title: Сапасын дамыту жолдары - бет 16

text:
№81 Ұлықбек атындағы негізгі орта мектебінің
математика пәні мұғалімі
Абдирахманова Рихсой Эргашовна
Мавзу: Мисоллар ишлаш.
Пәні: Математика 5-сынып
Дарснинг максади:
1.
Ўқувчиларнинг касрлар юзасидан олган билимларини мустаҳкамлаш.
2.
Ўқувчиларда касрларни оғзаки ҳисоблаш малакасини, ўйлаш қобилиятини ривожлантириш.
3.
Ўқувчиларда ватанпарварлик ва эстетик тарбияни таркиб топтириш.
Дарснинг тури: Аралаш; Саёҳат
156
Дарс жихози: “Нұрлы жол”, “Бәйтерек” плакати, Астана бинолари, карточкалар, фанга оид
кроссворд.
Дарснинг бориши:
І. Ташкилий кисм.
1.
Саломлашиш.
2.
Давлат Гимнини айтиш.
3.
Давоматни аниқлаш.
ІІ. Ўтилган мавзуни такрорлаш.
І. Декабрь ойи жуда куп байрамларга бой, қани эслаб кўрингчи?
1.
1 –декабрь Президент куни.
2.
1 –2-декабрь СПИДга карши кураш.
3.
10 –декабрь пойтахтимиз Алматидан Астанага кўчган кун. (1997 й)
4.
16 –декабрь Мустақиллик куни.
5.
17 –декабрь Миллий байрам.
6.
31 –декабрь Эски йилни кузатиш куни.
ІІ. Шу кунгача олган билимларинимустаҳкамлаб , Ватанимиз мустақиллик байрамига ўз билимимиз
билан ҳисса кушамиз. Бугунги дарс саёҳат дарси.
Биз Ватанимиз пойтахти - Астанага саёҳатга чикамиз. Кўлимда Астанага бориш учун
чипталар турибди, бу чиптада саволлар бор, шу саволларга жавоб берган ўкувчи Астанага саёҳатга
боради. Икки ўкувчи чипталарни тарқатади.
Гуруҳ қоидасини эслаб олайлик:
1. Тартиб интизомли бўлиш керак.
2. Ҳар бир фикр ўз қийматига эга.
3. Бир – бирини одилона баҳолаш керак.
Болалар, ҳозирги чипта сизга саёҳат дарс давомида баҳо картаси вазифасини бажаради.
Олган баҳоларингизни қўйиб боринг.
ІІІ Уй топшириги.
Бу топшириқни қуйидагича бажарамиз
Ҳар бир ўқувчи ўз ёнидаги ўқувчини баҳолаб чиқади.
10 декабрь
Мисоллар ишлаш
1.
Биз 396-мисолни ечиш орқали Қозоғистон Президенти Нурсултан Назарбаевнинг Халқига
йўллаган мактубининг сарлавҳасини биламиз. .
1. 4/5+2/5=6/5 (Н)
2. 3/7+5/7=8/7 (Ұ)
3. 5/8+7/8=12/8 (P)
4. 4/9+5/9= 9/9 (Л)
5. 7/10+9/10=16/10 (Ы)
6. 5/11+6/11=11/11 (Ж)
7. 11/13+9/13=20/13 (O)
8. 17/19+10/19=27/19 (Л)
«НҰРЛЫ ЖОЛ»
Президент мактубида 2015 йилда қандай катта байрамларни нишонлаш айтиб ўтилган.
1.
Қозоқ хонлигининг 550 йиллиги.
2.
Қозоғистон халқлари ассамблеясининг 20 йиллиги.
3.
Конституциянинг 20 йиллиги.
4.
Улуғ Ватан Урушининг 70 йиллиги.
Тўғри каср деб нима
аталади?
Таққосланг:
2/5 * 9/5
157
2015 йилни Қозоғистон Халқларининг Ассамблеяси йили деб эълон қилинганлигидан хабарингиз
бор.
Астанага ҳам етиб келдик. Қани, ўкувчилар Астананинг қандай кўркам бинолари, музейларини
биласиз?
1.
Ақ орда. 2. Байтерек. 3. Ханшатыр. 4. Парламент үйі
397- мисолни ечсак, Астанадаги энг ҳашамдор бино чиқади.
1.
3/4+5/8= 6/8+5/8=11/8 (Б)
2.
2/5+7/15=6/15+7/15=13/15 (Ә)
3.
7/16+3/8=7/16+6/16=13/16 (Й)
4.
2/7+1/3=6/21+7/21=13/21 (Т)
5.
8/15+5/6=16/30+25/30=41/30 (Е)
6.
5/6+7/8=20/24+21/24=41/24 (Р)
7.
7/15+11/12=28/60+55/60=83/60 (Е)
8.
7/16+11/20=35/80+44/80=79/80 (К)
“БӘЙТЕРЕК”
Қани, Бәйтерек ҳакида нималар биламиз, кандай бино?
1.
Куркам, чиройли, баланд, замонавий бино.
2.
Бәйтерек ҳакида ўқувчилардан сўраш.
“Астана-Бәйтерек” мокументі 97 метрді құрайтын көрініс кешені заманауи қаланың көркем
бейнесін ашады. 97 саны кездейсоқ емес, ол Астананың Алматыдан Астанаға ауысуын білдіреді.
158
Шу билан саёҳат дарси тугади.
V. Уйга вазифа.
398-мисолни тушунтириб топшираман.
VI. Хулоса. (рефлекция)
Бугунги саёҳат дарсимиз сизга ёқдими?
1.
Саёҳатимиз зўр ўтди.
2.
Саёҳатга бориш учун мисолларни еча олдим.
3.
Бәйтерек биноси хақида тушунча олдим.
159
Ақтөбе облысы
Ақтөбе қаласы
Балалар және жасөспірімдер
шығармашылығы орталығы
Бұқаралық-ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі,
қосымша білім беретін педагог
Ауесханова Гүлнар Ауесхановна
Үлгілі «Айгөлек» балалар хореографиялық ұжымының
есеп беру концертінің
С Ц Е Н А Р И І
1-жүргізуші: Бүгін біздің Орталықта дүбірлі той
Зер салып қараңыздар, көңілді қой
Өнеріне бишілердің тамсануға
Қош келіпсіз, қонақтар, сергісін бой! Қайырлы күн,
құрметті ата-аналар, қымбатты достар! Көктемнің осынау бір жадыраңқы күнінде өткізілгелі отырған
үлгілі «Айгөлек» хореографиялық ұжымының есеп беру концертіне қош келдіңіздер!
2-жүргізуші: Добрый день, дорогие друзья и уважаемые родители! Вот уже 24 года нас радует
творчество замечательного детского образцового хореографического коллектива «Айгөлек» Центра
детского и юношеского творчества. И сегодня участники коллектива пригласили нас на свой Праздник
танца. Репетиции, концерты, поездки на фестивали, и снова выступления, и репетиции, репетиции,
репетиции. Такова жизнь этого задорного коллектива.
1-жүргізуші: Бүгін, қымбатты қонақтар бәріміз «Айгөлек» ұжымының
Шығармашылық өмірінің парақтарын бірге ақтарып көрейік. Ұжымның
жарқын сәттерін есімізге түсірейік, үздік композицияларын тамашалайық,
еңбек сіңіріп алған жеңістері мен жетістіктеріне бірге қуанайық.
2-жүргізуші: А сейчас приветствуйте виновников и главных героев
Сегодняшнего праздника! На сцене детский образцовый хореографический
коллектив «Айгөлек» Центра детского и юношеского творчества. Танец –
«Шабыт». Встречайте!
2-жүргізуші:
Прекрасные
феи
хранят
за
лесами
Огромный
хрустальный
сундук
с
чудесами.
И
если
кому-то
захочется
чуда,
То
можно
достать
это
чудо
оттуда.
Всё
можно
повидать,
вполне
В волшебной маленькой стране! Танец «Феи краски».
2-жүргізуші: В прошлом году девочки получили свидетельства об окончании хореографической студии,
но любовь к танцу их не отпускает, поэтому они вновь и вновь выходят на сцену, радуя своим
мастерством зрителей! «Твое письмо». Так называется следующий танец. Встречайте.
1-жүргізуші: Өнер мәңгі дамылсыз ағып жатқан мөлдір бұлақ секілді өзгеше әлем. Дүниеде құдіретті
бір күш бар болса, ол – би өнері. Сол би өнерін аспандатқан «Айгөлек» ұжымының аяулы бишілерінің
орындауындағы «Елес» биін қабыл алыңыздар!
2-жүргізуші: ОН
-
от
Богов
посланец,
ОН
-
прелесть
в
мир
несёт
-
Величественный
танец!
Красив кто им живёт!
1-жүргізуші: Шығармашылық – үздіксіз өсу мен даму үрдісі. «Айгөлек» ұжымы да бір орында тұрған
жоқ. Олар жаңа формалар мен идеяларды іздеп, жаңа мүмкіндіктерді табуда. Осы есеп беру концертіне
де көптеген жаңа қойылымдар дайындады. Соның бірі алғаш рет сахна төріне шыққалы тұрған -
«Балбырауын» биі. Қарсы алыңыздар.
2-жүргізуші:
Много у нас в магазине игрушек,
Мячиков разных, бумажных хлопушек!
Зайчики, мишки и даже ежи
Куклы нарядные как хороши! Встречайте, на сцене танец «Фантазии кукол»
160
2-жүргізуші: Удивительно красивая, полная поэзии и чувства, мелодия этого танца сразу заворожила
юных исполнителей, они увлеченно занимались со своими педагогами постановкой этой танцевальной
композиции. Дорогие зрители! Встречайте «Теплый воздух»
1-жүргізуші: Біз 21 ғасырда өмір сүріп жатсақ та, ғасырлардан ғасырларға жеткен бидің әдемілігі мен
күшін сезінуге мүмкіндігіміздің болғаны қандай керемет! Соның куәсі ретінде «Серпін» биін
тамашалаңыздар!
1-жүргізуші:
Хореография студиясының репертуарының басты бөлігі - халық билері, ал би әр
түрлі ұлттың өмірін, тұрмыс-салтын, мінез-құлқын аңғартатын халық шығармашылығының ерекше
түрі. Қарсы алыңыздар, сахнада қимыл-қозғалысқа толы, көңілді «Өзбек» биі.
2-жүргізуші: Сегодня на сцене дебют нашей маленькой звездочки-Адилхановой Инессы. Танец –
«Қияға самғау». Апплодисменты!
2-жүргізуші: Что есть танец? Танец - это эмоции, преобразованные в движения, которые происходят в
ритме современной жизни. Человек должен чувствовать этот ритм попадать в него и ему
соответствовать. А вот того, кто прекрасно чувствует ритм востока, мы приглашаем на эту сцену. На
сцене премьера группы современного танца – «Восточные ритмы». Встречайте!
1-жүргізуші: «Айгөлек» ұжымының жас бишілері наурыз айында Мәскеу қаласында өткен ашық
жалпыұлттық бүкілресейлік «Жаңа ғасыр таланттары-2013» атты фестиваль-конкурсқа қатысты. Онда
дәл осы би тек қана көрермендерді ғана емес, қазылар алқасын да тәнті етіп, жүлделі орынға ие болды.
Қарсы алыңыздар, сахнада «Қара жорға» биі
2-жүргізуші: Танцевальное искусство древнее и вечно юное. Оно радует и волнует, дарит незабываемые
моменты встречи с прекрасным. И сейчас вы увидите танец, который юные исполнители назвали
«Прощение».
1-жүргізуші: «Айгөлек» ұжымы-облысымыздағы балалар ұжымдарының арасында үздіктердің бірі.
Ұжым еңбекқорлығымен, жоғары шығармашылық потенциалымен, репертуарларының түрлілігімен
ерекшеленеді. Дәл қазір жаңа бидің тұсаукесеріне өздеріңіз куә боласыздар, қымбатты достар! Сахна
төрінде алғашқы рет «Сағыныш» биі. Қабыл алыңыздар!
2-жүргізуші:
На
концерт
вы
к
нам
пришли
Просим
не
лениться!
Приглашаем
всех
гостей
Хлопать,
веселиться!
На сцене обучащиеся 3-класса хореографической студии с зажигательным танцем
«Точка, точка, запятая!» Аплодисменты!
2-жүргізуші: Уважаемые зрители! Мы надеемся, что вы несомненно отметили, в каких удивительных,
красочных костюмах выходят на сцену участники нашего концерта. Сегодня в этом зале присутствуют
талантливые мастерицы, которые создали замечательные костюмы и головные уборы, кропотливо
выполнили яркие вышивки и аппликации. Свой новый танец «Алтынай» юные исполнители посвящают
вам, наши матера!
2-жүргізуші:
Дерзайте,
молодые!
Танцуйте
от
души
И
помните,
что
в
мире
–
Все танцы хороши! На сцене – премьера танца «Ребята с нашего двора» Встречайте!
1-жүргізуші: Біздің бишілеріміз шығармашылықтарын шыңдау үстінде. Жыл
сайын шеберліктері артып келеді. Әр биге жас бишілер бар жан-дүниесін
салып билейді, соның дәлелі ретінде керемет те нәзік «Ерке қыздар» биін қабыл алыңыздар, құрметті
қонақтар!
2-жүргізуші: Все ребята коллектива «Айгөлек» веселые и озорные, талантливые и увлеченные
любимым делом. В репертуаре коллектива появился новый танец. Мы предлагаем вашему вниманию
премьеру. Танец «Ноктюрн». Встречайте!
1-жүргізуші: Не жетсін дүниеде сырды ұққанға
Өнерге жастайынан қызыққанға
Балқиды-ау тұла бойың балғын жүрек
Ғажайып билерімен бұралғанда. Қарсы алыңыздар, «Балдәурен» биі.
2-жүргізуші: Спасибо нашим ребятам. А мы продолжаем листать страницы творческого альбома
коллектива «Айгөлек». Знакомьтесь – на сцене младшая группа коллектива! Пока эти малыши делают
свои несмелые, первые шаги на сцене. Они серьезны, и почти не волнуются. Ну, может быть самую
161
малость… Сегодняшний концерт для них - серьезное испытание! Но мы уверены, этот творческий
экзамен они успешно выдержат! На сцене-премьера. Танец «Птичий двор» встречайте!
2-жүргізуші: На сцене победители-лауреаты Открытого Общенационального Всероссийского
фестиваля-конкурса юных дарований «Таланты нового века-2014»
2-жүргізуші:
Здесь
буйство
красок,
нежных
чувств
мгновенья,
Мельканье
рук,
движенье
быстрых
ног...
О,
танец!
Ты
–
великое
творенье,
Волнующий, божественный восторг! Танец «Зеркало».
1-жүргізуші: Есеп беру концертін біз жалғастырамыз
Ортаға ару қыздарды шақырамыз,
Иық, аяқ, қол, кеудені қозғалтатын
Дәл қазір «Татар» биін тамашалаймыз.
1-жүргізуші: Ал дәл қазір сахнаға шыққалы тұрған жас бишілеріміз бізге көктемнің жадыраңқы,
жайма-шуақ күнін, жылы лебін, жұпар иісін, нәзік сезімін би арқылы сыйлағалы тұр. Қабыл алыңыздар,
сахнада - «Қызғалдақ» биі.
2-жүргізуші: Скоро-лето! Все планируют свои каникулы и отпуска. А танцоры коллектива «Айгөлек»
уже решили куда поехать! Сейчас мы, с вами, дорогие зрители, вместе с юными исполнителями
окажемся у моря. На сцене танец – «У моря» Встречайте!
1-жүргізуші: Құрметті көрермендер! Біз «Айгөлек» ұжымының есеп беру концерті сайын әр халықтың
би дәстүрімен танысуға мүмкіндік алатын түрлі мемлекет пен континентке қызықты, еліктірер саяхат
жасаймыз деген ойыммен келісетін боларсыздар. Ендеше, қазір біз жас бишілеріміздің көмегімен
жұмбақ пен сырға толы Қытайға тап боламыз. Қарсы алыңыздар, сахнада «Қытай» биі
2-жүргізуші: Как здорово, что можно танцевать,
И в пластике все чувства воплощать!
Ведь танец – вдохновения полет!
Он с музыкой в гармонии живет!
1-жүргізуші: Балалық, шаттық өмір, думанды кеш,
Естеріңізде қалсыншы қызықты кез
Концертті тамашалауға келгендерге,
«Айгөлектің есігі ашық әр кез!
2-жүргізуші: На сцену приглашаем всех участников, которые путешествуют вместе с педагогами по
волшебной стране «Хореография»
Звучит тихо музыка
1-жүргізуші: Үлгілі «Айгөлек» хореографиялық ұжымының көркемдік жетекшісі Нигматуллина
Альфия Зинатуловна
2-жүргізуші: Хореографы Файзрахманова Альфия Кемаловна
Бекпан Гаухар Жеткербайқызы
Хореограф группы современного танца Иштаева Ардақ Азбергенқызы
1-жүргізуші: Концермейстерлер: Газизова Нурия Минахметовна
Богданцев Владимир Иванович
2-жүргізуші: Костюмер Кобыльникова Ольга Александровна
1-жүргізуші: Қымбатты қонақтар, көрермендер, ата-аналар! Осымен үлгілі «Айгөлек» хореографиялық
ұжымының есеп беру концерті аяқталды. Келесі кездескенше сау-саламатта болыңыздар!
2-жүргізуші:
Прощаемся, закончен праздник наш,
Его
с
любовью
вместе
мы
творили.
И
всем,
кто
в
гости
к
нам
пришел,
От всей души мы искренне дарили. Всего Вам доброго! До новых встреч!
162
Ибраимова Алмагул Мешитбаевна
«Өрлеу»БАҰО»АҚ филиалы «ҚР ББЖКБАРИ
Екінші (негізгі) деңгей бойынша сертификатталған.
Қызылорда қаласы №217 Б.Шалғынбаев атындағы
орта мектебінің тарих пәні мүғалімі.
«Заманауи оқыту үлгісінің білім сапасын арттырудағы Қазақстандық моделі» тақырыбындағы
баяндамасы.
Бәрімізді бүгінгі таңда алаңдататын мәселе – жас ұрпақтың сапалы білімді игеруі. Елбасымыз Н.Ә.
Назарбаев «Білімді, сауатты адамдар - бұл ХХІ ғасырда адамзат дамуының негізгі қозғаушы күші» деуінің
өзі - үлкен көрегендіктің белгісі. Бүгінгі таңдағы оқыту үрдісі жаңа әдіс- тәсілдерді, жаңаша идеяларды
қолдануды талап етеді. Әр мұғалім өз іс- тәжірибесінде көптеген қиындықтармен, кедергілермен
кездеседі. Ол заман көшіне ілесу үшін өз білімін жетілдіріп отыруы қажет. Білім берудегі Кембридждік
әдістің теориялық негізін оқып, таныса отырып, оқытудың жаңаша әдіс-тәсілдері – 7 модульді
практикалық түрде қолдану арқылы оның артықшылықтарына көз жеткіздім.
Жаңа әдістерін жетілдіру мақсатында педагогтардың біліктілігін арттыру курсының бізге
ұсынылып отырған бағдарламасы мына жеті модульді қамтыған:
1. Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер.
2. Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету.
3. Білім беру үшін бағалау және оқуды бағалау.
4. Білім беруде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану.
5. Талантты және дарынды балаларды оқыту.
6.Оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес білім беру және оқыту.
7. Білім берудегі басқару және көшбасшылы
Бұл модульдердің көпшілігін бұрыннан сабағымызда пайдаланып жүрсек те, тереңіне үңіліп,
олардың өзіндік философиясын түсініп көрмеппіз. Әрине, бұрынғы дәстүрлі әдістерді де жоққа шығаруға
болмайды, әр тәсілдің өзіндік артықшылықтары болады. Біз қолданып отырған бағдарламаның түрлі
тәсілдерді жинақтағанына қарамастан , сындарлы оқыту негіздері қамтылған. «Оқу мен жазу арқылы сын
тұрғысынан ойлауды дамыту» (СТО) бағдарламасының қазіргі таңда білімді, білгенін өмірге пайдалана
алатын шәкірт тәрбиелеуде алатын орны ерекше. Сын тұрғысынан ойлауды дамыту бағдарламасы –
әлемнің түпкір- түпкірінен жиылған білім берушілердің бірлескен еңбегі, ал бағдарламаның негізі
Ж.Пиаже, Л.С.Выготский теорияларын басшылыққа алады. Білім берудің кешенді міндеттерін және
мұғалімнің әртүрлі жағдайларда жұмыс істейтіндігін ескерсек, тиімділік деген сөзге аса мән беріп сол
курста негізге алынған жеті модуль туралы қысқаша тоқталайын.
1. Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер
«Диалог арқылы оқыту» мен «Қалай оқу керектігін үйретуді» ғана қарастырамыз, себебі олар
әлеуметтік –сындарлылық көзқарасымен тығыз байланысты. «Қалай оқу керектігін үйрету »
немесе метасана оқушыларға оқуды өз бетінше жалғастыра алатын білім жинау
жауапкершілігін түсінуге және оны өз мойнына алуға қалай көмектесуге болатынын көрсетеді.
2. Сыни тұрғыдан ойлауға оқыту
Сын тұрғысынан ойлау дегеніміз – ой қозғай отырып, оқушының өз ойымен өзгелердің ойына
сыни қарап, естіген, білгенін талдап, салыстырып, реттеп, сұрыптап, жүйелеп, білмегенін өзі
зерттеп, дәлелдеп, тұжырым жасауға бағыттау. Өз бетімен және бірлесіп шығармашылық жұмыс
жасау.
3. Білім беру үшін бағалау және оқуды бағалау
Достарыңызбен бөлісу: |


Бағалау –одан арғы білім туралы шешімді қабылдау мақсатымен оқытудың нәтижелерін жүйелі
түрде жиынтықтауға бағытталған қызметті белгілеу үшін қолданылатын термин. Мұғалімдер мен
оқушылар өздерінің қандай мақсатқа жететіндіктерінің өлшемдерін түсіну. Осыған байланысты
бағдарлама критерийлі бағалау тәсілдерін қарастырады.
4. Оқытуда ақпараттық – коммуникациялық технологияларды АКТ пайдалану
163
Оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану қоғамдағы өзгерісті танып
білуге және оларды тез қабылдауда мол
6. Оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес білім беру және оқыту. мүмкіндік береді.
Жоспарланған сабақты тиімді өткізуге көмектеседі, оқушының ой өрісінің дамуына, зерттеулік
жұмыстар жүргізуіне ықпал етеді. Бағдарлама соңында мұғалімдер ақпараттық-коммуникациялық
технологияларды сенімді және сыни тұрғыдан пайдаланушыларға айналады.
5. Талантты және дарынды балаларды оқыту
Талантты және дарынды оқушыларға білім беруді дамытудың инклюзивті тәсілі негізінде осындай
балаларды анықтау туралы ой-пікірлер мен зерттеулер жасау. Оқушылардың қабілеттерін дер
кезінде анықтай білген ұстаз болашақ талантты да тани біледі.
Белгілі бір шақтық кезеңге тән анатомиялық-физиологиялық және психологиялық ерекшеліктерді
әдетте жас ерекшеліктері деп атайды. Сондықтан педагогика және психология балалардың жас
ерекшеліктеріндегі ширақтықты, өзгерімпаздықты айқындайды, тәрбиеленушінің және қоршаған
ортамен жасайтын қарым-қатынастар жүйесіне тәуелді болатынын атап көрсетеді.
7. Білім берудегі басқару және көшбасшылық
Аталған модуль білім берудің кез келген жүйесіндегі тұрақты даму мен өзгерістердің сырттан
енгізілуі мүмкін емес, олар нақты сыныптардағы мұғалімдердің тәжірибесі мен түсініктеріндегі
өзгерістерден бастау алу керек деген тұжырымға сыйады. Қандай жағдай болмасын, өзіңіздің
өмірлік ұстанымыңызды таңдай білу, адамдық көшбасшылыққа негізделеді. Олай болса,
бағдарламаның негізгі идеясы сыни тұрғыдан бағалау, өзгерту және тәжірибе мен білім саясатын
қайта бағалау мұғалімдер бастамасымен барлық деңгейлерде өзгерістердің іске асырылатыны
негізделеді. Мектеп жұмысының бағдарламасына балаларға көшбасшы болуға үйрететін
тренингтер, рөлдік ойындар кіреді. Курста үйренген әдіс-тәсілдерді, жеті модуль бойынша алған
жаңа білімімді өзімнің іс-тәжірибемде толығынан қолдандым.. Осы 7 модульді апарып сабақтарыма
қолданған кезде сыныптағы көрініс, оқушылардың көзқарасымен оқу үрдісіне қатысты орын алған
өзгерістерге тоқталғым келеді.
Ақылдың алты қалпағы тапсырманы орындау кезіндегі марапаттау
Сабақтарымда СТО әдістерін қолданған өте тиімді болды. Біріншіден, жеке, жұппен, топпен жұмыс
барысында баланың белсенділігін, сабаққа қатысуын бақылауға болады. Өйткені бірін-бірі оқыту арқылы
ойлау қабілеттері дамиды. Әр оқушының жауабы тындалуы қажет, әр топ мәселе бойынша өз ойларын
ортаға
салуы маңызды. Ой шақыру кезеңінің басты міндеті – алдағы жұмыстарға оқушылардың
қызығушылығын ояту, дайындау. Ой шақыру кезіндегі жұмыстардың негізгі тәсілдері мен стратегиялары
болады . Қай тәсіл болса да , ол тұлғаның шығармашылық әлеуетін ашуға бағытталады . Сабақтарымда
түрлі суреттер, ұлы адамдың сөзімен, ойландыратын тұжырымдамаларды пайдалана отырып, сабаққа
деген қызығушылықтарын арттырдым. Іс-әрекетті ой елегінен өткізу кезеңінде жаңа ақпараттар
кездестіреді, алға қойған міндеттерді шешуге ынталанды, осыны іске асыру барысында мұғалім берген
мәліметтерге, оқулықтағы мәтіндерге сүйенеді.
Сабақта берілген тақырыпты алдымен жеке, содан кейін жұпта, ұжымда талқылатып жұмыс
жасайды. Бұл жағдайда әрбір оқушы бір сәт өзін мұғалім ретінде сезініп, оқуға деген жауапкершілігі
артады. Әр топқа берілген тақырыпты жеке оқып, содан кейін өзге топқа реттік нөмірлер бойынша
топталып, өз тақырыптарын түсіндіреді. Бұл есте сақтау, негізге алу, түсіндіруді арттырады, яғни жаңа
ақпараттарымен бөліседі.Тақырыпты қаншалықты түсінгендерін флип чартқа түсіру арқылы жеткізеді.
164
Жұптық жұмыс топтық жұмыс
Рефлексия кезеңінде оқушылар алған жаңа ақпараттарды, жаңа білімді реттейді, өз пікірлерін дәлелдеп
айтады.
Манағы
флип
чартқа
түсіргендерін
топпен
қорғайды.
7 модулді қолдана отырып, өзімнің де көптеген қызықты идеяларымды жүзеге асыру жөнінде
белсенділігім арта түсті. Қазақстанның білім беру мазмұны сөзсіз жаңа сатыға көтеріліп, алға қадам
бастап келеді. Біліктілік пен шеберлігімізді ұштастырып, жас ұрпақты әлемді мойындататын рухани
биікке көтеру біздердің міндетіміз.
Қоғам дамуында білім берудің ең маңызды мәселе екендігі белгілі. Әрбір мемлекеттің өсіп-
өркендеуінің, бәсекеге қабілетті болуының ең басты ошағы ұстаз берген білім. Сондықтан да дамудың ең
биік көкжиегінен көрінгісі келетін кез келген мемлекет, ең алдымен, білім беру саласын жолға қойып,
сапасын көтеруді мақсат етеді. Ендеше осындай бәсекеге қабілетті, рухы биік ұрпақ тәрбиелеу жаңа
формация мұғалімінің еншісіне тиері анық. «Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау»
бағдарламасының қазіргі таңда білімді, білгенін өмірге пайдалана алатын шәкірт тәрбиелеуде алатын
орны ерекше. Қытай философының «Маған жәй айтсаң – ұмытамын, көрсетсең есімде сақтаймын, ал
өзімді іс – әрекетке қатыстырсаң үйренемін» деген даналығы білім алушының білімге ықыласын артыруда
ақпараттық – коммуникативтік технологияларды пайдалана отырып, өзіндік ізденіс жүргізуді практикада
жүзеге асырудың маңызды екендігін көрсетеді. Сапалы білім негізі – жан-жақты ақпараттық материалдар-
ды, көрнекі құралдар мен ұтымды технологияларды, тиімді әдіс – тәсілдерді пайдалана отырып, білім
алушыға ешбір кітаптан таба алмайтын білім беру.
«Педагогтік шеберлік» – дарынды талант емес, үйрену, ізденудің нәтижесі. Ендеше, іздену мен үйренуді
ешқашан тоқтатпайық дегім келеді. Өркениет көшіндегі білім кемесінің сапары сәтті болғай.
ҚЫЗЫЛОРДА
ҚАЛАСЫ,
№217
Б.
ШАЛҒЫНБАЕВ
АТЫНДАҒЫ
ОРТА
МЕКТЕПТІҢ
ИНФОРМАТИКА
ПӘНІНІҢ
МҰҒАЛІМІ
ӘБУОВА
ЖАНАР
МҰРАТАЙҚЫЗЫ
И
НФОРМАТИКА ПӘНІН ОҚЫТУДА ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУ
К
ІРІСПЕ
«Біз бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге қол
165
жеткізуіміз керек»
«Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Н. Назарбаев
Қазіргі кезде толғандыратын өзекті мәселелердің ең негізгісі – еліміздің болашағы. Еліміздің өркен
жайып кеңге сермеуі үшін басты мәселені жас ұрпақтың білімді де тәрбиелі болып жетілуі екені белгілі.
Президенттің жолдауында: «Ұлттық бәсекеге қабілеттілігі бірінші кезекте білім деңгейімен
айқындалады» - деген байламы жеке адамның құндылығын арттыру, оны дайындайтын ұстаз
жауапкершілігінің өсуі, тынымсыз еңбек, сапалы нәтиже деген ұғыммен егіз.
Тәуелсіз ел тірегі білімді ұрпақ. Қазіргі мектеп жағдайындағы білім берудің ұлттық моделіне өту
оқыту мен тәрбиелеудің соңғы әдіс-тәсілдерін, жаңа инновациялық педагогикалық технологияны
игерген, психологиялық-педагогикалық диагностиканы қабылдай алатын, педагогикалық жұмыста
қалыптасқан бұрынғы ескі сүрлеуден тез арада арылуға қабілетті және нақты тәжірибелік іс-әрекет
үстінде өзіндік даңғыл жол салуға икемді, шығармашыл педагог-зерттеуші, ойшыл ұстаз болуын қажет
етеді.
Инновация ұғымы жалпы энциклопедияның жаңа басылымында «инновация, жаңалық, жаңару –
техникалық және технологиялық жетістіктер мен ашылымдардың немесе жаңалықтардың іс жүзіндегі
«қолданысы» деген анықтама беріледі. Ал, сөздікте «новация»–бір нәрсенің ішінара жаңаруы, яғни
қандайда бір бөлігінің, қасиетінің, байланысының өзгеруі» делінсе, «инновация – мүлдем жаңа нәрсе,
жаңалық» ретінде пайымдалады. «Инновация» сөзі латын тіліндегі іn (ішіне) novus (жаңа) сөздерінен
құралып «жаңарту», «өзерту», «жаңашылдық», «жаңалық» деген мағынаны білдіреді. Яғни педагогика
ғылымында жаңа әдістерді, тәсілдерді, құралдарды, бағдарламаларды пайдалану. Бұл ұғымдар
К.Ангеловский, В.Загвязинский, В.Ляудис, Л.Подымова, М.Поташник, А.Пригожина, В.Сластенин,
Т.Шамова, Н.Юсуфбекова сияқты ғалымдардың еңбектерінде кеңінен ашылған.
Қазіргі кездегі шапшаң жүріп жатқан жаһандану үрдісі әлемдік бәсекелестікті күшейте түсуде.
Елбасы Н. Ә. Назарбаев Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы
атты жолдауында: «Білім беру формасы – Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз
етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі» деп атап көрсетті. Бүгінгі білім мазмұны
мұғалім мен оқушының арасындағы байланысты субъективті деңгейде көтерудегі демократиялық
бастамалардың барлығы мұғалімдер арқылы жүзеге асырылады. Бүгінгі мұғалімге тек пән мұғалімі
ретінде қабылдау олқылық көрсетеді. Мұғалім қоғам айнасы.
Білім беру үрдісін ақпараттандыру – жаңа инновациялық технологияларды пайдалану арқылы
дамыта оқыту, дара тұлғаны бағыттап оқыту мақсаттарын жүзеге асыра отырып, оқу - тәрбие үрдісінің
барлық деңгейлерінің тиімділігі мен сапасын жоғарылатуды көздейді. Біріккен ұлттар ұйымының
шешімімен «ХХІ ғасыр – ақпараттандыру ғасыры» деп аталады. Қазақстан Республикасы да ғылыми -
техникалық прогрестің негізгі белгісі – қоғамды ақпараттандыру болатын жаңа кезеңіне енді.
Инновациялық технология электрондық есептеуіш техникасымен жұмыс істеуге, оқу барысында
компьютерді пайдалануға, модельдеуге, электрондық оқулықтарды, интерактивті тақтаны қолдануға,
интернетте жұмыс істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделеді. Ақпараттық әдістемелік
материалдар коммуникативтік байланыс құралдарын пайдалану арқылы білім беруді жетілдіруді көздейді.
Жедел дамып отырған ғылыми –техникалық прогресс қоғам өмірінің барлық салаларын
ақпараттандырудың ғаламдық процесінің негізіне айналды. Ақпараттық технологиялық дамуға және оның
қарқынына экономиканың жағдайы, адамдардың тұрмыс деңгейі, ұлттық қауіпсіздік, бүкіл дүниежүзілік
қауымдастықтағы
мемлекеттің
рөлі
тәуелді
болады.
Заман ағымына қарай ақпараттық технологияларды қолдану айтарлықтай нәтижелер беруде. Кез
келген сабақта электрондық оқулықты пайдалану оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып қана
қоймай, логикалық ойлау жүйесін қалыптастыруға, шығармашылықпен еңбек етуіне жағдай жасайды.
Инновациялық технологияны бәсекеге қабілетті ұлттық білім беру жүйесін дамытуға және оның
мүмкіндіктерін әлемдік білімдік ортаға енудегі сабақтастыққа қолдану негізгі мәнге ие болып отыр.
Инновациялық
технологияны
пайдалану
жөніндегі
қызметтің
мақсаты:
• үйренушінің шығармашылық әлеуметін дамыту; коммуникативтік әрекеттерге қабілетті болуды қамту;
сараптамалық – зерттеу қызметі дағдыларын қалыптастыру; оқу қызметі мәдениетін дамыту;
• оқу-тәрбие үрдісінің барлық деңгейлерін жеделдету, оның тиімділігі мен сапасын арттыру;
Ақпараттық мәдениетті, сауатты адам - ақпараттың қажет кезін сезіну, оны тауып алуға, бағалауға
және тиімді қолдануға қабілетті, ақпарат сақталатын дәстүрлі және автоматтандырылған құралдарын
пайдалана білуі керек.
166
Қазақстан Республикасы орта білім жүйесін ақпараттандыру
туралы мемлекеттік бағдарламасында «. . . ҚР дүниежүзінің дамыған елдері сияқты орта білім беру
жүйесінен ақпараттандырудың жолына түсуі тиіс, яғни бірыңғай ақпараттық білім беретін желіге
негізделген оқыту жүйесін жасау керек.» Осы тұжырым білім беру жүйесін ақпараттандырудың мақсаты
болып табылады. Бұл бағдарламалардың міндеттерінің бірі – мектептерді компьютерлендіру.
Білім беруді ақпараттандыру – жаңа технологияны пайдалану арқылы дамыта оқыту, дара тұлғаны
бағыттап оқыту мақсаттарын жүзеге асырады. Педагогикалық технология – мұғалімнің кәсіби қызметін
жаңартушы және сатыланып жоспарланған нәтижеге жетуге мүмкіндік беретін іс-әрекеттер жиынтығы.
Педагогикалық технологиядағы басты міндет – оқушының оқу-танымдық әрекетін жандандыра отырып,
алға қойған мақсатқа толықтай жету. Ал бұдан педагогикалық технологияның тиімділігі шығады.
Оқыту үрдiсiнде технологияны қолдану мұғалім мен оқушы қарым - қатынасының бұрынғы қалыптасқан
жүйесiн, олардың iс-әрекеттерiнiң мазмұнын, құрылымын үлкен өзгерістерге ұшыратады. Қалыпты бiлiм
беру жүйесінде мұғалім – оқушы - оқулық түрінде құрылған үш жақты байланыс бұзылып, мұғалiм –
оқушы - компьютер - оқулық жүйесі пайда болды. Мұндай жүйеде бiлiм беру оқыту процесінде
компьютерді қолдану бiлiм мен бiлiктiлiкке қоятын талаптарды қайта қарап, жетiлдiрiп, жүйелеудi талап
етедi. Ақпараттандыруда технологияның негізгі бағыты ХХІ ғасырдың талаптарына сәйкес қоғамды
дамытудың жоғары тиімділікті технологияларына сүйенген жаңа білім стратегиясына көшу болып
табылады.
Ақпараттық технология құралдарын меңгеру, жаңа элементтің енгізілуінің негізінде адам қызметінің
өзгеруі сияқты мәселелер көп уақыттан бері психологтарды қызықтыруда. 1937 ж. Л. С. Выготский былай
деп жазған: «Адамның өмір сүру процесіне құралдың ендірілуі осы құралды қолдану және басқарумен
байланысты көптеген жаңа қызметтерді өмірге әкеледі, осы құрал орындай алатын көп жай процестерді
керек емес қылады, психикалық процестер және олардың ұзақтылығын, интенсивтілігін, жүйелілігін
өзгертіп, бір қызметті екінші қызметпен ауыстырады, қысқаша айтқанда, бүкіл өмір сүру құрылымын
өзгертеді».
Жаңа ақпараттық технологиялар дегенiмiз – бiлiм беру iсiнде ақпараттарды даярлап, оны бiлiм
алушыға беру процесі. Бұл процесті icкe асырудан негiзгi құрал компьютер болып табылады. Компьютер -
бiлiм беру iсiндегi бұрын шешiмiн таппай келген жаңа, тың дидактикалық мүмкіндіктерді шешуге
мүмкiндiк беретін зор құрал. Бірақ әлі күнге дейін біз осы зор құралдың шексіз мүмкiндiктерiнің оннан
бiрiн
де
пайдалана
алмай
отырмыз.
Президентіміз Н. Ә. Назарбаевтың 2030 жылға дейінгі бағдарламасын іске асыруға белсене қатысатындар,
кең байтақ Қазақстанның байлығына ие болатындар, сол байлықты өз иелігіне жұмсайтындар, сөз жоқ,
қазіргі мектеп қабырғасында жүрген біздің оқушыларымыз екеніне ешкім күмән келтіре алмайды. Менің
де мұғалім ретінде алдыма қойған мақсатым – оқушыларға ұлттық педагогикалық тәрбие мен білім
берумен қатар олардың шығармашылық қабілеттерін арттыру. Сол себепті сабақты идеялық жағынан
ғылыми негізде, өмірмен байланысты ұйымдастыру оқушының қызығуын, білім құмарлығын таныту, әр
сабақта оқушыларды ойлануға, өздігінен ізденіс жасауға баулып, ойын ауызша, жазбаша жинақтап
баяндай білуге, мәдениетті сөйлеуге үйрету арқылы дағдыландыру - әрбір ұстаздың абыройлы борышы.
Бұл ретте ғасырлар бойы қолданылып, сұрыпталып, тұрмыс пен өмір тәжірибесі сынынан өткен салт-
дәстүріміз педагогикалық әдіс-тәсіл ретінде пайдаланылады.
Технологиялардың танымал түрлерінің бірі Модульдік оқыту – оқытуды оңтайландыру, тұлғаның
мүмкіндігіне даярлық деңгейін бейімдеу болса, дамыта оқыту – оқушының жеке тұлғасын, оның
біліктерін
дамыту.
Осыны ескере отырып, мен оқу үрдісінде М. Жанпейісованың «Модульдік оқыту технологиясын»
қолданып жүрмін. Мұндағы менің мақсатым - өз бетімен дами алатын, әр түрлі өмірдің қиындықтарына
төзе білетін, белсенді, білімді оқушы тәрбиелеу. Модульдік технология дамыта оқыту идеясына
167
негізделген. Модульдік оқытудағы негізгі мақсат – оқушының өз бетінше жұмыс істей алу мүмкіндігін
дамыту.
Ал жекелеп (даралап) оқыту – бұл қабілеттері мен мүмкіндіктерін ашуға, дамытуға жағдай туғызу,
белсенді оқыту – танымдық белсенділігін, шығармашылығын ұйымдастыру. Сондай-ақ түрлеріне
тоқталсақ:
Олай болса, жаңа технологияның әдіс-тәсілдерін иновациялык құрылғыларды пайдалану білім сапасын
арттырудың бірден-бір жолы. Оқу үрдісінде осы технологияның тиімді жақтарын төмендегі сызбадан
көре аласыздар.
Ақпараттық технологияларды пайдалану кезінде бірден бір талап десек те болады ол - ақпараттық
мәдениет. Ақпараттық мәдениет дегенiмiз - адамға ақпараттық кеңістіктің қалыптасуына қатыcyғa және
ол кeңicтіктe epкін бағдарлай алуға, ақпараттық өзара ic-әрекетке түсуге мүмкiндiк беретiн бiлiм деңгейi.
Э. Л. Семенюктiң пiкiрi бойынша «ақпараттық мәдениет - адамның, қоғамның немесе оның бiр бөлiгiнiң
ақпаттармен жұмыс iстеудiң барлық түрлерi - ақпараттарды алу, өңдеу, жинақтау және осының негiзiнде
сапалы жаңа ақпаратты құру және практикалық қолдану бойынша жетілу деңгейі».
Өз тәжірибемде педагогика ғылымының докторы, профессор Ж. Қараевтың «деңгейлік оқыту»
жүйесіне, «сын тұрғысынан ойлау» стратегиясына, Шаталовтың «тірек сигналдары арқылы оқыту»
жүйесіне және қосымша электронды оқулықтарға сүйеніп сабақ жүргіземін. Жаңаша әдіс-тәсілдер арқылы
да оқушының нені білетінін, нені меңгергенін, нені ұға алмағанын білуге болады. Жаңа әрі пайдалы
ізденістердің бірі әлемнің 18 елінде сынақтан өткен «оқу мен жазуды сын тұрғысынан ойлауды дамыту»
бағдарламасының стратегияларын сабақта қолдану барысында көрсеткен нәтиже: оқушының оқуға
қызығушылығы артады, іскерлік дағдысы, ойлау белсенділігі, тапқырлығы, өзіне деген сенімі
қалыптасады, пікір таластыра білуді, ойын жүйелі түрде жеткізуді, қолданбалы программаларды
пайдаланып немесе алгоритмдер құру арқылы программа құрастыруды, үйренеді. Баланың жеке
қасиеттерін ашу арқылы тәрбиелей отырып, танымдық күшін қалыптастыру және оқушының
шығармашылық қабілетін дамытуда «Бетпе-бет», «Жұлдызды сәт» сияқты ойын түрлері, топтастыру,
сәйкестендіру, толықтыру стратегиялары, он лайн басқатырғыш, сергіту жаттығулары, электронды
оқулықтар кеңінен қолданылады.
Бұл технологияның ерекшелігі – оқушының танымдық белсенділігін, ізденімпаздығын қалыптастыра
білу. Инновациялық технология – білім сапасын арттыру кепілі.
ҚР білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының басым
бағыттарының бірі - білім беру ұйымдарын электрондық оқыту жүйесіне енгізу. /e-learning/. «Оқушы
автоматтандырылған жүйеде жеке портфолиосын, күнтізбесін, күнделігін» жүргізеді. Мұғалім күнтізбелік
–тақырыптық жоспары бар электрондық дәптерді, сынып журналын, хабарландыруларды т с с бар
мәліметтер, ДҚ арқылы енгізіледі. Электрондық оқыту жүйесінің негізгі мақсаты білім беру ұйымдары
қызметкерлеріне үздік білім беру ресурстары мен технологияларына қол жеткізуді қамтамасыз етуге
негізделген болса, міндеті – оқу-тәрбие үрдісін автоматтандыру болып табылады.
168
Касенова Айнұр Құрманғазықызы
Астана қаласы,
МКҚК № 44 «Үркер» балабақшасы
Мектепке дейінгі жастағы балалардың дәстүрлі емес бейнелеу техника құралдарымен
гипербелсенді тәртібіне түзету енгізу
Жоғары қозғалысты белсенділік, назар аударудың орнықсыздығы мен ырықсыздығы мектепке
дейінгі баланың дұрыс дамуына тән сипат болып келеді. Ондағы қозғалыстағы қажеттілік табиғаттың
өзімен салынған. Бірақ бұл қажеттілік патологиялық деңгейіне жететін кейбір балалардың тобы
болады. Мұндай балаларды гипербелсенді деп атайды, яғни олардың тәртібі артық ширақтықпен
білдіріледі. Әр түрлі авторлардың мәліметінше, мектепке дейінгі жастағы балалардың 2-ден 20%-ға
дейінгі аса ширақтықпен, тежегішсіздікпен сипатталатын гипербелсенді бұзылуды көрсетеді.
Қазіргі таңда бұл мәселе тек психологиялық қана емес, сонымен қатар әлеуметтік маңыздылыққа да
ие, яғни психомоторлы мазасыздық, тежегішсіздік, жоғары ашуланшақтық мұндай балаларға қоғамда
өмірге бейімделуге, мектеп бағдарламасын меңгеруге кедергі келтіреді. Тәртібі гипербелсенді белгілері
бар баланың мектептегі жолы сәйкессіздіктерден басталады. Жетістікті сезінудің жоқтығы екінші әсерлі
бұзылуға және бағасының төмендеуіне әкеліп соқтырады. Тіпті парасаттылығы жоғары деңгейлі
баланың өзі төмен үлгерімді көрсетеді. Қанша дегенмен, балалардың кейбіреулері жақсы нәтижеге қол
жеткізеді, бірақ олар да өздерінің жоғары парасатты мүмкіншіліктерін толығымен жүзеге асыра
алмайды.
Гипербелсенді баланы қоршаған үлкендер, тәрбиешілер, ата – аналар, мамандар болсын әртүрлі
кикілжің жағдайларда мүлдем көмекке зәру болады. Көптеген педагогтар мұндай балаларға себебін
тауып көмек көрсетуден бөлек, тіпті баланың эмоционалды алаңдаушылық фактісін, баланың өз мінез –
құлқының, өз мәселесінің құлы болып бара жатқанын да көрмейтіндей жағдайда болады. Гипербелсенді
бала мен тәрбиешілер, ата – аналар арасында соңғыларының көңіл қалуы мен ашулануына жиі әкеліп
соқтырады, мұның негізі көп жағдайда бала тәртібіндегі қарапайым себептерді білмеуден болады.
Мектепке дейінгі жастағы гипербелсенді тәртібіне түзету енгізудің бір құралы дәстүрлі емес
бейнелеу техникалар болып табылады. Қазіргі таңда гипербелсенді тәртіпке ие мектепке дейінгі
балаларды бейнелеудің дәстүрлі емес техникасын қолданумен бейнелеу қызметіне үйрету келешегі бар
бағыт ретінде қарастырылады. Бұл тәрбиеленушілердің қызықты, әрі айшықты композициялар
жасауында мүмкіншіліктерін молайта түседі, олармен қажетті бейнелеу және техникалық шеберлігі мен
дағдыларын ең жақсы меңгеруге әсер етеді, түсіну, қозғалтқышты, әсерлі-еркін ортаның бұзылуын
қалпына келтіреді, әр баланың тұлға ретінде қалыптасуына және әлеуметке оның ықпалдасуына әсер
етеді.
Осылай, мектепке дейінгі жастағы баланың гипербелсенді тәртібінің пайда болу тақырыбы
психологияның теориясы мен тәжірибесінде толық айқындалмаған өзекті, теориялық және тәжірибелі
маңыздылардың қатарына жатады.
Дәстүрлі емес сурет салудың көптеген техникасы бар, олардың өзгешелігі – олар балаларға, аса
жоғары қозғалысты белсенділікке ие балалар үшін күтетін нәтижеге жетуіне мүмкіндік береді.
«Қатты бояу жаққышпен түрту» әдісі гипербелсенді тәртіпке ие баладан техникалық меңгеру
мен дағдыларының дамуының нақты деңгейін талап етеді. Бейнелеудің қарастырылған әдісі көп
жағдайда бояу жаққышпен сурет салу техникасымен ұқсас, бірақ құралды ұстауда, онымен нүктелерді
бояуда, жұқтыруда, таңбалауда кейбір өзгешеліктері бар. Осылай, бояу жаққышпен дәстүрлі бояуда
құрал үш саусақпен (үлкен мен сұқ саусақ арасында, ортаңғыға сүйене отырып) беттің үстіңгі бөлігіне
қатысты аз ғана иілумен ұсталады; сызықтар мен таңбалар қатаң түрде қол қозғалысының жүруі арқылы
жағылады. «Қатты бояу жаққышпен түрту» әдісінде бояу жаққышты қатаң түрде қағаз бетінің үстіңгі
жағына перпендикуляр ұстауды ұсынады, оны үлкен саусақ пен екі жұмылған (сұқ саусақ пен ортаңғы
169
саусақ) саусақ арасында ұстау қажет. Құрғақ, қатты бояу жаққыш арқылы оттиск қалдыра отырып,
қарды көруге, кез келген затты бояуға, кірпінің инелерін салуға, шөпті, балапанды бейнелеуге болады.
Бояуларды үрлеу. Коктейль ішетін түтікшенің көмегімен араласқан гуаш бояуын үрлеу арқылы –
күннің сәулесін, ағаштардың бұтақтарын, шөптерді салуға болады.
Жыртылған қағаздармен жапсыру. Қағаз жырту – балалардың ең сүйікті ісі. Тәрбиеші пішін
салады, балалар жапсырмалау арқылы бейне туғызады
Шарларға домалатылған сүрткіштерден жапсыру. Сүрткіштерден шарларды домалату –
тынымсыз, бірақ қызықты іс. Оларды жапсыру арқылы күннің сәулесін, гүлді, шөпті салуға болады.
Монотипия әдісі. Бала қағаздың бетін екіге бүктеп, оның біреуіне бейнеленген заттың (заттар
симметриялы түрде таңдалады) жартысын салады. Заттың әрбір бөлігін салған сайын, бояу кепкенше,
таңба алу үшін қағазды қайта бүктейміз. Содан соң бірнеше әшекейлер салудан соң қағазды тағы да
бүктеу арқылы бейнені безендіруге болады.
Трафарет үстіне тампонмен салу. Бала трафаретті қағазға қояды, паралонды бояуға батырып,
паралонмен трафаретті сулайды, содан соң трафаретті ұқыпты алып тастайды, қажет болса, бояу
кепкеннен соң рәсімді қайталайды.
Граттаж. Бала қағазды түгел балауыздың қаттары болғанша жағады. Содан соң оның үстіне
сұйық сабынмен тушь жағылады. Кепкеннен кейін таяқша арқылы суретті тырнайды. Граттаж қағазға
қандай тушь жағылғанына қарай түрлі – түсті және ақ – қара түсті болуы мүмкін.
Сабын көпіршіктерімен салу. Түтікшені қоспаға (гуашь, сабын, су) малып, сабын көпіршіктері
шығатындай үрлеу қажет. Қағаздың таза бетін қағазға ауыстырған сияқты көпіршіктерге тигізеді.
Қызықты таңбалар пайда болады, таңбаларды қайта бояуға да болады.
Мыжылған қағазбен салу. Мұндай әдіспен, мысалы, ағаштардың бұтақтарын салуға болады. Ол
үшін жұқа қағаздың бетін мыжып, бояуға сәл матырып, абайлап сулай отырып, ағаштың ұшар басын
салуға болады. Осындай әдіспен шөпті, аспанды, қарды салуға болады.
Бояу жаққыштың орнына – тескіш. Қағаз бетіне тескішпен қисынсыз тәртіпке бірнеше тесік
жасаймыз. Бетті бірнеше рет бүктеу арқылы симметриялы тесіктерді қалай алуға болатынын көрсетіңіз.
Тесілген бетті түрлі – түсті қағазға жапсырамыз, әр түрлі қарандаштардың көмегімен суретті аяқтауға
болады.
Жіппен бояу әдісі. Жіпті сіңгенше бояуға матырамыз, жіптің ұштары құрғақ болуы тиіс. Жіпті қағаз
бетіне қисынсыз түрде салып, бетіне таза қағаздың бетін жабамыз, жіптің ұштары көрініп тұруы тиіс.
Жіптердің ұшын қағаздың үстіңгі бетін қатар қыса отырып, тартамыз. Қажетті элементтерін бояймыз.
Бір жіпті қолдану арқылы бұл техниканы меңгеріп алғаннан кейін, екі немесе одан да көп жіптер арқылы
жұмысты
қиындатуға
болады.
Мөртабан арқылы таңбалау техникасы (фабрикалық немесе қолдан жасалған бұйымдар) мен
фактурасы арқылы әртүрлі материалдармен (пенопласт, тығындар, құрғақ жапырақтар) істің қарапайым
тізімін ұсынады: Мөртабанды (немесе тығынды, ластикті, қағаз бетін, оның арғы бетін бояуға
матырамыз немесе жалпақ бояу жаққыш көмегімен оған бояуды жағамыз) аламыз. Содан соң бетке
таңбаның орнын белгілейміз, мөртабанның табанын беттің үстіне қойып, сәл ғана бастырамыз. Бұл
техника объектілердің хаотикалық композициялық (затсыз сурет салу) орналасуымен сюжеттен аса
оқшауланған (тапсырмаға сәйкес реттелген) композицияға ауысуға мүмкіндік береді. Гипербелсенді
тәртіптегі балалардың бұл техниканы қолдануы сәндік сурет салуда аса тартымды, яғни бір қозғалысты
қайта – қайта қайталау оның ырғақтылығын дамытады, бұл техникалық дағдылардың жетілуіне әкеп
соқтырып, қозғалыстың кинестетикалық сапа бақылауын күшейтеді. Сондай-ақ, балалар сәндік
композицияны (өрнек элементінің ырғақты қайталауы негізінде жататын сызықты ою түрінде)
қарапайым ұйымдастыруын меңгереді.
«Коллаж» техникасы бейнелеу өнерінде бұрыннан таныс. Бұл техника жалпақ (суреттердің,
слайдтардың, түсқағаздардың, түрлі – түсті қағаздардың көрінісі) немесе көлемді (сымның, ағаштың,
металдың бөлшегі) материалдан әр түрлі элементтер жапсырудан тұрады.
Дәстүрлі емес бейнелеу техникаларымен балаларды таныстырудың күтілетін нәтижесі
гипербелсенді тәртіптің (қозғалғыштың белсенділігі, ырықсыздығы, назар салудың бұзылуы)
белгілерінің төмендеуі болып табылады.
170
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Ақтөбе қаласы № 35 орта мектебінің

text:
Ақтөбе қаласы № 35 орта мектебінің
бастауыш класс мұғалімі
КенжегуловаГулмираАйнашовна
Пәні: әдебиеттік оқу Сыныбы: 3 «А»
Сабақтың тақырыбы:
Сәбит Мұқанов «Көкшенің көрінісі»
Сілтеме
Оқулық, интерактивті тақта, тақырыпқа байланысты суреттер,
кластер, смайликтер, бағалау парағы.
Мақсаттары:
Сәбит Мұқанов жайлы мәліметтерді тыңдай отырып, жаңа
мағлұматтар алуына жағдай туғызу, мәтіннің тақырыбы мен
идеясын ашу, мазмұнын меңгере отырып автор шеберлігін
тануына көмектесу, талдай білуге үйрету.
Шығармашылық жұмыстар арқылы ойлау қабілетінің дамуына,
тіл байлығының артуына ықпал жасау, өз бетінше зерттеу,
талдау жұмыстарына машықтанып, түйінді ой, өзіндік пікір
қалыптастыруына жол ашу.
Болашақта өзіндік көзқарасы толық қалыптасқан,
дүниетанымы кең, білім, білік дағдысы жоғары,
шығармашылық бағытта өз бетімен жұмыс жасай алатын ,
біліктілігі, танымы, мәдениеті, төзімділігі жоғары, табиғаттың
жанашыры болатын жас жеткіншекті тәрбиелеу.
Оқыту нәтижесі
1. Мәтіннің «Көкшенің көрінісі» деп аталуын, негізгі ойын ашып
түсіну;
2. Автордың Көкшенің көрінісін қалай суреттегенін ұғыну;
3.
Табиғат
сұлулығын
бағалай
білу;
4. Алған білімдерін өздіктерінен қорыта алу.
уақыты стратегиялар
ресурстар
Мұғалімнің іс - әрекеті
Оқушының іс – әрекеті
3 мин.
СТО страте-
гиялары
Смайлик-
тер,
«Көңіл –
күй
экраны»
Ұйымдастыру кезеңі
Сәлеметсіңдерме ме?
Ал, балалар қане бүгінгі
көңіл
күйлеріңді
алдарында
жатқан
смайликтер
арқылы
көрсетіп жіберіңдер.
Сыныпта бүгін кезекші
кім?
Наурыздың нешесі?
Аптаның қай күні?
Сабақта кім жоқ?
Сабаққа психологиялық дайындық
жасайды.
Орындарынан тұрып мұғаліммен
амандасады.
Сәлемдесу: Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз.
Сәлем бердік сіздерге,
Құрметпенен біз.
Психологиялық дайындық:
Қуанамын мен де,
Қуанасың сен де,
Қуанайық достарым,
Арайлап атқан күнге.
3 мин
Топтастыру
Бес түрлі
смай-
ликтердің
суреттері,
бағалалау
парақшала
ры.
Топқа бөліну
Оқушыларға
әр
түрлі
смайликтер арқылы топқа
бөлу.Топ
ережесімен
таныстыру.
Бағалау
түрімен таныстыру.
Балалар, бүгін біз өзімізді
және
бір-бірімізді
бағалаймыз.
Оқушылар
смайликтердегі
суреттерге байланысты бес топқа
бөлінеді.
9 мин
Қызығушы-
лықты ояту.
Венндиограм
масы
Интерак-
тивті тақта
Балалар жұмбағым бар жа-
сырған.Шешіп оны көрің-
дер.
Зырлар
–жүйрік,
Жұмбақтың шешуін табу.
Бөлім бойынша түсінгендерін әр
топтан шығып айтады және топқа
қойылған сұраққа жауап береді.
171
Қарғып
биік.
Жосып
жортар,
Бұл қай жануар? (киік)
Үйге
қандай
тапсырма
берілгенін
сұрау.
Үй тапсырмасын өткен
сабақта бөлімдерге бөліп ат
қойған,сол бойынша бес
топтан сұрап шығу.Әр топ
оқушылары үй тапсырмасы
бойынша бір сұрақ дайын-
дайды.
Үй
тарсырмасынВенн
диаграммасы
арқылы
қорытындылау.
Алдарында жатқан бағалау
парақтарыңды
толтырыңдар.
қасқыр киік
4 мин
Мига шабуыл Интерак-
тивті тақта
Қызығушылықты ояту.
Сабақтың тақырыбын ашу
мақсатында
табиғат
көрінісін
сипаттайтын
слайд.Тақырып
ашылғаннан
кейін
оқушыларға
сабақ
мақсатын қойдырады.
Оқушылар
берілген
тапсырмаларды
орындап,
суреттерді байланыстырып тұрған
не екенін айтады. Жаңа сабақтың
тақырыбын табады.
«Көкшенің көрінісі» мәтіні не
туралы деп ойлайсыңдар.
Осындай
табиғаты
әдемі
жерлерде болып көрдіңдер ме?
Қандай әсер алдыңдар?
10 мин
Интерак-
тивті тақта
Негізгі бөлім.
Мұғалім
автор
өмірбаянымен
таныстырады.
Мұғалім бөлімдерге бөліп
оқытып,
мазмұнын
талдатады.
Мүғалім
оқушылармен
сөздік жұмысын жүргізеді.
(слайд)
Оқушылар бөлімдерге бөліп оқиды
және
мазмұнын
талдайды.
Оқушылар
сөздерді
мәтіннен
тауып оқиды және дәптеріне
жазады.
Тапсырманы жазбаша орындайды.
3 мин
Сергіту
-
тренинг
Интерак-
тивті
тақта,бейн
еролик
Сергіту
сәті.
Мұғалім
«мултьфильмнен алынған
би» сергіту– тренингін
қосады.
Оқушылар
экранға
қарап
қайталайды.
7 мин
Кластер,
топтық
жұмыс,сыни
тұрғыдан
ойлауға
үйрету
Интерак-
тивті
тақта,плак
ат.
Тақырыпты бекіту.
Топтарға тапсырма:
1-топ.С.Мұқанов
туралы
ассоциация
2-топ.
Мәтіннен
теңеу
сөздерді табу.
3-топ. Көкшені сипаттау.
4-топ. Осындай табиғат
сқлулығын сақтап қалу
үшін қандай үлес қосар
едіңдер?
5-топ. Бес жолды өлең
құрастыру
Әр топ өзінің кластерін тақтаға
шығып қорғайды.
4 мин
Қорытынды.Рефлексия.
Әр оқушы бүгінгі сабақта өзін
172
Оқушылар бүгінгі сабақ
жөнінде «Нысана» деп
аталатын
плакатқа
пікірлерін жазады.
нешеге бағаласа,тиісті нысанаға өз
атын жазады.
2 мин
Үйге
тапсырма
беру
Интерак-
тивті тақта
Үйге тапсырма: «Көкшенің көрінісі» мәтінін оқып келу (256-257
бет)
Оқжетпес туралы мәлімет .
Рахметова Манат Әбілқасымқызы
Қызылорда қаласы
№ 264 мектеп-лицей
Музыка пәні мұғалімі
ІІІ - деңгей
Қысқа мерзімді жоспарлау
Сыныбы
Даярлық сынып
Сабақтың тақырыбы
Астана - Бәйтерек
Сабақтың мақсаты
Астана, Бәйтерек туралы мағлұмат беру, түсініктерін дамыту.
Әнді қуанышты , екпіндете, жігермен орындауға төселдіру.
Отанын құрметтеуге, сүюге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдері
Диалогтік оқыту, сыни тұрғыдан ойлау
Көрнекілігі
Астана қаласы бойынша видео, аспап, үнтаспа
Күтілетін нәтиже
Астана, Бәйтерек туралы түсініктері кеңейеді.
Әнді қуанышты , екпіндете, жігермен орындауға төселеді.
Отанын құрметтейді.
Негізгі идея
Астана қаласы, оның көрнекті жерлері мен әсем ғимараттары туралы
түсініктерін кеңейту. Музыканы тыңдау, қабылдау, есте сақтау қабілеттерін
дамыту. Бейнелі қимылдарды бере білуге талпындыру.
Сабақтың жоспары
1.Б.Бейсенова «Астана» - тыңдау
2. Б.Ғизатов «Біз – өмірдің гүліміз» - үйрену
3. Ырғақ-қимыл – «Қара жорға» биі
Сабақтың барысы
I.Ұйымдастыру кезеңі
II.
Өтілген
тақырыппен жұмыс
а) Оқушылармен сәлемдесу, сыныпта жағымды ахуал орнату
ә) Сабаққа дайындықтарын қадағалап, назарларын аудару
б) Музыкалық жеті дыбыс арқылы дауыс жаттығуын жасау.
Жаттығу кезінде музыкалық дыбыстардың бірқалыпты
шығуын, тыныстың дұрыс алынуын қадағалау.
«Кезбе тілші» ойыны арқылы өтілген тақырыпқа шолу жасау
1. - Қыс айларын ата?
-Қыс мезгілінде ауа- райы қалай құбылады?
- Біз қыс мезгілін жақсы көреміз бе?
- Не үшін?
- Қыста айналаны не басады?
- Ақша қар қандай болады?
173
III. Жаңа сабақ
IV. Музыка тыңдау
V. Ән үйрену
VI. Ырғақ қимыл сәті
2. И.Нүсіпбаев «Қыс қызығы» - жатқа орындау
«Ой шақыру» стратегиясы – видео - слайд арқылы Астана қаласының
суреттерін көрсете отырып тақырыпты ашу, жариялау және
АКТ арқылы Астана қаласына саяхат жасау.
-
Астана қаласы туралы не білесіңдер?
-
Астана қаласы бұрын қалай аталды? / Ақмола/
-
Астананың қандай көрікті орындары бар екен?
-
Кім Астана қаласында болды?
-
Қандай қызықтарды көрдіңдер?
-
«Бәйтерек» туралы не білесіңдер?
-
«Бәйтеректің» төбесінде не бар?
/ Оқушылармен әңгіме өрбіту , мақтау, мадақтау, қол шапалақтау /
Қосымша ақпарат беру
Астана – Сарыарқадағы Есіл өзенінің оң жағалауында орналасқан қала.
Астана ертегідегідей Ер Төстік сияқты батырлардай күн сайын өсуде. Астана
– ұлттық мақтанышымыз, тіліміздің тамырын тереңге салар бәйтерек. Есілдің
сол жағындағы Бәйтерек еліміздің діңгегіндей. Сондықтан Астана көрінісінен
әр адамның көкірегі мақтаныш сезіміне толады. Астана – елдің жүрегі, нұрлы
– қала. Астанаға 1999 жылы «Әлем қаласы» деген мәртебелі атақ берілді.
Бәйтерек – ең биік терек ағашы. Бәйтеректің тамыры терең бойлайды, ал
діңгегі мықты, ұшар басы биік болып өседі. Бәйтерек- Қазақстан
болашағының бейнесі тәрізді. Себебі халықтың тарихы Бәйтеректің тамыры
сияқты тереңде жатыр.
Б.Бейсенова «Астана» - тыңдау, талдау
- Ән сіздерге ұнады ма?
- Астана қаласын қалай бейнелеген?
Әнде Астананың керемет келбетіне деген сүйіспеншілік бар. Астана жас
болса да бас қаламыз, мақтанышымыз. Есіл өзені бойында орналасқан әсем
қалаға қарасаң көз тоймайды. Зәулім-зәулім ғимараттар көз тартады.
Б.Ғизатов «Біз – өмірдің гүліміз» - үйрену
Ән көңілді орындалады. Ән өсіп келе жатқан біз тәрізді жас ұрпақтарға
арналған. Себебі, еліміздің жалынды жастары да, еліміздің болашағы да,
елімізді қорғайтын да мына біздер екенбіз.
Біз өмірдің гүліміз
1. Зеңгір көктен,
Нұрын төккен
Ортақ біздің күніміз.
Жайдары өскен,
Жайнап өскен
Біз – өмірдің гүліміз.
2. Бал достыққа,
Жолдастыққа
Шақырады әніміз.
Тыныштықта,
Нұр құшақта
Бақыттымыз бәріміз!
Ырғақ-қимыл – «Қара жорға» биі
Музыка әуенімен «Қара жорға» биінің қимыл-қозғалысын жасап би билеу
174
Атырау облысы
Қызылқоға ауданы
Миялы селосы
Х.Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп
Информатика пәні мұғалімі
Сисеманова Камшат Женисовна
Сабақтың тақырыбы: «Кім шапшаң»
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі: Оқушылардың ақпараттық технологияларды
пайдалана отырып, меңгерген материалдар-
ын қолдануға дағдыландыру.
Тәрбиелігі: Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын,
отан сүйгіштігін ояту, еңбекқорлыққа,іскер-
лікке тәрбиелеу.
Дамытушылығы: Оқушының іскерлігі мен бейімін қалыптас-
тыру, шығармашылығын, ізденісін, ой-
өрісін кеңейту.
Сабақтың түрі: Практикалық сабақ
Сабақтың әдісі: Көрсете- түсіндіру, сұрақ- жауап, өз бетім-
дік жұмыс тапсырмалары.
Көрнекілігі: Интерактивті тақта, компьютер, оқулық,
карточкалар.
Сабақтың жүру барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі
1.Оқушылармен амандасу;
2.Оқушыларды түгендеу;
3.Оқушылардың сабаққа назарларын аудару;
Сәлематсыңдар ма? Оқушылар. Бүгін қайталау сабағы. Мен сіздермен өткен тақыраптар бойынша
«Кім шапшаң» ойынын жүргізгелі отырмын. Бұл ойынның шарттарын түсіндіріп өтейін.
Бұл ойын 7- турдан тұрады. Сыныптағы оқушыларды екі топқа бөлемін. Бірінші топтың аты
«Тапқыр», ал екінші топтың аты «Алғыр» болады. Екі топ жарысады. Берілген тапсырмаларды анық,
VII. Қорытынды
VIII. Бағалау
IX. Кейінгі тапсырма
Рефлексия
Біз сендермен Астана, оның көрікті орындары, Бәйтерек туралы
әңгімелесіп, ән айтып, музыка тыңдадық. Бүгінгі іс-әрекетіміздің қай кезеңі
сіздерге ұнады? / Оқушылар ойларын тыңдау /
Мақтау, мадақтау, қол шапалақтау, жұлдызшалар арқылы бағалау.
Тақырыпты әңгімелеу, әнді жаттау.
175
түсінікті, мағыналы және шапшаң орындап отыру керек. Түсінікті ме? Қай топтың шапшаң екенін
анықтаймыз.
1-тур. «Ой қозғау» (5 минут)
Бұл турда оқушылар Wordpad мәтіндік редакторының алты мүмкіндігін атап топтастырады.
Wordpad
1.
Мәтінді түзетуге, үзінді қосуға, құжатты сақтауға, баспаға шығаруға;
2.
Форматтауға, графикалық символдарды пайдалануға;
3.
Құжатты сканер арқылы өткізуге, форматтауға;
4.
Объектілер кірістіруге;
5.
Үлгілерді пайдалануға;
6.
Дискіге жазып қоюға;
2- тур «Ойлан, тап» (10 минут)
Мұнда оқушылар, яғни «Алғыр» және «Тапқыр» командалары бір-біріне кем дегенде 10 сұрақтан
қойюы тиіс. Жауап бергендерге ұпай қосылады, жауап бере алмағандардың ұпайлары кемиді.
3-тур «Сөздердің жұбын тап» (5 минут)
«Сәйкестендіру»
Перне аппарат
Қатты
алмасу
Фото
тақта
Ақпарат
диск
Мәліметтерді
сақтау
Файлды
енгізу
4-тур «Кім жылдам» (10 минут)
Мына сөздерден мағынасы бар сөздер құра.
«Алғыр» тобына «Тапқыр» тобына
1.
Ақпараттану; 1. Интернет;
2.
Хабарландыру; 2. Информатика;
3.
Пернетақта; 3. Вирус;
5- тур «Техникалық диктант» (10 минут)
Техникалық диктантты карточка түрінде пайдаланамын. Бұл әдістің оқушылардың білімін
қорытындылауға көмегі зор. Техникалық диктант жазғанда оқушыларға алдын-ала дайындалып
қойылған карточкаларды таратамын да, диктантты оқимын. Сөз қалдырып орнына көп нүкте қойылған
жерлерге оқушылар өздері диктант бойында қажетті сөздерді жазып, үлгеріп отырулары тиіс.
176
.............- бұл өте шағын.........
редактор, оның жұмысы үшін
..........аз
көлемі
қажет.
............жұмыс
уақытында...........
құруға, кейін оны басқа қолданбаға кірістіріп
қоюға
болатын.......ақпаратты
сақтауға
арналған................
Терезе элементтері: .............
жолы, ......... жолы, .........өрісі-
нен тұрады.
1.
Блокнот,
2.
мәтіндік
3.
жадтың
4.
Блокнот
5.
белгі.
6.
...........
7.
мәтіндік.
8.
бағдарлама
9.
тақырып
10.
меню
11.
жұмыс
6-тур «Кім дәл табады» (5 минут)
«Алғыр» тобына «Тапқыр» тобына
1.
32+47*11 1.(25+83)*13
2.
(45+39)/5 2.(92+33)/2
3.
24*3-102/3 3.25*5-205/3
7-тур. Венн диаграммасы
Раіnt 1. редакторды ашу Wordpad
Графиктік 2. құжат сақтау
мәтіндік
Редактор жолдары редактор.
3.баспаға беру.
Сонымен «Ой қорыту» сұрақ- жауап әдісі арқылы
Бағалау, мадақтау
177
Жамбыл облысы, Талас ауданы, Қаратау қаласы
«Бәйтерек» балабақшысының музыка тәрбиешісі
Вид Галина Анатольевна
Білім беру саласы: "Шығармашылық"
Бөлімі: "Музыка"
Тақырыбы:"Аялы алақан"
Мақсаты: Балаларға музыканы үйлестіре отырып, қуаныш сезіміне бөлеу керек.
Музыкалық қызығушылық танымын кеңейту. Баланың өзіндік
қызығушылығын арттыру. Балаларға музыка оқу іс-әрекетінде жарқын,
көңілді сезімді шақырта білу. Бір-біріне қайырымды болуға, қиын
жағдайда көмек беруге дайын болуға тәрбиелеу.
Рефлексия: Балаларға ән - концертте жарқын, көңілді сезімді шақырта білу.
Құрал-жабдықтар: Музыкалық орталық, үн таспалар, DVD, дисклер, пианино, бет
орамалдар.
Музыкалық материал: Журнал "Бала мен балабақша", "Музыка әлемінде"
Концерт барысы:
Көңілді ән ырғағымен балалар тізбектеліп, шеңбер жасап, залға кіреді.
Жүргізуші:
- Қымбатты қонақтар! Сіздерді "Аялы алақан" атты қамқорлық мерекесіне ертеңгілігін тамашалауға
шақырамыз. Сіздерге зор денсаулық, мол бақыт, ашық аспан, бейбітшілік, шығармашылық табыс,
жұмыстарыңыздың жемісін көріңіздер.
Сіздерге біздің "Айгөлек" пен "Балдәурен" тобының бүлдіршіндерінің өнерлерін тарту етеміз. Қабыл
алып, қолпаштап отырайық.
Ақ тілекті ағытып бір тастайық,
"Аялы алақан" мерекесін бастайық.
Көздеріңнен көрем шаттық арайын,
Өтсін солай әрбір күнің, әр айың.
Жүргізуші:
Отан- туған үйіміз,
Отан- туған жеріміз.
Отан- ортақ үйіміз,
Отан- көңілді ән, күйіміз.
- Ал, енді балаларымыздың тақпақтарын қабыл алыңыздар:
Асылжан: Отан деген ұлы ана,
Отан деген ғұлама.
Мен ғана емес, атамда,
Перзент екен Отанға.
Шұғыла: Заман жаңа ел жаңа,
Күлімдейді кең дала.
Өз Астанам, өз ордам.
Сүйенерім сен ғана.
Лиза: Отан елдің анасы,
Ел ердің анасы.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Жүргізуші - Сапасын дамыту жолдары

text:
Жүргізуші:
- Балалардың орындауында "Менің Отаным" әнін қабыл алыңыздар.
Ән: "Менің Отаным"
Хормен орындалады.
Жүргізуші:
178
Сәлем бердім , саған елім,
Тал бесігім, туған жерім.
Сәлем бердім бәріңізге,
"Қазақ тілі" - дегендердің.
Ана тілім - менің
Әлдилеген әнім.
Ана тілім - демім,
Ана тілім - жаным.
Ана тілім - анам
Аппақ қардай арым.
Мұра еткен бабам,
Жарқыраған шамым.
Ана тілім - елім,
Қажыр - қайрат күшім.
Ана тілім - менің
Баста бақыт құсым!
- Қазір, ббалалар тақпақтарын қабыл алыңыздар:
Мирас: Ана тілің арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте.
Үміт: Қазақ тілі - атаң, анаң,
Қуат алар Отан да одан.
Дүниеде ешбір асыл,
Тең келмейді қатар асыл.
Ән: "Ана тілім"
Хормен орындалады.
Жүргізуші:
Астана арман қала,
Бағы бір жанған қала.
Тұрады ол жап-жас болып,
Мен үлкен болғанда да.
Ән: "Астана"
Хормен орындалады.
Жүргізуші:
Бізде қарап тұрмайық,
Би билейік ,жырлайық,
Ата-анамыз қуансын,
Қолын соғып аямай,
Бірге болсын тойымыз"
Қыздарымыз шаттана,
Бүгін қызық, бүгін той
Біздер үшін біліп қой
Ән де салып, би билеп,
Жалғастырсын ойды ой.
Би: "Вальс"
Жүргізуші:
- Мерекемізді әрі қарай жалғастырамыз. Балаларымыз өз балабақшасы туралы көңілді ән айтады. Ортаға
Асылжанды, Мадинаны, Динаны шақырамыз.
Ән: "Балабақша"
179
Асылжанның, Мадинаның, Динаның орындалуында.
Жүргізуші:
Әсем әнім сырнайда-ай,
Әлем сүйіп тыңдайды-ай.
Тамылжытып ән салмай,
Күнде думан болмайды-ай - дегендей, "Алақай" әнін Әсемайдың орындауында
қабыл алыңыздар.
Ортаға Әсемай шықты.
Ән: "Алақай"
Жүргізуші: Асқар тауым Қазақстан,
Әсем әнім - Астанам.
Қазақстан - Отаным - деп,
Әрқашан мақтанамын.
Ән: "Әрқашан күн сөнбесін"
Хормен орындалады.
Жүргізуші:
- Біздің әртістер жақсы дайындалған, қанеки, оларға алғыс айтып, қол соғайық.
Деніміз сау болсын!
Әрдайым күліп жүрейік!
Әрқашан күн сөнбесін!
Елімізде тыныштық болсын!
Досымыз көп болсын!
Бәріміз дос болып,
Қуанышымызды бірге бөлісейік!
- Осымен "Аялы алақан" атты концертіміз аяқталды. Көңіл қойып тыңдағандарыңызға көп рахмет.
Балалар әдемі әуен ырғағымен залдан шығады.
Атырау облысы
Қызылқоға ауданы
Миялы селосы
Х.Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп
Информатика пәні мұғалімі
Ермекова Занзура
Сабақтың тақырыбы: WordPad мәтіндік редакторының интерфейсі.
Пән аты: Информатика
Сыныбы: 5
Сабақтың мақсаты. Оқушыларды WordPad мәтіндік редакторымен таныстыру.
Білімділік. Құжаттың құрылымы , стильі, баспа бетінің геометриясы туралы және
WordPad мәтіндік редакторының терезесі , элементтері туралы түсінік беру,
180
мәтімен жұмысқа дағдыландыру, құжаттарды қарауға, ашуға, сақтауға үйрету.
Тәрбиелік. Оқушыларды тәрбиелікке , ұқыптылыққа, тиянақтылыққа , сауатты
орындауға, өз жұмысын бағалай білуге үйрету.
Дамытушылық. Оқушылардың ойлау қабілеттін ,өз бетімен жұмыс жасау қабілетін
дамыту
Сабақтың түрі. Аралас сабақ
Сабақта қолданылатын көрнекті құралдар. Компьтер,оқулық,жұмыс дәптері.,
кеспе,графопроектор,интерактивтік тақта
Сабақтың өту барысы.
1.Оқушылардың ұйымдастыру.(Бағалау парағын беріп қойып ,өздері бағалап отырады, түсіндіріп
жіберу)Жеке –жеке әркім өздері үшін жұмыс жасамыз, көршіге көмек дегенді ұмытпаймыз. Бәсекелестік
болу керек, тек сонда ғана жұмыс нәтижелі болады, бұл сөзді ел басымыз айтқан.Ал, іске
кіріселік,сәттілік тілеймін!
2 «Өткенсіз –өрге жүзпеспіз.»Үйге берілген тапсырманы тексеру.(тест арқылы) Му тест арқылы
электрондық тест беріп өткен сабақ бойынша оқушыны автоматты түрде бағалау
3.Жаңа тақырыпты түсіндіру.( слайд арқылы)
4.Тапсырмаларды орындау. Деңгейлік тапсырма
5.Сабақты бекіту.
6.Үйге тапсырма беру.
Жаңа түсініктер. «Білгенге маржан»
Мәтіндік редактор -бұл тек қана мәтінді енгізу мен түзету ғана емес, сонымен қатар оны пішімдеу
құралдары бар қолданбалы программа. Сонымен қатар пішмдеу қағаз бен экранға шығаруды
басқаратын көрінбейтін кодтарды енгізу жолымен іске асады. WordPad мәтінді пішімдеудің минималды
мүмкіндігі бар қарапайым мәтіндік процессор болып табылады. Жай құжаттарды дайындау үшін және
мәтіндік файлдарды бір пішімнен басқа пішімге өзгерту үшін пайдаланылады.
WORDPAD МӘТІНДІК РЕДАКТОРЫ.
Казіргі кезде дербас компьютерлерді құжаттар мен мәтінді дайындауда кеңінен пайдаланылады.
Пуск => Все программы => Стандартные => WordPad ( Жіберу =>барлық бағдарламалар
=>Стандартты => WordPad). Редакторды іске қосқаннан кейін экранға Word Pad мәтіндік
редакторынын терезесі шығады. Терезе келесі элементтерден тұрады: белгіше,жылдам қол жеткізу
батырмалары,тақырып жолы, меню жолы, құрал-саймандар тақтасы, сызғыш және терезенің жұмыс
аймағы,басқару батырмалары, жай-күй жолы
Терезенің көп бөлігін бос кеңістік жұмыс аймағы алады, оған мәтін енгізіледі.
Терезенің тақырып жолында құжат аты және WordPad бағдарламасының аты көрінеді.
Құрал-саймандар тақтасында жиі пайдаланатын командаларды шығару батырмалары бар. Әрбір
батырманын, міндетін алу үшін, маустың нұсқағышын сол батырманың үстіне орналастырыңдар, аз
уақыттан соң ішіне батырманың қысқаша аты жазылған кішкене төрт бұрыш шығады. Батырманың аты
оның орындайтын қызметін көрсетеді.Мәтіндік редактор мынадай мүмкіндік береді
181
1 мәтіндік құжаттар құруға
2. оларды өзгертуге, қателерін түзетуге,көшіруге,жоюға,қосуға,іздеу,алмастыру жүргізуге
3. мәтінді пішімдеуге-мөлшерін түсінабзац қасиеттерін өзгертуге
4. құжаттарды басып шығаруға\
Компьютерде мәтін –ол символдардың кез-келген жиыны.сөз бір-бірінен тыныс белгілерімен бос
орынмен(пробелмен) ажыратылып жазылған символдар тізбегі
Сөздердің арасында және тыныс белгілерінен кейін бір бос орын қойылады.Мәтін элементтері –символ-
сөз-жол-абзац-бет-мәтін. Мәтіндік редакторда жыпылықтайтын сызықша – мәтіндік курсор деп
аталады.Құжаттарды сақтау файлдардың типін өзгертіп, сақтау. Мәтінді енгізіп болған соң WORDPAD
батырмасына барып – сохранить немесе
Х жабу батырмасын басып сақтау. Екінші рет өмәтін енгізіп сақтағанда файл типін өзгертіп Тип
файла батырмасын басып содан Текстовый докумен (txt) типін таңдап сақта. Сонда сақтаған
файлдардың сыртқы түріне көңіл аудар және файлдардың мөлшерін қара.
Тапсырмалар орындау Ескерту тіл регистрін ауыстыруды ұмытпа. Ой қозғау
І деңгей WORDPAD МӘТІНДІК редакторын іске қос.,үйден жазып келген 1 мақал-мәтелдің теріп
жаз. Жазған мәтінінің неден тұрады?(символ, сөз, жол,абзац,бет).
ІІ – деңгей Ой толғау
Жазған мәтінді сақта, файлды « матин» деген атпен (тип файла rtf) сақта
Сақтаған файлды қайта ашып., атын өзгертіп «редактор» деп сақта (тип файла tхt)
Сергіту
Тақтада WordPad мәтіндік редактор деп жазулы ,айналдыра қолданылған командалар қазақша жазулы
тұрды, соған сол команданың орысшасын жапсырады,жылқының суретімен сонда жылқылар аламанда
жарысып жатқандай кескін шығады, себебі биыл қандай жыл? Жылқы жылы дұрыс енді осы жылқының
шабысындай жылдам жұмысымызды аяқталық.
ІІІ- деңгей Ой тұжырымы
Сақтаған файлдарың көлемін қара және дәптерге жаз.Қай файлдың көлемі көпСыртқы түріне көңіл
аудар
Әрбір оқушы слайдқа қандай әрекет жасадық деген сұраққа
қысқаша жазып графопроектордан көрсетіп, сөйлеу керек.
Шығармашылық
Мәтіндік редактор- WordPad деп жазыңыздар да терез элементтерін жаз (интерактив тақтаға)
бекіту сұрақтары:
WORDPAD МӘТІНДІК редакторының атқаратын қызметі қандай?
WORDPAD мәтіндік редакторын қалай іске қосамыз?
WORDPAD мәтіндік редакторының терезесінің элементтерін атаңыз.
Бағалау :бағалау парағындағы баға қойылады,өздерін бағалау.
Бағалау парағы (Өзіңді-өзің бағала)
5 «Б» сынып Аты-жөні:
Бағалау 1-5 балл қойылады, барлығы қосылып , орындаған тапсырма санына бөлінеді, сонда сенің бағаң
шығады.Іске сәт!
р/с Тапсырма түрлері
Бағалау
1
Үй тапсырмасы тест
2
1 тапсырма
3
2 тапсырма
4
Сергіту
182
5
3 тапсырма
6
қорытынды
Үйге тапсырма: WordPad мәтіндік редакторының интерфейсі тақырыбын оқу, жылқы туралы мәтін
жазып келу.Командаларды жаттау.
Ақтөбе қаласы
№ 35 орта мектептің
бастауыш класс мұғалімі
Курманова Айгуль Мухамбетжановна
Сабақтың тақырыбы: 7 санын қосу және азайту.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: 7 саны және цифрымен таныстыру. 7 санының құрамымен таныстыру.
Дамытушылық: Сандар қатарынан 7 санының орнын анықтау .Есептеу машығын дамыту.
Тәрбиелік: 7 санының қасиетті сан екені туралы түсінік беру. Бала санасына ұлттық құндылықтарды
сіңіре отырып тәрбиелеу.
Сабақтың көрнекілігі: 7 саны цифрының үлгісі.
Оқыту әдісі: Түсіндіру, сұрақ-жауап.
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың мазмұны.
І.Ұйымдастыру. 1Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
Психологиялық дайындық.
Есептеуге жүйрік болсаң жасыңнан,
Математикаға орын берсең басыңнан.
Барлық ғылым саған үйір болады,
Досың болар табылатын қасыңнан.
ІІ .Өткен сабақтан алған білімін тексеру.
- 6 саны қандай сандардың қосындысы.
- 6 саны қандай сандардан артық ?
- 6 саны қандай сандардан кем?
- Сандар қатарында қай саннан кейін келеді?
ІІІ. Мақсат қою: тақырыбын, мақсатын хабарлау.
ІҮ. Жаңа сабақ:
Балалар,7 саны туралы не білесіңдер?
7 саны - қасиетті сан.
Табиғаттың тылсым сыры көп. Көшпенділер ұғымында күннің көзі жеті бөлікке бөлінеді. Аптада 7 күн.
Қазақта 3,7,9 сандары қасиетті, киелі сан болып есептеледі. Жаңа туған нәрестенің шілдеханасы 7-ші
күні жасалады. Қайтыс болған адамның жетісі беріледі. Білімдар адамды «Жеті жұрттың тілін біледі»
дейді. Көкте 7 қат, жерде 7 қат деп түсіндіретін сол ата-бабалар. 7 санына байланысты не білесіңдер?
ата
шелпек күн
түс 7
қазына
жұт
жетім
183
1 Дидактикалық материалдарды санай отырып, 7 санын шығарып алу.
2. Сурет бойынша жұмыс:
6+1=7 7-1=6
Ү. Жаңа білімді пысықтау.
3. 7 қандай сандардың қосындысы?
0+7=7 2+5=7
4+3=7
1+6=7 3+4=7
5+2=7
7 саны қандай сандардан артық? 7<6 7>5 7>4
7>3
7>2
7>1
7>0
7саны қандай сандардан кем? 0<7 1<7
2<7 3<7
4<7
5<7 6 > 7
Оқулықпен жұмыс.
1-есеп. Қосылғыштардың бірі 7 болатын қосындылар құр және мәндерін тап.
Азайғышы 7 болатын айырмалар құр және мәндерін тап.
0+7
10-7
1+7
9-7
2+7
8-7
3+7
7-7
Дәптермен жұмыс: Берілген үлгі бойынша тапсырмаларды орындату.
2-есеп. Көк және қызыл кесінділер ұзындықтарының айырмасын қызыл және жасыл кесінділер
ұзындықтарының қосындысымен салыстыр.
3-есеп. Есеп құрастыр және шығар:
Үлкен қасық-10 ? артық
Кіші қасық-7
Шешуі: 10-7=3 (қ)
Жауабы: 3 қасық артық.
4-есеп. 9-3 9-4
Азайғыштарды салыстыр. Азайтқыштарды салыстыр. Осыған ұқсас тағы бірнеше айырма жаз. Олардың
мәндерін салыстыр. Не байқадың?
Сергіту сәті: «Жеті күн»
Бір аптаның күндері өтті,
Дүйсенбіде гүлдер ектім,
Сейсенбіде жуа тердім,
Сәрсенбіде су әкелдім,
Бейсенбіде бақша баптап,
Жұма күні тақпақ жаттап,
сенбі күні кино бардым,
Жексенбіде бір демалдым.
5-есеп. Салыстыр:
10-6*3+5
8-7*4+4
4+5*7-7
1+7*9-2
2+7*6-1
8-3*7+0
Жұмбақесептер.
Буыршын мен атанбар,
Тайлағым мен ботам бар.
Үшінгенгеиемін
Санынайтшытүйенің? (Жеті)
Аулада бес үйрек,
Қорадаүшүйрек.
Бірүйректығылды,
Қалғанынешеүйрек? (Алтау)
Бесбайда бар бес іні,
Естайда бар пен екііні,
Қоссаң бес пен екіні,
184
Нешеекеншешуі? (Жетеу)
ҮІІ. Сабақты қорытындылау.
- Біз бүгін қандай санмен таныстық?
- Ол санды қалай шығарып алдық?
ҮІІІ. Үйге тапсырма. Бағалау.
Қызылорда қаласы №217 Б.Шалғынбаев
атындағы орта мектептің ағылшын тілі
пәнінің мұғалімі
Бекпенбетова Аида Сұлтанбекқызы
ІІІ (базалық) деңгей бойынша сертификатталған.
Ағылшын тілі пәнін оқытудың жаңаша көзқарасы мен өзгерісі
Елімізде білім беру саласында жаңа ақпараттық технологияларды қолдану басты мақсат болып отыр. Ол
тек қана техникалық құрал емес, сонымен бірге жаңа ақпараттық, коммуникациялық технология және
білім беру жүйесіндегі сабақ берудің жаңаша әдісі болып отыр. Елбасымыздың Қазақстан халқына
жолдауында ХХІ ғасырда ақпараттық қоғам қажеттілігін қанағаттандыру үшін білім беру саласында
төмендегідей міндеттерді шешу керектігін атап көрсетті: Компьютерлік техниканы, интернет,
телекоммуникациялық желі, электрондық және телекоммуникациялық құралдарды, мультимедиялық
электрондық оқулықтарды оқу үрдісіне тиімді пайдалану арқылы білім сапасын көрсету. Сонымен қатар
тәуелсіз еліміздің болашағы - жарқын, білімді, парасатты, өз ана тілімен бірге шетел тілі «ағылшын
тілінде» еркін сөйлеп, өз елін, халқын, мәдениетін шетелге таныстыра алатын үш тілде еркін сөйлейтін
азамат болып шығуы керек деген еді.
Қазіргі таңда шетел тілі ретінде ағылшын тілін оқытуды жаңа сатыға көтеру –педагогикадағы іргелі
міндеттердің бірі. Елбасы бастамасымен «Үштұғырлы тіл » мәдени жобасын дамыту басымдыққа
айналып, соның ішінде жаңғыру жағдайында әлемдік интеграцияға кірігу тілі ретінде ағылшын тіліне
мән беріліп отыр. Әлемдік білім алу кеңістігінде интеграциялық үрдістердің тереңдеп кең қанат жайған
жағдайында шетел тілін оқыту өзекті болып отыр.
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев «Қазіргі заманғы қазақстандық үшін үш тілді білу — әркімнің дербес
табыстылығының міндетті шарты.Сондықтан 2020 жылға қарай ағылшын тілін білетін тұрғындар саны
кемінде 20пайызды құрауы тиіс» екендігін баса айтып өткен болса, шетел тілін оқып үйренемін
деушілердің саны да күннен күнге көбеюде. Сонымен қатар бұл шетелтілінің еліміздің оқу жүйесінде
айырықша мәртебеге ие болғандығын айқындайды.Шетел тілін, соның ішінде ағылшын тілін мектеп
қабырғасынан бастап жоғарғы оқу орындарында оқыту жаңа әдістемелердің қажеттілігін тудырады.
Көптілді меңгеру –мемлекетіміздің халықаралық байланыстарын дамытуға мүмкіндік беретін
тұлғаралық және мәдени қарым- қатынастардың аса маңызды құралы. Мемлекеттің халықаралық
байланыстарының сапалық өзгерістері адамның тәжірибелік және зияткерлік іс-әрекетінде көптілдік
сұранысқа ие болу қажеттілігін туғызып отыр. Еліміздің басқа мемлекеттермен қарым- қатынасы артып
отырған шақта көптілді еркін меңгерген, келешекте білімін түрлі саладағы қарым- қатынас жағдайында
пайдалана алатын адамды мектеп қабырғасынан оқытып шығару – біздің міндетіміз.Қазақстанның
тәуелсіз елге айналып, әлемдік өркениеттің даму жолына түсуі көптілді жетік меңгеруді талап етеді.
Осыған орай, білім беру жүйесінде мұғалімдерге қойылатын талаптардың бірі — өмірден өз орнын
таңдай алатын, өзара қарым- қатынаста өзін еркін ұстап, кез келген ортаға тез бейімделетін, белгілі бір
ғылым саласынан білімі мен білігін көрсете алатын, өз ойы мен пікірін айта білетін поли мәдениетті
жеке тұлға қалыптастырып, бәсекеге қабілетті ұрпақ тәрбиелеу. Бұл шетел тілі пән мұғалімдеріне үлкен
жауапкершілік жүктейді.Қазіргі заман талабына сай мұғалім үлкен дайындықпен, жаңаша әдіс-
185
тәсілдермен, түрлі тапсырмалармен ізденіс үстінде сабақты түрлендіріп отыруы қажет. Болашақ
ұрпақтың дамуы ұстаздардың белсенділігіне, білім деңгейіне, шығармашылық іс-әрекетіне байланысты
болмақ.
Мұғалім – психологиялық даярлықты, педагогикалық сапасы, қоғамдық белсенділікті, өз
мамандығына деген сүйіспеншілікті, жан- жақты алдыңғы қатардағы адам. Негізінен, сабақ үстінде
белгілі дағды мен қабілет қалыптасу арқылы танымдық қызығу пайда болады. Оқушыларға әр түрлі
тәсілдерді қолдану арқылы сабақты жаңаша әдістемелікпен өткізу керек. Пән мұғалімі ретінде менің
алдыма қойған мақсатым– халықаралық қатынастар мен бизнес, әлемдік экономика мен саясат,
мәдениет салаларының халықаралық аренадағы негізгі қолданыстағы маңызды орынды иеленіп тұрған
ағылшын тілінің қажеттілігін оқушыларға жан- жақты түсіндіріп, ауызыекі тілде еркін сөйлеуге үйрету.
Осы мақсатқа жету үшін талмай іздемпаздықпен еңбекету ұстаз қауымының негізгі міндеті мен мақсат
мүддесі болмақ.Тілді оқытудың түрлі әдіс-тәсілдерін ұтымды пайдалану арқылы оқушылардың білім
алуғаынта-ықыласын оятып, жауапкершілігін күшейту көзделеді.
Сондықтан әр оқушының бойына жаңа, тың серпеліс туғызатындай әдістерін тауып, әрқилы әрекеттер
арқылы олардың ақыл-ойын ұштау, жетілдіру көзқарасын, сенімділігін, жауапкершілігін дамыту
жолдарын іздестіру-әр оқытушының міндеті.
Шетел тілін оқушыларға үйретудегі негізгі қағидалар: олардың сөйлеу, оқу, жазу, тыңдау
дағдыларын дамыту, қалыптастыру, оқушылардың белгілі бір дәрежеде шетел тілінде сөйлеуге, өз ойын
басқаға жеткізе алатын, біреудің сөйлеген сөзін, жазғанын түсіне алатын дәрежеге жеткізу үшін
ағылшын тілі сабағында жаңа технологиялардың тиімді тәсілдерін, солардың бірі ақпараттық –
коммуникациялық технологиясын, сын тұрғысынан ойлау стратегияларын және т.б. технологияларды,
өз сабақтарымдажиі пайдаланып жүрмін. Әсіресе сабақтарда ғаламтордың үлкен мүмкіндіктер қол
жеткізуге болатындығына көз жеткіздім. Мысалы: күнделікті сабақтарымда оқушылар ғаламтор
талаптарында берілетін құжаттардағы тапсырмалармен жаттығуларды орындай алады. Сонымен бірге,
белгілі бір уақытта мәтіндік хабарламалар мен алмасуға, ғаламторда отырып, оқушылар аударма
жұмыстарын жүргізуге және өздеріне қажетті мағлұматтарды дер кезінде алуға толықтай мүмкіндіктер
алды, радио бағдарламаларды тыңдауға, бейнероликтер көруге, яғни кез келген түрін қолдануына
толықтай мүмкіндіктері бар. Ақпаратты қандай да арақашықтыққа тез жеткізу, алыстағы ақпарат
көздерін пайдалану мүмкіндігі интерактивтік іздеу жүйелері мен өз бетімен іздеу, сондай-ақ алынған
материалдарды түрлі тіл тасушыларға ауыстырып салу сияқты ғаламтордың артықшылық көздері
пайдаланылады. Ғаламтор өзінің барлық мүмкіндіктері және қорларыменқоса, осы мақсаттар мен
міндеттерді жүзеге асырудың құралы болып табылады. Біз ғаламтор арқылы көп нәрсе істей аламыз
және оқушыларға ғаламтормен жұмыс жасаған өте қызықты. Енді сабақтарыма тоқталғанды жөн көріп
отырмын.Елтануға арналған тақырыптарды өткізгенде үнемі, алдымен сабағымды ой қозғауды
бейнероликтермен бастаймын. Мысалға: «Great Britain” т.б. тақырыбы бойынша Auto PlayMedia Studio
бағдарламасы арқылы жасақталған электрондық оқулығынан бейнеролик қаралып, сұрақтар қою арқылы
сабақтың тақырыбы айқындалады. Сол сабақта оқушылар екі елді салыстырады. Осы елтану тақыры
бойынша қорытынды сабақта Powerpoint бағдарламасы арқылы оқушылар алдынала берілген тапсырма
бойынша әр оқушы өз презентация құрастырып, жұмыстарын қорғайды. Үнемі Қазақстан, Ұлы
Британия, АҚШ т.б. елдер туралы өтілген тақырыптар бойынша қорытынды сабақтарда „Jeopardy”,
«Criss and Nill”т.б.ойындары нсабақтарымда қолданамын. Сабақтарымда және қолданбалы курстарда
оқушылар ғаламтор арқылы жұмыстар жасайды және тақырыпқа сай өздері тірек сызбалыр құрастырып
сол сызбалар арқылы мәтін бойынша түсінгендерін айтуға тырысады. Мысалы:9 сыныптағы „Making
laws” тақырыбы бойынша оқушылардың құрастырған сызбалары: Оқушылар топтық немесе жұптық
жұмыстар арқылы екі елдің өзіндік ерекшеліктері мен ұқсастықтарын салыстыру арқылы айқындайды.
Сабақтарымда өтілген әр түрлі тақырыптарды меңгеру, пысықтау, саралауға бағытында жұмыстар өз
тәжірибемде міндетті әдіске айналған. .Жұмыстың мұндай түрлері оқушылардың білімдерін бекітуде өте
пайдалы әрі қызықты.
Сонымен қатар сабақтарымда оқушылардың логикалық ой өрістерін кеңейту мақсатында үнемі
шешімін табуға және қазақша, орысша аудармаларын айтуға тапсырмалар беріп отырамын: Мысалы: can
youmatch these similes with the correct animals? I guess most of them makes sense but one ofthem really
doesn’t
Грамматикалық тақырыптарды өткен кезде мысалға: idiom, phrasal verbs, the degrees of
comparision of adjectives, the plural of nouns, passive voice, gerund, modal verbs etc. әрбір сабақта
жаттығулармен қатар қазақша, орысша мақал- мәтелдерді салыстырмалы жұмыстар арқылы
грамматикалық тақырыптарды түсіндіргенде пайдалануға тырысам. Мысалы: the degrees of comparision
of adjectives: A good name is better than riches. Жақсы сөз- жарым ырыс. Добрая слава лучше богатсва.
186
Better late than never. Лучше поздно, чем никогда. Ештен кеш жақсы. The Gerund: Talking mends no holes.
Көп жауын жерді бүлдірер, көп сөз . Разговоры не помогают в беде. Learning is the eye of mind. Білімдіге
дүние жарық, білімсіздің күні қаріп. Ученье – свет, неучение –тьма. Idiom тақырыбын өткен кезде
идомаларды қазақ тілімен салыстырып, ағылшынша баламаларын тауып, оқушылар оның қазақша
аудармаларын жасағанды ұнатады. Мысалы: on the tip ofone’s tongue: about to be spoken or remembered –
біреудің тілінің ұшында тұру немес ұмыту; button your lip: to stoptalking; be quiet – екі елі ауызға, бір елі
қақпақ немесе тыныштықты сақтау; tohave time on one’s hands: to have a lot of time- біреудің қолы бос
болу немесе зейнеткерлікке шығу.
Сабақта осындай түрлі жұмыстар жүргізу арқылы оқушыларым әр елдің, олардың тілдік
айырмашылықтарын білді,үйренді салыстырды. Сабақта әр оқушы қазақ тілін, орыс тілін, ағылшын тілін
салыстыру арқылы тез ойлап, шешім қабылдауға тырысады. Сонымен қатар сабақ барысында оқушылар
арасында бір-бірімен бірлесіп жұмыс жасап үйренгендігі, топтық және ұжымдық дағдылары
қалыптасқандығы, өз ойын жүйелі түрде саралауға үйренгендігін байқадым. Мұғалім үшін
оқушылармен жұмыс жасау жеңілдеді, оқушылардың ағылшын тілін үйренуге деген қызығушылығы
артты. Сабақтарымда оқушыларымның бойындағы пәнге деген қызығушылығының артқанын
байқап,өзім оқыған деңгейлік курстың жан-жақтылығының жемісі деп түсіндім.
7>7>7>7>7>7>6> Достарыңызбен бөлісу: |