1. Сөздер сөйлемде септік, тәуелдік, жіктік жалғаулар арқылы байланысады. Жалғаулардың катысуымен сөздердің өзара байланысы, белгілі синтаксистік катынас, грамматикалық мағына туып отырады. Мысалы: Мен өз Отанымды сүйемін деген сөйлемдегі Отан сөзіндегі тәуелдік жалғауы (-ым) мен табыс септіктің жалғауы (-ды) бұл сөзді екінші бір сөздермен өз(імнің) Отаным және Отанымды сүйемін түрінде байланыстырып түр және біріншісінде меншіктілік-тәуелділік мағына, екіншісінде тура объектілік мағына беріліп тұр. Жіктік жалғауы (-мын) арқылы мен және сүйемін сөздері I жақ, жекеше мәнде байланысып тұр, қимыл мен қимыл иесі (атқарушы) яғни субъектілік-предикаттык катынаста жұмсалған.


2. Сөздер сөйлемде шылаулар арқылы да байланысады. Мысалы: Біздің еліміз бейбітшілік үшін күреседі дегенде бейбітшілік сөзі мен күреседі сөзінің тіркесіп байланысуына үшін шылауы септігін тигізіп, мақсаттык мағынаны тудырып тұр. Сөздерді жалғаулық шылаулар мен септеулік шылаулар байланыстырадьг. Жалғаулык шылаулар бірыңгай мүшелерді яғни тең дәрежелі, бір тұлғадағы сөздерді салаластыра байланыстырса, септеулік шылаулар бір сөзді екінші сөзге бағындыра, сабактастыра байланыстырады.
Сондықтан септеулік шылаулар байланыстырған сөздер сөз тіркесін құрайды да, жалғаулық шылаулар байланыстырған сөздер сөз тіркесі бола алмайды, тек бірыңғай мүшелер болады. Ал демеулік шылаулар сөздерді байланыстыра алмайды. Сөздерді сабақтастыра байланыстыратын шылаулар: сайын, үшін, жөнінде, туралы, дейін, шейін, тарта, таман, соң, кейін, бірге, қатар т. б.
Достарыңызбен бөлісу: |


3.Сөздер орын тәртібі арқылы да байланысады. Мысалы: Тас жолды ағаш күрекпен күредік деген сөйлемде тас пен жол, ағаш пен күрек сөзі қатар тұруы арқылы анықтауыштық қатынаста байланысқан. Ал осы сөздердің орнын өзгертіп жіберсек, мүлде басқа мағына немесе мағынасыздық туады (тас күрек, ағаш жол). Бұл сөздер бір-бірімен тиянақты орын тәртібі арқылы байланысқа түскен.
4. Байланысудың соңғы тәсілі — интонация. Мұнда екі сөздегі орын тәртібі тиянақты болумен бірге, екеуінің арасында айтылуда дауыс ырғағы сақталып, екінші сөз сәл көтеріңкі естіледі, ал жазуда ол сөздер сызықшамен ажыратылады. Мысалы: Талғат - ұшқыш. Сәуле - мұғалім. Интонация арқылы байланысқан сөздер сөйлем құрайды да; алдыңғы сөз бастауыш, соңғысы баяндауыш қызметін атқарады. Мұндай жалаң сөйлемдегі сөздердің орындары ауысса, ол сөздердің кызметі де өзгереді. Айталык, Ұшқыш - Талғат, мұғалім - Сәуле болған жағдайда, бастауыш - ұшқыш, мұғалім, баяндауыш - Талғат, Сәуле сөздері болады.


Сөз тіркесіндегі негізгі мағынаға ие болатын сөз басыңқы сыңар деп аталады. Басыңқы сыңарды айқындап тұрған сөз бағыныңқы сыңар деп аталады. Мысалы: Айлы түн (айлы – бағыңқы сыңар, түн – басыңқы сыңар).
Сөздер екі-екіден тіркесуімен шектеліп қоймайды, тіркестегі басыңқы сыңар басқа бір сөзьен байланысып, екінші тіркес жасайды. Мысалы: Бұл әнді шырқаған Естайдың даңқы көп елге жайылды. Мұнда аяқталмаған ойды білдіретін бір сөйлем бар, екіншіден, бұл әнді шырқаған Естайдың даңқы дегенде күрделі ұғымды білдңрңтңн сөздер тізбегі бар, үшіншіден, жеті түрлі сқз тіркесі бар. Олар: 1. Бұл әнді; 2. әнді шырқаған; 3. шырқаған Естай(дың);4. Естайдың даңқы жайылды;6. көп ел(-ге);7. Елге жайылды.
Өзара байланысқан сөздердің бір сыңары баяндауыш болып келсе, оларға сөз тіркесі тұрғысынан да, сөйлем тұрғысынан да қарауға болады. Сөздердің өзара байланысуы жағынан бұларды сөз тіркесі деп санасақ, белгілі дәрежеде аяқталған ойды білдңру жағынан оларды сөйлем дейміз. Мәселен, жоғары мысалдағы даңқы жайылды, елге жайылды деген сөз тіркестері өз алдында жеке-жеке сөйлем бола алады. Себебі, мұның әрқайсысында белгілі дәредеже аяқталған ой хабарланған.
Сөз тіркесі тіркесу жолына қарай тікелей тіркес және сатылы тіркес деп екіге бөлінеді: а) тікелей тіркес – екі сөздің өз бетінше тіркесуі. Мысалы: үлкен үй, колхоздан кеше келдік, ә) сатылы тіркес – бір тіркестегі басыңқы сыңардың басқа сөзбен ұласа тіркесуі. Мысалы: үлкен үйдің тіркесі т.б.Сөз тіркесінің сыңырлары бір-бірімен бағыныңқы грамматикалық байланыс арқылы тіркеседі де ол (сөз тіркесі) предикативті қатынастың негізінде тіркескен сөздердің тізбегінен ажыратылады. Предикативті қатынас негізінде тіркескен сөздердің тізбегін сөз тіркесі дейміз бе, жоқ па деген сұраққа лингвистер әр түрлі жауап беріп келді. Мысалы, жоғары мектептерге арналған «қазіргі қазақ тілі» (синтаксис) атты оқулықта былай делінген: «сөйлемдік қасиеттеріне қарап, сөз тіркестерін де өзіндік қасиеттеріне қарап танып, мысалы, жазық дала дегенді сөз тіркесі деп танысақ, атқа мінді дегенді әрі сөйлем, әрі сөз тіркесі деп қарау керек».Былайша, бір ғана құбылысты (атқа мінді) әрі сөйлем, әрі сөө тіркесі деп қарау сөйлем мен сөз тіркесінің жігін ажыратпауға, оларды бір-бірімен араластырып жіберуге әкеп соғады.
Предикативті байланыс негізінде сөздердің бір-бірімен тіркесуінен сөз тіркесі жасалмайтындығы жайында Ахманова О.С. кезінде былай деп жазды: «Байланыстың негізігі үш түрі – атрибутивті, комплективті және предикативті түрлерінің ішінен біріншісі әр қашанда сөз тіркесін тудырады; байланыстың екінші түрі өздерінің тығыз байланысты формаларында ғана сөз тіркесін тудырады; үшіншісі оны (сөз тіркесін – К.А.) ешқашан да тудыра алмайды». Зерттеушілер предикативті байланыс негізінде туған тізбектерді сөз тіркесінің қатарына жатқызбай, предикативті конструкцич немесе предикативті тізбек деп атайды да, осыған орай оларды сөз тіркесінің синтаксисі емес, сөйлемнің синтаксисі қарастыру керек деп есептейді.
Орыс тілін зерттеушілердің бағыныңқы байланыстың (подчинительная связь) негізінде жасалған сөз тіркесі мен предикативті байланыстың негізінде жасалған сөздер тізбегінің арасындағы айырмашылық туралы пікірлері мынандай: бағыныңқы – басыңқы қатынатағы сөз тіркесінде бағыныңқы элемент (сөз) басыңқы элементке тәуелді болып соның ыңғайна қарай белгілі бір формаға ие болады. Предикативтегі тізбектерді (мысалы, орысша брат пишет) предикативті емес сөз тіркестеріндегідей грамматикалық тәуелдік, бағыналық жоқ; атау септік өзінің табиғаты діграмматикалық бағыныңқы септік болып саналмайды.
Сөз тіркесінің сөздердің бір-бірімен тіркесіп айтылуынан жасалатыны сияқты, сөйлем де сөздердің өзара тіркесіп, бір – бірімен байланыста, қарым- қатынаста айтылуынан жасалады. Дегенмен, бұлар тілдік табиғаты жағынан әр басқа құбылыстар. Олардың айырмашылықтары жайында төменде сөз болады.
Сонымен, сөз тіркесінің өзімен сырттай ұқсас құбылыстардан айырмашылықтары жайында және оның басты белгілері туралы айтылғандарды жинақтай келгенде, сөз тіркесінің тілдік табиғаты жайында мынаны айтуға болады. Сөз тіркесі мағыналық және грамматикалық бірлекте болатын ьолық мағыналы сөздердің (кемінде екі сөздің) тіркесінен жасалып, заттарды, құбылыстарды, сап-белгіні, іс – әрекетті бір бірімен қарым – қатынасында атайды да, тілді номинативті құралдарының қатарына енеді, сөйлем құрамында және сөйлем арқылы комуникативтілік қасиетке (жартылай, шартты түрде болса да) ие болады, сыңарларының өзі тектес басқа сөздермен ауыстырылу, бір – бірімен иеркін тіркесу ерекшеліктерімен, семантикалық, тиянақтылық және құрылымдылық тұйықтылық қасиеттерімен сипатталады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сөздердің байланысу түрлері - Сабақтың тақырыбы Сөздердің байланысу тәсілдері, сөздердің байланысу түрлері

text:
Сөздердің байланысу түрлері. Қазақ тілінде өзара байланысқан сөздер мағынасы мен байланысу тәсілдеріне қарай: 1. Қиысу, 2. Меңгеру, 3. Матасу, 4. Қабысу, 5. Жанасу болып бес түрге бөлінеді:
1. Қиысу.Сөздердің өзара жіктік жалғауы не жақтық, көптік жалңауы арқылы байланысуы қиысу деп аталады. Мысалы: 1. Мен жаза-мын, біз жаза-мыз, сен жаза-сың, сендер жаза-сыңдар, сіз жаза-сыз, сіздер жаза-сыз-дар, ол жазады, мен сауыншы-мын, біз сауыншы-мыз, сен сауыншы-сың, сендер сауыншы-сың-дар, сіз сауыншы-сыз, сіздер сауыншы-сыздар. Мұнда екі сөз (бастауыш пен баяндауыш) бір-бірімен жекеше және көпше жіктік жалғаулары арқылы байланысқан. 2. Сен – жұмысшы. Мен – колхозшы. Ол оқыды. Мұнда екі сөз өзара жақтық мағына арқылы байланысқан. Қазақ тілінде есім сөздер мен етістік сөздер де, етістік сөздер мен есім сөздер де қиыса береді. III жақта есім мен етістік арасында көптік қиысу (жіктік жалғауының көпше түрін қабылдау) болмайды. Мысалы: Олар оқиды. Олар жазады.(Олар оқиды – лар. Олар жазады – лар. деп көптік жалғауын қосуға болмайды).
Достарыңызбен бөлісу: |


2. Меңгеру. Бағыңқы сөздің басыңқы сөзбен атау, ілік септіктерін басқа септік жалғауларының бірінде тұрып байланысуы меңгеру деп аталады.
Меңгеріле байланысқан екі сөздің меңгеруші сыңар көбінесе етістік болады. Мысалы, малды күту, фермағабару, сырттан оқу, жұмыста болу, мақта теру, жолмен жүру.
Меңгеруде есім сөздер де басыңқы сөздің барыс, шығыс, көмектес септіктерінде келуін керек етеді. Мысалы: жақсы, - ісімен жақсы, іске мықты, орындауға міндетті, бәріне бірдей,бізге жақсы, естімеген елде көп, сенімен сыорлас жерге бай, еңбекке ортақ.
Табыс, барыс септіктерінде келіп меңгерілген сөздердің жалғаулары кейде айтылмайды. Мысалы: шөп шабу, трактор айдау; Мәскеу бару т.б.
Меңгерудің жай жіне күрделі түрі бар; Дара сөздердің өзара меңгеріле байланыскы жай меңгеруге жатады. Мысалы: уәдеге берік, қалаға кетті, суыққа төзімді, заводта істейді т.б.
Меңгеріле байланысқан сөздердің бір сыңары не екі сыңары да дара сөзден емес, бірнеше сөзден (кемінде екі сөзден) жасалуы мүмкін. Мұны күрделі меңгеру дейміз. Меңгерудегі күрделі сыңарлар көбінесе өзара іштецй матаса, қабыса, меңгеріле байланысқан күрделі сөздер мен тұрақты сөз тіркестерінен де жасалады. Мысалы: Үйге дейін бардық. Көпірдін үстінен өте бастадық. Оқып отырғанда көңілді басқа жаққа бұрмау керек. Қас пен көздің арасында жоқ болды.
3. Матасу. Ілік септігіндегі сөздің тәуелдік жалғауындағы сөзбен өзара байланысуы матасу деп аталады. Мысалы: Матаса бай ланысқан сөздердің бірінші сыңары ілік септігіндегі жеке сөзден де, бірнеше сөзден де бола береді. Осыған өарай матасу жай матасу жіне күрделі матасу деп бөлінеді. Бірінші сыңары ілік септігінде тұрған сөзбен байланысу жай матасу деп аталады. Мысалы: Біздің колхоз. Сенің кітабың. Бірінші сыңары екі не бірнеше сөздердің өзара сатылап, бір-бірімен іліктесе байланысуы күрделі матасу деп аталады. Мысалы: Менің жолдасымның дәптері. Сенің жолдасыңның сөзі. Оның жолдасының кітабы.
Кейде III жақ тәуелдік жалғау сөзбен байланысқан сөздің ілік септік жалғауы айтылмайды. Мысалы: егіс даласы, ел байлығы. Тек біз, сіз деген есімдік ілік жалғауда жұмсалғанда, онымен байланысқан сөздердің тәуелдік жалғауы түсіп қалады. Мысалы: Біздің ту, біздің қыз, біздің Отан, біздің ел, сіздің қыз, сіздің Отан, сіздің ел, біздің ауыл, сіздің ауыл.
Достарыңызбен бөлісу: |


4. Қабысу. Бағыңқы сөздің басыңқы сөзбен атау тұлғада тұрып, байланысуы қабысу деп аталады. Қабыса байланысқан сөздердің басыңқы сыңары көбінесе есім сөздерден, кейде етістіктерден де бола береді. Мысалы: Желсіз түнде жарық Ай (Абай), еңбекші халық, күткен күн,алтын сағат, мына кітап, жақсы оқиды, таза сөйлейді, екі келді, бір-ақ аттады.
Қабыса байланысқан сөздердің көпшілігі сөйлемде тұрақты орынға ие болады да, ол орыннан жылжытуға көне бермейді.
Қабысудың жай және күрделі түрі бар. Дара ұғымды сөздің қабыса байланысуы жай қабысу болады. Мысалы: Ағаш күрек, екі ешкі, мөлдір су, жал қарау, т.б. Қабыса байланысқан сөз тіркесінің басыңқы сыңары бірнеше сөзден тұрылуы мүмкін. Мұны күрделі қабысу дейді. Мысалы: төрт бөлмелі үй.
Сөздердің байланысу ыңғайына қарай қабысу тікелей қабысу және сатылай қабысу болып екіге бөлінеді.
Тікелей қабысу. Бағыңқы сыңардағы әрбір сөз басыңқы сыңармен өз бетінше байланысуға қабілетті болады. Мұны тікелей қабысу дейміз. Мысалы: Мөлдір таза ауа (мөлдір ауа, таза ауа); Ұзын сұлу кірпік (ұзын кірпік, сұлу кірпік): Айдалған тегіс жер (айдалған жер, тегіс жер).
Сатылай қабысу.Алдымен екі сөз тіркесіп бір ұғымды білдіреді де, өзара жігін жазбай келесі сөзбен тіркеседі. Осы тәртіппен бірнеше сөздер ұласа ұштасып қабыса беру мүмкін. Мұны сатылай қабысеу дейміз. Мысалы: Биік өкше етікті әйел; Үш қабат үй; Бір тонна көмі; Жеті жылдық тәжірибе, Ұзын бойлы жігіт; Қой көзді бала; Тез өнетін тұқым.
Тікелей қабысу – қабысудың жай түріне, сатылай қабысу – қабысудың күрделі түріне жатады. Тікелей қабысатын бағыңқы сыңарлардың кейде орындарын ауыстыруға не арсына басқа сөз қоюға болады. Сатылы қабысуда олай емес, мұндағы сөздердің орны тұрақты болады. Бағыңқы сөз басыңқы сөзбен қатар тұрады. Мысалы: Үш қабат үй (қабат үш үй деуге болмайды).
Достарыңызбен бөлісу: |


5. Жанасу. Орны жағынан басыңқы сөзбен қатар тұратын атау тұлғадағы бағыныңқы сөздің алшақ тұрып-ақ еркін байланысуын жанасу дейміз. Мысалы, Қар жапалақтап жауды. Малшылар жайлаудан кеше келді. Бұл сөйлемдерде жапалақтап жауды, кеше келді деген жанаса байланысқан сөздер бар. Алдыңғы сөйлемдегі жапалақтап деген сөзді бірінші орынға қойып, жапалақтап қар жауды десек те, екі сөздің өзара байланысы бұзылмайды. Осы сияқты екінші сөйлемдегі кеше деген сөзді өз орнынан алып, сөйлемде әр орынға қоюға болады. Мысалы, Кеше малшылар жайлаудан келді, Малшылар кеше жайлаудан келді. Малшылар жайлаудан кеше келді т.б.
Жанасудың бағыныңқы сыңары дара мағыналы бір-ақ сөзден жасалады. Жоғарғы мысалдардағы жапалақтап жауды, кеше келді деген тіркестер жай данасуға жатады. Жай жанасудың бағыныңқы сыңары көбінесе үстеуден (әсіресе мезгіл үстеу, көсемше, кейде басқа сөз таптарынан да) болуы мүмкін.
Күрделі жанасудың бағыныңқы сыңары көбінесе септеулік шылаулар мен көмекші есімдер қатысты күрделі сөздерден жасалады. Мысалы; Шаңғышылар тауға қарай жүреді. Қойлар беткейге таман ығысты. Жұмыс жайында сөйлестік. Есік алдында екі ат байланған.
Жанаса байланысқан сөздердің басыңқы сыңары көбінесе етістік болады. Мысалы: Кенет Нұрғайша Тінәліқызы қарқылдап күліп жіберді. Мұнда кенет, қарқылдап деген сөздер күліп жіберді деген күрделі етістікпен жанаса байланысқан.
Жіктелген есімдер мен қимылдың сапасын білдіретін кейбір сөз таптары да жанасуда басыңқы сыңар бола алады. Мысалы: Мен ертеден жұмысшымын. Сен әлі жассың. Биыл сіз отыз бірдесіз (Т.Б.). Қазір біз алтаумыз. Бұл жерде ауа үнемі таза. Мұнда күн тіпті ыстық (Т.Ә.). Биыл қар қалың. Бүгін ай жарық. Бұдан кейін ауыл жақын (С.Әбд.)
Сабақты қорытындылау:
Сөйлемнің байланысу түрлері дегеніміз не?
Сөйлемнің байланысу тәсілдері дегеніміз не?
Достарыңызбен бөлісу: |


№2 САБАҚТЫҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ЖОСПАРЫ Оқытушы Кажакпарова Айгерім Ермекқызы
ПәнҚазіргі қазақ тілі
МамандықНегізгі білім беру
ТопФБ-41, 42, 43 Күні_______________
Сабақтың тақырыбы Сөздердің байланысу тәсілдері, сөздердің байланысу түрлері Сабақтың негізгі сатыларына уақыттың мөлшерленуі
1. Ұйым-дастыру кезеңі
2.Тірек білімдерін қайталау
3. Жаңа материал-ды баяндау
4. Жаңа матери-алдарды бекіту
5. Білік-дағдыларды қалыптас-тыру
6. Үй тапсырмасы
7. Са-бақтың қорытындысын шығару
8. Бар-лығы
3
20
20
15
20
5
7
90
Сабақтың типі:жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі дәстүрлі сабақ
Сабақтың мақсаты:
Білімділік Студенттер қазіргі қазақ тілі пәнінен синтаксис туралы мағлұмат бере отырып, практикамен ұштастырып, сөз тіркесіне талдау жасай білуге дағдыландыру.
Дамытушылық:Ойлау шеңбері кеңейді, ақпараттық құзіреттілігі дамиды.
Негізгі әдебиеттер: М. Балақаев, Т. Қордабаев. Қазiргi қазақ тiлi грамматикасы. Синтаксис. - Алматы : Мектеп, 1966. .Әміров. Р.Жай сөйлем синтаксисі. Алматы. 1983.Қордабаев Т., Құрмалас сөйлемдер синтаксисі ., Алматы., 1995.
Қосымша әдебиеттер:Қараев М.Ә Қазақ тілі – Алматы. Ана тілі 1993. САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ I. Ұйымдастыру кезеңі.Студенттер түгенделіп, сабақ мақсатымен таныстырылады. Жаңа материалды түсіндіруге дайындық жүргізіледі.
Сөздердің байланысу тәсілдері.Кез келген сөздердің қатар тұруы синтаксистік қатар тұру синтаксистік сөз тіркесі болып есептеле бермейді. Еркін сөз тіркесі үшін сөздердің байланысының белгілі заңдығы болады, демек, бұл жағдайда сөздер белгілі тәсілдермен байланысады. Ондай тәсілдер қазақ тілінде тқртеу: 1. Жалғау арқылы байланысу; 2. Шылау арқылы байланысу; 3. Сөздердің орын тәртібі арқылы байланысу; 4. Дауыс ырғағы (интонация) арқылы байланысу.


title: Сабақтың тақырыбы Сөздердің байланысу тәсілдері, сөздердің байланысу түрлері


title: Өткен тақырып бойынша сұрақтар қою

text:
Мағынаны тану
Талдап білу стратегиясы:
|
III. Жаңа сабақ.
Ілік септік жалғаулы сөз бен тәуелдік жалғаулы сөздердің байланысу түрін матасу деп атайды.
Мысалы: Менің әкем Бауыржанның батырлығын, қамқорлығын айтып отырушы еді.
Осындағы менің әкем , Бауыржанның батырлығы, Бауыржанның қамқорлығы тіркестері матасып тұр.
Сөздердің қатаң орын тәртібі нәтижесінде қатар тұру арқылы байланысу түрін қабысу деп атайды.
Мысалы:
Отаным десем ойыма
Айдын шалқар көл түсер...
Осындағы айдын, шалқар көл дегендер берік орын тәртібі арқылы байланысқан, олардың орнын ауыстырсақ, байланыс бұзылады.
Басыңқы сыңар мен бағыныңқы сыңардың орын таңдамай, жақын да, қашық та тұруы арқылы байланысу түрін жанасу деп атайды.
Мысалы:
Биыл ол мектепті бітіреді.
Бұл сөйлемдегі биыл (бағыныңқы) сөзі бітіреді (басыңқы) сөзімен арасына сөз салып та, ол мектепті биыл бітіреді болып қатар тұрып та байланысады.
|


title: І. Мәтінмен жұмыс - Сабақтың тақырыбы: Сөздердің байланысу түрлері. Қабысу. Матасу. Жанасу Сабақтың мақсаты

text:
І. Мәтінмен жұмыс
Дастарханға нан қалай келді?
Нан тарихының тамыры сонау ежелгі заманға кетіп жатыр. Ғалымдардың пікіріне қарағанда,ол он бес мың жылдан асса керек.Әйтсе де алғашқы нанның өсімдігі бидай да, сұлы мен арпа да емес, кәдімгі емен екен. Ерте заманда адамдар емен жаңғағынан мол өнім алып, үгіп, онан ұн жасаған. Бұдан бес мың жыл бұрын адамдардың емен жаңғақтарынан ұн жасап, пісірген нанның қалдықтарын Кировоград облысының аумағындағы Триполь елді мекенін қазу жұмыстар жүргізген археологтар тапқан.
Дәнді дақылдарды қолдан егуді, оның дәнінен ұн жасауды адамдар бірте-бірте меңгерген. Сұйық ботқа – біздің қазіргі нанымыздың бастапқы түрі болған. Ал Африка мен Азияның бірқатар елдерінде әлі күнге дейін нан орнына осындай быламықтарды қолданады. (102 сөз).
Аңға шыққанда
Алдымызда бір төбе бар еді. Арғы етегі – ағаш. Соның тұсына барғанда, қасқыр көзімнен ғайып болды. Бір кезде аспанда түйіліп айналған бүркітім төмен қарай сорғалай құлады. Қасқырдың аузына түсіп, жазым бола ма деп қорықтым. Атымды тебініп, шаба жөнелдім. Қалың күртіктің ішіне ат бара алмайды. Жалма-жан атты қаңтарып тастадым. Сыртқы күпімді шештім де, жеңіл киіммен күртікті өрлей, ағаштың ішіне жүгірдім. Мөлшерден қаталасқан жоқ екен. Бүркітім шақырған жерге ентігіп жүгіріп бардым. Оның бір аяғы құрықтай қайыңға қадалған да, бір аяғы қасқырдың төбесінде тұр. Қасқыр сіресіп тартып тұр. Аяғын қалай үзіп әкетпегенін білмеймін. Жүгіріп келген қалпыммен қасқырдың тірсегінен алдым да, қындағы пышағымен ішін осып жібердім.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІ. Талдау жұмысы - Сабақтың тақырыбы: Сөздердің байланысу түрлері. Қабысу. Матасу. Жанасу Сабақтың мақсаты

text:
басыңқы-з.е.+т.ж+б.с 5. Сұрағы – қандай? Неңе? 1.Байланысу түрі-қабысу, себебі, құрамындағы бағыныңқы сөз басыңқы сөзбен іргелес тұрып, ешқандай жалғаусыз байланысқан 2.Байланысу тәсілі-орын тәртібі арқылы
Басыңқы – з.е 5.Сұрағы-қандай? Не? Көркем әдебиеттің орны ерекше.
1.Байланысу түрі-матасу, себебі, бағыныңқы сыңары ілік септігінде, басыңқы сөзі т.ж ІІІ жағында келіп матаса байланысып тұр. 2. Байланысу тәсілі-қосымша арқылы.
Әдебиеттің
орны 3. Құрамы-дара, себебі, бағыныңқы-басыңқы сыңарлары жеке сөзден құралып тұр.


title: Қазақтың сахарадағы тұрмысы қиын болған

text:
|
Қазақтың сахарадағы тұрмысы қиын болған
|
бет | 5/6 | Дата | 06.01.2022 | өлшемі | 31,18 Kb. | | #14733 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: stud.kz-13195Қазақтың сахарадағы тұрмысы қиын болған.
1. Байланысу түрі- матасу, себебі, құрамындағы бағыныңқы сөз басыңқы сөзбен ілік септігі арқылы байланысқан.
2. Байланысу тәсілі – қосымшалар арқылы.
3. Құрамы – дара .
Қазақтың
тұрмысы 4. Тұлғасы-бағыныңқы-з.е+і.с жалғауы,-тың
басыңқы – з.е.+т.ж. ІІІ жағы
5. Сұрағы –ненің? несі?
Кеше біздің кеме алыстағы жерде болатын.
1. Байланысу түрі-жанасу,себебі, бағыныңқы және басыңқы мүшелері бір-бірімен іргелес те, алшақ та тұрып байланысқан
Кеше 2. Байланысу тәсілі – орын тәртібі.
алыстағы
жерде 3.Құрамы – дара .
болатын
4.Тұлғасы-бағыныңқы-мезгіл үстеуі
Басыңқы-етістік+есімше жұрнақ
5. Сұрағы-қашан? Не істейтін?
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


Ертеңгі күннің ауа райы радио арқылы малшыларға хабарланады.
1. Байланысу түрі-жанасу,себебі, бағыныңқы мүше басыңқымен қатар тұрып та, алшақ та байланысқан.сөз басыңқы
Радио 2. Байланысу тәсілі – қосымшалар арқылы.
арқылы
хабарланады. 3. Құрамы-күрделі,себебі бағыныңқы сөз екі сөзден құралған. 4. Тұлғасы-бағыныңқы-зат есім-шылау
Басыңқы-з.е+ет-к туд. Жұрнақ+өздік етіс+көсемше+ж.ж ІІІ ж
5. Сұрағы – не арқылы? Не істейді?
ІІІ. Көру диктанты
Алғашқы ойлар.
Қашықтық еңбегі.
Уақыттан озған.
Сендер сөйлеңдер
Былтыр тапсырды.
Әлсін құлақ түреді.
Білгенге маржан.
Екі дос.
Біздің ауыл.
Сен таныссың.
Оқушылар есте қалғандарын сөз тіркесінің түрлеріне қарай бағандарға жазады.
Қиысу
Матасу
Меңгеру
Қабысу
Жанасу
«Жасырын хат» ойлан ,тап!
Топтық жұмыс.
Ерте ,ерте – ертеде... әлі адамдар әріп танымаған уақытта да олар бір-біріне хат жазған екен.
Өз қарсыластарыңызға сурет арқылы қысқаша ойларыңызды жеткізіңіздер.
1. «Бүгін маған сағат 6-да телефон соқшы»
2. Бүгін сабақтан кейін кинотеарға барайық
3. Жексенбі күні сағат 15.00 де менің туған күніме кел.
4. Ертең маған келші бірге сабақ дайындайық
ІV. Семантикалық карта
V. Перфокартамен жұмыс
VI. Венн диаграммасы
Қабысу мен жанасудың айырмашылықтары мен ұқсастықтары
Жаңа білімді бекіту
Киіз үй жасау
Бүгінгі тақырып бойынша сұрақтар қою.
Сергіту сәті
.«Өз жұбыңды тап» жаттығуы. Қатысушылар шеңбер құрап отырады. Мен сіздерге жануарлардың аттары жазылған текшелер таратып беремін. Атаулар екі текшеде қайталанған. Мысалы, егер сіздің қолыңызда піл деп жазылған болса, сіз тағы біреудің қолында сондай текше бар екенін біліңіз. Сіздің текшеңізде не жазылғанын оқыңыз. Жазуды сіз ғана көруіңіз керек. Енді текшені жинап қойса болады. Әрқайсысыңыздың міндеттеріңіз өз сыңарыңызды табу. Бірақ, сөйлеспейсіздер, өзіңіздің жануарыңызға тән дыбыстар шығармайсыздар, тек әртүрлі қимылдар арқылы кез-келген әрекетті үнсіз жасайсыз.
Егер өзіңіздің жұбыңызды тапсаңыз, бірге тұрыңыз, бірақ үндемейсіз, сөйлеспейсіздер. Тек барлығы өз сыңарын тапқан кезде ғана, қандай нәтиже болғандығын тексереміз. Топ мүшелері өз сыңарын тапқаннан кейін, жаттықтырушы «Сіз кімсіз?» деп сұрап шығады.
Әдетте, бұл жаттығу өте көңілді өтеді, нәтижесінде топ мүшелерінің көңіл-күйі көтеріліп, шаршағандығы тарқайды.
Кері байланыс
Тазалық” ойыны
Бүгінгі тақырып бойынша алған керекті ақпараттарыңызды чемоданға, керек емес болған ақпаратттарды қоқыс жәшігіне, ал бүгінгі ақпараттың ішінде әлі оқуым, толықтыруым керек дегендер болса, еттартқышқа салыңыздар (жазыңыздыр)
Үйге тапсырма Бағалау
Сөздердің байланысу түрлері: қабысу, матасу, жанасуды оқу және мысалдар жазу.


title: Ертеңгі күннің ауа райы радио арқылы малшыларға хабарланады


title: Сабақтың тақырыбы: Сөздердің байланысу түрлері. Қабысу. Матасу. Жанасу Сабақтың мақсаты

text:
Пәні: қазақ тілі
|
Сыныбы:
|
Күні: 26.01.2018
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Сөздердің байланысу түрлері. Қабысу. Матасу. Жанасу
|
|
Сабақтың мақсаты:
|
Білімділік: Сөйлем құрылысынан сөздердің байланысу түрлерін ажыратуға үйрету, сқйлеснен тыс тұрған сөз тіркестерінің байланысу заңдылықтарын меңгерту.
Тәрбиелік: Адамгершілікке, ізеттілікке, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық: Сөйлеу тілдерін жетілдіру, сөз тіркестері туралы білімін дамыту.
|
Сабақтың түрі:
Сабақтың әдіс- тәсілдері:
Сабақтың көрнекілігі:
|
аралас сабақ
тренинг, кластер құру, автор орындығы. топпен жұмыс, танымдық ізденуші, талдау, зерттеу әдістері, сұрақ-жауап, түсіндіру.
жазушының портреті, слайд, оқулық, қажетті материалдар (маркер, ватман, ақ қағаздар т.с.с)
|
Кезеңдері
|
Мұғалім әрекеті
|
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі
|
Оқушылармен амандасу.
Сабаққа келмеген оқушыларды анықтау.
Тренинг ұйымдастыру.
«Ашулы шарлар» жаттығуы
Мақсаты: бойдағы ашуды, агррессияны сыртқа шығару.
Нұсқау: Бірнеше шарды үрлеп, бір,екеуін жару. Бір, екі шардың желін жайлап шығару.
Кері байланыс: Не сезіндіңіздер?Не байқай алдыңыздар?
Топқа бөліну.
Ән шумақтары бойынша топқа бөліну
Оқушыларға ел арасында көп тараған немесе оқушылардың сүйіп орындап жүретін әндерінің шумақтары мен қайырмасы(немесе бір тобы құралатындай ән қатарлары) жазылған карточкалар таратып беріледі.Оқушылар сол әнді құрастырып,топқа бөлінеді және бірлесіп осы әнді айтуларына болады.
|
Өткен сабақты қайталау
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Топ аты

Қиысу - Сабақтың тақырыбы: Сөздердің байланысу түрлері.Қиысу. Сабақтың мақсаты

text:
Тапсырма. Әр топ өзіне сай байланысу түрлеріне бір мысал табу.
Интерактивті тақтаның мүмкіндігін пайдаланып тапсырма беріледі (5-6 мин).
Қиысу: Мен сөйлеймін. Біз жаздық. Айжан күлді. Дәрігерлер келіпті. Ол сөйледі. Біздер қыдырдық. Сен келдің.
Матасу:Сенің кітабың. Менің Отаным. Асанның ағасы. Әженің немересі. Атамның ауылы. Теңіздің жағасы. Сіздің оқушыныз. Көкемнің ауылы.
Меңгеру: Допты алды. Ауылға келді. Үйде отырмын. Мектептен барады. Терезені сүртті. Апаммен сөйлестім. Арқанмен түсемін.
Қабысу: Үлкен терезе. Жиырма бес бала. Бұл үй. Жетінші сынып. Орындалған армен. Тас жол.т Бақытты балалық.
Жанасу: Үйге қарай жүгірме. Әдейі келу. Қасақана айту. Шапшаң қимылдау. Көпір арқылы өту. Білу үшін оқу. Дереу жеткізу.
Кестені толтыру (қосымша тапсырма).


Батыс Қазақстан облысы, Тасқала ауданы, ЖББ Кузнецов негізгі мектебі. Қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі:К.А.Хаирмухамбетов Сабақтың тақырыбы: Сөздердің байланысу түрлері.Қиысу.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік-оқушылар сөздердің байланысу түрлерімен жеке-жеке толықтай танысады, талдайды, меңгереді, білімдерін кеңейтеді;
Дамытушылық-оқушылардың ойлау, есте сақтау қабілеті дамиды, нақты мақсат қоя білуге үйренеді;
Тәрбиелік-оқушылар бір-бірін сыйлауға, отандыққа тәрбиеленеді.
Көрнекілік:интерактивті тақтадағы сурет, сызба, кесте.....
Сабақтың барысы.Сынып оқушыларын 5 топқа бөліп отырғызу, топ басшысын сайлау.
Қызығушылықты ояту. Топтастыру стратегиясы. 1.Сөздердің байланысу тәсілдерін ата.
2. Сөздердің байланысу түрлерін ата.
Мағынаны түсіндіру. әр топ мүшелерін «1,2,3,4,5» деп санату.
Жанұя тобының 1-нөмірлі 1-столға, 2-нөмірлі мүшелері 2-столға, 3-нөмірлі мүшелері 3-столға, 4-нөмерлі мүшелері 4-столға, 5-нөмірлі мүшелері 5-столға отырады.
Әр столға әр тақырып беріледі: қиысу, матасу, меңгеру, қабысу, жанасу.
Жеке жұмысқа 1 мин.,жұппен жұмысқа 1 мин.,топпен жұмысұа 2 мин.
Әр топқа жаттығу жұмыстары беріледі: 243-жаттығу, 248-жаттығу,254-жаттығу, 257-жаттығу, 262-жаттығу. Жаттығуға 2-3 мин. Уақыт беріліп, ауызша тексеріледі.
«Жанұя» тобы өз тобына келеді. Топ мүшелері үйреніп келгендерін келгендерін топқп айтып түсіндіреді (5 мин). Әр топтан бір оқушы түсінгенін айтады.Тақтаға бір оқушы жазып тұрады. (1,5 мин).
Әр топқа жаттығу беріледі. РАФТ I. 3 мин.+5 мин.


title: Сабақтың тақырыбы: Сөздердің байланысу түрлері.Қиысу. Сабақтың мақсаты


|
Сабақтың тақырыбы: Сөздің пірі Сүйінбай сабақ мақсаты: шығарма үзінділерімен жұмыс жасайды
|
Дата | 15.12.2023 | өлшемі | 0,79 Mb. | | #138169 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 9-сабақ. Айтыстың ақиығы - Бөлім тақырыбы: Толғауы тоқсан қызыл тіл
- Сабақтың тақырыбы:Сөздің пірі - Сүйінбай
| САБАҚ МАҚСАТЫ: ШЫҒАРМА ҮЗІНДІЛЕРІМЕН ЖҰМЫС ЖАСАЙДЫ - Оқу мақсаты: Шығарма үзінділерімен жұмыс (Т\Ж2)
Үзіндіден ақын айтқысы келген ойды анықтаңыз «Кім тапқыр?» ойыны - «Кім тапқыр?» ойыны
- Берілген екі үзіндіні оқып,тобықтай түйін болатын мақал жазыңыз
Дескриптор: - Дескриптор:
- Нақты мәліметтерді ескереді;
- Ақпараттарға негіздеп, мақал жазады
Қорытынды: - Қорытынды:
- Шығарма үзінділерімен жұмыс жасадыңыз
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы: Сөздің пірі Сүйінбай сабақ мақсаты: шығарма үзінділерімен жұмыс жасайды


title: Тілдік мақсаттар - Сабақтың тақырыбы: Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплантациясы. Артықшылықтары...

text:
Тиісті терминологияны қолдана отырып диализ әдістері мен бүйректі ауыстырып қондыру үдерістерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін ауызша және жазбаша түрде түсіндіре алады.
Пәнге қатысты лексика мен терминология: гемодиализ, перитонеалды диализ, диализ ерітіндісі, диализдік мембрана, диализ аппараты, бүйрек доноры, бүйрек трансплантациясы, инфузия, дренаж.
Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Гемодиализ кезінде ....қатерлер орын алады.
Перитонеалды диализ... қатерлер болуы мүмкін.
Гемодиализ басқаларына қарағанда ... болғандықтан тиімдірек.
Бүйрек ауыстырып қондыру кезінде.... қатерлер болады.
Мен Гемодиализ/ Перитонеалды диализ/ Бүйрек ауыстырып қондыруды қолдаймын/қарсымын.
1.Қанды бүйрек көмегінсіз тазалау тәсілдері қалай аталады?
Құндылықтарға баулу
Оқушы бойында «Мәңгілік Ел» идеясының 7-ші бағыты бойынша бүйрек трансплантациясының артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылап, шешу жолдарын ұсына отырып жаһандық дамуға үлес қосуға баулу.
Пәнаралық байланыс
химия, физика
Алдыңғы білім
9-сыныптан Зәр шығару құрылысы мен қызметі бойынша білімі бар.
Сабақ барысы:
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Ресурстар
Сабақтың басы 7 мин
«Комплимент» тренингін пайдаланып, сыныпта психологиялық жағымды ахуал қалыптастыру. Топқа бөлу.
Тақырыпты ашу үшін «Кинометафора» әдісі smk.edu.kz сайтынан бейнеролик көру пайдаланылады.
Бейнероликтен қандай ой түйдіңіз? Ойыңызбен бөлісіңіз.
Бүйрек ауруларының қандай түрлері бар екен?
Бүйрек жетіспеушілігінің соңғы сатыларында қолданылатын толықтырушы ем қалай аталады?


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы: Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплантациясы. Артықшылықтары...

text:
№1 Тапсырма7 Әдісі: «Суреттер сөйлейді» Оқыту формасы: топтық жұмыс І топ: суретте жартылай сіңіру қабілеті бар кеуек арқылы өтетін қоспалардан коллоидты ерітінділерді арылту әдісі диализ бейнеленген. Бүйрек қызметі бұзылғанда трансплантациялау немесе диализ әдісі қолданылады.
1 ) 2)
1-суретте бейнеленген диализ ерекшелігін сипаттаңыз.
1-суретте бейнеленген диализ түрінің гемодиализден кем дегенде бір айырмашылығын жазыңдар.
І І топ: Суретте созылмалы бүйрек жетіспеу-шілігінің жедел емдеудің жаңа әдісі - бүйректі трансплантациялау бейнеленген. Бүйректі трансплантациялау – бір адамға екінші адамнан – донордан алынатын бүйректі ауыстырып салудан тұратын хирургиялық ота жасау. Созылмалы бүйрек жетіспеушілігінің соңғы сатысында толықтырушы ем ретінде қолданылады.
1) 2)
1 . 1-суретте бейнеленген бүйректі трансплан-тациялау ерекшелігін сипаттаңыз.
2. 1-суретте бейнеленген бүйректі трансплан-тациялаудың гемодиализден кем дегенде бір айырмашылығын жазыңдар.
3. Бүйрек трансплантациясының 3 артықшы-лығын жазыңыз: __________________.
4. Бүйрек трансплантациясының 3 кемшілігін келтіріңіз:________________________________.
Дескриптор: 1.1-суреттегі бүйректі трансплантациялау ерекшелігін сипаттайды;
2. 1-суреттегі бүйректі трансплантациялаудың гемодиализден бір айырмашылығын анықтайды;
3. Бүйрек трансплантациясының үш артықшы-лығын сипаттайды.
4. Бүйрек трансплантациясының үш кемшілігін сипаттайды.


title: Қолдауды орташа қажет ететін оқушыларға

text:
Қолдауды орташа қажет ететін оқушыларға: Жетелеуші сұрақтар: қанды бүйрек көмегінсіз тазалау тәсілдері қалай аталады? Диализаттың атқаратын басты қызметі қандай? Бүйрек ауыстыру әдісі қандай жағдайларда қолданылады деп ойлайсың? Бүйрек ауыстырған адам мен гемодиализ (жасанды бүйрек) қолданатын адамның қайсысы диализ орталығына «тәуелді» деп ойлайсың? Неліктен?
Қолдауды көп қажет ететін оқушыларға:
Адасқан сөздер: Мен Гемодиализ/ Перитонеалды диализ/ Бүйрек ауыстырып қондыруды қолдаймын/қарсымын.
ҚБ «Конверттегі сұрақтар» әдісі
№2.Тапсырма Әдісі: «Стоп кадр» Оқыту формасы: жұптық жұмыс Тақырыбы: «Бүйректі трансплантациялау отасы» бейнекөрсетілім көріп, өз көзқарастарын өмірмен байланыстыра отырып, талқылау.
1.Неліктен бүйректі трансплантациялау бүгінгі күннің өзекті мәселесі болып табылады?
2. Бүйрек трансплантациясында адамның жасына шектеулер бар ма? 3.Неліктен бүйрек трансплантациясында тірі донордың болуы табысты болады? 4.Науқас үшін отадан кейінгі кезеңнің қиыншылығы неде екенін түсіндіріңдер.
5.Бүйрек трансплантациясының табысты өтуі неге байланысты болатынын талдаңдар.
6.Бүйрек трансплантациясы адамға қандай артықшылықтар береді?
Дескриптор: - бүйректі трансплантациялаудың артықшылық-тарын талқылайды.
- бүйректі трансплантациялаудың кемшіліктерін талқылайды.
ҚБ: «Екі жұлдыз, бір тілек»
№3 Тапсырма: Оқыту формасы: жеке жұмыс Әдісі: «Шындық», «жалған» Кестенің сол жағындағы тұжырымдарды ажыратыңдар.
Тұжырымдар
шындық
жалған
Бүйрек ауыстыру – созыл-малы бүйрек жетіспеуші-лігін жедел емдеудің жаңа әдісі болып табылмайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sozilmali-bjrek-jetispeushiligi-dializ-jene-bjr.html?page=4#Қолдауды_көп_қажет_ететін_оқушыларға_:_Адасқан_сөздер:_Мен_Гемодиализ/_Перитонеалды_диализ/_Бүйрек_ауыстырып_қондыруды_қолдаймын/қарсымын._ҚБ_«Конверттегі_сұрақтар

title: Қолдауды орташа қажет ететін оқушыларға


title: ҚБ: «Бағдаршам» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплантациясы....

text:
ҚБ: «Бағдаршам» әдісі
|
Үлестірмелі
Карточкалар, суреттер, оқулық, слайд
Түрлі-түсті маркерлер,
ақ парақ
Конверттер, ақ парақтар
https://www.youtube.com/watch?v=rKeVjn1QDqg
Үлестірме карточкалар,
Ақ парақ, маркерлер
|
Сабақтың соңы
3мин
|
Үйге тапсырма: «Бүйрек доноры болғысы келетін адамға қойылатын талаптар» эссе жазып келу
Рефлексия. ҚБҚ
Қызық болды
|
Бүгін мынаны түсіндім
|
Қиын болды
|
|
|
|
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплантациясы. Артықшылықтары мен кемшіліктері

text:
Пәні: Биология
|
10-сынып
|
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
10.2С Бөліп шығару
Күні: 06.03.2020 ж
Сынып: 10
|
Мектеп: Ы. Алтынсарин атындағы жалпы орта мектебі
Мұғалімнің аты-жөні:Жұмағалиева Г.Қ.
Қатысқандар: Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі. Диализ және бүйрек трансплантациясы. Артықшылықтары мен кемшіліктері.
|
Осы сабақта қол жеткізілетін
оқу мақсаттары
|
10.1.5.4 бүйрек трансплантациясы мен диализдің артықшылық-тары мен кемшіліктерін талқылау
|
Сабақтың мақсаты:
|
бүйрек трансплантациясы мен диализдің артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылайды
|
Бағалау критерийі:
|
диализдің артықшылықтары мен кемшіліктерін сипаттайды.
бүйрек трансплантациясы артықшылықтары мен кемшіліктерін сипаттайды.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sozilmali-bjrek-jetispeushiligi-dializ-jene-bjr.html#Созылмалы_бүйрек_жетіспеушілігі._Диализ_және_бүйрек_трансплантациясы._Артықшылықтары_мен_кемшіліктері.


title: Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
Миға шабуыл. «Ой қозғау» әдісі.
Ұжымдық жұмыс.
5 мин.
|
Алдыңғы білім мен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында экранда көрсетілген мәтінді оқып,сұрақтарға мұғалімнің көмегімен (бағыт-бағдары, нұсқауымен) жауап береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі қолданылады. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға қосымша ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға қосымша жетелеуші сұрақтар қойылады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім экраннан сабақтың тақырыбы мен сабақтың мақсатын таныстырады.
|
Сұрақтар:
1. Қандай сөздер түсініксіз болды? (Трампилин)
2. Сөздің лексикалық
мағынасы дегеніміз не?
3. Мәтін мазмұны бойынша берілген сұрақтарды жалғастырып көр?
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлауды дамыту.
Тиімділігі: Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Дескриптор:
-1-ші сұраққа жауап береді.
-2-ші сұраққа жауап береді.
-3-ші сұраққа жауап береді.
Жалпы-2балл.
Сонымен қатар, өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!»
«Керемет»
«Сенің қолыңнан келеді» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
ДК
экраны
Сұрақтар топтамасы.
Оқулық 2 -сынып.
|


title: байланыс - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
Рефлексия Сабақ / оқу
мақсаттары
шынайы ма?
Бүгін оқушылар
не білді?
Сыныптағы ахуал
қандай болды?
Мен жоспарлаған
саралау шаралары
тиімді болды ма?
Мен берілген
уақыт ішінде
үлгердім бе? Мен
өз жоспарыма
қандай түзетулер
енгіздім жəне
неліктен?
«Менің көңіл-күйім баспалдағы» Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада
салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!»,
«Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін»,
«Нашар» деп аталады.
Қорытынды бағамдау Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?
Қысқа мерзімді жоспар
Қазақ тілі.Сабақтың тақырыбы: Синоним дегеніміз не?
Бөлімі:
Дені саудың - жаны сау
Педагогтің аты-жөні:
Тоқтарбекова Аяулым Тоқтарбекқызы
Күні:
11.01.2023
Сыныбы: 2А
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
Синоним дегеніміз не?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
2.2.2.1 Синоним, антоним, омоним (сөздік қолдану) сөздерді ажырату және мағынасын түсіну, сө барысында қолдану.
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар: Оқушылар оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап бере біледі;
Көптеген оқушылар: Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.
Кейбір оқушылар: Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
Құндылықтары:
Оқушыларды бір – біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңі/Уақыты
Педагогтің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы Қызығушылықты ояту.
Ұжымдық жұмыс.
7мин.
Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2.Оқушыларды топтарға біріктіруді ұйымдастыру:
Фигуралар көмегімен оқушыларды 3 топқа біріктіру.
I-« Алтын асықтар» тобы
II –« Күміс асықтар» тобы
III– «Қола асықтар» тобы
Саралау:Бұл жерде қолданудың
«Жіктеу» тәсілі арқылы көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға қолдану еркіндігі беріледі.
(Ұ) “Кездесу” әдісі арқылы оқушылар бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастырады.
Мақсаты: Оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл -күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
Мұғалім ұйымдастыру кезеңінде белсенділік танытқан оқушыларды «Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Тамаша! Керемет! Өте жақсы! Талпын!»
Асықтар салынған конверт
Миға шабуыл. «Жедел жауап» әдісі. Ұжымдық жұмыс.
5 мин.
Алдыңғы білім мен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында экранда көрсетілген суреттерге мұғалімнің көмегімен (бағыт-бағдары, нұсқауымен) жауап береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі қолданылады. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға қосымша ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға қосымша жетелеуші сұрақтар қойылады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім экраннан сабақтың тақырыбы мен сабақтың мақсатын таныстырады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=10#Дені_саудың_-_жаны_сау__Педагогтің_аты-жөні:__Тоқтарбекова_Аяулым_Тоқтарбекқызы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=11#12_-тапсырма:_Мағынасы_жуық_сөздерді_тауып_ажыратады._Үш_топқа_үш_сөз_бөліп_беріледі.__Дескриптор

text:
Сұрақтар:
1.Синоним дегеніміз не?
2.Синоним сөздерді ажырату?
3 Антоним мен синонимның айырмашылықтарын ата?
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлауды дамыту.
Тиімділігі: Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Дескриптор:
-1-ші сұраққа жауап береді.
-2-ші сұраққа жауап береді.
-3-ші сұраққа жауап береді.
Жалпы-2балл.
Сонымен қатар, өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!»
«Керемет»
«Сенің қолыңнан келеді» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
ДК
экраны
Сұрақтар топтамасы.
Оқулық 2-сынып.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
Оқылым мен айтылым
Жеке жұмыс.
7 мин.
|
«Пазл» әдісі.
Оқушыларға тақырыпқа байланысты өлең жолдары беріледі.
|
№ 12 -тапсырма:
Мағынасы жуық сөздерді тауып ажыратады. Үш топқа үш сөз бөліп беріледі.
|
Дескриптор:
- мағынасы жуық сөздерді айтады;
-Омоним сөздерді ажырата біледі;
Жалпы-1балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы
|
«Түртіп алу» әдісі.
Оқулықтағы «Ребусты шеш» тапсырмасы беріледі.
|
№14-тапсырма: Ребустың шешуін тауып тапсырма
ны орындайды.
|
Мұғалім сабақ барысында белсенділік танытқан оқушыларды «Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Жарайсың! Жақсы! Өте жақсы! Талпын!».
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сергіту сәті
2 мин
|
|
Оқулықтағы тапсырманы қимыл – қозғалыс ретінде көрсетеді
|
|
|
Топтық жұмыс.
|


title:
Сұрақтар:
1.Синоним дегеніміз не?
2.Синоним сөздерді ажырату?
3 Антоним мен синонимның айырмашылықтарын ата?
Мақсаты


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=11#Сабақтың_ортасы_Мағынаны_ашу.__Оқылым_мен_айтылым_Жеке_жұмыс._7_мин.___«Пазл»_әдісі.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=11#«Түртіп_алу»_әдісі._Оқулықтағы_«Ребусты_шеш»_тапсырмасы_беріледі.__№14-тапсырма


title:
мин.

№15-тапсырма

text:
6 мин.
|
№15-тапсырма: Төмендегі қатысты сөздерді топта талдап, кестені толтыр.
Мақсаты: Мәтінге қатысты сөздерді ажыратады.
Тиімділігі: Тыңдалым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Зерделеу» тәсілі көрініс табады.
|
Берілген тапсырма бойынша өз ойларын ортаға салып, пікірлерін білдіріп, топтық талдау жасайды. Талқылау нәтижесінде өзара бір келісімге келіп кестені толтырады.
|
Дескриптор:
- мәтіннің мазмұны жайлы әңгімелейді;
- Сөз таптарын ажыратады;
Жалпы-1 балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
|
Жеке жұмыс.
7 мин.
|
№7-тапсырма:
Нақыл сөздерге қатысты кеңестерді оқып, сұрақтарға жауап бер.
Мақсаты: Нақыл сөздерді айтып таныстыру.
Тиімділігі: Оқылым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрініс табады.
|
Берілген тапсырма бойынша мәтінді оқиды. Өзіндік ойын тұжырымдайды. Оқып, танысқан кеңестерді басшылыққа алып, сұрақтарға жауап береді.
|
Дескриптор:
-Кеңестерді оқиды.
-Сұрақтарға жауап береді.
Жалпы – 1балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Жұптық жұмыс.
5 мин.
Жазылым.
|
Жұмыс дәптердегі Кестені толтыр.
Мақсаты: Берілген нақыл сөздерді жазу арқылы бір-бірінен айырмашылығын ажыратады.
Тиімділігі: Оқушының сын тұрғысынан ойлау дағдысы мен жазылым дағдысы қалыптасады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=12#7_мин.__№7-тапсырма_:_Нақыл_сөздерге_қатысты_кеңестерді_оқып,_сұрақтарға_жауап_бер.__Мақсаты

title:
мин.

№15-тапсырма


title: Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Зерделеу»

text:
Сабақтың соңы.
Ой толғаныс.
Рефлексия
Жеке жұмыс:
6 мин.
|
«Төрт сөйлем» әдісін пайдаланып сабақ бойынша түсінгеніңді жаз.
Пікір: Оқыған мәтін бойынша өз пікіріңді бір сөйлеммен жаз.
Дәлел:Өз пікіріңді бір сөйлеммен дәлелде.
Мысал:Пікіріңді өмірмен байланыстырып, бір мысал келтір.
Қорытынды: Тақырып бойынша қорытынды жаз.
|
Оқушылар өздерінің тақырып бойынша оқып, зерделегенін сөйлемдер арқылы тұжырымдайды.
Мақсаты: Өз ойын айтып, сабақты бекіту, қорытындылау.
Тиімділігі: Оқушы алған білімін жинақтап, саралай білуге дағдыланады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Жұлдыздар шеруі» тәсілі арқылы көрініс табады.
|
Дескриптор:
«Төрт сөйлем» әдісі бойынша берілген тапсырманы толық орындайды-3б.
Оқушылар бір-бірінің сабаққа қатысу белсенділігіне қарай «Бағалау дескрипторы» әдісі арқылы өзін-өзі бағалайды.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|


title: көмек көрсетуді қалай - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Пəнаралық байланыс Қауіпсіздік жəне еңбекті қорғау ережелері АКТ-мен байланыс Құндылықтардағы байланыс
Рефлексия Сабақ / оқу
мақсаттары
шынайы ма?
Бүгін оқушылар
не білді?
Сыныптағы ахуал
қандай болды?
Мен жоспарлаған
саралау шаралары
тиімді болды ма?
Мен берілген
уақыт ішінде
үлгердім бе? Мен
өз жоспарыма
қандай түзетулер
енгіздім жəне
неліктен?
«Менің көңіл-күйім баспалдағы» Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада
салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!»,
«Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін»,
«Нашар» деп аталады.
Қорытынды бағамдау Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?
2.1.1.1 Тыңдаған материал бойынша түсінбеген сөздердін белгілеу, мәтін мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру.
2.2.2.1 Синоним, антоним, омоним (сөздік қолдану) сөздерді ажырату
және мағынасын түсіну, сөйлеу барысында қолдану.
2.1.2.1 Мәтіннің тақырыбы мен тірек сөздердің негізінде мәтіннің
мазмұнын болжау.
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар:Оқушылар оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Кітапхана ережесін құрады
Көптеген оқушылар: Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.
Кейбір оқушылар: Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады. Анықтаманың бірнеше нұсқасын табады.
Сабақтың басы Қызығушылықты ояту.
Ұжымдық жұмыс.
7 мин.
Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2.Оқушыларды топтарға біріктіруді ұйымдастыру:
Жалаулардың көмегімен оқушыларды 3 топқа біріктіру.
I-«Тапқыр» тобы
II «Даналық» тобы
III– «Данышпан» тобы
Саралау:Бұл жерде қолданудың
«Жіктеу» тәсілі арқылы көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға қолдану еркіндігі беріледі.
(Ұ) “Кездесу” әдісі арқылы оқушылар бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастырады.
Мақсаты: Оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл -күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
Мұғалім ұйымдастыру кезеңінде белсенділік танытқан оқушыларды «Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Тамаша! Керемет! Өте жақсы! Талпын!»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=14#Бағалау_–_Оқушылардың_үйренгенін_тексеруді_қалай_жоспарлайсыз__Пəнаралық_байланыс


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=14#Дені_саудың_-_жаны_сау__Педагогтің_аты-жөні:__Тоқтарбекова_Аяулым_Тоқтарбекқызы


title: Миға шабуыл. « - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
Миға шабуыл. «Ширату» әдісі.
Ұжымдық жұмыс.
5 мин.
|
Алдыңғы білім мен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында экранда көрсетілген суреттерге мұғалімнің көмегімен (бағыт-бағдары, нұсқауымен) жауап береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Үйрете отырып үйренемін» тәсілі қолданылады. Бірін-бірі оқыту арқылы жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға қосымша ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға қосымша жетелеуші сұрақтар қойылады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім экраннан сабақтың тақырыбы мен сабақтың мақсатын таныстырады.
|
Сұрақтар:
1.Омоним дегеніміз не?
2.Синоним мен омонимді қалай ажыратамыз?
3.Әдемі, батыр, шалғай, зәулім сөздеріне мағынасы ұқсайтын сөздер айтыңдаршы ?
4. Дыбысталуы бір, мағыналары басқа сөздерді қалай атаймыз?
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлауды дамыту.
Тиімділігі: Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Дескриптор:
-1 сұраққа жауап береді;
-2 сұраққа жауап береді;
- 3 сұраққа жауап береді;
- 4 сұраққа жауап береді;
Жалпы-2балл.
Сонымен қатар, өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!»
«Керемет»
«Сенің қолыңнан келеді» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|


title: «Зертте» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
«Зертте» әдісі.
Оқушыларға тақырыпқа байланысты мәтін беріледі.
|
№ 17 -тапсырма: -Мәтіннен мазмұны бірдей сөздерді тап?
- Мәтіндегі негізгі ойды ата? Ойыңды түсіндір.
|
Дескриптор:
- Мәтіннен омоним сөздерді айтады;
-Мәтіндегі негізгі ойды айтады
Жалпы-2балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы
|
«Түртіп алу» әдісі.
Оқулықтағы «Тілдік бағдар» айдарының тапсырмасы беріледі.
|
Омоним сөздермен танысып, өз дәптерлеріне тапсырманы орындайды.
|
Мұғалім сабақ барысында белсенділік танытқан оқушыларды «От шашу» әдісі арқылы бағалайды:
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Топтық жұмыс.
мин.
|
№18-тапсырма:
Жүз сөзінен мағыналас сөйлем құра.
Мақсаты: Мағыналас сөздерді ажырата алу, мағынасын ашу
Тиімділігі: Тыңдалым мен оқылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Пайдалану» тәсілі көрініс табады.
|
Берілген тапсырма бойынша өз ойларын ортаға салып, пікірлерін білдіріп, топтық талдау жасайды. Талқылау нәтижесінде өзара бір келісімге келіп сөйлем құрайды.
|
Дескриптор:
- Сөйлемдерді мұқият тыңдайды;
- Мағыналас сөйлемдерді анықтайды сипаттайды;
Жалпы-1 балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
|
Сергіту сәті
1 мин
|
|
https://youtu.be/xyS4WWbtttM
|
|
https://youtu.be/xyS4WWbtttM
|
Жеке жұмыс.
Оқылым
|


title:
мин.

№19-тапсырма - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
7 мин.
|
№19-тапсырма:
Сөздердің көмегімен сөйлем құрау.
Мақсаты: Жылы қарым –қатынас орнату.
Тиімділігі: Оқылым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрініс табады.
|
Берілген тапсырма бойынша сөйлемдерді оқиды. Өзіндік ойын тұжырымдайды. Оқып, танысқан кеңестерді басшылыққа алып, сұрақтарға жауап береді.
|
Дескриптор:
-Кеңестерді оқиды.
-Сұрақтарға жауап береді.
Жалпы – 1балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Жұптық жұмыс.
5 мин.
Жазылым.
|
Жұмыс дәптердегі тапсырманы көшіру.
Мақсаты: Берілген сөздердің атқаратын қызметін жазу арқылы бір-бірінен айырмашылығын ажыратады.
Тиімділігі: Оқушының сын тұрғысынан ойлау дағдысы мен жазылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Тапсырма» тәсілі көрініс табады.
|
Төменде берілген сөздердің атқаратын қызметін жазады.
1.Омоним сөздер
2.Термин сөздер
|
Дескриптор:
-Омоним сөздерге мысал жазады-1б.
-Омгним сөздерге ереже мен мысал жазады-1б.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы.
Ой толғаныс.
Рефлексия
6 мин.
|
«Бір қалам, бір қағаз» әдісін пайдаланып сабақ бойынша түсінгеніңді жаз.
Пікір: Оқыған мәтін бойынша өз пікіріңді бір сөйлеммен жаз.
|


Дәлел:Өз пікіріңді бір сөйлеммен дәлелде.
Мысал:Пікіріңді өмірмен байланыстырып, бір мысал келтір.
Қорытынды: Тақырып бойынша қорытынды жаз.
Оқушылар өздерінің тақырып бойынша оқып, зерделегенін сөйлемдер арқылы тұжырымдайды.
Мақсаты:Өз ойын айтып, сабақты бекіту, қорытындылау.
Тиімділігі: Оқушы алған білімін жинақтап, саралай білуге дағдыланады.
Саралау:Бұл тапсырмада саралаудың «Қорытынды»тәсілі көрініс табады.
Дескриптор: «Бір қағаз, бір қалам» әдісі бойынша берілген тапсырманы толық орындайды-2 б.
Оқушылар бір-бірінің сабаққа қатысу белсенділігіне қарай «Қол шапалақтау» әдісі арқылы бағалайды.
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
Бағалау - Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Пəнаралық байланыс Қауіпсіздік жəне еңбекті қорғау ережелері АКТ-мен байланыс Құндылықтардағы байланыс
Рефлексия Сабақ / оқу
мақсаттары
шынайы ма?
Бүгін оқушылар
не білді?
Сыныптағы ахуал
қандай болды?
Мен жоспарлаған
саралау шаралары
тиімді болды ма?
Мен берілген
уақыт ішінде
үлгердім бе? Мен
өз жоспарыма
қандай түзетулер
енгіздім жəне
неліктен?
«Менің көңіл-күйім баспалдағы» Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада
салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!»,
«Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін»,
«Нашар» деп аталады.
Қорытынды бағамдау Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
жетілдіруге көмектесетін не білдім?


title:
Дәлел:Өз пікіріңді бір сөйлеммен дәлелде.
Мысал


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=18#Саралау_–_Сіз_қосымша_көмек_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Сіз_қабілеті_жоғары_оқушыларға_тапсырманы_күрделендіруді_қалай


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
«Данышпан үкілер» әдісі. Оқулықтағы «Ереже» түсіндіріледі
Жұмыс дәптерлеріндегі
2– жаттығуды орындайды.
Суреттегі спорт түрін сипаттап жазу. «Сиқырлы сызғыш»
Әріптердің арақашықтығы бірдей
Әріптердің қол ұстасуы дұрыс
Сауатты жазылған
Уақыт/баға
Мұғалім сабақ барысында белсенділік танытқан оқушыларды «Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Жарайсың! Жақсы! Өте жақсы! Талпын!».
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Топтық жұмыс.
Айтылым мен оқылым 6 мин.
№3-тапсырма: Төмендегі сурет бойынша әңгіме құрастыр.
Мақсаты: Сөздің мағынасын ажыратады.
Тиімділігі: Тыңдалым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау:Бұл тапсырмада саралаудың «Зерделеу» тәсілі көрініс табады.
Берілген тапсырма бойынша өз ойларын ортаға салып, пікірлерін білдіріп, топтық талдау жасап, нәтижесінде бір келісімге келіп, ауызша әңгіме құрастырады.
Дескриптор: -Мағыналас сөздерді дұрыс толтырады.
- Сұрақтарына жауап береді;
Жалпы-1 балл.
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Сергіту сәті 1 мин
Видео
https://youtu.be/xyS4WWbtttM
https://youtu.be/xyS4WWbtttМ
Жеке жұмыс.
7 мин.
№4-тапсырма:
Берілген төмендегі тапсырманы оқып,қай сөздің мағынасына жататындығын жауап бер.
Мақсаты: Сөздің мағынасымен таныстыру.
Тиімділігі: Оқылым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Жинақтау» тәсілі көрініс табады.
Берілген тапсырма бойынша сөз таптарын тауып өзіндік ойын тұжырымдайды. Оқып, танысқан кеңестерді басшылыққа алып, сұрақтарға жауап береді.
Дескриптор: -Кеңестерді оқиды.
-Сұрақтарға жауап береді.
Жалпы – 1балл.
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Жұптық жұмыс.
5 мин.
Жазылым.
№6-тапсырма Жұмыс дәптердегі Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып көшір.
Мақсаты: Берілген сөздердің атқаратын қызметін жазу арқылы бір-бірінен айырмашылығын ажыратады.
Тиімділігі: Оқушының сын тұрғысынан ойлау дағдысы мен жазылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Қолдану» тәсілі көрініс табады.
Төменде берілген сөздердің атқаратын қызметін жазады.
Мәтіндегі сөздер
«Төрт сөйлем» әдісін пайдаланып сабақ бойынша түсінгеніңді жаз.
Пікір: Бір сөзді қатыстырып сөйлем жаз.
Дәлел:Өз пікіріңді бір сөйлеммен дәлелде.
Мысал:Пікіріңді өмірмен байланыстырып, бір мысал келтір.
Қорытынды: Тақырып бойынша қорытынды жаз.
Оқушылар өздерінің тақырып бойынша оқып, зерделегенін сөйлемдер арқылы тұжырымдайды.
Мақсаты: Өз ойын айтып, сабақты бекіту, қорытындылау.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=2#7_мин.__№4-тапсырма_:_Берілген_төмендегі_тапсырманы_оқып,қай_сөздің_мағынасына_жататындығын_жауап_бер.__Мақсаты


Тиімділігі: Оқушы алған білімін жинақтап, саралай білуге дағдыланады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрініс табады.
Дескриптор: «Төрт сөйлем» әдісі бойынша берілген тапсырманы толық орындайды-3б.
Оқушылардың сабаққа қатысуы «От шашу» әдісі арқылы бағаланады.
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Қосымша ақпарат
Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?
Бағалау – Оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?
Пәнаралық байланыс Денсаулық және қауіпсіздік ережелері АКТ Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)
Қабілеті төменірек оқушыларға сөз мағынасын ашу, жеке сөзді анықтау тапсырмасы беріледі. Кесте жұмыс парақтарының жеңілдетілген түрі ұсынылады. Қабілеті орташа оқушыларға кейбір сұрақтар бойынша мұғалімнің көмегі беріледі. Сөз мағынасымен жұмыста орташа тапсырма беріледі. Қабілеті жоғары оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды.
Тапсырмаларды тексеру арқылы формалды емес бағалау. Бағалау парақтары.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=3#Бағалау_–_Оқушылардың_берілген_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексересіз

title:
Тиімділігі: Оқушы алған білімін жинақтап, саралай білуге дағдыланады.
Саралау


Рефлексия Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге асты ма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?
Қысқаша бағалау: Қандай екі мезет ең табысты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?
Қандай екі мезет Сабақты жақсартты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?


title:
Рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Менің бөліп


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=4#Қысқаша_бағалау:_Қандай_екі_мезет_ең_табысты_(сабақ_беру_мен_оқытуды_қарастырыңыз)__Қандай_екі_мезет_Сабақты_жақсартты_(сабақ_беру_мен_оқытуды_қарастырыңыз)


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=4#Мен_сабақтан_топ_пен_жекелеген_адамдар_туралы_не_білдім,_келесі_сабақта_не_айтамын


title: Барлық оқушылар - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
Ұжымдық жұмыс.
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
1.Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2.Оқушыларды топтарға біріктіруді ұйымдастыру:
Фигуралар көмегімен оқушыларды 3 топқа біріктіру.
I-«Сары кәмпиттер» тобы
II –«Көк кәмпиттер» тобы
III– «Қызыл кәмпит» тобы
Саралау: Бұл жерде қолданудың
«Жіктеу» тәсілі арқылы көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға қолдану еркіндігі беріледі.
|
(Ұ) “Кездесу” әдісі арқылы оқушылар бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастырады.
Мақсаты: Оқушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл -күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
|
Мұғалім ұйымдастыру кезеңінде белсенділік танытқан оқушыларды «Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Тамаша! Керемет! Өте жақсы! Талпын!»
|
Себетке салынған кәмпиттер
|


text:
Миға шабуыл. «Шұғыл sms» әдісі.
Ұжымдық жұмыс.
5 мин.
|
Алдыңғы білім мен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында экранда көрсетілген суреттерге мұғалімнің көмегімен (бағыт-бағдары, нұсқауымен) жауап береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі қолданылады. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға қосымша ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға қосымша жетелеуші сұрақтар қойылады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім экраннан сабақтың тақырыбы мен сабақтың мақсатын таныстырады.
|
Сұрақтар:
1.Антоним дегеніміз не?
2. Антоним сөздерге мысал келтір?
3. Антонимның атқаратын негізгі орны?
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлауды дамыту.
Тиімділігі: Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Дескриптор:
-1-ші сұраққа жауап береді.
-2-ші сұраққа жауап береді.
-3-ші сұраққа жауап береді.
Жалпы-1балл.
Сонымен қатар, өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!»
«Керемет»
«Сенің қолыңнан келеді» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
Айтылым
Топтық жұмыс.
8 мин.
|
«Шынжыр» әдісі.
Оқушыларға тақырыпқа байланысты өлең жолдары беріледі.
|
№ 7 -тапсырма: Өлең не туралы екенін айтады. Алғашқы шумағын қимылмен көрсетеді. Үш топқа үш тапсырма бөліп беріледі.
|
Дескриптор:
-Өлеңнен антоним сөздерді атайды;
- Алғашқы шумағын қимылмен көрсетеді;
Жалпы-1балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=6#Сабақтың_ортасы_Мағынаны_ашу._Айтылым_Топтық_жұмыс._8_мин.____«Шынжыр»_әдісі.


title: «Түртіп алу» әдісі - Сабақтың тақырыбы: Сөз және оның мағынасы

text:
«Түртіп алу» әдісі.
Оқулықтағы «Зерттеу» айдарының тапсырмасы беріледі.
|
Жұмыс дәптерлеріндегі тапсырманы орындайды.
|
Мұғалім сабақ барысында белсенділік танытқан оқушыларды «Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Жарайсың! Жақсы! Өте жақсы! Талпын!».
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Көркем жазуға дайындық
|
«Сиқырлы сызықтар»
Берілген суретті штих арқылы бояу. Жиектен шығармай сызу
|
Берілген геометриялық фигураны штрих арқылы бояйды
|
Өз орындаған тапсырмасын белгілі бір қалтаға салады
|
Қалташалар
«Тамаша жұмыстар»
«Бұдан да жақсы орындай аламын»
|
Топтық жұмыс.
6 мин.
Жазылым
|
№8-тапсырма: Төмендегі мақал – мәтелді көшіріп қарама– қарсы сөздерін тап.
Мақсаты: Қарама- қарсы сөздерді ажыратады.
Тиімділігі: Жазылым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Қолдану» тәсілі көрініс табады.
|
Берілген тапсырма бойынша өз ойларын ортаға салып, пікірлерін білдіріп, топтық талдау жасайды. Талқылау нәтижесінде өзара бір келісімге келіп кестені толтырады.
|
Дескриптор:
- Мұғалімнің айтқан мәліметтерін түсінеді;
- Бір-бірінің пікірін тыңдап, қорытындылайды;
Жалпы-1 балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
|
Жеке жұмыс.
7 мин.
|
№9-тапсырма:
Сөздерді тауып сәйкестендір.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=7#«Сиқырлы_сызықтар»_Берілген_суретті_штих_арқылы_бояу._Жиектен_шығармай_сызу


Мақсаты: Қарама – қарсы сөздерді ажырата алу.
Тиімділігі: Оқылым мен айтылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрініс табады.
|
Берілген тапсырма бойынша сөздерді оқиды. Өзіндік ойын тұжырымдайды. Оқып, танысқан кеңестерді басшылыққа алып, сөздерді сәйкестендіреді.
|
Дескриптор:
-Кеңестерді оқиды.
-Сұрақтарға жауап береді.
Жалпы – 2балл.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сергіту сәті
2 мин
|
|
https://youtu.be/xyS4WWbtttM
|
|
https://youtu.be/xyS4WWbtttM
|
Жұптық жұмыс.
4 мин.
Жазылым.
|
Жұмыс дәптердегі
№10 тапсырма
Мақсаты: Берілген сөздердің қарама – қарсы мағынасын ажыратады.
Тиімділігі: Оқушының сын тұрғысынан ойлау дағдысы мен жазылым дағдысы қалыптасады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Тапсырма» тәсілі көрініс табады.
|
Төменде берілген сөздердің атқаратын қызметін жазады.
1.Мәтіндегі сөздер
2.Термин сөздер
|
Дескриптор:
- Тақырыптың бөліктерін және қызметін атап, көрсете біледі және мысал жазады-1б.
-Термин сөздерге ереже мен мысал жазады-1б.
|
ДК экраны
2-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы.
Ой толғаныс.
Рефлексия
Жеке жұмыс:
|


title:
Мақсаты: Қарама – қарсы сөздерді ажырата алу.
Тиімділігі


title:
мин.

«Бір қалам, бір қағаз»

text:
6 мин.
|
«Бір қалам, бір қағаз» әдісін пайдаланып сабақ бойынша түсінгеніңді жаз.
Пікір: Қарама – қарсы сөздерді тауып бір сөйлеммен жаз.
Дәлел:Өз пікіріңді бір сөйлеммен дәлелде.
Мысал:Пікіріңді өмірмен байланыстырып, бір мысал келтір.
Қорытынды: Тақырып бойынша қорытынды жаз.
|
Оқушылар өздерінің тақырып бойынша оқып, зерделегенін сөйлемдер арқылы тұжырымдайды.
Мақсаты: Өз ойын айтып, сабақты бекіту,қорытындылау
Тиімділігі: Оқушы алған білімін жинақтап, саралай білуге дағдыланады.
Саралау: Бұл тапсырмада саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрініс табады.
|
Дескриптор:
«Бір қағаз, бір қалам» әдісі бойынша берілген тапсырманы толық орындайды-3б.
Оқушылар бір-бірінің сабаққа қатысу белсенділігіне қарай «Мадақтау сөздері» әдісі арқылы бірін-бірі бағалайды. Жарайсың!, Керемет!, Жақсы!, Талпын!,.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html?page=9#Саралау_–_Сіз_қосымша_көмек_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Сіз_қабілеті_жоғары_оқушыларға_тапсырманы_күрделендіруді_қалай

title:
мин.

«Бір қалам, бір қағаз»


text:
Миға шабуыл. «Ой қозғау» әдісі.
Ұжымдық жұмыс.
5 мин.
|
Алдыңғы білім мен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында экранда көрсетілген мәтінді оқып,сұрақтарға мұғалімнің көмегімен (бағыт-бағдары, нұсқауымен) жауап береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі қолданылады. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға қосымша ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға қосымша жетелеуші сұрақтар қойылады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім экраннан сабақтың тақырыбы мен сабақтың мақсатын таныстырады.
|
Сұрақтар:
1. Қандай сөздер түсініксіз болды? (Трампилин)
2. Сөздің лексикалық
мағынасы дегеніміз не?
3. Мәтін мазмұны бойынша берілген сұрақтарды жалғастырып көр?
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлауды дамыту.
Тиімділігі: Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Дескриптор:
-1-ші сұраққа жауап береді.
-2-ші сұраққа жауап береді.
-3-ші сұраққа жауап береді.
Жалпы-2балл.
Сонымен қатар, өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!»
«Керемет»
«Сенің қолыңнан келеді» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
ДК
экраны
Сұрақтар топтамасы.
Оқулық 2 -сынып.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi.html#Сабақ_кезеңі/Уақыты__Педагогтің_іс-әрекеті__Оқушының_іс-әрекеті


title:
Білу

Жаңа тақырыпқа кіріспе

«Сұрақтар ілмегі»

text:
«Сұрақтар ілмегі» әдісі арқылы және слайд көрсету арқылы жаңа сабақты түсіндіремін, сұрақтар қою арқылы ережелерді өздері құрастырады.
Рефлекция:
Тыңдайды, түсінеді, сұрақ қояды
Интерактивті тақта, слайд
Түсіну Жаңа тақырыпты меңгерту
«Қара жәшік» әдісі
Әр топқа «жәшік» беріледі ішінде өткен және жаңа тақырыптан сұрақтар беріледі. Жауап бере отырып жаңа тақырыпты түсінеді.
Сұрақтарға жауап береді
Сұрақтар
Сиқырлы қорапша
Қолдану
Мәндес сөздер дегеніміз мағыналары әр түрлі бірақ жазылуы әр түрлі сөздер.
1 – жаттығу. Сөйлемдерді көшіріп жазып, мәндес сөздерді тап.
1.Мақта өсіру – ең қиын, ең ауыр жұмыс.
2.Қазақ әндерінің бәрі құлаққа жағымды, ұнамды. 3.Ағасының естияр, ересек екі баласы бар.
4. Ақын өлеңдерінің көбі достықты, татулықты жырлайды.
2 – жаттығу. Жақшаның ішіндегі сөздердің тиістісін көп нүктенің орнына қойып жаз.
Әрбір істе адамға деген ықылас керек.
Әнуадың спортқа деген ынтасы бар.
Бақыт досының сөзіне сенді.
3 – жаттығу. Берілген сөздерге мәндес сөздер тауып жаз.
Қалжың, ...; қысқа,...; мақсат,...; мейрам,...; қосып айту,...; тайғанау,...;
Рефлекция:
Әр топтан бір – бір оқушыдан шығып жаттығу орындайды.
Сөздердің мағынасын түсінеді. Ереже шығарады. Оқулықтағы ережені жеке, жұппен, хормен оқиды.
Мәндес сөздер дегеніміз – мағыналары бір –біріне жуық сөздер.
«Өрмекші»әдісі арқылы жаңа өткен тақырыпты талдау. Оқушылар түрлі түсті қадамдар арқылы топтарға бөлінеді. Бірлесіп өрмешінің ұясын салып, әр жолына тақырыптан алған білімдерін жазады.
Осы көрстелген жаңа тақырыпты оқушыларға жинақтау үшін жаңа материалдарға байланысты ресурстар беру, өз бетерінше дайындық жасату.Кітаппен жұмыс жасату. «Өрмекші» әдісі арқылы тақырыптарын талдату және өз пікірлерін ортаға салады., бір-біріне түсіндіреді, тақырыпты жинақтайды.


title: Жинақтау - Сабақтың тақырыбы Сөз және оның мағынасы Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

text:
5 – жаттығу. Берілген сөздердің ішінен мәндес сөздерді тауып, сөйлем құрастырып жаз.
Жаманмен жолдас болсаң, қаларсың ұятқа.
Әдептіліктің белгісі иіліп сәлем бергені
Суретке қарап топпен эссе жазыңыз. Мәндес сөздерді пайдаланыныз.
Табиғат, өзен, нан.
Мықтымен дос болсаң, жетерсің мұратқа.
Сыпайылық ең жақсы қасиет.
Эссе жазады
Сурет
Сергіту сәті
«Арқаға арқа» мақал мәтелдерді бір адам бастайды, екіншісі жалғастырады. Тиімділігі есте сақтау қабілеттері артады
Жұптарымен мақал – мәтел айтады.
Бағалау
Әр топқа бағалау парақтарын тарату, бағалау шкаласын тақтаға ілу.
Әр топ бағалау парақшасын өздерін бағалайды
Бағалау парақшасы
Кері байланыс
• Оқушыларға бір парақ беріледі. Онда кесте берілген:
«Плюс» -сабақта өзіне ұнаған тапсырманы, әдіс-тәсілдерді,пайдалы ақпараттарды жазады.
«Минус»- сабақта ұнамағанын, жалықтырған тапсырманы, түсінбеген сұрақтарын жазады.
«қызықты»-өздеріне қызықты болған әдістерді немесе қызық ақпараттарды айтады.


title: Сабақтың тақырыбы Сөз және оның мағынасы Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары 5с Қмж 9с

text:
Педагогтің аты-жөні:
|
Мұқажан Мақпал Жұмабайқызы
|
Күні
|
28.10.2022
|
Сынып: 5
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспаған оқушылар саны:
|
Пәні
|
Қазақ тілі
|
Сабақтың тақырыбы
|
Сөз және оның мағынасы
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары
|
5.1.4.1 тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау
5.3.5.1 оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазу
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар орындай алады:
1.Мәтіннің мазмұнын түсініп,тірек сөздерді тауып, негізгі ойды жетекші ұрақтар арқылы анықтайды.
2. Сөз және оның мағыналарын ажырата алады.
Оқушылардың көпшілігі орындай алады:
1.Мәтіннің мазмұнына сүйене отырып, бөлімдерге бөледі.
4.Мәндес сөздерге мысал келтіреді.
Кейбір оқушылар орындай алады:
1.Мәтінде көтерілген мәселеге өз көзқарасын білдіре отырып, түйінді шешім шығарады.
2. Сөз және оның мағынасын, түрлерін ажырата отырып, бөліп көрсетіп, мәнмәтін аясында қолдана алады.
|
Бағалау критерийлері
|
-Ұсынылған тірек сөздерді орынды пайдалана алады.
-Жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтай алады.
-Мәтіннің мағыналық түрлерін ажыратып, сұраққа жауап бере отырып, өз ойын айта алады.
|
Сабақ барысы
|
Педагогтің іс – әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру бөлімі
|
Амандасу
Психологиялық дайындық.
«Менің сүйікті оқушым» әдісі арқылы оқушылардың сабаққа деген көңіл-күйлерін көтеремін.
|
Амандасады.
Қорапша тұрады. Сол жерде сүйікті оқушымның суреті жасырынған. Қорапшаның ішінде айна тұрады.
Әр оқушы өзін айнадан көреді.
|
Қорапша,айна
|
Топқа бөлу
|
Топқа бөлу «фигуралар әлемі» әдісі арқылы топтарға бөлінеді
|
Топқа бөлінеді.
|
|
Үй тапсырмасын сұрау
|
Кубик әдісі
Кубикті әр топтан бір оқушыға ұсынамын сол оқушы үй жұмысын айтады
|
Үй тапсырмасын айтады
|
Кубик
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Сөз және оның мағынасы Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-jene-oni-mafinasi-osi-saba-arili-jzege-asat.html#Оқушылардың_көпшілігі_орындай_алады:_1.Мәтіннің_мазмұнына_сүйене_отырып,_бөлімдерге_бөледі._4.Мәндес_сөздерге_мысал_келтіреді._Кейбір_оқушылар_орындай_алады


title: Сабақ кезеңі/Уақыты - Сабақтың тақырыбы: Сөз таптары Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
5 мин.
|
Ұйымдастыру сәті
а) оқушылардың сабаққа қатысын тексеру;
ә) оқушылардың сабаққа даярлығын тексеру;
Психологиялық дайындық.
“ Нейрожаттығу” тренингі
Үй жұмысын тексеру
«Миға шабуыл» арқылы оқушыларға өткен тақырыптар бойынша сұрақтар қойылады.
|
Оқушылар мұғаліммен амандасады.
Мұғалімнің айтқанын тыңдап,жаттығуларды қайталап жасайды.Оқушылар сұрақтарға жауап береді.
|
Бағалау:
«Мадақтау сөз» әдісі арқылы бағалайды: «Жарайсың! Жақсы! Өте жақсы! Талпын!»
ҚБ:Мадақтау сөздер: Жарайсың!Керемет!
|
Интерактивті тақта,
Презентация,
Кубик,
Видео
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру
7 минут
|
1-тапсырма “Попкорн” әдісі.
1. Зат есім дегеніміз не?
2. Сан есім қандай сұрақтарға жауап береді?
3. Сөз таптарына нені жатқызамыз?
4. Етістікке байланысты сөйлем құра.
5. Сын есімге қатысты 3 сөз айт.
6. Етістіктің сұрақтары.
7.Сан есімге мысал келтір.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді
|
Дескриптор:
-1 сұраққа жауап береді
1 балл
Бағалау:
Әрбір дұрыс жауапка 1 балл қойылад
|
Word wall Плотформасы
|
Жұптық жұмыс
3 мин
|
2-тапсырма “Кім жылдам”әдісі
:
|
Оқушылар жұптасып ребустың шешімін табады
|
Дескриптор:
-Ребусті шешеді
1 балл
Бағалау:
Дұрыс жауапка 1 балл қойылады
|
Презентация,
Интерактивті тақта
|
Жеке жұмыс.
10мин.
|
|
Берілген тапсырма бойынша жеке орындайды
|
Дескриптор._-_3-балл_Бағалау'>Дескриптор.
-
3-балл
Бағалау:
Әрбір дұрыс жауапка 1 балл қойылады
|
|
Сергіту сәті
5 мин
|
|
|
|
Презентация
|
Жұптық жұмыс
7 мин
|
|
Берілген тапсырма бойынша жұп болып орындайды
|
Дескриптор.
-
1-балл
Бағалау:
Әрбір дұрыс жауапка 1 балл қойылады
|
|
|
|
|
Дескриптор:
-
|
|
Сабақтың соңы
Кері байланыс
3 мин
|
“Өрмекші” әдісі
1.Зат есім дегеніміз не?
2.Сын есім қандай сұрақтарға жауап береді?
3.Сан есімге мысал келтір
4.Туынды сөз дегеніміз не?
5.Етістікке байланысты сөйлем құра
6.Туынды етістікке мысал келтір
Рефлексия
Үй тапсырмасы
1-тапсырма. Кестеде берілген сөздерді “+” белгісі арқылы сөз таптарына бөлу.
2-тапсырма. Тест
1)Кім сұрағына жауап беретін сөзді тап.
А)киім Б)оқушы С)оқулық
2) Менде ақ күрте бар.Осы сөйлемнен “қандай?” сұрағына жауап беретін сөзді тап.
А)күрте Б)бар С)ақ
3)Барды, келді, кетті, көрді сөздері қандай сұраққа жауап береді?
А)қандай? Б)не істеді? С)қанша?
3-тапсырма. Өздеріңізге ұнайтын жыл мезгілінің суретін салу
|
Оқушылар жіптерді ұстап алады,сол сұраққа жауап береді
|
Максималды балл-10
|
Жіптер
А4 форматта жазылған тапсырмалар
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Қажеттілігіне қарай тапсырмалар беремін.
Ерекше білімді қажет ететін оқушыларға көмек көрсету.
|
10-баллдык жүйе аркылы бағалау
|
Барлық тапсырмалар оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеріп алынған. Іс-әрекеттердің ауысып отыруы ең үлкен нәтижеге қол жеткізу мақсатында оқушылардың күші мен зейінін дұрыс үлестіруге ықпалын тигізеді.
|
Жалпы бағалау “Бағалау шкаласы”әдісі
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2
|


title: Сабақтың тақырыбы: Сөз таптары Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
3.1.1.1 тыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу, ашық және жабық сұрақтарға жауап беру;
3.4.2.3 сөйлемнен сөз таптарын (зат есім, сын есім, сан есім, етістік) табу;
3.4.2.4 негізгі, туынды зат есім/сын есім/етістікті анықтау;
3.4.2.1 негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату.
Сабақ мақсаты:
Тыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу, ашық және жабық сұрақтарға жауап береді;
Сөйлемнен сөз таптарын (зат есім, сын есім, сан есім, етістік) табады;
Негізгі, туынды зат есім/сын есім/етістікті анықтайды;
Негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажыратады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#1-топ:Берілген_сөздердің_ішінен_зат_есімдерді_табу._Құмырска,көкек,қаскыр,_он,_оныншы,_жүрді,тау,_қоян,ауыл,көл,мектеп,еден,жазды,ойнады,жасыл,_көк,сары.

text:
Үй жұмысын тексеру үшін Тас қақпадан өтуіміз керек. Тас қақпада құлып бар.Құлыпты немен ашамыз? Әрине кілтпен.Кілтте мынандай өлең тұр:1-тапсырма: Көктем келді құлпырып, Арықтардан су ақты. Мал төлдеді мыңғырып, Бәйшешектер гүл ашты. 1-топ-зат есімді табады. 2-топ-етістікті табады. 3-топ-сын есімді табады. 4-топ-сан есімді табады. 2-тапсырма Алдыңғы сабақтағы білім,білік дағдыларды еске түсіру: Ойын:Сиқырлы қорапша. 1.Сөйлем мүшелері дегеніміз не,?
2.Сөйлем мүшелері нешеге бөлінеді? 3.Бастауыш дегеніміз не? 4.Баяндауыш дегеніміз не? 5.Қандай жағдайда бастауыштан кейін сызықша қойылады? 6.Мәтіннің түрлерін ата? Тас қақпадан өттік. Жарайсыңдар. Кері байланыс: «Бас бармақ» .-Жақсы балалар,ендеше бүгінгі жаңа сабағымызды бастайық.Бүгін біз сендермен сөз таптарынан алған білімдеріңді қайталайтын боламыз .Ол үшін Темір қақпаның тапсырмаларын орындайтын боламыз Келесі Темір қақпа.Одан өту үшін де тапсырма орындауымыз керек. « Жұппен жұмыс ойлан,жұптас, бөліс»тәсілі Сәйкестендіру. Зат есім Тәтті,ащы, әдемі. Сын есім Парта,қалам, шар. Сан есім Алты,жетпіс,сексен. Етістік Жүгірді,секірді,ойнады Зат есім Әдепті,қызық,қоңыр, қышқыл. Етістік Жеті, тоғыз, жиырма, елу, мың. Сын есім Аққу,емен,оқулық Сан есім Биледі, өсті, тазалады,ұшты. Топтық жұмыс:2-тапсырма. 1-топ:Берілген сөздердің ішінен зат есімдерді табу. Құмырска,көкек,қаскыр, он, оныншы, жүрді,тау, қоян,ауыл,көл,мектеп,еден,жазды,ойнады,жасыл, көк,сары. Сұрақ:Зат есім дегеніміз не?Түрлерін ата. Топты бағалау .Күлегештермен 2-топ:Берілген сөздердің ішінен сын есімдерді табу.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#2.Сөйлем_мүшелері_нешеге_бөлінеді_3.Бастауыш_дегеніміз_не_4.Баяндауыш_дегеніміз_не_5.Қандай_жағдайда_бастауыштан_кейін_сызықша_қойылады

title: Үй жұмысын тексеру үшін Тас қақпадан өтуіміз керек. Тас қақпада құлып бар.Құлыпты немен ашамыз? Әрине кілтпен.Кілтте мынандай өлең тұр:1-тапсырма


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#6.Мәтіннің_түрлерін_ата_Тас_қақпадан_өттік._Жарайсыңдар._Кері_байланыс:_«Бас_бармақ»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#Арықтардан_су_ақты._Мал_төлдеді_мыңғырып,_Бәйшешектер_гүл_ашты._1-топ-зат_есімді_табады._2-топ-етістікті_табады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#Келесі_Темір_қақпа.Одан_өту_үшін_де_тапсырма_орындауымыз_керек._«_Жұппен_жұмыс_ойлан,жұптас,_бөліс»тәсілі_Сәйкестендіру._Зат_есім_Тәтті,ащы,_әдемі.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#Сұрақ:Зат_есім_дегеніміз_неТүрлерін_ата._Топты_бағалау_.Күлегештермен_2-топ:Берілген_сөздердің_ішінен_сын_есімдерді_табу.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=2#Сын_есім_Парта,қалам,_шар._Сан_есім_Алты,жетпіс,сексен._Етістік_Жүгірді,секірді,ойнады_Зат_есім_Әдепті,қызық,қоңыр,_қышқыл.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=3#3-топ:Берілген_сөздердің_ішінен_етістікті_табу:_Оқыды,_келді,домалады,сабақ,айтты,ойланды,шаңғы,жауды,үрді,,_тоқсан,_алты,он_тоғыз,оқулык,жылыды,ит,мысық,_жылқы.

text:
Ақылды,әдепті,оқыды,шақырды,сұлу,көрікті,тәртіпті,қызыл,сары, ақ, қара,сыпайы,доп, терезе,мектеп, сынып,жалқау,пысық. Сұрақ:Сын есім дегеніміз не? Топты бағалау. 3-топ:Берілген сөздердің ішінен етістікті табу: Оқыды, келді,домалады,сабақ,айтты,ойланды,шаңғы,жауды,үрді,, тоқсан, алты,он тоғыз,оқулык,жылыды,ит,мысық, жылқы. Сұрақ:Етістік дегеніміз не? Топты бағалау. 4-топ:Берілген сөздердің ішінен сан есімді табу: Бес, он, қырық, қуыршақ,жеті,тоқсан,дәрігер,ұстаз,оныншы, есік,сегіз,жүз,он бес,сексен,мың,он жеті,орындық,үй. Сұрақ:Сан есім дегеніміз не? Топты бағалау. Бес саусақ әдісімен. 1-топ 2-топты 2-топты 3топты 3-топты 4 топты бағалайды. Жарайсыңдар, балалар.Темір қақпадан өттік.Алдымызда күміс қақпа күтіп тұр.Тапсырмаларды орындай алмасақ қақпадан өте алмаймыз. «Күміс қақпа» Сергіту сәті. -Балалар шаршасақ кішкене сергіп алайық.Мен сөздер айтамын.Егер зат есім болса,1рет шапалақ ұрамыз,нгер сын есім болса 2рет,егер сан есім болса 3рет, етістік болса 4рет ұрамыз./Мектеп ,сынып,таза,тәртіпті,жиырмы,үшінші,бардық,оқыдық./
.-Жақсы балалар,ендеше бүгінгі жаңа сабағымызды бастайық.Бүгін біз сендермен сөз таптарынан алған білімдеріңді қайталайтын боламыз .Ол үшін Күміс қақпаның тапсырмаларын орындайтын боламыз.
Күміс қақпаның тапсырмалары:
. Сергіту сәті.
1-тапсырма.Артық сөзді тап.
1-топ:Бір,он,үшінші, отыз
2-топ:Жазды,тұрды,тапсырма,отыр
3-топ:Кітап,оқушы,оқулықпен,көл.
4-топ:Қызық,әдепті,жұмыс,ақылды
Сонымен балалар «Күміс қақпаның»-1- тапсырмасын орындадық
«Жалғастыр» ойыны. 1.Бір түбірден бірнеше туынды сөз жасалса, оны қандай сөз дейміз? 2.Сөздің одан әрі бөлінбейтін бөлігін не дейді? 3.Сөз мағынасын өзгертетін қосымшаны не дейміз?


title: Ақылды,әдепті,оқыды,шақырды,сұлу,көрікті,тәртіпті,қызыл,сары, ақ, қара,сыпайы,доп, терезе,мектеп, сынып,жалқау,пысық


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=3#Бес_саусақ_әдісімен._1-топ_2-топты_2-топты_3топты_3-топты_4_топты_бағалайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=3#«Жалғастыр»_ойыны._1.Бір_түбірден_бірнеше_туынды_сөз_жасалса,_оны_қандай_сөз_дейміз_2.Сөздің_одан_әрі_бөлінбейтін_бөлігін_не_дейді


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html?page=3#Сұрақ:Етістік_дегеніміз_не_Топты_бағалау._4-топ:Берілген_сөздердің_ішінен_сан_есімді_табу


4.Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған сөз қалай аталады? Кері байланыс: «От шашу» Міне ,балалар Алтын қақпаға да жеттік.Кіру үшін тапсырмалар орындауымыз керек.
1-тапсырма..
Оқулықпен жұмыс.
1-топ.29-жаттығу.Өлеңді мәнерлеп оқы.Не?Нелер?сұрақтарына жауап беретін сөздерді ата.Гүлдер, өңірді сөздерінің түбірін,қосымшасын ажырат.
2-топ:30-жаттығу. Өлеңнен туынды зат есімдерді айт
3-топ:31-жаттығу.Көп нүктенің орнына негігі зат есімді қой.
....-кезекші
....-сыйлық
...-көлшік
4-топ: 32-жаттығуТөмендегі сын есімдерге қандай жұрнақ жалғап.туынды зат есім жасауға болады?
Адал,жақсы, жаңа, таза, әділ.
Топты бағалау
Кері байланыс:Сөз айту.
Жарайсың,керемет.
.
«Кім жылдам» ойыны
Алтын сандық


title: Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған сөз қалай аталады?


title: Сабақтың тақырыбы: Сөз таптары. Зат есім

text:
Пән: қазақ тілі Мектеп: Өскемен қаласы әкімдігінің «№45 бейімделген орта мектебі» Мұғалімнің аты-жөні: Темиргалиева А.К. Қатысқандар саны: Сынып: 4 «А» Қатыспағандар саны:
Шаттық шеңбері: Еденде күннің ,бұлттың жаңбырдың суреттері салынған қима қағаздар жатыр.Оқушылар өз көңіл-күйлеріне сәйкес суретті алып,өз таңдауы бойынша айтып береді. Топқа бөлу. 1-топ-Зат есім.
2-топ-Сын есім.
3-топ-Етістік.
4-топ-Сан есім.
Топ ережесі: Жақсы балалар,бүгін біз сендермен алған білімдерімізді қайталайтын боламыз.Ол үшін сендермен «Алтын қақпа»ойынын ойнаймыз.Оның мақсаты:әртүрлі тапсырмаларды орындау арқылы мақсатқа жету.қақпаға кіру.Қақпаның ішінде «Алтын сандық» бар.Тапсырмаларды орындап біткеннен кейін «Алтын сандық» ашылады.Оның ішінде не бар екенін сонда көреміз.Алтын қақпаға жету үшін бірнеше қақпа бар.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-taptari-zat-esim.html#Сынып:_4_«А»_Қатыспағандар_саны:__Сабақтың_тақырыбы:__Сөз_таптары.Зат_есім.


Сабақтың тақырыбы: Сөз тіркесі туралы түсінік
Дата 02.12.2023 өлшемі 1,1 Mb. #132062 түрі Сабақ
Байланысты:
Презентация Қазақ тілі "Сөз тіркесі" 4 сынып Сөз тіркесі туралы түсінік Сабақтың тақырыбы: Сөз тіркесі туралы түсінік Сабақтың мақсаты: Білімділігі : cөз тіркесі туралы теориялық білімді меңгерту , түрлерін ажырата білуді үйрету, білімдерін тиянақтау, бекіту. Дамытушылық: өз ойларын еркін жеткізе білу дағдысын қалыптастыру, түрлі әдістер арқылы шығармашылық қабілеттерін арттыру, сөздік қорын молайту. Тәрбиелік : халқымыздың салт-дәстүрлерін бағалай білуге, елін сүюге тәрбиелеу. Сабақтың түрі : аралас сабақ Сабақтың түрі : аралас сабақ Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, шығармашылық жұмыс , деңгейлік тапсырмамен жұмыс. Сабақтың байланысы: әдебиет, халықтық педагогика Сабақтың көрнекіліктері: мақал-мәтелдер, тақта,бор,деңгейлік тапсырмалар,электронды оқулық Сабақтың өтетін орны: интерактивті тақта Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі: Оқушыларды түгелдеп, сыныптың тазалығына көңіл бөлу. Бүгінгі сабақ барысында сынып оқушылары үш топқа бөлініп жұмыс істейтінін, олардың тапсырмалары үш түрлі болатынын хабарлау. І.Оңай деңгейдегі тапсырма ІІ. Орташа деңгейдегі тапсырма ІІІ. Жоғары деңгейдегі тапсырма ІІ. Үй тапсырмасын сұрау Жаңа сабақ мақсатымен оқушыларды таныстыру ІІІ . Жаңа сабақты түсіндіру Жаңа сабақ мақсатымен оқушыларды таныстыру Сөз тіркесі туралы түсінік беру Мысалы: а) Қаһарлы сөз қамал бұзар Сөздер байланысы Қаһарлы сөз Қамал бұзар ә)Балалар күні бойы көкөніс жинауға көмектесті балалар көмектесті жинауға көмектесті көкөніс жинауға көмектесті күні бойы көмектесті 2.Сөз тіркесінің ережесімен таныстыру 2.Сөз тіркесінің ережесімен таныстыру Сөйлемде кем дегенде екі толық мағыналы сөздің бірі екіншісіне сабақтаса (бағына) байланысқан сөздер тізбегін сөз тіркесі дейміз. 3. Сөз тіркесінің айрықша белгілері: 1) сөйлем ішінде танылады; 2) кем дегенде толық мағыналы екі сөзден тұрады; 3) бірі екіншісіне бағына байланысады; 4) белгілі бір синтаксистік қатынасты білдіреді 4. Сөз тіркесі екі сыңардан тұрады. 1.Бағыныңқы сөз. 2. Басыңқы сөз. Баланың тілі Гүлденген Қазақстан Уәдеге берік 1. Есімді тіркес 2. Етістікті тіркес 1. Есімді тіркес 2. Етістікті тіркес Басыңқы сыңары зат есім, Басыңқы сыңары сан есім , есімдік, сын есімнен етістіктен болады болады. Болашаққа (неге?) аманат Асықпай сөйледі Алтын (қандай?) сағат Ерте келді Ағасы (кімі?) осы Тез жүрді 1.Сұрақтар беру 1.Сөз тіркесінің неше түрі бар? 2.Сөз тіркесі дегеніміз не? 3 .Етістікті, есімді тіркестердің ережесін айтып бер Деңгейлік тапсырмалармен жұмыс І.Деңгей 1.Үзіндіден сөз тіркесін тап. Кеш бойы Абай Пушкинді қайта оқумен болған еді.Бүгінгі күн анда-санда алаң еткен ол-пұл жайлар болса да Абайдың Пушкинге ең алғашқы рет таныса жақындасып ,туысын тапқандай боп толғана бой ұрған күнінің бірі еді. 2.Мына екі бағандағы сөздерді мағынасына сәйкес келетін сөздермен байланыстырып,сөз тіркесін жаса ІІ.Деңгейлік тапсырма 1.Мына сөз тіркестерін қатынастырып, сөйлем құрап жаз. Абай өлеңі, Көкбай ақын, қонақтың бірі, Әйгерім әні, ерте келген , хатты алды 2.Мына сөздерден сөз тіркесін жасап,есімді,етістікті сөз тіркестеріне ажыратып жаз. Отан, ұлттық, көгілдір ,ақ,қазақ,әдейі, оқушы,жаяу,бала,бағалы ІІІ.Деңгейлік тапсырма 1.«Абай әндері» тақырыбында шағын әңгіме жаз.Әңгімеден сөз тіркестерін тап. 2.Мына үлгіде көрсетілгендей сөз таптарын орнына қойып, екі-екіден сөз тіркесін жаса (сын есім) (зат есім) Мысалы : көңілді кеш 1.сан есім - зат есім 2.сын есім - зат есім 3.үстеу - етістік Мақал-мәтелдер айтқызу (әр түрлі тақырыпта) V. Оқушыларды бағалау VІ. Үйге тапсырма Сөз тіркесін оқу, ереже жаттау Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-soz-tirkesi-turali-tsinik.html#2.Мына_екі_бағандағы_сөздерді_мағынасына_сәйкес_келетін_сөздермен_байланыстырып,сөз_тіркесін_жаса

title: Сабақтың тақырыбы: Сөз тіркесі туралы түсінік