title: (b) Тіршіліктің А - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы
|
Мектеп:
|
Күні: 20.09
|
Мұғалімнің аты-жөні: Нұрмаханова А
|
Сынып:10
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Биологиялық нысандар құрамындағы нәурыздардың мөлшері. Нәурыз құрлымында әртүрлі жағдайлардың әсері
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
9.4.2.1 - өсімдік және жануар жасушаларының негізгі бөліктерінің құрылымы мен қызметін түсіндіру
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар: өсімдік пен жануар жасушаларының негізгі бөліктерін анықтау;
Оқушылардың басым бөлігі: өсімдік пен жануар жасушасының құрам бөліктерінің атқаратын қызметін сипаттау;
Кейбір оқушылар:жасушадағы әрбір органоидтардың өзіндік ерекшеліктерін ажырату.
|
Бағалау критерийлері
|
1.Өсімдіктер жасушасының құрылысы мен атқаратын қызметін сипаттау;
2.Жануар жасушасында болатын органоидтардың құрылысы мен атқаратын қызметі нақтылау.
|
Дағдылар
|
- сын тұрғысынан ойлау;
- білімді шығармашылықта қолдана білу қабілеті;
|
Тілдік мақсаттар
|
Тақырыпқа байланысты терминдер: жасушалық құрылым, цитоплазма, плазмалық мембрана, ядро, эндоплазмалық тор, рибосомалар, Гольджи аппараты, лизосомалар, митохондриялар, жасуша орталығы, қозғалу органоидтері, жасуша қосындылары.
Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:
Бұл өсімдік жасушасы ма, әлде жануар жасушасы ма?
Сіз қалай ойлайсыз, бұл қандай жасуша?
Сіз неге бұл өсімдік / жануар жасушасы деп ойлайсыз?
Неге бұл өсімдік / жануар жасушасы емес?
Сіз бұл өсімдік / жануар жасушасы екендігіне сенімдісіз бе?
Сіз бұл өсімдік / жануар жасушасы екендігін қалай білдіңіз? Сіз сенімдісіз бе?
Мен өсімдік / жануар жасушасы еместігіне сенімдімін.
Бұл өсімдік / жануар жасушасы шығар,рарапотому что өйткені оның… - / бар.
Бұның өсімдік / жануар жасушасы болуы мүмкін емес, өйткені оның … - емес / жоқ…
Қаралатын сұрақтар:
1. Жасуша органоидтары құрылысына қарай қандай топтарға жіктеледі?
2. Олардың әрқайсысының жасушадағы рөлін қандай?
3. Өсімдік пен жануар жасушаларының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын қандай?
|
Құндылықтарға баулу
|
- Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау;
- Қарым-қатынас жасау қабілеті.
|
Пәнаралық байланыс
|
Химия – цитоплазма мен ядроның құрамы және онда жүретін химиялық реакциялар.
Физика – митохондрияда энергияның бір күйден екінші күйге айналуы;
|
Алдыңғы білім
|
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған
кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
1. Ұйымдастыру кезеңі
1. Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу
2. Қима қағаздар арқылы оқушыларды үш топқа бөлемін.
3. Өткен тақырыпты пысықтау мақсатында
|
|
Сабақтың ортасы
|
«Орамжапырақ» әдісі жүргізіледі.
Білім алушылар сұрақтарға жылдам жауап беруі керек
1. Биология ғылымы нені зерттейді?
2. Биология пәнінің міндеті қандай?
3. Биология ғылымының қандай жеке салалары бар?
4. Тіршіліктің жаратылу деңгейлерін атап, сипаттама беріңіз;
5. Жасуша деген не?
6.Өсімдік жасушасының ерекшеліктері неде?
Жаңа сабақ.
Жаңа сабақ бейнежазба көрсетумен басталады. Бейнежазбадан үзінді көріп болған соң оқу мақсаты оқушылармен бірге айқындап аламыз.
Оқулықпен жұмыс. Білім алушылар 10-13 б.б. мәтінмен танысады, керек жерін жазып алады.
1-тапсырма. Мәтінмен жұмыс.
2-тапсырма. Кестемен жұмыс. Жасуша органоидтарын мембрана санына қарай жіктеу.
Мембранасы жоқ
|
Бір мембраналы
|
Екі мембраналы
|
|
|
|
|
|
|
Дескриптор
Жасушаның органоидтарын сипаттайды;
Мембрана санына қарай жасуша органоидтарын жіктейді;
Қ.Б. «Геометриялық фигуралар» арқылы жүзеге асады.
|
Сұрақтар жазылған орамжапырақ жапырақтары
Геометриялық фигуралар
https://www.youtube.
com/watch?v=X0bQ
Dr9oKps
Оқулық, сурет
Органоидтары жазылған қима қағаздар
Геометриялық фигуралар
|
|
3-тапсырма. «Сандар сөйлейді» әдісі. Плакатқа түрлі түспен боялған сандарды жабыстырып, жанына сол санға қатысты мәліметтерді жинақтайды.
8 – рибосоманың пішіні дұрыс емес 8 санына ұқсайды.
2- рибосома үлкен және кіші деген 2 бөліктен тұрады.
2 – Гольджи жиынтығының ЭПТ-ға ұқсас екі түрлі қызметі бар.
94-95 - энергия сыйымды заттардың 94-95% синтезі митохондрияда жүреді.
3 – пластидтердің үш түрі бар.
50 - ЭПТ жасушада 50 пайызға дейінгі көлемді алып жатады.
3 – эукариоттық жасушаларда мембрана, цитоплазма, ядро деген негізі үш бөлімнен тұрады.
1 – бір мембраналы органоидтар: Гольджи жиынтығы, ЭПТ, лизосома, вакуоль.
2 – екі мембраналы органоидтарға: пластид, митохондрия, ядро жатады.
Дескриптор
Жасуша органоидтарының негізгі құрам бөліктерін талдайды.
Қ.Б. геометриялық фигуралар арқылы жүзеге асады.
3-тапсырма. «Суреттер сөйлейді» . Конверт ішінде органоидтар суреті берілген. Әр оқушы бір сурет алады. Алған органоидына сипаттама береді.
Қ.Б. геометриялық фигуралар арқылы жүзеге асады.
Дескриптор
Әрбір органоидтың құрылысын мен атқаратын қызметін біледі;
3-тапсырма. «Сандар сөйлейді» әдісі. Плакатқа түрлі түспен боялған сандарды жабыстырып, жанына сол санға қатысты мәліметтерді жинақтайды.
8 – рибосоманың пішіні дұрыс емес 8 санына ұқсайды.
2- рибосома үлкен және кіші деген 2 бөліктен тұрады.
2 – Гольджи жиынтығының ЭПТ-ға ұқсас екі түрлі қызметі бар.
94-95 - энергия сыйымды заттардың 94-95% синтезі митохондрияда жүреді.
3 – пластидтердің үш түрі бар.
50 - ЭПТ жасушада 50 пайызға дейінгі көлемді алып жатады.
3 – эукариоттық жасушаларда мембрана, цитоплазма, ядро деген негізі үш бөлімнен тұрады.
1 – бір мембраналы органоидтар: Гольджи жиынтығы, ЭПТ, лизосома, вакуоль.
2 – екі мембраналы органоидтарға: пластид, митохондрия, ядро жатады.
Дескриптор
Жасуша органоидтарының негізгі құрам бөліктерін талдайды.
Қ.Б. геометриялық фигуралар арқылы жүзеге асады.
|
Оқулық, әртүрлі түспен жазылған сандар, желім, плакаттар
Геометриялық фигуралар
Геометриялық фигуралар
|
Сабақтың соңы
|
Кері байланыс. «Білім қоржыны»
|
Стикер
|
Саралау – оқушыға
мейлінше қолдау
көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Қабілетті
оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?
1.Жасуша органоидтарының өзара байланысын түсіндіріңдер.
2. Цитоплазма мен ядроның құрамында және жүретін химиялық реакцияларды анықтаңдар.
3.Митохондрияда энергияның бір күйден екінші күйге ауысуына мысал келтіріңдер.
|
Бағалау – оқушы білімін
тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Геометриялық фигуралар арқылы
|
Пəнаралық байланыс
Химия, физика
|
Рефлексия
Сабақтың мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма?
Бүгін оқушылар не үйренді?
Сабақ қалай өтті, қандай деңгейде өтті?
Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма? (тапсырмалар сəйкес болды ма?)
Уақытты қалай пайдаландым?
Жоспарыма қандай өзгеріс енгіздім жəне неге?
|
Қорытынды бағалау
Ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)
1: «Сандар сөйлейді» әдісі
2: «Орамжапырақ» әдісі
Қандай екі нəрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту
мен оқуға қатысты)?
1: «Аукцион»
2: Венн диаграмма
Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?
1: Жабық сұрақтар
2: Биологиялық диктант
|


Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау - Сымбатты сақтау ережелері, орындықта дұрыс отыру дағылары.
-Модель құру барысында үшкір, кесуші заттармен жұмыс жасау ережелері.
Сабақ бойынша рефлексия Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарларынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқу мен оқытуға қатысты)
1.
2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді(оқытуды да оқуға қатысты)
1.
2.
Сабақ барысында мен сынып н емесе жекеленген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?


title: Сабақтың тақырыбы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жүйке жасаушыларының құрлысы. Мембраналық потенциал. Әрекет потенциалы.Әрекет потенциалының инициациасы мен трансмиссиясы.Нейронның аксон бойымен қозудың берілуі
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме)
10.1.7.1- миелендеген нейрон аксонында әрекет потенциялының инициациясы мен трансмиссияын сипаттау және түсіндіру
Сабақ мақсаттары
миелендеген нейрон аксонында әрекет потенциялының инициациясы мен трансмиссияын сипаттау және түсіндіру
Білімді шығармашылық тұрғыдан қолдана білу қабілеті;
Жеке және топпен жұмыс істей білу қабілеті;
миелендеген нейрон аксонында әрекет потенциялының инициациясы мен трансмиссияын сипаттау және түсінеді
Тілдік мақсаттар
Пән бойынша оқыту мақсаты: Оқушылар орындай алады:
Тірі ұлпаларда пайда болатын электрлік құбылыстарды оқып- зерттеудің басы 18 ғасырдың 2-ші жартысына келеді. Ағзаның тіршілік етуіндегі барлық үрдістер жасушалар мен ұлпаларда ЭҚК-ң пайда болуымен қатар жүреді. Биоэлектрлік құбылыстар маңызды физиологиялық үрдістерде үлкен роль атқарады: Оқытудың тілдік мақсаты:.
Тақырыпқа қатысты сөздік қор мен терминдер: Жүйке ұлпасы, нейрондар, жүйке импулüс³, нейроглия, дендритт.
Тыныс алу, анаэробты тыныс алу, аэробты тыны салу, энергия алу


title: Қазақша, орысша, ағылшынша аударылымдары

text:
Диалог құруға/ жазылымға қажетті сөздер топтамасы:
Тыныс алу тірі ағзаларға не үшін қажет?
Жануарлар дүниесінің басты тыныс алу бөлімдері..............
Тыныс алуына байланысты жануарлар ........... топқа бөлінеді, олардың айырмашылығы.........................
Қарастырылатын сұрақтар:
1. Тыныс алу үдерісінде қандай заттар бөлінеді және сіңіріледі?
2. Қандай ағзалар аэробты, ал қайысы анаэробты деп аталады? Неге?
Ұйымдастыру кезеңі. Оқушыларды түгелдеу. Сыныпқа жағымды атмосфера орнату.
Асық түстері бойынша 3 топқа бірігеді.
Әр топ басшыларына бағалау парақшасы таратылады.
Алдыңғы сабақты пысықтау мақсатында «Бір қадам алға» әдісі бойынша сұралады.
1.Қоршаған орта жағдайы мен флоэма бойынша заттар тасымалы өзара қалай байланысты?
2.Флоэма бойынша заттар тасымалы не үшін керек екенін түсіндір?
3.Флоэма бойынша зат тасымалына әсер ететін сыртқы факторларының түрлерін ата?
4.Тыныс алудың типтерін ата?
5. Тыныс алудың маңызы.


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жаңа сабақ. Оқулықпен жұмыс. Жүйке жүйесінің қызметі. Жүйке жүйесінің міндеті – жеке бөліктердің өзара әсері барынша тиімді болу үшін жеке мүшелер мен жүйелердің жұмысын ұйымдастыру. Яғни, жүйке жүйесі жеке бөліктердің жұмысын ұйымдастырып, оларды тұтас ағзаға айналдырады. Қарапайым мысал келтірейік. Егер жануар жүгірсе, оның бұлшық еттеріне көп энергия қажет. Демек, тыныс алу және қан тамырлары жүйесі де жа- сушаларды оттекпен қамтамасыз ету үшін белсенді болуы керек. Сонымен қатар органикалық заттар ыдыраған кезде түзілген артық жылу мен шлактан белсенді түрде арылу қажет. Теріде тамырлардың ұлғаюы, оның қызуы мен тер бөлуі белсенді түрде жүреді. Осы үдерістердің барлығы жүйке жүйесі қатысында жүзеге асырылады. Жүйке жүйесінің қатысынсыз мүшелер жұмысын үйлесімді бақылау мүмкін емес. Жүйке ұлпаларының құрылысы мен қызметі. Жүйке жүйесінің мүшелері (жұлын, ми, барлық жүйке) жүйке ұлпаларынан тұрады. Жүйке ұлпаларының подтиптері болмайды. Олардың барлығы жасушалардың екі түрінен: нейрондар мен нейроглиялардан тұрады.
Нейрондар – жүйке ұлпасының негізгі жасушалары. Жүйке ұлпасының қызметін нейрондар атқарады.
Нейрондар да жүйке импульстерін беруге қабілетті. Нейрондардың бұл қабілеті өткізгіштік деп аталады. Яғни жүйке ұлпаларының негізгі екі: қозғыштық және өткізгіштік қызметі бар.
Жүйке ұлпаларының қосымша ұлпалары нейроглия деп аталады. Оларды глиальды жасушалар деп атайды. Олар нейрондарды қорғайды, сақтайды және қоректендіреді. Олар нейрондарға қарағанда көп. Мыса- лы, бір нейронды шамамен мыңдаған глиальды жасушалар қоршайды. Нейрондардың құрылысы. Әрбір нейрон денесі мен өсінділерден тұрады (96-сурет). Нейрон денесі – ядросы, цитоплазмасы мен барлық
негізгі органоидтері бар жасушаларының орталық бөлігі.
Нейрондардың қысқа тармақталған өсінділері дендрит деп аталады.
Бұтақтары ағашқа ұқсайтындықтан осылай аталады.
Жасуша денесінен шығатын ұзын бір өсінді аксон деп аталады. Ак- сон – ішінде ұсақ органоидтер, сыртында жасуша мембранасы болатын нейрон цитоплазмасының алып өсіндісі.
Адам және жоғары құрылымды жануарларда аксондардың көпшілігі майтәрізді қабықшада болады.


title: Берілген мәтіндерді балалар оқып алады

text:
Берілген мәтіндерді балалар оқып алады. «Стикердегі диалог» әдісі (Топ мүшелері сұрақтардың жауабын стикерлерге жазып, қабырғадағы сұрақтар жазылған қағаздарға іледі. кейін пікірлерін қорғайды.)
Топтарға тапсырма: 1. Неліктен нейрондарды жүйке ұлпасының қызмет бірлігі деп атайтынын түсіндіріңдер.
2. «Жүйке ұлпасы», «нейрон», «нейроглия», «аксон» және «дендрит» деген терминдерге анықтама беріңдер.
3. Суретте көрсетілген (а) нейрон бөлігін атаңдар. Нейронның суретін (ә) салған кезде қандай қате кеткен?
АКТ, слайдтар,
Оқулық, дәптер
– C2H12O6
6CО2+H2О
– C6H12O6+О2
C6H12O6
2C3H6O3 + O2
6CО2+H2О
Сабақтың соңы
Ортақ тапсырма: «Пкірлер» парағы әдісі
1. Жүйке ұлпасы қызметінің ерекшеліктерін мысалдар келтіріп дәлелдеп, талқылаңдар. Аксон және дендрит құрылысы мен қызметінің қандай айырмашылықтары бар?
2. Нейрондар мен нейроглия құрылысын, орналасуын, мөлшерін, қызметі мен өзара байланысын сипаттаңдар.
Талдау «Броундық қозғалыс» Оқушылар сыныпты шарлап, талқыланатын мәселе бойынша ақпарат жинап, басқалармен пікірлеседі. Бұл тәсілді қолданғанда оқушыларға партаға отыруға болмайтынын ескерту керек.
ҚБ. «Алтын асық» әдісі


title: Саралау – оқушыға - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Саралау – оқушыға
мейлінше қолдау
көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Қабілетті
оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?
1.Табиғаттағы аэробты және анаэробты алмасу маңызын түсіндіріңдер.
2.Аэробты және анаэробты тыныс алу үдерісінің тиімділігін бу және іштен жану қозғалтқышы бар КПД-мен салыстырып бағалаңдар.
3.Аэробты және анаэробты ағзаларға мысал келтіріңдер.
|
Бағалау – оқушы білімін
тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Алтын асық.
|
Пəнаралық байланыс
Химия, физика
|
Рефлексия
Сабақтың мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма?
Бүгін оқушылар не үйренді?
Сабақ қалай өтті, қандай деңгейде өтті?
Жоспарыма қандай өзгеріс енгіздім және неге?
|
Қорытынды бағалау
Ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)
1: Сәйкестендіру;
2: «Аукцион»;
Қандай екі нəрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту мен оқуға қатысты?)
1: Сыр сандық.
2: Конверттегі сұрақтар.
Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?
1: Суреттер сөйлейді.
2: Биологиялық диктант.
|


title:
Күні:

Мұғалімнің аты-жөні - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді...

text:
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
|
|
Сабақ тақырыбы
|
Рефрактерлық кезең мен оның маңызы. Миелинденген нейрондардың артықшылығы. Миелинденген және миелинденбеген нейрондарды салыстыру
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.1.7.2- рефрактерлық кезең мен миелиен қабығының маңызы
|
Сабақ мақсаттары
|
рефрактерлық кезең мен миелиен қабығының маңызын білу
|
Бағалау критерийі
|
рефрактерлық кезең мен миелиен қабығының маңызын біледі
|
Тілдікмақсат
|
Оқушылар:
Ағзаны энергиямен қамтамасызетуге байланысты үдерістер мен тыныс алу үдерістерінің байланысын айтып бере алады.
Негізгісөздер мен тіркестер:
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік
бірліктер:
Талқылауға арналға нтармақтар:
Сіз неліктен ... екенін айта аласызба?
Жазылым бойынша ұсыныстар:
1 г нәруыздар, майлар мен көмірсуларыдырағанкездеқанша энергия бөлінеді? Түсіндіру.
|
|


title: Құндылықтарды дарыту - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Құндылықтарды дарыту
|
Топтық жұмыс жасау барысында оқушыларды өзара көмек көрсетуге, бір-бірінің пікірін тыңдауға және өзара ақпарат алмасу барысында бір-біріне құрмет көрсетуге баулу
|
Пәнаралық байланыс
|
Химия: тыныс алу өнімдерін формуламен жазу.
Қазақ тіл. Диалог құру, сұрақ-жауап кезінде
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Сабақ барысында Power Point презентациясын және Интернет желісін қолдану
|
Бастапқы білім
|
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Сабақты ұйымдастыру
«Алма бағы» жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру (тақтаға алма ағашының суретін және оған түрлі түсті стикерлер (алма) жапсыру, сабақ басталғанда оқушыларға өзіне ұнаған алманы алуды тапсырыңыз. Сол арқылы оқушының сол сәттегі көңіл күйін білуге болады, сонымен қатар топқа бөлінеді).
Генетика ғылымы нені зерттейді? Генетика ғылымының негізін салған кім?
Адамдарды ерте кезден –ақ тұқымқуалаушылықтың қандай қасиеті қызықтырды?
Тұқымқуалаушылық дегеніміз не? Өзгергіштік деген не?
Генетика ғылымы қай жылы ресми түрде жарияланды? Неге?
Генетиканың дамуы кезеңдерін атаңдар?
Генетика ғылымы қандай ғылымдармен байланысты
|
Power Point презентациясы, алма ағашының суреті, түрлі-түсті стикерлер
|
Сабақтың ортасы
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=11#Төмендегі_бос_ұяшыққа_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_жазыңыз._Сол_ұяшықтағы_Сіздің_сабағыңыздың_тақырыбына_сəйкес_Келетін_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


(Т) (Э) Оқушылар сабақтың басында алма ағашынан алған
лу және түсіну 10 минут
Топтарға тапсырма: (Мәтін бөліктерін тарату)
Биологиялық диктант
.................... дегеніміз – бұл популяциядағы дарақтар санының өзгеруі.
(Популяциялық толқындар)
2. .................. оқшаулану дегеніміз – бұл дербес түрлердің шағылысуына кедергі жасайтын тетік.
(Биологиялық немесе ұрпақжаңғырта)
3. .................... – саны аз оқшауланған популяциядағы аллельдер жиілігінің кездейсоқ, бағытсыз өзгеруі.
(Гендердің ығуы)
Ыстық және салқын суы бар стақан, қара шай қалташасы, әр түрлі өлшемді өшіргіш
|
Сабақтың соңы
|
Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:
|
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Барлық оқушылар: белгілі бір мәселелер бойынша ойланып, тұжырымдар келтіреді
Көпшілік оқушылар: осы мәселелерге қатысты зерттеу сұрағын қоя алады
Кей оқушылар: осы зерттеу сұрағы негізінде болжам тұжырымдайды
|
|
Оқушыларға ыстық сумен жұмыс жасауы барысында және өшіргішті үлкен күшпен соғуы кезінде зақым келмеуін қадағалау;
Партада отырған кезде омыртқа жотасының қисаюын болдырмау мақсатында тік отыруын бақылау
|
|


title:
(Т) (Э) Оқушылар сабақтың басында алма ағашынан алған
лу және түсіну 10 минут


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=120#Биологиялық_диктант__...................._дегеніміз_–_бұл_популяциядағы_дарақтар_санының_өзгеруі.___(Популяциялық_толқындар)


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=120#Саралау_–_оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
|
|
бет | 121/153 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 16,35 Mb. | | #115898 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 10 кмж обнавлСабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:
Күн: Мұғалімнің аты-жөні:ЗСынып: Қатысқандар: Қатыспағандар:
|
Сабақ тақырыбы
|
Орталық жүйке жүйесінің құрлысы. Мидың құрлысы мен қызыметтері. Жұлынның құрлысы мен қызыметі
|
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу мақсаттары
(оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.1.7.3-жұлын мен мидық құрлысы мен қызыметтерін оқып білу
.
|
Сабақ мақсаты
|
Барлық оқушылар үшін: Орталық жүйке бөлімдері туралы біледі
Көпшілік оқушылар үшін: Орталық жүйке бөлімдері құрылысы мен қызметін біледі.
Кейбір оқушылар үшін: Орталық жүйке бөлімдерінің құрылысы мен қызметін салыстыры алады.
Жүйке жүйесінің орталық және шеткі бөлімдерімен танысу.
Жұлынның құрылысы мен қызметін түсіну.
Ми бөлімдері, құрылысы мен қызметін жұлынның құрылысы мен қызметіменсалыстыру.
|
Бағалау критерийі
|
Білім алушы орталық орталық жүйке бөлімдерінің құрылысы мен қызметін ажыратады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Орталық жүйке жүйесі, мишық, үлкен ми сыңарлары сопақша ми, көпір, ортаңғы ми, аралық ми, иірімдер, сайшалар.....
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=121#Орталық_жүйке_жүйесінің_құрлысы._Мидың_құрлысы_мен_қызыметтері._Жұлынның_құрлысы_мен_қызыметі


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=121#Сабақ_барысында_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістік/қиындықтары_туралы_нені_білдім,_келесі_сабақтарда_неге_көңіл_бөлу_қажет


title: Пәнге қатысты лексика мен терминология

text:
Пәнге қатысты лексика мен терминология: ОЖЖ, бас ми, жұлын, сопақша ми, мишық, үлкен ми сыңарлары, ортаңғы ми, Варолиев көпірі, аралық ми, ақ зат, сұр зат, гипоталамус, таламус
Сөздікпен жұмыс
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Ми
Головной мозг
Brain
Жұлын
Спинной мозг
Spinal cord
Сопақша ми
Продолговатый мозг
Medulla
Мишық
Мозжечок
Cerebellum
Ортаңғы ми
Средний мозг
midbrain
Ми көпірі
Мост
Bridge
Аралық ми
Промежуточный мозг
diencephalon
Үлкен ми сыңарлары
Кора больших полушарий
Cortex
Мидың ақ заты
Белое вещество
White matter
Мидың сұр заты
Серое вещество
Gray matter
Құндылықтарға баулу
Бірлестіктегі тәрбие, қазақстандық патриотизм, еңбек пен өнер, өмір бойы оқуға талпыну, айналысындағы адамдарға, қоғамға деген сыйластық, (топтық жұмыстарда жаңа тақырыпты меңгеріп, қоғамда өздерін қалай ұстау керектігін үйренеді )
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі, қазақ әдебиеті, бейнелеу.
Алдыңғы білім
Жүйке жүйесінің құрам бөлімдері туралы біледі.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Ресурстар
Сабақтың басы
5 минут
Психологиялық ахуал
Шаттық шеңбері: Қол алысып, қана, біз,
Достасайық бәріміз.
Айтарым бар сендерге,
Тез тұрыңдар шеңберге.
Қандай жақсы бір тұру,
Достарменен бір жүру!
Қандай жақсы дос болу!
(Оқушыларға тілектер жазылған қима қағаздар тарату, қима ғағаздағы 1,2,3 сандары бойынша топқа бөлу)
«Топтастыру» стратегиясы
Ми және жүйке жүйесі. Ол қалай жұмыс істейді ?
Білімді белсендіру(бейнекөрініс)
Сабақтың ортасы
35 минут
Ми бассүйектің ми сауытыныңішіндежатады. Мидыңорташасалмағыорташа 1300 - 1400г.
Жұлындағыдаймидаақзат пен сұрзаттанқұралған. Жұлыннанайырмашылығы - мидыңақзатыішкіжағында, сұрзатысыртындаболады. Мидыңішінде ми сұйықтығытолғанқуыстар бар. Оларды ми қарыншаларыдейді, себебіішіндемөлдірәрітұтқырсұйықтықболады.
Ми бөлімдері: 1) сопақша ми; 2) мишық (артқы ми); 3) ортаңғы ми; 4) аралық ми; 5) алдыңғы ми сыңарлары.
1. Сопақша ми - жұлынныңжоғарғышетініңжалғасы. Жұлындағысияқты, сопақшамидыңақзатысыртында, сұрзатыішжағындаорналасады. Сопақшамидыңұзындығы 2, 5 - 3см. Сопақшамидабір ми қарыншасыорналасқан. Онда ему, жұту, жөтелу, түшкіру, көздіжыпылықтатурефлекстерініңорталығы бар. Сұрзатындатынысалу, қантамырларын, асқорытудыреттейтінорталықтарорналасқан.
2. Артқымиға - мишық пен ми көпіріжатады. Ми көпіріортаңғы ми мен сопақшамидыңаралығындаорналасқан. Сопақша ми мен ортаңғымидыбайланыстырыптұратындықтан, оны ми көпірідейді. Мишық - сопақша ми мен ми көпірініңартқыжағындажатады. Мишыққаңқабұлшықеттерініңүйлесімдіжиырылуынреттейді. Әсіресемойын, тұлға, аяқ - қолбұлшықеттерініңқозғалысын, дененіңқол - аяғы тез шаршайды, қозғалысы, тепе - теңдігі, сөзібұзылады.
Ортаңғы ми - артқы ми мен аралықмидыңарасындаорналасқан. Олалдыңғы ми мен артқымидыбірімен - бірінжалғастырыптұрады. Терідепигменттіңбояутектіңтүзілуінреттейді. Кенеттеншыққандыбыс, жарықтітіркенгіштерін тез бағдарлаудыреттейді. Ми бөлімдерініңмишықтанбасқалары ми бағанасынқұрайды. Одан 12жұпбассүйек - ми жүйкелерітаралады. Бұлжүйкелеркөру (ІІ жұп), есту (VІІІ жұп), көздіқорғаушы (ІІІ жұп), кезеген (X).
4. Аралық ми - ортаңғымидыңалдыңғыжағындажатады. Көру, дәмсезу, естужәне т. б. рецепторларданкелетінқозуаралық ми арқылыалдыңғымидыңүлкен ми сыңарларыныңқыртысынаөтеді. Аралық ми заталмасу, жүрек - қантамырларыжүйесі, ішкі секреция бездері, зәршығару, ұйқыжұмысынреттейді. Ағзаныңішкіортасы, денетемпературасы, тынысалу, қанқысымыныңтұрақтыболуыаралықмиғабайланысты. Ми мен жұлынжұмсаққабығыныңқабынуынанкөбінесесәбилернемесебалалар менингит - делбедепаталатынжұқпалыауруғашалдығуымүмкін. Аурудыңжалпыбелгілері: бас ауырады, құсады, есіненайырыладыжәне т. б.
Жаңатуғанбаланыңмиыныңсалмағы 100г болса, біржастаекіесеүлкейіп, алтыжаста 1кг - нанасады. Ал, 20 - 30 жастақалыптасып, 60 жастанкейінкішіреюбайқалады. Кейбіржануарларда ми салмағыадаммиынанауыркеледі. Мысалыкитте - 7000г, дельфинде - 5200г, пілде - 4000г.
Адамныңақыл - ойы, дарындылыққабілетін ми салмағыменбайланыстыруғаболмайды.
Мидыңқызметісұрзаттыңжалпыкөлеміне, ондажатқан 18млрд ми нейрондарыныңқабілетінебайланыстыкеледі. Бала мен ересектерде нейрон саны өзгермейді. Жүйкеталшықтарыныңөсуі мен өсінділерініңпішініөзгеребереді. Мысалы: атақтыжазушы С. Тургеновтың ми салмағы 2012г болса, жазушыФранстың ми салмағы 1012г, дәрігер, психиаторБехторовтың - 1720г, атақты


title: Топтық жұмыс - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Топтық жұмыс: Мәтінмен танысып топта талдау. 5 минут. І топ. «Нейрон» тобы – Жұлынның құрылысы менқызметі
ІІ топ. «Аксон» тобы –Аралық және ортаңғы ми, артқы ми
ІІІ топ. «Дендрит» тобы – мишық, сопақша мидың құрылысы мен қызметін қарастырады.
Постер құру. 3 минут.Оқушылар А3 қағазғасурет қиындылары және маркер көмегімен постер дайындайды.
Қорғау. Әр топ 2 минуттан. (Барлығы 6 минут)
Топтардың таныстырылымдары
ҚБ. Мұғалім оқушылардың білімдерін үш түсті қағазды үлестіру арқылы бағалайды.
Жасыл – Жарадың, тек қана алға!
Сары – Жақсы
Қызыл – Әлі де жұмыстануың керек!
№2 видеоны көрсету. (1:30 минут)
ІV.(Ж) Алған білімдерін бағалау, қалыптастырушы бағалау
жұмысы.
Тапсырма-1 а) Жүйке жүйесінің бөліктерін атаңыз
----------------------------------------------------------------
b) Жұлын бөліктерін қызметіне қарай сәйкестендіріңіз
С) Егер хирург ота жасаған кезде жұлынның алдыңғы өскіндеріне зақым келтіріп алса не болады?
-------------------------------------------------------------------------


title: Дескриптор Білім алушы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Дескриптор Білім алушы
- Жүйке жүйесі бөлімдерінің атауларын анықтайды;
-Жүйке жүйесі бөлімдерін қызметіне қарай сәйкестендіреді;
- Жұлынның алдыңғы өскіндеріне зақым келген уақыттағы зардабына болжам жасайды.
Тапсырма – 2
а) Қай ми бөліктері ағзадағы қандай қызметтерді реттейді? Сәйкестендіріңіз.
Ағзадағы қызметттер
|
Ми бөлімдері
|
Түшкіру
|
Сопақша ми
Аралық ми
|
Көңіл – күйді білдіру
|
Ас қорыту
|
Дене температурасы
|
Тыныс алу
|
b) Мишығы алынып қалған құс қалай қозғалатынын болжай аласыз ба?
Дескриптор Білім алушы
Ми бөлімдері мен қызметтерін сәйкестендіре алады
Мишықтың қызметіне байланысты болжамдар ұсынады.
Тапсырма: Мәтінмен жұмыс
(Берілген мәтінді 3 топқа таратыа беремін. Әр топ өзіне тапсырма ретінде оқып шығады)
Осыдан кейін оқушыларды қайта шағын топқа бөлемін. Ол үшін әр топқа №1, №2, №3 номерін таратамын.
Мұнда 3 топтан келген әрбір номерлі 1-лер өз топтарының тапсырмасын түсіндіреді. Осылайша осы процес қалған топтарда да жүріп жатады. Нәтижесінде мәтін толық игеріледі
(Топ өзара бармақ әдісімен бағалайды)
Сергіту сәті:
Баяу музыка ырғағымен жаттығу жасалады
Алдымен көзбен көреміз,
Оны мида сақтаймыз
Мидан жұлын қабылдап.
Кетеді дене қимылдап
Дәптермен жұмыс:
Жүйке жүйесі адам денесіндегі әр түрлі мүшелердің үйлесімді қызмет атқаруын, ағзаның бір тұтас іс-әрекетін қамтамасыз етеді.
Тапсырма:
І топ: «ПОПС формуласы» әдісі
а) Бірінші сөйлем: «Менің ойымша ... »
б) Екінші сөйлем: «Себебі, мен оны былай түсіндіремін ... »
в) Үшінші сөйлем: «Оны мен мына факт, мысалдарымен дәлелдей аламын ... »
г) Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты мынадай қорытынды шешімге келдім ... »
ІІ топ: «Интелектуальды карта» әдісі
Оқушылар жүйке жүйесі бөлімдерін топтастырады.
ІІІ топ: «Суреттер сөлейді» әдісі
Көрсетілімге сәйкес ми бөлімдерін атаңдар.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=124#Дәптермен_жұмыс:_Жүйке_жүйесі_адам_денесіндегі_әр_түрлі_мүшелердің_үйлесімді_қызмет_атқаруын,_ағзаның_бір_тұтас_іс-әрекетін_қамтамасыз_етеді.___Тапсырма


Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсеттіңіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Тапсырмалар оқушылардың деңгейіне қарай сараланып берілді.
Сабақ барысында тапсырмалар қиындық келтірген оқушыларға қолдау көрсеттім. Қабілетті оқушылар топты ұйымдастыра алды. Берілген тапсырманы нақты орындайды. Топқа көмек қолын созды.
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Бағалау – Кер байланыс, бірін-бірі бағалау. Оқушылардың материалды меңгеру деңгейін анықтады «Бас бармақ», «Екі жұлдыз, бір тілек», «Смайликтер», «Үш Қ» әдістері арқылы оқушы білімін анықтауға тырыстым.
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Қазақ тілі, қазақ әдебиеті, бейнелеу.
Ізеттілікке, еңбеқорлыққа, төзімділікке, жақсы адами қасиеттерге баулиды.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы қол жетімді болды ма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
|
|
|
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсеттіңіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?


title: Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді - бет 126

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақ тақырыбы
|
Механорецептордың түрлері.Пачини денешігі мысылында рецепторлардың тітіркендіргіштің өзгерісіне жауап беру реакиясы
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
|
10.1.7.4- меанорецепторлардың тітіркендіргіштің өзгерісіне жауап беруін «Пачини денешігі) сипаттау
.
|
Ойлау дағдыларының
деңгейлері
|
Қолдану,Талдау
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар:
Терінің сезімталдығын анықтау барысында адам денесіндегі тері рецепторларының түрлерін түсіну.
Көптеген оқушылар:
Адамның денесінде кездесетін тері аурулардың түрлерін және алдын-алу шараларын сипаттау.
Кейбір оқушылар:
Адам денесіндегі терінің түрлі бөліктеріндегі сезгіштік қасиеттерін зерттеу
|
Бағалау критерийлері
|
-Терінің құрылысын оның бөліп шығарудағы маңызын анықтайды;
-Тері ауруларының алдын алу шараларын анықтайды
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар орындай алады:
терморецепторлар,механорецепторлар, ноцицепторлар термин сөздердің мағынасын ашып, сыныппен талқылайды
/тыңдалым және айтылым дағдысы қалыптасады/
«DEAL» тәсілі арқылы:
D-баяндау, суреттеу;
E-түсіндіру;
A-талдау,
L-байланыс (қорытынды жасайды); /жазылым және айтылым дағдысы қалыптасады/
Диалогқа:
1.Неліктен ... тері аурулары қауіпті ауруға жатады?
2.Неліктен... теріні сезімтал мүшеге жатқызады?
3.Адам терісі не жетіспегенде құрғақ болады...?
Пәнге қатысты лексика мен терминология: терморецепторлар, механорецепторлар, ноцицепторлар
|
Құндылықтарға баулу
|
Зайырлы қоғам және жоғары руханият – жеке тұлғаның өз гигенасын сақтауға тәрбилеу.
|
Пәнаралық
байланыстар
|
Химия-
|
Алдыңғы білім
|
7.1 G тараудан терінің сезгіштігін оқып білулері керек.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=126#Көптеген_оқушылар:_Адамның_денесінде_кездесетін_тері_аурулардың_түрлерін_және_алдын-алу_шараларын_сипаттау._Кейбір_оқушылар


title: Сабақ жоспары - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын құру.
Үй тапсырмасын сұрау: «5 W» тәсілі: Оқушылар: «Кім?», «Не?», «Қайда?», «Қандай?», «Не үшін?» деген сұрау есімдіктерін қолдана отырып құрастырылған сұрақтарға жауап береді.
Кім
Термореттелудің қызметі дегеніміз не?
Дәнекер ұлпасы қайда орналасқан?
«Төбе шашы тік тұрды», «Денем тітіркеніп кетті» деген сөз тіркестері қандай жағдайда айтылады?
Не үшін «Д» дәрумені тері тақырыбында қарастырылады?
Қ.Түрлі-түсті стикерлер арқылы бағалау./жасыл-толық түсінікті, сары- жартылай түсінікті, қызыл-түсініксіз/
Сабақтың ортасы
Рецепторлар дегеніміз- тітіркенулерді қабылдап, сыртқы тітіркендірулер энергиясын жүйкелік қозу кұбылысына тасымалдайтын сезімділік жүйкелердің арнаулы (спецификалық) және соңғы бөліктері. Олар жануарлардың миына ішкі және сыртқы орта жағдайлары мен өзгерістері жөнінде хабар беріп тұрады. Оларды қабылдайтындарға барлық сезім мүшелерінің рецепторлары жөне мүшелер мен ұлпалардағы арнаулы рецепторлық құрылымдар жатады. Барлық рецепторларға төн қасиет — өте аз мөлшерде болсада тітіркенгіштердің белгілі бір түрін ғана қабылдайтындығы. Рецепторларға әсер ететін тітіркенгіштердің әр түрлілігі осы биологиялық құрылымдар құрылысын күрделендіріп, сезімді мүшелердің көптеген жаңа түрлерінің дамуына әкеп сокты. Рецепторлардың мынандай түрлері бар: тітіркенгіштерді сыртқы ортадан қабылдайтындар (экстерорецепторлар), ішкі мүшелерден қабылдайтындар (интерорецепторлар) және қаңқа бұлшық еттерімен сіңірлерден қабылдайтындар (проприорецепторлар). Тітіркенгіштердің ерекшеліктеріне байланысты олар механорецепторалар, хеморецепторлар, терморецепторлар, сонымен бірге ауру сезімін, дыбысты, дәмді, иісті және басқаларды қабылдайтын рецепторлар деп бөлінеді. Анализаторлардың жоғарғы сезімталдығы тітіркендіргіш энергиясын қозу құбылысына тасымаддауды қамтамасыз ететін рецепторларға байланысты. Анализаторлардың дөрілік заттарға реакциясы, олардың концентрациясы көп болған сайын және ұлпалармен жанасу көлемі ұлғайған сайын жоғары болады. Рецепторлардың қозуы қабынулар кезінде, сонымен бірге орталық жүйке жүйесі мен адренергиялық иннервацияның әртүрлі жағдайларына байланысты әрқалай өзгеріп отырады. Экстререцепторларға фармакологиялық заттармен әсер еткенде көп жағдайларда ауырсыну тактильді және температура сезгіштік өзгереді. Ал интерорецепторларға өсер еткеңде ішкі мүшелер, қан тамырлары жөне басқалары өзгеріске ұшырайды (ащылар, тәттілер, ароматтты заттар, жергілікті ауырсыну сезімділігін әлсірететіңцер, кілегейлі, тұтқыр заттар, іш өткізгіштер жөне тағы баскалар)Жіктеу-мүдделері ұқсас оқушылардан топ құрылады.


title: Мұғалім түсіндірмесі - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Мұғалім түсіндірмесі: Жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын және жаңа сабақ туралы мәлімет беріп өтеді.
«DEAL» тәсілі арқылы: БТ.1-тапсырма:«Адам денесіндегі тері аурулары» тақырыбындағы бейне баянды көру және топта талқылау. https://youtu.be/AaPGXckI80s
D-адам денесіндегі тері рецепторларының түрлерін атайды және тері ауруларын анықтайды;
E-тері ауруларының алдын-алу шараларын қарастырады;
Дискриптор:
Тері рецепторларының түрлерін атайды;
Тері ауруларын анықтайды;
Тері ауруларының алдын-алу шараларын қарастырады;
Саралау: Дереккөздер:Кейбір оқушылар басқа сыныптастарына қарағанда анағұрлым күрделі дереккөздермен жұмыс істей алады, нақты айтқанда қабілеті жоғары оқушылар «Адам денесіндегі тері аурулары» тақырыбындағы бейне баянды тамашалау арқылы тері ауруларының алдын-алу шаралары туралы өз ойларын тұжырымдап, жеткізе алады;
БТ.2-тапсырма: 2-топ: Бактерия тобы. Тапсырма: «Венн жүйесі» арқылы: A-адам терісіндегі жұқпалы және жұқпалы емес ауруларды талдаңыз, 1айырмашылығы мен 1 ұқсастығын табыңыз.
Жұқпалы аурулар Жұқпалы емес аурулар Дискриптор:
Адам денесіндегі жұқпалы ауруларды анықтайды;
Адам денесіндегі жұқпалы емес ауруларды анықтайды;
Теріде кездесетін жұқпалы және жұқпалы емес аурулардың айырмашылығын талдайды;
Теріде кездесетін жұқпалы және жұқпалы емес аурулардың ұқсастығын табады;
Саралау: Диалог және қолдау көрсету-тапсырманы орындау барысында жоғары деңгейлі оқушыға төмен деңгейлі оқушыға көмектесуге нұсқау беремін.
БТ.3-тапсырма: 3-топ: Саңырауқұлақ тобы. L-зертханалық жұмыс жүргізу арқылы қолдың сыртқы және алақан бетіндегі тактильді және суықты қабылдайтын рецепторлардың орналасу жиілігін зерттейді;
Дискриптор:
Терінің сезімталдығын зерттейді;
Алақанның сыртқы бетінен және білек буынынан түйреуіштің көмегімен тактильді нүктелерін табады;
Терінің осы бөлігінен мұздың көмегімен суықты қабылдайтын нүктелерді анықтайды;
Тактиль және суық қабылдайтын рецепторларды санап, орналасу жиілігін салыстырып, зерттейді;


ҚБ. Дискрипторды негізге ала отырып бағалаймын.
Саралау:
Қорытынды-барлық оқушылар бір тапсырманы орындасада олардың нәтижелері әртүрлі болады. Барлық оқушыларға бағытталған зертханалық тапсырма бере отырып, олардың әрқайсысының өздерінің тәжірибеден не күтетіндігін түсінгендеріне көз жеткізу.
Ж. «Төрт тұрыш» әдісі:
Мұғалім сыныптың ішіндегі бұрыштарға жауаптар жазылған парақшалар іліп қояды. Мұғалім бір сұрақты дауыстап оқиды, ал оқушылар өздері сұрақтың қай жауабы дұрыс болса, сол бұрышқа барып тұрады және жауапқа өз дәлелдемелерін келтіреді.
|
Ұлғайтқыштар,сызғыш, көк және қызыл түсті қаламсап, мұз, спирта, мақта,
|
Сабақтың соңы
|
Үйге тапсырма:
Тері ауруларының алдын-алу шараларына тест құрастыру
Кері байланыс
|
|
Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Жіктеу-мүдделері ұқсас оқушылардан топ құрылады.
«DEAL» тәсілі арқылы:
Саралау:
Дереккөздер:Кейбір оқушылар басқа сыныптастарына қарағанда анағұрлым күрделі дереккөздермен жұмыс істей алады, нақты айтқанда қабілеті жоғары оқушылар «Адам денесіндегі тері аурулары» тақырыбындағы бейне баянды тамашалау арқылы тері ауруларының алдын-алу шаралары туралы өз ойларын тұжырымдап, жеткізе алады;
Саралау:
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=129#Бағалау_–_оқушылардың_материалды_меңгеру_деңгейін_қалай_тексеруді_жоспарлайсыз__Денсаулық_және_қауіпсіздік_техникасының_сақталуы

title:
ҚБ. Дискрипторды негізге ала отырып бағалаймын.
Саралау


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=129#Сабақтың_соңы____Үйге_тапсырма:_Тері_ауруларының_алдын-алу_шараларына_тест_құрастыру_Кері_байланыс


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=129#Саралау_–оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Сабақ : Биология - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сабақ : Биология
|
Мектеп
|
Күні:
|
Мұғалімнің есімімі:
|
Сынып:10
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
Дезоксприбонуклеин қышқылының (ДНК) репликациялау үдерісі
|
Сабақ негізделген
оқу мақсаты (мақсаттары):
|
Нуклеин қышқылдары туралы білу, РНҚ –ын ДНҚ мен салыстыру, айырмашылығы мен ұқсастығын ажырата алу, жасушадағы орнын білу, РНҚ түрлерінің негізгі қызметтерін түсіндіре алу
|
Сабақ мақсаттары:
|
Барлық оқушылар:Нуклеин қышқылдары туралы біледі, олардың түрлерін ажырата алады
|
Оқушылардың басым бөлігі: ДНҚ мен РНҚ - ның негізгі ерекшеліктерін ажырата алады
|
Кейбір оқушылар: РНҚ негізгі түрлерін ажыратып, олардың атқаратын қызметтерін түсінеді, суреттен көрсете алады
|
Тілдік мақсат:
|
Оқушылар... (істей) алады:Нуклеин қышқылдарын ажыратып, оларға сипаттама бере алады, РНҚ ның түрлеріне сипаттама бере алады
|
Негізгі сөздер мен тіркестер:
|
Сыныптағы диалог (жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер):
|
Талқылауға арналған тармақтар:
1. Рибонуклеин қышқылдары
2. тРНҚ, рРНҚ, аРНҚ
3.Аденозинтрифосфор қышқылы
|
Бағалау критерийі
|
1.РНҚ-ның құрылысын білу.
2. РНҚ-ның түрлерін, олардың қызметтерін түсіндіре алу
3. ДНҚ мен РНҚ салыстырып, айырмашылықтарын аырата алу
|
Жазылым бойынша ұсыныстар: Оқулық бойынша берілген тапсырмаларды орындау
|
Алдыңғы тақырып
|
Өтілген материалдарды бір-біріне сұрақтар қойғызу арқылы қайталап шығу
|
Жоспар
|
Жоспарлан-ған уақыт
|
Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз).
|
Ресурстар
|
Басталуы.
|
Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
Топқа бөлу
Сабақ мақсатын тұжырымдау үшін сұрақтар қойылады. «бүгінгі сабақта қандай мақсатпен жұмыс жасайсыңдар?», «бүгін біз не үйренуіміз керек?», «нені орындай алуымыз керек?» мұғаліммен бірлесіп сабақ мақсатын тұжырымдау
«Нуклеин қышқылы ДНҚ » тақырыбына роунд-робин жасату арқылы үй тапсырмасын бекіту.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=12#Талқылауға_арналған_тармақтар:__1._Рибонуклеин_қышқылдары__2._тРНҚ,_рРНҚ,_аРНҚ__3.Аденозинтрифосфор_қышқылы


title: Диалог және қолдау көрсету - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Диалог және қолдау көрсету-тапсырманы орындау барысында жоғары деңгейлі оқушыға төмен деңгейлі оқушыға көмектесуге нұсқау беремін.
Саралау:
Қорытынды-барлық оқушылар бір тапсырманы орындасада олардың нәтижелері әртүрлі болады. Барлық оқушыларға бағытталған зертханалық тапсырма бере отырып, олардың әрқайсысының өздерінің тәжірибеден не күтетіндігін түсінгендеріне көз жеткізу.
Сабақтың бекіту кезеңінде термин сөздермен жұмыс жүргізу
Қарқын-кейбір оқушылар басқаларға қарағанда термин сөздердің мағынасын жылдам табады.
|
«5 W» тәсілі:
Қ.Түрлі-түсті стикерлер арқылы бағалау./жасыл-толық түсінікті, сары- жартылай түсінікті, қызыл-түсініксіз/
«DEAL» тәсілі арқылы:
ҚБ. Дискрипторды негізге ала отырып бағалаймын.
|
Психологиялық тұрғыдан алғанда, сыныпта жеке және топтық жұмыстарды жүргізуге ыңғайлы,қауіпсіз және қолайлы оқу ортасын қамтамасыз ету.
Америкалық ғалым әрі жазушы К.А.Томлинсонның саралап оқытудың 4-ші жолы Оқу ортасы бойынша саралау17-бет.
«Саралап қытудың тиімді жолдары» Астана 2017ж.
Зертханалық жұмыс жүргізгенде қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қолжеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз
|
Сабақ мақсаты стандарты оқу мақсатына негізделіп алынды, дұрыс қойылды. Оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді.
Саралу жұмыстары дұрыс жүргізілді себебі сыныпты топқа бөлгенде мүдделері ұқсас оқушылардан топ құрадым. Сабақ жоспарында ауытқулар болған жоқ.
|
|


Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)? 1:Сабаққа оқушылар өте белсенді қатысты.
2:Тапсырма орындау барысында топтағы оқушылар бір-біріне жақсы қолдау көрсетті.
Сабақты жақсартуға не ықпал етеа лады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)? 1: Сабақты үнемі жаңа педагогикалық әдістерді қолдауым керек екенін білдім және алдағы уақытта қолданамын.
2: Уақытты тиімді пайдалана білуім керек екен.
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
Мектеп:
Күні:
Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10
Қатысқандар:
Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы
Холинергиялық синапастың құрлысы мен қызыметі арасындағы байланыс. Холинергиялық синапстың мысыалында синапстық берілудің механизімі
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме)
10.1.7.5- холинергиялық синапстың құрлысы мен қызыметі арасындағы байланысты орнату
Сабақ мақсаттары
холинергиялық синапстың құрлысы мен қызыметі арасындағы байланысты орнату.


title:
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?


title: Бағалау критерийлері - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Бағалау критерийлері
|
1. Холинорецепторлар туралы тусiнiк. Холинорецепторлардың турлерiн біледі
2. Ацетилхолиннiң М-холинорецепторлармен байланысуының молекулярлы механизмдерiн зерттейді
3. Ацетилхолиннiң Н-холинорецепторлармен байланысуының молекулярлы механизмдерін біледі .
|
Тілдік мақсаттар
|
Тақырыпқа қатысты терминдер:
Холинотропты заттар - ацетилхолининнiң қатысуымен бiрге журетiң жуйке импульстарының тараулына эсер етедi. Ацетилхолин холинергиялық нейрондардың цитоплазмасында үндiрiледi..
Қарастырылатын сұрақтар:
1.Нефрон қандай боліктерден тұрады?
2.Фильтрация дегеніміз не?
3.Нефронның қызыметі қандай?
|
Құндылықтарға баулу
|
- шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау;
- қарым-қатынас жасау қабілеті;
- жауапкершілік.
|
Пәнаралық байланыс
|
Химия- сүзілу және кері сүзілу үдерісі
Физика - диффузия құбылысы
|
Алдыңғы білім
|
8.1.5.2 бүйректің құрылымдық бөліктерін танып алу
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған
кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
|
Ресурстар
|
|


title: Сабақтың басы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сабақтың ортасы
|
Жаңа сабақ Слайд арқылы сабақтың мақсатын ашу
Тптық жұмыс
1 топ
Синапстар арқылы медиаторлар бөлініп, жүйке импульстарын тиісті мүшелердің арнаулы рецепторларына жеткізіп, қызметін іске асырып отырады. 1897ж ағылшын физиологі Чарльз Скотт Шеррингтон ең бірінші рет ғылымға «синапс» деген ұғымды енгізді. Бұл гректің «синапс» қосу, байланыстыру деген сөзін білдіреді. Осы синапстар арқылы ақпараттар бір жасушалардан екінші жасушаға беріледі. Синапстарының саныда бас миы мен жұлында 60-80%.
2 топ Синапстік байланыстар аксондар, сома(дене) және дендриттер араларында болады. А-аксон; С-сома (дене); Д-дендрит жүйке жүйесінде синапстардың 7 түрі бар. А-Д; А-С; А-А; Д-Д; Д-С; С-Д; С-С. стрелка синапстың морфологиялық полярлық құрылысын және ақпараттың жүру бағытын көрсетеді. Осылардың арасында ең бір жиі кездесетін түрлері А-Д; А-С. Өткен ғасырдың 60 жылдарынан бастап, морфологиялық және биохимиялық зерттеулер нәтижесінде синапстың ультрақұрылымы айқындала бастады. Мөлшері өте кішкентай, 1 микронға тең. Синапстік байланыста ақпараттар көбіне химиялық жолмен, кейбір жағдайда электрлік импульс түрінде жүреді.
3 топ Синапстың ульрақұрылымы әр түрлі деңгейде орналасқан организмдерде бірдей. Мысалы: адам жүйке жүйесінің синапстік құрылысы, жүзім ұлуының синапсімен бірдей. Әрбір жеке адамның бір-бірінен ерекшелігі сезімталдық, ойлау, еске сақтау қабілеттерінің көрінуі, дамуы осы айтылған синапстік байланыстардың құрылымында, іс-әрекетінде болуында. Синапстер организм дүниеге келгеннен кейін қалыптаса бастайды.
Бағалау парағы бойынша балдық бағалау:
6 балл -"5";
5 балл -"4";
4 - 3 балл - "3"
|
Оқулық
Түрлі – түсті фломастер, плакат, стикер
Кесте
|


title: Сабақтың соңы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сабақтың соңы
|
3 – тапсырма
Нефрон жасушаларында жүретін үдерістер туралы хабарлама жазу
Дескриптор
1. Нефрон жасушаларында жүретін үдерістер туралы біледі.
ҚБ. Мұғалімнің мадақтауы
|
|
Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
Оқу мақсаттарында пайдаланған әдіс тәсілдерімнің тиімділігі оқушылардың сабаққа деген құлшынысы артты
|
Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
Мұғалімнің мадақтауы
Бағалау парақшасы. Әр дұрыс жауапқа «+» «-» белгілері қойылады
№
|
Оқушының аты – жөні
|
«Лото» сұрақтар
|
«Галереяға саяхат
|
«Жай және күрделі сұрақтар»
|
1
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
4
|
|
|
|
|
|
Пәнаралық байланыс
Химия, физика
|
Рефлексия
|
Кері байланыс: Миыңның суретін сал
Мидың суретін дәптерге салып, ішін сабақ кезінде меңгерген білімдерін білдіретін сөздермен толтырады
|
|
Қорытынды бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе ( оқыту мен оқуға қатысты) ?
1: «Лото» әдісі
2: «Галереяға саяхат»
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1: Тақырыпқа байланысты бейнероликтерді көрсету;
2: Сергіту сәтін ұйымдастыру
Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?
1. Семантикалық карта
|
Ұзaқ мерзімді жоспардың тарaуы:
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғaлімніңаты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қaтысқaндаp:
|
Қaтыспaғaндаp:
|
Сабaқтыңтақыpыбы
|
Көлденең жолақ бұлшықет ұлпаларының құрлысы. Миофибрилла құрлысы « аймақ, дисклер, саркомерлер, актин, миозин)
|
Оқумaқсaты
|
10.1.6.1-көлденең жолақты бұлшықеттерд ің ультрақұрлымын зерттеу
|
Сабaқтыңмақсaты
|
Барлық оқушылар:Бұлшықeттeрдіңқандаймаңызы бар екендігінбіледі.
Оқушылардың басым көпшілігі:Бұлшықеттеpдің құрылысынсипаттай алады.
Кейбір оқушылaр:Бұлшықет ұлпаларының қажу себебін түсіндіре алады.
|
Бағaлаукритеpийi
|
Білімалушы
• Бұлшықeт ұлпасының қызметімен танысады.
• Көлденеңжолақты,бірыңғайсалалы бұлшықеттeрдің құрылысын меңгередi.
• Адам бұлшықеттерінің
құрылысы мен бұлшықет топтаpын жіктейді.
|
Тілдікмақсaттаp
|
Пән бойынша сөздер мен терминдер:
Бірыңғай салалы,көлденең жолақты,қажу,миофибрилла, моицит,гиподинамия,гипокинеза.
Бұлшықет-мышцы-muscles
Тыңдалым:“Бұлшықетұлпасыныңқұрылысын, қызметінжәнеолардыңтүрлерiн сипаттау”
тақырыбындағы мәліметтерді электронды оқулықтан тыңдай отырып,сипаттайды және топтaр бірiн-бірі тыңдaйды.
Оқылым:Мәтінмен жұмыс жасайды. Топ өзіне берілген бұлшықет типі туралы мәлімет алады.Бұлшық еттердің маңызын түсінеді. Топтық жұмыс жүреді.
Айтылым:Оқушылаpды биологиялық терминдерді дұрыс айтуға және түсінуге баули отырып ,пікiрталас пен диалогтер құру. Әр топ өз тақырыбы бойынша постер қорғап, талқылау жүргiзу кезінде aйтылым қалыптасады.
Жазылым: Терминдеpмен жұмыс жасайды. Адам денесiнің бұлшық еттерiн жіктеу кeзінде суреттер беріліп,жазылым дағдысы қалыптастырaды.
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=134#Осы_сабақтың_барысында_барлық_сынып_немесе_жекелеген_оқушылар_жөнінде_келесі_сабағыма_қажет_болуы_мүмкін_қандай_ақпарат_білдім


title: Құндылықтapға бaулу - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Құндылықтapға бaулу
|
Зайырлы қоғам және жоғаpы руханият
Адам денсаулығы- мемлекетбайлығы. Салауаттыөмiр салты - еңәуеліденсаулықтысақтауғажәненығайтуғабағытталғансауықтыружолындағыбелсeндi іс-әрекет.
|
Пәнарaлықбайланыс
|
Физика- Ауырлықкүші тақырыбымен
Бейнелеуөнерi- денедeгібұлшықеттердiңсуретiн салу.
Дене- жаттығуларменайналысу
|
|
8.3 В Қозғaлыс бөлімінде оқушылар «8.1.6.4 буынның әр түрлі типтерінің құрылысы және олaрдың қызмeттерінің арасында байланыс орнату» атты тақырыбын өтті.
|
Сабaқ барысы
|
Сабaқтыңжоспарлaнғанкезеңдері
|
Сабақтaғыжоспаpланған жaттығутүрлeрi
|
Ресуpстaр
|
Сабaқтың басы
10 минут
|
I.Ұйымдaстыру кезеңі:
Тренинг«Күлкі көңіл айнаcы»
Күні бойы бір күлe алмаcаң,
Онда оны зая кеткeн күнім деп eсепте»
Виктор Мари Гюгю (француз жазушыcы)
Адам күлгенде 17 бұлшық етi қимылдайды.
♦ Күлкі адaм ғұмырының ұзақ болуына ықпал жасайды;
♦ Иммунитeтті күшейтеді;
♦ Жиі күлген адaм cтрeсс пен дeпрессияға сирек шалдығады;
♦ Қан айналым жүйeсін жақсартады;
♦ Күлкі адам ағзаcын тазартады;
♦ Сұлу болам дeceңiз әрдайым күліп жүріңіз!
Үй тaпсырмасы “’Элeктивті тecт”әдісі бойыншa сұраймын. Тақтаға әр түрлі түсті стикерлер ілінеді артқы жағында әріптеp жазылады. Сұрaқтары бар стикерлeрге таңдаған оқушылар 20 секунд ішінде жауап берeді. А,Ә,Б,В әріптeрі бoйынша топтарға бөлінeді.
|
Смaйликтер
|
|


title: Сабaқтыңортaсы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жаңа тaқырыпқа түсу
Жаңа сабақты оқулықты пайдалану арқылы бастаймын. Әр топ өзіне берілген бұлшықет типі туралы мәлімeт алады. Топтық жұмыс жүреді.
Бұлшық ет талшығының құрылысы.
Миоцит
Қаңқа бұлшық еттері көп ядролы жасушалардан тұрады. Олар бір-бірімен бұлшық етті жиырылуға келтіретіп, қозу импульсі өтетін плазматикалық мембранамен байланысқан. Миоциттің диаметрі ұзындығына қарағанда қысқа. Оның ұзындығы түрлі бұлшықтарда 5 тен 100 мм дейін жетеді, диаметрі ұзындығына қарағанда едәуір төмен 10 нан 100 мкм дейін. Мұндай ұзындықтың қалыңдықтан басым болуын ұршық тәрізді торшада оны талшық деп атауға мүмкіндік береді. Бұлшық ет талшығы көптеген жеке торшалардың қосындысынан болады. Себебі миоцит (едәуір күрделі торша) құрамында бірнеше ядролар бар. (сурет 1)
Сурет 1. Бұлшықтың құрылымдық схемасы (по Woledge R. et al., 1992).
Миофибриллалар
Миоцит құрамында (көлденең қимасында) 103 миофибрилл бар. Бұлшық ет жасушасы көптеген қысқару талшықтарынан тұрады. Олар – бір-біріне параллельді орналасқан миофибриллдер деп аталады (Сурет 1). Қысқаруға бейім миофибриллдер диаметрі жуықтағанда 1мкм-ді құрайды. Миофибриллдердің бойымен саны көп саркомерлер орналасады ( грек. сөзінен sarx - ет, meros – бөлік ), бір-бірімен тізбек тәрізді жалғанады. Көрші саркомерлер бір-бірімен десмин ақуызы арқылы «желімденеді», өз кезегінде десмин актин жіпшелерімен актин-десминді торлы байланыс түзеді.
Саркомер құрылысы
Миоцит шекараларының реттілігіне байланысты көрші миофибриллдердің саркомерлері беттеседі. Микроскоптан қарағанда, көлденең жолақты (қаңқалық) бұлшықтың белгілі бір реттілікпен орналасуы олардағы ашық немесе (изотропты-I) және қара (анизотропты-А) жолақтардың бір текті реттілігіне байланысты (сур.2). Анизотропты дисктер екілік сәуле сынумен қабілетті: қарапайым жарықта қараңғы болады, ал поляризацияланған жарықта-көлденеңінен мөлдір (ашық түсті), ұзынынан мөлдір емес.
Изотропты дисктерге екілік сәуле сынуы тән. І-дискінің орталық бөлікте қараңғы көршілес саркомерлермен арасындағы байланысқа тән. Бұл қараңғы жолақ 80-160 нм Z-сызығы деп аталады. Ол миофибриллдер арасындағы көрші саркомер арасындағы шекара қызметін атқарады. Электронды микроскоптан көрініп тұрғандай, әрбір саркомер жіңішке (актинді) және (миозинді) филаменттерден тұрады. Олар протофибриллалар деп аталады, олардың саны орташа бір миофибриллде 2500-ді құрайды. Протофибриллдер бір – біріне параллельді орналасады (сур.3 қараңыз). А дисктерінде оларды миозин жіпшелері жабады. А дискінің ортасында ашық бөлік (Н жолақ) басталады, онда тек миозинді жіптер байқалады. Демек, анизотропия құбылысы актинді және миозинді филаменттердің бірдей кездесуімен сипатталады. Көлденең қиынды бойында саркомерде жіпшелер қашанда гексагональді жұйе құрайды, мұнда әрбір миозинді протофибрилла алты актинді, ал әрбір актинді үш миозинді протофибриллалармен әрекеттеседі (сур.3). Жіңішке және жуан филаменттер әсерлері көлденең көпірлер арқылы іске асады, ондай көпірлер миозинді молекулалар бастарынан құралады. Олар миозин жіпшесінің ұзынынан бойлай 120° бұрыш жасап орналасқан көршілес миозин көпірлерінің арасындағы арақашықтықтары 43 нм тең. Ұзынынан бойлай орналасқан көпір химиомеханикалық түрлендіргіш қызметін атқарады. Актин мен миозин филаменттерді бір – бірінен қатаң арасында параллельді 13 нм арақашықтық сақталады. Босаңсыған күйде бұлшық ет тропомиозин молекуласымен қапталған тропомиозин екі жіпшелі массалары 34 және 36 кДа молекулярлы субірліктерден құралады. Ұзындығы 41нм қадамы 7 нм молекуламен бұратылған.
Сурет 3. Саркомердің құрылысы: а-тігінен қимасы, б-жуан және жіңішке жіпшелердің қиылысындағы көлденең қимасы, в-жуан және жіңішке жіпшелердің қозғалысы нәтижесіндегі саркомер ұзындығының өзгеруі.
Әр топ өз тақырыбы бойынша постeр қорғайды. Талқылау кeзiнде айтылым қалыптасады.
Адам дeнесінің бұлшық еттерiн жіктеу кезінде cуреттер берiліп,жазылым дағдысы қалыптастырады.
Бағалау критерийі
|
Дескриптоp
|
1.Бұлшық еттердiң құрылыcы мен мaңызын талдау.
|
1.Бұлшық ет ұлпасының маңызы мен құрылысын түсіндiре алады.
2.Бұлшық eттің сурeтін салып,құрaм бөлігін жазады.
3.Бұлшық еттің топтары мен қажуын cипаттай алады.
|
|


title: Кері байланыс - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Кері байланыс:“Баcбapмақ”әдісі
Тапсырма-1 «Синквeйн» әдісі. Зат есім?- Не?
Сын eсім?- қандай?
Етістік?-Не істейді?
Тақырыпты ашатын сөз тіркeстерін жазады
Қажу дегеніміз не? Әp оқушы дәптeріне орындауы қажет.
1. Бұлшық еттің түрлерін сипаттап,жазады
2. Адам бұлшық етiнің құрылысымен танысaды.
1. Бұлшық ет түрлері туралы мағұлмат береді.
2. Мәтiнніңмазмұнынжүйелепайтаалады.
3. Бұлшықеттiң тoптарынжекелепайтаалады.
Керібайланыс«Бағдаршам» әдісі Oқушылар бірін-бірі бағалайды.
Зертханалық жұмыс “Бұлшықeт ұлпаларының құрылысын зерттеу” Адaм денесiнің бұлшықеттерін жіктеу үшін суреттeрді беріп, сол арқылы негізгі бөліктерін анықтайды.
Тaпсырма-2. «Мoзaйка» әдісі
Адам бұлшықеттерiнің
құрылысы мен бұлшықeт топтaрыноқыптану. Бұлтапсырмадаoқушылармозaйкақұрастыруарқылыадамныңсұлбасыншығарады.
Бағалау критерийі
Дескриптор
1.Бұлшықeт топтарымен танысады.
1. Бұлшықeт қажуының даму жылдамдығынтүсінеді.
2.Адам бұлшықеттерiн жіктeй алады.
Кері байланыс. «Алма ағашы» әдісі. Oқушыларға 2 түрлі aлма берілeді. Сабақ соңында oны aлма ағашына ілу керек. Жaсыл түстi алма – мен бүгiн бәрін жақсы oрындадым деп oйлаймын; менің көңіл-күйім көтерiңкі. Қызыл түстiaлма – мен тапсырманы орындай алмaдым; көңіл-күйім жоқ.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=137#Керібайланыс«Бағдаршам»_әдісі_Oқушылар_бірін-бірі_бағалайды.___Зертханалық_жұмыс_“Бұлшықeт_ұлпаларының_құрылысын_зерттеу”


title: Тапсырма-3 «Сөздeр банкicі» әдіci

text:
Тапсырма-3 «Сөздeр банкicі» әдіci арқылы қорыту. Оқушыны шатaстыру үшін тақырыпқа қaтыcы бар сөздeрді oған қатысы жоқ cөздeрмен араластырып oрналaстырады. Сүйeк,қан,ұлпа,балық, жүйке,ми,бүйрeк,бacсүйeк,бұлшықет,ұлпа,буын,миоцит,гиподинaмия,терi,тіл,бeз,дендрит,аксон,мaй,
ұйқыбез
Бағалау критерийлері
|
Дeскриптор
|
Мәтін бойынша бұлшықeт ұлпасының құрылысы маңызы туралы cөздeрді табу.
|
1.Мәтiнгe қатысы жоқ сөздерді таба алады.
2.Үш тілде орысша қазaқша,ағылшынша айта алады.
|
|
OқyлықФлипчaрттаp
Маркерлep
|
Сабaқтыңсоңы
3 минут
|
Рефлексия: «Рефлeксиялықнысана”әдiсі aрқылы
|
|
Сарaлау – Сіз қaндай тәсілмeн көбірeк қолдау көрсeтпeксіз? Сіз басқаларға қарағанда қaбiлeттi оқушылaрға қандай тaпcырмaлар береcіз?
|
Бaғaлaу – Сіз oқушылaрдың материалды игeру деңгейін қалай текceруді жоспaрлaп отырсыз?
|
Денсаулық жәнe қауіпciздік техникаcын сақтау
|
Ұйымдастыру бөлімінде “Күлкі көңіл айнасы”атты трeнинг өткізе отырып, пcихологиялық ахуал туғызaмын және оқушылардың сыни ойлау дағдылары қалыптастырамын.
Үй тапсырмасына «Элективті тест » әдісін қолданамын. Бұл әдіс арқылы оқушылар жылдам және дұрыс жауап беруге үйренеді. Электрoнды оқулықтың көмегімeн тыңдалым дағдыларын жетілдіремін. Постер қорғау арқылы қабілеті жағынан әртүрлі оқушылардың сабаққа қатысып отырғанына көз жеткіземін. Айтылым дағдыларын іске асырамын. Бағыттап отырып күтілeтін нәтижеге көз жеткізуді жоспарлап отырмын.
“Синквейн“ әдісі арқылы жазылымды қалыптастырамын.
“Сөздер банкасы” әдісі бойынша
cабақта алған мағұлматтарын eске сақтауға керeмет мүмкіндік.
Қабілеттіoқушылар бұлшық ет ұлпаларының қажу cебебін түсіндіре алады.
Қабілетіoрташа oқушыларБұлшық еттердің құрылысын сипаттай алады
Қабілеті төмен oқушыларғатапсырма берген кезде oқу мен танымдық деңгейлерін еcкеремін.
|
Сабағымды жоспарлау барысында сабақ мақсаттарына қол жеткізуде әрбір тапсырмадан соң тиiмді керi байланыс жасап отырамын. Қaлыптастырушы бағалауды ұйымдастыруда мынадай бағалау түрлерiн енгіздім:«cмайликтер», «бағдаршам»
әдістерін пайдаланамын.
Кері байланыста “Басбармақ” әдісін,«Алма ағашы» ,мадақтау сөздерін қолданамын. Сабақ соңында «рeфлексиялық нысана » әдісі арқылы оқушылардың бүгінгі тақырыпты білудің қаншалықты маңызды екені анықталады. Қалыптастырушы бағалаудың нәтижесінде алынған ақпараттың негізінде oқушылар оқу барысында өздерінің тапсырманы қаншалықты дұрыс орындағанын меңгeре алады.
|
Сабақты тренингпен бастаудың өзі oқушыларға көтеріңкі көңіл –күй сыйлап ғана қоймай, денсаулыққа оң әcерін тигізеді.Биология кабинетіндегі қауіпсiздік ережелерінің сақталуын қатаң қадағайлаймын.
Пaртада дұрыс oтыру eрежелерін сақтаймыз.
|
Сабaқ бойынша рефлeксия
Сабақ мақcаттары немecе oқу мақсaттары шынайы, қолжeтімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мaқcaтына қол жeткізді ме? Егер oқушылaр оқу мақcатына жетпеген болса, нeліктен деп ойлaйсыз? Сабaқтаcаралау дұрыc жүргізiлді ме?
Сабaқ кeзеңдерінде уақытты тиімді пайдaландыңыз ба? Сабақ жoспарынан ауытқулaр болды ма және нeліктен?
|
Бұл тарауды сабақ туралы рефлeксия жaсау үшін пайдаланыңыз. Сoл бағандағы өзіңіз маңызды деп caнaйтын сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жaлпы бағaлау
Сабaқтаeң жақcы өткeн eкi нәрce(oқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Сабaқтың бұдан да жaқсы өтуінe нe oң ықпaл eтeр eді (oқыту мен oқуға қатыcты)?
1:
2:
Осы сaбaқтың барыcында мен cынып турaлы нeмeсе жекeлeгeн oқушылардың жетістіктeрі/ қиыншылықтaры туралы нeнi анықтадым, келecicабaқтарда не нәрeceге нaзaр aудару қажeт?
|


title: Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді...

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
|
Мектеп: «
|
Күні:
|
Мұғалімніңаты-жөні:ч
|
Сынып:
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтыңтақырыбы
|
Бұлшықет талшықтарының жиырылу механизмі.Бұлшықет талшығының Т жүйесі
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқубағдарламасына сілтеме)
|
10.1.6.2. Бұлшықеттің жиырылу механизмін түсіну
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлығы
Бұлшықет құрылысы қызметін және олардың түрлерін байланыстарын сипаттайды және бұлшықеттің жиырылу механизмін түсіну
Көпшілігі:
Бұлшықет сурет арқылы құрылысын байланыстарын және формаларының түрлерін ажыратып салыстыру.
Кейбірі:
Бұлшықет қызметін тәжірибе практикада дәлелдейді және бұлшықет түрлерін топтастыру.
|
Бағалаукритерийі
|
Бұлшықет құрылысы қызметін және олардың түрлерін сипаттайды;
Бұлшықеттің жиырылу механизмін түсінеді ;
Бұлшықет қызметін тәжірибие практикада дәлелдейді және бұлшықет түрлерін негізгі белгілерін топтастырады
|
Тілдік мақсаттар
|
|


title: Кестемен жұмыс жасау - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
1 «Миға шабуыл»
Мұғалім оқушыларға сұрақтар қояды түрлі суреттермен көрсету арқылы және құпия хат шешуді ұсынады нәтижесінде жаңа тақырып болып табылатын тРНҚ, рРНҚ, рРНҚ
1 Рибонуклеин қышқылының қызметі қандай?
2 Рибонуклеин қышқылы қайда орналасқан, қай жерлерде кездеседі?
1 топ: ақпараттық РНҚ
2 топ: тасымалдаушы РНҚ
3 топ: рибосомалық РНҚ
4 топ: Сұрақтар дайындау
Кестемен жұмыс
Кесте
Кестені өтілген материалдармен байланыстыра отырып, толтырады
Аяқталуы
Формативтік және суммативті бағалау
Нені үйрендің?
Нені үйренгім келеді?
Не қызық болды?
Не қызық болмады? Үй тапсырмасы
РНҚ тақырыбына қосымша материалдар іздестіру
Формативті бағаны суммативті бағаға айналдырады
Рефлексия .
1.Сабақ/оқу мақсаттары
шынайы ма? Бүгін оқушылар
не білді?
2. Мен жоспарлаған
саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен берілген уақыт ішінде үлгердім
бе?
3.Мен өз жоспарыма қандай
түзетулер енгіздім және неліктен?
Нуклеин қышқылдары туралы мәліметтер алады. Олардың екі түрін біледі. Олардың негізгі айырмашылықтарын ажырата алады.
Тапсырмаларды берілген уақыт аралығында орындай алды
Пән
Биология
Мұғалім
Мектеп, сынып
10
Сабақ тақырыбы
ДНК –ны зерртеу тарихы.Чаргафф ережесі
Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары):
Сабақтың мақсаты
Оқушылар орындай алады: ДНҚ құрылысы мен оның қызметі арасындағы байланысты орнату.
Бағалау критерийі
Қатысушылар:
ДНҚ құрылысы мен құрылымын біледі.
ДНҚ құрылысы мен оның қызметі арасындағы байланысты түсіндіре алады.
Тілдік мақсат:
Пәнге бағытталған лексика және терминология: Гидрофильді азоттық негіз, гидрофобты пентозды-фосфорлы қалдық, комплементарлық, биополимер.
Диалогтар мен жазбаша жұмыстар үшін пайдалы шаблондық фразалар: Дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) - тірі .................. ақпараттың ұрпақтан-ұрпаққа берілуін, сақталуын, дамуы мен қызметін қамтамасыз етуіне жауапты ...................... екі түрінің бірі. ДНҚ-ның ............... басты қызметі, ұзақ мерзімге РНҚ мен белокқа қажетті ақпаратты сақтау. ДНҚ-ның ерекшелiгi. Бiр организмнiң барлық клеткаларындағы ДНҚ молекуласының құрамы, құрылымы бiрдей болады да, жасына, ортадағы жағдайына тәуелдi емес. ДНҚ молекуласының нуклеотидтiк құрамы, құрылымы, тiзбегiндегi нуклеотидтердiң реттелiп орналасуы .............. ...................... ................. анықтайды.
Құндылықтарды дамыту
«Мәңгілік ел» құндылықтары
Сын тұрғысынан ойлау;
қарым-қатынас жасау қабілеті;
жауапкершілік;
өз денсаулықтарына қамқорлық көрсету;
Бұл құндылықтарға баулу топтық жұмыс, сын тұрғысынан ойлау тапсырмаларын орындауда жүзеге асырылады.
Ұйымдастыру кезеңі:
W) (f) Оқушыларға ДНҚ қызметі туралы не білетінін сұрау. Оқушылармен бірлесіп тізімді құрастыру, сосын тексеру. Сабаққа белсенді қатысып отырған оқушыларды ашық журналға белгілеп отырамын.
1. Ген
2. Тұқым қуалайды
3. Ақпарат алмасады
4. Кодон
5. Репликация
6. Рекомбинация
7. Репарация
8. Ерекше нәруыз
9. Екі тізбекті
(W) Сынып құрастырған тізімнен ДНҚ қызметін ДНҚ құрылымымен байланыстырамыз. Сұрақтар қоямыз, сонымен сабақ басында оқушылар өздері құрған тірек сөздермен байланыстыра отырып жауап береді..
1. Гендер мен хромосомалар ДНҚ құрылымымен қалай байланысқан?
2. ДНҚ бір молекуласына неше гендер?
3. ДНҚ молекуласының ұзындығы ?
4. ДНҚ молекуласы қалай және неліктен қойылады?
5. Кодтаушы және кодтамаушы жіп дегенді қалай түсінесің?
6. Триплеттер неден тұрады?
7. Жіптердің антипараллель табиғаты?
8. ДНҚ жіптерінің ассиметриялық ұштары ( (5′ және 3′ ұштар, соңғы фосфаттық топтың 5' ұшы бар, ал гидроксильді топтың 3' ұшы) неліктен аталады?
9. Гистондардың рөлі неде?
10. Қос спираль құрылымы қалай орналасқан?
Осы жаттығудан кейін сабақтың тақырыбын айта отырып, сабақтың мақсатын құрып тақтаға жазамыз, сабақ соңында мақсатқа кері байланыс жасай отырып жеттік пе әлде жетуге қандай кедергілер болды бағалаймыз.
Шағын презентация арқылы ДНҚ құрылысы мен құрылымын түсіндіріп кетеміз.
РАФТ» стратегиясы бойынша
Чаргаф ережесі - сандық арақатынастарды азотты түптің түрлі үлгілерінің арасында ДНК суреттеуші эмпиризмдік айқында жүйесі. Эрвин Чаргаффтың биохимик тобының жұмысының нәтижесінде 1949-1951 ж. болды. Чаргаффтың биохимиктар тобының жұмыстарына дейін " тетрануклеотитті " теория, кейіннен ДНҚ бөлек төрт түрлі азотты негізден(аденин, тимин, гуанин және цитозин) тұрады. Чаргаффқа және қызметкерлергіне ДНҚ нуклеотидтарын бөліп алу арқылы, қағаздың хроматографиясының және өзге нуклеотидының арасындағы нақты сандық арақатынастарын анықтады. Олар бірталай эквимолярлықтан ерекшелендіы, мұны күтуге болатын еді, егер барлық төрт негіздің тең пропорцияларда көрсетілгенде. Чаргафф сәйкесінше, аденин(А), тимин(Т), гуанин(Г) және цитозин(Ц).
Чаргафф ережесі :
Аденин саны тиминге, ал гуанин саны цитозинге тең: A=T , Г=Ц.
Пуринаның саны пиримидиннің санына тең А+Г=Т+Ц.
Аминогруппаның 6 жағдайда тең негіздің саны мен кетогруппаның 6 жағдайда: А+Ц=Т+Г, бірге сәйкесінше (A+Т) :(Г+Ц) ДНҚ-ның әр түрлі бөлек түрлі болуы мүмкін. Олардың біреулері жұптар табады АТ , өзгелері ГЦ.
Чаргаффтың ережесі рентгеноструктуралық анализдың деректерлерімен, Дж. Уотсон және Фрэнсис Криконның ДНҚ құрылымның түсіндірудде шешуші рөлді атқарды.
Оқушылар ДНҚ-ның құрылысы мен құрамына оригами жасайды, топтық жұмыс аяқтағаннан кейін әр топтан бір оқушы шығып топтың жұмысын бағалайды. Нуклеотидтерді қалай құру керектігі туралы қадамдар сипатталған нұсқаулық, ДНҚ жібін жасау үшін нуклидтерді қосыңыз. Оқушылардың жұмысы төмендегі кестедегі критерий арқылы тексеріледі.


title: Терминдер мен ұғымдар - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Терминдермен ұғымдар textusmus-cularis;лат.textus— ұлпа;лат.musculus— бұлшық ет Бірінғай салалы бұлшықет –гладкое полоса- The first branch muscle
Көлдене жолақты-Горизонтальная полоса-Horizontal band
Жүректің бұлшықеті -Мышцы сердца -The muscle of the heart
Диалогқа арналған сөйлемдер Бірінғай салалы бұлшықет .................
Көлденең жолақты ......................
Жүректің бұлшықеті ..................
Мимикалық бұлшықет...............
Бицепс......................
Трицепс........................
Құндылықтарға баулу
Зайырлы қоғам және жоғары руханият.
Біздің еліміз әлемдік қауымдастықта рухани әлем мен келісімнің оң үлгісі ретінде қабылданады
Ұйымдастыру кезеңі. Түгендеу
-Психологиялық ахуал «Қоқыс жәшігі»
Үй тапсырмасы «Карта» әдісі
1.Буын бұл...(бұл қаңқаның екі немесе одан да көп сүйектерінің қозғалмалы бірігуі)
2.Адам қаңқасында буын қандай рөл атқарады?(оның қызметі сүйектердің бір бірімен бірқалыпты жылжып қозғалуын қамтамасыз етеді)
3.Буындардың негізгі элементтерін атаңыздар (байланысатын сүйектердің буындық беткейлері;буындық капсула;буындық қуыс)
Кері байланыс
Екі жұлдыз бір тілек
А-4 форматында қағаз
Сабақтыңортасы
15 мин
№ 1 тапсырма.
Омыртқалар қаңқасының көлденең жолақтық бұлшықеттері бұлшықет талшықтарының паралельді шоғырынан тұрады. Әрбір талшық бір көп ядролы бұлшықет жасушасы болып табылады. Бұлшықет жасушасының басым бөлігін қалыңдығы 1-2 мкм миофибриллар құрайды. Ол бұлшықет талшығының ұзын бойына дейін таратылып орналасады. Қаңқа бұлшықетінің миофибрилласына әртүрлі қалыңдықтағы молекулалардың кезектесіп орналасуымен байланысты болатын көлденең кескіндер тән болады.
Жиырылдырушы элементтер, саркомерлер, паралельді талшықтардың екі түрінен тұрады: қалың миозиндікфиламент және жұқа Ғ-актиндік филамент. (Сур.1.) А-дискінің қараңғы бөліктерінде жіңішке талшықтар да, қалың талшықтар да орналасқан, ал орталық бөлікте, Н-аймақтарында, тек миозиндік талшықтар болады. Z-сызықтар (немесе Z-пластинкалар) Z-дискілерге жіңішке талшықтардың байланысатын бөліктеріне сәйкес келеді. Екі Z-сызықтармен шектелген ұзынша бірлік саркомер деп аталады.
Миофибрилла белоктарының ішіндегі көлемдік қатынасы бойынша маңыздысы миозин(бұлшықет белоктарының ~65%-ке жуығы). Миозин молекуласы 6 суббірліктен тұрады. Екеуі ұқсас ауыр тізбектер (2х223 кДа) және 4 жеңіл тізбектер (әрбірі ~20 кДа), олар бір бірімен кавалентсіз байланысқан. Миозиннің әр ауыр тізбегі ұзын 150 нм білік формасында болады. Оның N-соңындағы глобулалық бастары Гольф клюшка формасына ұқсас болады.


title: Тапсырма: «Инсерт» Жеке жұмыс - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді...

text:
Тапсырма: «Инсерт» Жеке жұмыс Бұлшықет формаларының әртүрлілігі. Топқа бөлу: Қалам түрлері арқылы топқа бөлу.
Тақырып бойынша сызбаны толтыру,білетінін айту, қарама-қайшы пікір айту, өзі үшін жаңалық екенін айту, түсінбейтінін ортаға салып түсінуге үйрену.
Дескриптор: 1.Бұлшықет формаларының түрін біледі
2.Бұлшықет формаларын түрлерін сипаттайды.
Қ.Б: «Бағалау парағы»арқылы мұғалім оқушыны жеке жұмыс «Ойды аяқта»«Мен саған-мен маған» әдісі сұрақ қойыпдиалогқұрастыру, толықтыру
Кері байланыс:
1.Бұлшықет формаларын білесің?
2.Жүректің бұлшық етіне қандай түрі енеді?
2-тапсырма. Оқу мақсаты: Бұлшықет сурет арқылы құрылысын байланыстарын және формаларының түрлерін ажыратып салыстыру.
Ойлаудағдыларыныңдеңгейлері: қолдану
Бағалаукритерийі:Бұлшықет формаларын салыстырады;
Тапсырма: «Меніұғын» стратегиясы (суретпен жұмыс) Топпен жұмыс.
1.Бұлшық ет формаларымен таныса отырып қандай түрлеріменен таныстыңыздар.
Суретке қарап бұлшықет формаларын ажыратады. .
Дескриптор:
1.Бұлшықет формалары түрлерін біледі.
2.Көлденең жолақты бұлшықеттерінің орналасу тәртібін біледі
3. Жүректің бұлшықетінің қызметін біледі
4.Бірінғай салалы бұлшықетін біледі
5.Бұлшықет түрлерін
Кері байланыс. «Алма ағашы» әдісі Жасыл түсті алма- мен бүгін жақсы орындадым деп ойлаймын: менің көңіл-күйім көтеріңкі.
Сары түсті алма- мен тапсырманы орындай алмадым, көңіл күйім жоқ.
№ 3 тапсырма
Оқумақсаты: Бұлшықет қызметін тәжірибе практикада дәлелдейді және бұлшық ет түрлерін негізгі белгілерін жіктейді және жүйеге келтіреді.
Ойлаудағдыларыныңдеңгейлері: жинақтау.
Бағалаукритерийі:Бұлшықетқызметінтәжірибепрактикададәлелдейдіжәнебұлшықеттүрлеріннегізгібелгілерін топтастырады


title: РАФТ стратегиясы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
РАФТ стратегиясы. (Топпен жұмыс).
-Оқушылар бұлшықет қызметін түрлерін негізгі белгілерін жіктейді және жүйеге топтастырып өз ойын жазады.
- Бұлшықет қызметімен қалай жұмыс жасайтынымен танысып өз ойын жазба түрде хабарлайды.
І. Аудитория (тақырыпқа сипатамма береді өздеріне таныс бұлшықеттің қызметі туралы болып шешеді)
ІІ. Бұлшықет ұлпаларының құрылысын (осы тақырып бойынша хат, өлең, шығарма жазады)
ІІІ. Бұлшықет қызметінің қалай жұмыс жасайтыны туралы (берілген тақырыпты өздерінің шығармашылығына байланысты қойып қорғайды)
Дескриптор Қоректену тәсіліне қарай бұлшықеттерді топтастырады.
Бұлшықет қызметін тәжірибе практикада дәлелдейді және бұлшықет түрлерін топтастыру шараларын сипаттайды.
Кері байланыс:
Қ.Б:Топпен жұмыс. «Табыс сатысы»
Саралауғаарналғантапсырмалардыңойлау дағдыдеңгейлергесайқұрастырылғаноқушылардың саралауға арналған тапсырма ойлау деңгейіне сай жасалынңан «Ассоциация» әдісі Деңгейлік тапсырмалар (жеке жұмыс)
І.Терминдер мен анықтама беріңіз 1. Бірінғай салалы бұлшықет .................
2. Көлденең жолақты ......................
3. Жүректің бұлшық еті
а)трапеция тәрізді бұлшықет;
ә)құрсақтың тік бұлшықеті;
б)сыртқы қабырғааралық бұлшықет;
в)құрсақтың көлденең бұлшық еті;
г)иықтың екі басты бұлшықеті;
ғ)балтыр бұлшықеті;
д)ішкі қабырғааралық бұлшықет.


title: Бағалау критерийі - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Бағалау критерийі
|
Дескриптор
|
Бұлшықеттер мен олардың сипаттамасын сәйкестендіреді
|
Бұлшықеттерді кесте арқылы салыстырады.
|
ІІІ.Сұрақтарын келесі жеке оқушыға беріледі. Олар сол сұрақтарға жауап береді.
Бағалау критерийі
|
Дескриптор
|
Тірек- қимыл жүйесіне адам ағзасының бұлшықеті қалай әсері?
|
Тірек қимыл жүйесін кесте арқылы анықтамасын жазады
|
Қ.Б: «Бағалау парағы»арқылы мұғалім оқушыны жеке жұмыс
Кері байланыс : “Бір сөзбен”
Оқушылар өздеріне берілген 12 сөздің ішінен, өздерінің бүгінгі сабақтағы жағдайын сипаттайтындай 3 сөзді таңдап айтады.
|
Интернет желіден қосымша материал
Кесте
Бұлшықет суреттері, алма суреті
|
Сабақтың соңы
8мин
|
Үй тапсырмасы:§37, 155 бет.«Хат» әдісі
Менің бұл сабақтан алған білімім..................................
Маған ұнағаны.................................
Менің білгім келеді.........................
|
|
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сізбасқаларға қарағанда қабілетті оқушыларғақандайтапсырмалар бересіз?
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=143#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сізбасқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларғақандайтапсырмалар_бересіз


title: Бағалау – Сізоқушылардыңматериалдыигерудеңгейінқалайтексерудіжоспарлапотырсыз?

text:
Уақыттытиімдіпайдаланаотырып, меносықысқамерзімдіжоспарымдатоппен, жұппен, жеке жұмыс ұйымдастырдым.
Сабақтың мақсаты оқушының қажеттілігінетеріне сай құрастырылды.
Тапсырмаларды оқушылардың білім деңгейлеріне , жас ерекшеліктеріне сайжасалды.Білім деңгейі орташа оқушыларға, білім деңгейі жоғары оқушылыр көмектесті.
|
Оқушыларды бағалау үшін , мен әртүрлі кері байланыс әдіс тәсілдерді пайдаландым. Олар:
Жеке жұмыс Бұлшықет формаларының әртүрлілігін анықтайды
«Мені ұғын» стратегиясы (суретпен жұмыс) суреттер арқылы ойларын жинақтайды
«Алма ағашы» әдісі арқылы кері байланыс жасадым.
РАФТ стратегиясы (топпен жұмыс) оқушылар бұлшықет қызметін түрлерін негізгі белгілерін жіктейді және жүйеге топтастырып өз ойын жазады
Деңгейлік тапсырмалар (жеке жұмыс)оқушыларды тапсырмалар арқылы бағалауды арттырамын
|
Бөлмені желдетіп жарық түсуін қадағалаймын. Интербелсенді тақтаны уақытында сөндіру.
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары немесе оқумақсаттары шынайы, қолжетімді болдыма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қолжеткіздіме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
|
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз
|


title: Жалпы бағалау - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2: Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)? 1: 2: Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Жетістіктер баспалдағы
Уақытша кермектілік
Тұрақты кермектілік
Ғ2-ұрпақта Г.Мендельдіңбелгілердің 3 :1 ажырау заңы жүзеге асады.
Бұлқұбылысты Т.Морган дрозо филашыбынынатәжірибежүргізгендеашкан.
Кейбір белгілер жыныспен тіркес тұқым қуалайды.
Неге?
нег
Адамдааяқсаусақтарыныңарасындажарғактықболуы,құлақтыңішіндешоқтүктіңболуы, тек әкеденұлдарынаберілетінбелгілер.
Бұл Крисс-кросс тұқымқуалау арқылы жүзеге асады
Хромосама
Аутосомдық
Жыныс хромосомасы
Гендердің әрекеттесуі Аллельді
Аллельді емес
Куммулятивті полимерияда
- салмақ
- Бойы
- терідегі пигмент/ түсі
- қан қысымы тұқым қуалайды
Биологиялық
Әлеуметтік
Тұқым қуалайтын өзгергіштік


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=145#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Айырмашылығы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
|
|
бет | 146/153 | Дата | 16.10.2023 | өлшемі | 16,35 Mb. | | #115898 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 10 кмж обнавл1 Айырмашылығы
1 Айырмашылығы
1 Ұқсастығы
Бұлшықет ұлпасының құрылысы мен қызметі
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:-
|
Сабақтың тақырыбы
|
Жылдам және баяу жиырлатын бұлшықетталшықтарының ортақ қасиеттерін, орналасу мен құрлысы. Актинге қатысты қаңқа бұлшықет ұлпаларының түрлері
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
|
10.1.6.3- жылдам және баяу жиырылатын бұлшықет талшықтарының ортақ қасиеттерін, орналасу мен құрлысының байланысын орналастыру
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың мақсаты - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар: жылдам және баяу жиырылатын бұлшықет талшықтарының ортақ қасиеттерін, орналасу мен құрлысының байланысын орналастыру .
Оқушылардың басым бөлігі: Бұлшықет ұлпасының түрлерін талдайды.
Кейбір оқушылар: Бұлшықет ұлпасының құрылысын зерттеп, адам денесінің бұлшықеттерін жіктейді.
|
Бағалау критерийі
|
-Бірыңғай салалы, көлденең жолақты қаңқа, көлденең жолақты жүрек бұлшықеті туралы түсінеді.
- Бұлшықет ұлпасының түрлерін талдайды.
- Адам қаңқасының бұлшықет топтарын жіктейді.
|
Ойлау дағдысы
|
Түсіну,талдау,зерттеу
|
Тілдік мақсат
|
Оқушылар: бұлшықеттің құрылысымен танысып, сұрақтарға жауап бере отырып тыңдалым дағдысын қалыптастырады. Бейнекөрсетілімді тамашалау арқылы тыңдалым,айтылым дағдысын дамытады. Мәтінмен жұмыс жасау барысында оқылым дағдысы, ал «Бұлшықет ұлпаларының құрылысын зерттеу» тақырыбы бойынша зертханалық жұмыста жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: бұлшықет, мускул, диафрагма, миоциттер, бірыңғай салалы бұлшықет, көлденең жолақты бұлшықет, қаңқа бұлшықеті, шеңберлі бұлшықет, мимикалық бұлшықет, бүгу бұлшықеті, жазу бұлшықеті, жиырылғыштық.
|
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:
|
Талқылауға арналған тапсырмалар:
|
Бұлшықеттер сүйекке не арқылы бекиді?
|
Сіз неліктен екенін айта аласыз ба?
|
Бұлшықеттер бүгуді және жазуды қамтамассыз ете ала ма?
|
Жазылым бойынша ұсыныстар:
|
Зертханалық жұмыстың қорытындысын жазады.
|
|


title: Құндылықтарға - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Құндылықтарға
баулу
|
Жеке және топпен жұмыс жасауға,білімді шығармашылық тұрғыда қолдана білуге,ғылыми-зерттеуге дағдылап,жауапкершілікке баулу.
|
Пәнаралық байланыс
|
Физика
|
Алдыңғы білім
|
Бұлшықет ұлпаларының құрылысы мен түрлерін біледі.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
5мин
|
Сабақты ұйымдастыру
а)Шаттық шеңбері «Ақ тілек» әдісі. Шеңберде тұрған оқушылар бір-біріне гүл шоқтарын ұсыну арқылы жылы лебіздері мен ақ тілектерін білдіреді.
ә) Түстер арқылы топқа бөлу
Мадақтау
|
.Р Соловьева
Б.Т Ибраимова
Биология
|
Сабақтың ортасы
25мин
|
Бейнекөрсетілім
«Кинометафора» әдісі
(Бұлшықет ұлпасының құрылысы мен қызметі жайлы)
Түрткі сұрақ:
1.Нені көріп тұрсыңдар?
2.Нені байқадыңдар?
Бағалау: Түрлі түсті жұлдызшалар арқылы
Мәтінмен жұмыс
Топтық жұмыс
І- топ «Топтастыру стратегиясы » әдісі
Бұлшықет ұлпасының құрылысы мен қызметі
(Оқушылар берілген сұраққа топтастыра отырып жауап жазады. )
ІІ-топ «Суреттер сөйлейді» әдісі
Оқушыларға бұлшықет ұлпасының суреті бейнеленген плакат беріледі, суреттегі әр бұлшықет түріне сипаттама береді.
ІІІ- топ «Стикердегі диалог» әдісі
Адам қаңқасы бұлшықеттері
(Топ мүшелері сұрақтың жауабын стикерлерге жазып, плакатқа іледі, пікірлерін қорғайды.
«Екі жұлдыз бір ұсыныс» арқылы бағалау
Жұптық жұмыс
Зертханалық жұмыс
№10 Бұлшықет ұлпасының құрылысын зерттеу
Жұмыс мақсаты: дайын микропрепараттар арқылы бұлшықет ұлпасының әртүрлі тип тармақтарының жасушаларының құрылысымен танысу
Жұмыс барысы:
1.Бұлшықет ұлпасының әртүрлі тип тармақтарының жасушаларының құрылысын қараңдар. Олардың пішіндерін анықтаңдар.
2. Олардан ядроны табыңдар (Олар едәуір қара болып боялған).
Ядро цитоплазмада мембранаға қатысты қалай орналасқан?
3.Бірыңғай салалы және көлденең жолақты бұлшықет ұлпасының тип тармақтарында цитоплазмасының боялуы қалай ерекшеленеді.
4. Жүрек және қаңқа ұлпасы жасушаларының негізгі айырмашылықтарын табыңдар. Олардың жасушалары бір біріне қалай жабысып жатады?
5. Көрген жасушалардың суретін салыңдар. Оның негізгі бөліктерін көрсетіңдер.
6. Олардың құрылысында қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтар бар? Қорытынды жасаңдар. Кестені толтырыңдар.
Тапсырма: «Зерттеу картасы»
Белгілері, ерекшеліктері
|
Бірыңғай салалы
|
Көлденең жолақты
|
|
Қаңқа
|
Жүрек
|
Ядро саны
|
|
|
|
Ядроның орналасуы
|
|
|
|
Жасушалардың пішіні
|
|
|
|
Цитоплазманың болуы
|
|
|
|
Жасушалардың өзара байланысуы
|
|
|
|
Ағзада орналасуы
|
|
|
|
Қызметінің ерекшеліктері
|
|
|
|
Бағалау критерийі
|
Дискриптор
|
-Бұлшықет ұлпасының құрылысымен қызметін біледі.
-Бұлшықет ұлпасының түрлерін салыстырады.
- Адам қаңқасының бұлшықет топтарын жіктейді.
|
1. Бұлшықет ұлпасының құрылысы мен қызметін білді.
|
2.Бұлшықет ұлпа түрлерін салыстырды.
|
3.Адам қаңқасының бұлшықет топтарын жіктеді.
|
Жеке жұмыс
Концептуалды кесте «Ретімен орналастыр»
Бас, мойын, дене, аяқ-қол бұлшықеттері,ұзын, қысқа, жалпақ, шеңберлі, беткейлік және терең, сыртқы және ішкі, бүйірлік және ортасында, бүккіш, жазғыш
|
Бұлшықет-ң орналасуы
|
Пішіні
|
Қозғалысына қарай
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
«От шашу» әдісі арқылы бағалау
Биодиктант.
Бұлшықет ұлпасы — денедегі…түзеді. Адам ағзасында бұлшықет ұлпасының… тобы болады. Олар:…және… бұлшықеттер. Қаңқа мен жүректің бұлшықеттері…ұлпасынан тұрады.… ұлпалары ішкі асқазан, ішектер, қантамырлары, несепағар, қуық, жатыр және т.б. мүшелерде болады. Жүйке ұлпасы… түзілген. Жүйке жасушасының құрылысы:…мен… тұрады. Қысқа өсінді… деп аталды, алұзын өсінді… деп аталады.
С) Орнын тап.
Көлденеңжолақты бұлшықет ұлпалары
|
Бірыңғайсалалы бұлшықет ұлпалары
|
|
Бейнекөрсетілім
Түрлі-түсті жұлдызшалар
Оқулық,плакат, маркерлер
Құрал-жабдықтары: микроскоп, дайын микропрепараттар
Құрал-жабдықтар: микроскоп,жануар ұлпасының дайын микропрепараттары
Дайын жұмыс парақшалары
|
Сабақтың соңы
5 мин
|
Кері байланыс:
«Миыңның суретін сал»
Оқушылар мидың суретін стикерге салып, оны сабақ барысында алған әсерін білдіретін сөздермен толтырады.
Үйге тапсырма:
§35 Бұлшықеттің құрылысы мен қызметі.
|
Адам миының суреті
|
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Сыныптағы барлық оқушылар бұлшықет ұлпасының құрылысы мен қызметін топтық жұмыс тапсырмалары арқылы түсініп, сипаттай алды. Топтар өзара белсенділікпен жұмыс жасады. Қалыптастырушы бағалау жүрді. Топтар өзара бірін бірі бағалады.
«Зерттеу картасы» тапсырмасын орындау барысында бұлшықет ұлпасының түрлерін ажыратып талдау жүргізді. Бұлшықет ұлпасының құрылысы мен қызметін білді. Бұлшықет ұлпа түрлерін салыстырды. Адам қаңқасының бұлшықет топтарын жіктеді. «Концептуалды кесте» арқылы берілген бұлшықет ұлпасының құрылысын, адам денесінің бұлшықеттерін жіктеді.
|
Оқу мақсатын ашу барысында оқушылар түрлі түсті жұлдызшалар арқылы бағаланды.
Топтық жұмыс «екі жұлдыз бір ұсыныс» арқылы бағаланды.
Жұптық жұмыс кезінде зертханалық жұмысты орындап, тапсырманы реттілікпен дұрыс орындаған жұптар бір – бірін
«Досыңды бағала» әдісі арқылы бағалады.
Жеке жұмыс «От шашу»арқылы бағаланды.
Кері байланыс ретінде
«Миыңның суретін сал »әдісін пайдаландым. Онда оқушылар Оқушылар мидың суретін дəптерге салады да, оны сабақ кезінде алған әсерін білдіретін сөздермен толтырды.
Бaғaлaудың бұл әдiстерінің тиiмдiлiгi бүкiл сынып oқушылaрын бaғaлaуғa мүмкiндiк бередi және тaбыстылық өлшемдерi белгiлi бoлғaндықтaн бaғaлaу әдiл, шынaйы өтедi. Әрi бaғaлaушы ретiнде oқушының өзi бoлaды. Бұл бaлaның сыныптa өз үлесi бaр екенiн сезiндiре oтырып, oның белсендiлiгiнiң aртуынa ықпaл етедi. Сoғaн қoсa, бaсқa oқушыны нaқты критерий бoйыншa шынaйы бaғaлaуғa дaғдылaнaды.
|
Зертханалық жұмыс барысында қауіпсіздік ережелерін сақтау
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=148#«Екі_жұлдыз_бір_ұсыныс»_арқылы_бағалау___Жұптық_жұмыс_Зертханалық_жұмыс_№10_Бұлшықет_ұлпасының_құрылысын_зерттеу_Жұмыс_мақсаты


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=148#Саралау_–_Сіз_қандай_тәсілмен_көбірек_қолдау_көрсетпексіз_Сіз_басқаларға_қарағанда_қабілетті_оқушыларға_қандай_тапсырмалар_бересіз


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы әрі қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді. Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың әр кезеңдері өз уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?
Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?
|
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
|
Сабақ мақсаттары шынайы әрі қолжетімді болды. Оқушылар сабақ барысында түрлі тапсырмалар орындау негізінде оқу мақсатына қол жеткізді. Сабақта саралау дұрыс жүргізілді.Сабақтың әр кезеңдері өз уақытында орындалды.Сабақ жоспарға сәйкес жүргізілді.
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
1: Топтық жұмыста «Топтастыру стратегиясы»
2: Жеке жұмыс ретінде алынған «Ретімен орналастыр»концептуалды кесте
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1: Оқушылардың жас ерекшеліктеріне қарай әлі де әдістерді зерделеу.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Оқушыға сабақ барысында сұрақ қою маңызды дағды, себебі сұрақ дұрыс қойылған жағдайда сабақ берудің тиімді құралына айналады және де оқушылардың білім алуына қолдау көрсетіп, оны жақсарта және кеңейте түсетіндігін білдім.
Диалог орнату үшін қажетті ашық сұрақтар жүйесін сабақтарыма әлі де болса көбірек назар аударуым қажет.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=149#Диалог_орнату_үшін_қажетті_ашық_сұрақтар_жүйесін_сабақтарыма_әлі_де_болса_көбірек_назар_аударуым_қажет.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=149#Жалпы_бағалау_Сабақта_ең_жақсы_өткен_екі_нәрсе_(оқыту_мен_оқуға_қатысты)_1:_Топтық_жұмыста_«Топтастыру_стратегиясы»


title: Оқу мақсаты - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Оқу мақсаты
Критерий
Жетті
Талпынды
В. Днқ –ның құрылысы мен қызметіне сипаттама б
ру.
Днқ-ның құрамындағы азотты негіздерді көрсете алды.
Днқ-ның құрамындағы көмірсудың негізіне сипаттама бере алды.
Днқ-ның құрылымына қарай нуклеотидтер
ді орналастыра алды.
Алған білімін қолдана отырып, Днқ-ның моделін жасай алды.
Құрылысы мен құрамы жайлы оқушылар өздігінен жұмыс жасап болған соң осы сайт арқылы
оқушылар ДНҚ жібінің созылуы оған арнайы күштердің әсері жайлы мәліметтерді ала отырып, қызықты жайттарды айтаотырып, қызығушылықты арттыру. Сабаққа белсенді қатысып отырған оқушыларды ашық журналға белгілеп отырамын.
iTest ресурсына кіріп, конспект жазуға арналған сұрақтар негізінде дәрістен жауаптар іздеу арқылы оқушыда қажетті мағлұматты оқу дағдысы қалыптасады. Жазып болғаннан соң тестті орындауға отырады.
Осы жұмыстан кейін оқушылар
ДНҚ-ның құрылысы мен қызметі арасындағы байланыс қалай жүзеге асады? Неліктен Днқ сараптамасына шаш, тырнақ, қан алынады?
Оқушылар сабақ соңында ашық журналдағы өздерінің қай тұста тұғанын көре отырып
Рефлексивті бейне
Бүгін не білдім..
Қызықты болды..
Қиын болды..
Мен тапсырманы орындадым..
Енді мен жасай аламын..
Өмірде қолдануға үйретті.
Енді менің жасағым келеді
Үй тапсырмасы: ДНҚ репликациясы мен репарациясы.
|
Барлық оқушылар:
ДНҚ құрылысы мен құрылымын білді. Оригами жасау арқылы толықтырды.
Қатысушылардың көпшілігі:
ДНҚ құрылысы мен оның қызметі арасындағы байланысты түсіндіре алды. Шағын презентация және видеоролик көру арқылы оқушылар сұрақтар қоя отырып жауап беріп отырды.
Кейбір оқушыларға:
Құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты қызықты фактілер келтіре отырып талқылай алды.
|
(1) Білу және түсіну мақсатындағы сұрақтарға берген жауабы материалды меңгеру (ынталан)W=
(2) Қолдану мақсатында берілген тапсырма алынған білімін сабақ барысында жүзеге асыру G=
(3)Талдау мақсатында берілген тапсырма біреудің көмегінсіз I=
(4)Жинақтау мақсатында берілген тапсырма білімін қолдана алуы.
Сабақтың басында, ортасында және соңында сұрақтар оқушы білімін үздіксіз бағалауға мүмкіндік береді.
|
Сынып бөлмесінің техника қауіпсіздік ережесімен танысу,қатаң есте сақтау.
= қауіпсіздік техникасы бойынша кеңестерді ескертіп отыру.
АКТ-мен байланыс.
Интерактивті ақ тақтаны және Интернетті зерттеу кезінде пайдалану және иллюстрацияланған әңгімелеуде пайдалану үшін иллюстрациялар беру енеді.
НЗМ-мен байланыс.
Жұппен жұмыс істеу достық қарым-қатынасты нығайтуға ықпал етеді. Әріптеспен жұмыс және әңгіме дайындап, жүргізу коммуникациялық дағдыларды дамытуға ықпал етеді.
Бір-бірінің әңгімелерін бағалау оқушыларға конструктивтік кері байланыс орнатуға мүмкіндік береді.
Мектеп құндылықтары
Сабақтың басында ынтымақтастық атмосферасын орнату, сабақ барысында орындалатын топтық, жұптық жұмыстар, өз пікірін білдіру, ақпарат бөлісу ынтымақтастық мектеп құндылығын орнатуға көмектеседі.
Оқушылардың формативті бағалау жұмысын басқа біреудің көмегінсіз орындауы, жеке жұмыстар ашықтық құндылығына айқын дәлел.
Сабақта жаңа терминдерді үйрену, ғылыми ұғымдарды қолдана білу тақырыпты өмірмен байланыстыру “Өмір бойы үйрену” құндылығын дамытуға ықпалын тигізеді.
|


text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Биомеханиканы роботехникада қолдану. Инженерлік биомеханика (экзоқаңқа, робототехника) Медициналық биомеханика. Протездеу Эргометриялық биомеханика(оптимизация) Модельдеу «Жердегі тірі ағзалар қозғалысының биомеханикасын зерттеу»
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.1.6.3- Биомеханиканы роботехникада қолдануын зерттеу
|
Сабақ мақсаттары
|
Робот техникасы туралы нақты ақпарат алады;
Робот жасау техникасына және технологиясына қызығушылық артады;
Топтасып, ынтымақтастықта жұмыс жасай отырып, сыни ойлауға дағдыланады;
|
Бағалау критерийлері
|
Робот техникасы туралы нақты ақпарат алады;
Биомеханиканы роботехникада қолдануын зерттйді;
Топтасып, ынтымақтастықта жұмыс жасай отырып, сыни ойлауға дағдыланады;
|
Тілдікмақсаттар
|
|


title: Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер

text:
Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: Құрал , электродтар, фильтрлер, электрокардиографпен жүректің электр импульстерін жазып алу әдісі, жүректің электрлік осі, потенциалдардың айырмашылығы, ток өткізетік гель, фазалар
прибор, электроды, фильтры, нормальная ЭКГ, электрическая ось сердца, электрическая активность сердца, разность потенциалов, электрокардиограммы, токопроводящий гель, фаз
device, electrodes, filters, normal ECG, electrical axis of heart, electrical activity of the heart, the potential difference, electrocardiogram, conductive gel, phase
Құндылықтарға баулу
|
- денсаулық, достық және айналадағыларға қамқорлық көрсету;
- қарым-қатынас жасау қабілеті;
- пәндік білімін өмірде қолдана білуі.
|
Пәнаралық байланыс
|
Химия, экология.
|
Алдыңғы білім
|
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған
кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушыларды түгелдеу. Сыныпқа жағымды атмосфера орнату. «Гүлмен тілек» атты сергіту сәтінде оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір –біріне тілек тілейді және гүлдің астына жазылған сандар бойынша 3 топқа біріктіріледі.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=151#Сабақтың_басы____Ұйымдастыру_кезеңі._Оқушыларды_түгелдеу._Сыныпқа_жағымды_атмосфера_орнату._«Гүлмен_тілек»

title: Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=152#20_ғасырдың_ортасында_биомеханика_тыныс_алу,_қан_айналу,_қозғалыс-қимыл_биомеханикасы_болып_3_салаға_бөлінді

title: Үй тапсырмасын - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сабақтың ортасы
|
Жаңа сабақ. «Кинометафора» әдісі арқылы бейне үзінді көрсету.Тақырыптың өзектілігін ашу үшін;
Адам мен жануарлар қозғалысының заңдылықтарын, организмге сыртқы ортаның әр түрлі механикалықфакторларының (жылдамдық, үдеу, тартылыс күші, т.б.) әсерін зерттейтін биологияның бір саласы.
Биомеханика тірі тіндер, органдар және бүкіл организмнің механикалық қасиеттерін, оларда байқалатын механикалық құбылыстарды (адам мен жануарлардың іс-әрекетін, тыныс алуын, қан айналысын, қан тамырлары мен бұлшық еттердің серпімділік қасиеттерін, сүйектердің, буындардың, байламдардың беріктігін, т.б.) зерттейді.
Биомеханика құпияларын зерттеудің тарихы 13 ғасырдан Леонардо да Винчиден басталады. Ол адамның қозғалысын анатомия және механика тұрғысынан зерттеген
Қазақстанда биомеханикалық зерттеулер академик Б.А. Домбровский мен академик Ф. Мұхамедғалиевтің жұмыстарынан басталады.
20 ғасырдың ортасында биомеханика тыныс алу, қан айналу, қозғалыс-қимыл биомеханикасы болып 3 салаға бөлінді:
тыныс алу биомеханикасы тыныс алу мүшелері (өкпе, көкірек қуысы) қимылының динамикасын зерттейді;
қан айналу биомеханикасы жүрек пен қан тамырларының серпімділік қасиетін, қан ағыны заңдылықтарын, жүрек жұмысын зерттейді;
қозғалыс-қимыл биомеханикасы анатомия және теориялық механика негізінде қимыл мүшелерінің құрылымдық ерекшеліктерін, дененің қозғалу заңдылықтарын, буын қимылдарын қамтамасыз ететін бұлшық ет күшінің әсерін, дене массасының дене бөліктеріне таралу заңдылықтарын зерттейді.
Ой шақыру»
Робот техникасы туралы Интернет желісінен ақпарат іздейді
|
https://www.youtube.com/watch?v=39S_SSNbYDc
https://youtu.be/39S_SSNbYDc
АКТ, плакаттар, қағазға шығарылған кеспе қағаздар, слайдтар, стикерлер
Сурет
Оқулық, дәптер
Суретпен жұмыс
Сурет 93 бет
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=152#Биомеханика_құпияларын_зерттеудің_тарихы_13_ғасырдан_Леонардо_да_Винчиден_басталады._Ол_адамның_қозғалысын_анатомия_және_механика_тұрғысынан_зерттеген