title: Сабақтың тақырыбы: Дүкенбай Досжан «Жібек жолы» (үзінді) Оқу мақсаты

text:
Мұғалімнің аты-жөні
|
|
Пән/сынып:
|
Қазақ тілі мен әдебиеті, 6 Т 2 сынып
|
Қай аптаның нешінші сабағы
|
Тоқсан: 3; апта: 4; № 17 сабақ
|
Тарау немесе бөлім атауы:
|
9-бөлім:Қазақстан және «Ұлы Жібек жолы»
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Дүкенбай Досжан «Жібек жолы» (үзінді)
|
Оқу мақсаты:
|
6.3.3.1 орта көлемді шығармаларды түсіну, тақырыбы мен негізгі ойды анықтау;
6.5.1.5 етістіктің шақтарының (ауыспалы келер шақ) қызметін білу, ауызша және жазба
жұмыстарда қолдану.
|
Сабақ мақсаты:
|
шығармалардың мазмұнын түсіну;
тақырыбы мен негізгі ойын анықтау;
етістіктің шақтарын ажырату;
жазба жұмыстарында қолдану.
|
Бағалау критерийлері:
|
орта көлемді шығарманың мазмұнын түсінеді;
тақырыбы мен негізгі ойын, тірек сөздерді анықтайды;
етістік шақтарын дұрыс ажыратады;
етістіктің шақтарын дұрыс қолданып, сөйлемдер құрайды.
|
Саралап оқыту тапсырмалары
|
Ұжымдық жұмыс
Жаңа тақырыптың түсіндірілуі
|
Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету
|
Уақыты
|
Кезеңдері
|
Сабақтың мазмұны
|
Мұғалімнің бақылауы мен зерттеуі не?
|
Ресурстар
|
1 минут
|
Ұйымдастыру
|
Сәлеметсіздер ме, 6-сынып оқушылары!
Қазақ тілі мен әдебиеті сабағына қош келдіңіздер!
Оқушыларды сабақтың тақырыбымен , мақсатымен таныстыру
|
|
Таныстырылым
Слайд №1,2
|
5 минут
|
Өткен сабақты қайталау
|
Мәтіналды жұмыс
«Ұлы Жібек жолы» қай ғасырда пайда болған?
Бұл жолдың қандай маңызы болды?
«Ұлы Жібек жолында» қандай мемлекеттер сауда жасаған?
Сауда жолы неліктен Ұлы Жібек жолы деп аталған?
Өзіңді тексер!
1.«Ұлы Жібек жолы» б.д.б. II ғасырдың ортасында пайда болған.
2.Қазақстан жерінде көптеген жаңа қалалар пайда болды. Бұл жол арқылы жібек, асыл тастар, аң терілері тасымалданды.Еуропа мен Азияны біріктерді. Елдердің экономикасы, мәдениеті дамыды.
3.Ұлы Жібек жолы арқылы Мысыр, Иран, Вавилон, Қытай, Үндістан, т.б. елдері сауда жасады.
4. Бұл жолдың атауы Қытай жібегімен байланысты. Бұл сауда жолы арқылы тасымалданған ең басты тауар- жібек.
|
Сұрақтарға жауап берген кезде сөйлемдердегі сөздердің орын тәртібінің дұрыс қолданылуын қадағалайды
|
Слайд №3,4
|
2 минут
5 минут
5 минут
13 минут
1 минут
|
Жаңа сабақ
|


title: Құндылықтарды дарыту - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Құндылықтарды дарыту Әл Фарабидің «Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы» деген сөздері өскелең жас ұрпақты оқып, үйретудің негізгі қағидасы деп түсінген жөн. Сол себепті де оқу процесін ұйымдастыруда басты назарды танымдық мазмұнмен бірге адами, рухани құндылықтарды қалыптастыруға аудару – заманауи білім беру жүйесінің басты ұстанымдарының бірі болып табылады.
Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының әдістемелік нұсқау хатында былай делінген: «Оқытудағы құндылықтарға бағытталған тәсіл – ол оқу әрекетін белгілі бір құндылықтар тұрғысынан ұйымдастыру және жүзеге асыру, нәтижелерге қол жеткізу және пайдаланудың тәсілі. Құндылыққа бағытталған оқу процесі білім алушының бойында тұлғалық құндылықтар жүйесін қалыптастырады.
Құндылықты бағдарлау – тұлғаның өз әрекетінде жекелеген құндылықтарды (құндылықтарға бағдарлану қабілеттілігі) бағдар ретінде таңдап алу қабілеттілігі (қасиеті), сондай-ақ оларды өзінің жеке әлеуметтік маңызды құндылықтары ретінде сезіну және қабылдау қабілеттілігі.
Құндылықтарды іске асыру құндылықтардан шығатын талаптарға сай болу және күнделікті өмірді сол талаптарға бағындыру. Құндылықтардың мәні белгілі бір қоғамның сәтті әрекет етуі үшін қажетті ережелерді, дағдыларды, өмір салтын, мінез-құлық мәнерін қалыптастыруда көрініс табады.
Құндылықтар – қоғам қолдайтын және адамдардың көпшілігі бөлісетін белгілі нысандардың және құбылыстардың, адамдық қасиеттері мен өзін-өзі ұстау ережелерінің тұлғалық және әлеуметтік-мәдени маңыздылығы. Құндылықтар тұлғаны ынталанырудың өте маңызды факторы ретінде мінез-құлығы мен іс-әрекеттерін көтермелейді.
Орта білім берудің құндылықтары «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының құндылықтарына негізделген. Орта білім берудің құндылықтары ретінде:
1) қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік;
2) құрмет;
3) ынтымақтастық;
4) еңбек пен шығармашылық;
5) ашықтық;
6) өмір бойы білім алу белгіленді (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 16-17 б.). Әр пәннің оқу бағдарламасында бұл мәселе туралы былай жазылған: «Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы: «қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік», «құрмет», «ынтымақтастық», «еңбек пен шығармашылық», «ашықтық», «өмір бойы білім алу» сияқты білім берудің басты құндылықтарына оқушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады.
Бұл құндылықтар оқушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болуы тиіс» (Математика. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы. – Астана, 2016, 6 б.). Сонымен, бұл «Құндылықтарды дарыту» бөлімінде нақты осы сабақта балалардың бойында қалыптастыруға арналған оқу бағдарламасындағы және ұлттық, жалпыадами құндылықтардың негізінде қалыптасатын құндылықтарды (адами қасиеттер, жоғарғы ұстаным, мәдениет, мінез-құлық пен қарым-қатынастың жағымды көріністері, т.б.) көрсету (іс-әрекет және/немесе тақырып мазмұнын сипаттау арқылы).
smk.edu.kz порталында жарияланған кейбір сабақ жоспарларында құндылықтар былайша көрсетілген:
- тұлғааралық қарым-қатынасты дамытуға және бағалауға мүмкіндік беретін жұптық және топтық жұмыстарды қолдану;
- бірлік пен ынтымақтастықты сақтауға, бірлесе еңбектенуге баулу;
- жеке тұлғаның пікірін ескеру және әрбір ойдың құндылығын құрметтеу;
- саналы да ерікті еңбек адамды бақытқа кенелтеді деген ойды санасына сіңіру;
- өз ұлтын, халқын құрметтеу және мақтаныш сезімін қалыптастыру;
- өзін- өзі бағалау және өзара бағалау арқылы жауапкершілік сезімін қалыптастыру,
- мінез-құлықтың этикалық және эстетикалық нормаларын қалыптастыру;
- өзара сыйластық, сенімділік, қарым-қатынасты қалыптастыру.
Назар аударсақ, мұнда құндылықтар дәл сол қалпында келтірілмей («қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік», «құрмет», «ынтымақтастық», «еңбек пен шығармашылық», «ашықтық», «өмір бойы білім алу»), тақырып аясында нақтыланған.


title: Пәнаралық байланыстар - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Пәнаралық байланыстар Әдетте мұғалімдер мұнда жай ғана пән атауын көрсетіп қана қояды. Бұл жеткіліксіз, тек пәндерді көрсету аздық етеді.
Бүгінгі білім беру жүйесінің басты ерекшеліктерінің бірі мынада: оқу мақсаттары мен күтілетін нәтижелер тек танымдық-пәндік тұрғыда ғана қалыптастырылмай, тұлғалық және метапәндік (пәнаралық, үйреншікті пән ауқымынан тыс) деңгейлерді қамтиды. Бұл ұстаным оқушылар арасында кең таралған «клиптік санаға» қарсы бағытталған. «Клиптік сана» өмірді бүтін деп қабылдамай, оған деген үзік-үзік көзқарас құрастырады, Әлемді әр пәннің тар ауқымында ғана тануды қалыптастырады.
Ал метапәндік тәсілдеме оқушыларды әр пәнді Әлемді тану жүйесінің құрамдас бөлігі деп тануға жетелейді, өйткені мұнда оқыту пән ауқымынан шығып, өзге пәндермен байланыс құрап, әмбебап білім қалыптастыруға бағыттайды. Метапәндік түсінік оқушыларды өмірдің мәні мен мағынасы, құндылықтары мен қағидалары, адамның онда алатын орны мен міндеттері туралы ойлануға шақырып, олардың түсінігін, ойлауын, үйренуін, қарым-қатынасын, рефлексиясын, іс-әрекеттерін дамытады. Метапәндік тұрғыда оқушылар әр сабақта «Мен қалай үйренемін, дамимын? Білімімді қалай жақсарта аламын? Бұл білім маған не үшін керек? Ол маған қалай және қай жерде қажет болады?» деген сұрақтарға жауап іздейді.
Сабақтардағы метапәндік байланыс тек пәндердің кіріктілуі ғана емес. Бұл өмірге деген бүтін көзқарасты бірнеше пәннің тоғысуында қалыптастыру. Мұнда «Адам», «Өмір мәні мен мақсаты», «Өмір құндылықтары», «Бақыт», «Сана», «Білім», «Сөз», «Уақыт және кеңістік», «Қарым-қатынас», «Денсаулық», «Табиғат», «Экология», «Проблема шешу», «Табыс пен жетістік», т.б. секілді ортақ мақсаттар қарастырылады. Шәкәрім кезінде айтқандай, «Әңгімелесуде басты мәселелер: Отан, адам бойындағы Руханилық пен Адамгершілік туралы ой толғау керек».
Мәселен, 1-сынып математикасының «Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі» тақырыбы бойынша өтетін сабақта сынып бөлмесінің балаларға жайлылығы туралы, қала не ауыл ғимараттары мен үйлерінің қалай салынғаны туралы, ойыншықтар туралы әңгімелесуге болады.
Ал «Қазақ хандығының жерлерін Хақназар хан кеңейте алды ма?» тақырыбындағы сабақта тарихтағы тұлғалардың рөлі туралы, қазіргі қоғамдағы танымал тұлғалар туралы, сыныптағы көшбасшылық туралы мәселелерді көтеруге болады.
Сондықтан да ҚМЖ-ның бұл бөлімінде сабақтағы кіріктірілудің қандай пәндермен жүзеге асырылатынын ғана көрсетпей, ондай байланысты ортақ тақырыптың мазмұны арқылы көрсеткен орынды.


Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану Бұл жерде оқушылардың сабақта қандай АКТ дағдыларын дамыта алатындығын көрсету керек. Бұл туралы Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының әдістемелік нұсқау хатында былай деп жазылған: «Орта мектепте АКТ-ні, БАҚ және мультимедиялық құралдарды пайдалануға қойылатын талаптар:
- дерекқордан және интернеттен ақпаратты іздеу, табу;
- сандық, интернет жүйелері арқылы алынған ақпараттарды өңдеу және оның нақтылығын, сенімділігін, құндылығын бағалай алу;
- сандық, мәтіндік және визуалдық ақпаратпен және дерекқормен, оның ішінде гиперсілтемелерді, электрондық кестелерді, графикалық және басқа да қосымшаларды пайдаланып жұмыс істеу арқылы мәліметті жүйелеу;
- заңдылықтар мен үрдістерді зерттеу; модельдер мен модельдеуді пайдалану мүмкіндіктерін зерделеу, сонымен қатар жылжымайтын және қозғалыстағы бейнелерді, дыбыстарды және мәтіндерді мультимедиалық таныстырылымдар құру үшін біріктіру, басқа нұсқаларды зерделеуде, нақтылауда және нәтижелерді жақсартуда сандық ақпараттың икемділігін толығымен пайдалану;
- электронды байланыс арқылы басқа білім алушылармен және оқытушылармен ынтымақтаса онлайн форумдарға, виртуалдық оқыту орталарына қатысып, қарым-қатынас жасау және ақпарат алмасу;
- интерактивті тақтаны белсенді оқытуға техникалық қолдау көрсету мақсатында қолдану;
- аяқталған жұмыс бойынша мектептің шеңберінде немесе одан тыс жерде мультимедиялық таныстырылым жасау» (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 19 б.). Әдістемелік нұсқау хатта АКТ құзіреттіліктерін арттыру мақсатында мынандай ұсыныстар жасалады: «География, физика, химия және биология сабақтарындағы компьютерлік технологиялар:
оқу материалын зерделеу барысында мультимедиа-технологияларды пайдалануды;
білім алушылар мен мұғалімдердің күнделікті оқу жұмысында компьютерлерді құрал ретінде өнімді қолдануды;
пәнаралық байланыс технологиясын жүзеге асыруды;
оқу телекоммуникациялық жобаларды орындау барысында білім алушылардың өздігінен іздеу және зерттеу жұмыстары әдісін әзірлеуді;
есептерді шығару үшін электрондық кестелерді пайдалануды;
виртуалды практикалық және зертханалық жұмыстар жүргізуді қарастырады» (122 б.).
Мұғалімнің бұл бөлімде жоғарыда көрсетілген даағдылардың бір-екеуін сабақ тақырыбымен байланыстырып келтіруіне болады.
Бстауыш сыныптар бағдарламасында бұл туралы былай делінген: «Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу үдерісінде оқушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау керек (Математика. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы. – Астана, 2016,, 5 б.)


title: Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім Кез келген жаңа тақырып таныс ұғымдар арқылы меңгеріледі.
Бұл бөлімде оқушылардың тақырып бойынша бұрыннан не білетіндігі (немесе бұрыннан не білуі керектігі) көрсетіледі (негізгі ұғымдар, деректер, фактілер, формулалар, теориялар, ережелер). Бұл жерде бағдарлама бойынша оқылған алдыңғы тақырып жазылмайды. Мұнда сабақ тақырыбы бойынша өткен оқу жылы қарастырылған оқушылардың білуге қажетті деректер келтіріледі.
Мысалы, 7-сыныпта тарих сабағында «Ұлы Дала мұрагері – Қазақ халқы қалай қалыптасты» тақырыбын табысты меңгеру үшін оқушылар бұрыннан мына мәселелерді білуі және түсінуі керек:
- Қазақстан территориясындағы миграция бағыттарын, мемлекеттердің этникалық құрамын.
- Қазақ этносының қалыптаса бастауына моңғол шапқыншылығының кедергі келтіргенін түсінеді.
- Моңғол империясының ыдырауы нәтижесінде құрылған мемлекеттердің саяси картасы мен этникалық құрамын біледі.
Осындай білімі бар болса ғана оқушылар жаңа тақырыпты табысты игереді. Бұл дегеніңіз оқушылардың осы мәселелерді үйден қайталап келіп немесе сабақ басында естеріне түсіруі қажет дегенді білдіреді.
Ал математика сабағында (5-сынып) «Ондық бөлшектер және оларға амалдар қолдану» тақырыбы бойынша сабақ мақсатына жету үшін оқушылар «жай бөлшектер», «дұрыс\бұрыс бөлшектер», «бөлу және бөлшек байланысы», «бөлшектің негізгі қасиеттері», «ондық бөлшектердің разрядтары» сияқты ұғымдарды білуі керек. Өйтпеген жағдайда оқушылардың бүгінгі сабақта ондық бөлшектерді қосып, азайтуы қиынға соғатындығы анық.
Жоспар Ресурстар. Бұл жерде сабақта қолданатын кеңсе тауарларын (қағаз, флипчарт, маркерлер, желім, скотч, қайшы, т.б.) көрсетпей, мазмұндық материалдарды (контент) келтірген дұрыс. Олардың қатарына сабақ мақсатына жетуге көмектесетін сабақта қарастырылатын кітап не басқа да дерек көздері, мәтіндерді (мәселен, оқулықтағы параграф), интернетте ұсынылған материалдарды, видеокөрсетілімдер, слайдтар және басқа да ақпарат көздерін жатқызуға болады.


title:
Басталуы.
Ортасы - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Саралау - Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлайсыз? Саралап іріктелген тапсырмалар, нақты бір оқушыдан күтілетін нәтижелер: оқушыға дербес көмек көрсету, оқу материалдары мен ресурстарын оқушылардың жеке қабілеттерін есепке ала отырып іріктеу (Гарднердің жиынтық зият теориясы) түрінде болуы мүмкін. Саралау уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез-келген кезеңінде қолданылады.
Нені саралауға болады?
1. Тапсырмалар: оқушыларға олардың білімдеріне сәйкес әртүрлі тапсырма берілуі мүмкін.
2. Нәтиже: тапсырма біреу, алайда оқушылардан жеке нәтиже күтіледі.
3. Жұмыс жасау қарқыны: тапсырма біреу, алайда оны орындау үшін әртүрлі уақыт беріледі. Ерте аяқтағандарға қосымша тапсырма ұсынылады.
4. Қолдау: бір тапсырма беріледі, алайда оны орындауда балалар мұғалім тарапынан әртүрлі қолдау алады.
5. Ресурстар: оқушыларға бір тапсырма беріледі, алайда әртүрлі ресурстар ұсынылады немесе оларды өздігімен табу тапсырылады.
6. Топтастыру: қабілеттері біркелкі оқушыларды бөлек топтарға біріктіру.
7. Ақпарат: тапсырма біреу, алайда оқушыларға әртүрлі деңгей мен көлемдегі ақпарат беріледі.
8. Рөлдер: бір тапсырманы орындау барысында оқушылар әртүрлі рөлдерді орындайды.
9. Үй тапсырмасы: оқушылар түрлі үй тапсырмаларын алады.
10. Диалогта әртүрлі сұрақтарды қолдану: мұғалім оқушылардың деңгейіне қарай өзінің сұрақтары мен жауаптарын саралайды («Кәдімгі мектепте қабілетті балаларды оқыту», Eyre, 1997 материалдары бойынша).
Бағалау - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін тексеруді қалай жоспарлаймыз? Бұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдерді жазу керек. Бағалау дегеніміз оқушылардың үйрену деңгейін анықтау болғандықтан, мұнда мұғалім қалыптастырушы бағалауды сабақта қалай қолданғанын жазуы керек. Мұнда мұғалім мына мәселелерді есте сақтап, қадағалауы керек:
«Қалыптастырушы бағалаудың міндеттері:
• оқу мақсаттарын, бағалау критерийлерін анықтау, білім алушыларға ұсыну;
• білім алушының қай деңгейге жеткенін дәлелдеуге көмектесетін бірлескен (коллаборативті) оқытуға арналған орта құру;
• білім алушыларды дамытуға жағдай жасайтын сындарлы (конструктивті) кері байланысты қамтамасыз ету;
• білім алушыларды бірін-бірі бірлесе оқытудың сапалы көзі ретінде қатыстыру;
• білім алушыларға өзінің оқуын «құрушылар/жасаушылар» ретінде жағдай жасау болып табылады» (Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық: Оқу-әдіст. құрал /«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ /О.И.Можаева, А.С.Шилибекова, Д.Б.Зиеденованың редакциясымен. - Астана, 2016. - 48 б. – 14 б.).
Мұғалім осы мәселелерді сабақта қалай жүзеге асырғандығын көрсетуі керек. Мысалы, оқушыларға табысты оқу үшін қандай жағымды жағдай жасағандығын, оқушыларға кері байланысты қалай бергендігін, олардың өзін-өзі және бірін-бірі бағалауын қалай ұйымдастырғандығын, оқушыларды қалай ынталандырып, көмектескендігін, оларға қандай жоғары деңгейдегі сұрақтар қойғандығын келтіргені дұрыс.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=14#Бағалау_-_Оқушылардың_үйренгенін,_материалды_меңгергенін_тексеруді_қалай_жоспарлаймыз


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Сабақ бойынша рефлексия Мұғалімнің ең басты міндеті - өзінің кәсіби біліктілігін тұрақты, жүйелі, шынайы түрде дамыту. «Кәсіби даму дегеніміз тәжірибе және рефлексия» деген ұстанымға сәйкес әр сабақтан кейін (тәжірибе) мұғалім сабақты талдау мен бағалау арқылы оның ұтымды жақтары мен жақсартуға қажетті тұстарын айқындап, өз тәжірибесін қалай дамытуға болатындығын айқындау дағдыларын қалыптастыруы керек.
Осы мақсатта сабақтан кейін өз сабағын талдау барысында мұғалім бұл бөлімге сабақ туралы өз пікірлерін жазады. Бұл үшін мынандай сұрақтарғаа жауап беру ұсынылады:
Сабақтың оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін оқушылар не білді?
Сыныптағы ахуал қандай болды?
Мен орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?
Әрине, бұл сұрақтардың тізімін жалғастыра беруге болады. Пайғамбарымыз (ҒС) «Көркем сұрақ – ғылымның жартысы» деп айтқан екен, демек осы сынды сұрақтарды өзіне қойып, оларға шынайы түрде жауап беру арқылы мұғалімнің өз сабағын бағалап, кәсіби дамытуын жалғастыра түсетіндігі анық.
Рефлексиялық сұрақтарды құрастырғанда мына бір идеяны басшылыққа алу қажет: «Қалыптастырушы бағалау теориясы аясында білім алушыларды қолдау үдерісінің негізі төмендегідей үш сұрақтан тұруы қажет: «білім алушылар оқудың қай сатысында тұр?», «өз оқуында олар қайда ұмтылады?» және «соған жету үшін оларға қандай көмек көрсету қажет?», бұл сұрақтар оқудағы үш қатысушымен тікелей байланысады (мұғалім, сыныптас және білім алушы)» - (Өңірлік және мектеп үйлестірушілеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық: Оқу-әдіст. құрал /«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ /О.И.Можаева, А.С.Шилибекова, Д.Б.Зиеденованың редакциясымен. - Астана, 2016. - 46 б. /18 б.).
Барлық сұрақтар осы үш сауал ауқымында құрастырылғаны дұрыс.
Қорытынды бағамдау Бұл бөлімде мұғалім «Сабағымнан қандай қорытынды шығарамын? Өзмнің педагогикалық қоржынымды қандай идеялармен толықтырамын?» деген сұрақтарға жауап бере отырып, өз сабағын талдау барысында алған ең басты қорытындыларын жазады.


Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеру керек)? Мұғалім мұнда оқушылар мен өзінің сабақтағы ең ұтымды, ең тиімді болған әрекеттері мен жетістіктерін жазады. Олардың қатарына оқушылардың ынтасы, мақсатқа бағытталуы, өздігімен жұмыс жасауы, қолданған әдіс-тәсілдердің тиімділігі, тапсырмалардың мазмұндылығы, бірлескен әрекеттер, жағымды қарым-қатынас, кері байланыс пен рефлексия, оқушылардың өзін-өзі және бірін-бірі бағалауы, бір-біріне көмектесуі, сұрақтардың деңгейі, дескрипторлардың тиімділігі, нақты бір мақсатқа жетуі, критерийлерді қадағалауы секілді тағы да басқа көптеген ұтымды жәйттерді жатқызуға болады.
1. 2. Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)? Мұғалімнің шеберлігі сабақтан сабаққа жақсаруы керек. Бұл үшін ұстаз әр сабағын дамытып, өркендетіп отыруы қажет. Мұғалім бұл бөлімде «Кемшілік – дамудың қажетті ресурсы» демекші, сабақта туындаған кедергілерді («кемшіліктерді» деп айтпай-ақ қояйық) айқындап, оларды қалайша түзеп, болдырмау туралы ойларын келтіреді. Жоғарыда аталған жағымды жәйттерді енді кедергілер ретінде келтіруге болады.
1. 2. Сабақ барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл бөлу керек? Мұғалім сабақ барысында әр оқушыны бақылап, олардың оқып-үйренуі қалай өрбіп, дамып жатқандығын қадағалауы керек. Мұндай бақылауда ұстаз оқушылардың қандай жетістіктерге қол жеткізгенін немесе қандай қиындықтарға тап болғанын дөп тауып, оларды оқушыларға айтып, қалайша болашақта (келесі сабақта) жетістіктерді дамытып, ал кедергілерді жеңу жолдары туралы шәкірттерімен ақылдасып, бірлесе амал іздейді.
Бұл бағытта мұғалімге жазба жүргізу көп көмектеседі (қалыптастырушы бағалау журналы, рефлексиялық күнделік, т.б.).
1. 2.


title: Сабақ барысы - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
ТЖ.Үй тапсырмасын сұрау:
«Шыңдықпа немесе жалған ба»әдісі. Бұл мәлімет шыңдықпа немесе жалған ба ? Өтілген мәліметтер бойынша мысалдар келтіреді. Мысалдарды оқу кезінде оқушылар ол келтірген мәліметтер шындықпа жалған ба аңықтап негіздейді.
1. Қорғасын, мырыш ауыр металдар.
2. Сарқылатын ресурстар: күн, жел.
3. Дамушы елдерде «ресурс сақтаушы технология» ұғымы бар.
4. Табиғи ресурстартардың өңдіріспен тұтынуға қатысты құңдылығың экономикалық бағалау арқылы аңықтайды.
5. Табиғи ресурстық Мұнда республикадағы жаздық бидай егісінің 70 % -ы егіледі.
6.Сарқылмайтын ресурс көлемі нақтылық деңгейде аңықталады.
7. Табиғи ресурсты қамтамасыз етілу жағдайы 10 баллдық жүйемен көрсетеді.
8. Табиғи ресурс өңдіріс пен тұтынуға қатысты құңдылығың экологиялық баға арқылы аңықтайды.
9. Сарқылатын ресурстар қалпына келетін және қалпына келмейтін табиғи ресурс болып бөлінеді.
Критерий
Дискриптор
Оқылған сұрақтардың шыңдық жалған екенін ажыратады.
Табиғи ресурс түрлеріне аңықтама береді
Сарқылатын, сарқылмайтын ресурстарды ажыратады.
Табиғи ресуртарға экологиялық баға береді.


title:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М

text:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М.Оқушыларға қосымша сұрақ қойып, оқушыны бағалайды.
Саралау: диалог және қолдау көрсету арқылы жүзеге асады.
|
Қызыл,жасыл, сары түсті асықтар.
сұрақтарға жауап береді.
|
Сабақтың ортасы
3мин
18 мин
5 мин
3 мин
|
Жаңа тақырып. «Дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық әлеуеті»
СЖ. «Миға шабуыл» әдісі арқылы, жаңа тақырыпты кіріспе сұрақтар арқылы талқылау.
ТЖ. «Постер қорғау» әдісі.
1- топ Минералдық ресуртар
2- топ Жер ресурсы, су ресурсы
3- топ Биологиялық ресурс
Критерий
|
Дискриптор
|
Табиғи ресурстың түрлері және олардың дүниежүзі елдерінің қамтамасыз ету дәрежесі, болашағы туралы айта алады.
|
Табиғи ресурстың түріне сипаттама беру
Табиғи ресуртың дүниежүзі аймақтарында таралуын түсіндіреді
Табиғи ресурстардың болашағын түсіндіреді
|
ҚБ.«Екі жұлдыз және бір тілек» әдісі арқылы бағалайды.
Саралау: Жіктеу арқылы жүзеге асады.
1.Тапсырма. ДЖ. «Кестені зерделе» әдісі.
Кестедегі минералдық ресурсқа берілген (мұнай)ақпаратты қолданып, есептеңіз. (қаншауақытқа жетеді = қоры / қолданылуы;әрадамға= қоры / халық саны)
Мемлекеттер
|
Халық саны
|
Қоры(млрд тонна)
|
Қолданылуы(млн тонна)
|
Қаншауақытқа жетеді
|
Әрадамға қаншадан
|
Ресей
|
141927000
|
6,7
|
304
|
|
|
Сауд
Арабиясы
|
21137000
|
35,5
|
404
|
|
|
Қазақстан
|
16197000
|
7,0
|
92
|
|
|
АҚШ
|
310241000
|
3,0
|
402
|
|
|
ҚХР
|
1340000000
|
3,9
|
160
|
|
|
Бағалау критерийі
|
Дескриптор:
|
Дүниежүзі аймақтарының жеке елдеріндегі табиғи-ресурстық қорына баға береді.
|
-Мұнайдың қанша уақытқа жететінің аңықтайды.
-Әр адамға қанша мөлшерде келетінің есептейді.
-Мұнай қоры бойынша берілген елдердің ресурстық әлеуетін бағалайды
|
Қ.Б. «Дәптер алмасу» әдісі арқылы бағалау.
Саралау: дереккөздер арқылы жүзеге асады.
2- тапсырма. ДЖ. «Жинақтау» әдіс.
- Кестеде берілген ресуртарға түрлерің сәйкестендіріңіз.
Ресурс
|
Түрлері
|
1.Су ресурсы
|
А.Пайдалы қазба
|
2.Жер ресурсы
|
В.Өсімдік жануар
|
3.Биологиялық ресурсы
|
С. Өзен, көлдер
|
4.Минералдық ресурсы
|
Д.Құңарлы топырақ
|
- Алдыңғы қатарлы табиғи ресуртардың түрлерің, аймақтар бойынша таралуын аңыктап картадан белгілеңіз.
- Минералдық ресурс (мұнай) қоры бойынша Сауд Арабиясы мен ҚХР-ның ресурстық әлеуетін бағалаңыз.
ҚБ: «Сен маған, мен саған» әдісі арқылы бағалайды.
Бағалау критерийі
|
Дескриптор:
|
Табиғи ресурс түрлерін ажыратады, шоғырланғаң аймақтарды көрсетеді.
|
-Су ресурсы түрін ажыратады.
-Жер ресурсы түрін ажыратады, шоғырланған аймақты белгілейді
-Биологиялық ресурс түрін ажыратады, шоғырланған аймақты белгілейді
-Минералдық ресурс түрін ажыратады
-Су ресурсы бойынша алдыңғы 3 мемлекетті көрсетеді
-Жер ресурсы бойынша алдыңғы 3 мемлекетті көрсетеді
-Биологиялық ресурс бойынша алдыңғы 3 мемлекетті көрсетеді
-Минералдық ресурс бойынша алдыңғы 3 мемлекетті көрсетеді
− мұнай қоры бойынша берілген елдердің ресурстық әлеуетін бағалайды.
|
Саралау: Тапсырма, дереккөз арқылы жүзеге асады.
|
Мектеп баспасы/ география/ 8 сынып
Қалыптастырушы бағалау/ 8-сынып
Ресурс
|
Түрлері
|
1.Су ресурсы
|
С. Өзен көлдер
|
2.Жер ресурсы
|
Д. Құңарлы топырақ
|
3.Биологиялық ресурсы
|
В. Өсімдік жануар
|
4.Минералдық ресурсы
|
А. Пайдалы қазбалар
|
|
Сабақтың соңы
6 мин
|
Жаңа сабақты қорытындылау. ТЖ.
1. «Т» әдісі арқылы қорытындылау. Т әрпінің оң жағына сабққа қатысты сөздер, сол жағына өатысы жоқ сөздер жазу. Топтық жұмыс.
ҚБ. «Бағдаршам» әдісі арқылы өзін-өзі бағалайды.
Саралау: Қорытынды арқылы жүзеге асады.
2. Кері байланыс . ДЖ «Блоб ағашы» .
|
|
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Оқушылардың оқу дағдыларың ескере отырып, сабақ мақсаттарына қол жеткізуге арналған сараланған тапсырмалар беремін.
Оқушылардың сыни тұрғыдан ойлау дағдысын дамыту үшін, сабақ барысында «Постер қорғау» әдісі арқылы мәтінмен жұмыс жасап, топта бір-бірлеріне түсіндіреді.
«Кестені зерделе» әдісі арқылы алған теориялық білімді практикада қолдана білу, яғни табиғи ресурстың болашақтағы қорың аңықтайды.
«Жинақтау» әдісі бойынша, сұрақтарға жауап бере отырып, сәйкестендіру тестімен жұмыс жасап, дүниежүзінің картасын қолданып, әр оқушы табиғи ресурстарға сипаттама беріп, қорытындылайды.
Саралау жұмысы тапсырмалар арқылы жүзеге асады. Тапсырмалар жайдан күрделіге қарай орындалады.
|
Сабақ барысында оқушылаар білу және түсіну дағдысын қалыптастыру барысында, ынталандыру, қолдау көрсету арқылы сабақтың барысында мадақтау, «екі жұлдыз, бір тілек», «өзара тексеру», «дәптер алмасу» арқылы жұптар , топтар бір-бірін бағалайды.
Критериалды бағалау арқылы тапсырмалардың орындау деңгейі тексеріледі.
|
Бөлме желдету, оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, техникалық қауіпсіздік ережелерін ғаламтормен жұмыс жасағанда тоқ көзін дұрыс қолдануда сақ болу, 10-15 минуттан артық интер.белсенді тақтаның жұмыс істеу мүмкіндігін шектеу.
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=3#-_Алдыңғы_қатарлы_табиғи_ресуртардың_түрлерің,_аймақтар_бойынша_таралуын_аңыктап_картадан_белгілеңіз.

title:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=3#Бағалау_–_Сіз_оқушылардың_материалды_игеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлап_отырсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасын_сақтау

title:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=3#Жаңа_тақырып._«Дүниежүзі_аймақтарының_табиғи-ресурстық_әлеуеті»_СЖ._«Миға_шабуыл»_әдісі_арқылы,_жаңа_тақырыпты_кіріспе_сұрақтар_арқылы_талқылау._ТЖ._«Постер_қорғау»_әдісі.

title:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=3#Кестедегі_минералдық_ресурсқа_берілген_(мұнай)ақпаратты_қолданып,_есептеңіз._(_қаншауақытқа_жетеді_=_қоры_/_қолданылуы;_әрадамға_=_қоры_/_халық_саны)

title:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=3#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз

title:
ҚБ. «Қате түсінікті тексеру» әдісі.
М


text:
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1:
2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1:
2: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Соңғы кезде Назарбаев зияткерлік мектептері ұстаздарының тәжірибесінен туындаған сабақ жоспарларының үлгісі нақтыланып, бұл құрылым smk.edu.kz сайты арқылы барлық мұғалімдерге таралып, басқа мектептерге үлгі ретінде ұсынылуда. Аздаған өзгешіліктермен бұл үлгіні былайша көрсетуге болады:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=4#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title:
Сынып

Қатысқандар саны - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Саралау - Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлайсыз?
Бағалау - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін тексеруді қалай жоспарлайыз?
Сабақ бойынша рефлексия Сабақтың оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін оқушылар не білді?
Сыныптағы ахуал қандай болды?
Мен орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?
Қорытынды бағамдау
Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)? 1. 2. Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)? 1. 2. Сабақ барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл бөлу керек? 1. 2.
Сабақты жоспарлау алдында алдымен Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының 2017-2018 оқу жылында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы әдістемелік нұсқау хатының мына бір тұсына тоқталған жөн болар:
«Қысқа мерзімді жоспар құрған кезде мұғалімге төмендегі ұсыныстарды басшылыққа алуына болады:
сабақты ұйымдастыру кезінде оқу бағдарламасында және оқу жоспарында көрсетілген мақсаттарды басшылыққа алу қажет;
орта мерзімді жоспарда ұсынылған барлық іс-әрекеттерді ұйымдастыру ұсынылады;
мұғалімнің қалауы бойынша іс-әрекет түрі қажеттілігіне қарай толықтырылып отырады.
Жаңа форматты сабақ балаларды оқыту процесіне белсенді тартуды, олардың талқылауларға қатысуын, өткен материалды талдау және қорытуын, зерттеу жүргізуін, бағалау пікірлерін айту, өзін-өзі бағалау және т. б. көздейді.
Сабақтың міндетті элементі ретінде оқушыны қолдауға бағытталған мұғалімнің әрекеттерін түзетуге мүмкіндік беретін кері байланыс болуы тиіс.
Қысқа мерзімді жоспарлау кезінде мұғалім міндетті түрде мыналарды анықтап, әзірлеуі қажет:
– тілдік оқу мақсаттары – терминдермен жұмыс және т.б.;
– саралау: білім алушыларға қолдау көрсету қалай жоспарланады? Қабілетті білім алушылардың алдына қандай міндеттер қою жоспарлануда? Білім алушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруге болады?
– метапәндік байланыстар;
денсаулығы мен қауіпсіздігін, «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының құндылықтарымен және АКТ-мен байланысын қамтамасыз ету.
Мұғалім тек білім көзі ретінде ғана емес, білім алушылардың өздерінің оқу-танымдық әрекеттерінің белсенді ұйымдастырушысы ретінде қызмет етуі тиіс» (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 211 б.).
Байқап отырғанымыздай, мұнда тілдік мақсаттар, сабақ мақсаттарын саралау, пәнаралық байланыстар, денсаулық пен қауіпсіздік, құндылықтар, АКТ құзіреттілігін дамыту сабақ жоспарының міндетті компоненті ретінде ұсынылады. Бұл мынаны білдіреді: «оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады» (Математика. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы. – Астана, 2016, 6 б.). Енді қысқа мерзімді жоспардың үлгісінің әр бабына жеке-жеке тоқталып, оның әрқайсына сипаттама беріп, өз түсінігімді келтіріп кетейін.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=5#Бағалау_-_Оқушылардың_үйренгенін,_материалды_меңгергенін_тексеруді_қалай_жоспарлайыз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html?page=5#Сабақ_барысында_сынып_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/қиындықтары_туралы_не_білдім_Менің_келесі_сабағымды_жетілдіруге_не_көмектеседі,_неге_көңіл_бөлу_керек_1.


title: Сабаққа негізделген оқу мақсаты - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Сабаққа негізделген оқу мақсаты Сабақтың басты міндеті - оқу мақсатын жүзеге асыру болғандықтан, сабақ жоспары толығымен оқу мақсаттарынан туындайды. Сабақ мақсаты да, бағалау критерийлері мен тапсырмалар да осы бағытта құрастырылады. Бұл туралы әр пәннің оқу бағдарламаларында былайша жазылған: «Нақты пән бойынша күнделікті білім беру үдерісінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және оқушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу үдерісінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады» (Математика. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы. – Астана, 2016, 6 б.). Осыған орай оқу мақсаттарын мемлекеттік стандарт, өзгертуге болмайтын инвариант деп түсінген орынды. Оқу мақсаттары оқу бағдарламасы мен ҰМЖ-дан алынып, тура сол қалпында ҚМЖ-да көрсетіледі. Оқушылардың барлығы да оқу мақсаттарына жетуі керек. Сондықтан мұғалімнің шешімі бойынша оқу мақсаттары бір немесе бірнеше сабақта қарастырылуы мүмкін.
Бағдарламада оқу мақсаттары төрт саннан тұратын кодтық белгімен көрсетіледі: 7.2.1.3. Олар мынаны білдіреді: бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлімше ретін (әр пән бағдарламасы екі бөлімнен тұрады), төртінші сан оқу мақсатының реттік номерін көрсетеді. Мысалы, 7.2.3.1. кодында «7» - сынып, «2.1» - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, «3» - оқу мақсатының реттік саны деп түсіну керек.
Сабақ мақсаттары Сабақ мақсаты дегеніміз оқушылардың сабақ нәтижесінде үйренетін дағдылары, білік пен білімі, оқушының сабақ бойы жасаған жұмысының нәтижесі. Сабақ мақсаты оқушының сабақта не жасағанын көрсетпей, оның сол әрекеттерді орындау нәтижесінде (сабақ соңында) не үйренетіндігіне болжау жасайды. Оқушылардың әрекеттері Блум таксономиясының деңгейлері бойынша белгіленеді.
Сабақ мақсаттары оқу мақсаттарының негізінде жасалады. Мәселен, 1-сынып математикасының «Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі» 3.1 бөлімшесі бойынша келтірілген «1.3.1.1. Геометриялық фигураларды: нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, кесінді, сәуле, бұрышты бір бірінен ажырату және атау» деген оқу мақсатын былайша сабақ мақсаты етіп келтіруге болады: «Оқушылар геометриялық фигураларды: нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, кесінді, сәуле, бұрышты бір бірінен ажыратады және атайды».
Сонымен бірге мұнда саралап оқыту идеясы аясында оқушылардың барлығына бірдей мақсат белгілемей, олардың танымдық деңгейлері бойынша түрлі мақсаттар қойған дұрыс. Бұл туралы мынандай сөз бар: «Сыныпта бір мезгілде барлық оқушыларды бірдей оқытқан жағдайда: 1/3 оны біледі, 1/3 түсінеді, 1/3 ешқашан түсіне алмайды. Сондықтан сыныптағы балалардың 2/3 уақытты босқа жоғалтады» (Скотт Виллис). Саралап оқытуды жоспарлағанда мына сөздерді ескерген жөн: «Б.Блумның білімді толық меңгеру теориясы жақсы оқитын білім алушы мен нашар оқитын білім алушы нәтижелерінде 90% айырмашылық болатынын түсіндіретін негізгі үш факторды анықтайды.
Бірінші фактор білім алушылардың жаңа тапсырмаларды шешуді меңгеріп, оқу үдерісіне бейімдей алатын түрлі білімі мен қабілеттерін диагностикалауды болжайды. Бұл нәтижелердің қорытынды айырмашылығын 50%-ға дейін қысқартуға мүмкіндік береді.
Екінші фактор болашақта оқуды ынталандыруға ерекше әсер ететін, алғашқы келеңсіздіктердің алдын алуға бағытталған эмоционалдық қолдау көрсетуді болжайды. Нәтижесінде жетістік қорытындысының айырмашылығын 25%-ға дейін қысқарту мүмкін болады.
Үшінші фактор оқу ортасы мен уақытты есепке ала отырып, оқу үдерісін ұйымдастыру кезінде жеке қолдау мен марапаттауды ұсынады. Осылайша, қорытынды нәтиженің 25% ерекшелігі қысқаруы мүмкін» (Өңірлік және мектеп үйлестірушілеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық: Оқу-әдіст. құрал /«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ /О.И.Можаева, А.С.Шилибекова, Д.Б.Зиеденованың редакциясымен. - Астана, 2016. - 46 б. – 21 б.).
Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының әдістемелік нұсқау хатында саралап оқыту туралы былай деп жазылған: «Саралап оқыту тәсілі – білім алушылардың әртүрлі топтары үшін оқу процесін мамандандыруды, білім алушылардың ерекшеліктерін есепке алу мақсатында әртүрлі топтар үшін әртүрлі оқыту жағдайларын жобалайды. Саралап оқыту тәсілі әртүрлі білім алушылар тобының оқу әрекетін ұйымдастыру үшін арнайы оқыту әдістерін және іс-әрекеттерді саралау тәсілдерін кіріктіреді. Күрделілігімен, оқу-танымдық қызығушылықтарымен, мұғалім тарапынан көмек сипатымен ерекшеленетін сараланған тапсырмаларды қолдану - сараланған оқу іс-әрекеттерін ұйымдастырудың шарты болып табылады» (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 17 б.). Сонымен, сабақ мақсаттарын саралап көрсету міндетті болып саналмағанмен, алайда оларды көрсету оқушылардың жеке қажеттіліктерін ескеретіндігін ұмытпауымыз керек. Мұндай саралауда не жазу керек?


title: Барлық оқушылар - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Барлық оқушылар: Мұнда оқу мақсаттары қайталанады. Оқушылардың 100% қол жеткізуі керек болғандықтан мұғалім мұнда барлық оқушылардың оқу мүмкіндіктерін ескеруі керек.
Мысалы, жоғарыдағы оқу мақсаты мұнда мынандай түрде келтірілуі мүмкін: «Оқушылар 9 геометриялық фигуралардың барлығын да бір бірінен ажыратады және атайды». Мұндағы таным деңгейлері «Білу» («атайды») және Түсіну («ажыратады»).
Ал 7-сынып тарих сабағының «Қазақ хандығы жерлерін Хақназар хан кеңейте алды ма?» тақырыбы бойынша «7.3.1.10. Қазақ хандарының мемлекетті өркендетудегі рөлін анықтау» және «7.3.2.6. Қазақ хандарының сыртқы саясатын анықтап, нәтижелерін талдау» атты екі оқу мақсатын былай көрсетуге болады: «Барлық оқушылар: 1) Қазақ хандарының мемлекетті өркендетудегі рөлін анықтайды (Түсіну); 2) Қазақ хандарының сыртқы саясатын анықтап, нәтижелерін талдайды (Талдау)».
Оқушылардың басым бөлігі:Оқу мақсатттарына (көрсетпесе де болады) қоса оқушылардың оқу қабілеттеріне қарай нәтижені күрделендіру. Мысалы, оқу мақсаттары «Білу» және «Түсіну» деңгейлерінде болса, онда оқушылардың басым бөлігі бұған қоса «Қолдану» немесе «Талдау» деңгейлеріндегі мақсаттарға қол жеткізуі керек.
Жоғарыдағы тарих пәнінің мақсатын мұнда былайша көрсетілуі мүмкін: «Оқушылардың басым бөлігі XV ғасырдың басындағы Хақназар хан тұсындағы Қазақ хандығының орта ғасырлық мектептердің ішіндегі алатын орнын анықтайды» (Талдау).
Кейбір оқушылар:Оқу мақсаттары мен оқушылардың басым бөлігі үшін (көрсетпесе де болады) белгіленген мақсаттармен бірге шығармашылық және зерттеушілік дағдыларды дамытатын мақсаттарды нақтылау: мәселен, «Талдау», «Жинақтау» немесе «Бағалау» деңгейлерінде.
Жоғарыдағы мақсатты былай көрсетуге болады: «Кейбір оқушылар Хақназар тұсындағы Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясатының нәтижелерін бағалап, 5-тен кем емес дәлелдер келтіреді» (Бағалау).
Бағалау критерийлері Бағалау критерийлерінің синонимдері «жетістік критерийлері», «табыс критерийлері», «күтілетін нәтиже»: кей сабақ жоспарларында оларды осылайша атайды.
Бағалау критерийлерін «Оқушылардың оқу мақсатына жеткендігінің, үйренгендігінің дәлелі не болмақ? Оқушылардың үйренгенін қандай нәтижеден көреміз?»деген сұрақтарға жауап беру арқылы айқындау қажет. «Бағалау критерийлері – мұғалім мен оқушыға қалыптастырушы бағалау кезінде оқытудың мақсатына қол жеткізгенін тануға мүмкіндік беретін тұжырым (табыс критерийі)» («Білім берудің тиісті деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын бекіту туралы» (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы). 1, 2, 5, 7-сыныптарда бағалау критерийлерін оқу мақсатына байланысты «Қалыптастырушы бағалау бойынша мұғалімге арналған әдістемелік нұсқаулықтан» алуға болады. Ал басқа сыныптарда қалыптастырушы бағалау таңдалмаған оқу мақсаттары үшін бағалау критерийлерін мұғалімнің өзі құрастыруы керек.
Бұл туралы әдістемелік нұсқау хат былай дейді: «Әр оқу мақсаты бойынша бағалау критерийлерін мұғалім әзірлеуі тиіс. Сондай-ақ, мұғалім өзінің білім алушыларының дайындық деңгейіне сәйкес келсе, ЖӘК порталына орналастырылған жиынтық бағалау бойынша жинақтардағы бағалау критерийлерін пайдалануға құқығы бар. Бастауыш мектептің өзінде оқыту процесі білім алушылардың функционалдық сауаттылықтары мен кең ауқымды дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Бұл ретте оқыту процесі дәстүрлі оқыту процесінен алшақтағанын және күтілетін нәтижелерге негізделетінін есте сақтау қажет. Күтілетін нәтижелер алты білім салалары бойынша анықталады және іс-әрекеттік аспектісін көрсетеді, яғни білім алушылар «біледі», «түсінеді», «қолданады», «талдайды», «жинақтайды», «бағалайды» (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 213 б.). Мұнда мына мәселеге назар аудару керек. Бағалау критерийлері оқушылардың сабақ мақсаттарына емес, оқу мақсаттарына жеткен-жетпегендігін өлшеуі керек, яғни бұл жерде барлық оқушылардың үйрену нәтижелері қарастырылады.
Мысал келтірейік. 1-сынып математикасындағы «1.3.1.1. Геометриялық фигураларды: нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, кесінді, сәуле, бұрышты бір бірінен ажырату және атау» мақсаты бойынша «Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы. Математика. 1-сынып» жинағы (Астана, 2016, 23 б.) мынандай бағалау критерийлерін келтіреді: «Білім алушы геометриялық фигураларды (нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, кесінді, сәуле, бұрыш) бір бірінен ажыратады және атайды». Яғни, оқушылардың сабақ мақсатына жеткен-жетпегендігін, үйрену деңгейін оның геометриялық фигураларды дұрыс атай алатындығы мен оларды бір-бірінен ажырата алатындығынан көруге болады. Бұл сабақ барысында оқушыларға осы екі мәселені (атау және ажырату) жүзеге асыра алатындығын айқындайтын тапсырмалар беру керек деген сөз.
Тарих сабағында мынандай бағалау критерийлерін құрастыруға болады: «1) Қазақ хандарының мемлекетті өркендетудегі рөлін бір-бірімен салыстыра анықтайды; 2) Қазақ хандарының сыртқы саясатын картаны қолдана отырып анықтап, нәтижелерін талдайды».


title: Тілдік мақсаттар - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Тілдік мақсаттар Тіл адамның басты құралы тіл шығар: біз тіл арқылы ойлаймыз, бір-бірімізбен қарым-қатынас жасаймыз. Демек, үйренудің де негізгі құралы тіл болып табылады. Сондықтан да кез келген пәнді оқытуда тілді басты назарда ұстау керек.
Тілдік мақсаттар туралы «Жалпы білім беру мектептерінің мұғалімдеріне арналған әдістемелік нұсқаулықтар. 1-сыныпқа арналған орта мерзімді жоспарларда» (Астана, 2016) былай деп жазылған:
«Мектептерде пән мазмұны мен тілді үйрететін оқыту ортасын қалыптастыру керек. Әр пәннің өзіндік сөйлеу ерекшеліктері бар: стиль, лексика, синтаксис. Осы арқылы оқушы пән мазмұнын да игеріп, ойлауды да жақсартады, өйткені адам тіл арқылы ойланады, тілдің көмегімен үйренеді де.
Тілді, сөйлеуді дамытуда тілдік мақсаттар қойған маңызды. Оларды нақты қойсақ – оқушылар өздерінен не күтілетіндігін анық түсінеді. Тілдік мақсаттар оқуға деген қызығушылықты ылғи да жоғары деңгейде ұстайды. Сондықтан да мұғалімдер әр сабақта пәндік мазмұн мен сөйлеуді дамытуды назардан шығармауы керек.
Сөйлеуге үйрету үшін мұғалімдердің мына мақсаттарды сабақ жоспарларына енгізгені дұрыс:
- оқушылардың назарын ғылыми тілге аудару керек (оқу мақсатына жеткізуге көмектесетін сөздер, терминдер, тіркестер, фразалар);
- сабақ мазмұнының ұғымдарын қолдануға қажетті жұмыс тілін ұсыну (топ құрамында жұмыс жасау, сұрақ қоя білу, жағдаяттарды талдау, пікірталасқа қатысуға қажетті тіркестер мен фразалар);
- алдын-ала оқыту (бұған алдымен пән мазмұнын игеруде терминдер мен фразаларды алдын-ала қолдану кіреді);
- оқушылардың тілдік дағдылардың төртеуін де әртүрліше біріктіріп қолдануы (мысалы, оқылым-айтылым, оқылым-жазылым, оқылым-айтылым, айтылым-жазылым, т.б.);
- оқушыларды диалогқа (талқылау, пікірталас) тарту (мысалы, біржақты қысқа жауаптарды қабылдамау, жауабы оқулықта бар сұрақтарды қоймау, алған білімін талқылауда қолдануға ынталандыру, әңгімелесуге қажетті мол сөздік қорды ұсыну);
- тіл арқылы үйренудің дағдыларын дамыту (мысалы, сөздікті қолдану, парафраз жасау, тыңдау, түсіндіру, металингвистикалық және метатанымдық санақылты дамыту);
- тіл туралы сыни ойлауды қолдау (мысалы, тілдерді салыстыру, тілді нақтырақ қолдануға ынталандыру, тілді үйренудегі ілгерлеуді бағалау);
- тілдік мақсатты сабақ басында қойып, сабақ соңында оған жетудің жетістіктерін талқылау» (6 б.).
Тілдік мақсаттың мысалдары әр пәннің оқу жоспарларында келтірілген. Тілдік мақсаттардың компоненттері мынандай атаулармен көрсетілген:
«(1) пәнге қатысты арнайы лексика және терминология.
(2) диалог/жазылымға қажетті сөз тіркестері. Берілген ақпарат тілі оқушылар үшін түсінікті әрі анық болса, бұл олардың пәндік мақсаттар мен тілді оқудағы мақсаттарға қол жеткізуіне көмектеседі.
Тілдік мақсаттарды анықтау үшін келесі етістіктерді пайдалануға болады: саралау, санаттарға бөлу, таңдау, жіктеу, салыстыру, байланыстыру, сәйкестендіру, көшіру, құрастыру, сынау, анықтау, сипаттау, әзірлеу, бағалау, түсіндіру, мысал келтіру, жорамалдау, негіздеу, дәлелдеу, келіссөздер жүргізу, болжау, жасау, балама шешімдер ұсыну, себептерді түсіндіру, пысықтау, қайта ұйымдастыру, басқа сөзбен айту, мазмұндау, көшіріп жазу, рөлдік ойындар ойнау, қорытындылау, синтездеу және жазу, түрлі мақсаттар үшін пайдалану, өз сөзімен анықтама жазу, безендіру» (6 б.). Сонымен ҚМЖ-да тілдік мақсаттар мынандай тұрғыдан көрінуі керек:


title: Тілдік дағдылар - Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Тілдік дағдылар: тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым.
Терминология: пәнге қатысты арнайы лексика және терминдер.
Сөз тіркестері: Диалогқа түсіретін сөз тіркестері.
Осы жерде «тілдік дағдылар» ұғымына тоқталып кетейік. Әдістемелік нұсқаулық хатта тілдік дағдылар «сөйлеу әрекетінің түрлері» деп аталып, былайша түсіндіріледі:
«Тыңдалым арқылы коммуникация (тыңдалым).Оқу бағдарламасы аясындағы түрлі тақырыптарға қатысты айтылған ауызша пікірлердің негізгі мазмұнын түсіну және олардан негізгі ақпаратты бөліп алу; сөйлеушінің пікірін түсіну; мәнмәтін бойынша сөздердің мағынасын анықтау; түрлі стратегияларды қолдану арқылы білім алушылардың деңгейіне сәйкес келетін әртүрлі мәтіндердің мазмұнын қабылдау және түсіну: тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну, таныс сөздерге, фразаларға және сөйлемдерге сүйенумен қажетті/нақты ақпаратты, мәтіннің бөліктерін таңдау және түсіну.
Жазылым. Оқу бағдарламасы аясындағы түрлі тақырыптарға байланысты жазбаша жұмыстарды жоспарлау, жазу, редакциялау және түзету; нақты және ойдан шығарылған оқиғалар туралы жаза білу, оқылғаны туралы сыни пікірлер беру білігі; орфографиялық және грамматикалық қателер жібермей барынша сауатты жазу; белгілі стильді ұстану; түрлі байланыстырушы сөздерді қолдану арқылы параграфтағы сөйлемдерді байланыстыру.
Оқылым арқылы коммуникация. Оқу бағдарламасы аясындағы түрлі тақырыптардағы әдеби және ғылыми мәтіндердің негізгі мазмұнын түсіну және олардан негізгі ақпаратты белгілеу, ақпаратты іздеудің түрлі стратегияларын қолдану; мәнмәтін бойынша сөздердің мағынасын анықтау; автордың қарым-қатынасын және пікірін түсіну; сөздердің мәнін тексеру және оқығанды терең түсіну үшін қағаз және электронды тасымалдағыштардағы түрлі дереккөздерді қолдану.
Айтылым. Оқу бағдарламасы аясындағы түрлі тақырыптардағы сұхбаттасу барысында ресми және ауызша сөйлесу стильдерін қолдану; қажетті ақпаратты алу үшін неғұрлым күрделі сұрақтар қоя білу білігі; өз пікірін айту; күтпеген түсінікке жауап беру; тапсырманы орындау барысында құрдастарымен қарым-қатынас жасау; арнайы лексиканы сауатты пайдалану; хикаялар мен оқиғаларды мазмұндау» (2017-2018 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында оқу процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Астана: Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2017, 27-28 б.). 1-сынып математикасының «Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі» 3.1 бөлімшесі бойынша тілдік мақсаттары оқу жоспарлары былай келтіреді: «Оқушылар сипаттарына сәйкес заттарды көптің қатарына қосуды талқылап, түсіндіре алады».
Бұл мынандай арнайы лексика және терминдерді қолдануды талап етеді: «сол жақта, оң жақта, үстінде, астында, артында, алдында, арасында, үстінде; нүкте, түзу, сәуле, кесінді; себебі, критерийлер, ерекшеліктері, сипаттары; кеңістік фигуралары, үш өлшемді форма, шар, цилиндр, конус, пирамида, призма, куб; жазық геометриялық фигуралар, екі өлшемді форма, үшбұрыш, шеңбер, квадрат, тікбұрыш; нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, ауқым және шекара; біріктіру, алып тастау».
Талқылауды табысты түрде жүзеге асыру үшін оқушыларға мынадай сұрақтар қою керек: «Неліктен оларды бірге топтастыру керек? Бұл фигуралардың ортақ сипаттары қандай? Бұл фигураларды қайда қолданған едіңдер? Неліктен екендігін айта аласыңдар ма? ... квадрат, ал ... емес пе? Біз .. тікбұрышты дәптерлерді қолданамыз ба?»
Жазуда мынандай тапсырмаларды беруге болады: «Сынып бөлмесіндегі қандай жазық фигураларды тауып, атайсыңдар. Бір сипат бойынша өздерің таңдаған ойыншықтарды атаңдар. Салған суреттеріңде фигуралардың атауларын белгілеңдер» (28 б.).
Сонымен әр сабақта тілдік мақсаттарды айқындап, оларды жүзеге асыру арқылы оқушылардың ойлауы мен санасын дамытып, қарым-қатынас жасау дағдыларын жақсартып, оларда елестету, өзіндік ой қалыптастыру, мазмұндық мәселелерді талқылау, талдау, суреттеу, түсіндіру және болжау біліктіліктерін арттыратындығы сөзсіз.


title: Сабақтың тақырыбы Дүниежүзі аймақтарының табиғи ресурстық әлеуеті

text:
Мәтінді және географиялық картаны пайдалана отырып, табиғи ресуртардың таралуын заңдылықтарына талдау жасайды. Тапсырмаларды мұқият тыңдай алу . Кейбір терминдерді оқулықтан оқу. Кейбір дерек көздерін түртіп отыру.
Табиғат ресурстары, минералдық ресурстар, жер қоры, биологиялық қор.
Табиғи ресурс дегеніміз? Табиғи ресурстың түрлері? Биологиялық қордың дүниежүзі аймақтарына таралу деңгейі қандай ? Минералдық ресуртардың болашағы? Жер ресурсының қоры мол мемлекеттерді ата? Су ресурсының қоры мол мемлекеттерді ата?
Құндылықтарға баулу
«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының, жалпыға бірдей еңбек, индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсу құңдылықтары. Пәндік білімін өмірде қолдана білуге, жұмысқа қызығушылығың арттыруға, жақсы нәтижеге қол жеткізуге, өз жұмысын ұйымдастыруға, белсенді, бастамшыл, адал болуға баулу.
Пәнаралық байланыс
Биология- биомасса құрамы.
Химия- минералдық ресуртар түрлері.
Алдыңғы білім
7-сыныптан оқушылар табиғи ресурс аңықтамасын және оның жіктелуін біледі.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzi-ajmatarini-tabifi-resursti-eleueti.html#Ұзақ_мерзімді_жоспардың_тарауы:_Экономикалық_география____Мектеп:_Орал_қалалық_№40_ЖОББМ


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық потенциалы

text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту.
7 мин.
|
(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:
1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
|
Оқулық, жұмыс дәптері
ДК экраны
|
Жаңа сабаққа кіріспе
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
Табиғи ресурстар дегеніміз не?
Олар қалай жіктеледі?
Потенциал дегеніміз не?
Табиғи ресурстарға нелер жатады?
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
|
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
31 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл
1. Дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық потенциалын сипаттап көрсетеді.
|
Тақырыпқа байланысты интернет көздерін пайдаланып бөліп шығару мүшелерімен танысады.
|
|
Тапсырмалар айдарындағы 1- тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1-тапсырма
1. Табиғи ресурспен жоғары және төмен қамтылған елдер тізімін жасаңдар?
|
Дескриптор: Жалпы - 4 балл
Табиғи ресурспен жоғары және төмен қамтылған елдер тізімін жасайды
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Слайд.
|
|
Тапсырмалар айдарындағы 2- тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
2-тапсырма
1. Ақпарат көздерін пайдаланып немесе атлас арқылы аймақтар бойынша (Еуропа, Азия, Африка, ТМД, т.б) ресурстың таралу үлесін анықтайды және салыстырады.
|
Дескриптор:
Жалпы - 3 балл
Аймақтардың ресурстарын анықтай алады
Ресурстардың көп аздығын анықтай алады
Аймақтарды басқа аймақтармен салыстыра алады
|
ДК экраны
8-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
Слайд.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
7 мин.
|
«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.
|
Мұғалім оқушыларды «Жапондық бағалау» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөзі» әдісі
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:
2:
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1:
2:
|


title: Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық потенциалы

text:
Барлық оқушылар үшін:
Білім алушылар жекелеген дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық әлеуетін бағалайды
әрбір материктер мен мемлекеттердің табиғи – ресурстық әлеуетін бағалайды сонымен танысады.
Көпшілік оқушылар үшін:
Білім алушылар жекелеген дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық әлеуетін бағалайды
әрбір материктер мен мемлекеттердің табиғи – ресурстық әлеуетін мақсатын біледі.
Кейбір оқушылар үшін:
Білім алушылар жекелеген дүниежүзі аймақтарының табиғи-ресурстық әлеуетін бағалайды
әрбір материктер мен мемлекеттердің табиғи – ресурстық әлеуетін бағалайды сипаттап бере алады.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзі елдерінің экономикалық даму көрсеткіштерін салыстыру Оқу мақсаты

text:
Дүниежүзі елдерінің экономикалық даму көрсеткіштерін салыстыру
Оқу мақсаты 10.4.1.10 дүниежүзі елдерінің экономикалық даму көрсеткіштерін салыстыру 10.4.1.11 Дүниежүзі елдерін экономикалық даму деңгейі бойынша жіктеу
Сабақ мақсаты
Елдерді экономикалық даму көрсеткіштері бойынша салыстыру;
Даму деңгейі бойынша елдерді жіктеу;
Жиынтық ішкі өнім және жиынтық ұлттық өнім көрсеткіштері бойынша елдердің экономикалық дамуын анықтау;
Дамыған елдердің топтарын ажырату және мысал келтіру;
Жекелеген елдердің экономикалық даму көрсеткіштерін талдай отырып, болжам жасау.
Экономикалық өсу - өндірістің нақты көлемінің табиғи дәрежесінің ұзақ мерзімді өзгерістері. Ол ЖҰӨ-нің нақты көлемінің өсу қарқынымен өлшенеді.
Дамыған елдер — индустриалды және ғылыми-техникалық төңкеріс кезеңін басынан өткерген, экономикада, мәдениетте және саяси-әлеуметтік құрылымда едәуір жоғары деңгейге көтерілген елдер.
Дүниежүзінің саяси картасында 230-дай мемлекет бар. Экономикасы жақсы дамыған ерекше топты «Ұлы жетілік » елдері құрайды. Олар: Ұлыбритания, Франция, Германия, Италия ,АҚШ, Канада, Жапония.
1 тапсырма
1 тапсырма
ЖІӨ-нің құрамындағы өндірістің салалық ерекшеліктері бойынша талдаңыз.
1-ші ел 2-ші ел
Бағалау дескрипторы:
Ұпай
Дамыған елдің даму деңгейін анықтады
1
Дамымаған елдің деңгейін анықтады
1
Себебін анықтады
1
Дәлел келтірді
1
2 тапсырма
2 тапсырма
Мәтін арқылы жекелеген елдердің экономикалық даму көрсеткіштерін талдай отырып, болжам жасаңыз.
Постер қорғау
Бағалау дескрипторы:
Ұпай
Елдердің экономикалық көрсеткіштерін талдайды
1
Елдің экономикалық даму деңгейін анықтайды
1
Экономикасына болжам айтады
1
Жапония
Жапония елінің әлемдік экономикалық держава қатарына қысқа мерзім ішінде шығуына елдің, негізгі мақсаты ұлттық құндылығымен шетел жетістіктері және тәжиребелерге арнайы жағдайда жоғары дәрежеде бейімделуі болған майысқан экономикалық саясат жүргізуі себеп болды.
Жапония экономикалық көтерілуінің басты міндеті ретінде оның барлық негізгі көрсеткіштерін: ішкі ұлттық өнімінің, өнеркәсіп өндірісінің, еңбек өнімділігі мен экспорттың т.б. өсудің жоғарғы қарқынына ғылым мен техникалық жаңашыл жетістіктерді еңгізу мен минималды шығымен максималды нәтиже алу негізінде жету болды.
Израиль
Израиль мемлекеті –Таяу Шығыс елі, Азия мен Африканы қосып тұр.Географиялық орналасуы бойынша Азияның оңтүстік -батысында орналасқан. Ресми тілдері иврит тілі.
3 тапсырма Артығын тап. « Неге?» деген сұраққа жауап бере отырып пазл құрастырады (әр дұрыс жауап 1 ұпаймен бағаланады).
Ұлыбритания, АҚШ, Жапония , Чили, Франция
Ұлыбритания, АҚШ, Жапония , Чили, Франция
Қытай, Сауд Арабиясы, Венесуэла, Ливия, Нигерия
Бразилия, Бангладеш, Чад, Руанда, Эфиопия
Оңтүстік Корея, Сингапур, Тайвань, Гонконг, Аустралия
Қытай, Үндістан, Канада
Израиль, Жаңа Зеландия, Аустралия, ОАР, Украина
Куба, ШриЛанка, Гондурас, Гаити, Алжир
Мальта, Кипр, Панама, Багам аралдары, Сауд Арабия
Нидерланд, Дания, Бельгия, Швейцария, АҚШ
«Заманауи әлемде елдің қуаты ең алдымен азаматтарының білімімен өлшенеді»
«Заманауи әлемде елдің қуаты ең алдымен азаматтарының білімімен өлшенеді»


title: Сабақтың тақырыбы Дүниежүзілік мұхит және оның құрамдас бөліктерінің географиялық жағдайы

text:
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ
4 минут
10 минут
2 минут
(4 топқа қорғауға)
5 минут
5 минут
|
III. Жаңа сабақ
Тақырып айтылады, оқу мақсаты таныстырылады
Дүниежүзілік мұхиттың географиялық жағдайы атты бейне ролик көреді
№1 тапсырма. Оқулықпен жұмыс. Кесте толтыру.
Топтық жұмыс
Оқушылар дүние жүзілік мұхиттарға (көлемі, географиялық орны, ерекшелігі, теңіздері, бұғаздары, шығанақтары, қандай құрлықтарды шайып жатқатына)сипаттама береді.
Жоспар:
мұхит аты –
географиялық орны –
шекарасы -
көлемі –
ең терең жері –
жұптық жұмыс:
жұпта оқушылар мұхиттың 5 құрамдас бөліктерін анықтап, оны картадан көрсетеді
теңіздері –
бұғаздары –
шығанақтары –
Жеке жұмыс: кескін картамен жұмыс
тақтада көрсетілген нысандарды кескін картаға белгілейді
Атлант мұхиты, Мексика шығанағы, Баренц теңізі, Жерорта теңізі, Сары теңіз,
Зонд шұңғымасы, Дрейк бұғазы, Магеллан бұғазы, Қызыл теңізі, Парсы шығанағы, Гудзон шығанағы, Солтүстік теңіз
|
Дескриптор:
географиялық орны – 1б
көлемі – 1б
ең терең жері – 1б
Дескриптор:
5 теңіз
5 бұғаз
5 шығанақ
Дескриптор:
-Берілген нысандарды кескін картаға бейнелейді
|
ҚБ өзін өзі бағалау
10 балл әдісі
|
бейнеролик
Оқулық, жұмыс дәптері
Қосымша мәліметтер
Карта
қағаздар
Кескін карта
|
Сабақтың
Соңы
Бекіту
3 мин
Бағалау
Кері байланыс
1 минут
|
https://learningapps.org/view27102090
Сыртқы бағалау. Оқушының бағалауы
Табыс баспалдағы
Рефлексия.
|
Ұялы телефондарын алып, скаерлеп берілген тапсырмаларды орындайды
Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.
|
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzilik-mhit-jene-oni-ramdas-bolikterini-geo.html#Атлант_мұхиты,_Мексика_шығанағы,_Баренц_теңізі,_Жерорта_теңізі,_Сары_теңіз,_Зонд_шұңғымасы,_Дрейк_бұғазы,_Магеллан_бұғазы,_Қызыл_теңізі,_Парсы_шығанағы,_Гудзон_шығанағы,_Солтүстік_теңіз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzilik-mhit-jene-oni-ramdas-bolikterini-geo.html#Сабақтың_тақырыбы__Дүниежүзілік_мұхит_және_оның_құрамдас_бөліктерінің_географиялық_жағдайы


title: Сабақтың тақырыбы Дүниежүзілік шаруашылық салаларын ұйымдастыру түрлері Осы сабақта

text:
Бөлім: Дүниежүзілік шаруашылықтың салалық және аумақтық құрылымы
|
Педагогтың аты-жөні
|
Социал Дана Әділжанқызы
|
Күні:13.04.23ж
|
|
Сынып: 8
|
Қатысушылар саны: 24
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Дүниежүзілік шаруашылық салаларын ұйымдастыру түрлері
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқумақсаттары (оқу бағдарламасы
на сәйкес)
|
7.4.1.3- дүниежүзінің тарихи-мәдени/ өркениеттік аймақтарының қалыптасуын түсіну.
|
Сабақтың мақсаты
|
- Дүниежүзілік шаруашылық салаларын ұйымдастыру түрлерімен танысады
- Ауылшаруашылық , өнеркәсіп және қызмет көрсету салаларын ұйымдастыру түрлерін талдауды меңгереді
|
Бағалау критерийлері
|
ЕББҚ бойынша жеке тапсырмалар беру:
Шаруашылық салаларын сәйкестендіреді.
Фабрика дегеніміз не?
Зауытта не шығарады?
Комбинат лат.аударғанда қандай мағына береді?
|
Құндылықтарды дарыту
|
Тақырыпты ұғындыра отырып, оқушыларды бірлікке, ынтымаққа, ашықтыққа үйрету, ел бірлігін насихаттау. Қазақстандық патриотизм мен ғаламдық азаматтық жауапкершілігін қалыптастыру.
|


|
Сабақтың тақырыбы Дүниежүзілік шаруашылық салаларын сипаттау
|
бет | 1/6 | Дата | 17.04.2022 | өлшемі | 407,81 Kb. | | #31254 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Дүниежүзілік шаруашылық салаларын сипаттау
Қысқа мерзімдісабақ жоспары
Ұзақ мерзімді жоспардың
тарауы:
5. Экономикалық
география
Күні:
Сынып: 8
|
Мектеп: Б.Саттарханов ат ТООРММИК КММ
Мұғалімніңаты-жөні: Жолтаева Б.
Қатысқандар: Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Дүниежүзілік шаруашылық салаларын сипаттау
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)
|
8.5.3.4 – дүниежүзі шаруашылығы салаларын жоспар бойынша сипаттайды
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар орындай алады: Дүниежүзілік шаруашылық салаларының маңызын білу, түсіну
Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Шаруашылықтың негізгі салаларын анықтау, сипаттау
Кейбір оқушылар орындай алады: Шаруашылық салаларын жіктейді, жергілікті жердің шаруашылық саласына баға беру
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Дүниежүзілік шаруашылық салаларын сипаттау

text:
Оқушылар :
1. Шаруашылық салаларын сипаттау үшін жоспар құрады.
2. Шаруашылық салаларын жоспар бойынша сипаттай алады.
Тілдік мақсаттар
Оқушылар орындай алады: Ауылшаруашылық және өнеркәсіп салаларын жоспар бойынша сипаттайды (оқылым, жазылым, айтылым, тыңдалым)
Пәнге қатысты арнайы лексика мен терминология: Ауылшаруашылығы, өнеркәсіп, сала, тауар, өнім, фактор, кәсіпорын, мәселе
Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Шаруашылық салаларын сипаттау үшін................................
Жоспар құру барысында .....................................ескеру қажет.
1. Ұйымдастыру кезеңі. Сыныппен сәлемдесу. Топтарға біріктіру
2. Тақтаға сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттары көрсетіледі.
3. Миға шабуыл
Ауылшаруашылығы қандай салалардан тұрады.
Пайда болу уақытына қарай өнеркәсіпті жіктеңіз
Материалдық емес еңбек саласы құрамына қандай салалар кіреді? Ол немен айналысады?
Суреттер
Сабақтың ортасы 11- 25
26-40
Тақырып бойынша мұғалімнің сұрақтары : ❖ Аумақ дегеніміз не?
(осы сұраққа қысқаша өз ойыңмен жауап бер)
Кескін картамен жұмыс
Міндетті деңгей 214 беттегі 2 тапсырманы орында.
Мүмкін деңгей Экологиялық фактор қандай салалардың орналасуына ықпал етеді?
Мәтін
Атлас
Қосымша 1
Сабақтың соңы 40-45 Үй жұмысы
6. Рефлексия Іс әрекеттің жүзеге асырылуы. Әр сұраққа жауап береді.
1 тапсырма 214 бет
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
Бастапқы білімді еске түсіру барысында 7 сыныпта алған білімдерін қолданады. Сабақ барысында мәтін арқылы, сын тұрғысынан ойлау арқылы білімін тереңдетеді. Тапсырманы орындау барысында әртүрлі топтарға бірігеді.
Сабақтың бастапқы бөлігінде алдыңғы білім бойынша қорытынды жасап, кері байланыс беріледі. Білім меңгеру кезеңінде, оқушылар белгіленген талаптар бойынша бағаланады.
Оқушылар сабақ барысында: топтық жұмыс, интербелсенді тақтамен жұмыс жасау барысында техникалық қауіпсіздікті сақтау ескертіледі.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzilik-sharuashili-salalarin-sipattau-v2.html#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzilik-sharuashili-salalarin-sipattau-v2.html#Қысқа_мерзімді_жоспар_§47_Дүниежүзілік_шаруашылықтың_салаларын_орналастыру_факторлары____Мектеп:_№48_ЖОББМ


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzilik-sharuashili-salalarin-sipattau-v2.html#Пәнге_қатысты_арнайы_лексика_мен_терминология:_Ауылшаруашылығы,_өнеркәсіп,_сала,_тауар,_өнім,_фактор,_кәсіпорын,_мәселе_Диалог_құруға_/жазылымға_қажетті_сөздер_топтамасы


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dniejzilik-sharuashili-salalarin-sipattau-v2.html#Саралау_–_оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


|
Сабақтың тақырыбы Дүниежүзілік шаруашылықтың құрылымы Сабақтың мақсаты
|
Дата | 28.04.2023 | өлшемі | 1,68 Mb. | | #87995 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: Дүниежүзілік шаруашылық 10б сынып - Дүниежүзілік шаруашылықтың құрылымы
Сабақтың мақсаты - Дүниежүзі елдерінің шаруашылығының құрылымын бағалау
- Дүниежүзі елдерін шаруашылық құрылымы бойынша топтастыру
Жетістік критерийлері: - Дүниежүзі елдерінің шаруашылығының құрылымын бағалайды
- Дүниежүзі елдерін шаруашылық құрылымы бойынша топтастырады
«Миға шабуыл» - Дүниежүзілік шаруашылық деген не?
- Шаруашылықтың қандай салаларын атай аласыз?
- Қазақстанда қандай шаруашылық салалары жақсы дамыған?
Кім тапқыр!!! - https://spinnerwheel.com/wheels/lPX1mL7w985EzLpBDQ8hcz0xJmU9MA==
Тапсырма. Тапсырма.Жеке жұмыс. Мына сызбанұсқаны толықтырыңыз - Дүниежүзілік шаруашылық
- Өндірістік Өндірістік емес
- ? ? ? ? ? ? ? ?
Қосымша. «Ой толғау» -
- Дүниежүзілік экономикада еліміздің қандай салаларының үлес салмағы жоғары және төмен?
- Ол үшін еліміздің дүниежүзіндегі өнім шығарудағы үлесін және халқын салыстырыңдар.
Сабақтың аяғы: «Сіз өзіңізді қай жерден көресіз?» - Не білемін?
- Не білгім келеді?
- Не білдім?
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы Дүниежүзілік шаруашылықтың құрылымы Сабақтың мақсаты


title: Сабақтың тақырыбы: днқ молекулалық құрылысының принциптері: нуклеотидтердің комплементарлығы

text:
Сабақтың тақырыбы: ДНҚ молекулалық құрылысының принциптері: нуклеотидтердің комплементарлығы
Оқу мақсаты:
9.4.1.2 ДНҚ молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттау
9.4.1.3 ДНҚ-ны құрылымдық қағидалары негізінде үлгілеу.
Бағалау критериі:
ДНҚ молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттап, ДНҚ-ны құрылымдық қағидалары негізінде үлгілей алады.
Нуклеотидтің құрамбөліктері Азотты негіздер Бес көміртекті қант
Фосфор қышқылы А-аденин Г-гуанин Ц-цитозин Т-тимин У-урацил Пириминдер бір сақиналы молекуладан тұрады:Т,Ц,Ужатады. Пуриндер екі сақиналы молекуладан тұрады:А,Г жатады.
ДНҚ да – дезоксирибоза. С5Н10О4 РНҚ да –рибоза С5Н10О5 Формуласы Н3РО4
ДНҚ молекуласының құрылысы
ДНҚ ның нуклеотидтері: А,Т,Г,Ц
РНҚ ның нуклеотидтері: А,У,Г,Ц
ДНҚ молекуласының құрылымының ерекшеліктері:
ДНҚ қос шиыршықты болып келеді.
Әр тізбектегі қант –фосфатты көпірше ішіндегі байланыс –ковалентті полюсті.
Дезоксирибозадағы көміртек және фосфор қышқылдарындағы оттек атомдары арасында түзіледі.Мұны фосфодиэфирлі байланыс деп атайды.
ДНҚ тізбектері арасындағы сутектік байланыс пайда болады.
Комплементарлық ережесі
Нуклеотидтерің азотты негіздері сутектік байланысты белгілі бір ретпен түзуі комплементарлық ережесі деп аталады. А нуклеотиді Т
Нуклеотидке, ал Г-Ц комлементарлы болады.ГЦ арасында үш, АТ арасында екі сутектік байланыс болады.
Комлементарлық ережені екі жағдайда анықтауға болады:
І. Егер бір тізбектегі нуклеотидтер реті белгілі болса,екі тізбектен тұратын тұтас ДНҚ молекуласын құру.Аденинге тиминді, гуаниниге цитозинді керсінше қойып комплементарлы тізбекті құрады.
ІІ.Егер біреуі белгілі болса,азотты негіздердің пайыздық құрамын есептеуге болады.
М: ДНҚ да 10% аденин бар6 демек комплементарлы тимин де 10% болады. Қалған 80% цитозин мен гуаниниге тиеселі. Демек, цитозин мен гуанин 40% дан болады.
Тапсырмалар
№1 тапсырма:
Төменде ДНҚ молекуласының тізбегі берілген. ДНҚ-ның екінші комлементарлы тізбегін аяқтаңыздар.
ААГТЦЦТТАГАЦГАТТАГЦЦА
ТТЦАГГААТЦТГЦТААТЦГГТ
Дескриптор: ДНҚ-ның екінші комлементарлы тізбегін аяқтайды.
Нуклеин қышқылдары күрделі молекулалы биополимер.Нуклеотидтердің құрам бөліктері азотты негіздер,бес көміртекті қант, фосфор қышқылының қалдығынан тұрады. Азотты негіздерге А,Г,Ц,Т,У жатады. Барлық азотты негіздер сақина тәрізді молекуласының саны бойынша бөлінеді:пиримин және пурин.
Пириминдер бір сақиналы молекуладан тұрады, оларға Т,Ц,У жатады. Пуриндер 6,7 көміртекті екі сақиналы молекуладан тұрады, оларға А,Г жатады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dn-molekulali-rilisini-principteri-nukleotidter.html#Нуклеотидке,_ал_Г-Ц_комлементарлы_болады.ГЦ_арасында_үш,_АТ_арасында_екі_сутектік_байланыс_болады.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dn-molekulali-rilisini-principteri-nukleotidter.html#Пириминдер_бір_сақиналы_молекуладан_тұрады,_оларға_Т,Ц,У_жатады._Пуриндер_6,7_көміртекті_екі_сақиналы_молекуладан_тұрады,_оларға_А,Г_жатады.


title: Сабақтың тақырыбы: Домбыра -халық мұрасы Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Өзін – өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
5 минут
|
«Ашық және Жабық сұрақтар» әдісі
- Музыка дегенміз не?
-Музыканың адам денсаулығына әсері бар ма?
-Ал мінез-құлқына ше?
Сабақ мақсаттарымен, тақырыбымен таныстыру
|
Мұғаліммен амандасады.
Сұрақтарға жауап береді. Сабақтың мақсаттарымен танысады.
|
ҚБ: Сұрақтарға жақсы жауап бердіңдер,
|
https://ust.kz/word/janga_adis_tasilder_jinagy-60381.ht
|
Жаңа білім
10 минут
10 минут
Бекіту
10 минут
|
Домбыра - халық мұрасы.
6-тапсырма.Топтық жұмыс. «Жуан, жіңшке сұрақтар» әдісі.
Мәтінді оқып, әр топ мазмұны бойынша 2 жуан сұрақ, 2 жіңішке сұрақ құрастырады. 1-топ 2-топқа, 2-топ 3-топқа, 3-топ 4-топқа, 4-топ 1-топқа сұрақтарын қойып жауап береді.
Тапсырма. Жұптық жұмыс. Оқылым мәтінінен етістіктерін теріп жазып, қай шақта тұрғанын анықтаңдар.
Болып келеді – ауыспалы осы шақ
Қолданылмайды – ауыспалы осы шақ
Орындалады – орындалады
Бөлінеді – ауыспалы осы шақ
Жеткізген – бұрынғы өткен шақ
Орындалатын – ауыспалы өткен шақ
Болып келетін – ауыспалы өткен шақ
Тапсырма. Жеке жұмыс. Оқылым мәтінінің негізгі мазмұнын сақтап, домбыра және оның түрлері туралы жарнама мәтінін жаз. Мәтінде қолданған етістіктің шақ түрлерін анықта.
|
Дескрипторлар:
- Мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастырады;
-Құрастырған сұрақтарға топтасып жауап береді. 3 ұпай
Дескрипторлар:
- Етістіктің шақ түрлерін ажыратады.
3 ұпай
Дескрипторлар:
-жарнама мәтінін жазады;
-Шақ түрлерін анықтайды. 4 ұпай
Жалпы ұпай: 10 ұпай
|
ҚБ: Ауызша: мазмұнын жақсы түсіндің, жарайсың, талпынысың жақсы, толықтыр, т.б.)
1-тапсырма
3 ұпай
2-тапсырма
3 ұпай
3-тапсырма
4 ұпай
|
7-сынып Қазақ тілі оқулығы
|
Кері байланыс
5 минут
|
Рефлексия .«Сабақ мазмұны бойынша ойыңды білдір» әдісі.
Қандай жаңа білім алдыңыз?
Алған біліміңді өмірде қолдана аласың ба?
Саған қиындық тудырған түсініктер.
11-тапсырма.
|
Оқушылар сабақтан алған ақпараты туралы пікір бөліседі, түсінбеген ұғымдар туралы айтады.
|
mektep.edu.kz электрондық журналына формативті бағалау қойылады
|
https://ust.kz/word/janga_adis_tasilder_jinagy-60381.ht
|


title: Талдау үшін сұрақтар - Сабақтың тақырыбы: Домбыраның құлақ күйін келтіру. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Талдау үшін сұрақтар:
Күй неше бөлімнен тұрады?
Әр бөлімді қалай атауға болады?
Күй үш бөлімнен тұрады ,бірінші бөлім кіріспе қос ішекті «шертіп қағу» арқылы ,екінші бөлім «іліп шерту» арқылы қаралы хабарды баяндайды.Соңғы бөлімі күйден гөрі әнге,жоқтау сарынына келеді.Күй шерпе дәстүрінде теріс бұрауда ойналады.C-dur тональнісінде жазылған ,кездейсоқ си бемоль белгісі кездеседі,2\4,3\4 өлшемдері алмасып отырады.
Қорытынды:
Домбыраның бұрауы негізгі түрлері ?
Қандай қағыстарды білесің?
Раздық Ахметжан ұлы деген кім ?
« Аңшының зары » күйінің шығу тарихы?
РЕФЛЕКСИЯ
-Мен не білдім?
- Бүгін мен не үйрендім?
-Мен үшін қандай тапсырма қиын болды?
-Ал қай тапсырманы мен оңай орындадым
|
Амандасады.
Оқушылар өз ойын ауызша жеткізеді және жаңа сабаққа назар аударып, берілген сұрақтарға жауап береді.
Оқущылыр сұрақтар бойынша өз ойларын жеткізеді.
.
тыңдалған күйді талдайды
мәтінмен жұмыс оқушылар дайындайды
оқушылар сұрақтарға топпен жауап береді.
|


title: Сабақтың тақырыбы: Домбыраның құлақ күйін келтіру. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Оқушыға домбыра аспабы туралы , домбыраның құлақ күйін келтірудегі ерекшеліктері өзіне ғана тән саздық өзгешелігі жөнінде толық мағлұмат беру.
Сабақтың мақсаты:
Оқушыға аспаптың құлақ күйін оң,теріс бұрауда келтіруді түсіндіре отырып, түрлі қағыстармен , орындалу ерекшелігін көрсету.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезеңі (уақыты)
Педагог әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Сабақтың басы
20 мин
Сабақтың ортасы
15 мин
Cабақ соңы
5 мин
Сәлемдесу. 1.Сабаққа өз уақытында кешікпей келу керек. Оқушының сабаққа әзірлігін тексеру, назарын сабаққа аудару мақсатында бірнеше сұрақтар қою!
Домбыра құлағы нешеу?
Домбырада неше ішек болады?
Астынғы үстінгі ішек дыбысын қай нотаға бұрап қою керек?
Домбыра аспабын интернет желісінде қалай құлақ күйін келтіруге болады?
Домбыраның қыр сырын , қағысын, пернелерін, нота сауатын танып білгеннен кейін , аспаптың құлақ күйін оң,теріс бұрауда келтіруді , түрлі қағыстармен , орындалу ерекшелігін үйренеміз.
«Домбыраның бұрауы ,қағыстар» Домбыраның құлақ күйі негізінен оң (таза кварта), теріс (таза квинта) бұрауларға келтіріледі. Қазақтың күйшілік дәстүрінде мұнан өзге шалыс бұрау (секунда), қалыс бұрау (үлкен терция), тел бұрау (унисон) деп аталатын көне түрлері де болған. Бұл бұраулар Тәттімбет, Тоқа заманына дейін қолданыста болғаны айтылады, күй тартудың бұл бұраулардағы тәсілдері күрделі болғандықтан мұндай құлақ күйлерімен күй тарту күй сайыстарында ғана ойнаған.
Домбыра аспабында оң қолдың қозғалысы арқылы дыбыс шығару әдісі қағыс деп аталады. Алғашқы қағысты меңгеру барысында екі қағыс түріне де (төкпе және шертпе қағыстарына) бірдей жаттығу керек. Төкпе қағысты сұқ саусақ пен басбармақ, ал шертпе қағысты тек сұқ саусақпен орындаудан бастаған жөн. Ең негізгі бізге белгілі қағыс түрлері:
Домбыра қағыстары: - «Тентек қағыс» – Құрманғазы дәстүріндегі кейін Дина дамытқан кең шеңберлі қағыс;
- «Төре қағыс» – Төре күйлеріндегі ішектің екі жағынан аса алыс кетпейтін қағыс;
- «Триоль» - сұқ саусақ бас бармақ сұқсаусақ «сбс» Қазанғап күйлерінде кездесетін қағыс түрлері;
- «Сүйретпе қағыс» – Абылдан келе жатқан бұл қағыс күйлердің динамикалық жақтарын аса жандандырады. Әсіресе ол шартты бөлуден жұпты бөлінген дыбыстарға ауысқанда, соңғылардың үлкен айырмасын көрсетеді;
- «Сипай қағыс» – саусақтың ұшымен сипай өтетін қағыс.
-« Қара шертіс» -төрт саусақпен шертіп ойнау.
- «Дара шертіс»- даралап әр ішекті кезек-кезек шертіп.
Үнтаспадан «Аңшының зары» күйі тыңдРаздық Ахметжанұлы « Аңшының зары»
Мәтінмен жұмыс: Раздық күйші (1905–1949) – сазгер, шертпе күй шеберінің бірі.
Раздық Ахметжанұлы қазақ елі мен Қытай Халық республикасының Шыңжаң өлкесіне бірдей танымал күйші-сазгер. Раздықтың ұстазы белгілі Шортай домбырашы. 1925–1930 жылдары əбден қартайып барып дүние салады. Осы Шортабай күйшіден тəлім-тəрбие алған Раздық, шыңдала
келе өз жанынан да күй шығара бастайды.
Раздықтың «Аңшының зары», «Шыңырау», «Сал күрең», күйлері күні бүгінге дейін өз бояуын жоғалтпай, өз тарихымен жадымда сақталып келеді.
«Аңшының зары» күйі өз алдына бір аңыз. Аңыз екі ағайынды жігіт ортасында өткен тарихи трагедияны баяндайды.
«Аңшының зары»- Бір аңыздың желісіне құрылған күй . Аңшылықты кәсіп қылған ағайынды екі жігіт ,бір таудың шатқалында аң аулап жүреді.Абайсызда інісінің оғынан ағасы жазым болады .Осы қайғылы жағдайды жеңгесіне естіртуге , інісі керегеде ілулі тұрған домбыраны алып,бір мұңды күй шертеді.Күй мұңынан аңшылық сапарларында не болғанын сезген жеңгесі, «Ағаңнан айрылып қалғаннан саумысың? »деген екен.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-domen-jjesi-jalpi-melimetter-mamandifi.html#3._Оқу-жаттығу_процесінде_білім_алушылар_меңгеретін_күтілетін_нәтижелер_және_(немесе)_кәсіби_дағдылар_тізбесі__Барлығы

title: Сабақтың тақырыбы Домен жүйесі Жалпы мәліметтер Мамандығы

text:
Бекітемін
|
Колледж директорының оқу – ісі жөніндегі орынбасары________Г.Аралбаева
|
Білім беру ұйымының атауы
|
Қармақшы аграрлық – техникалық колледжі
|
Модуль/пән атауы
|
Информатика
|
Педагог
|
Б.Боранбаев
|
Сабақтың тақырыбы
|
Домен жүйесі
|
1. Жалпы мәліметтер
|
Мамандығы: 07130100 Электр жабдықтары (түрлері және салалары бойынша)
Біліктілгі: 3W07130101 Электромонтер (түрлері және салалары бойынша)
|
Курс, топ
|
Оқытуды өткізу мерзімі
|
Оқытуды өткізу орны
|
Э-21/9
|
|
|
Сабақтың түрі
|
Жаңа сабақ
|
2. Мақсаты, міндеттері
|
10.5.1.3 доменаттар жүйесінің (DNS) қызметтерін түсіндіру
|
3. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер және (немесе) кәсіби дағдылар тізбесі
|
Барлығы: доменаттар жүйесінің (DNS) қызметтерін сипаттай алады
Көпшілігі:(DNS) домен аттар жүйесінің құрылымын ажырата алады
Кейбіреуі:Интернет жүйесі арқылы доменді тіркей алады.
|
4. Қажетті ресурстар
|
Оқу- әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер
|
Техникалық құралдар,
материалдар
|
Оқулықтар. Интернет желісі. Слайд. Бейнеролик.
|
Компьютер, инженерлік калькулятор, деректер қоры
|
5. Сабақтың барысы
|
Сабақтын жоспарланған бөлімдеті
|
Сыныптағы жоспарланған іс шаралар
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
2 минут
4 минут
|
Ұйымдастыру
Топтарға бөлінеді.
(Ұ) "Өткенді еске түсір" әдісі
Проблемалық жағдай туғызу.
Оқушыларға бүгінгі сабақ мақсатын жеткізу үшін. Мұғалім тарапынан сұрақ қойылады.
PAN деген нені білдіреді? жеке аймақ желісі
LAN деген нені білдіреді? жергілікті желі
MAN деген нені білдіреді? бір ұйым қалалық желілер
WAN деген нені білдіреді? жаһатдық желілер
ҚБ."Бутерброд" әдісі. Бірін-бірі бағалау.
|
Қадырқұлов Р.А, Нұрмұханбетова Г.Л.
10 сынып (жаратылыстану-математика бағыты)
|
Сабақтыңортасы
10 минут
10 минут
7 минут
5 минут
|
(Т)"Ойлан-жұптас-пікірлес"
Әрбір топқа 1-ші, 2-ші, 3-ші деңгейлік домендерді білесіңдер? Олардың құрылысы туралы айтыңыздар.
Дескриптор.
Сайттардың домендерін анықтайды
Доменнің деңгейлерін анықтайды.
Интернеттегі домендердің маңыздылығын бағалайды
ҚБ«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі Бірін-бірі бағалау
(ЖЖ)Сараланған тапсырма
"Досыңмен жұптас" әдісі
"Егер бізде сайт болса..." деген сөзден кейін әр жұптың өздерінің сайттарының 1,2,3 деңгейлі домендерде құрастырады
Бағалау критерийі
(DNS) домен аттар жүйесінің құрылымын ажыратады.
Дескриптор:
- 1 деңгейлі домен құрастырады
- 2 деңгейлі домен құрастырады
- 3 деңгейлі домен құрастырады
ҚБ «Олқылықтарды толтыр» әдісі. Өзара бағалау
(Ж). "Ұйымдасып құрастыр" әдісі
Әр топ топқа, сынып, мектепке 1 деңгейлі домен құрастырады.
Дескриптор:
- Топқа домен құрайды.
- Сыныпқа домен құрайды.
- Мектепке домен құрайды.
ҚБ «Бұрыштар»әдісі Өзін-өзі бағалау
Саралау: қарқын тәсілі
Қосымша тапсырма
"Өзіңді тексер"
Интернет желісінен домен тақырыбында тест тапсырмасын орындау.
(ЖЖ) "Тәжірибелік жұмыс" әдісі
Интернет желісі арқылы ақылы немесе ақысыз сервистер арқылы 1 домен бұғаттайды.
Бірінші болған оқушылар қасында отырған оқушыларға көмектеседі.
Дескриптор:
- Домен құрайды
- Доменді интернет желісіне тіркейді
ҚБ. Бірін-бірі бағалау
|
Қадырқұлов Р.А, Нұрмұханбетова Г.Л.
10 сынып (жаратылыстану-математика бағыты)
Hoster.kz
Host.kz
idpost.kz
|
Сабақтың соңы
2 минут
|
Кері байланыс:
Сабақ соңындағы оқушылардың рефлексиясы:
- нені білді, нені үйренді;
- не әлі де түсініксіз;
- нені қайталады.
Үй жұмысы: Интернет желісі арқылы отбасыңа арналған домен ашу
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-domen-jjesi-jalpi-melimetter-mamandifi.html#Дескриптор:_-_Домен_құрайды_-_Доменді_интернет_желісіне_тіркейді_ҚБ._Бірін-бірі_бағалау


title: Сабақтың тақырыбы: Доминанттылық белгілердің пайда болуы. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты 9-сынып доминанттылық сабақ . 2022,,

text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
7 мин.
|
Ұйымдастыру кезеңі:
(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі
арқылы оқушылардың
бір-біріне жақсы тілек
айту арқылы жағымды
ахуал қалыптастыру.
Мақсаты: оқушылар
бойында идея немесе
тілек білдіру, тыңдау дағдыларын
дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық
оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту
жағдайларын теңестіру.
Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек
айту арқылы жақындастырады, көңіл
күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.
Үй тапсырмасын тексеру
А,а,♂,♀, Р, Х, F, G белгілерінің
анықтамалары қалай?
Генотип дегеніміз не?
Фенотип дегеніміз не?
Дигибридті будандастыру дегеніміз не?
Моногибридті будандастыру дегеніміз не?
Рецессивті және доминантты белгілер дегеніміз не?
Гетерозиготалы және гомозиготалы белгілер дегеніміз не?
|
Оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл
күйін көтереді, бауырмалдығын оятады
Сұрақтарға жауап береді
|
Әр дұрыс жауапқа 1 балл
Жалпы балл 1 балл
|
Слайд
|
Жаңа сабаққа кіріспе
5-мин
|
(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
1.Сары бұршақ өсімдігінң генотипін анықтауға бола ма?
2. Аллелді гендердің өзара әрекеттесуі дегеніміз не?
3. Доминаттылықтың қандай типтері бар?
Әр оқушы өз оймен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
|
Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
«Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
.
Бағалау критерииі
|
Дескриптор
|
Сұрақтарға жауап берген оқушыға 1 балл
|
Сары бұршақ өсімдігінң генотипін анықтайды
|
Аллелді гендердің өзара әрекеттесуін табады
|
|
Доминаттылықтың қандай типтерін ажыратады
|
|
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
20 мин.
|
Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді
|
Оқулықты оқып танысып шығады. Тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады
|
Дескриптор: Жалпы - 2балл
1Толық доминаттылықты сипатайды.
|
Тақырып бойынша интернет көздерін пайдаланып видеороик тамашалау
|
5 мин
|
Тапсырмалар айдарындағы 1-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1.Толық және толымсыз доминанттылық кезінде бірінші ұрпақта будандары біркелкі екеінін түсіндіреді. Бірақ олардың фенотипі бойынша бірден доминаттылық типі туралы қорытынды жасауға болады.
2. Фенотипі бойынша да, генотипі бойынша да F2-дегі доминаттылық типі мен сандық арақатынас арасындағы байланысты анықтайды.
|
Бағалау критерииі
|
Дескриптор
|
Толық және толымсыз доминантты типі туралы қорытынды жасауды түсінеді
Жалпы балл 3 балл
|
Толық және толымсыз доминанттылық кезінде бірінші ұрпақта будандары біркелкі екеінін түсінеді
|
Фенотипі бойынша да, генотипі бойынша да F2-дегі доминаттылық типі мен сандық арақатынас арасындағы байланысты анықтай алады.
|
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
5 мин
|
Тапсырмалар айдарындағы 2-тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.
|
1. 3:1 немесе 1:2:1 арақатынасына қарағанда басқа сандық арақатынас болуы мүмкін бе? Талқылайды.
2. ХХ ғасырдың басында ғалымдар барлық белгіні «мендельдік» және « мендельдік емес» деп бөлу рөлін бағалайды.
3. Терминологияны білуге арналған типтік есептермен танысады.
Моногибридті будандастыруға типтік есептер, толық доминанттылық. Тапсырма: Есептер шығарады
|
Дескриптор:
1. Тапсырманы бағалап, рөлін бағалайды.
2. Оқулықта берілген есептерді шығарады.
Бағалау критерииі
|
Дескриптор
|
Моногибридті будандастыруға типтік есептер,
толық доминанттылық
есептер шығара алады
Жалпы балл 3 балл
|
Будандастырылған ағзалардың генотиптерін дұрыс анықтайды.
|
Есептің берілгенін дұрыс жазады, есепті шығарады.3.Сұрақтарға дұрыс жауап береді
|
|
ДК экраны
9-сынып оқулығы.
Жұмыс дәптерлері.
|
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Кері байланыс
3 мин.
|
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланыс тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
Жеке жұмыс: - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
- бүгін сабақта қуантқаны.....
- мен өзімді.....үшін мақтар едім.
- маған ерекше ұнағаны.....
- сабақтан соң маған........келді
- бүгін маған..........сәті түсті.
- қызықты болғаны.....
- ......қиындық тудырды.
- менің түсінгенім.....
- енді мен......аламын.
Оқушылар кері байланыс береді.
|
1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаладым
Абдісамат Әсем 8балл
Бүркіт Фатима 8балл
Елеуова Мөлдір 9балл
Жеңіс Ұлдана 9балл
Имамусаин Иманғали 9балл
Мырзабек Зарина 7балл
Оразалы Саят 7балл
Сапарғали Балауса 9балл
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?
|
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу».
Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды.
|
«Мадақтау сөзі» әдісі
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын.
Осы сабақта қолданылатын
Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
|
Жалпы бағалау
Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1: Доминанттылық белгілілердің пайда болуы тақырыбындағы сабағымда
Сабақты ынтымақтастық ахуалмен бастағаным тиімді болды.Себебі сабақта көңілді бастаған оқушылар сабақтың соңына дейін сергек отырды.
2: Сабағымда терминдерді,символдарды пайдалана отырып есептер шығартуға оқушыларды әлі де толықтай дағдыландыруым керек.
Сабақты жақсартуға не жәрдемдесер еді? Оқыту туралы да, сабақ беру туралы да ойланыңыз.
1:Сабақты жоспарлауда сабаққа қатысты нақты әдістер қолдана отырып уақытты тиімді пайдалану оқушылар үшін қызықты әрі жүйелі өтуіне оң әсерін тигізетінін білдім
2: Жана сабақта тиімді тәсілдерді пайдалана отырып есептер шығарту, дидактикалық материалдар пайдалану оқушылармен жұмыс жасату үшін тиімді екенін білдім.
Сабақ кезінде, сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы мен нені анықтадым? Келесі сабақтарда неге назар аудару керек?
1: Есептер шығарту, дидактикалык тапсырмалар орындату окушыларға әрi тың тапсырма әрi кызыкты тапсырма бола отырып , сабактын әрі кызыкты әрi жүйелi өтуіне септігін тигізді .
2: Сабақ соңында сабакка байланысты айтылган окушылардын ойлары ягни кері байланыс келесi сабагымнын тиiмдi жоспарлануына оң әсерiн тигiздi .
|


title: Сабақтың тақырыбы: Доминанттылық белгілердің пайда болуы. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты


title: Сабақтың тақырыбы: Доппен ойын Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты

text:
|
Мектебі:Қаржан ж.о.б.б.м.
|
Күні :
|
Мұғалімі:Махмұт Р
|
Сынып:1-сынып
|
Қатысқаны: Қатыспағаны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Доппен ойын
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты
|
1.2.3.3.Түрлі дене жаттығуларын орындауда қолайлы оқыту ортасын құру маңыздылығын мойындай отырып,кеңістік,ресурстар мен идеяларды біледі және бөліседі
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар: Доппен ойналатын жаттығуларды орындайды
|
Оқушылардың басым бөлігі: Доппен ойындарды меңгереді.
|
Кейбір оқушылар: Доппен ойналатын жаттығуларды орындайды және көрсетеді.
|
Бағалау критерийі
|
Түрлі дене жаттығуларын орындауда қолайлы оқыту ортасын құра біледі.
Маңыздылығын мойындай отырып,кеңістік,ресурстар мен идеяларды айтады және бөлісе алады
|
Құндылықтарды дамыту
|
Қарым-қатынас жасау қабілеті арттыру.
Денсаулық, достық және айналадағыларға қамқорлық көрсету
|
Пәнаралық байланыстар
|
жаратылыстану, математика
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Видео. Интербелсенді тақта.Музыка
|
Тілдік мақсат
|
Оқушылар орындай алады: Оқушылар доппен ойнау элементтерін жақсы менгереді.
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:
Домалау,кеңістік, дәлдеу,ресурс,көздеу
|
Диалогқа арналған сұрақтар:
-Доппен жасалатын қандай жаттығуларды білесіздер?
Талқылауға арналған ашық сұрақтар:
-Доппен жасалатын қандай жаттығуларды білесіздер?
-Доппен ойналатын қандай ойын түрлерін білесіздер?
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
10 минут
|
-Сапқа тұрғызу
-Амандасу
-Психологиялық ахуал
Көңілді музыкамен бой сергіту жаттығуларын жасау
Қауіпсіздік ережесімен сабаққа дайындығын ескеру.Сапттық жаттығулары: түзулен, тіктен, оң-ға, сол-ға,ай-нал, адым, т.с.с.
Топтарға біріктіру
1,2,3 санағы арқылы 3 топқа біріктіру
Топ
Топ
Топ
|
Үнтаспа
Музыка
|
Сабақтың ортасы
25 минут
|
1-тапсырма Топпен жұмыс
«Ойын арқылы оқыту» әдіс-тәсілі
Түрлі дене жаттығуларын орындауда қолайлы оқыту ортасын құру маңыздылығын мойындай отырып,кеңістік,ресурстар мен идеяларды біледі және бөлісе алатындығы айтылады.Оқушыларды ойын арқылы ойландыру.Суреттер арқылы жаттығу жұмыстарын жүргізу.
Белсенді оқу әдістері бойынша
Кеңес сабағын ұйымдастырамын.
Суретке мұқият қараңыз. Суретте көрсетілген доппен орындалатын жаттығуларды орындаңыз.
Кедергілерден өту үшін кеңістік пен ресурстарды бөлісудің маңыздылығы туралы ой бөлісіңіз.
Қ.б арналған тапсырма
Допты алып жүру техникаларын қолданып,тиімді тәсілдерін анықтаңыз
Дескриптор
-берілген жаттығуларын орындайды;
- тиімді тәсілдерін атайды;
-кеңістік пен ресурстарды бөлісудің тигізетін әсерін сипаттайды және маңыздылығын түсіндіреді.
Сергіту сәті
«Домалақ дос» ойыны Оқушылар допты бір-біріне лақтыру арқылы орындалады.
Домалақ дос домала
Досымды менің қуала
Жүгіріп жетіп алғанда,
Досың болам сағанда
|
Ысқырық
Спорт алаңы
Жалауша
Фишкалар,доптар
,секіртпе
|
Сабақтың соңы 5мин
|
Түрлі дене жаттығуларын орындауда қолайлы оқыту ортасын құру маңыздылығын мойындай отырып,кеңістік,ресурстар мен идеяларды біледі және бөліседі деп қорытындылаймын.
Кері байланыс:Бағдаршам арқылы жасаймын.
|
|
Қосымша ақпарат
|
|
Саралау-оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілетті оқушыларға тапсырманы қалай түрлендіресіз?
|
Бағалау-оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Доппен ойнау сапалығын арттырамын.
Доппен ойын кезіндегі білім алушының деңгейін анықтаймын.
Сәл әлсіз оқушыларға көмектесу үшін жеңілдетілген тапсырмаларды беремін.
|
Оқушылардың өзін-өзі бағалау дағдыларын қалыптастырамын.
Қалыптастырушы бағаларға қарай мақтау арқылы балаларды жоғары нәтижеге жетелеймін
Оқушыларға жүйелі түрде кері байланыс ұсынамын
|
Доппен ойын кезінде қауіпсіздік техникасын сақталуын қадағалау
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-doppen-ojin-osi-sabata-ol-jetkiziletin-ou-masat.html#Диалогқа_арналған_сұрақтар:_-Доппен_жасалатын_қандай_жаттығуларды_білесіздер_Талқылауға_арналған_ашық_сұрақтар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-doppen-ojin-osi-sabata-ol-jetkiziletin-ou-masat.html#Қ.б_арналған_тапсырма_Допты_алып_жүру_техникаларын_қолданып,тиімді_тәсілдерін_анықтаңыз_Дескриптор


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-doppen-ojin-osi-sabata-ol-jetkiziletin-ou-masat.html#Саралау-оқушыға_мейлінше_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Қабілетті_оқушыларға_тапсырманы_қалай_түрлендіресіз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-doppen-ojin-osi-sabata-ol-jetkiziletin-ou-masat.html#Сергіту_сәті_«Домалақ_дос»_ойыны_Оқушылар_допты_бір-біріне_лақтыру_арқылы_орындалады


title: Сабақтың кезеңі/ уақыты - Сабақтың тақырыбы Допты екі қолмен жоғарыдан қабылдау Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

text:
Оқытушы сыныпта жарақаттанудың алдын алу мақсатында қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқама жүргізеді.
Уақытты жоспарлау: Дайындық бөлім: 12-15 мин. Спорттық киімдеріне назар аудару. Сәлемдесу. Жаңа сабақ түсіндіру, өтілу барысымен таныстыру. Қатардағы жаттығулар. Адымның ұзындығына көңіл бөу. Жүрістегі жаттығулар. Жаттығуларды біркелкі, дұрыс орындау. Жүрістегі жаттығулардан жүгірістегі жаттығуларға көшу. Баяу жеңіл жүгіру. Арақашықтықты сақтау. Қол кеуденің алдында, аяқтың ұшымен жүгіру. Мұрынмен тыныс алу. Жүгірістегі жаттығулар. Бірте- бірте ақырындап жүріске көшу. Кең тыныс алу.Жүрісте үш лекпен бұрылып үш қатарға тұру.
Жалпы дамыту, жетілдіру жаттығулары. Жаттығуларды барынша біркелкі реттілікті сақтап орындау, қандай да бір бұлшық еттің, буынның қозғалысына тиімді әсер ету. Гимнастикалық таяқшаны пайдаланып жаттығулар кешенін құрастыру, орындау амалдары. Жаттығуларды негізгі бөлім бойынша арнайы бағытта орындату. Мойынға арналған жаттығулар тізбегі. Арнайы қозғалыстар үшін әр түрлі бұлшық еттерді дайындау жаттығуларын ұқыптылықпен қайталату.
Оқушылар жұптарда (құралмен немесе құралсыз) белгілі бір бұлшық ет топтарына арналған ЖДЖ кешенін құрастырады. Көрсетілу кезінде барлық сынып орындайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-dopti-eki-olmen-jofaridan-abildau-osi-sabata-ol.html?page=2#Дайындық_бөлім:_12-15_мин._Спорттық_киімдеріне_назар_аудару._Сәлемдесу._Жаңа_сабақ_түсіндіру,_өтілу_барысымен_таныстыру._Қатардағы_жаттығулар.