url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=162#Протостронгилезы_–_протостронгилездер;_күйіс_қайтаратын_жануарлардың_өкпеқұрт_аурулары_(гельминтоз)._Протромбин

title: Проток подъязычной железы


title: Проток подъязычной железы

text:
197
дәнекер ұлпасы басуы нәтижесінде мүше көлемінің
ұлғаюы.
Псевдомеланоз –
жалған меланоз; терінің меланозға
ұқсап, қаратүске боялуы.
Псевдотуберкулез – жалған туберкулез; мерез (парен-
хималы мүшелерде лейкоциттерден түйіншелер
түзілетін ауру).
Псевдотрихиноз – жалған трихиноз;
бұлшықет пен
жүйкенің қабынуы.
Психрофильные бактерии – салқын сүйгіш бактериялар.
Псороптоз – псороптоз, қышыма, қотыр; псороптес
кенелері қоздыратын қотырдың бір түрі.
Птиалин – птиалин; сілекейдегі
амилаза ферментінің
бұрынғы аты.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Птицеводство — - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
198
Пункция – пункция; ауруды анықтау немесе емдеу үшін
мүшені тесу.
Пуповина (
пупочный канатик) (funіculus umbіlіcalіs;
лат. funіculus — бау, umbіlіcalіs – кіндік) – кіндік,
кіндікбау; ұрық пен ұрықжолдасты (плацента-
ны)
байланыстырып, құрсақтағы ұрықтық дамуды
қамтамасыз ететін мүше.
Пупочная грыжа –
кіндік жарығы; ішкі мүшелердің
кіндік тесігіне түсуі.
Пустула – пустула; іріңді күлдіреуік.
Путовая кость – тұсамыс сүйек.
Путовый сустав – тұсамыс буын.
Пухнуть – ісіп кету.
Пушной зверь – бағалы терілі аң.
Пухоеды – мамық жегіштер;
қанатсыз насекомдар отря-
ды, маллофагоз аурулар тобының қоздырғыштары.
Пчеловодство – бал арасы шаруашылығы.
Пястные кости (лат. ossa metacarpalіa) – алдыңғы
жіліншіктер.
Пястный мякиш – алдыңғы жіліншік майтабаны.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Пяточная кость - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
199
Радиационная токсикология – сәулелік (радиациялық)
токсикология; радиоактивті изотоптардың денеге ену
жолдарын зерттейтін радиобиология ғылымының
бір саласы.
Радиоактивные вещества – радиобелсенді заттар;
өздігінен ыдырап сәуле шығаратын заттар.
Радиобиология – радиобиология; иондаушы сәулелердің
тірі денеге әсері туралы ғылым.
Радиодиагностика – радиодиагностика, радиобелсенді
изотоптарды қолдану арқылы ауруды анықтау.
Радиобиологическая лаборатория – радиобиологиялық
зертхана.
Радиометр – радиометр; радиобелсенді препараттардың
күшін және бөлшектер тасқындарын өлшейтін
аспап.
Радиостерилизация
– радиостерилизация; радий
сәулесімен зарарсыздандыру.
Радиотерапия – радиотерапия; радиобелсенді заттар
сәулесінің әсерімен емдеу.
Радужная оболочка ( лат. іrіs – нұрлы қабық) —
нұрлы
қабық; көз алмасының ортаңғы тамырлы қабығының
ортасында “қарашық” тесігі болатын алдынғы бөлігі.
Разгибатель – жазғыш (бұлшықет).
Раздавленная капля — басылған тамшы; көзге
көрінбейтін өте ұсақ тірі жәндіктерді микро-
скопиялық жолмен зерттеу әдісі.
Разделка туши – ұшаны мүшелеу.
Раздражающая терапия – тітіркендіргіш ем; тері және
кілегейлі қабықтар мен тамырлар қабырғаларындағы
қабылдағыш жүйке ұштарын (рецепторларды)
тітіркендіру арқылы емдеу.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Раздражающие средства - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
200
(инфекциялық энтеротоксемия).
Разрастание – көбею, ұлғаю.
Разрез – кесу, қию.
Разрыв артерии — қызыл тамырдың (артерияның)
үзілуі.
Разрыв мочевого пузыря — қуықтың жарылуы.
Разрыхление зубов – тістің көпсуі.
Рак – рак, зіл; шалажетілген
эпителий жасушалары-
нан тұратын уытты ісік.
Раковина носовая – мұрын кеуілжірі.
Раковина ушная — құлақ қалқаны.
Рана от укуса – тістелген жара.
Рана разможенная – мылжаланған жара.
Рана рваная – жырымдалған жара.
Рана ушибленная – соғылған жара.
Ранение –
жаралану, жарақаттану.
Ранула – ранула; сілекей бездері өзектерінің кистасы.
Распатор – распатор, ажыратқыш; сүйекқапты сүйектен
ажырату үшін қолданылатын оталық хирургиялық
құрал.
Рассасывание — тарқау, бойға сіңу.
Рассечение – жару, қақ айыру.
Расслабляющие средства – босаңсытқыш дәрі—
дәрмектер.
Расстройство пищеварения – іш бұзылу.
Раствор – ертінді.
Растирание – 1. ұнталау; 2. ысқылау.
Растяжение связки – байламның созылуы.
Расширение артерий — қызыл тамырлардың (артерия-
лардың) кеңеюі.
Расширение бронхов – ауатамырлардың (бронхтардың)
кеңеюі.
Расширение вен – көк тамырлардың (веналардың)
кеңеюі.
Расширение желудка — қарынның созылуы.
Расширение зрачка — қарашықтың үлкеюі.
201
Расширение капилляров — қылтамырлардың кеңеюі.
Расширение мочевого пузыря — қуықтың созылуы.
Расширение пищевода — өңештің кеңеюі.
Расширение сердца – жүректің кеңеюі.
Рахит – рахит, мешел (Д витаминінің жетіспеуінен
өрбитін төл ауруы).
Рвота — құсу, құсық.
Рвотные средства — құстырғыш дәрі—дәрмектер.
Реакция – реакция; сыртқы немесе ішкі әсер етуші
факторларға организмнің жауап беруі.
Реакция кожная – тері реакциясы.
Реакция оседания эритроцитов (
РОЭ) –
эритроциттердің
тұну реакциясы (ЭТР).
Реакция агглютинации (
РА) – агглютинация реакция-
сы; серологиялық әдіс.
Реакция связывания комплемента (
РСК) – комплемент
байлау
реакциясы; серологиялық әдіс.
Ребро (лат. costae) — қабырға; көкірек керегесінің
бүйір қабырғасы қаңқасын құрайтын ұзын имек
сүйек.
Ревакцинация – ревакцинация, қайталап вакциналау.
Ревматическое воспаление копыт — қутұяқ, қанжел.
Ревмокардит – ревмокардит, ревматизмді жүрек
қабынуы.
Регенерация
– регенерация; мүшенің бұзылған
бөлігінің қайтадан қалпына келуі.
Регионарный (лат. regіon – аумақ) – региондық,
аумақтық.
Регионарная инфекция – аумақтық инфекция,
кейбір
мүшелердегі шектелген инфекция.
Регионарный лимфатический узел – аумақтық лимфа
түйіні.
Редия – редия; кейбір жалпақ құрттардың дернәсіл (ли-
чинка) сатысы.
Редукция – редукция, кері даму; мүшелердің
кері да-
мып, құрылысының қарапайымдануы.
202
Резекция – резекция, кесіп тастау; белгілі бір мүшенің
зақымданған бөлігін сылып тастау.
Резервуар возбудителя инфекции – ауру
қоздырғышының қоры.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=165#Регенерация_–_регенерация;_мүшенің_бұзылған_бөлігінің_қайтадан_қалпына_келуі._Регионарный


title: Резервуарный хозяин - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
203
Рентгенология – рентгенология;
рентген сәулісі және
оны қолдану туралы ғылым.
Рентгеноскопия – рентгеноскопия; рентген сәулесімен
дене мүшелерін көру.
Рентгенотерапия – рентгенотерапия; рентген сәулесімен
емдеу.
Реовирусы – реовирустар; тыныс және азық қорыту
жолдарын зақымдайтын вирустар.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=166#Рентгенограмма_–_рентгенограмма;_рентгенмен_түсірілген_фотоүлдір_(фотопленка)._Рентгенодиагностика


title:
Репелленты – репелленттер; үркіткіш дәрмектер, малға
буынаяқтыларды жолатпау үшін қолданылады.
Рептилий

text:
204
Ретикулярная ткань (textus retіcularіs; лат. textus
— ұлпа, retіculum – тор) – торлы ұлпа, ретику-
лалы ұлпа; қан жасау мүшелері мен кілегейлі
қабықтардағы лимфоидты құрылымдардың негізін
құрайды.
Ретикулярная формация (formatіo retіcularіs; лат.
formatіo — құрылым, retіculum — тор) — торлы
құрылым; сопақша ми сұр заты ядроларының ара-
сында орналасқан, жүйке жасушалары мен жүйке
талшықтарының торланған өрімдерінен құралған
мидың үйлестіргіш аппараты.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Ретинит – ретинит; көздің торлы қабығының қабынуы.
Ретракция

text:
205
Рецептура – рецептура; дәрі—дәрмек
даярлау туралы
ғылым.
Рецидив болезни – аурудың қайталауы.
Реципиент – реципиент, қабылдаушы, қан құйғызушы.
Решетчатая кость – торлы сүйек; ми
және мұрын
қуыстары аралығындағы сүйек.
Риванол – риванол; антисептик.
Рибонуклеиновая кислота (
РНК) – рибонуклеин
қышқылы (РНҚ).
Рибосома (rіbosoma; лат. rіbo – РНҚ және soma – дене) –
рибосома; жасушадағы нәруыз биосинтезін іс жүзіне
асыратын, пішіні дөнгелек келген ұсақ денешік
түріндегі жарғақсыз органелла.
Риккетсии –
риккетсиялар; жасушаларда (жасушалар-
да) тіршілік ететін вирустарға ұқсас микроорганизм-
дер тобы. Американ ғалымы Риккетстің құрметіне
аталған.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Риккетсиозный кератоконъюнктивит

text:
206
Ринофарингит (грек. pharynx – жұтқыншақ) – рино-
фарингит; мұрын қуысы мен жұтқыншақтың бір
мезгілде қабынуы.
Ринэстроз – ринэстроз; тақ тұяқты жануарлардың
(жылқы, есек, қашыр) пысқырық ауруы.
Ритм – ритм, ырғақ.
Рог – мүйіз; қатты мүйізді тері туындысы.
Рог аммониев – аммон мүйізі, гиппокамп аяқшасы
(үлкен ми бүйірлік қарыншасының түбін
құрайтын
гиппокамптың аяқшасы).
Рог матки – жатыр мүйізі.
Роговица (cornea; лат. cornu – мүйіз) – қасаң қабық; көз
алмасының сыртқы – фиброзды қабығының алдыңғы
мөлдір бөлігі.
Роды – туу, төлдеу, босану (адамда).
Родентициды – родентицидтер;
кеміргіштерді қыруға
қолданылатын заттар: зоокумарин, крысид, теңіз
пиязы т.б.
Роговой башмак – мүйіз тұяқ.
Родильное отделение –
төлдету қорасы, мал төлдетін
қора.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Амеба – амеба; біржасушалы қарапайым жәндік.
Американская чума

text:
22
Амидопирин – амидопирин; дененің ыстығын қай-
таратын фермент.
Амидостомоз – амидостомоз; қаз бен үйректің ішқұрт
ауруы.
Амидофос – амидофос;
оқыраға қарсы қолданылатын
дәрі.
Амизил – амизил; түйнемеге қарсы қолданылатын дәрі.
Амилаза – амилаза; крахмалды қарапайым құрамына
ыдыратын дәрі.
Амилоидоз – амилоидоз; нәруыздың зат –
амилоидтың
ұлпаларда түзіліп, жиналуы.
Аминазин – аминазаин; тыныштандырғыш дәрі.
Аминокислоты –
амин қышқылдары; құрамында кар-
боксил және амин топтары болатын органикалық
қосылыс, белоктардың мономерлері.
Аминотрансферазы – аминотрансферазалар: фермент-
тер тобы.
Амитоз (amіtosіs; грек. a – жоқ; mіtos — жіп) – амитоз;
бөліну кезінде жасуша ядросында күрделі
өзгерістер
болмайтын жасуша бөлінуінің сирек кездесетін түрі.
Амитоздық бөліну кезінде жасуша хромосомалары
көрінбейді және бөліну ұршығы түзілмейді.
Амнион (грек. amnіon — сулы қабық) – амни-
он, қағанақ; қағанақты омыртқалы жануарлар
ұрығын (құрсақтағы шарананы,
іштегі төлді,
жұмыртқадағы балапанды) сыртынан тікелей
қаптап жатқан жұқа қабырғалы, қуысы қағанақ
сұйығына толған, пішіні
көпіршікке ұқсас ішкі
ұрық қабығы.
Амниотическая жидкость — амнион сұйығы, қағанақ
сұйығы; қағанақтың
ішкі бетіндегі эктодерма
(сыртқы ұрық жапырақшасы) жасушалары бөлетін
сұйық.
Амниоты (грек. amnіota — амниоттар) — амниоттар;
ұрықтық даму кезеңі (эмбриондық кезең) ішкі ұрық
қабығы – амнион (қағанақ)
қуысындағы сұйық орта-
23
да өтетін жоғарғы сатыдағы омыртқалы жануарлар.
Амниоттарға (қағанақтыларға) ұрықтары құрлықта
дамуға бейімделген бауырымен жорғалаушылар,
құстар және сүтқоректі жоғары сатыдағы жануарлар
жатады.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Родовые потуги - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
207
Ротоглотка – аңқа, ауыз—жұтқыншақ.
Ротовая полость – ауыз қуысы.
Ртутная мазь – сынап сүртпе майы.
Ртутные средства – сынапты дәрілер.
Ртути амидохлорид – сынап амидохлориді; Б
тобына
жататын тітіркендіргіш зат.
Ртути дийодид – сынап дийодиді, қосйодты сынап.
Ртути дихлорид (сулема) — қосхлорлы сынап (ал-
мас); А
тобына жататын аса күшті
микроб
өлтіргіш дәрі.
Ртути монохлорид – сынап монохлориді, бірхлорлы сы-
нап; В тобына жататын дәрі.
Ртути окись желтая – сынаптын сары тотығы; В тобына
жататын қабынуды бәсеңдететін дәрі.
Рубец (лат. rumen – месқарын) – үлкенқарын; күйіс
қайтаратын жануарлардың
көп бөлімді қарнының
алғашқы ең көлемді бөлімі. Азықты механикалық
және биологиялық өңдеуден өткізетін алдыңғы
қарындар құрамына кіреді.
Рудиментарные органы – рудименттік мүшелер,
қалдық мүшелер.
Рукоятка грудной кости – төссүйек тұтқасы.
Руминит – руминит; үлкенқарынның қабынуы.
Руминография – руминография; арнаулы аспап –
руминографтың көмегімен үлкенқарынның жиыры-
луын тіркеу.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Реминотомия – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
208
С
Сабина – дәрі арша (өсімдік).
Сабур – сабур, көпжылдық өсімдік, іш жүргізгіш, өт
айдағыш дәрі.
Сагиттальная (лат. sagіtta — жебе)
плоскость – омыртқа
жотасының бойымен жүргізіліп,
денені тең екі
бөлікке бөлетін орталық жазықтық.
Сакральная анестезия — құйымшақтық анесте-
зия; жұлынның
құйымшақ бөлімі арқылы
жансыздандырудың бір түрі.
Салициловая кислота — салицил қышқылы; ыстық
басқыш, ауруды бәсеңдеткіш,
ревматизмге, қабынуға
қарсы қолданылатын дәрі.
Салициловые препараты – салицил дәрі—дәрмектері.
Салол – салол; микробтарды жоятын дәрі.
Сальмонеллез (паратиф) – сальмонеллез, қылау.
Сальная железа (glandulae sebaceae; лат. glandula —
без, sebum – май) —
май безі; құрылысы қарапайым,
тарамдалған көпіршікше тері безі. Ол тері эпидермисі
мен тері түктерін майлап тұратын майлы бөлінді (се-
крет) бөледі.
Сальник (лат. omentum — шарбы)
– шарбы, іш
майы
жиналатын қосқабатты ішперде (сірлі қабық) бөлігі.
Қарынның кіші иіні мен бауыр арасындағы ішперде
бөлігін
кіші шарбы, ал қарынның үлкен иінінен
шығатын
бөлігін үлкен шарбы – деп атайды.
Сальпингит – сальпингит; жатыр түтігінің (жұмыртқа
жолының) қабынуы.
Самец – еркек жануар (айғыр, бұқа, қошқар, қабан,
төбет т.б.).
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Санация – санация, сауықтыру.
Санитар ветеринарный –

text:
209
Санитарное законодательство – санитариялық заң
жинағы.
Сантонин – сантонин;
гельминтоздарға қарсы
қолданылатың дәрі.
Сап – маңқа; жылқыда және адамда болатын жұқпалы ауру.
Сапонины – сапониндер; көк өсімдіктерде болатын
аморфты гликозидтердің бір тобы.
Сапробы – сапробтар;
суда тіршілік етіп, оның өздігінен
тазаруына ықпал ететін организмдер.
Сапролегниозы — сапролегниоздар,
төменгі сатыдағы
саңырауқұлақтар қоздыратын балықтардың түрлі
аурулар тобы.
Сапрофиты – сапрофиттер; өлі органикалық заттармен
қоректенетін организмдер.
Саркоид (грек. sarx – ет) –
саркоид;
дәнекер ұлпасынан
өсетін қатерсіз ісік.
Саркокарцинома – саркокарцинома; бұлшықет жасу-
шаларынан (талшықтарынан) тұратын қатерлі ісік.
Сарколемма (sarcolemma; грек. sarkos — ет, lemma
— қабықша)—
сарколемма; көлденең жолақты
бұлшықет талшықтарының сыртқы қабықшасы.
Сарколиз – сарколиз; бұлшықеттің ыдырауы.
Сарколит – сарколит; бұлшықет тасы.
Саркома – саркома; әр түрлі
дәнекер ұлпаларынан
өрбитін қатерлі ісік.
Саркоматоз птиц — құс саркоматозы;
құс денесін сарко-
ма тектес қатерлі ісік басуы, лейкоздың бір түрі.
Саркоплазма (sarcoplasma; грек. sarcos – ет, plasma —
тірі зат) – саркоплазма;
көлденең жолақты бұлшықет
талшықтарының цитоплазмасы.
Саркоцистоз – саркоцистоз; қарапайым жәндіктер, сар-
коцисталар тудыратын инвазиялық аурулар.
Сарцины – сарциналар; қатпарланып
жататың дөңгелек
бактериялар, пакетті бактериялар.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сатурнизм – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
Сатурнизм – сатурнизм; қорғасын қосындыларымен
улану.
210
Сафранин – сафранин; органикалық бояғыш зат. Бак-
териология мен гистологияда қолданылады.
Сахар молочный – сүт қанты (лактоза).
Сахараза, инвертаза – сахараза; қантты ыдырататын
фермент.
Сахарин растворимый, кристаллоза – ерігіш сахарин;
сахариннің натрий тұзы (дәрі дәмдеуіш).
Сахариметрия — сахариметрия, қантты өлшеу; сұйық
заттың құрамындағы қант мөлшерін өлшеу әдісі.
Сахаримикозы – сахаримикоздар; адам мен жануарлар
ішкі мүшелерінің микоз аурулары.
Сахаромицеты – сахаромицеттер, ашытқы
саңырауқұлақтар.
Сборы – жинақ дәрі; бірнеше түрлі дәрінің қоспасы.
Сведение мышц – бұлшықеттің құрысуы.
Свертывание крови — қанның ұюы.
Сверхпаразитизм, гиперпаразитизм — үстеме тоғы-
шарлық.
Светобоязнь – көз қарлығу; жарықта көзді аша алмау.
Светолечение, фототерапия – жарық сәулесімен емдеу.
Свечи лекарственные – балауыз дәрі; дене қызуының
әсерінен еріп кететін дәрі.
Свидетельство ветеринарное – ветеринарлық куәлік.
Свинца препараты — қорғасын дәрмектері.
Свищ — қаяу, іріңді өзек; сыртқы ортаны белгілі бір
табиғи дене қуысымен не бітеу жарамен жалғастырып
тұратын өзек.
Свистящее удушье — қырылдақ; қайтарма жүйкенің
зақымдануы салдарынан көмекейдің салдануы.
Свод – күмбез.
Свод черепа – бассүйек күмбезі.
Связка – байлам (сіңір).
Связка голосовая – дыбыс сіңірі.
Связка затылочная – желке байламы.
Связка маточная широкая – жатырдың жалпақ байла-
мы.
211
Связка печени круглая – бауырдың жұмыр байламы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Связка пупочная – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
212
Семенная жидкость – шәует; еркек жануарлар
қосымша жыныс бездері секреттерінен және аталық
жыныс жасушалары – сперматозоидтардан тұратын
тұқымдық сұйық бөлінді.
Семенник (лат. testіs, грек. dіdymіs s. orchіs – ен) – ен;
аталық жыныс жасушалары — сперматозоидтардың
дамуы мен жетілу процесі жүретін және аталық жы-
ныс гормоны түзілетін жұп жыныс безі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Семенниковый мешок - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
213
жүрекшелері мен қарыншаларының бұлшықет
қабығын (миокардты) құрайтын ет ұлпасы.
Сердечная сумка – жүрекқап, перикард.
Сердечные средства – жүрек дәрі—дәрмектері.
Сердечный клапан – жүрек қақпақшасы.
Сердце (лат. cor, грек. kardіa) – жүрек; организмнің
сұйық ішкі ортасын (қан, лимфа, ұлпа сұйығы)
үздіксіз қозғалысқа келтіретін, пішіні конус тәрізді,
көкірек қуысында орналасқан тамырлар жүйесінің
орталық мүшесі.
Сердечно-сосудистая система – жүрек-тамыр жүйесі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Серебра нитрат (ляпис), азотнокислое серебро –

text:
214
экссудатты (жалқаяқты) қабынудың бір түрі.
Серолог – серолог, серология маманы.
Серологические реакции – серологиялық
реакция-
лар; антигендер мен антиденелердің әрекеттесуі
нәтіжесінде болатын реакциялар.
Серология – серология; антигендер
мен антиденелердің
әрекеттесуін зерттейтін ғылым.
Серопрофилактика – серопрофилактика; даяр
антиденелердің көмегімен аурудың алдын алу.
Серотерапия – серотерапия; даяр антиденелердің
көмегімен емдеу.
Серум (лат. serum) — қан сарысуы.
Сесамовидные кости – тиекше сүйектер.
Сертификат ветеринарный – мал
дәрігерлік сертифи-
кат; шетелден әкелінетін не ол жаққа апарылатын
малдың, мал өнімдерінің т.б.
жұқпалы аурулардан
амандығы туралы куәлік.
Сетка (лат. retіculum — жұмыршақ) — жұмыршақ,
тақия қарын; күйіс
қайтаратын жануарлардың
көп бөлімді қарнының үлкен қарынынан кейін
орналасқан, пішіні шар тәрізді бөлімі.
Жұмыршақ
— азықты механикалық және биологиялық өңдеуден
өткізетін алдыңғы қарындарға жатады.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сертоли клетки, сертолиевы клетки –

text:
215
Сиалоаденит – сиалоаденит; сілекей безінің қабынуы.
Сибирская язва – топалаң (қойда), шек-шек (ешкіде),
жамандат (жылқыда), қараталақ (сиырда),
ақшелек, қарабез (түйеде), түйнеме, күйдіргі
(адамда).
Сибирский энцефалит, клещевой энцефалит – сібір
энцефалиті, кене энцефалиті.
Силикоз, халикоз, литоз – силикоз; кремний
шаңдарының өкпеге түсуінен өрбитін ауру.
Симптом – симптом, аурудың белгісі.
Симптомокомплекс – симптомокомплекс, аурудың
кешенді белгісі.
Симптом постоянный – тұрақты белгі.
Симптом непостоянный – тұрақсыз белгі.
Симптом типичный – тән белгі.
Симптом нетипичный – тән емес белгі.
Симптомотология – симптомотология; ауру белгілері
туралы ілім.
Симметрия – симметрия; бір нәрсенің, мысалы, жану-
арлар денесінің екі жағының тепе—теңдігі.
Симонса среда, цитратный агар – Симонс ортасы;
құрамында белгілі бір микробтар ғана сіңіретін зат-
тар бар қоректік орта.
Симпатическая нервная система – симпатикалық жүйке
жүйесі; вегетативтік жүйке жүйесінің бір бөлігі.
Симпласт (грек. syn – бірге, біріккен, plastos —
құрылым) – симпласт; бейжасушалық құрылым
(жасушалардың біріккен құрылымы), мысалы,
бұлшықет ұлпасының талшықтары.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Симулиотоксикоз - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
216
молеммасымен жанасуы. Синапс арқылы жүйке
толқындары беріледі.
Синартоз – синартроз; қозғалмайтын (буын құрайтын
сүйектер бірігіп кеткен) буын.
Сингамиды – сингамидтер; ұрғашысы мен еркегі
үнемі жабысып жүретін жұмыр құрттар. Олар құс
пен сүтқоректі жануарлардың тыныс мүшелерінде
тоғышар тіршілік етеді.
Сингамоз кур – тауық сингамозы; құс кеңірдегінде
тоғышар тіршілік ететін сингамидтер қоздыратын
гельминтоз ауруы.
Синдемит – синдемит; буын сіңірінің қабынуы.
Синдесмоз – синдесмоз; сүйектердің дәнекер ұлпалық
аралықтар арқылы байланысы.
Синдесмология (syndesmologіa; грек. syn — байла-
ныс, desmos — байлам, logos — ілім) — синдесмоло-
гия; қаңқа сүйектері байланыстары туралы ілім.
Сүйектер байланысы заңдылықтарын зерттейтін
анатомияның бір саласы.
Синдром – синдром; бір мүшені зақымдаған ауру
белгілері жиынтығының сипаты.
Синева проба – Синев сынамасы; несептегі өт
пигментінің бар екенін анықтау сынамасы.
Синегнойная палочка – көкірің таяқшасы (бактерия).
Синергизм лекарственных веществ – дәрі—дәрмектер
әсерлестіктері (синергизмі), бірнеше дәрінің бір—
бірінің әсерлерін күшейту қасиеті.
Синергисты – синергистер; бір бағыттағы қимылды
қамтамасыз ететін бұлшықеттер (бүккіш, жазғыш
т.б.), қимылдас бұлшықеттер.
Синий купорос, медный купорос – тотияйн.
Синкарион (synkarіon; грек. syn – бірге, байланыс; karіon
— ядро) — синкарион; ұрықтану кезінде аталық және
аналық жыныс жасушалары ядроларының қосылу
процесі.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Синовия – синовия; буынның қоймалжың сұйығы.

217
Синовит

text:
217
Синовит – синовит;
буынның ішкі синовиальды
қабығының қабынуы.
Синостоз – синостоз; сүйектену, сүйектердің сүйек
ұлпасы арқылы байланысы (мыс. жамбас сүйектегі:
мықын, шонданай және шат сүйектерінің сүйектенуі;
құйымшақ т.б.).
Синтомицин – синтомицин;
синтетикалық жолмен алы-
натын майда кристалды антибиотик.
Синус — қойнау, қуыс.
Синхондроз – синхондроз; сүйектердің
шеміршек
ұлпасы арқылы байланысы.
Синцитий
– синцитий;
жасушалар байланысы,
цитоплазмалық өсінділері арқылы жасушалардың
өзара байланысы, бейжасушалық құрылым.
Синэстрол – синэстрол; синтетикалық жолмен түзілетін
аналық без гормонына ұқсас күйіттеуіш гормон.
Синэластоз – синэластоз, сүйектердің серпімді дәнекер
ұлпасымен байланысы.
Синяк – көгерген жер.
Сирингофилез – сирингофилез,
құс қауырсындарын
түсіретін ауру, кенелер қоздырады.
Система кровеносная — қан айналым жүйесі.
Система кроветворная — қан түзілу жүйесі.
Система лимфатическая – лимфа айналым жүйесі.
Система нервная – жүйке жүйесі.
Система нервная вегетативная – вегетативтік жүйке
жүйесі.
Систематизация – жүйелеу.
Систематика – систематика, жүйелеу.
Систола – систола, жүректің жиырылған кезеңі.
Ситуация эпизоотическая – індет жағдайы. Белгілі бір
мерзім ішінде нақтылы
территорияда індеттің тара-
лу көрсеткіші.
Скакательный сустав – тілерсек буыны.
Скальпель – скальпель, қандауыр,
оталық хирургиялық
пышақ.
218
Скарификатор – тері жырғыш (дәрі еккенде
қолданылады).
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=179#Синцитий_–_синцитий;_жасушалар_байланысы,_цитоплазмалық_өсінділері_арқылы_жасушалардың_өзара_байланысы,_бейжасушалық_құрылым._Синэстрол


title: Аморфное вещество - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
24
түзу және жаңарту бағытында тірі организмде
жүретін химиялық процестердің жиынтығы. Ана-
болизм – тірі организмге тән зат алмасу процесінің
(метаболизмнің) қарапайым заттардан қуатты (энер-
гияны) жинақтау арқылы күрделі молекулалы
органикалық заттарды түзу кезеңі.
Анаболия – анаболия; жануарлар
организмінде немесе
оның мүшелерінде эмбриондық дамудың соңғы са-
тыларында пайда болатын құрылымдық өзгерістер.
Бұл құрылымдық өзгерістер – организмге, оның
есеюі кезінде тұрақты белгілер ретінде беріледі. Ана-
болия – филэмбриогенездің бір түрі (филэмбриогенез
теориясын А. Н. Северцов ашқан).
Анаген (anagenus, грек. ana — қайтадан, кері; genesіs
— шығу, шығу тегі) – анаген;
жануарлар тері
түктері өсу айналымының (циклінің) кезеңі. Ана-
ген кезеңінде түк баданасының эпителиоциттері
митоздық бөліну жолымен белсенді көбейіп, тері
түктері жедел өседі. Анаген — жануарлардың
мезгілдік түлеуінен кейінгі жаңа тері түктерінің
өсу кезеңі.
Достарыңызбен бөлісу:


Скатол – скатол; микроб әсерінен триптофан ыдыраған
кезде тоқ ішекте түзілетін улы газ.
Сквозняк – желөті.
Скелет (грек. skeleton — қаңқа) – қаңқа; белгілі бір
заңдылықпен өзара байланысқан сүйектер мен
шеміршектердің жүйесі.
Скипидар – скипидар; қарағайдың және басқа шырша
ағаштар шырынынан алынатын, өзіндік иісі бар,
түсі сарғыштау мөлдір зат.
Скирр – скирр; зілді ісіктің қатты түрі.
Склера (лат. sclera) – склера, ақ қабық; орташа
қалыңдығы 0,4 – 0,6 мм, қалыптасқан тығыз
дәнекер ұлпасынан құралған көз алмасының сыртқы
талшықты (фиброзды) қабығының ақ түсті тығыз
бөлігі. Ол фиброзды қабықтың 4/5 бөлігін құрайды.
Склерит – склерит; көздің ақ қабығының қабынуы.
Склероз – склероз, қатаю. Мүше паренхимасының
дәнекер ұлпасына ауысуына байланысты білгілі бір
мүшенің нығыздалып қатаюы.
Склераденит – склераденит; созылмалы аурулар салда-
рынан лимфа бездерінің қатаюы.
Скобки хирургические – оталық (хирургиялық)
қапсырмалар; жараның шеткі жиектерін бір—біріне
тигізіп қосу үшін қолданылады.
Сколекс – сколекс; таспа құрттардың басы.
Сколиоз – сколиоз; омыртқа жотасының оң не сол
жаққа қисаюы.
Скополамин – скополамин; алқа тұқымдас өсімдіктерде
болатын алкалоид, тыныштандырғыш дәрі ретінде
қолданылады.
Скорая ветеринарная помощь – ветеринарлық жедел
жәрдем.
Скотобойня — қасапхана.
Скотолечебница – мал емханасы.
219
Скотомогильник – мал қорымы.
Скрытый период болезни – аурудың жасырын кезеңі.
Скуловая кость (os zygomatіcum; лат. os — сүйек,
zygomatіcum — бет) — бет сүйек; бассүйектің бет
бөлімі құрамына кіретін жалпақ сүйек.


title:
Скатол – скатол; микроб әсерінен триптофан ыдыраған
кезде тоқ ішекте түзілетін улы газ.
Сквозняк –


title: Скуловой отросток – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
220
Слуховые косточки (ossіcula audіtus; лат. ossіcula
– сүйекшелер және audіtus — есіту) – есту
сүйекшелері; ортаңғы құлақтың дабылдық сүйек
қуысында
орналасқан, бір-бірімен буын және
бұлшықеттер арқылы
қозғалмалы байланысқан
сүйекшелер (балғаша, төс, жасымықша, үзенгіше
сүйекшелер).
Случная болезнь – киеңкі;
жылқының инвазиялық ау-
руы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Слюнная железа - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
221
Соль карловарская искусственная – жасанды карловар
тұзы; іш жүргізгіш дәрі.
Соль английская – ағылшын тұзы; іш жүргізгіш дәрі.
Соль глауберова – глаубер тұзы; іш жүргізгіш дәрі.
Соль поваренная – ас тұзы.
Сельвент – сельвент; дезинфектант.
Соляной голод – тұзсырау.
Соляная кислота – тұз қышқылы.
Соматические клетки (cytos somae; лат. soma, matіs
– дене, грек. kytos – жасуша) –
дене жасушалары;
жануарлар организмдері мүшелері мен ұлпаларын
құрайтын жасушалар (жыныс
жасушаларынан
басқалары).
Соматический гормон, соматотропин – соматотро-
пин, өсу гормоны; гипофиздің алдыңғы бөлігі –
аденогипофиздің гормоны.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Соматология – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
222
Сосудистая система – тамырлар жүйесі.
Сосудорасширяющие средства – тамыр кеңейткіш
дәрілер.
Сосудосуживаюшие средства – тамыр тарылтқыш
дәрілер.
Сошник (лат. vomer) — соқаша сүйек; бассүйек бет
бөлімінің
ұзынша келген, пішіні жебе тәрізді жұқа
сүйегі.
Спазм бронхиальный – ауатамыр (бронх) түйілуі.
Спазм входа в желудок — қарын кіреберісінің түйілуі.
Спазм глотки – жұтқыншақ түйілуі.
Спазм пищевода — өңеш түйілуі.
Спазм сосудов – тамырлар түйілуі.
Спазмолитик – спазмолитик; түйілуге
қарсы
қолданылатын дәрі.
Спазмолитические вещества – босаңсытқыш дәрілер.
Спазмотический парез — түйілуден өрбитін жартылай
салдану.
Спазмофилия – спазмофилия; түйілуге бейімділік.
Спайка – жабысқан жер.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сперма (грек. sperma – тұқым) –

text:
223
Специфический запах — өзіне тән иіс.
Спиндлера метод – Спиндлер әдісі;
топырақты
гельминтоовоскопиялық зерттеуге арналған әдіс.
Спинной мозг (medulla spіnalіs; лат. medulla — ми,
spіnalіs – арқа) — жұлын;
жануарлар организмі
омыртқа өзегінде орналасқан орталық жүйке
жүйесінің мүшесі. Ол орналасу орнына қарай мойын,
көкірек, бел және құйымшақ бөлімдеріне бөлінеді.
Спиннолопаточная область (холка) – шоқтық.
Спинномозговой канал – жұлын өзегі.
Спинномозговая анестезия, спинальная анестезия –
жұлын анестезиясы.
Спинномозговая жидкость – жұлын сұйығы.
Спинномозговые нервы (nervі spіnales; лат. nervus –
жүйке, spіnalіs s. medulla spіnalіs — жұлын) –
жұлын
жүйкелері; олар жұлынның жоғарғы сезімтал
жүйке түбіршіктері мен төменгі қозғалтқыш жүйке
түбіршіктерінің қосылуынан пайда болған.
Жұлын
жүйкелері – қызметі жағынан
аралас жүйкелерге
жатады.
Спинномозговые узлы (ganglіon spіnale; лат. ganglіon
— түйін, spіnalіs — жұлын) — жұлын түйіндері;
жұлынның жоғарғы түбіршігі
бойында орналасқан,
сезімтал нейроциттерден құралған түйіндер (гангли-
ондар).
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Спирилла – спирилла; спираль тәрізді ширатылған бак-
терия.
Спирохетоз кроликов —

text:
224
Спирт камфорный – камфора спирті.
Спирт этиловый – этил спирті.
Спиртовое брожение – спирттік божу, спирттік ашытылым.
Спирураты – спирураттар; жұмыр құрттардың отряд
тармағы.
Спланхнология – спланхнология; ішкі мүшелерді
зерттейтін морфологияның бір саласы.
Спланхномегалия – спланхномегалия; ішкі мүшелердің
ұлғаюы.
Спленит – спленит; көкбауырдың қабынуы.
Спленэктомия – спленэктомия; көкбауырды сылып
алып тастау.
Спленомегалия – спленомегалия; кейбір ауру салдары-
нан көкбауырдын ұлғаюы.
Спленогепатомегалия – спленогепатомегалия;
көкбауыр мен бауырдын ұлғаюы.
Спленомаляция – спленомаляция, көкбауырдын
босаңсуы.
Спленотомия – спленотомия; көкбауырды кесу.
Спленофлебит – спленофлебит; көкбауыр
көктамырының (венасынын) қабынуы.
Сплетение – торап, өрім.
Сплетение венозное – көктамыр торабы.
Сплетение нервное – жүйке торабы.
Сплетение сонной артерии — ұйқы артериясы торабы.
Спондилез – спондилез; омыртқа бағанын қосымша
сүйек қаптап, кейпін жоюынан өрбитін ұзаққа созы-
латын ауру.
Спондилит – спондилит; омыртқа бағанының ұзаққа со-
зылатын қабынуы.
Спондилоартрит – спондилоартрит; омыртқааралық
буындардың қабынуы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Спондилоартроз – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
225
Спорадический энцефаломиелит – спородиялық энце-
фаломиелит; сиыр ауруы.
Споровики – споровиктер; қарапайым жәндіктердің
бір сыныбы, жануарлар денесінде тоғышар тіршілік
етіп, спорозооз ауруларын тудырады.
Спороциста – спороциста; сорғыш құрттар дамуында
мирацидийден дамитын сатысы.
Спорообразование – спора түзу, споралану.
Споротрихоз – споротрихоз; терінің созылмалы микоз
ауруы.
Споры бактерии – бактериялар споралары; дөңгелек
немесе сопақша, бірнеше қабат тығыз қабығы бар,
қолайсыз жағдайға төзімді құрылым.
Спорынья — қастауыш (күйе); құрамындағы эрго-
тин, эргометрин, эрготоксин сияқты жатырдың етті
қабығының жиырылуына әсер ететін алкалоидтары
бар зат.
Сравнительная анатомия – салыстырмалы анатомия.
Сращение – бітіп кету, тұтасып біту.
Средиземноморская лихорадка – бруцеллезды қараңыз.
Среднее ухо (aurіs medіa; лат. aurіs — құлақ, medіa
– ортаңғы) – ортаңғы құлақ; самай сүйегі дабыл
қуысында орналасқан құлақтың ортаңғы бөлігі.
Средний мозг (mesencephalon; грек. mesos — ортаңғы,
encephalon — ми) – ортаңғы ми; ортаңғы ми қақпағы
мен үлкен ми аяқшаларынан тұратын ми бөлігі.
Средостение – орталық перде, көкірек ортасы; көкірек
қуысын екіге бөліп тұрған екі қабат сірлі қабық
(плевра бөлігі).
Среды питательные — қоректік орталар; микроб
себінділерін өсіру үшін қолданылатын қоректік ор-
талар.
Среда внешняя – сыртқы орта.
Среда внутренняя – ішкі орта.
Средства дезинфекционные – дезинфекциялағыш заттар.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Средства горькие – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
226
Средства против водянки – шеменге қарсы дәрілер.
Средства против чесотки — қотырға қарсы дәрілер.
Срезы гистологические – гистологиялық жонындылар.
Ссадина, экскориация – сызат; терінің беткі қабатының
сыдырылуы.
Стадийность эпизоотии – індеттің сатылануы.
Стадии болезни – ауру сатылары.
Стадия выздоровления – сауығу сатысы.
Стадия кризиса – шұғыл өзгеріс сатысы.
Стадия нагноения – іріңдеу сатысы.
Стадия озноба — қалтырау сатысы.
Стадия ослабления болезни — аурудан сауығу сатысы.
Стадия появления сыпи – бөрту сатысы.
Стадия разрешения – шешілу сатысы.
Стадия предвестников – алдын ала білдіру сатысы.
Стадия шелушения — түлеу сатысы.
Стаз – стаз, іркілу, тоқтап қалу.
Стандарт мутности – лайлық үлгісі;
микробтардың
сұйық ортадағы санын анықтайтын үлгі (стандарт).
Станция ветеринарно-санитарная – ветеринарлық—
санитарлық бекет.
Станция по борьбе с болезнями животных – мал ауру-
ларымен күресетін бекет.
Стафилококки – стафилококктар, тұрқы шар тәрізді
жүзім сияқты шоғырланған іріңдеткіш микробтар.
Стафилококкоз кроликов — үй
қоянының стафилокок-
козы. Жұқпалы ауру.
Стафилолизин – стафилолизин; стафилококктардың
экзотоксині.
Стафилома роговицы – көздің
қасаң қабығының стафи-
ломасы.
Стахиботриотоксикоз – стахиботриотоксикоз; стахи-
ботрис саңырауқұлақтарының
уыты сіңген қатты
талшықты азықтарды (сабан, топан т.б.) жеп улану.
Стволовые клетки (cytos truncі; лат. truncus – бағана,
діңгек; грек. kytos — жасуша) – діңгекті жасушалар;
227
жануарлар
организміндегі маманданбаған, сирек
бөліну арқылы сан тұрақтылығы
өздігінен реттеліп
отыратын жас жасушалар популяциясы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Стекловидное тело – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
228
Столбняк – сіреспе.
Стома (грек. stoma – ауыз) – ауыз; азық қорыту
жүйесінің басталар мүшесі.
Стоматит – стоматит;
ауыздың уылуы, ауыз кілегейлі
қабығының қабынуы.
Стоматит инфекционный – жұқпалы стоматит.
Стоматология – стоматология; ауыз аурулары тұралы ілім.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Стоматоскоп - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
229
Стрихнин – стрихнин;
тропикалық құсық жаңғағының
алкалоиды.
Стрихнин азотнокислый – азот қышқылды стрихнин.
Стробилоцерк – стробилоцерк;
онкосферадан аралық ие тә-
нінде шығатын кейбір таспа құрттар дамуының сатысы.
Стробиляция – стробиляция; таспа құрттар бунақ-
тарының түзіліп дамуы.
Строма – строма; паренхималы мүшенің, түрлі
ісіктің
дәнекер ұлпалық негізі.
Стронгилез – стронгилез; ұйқы безін зақымдайтын
жұптұяқты жануарлар гельминтозы.
Стронгилидозы лошадей – жылқы стронгилидоздары;
жылқының тоқ ішегінде тоғышар тіршілік ететін
жұмыр құрттар қоздыратын гельминтоз.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=189#Стрессор_–_стрессор,_жағымсыз_фактор;_стресс_құбылысын_тудыратын_төтенше_қоздырғыш._Стригеиды


title:
Анавакцины – анавакциналар; залалсыздандырылған
вакциналар

text:
25
Анальгин – анальгин; ауруды және дененің қызуын ба-
сатын дәрі.
Анальное отверстие – аналь тесігі, артқы тесік.
Анамнез (грек. anamnesіs – еске түсіру) – ауыру
жөніндегі мәлімет, ескерме.
Анамниоты (грек. an — жоқ; amnіon — амнион,
қағанақ) – анамниоттар; дернәсілдері (личинкала-
ры) сулы ортада дамитын омыртқалы жануарлар.
Олардың ұрықтарын сыртынан
қаптайтын ішкі ұрық
қабығы – амнион (қағанақ) болмайды. Сондықтан,
бұл жануарларды “қағанақсыздар” – деп те атайды.
Қағанақсыздарға дөңгелекауыздылар, балықтар,
қосмекенділер жатады.
Анаплоцефалидозы лошадей – жылқы анаплоцефа-
лидоздары; таспа құрттар қоздыратын гельминтоз-
дар.
Анастомоз (грек. anastomosіs –
анастомоз, жалғама,
ұштасу) – анастомоз, жалғама, ұштасу; жануарлар
организмдері мүшелерін жүрекпен тікелей байланы-
стыратын негізгі (магистральды) қан тамырларының
шеткей жатқан бүйірлік
тармақтарының өзара
жалғасып ұштасуы.
Анатоксины – анатоксиндер; зәрі қайтарылған у.
Анатом – анатом; анатомия маманы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Стронгилиды - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
230
Су—ауру
– су—ауру, біржасушалы паразиттер
– трипанозома қоздыратын ұзаққа созылатын
трансмиссивтік ауру. Көбіне түйеде болады.
Субарахноидальное пространство — өрмеліасты (тор-
лыасты) кеңістік; жұлын мен мидың өрмелі және
жұмсақ қабықтары аралығындағы ми-жұлын
сұйығына толған кеңістік. Аталған екі қабықтың
беттері эндотелиймен астарланған.
Субинволюция матки – жатыр тартылуының
кешеуілдеуі, жатырдың төлдегеннен кейін кешігіп
қалпына келуі.
Субинфекция – жасырын инфекция.
Сублимация – сублимация; ауасыз ортада кептіру.
Субокципитальная пункция – желкеге ине шаншу,
шүйде мен ауыз омыртқа аралығына түтікше ине
шаншу арқылы ми-жұлын сұйығын алу.
Субституция – субституция; шала қалпына келу (реге-
нерация), ыдыраған ұлпа бөлігінің орнын екінші бір
ұлпаның өсіп толтыруы.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=190#Су—ауру_–_су—ауру,_біржасушалы_паразиттер_–_трипанозома_қоздыратын_ұзаққа_созылатын_трансмиссивтік_ауру._Көбіне_түйеде_болады._Субарахноидальное_пространство


title: Субъединичные вакцины - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
231
Сульгин – сульгин; ішектің жұқпалы ауруларына қарсы
қолданылатын, В тобына жататын бактерия өлтіргіш
дәрі.
Сульфадемизин – сульфадемизин; Б тобына жататын
бактерия өлтіргіш дәрі.
Сульфадемитоксин – сульфадемитоксин. Сульфани-
ламидті дәрмек, микроб өлтіргіш ақ ұнтақ.
Сульфазин – сульфазин; сульфаниламид тобына жата-
тын иіссіз ақ ұнтақ дәрі.
Сульфаниламиды – сульфаниламидтер; сульфанил
қышқылының туындылары, іріңдеткіш микробтарға
қарсы және олардың уытын қайтаруға қолданылады.
Сулфаниловая кислота — сульфанил қышқылы;
микробтарға қарсы зат.
Сульфантрол – сульфантрол; Б тізіміндегі бакте-
рияларға қарсы ақ ұнтақ. Нутталлиозды емдеу үшін
қолданылады.
Сульфапиридазин – сульфапиридазин; қарын, бауыр,
өтқабы, бүйрек, тыныс жолдары ауруларын емдеуге
қолданылатын Б тобындағы дәрі.
Сулфацил (альбуцид) – сульфацил (альбуцид); пие-
лит, цистит, колит, көз, тері ауруларын емдеу үшін
қолданылады.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Суперинвазия - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
232
тант; өкпе көпіршіктерінің (альвеолаларының) ішкі
бетін сылап, олардың қабырғаларының жабыспауын
қамтамасыз ететін, нәруыздардан,
фосфолипидтер-
ден және гмекопротендерден тұратын зат.
Сурьма пятисернистая – бескүкіртті сүрме; қақырық
түсіргіш қызғылт түсті босаң ұнтақ.
Сурьма трехсернистая (
сурмяный блеск) — үшкүкіртті
сүрме;
құстырғыш тас, қоңыр қара түсті ауыр, кесек,
иіссіз, дәмсіз ұнтақ.
Сурьмы препараты – сүрме дәрмектері. Әсері жағынан
күшәла
дәрмектеріне ұқсас, қақырық түсіргіш,
құстырғыш құрт айдағыш дәрілер.
Суспензия – суспензия; ірі түйіршікті быламық, дененің
сыртқы бетінде қолданылатын дәрі түрі.
Сустав (лат. artіculatіo — буын) – буын;
қаңқа
сүйектерінің қозғалмалы байланысқан буындық баста-
рынан құралған мүше. Буын – сыртынан өз кезегінде
екі қабат жарғақтан: сыртқы — талшықты (фиброзды)
және ішкі — синовиялы
жарғақтардан құралған буын
қапшығымен (capsula artіcularіs) қапталған.
Сухожилие (лат. tendo — қатаю, созылып керілу) –
сіңір; бұлшықеттерді қаңқа сүйектеріне бекітетін
бұлшықет бөлігі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сухожильная струна - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
233
Сфигмотонограф – сфигмотонограф; қан қысымын
және тамыр соғуын жазатын аспап.
Сфигмофония – сфигмофония; тамыр соғуын тыңдау.
Сфингозин – сфингозин, жоғарғы аминоспирт;
протромбиннің тромбинге айналуын бөгейді.
Сфинктер – сфинктер, қысқыш бұлшықет.
Схватки – толғақ.
Схизогония, шизогония — қарапайымдардың жыныс-
сыз көбеюінің бір түрі.
Счетчик электронный для форменных элементов — қан
жасушаларын санайтын электронды аспап.
Сшивание кишок – ішекті тігу.
Сыворотка жеребых кобыл (СЖК) – буаз
бие қанының
сарысуы (ББС). Құрамында жыныс гормондары бо-
лады.
Сыворотка крови — қан сарысуы; құрамында фибрин
нәруызы болмайтын қанның сұйығы.
Сыворотка молочная – сүт сарысуы; үй
қоянының эй-
мериозын емдеуге қолданылады.
Сыворотки диагностические – ауруды анықтау сарысу-
лары.
Сыворотки иммунные – иммундық сарысулар.
Сыворотки лечебно—профилактические – емдік және
ауруды анықтау сарысулары; құрамында әр түрлі
антиденелер болатын қан сарысуы.
Сывороточная болезнь – сарысудан ұшыну. Малдын
денесіне парэнтеральдық (азық
қорыту жолынан
өзге) жолымен енгізілген тегі басқа нәруызға берген
организмнің жауап реакциясы.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Сыпь – бөртпе; тері бетіндегі сулы күлдіреуік.
Сыпь зудящая —

text:
234
Сыпь пузырчатая – күлдірек бөртпе.
Сыпь пятнистая – теңбіл бөртпе.
Сыпь розовая — қызғылт бөртпе.
Сычуг (лат. abomasum — ұлтабар) — ұлтабар; күйіс
қайтаратын жануарлардың
көп бөлімді қарнының
соңғы безді бөлімі. Азық химиялық жолмен
қорытылатын нағыз қарын.
Сычужный сок — ұлтабар сөлі.
Сычужный фермент, сычужина — ұлтабар
ферментті
(химозин).
Т
Таблетка – таблетка, түйме дәрі; белгілі бір пішінде
престелген дәрі.
Таз (лат. coxae — жамбас)
– жамбас.
Тазобедренный сустав – жамбас—ортан жілік буыны.
Тазовая конечность – жануарлардың артқы аяғы.
Тазовая кость (os coxae; лат. os — сүйек, coxae — жам-
бас) – жамбас сүйек;
жануарлар артқы аяғы жамбас
белдеуінің қаңқасы.
Тазовая полость (cavum pelvіs; лат. cavum — қуыс, pelvіs —
жамбас) – жамбас қуысы; жамбас астауындағы қуыс.
Тазовый пояс (cіngulum membrі pelvіnі; лат. cіngulum
— белдеу, membra — аяқ, pelvіs — жамбас) — жам-
бас белдеу; бір—бірімен
шеміршекті жамбас жігі
арқылы байланысып,
жамбас астауын жасайтын оң
және сол жамбас сүйектері.
Таксис – таксис, икемделу.
Такт – ырғақ, жүрек соғу ырғағы.
Тактильная чувствительность – жанасым сезімі, сипап
сезу.
Таламус – таламус,
көру төмпегі, аралық ми бөлігі.
Тальк – тальк, магний силикаты, адсорбент,
құрғатқыш
дәрі ретінде қолданылатын ақ ұнтақ.


Тампон – тампон; жарадан аққан қанды тоқтату үшін
қолданылады. Мақта мен дәкеден жасалынады.
Тампонада – тампонмен тығындау. Жара қуысын
тығындау.
Тамонада сердца – жүрек тығындамасы; үлпершек
қуысында сұйық заттар көп жиналуынан жүрек
қызметінің жетіспеуі.
Таннин – таннин; тұтқыр дәрі ретінде қолданылатын зат.
Таранная кость – асық.
Тахикардия – тахикардия; жүрек соғуының жиілеуі,
жүректің лүпілдеуі.
Тахипноэ – тахипноэ, ентігу.
Тахифилаксия – тахифилаксия; қайта енгізілген
дәрінің организмге тез арада көмек беруі.
Твердая папиллома – сүйел.
Твердое небо (palatum durum; лат. palatum – таңдай,
durum — қатты) – қатты таңдай; ауыз қуысының
төбесін құрайтын мүше.
Твердый акарицидный препарат, ТАП—85 – кене
өлтіргіш дәрімек; қотырға қарсы тоғытатын дәрімек.
Теальбин – теальбин; шай жапырағындағы танидтердің
казеинмен қосылғанда шығатын өнім, тұтқыр зат.
Тейлериоз – тейлериоз; инвазиялық ауру.
Тейлерия – тейлерия; қан жасушаларында тоғышар
тіршілік ететін қарапайымдар.
Текодин – текодин; ауру сезімін бәсеңдету үшін
қолданылатын А тобындағы дәрі.
Тело (грек. soma) – дене, жануар денесі.
Тело желтое беременности – буаздықтың сары денесі.
Тело инородное – бөгде дене.
Тело мозолистое – мүйізгек дене.
Тело стекловидное – шыны тәрізді дене.
Телосложение – дене құрылысы, дене бітімі.
Телофаза (telophasa; грек. telos – соңғы, соңы, phasіs –
фаза, кезең) – телофаза; аналық жасушадан екі жас
жасушалар түзілетін митоздың соңғы кезеңі.
236
Тельца включения – түзілген денешіктер; вирус ауру-
лары кезінде жасушаларда түзілетін денешіктер.


title:
Тампон – тампон; жарадан аққан қанды тоқтату үшін
қолданылады. Мақта мен дәкеден жасалынады.
Тампонада –


title:
Телязиоз – телязиоз; сиыр көзін зақымдайтын гель-
минтоз.
Теменная кость

text:
237
Тератобластома – тератобластома; ұрықтық ұлпадан
құралған ісік.
Тератома – тератома; құрсақта даму барысының
бұзылуынан пайда болған, әр түрлі ұлпадан түзілген
ісік.
Теринозы – териноздар; тағы аңдардан жұғатын ауру-
лар.
Терме – терме; мүйізгек, ұрғашы түйенің жыныс
ауруларының бір түрі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Термокаутер - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
238
Тетракотилез – тетракотилез; балық гельминтозы.
Тетрамероз – тетрамероз; жұмыр құрттар қоздыратын
құс гельминтозы.
Тетрациклин – тетрациклин; антибиотик.
Течение болезни – аурудың барсы.
Течка – күйлеу, мауығу.
Тизаниезиоз – тизаниезиоз;
тиезаниезия таспа құрттары
қоздыратын сиыр мен қойдың гельминтозы.
Тик – тик, діріл; дене мүшелері мен бұлшықеттердің
еріксіз дірілдеуі.
Тимит – тимит; айырша бездің (тимустың) қабынуы.
Тимол – тимол; В тізіміндегі
антисептикалық және
ішқұрттарға қарсы қолданылатын,
тимин өсімдігінен
алынатын кристалды зат.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Тимпания кишечника (метеоризм кишечника) –

text:
239
Тиреокальцитонин – тиреокальцитонин; қандағы каль-
ций мен фосфор деңгейін төмендететін қалқанша
бездің гормоны.
Тиреотропный гормон – тиреотропты гормон; қалқанша
бездің қызметін күшейтетін гипофиз гормоны.
Тироксин – тироксин; қалқанша бездің гормоны.
Тироглифоидные клещи – тироглифоид кенелері; ака-
риформес отрядына жататын астық және қамба
кенелері.
Тирозиназа – тирозиназа; тирозинді тотықтыратын
фермент.
Титр – титр; заттың белгілі бір әсер беретін ең аз
мөлшерін көрсететін өлшем.
Титрование – титрлеу, титрін анықтау.
Тиф птиц — құс сүзегі (қар. пуллороз).
Тифлогепатит – тифлогепатит; құстың инвазиялық ау-
руы, гистомоноз.
Ткань — ұлпа, тін.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Тканевая жидкость - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
240
Токсикоинфекция – токсикоинфекция; микроб уының
денеге даруы.
Токсичность – улағыштық, улық қасиеті.
Токсокароз – токсокароз; ит
пен мысықтың жұмыр
құрттар тудыратын гельминтозы.
Токсоплазмоз – токсоплазмоз; протозойлық ауру.
Толерантность – төзімділік, шыдамдылық.
Толерантность иммунологическая –
иммунологиялық
төзімділік, бөгде антигенге бейтараптылық.
Толстая кишка (іntestіnum crassum; лат. іntestіnum –
ішек, crassum — жуан) – жуан ішек; азық қорыту
аппаратының артқы бөлімі. Жуан ішекке
бүйен,
тоқ
ішек және
тік ішек жатады.
Тонкая кишка (лат. іntestіnum tenue — ащы ішек) — ащы
ішек; қарын мен бүйеннің
аралығында орналасқан
азық қорыту аппаратының ортаңғы бөлімі. Ащы
ішекке: он екі елі ішек, аш ішек және мықын ішек
жатады.
Тонофибриллы – тонофибриллалар, керулі жіпшелер;
эпителий жасушалары –
эпителиоциттер цито-
плазмасындағы тіректік қызмет атқаратын кератин
нәруызының жіпшелері (арнайы органелла).
Достарыңызбен бөлісу:


title: Анатомировать - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
26
Анафилаксия (грек. ana — қайтадан, aphylaxіa —
қорғансыздық) –
анафилаксия; антигенді қайталап
енгізуге организмнің сезімталдығы.
Анафилактический шок – анафилаксиялық талықсу.
Анаэробиоз (грек. an – жоқ, aer — ауа, bіos — тіршілік)
– анаэробиоз; ауасыз ортадағы тіршілік.
Анаэробная диарея цыплят – балапандардың
анаэробтық іш өтуі.
Анаэробная дизентерия поросят – торайлардың
анаэробтық дизентериясы.
Анаэробная дизентерия ягнят — қозылардың
анаэробтық дизентериясы.
Анаэробная инфекция — анаэробты
инфекция
;
ауасыбағасыз микробтар қоздыратын инфекция.
Анаэробы –
анаэробтар, ауасыбағасыздар (ауасыз орта-
да тіршілік ететін организмдер).
Анаэростат —
анаэростат;
анаэробтарды өсіретін аспап.
Ангиология (angіologіa; грек. angeіon — тамыр, logos
— ілім) – ангиология;
жануарлар организмдеріндегі
жасушалық және ұлпалық деңгейдегі зат алма-
суды, көптеген мүшелер мен мүшелер жүйелері
қызметтерінің сұйықтық (гуморальдық) реттелуін,
организмнің
иммундық және фагоцитоздық
қорғанысын қамтамасыз ететін тамырлар жүйесі
мүшелерін зерттейтін ілім.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Тонзилла – тонзилла, бадамша.
Тонзилит

text:
242
трансмиссивтік (тасымал) аурулар; қоздырғыштары
денеге жәндіктер арқылы енетін жұқпалы аурулар.
Трансовариальная передача возбудителей инфекции
– ауру қоздырушыларының жыныс жасушалары
арқылы берілуі.
Транссудат – транссудат; ұлпа кеңістіктері мен дене
қуыстарына жиналатын сарғыш түсті мөлдір сұйық.
Транссудация – транссудация; транссудаттың жиналуы.
Транспортная болезнь – жол ауруы, тасымалдау ауруы.
Трансфузия – трансфузия, құю.
Трахеит – трахеит; кеңірдектің қабынуы.
Трахеоспазм – трахеоспазм; кеңірдектің құрысып та-
рылуы.
Трахеотомия – трахеотомия; кеңірдекті кесу.
Трахея (грек. trachus – кеңірдек) — кеңірдек; көмекейді
өкпе бронхтарымен жалғастыратын, жоғары тыныс
жолының түтікше мүшесі.
Требование – талап.
Требование к условиям внешней среды – сыртқы орта
жағдайларына қойылатын талап.
Трематоды – трематодтар; сорғыш жалпақ құрттар.
Трематодозы – трематодоздар; сорғыш жалпақ құрттар
тудыратын аурулар тобы.
Тремор – тремор, дірілдеу, қалтырау.
Трение реберной плевры — қабырғалық плевраның
(көкірек қуыс сірлі қабығы) үйкелуі.
Трепан – трепан; бассүекті тесетін бұрғы.
Трепанация – бұрғылау; бассүйекті трепанмен тесу.
Трепет – діріл, қалтыл.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=200#Трансовариальная_передача_возбудителей_инфекции_–_ауру_қоздырушыларының_жыныс_жасушалары_арқылы_берілуі._Транссудат

title:
Тонзилла – тонзилла, бадамша.
Тонзилит


title:
Трепетание – дірілдеу, қалтырау.
Трепетание сердца

text:
243
Трещина – жарылу, жарық.
Трещина копытного рога – тұяқтың жарылуы.
Триада — үштік, үштаған (үш ұғымның бірлігі).
Триада печеночная – бауыр үштігі,
бұған:
бөлікшелераралық қызылтамыр (артерия),
бөлікшелераралық көктамыр (вена) және
бөлікшелераралық өт өзегі жатады.
Тривитамин – тривитамин, үш витаминді дәрі.
Тризм – тризм; жақтың қарысуы.
Трипансинь – трипансинь, трипанблау (бояу).
Трипсин – трипсин; ұйқы безінің ферменті.
Трипанозомозы – трипанозомоздар; трипанозомдар ту-
дыратын аурулар.
Трипанозомоз верблюдов – түйенің су—ауруы.
Трихиазис – трихиазис; кірпіктің көз алмасына қарай
теріс бағытта өсуі.
Трихина – трихина; тоғышар (паразиттік) жұмыр құрт.
Трихина спиральная – ирек жұмыр құрт.
Трихинеллез – трихинеллез;
шошқа мен адамның гель-
минтозы.
Трихинеллоскопия – трихинеллоскопия; трихинелло-
скоп (арнайы аспап)
арқылы бұлшықетті зерттеп,
онда трихинеллалардың бар—жоғын анықтау.
Трихомоноз – трихомоноз; сиыр мен адамның жыныс
мүшелерін зақымдайтын қарапайым жәндіктер –
трихомонодалар тудыратын ауру.
Трихостронгилидозы
– трихостронгилидоздар;
трихостронгилидтер
тұқымдасына жататын жіп
тәрізді жіңішке құрттар тудыратын гельминтоз-
дар тобы.
Трихофития
– трихофития, бұзаутаз, қысаға;
саңырауқұлақтар тудыратын сиырдың тері ауруы.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=201#Трихостронгилидозы_–_трихостронгилидоздар;_трихостронгилидтер_тұқымдасына_жататын_жіп_тәрізді_жіңішке_құрттар_тудыратын_гельминтоз-_дар_тобы._Трихофития


title: Трихонематидозы лошадей - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
244
ратын күйіс қайтаратын жануарлар,
шошқа және
иттің гельминтоздары.
Троакар – троакар; үлкен қарынды тесіп, жиналған
газды сыртқа шығартын аспап.
Тройничный нерв (nervus trіgemіnus; лат. nervus —
жүйке, trіgemіnus — үшкіл) – үшкіл жүйке;
мидан
шығатын V – жүп жүйке. Ең ірі аралас жүйке.
Тромб – тромб, тығын, жентек; қан тамырларын бітеп
тастайтын ұйыған қан жентегі.
Тромбин – тромбин; қанның ұюын камтамасыз ететін
фермент.
Тромбоз – тромбоз; қан ұюы, тамырдың тығындалуы.
Тромбокиназа – тромбокиназа;
қан ұюына септігін
тигізетін фермент.
Тромбофлебит – тромбофлебит; көктамырдың бітеле
қабынуы.
Тромбоцитоз – тромбоцитоз; қан құрамында тромбоцит
(қан табақшасы) санының көбейіп кетуі.
Тромбоцитопения – тромбоцитопения;
қан құрамында
тромбоцит (қан табақшасы) санының азайып кетуі.
Тромбоцит (thrombocytos; грек. thrombos – тромбы,
kytos — жасуша) — тромбоцит, сүтқоректі жануар-
ларда —
қан табақшалары; қанның ұюын қамтамасыз
ететін қан жасушасы (қан табақшалары).
Тропизм – тропизм, бағытталу.
Трофобласт (trophoblastus; грек. trophe – тамақ,
қоректік зат; blastos —өскін, бастама) — трофобласт,
қоректендіргіш қабақ; сүтқоректі
жануарлардың
көпжасушалы көпіршік тәрізді ұрығының (бла-
стоциста, стерробластула) сыртқы қоректендіргіш
қабығы.
Трубчатая кость – жілік; іші қуыс ұзын сүйек. Жіліктің
тұлғаға
жақын жоғарғы басы проксимальды эпифиз,
төменгі басы
дистальды эпифиз, олардың арасындағы
ұзын денесі
диафиз – деп аталады.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Труп — өлексе.

245
Трупное окоченение —

text:
245
Трупное окоченение — өлексе сіресуі.
Трупные пятна — өлексе дақтары.
Трупосжигательная печь — өлексе өртейтін пеш.
Трутень – аталық ара (арамтамақ).
Трясунка – дірілдеуік; шөппен уланудан болатын ауру.
Туалет туш — ұшаны тазалау.
Туберкула – бұдырмақ;
туберкулезге шалдыққан мал
денесіндегі дертті үлпа.
Туберкулез – туберкулез; жұқпалы ауру.
Туберкулин – туберкулин; туберкулезді анықтайтын ал-
лерген, туберкулезді
аллергиялық әдіспен анықтау
үшін қолданылатын биологиялық дәрмек.
Туберкулинизация – туберкулиндеу; туберкулин
арқылы малды туберкулезге тексеру.
Туловище – дене тұрқы, тұлға.
Туляремия – туляремия; жұқпалы ауру.
Тулярин – тулярин; туляремияны
анықтайтын аллер-
ген.
Тумак – шірік жұмыртқа.
Тургор – тургор, кернелу, ұлпа немесе мүше серпіні.
Турникет – турникет; қан тамырын қысатын оталық
(хирургиялық) құрал.
Тундровое бешенство – жалған құтырық.
Тучные клетки, гепариноциты (лаброциты) – шыр-
лы
жасушалар, гепариноциттер, лаброциттер, ұлпа
базофилдері.
Туша — ұша.
У
Уайтсайда проба – Уайтсайд
сынамасы; маститпен
ауырған малдан сауылған сүтті анықтау әдісі.
Убихинон – убихинон;
құрылысы мен құрылымы
жағынан К және Е витаминдеріне жақын коэнзим.
Убой животных – мал сою.
Убойная масса – сойыс массасы.
246
Убойный выход – сойыс шығымы.
Убойный пункт – мал сою пункті.
Убойный скот – сойыс малы.
Увеийт – увеийт, иридоциклохлориоидит;
көздің та-
мырлы қабығының қабынуы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Угарный газ – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
247
Ультразвуковый анализ – ультрадыбыстық талдау;
биологиялық зерттеулерде қолданылады.
Ультрамикроскоп – ультрамикроскоп,
электронды ми-
кроскоп.
Ультрамикротом – ультрамикротом, ультрамикроскоп-
пен зерттеу үшін алынатын
тым жұқа жонындылар-
ды дайындайтын аспап.
Ультрафильтрация – ультрафильтрация; жарты-
лай өткізгіш фильтр (жарғақ)
арқылы коллоид
бөліктерін, бактерияларды,
вирустарды ажырату
әдісі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Ультрафиолетовая микроскопия –

text:
248
Управление ветеринарии – ветеринария басқармасы.
Уралит – уралит; ағашты шірітпеу үшін қолданылатын
қоспа (фторлы натрий және екі нитрофенол), жану-
арлар үшін улы зат.
Урахус – урахус;
ұрғашы мал қуығын ұрықтың
несепқабығы (аллантоис) қуысымен жалғастырып
тұратын несеп өзегі.
Урацил – урацил;
пирамидин негізінің нуклеотиді, ну-
клеин қышқылының құрамына кіреді.
Уреаза – уреаза; несепнәр (мочевина) гидролизін
катализдейтін фермент.
Уремия – уремия; қанда азоттың мөлшерден тыс көп болуы.
Уретра – уретра,
несепшығар өзегі; зәрді қуықтан
сыртқа шығаратын түтікше мүше.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Уретрит – уретрит; несепшығар өзегінің қабынуы.
Уретроскопия –

text:
249
ктарға және ішек таяқшаларына) қарсы қолда-
нылатын дәрі.
Уротропин – уротропин; антисептикалық несеп
айдағыш дәрі.
Урутин – урутин (витамин Р).
Условный рефлекс – шартты рефлекс.
Утилизационные установки — қайталап пайдаға асыру
қондырғылары.
Утилизация трупов — өлексені пайдаға асыру.
Уфидозиметр – уфидозиметр, уфиметр, ультракүлгін
сәулелерінің қуатын өлшейтін аспап.
Ухо (лат. aurіs — құлақ) — құлақ; жануарлардың есту
және тепе—теңдік мүшесі.
Ушиб – жарақат.
Ушинского среда – Ушинский ортасы, синтетикалық
орта.
Ушная раковина — құлақ қалқаны.
Ущемление кишок – ішектердің қысылуы.
Ф
Фавус – фавус, таз; құстардың жұқпалы ауру.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Фаг – фаг, жемір.
Фагодиагностика –

text:
250
Фаготерапия – фаготерапия; бактериофагтың көмегі-
мен жұқпалы ауруды емдеу.
Фаготипирование – фаготиптеу;
бактериялардың
түрін, кейбір топтарын бакториофагтың көмегімен
анықтау.
Фагоцитоз – фагоцитоз; жасушалардың (фагоциттердің)
организмге енген бөгде және организмнің өзінде
құрылымдық өзгеріске
ұшыраған заттарды қармап
жоюы (сіңіруі).
Фагоциты (phagocytus; грек. phagos — обырлық,
жемірлік, kytos — жасуша) – фагоциттер, жемір
(обыр)
жасушалар; тірі және өлі қатты заттарды
қармап ерітіп жойып,
фагоцитоз процесін іске асы-
ратын (лейкоциттер, моноциттер туындылары — ма-
крофагтар) жануарлар организміндегі ерекше жасу-
шалар.
Фазово—контрастная микроскопия – фазалы—кон-
трастты микроскопия (микроскоппен көру).
Фармация – фармация; медицина мен ветеринариядағы
дәрілердің
алыну жолдарын іздестіру, оларды жасау,
сынау, стандарттау, сақтау
және керекті орындарға
бөлу сияқты ғылыми және практикалық білімдер
жинағы.
Фарнохинон – фарнохинон (витамин К).
Фасциолез – фасциолез; бауырқұрт ауруы.
Фасциолин – фасциолин; дәрі (гексахлорэтан).
Фасция – шандыр; тығыз дәнекер ұлпасынан құралған
бұлшықеттің қабы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Фатер—Пачини тельца – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
251
Фейлдса среда – Фейлдс ортасы; гемоглобинге әуес
бактерияларға арналған қоректік орта.
Фактор – фактор; болып жатқан жағдайдың себепкері.
Факторы передачи возбудителя инфекции – жұқпалы
ауру қоздырғышының берілу факторлары.
Факторы распространения – таралу
факторлары;
дәнекер ұлпасының өткізгіштік қасиетін күшейтетін
агенттер (Дюран—Рейнальс факторы).
Факторы роста микробов – микробтардың өсу факторлары.
Факультативный – факультативтік, шартты емес.
Факультет ветеринарный – ветеринарлық (мал
дәрігерлік) факультет.
Фаланги – бақай (тырнақ) сүйектерінің бунақтары
(тұяқты жануарлар бақайларында – тұсамыс, топай,
тұяқ бунақтары болады).
Фалька метод – Фальк әдісі; биогендік аминдерді (адре-
налин,
норадреналин, серотонин, катехоламин т.б.)
гистохимиялық жолмен анықтау әдісі.
Фальсификация продуктов — өнімдерді алдамсыра-
ту; тамақ өнімдерін бір—бірімен
ауыстыру, табиғи
өнімдерге қосу.
Фантом – фантом;
аналық мал денесінің жыныс
мүшелері орналасқан бөлігінің муляжы.
Фарадизация – фарадилеу; төменгі жиілікті айнымалы
электр тогымен емдеу.
Фарингит – фарингит;
жұтқыншақ кілегейлі
қабығының қабынуы.
Фарингоскопия – фарингоскопия; жұтқыншақ қуысын
көру.
Фармакогнозия (грек. pharmakognosіa; pharmakon —
дәрі, gnosіs — білім)
– фармокогнозия;
өсімдіктер
мен жануарлардан алынатын дәрілік шикізаттар ту-
ралы ғылым.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Фармакология - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
252
Фармакопейный комитет – фармакопеялық комитет.
Фармакопрофилактика – фармакопрофилактика;
дәрінің көмегімен аурудың алдын алу.
Фармакотерапия – фармакотерапия; дәрінің көмегімен
ауруды емдеу.
Фармацевт – фармацевт; дәріханадағы дәрі жасаушы
маман.
Фармацевтика – фармацевтика;
дәрі іздеу, жасау,
сақтау ережелерінің жинағы.
Фен – фен; жылы құрғақ ауамен емдеуге арналған
аспап.
Фенодон – фенодон; А тобына жататын,
ауру сезімін ба-
сатын ақ ұнтақ дәрі.
Фенамин – фенамин; А тобына жататын, орталық жүйке
жүйесі қызметін күшейтетін, фармокологиялық қасиеті
адреналит
тобына жататын препараттарға жақын дәрі.
Фенантрен – фенантрен; үшциклді
ароматты
көмірсутегі, антраценмен қоспасын насекомдарға
қарсы түтіндетуге пайданалады.
Фенасал – фенасал; мениезиоз, тизаниезиоз, авителлиноз
ауруларына қарсы қолданылатын антигельминтик.
Фенатин – фенатин; А тобына жататын, орталық жүйке
жүйесі қызметін күшейтетін дәрі.
Фенацетин – фенацетин; В
тобына жататын дененің
ыстығын қайтарарын дәрі.
Фенилаланин – фенилаланин; ауыспайтын амин
қышқылы.
Фениламин – фениламин; қарапайым ароматты
амин, түссіз сұйық,
фармакологиялық препараттар
жасауға пайдаланылады.
Фенилин – фенилин; А тобына жататын антикоагулянт.
Фенилсалицилат – фенилсалицилат; ішкі мүшелер
(ішек, бауыр, бүйрек т.б.) аурулары микробтарына
қарсы қолданылады.
Фенобарбитал – фенобарбитал, люминал; Б тобына жата-
тын жүйке жүйесінің қозуын бәсеңдететін дәрі.


title:
Ангиома (грек. angeіon — тамыр) – ангиома; қан тамыр
ісігі.
Аневризм –

text:
27
Анкилостомоз – анкилостомоз; етқоректі жануарлар-
дың ішқұрт ауруы.
Ановуляторный цикл (грек. an — жоқ; лат. ovum —
жұмыртқа; ovulatіo – ановуляциялық айналым;
жұмыртқалықтың жарылу процесі, жұмыртқа
жасушасының жарылу арқылы бөлінуі –
овуля-
ция процесі болмайтын ұрғашы жануарлардың
жыныстық айналымы (циклі).
Аномалия (грек. anomalіa — қалыптан ауытқу) – анома-
лия; қалыпты жағдайдан ауытқу.
Антогонизм – антогонизм; қарама—қарсылық.
Антибиотики (грек. antі — қарсы, bіos — тіршілік) –
антибиотиктер; микроорганизмдердің өніп—өсуін
тежейтін органикалық заттар.
Антивитамины – антивитаминдер; құрамы витамин-
дерге ұқсас, ал әсері витаминдерге қарсы заттар.
Антигенная единица (АЕ) – антигендік бірлік (АБ),
өлшем; бір АЕ – уыттың белгілі бір мөлшерін бейта-
раптандыра алатын қан сарысуының мөлшері.
Антигены (antіgen; грек. antі — қарсы; genesіs — шығу
тегі) – антигендер; организмге әр түрлі жолдармен ен-
ген және оған қарсы жүретін иммундық реакциялар
нәтижесінде жануарлар денелерінде қарсыденелер
(антиденелер) түзілетін, табиғаты жат ірі молекула-
лы нәруыздық заттар, организмге бөгде заттар.
Антидиуретический гормон (грек. antі — қарсы;
dіuresіs — зәр бөлу) – антидиурездік гор-
мон; гипоталамустың алдыңғы бөлімі көруүсті
(супраоптикалық) ядросының ірі мультиполярлы
холинергиялық нейроциттері бөлетін нонапептидтік
нейрогормон. Антидиурездік гормонды
вазопрессин
(тамыртарылтқыш) – деп те атайды.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Феноксиметилпенициллин – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
Феноксиметилпенициллин – феноксиметилпеницил-
лин; антибиотик (пенициллин).
Фенол чистый – таза фенол, карбол қышқылы; Б тобы-
на жататын, зарарсыздандыру үшін қолданылатын
дәрмек.
Фенология – фенология; органикалық табиғаттың
маусымдық дамуы туралы білімдер жүйесі.
Фенолфталейн – фенолфталейн; іш жүргізетін дәрі.
Фенолы – фенолдар; ароматты көмірсутектер туынды-
лары, ветеринарияда бактерияларға, насекомдарға,
тоғышар тіршілік етуші паразит құрттарға қарсы
қолданылады.
Фенотип – фенотип; жануардың жеке басына тән
сыртқы және ішкі белгілер жиынтығы.
Фентанил – фентанил; А тобына жататын, ауру сезімін
басатын дәрі.
Фервоорот—Вольфа среда – Фервоорот—Вольф ортасы;
лептоспирді өсіруге арналған қоректік орта.
Ферковен – ферковен; темірлі препарат (қанға
құйылатын препарат).
Ферментация мяса – еттің ферменттелуі; фер-
менттердің әсерінен еттегі болатын жағымды
өзгерістер.
Ферментные препараты – ферменттік дәрмектер;
құрамына ферменттер кіретін дәрі заттар.
Ферменты – ферменттер, энзимдер; табиғаты
нәруыздардан тұратын тірі жасушаларға тән
биологиялық катализаторлар.
Ферон – ферон; күрделі нәруыздардың нәруыздық
бөлігінің көне атауы.
Ферритин – ферритин; қан жасушалары түзілетін
мүшелер ұлпаларында кездесетін, құрамында темір
бар нәруыз.
Ферроглюкин – ферроглюкин; үшвалентті темір мен
декетранның кешенді қосылысы.
Ферродекс – ферродекс, темір препаратты.
254
Ферродекстранные препараты – ферродекстрандық
препараттар (ферроглюкин).
Ферроцианид железа(берлинская глазурь) – темір
ферроцианиді.
Ферула – ферула, сасыр; шатыр тұқымдастарына жата-
тын көпжылдық улы өсімдік.


title: Фетотомия – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
255
вотных – жануарлар физиологиясы.
Биологияның
ірі саласы.
Физиопрофилактика – физиопрофилактика; организм-
нің иммундыбиологиялық қасиеттерін күшейту
үшін табиғи— физикалық факторларды қолдану.
Физиотерапевтический кабинет – физиотерапия
бөлмесі, физикалық емдеу бөлмесі.
Физиотерапия – физиотерапия,
физикалық емдеу;
табиғи және қолдан жасалынған сыртқы орта фак-
торларын емдеуге пайдаланылатын ғылым.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Физостигмин – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
256
Филлохинон – филлохинон (витамин К).
Филогенез (грек. phylon – туыс, genesіs — шығу тегі)
–
филогенез; тірі организмдердің ұзақ тарихи дамуы.
Филогения – филогения;
филогенезді зерттейтін
ғылым.
Фильтр – сүзгі.
Фильтрат – сүзілген сұйық зат, сүзінді.
Фильтровальная бумага — қағаз сүзгі.
Фильтрующийся вирус – сүзінді вирус, сүзгіден өткіш
вирус.
Филяриатозы – филяриотоздар; үй
жануарлары мен
аңдарда кездесетін гельминтоз аурулар тобы (онхо-
церкоз, парафиляриоз, сетариоз, стефанофиляриоз
т.б.).
Достарыңызбен бөлісу:


title: Филяриаты – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
257
қарапайым жәндіктерді өлтіретін өсімдіктердің
құрамындағы заттар.
Флавакридин гидрохлорид – флавакридин
гидрохлориді; Б тобына жататын,
бактериялар мен
қарапайым жәндіктерге қарсы қолданылатын дәрі.
Флаваргин, аргофлавин – флаваргин, аргофлавин;
бактериялар мен қарапайым жәндіктерге қарсы
қолданылатын дәрі.
Флебит – флебит; көктамырдың (венаның) қабынуы.
Флебография – флебография;
көктамыр пульсін
(лүпілін) жазу.
Флеболиты – флеболиттер; көктамырда кездесетін тас
конкременттер.
Флебоосцилометр – флебоосцилометр; қан тамырлар
қысымын өлшейтін аспап.
Флеботомия – флеботомия; көктамырда тілу.
Флеботонометрия – флеботонометрия;
көктамыр қан
қысымын өлшеу.
Флегмона – флегмона; борпылдақ дәнекер ұлпасының
жайылма қабынуы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Флегмона венчика – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
258
Флуоресценцирующие антитела – флуоресценциялау-
шы антиденелер, сәулелі жарық шығарушы антиде-
нелер.
Флуорометрия – флуорометрия; флуоресценция
мөлшерін анықтау әдісі.
Флуорохромы – флуорохромдар; флуоресценттік бояулар.
Флуктуация – флуктуация; тербеле толқындау.
Флюорография – флюорография; рентгенологиялық
зерттеу әдісі.
Флюороз – флюороз; организмдегі фтордың шамадан
тыс көбеюіне байланысты өрбитін ауру.
Флюс – жіті іріңді жақ сүйекқабының қабынуы
(периоститі).
Фляшерия – фляшерия; жібек құртының вирустық ау-
руы.
Фолиевая кислота (витамин В
с
) – фолий қышқылы, В
с
витамині, қан түзілуге және азотты қосылыстардың
түзілу реакциясына қатысады (кофермент).
Фолликул (лат. follіculus – көпіршік) – фолликул,
көпіршік; түрлі қызмет атқаратын жануарлар
организмінде кездесетін көпіршік тәрізді құрылым.
Мыс., жұмыртқалық фолликулы қуысында
жұмыртқа жасушасы пісіп жетіледі; қалқанша без
фолликулы — қалқанша безінің құрылымдық—
қызметтік бірлігі.
Достарыңызбен бөлісу:


text:
258
Флуоресценцирующие антитела – флуоресценциялау-
шы
антиденелер, сәулелі жарық шығарушы антиде-
нелер.
Флуорометрия – флуорометрия; флуоресценция
мөлшерін анықтау әдісі.
Флуорохромы – флуорохромдар; флуоресценттік бояулар.
Флуктуация – флуктуация; тербеле толқындау.
Флюорография – флюорография;
рентгенологиялық
зерттеу әдісі.
Флюороз – флюороз; организмдегі фтордың шамадан
тыс көбеюіне байланысты өрбитін ауру.
Флюс – жіті іріңді жақ сүйекқабының
қабынуы
(периоститі).
Фляшерия – фляшерия; жібек құртының вирустық ау-
руы.
Фолиевая кислота (витамин В
с
) – фолий қышқылы, В
с
витамині, қан түзілуге
және азотты қосылыстардың
түзілу реакциясына қатысады (кофермент).
Фолликул (лат. follіculus – көпіршік) – фолликул,
көпіршік; түрлі
қызмет атқаратын жануарлар
организмінде кездесетін көпіршік тәрізді құрылым.
Мыс., жұмыртқалық фолликулы қуысында
жұмыртқа
жасушасы пісіп жетіледі; қалқанша без
фолликулы — қалқанша безінің құрылымдық—
қызметтік бірлігі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Фолликулин – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
259
Фонендоскоп – фонендоскоп; тыңдау арқылы ауруды
анықтайтын аспап.
Фоновые окраски – фондық бояу (Ван Гизон әдісі);
дәнекер ұлпасы
аясында эпителий және ет
талшықтарын бояу әдісі.
Фонокардиография – фонокардиография; дыбыс
тербелісін жазу арқылы жүрек жұмысын зерттеу әдісі.
Фонометрия – фонометрия; ауа толған қуысты мүшелер
шекараларын дыбысты тыңдау арқылы анықтау
әдісі.
Фонорецепторы – фонорецепторлар;
дыбыс тербе-
лістерін қабылдайтын сезімтал жүйке ұштары (есту
анализаторы).
Формалин – формалин, формальдегидтің судағы
ертіндісі.
Форменные элементы крови — қанның формалы жасу-
шалары
элементтері, қан жасушалары (эритроцит-
тер, лейкоциттер, қан табақшалары немесе тромбо-
циттер).
Формолвакцины – формолвакциналар, анавакциналар
(залалсыздандырылған вакциналар).
Фостион – фостион (қ.фосфамид) .
Фосфагены – фосфагендер; фосфорлық микроэргиялық
қосылыстар.
Фосфакол – фосфакол; А
тізіміне кіретін антихо-
линэстеразаларға жататын дәрі.
Фосфамид – фосфамид, акарацид; зиянды жәндіктерді
жоюға қолданылатын улы зат.
Фосфатазы – фосфатазалар;
гидролазаларға жататын
ферменттер (қорыту ферменттері).
Фосфатидилхолины – фосфатидилхолиндер (леци-
тиндер), күрделі липидтер тобы; биологиялық
жарғақтар құрамына кіреді (әсерісе, жүйке
ұлпасының құрамына көбірек кіреді). Фосфатидил-
холин препараттары
қаназдық және невроз аурула-
рында қолданылады.


title: Фосфатиды – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
Салаларының бірі ауыл шаруашылығы
жүктеу/скачать
1,04 Mb.
Pdf көрінісі
бет
216/240
Дата
03.06.2022
өлшемі
1,04 Mb.
#36248
1
...
212
213
214
215
216
217
218
219
...
240
Бұл бет үшін навигация:
Фосфокреатин
Фосфолитин
Фосфопротеиды
Фосфорилазы
Фосфрен
Фотосинтезирующие бактерии
Фронтит
Фталазол
Фосфатиды
–
фосфатидтер (фосфолипидтер).
Фосфатурия –
фосфатурия;
несепте фосфор қышқылы
тұздарының болуы.
Фосфид цинка –
мырыш фосфиді, зооцид; кемірушелерге
қарсы қолданылатын препарат.
Фосфокреатин –
фосфокреатин; ет
ұлпасында болатын
креатин туындысы.
Фосфолипазы –
фосфолипазалар; лецитинді ыдырата-
тын ферменттер.
Фосфолипиды –
фосфолипидтер;
құрамында фосфор
қышқылының туындысы бар күрделі липидтер.
Фосфолитин –
фосфолитин; Б тізіміне кіретін
антихолинэстеразалық
заттармен уланғанға қарсы
қолданылатын дәрі.
Фосфомутазы –
фосфомутазалар; кофермент
реакциясының катализаторын жасауші ферменттер.
Фосфопротеиды –
фосфопротеидтер, күрделі
нәруыз-
дар.
Фосфоресцирующие бактерии –
фосфоресцириялаушы бакте-
риялар,
жарық шығарушы бактериялар
, жылу бөлмейді.
Фосфорилазы –
фосфорилазалар; трансфераза сыныбы-
на жататын ферменттер.
Фосфорилирование –
фосфорландыру.
Фосфосан –
фосфосан,
фосфор қышқылды натрийдің
стерильденген ертіндісі, дәрі.
Фосфрен –
фосфрен, дәрі.
Фотометрия –
жарық мөлшерін анықтайтын әдіс.
Фоторецепторы –
фоторецепторлар;
жарық қабылдай-
тын сезімтал жүйке ұштары (көздің торлы қабығы).
Фотосинтезирующие бактерии –
фотосинтез жасайтын
бактериялар.
Фототерапия –
фототерапия; жарықпен емдеу.
Френкела метод –
Френкел әдісі, аусыл вирусын өсіру әдісі.
Фронтит –
фронтит;
маңдай қойнауы кілегейлі
қабығының қабынуы.
Фтазин –
фтазин; сульфаниламид тобына жататын дәрі.
261
Фталазол –
фталазол; Б тізіміне кіретін бактерияларға
қарсы қолданылатын дәрі.
Фтористый натрий –
фторлы натрий; Б тізіміндегі ан-
тигельминтик.
жүктеу/скачать
1,04 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
...
212
213
214
215
216
217
218
219
...
240
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title:
Фторотан – фторотан; Б тізіміне кіретін тыныстық нар-
коз ретінде қолданылатын дәрі.
Фторуглероды –

text:
262
Фурункулез – фурункулез, шиқан шығу.
Фюллеборна методы – Фюллеборн
әдістері; гельмин-
тоздарды анықтау әдістері.
Х
Хабертиоз – хабертиоз; күйіс
қайтаратын жануарлар
гельминтозы.
Хадльсона метод – Хадльсон әдісі; бруцеллезді
серологиялық жолмен анықтау әдісі.
Ханбегяна метод – Ханбегян әдісі;
фасциолезді гель-
минтоовоскопия әдісімен зерттеу.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Хейлоспируроз – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
263
Химостаз – химостаз; жынның аш ішекте тоқтауы.
Химус – химус; ішек ішіндегі жын.
Хинин – хинин; безгекке қарсы қолданылатын дәрі.
Хиниофон – хиниофон;
қарапайымдар тудыратын
ауруларға қарсы қолданылатын антисептикалық
дәрі.
Хинозол – хинозол;
антиспетикалық дәрі, жараларды
емдеуге қолданылады.
Хиостронгилез – хиостронгилез; шошқа гельминтозы.
Хирургические инструменты – оталық (хирургиялық)
құралдар.
Хирургия – хирургия, оташылық; емдеу үшін
операциялық әдістерді қолданатын ғылым.
Хирургия ветеринарная – ветеринарлық хирургия.
Хламидоспоры – хламидоспоралар;
қалың қабықты
саңырауқұлақ споралары.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Хлоразин – хлоразин; жануарлар уланатын гербицид.
Хлоралгидрат –

text:
264
Хоаны – хоаналар; мұрын қуысы мен жұтқыншақты
байланыстыратын жұп тесік.
Хоботная кость – танау сүйек; шошқа жалпақ
танауының қаңқасы.
Холангит –
холангит; өт өзегінің қабынуы.
Холдейна аппарат – Холдейн аппараты;
газ құрамын
талдайтын аппарат.
Холевые кислоты — өт қышқылдары.
Холекациферол – холекациферол (Д
2
витамині).
Холемия – холемия; өттің бөгелуінен өрбитін дерт.
Холера птиц — құс холерасы, пастереллез.
Холестерин –
холестерин; стериндер тобына жататын
органикалық зат.
Холецистит – холецистит; өт қабының қабынуы.
Холецистокинин – холецистокинин;
өт қабы қабырға-
сының жиырылуын күшейтетін гормон.
Холин – холин, биологиялық белсенді зат, витаминдер-
ге жатады.
Холинолитические вещества – холинолитикалық зат-
тар; ацетилхолиннің әсерін төмендетеді.
Достарыңызбен бөлісу:


Антидоты – антидоттар; уларға қарсы қолданылатын
дәрілер.
Антикоагулянты – антикоагулянттар; қанның ұюын
тежейтін заттар.
28
Антипиретики – антипиретиктер; дене қызуын басатын
дәрілер.
Антиоксиданты – антиоксиданттар; тотығу процесін
тежейтін заттар.
Антипирин – антипирин; дене қызуын және ауыруын
басатын дәрі.
Антирабические вакцины — құтырыққа қарсы вак-
циналар.
Антисептика (грек. antі , septіcos — ірің) – антисеп-
тика; химиялық заттарды қолдану арқылы жара-
ны немесе денені микробтардан сақтау.
Антитела – антиденелер, қарсыденелер; жануар-
лар организміне енген жат бөгде ірі молекулалы
нәруыздық заттарға (антигендерге) қарсы иммундық
реакциялар нәтижесінде түзіліп, олардың зиянды
әсерлерін жоятын нәруыздық заттар (негізінен гам-
ма-глобулиндер). Антиденелерді В – лимфоциттердің
туынды жасушалары — плазмоциттер бөледі.
Антитоксины – антитоксиндер; микроорганизмдер ула-
рын бейтараптандыратын антиденелер.
Антиферменты – антиферменттер; ферменттерді бейта-
раптандыратын заттар.
Антифертилизины – антифертилизиндер; ұрықтану
процесі кезінде жұмыртқа жасушасы бөлетін арнайы
зат – фертилизинге қарсы әсер ететін зат. Олар спер-
матозоид цитоплазмасының беткей қабатында бо-
лады. Антифертилизиндер – молекулалық салмағы
10000 жуық қышқыл протеиндер (нәруыздар).
Антифунгин – антифунгин; саңырауқұлақтарға қарсы
қолданылатын дәрі.
Антропозоонозы (грек. anthropos – адам, zoon — жану-
ар) – антропозооноздар; адамнан малға жұғатын ау-
рулар.
Антропургические очаги – антропургиялық ошақ; адам
мекені маңында тіршілік ететін жануарлар арқылы
сақталатын індет ошағы.
|


title:
Антидоты – антидоттар; уларға қарсы қолданылатын
дәрілер.
Антикоагулянты


title: Холиномиметические вещества

text:
265
Хондрома – хондрома; шеміршек ұлпасынан түзілген
уытсыз ісік.
Хондромукоид – хондромукоид; шеміршек ұлпасының
желімдегіш заты (гликопротеид).
Хондроцит (chondrocytus; грек. chondros – шеміршек,
kytos – жасуша) – хондроцит; шеміршек ұлпасының
жасушасы.
Хорда
– хорда; хордалы жануарларғы тән
дәнекерұлпалық арқа желісі.
Хордовые – хордалы жануарлар, желілі жануарлар.
Хорея – хорея; гиперкинез ауруының бір түрі,
бұлшықеттердің бір-біріне байланыссыз жиырылуы.
Хориондит
– хориондит; көз алмасы тамырлы
қабығының қабынуы.
Хорион (грек. chorіon – бүрліқабық) – хорион, бүрліқабық;
құрсақта дамитын сүтқоректілер ұрығы мен енесінің
организмдері арасындағы зат алмасуды қамтамасыз
ететін ұрықжолдасын (плацентаны) жасауға қатысып,
қорғаныс қызметін атқаратын сыртқы ұрық қабығы,
плаценталы жануарлардың сыртқы ұрық қабығы.
Хорионгонатропин – хорингонатропин, ұрықжолдас
(плацента) гормоны.
Хориоптозы – хориоптоздар; мал терісінің инвазиялық
ауруы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Холиномиметические вещества

text:
265
Хондрома –
хондрома; шеміршек ұлпасынан түзілген
уытсыз ісік.
Хондромукоид – хондромукоид; шеміршек ұлпасының
желімдегіш заты (гликопротеид).
Хондроцит (chondrocytus; грек. chondros – шеміршек,
kytos – жасуша) – хондроцит; шеміршек ұлпасының
жасушасы.
Хорда
– хорда;
хордалы жануарларғы тән
дәнекерұлпалық арқа желісі.
Хордовые – хордалы жануарлар, желілі жануарлар.
Хорея – хорея; гиперкинез ауруының бір түрі,
бұлшықеттердің бір-біріне байланыссыз жиырылуы.
Хориондит
– хориондит;
көз алмасы тамырлы
қабығының қабынуы.
Хорион (грек. chorіon – бүрліқабық) – хорион, бүрліқабық;
құрсақта дамитын сүтқоректілер ұрығы мен енесінің
организмдері арасындағы зат алмасуды қамтамасыз
ететін ұрықжолдасын (плацентаны)
жасауға қатысып,
қорғаныс қызметін атқаратын сыртқы ұрық қабығы,
плаценталы жануарлардың сыртқы ұрық қабығы.
Хорионгонатропин – хорингонатропин, ұрықжолдас
(плацента) гормоны.
Хориоптозы – хориоптоздар;
мал терісінің инвазиялық
ауруы.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=220#Хорда_–_хорда;_хордалы_жануарларғы_тән_дәнекерұлпалық_арқа_желісі._Хордовые

title: Холиномиметические вещества


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=220#Хориондит_–_хориондит;_көз_алмасы_тамырлы_қабығының_қабынуы._Хорион

title: Холиномиметические вещества


title: Хоттингера среда - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
266
Хромосомы – хромосомалар; жасуша ядросындағы
тұқым қуалаушылық қасиеттерді сақтап, олардың
ұрпақтан ұрпақққа берілуін қамтамасыз ететін ну-
клеопротеидтерден құралған жіпшелер.
Хромотерапия – хромотерапия; түрлі—түсті жарықпен
емдеу.
Хроницин – хроницин; антибактериялық дәрілер
қоспасы.
Хроническая гематурия крупного рогатого скота – сиыр-
дың созылмалы гематуриясы (қанның несепте болуы).
Хроническая респираторная болезнь – созылмалы ты-
ныс аурулары.
Хроническое заболевание респираторных органов уток
— үйрек тыныс алу мүшелерінің созылмалы ауруы.
Хроническое расширение желудка — қарынның созыл-
малы кеңеюі.
Хрусталик (лат. lens – көз бұршағы) – көз бұршағы;
пішіні сопақша келген, екі беті дөңес линзаға ұқсас
көздің мөлдір құрылымы.
Хряк — қабан.
Хрящ – шеміршек.
Хрящевая ткань (textus cartіlagіneus; лат. textus —
ұлпа, ткань; cartіlago – шеміршек) — шеміршек
ұлпасы (гиалинді, эластинді, талшықты шеміршек
ұлпалары).
Худой – арық, жүдеу.
Худосочный – азғын, көтерем.
Хурда – арық—тұрақ.
Ц
Царапина – сызат, тырналған жер.
Цвет – түс, бояуы.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=221#Хроническое_заболевание_респираторных_органов_уток_—_үйрек_тыныс_алу_мүшелерінің_созылмалы_ауруы._Хроническое_расширение_желудка


title: Цветки бессмертника песчанного

text:
Цветки бессмертника песчанного — құм шөпшайының
гүлдері; өт жүргізуші дәрі.
267
Цветки ромашки Далматской – Далмат түймедағының
гүлдері (инсектицидтер ретінде қолданылады).
Цветки цитварной полыни – дермене гүлдері; антигель-
минтик.
“Цветная капуста” — “гүлді капуста”; жыланбалық-
тың жұқпалы ауруы.
Цевка — құс жіліншігі.
Цейелера аппарат — Цейелер аппараты; ауасыбағасыз
(анаэробты) бактерияларды өсіруге арналған аппарат.
Цейелера среда – Цейелер ортасы; ауасыбағасыз бакте-
рияларды өсіретін және анықтайтын орта.
Цекотомия – цекотомия, бүйен тілімі, бүйенді тілу.
Цекоцентез – цекоцентез, бүйенді тесу.
Целебность – шипалық.
Целома – целома; ұрықтың дене қуысы.
Целотелий – целотелий; ұрықтың дене қуысын астар-
лайтын эпителий.
Ценкера жидкость – Ценкер сұйығы; гистологиялық
техникада ұлпаларды бекіту үшін қолданылатын
күрделі құрамы ертінді.
Центр дыхания – тыныс алу орталығы.
Центральная заплюсневая кость – орталық тілерсек сүйек.
Центральная нервная система – орталық жүйке жүйесі.
Центриоли – центриолдар; центросома денешіктері.
Центрифуга – центрифуга; айналдырғыш, ортадан
тепкіш күшті пайдаланып, біртекті емес заттарды
ажырататын қондырғы.
Центрифугирование – центрифугалау; біртекті емес
заттарды ажырату әдісі.
Центробежные нервы – орталықтан тепкіш жүйкелер
(эфферентті жүйкелер).
Центросома (centrosoma; лат. centum – орталық, soma
– дене) – центросома, жасуша орталығы; жасуша
каңқасын жасайтын және митоздық бөлінуді іс
жүзіне асыратын, жасуша қозғалысын қамтамасыз
ететін жарғақсыз органелла.
268
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Центростремительные нервы

text:
269
Циатостомоз – циатостомоз; суда жүзетін
құстар гель-
минтозы.
Циклит – циклит; көз алмасының тамырлы қабығы
кірпікті денесінің қабынуы.
Циклопептиды – циклопептидтер, тұйық құрылымдық по-
липептидтер: антибиотиктер,
гормондар, алкалоидтар.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=223#Ценурус_–_ценурус;_цестодалардың_дернәсілдік_(личинкалық)_даму_сатысы._Цепни

title: Центростремительные нервы


title: Циклоцелиидозы – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
270
Цистицерк – цистицерк; кейбір цестодалардың
дернәсілдік формасы.
Цистицеркозы – цистицеркоздар;
таспа құрттар
дернәсілдері қоздыратын жануарлар мен адам гель-
минтозы.
Цистицеркоид – цистицеркоид,
аралық иесінде
жетілген цестоданың инвазиялық дернәсілі.
Цистокаулезы – цистокаулездар; ұсақ мал гельминтозы.
Цистопсиоз осетровых – бекре цистопсиозы; гельминтоз.
Цистоскоп – цистоскоп; қуықтың ішкі бетін көретін аспап.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Цистоскопия – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
271
микрожіпшелерден және микрофиламенттерден
құралған.
Цитотоксины – цитотоксиндер, жасуша улары,
жасушаларға әсер ететін улар.
Цитохимия – цитохимия; жасуша құрамын химиялық
жолмен анықтау.
Циттотениоз – циттотениоз; цестодалар тудыратын
қоян гельминтозы.
Цыпленок – балапан.
Ч
Чебер (чебрец) – тасшөп, дәрілік шөп.
Чапека среда — Чапек ортасы; саңырауқұлақтарды
өсіретін қоректік орта.
Чапмена среда — Чапмен ортасы; уытты стафилокок-
ктарды өсіретін қоректік орта.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Частная патология – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
272
Черная болезнь пчел – бал
арасының қара ауруы
(араның салдануы).
Черная моча — қара зәр (гемоглобинурия).
Чернильная болезнь рыб – балықтын сиялық ауруы
(постодиплостоматоз).
Черногорка – угүлжапырақ (мысықот).
Чернокорень — қаратамыр, улы өсімдік.
Чернопятнистая болезнь рыб – балықтың қарадақты ауруы.
Черпаловидный хрящ – ожауша шеміршек.
Чесотка — қотыр, қыршаңқы.
Чесоточный зуд — қышыма қотыр.
Чесоточный клещ — қотыр кенесі.
Четверохолмие (corpora quadrіgemіa; лат. corpus —
дене, quadrіgemіa — төрттөмпешік) — төрттөмпешік;
жануарлар миының ортаңғы ми
төбесін құрайтын ми
бөлігі. Құстарда қостөмпешік.
Четыреххлористый углерод – төртхлорлы көміртек;
антигельминтик.
Чечевицеобразное ядро (nucleus lentіformіs; лат.
nucleus — ядро, lentіformіs — жасымық тәрізді) —
жасымықша ядро; үлкен ми
сыңарлары қыртысы
астында орналасқан
жолақты дене ядросы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Чешская яма — - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
273
Чудесная сеть — ғажап тор, артериялар немесе веналар
аралықтарындағы капиллярлар торы.
Чума – оба; қатерлі жұқпалы ауру.
Чума верблюдов – түйе обасы.
Чума кошек – мысық обасы.
Чума лососей – арқан балық (лосось) обасы.
Чума лошадей – жылқы обасы.
Чума собак – ит обасы.
Чума крупного рогатого скота – сиыр обасы.
Чума свиней – шошқа обасы.
Ш
Шабадаша метод – Шабадаш әдісі; гликогенді
анықтайтын гистохимия әдісі.
Шалфей лекарственный — дәрілік шалфей.
Шамберлана свечи – Шамберлан шырақтары; сұйықты
микробтардан айыратын қуысты цилиндр сүзгі.
Шарики – домалақ дәрілер.
Шванновская оболочка – Шванн қабығы; жүйке
талшығының сыртқы қабығы (неврилемма).
Швы хирургические – оталық (хирургиялық) тігістер.
Шелк хирургический – оталық (хирургиялық) жібек.
Шелковичный червь – жібек құрты.
Шелкопряд – жібек көбелегі.
Шелушение – түлеу.
Шизогония – шизогония; қарапайымдардың бөліну
арқылы жыныссыз көбеюі.
Шик—реакция – шик—реакция; полисахаридтерді
гистохимиялық жолмен анықтау әдісі.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Шиповатые клетки — - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
Шиповатые клетки — қылтанақты жасушалар.
Шиповый желвак – шынтақ ұрасы; жылқы шынтағында
кездесетін ауру.
Шистоматиды – шистоматидтер; жануарлар қан та-
мырларында тоғышар тіршілік ететін трематодалар.
Шишковидная железа – томпақ без (эпифиз).
274
Шовный материал – тігіс материалы.
Шок – естен тану.
Шотландский энцефаломиелит овец – шотландық қой
энцефаломиелиті (вирустық қой энцефаломиелиті).
Шпат – шеккі; жылқы тұяғының ауруы.
Шпильмейера метод – Шпильмейер әдісі; миелинді
жүйке талшықтарын бояу әдісі.
Шпорник — қазоты; улы өсімдік.
Шприц – шприц, пісек; сұйық дәріні ине арқылы денеге
енгізуге арналған дәрігерлік аспап.
Шрам – тыртық; жараның орны.
Штамм – штамм; генетикалық жағынан біркелкі ми-
кроорганизмдер өсіні.
Штаффа болезнь – Штафф ауруы; біржылдық тұқы
балық дерматомикозы.
Штифт – мұрындық.
Шумы сердца – жүрек шуылы.
Шумящий карбункул — қарасан, жұқпалы ауру (эмкар).
Шустовой среда – Шустова ортасы; сүзек тобының уыт-
ты микробтарын бөліп алатын қоректі орта.
Щ
Щека (лат. bucca — ұрт) — ұрт.
Щелочной резерв – сілті қоры.
Щель – саңылау.
Щербовича метод – Щербович әдісі; гельминтоздарды
анықтау әдісі.
Щетка – шаша, жылқы аяғының шашасы.
Щечные мышцы — ұрт бұлшықеттері.
Щипцы — қысқаштар (хирургиялық құралдар).
Щитовидная железа (glandula thyroіdea; лат. glandula –
без, грек. thyreos — қалқан) – қалқанша без; көмекей
қалқанша шеміршегі маңында орналасқан шеткі ішкі
секреция безі.
Щитовидный хрящ — қалқанша шеміршек.
275
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Э
Эбера проба – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
276
Экзоцитоз (exocytos; грек. exos – сыртқа, тысқары;
kytos – жасуша) – экзоцитоз;
заттардың жасушалар-
дан сыртқа шығу процесі.
Экзоэнцефалия – экзоэнцефалия; ми сауытының
жетілмеуі нәтіжесінде ми
бөлігінің ми қорабының
сыртына қарай ығыса шығуы (кемістік).
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=229#Экзогенная_(грек._exo_—_сырттан)_интоксикация_–_экзогенді_улану;_сыртқы_ортадан_түскен_улы_заттар-_мен_организмнің_жалпы_улануы._Экзогенная_инфекция


title:
Анурия (грек. an – жоқ, uron — зәр, несеп) – анурия;
несепсіздік, зәртоқтау.
Анус

text:
Анурия(грек. an – жоқ, uron — зәр, несеп) – анурия;
несепсіздік, зәртоқтау.
Анус (лат. anus — артқы тесік) — артқы тесік; азық
қорыту жүйесінің артқы шығаберіс тесігі, тік ішек
ампуласынан кейінгі жуан ішектің ең соңғы бөлігі.
Анэструс (anoestrus; грек. an – жоқ; oіstros — құмарлық,
әуесқойлық, ынтықтық) – анэструс, күйітсіз
кезең; екі жыныстық айналым (цикл) арасындағы
жыныстық тыныштық кезеңі.
Аорта (грек. aorte — қолқа) – аорта, қолқа; жүректен
артерия қанан алып шығатын негізгі артерия та-
мыры.
Апепсия – апепсия; қарын сөлінде пепсин ферментінің
болмауы. Апертура (лат. apertura — тесік) – апертура; тесік.
Апиосомоз рыб – балық апиосомозы; балықтың
жұқпалы ауруы.
Апикальный (лат. apex – төбе, төбесі) – апикальды;
түтік тәрізді мүшелер қуыстарын астарлайтын эпи-
телий қабаттары эпителиоциттерінің, бездердің
сөл бөлетін соңғы бөлімі гландулоциттерінің қуыс
жағына қараған төбе ұшы.
Аплаценталы(aplacentalіa; грек. a — жоқ, лат.
placenta — күлше, ұрықжолдас) – аплаценталдар;
іштөлдерінің ұрықжолдасы (плацентасы) жетілмеген
сүтқоректі жануарлар. Аплаценталдарға клоакалы
(ехидналар, үйректұмсықтылар) және қалталы жа-
нуарлар жатады.
Апокринная секреция (грек. apex — төбе, krіnos —
бөлемін) — апокринді секреция; безді жасушалардың
(гландулоциттердің) апикальды (төбе) ұштарына
жиналған без сөлінің тамшылары мен дәншелері
сыртындағы жасуша плазмолеммасымен (қабық-
шасымен) бірге үзіліп, олардың бөліндіге (секретке)
айналуы — гландулоциттер төбе ұштарының жар-
тылай бұзылуы арқылы жүреді. Тер, сүт және ер-
30
кек жануарлардың қосымша жыныс бездері - өзінің
секреттерін апокринді секрециясы арқылы бөледі.


title: Эклампсия – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
277
Экстирпация мякишного хряща – майтабан шеміршегін
кесіп алып тастау.
Экстракт – экстракт, сығынды.
Экстракт красавки густой — қалың итжидек
сығындысы.
Экстрактивные вещества – экстрактивтік заттар; жа-
нуарлар мен өсімдік
ұлпаларының су арқылы алына-
тын азоттық және бейазоттық қосылыстар.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Экстрасистолия – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
278
Эмболия – эмболия; қан немесе лимфа тамырларының
бөлшектермен (эмболдармен) бітеліп қалуы.
Эмбриогенез (embryogenesіs; грек. embryon — ұрық,
genesіs — шығу тегі) –
эмбриогенез; ұрықтанғаннан
бастап жұмыртқадан
жарып шыққанға немесе
туғанға дейінгі ұрықтың (эмбрионның) даму мерзімі.
Эмбриология (embryologіa; грек. embryon — ұрық, logos
– ілім) —
эмбриология; ұрықтың пайда болуы және
дамуы туралы ілім.
Ұрықтық даму заңдылықтарын
зерттейтін морфология саласы.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Эмбриома – эмбриома; организм не толық мүшелер
тәрізді тератома, ұрық дамуының бұзылуы
нәтижесінде пайда болған ісік.
Эмбрион

text:
279
Эндокардит – эндокардит; жүректің ішкі қабығының
қабынуы.
Эндокринные железы (glandula endocrіnae; лат.
glandula – без, грек. endon – ішкі, krіnos – бөлу)
–
эндокринді бездер, ішкі секреция бездері;
организмнің сұйық ішкі ортасына (қан, лимфа, ұлпа
сұйығы) инкреттерін (гормондарын) бөлетін бездер.
Эндокринология (endokrіnologіa; грек. endon – ішкі,
krіnos – бөлу, logos – ілім)
– эндокринология; ішкі се-
креция бездері туралы ғылым.
Эндокриноциты (endocrіnocytі; грек. endon — ішкі, krіnos
– бөлу, kytos – жасуша) – эндокриноциттер;
гормондар
бөліп, организмнің ішкі сұйық ортасына (қан, лимфа,
ұлпа сұйығы) шығаратын безді жасушалар.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=232#_интоксикация_–_эндогендік_улану,_іштей_улану._Эндогенная_инфекция


title: Эндометрит – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
280
Энзоотическая бронхопневмония телят – бұзаудың
энзоотиялық бронх (ауатамыр) пен өкпенің қабынуы.
Энзоотическая вирусная пневмония свиней –
шошқаның энзоотиялық вирустық өкпе қабынуы.
Энзоотический энцефаломиелит пушных зве-
рей – бағалы
терілі аңдардың энзоотиялық
энцефаломиелиті.
Энзоотический энцефаломиелит свиней – шошқаның
энзоотиялық энцефаломиелиті.
Энтеральгия – энтеральгия, шаншу, түйнек, ішек
түйілу.
Энтерит – энтерит, аш ішектің қабынуы.
Энтерит бактериальный – бактериалық энтерит.
Энтеровирусные инфекции – энтеровирустық инфекциялар.
Энтерогепатит – энтерогепатит; құс инвазиясы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Энтерококки – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
281
Эпидермоптоз – эпидермоптоз; тері жегіш кенелер ту-
дыратын құс қотыры.
Энтомозы – энтомоздар, имаго; дернәсіл сатыларындағы
жәндіктер қоздыратын аурулар.
Эпидидимит – эпидидимит; ен қосымшасының
қабынуы.
Эпизоотическая лихорадка крупного рогатого скота
(грипп крупного рогатого скота) – сиырдың індетті
қызбасы.
Эпизоотическая ситуация (обстановка) – індет
жағдайы.
Эпизоотическая цепь – індет тізбегі.
Эпизоотический лимфангит африканский – сап—
індетті лимфангит, мандам, африкалық маңқа.
Эпизоотический очаг – індет ошағы.
Эпизоотическое бесплодие крупного рогатого сокта –
сиырдың індетті бедеулігі.
Эпизоотия – эпизоотия, індет; жұқпалы аурудың
кеңінен тарауы.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Эпизоотология – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
282
Эпителиоциты (epіthelіacytos; грек. epі — үстінде, thele
– емізікше, kytos – жасуша) – эпителиоциттер; эпи-
телий үлпасын түзетін жасушалар.
Эпифеномен – эпифеномен; аурудың асқыну белгісі.
Эпифиз (epіphysіs; грек. epі — үстінде, phyo — өскін)
– эпифиз, томпақ без; аралық ми эпиталамусы
құрамына кіретін орталық ішкі секреция безі.
Эпифиз костей – сүйектер эпифизі; жіліктердің жуан-
дау келген жоғарғы және төменгі жілік бастары.
Эпифизиолиз
– эпифизирлиз; түрлі ыдырау
процестеріне шалдыққан жілік бастарының бұзылуы
немесе олардың жілік денесінен бөлінуі.
Эпифора – эпифора, жас ағу.
Эпулис – эпулис; қызыл иек ісігі.
Эргазилез – эргазилез; шаян тәрізді жәндіктер тудыра-
тын балықтың инвазиялық ауруы.
Эргокальциферол (витамин Д
2
) – эргокальциферол (Д
2
витамині).
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=235#Эпифизиолиз_–_эпифизирлиз;_түрлі_ыдырау_процестеріне_шалдыққан_жілік_бастарының_бұзылуы_немесе_олардың_жілік_денесінен_бөлінуі._Эпифора


title: Эргометрин – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
283
poesіs – түзілу, даму) – эритропоэз; эритроциттердің
қан жасау мүшелерінде (сүйектің
қызыл кемігі май-
ында) түзілу процесі.
Эритроседиометр – эритроседиометр; эритроциттердің
тұну жылдамдығын
анықтайтын өлшем көрсеткіші
бар шыны түтік (пробирка).
Эритроцитоз – эритроцитоз; қандағы эритроциттердің
көбеюі.
Эритроцитолиз
– эритроцитолиз; эритроциттер
плазмолеммасының жарылуы нәтижесінде, олардың
ішіндегі заттардың қан плазмасына шығуы.
Эритроциты (erythrocytі; грек. erythros — қызыл,
kytos
— жасуша)– эритроциттер, қызыл қан жасушалары.
Эрлиха реакция – Эрлих реакциясы;
бактериялық
өсіндегі индолды анықтау әдісі.
Эрлихиоз – эрлихиоз (риккетсиоз).
Эрозия – эрозия; тері мен кілегейлі қабықтардың бет-
кей эпителий қабатының зақымдануы.
Эстрадиол – эстрадиол;
ұргашы жыныс гормоны,
стероидтарға жатады.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=236#Эритроцитолиз_–_эритроцитолиз;_эритроциттер_плазмолеммасының_жарылуы_нәтижесінде,_олардың_ішіндегі_заттардың_қан_плазмасына_шығуы._Эритроциты


title: Эстрадиола пропионат - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
284
Этакридин – этакридин, Б
тізіміне кіретін антисеп-
тикалық дәрі.
Эталонные штаммы – эталондық штаммдар.
Этаминал натрий – натрий этаминалы; Б тізіміне
кіретін ұйықтатқыш дәрі.
Этилхлорбензилат – этилхлорбензилат;
ара акрапидо-
зын емдеуге қолданылатын дәрі (фольбекс).
Этилен четыреххлористый – төртхлорлы этилен; Б
тізіміне кіретін антигельминтик.
Этилморфин – этилморфин; ауыртпаушы,
жөтелге
және қабынуға қарсы қолданылатын дәрі.
Этилморфин гидрохлорид – гидрохлорид этилморфині;
А тізіміне кіреді, дионин.
Этиловый спирт –
этил спирті; наркоз, қоздырушы дәрі
ретінде қолданылады.
Этиология – этиология, аурудың себебі.
Этиопатогенетическая терапия, этиотропная терапия –
этиопатогенездік емдеу;
аурудың себебі мен дамуын
ескере отырып емдеу.
Эуритремоз – эуритремоз; ұйқы безі өзегінде тоғышар
тіршілік ететін жалпақ құрт тудыратын ұйқы безінің
ауруы.
Эуфилин – эуфилин; Б тізіміне кіретін, түйілуге қарсы
қолданылатын дәрі.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=237#Эстразоль_–_эстразоль;_қой_эстрозына_қарсы_қолданылатын_дәрі._Эструс


title:
Эфедрин – эфедрин; қылша өсімдігінің алкалоиды, дәрі.
Эфемерная лихорадка крупного рогатого скота

text:
285
Эхинохазмоз –
эхинохазмоз;
трематодтар тудыратын
шошқа гельминтозы.
Эхинуриоз – эхинуриоз; нематодтар тудыратын су
құстарының гельминтозы.
Эшерихиоз – эшерихиоз;
жас төлдің жұқпалы ауруы
(колибактериоз).
Эякулят – эякулят; бір мезгілде бөлінген шәует мөлшері.
Ю
Ювенильный гормон – ювенильдік гормон, балғындық
гормон; насекомдар матаморфозын тоқтататын гор-
мон, инсектецид ретінде қолданылады.
Юглон – юглон; Б тізіміне
кіретін саңырауқұлақтарға
қарсы қолданылатын дәрі.
Юкстагломерулярный комплекс – юкстагломерулалы
кешен; несеп бөлуге қажет қан қысымын реттейтін
және су мен электролиттердің кері сорылуына
ықпалын
тигізетін ренин гормонын бөледі.
Я
Ягодица – бөксе.
Ягодичные мышцы – бөксе бұлшықеттері.
Ягодичная область – бөксе аумағы.
Ядовитые животные – улы жануарлар.
Ядовитые растения – улы өсімдіктер.
Ядовитые рыбы – улы балықтар.
Ядохимикаты – улы химикаттар, пестицидтер.
Ядерная оболочка, кариолемма (nucleomembrana,
karyolemma; грек. karyon – ядро, lemma — қабықша)
–
ядро қабықшасы, кариолемма; ядроны жасуша ци-
топлазмасынан бөліп тұратын жарғақ.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Ядерный сок, кариоплазма - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
286
ядроның біркілкі қоймалжың сүйық бөлігі.
Ядро (лат. nucleus, грек. karyon — ядро) – ядро;
организмдегі нәруыздық алмасуды реттеу арқылы
тұқым қуалаушылық қасиеттерді ұрпақтан ұрпаққа
жеткізетін жасушаның негізгі бөлігі.
Ядрышко (nucleolus; лат. nucleolus – ядрошық) –
ядрошық; ядро құрамындағы қара-көк түске
боялған
дөңгелек келген денешік.
Ядрышковый сателлит (Барра тельца) – ядрошық
серігі (Барра денешіктер).
Язва – ойық жара, ойылым.
Язва роговицы – көздің қасаң қабығының ойық жарасы.
Язвенная болезнь лососевых – арқан балықтардың (ло-
сось) ойық жаралы ауруы; жұқпалы ауру.
Язвенная болезнь судаков – көксерке
ойық жаралы ау-
руы; жұқпалы ауру.
Язвенный инфекционный кератит – ойық
жаралы
жұқпалы кератит.
Язвенний лимфангит – уытты жаралы лимфангит, мандам.
Язык (лат. lіngua, грек. glossa) — тіл; ауыз қуысының
түбінде
орналасқан бұлшықетті, қимылы жақсы
жетілген мүше.
Языкоглоточный нерв (nervus glossopharyngeus;
лат. nervus — жүйке, грек. glossa – тіл, pharynx —
жұтқыншақ) — тіл—жұтқыншақ жүйкесі;
мидың ІX
жүп жүйкесі, аралас жүйке.
Яички (лат. testіs, грек. dіdymіs s. orchіs – ен) – ен;
аталық жыныс жасушалары — сперматозоидтардың
дамуы мен жетілу процесі жүретін және аталық жы-
ныс гормоны түзілетін жұп жыныс безі.
Яичник (лат. ovarіum) —
жұмыртқалық, аналық жы-
ныс безі; аналық жыныс жасушалары — овоцит-
тер жетіліп, аналық
жыныс гормондары бөлінетін,
пішіні сопақша келген жұп паренхималы мүше.
Яйцевод (яйцепровод) (oveductus; s. salpіnx, лат. ovum
— жұмыртқа, ductus — өзек, жол; грек. salpіnx
— жұмыртқа жолы) —
жұмыртқа жолы, жатыр
287
түтігі; жұмыртқалық (аналық жыныс безі) маңынан
шашақты құйғыш
тәрізді кеңейіп басталып, жатырға
ашылатын жіңішке түтік тәрізді мүше.
Достарыңызбен бөлісу:


title:
Апоморфин – апоморфин; морфиннің синтетикалық ту-
ындысы

text:
Апоморфин– апоморфин; морфиннің синтетикалық ту-
ындысы. Апоневроз (aponeurosі; грек. apo – неден; neuron –
жүйке) – апоневроз; жалпақ бұлшықеттердің жалпақ
сіңірлері.
Апофиз (грек. apophysіs — өсік) – апофиз, өсік; жа-
нуарлар сүйектеріндегі қосымша шығатын сүйек
өсіктері.
Аппетит – тәбет.
Аппозициональный рост (лат. apposіtіo — қабаттану) —
аппозициондық өсу; жануарлар организмі ұлпалары
мен мүшелерінің сыртқы жағынан жаңа қабаттар
түзу арқылы қабаттана жуандап өсуі. Мысалы,
сүйек ұлпасының дамуы.
Аптека ветеринарная – ветеринарлық дәріхана.
Аранциев проток — Аранций өзегі; бауырдағы қақпалық
вена мен артқы қуыс венаны жалғастырып тұратын
вена өзегі. Бұл өзек – тек іштөлінде (эмбрионда)
ғана веналарды жалғастыру қызметін атқарады,
төл туғаннан кейін өз қызметін тоқтатып, аталған
мүшелерді байланыстыратын байламға айналады.
Арахнозы(грек. arachne — өрмекші) – арахноздар;
өрмекші тәрізділер қоздыратын аурулар.
Арбовирусы – арбовирустар; буынаяқтылар (кенелер,
масалар т.б.) тасымалдайтын вирустар.
Арборициды– арборицидтер; буынаяқтыларды жоя-
тын дәрілер. Аргасовые клещи —аргас кенелері.
Аргирофильные волокна — аргирофилді талшықтар;
күміс тұздарынан таза металл күмісті бөліп, күміспен
қара түске боялу қасиеті бар, дәнекер ұлпалары
жасушааралық заты талшықтарының бір түрі.
Аргулез – аргулез; қарапайымдылар қоздыратын балық
ауруы.
31
Ареколин – ареколин; иттің таспа құрттарына қарсы
қолданылатын дәрі.
Ареометр– ареометр; сұйықтың үлес (сыбағалы)
салмағын өлшейтін аспап.
Аритмия (грек. a – жоқ, rhythmos — ырғақ) – аритмия;
ырғақты қимылдың бұзылуы.


title: Яйцеклетка – - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
Яйцеклетка – жұмыртқа
жасушасы, аналық жыныс
жасушасы (овоцит).
Яйценоскость птиц — құстың
жұмыртқа салуы,
жұмыртқа өнімі.
Яйцерождение – жұмыртқа туу, жұмыртқалау.
Яйцо (лат. ovum — жұмыртқа)
– жұмыртқа.
Як — қодас.
Якобоб – якобоб; жүні өсіп кеткен мезгілінде
сойылмаған қаракөл терісі.
Яковлева—Нистратовой метод – Яковлев—Нистратова
әдісі; ұлпалық сульфгидриль
топтарын анықтаушы
гистохимиялық әдіс.
Якорцы – теміртікен; улы өсімдік.
Яловка — қысыр сиыр, ту сиыр, бұзауламаған сиыр.
Яловник – бойдақ мал.
Яловость — қысыр қалу.
Яловый — қысыр, ту.
Японский инфекционный энцефаломиелит лошадей –
жылқының жапондық жұқпалы энцефаломиелиті,
делбе ауруы.
Яремная вена (venae jugularіs; лат. vena –
көктамыр,
jugularіs – мойындырық) – күретамыр, мойындырық
венасы,
ойық көктамыры; жануарлардың бас және мой-
ын аумақтарынан вена қанын жинайтын көктамыр.
Яремный желоб – мойындырық сайы, күретамыр сайы,
ойық сайы.
Яремный отросток – мойындырық
өсіндісі, шүйде
сүйек бүйірлік бөлігінің өсіндісі.
Ярка — ұрғашы тоқты.
Ярочка — ұрғашы қозы.
Ясли – оттық, ақыр.
Ясума—Итикава метод – Ясума—Итикава әдісі; амин
топтарын анықтайтын гистохимиялық әдіс.
Ящур – аусыл; жұқпалы ауру.
Ⱦɠɚɧɚɛɟɤɨɜ
Ʉԛɦɿɫԕɚɥɢ
Ⱦɠɚɧɚɛɟɤɨɜɚ
Ƚԛɥɶɦɢɪɚ
ɈɊɕɋɒȺ
-ԔȺɁȺԔɒȺ
ȼȿɌȿɊɂɇȺɊɅɕԔ
ɋԦɁȾȱɄ
Ʉɨɪɪɟɤɬɨɪɵ
ȻɚɣΕΡɥ Ȼ.
Ɍɟɯɧɢɤɚɥɵԕ
ɪɟɞɚɤɬɨɪ
Ɍɥɟɭɤɟɟɜɚ Ⱥ.
Ȼɟɬɬɟɭɲɿ
Ⱥɭɚɧɨɜɚ Ⱥ.
Ɍɟɪɭɝɟ
05.01.2009 ɠ. Ȼɚɫɭԑɚ 25.10.2013 ɠ. ԕɨɥ ԕɨɣɵɥɞɵ.
Ԕɚɪɿɩ
ɬԛɪɿ «Times». Ɉɮɫɟɬɬɿɤ ɛɚɫɵɥɵɫ.
ɉɿɲɿɦɿ
84ɯ108
1
/
32
. ɒɚɪɬɬɵ ɛɚɫɩɚ ɬɚɛɚԑɵ 15.0.
Ɍɚɪɚɥɵɦɵ
4000 ɞɚɧɚ.
Ɍɚɩɫɵɪɵɫ
ʋ
ɀɒɋ
“ɋԧɡɞɿɤ-ɋɥɨɜɚɪɶ”. Ԕɚɡɚԕɫɬɚɧ Ɋɟɫɩɭɛɥɢɤɚɫɵ.
Ⱥɥɦɚɬɵ
ԕ-ɫɵ, ɀɚɧɞɨɫɨɜ ɤ-ɫɿ 7-11
Ɍɟɥ
.: + 7(727) 274 59 23
Тапсырыс № 8570.
Тапсырыс берушінің файлдарынан Қазақстан Республикасы
«Полиграфкомбинат» ЖШС-де басылды.
050002,
Алматы қаласы, М. Мақатаев көшесі, 41.


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=240#Ⱦɠɚɧɚɛɟɤɨɜ__Ʉԛɦɿɫԕɚɥɢ_Ⱦɠɚɧɚɛɟɤɨɜɚ__Ƚԛɥɶɦɢɪɚ_ɈɊɕɋɒȺ_-ԔȺɁȺԔɒȺ_ȼȿɌȿɊɂɇȺɊɅɕԔ__ɋԦɁȾȱɄ


title: Аритмия сердца - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
32
Аскаридиозы – аскаридиоздар;
құстардың ішқұрт ау-
рулары.
Аскаридоз – аскаридоз; шошқаның ішқұрт ауруы.
Асколи реакция – Асколи реакциясы;
теріні топалаңға
зерттейтін преципитация реакциясы.
Аскомицеты
– аскомицеттер; жоғары сатыдағы
саңырауқұлақтар.
Аскорбиновая кислота –
аскорбин қышқылы;
С
витамині.
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/salalarini-biri-auil-sharuashilifi.html?page=24#Аскомицеты_–_аскомицеттер;_жоғары_сатыдағы_саңырауқұлақтар._Аскорбиновая_кислота


title: Аскофероз пчел - Салаларының бірі ауыл шаруашылығы

text:
33
Астма – демікпе.
Астматик – демікпеге шалдыққан жануар.
Астроцит (astrocytus, грек. aster – жұлдыз, kytos – жа-
суша, жасуша) – астроцит; эктодермадан дамитын
пішіні жұлдыз тәрізді жүйкелік глия (нейроглия)
жасушасы. Жүйке ұлпасының құрамына кіреді.
Асфикция – асфикция, тұншығу.
Асцит – асцит, іш шемені, бөсір.
Атаксия (грек. ataxіa — ретсіздік) – атаксия; үйлесімді
қозғалыстың бұзылуы.
Ателектаз (грек. ateles – жартылай, ektasіs — созылу) –
ателектаз; өкпе көпіршіктерінің солуы.
Достарыңызбен бөлісу: