бәрі де қарапайым әріыңғайлы секілді. Жақсы, екі адамбартер
жасады, ал егер мынандай жағдай болса ше?
Оқулықты ашып суретке қараңдар.
Қалай ойлайсыңдар, тауар айырбасы болама?
«Қойылым»тәсілі.
Тақтаға төрт оқушы шығады. Олардың қолдарында суреттер бар (қыш құмыра, астық қапшығы, мата, қой).
Оқулықты ашып, суретке қарап,ойларымен бөліседі.
Тақтаға төрт оқушы шығады. Олардың қолдарында суреттер бар (қыш құмыра, астық қапшығы, мата, қой).
ші оқушы: Мен қыштан ыдыс жасаушымын, астық сатып алғымкеледі.
ші оқушы: Мен диқанмын, астық өсіремін. Маған қой керек.
ші оқушы:Мен
тоқымашымын, мата тоқып, сатамын. Қыш құмыра сатып алғым келеді.
ші оқушы: Мен малшымын, қой мен ешкі өсіремін, өзіме киім тігу үшін мата сатып алуымкерек.
Оқулық
Суреттер (қыш, құмыра, астық, бір қапшық астық, мата, қой)
Мұғалім: Айырбас жасала ма?
Мұндай жағдайдан шығудың қандай жолын ұсынасыңдар?
– Бұл екі адамның арасындағы бартерден көп уақыт алатынын байқадыңдар. Көп адамдар арасында бартер жасау одан да қиынырақ. Ал енді тіршілікке
қажетті барлық заттарды: киімді де, аяқкиімді де, тамақты да
айырбастап алу керек болды. Бұл күрделі жағдай. Бұдан гөрі
айырбастың сатып алу, сату деп аталатын басқаша түрі айтарлықтай ыңғайлы болады.
Сатып алу-сату – ақшамен жасалатын айырбас түрі.
Сызба бойынша сауданың: тауарды сату мен сатып алудың қалай
жүретінін түсіндіріңдер.
– Сауда – тауарды ақшаға айырбастау болып табылады.
Оқулықтағы суретке қарап, ақшаға айырбастауға болатын тауарларға мысалдар келтіріңдер.
Сауда былай жүреді: алдымен өз тауарларыңды сатасыңдар, яғни оны ақшаға айырбастайсыңдар, ал түскен ақшаға өздеріңе қажетті заттарды: азық-түлік, киім т.б. заттарды сатып аласыңдар.
Оқушылар күрделі мәселені шешуге кіріседі.
Оқулықтағы суретке қарап, ақшаға айырбастауға болатын тауарларға мысалдар келтіреді.
Оқулық
Сонымен, балалар, сабақта не оқып- үйренгенімізді қайталайық:
Айырбастың қандайтүрлері
болады? (бартер және сатып алу- сату).
Ақшаны қандай тауарларға айырбастауға болады?Қандай
қызмет түрлеріне төлеуге болады?
Оқушы дәптерімен жұмыс. А. Сөз қос:
Айырбасқа немесе сату үшін өндірілетінөнім Тауарды сатып алу мен сатуда қажетті құрал–


text:
Ж. – отырып. 1-2 мин ішінде тез көзді жыпылықтату.
Сұрақтарға жауап береді.
Оқушы дәптерімен жұмыс орындайды.
Оқушылар:
Еңбекақы есебінен, яғни еңбек үшін төлем (қысқаша – жалақы).
Оқушылар: Тауарлар мен қызметтер.
Сергіту жаттығуын орындайды.
Көзге арналған жаттығу
Ж. – отырып. 1-2 мин ішінде тез көзді жыпылықтатады.
Оқушы дәптері
Оқулықпен жұмыс
Мұғалім үшін мағлұмат: Ақша тарихынан. Ақша әртүрлі болды.
Тарихты еске түсіріңдер: ерте
уақытта ежелгі гректерді, славяндар мен римдіктерде мал ақша есебінде жүрді, өйткені олар мал бағумен айналысты. Қытай мен Жапонияда күріш, Моңғолияда шай, Русьте аң терілері ақша есебінде қолданылды.
Яғни әр халықтың тауарларының ішінен барлығына немесе көпшілігіне бағалы болып саналатын ең маңыздылары мен қажеттілері таңдап алынды. Тіпті тас ақшаларда болды, Тынық мұхиттағы Яп аралының тұрғындары қоғамдық шығындар мен сот дау-дамайларына төлемді
тас табақшалары (дискілері) арқылы жасады. Олардың ірілерінің
диаметрі 4 метрге дейін жетті. Кейбір халықтар ақша есебінде тұзды пайдаланды, ол ұзақ сақталады, әрі ас даярлау үшін үнемі қажет еді.
Үндістанда, Тайландта және Африкада каури қабыршағын ақша ретінде пайдаланды. Мөлшермен 4,5 мың жыл бұрын Египетте тауар
Оқушылар оқулықтағы
мәтіннен адамзат тарихында қандай тауарлар ақша есебінде жүргені туралы оқиды.
Оқулық
мен қызмет көрсетуге төлем жасау үшін әртүрлі металдарды –
алтынды, күмісті және мысты қолдана бастады. Алдымен олар құйма түрінде айналымға түссе, кейінірек құймаларды ұсақтап, монеталар жасай бастады.
Монеталар қымбат, берік әрі
ыңғайлы болды. Олар мал секілді өліп қалмайтын немесе аң терісі секілді бұзылып кетпейтін ақша болды. Оның үстіне монеталарды өлшемей, жеке санап беріп төлем
жасауға болатын еді. Алғашқы қағаз ақша Қытайда болды, ол жақтан әлемнің басқа елдеріне тарады. ХХ ғасырда адамдар сатып алған заттарға төлем жасауға өте қолайлы пластик банк карточкаларын
пайдалана бастады. Пластик карточкалардың көмегімен есептесуді білдіретін «электрондық ақша» термині пайда болды.
Мұғалім: – Қалай ойлайсыңдар, металл ақшамен салыстырғанда қағаз және электрондық ақшалардың қандай артықшылығы бар?
Электронды ақшаның артықшылығы: есеп жасауға ең қолайлы әдістердің бірі. Қолма-қол ақша болмаса да, банктегі есепте
Жауаптар: Қағаз ақшамен пластик карточкалардың артықшылығы: жеңіл әрі ыңғайлы (өзіңмен алып жүруге).
жерімен есептесуге болады.
Әр елдің сыртқы түрлері қайталанбайтын және бір-біріне ұқсамайтын өз ақша белгілері
бар.
«Оқушы дәптеріндегі» жұмыс. В. тапсырманы орындау.
(жауаптар: 1 – Ресей, 2 – Қазақстан, 3 – Өзбекстан, 4 – Қырғыстан).
ҚБ дәптерде орындалған
тапсырманы оқушылардың өзара тексеруі. «Бас бармақ» тәсілі.
«Оқушы дәптеріндегі» жұмыс. В. тапсырманы орындайды.
ҚБ дәптерде орындалған тапсырманы оқушылардың өзара тексеруі. «Бас бармақ» тәсілі.
Оқушы дәптері
Соңы
«Оқушы дәптеріндегі» С. тапсырманы орындау.
Қажетті фигураны таңдап √ белгісін қою арқылы сабақтағы өз
жұмысыңа баға бер.
«Оқушы дәптеріндегі» С. тапсырманы орындайды.
Қажетті фигураны таңдап, √ белгі қою арқылы сабақтағы өз жұмысыңа баға беру.


text:
1.1.1.4 – тауар-ақша қатынасының қарапайым түрлерін түсіндіру.
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар:
сауданың не екенін білетін болады;
тауарларды сату және сатып алудағы ақшаның рөлін түсінеді.
Көптеген оқушылар:
тауарларды тікелей айырбастау мен сату және сатып алудың айырмашылығына талдау жасай алатын болады;
ақшаның неліктен пайда болғандығына талдау жасайды.
Кейбір оқушылар:
сауданың: тауарды сату мен сатып алудың қалай болатынын сызба бойынша түсіндіріп бере алады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Сабаққа психологиялық көңіл күй қалыптастыру.
Тақтада «Қалаймын», «істей аламын», «қолымнан келеді»,
«істеймін» деген сөздер. Мұғалім оларға былайша түсіндірме береді:
«Қалаймын» – мен сендердің білімдерің мен түсініктеріңнің көлемінің ұлғаюын тілеймін.
«Істей аламын» – сабақта қателесу, күмәндану, кеңес алу мүмкін
болады.
«Қолымнан келеді» – біз сендермен оқып-үйренген материалды мәселелерді шешуде,
тапсырмаларды орындауда қолдана аламыз.
«Істеймін» – әрқайсысымыз өзімізге
«өткендегілер туралы қажетті мәліметтерді өзім іздеп, тауып, болашаққа болжам жасаймын» – деген нұсқау береміз.
– Қымбатты балалар! Мен сендерге сабаққа мынандай көңіл күймен келдім (күнді көрсетеді).
Ал сендердің көңіл күйлерің қалай?
Оны суреттердің бірін таңдау арқылы көрсетіңдер.
Ашық Бұлттыкүн Жаңбырлы күн күн
Үй тапсырмасын тексеру
Көңіл күйлерін суреттердің
бірін таңдау арқылы көрсетеді.
Оқушылар «Ежелгі адамдардың өмірі қалай өзгерді?»
тақырыбына жазылған эссені оқиды.
ҚБ. «Найзағай жарығы» тәсілінің көмегімен өзара баға беру:
естігендерге өзінің көзқарасын
еліктіреді;
пайдалы;
қызығушылық танытамын;
қажет;
білдім және т.б. сияқты бір сөзбен білдіреді.
Мақсатты тұжырымдау:
Тақтада сабақтың тақырыбы
жазылған. «Адамдар үнемі сауда жасады ма?»
Мұғалім: Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабақта немен байланысты жұмыс істейміз?
сауда дегеніміз не? ол қалай пайда болғанын білеміз;
ақша не себепті пайда болғанын анықтаймыз.
Ұ. Оқушылар сабақ соңында жетуге тиісті мақсаттарды түсіндіреді:
сауда дегеніміз не? ол қалай пайда болғанын білеміз;
ақша не себепті пайда болғанын анықтаймыз.
ҚБ. «Найзағай жарығы» тәсілінің көмегімен өзара баға беру.
Мұғалім: – Осы сұрақтарға жауап беру үшін өткен уақытқа саяхат жасауымыз керек. Дайынсыңдар ма? Онда аттанайық. Оқулықтағы ежелгі адамдарға арналған бетті ашыңдар. Біз өткен уақытқа тап
болдық. Мыналар кімдер? (алғашқы қауым адамдары). Қалай
ойлайсыңдар, алғашқы қауым адамдарында ақша болған ба? Әрине, жоқ. Алғашқы қауым адамдары үңгірлерде тұрды, аң
Сұрақтарға жауап береді.
Оқулық
терілерін киді, табиғаттың бергенімен қоректенді.
Уақытпен тағы да мыңдаған
жылдарға қозғалайық. Адамдар енді өздеріне қажетті өсімдіктерді
өсіріп, кейбір аңдарды қолға үйретіп үй жануарларына
айналдырды, темірден құрал жасап, мата тоқуды және т.б. үйренді. Әр
істің шеберлері қажет болды. Кез келген адам өсімдік өсіріп, мата тоқып, аяқкиім тігіп және темірден құрал жасай алмады. Сол сияқты кез келген адамның қолынан үй салып, егін өсіру келмеді. Бұл
жұмыстарды адамдардың өзара бөлісіп атқаруы керек болды.
Біреулер аң аулады, кейбіреулер үй жануарларын өсірумен айналысса, енді тағы біреулері егін салды, темірден құралдар жасады т.б.
Мұндай қоғамда не байқалды?
Өз еңбектерінің артық өнімдері мен басқа адамдардың өнімдеріне
қажеттілік пайда болды. Адамдар енді не істеді?
Дұрыс, олар енді әртүрлі өнімдер мен тауарларды айырбастай
бастады, өйткені ол кезде ақша
болған жоқ. Олар айырбас жасады (сауда келісімі). Мысалы, жылқыны екі қап астыққа, арбаны қойға деген сияқты. Ондай айырбасқа мысалдар келтіріңдер.
Ондай айырбас түрі бартер деп аталады. Бұл – бір тауарды
екіншісіне тікелей айырбастау болып табылады.
Бәрі де қарапайым әрі ыңғайлы секілді. Жақсы, екі адам бартер
жасады, ал егер мынандай жағдай болса ше?
Оқулықты ашып суретке қараңдар.
Қалай ойлайсыңдар, тауар айырбасы бола ма?
«Қойылым» тәсілі.
Тақтаға төрт оқушы шығады. Олардың қолдарында суреттер бар (қыш құмыра, астық қапшығы, мата, қой).
Оқулықты ашып, суретке қарап,ойларымен бөліседі.
Тақтаға төрт оқушы шығады. Олардың қолдарында суреттер бар (қыш құмыра, астық қапшығы, мата, қой).
ші оқушы: Мен қыштан ыдыс жасаушымын, астық сатып алғым келеді.
ші оқушы: Мен диқанмын, астық өсіремін. Маған қой керек.
ші оқушы: Мен
тоқымашымын, мата тоқып, сатамын. Қыш құмыра сатып алғым келеді.
ші оқушы: Мен малшымын, қой мен ешкі өсіремін, өзіме киім тігу үшін мата сатып алуым керек.
Оқулық
Суреттер (қыш, құмыра, астық, бір қапшық астық, мата, қой)
Мұғалім: Айырбас жасала ма?
Мұндай жағдайдан шығудың қандай жолын ұсынасыңдар?
– Бұл екі адамның арасындағы бартерден көп уақыт алатынын байқадыңдар. Көп адамдар арасында бартер жасау одан да қиынырақ. Ал енді тіршілікке
қажетті барлық заттарды: киімді де, аяқкиімді де, тамақты да
айырбастап алу керек болды. Бұл күрделі жағдай. Бұдан гөрі
айырбастың сатып алу, сату деп аталатын басқаша түрі айтарлықтай ыңғайлы болады.
Сатып алу-сату – ақшамен жасалатын айырбас түрі.
Сызба бойынша сауданың: тауарды сату мен сатып алудың қалай
жүретінін түсіндіріңдер.
– Сауда – тауарды ақшаға айырбастау болып табылады.
Оқулықтағы суретке қарап, ақшаға айырбастауға болатын тауарларға мысалдар келтіріңдер.
Сауда былай жүреді: алдымен өз тауарларыңды сатасыңдар, яғни оны ақшаға айырбастайсыңдар, ал түскен ақшаға өздеріңе қажетті заттарды: азық-түлік, киім т.б. заттарды сатып аласыңдар.
Оқушылар күрделі мәселені шешуге кіріседі.
Оқулықтағы суретке қарап, ақшаға айырбастауға болатын тауарларға мысалдар келтіреді.
Оқулық
Сонымен, балалар, сабақта не оқып- үйренгенімізді қайталайық:
Айырбастың қандай түрлері
болады? (бартер және сатып алу- сату).
Ақшаны қандай тауарларға айырбастауға болады? Қандай
қызмет түрлеріне төлеуге болады?
Оқушы дәптерімен жұмыс. А. Сөз қос:
Айырбасқа немесе сату үшін өндірілетін өнім Тауарды сатып алу мен сатуда қажетті құрал –


title: Сабақтың тақырыбы: Адам денесіндегі қан мен басқа сұйықтықтарды жасанды тазарту

text:
Бекітілді:
Директордың оқу-әдістемелік жұмысы
жөніндегі орынбасары Сайын Е.С.
Бөлім: 6-бөлім
Бөліп шығару
|
Колледж:№1 АҚМГПК
|
Пәні: Биология
|
Оқытушының аты-жөні: Туралиева Г.А.
|
Топ: 13Б,16Б,11Р,11Д-15Д
Күні: 22.11.21.-27.11.21
|
Қатысқан білім алушылар саны:
Қатыспаған білім алушылар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Адам денесіндегі қан мен басқа сұйықтықтарды жасанды тазарту
|
Осы сабақта жүзеге асатын оқу мақсаты
|
Қан және қан жасушаларына анықтама беру, қызметтерін ажырату, сұйықтықтардың жасанды тазарту жолдарын үйрену.
|
Сабақтың мақсаттары
|
Барлық білім алушылар орындай алады:
Қан және қан айналым жүйесіне анықтама бере алады;
Білім алушылардың көпшілігі:
Қан плазмасы және қан жасушаларына кесте жасай біледі;
Кейбір білім алушылар:
Қан және басқа сұйықтықтарды жасанды тазартудың әдіс-тәсілдерін біледі ;
|
Бағалау критерийі
|
Ағзаның ішкі сұйық ортасына, дәнекер ұлпасына анықтама бере алады;
Қан айналым жүйесіне анықтама бере алады;
Қанды жасанды тазартудың әдістерін жіктеу;
|
Тілдік мақсаттар:
|
Білім алушылар орындай алады:
Организмнің ішкі сұйық ортасына түсініктеме бере алады.
Пәнге қатысты лексика мен терминология:
қан, лимфа, ұлпа сұйықтығы, қан айналым жүйесі, бүйрек, гемодиализ;
|
Құндылықтарды дарыту
|
Сабақ барысында білім алушылар тапсырмаларды орындауда жауапкершілікті сезінуі, топтық жұмыстар кезіндегі ынтымақтастықтың болуы, жаңа сабақ бойынша білім алу мен ізденуге деген ынта-талапты қалыптастыру.
|
Сабақтың түрі
|
Аралас сабақ
|
Әдіс-тәсілдер:
|
Серпілген сауал, түртіп алу, жұлдызды баспалдақ, ауалы білім шары, құпия конверт,табыс ағашы.
|
Пәнаралық байланыстар:
|
Химия
|
Алдын-ала білім:
|
Су мөлшерін реттеу. Нысана мүшелер
|
Кезеңдері
|
Оқытушының іс-әрекеті
|
Білім алушының іс-әрекеті
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Ұйымдастыру
0-7мин
7-22мин
22-42мин
|
-Амандасу
-Кезекшімен сұхбаттасу
-Психологиялық ахуалды қалыптастыру
-Сергіту сәті
«Серпілген сауал» әдісі арқылы өткен сабақты бекіту үшін сұрақтар беріледі.
Жаңа материалды белсенді меңгеруге білім алушыларды даярлау кезеңі
1-кезең : “ой қозғау”
Қан тазарту (плазмофорез) деген – ондағы улы заттарды алып тастау. Қан 50 пайыз судан тұрады, қалғаны – жасуша, май, ақуыз, витамин, гормон сияқты заттар. Тіршілік әрекеттері барысында ағзаға зиянды заттар түседі, олар қанға да өтеді. Ал жасуша, ұлпа, жасушааралық кеңістік сияқты қолжетімсіз жерлерден гөрі тамырдағы қанды алып тазарту, оны таза күйінде кері, орнына қайтару оңай. Ол былай іске асырылады:
Адам бір сағаттай кереуетте жатады, вена қан тамырларынан қан сорылып алынады да, тазартылып, ағзаға қайта ендіріледі. Сосын таза қан айналымы арқылы жасуша, ұлпа, жасушааралық кеңістік, органдар да тазарады. Қан алып, тазартудың науқастың ерекшелігіне, жай-күйіне қарай қолданылатын өзіндік ереже-тәсілдері бар. Тазартылғанда ол арнайы сүзгіден өтеді. Қан тазартудың нәтижесі:
қанның қоюлануы болмайды;
ішкі ағзалардың жұмыс істеуі жақсарады;
ұйқысы түзеледі; ойлау, есте сақтау қабілеттері артады;
иммундық жүйе нығаяды;
аллергиялық аурулар азаяды.
Тақырып бойынша білім алушылар интербелсенді тақтадан оқиды, «Түртіп алу» әдісі бойынша мәтіннен өздеріне қажет деп санаған ақпарат пен термин сөздерді дәптерлеріне жазып алады.
Қан қан тамырларының тұйық жүйесі бойынша үздіксіз айналалып, ағзадағы түрлі функцияларды атқарады:
|
Амандасу
Сынып басшысының есеп беруі
Сергіту сәті
Ыстық лебіздерін білдіру
Үй тапсырмасын қайталайды.
Эритроциттер (қанның қызыл түйіршіктері) – формалық элементтердің ең көп тараған түрі. Жетілген эритроциттерде ядро жоқ және олардың формасы екі жағынан бүгілген диск тәрізді. Оның тіршілік ұзақтығы 120 күн, бұдан кейін байыр мен көкбаурда бұзылады.
Тромбоциттер (қан пластиналары) жасушалық мембранамен шектелген сүйек кемігіндегі ірі жасушалар. Қан плазмасының ақуыздарымен бірге (мысалы, фибриноген) олар зақымдалған тамырдан ағып жатқан қанның ұюын қамтамасыз етеді, бұл арқылы ол ағзаны қан кетуден сақтайды.
Лейкоциттер (ақ түсті қан жасушалары) ағзадағы иммундық жүйенің бір бөлігі. Олар қан жүйесінен тыс тіндерге шығуы мүмкін. Лейкоциттердің басты функциясы – бөтен денелер мен қоспалардан сақтау.
|
|
Сабақтың ортасы
42-49мин
49-65мин
|
Тасымалдаушы — қанды айналдыру; оның бірнеше кіші функциялары бар: демалу, қоректендіру,экскреторлық, термореттегіш, реттеуші, қорғаныс, гомеостатикалық, механикалық.
№1-әдіс Термосқа 1 ас қасық балғын қалақай (крапива) жапырағын, 2-3 дана қарақарақат жапырағын, 2 дана таңқурай жапырағын, 1 дана грек жаңғағының жапырағын саласыз. Үстіне 1 литр қайнаған су құйып, бетін жауып қойыңыз. Шамамен 20-25 минуттан соң тұнбаны сүзіп алып, жылы күйінде қабылдайсыз. Егер татымы ұнамаса бал немесе лимон қосуға болады. Емделу тәртібі 100-150 мл-ден күніне 2-3 рет ішесіз. Емделу ұзақтығы – 2-3 апта. №2-әдіс 200 гр. қалақай жапырағын жақсылап жуып, эмаль ыдысқа саласыз. Үстіне 500 мл қайнаған су құйып, қақпағын жауып қойыңыз. 1-2 сағаттай тұнған сусынды сүзіп алып, 500 гр. қант араластырасыз. Ыдысты отқа қойыңыз. Қант ерігенше баяу отта қыздырасыз. Бір қайнап шыққан соң дайын болған тұнбаны шыны ыдысқа құйып, қақпағын мықтап жабыңыз. Бұл тұнба қанды тазалаумен қатар, жөтелді, баспаны, суықты емдеп, иммунитетті көтереді.
№3-әдіс 200 гр. балғын қалақай жапырағын тазалап жуып, ыдысқа саласыз. Үстіне 1 стақан қайнаған су құйып, отқа қойыңыз. 2 минуттай қайнаған соң оттан алып, қақпағын жауып қоясыз. Салқындаған соң емдік сусынды сүзіп алып, шыны банкіге құйыңыз. Үстіне ұсақтап туралған 3 дана лимон мен 1 стақан балды қосып, мұқият араластырыңыз. Дайын болған тұнбаны 1 ас қасықтан күніне 2 рет ішесіз. Егер үзбей қабылдасаңыз 1 аптадан соң-ақ қаныңыз тазарып, бойыңыздан жеңілдік сезінесіз. Қанмен бірге теріңіз де, ағзаңыз да жасарады.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы Адам еңбегі Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Педагогтің аты-жөні
|
Адыкова Ләйлә
|
Күні:
|
08.10.2021
|
Сынып:2 Ә
|
Қатысушылар саны:24
|
Қатыспағандар саны:0
|
Сабақтың тақырыбы
|
Адам еңбегі
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
2.1.1.2. Отбасылық мұрағат негізінде отбасы мүшелерінің ауызша портретін жасау.
|
Сабақтың барысы.
|
|
Сабақтың кезең
уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Басы
|
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Ғажайып жылулық шынжыры» жылулық шеңбері.Балалар бір-біріне жмиып күлу арқылы ,жылы күлкілерін сыйлайды.Педагог күлкінің маңызына тоқтайды.
Ыстық орындық
Ыстық орындыққа бір оқушы отырады.Мұғалім оқушының артында тұрып сурет көрсетеді.Сыныптағы қалған оқушылар сол суретке қарап іс-қимылмен ортадағы оқушыға жасырады.Ыстық орындықтағы оқушы жауабын табады,сол арқылы бүгінгі сабақтың тақырыбын анықтайды.
Жұмыс ережесін келісу
Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
Уақытты үнемдейміз!
Нақты,дәл жауап береміз!
Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
|
Психологиялық ахуал қалыптастырады.Жаңа тақырыпты табады.
|
ҚБ: От шашу арқылы бір-бірін бағалау.
|
Психологиялық ахуал.
|
Сабақтың ортасы
|
Ширату тапсырмасы.
Еңбек деген не ?
Адамдар не үшін еңбек етеді?
Балалар суретте қандай еңбек түрлерін көріп тұрсыңдар?
Еңбекші халықтың еңбектеніп жасаған заттарын адамдар күнделікті өмірде қолданады.
Сенің дастарқаныңа түскі ас қалай келді?Анаң түскі тамақ әзірлеу үшін керек-жарақтарын базардан сатып әкеледі.Ол тағамдар қайдан келеді?Оған қанша адам еңбек етеді?
Дәптермен жұмыс
Төменде келтірілген мақалдың мағынасы нені білдіреді?
Мақалды дәптеріңе көшіріп жаз.
Еңбек етсең ерінбей,
Тояды қарның тіленбей.
Дескриптор:
шығармашылығы оқу тапсырмалары арқылы дамиды.
алған білімін сабақ барысында қолдана алады.
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырмаларды талапқа сай орындайды.
Белсенді оқу тапсырмалары( ұжымда)
«Көршіңе әңгімелеп бер» әдісі арқылы суретпен және мәтінмен жұмыс жасайды.
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау
|
Форматив
ті бағалау
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
|
Оқылым, жазылым тапсырма
лары.
Дәптермен жұмыс.Суреттер.Видеоролик.
|
Соңы
|
Сәйкестендір.
Сонымен еңбек деген не болды?
Қандай еңбек түрлерін білеміз?
|
Оқулықтағы қосымша тапсырмалар.
|
ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы бір-бірін бағалау
|
тапсырмалар.
|
Кері байланыс
|
Рефлексия (жеке)
Оқушылар «Бағдаршам» әдісі бойынша сабаққа кері байланысты ауызша айтты.
|
Сабақтан алған әсерлерін ауызша айту.
|
«Бағдаршам» әдісі
|
«Бағдаршам» әдісі кері байланыс парағы
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-gemoglobini-men-mioglobinini-rilisi-men-iz.html?page=2#2-тапсырма._қолдану_және_талдау_айдарындағы_тапсырмаларды_орындатады,_бақылайды,_мысал,_үлгі_көрсетеді.__2.Тапсырма

title:
Тапсырма.
Терминдерге анықтама береді

Дескриптор

text:
Дескриптор: - Тапсырманы сипаттайды және түсіндіреді.
-Сұрақтарға жауап береді
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
20 мин
2-тапсырма. қолдану және талдау айдарындағы тапсырмаларды орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
2.Тапсырма. Салыстыру кестесін жазады
Дескриптор: - Тапсырманы талдайды және түсіндіреді.
-Сызбанұсқаны толықтырады.
Сабақты сұрақ жауап арқылы бекіту,қорытындылау
Ұлпаларда оттегіні сақтайды, қажет кезінде ағза осы оттегіні қолданады
Эукариоттарда кездеседі
Қаңқа және жүрек бұлшықеттерінде кездеседі
4 гем тобы бар
1 гем тобы бар
4 оттегі молекуласы гемоглобинмен байланысады
1 оттегі молекуласы миоглобинмен байланысады
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
10 мин
Қортындылау
Орындалған тапсырмаларды талдау,баға беру
Оқулық, жұмыс дәптерлері.
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
5 мин.
«Бір ауыз сөз» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау рефлексиясын тыңдайды.
«Қорытынды» тәсілі көрінеді.
Үй тапсырмасы Эссе жазу
Жеке жұмыс: бір ауыз сөзбен сабақ туралы өз ойларын түсіндіріп береді. Бір ауыз сөздеріне сабақты бағалайтын келесі сөздерді айтуға болады ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым, жасай аламын. т.б.
50-100 баллдық жүйе бойынша әр өзіне тиісті баллын қойып бағалайды. ынталандыру үшін
«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.


title: Сабақтың тақырыбы: Адам гемоглобині мен миоглобинінің құрылысы мен қызметі №13 -сабақ. Бөлім

text:
Жаңа сабаққа кіріспе
20 мин
|
«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыптармен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды,пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Олар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстыру.
|
Студенттер өздерінің жауаптарын «Даңқ минуты» қабылдауында ұсынады, оның барысында олар тақырып бойынша бір минуттай сөйлейді (студенттердің таңдауы бойынша)
1.Адам ағзасында оттегі қалай тасымалданады?
2.Адам ағзасында неше литр қан бар?
3. Құрамында темірі мол ас- тағамдарды атаңыздар.
4.Гемоглобин терминін қалай түсінесіз?
5. Қаңқа бұлшықеттеріндегі нәруыз қалай аталады? Олардың қызметтері қандай?
|
«Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір білімгерлерге ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететіндерге жетелеуші сұрақтар қойылады.
Балдық бағалау
|
https://www.youtube.com/watch?v=02kcm3jA1ms
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-adam-gemoglobini-men-mioglobinini-rilisi-men-iz.html#Ұйымдастыру_кезеңі:_1.Білімгерлермен_амандасу,_түгендеу,реттілігін_қадағалау._2.Ынтымақтастық_атмосферасын_қалыптастыру_Бұл_жерде_саралаудың_«Жіктеу»