title: Өнім үшін жауапкершілік - «Самұрық–Энерго» АҚ біріктірілген жылдық есебі

text:
Өнім үшін жауапкершілік
Тұтынушының денсаулығы мен қауіпсіздігі
Техникалық реттеу және тұтынушылардың қауіпсіздігін арттыру мақсатында
«Жалпы мақсаттағы электрмен жабдықтау жүйесіндегі электр энергиясының сапа
нормасы» 13109-97 МемСт әзірленіп, онда электр энергиясының сапасына қойылатын
талаптар көрсетілді. «Самұрық-Энерго» компаниялар тобында бұл мемлекеттік
стандарттың орындалуы міндетті болып табылады.
Өнімдер мен қызметтерді таңбалау
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобында өнімдерді таңбалау қолданылмайды.
Маркетингтік коммуникациялар
Монополиялық немесе доминанттық жағдайға байланысты «Самұрық-Энерго»
компаниялар тобы үшін маркетингтік коммуникация экономикалық жағынан тиімсіз
болып табылады.
Тұтынушының жеке өміріне қол сұқпаушылық
Қоғам клиенттерінің жеке өміріне қол сұғылмауына және олар туралы ақпаратты
қорғауға бірінші кезекте мән береді. Осы мақсатта Қоғамның әр компаниясында
компанияның клиенттері мен тұтынушылары туралы мәліметтерге авторлық
қолжетімділігі бар қызметкерлер тобы белгіленген. Бұған қоса, Қоғамның бірқатар
компаниялары үшін клиенттік база стратегиялық және коммерциялық құпия болып
табылады.
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобына қатысты басқа тұлғаларға клиенттік база
туралы ақпаратты ашу тек Қазақстан Республикасының уәкілетті органдарының талап
етуі бойынша ғана жүзеге асырылады.
Есепті мерзім ішінде Қоғам компаниялары арасында клиенттер туралы
мәліметтердің жоғалып кету оқиғасы орын алған жоқ.
Талаптарға сәйкестік
Қоғам өз жұмысын қолданылып жүрген заңнамалар шеңберінде жүзеге асырады.
Заң департаменті қолданылып жүрген заңнамалардың барлық нормаларын сақтау
бойынша жұмыстарды тұрақты түрде жүргізеді. Заң департаменті электр энергетикасы,
экология, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау, сондай-ақ өнім сапасы саласындағы
ағымдағы және жаңадан күшіне енген заңдар мен Техникалық регламенттерге ұдайы
мониторинг жүргізіп отырады.
Қоғамның заңдылықтардың барлық нормалары мен талаптарын сақтау бойынша
ұстанымының дәлелі ретінде «Самұрық-Энерго» компаниялар тобының қазіргі кезде
атмосфераға шығарылатын қатты бөшектердің анағұрлым көп бөлігін ұстап қалуға
160
мүмкіндік беретін түтін аулағыш қондырғыларды орнату жұмыстарын жүргізіп
жатқанын айта кетуге болады.
Аталған іс-қимыл табиғатқа тигізетін жағымсыз әсерді азайтуға бағытталған
техникалық регламенттің 2013 жылы күшіне енуімен регламенттелді.
Өнімдер мен көрсетілетін қызметтердің денсаулық пен қауіпсіздікке тигізетін
әсеріне қатысты нормативтік талаптар мен ерікті кодекстер талаптарына сәйкес
келметін оқиғалар
Есепті мерзім ішінде, «Самұрық-Энерго» компаниялар тобында өнімдер мен
көрсетілетін қызметтердің денсаулық пен қауіпсіздікке тигізетін әсеріне қатысты
нормативтік талаптар мен ерікті кодекстер талаптарына сәйкес келмейтін оқиғалар
орын алған жоқ.
Маркетингтік коммуникацияларға қатысты нормативтік талаптар мен ерікті
кодекстер талаптарына сәйкессіздік оқиғалары
2015 жылы Қоғам тобында маркетингпен немесе өз өнімдерін жарнамалаумен
байланысты сәйкессіздіктер оқиғалары байқалмады.
Тұтынушылардың жеке өміріне қол сұғылмауының бұзылуына қатысты
шағымдар
Есепті мерзім ішінде тұтынушылардың жеке өміріне қол сұғылмауы талабының
бұзылуы және «Самұрық-Энерго» компаниялар тобындағы тұтынушылар туралы
мәліметтердің жоғалғаны туралы шағымдар орын алған жоқ.
161
Сыртқы аудиторлық ұйым туралы ақпарат
Сыртқы аудиторды таңдау критерийлері
Аудиторлық ұйымды таңдаудағы негізгі критерийлер:
•
қызмет сапасы;
•
қызметтің құны..
Аудиторлық ұйым қызметінің сапасы мынадай факторлар арқылы анықталады:
•
аудиторлық ұйым мамандарының біліктілік деңгейі;
•
қазақстандық және халықаралық нарықтардағы жұмыс тәжірибесі;
•
қызмет көрсетудің оперативтілігі;
•
энергетикалық және көмір өндіру саласын білуі.
Аудиторлық ұйым туралы ақпарат
2012 жылдан бастап PricewaterhouseCoopers (одан әрі – PwC) фирмалар желісі
Қоғамның сыртқы аудиторы болып табылады.
PwC өз клиенттерінің бизнесінің құнын арттыруға бағытталған аудит, салықтық
және консалтингтік қызмет түрлерін көрсетеді.
PwC – трансұлттық мұнай-газ және электр энергетикалық компанияларға қызмет
көрсететін жетекші фирма. Өнімдер мен ресурстарды бірыңғай, аталған салаға
бағытталған практикаға біріктіру жоғары сапалы қызмет көрсетіп, клиенттерінің
қызметіне қосымша құндылық беруге мүмкіндік жасайды. PwC дүниежүзілік
ресурстарды жергілікті жерлердегі жұмыстарға тартып, клиенттерінің білім мен
практиканың артықшылықтарын қолдануына және мұны күнделікті жұмыстарына
енгізуге мүмкіндік алуларына жағдай жасайды.
Бүкіл әлем бойынша 2 500 астам жылу және электр энергетикалық компаниялар
PwC фирмасының аудит жөніндегі клиенттері болып табылады.
PwC-тің энергетика саласындағы жаһандық аудиторлық клиенттері:
AGL Resources Inc.
Consolidated Edison Inc.
N.V. Nuon
Allegheny Energy, Inc.
Constellation Energy Group
Inc.
National Fuel Gas
Company
Ameren Corporation
DTE Energy Corporation
National Grid plc
American Water Works Company
E.ON AG
NSTAR
BG Group plc
Edison International
Pepco Holdings, Inc.
British Energy Plc
Enbridge Inc
Puget Energy, Inc.
Calpine Corporation
Energy Australia
RusHydro
Centrica plc
Exelon Corporation
RWE AG
China Power International
Generation Company Limited
Federal Grid
Southern Union
Company
CLP Holdings Limited
Huaneng Power International,
Inc.
Southwest Gas
Corporation
CMS Energy Corporation
Koc Holding A.S.
TECO Energy, Inc.
Қазіргі кезде Қазақстан PricewaterhouseCoopers компаниясының Алматы және
Астана қалаларындағы персоналы 350-ден астам адамды құрайды, олар ұлттық және
халықаралық деңгейдегі клиенттердің қомақты бөлігіне қызмет көрсетеді. Сонымен
162
қоса, компания Орталық Азия өңірінде де: Бакуде (Әзербайжан), Ереванда (Армения),
Тбилисиде (Грузия), Бішкекте (Қырғызстан), Ташкентте (Өзбекстан), Ашхабадта
(Түрікменстан) және Ұлан-Батырда (Моңғолия) белсенді жұмыс істейді. Компаниямен
бірге оның жылу-энергетикалық
сектор, қаржылық қызмет, тұтынушылық және
өнеркәсіптік тауарлар, телекоммуникация мен қызмет көрсету секторымен қоса,
экономиканың барлық секторларындағы клиенттерінің саны өсіп келеді.
Соңғы 19 жыл ішінде PwC компаниясы Қазақстанның энергетика секторындағы
жетекші аудиторлық және консультациялық қызмет бойынша өнім беруші болып
табылады. PwC Қазақстандағы ірі тау-кен және электр энергетикалық компаниялармен
жұмыс жасап, оларға соңғы бірнеше жыл бойы ҚЕХС бойынша дайындалған қаржылық
есептілік аудиті бойынша қызмет түрін көрсетті және қазіргі кезде де көрсетіп отыр.
PwC компаниясының аудит бойынша Қазақстандағы ең ірі клиенттері болып
табылатындар:
Компания
Қызмет түрі
Кезең
«Самұрық-Энерго» АҚ
Холдингтік компания.
2008-2010,
2012
«Алатау Жарық
Компаниясы» АҚ
Алматы қаласы мен Алматы облысы үшін электр
энергиясын тасымалдау, желілерге тарату жөніндегі
техникалық қызметтер
2010, 2012
«Алматы электр
станциялары» АҚ
Алматы қаласы мен Алматы облысы үшін электр
және жылу энергиясын өндіру.
2010, 2012
«АлматыЭнергосбыт»
ЖШС
Алматы қаласы және Алматы облысы аумағында
электр энергиясын сатуды іске асырады.
2008-2010,
2012
«ҚазҚуат» АҚ
«Шардара ГЭС» АҚ мен «Мойнақ СЭС» АҚ еншілес
компанияларына басшылық жасайтын холдингтік
компания.
2008
«Шардара СЭС» АҚ
Электр энергиясын өндіру.
2007
«Мойнақ СЭС» АҚ
Шарын өзенінде су электр станциясын салу.
2008
«Маңғыстау
электртораптық бөлу
компаниясы» АҚ
Мұнай өндіруші және басқа да компанияларға электр
энергиясын тасымалдау, электрді желілерге
техникалық тарату, сондай-ақ Маңғыстау облысының
шалғай ауылдық аудандарына электр энергиясын сату
жөніндегі қызметтер.
2008-2010,
2012
«Екібастұз ГРЭС-2
станциясы» АҚ
«Богатырь» және «Северный» көмір кесіктерінде
өндірілетін көмір негізінде электр және жылу
энергиясын өндіру.
2005-2009
«Еуроазиялық
энергетикалық
корпорация» АҚ
«Шығыс» көмір кесігінде ашық әдіспен тас көмір
және электр энергиясын өндіру.
2005-2012
«Богатырь Көмір» ЖШС
«Богатырь» және «Солтүстік» көмір кесіктерінде
ашық әдіспен тас көмір өндіру.
2008-2010,
2012
«Өскемен жылу
желілері» АҚ
Өскемен қаласында жылу энергиясын өндіру, беру
және тарату.
2006
Сыртқы аудитор «Самұрық-Энерго» АҚ-ға мынадай қызмет түрлерін көрсетеді:
1.
Шоғырландырылған және жеке қаржылық есептілік аудиті;
2.
Жоспарлау және мониторинг жүйесін автоматтандыру;
163
3.
Қор үшін корпоративтік басқаруды диагностикалау
Бұның алдындағы аудит қызметін жасаған - KPMG компаниялар желісі.
Аудиторлық ұйымға 2015 жылы көрсеткен аудиторлық қызметі және
қаржылық есептілік аудитімен байланысы жоқ қызметтер үшін төленген
сыйақылар
Қызметтер
2015 жыл
Аудит
ҚҚС-ны қоса алғанда 32 339 059 теңге
Консультациялық
қызметтер
ҚҚС-ны қоса алғанда 50 219 430 теңге
Оқу
ҚҚС-ны қоса алғанда 7 358 272 теңге
Қоғамға аудиторлық ұйымның қызметкерлерін жұмысқа қабылдау
Қоғамның міндетті аудитіне аудиторлық ұйымның қызметкері ретінде екі жыл
қатарынан қатысқан аудиторлық ұйымның қызметкерін Қоғамның Басқарма мүшесі,
басқарушы директоры және бас аудиторы лауазымына тағайындар (сайлау) алдында
мүдделер қақтығысын болдырмау үшін алдын ала Аудит комитетінің мақұлдауы талап
етіледі.
Тәуелсіз аудитордың қорытындысы
«ПрайсуотерхаусКуперс»
ЖШС
сыртқы
аудиторының
пікірінше,
шоғырландырылған қаржылық есептілік «Самұрық-Энерго» АҚ мен оның еншілес
компанияларының 2014 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша барлық маңызды
қатынастарындағы қаржылық жағдайын, сондай-ақ оның көрсетілген уақытта аяқталған
жыл ішіндегі қаржылық нәтижелері мен ақша қаражатының қозғалысын Халықаралық
қаржылық есептіліктің стандарттарына сәйкес дұрыс көрсетеді.
164
Қаржылық есептілік
Шоғырландырылған қаржылық есептілік (ескертпелерімен) пен тәуелсіз аудитордың
есебінің толық нұсқасы жылдық есептің интерактивті нұсқасында жарияланған.
165
Қосымшалар
1-қосымша. Пайдаланылған қысқартулар
АЖК
«Алатау Жарық Компаниясы» АҚ
АлЭС
«Алматы электр станциялары» АҚ
АҚ
Акционерлік қоғам
Бенчмаркинг
«Самұрық-Энерго» АҚ-ға өзінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға септігін
тигізетін нақты өзгерістерді іске асыру мақсатында өз жұмысын басқа
компаниялардың практикасымен салыстыруына мүмкіндік беретін талдау
әдістемесі
ЖЭК
Жаңартылатын энергия көздері
ДСҰ
Дүниежүзілік сауда ұйымы
ЖЭС
Жел электр станциясы
МҮИИДБ
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік үдемелі индустриялық-
инновациялық даму бағдарламасы
«Самұрық-Энерго»
компаниялар тобы
«Самұрық Энерго» АҚ, оның еншілес және тәуелді ұйымдары және бірлесіп
қадағалайтын кәсіпорындары
МАЭС
Мемлекеттік аудандық электр станциясы
ГТЭС
Газ-турбиналық электр станциясы
ГЭС
Гидравликалық электр станциясы
ЕТҰ
Еншілес және тәуелді ұйымдар
АРБД
Қоғамның Адам ресурстарын басқару департаменті
ҚР БЭЖ
Қазақстан Республикасының Бірыңғай электр энергетикалық жүйесі
ЖГРЭС
«И.Т.Батуров атындағы Жамбыл ГРЭС-і» АҚ
МБЖ
Менеджменттің біріктірілген жүйесі
ҚИЭС
Қазақстандық зияткерлік энергия жүйесі
НҚК
Жалпы алғанда Қоғамның, сондай-ақ оның басқарушы қызметкерлерінің
қызметінің тиімділік деңгейін бағалауға мүмкіндік беретін, Қоғам қызметінің
тиімділік деңгейін сипаттайтын негізгі қызмет көрсеткіші (индикаторы)
КМЖ
Корпоративтік менеджмент жүйесі
ЭЖЖ
Электр жеткізу желісі
ҚР ИЖТМ
Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі
Қоғам
Қазақстан Республикасында тіркелген, еншілес және тәуелді ұйымдарды
басқаратын «Самұрық-Энерго» АҚ холдингтік компаниясы
БҰҰ
Біріккен Ұлттар Ұйымы
ШРШ
Шектеулі рұқсат етілген шығарындылар
ШРТ
Шектеулі рұқсат етілген төгінділер
Сатып алу жоспары
Қоғамның жарғылық қызметінің жұмыс істеуін, сондай-ақ оның орындалуын
қамтамасыз етуге қажетті тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді ақылы
негізде жоспарлы сатып алуын көрсететін, белгіленген нысандар бойынша
қалыптастырылған құжат.
166
Даму жоспарының
көрсеткіштері
Өндірістік, операциялық және қаржылық қызметті сипаттайтын көрсеткіштер.
Көрсеткіштер Даму жоспарының құрамында бекітілетін, есепті және
жоспарланатын мерзім ішіндегі қызмет нәтижелеріне сәйкес келетін сандық
мәнге ие.
ӨҚҚ
Өрт қауіпсіздігі қағидасы
ҚТҚ
Қауіпсіздік техникасы қағидасы
ЖКБ
Жүк тиеу-көлік басқармасы
ТПҚ
Техникалық пайдалану қағидасы
ПХД
Полихлорлы дифенилдер
Тәуекел
Алға қойған мақсаттар міндеттерге жетуге ықпал етуі мүмкін оқиғалармен
немесе әрекеттермен байланысты белгісіздікке душар болу
ҚР
Қазақстан Республикасы
РФ, Ресей
Ресей Федерациясы
ТМД
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
Стратегия
«Самұрық-Энерго» АҚ ұзақ мерзімді Даму стратегиясы
Қоғамның
құрылымдық
бөлімшелері
Қоғамның белгілі бір қызмет түрін атқаруға жауапты және ұйымдық
құрылымынан көрініс тапқан бөлімшелер (департаменттер, қызметтер)
АТП АЭА
«Ақпараттық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағы
КЭС
Күн электр станциясы
ЖШС
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік
«АЭС» ЖШС
«АлматыЭнергоСбыт» ЖШС
ЖЭС
Жылу электр станциясы
ЖЭО
Жылу электр орталығы
Қор
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы
ГРЭС-1
«Болат Нұржанов атындағы Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС
ГРЭС-2
«Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ
ЭЖҰ
Энергиямен жабдықтаушы ұйым
СО
2
Көміртегінің қос тотығы
КОЛ
Күшті органикалық ластағыштар
EBITDA
Несиені пайдалануға, салыққа, тозу мен өтелімге жұмсалған шығындарды
шегергенге дейінгі операциялық табыстар (ағылшынша Earnings Before
Interest, Tax, Depreciation and Amortization)
EBITDA margin
ЖЫЛДЫҚ ЕСЕПТІ ДАЙЫНДАУ БАРЫСЫНДА КӨРСЕТКІШТЕРДІҢ
ҚАЛАЙ ЕСЕПТЕЛГЕНІН АЙТЫП БЕРУ ТАЛАП ЕТІЛЕДІ !!!
GRI
Есептілік жөніндегі жаһандық бастама (Global reporting initiative)
ISO
Стандарттау жөніндегі халықаралық ұйым (International Organization for
Standardization)
KEGOC
«KEGOC» акционерлік қоғамы (KazakhstanElectricityGridOperatingCompany,
Қазақстан электр желілерін басқару жөніндегі компаниясы)
SWOT
Сыртқы және ішкі ортаға жағымды/ жағымсыз факторлардың әсерін талдау
Өлшем бірліктері
167
2-қосымша. Есептің GRI нұсқаулығына сәйкестігі кестесі
GRI
индексі
Көрсеткіш атауы
Көрсеткішті
ашу
Беті
1.
Стратегия және Талдау
2.
1.1
Ұйымда шешім қабылдайтын ең үлкен тұлғаның мәлімдемесі
+
1.2
Түйінді әсерлердің, тәуекелдер мен мүмкіндіктердің сипаттамасы
+
2.1
Ұйымның атауы
+
2.2
Басты брендтер, өнім және/немесе қызмет түрлері
+
2.3
Ұйымның функционалдық құрылымы, оның ішінде негізгі
бөлімдер, операциялық компаниялар, еншілес компаниялар мен
бірлескен кәсіпорындар
+
2.4
Ұйымның штаб-пәтерінің орналасқан жері
+
2.5
Ұйымның өз қызметін жүргізіп жатқан елдер саны және оның
негізгі қызметі жүзеге асырылатын немесе есепте қамтылған
тұрақты даму мәселелері тұрғысынан алғанда айрықша
маңыздыболып табылатын ел атаулары
+
2.6
Меншік сипаты және ұйымддық-құқықтық нысаны
+
2.7
Ұйым жұмыс істейтін нарықтар (оның ішінде географиялық
тұрғыдан топтастырғандағы қызмет көрсетілетін секторлар,
тұтынушылар мен бенецифиарлар санаты)
+
2.8
Ұйымның ауқымы
+
2.9
Есептілік кезең ішінде болған ауқымдардың, құрылымдардың
немесе меншіктердің елеулі өзгерістері
+
2.10
Есептілік кезең ішінде алған марапаттары
+
3.1
Ұсынылған ақпарат тиесілі есептілік кезең
+
3.2
Алдыңғыесептердің соңғысының жарияланған күні (егер осындай
есептер жарияланған болса)
-
қолдануға
болмайды
3.3
Есептілік циклы
+
3.4
Есеп пен оның мазмұнына қатысты мәселелер бойынша байланыс
ақпараты
+
3.5
Есептің мазмұнын анықтау үдерісі
+
3.6
Есеп шекарасы (мысалы, елдер, бөлімдер, еншілес компаниялар,
жалға берілген қуаттар, бірлескен кәсіпорындар, өнім
жеткізушілер
+
ГВтч
Гигаватт сағат
ГДж
Гигаджоуль
Гкал
Гигакалория
кВ
Киловольт
кВтч
Киловатт сағат
км
Километр
м
Метр
м
3
Текше метр
МВА
Мегавольт-ампер
МВт
Мегаватт
Млн
Миллион
Тыс.
Мың
%
Пайыз
168
3.7
Қамту аймағын немесе есеп шекараларын шектеу
+
3.8
Алдыңғы есептермен және /немесе басқа ұйымдармен
салыстыруға елеулі әсер ететін бірлескен кәсіпорындар, еншілес
кәсіпорындар, өндірісті жалға беру, міндеттердің бір бөлігін
сыртқы мердігерлер мен басқа да ұйымдық бірліктер бойынша
мәліметтерді есепке қосу үшін негіздемелер
+
3.9
Есепке кірген, көрсеткіштер мен басқа ақпаратты дайындау үшін
пайдаланылған болжамдар мен әдістемелерді қоса алғандағы
деректер мен есептерді өлшеу әдістері
+
3.10
Алдыңғы есептерде келтірілген ақпараттардағы кез келген қайта
тұжырымдаулар, сондай-ақ осындай қайта тұжырымдаулардың
(мысалы, бірігу /жұтылу, есептілік кезеңінің, бизнес түрінің,
бағалау әдісінің өзгеруі) мәнін сипаттау
қолдануға
болмайды
3.11
Есепте қолданылған қамту, шекаралар немесе өлшеу әдістері
саласындағы алдыңғы есептілік кезеңдеріне қатысты елеулі
өзгерістер
3.12
Есептегі Стандартты элементтердің орналасуын көрсететін кесте
+
3.13
Есептің сыртқы расталуына қатысты саясат және қолданылған
тәжірибелік көзқарастар
+
4.1
Нақты міндеттерге, мысалы, стратегияны әзірлеуге немесе
ұйымның қызметін жалпы қадағалауға жауапты жоғарғы
басқарушы органның құрамындағы негізгі комитеттерді қоса
алғандағы ұйымның басқару құрылымы
+
4.2
Жоғарғы басқарушы органның төрағасы бір мезгілде
компанияның атқарушы менеджері болып табыла ма, көрсетіңіз
+
4.3
Біртұтас директорлар кеңесі бар ұйым үшін жоғарғы басшы
органның тәуелсіз мүшелерінің және/ немесе компанияның
атқарушы басшылығына жатпайтын мүшелерінің санын
көрсетіңіз
+
4.4
Ұйымның акционерлерінің немесе қызметкерлерінің жоғарғы
басқарушы органның қызметін бағыттауына немесе оған
ұсынымдар беруіне көмектесе алатын тетіктер
+
4.5
Жоғарғы басқарушы органның мүшелеріне, жоғарғы атқару
органның өкілдеріне және аға басшыларға төленетін төлемдер
(демалыс жәрдемақысын қоса) мен ұйым қызметінің нәтижелері
(әлеуметтік және экологиялық нәтижелерді қоса алғанда)
арасындағы байланыс
+
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#4.11_Ұйымның_сақтану_қағидатын_қолданатынына_және_қалай_қолданатынына_түсіндірме_+__4.12

title:
Жоғары басқарушы органдағы мүдделер қақтығысын
болдырмауға бағытталған қолданыстағы үдерістер
+

4.7

text:
4.6
Жоғары басқ арушы органдағы мүдделер қақтығысын
болдырмауға бағытталған қолданыстағы үдерістер
+
4.7
Экономикалық, экологиялық және әлеуметтік [орнықты дамудың]
тақырыптар бойынша ұйымның стратегиясын анықтау үшін
жоғары басқарушы орган мүшелерінің біліктілігі мен
құзыреттілігін анықтау үдерістері
+
4.8
Ұйым ішінде әзірленген эномикалық, экологиялық және
әлеуметтік нәтижелілік тұрғысынан маңызды болып табылатын
миссиялар мен құндылықтар туралы мәлімдемелер, корпоративтік
мінез-құлық пен қағидаттар кодекстері, сонымен бірге оларды
нақты іске асыру деңгейі
+
4.9
Жоғары басқарушы органның ұйымның тәуекелдер мен
мүмкіндіктерді қоса алғанда, өзінің экономикалық, экологиялық
және әлеуметтік нәтижелілігін қалай бағалап, басқаратынын
қадағалауды үшін пайдаланатын рәсімдері, сонымен қатар
+
169
халықаралық стандарттарды, корпоративтік мінез-құлық пен
қағидаттар кодекстерін ұстану немесе оларға сәйкестік
4.10
Жоғарғы басқарушы органның өз нәтижелілігін, оның ішінде
экономикалық, экологиялық және әлеуметтік нәтижелерге
байланысты нәтижелілігін бағалау үдерістері
+
4.11
Ұйымның сақтану қағидатын қолданатынына және қалай
қолданатынына түсіндірме
+
4.12
Ұйым қолдайтын немесе қосылған сыртқы тараптар әзірлеген
экономикалық, экологиялық және әлеуметтік хартиялар,
қағидаттар немесе басқа да бастамалар
+
4.13
Мүдделерді қорғау жөніндегі қауымдастықтарға (мысалы,
салалық) және/немесе ұлттық, халықаралық ұйымдарға мүшелік
+
4.14
Ұйым өзара іс-қимыл жасаған мүдделі тараптардың тізбесі
+
4.15
Мүдделі тараптармен әрі қарай өзара іс-қимыл жасау мақсатында
оларды табу және іркітеу үшін негіздемелер
+
4.16
Нысандар мен мүдделі топтар бойынша өзара іс-қимыл жиілігін
қоса алғанда, мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл жасау бойынша
көзқарастар
+
4.17
Мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл жасау үдерісінде көтерілген
немесе анықталған түйінді тақырыптар мен мүдделер, сонымен
бірге ұйымның оларға қалай жауап қайтарғаны, соның ішінде
өзінің есептілігі арқылы
+
ЕС
Менеджмент тәсілдемесі
+
EC1
Табыстарды, операциялық шығындарды, қызметкерлерге
төленетін төлемдерді, қайырмалдықтар мен қоғамдастыққа
салынатын басқа да инвестицияларды, бөлінбеген табыс, капитал
мен мемелкеттерге өнім берушілерге төленетін төлемдерді қоса
алғандағы құрылған және бөлінген тікелей экономикалық құн
+
EC5
Ұйым қызметінің маңызды аймақтарындағы бастапқы деңгейдегі
жалақы мен бекітілгең төмен жалақы арасалмағының диапазоны
+
EC6
Ұйым қызметінің маңызды аймақтарындағы жергілікті өнім
берушілерден сатып алу саясаты, практикалық көзқарастар және
осындай сатып алулардың үлесі
+
EC7
Ұйым қызмет ететін маңызды аймақтардағы жергілікті
тұрғындарды жалдау рәсімдері және жергілікті тұрғындардан
жалданған жоғары басшылардың үлесі
+
EC8
Коммерциялық, табиғи және қайырымдылық қатысу арқылы
қоғамдық игілігі үшін инфрақұрылым мен қызметтерге бірінші
кезекте ұсынылатын инвестициялар әсері мен дамуы
+
EC9
Әсер ету саласын қоса алғандағы елеулі тікелей емес
экономикалық әсердің түсінігі мен сипаттамасы
+
EN
Менеджменттің тәсілдемесі
+
EN1
Салмағы мен көлемі көрсетіліп пайдаланылған материалдар
+
EN3
Бастапқы көздерді көрсете отырып, энергияны тікелей пайдалану
+
EN5
Энергия тұтынуды азайту және энергия тиімділігін арттыру
бойынша өткізілген іс-шаралардың нәтижесінде үнемделген
энергия
+
EN8
Су көздеріне шаққандағы алынған судың жалпы көлемі
+
EN10
Бірнеше қайтара және қайта пайдаланылатын судың үлесі мен
жалпы көлемі
+
170
EN11
Ұйымның өз меншігіндегі, жалға алынған және ұйымның
басқаруындағы өндірістік алаңдар бар, олар қорғауға алынған
табиғи аумақтарда және биоәртүрлілігінің құны аса жоғары
аумақтардың шекарасына тақау және кіріге орналасқан
+
EN20
NOx, SOx және түрі мен салмағын көрсетілген басқа да елеулі
ластағыш заттардың атмосфераға шығарылуы
+
EN21
Ағынды сулар мен қабылдаушы нысанның сапасы көрсетілген
шығарындылардың жалпы көлемі
+
LA
Менеджменттің тәсілдемесі
+
LA1
Жұмыспен қамтылу түрі, жалдау туралы шарт және аймақ
бойынша топтастырылған жұмыс күшінің жалпы саны
+
LA2
Жасына, жынысы мен өңіріне қарай топтастырылғандағы
қызметкерлердің жалпы саны мен кадрлар тұрақтамаушылығы
+
LA3
Негізі қызметі бойынша топтастырғанда, уақытша жұмыс істеп
жүрген немесе толық емес жұмыспен қамтылған қызметкерлерге
берілмейтін, тек толық жұмыспен қамтылған қызметкерлерге
ғана берілетін төлемдер мен жеңілдіктер
+
LA4
Ұжымдық шарттармен қамтылған қызметкерлер үлесі
+
LA5
Ұйым қызметіндегі маңызды өзгерістерге қатысты
хабарламалардың берілуі бойынша ең аз мерзімі және ол
ұжымдық шартта көрсетілген бе
+
LA7
Өңірлерге шаққандағы өндірістік жарақаттану деңгейі, кәсіби
аурулар деңгейі, жоғалтқан күндер коэффициенті мен жұмыс
орнында болмау коэффициенті, сондай-ақ жұмыспен байланысты
өлімге әкеп соққан оқиғалардың жалпы саны
+
LA8
Қызметкерлерге, олардың отбасы мүшелеріне және халықтың
өкілдеріне ауыр сырқаттарға қатысты көмек көрсету мақсатында
білім беру, оқыту, кеңес беру, алдын алу және тәуекелді бақылау
бойынша қолда бар бағдарламалар
+
LA10
Қызметкерлер санатына шаққанда, бір қызметкерді бір жыл
ішінде оқыту сағаттарының орташа саны
+
LA12
Нәтижелілікті бағалау мен мансапты дамыту тұрақты түрде
жүргізіліп тұратын қызметкерлер үлесі
+
LA13
Ұйымның басқарушы органы мен персоналының жынысына,
жасына қарай және аз ұлттың өкілдігі мен басқа да әртүрлілілігі
көрсетілген құрамы
+
HR
Менеджмент тәсілдемесі
+
HR4
Кемсітушілік оқиғаларының жалпы саны және қабылданған
шаралар
+
HR5
Қауымдасу еркіндігі мен ұжымдық келіссөздер жүргізу
құқықтары елеулі тәуекелге ұшырауы мүмкін әрекеттер мен осы
құқықтарды қолдау үшін қабылданған әрекеттер
+
HR6
Балалар еңбегін жоюға қатысу үшін қабылданған және балалар
еңбегін пайдалану оқиғаларының елеулі тәуекелдері бар қызмет
+
HR7
Міндетті еңбек немесе мәжбүрлі еңбекті жоюға қатысу үшін
қабылданған әрекеттер және міндетті немесе мәжбүрлі еңбекті
пайдалану оқиғаларының елеулі қауіптері бар қызмет
+
171
HR9
Тұрғылықты және аз санды халықтардың құқығына қатысты заң
бұзушылық оқиғаларының жалпы саны және қолданылған
әрекеттер
+
SO
Менеджмент тәсілдемесі
+
SO2
Сыбайлас жемқорлыққа байланысты тәуекелдерге қатысты
болжанған бизнес-бірліктердің үлесі мен жалпы саны
+
PR
Менеджмент тәсілдемесі
+
PR2
Өнімдер мен қызмет түрлерінің денсаулық пен қауіпсіздік әсеріне
қатысты салдарлар түріне шаққандағы нормативтік талаптар және
еріктілік кодекстеріне сәйкессіздік оқиғаларының жалпы саны
+
PR7
Өнім мен демеушілікті жылжыту, жарнамалаумен қоса
маркетингілік қатынастарға қатысты салдарлар түріне
шаққандағы нормативтік талаптар және еріктілік кодекстеріне
сәйкессіздік оқиғаларының жалпы саны
+
PR8
Тұтынушылар туралы мәліметтерді жоғалту және тұтынушының
жеке өміріне қолсұқпаушылықтың бұзылуына қатысты
негізделген шағымдардың жалпы саны
+
EU1
Реттеу тәртібі мен электр тасымалдау түрлеріне шаққандағы
жобалық қуат
+
EU2
Реттеу тәртібі мен электр тасымалдау түрлеріне шаққандағы таза
өндірілетін қуат
+
EU3
Тұрмыстық, өндірістік, институционалд ық және коммерциялық
тұтынушылардың жеке шоттарының саны
+
EU4
Барлық реттеу тәртібі бойынша тарату желілері мен электр
берілісінің жерасты және жерүсті желілерінің ұзындығы
+
EU16
Мердігер және қосалқы мердігер ұйымдар қызметкерлерінің
денсаулығы мен қауіпсіздігіне қатысты саясат пен талаптар
+
EU18
Мердігерлер мен қосалқы мердігерлердің еңбекті қорғау және
қауіпсіздік техникасы бойынша оқытылған қызметкерлерінің
пайызы
+
EU21
Стихиялық зардаптар/төтенше жағдайлар және қалпына келтіру
жұмыстары жоспарының оқу бағдарламалары мен іс - шаралар
жоспарының төтенше жағдайлардағы әрекетін жоспарлау
+
EU25
Сот шешімдерін, соттық реттеу мен сот істерін қоса алғанда,
Компания активтерінің қатысуымен болған, халықтың
жарақаттануы мен өліміне әкелген, ауру ретінде қарастырылатын
оқиғалар саны
+
172
Байланыс ақпараты
Есепке немесе оның мазмұнына қатысты кез келген сұрақ бойынша мына
байланыстар бойынша хабарласа аласыздар:
Мұхамедсалиев Марат Оқапұлы,
Баспасөз хатшысы
Телефон: +7 (7172) 55-30-62
email:
m.mukhamedsaliyev@samruk-energyz.kz
Мұхамеджанова Мақпал Өнербекқызы
Корпоративтік басқару департаментінің директоры
Телефон: +7 (7172) 69-23-73
email: m.mukhamejanova@samruk-energy.kz
«Самұрық-Энерго» компаниялар тобы
Орталық басқару аппараты
010000, Ақмола обл., Астана,
Қабанбай батыр даңғылы, 15 А
“Q” бизнес орталығы, Б блогы
Телефондар: + 7 (7172) 55-30-00, + 7 (7172) 55-30-21
Факс: +7 (7172) 55-30-30
e-mail: info@samruk-energy.kz
Жылдық есепте берілген ақпаратты қолданған кезде оған сілтеме жасау
міндетті.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#4.13_Мүдделерді_қорғау_жөніндегі_қауымдастықтарға_(мысалы,_салалық)_және/немесе_ұлттық,_халықаралық_ұйымдарға_мүшелік_+__4.14


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#4.15_Мүдделі_тараптармен_әрі_қарай_өзара_іс-қимыл_жасау_мақсатында_оларды_табу_және_іркітеу_үшін_негіздемелер_+__4.16


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#EN20_NOx,_SOx_және_түрі_мен_салмағын_көрсетілген_басқа_да_елеулі_ластағыш_заттардың_атмосфераға_шығарылуы_+__EN21


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#EU16_Мердігер_және_қосалқы_мердігер_ұйымдар_қызметкерлерінің_денсаулығы_мен_қауіпсіздігіне_қатысты_саясат_пен_талаптар_+__EU18


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#LA10_Қызметкерлер_санатына_шаққанда,_бір_қызметкерді_бір_жыл_ішінде_оқыту_сағаттарының_орташа_саны_+__LA12


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=19#LA13_Ұйымның_басқарушы_органы_мен_персоналының_жынысына,_жасына_қарай_және_аз_ұлттың_өкілдігі_мен_басқа_да_әртүрлілілігі_көрсетілген_құрамы_+__HR


title: Компания туралы - «Самұрық–Энерго» АҚ біріктірілген жылдық есебі

text:
Компания туралы
Өндіруші қуаттардың жұмыс істеп тұрғандарын жаңарту және жаңаларын іске қосу
жөніндегі ұзақ мерзімді мемлекеттік саясатты әзірлеу мен іске асыру мақсатында 2007
жылы 18 сәуірде құрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімімен «Самұрық-
Энерго» акционерлік қоғамы құрылды. Қоғамның құрылған кездегі құрылтайшылары
«Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі» АҚ және
«Қазтрансгаз» АҚ болып табылды. Қоғам 2007 жылы 10 мамырда тіркелді.
2008 жылы 3 қарашада «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі
қазақстандық холдингі» АҚ мен «Қазына» орнықты даму қоры» АҚ-ны қосу арқылы
қайта ұйымдастыру нәтижесінде «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі
қазақстандық холдингі» АҚ-ның құқықтық мирасқоры болып табылатын «Самұрық-
Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ Қоғамның акционері болды.
Қазіргі кезде «Самұрық-Энерго» АҚ Қазақстан Республикасының аумағында
энергетикалық және көмір өндіруші кәсіпорындарды басқаратын холдингтік
компания болып табылады.
Қоғам активтерінің құрамында ірі қуат өндіруші компаниялар, оның ішінде
Екібастұз ГРЭС-1 және ГРЭС-2 станциялары сияқты ұлттық маңызы бар станциялар,
сондай-ақ Алматы өңірінде және Ақтөбе қаласында жылу мен электр энергиясын
өндіретін басқа да станциялар бар; республиканың Ертіс ГЭС каскадының құрамына
кіретін негізгі су электр станциялары, сонымен бірге еліміздің оңтүстік аймағындағы
СЭС-тер (Шардара СЭС пен Мойнақ СЭС) солардың қатарында. Сондай-ақ Қоғам
активтерінің құрамына Алматы өңірі, Маңғыстау, Шығыс Қазақстан облыстарының
аймақтық бөлу желілері мен өткізу компаниялары және Қазақстандағы ең ірі көмір
өндіруші кәсіпорын – «Богатырь Көмір» ЖШС кіреді. Кәсіпорын Топтың қуат өндіруші
объектілеріне және Қазақстанда, Ресей Федерациясында орналасқан үшінші тараптарға
көмір жеткізеді.
Миссия, пайымдау және құндылықтар
Миссия
11
Қоршаған ортаға қамқорлық пен ұқыпты өндіру қағидаттарын басшылыққа ала
отырып, Еуразия жеткізушісі және Қазақстанды энергиямен жабдықтаудың жоғары
технологиялық кепілі ретінде акционерлер, қызметкерлер және қоғам үшін
құндылықтарды жасау.
Пайымдау
Еуразиялық маңызы бар тиімді операциялық энергетикалық холдинг – Қазақстан
нарығының көшбасшысы.
Құндылықтар
1) Меритократия: әркімнің үлесі мен жетістіктерін бағалаудағы әділдік пен
объективтілік.
2) Құрмет: команданың басқа мүшелеріне құрметпен қарау.
3) Адалдық: Қоғам ішінде және өз серіктестеріне адалдық.
4) Ашықтық: серіктестермен қарым-қатынас жасау және ынтымақтастықта жұмыс
істеу барысындағы ашықтық пен мөлдірлік.
5) Командалық рух: қызметте неғұрлым жоғары нәтижелерге қол жеткізу үшін
ұжымдық жауапкершіліктің болуы.
6) Сенім: өзара көмек және сенім мәдениетін ұстанушылық.
Жұмыс қағидаттары
1-қағидат. Энергия көздерінің сенімділігі мен қолжетімділігі
Өсіп келе жатқан әлем халқының сұранысын қанағаттандыру үшін энергия
көздерінің сенімділігін әрі қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтыламыз. Біз бұл
мәселе бойынша бізге қызметімізді жүзеге асыруға лицензия мен өкілеттік беретін,
энергетикаға салынатын инвестицияның тұрақтылығына кепілдік беретін реттегіш
құқықтық базаның күнілгері болжағыштығын қамтамасыз ететін мемлекеттік
құрылымдармен және азаматтық қоғаммен жұмыс істегіміз келеді.
2-қағидат. Тиімді энергия жүйелері
Энергияны тиімді өндіруге, беруге және жеткізуге ұмтыламыз, қоршаған орта мен
климатқа тигізетін жағымсыз әсерлерді мейлінше азайта отырып, тұтынушылардың
энергия тұтынуды тиімді басқару мәселесін ілгері бастыруына ықпал етеміз, сонымен
бірге іс-әрекеттеріміздің келешек ұрпаққа тигізетін салдарларын үнемі ескеріп
отырамыз.
3-қағидат. Жауапты азаматтық мінез-құлық
Қоғамның қажеттіліктері мен ұмтылыстары туралы түсінігімізді тереңдетуге,
азаматтық қоғам және үкіметтермен ынтымақтастық пен ашықтық негізінде өзара іс-
қимыл жасайтын жауапты корпоративтік азаматтар мен сындарлы серіктестер болуға
ұмтыламыз.
12
4-қағидат. Экономикалық дамуға үлес қосу
Энергетика секторының жұмысымен байланысты қоғамдастықтарды нығайтуға
айырықша көңіл бөле отырып, өзіміз жұмыс істейтін қоғамдастықтардағы
экономикалық өсімге, жұмыспен қамтуды арттыруға, оларға инновацияларды енгізуге
ықпал етеміз.
5-қағидат. Энергетикалық сауаттылықты арттыру
Энергетикалық сауаттылықты арттыруға, деректерге негізделген және сенімді әрі
объективті ақпаратты ескере отырып әзірленген саясатты жүргізуге атсалысамыз.
Бизнес моделі
Қазіргі кезде «Самұрық-Энерго» АҚ Қазақстан Республикасы аумағындағы
энергетикалық
және
көмір
кәсіпорындарын
басқаратын
тігінен
интеграцияланған холдинг болып табылады.
Қызметтің басым бағыттары және негізгі өндірілетін өнім:
•
Электр энергиясын өндіру;
•
Жылу энергиясын өндіру;
•
Электр энергиясын тарату және бөлу;
•
Электр энергиясын сату;
•
Энергетикалық көмір өндіру;
•
Жаңартылатын көздерден энергия өндіру;
•
Желілердегі электр энергиясының шығынын азайту;
•
Қоршаған ортаға шығарылатын зиянды әсерді барынша азайту;
•
Отынның үлестік шығынын азайту, жабдықтардың жұмыс режимін
оңтайландыру;
•
Қолданыстағы нормативтік талаптарға сәйкес энергетикалық жабдықтардың
пайдаланылуын қамтамасыз ету;
•
Қолданыстағы энергетикалық қуатты қалпына келтіру, жаңғырту және қайта
құру, сондай-ақ жаңа энергетикалық қуаттарды салу.
2015 жылы Қазақстан Республикасындағы электр энергиясын өндіру 90 796,6 млн
кВт/сағ. құрады, мұның өзі 2014 жылмен салыстырғанда 3138,6 млн кВт/сағатқа немесе
3,4 %-ға жоғары (93 935,2 млн кВт/сағ.).
Аталған көрсеткіш бойынша Қоғам алдыңғы орынға ие және ERG (19 521
млн.кВтсағ.) мен Kazakhmys Energy (6 843 млн.кВтсағ.) құрылымына кіретін электр
энергиясын өндіруші ірі компанияларды басып озады.
Қоғамның электр станциялары (ГРЭС-1, ГРЭС-2, АлЭС, Ақтөбе ЖЭО, Шардара
СЭС және Мойнақ СЭС) 22 318 млн. кВтсағ. электр энергиясын немесе Қазақстанда
өндірілетін электр энергиясының 25 %-ын өндірді.
13
Қоғамның неғұрлым ірі тұтынушылары - «KEGOC» АҚ, «АлматыЭнергоСбыт»
ЖШС, «ҚазФосфат» ЖШС, «Теміржолэнерго» ЖШС, «Қостанай Энергоорталық»
ЖШС, «Оңтүстік Жарық» ЖШС, «Көкшетау Энергоорталық» ЖШС, «Жетісу
Энерготрейд» ЖШС.
Электр энергиясы Қазақстанның БЭЖ Батыс өңірін қоспағанда (электр
байланыстарының жоқтығынан), республиканың барлық өңірлеріне жеткізілді.
Қазақстан БЭЖ солтүстік өңірінің тұтынушыларына электр энергиясын жеткізу
үлесі энергия тұтынудың жалпы көлемінің 12%-ын, ал БЭЖ оңтүстік өңірінің
тұтынушыларына электр энергиясын жеткізу 67%-ды құрады. Мұнда облыстар
арасында электрді тұтыну көлемі бойынша жеткізілім көлемі үлесінің мейлінше жоғары
көрсеткіші - Алматы облысы бойынша (83%), Жамбыл облысы бойынша (65%),
Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша (45%), Қостанай облысы бойынша (31%).
Қырғыз Республикасының электр энергиясына мұқтаждығын жабу үшін Қоғамның
электр станциялары 401 млн.кВтсағ. көлемінде электр энергиясын экспорттады.
Бизнес моделі
Бизнес сегменттері бойынша операциялық пайда
Көмір өндіру
және сату
• «Самұрық-Энерго» АҚ Қазақстан Республикасындағы ірі көмір өндіруші компания «Богатырь-Көмір» ЖШС (50%), сонымен қатар Ресей Федерациясына экспорттық
жеткізілімдерді жүзеге асыратын «Ресурс Энерго Уголь» ЖШС трейдингтік компаниясының иесі болып табылады. Компания өндіретін көмірдің қомақты бөлігі
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобына кіретін электр станцияларға, Қазақстан Республикасының және Ресей Федерациясының өзге де электр станцияларына,
сонымен қатар өңірдің коммуналдық кәсіпорындарына жеткізіледі.
Өндіру
• Компаниялар тобы ҚР-дағы жарамды қуаттың 31,8%-ына иелік етеді. Топқа «ЕГРЭС-1», ЖШС, «ЕГРЭС-2» ЖШС, «АлЭС» АҚ, «Мойнақ СЭС» АҚ, «Ақтөбе ЖЭО» АҚ,
«Бірінші жел электр станциясы» ЖШС, «Шардара СЭС» АҚ, «New Light Energy» ЖШС және жиынтығында Қазақстан Республикасындағы жалпы өндірілген электр
энергиясының 30%-дан астамын құраған басқа да өндіруші кәсіпорындар кіреді. «Самұрық-Энерго» АҚ өндірген электр энергиясының жалпы көлемі 22,3 млрд
кВт/сағ. құрайды.
Көтерме сату
• Электр энергиясының көтерме сауда нарығына ұлттық маңызы бар энергия өндіруші компаниялар, сондай-ақ ірі тұтынушылар, оның ішінде: «KEGOC» АҚ,
«АстанаЭнергоСбыт» ЖШС, «Теміржолэнерго» ЖШС, «Қостанай Энергоорталық» ЖШС,»Оңтүстік Жарық» ЖШС, «Көкшетау Энергоорталық» ЖШС, «Богатырь Көмір»
ЖШС, «Жетісу Энерготрейд» ЖШС, сонымен қатар басқа да ірі тұтынушылар қатысады.
Тарату, бөлу
• Электр энергиясын беру және тарату негізінен «KEGOC» АҚ магистарльдық желілері арқылы және аймақтық энергетикалық компаниялар (АЭК) желілері арқылы
жүзеге асырылады. "Самұрық-Энерго" АҚ тобына «АЖК» АҚ, «ШҚ АЭК» АҚ, «МЭБК» АҚ сияқты бірқатар өңірлік компаниялар кіреді.
Бөлшек
сауда
• Электр энергиясының бөлшек саудасымен энергия таратушы ұйымдар (ЭТҰ) айналысады. ЭТҰ электр энергиясын халыққа, ОШБ-ға, сонымен қатар өзге де бюджеттік,
өнеркәсіптік және институционалдық тұтынушыларға өткізеді. Екіжақты шарт жасасу арқылы ЭТҰ өндіруші компаниялардан электр энергиясын сатып алып, оны
бөлшек тұтынушылармен дәл осылай екіжақты шарт жасай отырып сатады. "Самұрық-Энерго" АҚ тобына екі ЭТҰ кіреді: «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС және
«Шығысэнерготрейд» ЖШС.
Тұтыну
• «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС және «Шығысэнерготрейд» ЖШС бойынша тұрмыстық, өндірістік және институционалдық тұтынушылар 1 229 376 дербес шотты құрайды,
оның ішінде: 1 182 705 дербес шот - тұрмыстық тұтынушылардікі, 2 763 дербес шот - өндірістік тұтынушылардікі, 3 255 дербес шот - бюджеттік тұтынушылардікі және
40 653 дербес шот -өзге (соның ішінде, коммерциялық) тұтынушылардікі.
14
Даму стратегиясы
«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ трансформациялау аясында, сондай-ақ өзгерген
нарық талаптары мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің электр энергетикасы
саласындағы басымдықтарына байланысты Қоғам өзінің ұзақ мерзімді Даму
стратегиясын өзектендіру жөніндегі жұмысын бастады. Стратегияны өзектендіру
жөніндегі жұмыс Boston Consulting Group халықаралық консалтингтік компанияны
тарта отырып өткізілді және Қоғамның Директорлар кеңесінің 2015 жылғы 15 қазандағы
шешімімен бекітілді. Стратегиямен қатар 2015-2025 жылдарға арналған Стратегияны
іске асыру жөніндегі Жол картасы әзірленді.
15
2025 жылға дейінгі стратегиялық бағыттар, мақсаттар және міндеттер
Өз миссиясын орындау және Қоғамның талап етілетін нәтижелеріне қол жеткізу
аясында бірінші деңгейдің үш стратегиялық мақсатын іске асыру болжанады:
1.
Энергия ресурстарының қатысу нарықтарына сенімді және бәсекеге қабілетті
жеткізілімдерін қамтамасыз ету.
2.
Акционерлік капиталының құнын арттыру.
3.
Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін, орнықты дамуды қаматмасыз ету.
Бірінші деңгейдің стратегиялық мақсаттары жұмыс істеп жатқан бизнес-бағыттар
үшін мынадай мақсатты бағдарларды алға қояды:
дәстүрлі қуат өндіру – жоғары технологиялық даму, Қазақстан
Республикасында көшбасшылық және экспортқа шығарылатын артық қуатты тиімді
монеталау;
ЖЭК – Қазақстан Республикасында ЖЭК-қуат өндіру технологияларын
белсенді ендіру және дамыту;
көмір бизнесі – жоғары технологиялық көмір бизнесін дамыту, өсудің жаңа
орындарын іске асыру;
тарату және сату – Қоғамның тобы бойынша Жекешелендірудің 2014-
2016 жылдарға арналған кешенді жоспары аясында активтерді сату;
1)
«Дәстүрлі қуат өндірудегі жоғары технологиялық даму» бизнес-бағыты
аясындағы екінші деңгейдің стратегиялық мақсаттары мыналар болып табылады:
Сауда үйі базасында сатуды, коммерциялық оңтайландыру мен трейдингті
күшейту;
Инвестициялық бағдарламаны тиімді іске асыру (өндіруші қуаттардың оңтайлы
теңгерімі);
Бос қуаттардың талап етілетін өнімділік деңгейін қамтамасыз ету;
Реттеушімен өзара іс-қимыл жасау қызметін күшейту;
Жаңа бизнестер мен қызметтерді дамыту, сатуды ұлғайту және экологиялық
тиімділікті арттыру үшін шектес бизнестерге әртараптандыру;
Ішкі нарықта қосымша сату арналарын дамыту;
Сыртқы нарықта қосымша сату арналарын дамыту;
Таза көмірдің инновациялары мен технологияларын дамыту, көміртекті тұту
және сақтау.
2)
«ЖЭК-қуат өндірісін дамтыу» бизнес-бағыты аясында екінші деңгейдің
стратегиялық мақсаттары мыналар болып табылады:
Жоспарланған жобаларды тиімді іске асыру және ЖЭК-тің қарқынды дамуын
қамтамасыз ететін жаңа жобаларды анықтау арқылы ҚР-да ЖЭК-ті дамыту бойынша
көшбасшылықты қаматмасыз ету;
Электр энергиян сақтау технологияларын дамыту.
3)
«Жоғары технологиялық көмір бизнесін дамыту» бизнес-бағыты аясында
екінші деңгейдің стратегиялық мақсаттары мыналар болып табылады:
ҚР-да байытылмаған көмір бизнесін дамыту;
РФ-да байытылмаған көмір бизнесін дамыту;
Көмір бизнесінің операциялық тиімділігін жоғарылату;
16
Көмір қыртысын байыту, дамыту бойынша бизнестің жоғары технологиялық
бағыттарын дамыту;
Инновацияларды және ҒЗТКЖ-ны дамыту.
4)
«Тарату және сату» бизнес-бағыты аясында екінші деңгейдің стратегиялық
мақсаттары мыналар болып табылады:
Жекешелендіру жоспары бойынша активтерді сату.
5)
«Жалпы корпоративтік даму» аясындағы екінші деңгейдің стратегиялық
мақсаттары мыналар болып табылады:
Корпоративтік орталықта қызметтерді ішінара орталықтандыра отырып,
операциялық холдингті басқару қағидаттарына өту;
Компанияның трансформациялау бағдарламасын іске асыру;
Акционерлердің мүдделерін қорғау және акцияларды тиімді бастапқы
орналастыру;
Үздік тәжірибелерді қолдана отырып, бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі
бойынша міндеттемелерді орындау;
Инновациялық даму;
Инвестициялық жоспарлау және жобаларды басқару үдерісін жетілдіру.
Бизнесті трансформациялау – Стратегияны іске асырудың негізгі құралы
Бағдарлама 2015 жылғы 4 шілдеде ресми түрде басталды. Бастапқы кеңес электр
энергетикалық холдингтің еншілес және тәуелді кәсіпорындарының ұжымымен
телекөпір режиминде «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ Басқарма Төрағасының
қатысуымен өтті.
Трансформациялау жобасы «Самұрық-Қазына» АҚ-ның әдістнамасы бойынша
жүргізіледі және 3 негізгі бағыттан тұрады: Адамдар, Үдерістер және Технологиялар.
17
Трансформациялау бағдарламасын іске асыру Қоғамның стратегиялық
мақсаттарына қол жеткізудің негізгі құралы болып табылады.
(Актуализация Стратегии – Стратегияны өзектендіру)
(Актуализация целевой орг. структуры КЦ и ДЗО – КО мен ЕТҰ мақсатты
ұйымдық құрылымын өзектендіру)
(Процесс и результат преобразований – Үдеріс және өзгерістер нәтижелері)
(Устойчивое развитие – Орнықты даму)
Стратегический холдинг – Стратегиялық холдинг)
(Приватизация активов, проведение ІРО – Активтерді жекешелендіру. ІРОөткізу)
(Реинжиниринг и автоматизауия бизнес процессов и систем управления – Бизнес
үдерістер мен басқару жүйелерін реинжинирингілеу және автоматтандыру)
Трансформациялау жобасының аясында жаңа бизнестерді дамыту
18
(Функции Торгового Дома – Сауда Үйінің функциялары)
(Золошлаковые отходы как строительное сырье – Құрылыс шикізаты ретіндегі күл-
қож қалдықтары)
(Золошлаковые отходы как сырье для обогащения – Байытуға арналған шикізат
ретіндегі күл-қож қалдықтары)
(распределенная генерация и программы энергоэффективности – таратылған
генерация және энергия тиімділігі бағдарламалары)
Трансформациялау бағдарламасының негізгі мақсаты – озық әлемдік
тәжірибелерді қолдана отырып, корпоративтік басқару, қаржылық және операциялық
тиімділік деңгейі жоғары бәсекелес және орнықты компания құру. Осы бастамаларды
іске асыру:
1) Еңбек өнімділігін 40%-ға арттыруға;
2) 2020 жылға қарай экономикалық қосылған құн көрсеткіштерінің оң мәніне
шығуға (EVA) мүмкіндік береді.
Қоғам өз миссиясын қоршаған ортаны қорғау туралы қамқорлық және үнемді
өндіру қағидаттарын басшылыққа ала отырып, акционерлер, қызметкерлер, қоғам үшін
құндылық жасау деп біледі. «Самұрық-Энерго» АҚ-дағы трансформация Қоғамның
жаңа бәсекелес әрі орнықты холдинг құруына, өз миссиясы мен даму стратегиясын
толығымен іске асыруыңа мүмкіндік береді.
2015 жылдың негізгі оқиғалары
Негізгі нәтижелер
19
2015 жылы Қоғамның қызметінде мынадай бизнестегі маңызды оқиғалар мен
өзгерістер болды.
Күні
Оқиға
1 ақпан
«Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС мен «Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ
электр энергиясына босату бағасының төмендеуі
20 ақпан
Қоғам Standard & Poor's рейтингін «ВВ/В» және «kzA+»-ға дейін
төмендетуі, болжам – «Тұрақты»
27 ақпан
ОКҚ-да «2014 жылы энергетикадағы және Қоғамның қызметіндегі
МҮИИДБ жобаларын іске асыру туралы» брифингі
2 наурыз
Қоғам 2015 жылға жоспарланған күрделі шығындарды 23%-ға азайтты
10 сәуір
Алматы қ. негізгі тұтынушылары үшін «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС
тарифінің төмендеуі
27 сәуір
Дүниежүзілік Энергетикалық Кеңес «IN GOOD STANDING»
сертификатын тапсыра отырып, ДЭК Қазақстан ұлттық комитетінің
қызметін жоғары бағалады
18 мамыр
«Т.И. Батуров атындағы Жамбыл ГРЭС» АҚ-ның 50% акциясы
сатылды
19 мамыр
Инвестициялық жобалар мен шығындардың қымбаттауына байланысты
«Мойнақ СЭС» АҚ жеке тарифін көбейту
22 мамыр
АЭФ аясында Қоғамның «Stanford University» жеке зерттеу
университетінің Primus Power Corporation компаниясымен және
Калифорнияның Беркли университетімен инновациялық
технологияларын дамыту бойынша келісімдерге қол қойылды
20 маусым
ОКҚ-да «KAZENERGY Еуразиялық Форумы: «Энергетиканың жаңа
көкжиектері, ынтымақтастық келешектері және инвестициялар»
брифингі
4 шілде
Қоғамның Трансформациялау бағдарламасының бастау алуы
14 тамыз
«Бірінші жел электр станциясы» ЖШС жел электр станциясының
құрылысын аяқтау/іске қосу
17
қыркүйек
Қоғам «Шардара СЭС-ін жаңғырту» жобасы бойынша Кредиттік
келісімде көзделген қаржылық ковенант бойынша Еуропа қайта құру
және даму банкінен вейвер (келісімхат) алды
20
23 қараша
Қоғам 3 млрд. теңге мөлшеріндегі жергілікті облигацияларды өтеді
2
желтоқсан
ЕҚДБ кредиттік қаражатына рұқсат берілді және «Шардара СЭС-ін
жаңғырту» жобасын іске асыру аясында алғашқы іріктеу жасалды
15
желтоқсан
Standard & Poor's агенттігінің «ВВ/B» және «kzA+» «Тұрақты»
болжамы деңгейінде рейтингтерді растауы
21
желтоқсан
2015 жылы станцияны жаңғыртуға арналған жабдықтардың құнының
өсуіне байланысты «Шардара СЭС» АҚ үшін жобасы үшін 9,50
теңге/кВтсағ. мөлшерінде (қолданыстағы мөлшерге 211%-ға өсіре
отырып) жеке тарифтің бекітілуі. Тариф 2016 жылдан 2022 жылға
дейінгі кезеңге бекітілді.
23
желтоқсан
Fitch Ratings агенттігінің компанияның рейтингін растауы, болжам –
«Тұрақты»
Халықаралық ынтымақтастық
2015 жылы мамырда VIIІ Астана экономикалық форумы (бұдан әрі - АЭФ)
аясында
Қоғам мен
Primus Power Corporation арасында Стратегиялық серіктестік туралы
келісімге қол қойылды, ол Қазақстандағы аккумуляторлық технологиялар саласындағы
бизнесті ұйымдастырудың мейлінше өзара тиімді мүмкіндіктері мен ынтымақтастықты
дамытуға жол ашады. Аталған ынтымақтастық аясында EnergyPod энергия жинақтау
жүйесін ендіру бойынша пилоттық жоба іске қосылды, ол энергетикалық жүйенің
резервтік қуатын арттыруға және икемділігін жақсартуға, халық көп қоныстанған
аудандарға қосымша қуаттарды салуға, баламалы және жаңартылатын энергия
көздерінің үлесін ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар АЭФ аясында
Қоғам мен
АҚШ университеттері арасында, атап
айтқанда, «Stanford University» жеке зерттеу университетімен Өзара түсіністік туралы
меморандумға қол қойылды, оның аясында тараптар ғылыми-зерттеу, білім беру және
инновациялық қызмет саласында өзара тиімді ынтымақтастық орнатуды жоспарлап
отыр. Сондай-ақ Калифорнияның Беркли университетімен ынтымақтастық орнатуды,
оның аясында тараптар денсаулық сақтау саласындағы ғылыми зерттеулер мен
инновациялық технологияларды әзірлеу мәселелері бойынша ынтымақтастық орнатуды
жоспарлайды.
Қытай Халық Республикасымен ынтымақтастық аясында 2015 жылы Қоғам мен
ҚХР кәсіпорындарының арасында бірқатар Меморандумдар мен Келісімдерге қол
қойылды.
2015 жылы 21 қаңтарда Қоғам мен
Қытай халықаралық су шаруашылығы және
энергетика корпорациясы (бұдан әрі - ҚХСШжЭК) арасында
«
Шелек дәлізінде
келешекте 300 МВт-ға дейін кеңейту көзделген қуаты 60 МВт ЖЭС салу
»
жобасын іске
асыру бойынша ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды.
21
2015 жылы 20 наурызда Қоғам мен Sinohydro Corporation Limited арасында
«Ерейментау қ. ауданында қуаты 205 МВт ЖЭС салу, ІІІ кезең.» жобасын қоса алғанда,
дәстүрлі және жаңартылатын энергия көздерін дамыту саласындағы ынтымақтастық
туралы меморандумға қол қойылды.
ҚР Премьер-Министрінің 2015 жылы 27 наурыздағы ҚХР-ға сапары аясында
Қоғам мен
ҚХСШжЭК
арасында «Іле өзенінде контрреттеуші Кербұлақ СЭС-ін салу»
жобасын іске асыру туралы келісімге қол қойылды.
2015 жылы 1 қыркүйекте ҚР Президентінің ҚХР-ға сапары аясында Қоғам, Қытай
Мемлекеттік Даму Банкі және «Қазақстан Даму Банкі» АҚ арасында «
Шелек дәлізінде
келешекте 300 МВт-ға дейін кеңейту көзделген қуаты 60 МВт ЖЭС салу
»
жобасы
бойынша қаржыландыруды ұйымдастыру туралы үшжақты келісімге қол қойылды.
2015 жылы қазанда «KAZENERGY» Қазақстан мұнай-газ және энергетика кешені
ұйымдары қауымдастығының мерейтойлық X Еуразия форумына қатысу аясында
Қоғам қуаты 45 МВт Ерейментау жел электр станциясының жобасын таныстырды.
Қоғам дайындаған стенд «Diploma of the Best Audience Choice» - «Аудиторияның үздік
таңдауы» дипломымен марапатталды.
2015 жылы 3 қарашада Мемлекет басшысы ресми сапармен Ұлыбританияға барды,
оның аясында Қазақстан-Британ Іскерлік Кеңесінің құрылтай отырысы және Қазақстан-
Британ Сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақтастық
жөніндегі үкіметаралық комиссияның екінші отырысы өткізілді. Қазақстан-Британ
Іскерлік Кеңесі аясында 3 құжатқа қол қойылды:
1.
Қоғам мен Еуропа қайта құру және даму банкінің арасында Кредиттік
келісімге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы келісім.
2.
Қоғам мен «Enzen Global Ltd» арасындағы Өзара түсіністік туралы
меморандум, ол электр энергиясын өндіру, тарату, оның ішінде жаңартылатын энергия
көздері саласындағы операциялық қызметтің тиімділігін арттыруға бағытталған
басқарудың модельдері мен қолданбалы құралдарын әзірлеу мен қолдану мақсатындағы
ұзақ мерзімді ынтымақтастықты көздейді.
3.
Қоғам мен Innovator Capital Limited (бұдан әрі - ICL) инвестициялық
компаниясының арасындағы өзара түсіністік туралы меморандум, оның аясында ICL
күлі көп көмірді өндіру мен байытудың, көмірді газдандыру технологиясын ендірудің
озық технологиялары, СО2 тұту технологиясы, СО2-ні өнімділігі жоғары химиялық
заттарға айналдыру технологиясы бойынша серіктестер іздеуге жәрдемдеседі.
|


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=2#(Актуализация_Стратегии_–_Стратегияны_өзектендіру)_(Актуализация_целевой_орг._структуры_КЦ_и_ДЗО_–_КО_мен_ЕТҰ_мақсатты_ұйымдық_құрылымын_өзектендіру)


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=2#Бизнесті_трансформациялау_–_Стратегияны_іске_асырудың_негізгі_құралы


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=2#Пайымдау_Еуразиялық_маңызы_бар_тиімді_операциялық_энергетикалық_холдинг_–_Қазақстан_нарығының_көшбасшысы.___Құндылықтар


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=2#(Процесс_и_результат_преобразований_–_Үдеріс_және_өзгерістер_нәтижелері)


title: Активтердің құрылысы - «Самұрық–Энерго» АҚ біріктірілген жылдық есебі

text:
Активтердің құрылысы
(Текущая структура активов – Активтердің ағымдағы құрылымы)
(АО «Самрук-Энерго» - «Самұрық-Энерго» АҚ)
(ТОО «Карагандагипрошахт и К» - «Карагандагипрошахт и К» ЖШС)
(Компания Forum Muider B.V. - Forum Muider B.V. компаниясы)
(ТОО «Богатырь Комир» - «Богатырь Көмір» ЖШС)
(ООО «ЭнергоТрэйдУголь» - «ЭнергоТрэйдУголь» АБҰ)
(АО «Актобе ТЭЦ» - «Ақтөбе ЖЭО» АҚ)
(АО «АлЭС» - «АлЭС» АҚ)
(ТОО «Экибастузская ГРЭС-1» - «Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС)
(АО «Станция Экибастузская ГРЭС-2» - «Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ)
(АО «Балхашская ТЭС» - «Балқаш ЖЭС» АҚ)
(ТОО «Тегис Мунай» - «Тегіс Мұнай» ЖШС)
(ТОО «Мангышлак-Мунай» - «Маңғышлақ-Мұнай» ЖШС)
(ТОО «АлматыЭнергоСбыт» - «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС)
(АО «МРЭК» - 75%+1 акция – «МЭБК» АҚ 75%+1 акция)
(АО «Алатау Жарық Компаниясы» - «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ)
(АО «ВК РЭК» - «ШҚ АЭК» АҚ)
(ТОО «Шыгысэнерготрэйд» - «Шығысэнерготрэйд» ЖШС)
23
(ООО «Ресурсэнергоуголь» - «Ресурсэнергоуголь» АҚБ)
(АО «Шардаринская ГЭС» - «Шардара СЭС» АҚ)
(АО «Мойнакская ГЭС» -
«Мойнақ СЭС» АҚ
)
(АО «Шульбинская ГЭС» - «Шүлбі ГЭС» АҚ)
(АО «Усть-Каменогорская ГЭС» - «Өскемен ГЭС» АҚ)
(АО «Бухтарминская ГЭС» - «Бұқтырма СЭС» АҚ)
(ТОО «Теплоэнергомаш» - «Теплоэнергомаш» ЖШС)
(ТОО «Первая ветровая электрическая станция» - «Бірінші жел электр станциясы»
ЖШС)
(ТОО «Energy Solutions Center» - «Energy Solutions Center» ЖШС)
(ТОО «Ereymentau Wind Power» - «Ereymentau Wind Power» ЖШС)
(ТОО «Samruk-Green Energy» - «Samruk-Green Energy» ЖШС)
(ТОО «Энергия Семиречья» - «Энергия Семиречья» ЖШС)
(ТОО «Казгидротехэнерго» - «Казгидротехэнерго» ЖШС)
(ТОО «Шелек-28» - «Шелек-28» ЖШС)
(Дочерние компании – Еншілес компаниялар)
(Внучатые компании – Немере компаниялар)
(Компании ГЭС – СЭС компаниялары)
(ВЭИ компании – ЖЭК компаниялары)
(Распределительные компании – Тарату компаниялары)
(Генерирующие компании – Өндіруші компаниялар)
(Угольные компании – Көмір компаниялары)
24
(Структура активов АО «Самрук-Энерго» – «Самұрық-Энерго» АҚ активтерінің
құрылымы)
(АО «Самрук-Энерго» - «Самұрық-Энерго» АҚ)
(ТОО «Карагандагипрошахт и К» - «Карагандагипрошахт и К» ЖШС)
(Компания Forum Muider B.V. - Forum Muider B.V. компаниясы)
(ТОО «Богатырь Комир» - «Богатырь Көмір» ЖШС)
(ООО «ЭнергоТрэйдУголь» - «ЭнергоТрэйдУголь» АБҰ)
(АО «Актобе ТЭЦ» - «Ақтөбе ЖЭО» АҚ)
(АО «АлЭС» - «АлЭС» АҚ)
(ТОО «Экибастузская ГРЭС-1» - «Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС)
(АО «Станция Экибастузская ГРЭС-2» - «Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ)
(АО «Балхашская ТЭС» - «Балқаш ЖЭС» АҚ)
(ТОО «Тегис Мунай» - «Тегіс Мұнай» ЖШС)
(ТОО «Мангышлак-Мунай» - «Маңғышлақ-Мұнай» ЖШС)
(ТОО «АлматыЭнергоСбыт» - «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС)
(АО «МРЭК» - 75%+1 акция – «МЭБК» АҚ 75%+1 акция)
(АО «Алатау Жарық Компаниясы» - «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ)
(АО «ВК РЭК» - «ШҚ АЭК» АҚ)
(ТОО «Шыгысэнерготрэйд» - «Шығысэнерготрэйд» ЖШС)
(АО «Шардаринская ГЭС» - «Шардара СЭС» АҚ)
(АО «Мойнакская ГЭС» -
«Мойнақ СЭС» АҚ
)
(АО «Шульбинская ГЭС» - «Шүлбі ГЭС» АҚ)
25
(АО «Усть-Каменогорская ГЭС» - «Өскемен ГЭС» АҚ)
(АО «Бухтарминская ГЭС» - «Бұқтырма СЭС» АҚ)
(ТОО «Теплоэнергомаш» - «Теплоэнергомаш» ЖШС)
(ТОО «Первая ветровая электрическая станция» - «Бірінші жел электр станциясы»
ЖШС)
(ТОО «New light energy» - «New light energy» ЖШС)
(ТОО «Ereymentau Wind Power» - «Ereymentau Wind Power» ЖШС)
(ТОО «Samruk-Green Energy» - «Samruk-Green Energy» ЖШС)
(ТОО «Энергия Семиречья» - «Энергия Семиречья» ЖШС)
(ТОО «Казгидротехэнерго» - «Казгидротехэнерго» ЖШС)
(ТОО «Шелек-28» - «Шелек-28» ЖШС)
(Дочерние компании – Еншілес компаниялар)
(Внучатые компании – Немере компаниялар)
(Компании ГЭС – СЭС компаниялары)
(ВЭИ компании – ЖЭК компаниялары)
(Распределительные компании – Тарату компаниялары)
(Генерирующие компании – Өндіруші компаниялар)
(Угольные компании – Көмір компаниялары)
Активтерді қайта құрылымдау, жаңа компанияларды қайта құру, сатып алу
және құру
1.
«Ereymentau Wind Power» ЖШС.
2015 мамырда акционердің «Самұрық-Қазына» АҚ тобындағы компанияларды
басқару деңгейлерін қысқартуға қатысты тапсырмаларына сәйкес, Қоғамның тікелей
меншігіне «Ereymentau Wind Power» ЖШС жарғылық капиталына 99,9% қатысу үлесі
берілді. Кейіннен екінші қатысушы - Е.Т. Қалыбаевтан «Ereymentau Wind Power»
ЖШС-ның 0,1% қатысу үлесі сатып алынды (2015. 21.07. жылғы сатып алу-сату шарты).
Қазіргі кезде Қоғам «Ereymentau Wind Power» ЖШС-ның жалғыз қатысушысы
болып табылады.
2.
«Бірінші жел электр станциясы» ЖШС
2015
жылы мамырда акционердің «Самұрық-Қазына» АҚ тобындағы
компанияларды басқару деңгейлерін қысқартуға қатысты тапсырмаларына сәйкес,
Қоғамның тікелей меншігіне «Бірінші жел электр станциясы» ЖШС жарғылық
капиталына 99,994% қатысу үлесі берілді.
2016.25.01. сатып алу-сату шарты бойынша екінші қатысушы «Нусупова Д.К.»
ЖШС-дан «Бірінші жел электр станциясы» ЖШС -ның 0,004% қатысу үлесі сатып
алынды.
Қазіргі кезде Қоғам «Бірінші жел электр станциясы» ЖШС-ның жалғыз
қатысушысы болып табылады.
26
3.
«Энергия Семиречья» ЖШС.
2015 жылы мамырда акционердің «Самұрық-Қазына» АҚ тобындағы
компанияларды басқару деңгейлерін қысқартуға қатысты тапсырмаларына сәйкес,
Директорлар кеңесінің шешімімен (№03/15 хаттама) Қоғам тарапына Қоғамның тікелей
меншігіне «Энергия Семиречья» ЖШС жарғылық капиталына 51% қатысу үлесі берілді.
Қазіргі кезде мыналар қатысушылар болып табылады:
«Самұрық-Энерго» АҚ – 51 %;
«Жетісу» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы» АҚ – 49
%.
4.
«New light Energy» ЖШС.
2015 жылы мамырда акционердің «Самұрық-Қазына» АҚ тобындағы
компанияларды басқару деңгейлерін қысқартуға қатысты тапсырмаларына сәйкес,
Директорлар кеңесінің шешімімен (№03/15 хаттама) Қоғам тарапына Қоғамның тікелей
меншігіне «New light Energy» ЖШС жарғылық капиталына 99,9% қатысу үлесі берілді.
2015.22.05. сатып алу-сату шарты бойынша екінші қатысушы «Е.Т.Қалыбаев»
ЖШС-дан «New light Energy» ЖШС -ның 0,1% қатысу үлесі сатып алынды.
Бизнесті трансформациялау аясында жекелеген бейінді емес функцияларды
шығару бөлігінде басшылық серіктестік негізінде Қоғамның корпоративтік орталығын
әкімшілік қамтамасыз ету бойынша шарт жағдайында қызмет көрсету үшін сервистік
компания құру туралы шешті. 2016 жылы наурызда серіктестік мақсаттары мен қызмет
түрлерін өзгертіп, «Energy Solutions Center» ЖШС болып қайта тіркелді. Самұрық-
Энерго «Energy Solutions Center»» ЖШС-ның жалғыз қатысушысы болып табылады.
5.
«Балқаш ЖЭС» АҚ.
Басқарма Төрағасының 2015 жылғы 1 сәуірдегі №3 хаттамасына сәйкес, «Самұрық-
Энерго» АҚ-ның «Балқаш ЖЭС» АҚ жарғылық капиталындағы қатысу үлесін 50% - 1
акцияға дейін ұлғайту мақұлданды. 2015 жылдың аяғында Қоғамның «БЖЭС» АҚ-дағы
акцияларының саны 37,92423364%-ға тең.
6.
«Ақтөбе ЖЭО» АҚ
Активтердің құрылымын оңтайландыру мақсатында «Ақтөбе ЖЭО» АҚ-ның 100%
акциясы «АЖК» АҚ-дан Қоғамның меншігіне берілді (2015. 03.12.сатып алу-сату
шарты).
7.
«Карагандагипрошахт и К» ЖШС
2015 жылы шілдеде «Самұрық-Қазына» АҚ «Карагандагипрошахт и К» ЖШС-ның
90,0004% мөлшердегі үлесін Қоғамның жарғылық капиталына берді.
Активтерді жекешелендіру
«Жекешелендірудің 2014-2016 жылдарға арналған кешенді жоспарын бекіту
туралы» ҚР Үкіметінің 2014 жылғы 31 наурыздағы №280 қаулысына сәйкес,
квазимемлекеттік сектордағы бірқатар активтерді, оның ішінде «Самұрық-Қазына» АҚ
27
тобына кіретін активтерді сату көзделді. Аталған қаулыны орындау аясында «Самұрық-
Энерго» АҚ-ның мынадай компаниялар сатуға жатқызылды:
«Ақтөбе ЖЭО» АҚ-ның 100% акциясы;
«ШҚ АЭК» АҚ-ның 100% акциясы, оның ішінде 100% «Шығысэнерготрейд»
ЖШС-ның 100% қатысу үлесімен;
«МЭБК» АҚ-ның 75% + 1 акциясы;
«АЖК» АҚ-ның 100% акциясы;
«АлЭС» АҚ-ның 100% акциясы;
«АлматыЭнергоСбыт» ЖШС-ның 100% қатысу үлесімен;
«Тегіс Мұнай» ЖШС-ның 100% қатысу үлесімен, оның ішінде 100%
«Маңғышлақ Мұнай» ЖШС-ның 100% қатысу үлесімен;
«Жамбыл ГРЭС» АҚ-ның 50% акциясы.
Активтерді мынадай бағалаушылар бағалады, оның ішінде:
«Деллойт ТСФ» ЖШС 2014 және 2015 жылдары мына активтерге бағалау
жүргізді: «МЭБК» АҚ, «Ақтөбе ЖЭО» АҚ, «ШҚ АЭК» АҚ (оның ішінде
«Шығысэнерготрейд»ЖШС-ның 100% қатысу үлесімен), «Т.И.Батуров атындағы
ЖГРЭС»;
«КПМГ Валюэйшн» ЖШС 2015 жылы мына активтерге бағалау жүргізді:
«АлЭС» АҚ, «АЖК» АҚ, «АЭС» ЖШС, «Тегіс Мұнай» ЖШС.
Аталған активтерді сату ашық конкурс тәсілімен өткізілді.
2015 жыл бойында мына компаниялардың акциялары/қатысу үлестері сауда-
саттыққа қойылды:
-
«МЭБК» АҚ (Қаулыға сәйкес, «МЭБК» АҚ акцияларының бір бөлігін KASE
алаңында SPO арқылы сату ұйғарылды);
-
«ШҚ АЭК» АҚ;
-
«Тегіс Мұнай» ЖШС, оның ішінде «Маңғышлақ Мұнай».
2015 жылғы жекешелендіру нәтижелері:
1)
«ЖГРЭС» АҚ акциялары сатылды және 2015. 31.03. №КП-43 сатып алу-сату
шартына сәйкес, жаңа меншік иесіне (екінші акционерге) берілді (барлық өтелетін
талаптар орындалып, өзара есеп айырысу жасалды);
2)
қалған активтерді сатуға қатысты екі сатылы ашық конкурстар бірінші кезеңде
тек бір ғана өтінім берілуіне байланысты өткен жоқ;
3)
өтінім санының жеткіліксіз болуы салдарынан «МЭБК» АҚ акцияларының бір
бөлігін SPO арқылы KASE-де сату жүзеге асырылмады.
Салаға шолу жасау
Электр энергиясы нарығы
Қазақстан Республикасында станциялардың түрлері бойынша электр
энергиясын өндіру
28
Электр энергиясын өндіру,
млн кВт/сағ.
2013
2014
2015
2014-пен
салыстырғанд
а
2015
ЖЭС
77
622,0
78 772,9
74 091,7
-4 681,2
СЭС
7
701,0
8 235,8
9 250,3
1 014,5
СЖЭС
6 645,8
6 915,9
7 279,5
363,6
ЖЭС
3,1
9,4
130,2
120,8
КЭС
0,8
1,2
44,8
43,6
Барлығы
91
972,7
93 935,2
90 796,6
-3 138,6
«Самұрық-Энерго» АҚ тобы компаниясының Қазақстан Республикасындағы
жалпы электр энергиясын өндіру бойынша үлесі
(Выработка по РК – ҚР бойынша өндіру)
(Выработка СЭ – СЭ бойынша өндіру)
ҚР электр энергиясы нарығы географиялық жағынан үш аймаққа бөлінген:
Солтүстік аймақ – Ақмола, Ақтөбе, Шығыс Қазақстан, Қарағанды, Қостанай,
Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Астана қаласы. Солтүстік аймақта ҚР-да
өндірілетін жалпы электр энергиясының 7663 %-ына дейін өндіріледі. Солтүстік
аймақта негізгі көмір кеніштері және су энергетикалық ресурстар орналасқан.
Осының нәтижесінде солтүстік аймақта электр энергиясын өндіру құны барынша
төмен. Артылған электр энергиясы энергия тапшы оңтүстік аймақтарға жіберіледі және
Ресей Федерациясына экспортталады.
Оңтүстік аймақ – Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан облыстары
және Алматы қаласы. Бұл аймақ электр энергиясының тапшылығымен және оның
бағасының жоғары болуымен сипатталады. Тапшылық солтүстік аймақтардан және
ішінара Орталық Азия БЭЖ-інен Электр энергиясын жеткізу есебінен жабылады.
Батыс аймақ – Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан облыстары. Мұнда
көмірсутекті шикізат қоры мол. Осыған қарамастан, бұл аймақ электр энергиясына зәру
м
лр
д.
кВ
т/
с
ағ
.
0
20
40
60
80
100
Выработка по РК
Выработка СЭ
90,79
22,32
29
аймақ болып табылады, бұл тапшылық электр энергиясын Ресей Федерациясынан
жеткізу есебінен жабылады.
2015 жылы аймақтар бойынша электр энергиясын тұтыну
Қазақстанның аймақтары бойынша электр энергиясын тұтыну мыналарды
құрады:
Қазақстан 90 847,2 млн.кВт.сағ. немесе 100,0%
Солтүстік аймақ 60 399,2 млн.кВт. сағ. немесе 66,5%
Оңтүстік аймақ 19 393,3 млн.кВт. сағ. немесе 21,3%
Батыс аймақ 11 054,7 млн.кВт. сағ. немесе 12,2%
*«KEGOC» АҚ ЖО ҰДО дереккөзі
2015 жылы экономиканың салалары бойынша тұтыну құрылымы
(млрд кВтч – млрд. кВтсағ.)
Аймақтар бойынша тұтыну
Солтүстік аймақ
Оңтүстік аймақ
Батыс аймақ
30
(Потери – Шығындар (заглавная буква)
Электр энергетикасы нарығындағы бәсекелес орта
2015 жылы электр энергиясының көтерме сауда нарығында мынадай энергия
өндіруші ұйымдар ең ірі бәсекелестер болды:
Бәсекелес компаниялар
2015ж.электр энергиясын өндіру көлемі
Млн кВтсағ
ҚР-дағы өндіруден
түсетін %
«Еуроазиялық энергетикалық корпорация»
АҚ
14 667,9
16,2 %
Қарағанды МАЭС-2 (KazakhmysEnergy)
5 130,2
5,6 %
«Қарағанды Энергия орталығы» 3-ЖЭО
3 488,2
3,8 %
«Павлодарэнерго» 3-ЖЭО
2 942,8
3,2 %
Электр станцияларының ірі меншік иелері мен операторлары бойынша белгіленген қуаттар
«Самұрық-Энерго» АҚ
6774 МВт
31,8%
ENRC
3262 МВт
15,3%
AES
1361 МВт
6,4%
«
МАЭК Казатомөнеркәсіп
» ЖШС
1330 МВт
6,2%
«
Kazakhmys Energy
» ЖШС
930 МВт
4,4%
Басқа
7650 МВт
35,9%
Барлығы
21307,2 МВт
Нарық моделі
Электр энергиясының қолданыстағы нарық моделі
31
(Энергоснабжающие организации – Энергиямен жабдықтаушы ұйымдар)
Электр энергиясы нарығы екі деңгейден тұрады: көтерме нарық және бөлшек
нарық. Қазақстан Республикасы электр энергиясының көтерме нарығы мынадай
қосалқы нарықтардан тұрады:
электр энергиясын орталықсыздандырылған сатып алу-сату нарығы, ол
нарыққа қатысушылардың электр энергиясын тараптардың келісімімен белгіленетін
баға мен жеткізу талаптары бойынша жасайтын сатып алу-сату шарттары негізінде
жұмыс істейді;
орталықтандырылған сауда нарығы – қысқа мерзімді және форвардты
келісімшарттар жасау мақсатында аукциондар өткізу арқылы бірыңғай алаңда
жасалатын электр энергиясы саудасы;
нақты уақыт режимінде жұмыс істейтін электр энергиясын жеткізу мен
тұтынудың шарттағы көлемінен ауытқуларды сатып алу-сатудың теңгерімді нарығы.
Қазіргі кезде теңгерімді нарық имитациялық режимде жұмыс істейді;
жүйелі және қосалқы қызмет нарығы, мұнда Қазақстан Республикасы БЭЖ-інің
дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету және электр энергиясы сапасы стандарттарының
сақталуын қамтамасыз ету үшін қажетті қызметтер сатылады.
Электр энергиясы мен қуаты нарығының жоспарланып отырған моделі
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 28 маусымдағы № 724
қаулысымен Қазақстан Республикасының отын-энергетикалық кешенін дамытудың
2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы бекітілді.
2015 жылы 12 қарашада «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамаларына
электр энергетикасы мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»
Қазақстан Республикасының Заңына қол қойылды (бұдан әрі - Заң). Заңды «Бес
32
конституционалдық реформаны іске асыру бойынша 100 нақты қадам» ұлттық
жоспарының 50 және 52- қадамдарын, сондай-ақ бекітілген Тұжырымдаманы іске асыру
үшін Қазақстан электр энергетикалық қауымдастығының, Қазақстан Республикасы
Ұлттық кәсіпкерлер палатасының, KAZENERGY қауымдастығы мен энергетикалық
кәсіпорындардың қатысуымен ҚР Энергетика министрлігі әзірледі.
Түзетулерге сәйкес, 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап қуат нарығының жұмыс
істеуіне байланысты Бірыңғай сатып алушы моделі енгізіледі, оның мақсаты электр
энергиясына инвестиция тартуға қолайлы жағдай туғызу, электр энергиясына
сұранысты қанағаттандыру, энергиямен қамтамасыз етудің қажетті деңгейін ұстап тұру
және саланың экспорттық әлеуетін дамыту үшін жеткілікті көлемде жаңа өндіруші
қуаттарды салу болып табылады.
Модель аясында нарық пен электр энергиясының орталықтандырылған сауда
нарығын теңдестіретін электр энергиясы мен қуаттың орталықтандырылған сауда
нарықтарының (Бірыңғай сатып алушы қуат бойынша қызметті орталықтандырып
сатып алуды жүзеге асырады) жұмысы көзделеді, ол өндіруші мен тұтынушының
арасында электр энергиясын сатып алу-сатуға екіжақты келісімшарт жасауына
мүмкіндік береді.
Энергия өндіруші ұйымдардың тарифтері 2 құрамдас бөліктен тұрады: электр
энергиясына белгіленген тариф және электр қуатын әзірлікте ұстап тұруға арналған
тариф. Электр энергиясына белгіленген тариф өзгермелі операциялық шығыстардан
тұрады. Электр қуатын әзірлікте ұстап тұруға арналған тарифтер инвестициялық
шығыстардан тұрады. Тарифтерге саланың инвестициялық тартымдылығын
қамтамасыз ету қажеттігін ескере отырып, жыл сайын түзетулер енгізуі мүмкін.
(Совет рынка – Нарық кеңесі (в схеме исправить на строчную букву)
(Краткосрочный рынок мощности – Қысқа мерзімді қуат нарығы)
(Долгосрочный рынок мощности – Ұзақ мерзімді қуат нарығы)
33
(гарантированная покупка услуг по мощности – қуат бойынша қызметті кепілді
сатып алу)
Сонымен қатар, Заңға сәйкес, 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап электр
энергиясын сатып алу-сату шарттарын жасау арқылы орталықтандырылған импорт пен
экспортты жүзеге асыратын Ұлттық оператор, сонымен қатар электр энергиясы мен
қуат нарығының жұмысына мониторинг жүргізетін Нарық кеңесі құрылады.
Заңның ережелерін жүзеге асыру үшін Қазақстан Республикасы Энергетика
министрінің 2015 жылғы 3 желтоқсандағы № 682 бұйрығымен Нарық кеңесінің жұмыс
істеу қағидалары бекітілді, соған сәйкес Нарық кеңесі мынадай функцияларды жүзеге
асырады:
1)
электр энергиясы мен қуат нарығының жұмысына мониторинг жүргізеді;
2)
инвестициялық бағдарламаларды қарастырады;
3)
уәкілетті органға Қазақстан Республикасының электр энергетикасы туралы
заңнамаларын жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізеді;
4)
уәкілетті орган белгілеген өзге де функцияларды жүзеге асырады.
Заңның ережелерін іске асыру үшін Қоғам Қазақстан Республикасы энергетика
министрінің 2015 жылғы 3 желтоқсандағы № 689 бұйрығымен бекітіліп, ҚР Әділет
министрлігінде 2015 жылы 26 желтоқсанда № 12519 болып тіркелген Ұлттық
оператордың жұмыс істеу қағидаларын (бұдан әрі - Қағида) әзірлеуге қатысты.
Қағидаға сәйкес, Ұлттық оператор мынадай функцияларды атқарады:
1)
құрылыс жүргізу үшін тиісті мемлекеттік конкурс өткізілмеген жағдайда,
әлеуметтік маңызы бар электр энергетикалық объектілерді салу;
2)
экспортталатын және импортталатын электр энергиясын сатып алу-сату
бойынша орталықтандырылған қызметтерді жүзеге асыру;
3)
Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмасы бойынша Қазақстан
Республикасының аумағынан тыс жерлерде энергетикалық объектілерді салуға қатысу.
Қазақстан Республикасы энергетика министрінің Қоғамды Ұлттық оператор етіп
белгілеу туралы бұйрығының жобасы қабылдану сатысында тұр.
Компанияға Ұлттық оператор мәртебесін беру мынадай бірнеше міндеттерді
шешуге мүмкіндік береді:
˗
ішкі нарыққа электр энергиясының кепілді жеткізілімін қамтамасыз ету;
˗
ұлттық экономика үшін электр энергиясының экспорты мен импортын
барынша тиімді пайдалану;
˗
ҚР электр энергиясын инновациялық дамытуды қамтамасыз ету;
˗
Ұлттық операторды сала бойынша мемлекеттік саясатты орындау және оны
жағымсыз сыртқы ортаның әсерінен қорғау құралы ретінде пайдалану.
Бүгінгі таңда Қазақстанда электр энергиясының маусымдық сұранысқа тәуелсіз
экспорттық әлеуеті бар және импорттық-экспорттық операциялар саласында Ұлттық
операторды құру келіссөздер барысында, оның ішінде Еуразия экономикалық одағының
(ЕАЭО) ортақ электр энергетикалық нарығы аясындағы келіссөздерде мықты ойыншы
болуына мүмкіндік береді.
ЕАЭО ортақ электр энергетикалық нарығын құру ұлттық электр энергетикалық
нарықтарды сақтай отырып, бес қатысушы елдің энергетикалық жүйелерінің өзара
34
тиімді ынтымақтастығын қарастырады. ЕАЭО туралы шарт аясында мүше елдердің
нормативтік-құқықтық жасақтамасын одан әрі құрылымдық тұрғыдан жақындастыру
және үйлестіру көзделеді. 2015 жылы 8 мамырда Мәскеу қаласында Жоғары
Еуразиялық Экономикалық Кеңестің шешімімен (№12) ЕАЭО ОЭЭН құру
тұжырымдамасы бекітілді.
Тұжырымдамада оны құрудың негізгі мақсаттары мен міндеттері, функционалдық
құрылымы, Одақ ОЭЭН субъектілері мен қатысушыларының арасындағы өзара іс-
қимылдың бағыттары, сондай-ақ оны құрудың кезеңдері белгіленген. Тұжырымдамаға
сәйкес, ОЭЭН-де электр энергиясының саудасы мынадай тәсілдермен:
˗
ОЭЭН-ге қатысушылар арасындағы ерікті екіжақты шарттар бойынша;
˗
орталықтандырылған сауда-саттықта, оның ішінде, ОЭЭН-ге қатысушылар
арасында электронды сауда жүйесінде бір тәулік бұрын;
˗
электр энергиясының жоспарлы мәннен нақты сальдо-ағулық ауысымының
сағат сайынғы ауытқушылықтарын реттеу (теңгерімдеуші нарық) арқылы жүзеге
асырылады.
Қазіргі кезде ЕАЭО ОЭЭН құру бағдарламасы әзірленіп жатыр. Бекітілген
Тұжырымдама мен ЕАЭО ОЭЭН құру бағдарламасы негізінде мүше мемлекеттер ЕАЭО
ортақ электр энергетикалық нарығын құру туралы халықаралық шартты әзірлеп,
қабылдайды.
Аталған саладағы жаңа мүмкіндіктер РФ мен Белоруссияда қосымша экспортқа
сату нарығының пайда болуына, сондай-ақ Орталық Азия елдерінен Еуразиялық
Экономикалық Кеңістік елдеріне электр энергиясын жеткізу мүмкіндігіне байланысты.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=3#2015_жылы_экономиканың_салалары_бойынша_тұтыну_құрылымы___(млрд_кВтч_–_млрд._кВтсағ.)


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=3#Активтерді_қайта_құрылымдау,_жаңа_компанияларды_қайта_құру,_сатып_алу_және_құру


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=3#_Қазақстан_90_847,2_млн.кВт.сағ._немесе_100,0%__Солтүстік_аймақ_60_399,2_млн.кВт._сағ._немесе_66,5%__Оңтүстік_аймақ_19_393,3_млн.кВт._сағ._немесе_21,3%


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=3#(Потери_–_Шығындар_(заглавная_буква)_Электр_энергетикасы_нарығындағы_бәсекелес_орта


title: Көмір нарығы - «Самұрық–Энерго» АҚ біріктірілген жылдық есебі

text:
Көмір нарығы
Қазақстанның көмір өнеркәсібі
Көмір өнеркәсібі Қазақстан Республикасының маңызды ресурстық салаларының
бірі болып табылады. Отын өндірудің ағымдағы құрылымында көмір негізгі үлесті –
74%-ды немесе жиынтық тұтынудың 51,0 млн. тоннасын құрайды, ол 2014 жылмен
салыстырғанда 1,6 млн. тоннаға аз. Қазақстанда көмір өнеркәсібінің барлық негізгі
сегменттері ұсынылған, алайда энергетикалық көмірді өндіру мен пайдалану ерекше
дамыған.
2015 жылғы жағдай бойынша, Қазақстан Республикасы дәлелденген көмір
қорының көлемі бойынша дүние жүзінде сегізінші орынға ие (33,6 млрд. тонна немесе
жалпы дүниежүзілік қордың 4%-ы).
Қазақстан Республикасында энергетикалық көмірді өндіру соңғы жылдары орташа
қарқыны 2%-бен тұрақты өсіп отырды, алайда 2015-2040 жылдар арасындағы кезеңде
көмір өндіру жылына 1%-ға жетпейтін қарқынмен баяу азаяды деп күтілуде.
35
2015 жылы 2014 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 102,2 млн.тонна
(концентратты есепке алмағанда) немесе 95% көмір өндірілді. Мұнда ішкі нарыққа 69
млн.тонна, экспортқа – 29,2 млн.тонна (2014 жылғы 96% пайызбен салыстырғанда)
көмір жеткізілді.
Көмірге ішкі сұраныстың азаюы эндогенді өртті болдырмау және көмір сапасын
жоғалтпау үшін көмірдің мол қорын қоймаларға сақтап қоюға жол бермеу
мақсатындағы маусымдылыққа байланысты. Сонымен қатар, көмірге ішкі сұраныс 2015
жылдың қыс-күз айларында температураның неғұрлым жоғары болуына байланысты
азайды.
Экспорттың азаюы Ресейде импорт алмастыру саясатын енгізу салдарынан Ресей
электр станцияларының берген өтінімдерінің азаюына байланысты.
Қазақстандағы энергетикалық көмір нарығы біршама үзік-үзік болып келеді:
жиынтық өндірудің 36%-ға жуығын қамтамасыз ететін ірі ойыншы – «Богатырь Көмір»
ЖШС («Самұрық-Энерго» мен «РУСАЛ»), жиынтық өндірудің 30%-ға дейінгі көлемін
«ENRC» («Восточный», «Шұбаркөл Көмір» кесігі), өндіреді, одан соң – «Қазақмыс» (8
%), «Қаражыра» (6 %), «Ангренсор Энерго» (5 %) және басқалар.
Энергетика саласындағы көмір
2015 жылы Қазақстан Республикасының энергетикасы үшін көмір өндіруші
кәсіпорындардың көмір сату көлемі 49 236 мың тоннаны құрады. «Богатырь Көмір»
ЖШС-ның көмір сату көлемі 22 252 мың таннаны құрады, бұл Қазақстан
Республикасындағы көмір сатудың жалпы көлемінің 45%-ын құрайды. Осы көрсеткіш
бойынша Қоғам көшбасшылық орынға ие және ERG (14 872 мың тонна) және
Kazakhmys (6 691 мың тонна) құрылымына кіретін көмір өндіретін ірі кәсіпорындардан
озады. «Богатырь Көмір» ЖШС-ның ең ірі тұтынушылары «Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС,
«Екібастұз
ГРЭС-2
станциясы»
АҚ,
«ҚарағандыЭнергоорталық»
ЖШС,
«СевКазЭнерго» АҚ болып табылады. 2015 жылы Қазақстан Республикасының көмір
өндіруші кәсіпорындарының Ресей Федерациясына көмірді экспорттау көлемі 19 709
92,9
82,5
93,4
110,1
114,3
112,8
107,6
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Энергетикалық көмір өндіру, млн тонна
36
мың тонна деңгейінде, соның ішінде «Богатырь Көмір» ЖШС экспортының көлемі
10 587 тыс.тоннаны құрады. «Богатырь Көмір» ЖШС экспортының үлесі экспорттың
жалпы көлемінің шамамен 54%-ын құрады. Ресей Федерациясында көмірдің негізгі
тұтынушылары Рефтинск ГРЭС-і, Троицк ГРЭС-і, Серовск ГРЭС-і, Жоғарғы Тагил
ГРЭС-і, Қорған ЖЭО болып табылды.
(Реализация, всего – Сату, барлығы)
(Реализация в Казахстане – Қазақстанда сату)
Саланың реттегіш ортасы
Уәкілетті орган (Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі) 2004 жылғы
9 шілдедегі № 588-II «Электр энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының
негізінде электр энергетикасы саласындағы басшылықты жүзеге асыру мақсатында:
электр энергетикасы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырады;
электр энергетикасы саласындағы техниалық регламенттерді әзірлейді және
бекітеді;
электр энергетикасы саласындағы нормативтік техникалық құжаттарды
әзірлейді және бекітеді;
Қазақстан Респбликасының бірыңғай электр энергетикалық жүйесі бар,
Қазақстан Республикасының аумағы бойынша электр байланысы жоқ өңірлер үшін
электр энергиясының көтерме нарығының жұмыс істеу және оны ұйымдастыру
ерекшеліктерін белгілейді;
электр энергетикасы саласында халықаралық ынтымақтастықты жүзеге
асырады;
электр қуаттарын орналастырудың перспективтік сызбасын әзірлеп, бекітеді;
қолданыстағы заңнамаларға сәйкес басқа да қызметтерді жүзеге асырады.
Электр энергиясын жеткізу және тарату бойынша қызметтер табиғи монополиялар
саласы болып табылады және 1998 жылғы 3 шілдедегі № 272-I «Табиғи монополиялар
және реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі.
Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар саласында басшылықты жүзеге
2015 жылғы көмір сату және 2016 жылға жоспар
м
ың
т
онн
а
37
асыратын мемлекеттік орган Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика
министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау комитеті
(бұдан әрі – ҚР ҰЭМ ТМРжБҚК) болып табылады.
2004 жылғы 9 шілдедегі № 588-II «Электр энергетикасы туралы» Қазақстан
Республикасының Заңына сәйкес ҚР ҰЭМ ТМРжБҚК:
1)
тәулік аймақтары бойынша және (немесе) жеке тұлғалардың электр энергиясын
тұтыну көлеміне тәуелді энергиямен қамтамасыз етуші ұйымдардың электр
энергиясына белгіленетін тарифтерді саралау тәртібін бекітеді;
2)
энергия өндіруші ұйымдармен инвестициялық шарттар жасайды;
3)
жеке тарифті бекітеді;
4)
Интернет-ресурста энергиямен қамтамасыз ету мақсатында электр энергиясын
сатып алу жөніндегі қызметті жүзеге асыруға лицензиясы бар ұйымдардың тізілімін
жүргізеді, орналастырады және жаңартады;
5)
энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың қолданыстағы заңнамалардың
талаптарын сақтауына бақылауды жүзеге асырады және анықталған бұзушылықтарды
жою туралы орындалуы міндетті болып табылатын ұйғарымдарды шығарады;
6)
өз құзыреті шегінде осы Заңда анықталған нормативтік құқықтық актілерді
әзірлейді, бекітеді;
7)
осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан
Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актлерінде
көзделген өзге де өкілеттерді жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2014 жылғы 19 қыркүйектегі № 994 шешімімен бекітілген Қазақстан
Республикасының Энергетика министрлігі туралы ережесіне сәйкес, көмір саласындағы
конкурска шығаруға жататын көмірсутекті шикізат, көмір мен уран бар жер
қойнауының учаскелері тізілімінің жобаларын әзірлейді.
Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің міндетін
атқарушының 2014 жылғы 15 қазандағы №67 бұйрығына сәйкес, Қазақстан
Республикасының Инвестициялар және даму министрлігінің Геология және жер
қойнауын пайдалану комитеті көмір саласында мына қызметтерді жүзеге асырады:
1)
жер қойнауын зерттеу мен пайдалануға мемлекеттік бақылауды жүзеге
асырады;
2)
өз құзыреті шегінде жер қойнауын пайдаланушылардың келісімшарт
талаптарын орындауына мониторинг жүргізеді және бақылау жасайды;
3)
жер қойнауына мемлекеттік мониторинг жүргізежі;
4)
Қазақстан Республикасының заңнамаларында көзделген өзге де өкілеттерді
жүзеге асырады.
Нарық жағдайындағы SWOT-талдау
Сыртқы және ішкі ортаның талдауына сәйкес, 1-кестеде Қоғамның әлеуеті мен
әрі қарайғы даму перспективасын белгілейтін SWOT-талдау әзірленіп, ұсынылған.
Жағымды әсер
Жағымсыз әсер
38
Күшті жақтары
Әлсіз жақтары
1
Өндірген кезде өзіндік құны төмен
энергетикалық көмірдің мол
қорының болуы
2
Қазақстан Республикасындағы
қуаттардың тозуының жалпы
деңгейіне қатысты тиімді
энергетикалық қуаттар
3
Мемлекет пен Қор тарапынан
қолдау көрсетілуі
4
Белгіленген қуатты пайдалану
коэффициентінің төмен болуы
5
Қарыз жүктемесінің тым көп болуы
6
Баға
ұсынысын
басқару
мүмкіндіктерінің төмен болуы
Мүмкіндіктер
Қауіп-қатерлер
1
Өсіп отырған сұраныс, бәсекеге
қабілеттілікті қамтамасыз ету
есебінен нарықтың үлесін кеңейту,
және келешекте нарық моделін
өзгерту
2
Қазақстан Республикасының
экспорттық әлеуетін, оның ішінде
Ұлттық оператор мәртебесі
есебінен дамыту
3
Нарықтың қажеттіліктеріне сәйкес,
қуат теңгерімін оңтайландыру
(ЖЭС, ЖЭО, СЭС, ЖЭК)
4
Көмірді пайдалану бағыттарын,
оның ішінде байыту есебінен
кеңейту
1
Байланыстырып өндіруді сақтау және
кеңейту
2
Өндіруші қуаттарға сұраныс пен
ұсыныстың арасындағы алшақтықтың
ұлғаюы
3
Экологиялық заңнамаларды шектен
тыс қатайту
4
ЕАЭО бірыңғай электр энергетикалық
нарығын дамыту есебінен Қазақстан
Республикасының
нарығына
қолжеткізудің қиындауы
Күшті жақтары
Компания ұзақ мерзімді перспективада Қоғам мен сыртқы тұтынушылардың
қызметін қамтамасыз ете алатын энергетикалық көмір қорына ие. Солай бола тұрса да,
көмір өндірудің өзіндік құны әлемдегі ең төмендегілердің бірі болып табылады.
Қолжетімді энергия ресурстарын тиімді пайдалану Қоғамның стратегиялық бәсекеге
қабілеттілігін сақтауға мүмкіндік береді.
Қоғамның активтерін дамытудың ауқымды бағдарламасын іске асыру, сондай-ақ
таяу арада өндіруші қуаттардың енгізілуі Қазақстан Республикасындағы қуаттар әбден
тозығы жеткен жағдайда пайдаланылатын жабдықтардың технологиялық жоғары
деңгейін көрсетеді. Жүктеме деңгейін арттырған және инвестициялық
бағдарламаларды іске асыруды жалғастырған жағдайда Қоғам Қазақстан Республикасы
энергетикасының операциялық тиімділігінің көшбасшысы болуы мүмкін.
«Самұрық-Энерго» АҚ – Қазақстан Республикасының жүйе құрушы
компанияларының бірі және «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының құрамына
кіреді. Қазақстан Республикасының энергетикалық қауіпсіздігінің кепілі ретіндегі рөлін
есепке ала отырып, мемлекет пен Қор тарапынан Компанияға стратегиялық қолдау
көрсетіледі.
39
Әлсіз жақтары
Электр энергетикасы нарығының жұмыс істеу конъюнктурасы мен моделі Қоғам
қуаттары жүктелімінің төмен болуына жағдай жасайды. Қуаттардың жүктелімінің
төмен болуы Компания активтерінің жұмыс жасауының технологиялық және
басқарушылық тиімділігінің төмендеуіне себепші болады, бұл өз кезегінде электр
энергиясының өзіндік құнының артуына және оның бәсекеге қабілеттілігінің
төмендеуіне әкеп соғады.
Қоғамның салынған инвестициялары көлемінің ауқымдылығы қарыз жүктемесі
деңгейінің ұлғаюына әкеп соқты, бұл өндірістік жоспарды жүйелі орындау және қуат
жүктемелерін ұлғайту қажеттігін арттырады. Нарықтың қазіргі кездегі тәртібі бойынша
инвестициялық жүктеменің жоғары болуы тарифтердің жоғары болуынан көрінеді, бұл
Компанияның нарықтағы ұстанымының әлсіреуіне әкеп соғады. Келешекте қуат
нарығын енгізу арқылы бұл проблема белгілі бір дәрежеде өзінің өзектілігін
азайтады.азайту тәсілдерінің бірі ретінде қызмет ете алады.
Компанияның ірі станциялары нарықтың үстем субъектілері болып табылады.
Осыған байланысты Қоғамның қазіргі ұйымдық құрылымымен икемді баға саясатын
жүргізуге мүмкіндігі жоқ, бұл әртүрлі санаттағы тұтынушыларды тарту мүмкіндіктерін
азайтады. Бұл проблеманы компанияның сату функциясын қайта ұйымдастыру ғана
шеше алады.
Мүмкіндіктер
Электр энергиясының экспортын ұйымдастыру бойынша құзыреттердің болуы
және әлеуетті түрде Ұлттық оператор мәртебесін алу Қоғамға экспорттық қызметті
айтарлықтай кеңейтуге мүмкіндік береді. Қазақстан Республикасының пайдалы
экономикалық-географиялық жағдайы және бай энергия ресурстарымен үйлескен
тиімді өндіруші қуаттарының болуы дәстүрлі солтүстік және перспективті оңтүстік
бағытта экспорт әлеуетін қамтамасыз етеді.
Операциялық тиімділікті арттыру және келешекте электр энергетикасы нарығы
моделінің өзгеруі есебінен Қоғам ішкі нарықтағы электр энергиясын сатуды
айтарлықтай кеңейтуі мүмкін. Сату саясатының бәсекеге қабілеттілігін және
икемділігін арттыру нарықтың органикалық өсу есебінен де, сондай-ақ өзара іс-қимыл
ұзақ мерзімді негізде жүзеге асырылатын клиенттер – электр энергиясының ірі
тұтынушалары санының өсу есебінен де нарықтың үлесін ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Қазіргі заманғы көмір энергия блоктарын, маневрлік қуаттарды, аралас өндіру мен
болашақтың энергетикасын (ЖЭК) қатар дамыту Компанияға нарық көшбасшысы
ретінде өз жағдайын нығыз бекітуге мүмкіндік береді. Өз кезегінде Қоғамның
тұрақтылығы оның кейінгі қарқынды дамыуының бекітілімі болып шығады.
Көмірмен жұмыс істеудің заманауи технологиялары, ең алдымен, оны байытудың
инновациялық тәсілдері Екібастұз көмірін қолдану спектрін және оны монеталаудың
әлеуетті мүмкіндіктерін күрт кеңейтуге мүмкіндік береді. Көмірді байыту оны
жеткізудің тиімді радиусын ұлғайтады және оны стандартталған өнімнің халықаралық
нарығына шығарады.
Қауіп-қатерлер
40
Қазақстан Республикасы электр энергетикалық нарығының қағидалары
байланысқан қуат өндіруді дамыту мүмкіндіктерін шектемейді. Солай бола тұрса да,
экономиканың қазіргі моделі жетекші индустриялық компаниялардан байланысқан
қуаттарды ұстау тартымдылығының жоғары болуына себепші болады. Келешекте ірі
өнеркәсіптік жобалардың көбі дербес энергетикалық қуаттарды құруды көздейді, бұл
электр энергиясының еркін нарығының шамасын азайтады. Бұған қоса, қуат өндірудің
тиімділігін арттыру үшін индустриялық компанияларға көбінесе электр энергиясының
артығын демпингтік бағалар бойынша өткізу пайдалы, бұл нарыққа теріс әсер тигізеді.
Келешекте байланысқан қуатпен байланысты бәсекенің қиындығы екі деңгейлі
тарифтер жүйесін ендіру есебінен азаюы мүмкін, бірақ бос нарықтың шағын үлесіне
қатысты сақтау қауіп-қатері сақталады.
Экономиканың өсу қарқынының баяулауы электр энергиясын тұтынудың өсу
қарқынының аса жоғары болмауына алып келеді. Сонымен қатар, өндіру қуаттарын
дамытудың қолда бар жоспарын іске асыру орташа жылдық артық қуатты арттырады.
Нәтижесінде өткізу нарығы үшін бәсекелестік артады және электр энергиясының
тұрақты экпорттын ұйымдастырудың өзектілігі артады.
Энергетика экологиялық заңнамалардың өзгеруіне өте сезімтал болып табылады.
Әсіресе бұл күлі көп, калориясы аз көмірге сүйенетін қуатты өндіру үшін өзекті болып
табылады. Қазақстан Республикасының қарқынды экологиялық жаңғырту жолын
ұстануы электр энергиясын өндіруде шығындардың көбеюіне әкеп соғуы мүмкін.
ЕАЭО бірыңғай электр энергетикалық нарығының құрылуы нәтижесінде Қазақстан
Республикасы қатысушы елдердің нарықтарына жеңілдетілген қолжетімділік алып қана
қоймайды, сондай-ақ ішкі нарықтың ашықтығын арттырады. Ресейдің Сібір мен Орал
БЭЖ-інде, сондай-ақ Қырғызстанда жаз кезеңінде электр энергиясының өзіндік
құнының төмен болуы Қоғамды электр энергиясын жетекші өндіруші және Ұлттық
оператор ретінде экспорттық экспансияны шектеу тәсілін әзірлеуге міндеттейді.
Қорытынды
Қазақстанның электр энергетикасы нарығы әлеуетінің өсу мүмкіндігі мол,
Қоғамның нарықтағы ұстанымы осы әлеуетті іске асыруға, акционерлік құнды
жоғарылатуға барынша сәйкес келеді. Қоғам ЕТҰ-ға операциялық бақылау орнатуға
және қолайлы нормативтік орта құруға көмектесе отырып, жаңа станцияларды салу мен
жаңғырту, оның тиімділігін көтеру арқылы электр энергиясын экспорттауға,
компанияның құнын өсіруге бағытталған ұзақ мерзімді стратегияны іске асыру қажет.
Қызмет нәтижелері
Өндірістік қызмет
Негізгі қызмет көрсеткіштері
«Самұрық-Энего» АҚ компаниялар тобының 2015 жылғы энергия өндіру
көлемі 22,3 млрд кВтсағ. құрады, ол ҚР БЭЖ бойынша 2015 жылы өндірілген
жиынтық электр энергиясының 25 %-ын құрайды.
41
Үш жыл ішінде негізгі көрсеткіштер бойынша қол жеткізілген нәтижелердің
динамикасы, алдағы жылдың жоспары
Атауы
Өлшем бірлігі
2013
2014
2015
2016
(жоспар)
Электр энергиясын
өндіру көлемі
*
млн кВтсағ.
33 497
28 217
*
22 318
23 259
Электр энергиясын сату
көлемі
млн кВтсағ.
8 133
8 605
8 414
8 758
Электр энергиясын
тарату көлемі
млн кВтсағ.
11 859
12 344
12 113,6
12 332,0
Жылу энергиясын өндіру
көлемі
мың/ Гкал
6 783
7 551
6 907
7 359
Көмір өндіру көлемі
млн тонна
41,7
38,0
34,5
32,5
* «Самұрық-Энерго» АҚ бойынша барлығы
Энергия тасымалдағыштардың түрлері бойынша бөлгендегі электр энергиясын өндіру,
ГВт/cағ.
*
Ертіс СЭС каскадын қоспағанда
(ГЭС и ВИЭ – СЭС және ЖЭК)
(ГРЭС – ГРЭС)
(ТЭЦ – ЖЭО)
ЕТҰ бойынша бөлгендегі электр энергиясын өндіру, млн кВт/сағ.
ЕТҰ атауы
2013
2014
2015
2016
(жоспар)
«Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС
13 492
14 096
10 729
11 175
«Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ
6 280
4 755
3 211
4 945
«АлЭС» АҚ
5 228
5 036
5086
4920
«Ақтөбе ЖЭО» АҚ
628
667
666
872
«Шардара СЭС» АҚ
465
565
465
265
«Мойнақ СЭС» АҚ
899
577
903
906
1 364
1 142
1 450
21 366
21 372
15 116
5 857
5 703
5 752
2013
2014
2015
ГЭС и ВИЭ
ГРЭС
ТЭЦ
42
«БЖЭС» ЖШС
-
-
79
172
«Samruk-GreenEnergy» ЖШС (Қапшағай қ. 2 МВт
КЭС)
-
0,4
3,15
3,4
«ЖГРЭС» АҚ
1 594
2 520
1 176*
-
Барлығы
28 587
28 216
22 318**
23 259
* «ЖГРЭС» АҚ 2016 жылдың 15 мамырына дейін «Самұрық-Энерго» АҚ құрамында болды
**Ертіс СЭС каскадын қоспағанда
Электр станцияларының белгіленген қуаты 6 774 МВт. құрады, бұл ҚР БЭЖ
электр станцияларының жиынтық белгіленген қуатының 31,8 %-ын құрайды.
Өндірістік (белгіленген) қуаттар, МВт
Атауы
2013
2014
2015
2016
(жоспар)
«Екібастұз ГРЭС-1» ЖШС
4 000
4 000
4 000
4000
«Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ
1 000
1 000
1 000
1000
«ЖГРЭС» АҚ
1 230
1 230
-
-
«АлЭС» АҚ
1 239
1 239
1 239
1239
«Ақтөбе ЖЭО» АҚ
88
88
88
118
«Шардара СЭС» АҚ
100
100
100
100
«Мойнақ СЭС» АҚ
300
300
300
300
«Samruk-GreenEnergy» ЖШС (Қапшағай қ. 2 МВт
КЭС)
-
2
2
2
«Бірінші жел электр станциясы» ЖШС
-
-
45
45
Станциялардың барлық түрлері бойынша
қорытынды
7 957
7 959
6 774
6 804
Жылу энергиясын өндіру, мың Гкал
Атауы
2013
2014
2015
2016
(жоспар)
«АлЭС» АҚ
4 960
5 580
5 031
5 449
«Ақтөбе ЖЭО» АҚ
1 760
1 868
1 795
1 834
«Екібастұз ГРЭС-2 станциясы» АҚ
63
103
81
76
Барлығы
6 783
7 551
6 907
7 359
Электр жеткізуші әуе және кабельді желілердің ұзындығы
Кернеуі 0,4 – 220 кВ - 70 111 км ЭЖЖ жалпы ұзындығы, оның ішінде:
Әуе ЭЖЖ – 63 741 км;
Кабельді ЭЖЖ – 6 370 км.
Кернеуі 220 кВ және одан аз қосалқы станциялар бойынша деректер
Кернеуі 35 кВ және одан көп ҚС саны – 579 бірл., трансформаторлық қуаты -12 463 МВА;
Кернеуі 6-10/0,4 кВ ҚС саны – 13 956 бірл., трансформаторлық қуаты -3 932 МВА.
Электр беру және тарату желілерінің ұзындығы*, км
43
Желі түрлері
Желілерінің ұзындығы 35 кВ-дан
көп
Желілерінің ұзындығы 35 кВ-дан
аз
2013
2014
2015
2013
2014
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/samrienergo-a-biriktirilgen-jildi-esebi.html?page=4#Барлығы_28_587_28_216_22_318**_23_259_*_«ЖГРЭС»_АҚ_2016_жылдың_15_мамырына_дейін_«Самұрық-Энерго»_АҚ_құрамында_болды