Терроризм және оның Қазақстанда таралу ерекшеліктері
Халықаралық экстремистік және террористік ұйымдар конституциялық құрылымның негіздерін құлату үшін радикалдық идеяларды себе отырып, қоғамға қарсы көңіл-күйді ушықтырып, арандатады, Қазақстан аумағында террористік актілер жасау жөнінде жоспарлар мен ниеттер ойластырады. Бұл үшін олар жақтастар тарту мен елімізде өздерінің жеке құрылымдық буындарын құрудағы жоспарларын іске асыруға талпынысын әлі де қоймай отыр.
2008-2013 жыл ішінде Қазақстан аумағында халықаралық экстремистік немесе террористік ұйымдардың қызметіне қатысы бар 70 шетелдікті ұстау жөніндегі мәлімет осындай көріністердің дәлелі болды.
Аталған құрылымдардың бүлдіру әрекетінің нәтижесінде Қазақстан іс жүзінде өз аумағында терроризм актілерінің жасалуына душар болып отыр. Елдің батысы мен оңтүстігіндегі қайғылы оқиғалар проблеманың өткірлігін көрсетті. 2011-2012 жылдар аралығында 12 зорлық-зомбылық акциясы жасалды.
Бұл ретте, аталған терроризм актілері негізінен құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлеріне қарсы бағытталған болатын.
Осы тұрғыда діни экстремизм мен терроризм жақтастары санының Қазақстан азаматтары қатары есебінен өсу серпінін айтпай кетпеске болмайды.
Статистикалық деректерге сәйкес 2008 жылдан 2013 жылға дейін террористік қылмыстары үшін сотталған адам саны 27-ден 171-ге дейін, ал экстремистік қылмыс үшін сотталғандардың саны - 56-дан 168-ге дейін өсті.
2014 жылдан бері 30 террористік акцияның дайындалу кезеңінде жолы кесілді және жүзеге асырылмады (2014 жылы – 3, 2015 жылы – 4, 2016 жылы – 12, 2017 жылы – 11).
Сепаратизм: түсінігі және мәні
Сепаратизм - жікшілдік, оңашалануға тырысушылық. Халықтың мемлекеттен бөліну әрекеті сепаратизм деп түсіндіріледі. Көп ұлтты мемлекеттердегі аз ұлттың өкілдері алдына бөлек мемлекет болып бөлініп шығуға немесе автономия алуға ұмтылады. Ұлт-азаттық қозғалыстан ерекшелігі - оның жалпыхалықтық, бұқаралық сипаты болмайды, ол ұлттың бір бөлігінің мүддесін қамтиды. Сепаратизм территориялық қақтығыстың тудыратын бірден бір фактор болып табылады. Сепаратизм – белгілі бір саяси топтардың өздері өмір сүріп отырған мемлекеттен жеке мемлекет ретінде бөлініп шығуға немесе сол мемлекетке тиесілі территорияны басқа бір мемлекетке қосуға ұмтылушылығы. Жікшілдік халықтың жаппай бұқаралық қозғалысы болмағандықтан оны ұлт-азаттық көтерілістердің қатарына жатқызуға болмайды. Жікшілдік, негізінен, мемлекет ішіндегі саяси тұрақсыздық пен алауыздық (ұлттық кемсітушілік, аз ұлттардың азаматтық құқықтарын шектеу, т.б.) жағдайында пайда болады. Сондай-ақ, өзге мемлекеттердің астыртын саясаты салдарынан да туындайды. Жікшілдік салдары мемлекет ішінде азамат соғысы басталу қаупін туғызады және мемлекеттік төңкеріс пен бөлініске дейін соқтыруы ықтимал.


title: Терроризм және оның Қазақстанда таралу ерекшеліктері


title: Сепаратизм түрлері - Саясат қоғамдық өмірдің саласы ретінде

text:
Сепаратизм түрлері Сецессия- қандай да бір этникалық немесе этноконфессионалдық топтардың мемлекеттен территориялық бөлініс арқылы өз егемендігін алу мақсатында талаптар қоятын саяси қозғалыс. Бұл жағдайда мемлекеттік басқарудың және халықтың бірлігі бұзылады.
Иррердентизм – халықтық бір бөлшегінің көрші мемлекетке қосылу мақсатында бөлінуі. Мысалы, 90-жылдардың басындағы Абхазияның грузияның құрамынан шығып Ресейге қосылуға ұмтылуы.
Энозис- халықтың кіші бөлігінің мемлекеттен көп бөлігі орналасқан мемлекетке көшу мақсатында бөлінуі. Мысалға, Таулы Қарабахтың армян халқының Грузиядан бөлініп Арменияға қосылуды талап етуі.
Ирредентизм және энозисте мемлекетішілік қақтығыстан мемлекетаралық қақтығысқа трансформациялану орын алады.
Патриотизм - [грек, patris - отан, атамекен] - өзінің жеке және топтық мүдделерін жалпы елдің мүдделеріне бағындыратын, оған адал қызмет етіп, өз Отанын қорғауды мақсат тұтатын , Атамекеніне деген терең сүйіспеншілік сезімі.
Патриотизм мәселелері жаңа мемлекеттердің құрылуы, ұлттың қалыптасуы, ұлт-азаттық қозғалыстар мен соғыстар кезінде ерекше өзектілікке, саяси мәнге ие болады. Бүгінгі күні Патриотизм мәселесі жаһандану, интернационализация, мемлекетаралық, аймақтық және жер шарылық ықпалдастық жағдайында өрши түсуде. Шынайы патриотизмді интернационализм мен космополитизмге қарсы қоюға болмайды. Өз халқын басқа ұлттар мен этностарға қарсы қоюға бағытталған патриотизм шынайы емес, ол ұлтшылдыққа және шовинизмге ұласып кетуі оңай
Патриотизм – отбасына, туып-өскен ортасына, топырағы мен табиғатына, еліне деген құрметтен бастау алады. Өз ұлтын, жерін сүйіп, оның мұңын мұңдап, жоғын жоқтайтын адам ғана шынайы патриот бола алады. Оны зорлықпен, нұсқаумен жүргізу мүмкін емес. Ел Президенті Н.Назарбаевтың: «Әрбір адам біздің мемлекетімізге, оның бай да даңқты тарихына, оның болашағына өзінің қатысты екенін мақтанышпен сезіне алатындай іс-қимыл жүйесін талдап жасауы қажет. Елдің проблемалары да, келешегі де барлық адамға жақын әрі түсінікті болуы тиіс. Әрбір адам бала кезінен Қазақстан – менің Отаным, оның мен үшін жауапты екені сияқты мен де ол үшін жауаптымын деген қарапайым ойды бойына сіңіріп өсетіндей істеген жөн», – деуі патриотизмге баулудың жарқын үлгісі іспетті. Қазақстандық патриотизмнің анықтамасы да осынау парасатты ойдан бастау алатындай.
Қазақстандағы патриотизмнің басты проблемалары болып қазақ тілі қолдану аясының тарлығы, жастардың шетелге ауып кетуі, Батыс құндылықтарына шамадан тыс еліктеу сияқты мәселелерді айтуға болады.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=38#Қазақстандық_патриотизм_және_оны_қалыптастырудың_проблемалары,_жағдайлары_мен_факторлары


title: Геосаясат - Саясат қоғамдық өмірдің саласы ретінде

text:
Термин екі сөзден тұрады. « Геосаясат» терминіндегі префикс гео- (гректің де - Жер сөзінен шыққан ) ең басты болып табылады, ол кеңістікте тұрған жерін білдіреді. « Геосаясат» ұғымының екінші бөлігі – саясат сөзі ( гректің politiкe – мемлекетті басқару өнері мағынасын береді).
Геосаясат саяси құбылыстарды олардың кеңістіктегі өзара қатынасын, олардың Жерге және этномәдени факторларға ықпалын зерттейді. Осы тұрғыдан алғанда ол, саясатқа барынша көңіл қояды, өзінің назарын саяси құбылыстарға географиялық түсініктеме беруге және географиялық аспектілеріне талдау жасауға тырысады.
Геосаясат саяси мақсаттарда физикалық орта факторларды ашып, зерттеу мүмкіндіктерін белсенді пайдалануға және оған мемлекеттің әскери – стратегиялық , экономикалық және экологиялық қауіпсіздігі мүддесінің ықпал ететіне баса көңіл аударатынын айтуымыз қажет. Геосаясат пәніне мемлекеттің аумағымен, оның шекарасымен, ресурстарды, адам ресурстарын қосқанда, ұтымды пайдалану және бөлумен байланысқан проблемалар да кіреді.Алғашқы геосаяси теориялар. ХХ ғасырдың басында саяси географияда геосаяси бағыт басым дами бастады. Бұл кезеңдегi геосаясат белгiлi бiр мемлекеттің саяси жағдайына талдау жүргiзу арқылы оның саясатқа қатысты нақты мақсатын көздедi. Осы тұрғыдан алғанда,түрлi аумақтарға бақылау жасалып, қамтитын мемлекеттердiң экономикалық және саяси мүмкiндiктерi зерттелдi.
Геосаясатшылар сол кездің өзiнде-ақ әлемдiк саясатта шешушi рөл атқаратын географиялық факторларды анықтаған болатын. Геосаясатшыар осы фактор толығымен ұштасқан жағдайда ғана ел нығайып, күшеюi мүмкiн деген болжам жасалды.
Халықаралық қатынастар түсінігі
«Халықаралық қатынастар» терминін агылшын ойшысы Бентам Джереми (1748—1832 жж.) ойлап тапқан, ол мемлекеттердің арасындағы қарым-қатынастардың барлық түрлерін зерттеген.
«Халықаралық қатынастар» теориясын анықтау үшін, халықаралық аренада барлық мүмкін байланыстары жүзеге асатынын ойша елестеуге болады. Халықаралық қатынас кең магынада саяси, экономикаіық, әлеуметтік, құқықтық, әскери, дипломатиялық, мәдени, гылыми жэне басқа байланыстар мен халықаралық негізгі субъектілердің арасындагы қатынастар, ягни, мемлекет, үкіметтік емес үйымдармен, қогамдық қозгалыстармен, сонымен бірге жеке саяси мэнді тұлгалармен тыгыз байланысты. Көрсетілген байланыстар жэне халықаралық қатынастар қызметтің мазмұнын анықтайды, қазіргі әлемнің бет-бейнесін қалыптастырады.
Халықаралық қатынастардың ең маңызды қатысушысы, жетекші және динамикалық рөл ойнайтын, мемлекет болып табылады. Мемлекеттің өзі, айқынырақ айтса, мемлекетаралық қатынастар, бірінші ретте сипатын, климатын жэне халықаралық қатынастарды Даму багытын анықтайды. Сондықтан да, көбінесе халықаралық қатынастарды тар магынада мемлекетаралық қатынастар сиякты түсінеді. Мемлекетаралық қатынастардың мақсаты - қызмет етудің ең тиімді шарттарын құрып, мемлекеттерді дамыту.
Халықаралық қатынастар өз мазмұны бойынша төмендегіні бейнелеп көрсетеді:
1) универсализацияның қагидатына сәйкес халықаралық қатынастарды жаһандату үрдісі;
2) халықаралық қатынастар субъектілерінің санының өсуі;
3) әлемнің күрделенуі, өркениет жанжалдарының көбеюі жэне жаңа ұрпақ қайшылықтарының өсуі;
4) құрал-жабдықтарды түрлендіру, тарихи үрдісте мемлекеттің рөлін өзгертетін үлттық мемлекеттердің халықаралық қызметінің әдістері;
5) қазіргі мемлекеттердің ішкі жэне сыртқы саясат арасында өзара байланыстардың ауқымдарының көбеюі жэне т.б.
Белгілі француз зерттеушісі М. Мерль, кандайда бір қатынастар халықаралық қатынастарга жатар-жатпасын көрсететін белгіні ұсынды жэне оны «оқшау бөлігінің белгісі» деп атаган. Халыкаралык қатынастардын ерекшеліктері «шекараны кесіп өтетін немесе шекарамен киылысатын келісімдер жиынтыгы» деп аныкталады. Әлемді мемлекетке бөлу факторынан шыга отырып, өз аймактык шекарасының егемендігін сактайды, мұндай түсінушілік тек мемлекетаралык өзара ісэрекеттерге апармауга мүмкіндік береді.


title: Билік қорлары және оның түрлері

text:
Саяси билік қорлары - субъекті мақсатына сәйкес билік объектісіне ықпал етуді қамтамасыз ететін барлық құралдар. Олар: экономикалық, әлеуметтік, ақпараттық, күштеу, демографиялық.
Экономикалық - қоғамдық және жеке өндіріске және пайдалануға қажетті материалдық құндылықтар, ақша, пайдалы қазбалар, техника, т.б.
Әлеуметтік - әлеуметтік құрылымдағы орынды, әлеуметтік мәртебені жоғарылату немесе төмендету қабілеттілігі.
Ақпараттық - білім мен ақпарат, сонымен бірге оларды алу және тарату: ғылым және білім институттары, БАҚ, т.б.
Күштеу - бұл қару, күшті қолдану аппараты, осы мақсатта арнайы дайындалған адамдар тобы. Мемлекетте оның ядросын әскер, полиция, қауіпсіздік органдары, сот, прокуратура құрайды.
Демографиялық - адамның өзі басқа ресурстарды құрушы әмбебап ресурс ретінде қызмет етеді.
Саяси билік: заңдылығы мен легитимділігі
Саяси биліктің заңдылығы - басқару түрінің зандық негізі, яғни оның құқықтығының барлық тұрғындармен мойындалуы. Кейбір саяси жүйелерде билік легальды болғанымен, легитимді болмауы мүмкін.
Саяси биліктің легитимділігі - халықтың келісіміне негізделген әрі заңмен, ережелермен, дәстүрмен анықталған билік сапасы. Легитимдік дегеніміз - халықтың үстемдік етіп отырған саяси билікті қолдауы, оның заңдылығы мен шешімдерін растауы.
Егеменділік: түсінігі мен белгілері
Егемендік - мемлекеттің сыртқы саясатта толық тәуелсіз болуы және елдің ішкі саясатында мемлекеттік биліктің бәрінен жоғары тұруы.
Сыртқы саясатта әр мемлекет өзге мемлекеттің егемендігін ескермей тұра алмайды. Сондықтан егемендік пен тәуелсіздікті өзара құрметтеу принциптері халықаралық қатынастар мен халықаралық құқықтағы негізгі мәселе болып табылады. Оның басты шарты - тәуелсіз мемлекеттердің әлеуметтік-саяси жағдайының ерекшеліктеріне, халық саны мен аумағының көлеміне және т.б. жағдайларына қарамастан, бір-бірімен тең дәрежеде қарым-қатынастар жасасып, араласуы. Бұл принциптер БҰҰ жарғысында және бірқатар халықаралық келісімдерде бекітілген. Халықаралық қатынастарда мемлекеттер бір-бірімен ықпалдасу кезінде өздерінің іс-әрекеттерін егемендікті құрметтеу қағидаттарының белгілі бір ережелеріне бағындырады. Мұндай ережелер келісім жасалған сәттен бастап әлгі мемлекеттер үшін міндеттілік сипат алып, халықаралық құқық нормаларына айналады. Сонымен қатар егемендік сол мемлекетті құрап отырған ұлттың саяси билігін қорғауы тиіс.
Мемлекеттік егемендіктің белгілері:
Үстемдік - басқа әлеуметтік биліктің болмауы;
- тәуелсіздік - өз бетінше шешім қабылдау;
- толықтығы - қоғамдық өмірдің барлық салаларына таратылды;
- бөлінбеу - билік бірлігі;
- теңдік - басқалар сияқты құқықтар мен міндеттемелердің болуы;


ҚР ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесіндегі геосаяси фактор
Қазақстанның геосаяси жағдайы,ең алдымен,оның Жер шарындағы ең алдымен құрлық — Еуразияның орталығында орналасуымен анықталады.ХХ ғасырдың ұлы ойшылдарының бiрi, этногенез теориясын жасаған әйгiлi орыс ғалымы Л.Н.Гумилев өзiнің еуразиялық екендiгiн айтқан.Қазақстанның еуразиялық сипаты тарихы кезеңдерде оның мемлекет ретiнде қалыптасу бағытын және қазақ халқының ұлттық ерекiшелiктерiн анықтап бердi. Кеңес Одағының ыдырауы мен Қазақстан Республикасының тәуелсiздiгiн алуы елдiң геосаяси жағдайын бiршама өзгерттi. Қазақстан ядролық қаруды өз еркiмен бас тартқан тұңғыш мемлекетке айналды.1991 жылдың 29 тамызында ҚР Президентi Н.Назарбаев Семей ядролық сынақ полигонын жабатындығы туралы Жарлыққа қол қойды.
Қазақстанның геосаяси жағдайы оның әлемдiк саясатта айрықша орны бар Ресей мен Қытайдың, мұсылман әлемiнің аралығында орналасуымен де анықталады.Еліміздің ТМД құрамына енетін Ресей,Қырғызстан,Өзбекстан және Түрiкменстанмен ортақ шекараларының болуы оның геосаяси жағдайына қолайлы әсер етедi.Көршілес мемлекеттермен бiрте Шанхай ынтымақтастық ұйымына енетiн Қазақстан аймақтық кауiпсiздiк, шекараны бейбiт жолмен реттеу, халықаралық терроризммен бiрлесе күресу, сауда-экономикалық ынтымақтастық жөнiндегi ортақ мәселелердi шешуге атсалысуда.
Қазақстанның геосаяся жағдайы төмендегідей негізгі ерекшеліктерін бөліп көрсетуге болады.
Біріншісі - құрлықішілік жағдайы (ашық теңізге шығу жолының болмауы).Мұның өзі елді көрші мемлекеттерге тәуелді етеді. Қазақстан осы тәуелсіздікті бәсеңдету үшін әлемдік нарыққа шығаратын жаңа қөлік «коридорларын» жасауға қатысуда.Олар барлық бағыттар бойынша - Ресей, Қытай ,Орталық,Оңтүстік—Батыс (Иран, Түркия)және Оңтүстік (Пәкстан) Азия арқылы жүргізіледі.
Қазақстан Трансазия темір жолын салуға, Қазақстан - Қытай мұнай құбырларын жүргізуге қатысты. Біздің елімізде Әзірбайжан, Грузия және Түркия арқылы Жерорта теңізіне қарай мұнай құбырын тартуға қызығушылық туып отыр.
Екінші ерекшелігі - әр түррлі мәдениеттердің, атап айтқанда -ислам (Орталық және Оңтүстік-Батыс Азия),орыс және қытай мәдениеттерінің түйіскен жерінде орналасуы. АҚШ пен Еуропаның геосаясаткерлері, мәдениеттер арасындағы күрес адамзат болашағына әсер ететінін тұжырымдайды. Еліміздің үкіметі өз ішіміздегі Бейбітшілікті қамтамасыз етіп, мәдениеттердің бір-бірін толықтыруына жағдай жасауда.Үкімет халық аралық деңгейде әлемдік және ұлттық діндер Форумын өткізді.
Үшінші ерекшелігі - Еуропа мен Азияның арасында орналасуы.Қазақстан Батыс пен Шығыстың арасындағы өзгеше көпі р тәрізді.Үкімет аумақтың, транзиттік мүмкіндіктерін барынша толық пайдалануға тырысуда. Осыған байланысты аумақта көліктік құрылыс басталды.Қазақстан арқылы шет елдік үлкен тауарлар ағынының өтуі олардың, республик аның қауісіз болуына тәуелділігін арттырады.


Қазақстанның сыртқы саясаты: негізгі мақсаттары мен бағыттары
Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты белсенділігімен, тепе-теңдік сақтауға ұмтылысымен, прагматизмдігімен, сындарлы сұхбат жүргізуге талпынысымен және көпжақты ынтымақтастыққа бағытталғандығымен ерекшеленеді. Халықаралық аренада мемлекетіміз өзінің тарихи, геосаясаттық және экономикалық факторларына байланысты көп ғасырлар бойы сыртқы саясатын халықаралық ынтымақтастық, көршілес мемлекеттермен татуластық және олардың аймақтық біртұтастығын құрметтеу принципіне негіздеп жүргізіп келеді. Қазақстанның өзге мемлекеттермен тең құқылы және екі жаққа да тиімді қарым-қатынас құруға дайындығы оның бүгінгі күні дипломатиялық байланыс орнатқан шет мемлекеттердің санының көптігімен дәлелденіп отыр.
Бүгінгі күні қазақстандық сыртқы саясат басымдылығы ең алдымен Ресей, Қытай, АҚШ, ЕО, Орталық Азия аймағындағы көршілес мемлекеттермен, ислам әлемімен тең құқылы қарым-қатынас құруга бағытталып отыр. Бұл тұрғыда 2006 — 2007 жылдары аталмыш мемлекеттермен және аймақтармен екі жақты байланыс едәуір алға басты.
Қазақстанның сыртқы саяси күш-жігері мынадай негізгі мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған: 1) елдің тәуелсіздігін, қорғаныс қабілетін, ұлттық қауіпсіздігін, егемендігі мен аумақтық тұтастығын жан-жақты нығайту;
2) БҰҰ-ның орталық және үйлестіруші рөлі кезінде әділ және демократиялық әлемдік тәртіпті қорғау;
3) Қазақстан халқының тұрмыс деңгейінің үдемелі өсуі, көпұлтты қоғамның бірлігін, құқықтық мемлекет пен демократиялық институттарды нығайту, адамның құқықтары мен бостандықтарын іске асыру үшін халықаралық жасампаз ортаны қамтамасыз ету;
4) Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуы, "Ұлт жоспары – бес институционалдық реформаны жүзеге асыру жөніндегі 100 нақты қадамды" іске асыру, жоғары технологиялар негізінде жаңғырту және индустрияландыру, инвестициялар тарту, елдің "жасыл" даму жолына кезең-кезеңімен көшуі және әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруі үшін қолайлы сыртқы жағдайлар қалыптастыру.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=41#Қазақстанның_сыртқы_саяси_күш-жігері_мынадай_негізгі_мақсаттарға_қол_жеткізуге_бағытталған

title: Қазақстанның сыртқы саясаты: негізгі мақсаттары мен бағыттары


Осы мақсаттарға қол жеткізу мынадай міндеттердің қойылуын және іске асырылуын айқындайды: 1) жаһандық және өңірлік қауіпсіздік жүйелерінің тиімділігін арттыру;
2) шетелдік әріптестермен және халықаралық ұйымдармен жан-жақты ынтымақтастықты тереңдету;
3) Қазақстанның экономикалық мүдделерін халықаралық аренада
жан-жақты ілгерілету, ұлттық инвесторлар мен экспорттаушылар мүдделерін қорғау, өңірлік және жаһандық сауда-экономикалық қатынастар жүйесіне белсенді қатысу;
4) ұлттық-мәдени ерекшелікті сақтау және мемлекет пен азаматтық қоғамның одан әрі дамуының өзіндік жолын ұстану;
5) шетелде Қазақстан Республикасы азаматтарының жеке, отбасылық құқықтарын және заңды тұлғаларының іскерлік мүдделерін қорғау;
6) халықаралық қоғамдастыққа қазақстандық "жұмсақ күш" пен ұлттық мәдениетті трансляциялау;
7) шетелдегі қазақ диаспорасына және қазақ тіліне қолдау көрсету;
8) Қазақстанның халықаралық ұстанымдарын нығайту және әлемдік қоғамдастықта елдің оң бейнесін қалыптастыру, ақпараттық тәуелсіздік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
Қазақстан және БҰҰ
Қазақстан Республикасы 1992 жылдың 2 наурызынан бастап Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) мүшесі атанды. Халықаралық ұйымға мүше болу жаһандану жағдайында Қазақстанға саяси, экономикалық, экологиялық, әлеуметтік, мәдени-гуманитарлық сипаттағы халықаралық мәселелерді шешуге және халықаралық ынтымақтастық орнатуға мүмкіндік берді.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін көпвекторлы сыртқы саясат бағытын ұстанып келеді. Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев: «Қазақстан ядролық қарулануды тежеуге, халықаралық лаңкестікке, діни экстремизмге, есірткі саудасы мен басқа да осы заманғы қатерлерге қарсы күреске жұмылған халықаралық ауқымды ынтымақтастықтың белсенді мүшесі болып келді және болып қала береді» деп Қазақстан халқына Жолдауында айқындады Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының 2014 - 2020 жылдарға арналған тұжырымдамасында «БҰҰ-ның әділ әрі демократиялық әлемдік тәртіпті орнатудағы орталық және үйлестіруші рөлін көрсетті . Қазақстанның БҰҰ-дағы қызметі бейбітшілік пен қауіпсіздік, экономикалық даму, әлеуметтік даму, қоршаған ортаны сақтау, халықаралық құқық, гуманитарлық мәселелер, денсаулық сақтау және тағы басқа мәселелерді шешуге бағытталған . Қазақстан БҰҰ-на мүше болып кіргеннен бастап бірқатар бағыттар бойынша айқын белсенді ұстанымда болды және қауіпсіздік саласында бірқатар бастамалар ұсынды.
БҰҰ-ға мүшелік кезінде Қазақстан әр жылдарда жүзеге асырылған немесе іске асырылып жатқан мынадай бастамаларды ұсынды.
Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесін (АӨСШК) шақырту;
Арал және Семей сынды экологиялық апатты аймақтарды қалпына келтіру;
29 тамызды Халықаралық ядролық сынақтарға қарсы күрес күні ретінде жариялау;
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың терроризмге қарсы әрекет ету және БҰҰ-ның терроризмге қарсы бөлімдері және мүше мемлекеттермен күш қолданатын экстремизмге қарсы іс-қимыл жөніндегі бастамаларын іске асыру мақсатында Ұйымның іс-әрекетіне бастаманың негізгі постулаттарын қосу және оларды БҰҰ құжаттарында көрсету үшін жұмыс жүргізілуде.
Мемлекет басшысының «Әлем. XXI ғасыр» манифесті БҰҰ басшылығына жіберілді және Бас ассамблеяның құжаты ретінде А/70/818 және Қауіпсіздік Кеңесінің құжаты ретінде S/ 2016/317 тіркеу нөмірлерімен БҰҰ-ға мүше барлық мемлекеттер арасында алты ресми тілде таратылды.
Астанадағы БҰҰ қолдауымен БҰҰ Жасыл технологияларды және инвестициялық жобаларды дамыту орталығын құру, БҰҰ-ға мүше мемлекеттердің қорғаныс бюджетінің бір пайызын БҰҰ-ның тұрақты даму мақсаттарына арналған арнайы қорына жыл сайын аудару, ЭӘК-ті Жаһандық Даму Кеңесіне реформалау жөніндегі БҰҰ-ның жоғары деңгейдегі конференцияларын шақыру бастамалары
Орталық Азиядағы және Ауғанстандағы БҰҰ аймақтық торабын құру жөніндегі бастама.


title: Осы мақсаттарға қол жеткізу мынадай міндеттердің қойылуын және іске асырылуын айқындайды


title: Қазақстан және - Саясат қоғамдық өмірдің саласы ретінде

text:
Қазақстан және Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ)
Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) – 2001 жылғы 15 маусымда Шанхай қаласында (ҚХР) алты мемлекеттің басшылары (Қазақстан Республикасы, Қытай Халық Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжікстан Республикасы, Өзбекстан Республикасы) негізін қалаған, тұрақты жұмыс істейтін, үкіметаралық халықаралық ұйым.
ШЫҰ «Шекара аймағындағы әскери саладағы сенім шараларын нығайту туралы келісім» (Шанхай қ, ҚХР, 1996 жыл) және «Шекара аймағындағы әскери күштерді өзара қысқарту туралы келісім» (Мәскеу қ, РФ, 1997 жыл) негізінде құрылған. Аталған құжаттарға қол қойылған соң «Шанхай бестігі» деген термин пайда болды. 2001 жылы ұйымның құрамына алтыншы мүше болып Өзбекстан қосылғаннан кейін Ұйымның атауы Шанхай ынтымақтастық ұйымы деп қайта аталды.
1996 жылы Шанхай үдерісі басталғалы бері Қазақстан – ШЫҰ аясында жан-жақты өзара іс-қимылдың белсенді қатысушысы болып табылады. Қазақстан Ұйымның аясында өтетін лаңкестікке қарсы әскери жаттығуларға, ғылыми конференциялар мен форумдарға тұрақты қатысып отырады, ШЫҰ құқықтық базасының нығаюына үлкен үлес қосып келеді.
ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер
Қазақстан
Қырғызстан
Қытай
Өзбекстан
Ресей
Тәжікстан
Пәкістан
Үндістан
Қазақстан және Еуразиялық Экономикалық Одақ
Еуразиялық интеграция туралы идеясы алғашқы рет 1994 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев жария етті. Басында сол кезде революциялық болып көрілген бұл бастама бір мағыналы емес қабылданды. Бірақ кезі жеткенде ол үлкен қолдау мен даму тапты.
Нәтижесінде – бірінші кезеңде Кеден одағы құрылды, сосын Бірыңғай экономикалық кеңістік, ал 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап Беларусь, Қазақстан және Ресей негізін салушылар болып табылатын Еуразиялық экономикалық одақ өз жұмысын бастады. Кейін Армения Республикасы мен Қырғыз Республикасы ЕАЭО-ның толық құқықты мүшелері болды.
XX-ғасырдың ортасында қалыптасуы басталған Еуропалық одақ қатарында ЕАЭО әлемде толық экономикалық одақтың екінші үлгісі болып табылды.
ЕАЭО саяси бірлестік болып табылмайды. Одақ туралы шартты әзірлеу барысында ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер оның саясиландыру және ұлттық егемендігін тигізетін мәселелерді Одақтың құзыретіне беруден саналы бас тартты. ЕАЭО шеңберінде тек экономикалық ынтымақтастық мәселелері қарастырылады, сондай-ақ егеменді теңдігі, оның мүше мемлекеттердің тең құқықтығы мен ұлттық мүдделерін ескеру қағидасы қамтамасыз етілді.
ЕАЭО шеңберіндегі ынтымақтастығы келесідей салаларда:
кедендік-тарифтік және тарифтік емес реттеу;
кедендік реттеу;
техникалық реттеу;
санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар;
кедендік әкелу баждарын есепке жатқызу және бөлу;
үшінші тараптарға қатысты сауда режимдерін белгілеу;
сыртқы және өзара сауда статистикасы;
макроэкономикалық саясат;
бәсекелестік саясат;
өнеркәсіптік және ауылшаруашылық субсидиялары;
энергетикалық саясат;
табиғи монополиялар;
мемлекеттік және (немесе) муниципалдық сатып алулар;
көрсетілетін қызметтердің өзара саудасы және инвестициялар;
көлік және тасымалдау;
валюта саясаты;
зияткерлік меншік;
еңбек көші-қоны;
қаржы нарығы (банк саласы, сақтандыру саласы, валюта нарығы, бағалы қағаздар нарығы) жүзеге асырылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Қазақстан және Ислам ынтымақтастығы ұйымы (ИЫҰ)

text:
Мұсылман мемлекеттері басшыларының 1969 жылғы 25 қыркүйекте Рабатта өткен конференциясында негізі қаланған Ислам ынтымақтастығы ұйымы (ИЫҰ) – ең ірі және ықпалды үкіметтік әрі халықаралық мұсылман ұйымы. Қазіргі уақытта ол жалпы саны шамамен 1,5 миллиард адамды қамтитын 57 елдің басын біріктіріп отыр.
Қазақстанның мұсылман елдерімен қарым катынастарын арттыру еліміздің ұзақ мерзімді мүдделерімен қатар, ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2006 жылғы 1 мамырдағы жолдауына сәйкес келеді.
Қазақстан полиэтникалық және көпконфессионалдық ел бола отырып, өркениеттер мен діндер арасындағы диалогті дамытуға бағытталған глобалдық процесті толығымен жақтайды. Сондықтан, Қазақстанның ИКҰ жұмысына басқа да ірі аймақтық және глобалдық ұйымдармен қатар, белсенді қатысуы, қазіргі таңда үлкен маңызға ие.
ИЫҰ халықаралық деңгейде Қазақстанның бастамаларын қолдауды жалғастырып, олардың сәтті жүзеге асырылуына өз үлесін қосып келеді. Атап айтқанда, Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңес пен Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съезін шақыру жөніндегі бастамалар Ұйымның жыл сайынғы құжаттарында көрініс табады. ИЫҰ Қазақстанның «Шығыс – Батыс» жүлгесі бойынша қарым-қатынаста өзіндік көпір қызметін атқаратын өркениетаралық және дінаралық диалогты дамыту саласындағы маңызды үйлестірушілік рөлін мойындайды.
2012 жылы желтоқсанда Мемлекет басшысының ел халқына Жолдауында Қазақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі даму стратегиясы таныстырылды. Оның басты мақсаты – мықты мемлекеттің, дамыған экономиканың және жалпыға ортақ еңбектің негізінде берекелі қоғам құру, Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 елінің қатарында болуы.
Бұл мақсаттарға қол жеткізу үшін «Қазақстан – 2050» Стратегиясы жеті ұзақмерзімді басымдықтарды іске асыруды қарастырады:
1. Жаңа бағыттың экономикалық саясаты – пайда алу, инвестициялар мен бәсекеге қабілеттіліктен қайтарым алу принципіне негізделген түгел қамтитын экономикалық прагматизм
2. Кәсіпкерлікті – ұлттық экономиканың жетекші күшін жан-жақты қолдау
3. Әлеуметтік саясаттың жаңа принциптері – әлеуметтік кепілдіктер және жеке жауапкершілік
4. Білім және кәсіби машық – заманауи білім беру жүйесінің, кадр даярлау мен қайта даярлаудың негізгі бағдары
5. Мемлекеттілікті одан әрі нығайту және қазақстандық демократияны дамыту
6. Дәйекті және болжамды сыртқы саясат – ұлттық мүдделерді ілгерілету мен аймақтық және жаһандық қауіпсіздікті нығайту
7. Жаңа қазақстандық патриотизм – біздің көпұлтты және көпконфессиялы қоғамымыз табысының негізі


Жеке ұлттық кодты сақтау Қазақстанды жаңғыртудың негізгі шарты
Қазіргі заманғы қазақстандық мәдениет ұлттың генетикалық кодының қалыптасқан тарихи-мәдени негізі бар жаһандық мәдени диалогқа белсене қатысуы үшін барлық алғышарттарға ие. Ұлттың мәдени кодының негізгі құрамдас бөліктері мұра, салт-дәстүрлер, әдет-ғұрыптар, тіл, отбасы, шаруашылық жүйелер (өмір салты), мерекелер болып табылады.
Ұлттық код мәселесіне тоқталсақ, бұл аса терең ұғым. Ұлттық код дегеніміз – ұлттық болмыс. Яғни, бір халықты басқа халықтан ажыратып, танытатын және сол халықтың әлем қауымдастығы алдында басқаға ұқсамайтын таным-түсінігі мен бітім-болмысын айқындап тұратын сипаты. Бұл сипаттың ерекшелігі – дара халықтың жаратылысындағы айырықша антропологиялық генезисінен бастап, ғасырлар бойы үзілмей келе жатқан дәстүр-салты, мінез-құлқы, арман-мұраты, тілі мен ділі, тұрмыстық-шаруашылық негіздеріне дейін толық қамти алуында. Бір сөзбен айтқанда, этностың тұтастығын сақтап тұрған кілтінің бүтін болуы.
Қазіргі жаһандану кезеңінде жойылып кетуден аман қалуын ойлаған әрбір халық алдымен өзінің байырғы рухани-тектік қасиеттерін мейілінше жаңғыртып, осы арқылы заманауи ғаламдық бәсекелестікке төтеп бере алу жағын ескергені жөн.
Үш тағанды қазақстандық жаңғыртудың міндеттерімен белгіленген, бірінші кезеңде көзделген қазақстандықтардың ұлттық кодын қалыптастыру, ұлттық сәйкестікті сақтау, шығармашылық ресурстардың әлеуетін нығайту, мәдениет пен туризмде кластерлік индустрияның симбиозын дамыту, креативті индустрия аймағын құру, сондай-ақ өзінің шағын отанын қолдау бастамаларын ілгерілету шаралары практикалық жүзеге асырылуда. Бұдан басқа, елдің ұлттық рәміздері мен мәдени бренді, Қазақстанның киелі жерлерінің мәдени-географиялық картасы, үздік туындылары жаһандық әлемде мәдениет пен өнер саласында ілгері жылжып, кеңінен таралуда.
Қоғамдық сананы жаңғыртуға, рухани жаңаруға және ұлттың мәдени кодын нығайтуға ықпал ететін дәстүрлі құндылықтарды қолдау, адамгершілік бағдарларын қалыптастыру және тілді дамыту, мәдени-тарихи құндылықтарды және дәстүрлерді сақтау, Қазақстанның киелі жерлерінің мәдени-географиялық картасын қалыптастыру, жаһандық әлемде қазақстандық заманауи мәдениетті ілгерілету, өзінің “Туған жер” кіші отанына сүйіспеншілігі мен әлеуметтік сыйластығы арқылы жүзеге асырылады.


Ұлт Жоспары – бес институционалды реформаны жүзеге асырудағы 100 нақты қадам
2015 жылдың сәуір айында Елбасы Н.Ә.Назарбаев Қазақстан Республикасының Президенті лауазымына кірісу рәсімінде сөйлеген сөзінде алдағы уақытта «Мемлекеттік құрылыстың одан арғы 100 нақты қадамы» атты Ұлт Жоспарын ұсынатынын айтқан болатын.
«100 нақты қадам» – бұл Жаһандық және ішкі сын-қатерлерге жауап және сонымен бір мезгілде, жаңа тарихи жағдайларда Ұлттың дамыған мемлекеттердің отыздығына кіруі жөніндегі жоспары» екені атап көрсетілген.
«Кәсіби мемлекеттік аппарат құру», «Заңның үстемдігін қамтамасыз ету», «Индустрияландыру және экономикалық өсім», «Есеп беретін мемлекетті қалыптастыру» деп аталатын бөлімдерден тұратын ресми құжаттың өн бойында мемлекет дамуының алдағы уақыттағы 100 нақты қадамы айқындалған. «100 нақты қадам» елімізде «2050 – Стратегиясын» жүзеге асыру мен Қазақстан мемлекеттілігін нығайтуға, жолдан адаспауға, күрделі кезеңнен сенімді өтуге жағдай туғызатын беріктік қорын жасап беретін болады. Жоспардың негізгі мақсаты «аурулардың сыртқы белгілерін» сылап-сипап қою емес, оларды «жүйелі емдеу».
Ұлт Жоспары 5 институционалды реформадан тұрады:
І. КӘСІБИ МЕМЛЕКЕТТІК АППАРАТ ҚҰРУ
II. ЗАҢНЫҢ ҮСТЕМДІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
ІІІ. ИНДУСТРИЯЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСІМ
IV. БІРТЕКТІЛІК ПЕН БІРЛІК
V. ЕСЕП БЕРЕТІН МЕМЛЕКЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУ
Жаһандану: түсінігі мен мазмұны
Жаһандану, немесе Глобализация (ағылш. Global — «әлемдік», «дүниежүзілік», «жалпы») — жаңа жалпыәлемдік саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық құрылуының үрдісі. Терминді ғылыми айналымға алғаш рет 1983 жылы енгізген америкалық экономист Теодор Левитт. Жаһанданудың жаңа сатысының түрлі аспектілерін 20 ғасырдың ортасынан бастап Уолт Ростоу, Дэниел Белл, Алвин Тофлер, Питер Дракер, Джон Нейсбитт, Лестер Туроу зерделеді.
Жаһанданудың төмендегідей негізгі құрамдас бөліктері бар: “менталдық” немесе мәдени Жаһандану — дәстүрлердің, діндердің, мәдениеттер мен идеологиялардың “ұқсастануының” кешендік үрдісі. Қазіргі таңда бүкіл әлем, негізінен, 6 жаҺандық діни жүйеге (христиандық, ислам, иудаизм, индуизм, буддизм, конфуцийшілдік) бөлінеді. Адамзаттық мәдени құндылықтар ортақтығының күшею үрдісі “менталдық” Жаһанданудың бір көрінісі болып табылады. Соның ішінде америкалық мәдени дәстүр “планетарлық” деп аталынып жүр. Мәдени жаһандану саласында бүгінгі күннің өзінде біртұтас жалпыадамзаттық мәдениеттің нышандары — жаңа нысандармен (желілік мәдениет, кибермәдениет) ұштасқан ежелгі мәдени дәстүрлердің (классикалық, еуропалық, америкалық, шығыстық, мұсылмандық және үнділік) синтезі көріне бастады. Бұл жағдай әрбір ұлттық, халықтың өзіне тән ділі мен мәдениетін сақтап қалуы жолында орасан зор күш-жігер жұмсауын талап етеді;


title: экономикалық жаһандану - Саясат қоғамдық өмірдің саласы ретінде

text:
экономикалық жаһандану екі үрдістің жиынтығын — нарықтардың жаһандануын (капиталдық, еңбек ресурстарының, тауарлардың және қызмет көрсетулердің) және экономикалық нысандардың жаһандануын білдіреді және экономиканың ұйымдық құрылымдарының — компаниялардың, фирмалардың, корпорациялардың іріленуімен түсіндіріледі. Қазіргі уақытта экономикалық Жаһанданудың нақты сипаттары бар:
үлкен компаниялардың жетекші рөлі;
жаhандық қаржы, валюта және қор рыноктарының қызмет етуі;
жаhандық ақпараттық желілердің қызмет етуінің нәтижесінде көлік ағындары құрылымының өзгеруі;
жаhандық сауда-экономикалық бірлестіктер мен одақтардың құрылуы мен қызмет етуі;
барлық ұлттық және халықар. қаржылық, валюталық трансакциялардың жаhандық желіге аударылуы;
бөлшек саудалық, банктік, сақтандыру және сауда операцияларын жаhандық желіге аударылуы;
аумақтық Жаһандану — мемлекетаралық құрылымдардың күшею үрдісі. Мемлекетаралық экономикалық және әскери-саяси одақтар Жаһанданудың барынша жоғары деңгейдегі мәнін көрсетеді. Бұл ретте Жаһандану нәтижесінде болашақта ұлттық мемлекеттерге немесе басқа да аумақтық құрылымдарға бөлінбейтін біртұтас өркениет құрылуы мүмкін деген болжам айтылады. Бірақ ол ұлттар мен халықтар арасындағы этникалық және мәдени айырмашылықтар барынша жойылған жағдайда ғана жүзеге асуы мүмкін. Кейбір мамандар дәстүрлі мемлекеттерді аймақтық қауымдастықтардың ығыстыру үрдісі дами түседі деп есептейді. Ал енді бір зерттеушілер аймақтық қоғамдасу үрдісін бүкіләлемдік Жаһанданудың зиянды әсерінен қорғанудың бірден бір жолы деп қарайды.
ақпараттық-коммуникациялық Жаһандану — қазіргі заманғы интеграциялық үрдістердің ішінде аса ықпалдысы. Оған: коммуникациялық мүмкіндіктерді дамыту және ғарыштық кеңістікті ақпарат беру үшін пайдалану; жаhандық ақпарат желілерінің пайда болуы және тез дамуы; адамзат тұрмысындағы көптеген үрдістердің компьютрлендірілуі жатады. Сонымен қатар, келешекте екі бағыттағығарыштық жүйелерді басымдылықпен дамыту; байланыстырудың жеке жүйесі мен жаhандық позицияланудың дамуы; ақпараттық коммуникациялық кешендердің негізінде бизнесті, өндірістік үрдістер мен үй шаруаларын басқарудың жаhандық жүйесін құру; өмір сүру үрдістерінің мейлінше үлкен бөлігін компьютрлендіру мен роботтау жүреді;


title: этникалық Жаһандану - Саясат қоғамдық өмірдің саласы ретінде

text:
этникалық Жаһандану негізгі екі үрдістен тұрады — планета халқының санының өсуі және әр түрлі этникалық топтардың өзара ассимиляциясы.
Жаһандану процестері сүйенетін негізгі қағидаттар мен тетіктер. Қазіргі әдебиеттерде жаһанданудың әртүрлі үлгілері талқыланады, бірақ солардың ішінде жаһанданудың неолибералдық және гуманистік-ноосфералық үлгілері ерекше назар аударады. Сыншылардың пікірінше, неолибералдық үлгі, жаһанданудың жемісін өздері көретін трансұлттық корпорациялардың және дамыған елдердің мүдделерін жүзеге асырады. Нәтижесінде байлар мен кедейлердің арасындағы алшақтық тереңдей бермек. Бүкіләлемдік банк мәліметтері бойынша, 2002 жылы жан басына шаққандағы табысы жоғары және темен елдердің арасындағы айырмашылық едәуір (сәйкесінше Жер шарының 15,6% түрғындарының табысы жеткілікті және 42% күнкөріс көзі темен). Жаһанданудың неолибералдық үлгісі өркениеттер қақтығысы және экологиялық апат қаупін күшейтеді. Жаһанданудың гуманистік-ноосфералық үлгісін жақтаушылардың пікірінше, жаһандану артықшылықтарын бүкіл адамзат мүддесі үшін қолдануға бағытталған. Ол үшін ТҰК-ны ғаламдық азаматтық қоғам және оның институттарының бақылауына беру керек, бүкіл әлемдік қауымдастық күшін кедейлікпен күреске, көптеген елдердің технологиялық артта қалушылығын жеңуге жұмылдыру керек.
«Жасыл экономика» - мемлекеттің жаңа тұрақты даму векторы
Жасыл экономика тұжырымдамасы өзіне экономикалық ғылым мен философияның басқа да идеяларын біріктіреді, мысалы экологиялық экономика, қоршаған орта экономикасы, антиглобалистика, халықаралық қатынастар теориясы, постмодернизм және т.б.
БҰҰ анықтамасы бойынша «жасыл экономика» – бұл экономикалық тәуекелдер мен табиғи ресурстар тапшылығын қысқартатын және халықтың тұрмыстық игілігін жақсартып, әлеуметтік теңдікке алып келетін экономика.
Бұл экономикалық модель 21 ғасырдағы елдердің тұрақты дамуын қамтамасыз ететін маңызды құралдардың бірі ретінде танылып отыр.
Жасыл экономиканың негізгі үш аксиомасы бар:
шектеулі кеңістікте ықпал ету аясын шексіз кеңейту мүмкін емес;
шектеулі ресурстар жағдайында шексіз өсіп отырған қажеттіліктерді қанағат тандыру мүмкін емес;
жер бетіндегі барлық нәрсе өзара байланысты.
Жасыл экономиканың артықшылықтары:
бүкіл әлемде күн батареяларын қолдану мүмкіндіктері;
газбен жұмыс жасайтын жолаушылар тасымалын ұйымдастырушы көліктерді енгізу;
қайта өңдейтін зауыттар салуды арттыру;
Қазақстан Республикасының «жасыл экономикаға» көшуі жөніндегі тұжырымдамасы Қазақстан халқының әл-ауқатын, өмір сүру сапасын арттыру және елдің әлемнің неғұрлым дамыған 30 елінің қатарына кіруі арқылы қоршаған ортаға түсетін жүктеме мен табиғи ресурстардың тозуын барынша азайта отырып, жаңа тұрпаттағы экономикаға көшу мақсатында терең жүйелі жаңартулар үшін негіз қалайды.
Ел алдында тұрған «жасыл экономикаға» көшу жөніндегі негізгі басым міндеттер:
1) ресурстарды (су, жер, биологиялық және басқа) пайдалану мен оларды басқару тиімділігін арттыру;
2) қолда бар инфрақұрылымды жаңғыртып, жаңаларын салу;
3) қоршаған ортаға қысымды жұмсартудың рентабельдік жолы арқылы халықтың әл-ауқаты мен қоршаған ортаның сапасын арттыру;
4) ұлттық қауіпсіздікті, соның ішінде су қауіпсіздігін арттыру болып табылады.
Есептеу бойынша 2050 жылға қарай «жасыл экономика» шеңберіндегі жаңартулар жалпы ішкі өнімді 3 пайызға қосымша ұлғайтып, 500 мыңнан астам жаңа жұмыс орындарын құруға, өнеркәсіп пен қызмет көрсетулердің жаңа салаларын қалыптастыруға, халық үшін сапалы өмір сүру стандарттарын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.


«Мәңгілік ел» ұлттық идеясы және оның жеті құрамдас бөлігі
Мәңгілік Ел» - бұл Қазақстанның әлемдік саяси картада тәуелсіз, гүлденген мемлекет ретінде мәңгі өмір сүру идеясы, еліміздің тұрақты дамуын, сондай-ақ әр азаматтың жақсы өмір сүруін қамтамасыз ету үшін қажет құндылықтар, оларды сақтау мен насихаттау идеясы.
Аталған идея қазақ елінің ғасырлар бойы армандаған мақсаты ғана емес, Тәуелсіздік жолындағы жанқиярлық еңбегі мен тынымсыз шығармашылығының нәтижелері арқылы қол жеткен асу. «Мәңгілік ел» ұғымын тереңнен түсіндіру, тарихи негіздерін көрсету мәселелері маңызды болып табылады.
Мәңгілік ел» патриоттық акті бұл жалпыұлттық идеяның құжат жүзіндегі формасы, бұл халық бірлігінің әмбебап әрі толыққанды генетикалық бағдарламасы. Біздің мәдени-рухани құндылықтарымыз, экономика, саясат, мораль мен сенім мәселелері, жаһандық әлемде Қазақстанды қай жерден көретініміз бәрі-бәрі осы құжатта көрініс табуы шарт.
Мәңгілік Елдің мызғымас Жеті тұғыры.
Тәуелсіздік және Астана.
Жалпыұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім.
Зайырлы Мемлекет және Жоғары Руханият.
Инновация негізіндегі тұрақты Экономикалық Өсім.
Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы.
Тарихтың, Мәдениет пен Тілдің ортақтығы.
Ұлттық қауіпсіздік және Қазақстанның жалпы әлемдік және өңірлік проблемаларды шешуге жаһандық тұрғыдан қатысуы.
Цифрлық Қазақстан мемлекеттік бағдарламасы
«Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы – бұл цифрлық технологияларды қолдану есебінен елдің әрбір азаматының тұрмыс деңгейін арттыруды көздейтін маңызды кешенді бағдарлама.
Бағдарламаның негізгі мақсаттары Қазақстан Республикасының экономикасын дамытудың қарқынын арттыру және халықтың өмір сапасын жақсарту, сондай-ақ экономиканың негізінен жаңа траекториясы – болашақтың цифрлық экономикасына өту болып табылады.
Мембағдарламаны 2018-2022 жылдарда іске асыру басты бес бағыт бойынша жүргізілетін болады:
1. «Экономика салаларын цифрландыру»– алға бастайтын технологияларды және еңбек өнімділігін арттырып, капиталдандырудың өсуіне бастайтын мүмкіндіктерді қолдана отырып ҚР экономикасының дәстүрлі салаларын қайту құру.
2. «Цифрлық мемлекетке өту»– халық пен бизнеске олардың қажеттіктерін алдын ала болжай отырып қызметтер көрсету үшін мемлекеттің инфрақұрылымын қайта құру.
3. «Цифрлық Жібек жолын іске асыру»– деректерді беру, сақтау және өңдеудің жоғары жылдамдықтағы және қорғалған инфрақұрылымын дамыту.
4. «Адами капиталды дамыту»– креативтік қоғам құруды және жаңа реалиялар – білімдер экономикасына өтуді қамтитын түрлендірулер.
5. «Инновациялық экожүйені құру» – бизнес, ғылым саласы және мемлекет арасында берік байланысы бар технологиялық кәсіпкерлікті дамыту, сондай-ақ инновацияларды енгізу үшін жағдай жасау.
«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы шеңберінде іске асырылған барлық іс-шаралар мен жобалар мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен ашықтығын арттыруды, халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз етуді, білім және денсаулық сапасын, сондай-ақ инвестициялық ахуалды жақсартуды, еңбек өнімділігі мен ІЖӨ құрылымында кіші және орта бизнестердің үлесін артыруды мүмкін етеді.


title: Саяси тәртіп: түсінігі, мазмұны

text:
Саяси режим (тәртіп) дегеніміз – мемлекеттік билікті жүзеге асырудың тәсілі, қоғамдағы азаматтардың еріктері мен құқықтарының деңгейі. Бұл ұғым мемлекет басқарудың түрін емес, оның сапасын айқындайды, қоғамның саяси өміріне сипаттама береді. Саяси тәртіп түсінігінің шеңберіне мемлекеттік билікті қалыптастыратын тәсілдер, сол үшін қолданылатын құралдар, саяси биліктің іс-қимылдарының түрлері және т.б. жатады.
Саяси тәртіп - саяси билікті жүзеге асырудың, қоғамды басқарудың әдіс-тәсілдер жиынтығы. Оған демократиялық құқық пен еркіндіктің жағдайын білдіретін саяси тәртіп жатады. Зерттеушілердің көбі бұл тәртіпті айқындағанда оның көрсеткіші, өлшеуіші ретінде демократиялық даму деңгейін, қоғам мүшелерінің белсенділігін айтады. Осыған байланысты қазіргі саяси тәртіптерді демократиялық және демократияға қарсы деп екіге бөледі.
Саяси режимдердің түрлері:
а) демократиялық;
б) авторитарлық;
в) тоталитарлық
Демократиялық саяси реждимнің белгілері:
1. Əр түрлі партиялардың, бірлестіктердің, қозғалыстардың Конституция шеңберінде еркін, бостандық жағдайында əрекет етуі, қызмет атқаруы.
2. Идеологиялық плюрализм, қоғамда əртүрлі идеологиялық ағымдардың, бағыттардың болуына жəне үстемдік етуші бірден-бір идеологияның болмауына жағдайлар жасалады.
3. Мемлекет өз органдарын, негізінен сайлау жолымен құрады.
4. Қоғамда демократиялық құқықтар мен бостандықтар орын алады. Оларды, шын мəнінде, қамтамасыз ету кепілдері жасақталады.
Авторитарлық саяси режимнің белгілері:
1. Демократиялық партиялар мен ұйымдарға тыйым салынады;
2. Идеологиялық пікір алуандығы болмайды, мемлекетте үстемдік етуші идеология орнығады.
3. Сайлау жолымен құрылған органдар болмайды.
4. демократиялық құқықтар мен бостандықтар шектеледі.
5. Жаппай қуғын-сүргін жəне заңсыздықтар орын алады.
6. Авторитарлық режим антидемократиялық режимның бір түрі ретіндегі сипаты дербестенеді, яғни, нақты билеушілер түрінде көрініс табады, олар диктатура орнатады.
Тооталитарлық режимнің белгілері:
1. Мемлекетте бір ғана саяси партия үстемдік етеді, ол мемлекеттік биліктің
ұйытқысы болады.
2. Бір ғана идеология үстемдік етеді, идеологияда плюрализм (пікір алуандығы) болмайды.
3. Қоғамда жеке адамға табыну мемлекет тарапынан қамтамассыз етіледі.
4. Мемлекет əкімшіл-əміршіл жүйе арқылы басқарылады.
5. Азаматтардың құқықсыздығы, олардың жүріс-тұрысы мен іс-əрекеттерінің жөнжобасы қатал түрде реттеліп, жүзеге асырылады.


Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Әлем. ХХІ ғасыр» манифесті
2016 жылдың наурыз айының аяғында АҚШ астанасы Вашингтонда өткен ядролық қауіпсіздік жөніндегі төртінші саммит шеңберінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Әлем. ХХІ ғасыр» манифесі жария етілді. БҰҰ жанындағы Қазақстан Республикасының Тұрақты өкілдігі Біріккен Ұлттар Ұйымының басшылығын, тұтастай Нью-Йорктегі дипломатиялық қауымдастықты осы кездесуде жоғары деңгейде ұсынылған ҚР Президентінің авторлығымен шыққан «Әлем. XXI ғасыр» Манифест атауымен мүлдем жаңа құжат-парадигманы таныстырды. БҰҰ бас Хатшысы Пан Ги Мунға, сондай-ақ әлемдік ұйым жанындағы барлық мүше мемлекеттердің Тұрақты Өкілдеріне тиісті хат жіберілді. ҚР Тұрақты Өкілдігінің Бас хатшысына үндеуі нәтижесінде Манифест БҰҰ Бас Ассамблеясының және Қауіпсіздік кеңесінің ресми құжаты мәртебесін алды.
Бұл құжатта үш басты қағидатты нақты мазмұндау керек.
Біріншіден, қазіргі кездегі бірде-бір соғыста жеңімпаз болмайды және бола да алмайды, онда бәрі де жеңіледі.
Екіншіден, жаңа соғыста жаппай қырып-жоятын қарулар – ядролық, химиялық, биологиялық және ғылым жетістігі негізінде ойлап табылатын басқа да кез келген қару түрлерін қолданудан қашып құтылу мүмкін болмайды. Бұл бүкіл адамзаттың қырылуына алып келеді. Және осыған кімнің жауап беретінін анықтаудың өзі де кеш болады және жауап беретін адам да табылмайды. Осы ықтимал қауіп-қатерді қазіргі ұлттық лидерлер мен саясаткерлер және олардың кейінгі буын өкілдерінің барлығы аксиома ретінде түсінуге тиіс.
Үшіншіден, мемлекеттер арасындағы барлық талас-тартыстарды реттеу үшін бейбітшілік пен қауіпсіздікке тең жауапкершілік, өзара құрмет және ішкі іске араласпау қағидаттарына бейімделген бейбіт үнқатысулар мен сындарлы келіссөздер негіз болуы керек. Әлемдік қоғамдастық іс-қимылының тұтастық алгоритмдерін мына бағыттар бойынша осы кешенді негізде түзу керек.
Қазақстанның үшінші жаңғыруы: басымдықтары мен міндеттері
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 2017 жылғы Қазақстан халқына арнаған дәстүрлі жолдауы «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» деп аталады.
Қазақстанның Бірінші жаңғыруы - 30 жыл бұрын КСРО-ның қирандысынан шығып, өз жолымызды қалай бастағандығымызбен тығыз байланысты. Сол кезде біздің аға буын өкілдеріміз еліміздің іргетасынан бастап қолға алып, әлем картасында болмаған жаңа мемлекет құрды. Жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшу жүзеге асырылды.
Ал, Екінші жаңғыру «Қазақстан-2030» стратегиясының қабылдануымен және жаңа елорда - Астананың салынумен басталды. Оның нәтижелі болғаны күмәнсіз. Еліміз экономикалық тұрғыдан артта қалған аймақтан шығып, әлемдегі экономикасы бәсекеге қабілетті 50 мемлекеттің қатарына кірді.
Жолдау аясында емлекет үшін тиімді мүмкіндіктерді қарастыруға бағытталған бес нақты басымдықты белгіленді:
Бірінші басымдық - экономиканың жеделдетілген технологиялық жаңғыртылуы, яғни, бұл тұрғыдағы басты міндет - цифрлық технологияны қолдану арқылы құрылатын жаңа индустрияларды өркендету.
- Екінші басымдық - бизнес-ортаны түбегейлі жақсарту және кеңейту. Мұндағы көзделген стратегиялық мақсат - елдің ішкі жалпы өніміндегі шағын және орта бизнестің үлесі 2050 жылға қарай кем дегенде 50% болуын қамтамасыз ету.
- Үшінші басымдық - макроэкономикалық тұрақтылық. Бірден-бір басты міндет - ақша-несие саясатының ынталандырушы рөлін қалыпқа келтіру және экономиканы қаржыландыруға жекеменшік капитал тарту.
- Төртінші басымдық - адами капитал сапасын жақсарту. Бұл ретте біріншіден, əлемдік деңгейдегі білім беру жүйесінің рөлін өзгерту, яғни, білім беруді экономикалық өсудің жаңа моделінің орталық буынына айналдыру, оқыту бағдарламаларын сыни ойлау қабілетін және өз бетімен іздену дағдыларын дамытуға бағыттау және де қала мен ауыл мектептері арасындағы білім беру сапасының алшақтығын азайту.
- Бесінші басымдық - институционалдық өзгерістерге, қауіпсіздікке және сыбайлас жемқорлықпен күрес.


title: Қазақстандағы қоғамдық сананы жаңғырту

text:
Қазақстандағы қоғамдық сананы жаңғыртуға бағытталған бірден-бір құжат – Рухани жаңғыру мемлекеттік бағдарламасы. Еліміздегі рухани жаңғырудың тұжырымдамалық бағдары министрден бастап, қатардағы қарапайым азамат түсінетін, баршаға ұғынықты, бай әрі ықшам тілмен жеткізіледі.
Басты мақсат мемлекеттің және азаматтық қоғамның өзара іс- қимылының негізінде барша руханиятты жаңғырту болып табылады. Елбасы рухани жаңғырудағы ұлттық сананың рөліне баса назар аударып, бірнеше міндеттерді айқындап берді. Оның ең негізгісі ұлттың терең тарихынан бастау алатын рухани ұстанымды сақтап қалу. Құндылықтарымыз бен озық дәстүрімізді табысты жаңғырудың алғышартына айналдыра білу. Бұл ретте, Елбасы «Жаңғыру жолында бабалардан мирас болып, қанымызға сіңген, бүгінде тамырымызда бүлкілдеп жатқан ізгі қасиеттерімізді қайта түлетуіміз керек»,- екенін атап көрсетті.
Рухани жаңғыруда қойылып отырған маңызды мәселенің бірі «сананың ашықтығы». Жаһандану үрдісіндегі басты талап әлемдік тілдерді игеруге ұмтылу. Бұл біздің ғаламдық үрдіске толыққанды араласуымызға жол ашады. Әлемдік озық тәжірибе мен жетістіктерге қол жеткізуімізге мүмкіндік туғызатыны анық.
Тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағыты:
1. Бәсекелік қабілет
2. Прагматизм
3. Ұлттық бірегейлікті сақтау
4. Білімнің салтанат құруы
5. Қазақстанның революциялық емес, эволюциялық дамуы
6. Сананың ашықтығы
Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы
Нұрсұлтан Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы, «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының жалғасы ретінде оның жаңа қырларын айқындап, тарихи сананы жаңғыртудың жолдарын көрсетеді.
Ұлт тарихындағы кеңістік пен уақыт» және «Тарихи сананы жаңғырту» деп аталатын екі бөлімнен тұратын мақалада Мемлекет басшысы ұлттық тарихымызды ежелгі заманнан қарастырып, оның тұжырымдамасын нақтылауға шақырады.
Президент аталған мақаласында тарихтың түйінді мәселелерін көпшілікке түсіндіру мақсатында Ұлы даланың жеті қырына тоқталады. Бұл айтылғандардың барлығы да біздің жеріміздің материалдық мәдениетінен бастау алады, ендеше бізге жат емес.
1. Атқа міну мәдениеті Атқа міну мәдениеті мен жылқы шаруашылығы жер жүзіне Ұлы даладан тарағаны тарихтан белгілі, жылқыны өолға үйрету .
2. Ұлы даладағы ежелгі металлургия 3. Аң стилі 4. Алтын адам 5. Түркі әлемінің бесігі 6. Ұлы Жібек жолы 7. Қазақстан – алма мен қызғалдақтың отаны


title: Саяси жүйе: түсінігі, мазмұны

text:
Саяси жүйе - билікті жүргізуші əлеуметтік топтар, таптар, ұйымдар мен мемлекеттер арасындағы өзара қатынастарды реттейтін, қоғамда тұрақтылық пен тəртіпті қамтамасыз ететін ұйымдар, мекемелер мен институттар жиынтығы. Оның негізгі элементтеріне мемлекет, саяси партиялар, дін орындары, қоғамдық-саяси ұйымдар жəне т.б. жатады.
Саяси жүйелердің жіктелуі
Саяси жүйелердің жіктелуі жөнінде ғалымдар арасында ортақ пікір жоқ. Саяси жүйені жіктеу зерттеушілер таңдаған өлшемге байланысты. Саяси жүйені жіктеудің ең кең тараған түрі, оның саяси тəртібіне қарай тоталитарлық, авторитарлық жəне демократиялық деп бөлінуі. Француз саясаттанушысы Ж.Блондель саяси жүйені басқарудың мазмұны мен түрлеріне сай оны 5 түрге бөледі:
1) либералдық демократия. Ол саяси, мемлекеттік шешімдерді қабылдағанда меншікке иелік етуі, жекешілдік, еркіндік сияқты құндылықтарды басшылыққа алады;
2) коммунистік жүйе. Ол əлеуметтік игілікті тең белуге бағдар ұстайды;
3) дəстүрлі саяси жүйе. Ол ат төбеліндей ақсүйектердің саяси жəне экономикалық үстемдігіне негізделеді;
4) Дамып келе жатқан елдерде қалыптаса бастаған саяси жүйе. Онда авторитарлық басқару белең алады;
5) авторитарлы-консервативтік жүйе. Онда əлеуметтік жəне экономикалық теңсіздік сақталады, халықтың саяси билікке қатысуына шек қойылады.
Г.Алмонд саяси мəдениет деңгейі мен құндылықтар жүйесінің негізінде саяси жүйені: ағылшын-американдық, құрылықтық-еуропалық, жарым-жартылай индустрияланған, тоталитарлық деп жіктейді. Саяси жүйенің ағылшынамерикандық түрі ондағы саяси мəдениеттің бірыңғайлылығымен, біртектілігімен сипатталады. Құрлықтық-еуропалық саяси жүйенің саяси мəдениеті, ұстанатын құндылықтары əр түрлі келеді. Жарым-жартылай индустрияланған саяси жүйеге аралас мəдениет тəн. Тоталитарлық саяси жүйеде саяси мəдениеттің таптық сипаты бар.
Қазақстанның қазіргі саяси жүйесі
Қазақстан – Республикасы Конституциясында бекітілген өзінің жеке және ерекше мемлекеттік формасы бойынша тәуелсіз мемлекет. Президент мемлекеттің саясатын анықтау құқығымен мемлекет басы болып табылады. Қазақстан Республикасының үкіметі атқарушы, заң шығарушы және сот үш өкімет тармағынан құралады. Президент осы үш тармақтың үшеуінің де қызметін еркін үйлестіру өкілеттігіне ие.
Сайып келгенде, Қазақстан өзінің басқару формасы бойынша Президентік республика болып табылады. Қазақстанның Үкіметі атқарушы тармақ өкіметін басқарады. Республиканың Жоғарғы заң шығарушы органы болып табылатын екі палаталы парламент заң шығарушы тармағының өкіметін басқарады.
Соттық тармағы Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотымен басқарылатын жалпы юрисдикциясы бар соттар жүйесімен ұсынылады. Қазақстан Республикасының Конституциялық нормалары орындалуының бақылауы бойынша міндеттерді Конституциялық Кеңес орындайды. Республиканың Бас Прокуратурасы және Ішкі Істер Министрлігі тұсындағы құқық қорғау органдар жүйесі заң бойынша бақылау мен мемлекеттік тәртіпті іске асырады.
Қазақстан – әкімшілік-территориялық бірлік болып келетін аймақтарға бөлінген унитарлы мемлекет.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=5#._Саяси_жүйені_жіктеудің_ең_кең_тараған_түрі,_оның_саяси_тəртібіне_қарай_тоталитарлық,_авторитарлық_жəне_демократиялық_деп_бөлінуі.

title: Саяси жүйе: түсінігі, мазмұны


title: Саяси партиялар: түсінігі, түрлері мен міндеттері

text:
Партия - мемлекеттік билікті қолға алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір идеология негізінде құралған адамдардың ерікті одағы. Партиялар сайлауға, мемлекеттік органдар құруға, мемлекеттік маңызды шешімдер қабылдауға және оларды іс жүзіне асыруға белсене қатысады. Қазіргі демократиялық қоғамдағы партияның маңызды міндеті- азаматтық қоғам мен мемлекеттің арасындағы байланысты баянды ету. Партиялар арқылы әр түрлі әлеуметтік топтар өздерінің саяси талаптарын мәлімдейді. Бұрыңғы әлеуметтік - экономикалық саясатты одан әрі жүргізу немесе оны өзгерту керектігі жөнінде өздерінің көзқарастарын білдіреді. Соның арқасында қоғамның саяси саласындағы қайшылықтардың басы ашылады, әлеуметтік қопарылысқа соқтырарлық өткір, ойда жоқ шиеленістердің мүмкіншілігі азаяды. Сонымен қатар партиялар сайлау науқанын дайындау мен өткізу, өз мүшелерінің санын көбейту, орталық және жергілікті ұйымдардың материалдық ахуалын күшейту, өз еліндегі және шетелдердің мақсаттары жақын партияларымен байланысты нығайтумен үнемі айналысады.
Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды төрт түрге топтастырады: 1) Авангардтық партиялар (лениндік тұжырымдама). Олардың ұйымы жоғары орталықтанумен сипатталады, өзінің барлық мүшелерінен партияның жұмысына белсенді қатынасуын талап етеді. Мысалы, Үндістанның ұлттық конгресс партиясы, бұрынғы СОКП;
2) Сайлаушылар партиясы. Олардың негізгі мақсаты үміткерлердің сайлау алдындағы науқанын ұйымдастыру: қаржы жинау, үгіт жүргізу, т.т. Оларда тұрақты мүшелік, идеологиялық негіз, ұйымдық құрылым жоқ. Мысалы, АҚШ-тағы республикалық және демократиялық партиялар. Сондықтан американдық азамат «Мен демократиялық партияның мүшесімін» демейді, «Мен демократтар үшін дауыс беремін» дейді;
3) Парламенттік партия. Ол негізгі екі қызметті атқарады: сайлауға дайындалу және парламетке бақылау жасау. Мәселелерді алдын ала талқылап, қабылданатын шешімдерді сәйкестеу, келістіру үшін партиялар парламенттер мен муниципалитеттерде (жергілікті өзін өзі басқару органы) жіктер (фракциялар) жасайды. Премьер-Министрдің кандидатурасы мен үкімет құрамы парламенттегі көпшілікке байланысты. Мысалы, Германияда, Италияда, Ұлыбританияда,францияда солай;
4) Қауымдастық партиялар. Ол адамдарды белгілі бір саяси жолды ұстанғандығына қарай емес, ортақ көзқарас, ұқсас мүдделеріне орай өзара қатынасып, маңызды мәселелерді талқылау үшін біріктіріледі. Мысала, оларға «Жасылдар» партиясы, балаларды, малдарды, жануарларды қорғау партиялары, соғысқа, ядролық қаруға қарсы қозғалыстар жатады.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=6#Саяси_жүйедегі_рөлі_мен_іштей_ұйымдасуына_байланысты_саяси_партияларды_төрт_түрге_топтастырады


Қазіргі демократиялық қоғамдағы партилардың маңызды міндеті – азаматтық қоғам мен мемлекеттің арасындағы байланысты баянды ету. Партиялар арқылы әр түрлі әлеуметтік топтар өздерінің саяси талаптарын мәлімдейді. Бұрынғы әлеуметтік-экономикалық саясатты одан әрі жүргізу немесе оны өзгерту керектігі жөнінде өздерінің көзқарастарын білдіреді. Соның арқасында қоғамның саяси саласындағы қайшылықтардың басы ашылады, әлеуметтік қопарылысқа соқтырарлық өткір, ойда жоқ шиеліністердің мүмкіншілігі азаяды.
Партиялық жүйелер және оның түрлері:
Саяси процестерге қатысуға және мемлекеттік органдарды қалыптастыруға нақтылы мүмкіндіктері бар партиялар жинақтап келгенде қоғамның партия жүйесін құрайды. Партия жүйесінің құрылымы әдетте елдегі қалыптасқан тарихи дәстүрлер, оның әлеуметтік– экономикалық даму сипаты, коғамның саяси сауаттылығының кемелділігінің деңгейі, оның саяси саналылығы мен мәдениеті, әлеуметтік күштердің өзара арақатынасы, ұлттық құрамы, халықтың дінге сену дәрежесі арқылы анықталады.
Сайып келгенде, қоғамдағы партия жұйесі - ол өзара қарым–қатынасы мемлекеттік билік үшін тең бәсеке немесе біріккен күресі арқылы көрініп отыратын партиялардың жиынтығын білдіреді. Билік үшін күреске қатысып жүрген саяси партиялардың саны жағынан олар көппартиялық, екіпартиялық және бірпартиялық болып топтастырылады. Көппартиялық деп мемлекеттік билік үшін күрес барысында бірнеше саяси партиялардың әр түрлі мүдделері мен пікір алалығын пайдалана отырып басқаруын айтады. Онда үш және одан артық партия қатысады. Бұл – адамзаттың қоғамдық басқаруда ойлап тапқан өркениетті түрі. Бұл құрылым қазір әлемнің отыздан астам мемлекеттерінде жұмыс істейді.
Екіпартиялық жүйеде (бипартизм) басқа да кішігірім партиялар болуы мүмкін, бірақ билік үшін нағыз бәсекелестік ең ірі екі партияның арасында жүреді. Мұнда жалпыға бірдей тікелей сайлау екі партияның бірі өзінен өзі автоматты түрде парламентте көпшілік орынды қамтамасыз етеді. Ол Министрлер Кабинетінің орнықтылығын қамтамасыз етеді. Себебі, ол үкіметті заң бойынша көрсетілген мерзімі біткенше қызметін атқаруына мүмкіндік береді. Ол мемлекет басшысын сайлауға жіберілген қаржыны да үнемдейді. Өйткені ол орынға сайлауда жеңіске жеткен партияның серкесі ие болады. Бипартиялық көппартиялықтағы сияқты өзінің жіберген қателіктерін бірге билеген басқа партияларға аудара салмайды. Саяси күреске басқа да партиялар араласады. Бірақ, әдетте, олар шешуші рөл атқармайды және жеңіске жетерлік мүмкіндіктері де жоқ. Дегенмен, мұндай жүйенің өміршендігін аты аталған елдердің өмірі дәлелдеп отыр.
Дүниежүзілік тәжірибеде екі партиялы жүйенің екі түрі бар. Біріншісі – классикалық түрі. Мұнда басты партияларды сайлаушылардың басым көпшілігі қолдайды. Мұндай жүйеге Ұлыбритания мен АҚШ – тағы партия жүйесін жатқызуға болады. Екі партиялы жүйенің екінші түрі ұсақ саяси партиялардың маңызының артуымен байланысты. Мәселен, Канада мен Австрияда «үшінші» париялар белгілі бір деңгейде потенциалды саяси күш ретінде өздерін көрсете алуына жағдайы бар. Олар қоғамда альтернативтік күш бола алады.
Бірпартиялық жүйе өзінен басқа, әсіресе бәсекелес партияларды болдырмайды. Ол тоталитарлық және авторитарлық қоғамдарға тән. Мұндай тәртіпте басқарушы партия бақылаушы және сынаушы оппозициалық партиялардың жоқтығын пайдаланып, саяси билікті бүтіндей қолына алып, басқа мемлекеттік органдарды ығыстырады. Ондай партия бұрын КСРО-да болды, қазір Қытай,КХДР,Кубада бар.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=7#Билік_үшін_күреске_қатысып_жүрген_саяси_партиялардың_саны_жағынан_олар_көппартиялық,_екіпартиялық_және_бірпартиялық_болып_топтастырылады._Көппартиялық

title: Қазіргі демократиялық қоғамдағы партилардың маңызды міндеті


ҚР-ның саяси партиялары және қоғамдық қозғалыстары
Қазақстан мемлекеті партияның кең тараған түрі- көппартиялық бағытын ұстанады. Көппартиялық деп мемлекеттік билік үшін күрес барысында бірнеше саяси партиялардың әртүрлі мүдделері мен пікір алалығын пайдалана отырып басқару түрін айтады. Қазіргі кезде мемлекетімізде бірнеше партиялар кең қанат жаюда. Олардың бағыттары әртүрлі болғанымен, мақсат- мүдделері жағынан бір- бірімен тығыз байланысты.
Қазіргі таңда ресми түрде Қазақстанда 6 партия тіркелген: Нұр Отан партиясы, Қазақстанның халық партиясы (бұрынғы Қазақстанның Халықтық-коммунистік партиясы), Ақ жол партиясы, Адал партиясы (бұрынғы Бірлік), Ауыл партиясы және Жалпыұлттық социал-демократиялық партия (ЖСДП).
Саяси қоғамдық ұйымдарға халықтың белгілі бір тобының мүддесін білдіріп, қорғайтын, алдына қойған әлеуметтік мақсатқа жету үшін ерікті түрде мүшелікке кірген, оған материялдық көмек көрсететін, өзін-өзі басқаратын адамдардың бірлестігі жатады.
Саяси қозғалыстар сияқты қоғамдық ұйымдар да адамдардың мүдделерін іске асырудың құралы ретінде пайда болады. Қоғамдық ұйымдар қоғамның саяси өміріне қатысушы адамдардың мақсаттары мен қарым-қатынастарының әр алуандылығын білдіреді.
Қоғамдық ұйымдар бірлесе амал, әрекет жасау үшін халықаралық, жалпымемлекеттік, аймақтық, ұлттық, жергілікті көлемде ресми және бейресми сипаттағы одақтарға, халықаралық ұйымдарға бірігуі мүмкін.
1991 жылы 27 маусымда «Қазақ КСР-індегі қоғамдық бірлестіктер туралы» Қазақ КСР заңы қабылданды. 1996 жылы Қазақстан Республикасының «Қоғамдық бірлестіктер туралы» және «Саяси партиялар туралы» заңдары, 2002 жылы «Саяси партиялар туралы» заңы қабылданды.
Біртіндеп елде «Қазақстанның халық конгресі», «Алаш», «Лад» республикалық славяндар қозғалысы, «Азат» азаматтық қозғалысы, «Единство» қозғалысы, «Әділет» тарихи-ағартушылық қоғамы, «Поколение» зейнеткерлер қозғалысы т.б. құрылды.
1980 жылдардың аяғына қарай Қазақ КСР-де демократиялық процестің жандауына байланысты қоғамдық ұйымдар құрыла бастады.
1989 жылдың көктемінде Қазақстанда алғашқы болып «Невада-Семей» экологиялық қозғалысы құрылды. Бұл қозғалыстың лидері ақын О. Сүлейменов болды. Қозғалыстың мақсаты – республика жеріндегі Семей және басқа полигондарды жабу, полигон зардабын шеккен халыққа көмек көрсету. Қозғалыс төрағасы О. Сүлейменов пен қоғам қайраткері, ақын М. Шахановтың бастамасымен Балқаш және Арал проблемалары бойынша комитет құрылды. Комитеттің негізгі мақсаты Арал төңірегіндегі экологиялық апаттың зардабын шеккендерге көмек беру, теңіздің экологиялық апатына үкімет назарын аудару болды.
1989 жылы «Әділет» қоғамы құрылды. Қазақстанда бұдан басқа «Азамат», «Ақиқат», «Қазақ тілі», «Мұсылман әйелдер лигасы» сияқты қоғамдық саяси қозғалыстар құрылды.
1990 жылы «Азат» азаматтық қозғалысы құрылды. Басты мақсаты Қазақстанның мемлекеттік егемендігін алу болды.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=8#Әділет»_қоғамы_құрылды._Қазақстанда_бұдан_басқа_«Азамат»,_«Ақиқат»,_«Қазақ_тілі»,_«Мұсылман_әйелдер_лигасы

title: ҚР-ның саяси партиялары және қоғамдық қозғалыстары


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=8#Қазақстанның_халық_конгресі»,_«Алаш»,_«Лад»_республикалық_славяндар_қозғалысы,_«Азат»_азаматтық_қозғалысы,_«Единство»_қозғалысы,_«Әділет»_тарихи-ағартушылық_қоғамы,_«Поколение


title: Саяси мәдениет: түсінігі мен мазмұны

text:
Саяси мәдениет (ағылш. political culture, ағылш. cultura - тәрбие, білім, даму) - белгілі бір қоғамға немесе әлеуметтік қауымдастыққа тән саяси сана мен іс-әрекеттердің жиынтығы. Яғни, өкімет пен азаматтардың өзара қатынастарына байланысты тарихи қалыптасқан саяси нұсқаулар, қазыналар, адамның өзін-өзі ұстауы жөніндегі жарлық, қаулылар жүйесі. Ол қоғамдағы саяси өмірдің барлық салаларын қамтиды. Оған ең алдымен саяси сананың мәдениеті, адамдардың, топтардың, ұлттардың өзін-өзі мәдени ұстай білуі, осы жүйенің шеңберінде жұмыс істейтін саяси мекемелердің мәдениеті кіреді.
«Саяси мәдениет – саясат сферасындағы әлеуметтік қауымдастықтар мен жеке адамдардың тарихи тәжірибесі, жады, олардың саяси жүріс-тұрысқа ықпалын тигізетін бағдарлары, дағдылары».
Сонымен, өте тар пәндік мағынада саяси мәдениетті биліктік қатынастар мәдениеті, билік құру мәдениеті деп атауға болады. Саяси мәдениеттің жіктелуі - Г.Алмонд пен С.Верба ұсынған саяси мәдениет түрлері:
"патриархалдық" мәдениет, мұнда жалпыұлттық саясаттың мақсаттары мен құндылықтары туралы біліктер, сезімдер мен нормативті пайымдаулар жоқтың қасы. Қатысу мәдениетінің осы типіне негізделген жүріс-тұрыс үлгісі бүкіл ұлтқа қатысты саяси процеске деген немқұрайлылықпен, бұл саладағы еш үміттердің болмауымен және жергілікті немесе этникалық ынтымақтастыққа негізделген бірегей топталумен сипатталады;
"Бағыну, тәуелділік пен табыну" мәдениеті саяси басшылық қадағалауға тиісті нормалар мен бағынуға тиісті өкімдерді "өндіруші мен сыйлаушы" ретінде қабылданатын жүріс-тұрыс үлгісін анықтайды. Бұл үлгідегі негізгі психологиялық мотивтер игіліктерді күтушілік пен жазадан қорқу болып табылады;
"Қатысу" мәдениеті жүріс-тұрыстың біршама күрделі үлгісіне ие. Оны әлеуметтік серіктестік ретінде сипаттауға болады, мұнда мемлекеттік биліктің саналы сипаты мен тиімділігіне қарай бағынуды қажет ететін нормалар мен өкімдерді "өндіруші" ретінде де, саяси шешімдерді қабылдауға төменнен келетін қатысушы ретінде де қабылдана алады.


url: http://emirsaba.org/sayasat-ofamdi-omirdi-salasi-retinde.html?page=9#Саяси_мәдениет_–_саясат_сферасындағы_әлеуметтік_қауымдастықтар_мен_жеке_адамдардың_тарихи_тәжірибесі,_жады,_олардың_саяси_жүріс-тұрысқа_ықпалын_тигізетін_бағдарлары,_дағдылары

title: Саяси мәдениет: түсінігі мен мазмұны


title: Саясат қоғамдық өмірдің саласы ретінде

text:
Саясат адамзат қатынастары арасындағы өте күрделі сала. Оны көпшілік ғылым деп атап көрсетіп жатса, өнер деп есептейтіндер де кездесіп жатады. Саясаттың ең маңызды міндеттерінің бірі – түрлі әлеуметтік топтар мүдделерін ескере отырып қоғамды басқару.
Саясат – мүдделер күресі (қоғамның барлық өкілдері мүдделерін ескере отырып басқару өнері). Түсінік гректің πολιτικός, яғни πολι (поли) жиынтық, көптеген деп айдарылса, τικός (тикос) — мүдде; (тікелей аударсақ «мүдделер жиынтығы, көптігі»).
«Саясат» термині мемлекетпен, өкімет билігі қатынастарымен, адамдар мен қоғамға басшылық ету ғылымымен байланысты көне заманғы ұғымдарға негізделген. Мəселен, «полис» қала-мемлекет, «политикос» мемлекет қайраткері, «политейя» конституция.
Саясат дегеніміз, мемлекеттік жəне қоғамдық істер, адамдар, əлеуметтік топтар, халықтар мен мемлекеттер арасындағы айқын көрінетін жəне өкімет билігі жөніндегі қатынастарымен байланысты қызмет саласын білдіреді. Əлеуметтік құбылыс ретінде оған саяси институттар мен ұйымдардың қызмет атқаруы, саяси нормалар мен дəстүрлері, адамдардың басқару қызметі, олардың əлеуметтік-саяси мүдделері мен қажеттері, саяси идеялары мен көзқарастары жатады.
Саясат қоғамнан тыс өмір сүре алмайды, қоғам, өз кезегінде, адамдардың өмірлік қызметінің: шаруашылық экономикалық, əлеуметтік, саяси жəне рухани қызметтерінің өзара байланысты, өзара тəуелді, бірақ едəуір дəрежеде дербес салалар жиынтығынан тұрады.
Қоғам өміріндегі саяси саланың мəртебесі Саяси саланың басқа салалардан айырмашылығы: ол сөздің белгілі бір мағынасында осыларға қатысты үстемдік рөлін атқарады. Саяси саланың мұндай жағдайы оның ауқымында қабылданған заңдарды, шешімдерді, жарлықтарды, нұсқауларды барлық қоғамдық салалардың міндетті түрде орындауына байланысты болады. Осыған орай, саяси саланың, əсіресе, қоғам дамуының өтпелі жəне күрделі кезеңдерінде тиісінше артықшылықтары болады.


title: Саясаттағы билік дегеніміз не?

text:
Саясаттағы билік дегеніміз не? Үкіметтегі саяси биліктің анықтамасы - бұл жеке адамның немесе адамдар тобының қоғамның ойларына, әрекеттеріне және санасына әсер ету қабілеті. Бұл қоғамда билікке ие ұлт адамдары субъектіге беретін билігі болуы мүмкін. Саяси билік заңсыз да болуы мүмкін, яғни биліктің заңсыз немесе әділетсіз жолмен басып алынғанын білдіреді. Үкіметтегі билік дегеніміз не? Үкіметтегі билік - бұл жеке адамның немесе топтың шешім қабылдау, нұсқаулар беру және орындауды талап ету арқылы билікті пайдалану құқығы. Бұл күш қоғамның ұжымдық мақсаттарына жету және елді алға жылжыту сияқты игі мақсаттарға пайдаланылуы мүмкін. Билік дұрыс емес қолдарға берілсе, саяси билікті зұлым мақсаттарға пайдалануға болады. Билікке бірнеше жолдар арқылы қол жеткізуге болады. Төменде топтардың немесе жеке адамдардың қазіргі әлемдегі саяси билікке жетуінің ең көп тараған жолдары берілген:
Күшпен немесе мәжбүрлеу әдісімен Демократиялық немесе өкілді адамдар арқылы Кез келген үкіметтегі немесе ұйымдағы адамдардың көпшілігі шешім қабылдау процесінде соңғы сөзді айтатын-мажоритаризм Элитизм - ең көп ресурстарға ие адамдар ең көп саяси билікке ие және қоғам үшін шешім қабылдайды деп бекітетін саяси билік теориясы Плюрализм - Саяси билікті билікпен марапатталған ықпалды топтар ұстайды Эксперттік билік, мұнда билік белгілі бір көшбасшылық мүмкіндіктері мен дағдылары бар жеке тұлғаларға немесе топтарға беріледі Көптеген философтар «саясаттағы билік дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру үшін теориялар жасады және теориялық тұжырымдамаларды мемлекеттік билікке итермеледі. Макиавелли, Сун-цзи, Томас Гоббс және Карл Маркс сияқты философтар саяси билікті анықтауға көмектесетін саяси билік теорияларына жетекшілік етті.
Макиавелли
Никколо Макиавелли - саяси билік туралы көптеген еңбектер жасаған итальяндық саясаткер, философ және тарихшы. Оның ең танымал шығармасы «Ханзада» болды, онда ол билеуші тапқа үкіметтерді басқаруға арналған нұсқаулық жасады. Макиавелли билік қайраткерлерінің жетекшілігі үшін күрес туралы жазды. Ол көшбасшылардың билікті асыра пайдалану жолына апаратын, құрдымға әкелетін өкілеттіктердің тұзақтарын талқылайды. Макиавелли сонымен қатар бүгінгі күні өте даулы болып саналатын билеушілерге жетекшілік ететін көптеген кеңестер жазған. «Ханзада» шығармасында айтылатын, көптеген тәжірибелер, мысалы, теңдестірілген қоғамға ие болу үшін көрші бәсекені күштеп алып тастау және төменгі таптарды билікке бағындыру сияқты жиі зорлық-зомбылық жайлы айтылған
Сун-цзи
Сунь Цзи- «Соғыс өнері» атты өте әйгілі шығарманы жазған ежелгі қытайлық әскери қолбасшы. Кітаптың негізгі тақырыбы соғысқа нұсқағанымен, онда іскерлік шешімдерге, дипломатияға және саяси билікке қатысты көптеген кеңестер айтылған. Сун Цзи біреудің қолында көп болмаған кезде ресурстарды қалай дұрыс пайдалану керектігі туралы кеңес береді. Соғыс өнері қиын шешімдерге тап болған кезде дәстүрлі емес стратегияларды қолдануды талқылайды. Ол сондай-ақ көшбасшылар өздері кіретін ландшафтты біліп, артықшылыққа ие болу үшін олардың қарсылығын мүмкіндігінше зерттеуі керегінде айтқан.
Билік қатынастары тек тәуелділік қатынастары ғана емес, сонымен бірге өзара тәуелділік деген позицияның аргументіне ерекше назар аудару керек. Тікелей зорлық-зомбылық түрлерін қоспағанда, табиғатта абсолютті билік орын алмаған. Барлық күш салыстырмалы болып табылады. Және ол тек субъектінің үкімге тәуелділігіне ғана емес, сонымен бірге тақырыпқа қатысты үкімге де құрылады. Тәуелділік дәрежесі бойынша олар әртүрлі Биліктің табиғаты, оның функциялары, тасымалдаушылары, ресурстары, өмір сүру формалары туралы пікірталастар уақыттың тұманында пайда болды, бірақ бүгінгі күнге дейін жалғасуда Адамның билігі деп жазды Гоббс, «болашақта қандай да бір жақсылыққа жету үшін оның қолжетімді құралы». Себеп-салдарлық байланыс - бұл бір айнымалы екінші айнымалыда өзгерістер тудыратын екі айнымалы арасындағы тұрақты байланыс. .


title: -деңгей - 2 дұрыс жауапты 30 сұрақ

text:
2-деңгей - 2 дұрыс жауапты 30 сұрақ
Сұрақ 1
V2 Саяси жанжалдың құрылымдық элементтері
0 Кикілжің, жанжалдың басталуы
0 Халықаралық ұйымдар, саяси партиялар
Жанжалдың субъектілері мен объектілері
0 Саяси институттар
Әлеуметтік орта, үшінші тарап
2. Жанжалдың көрініс табу деңгейі бойынша жіктелуі
0 Саяси
Жасырын
0 Ұлтаралық
Ашық
0 Республикалық
3. Ұлттық жаңғырудың түпкі мақсаты-
Ұлттық сананың өсуі, ұлттық бірегейлікті сақтау, бейбітшілік пен келісімді үйлестіру, ұлттық береке-бірлікке қол жеткізу, бәсеке қабілеттілік, табысты ел болу
0 Діни төзімділік, халықтар достығы, бәсекеге қабілеттілік, ынтымақтастық, ұлттық сананың қалыптасуы
Саяси жаңғыру, экономикалық мықты даму, бәсеке қабілеттілік, жаңа технологияны меңгеру
0 Мәдени оқшаулану, ұлттық дәстүрді қатаң ұстау, ұлттық сананың кенже қалуы,
0 Ұлтаралық келісім, халықтар достығы, толеранттылық
4. Саяси партиялардың ең басты функциялары:
0 Саяси әлеуметтендіру
Билік үшін күрес
0 Саяси рекрутинг
Билікті жеңіп алу және жүзеге асыру
0 Әлеуметтік аз қамтылған отбасыларын қамту
5. Адам құқының қазіргі түсінігін, жеке тұлға құқықтары мен бостандығының мемлекеттен басым тұруының негізін салған идеология:
либерализм
0 марксизм
0 консерватизм
либерал-демократия
0 анархизм
6. Утопиялық социализм теориясының көрнекті ойшылдары
0 Аристотель
Т. Мор
0 Дж. Локк
0 Ж.Ж. Руссо
Т.Кампанелла
7. Саяси элитаның қалыптасуына байланысты екі жүйені белгілеңіз
Ашық және жабық
0 Жоғарғы және төменгі
0 Демократиялық және аристократиялық
Антрепренерлік және гильдиялық
0 Әкімшілік және жергілікті
8. Мемлекеттік биліктің легитимділігі –
заңды болуы
халықтың мойындауы
0 келісім
0 конституция
0 абсентеизм
9. Мемлекеттік билікке байланысты партиялар төмендегідей болып бөлінеді
0 тұрақты және тұрақсыз
0 революциялық және реформалық
оңшыл, солшыл және центристік
билеуші және оппозициялық
0 ашық және жабық
10. Саяси айналымға «тоталитаризм» терминін енгізді
0 Наполеон Бонопарт
0 Адольф Гитлер
Бенито Муссолини
Джованни Амендола
0 Мао Цзе Дун
11. Саяси жанжалдың құрылымдық элементтері
0 Кикілжің, жанжалдың басталуы
0 Халықаралық ұйымдар, саяси партиялар
Жанжалдың субъектілері мен объектілері
0 Саяси институттар
Әлеуметтік орта, үшінші тарап
0 Қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар
12. Жанжалдың көрініс табу деңгейі бойынша жіктелуі
0 Саяси
Жасырын
0 Ұлтаралық
Ашық
0 Республикалық
0 Аралас
13. Сыртқы саясат
0 Мемлекеттің халықаралық аренада әскери басымдығын көрсету қызметі
Мемлекеттің халықаралық аренада басқа мемлекеттермен ынтымақтастық орнату қызметі
0 Мемлекеттің ұлттық саясаты
0 Мемлекеттің халықаралық аренада территорияларды иемдену қызметі
0 Мемлекеттің әлеуметтік саясатты жүзеге асыру қызметі
Мемлекеттің халықаралық аренада өз мүдделерін жүзеге асыру жөніндегі қызметі
14. БҰҰ арнайы құрылымдары
0 Халықаралық авиациялық комитет
ЮНЕСКО
0 НАСА
0 ОПЕК
ЮНИСЕФ
0 ШЫҰ
15. Кадрлық партиялардың басты белгілерін сипаттаңыз
Адам санының аздығы, еркін мүшелік
0 Адам санының көптігі, идеологиялық бағыттылық, қатаң партиялық басшылық пен тәртіпке бағынушы көпшілік мүшелері арасындағы тығыз қарым қатынас
Кәсіби саясаткерлерге, қаржылық элитаға сүйенушілік
0 Әскери диктатура орнатуға негізделген бағдарламалар түзіп, соны дәріптеу
0 Жалпыұлттық мүдделерді орындатуға деген ұмтылыс
0 Қатаң ультрарадикалды көзқарастарды ұстану
16. Ұлыбританияда туындаған классикалық саяси партиялар
Консерваторлық
0 Діни партиялар
0 Бір партиялық
0 Социал-демократиялық
Либералдық
0 Коммунистік
17. Англияда 1834 – 1900 жылдары құрылған ресми саяси партияларды көрсетіңіз
Консервативтік партия
Лейбористік партия
0 Социалистік
0 Фашистік партия
0 Демократиялық партия
0 Республикалық
18. Екі партиялық жүйе билік партиясы болып табылатын, қалған партиялар айтарлықтай саяси салмағы жоқ партиялық жүйе орнаған мемлекеттерді көрсетіңіз
0 Жапония
АҚШ
0 Ресей
0 Франция
Ұлыбритания
0 Германия
19. Неміс ғалымы Иоган Гердер саяси мәдениет қатарына мыналарды жатқызды
0 Қоғамның діни санасы
Қоғамда қалыптасқан саяси дәстүрлер мен ережелер
0 Әрбір ұлттың тарихында пайдаланған заттай бұйымдары
0 Сәулет өнері
0 Қол өнер
Саяси мінез-құлық үлгілері мен әдет-ғұрыптар
20. Саяси мәдениетті зерттеген танымал ғалымдар
Г. Алмонд
0 Р. Бэкон
0 Г. Галилей
С.Верба, Г.Файнер
0 Н. Кузанский
0 А. Аврелий, Ф. Аквинский
21. Ежелгі грек ойшылы Платонның шығармаларын табыңыз
0 Саясат
0 Тақсыр
Мемлекет
Афина политиясы
0 Этика
Заңдар
0 Эстетика
22. XVIII ғасырда Францияның саяси өміріне саяси идеялары әсер еткен ойшылдарды атаңыз
0 И.Кант
Ш.Л. Монтескье
0 Г.Гегель
0 Ф.Аквинский
Ж.Ж.Руссо
0 Дж.Локк
0 Т.Гоббс
23. Қайта өрлеу мен Ағарту дәуіріндегі саяси ілімнің көрнекті өкілдерін атаңыз
Н.Макиавелли
0 Ф.Аквинский
Ш.Л.Монтескье
0 Сократ
0 Цицерон
0 А.Августин
Ж.Боден
24. Марксизм ілімінің негізін қалаушыларды белгілеңіз
0 М.Дюверже
К.Маркс
0 З.Фрейд
0 Р.Арон
0 Р.Михельс
0 М.Вебер
Ф.Энгельс
25. Саясаттың ұйымдастыру деңгейлерін анықтаңыз
микросаясат, мезосаясат
0 полисаясат, минисаясат
0 полисаясат, салалық саясат
0 экономикалық, әлеуметтік
0 бір деңгейлі, екі деңгейлі
макросаясат, мегасаясат
0 үш деңгейлі, төрт деңгейлі
26. Билікті тармақтарға бөлуді алғаш ұсынған ғалымдар
0 Ж.Ж. Руссо
Дж. Локк
0 Б. Спиноза
0 Г. Гроций
0 Г. Гегель
0 И. Кант
Ш.Л. Монтескье
27. Биліктің ресурстары
Экономикалық
0 Қауымдық
0 Қаржы-қаражат
0 Діни
Ақпараттық
0 Шаруашылық
0 Әскери
28. Саяси элитаны зерттеген италиялық ғалымдар
0 Джордано Бруно
Вильфредо Парето
Гаэтано Моска
0 Джованни Жентилле
0 Бенито Муссолини
0 Марк Аврелий
0 Джованни Сартори
29. Саяси элитаның рекрутталу жолдары
Гильдиялық
0 Ұлттық
0 Діни
Антрепренерлік
0 Дворяндық
0 Кландық
0 Масондық
30. Саяси жүйені зерттеген америкалық саясаттанушылар
0 Гарольд Лассуэлл
Дэвид Истон
0 Огюст Конт
0 Вудро Вильсон
Гэбриель Алмонд
0 Чарльз Мерриам
0 Томас Джефферсон
Достарыңызбен бөлісу: |


title: -деңгей – 3 дұрыс жауапты 30 сұрақ

text:
3-деңгей – 3 дұрыс жауапты 30 сұрақ
Сұрақ 1
V3 Жанжалдың көлемі бойынша жіктелуі
Жергілікті
0 Діни
0 Саяси
Аймақтық
Жаһандық
2.Жанжалдың негізгі салалары бойынша жіктелуі
Экономикалық
Әлеуметтік
0 Тұрмыстық
Саяси
0 Республикалық
3.Қазақстандық саяси ғылымды алғаш қалыптастырушыларды атаңыз
0 Н.Нығматуллин
0 Қ.Көшербаев
Т.Мұстафин
Р.Әбсаттаров
Л.Байдельдинов
4. Қазіргі саяси ғылымның негізгі бағыттарын көрсетіңіз
партология
0 әлеуметтану
элитология
0 антропология
конфликтология
5. Мемлекеттің пайда болуының «материалистік теориясынын» өкілдерін белгілеңіз
К.Маркс
0 Ж.Ж.Руссо
Ф.Энгельс
В.И.Ленин
0 Т.Гоббс
6. Макс Вебер бойынша саяси партиялар үш даму кезеңдерінен өткен, соларды көрсетіңіз
Аристократиялық үйірмелер
0 Діни партиялар
Саяси клубтар
0 Ұлттық партиялар
Бұқаралық партиялар
7. Биліктің үш тармағын белгілеңіз
Заң шығарушы
0 Оппозициялық
Атқарушы
0 Партиялық
Сот
8. Жанжалды бейбіт түрде шешу жолдары
0 Екінші тарапты изоляциялау
Компромисске келу
0 Жою, жаншу
Келіссөздер жүргізу
Консенсусқа келу
9. Саяси мәдениеттің түрлерін көрсетіңіз
Патриархалдық
0 Либерализм
0 Әлеуметтік
Бодандық
Азаматтық
10. Грек ойшылы Аристотель өз енбектерінде мемелекеттік басқарудың дұрыс түрлерін атап өткен, соларды атаңыз
Монархия
0 Тирания
0 Олигархия
Аристократия
Полития
11. Қазақстан Республикасы қандай халықаралық ұйымдарға мүше?
БҰҰ
0 АСЕАН
ОДКБ
0 БРИКС
ШЫҰ
0 НАТО
12. Еуразиялық экономикалық одақтың мүше мемлекеттері
Беларусь
0 Үндістан
0 Пәкістан
Қазақстан
0 Түркіменстан
Ресей
13. ХХ ғасырда тоталитарлық режимді орнатқан мемелекет басшыларын атаңыз:
0 Ф.Рузвельт
Б.Муссолини
0 У.Черчилль
А.Гитлер
0 Шарль де Голль
И.Сталин
14. Дүние жүзінде кең қолданылатын сайлау жүйесінің негізгі үш түрін табыңыз:
0 Өкілдік
Мажоритарлық
Пропорционалды
0 Делегативтік
0 Электрондық
Аралас (мажоритарлық-пропорционалды)
15. Конституция негізінде - Қазақстан Республикасы өзін келесідей мемлекет ретінде орнықтырады. Дұрыс жауаптарды белгілеңіз
0 Теократиялық
Демократиялық
1 Зайырлы
0 Авторитарлық
0 Тоталитарлық
Құқықтық және әлеуметтік
16. Саяси режимі бойынша мемлекеттерді жіктеңіз:
0 Федеративті
Демократиялық
Авторитарлық
0 Унитарлы
0 Конфедеративті
Тоталитарлық
17. Унитарлық мемлекеттің белгілерін анықтаңыз:
0 Бұрын егеменді болған мемлекеттерден тұратың одақтық мемлекет
0 Мемлекеттік органдардың екі деңгейлі жүйесінің болуы (федералдық және автономдық)
Бір деңгейлі заңнама жүйесінің болуы
0 Құрамында автономиялық республикалардың болуы
Әкімшілік-аумақтық бірліктерге бөлінісі
Тек бір азаматтықтың болуы
18. Мемлекет құрылымы бойынша келесідей формаларға жіктеледі, соларды табыңыз:
0 Тоталитарлық мемлект
Унитарлық мемлекет
Конфедеративті мемлекет (конфедерация)
0 Авторитарлық мемлекет
0 Республика
Федеративті мемлекет (федерация)
19. Республикалық басқару түрлеріне жататындарды көрсетіңіз:
0 Аристократия
Парламенттік
Президенттік
0 Абсолюттік монархия
0 Конституциялық монархия
Аралас (президенттік-парламенттік)
20. Әл-Фарабидің саяси ойлары айтылған еңбектерін анықтаңыз
Азаматтық саясат
Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары
Бақытқа жету жолдары туралы
0 Саясат
0 Тақсыр
0 Этика
21. Америкалық ғылыми мектептің өкілдерін табыңыз
Т.Парсонс
Г.Алмонд
0 Р.Дарендорф
0 П.Бурдье
0 М.Вебер
0 Х.Арендт
Д.Истон.
22. Маркстік формациялық даму тұжырымдамасын атаңыз
0 саяси
коммунизм
құл иеленушілік қоғам
0 морфологиялық
0 процедуралық
капитализм
0 тарихи
23. Саяси идеологияның түрлерін атаңыз
0 бихевиористік
либерализм
0 экономикалық
0 тарихи
консерватизм
0 географиялық
социал-демократия
24. Либерализм өкілдерін атаңыз
Дж. Локк
Т. Джефферсон
0 Томас Грин
0 П.Бурдье
0 М.Вебер
0 Х.Арендт
Дж. Милль
25. Либерализм ұстанымдарын атаңыз
Адам бостандығы
0 Дін үстемдігі
0 Мемлекеттің қатаң бақылауы
Еркін бәсекелестік
0 Дәстүрді сақтау
0 Патша билігін күшейту
Табиғи құқықтарды сақтау
26. Консерватизм өкілдері
Фридрих фон Савиньи
0 Дж. Милль
Жозеф де Местр
0 А. Смит
0 Ш. Монтескье
Эдмунд Берк
0 Дж. Локк
27. Консерватизм ұстанымдарын атаңыз
0 еркін экономика
дәстүрлі діни ұстанымдарды қорғау
0 тұлғаның табиғи құқықтарын сақтау
дәстүрлі аристократияны сақтау
0 адам бостандықтарын сақтау
0 адам еркіндігі
қалыптасқан қоғамдық қатынастарды сақтау
28. Легитимділіктің түрлерін көрсетіңіз
0 гильдиялық
дәстүрлі
0 халықтық
харизматикалық
0 тоталитарлық
ақыл-парасатты
0 партиялық
29. Н. Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасының бағыттарын анықтаңыз
Бәсекеге қабілеттілік
Прагматизм
0 Қуып жетуші
0 Қайталама
0 Бейорганикалық
Білімнің салтанат құруы
0 Қайта құру
30. Қ.К Тоқаевтың «Жаңа Қазақстанды» құру бағыттарын анықтаңыз
азаматтық бастамашылықты қолдау
қоғамдық белсенділікті дамытуға көңіл бөлу
0 қуып жетуші
0 қайталама
0 бейорганикалық
билік пен халықтың арасындағы қатынасты дамыту
0 қайта құрушы
Достарыңызбен бөлісу: |