title:
Әдебиеттер:
Негізгі әдебиеттер - Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты

text:
Колледж әдіскері:_____________ Сәрсепбаева П.Ж
Жасуша зақымдануы – типтық патологиялық үрдіс. Жасушаның зақымдануын осы ықпалдар болуы мүмкін:
• гипоксия. Өте күрделі жасушаның зақымдануына соқтыратын себебі гипоксия болады. Қан айналымының азаюы (ишемия), атеросклероз, тромбоз, артериялардын қысылып калуы гипоксияның негізгі себебі боп табылады;
физикалық агенттер - механикалық жарақат, ыстық немесе суық температуралар, барометірлік қысымның өзгеруі, иондағыш сәулелер және ультрофиалет радиациясы, электр соққы;
химиялық агенттер және дәрілер;
иммунологиялық серпілістер;
гендік зақымданулар (мысалы, тұқымкуалайтын мембранопатиялар, энзимопатиялар және т.б..);
қорертену дисбалансы жатады.
Жасушаның өлуі -жасуша бүліністерінің соңғы көріністері. Жасуша бүліністерінің көріністеріне некроз және апоптоз жатады.
Некроз (грек. necros — өлі) - деп жасуша тіршілігінің қайтымсыз жоғалуын айтады.
Некроз даму алдында паранекроз және некробиоз кезендері өтеді.
Паранекроз- анықталатың, жасушадағы кайта қалпына оралатын өзгерістер: цитоплазманың өзгеруы, вакуолизациясы, жасушаға тым артық бояулардың өтүы.
Некробиоз - өмір мен өлім ортасындағы жағдай (от necros — өлі и bios— тірі); жасушалардың некрозға ұшырау алдындағы жағдайын дейді. Бұл кезде пайда болған өзгерістер қайтымсыз өзгерістерге жатады және некроз дамуына әкеледі.
Апоптоз (грек. аро – бөліну и ptoisis -құлау) - жасушаның алдын-ала бағдарланған геңдік ақпараты бойынша тіршілігін жоюы. Оның дамуын қадағалайтын екі түрлі гендер белгілі. Апоитоз кезінде жасуша тығыздалып, ядросы ыдырайды, ДНК мо-лекуласы бөлшектенеді. Артынан жасуша бөлшектеніп, апоптоздық денешіктер пайда болады. Оларды макрофагтар мен нейтрофильдер жеп қояды. Бұл кезде ешқашан қабыну дамымайды.
Апоптозды дамытатын дабылдық түрткілер мембрана арқылы әсер ететін немесе жасуша ішілік болып екіге ажыратылады.
Жасуша бүліністерінің түрлері. Жасушаның бүліністері: жіті және созылмалы, біріншілік (тікелей себепкер ықпалдан) және салдарлық (себепкер ықпалдан пайда болған белсенді биологиялық әсерлі заттардың ықпалдарынан), толық және үлестік (жасуша бөлшектерінің), қайтымды және қайтымсыз, спецификалық және бейспецификалық болып ажыратылады.
Спецификалық бүлністер деп туындатқан себепкер ықпалға ғана тән өзгерістерді ұғады. Бұңдай бүліністер сирек кездеседі. Мәселен, осмостық қысымның көтерілуі қандай да болмасын жасушаның ісінуіне, қабығының керілуіне және оның тұтастығының бұзылуына әкеледі. Қанда әлдостеронның деңгейі көтерілуі әртүрлі жасушаларда натрий ионының жиналуына әкеледі. Жарақаттану кезінде жасуша мембранасының жыртылуы, синил қышқылының әсерінен цитохромоксидаза ферментінің белсенділігі жоғалуы осы бүліңдіргіш әсерлерге ғана тән өзгерістер.
Көпшілік жағдайларда әртүрлі бүліндіргіш ықпалдар әсер еткеннен кейін жасушаларда біркелкі өзгерістер дамиды. Бұндай өзгерістерді бейспецификалық өзгерістер дейді. Оларға жоғарыда көрсетілген мембрананың өткізгіштігі көтерілуі, рецепторлық, насостық, каналдық қызметтерінің бұзылыстары және мембраналық потенциалдың өзгерістері, жасуша ішінде ацидоз дамуы т.с.с. жатады.
Бүліндіргіш ықпалдарға жасушаның бейімделу жолдары.
Бүліндіргіш әсер әлсіз, немесе жасушаның қалпына келу қабілеті жақсы болғанда, қорғаныстық-икемделістік тетіктер қосылады. Олар әртүрлі бағыттарда болады: жасушаның энергиямен қамтамасыз етілуіне қажетті: жасуша глюкозаны оттегісіз ортада ыдыратып (анаэробтық гликолиз) шамалы болса да энергия (АТФ) түзеді; тотығу-фосфорлану үрдістеріне қатысатын ферменттердің белсенділігін арттырады; митохондрийлар ұлғайып, олардың гипертрофиясы дамиды; жасуша ішінде АТФ энергиясын тасымалдауға қатысатын ферменттер (адениннуклеотидтрансфераза, креатинфосфокиназа) әсерленеді; АТФ энергиясын пайдалануға қажетті ферменттердің (АТФ-азалардың) белсенділігін күшейтеді; жасуша өзінің атқаратын қызметін шектеп, энергияға деген мұқтаждығын азайтады; жасушада, энергия жұмсауды қажет ететін, түзілістік үрдістер азаяды.
• жұқпаларға, химиялық улар мен уыттарға қарсы: микросомалық ферменттердің белсенділігі артып, уытты заттарды тотықтыру, тотықсыздандыру, метил тобынан айыру т.б. жолдармен уытсыздандырады; эндоплазмалық торшалардың, рибосомалардың, Голдж кешенінің қызметтері артуы ауру туындататын инфекциялық, химиялық заттарды ыдырататын ферменттердің, нәруыздардың, гормоңдардың, вирустарға қарсы интерферондардың түзілуін күшейтеді; жасуша буферлік жүйелерін қосып, қышқылдық-сілтілік үйлесімді реттейді.
•жасуша мембранасы бүліністеріне қарсы: антиоксиданттық ферменттердің (супероксиддисмутаза, каталаза, глютатионпероксидаза т.б.) түзілуін арттырады; бүлінтен мембрана бөлшектерін қалпына келтіреді.
• ДНК молеқуласының гендік ақаулары кездерінде: бүлінген немесе бөтен текті бөлшегін дер кезінде тауып аластайды; оның үзілген жерлерін жояды; оның бүлінген бөлшегін қалыпты бөлшектермен ауыстырады; онда транскрипция, трансляция үрдістерін қалпына келтіреді. Артынан жасушаның және оның кейбір бөлшектерінің қалпына келуі (регенерациясы), гипертрофиясы мен гиперплазиясы дамиды.
Жасушаның бүлінген бөлшектері фагоциттерді өзіне тартатын заттар шығарады. Фагоциттер бүлінген бөлшектерді жеп қояды. Жасуша ішіндегі құрылымдардың гиперплазиясы дамып, жойылған жасуша бөлшектерінің орны толтырылады. Гиперплазия молекулалардың деңгейінде (гендердің саны артуы, жаңа молекулалардың түзілуі күшеюі), жасуша ішілік құрылымдарда (митохондрийларда, рибосомаларда, лизосомаларда т.б.) және жасушалық деңгеилерде байқалады. Көрсетілген икемделістік тетіктер жеткіліксіз болғанда жасушаның тіршілігі қайтымсыз жоғалады
Жасуша бүліністерін емдеу жолдарының негіздері.
Жасуша бүліністерін емдеу ең алдымен шақырған себепкер ықпалды аластауға бағытталуы қажет. Сонымен бірге бүлінген жасушалардың мембраналарын тұрақтандыратын дәрі-дәрмектер пайдаланылады. Мембраналардың бүліністерінің негізінде еркін радикалды тотығу мен май қышқылдарының асқын тотығуы болғандықтан оларды ескертетін табиғи және жасанды антиоксиданттар қолданылады. Мембраналарда фосфолипаза, липаза, протеаза ферменттерінің белсеңділігі көтерілуіне қарсы олардың бәсеңсіткіштері пайдаланылады. Жасуша ішіне Са2+ иондары көп енуінен сақтандыру үшін кальцийдің шабан өзекшелерінің тежегіштері қолданылуы қажет. Сонымен бірге мембраналарды тұрақтандыратын дәрі-дәрмектер (глюкокортикоидтық, анаболизмдік гормоңдар), адреноблокаторлар пайдаланылады


title: Паренхималық дистрофиялар - Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты

text:
Паренхималық дистрофиялар — заттардың алмасуы орындайтын қызметі жағынан жоғары специализациялы жасушаларда бұзылатын үдеріс. Алмасуы өзгерген заттың түріне қарай, паренхималық дистрофиялар белокты (диспротеиноздар), майлы (липидоздар) және көмірсулы түрлерге бөлінеді.
Гиалин-тамшылы дистрофия Гиолин-тамшылы дистрофия дамыған цитоплазмада бір-бірімен бірігіп, жасушаның цитоплазмасын толтырған, гиалинге ұқсас ірі белок тамшылары пайда болады да, жасушаның ультрақүрылымдық элементтері қирайды.
Гидропиялы дистрофия Гидропиялы,яғни супы, дистрофиякезінде жасушаның цитоплазма- сына сұйықтық жиналған вакуольдер пайда болады. Ол тері мен бүйрек өзекшелерінің эпителийінде, гепатоциттерде, бүлшықет пен жүйкелік жасушаларда жэне бүйрекүсті безі қыртысының жасушаларында жиі байқалады.
Гидропиялық дистофияның даму механизмі күрделі. Су мен электролиттердің және белоктардың алмасуы бұзылады.
Паренхималық майлы дистрофия да белокты дистрофиялар дамитын жерлерде, яғни миокардта, бауырда, бүйректе жиі дамиды.
Майлы дистрофияның бауырда дамумеханизмдерімыналар: гепатоциттерге май қышқылдары тым көп түседі немесе олар жасушаларда тым қарқынды түзіледі.
Бүйректің майлы дистрофиясы кезінде май тамшылары проксимал және дистал өзекшелердің эпителийіне жиналады. Әдетте, нейтрал майларды, фосфолипидтер мен холестеринді өзекшелік эпителийіден де, бүйректің стромасынан да көруге болады. Нейтрал майлар өзекшелердің тар сегменті мен жинайтын түтікшелер эпителийінде физиологиялық жагдайда да кездесе береді.


title: Аралас дистрофиялар - Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты

text:
Аралас дистрофиялар дамыған кезде бұзылған метаболизмнің морфологиялық бейнесі мүшелер мен тіндердің паренхимасында гана емес, олардың стромасында және қан тамырларының қабырғасында қалыптасады; күрделі белоктар — хромопротеидтер, нуклепротеидтер мен липопротеидтержәне минералдардың алмасуы бұзылады.
Патологиядагемосидерин тым көп түзіліп, гемосидероз деп аталатын үдеріс дамиды. Гемосидероздің жалпы жэне жергілікті түрі бар.


title: Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты

text:
Зақымдану. Зақымдану түрлері (сабақ тақырыбы) Модуль /пән атауы:_Жалпы патология Педагог:_Сәрсепбаева Перизат Жәнилқызы Күні: 20____ жылғы "_____" ____________
20____жылғы "_____" ____________
20____жылғы "_____" ____________
1. Жалпы мәліметтер Курс І топтар:_ЕФ-22-11к3, ЕФ-22-11к4, ЕА-22-11к Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ
2.Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты: Дистрофияның, жасушалар мен жасушааралық тіндер патологиясының негізгі себептерін, даму механизмдерін және функционалдық маңызын білу. Дистрофияның негізгі жіктелу принциптерін (инфильтрация, декомпазиция, бейтабиғи синтез, трансформация) және морфогенетикалық механизмдерін ашу. Атрофия туралы түсінік беру.
Міндеттері: Оқушылардың жан – жақты ойлану қабілетінің ой - өрісін дамыту, сабақта алған білімін клиникалық жағдайлармен ұштастыра білуді үйрету. Инновациялық технологияларды қолдана білуді үйрету
3. Күтілетін нәтижелер Оқу барысында білім алушылар теорияны игере отырып тәжірибеде аурулардың морфологиясын, құрылымын ажыратып, анықтау;
4. Қажетті ресурстар Техникалық құралдар, материалдар: макропрепараттар, интерактивті тақта, презентация, лекциялар, видеолар


text:
Иммундық үрдістердің бұзылыстары (сабақ тақырыбы) Модуль /пән атауы:_Жалпы патология Педагог:_Сәрсепбаева Перизат Жәнилқызы Күні: 20____ жылғы "_____" ____________
20____жылғы "_____" ____________
20____жылғы "_____" ____________
1. Жалпы мәліметтер Курс І топтар:_ЕФ-22-11к3, ЕФ-22-11к4, ЕА-22-11к Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ
2.Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты: Ауру туындауы мен дамуындағы организм реактивтілігінің, төзімділігі мен тұқым қуалаушылықтың маңызын меңгеру
Міндеттері: Оқушылардың жан – жақты ойлану қабілетінің ой - өрісін дамыту, сабақта алған білімін клиникалық жағдайлармен ұштастыра білуді үйрету. Инновациялық технологияларды қолдана білуді үйрету
3. Күтілетін нәтижелер Оқу барысында білім алушылар теорияны игере отырып тәжірибеде аурулардың морфологиясын, құрылымын ажыратып, анықтау;
4. Қажетті ресурстар Техникалық құралдар, материалдар: макропрепараттар, интерактивті тақта, презентация, лекциялар, видеолар
Әдебиеттер: Негізгі әдебиеттер: Ахметов Ж.Б «Патологиялық анатомия» М, ГЭОТАР Медиа 2013
Нұрмұхамбетов А.Н «Патологиялық физиология» Алматы 2007
Ахметов Ж.Б «Патологиялық анатомия»1-2 томдар, Алматы 2008


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-auditoriyali-saba-sabati-masati-mindetteri-masati-v2.html#3._Күтілетін_нәтижелер_Оқу_барысында_білім_алушылар_теорияны_игере_отырып_тәжірибеде_аурулардың_морфологиясын,_құрылымын_ажыратып,_анықтау;_4._Қажетті_ресурстар


title: Қосымша әдебиеттер - Сабақтың түрі: аудиториялық сабақ Сабақтың мақсаты, міндеттері: Мақсаты

text:
Қосымша әдебиеттер:
Патофизиология в схемах и таблицах: Курс лекций: Учебное пособие. Под ред. А.Н.Нурмухамбетова. – Алматы: Кітап, 2004. – С. 23-33.
Патологическая физиология: Учебник п/р Н.Н.Зайко и Ю.В.Быця. – 2-е изд. – М.: 6МЕДпресс-информ, 2004. – С. 81-90.
Дереккөздер:
https://emirsaba.org/
https://baribar.kz
https://stud.kz
med.kz
5. Сабақтың барысы:
Элемент №
|
Сабақ элементтері, сұрақтары,
оқыту түрлері және әдістері
|
Өзгертулер, ескертулер,
қосымша
|
І
|
Ұйымдастыру кезеңі - 5 мин
(оқушылардың сыртқы пішімін тексеру,түгендеу,
сабақтың мақсатымен және пәннің
мазмұнымен таныстыру)
|
|
ІІ
|
Тірек білімдерін актуализациялау - 25 мин
а) жеке ауызша сұрау - 25 мин
|
|
|
1.Реактивтілік және резистенттілік түрлері
|
|
|
2.Төзімділік түрлері
|
|
|
3.Ағзаның бейімделу және компенсаторлық реакциялары
|
|
|
4. Конституция түрлері
|
|
ІІІ
|
Жаңа материалды баяндау – 35 мин
|
лекция
|
|
Дәріс жоспары:
|
|
|
1.Иммунитет
|
буклет
|
|
2.Иммунитет түрлері
|
|
|
3.Сенсибилизация және оның түрлері
|
|
|
|
|
ІY
|
Фронтальды сұрау арқылы тақырып бойынша білімді бекіту -15 мин.
|
|
|
Иммунотапшылық жағдайлар дегеніміз не? Анықтамасын беріңіз.
|
|
|
Иммунотапшылық жағдайлардың түрлерін атаңыз.
|
|
|
Иммунотапшылық жағдайлардың түрлеріне сипаттама беріңіз.
|
|
|
Иммунотапшылық жағдайлардың нәтижелері.
|
|
Y
|
Сабақты қорытындылау – 5 мин
Сабақты қортындылап, оқушылардың теориялық сабақты меңгеру деңгейін анықтау және бағалау.
|
|
YІ
|
Үйге берілетін тапсырма– 5 мин
|
|
|
Иммунды процестердің бұзылуы.
|
|
Пән оқытушы:________________ Сәрсепбаева П.Ж.
Колледж әдіскері:_____________ Сәрсепбаева П.Ж
Әртүрлі антигендергн қарсы бағытталған иммундық реакциялар тек қана қорғаныс қызметін атқармай,сол аймақтағы тіндерді де зақымдап,иммундық патология негізін қалайды.
Тіндердің иммундық зақымдануы гуморалдық немесе жасушалық иммунитет негізінде жүреді. Олар жоғары сезімталдық реакциялары деп аталып төрт түрге бөлінеді.
Иммундық кешендік аурудың жергілікті түрінің классикалық үлгісі ретінде Артюс феноменін мысалға келтіруге болады.Бұл реакция алдын ала сенсебилизацияланған жануарлардың терісіне антигеннің шешуші дозасын артқанда туындап қанда иммундық кешендердің пайда болуымен сипатталып,төмендегі сатылардан өтеді: 1.Иммундық кешендердің түзілуі. 2.Осы кешендердің комплементпен байланысуы. 3. Иммундық кешендердің лейкоциттерді өзіне тартып алуы ( хемотаксис ). 4. Лейкоциттердің иммундық кешендерді жұтуы ( фагоцитоз ). 5. Лейкоциттерден лизосомалық ферменттердің және биологиялық белсенді заттардың бөлініп шығуы. 6. Осы заттардың әсерінен қан тамырлары кемерінің зақымдануы, тығындалып (тромбоз ) қалуы, айналасының ісініп, қан құйылуы ошақтарының пайда болуы және тіндердің некрозы.
Жоғарғы сезімталдық реакциясының бірінші ( анафилаксиялық ) түрі алдын ала сенсебилизацияланған организмге антигеннің шешуші мөлшері түскенде өте жедел түрде дамиды. Оның себебі IgJ – нің лаброциттер мен базофилдер сыртындағы ?с-бөлшектерімен байланысуы. Байланыстыру қызметін комплемент компоненттері – С5aжәне C3a атқарады. Нәтижеде лаброциттер түйіршіксізденіп ( дегрануляцияланып ),көптеген біріншілік медиаторлар ( гистамин, аденозин, эозинофилдер мен нейтрофилдердің хемотаксистік факторлары, протеазалық ферменттер, қышқыл гидролазалар )және екіншілік медиаторлар ( арахидон қышқылының метаболиттері –лейкотриендер мен простагландиндер, тромбоциттерді белсендіруші факторлар, кейбір цитокиндер ) бөліп шығады.
Осы медиаторлар әсерінде жергілікті және жүйелі анафилаксиялық реакция дамиды.
ЖЖТ – ның жүйелі түрі клиникада анафилаксиялық шок түрінде көрінуі мүмкін. Ол кейбір дәрі – дәрмектерді ( пенициллин, новокаин, дифтерияға қарсы сарысу, құтыруға қарсы сарысуы және т.б. ) организмге енгізгенде дамиды. Бірнеше минуттан соң аурудың терісі қызарып, қышып, тыныс алуы тарыла бастайды.Тыныс алудың қиындауы жедел дамыған бронхоспазммен байланысты. Сонымен қатар, көмей шырышты қабаты ісініп, бронхтарда секрецияның жедел күшеюі, іш өту байқалады, тамыр соғуы әлсіреп, ауру есінен танып қалады.Шок нәтижесінде өлген адамдардың мәйіттерін ашып көргенде өкпенің ісінуі, қан құйылуы ошақтарын,көмейдің ісінуі немесе өкпенің жедел эмфиземасы мен жүректің оң қарыншасының кеңейіп кетуі көрінеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


Жоғарғы сезімталдық реакциясының екінші ( цитотоксиндік ) түрі иммундық жүйеде организмнің өз антигендеріне қарсы антиденелер түзілуімен сипатталады. Ол үш түрде өтуі мүмкін:
Комплементке тәуелдіреакциялар. Бұл кезде антигенмен антидененің әсерлесуі жасушаның сыртында өтіп, сол жерге комлемент жабысады. Комплементтің белсенділігі артқанда мембрана шабуылдаушы кешен іске қосылып, мембрана бүтіндігі бұзылады. Бұл патология кезінде көбінесе қан элементтері ( эритроциттер, лейкоциттер, тромбоциттер ) нысана жасуша рөлін атқарады. Аутоиммундық гемолиздік анмияның, агранулоцитоздың, тромбоцитопенияның,нәрестелердің гемолиздік анемиясының дамуы осы реакцияға байланысты.
Антиденелермен байланысты реакцияларда өзгерген жасушалардың жойылуы IgJ – дің ?с – рецепторлары бар жасушалар арқылы жүреді. Олар ( табиғи киллерлер, макрофагтар, эозинофилдер ) антидене жабысқан нысана жасушаларды комплемент көмегінсіз –ақ жояды.
Антиденелерге байланысты жасуша дисфункциясы.Бұл реакция нәтижесінде жасуша зақымданбайды,бірақ қызметі өзгереді ( күшейеді немесе әлсірейді). Мысалы, антиденелерге байланысты қалқанша без жасушалары қызметінің күшеюі Базедов ауруына соқтырады.
Жоғарғы сезімталдықтың ( иммундық кешендік) түрі. Үшінші типтегі жоғарғы сезімталдық иммундық кешеннің тіндерге зақымдаушы әсер етуіне, оның компломенті белсендіру мүмкіншілігіне байланысты.
Иммундық кешен қанда немесе антидене қан тамырынан шыққанда, жергілікті, пайда болады. Кейін иммундық кешендер қан тамырларының қабырғасына немесе тіндерге, әртүрлі сүзгілерге (мысалы, бүйрек сүзгісіне ) шөгіп қалады. Осыған байланысты иммуно – кешендік аурудың жергілікті және жүйелі түрлерін ажыратады.
ЖБТ реакциясы жасушалық иммунитетпен байланысты,көбінесе созылмалы инфекцияларда кездеседі. Қабыну ошағында лимфоциттер, макрофагтар, тіндік гистиоциттер топталады. Антигендік құрамы өзгерген жасушалар мен тіндерді сенсебилизацияға ұшыраған Т – лимфоциттер өздерінен лизосомалық ферменттерді бөліп шығарып ыдыратады. Бұл үрдісте жасушалық иммунитет медиаторларының да маңызы зор.Олар оттегі метаболиттерінің жәрдемімен нысана жасушалар мембранасының өткізгіштігін арттырып, жасушаның ішіне цитотоксиндік факторлардың кіруіне жол ашады. Нысана жасушалардың жойылуы табиғи киллердің қатынасымен басталады.Олардың цитотоксиндік айырмашылығы әсері антигенге тәуелді емес.


title: Жүйелі иммундық кешенді аурудың дамуы

text:
Жүйелі иммундық кешенді аурудың дамуы бірнеше кезеңдерден тұрады:
қанда антиген антиденеден тұратын иммундық кешеннің түзілуі;
иммундық кешеннің әртүрлі ағзаларға шөгіп қалуы;
иммундық кешеннің комплементпен бірігуі;
иммундық кешеннің лейкоциттерді өзіне тартып алуы ( хемотаксис) ;
лейкоциттердің иммундық кешенді жұтуы ( фагоцитоз );
Жедел иммуно кешенді аурудың дамуында иммундық кешендердің белгілі бір тіндерге шөгіп қалуы өте маңызды.Әдетте, иммундық кешендер бүйрек шумақтарының тіректік мембранасына шөгіп қалады.Сол жерден комплементтің белсенділігі нәтижесінде көптеген биологиялық белсенді заттар:С3a, C5a, хемотаксистік факторлар және т.б. бөлініп сол жерге лейкоциттер топталады.
Лейкоциттерден лизосомалық ферменттер және биологиялық белсенді заттар бөлініп шығып, қабынудың басталуы. Осы реакция нәтижесінде қан тамырларының өткізгіштігі артып кетеді. Медиаторлар,ферменттер әсерінен қан тамырларының қабырғасы зақымданып, некроздық васкулит, микротромбтар пайда болады, жергілікті тін некрозданады.


title: ЖБТ 5: "Қоршаған орта биотехнологиясы"

text:
ЖБТ 5: "Қоршаған орта биотехнологиясы"
BZZN 3502
Биотехнологиядағы
Пәннің оқытылу мақсаты студенттерге микроорганизмдерге
Пәнді оқыту нәтижесінде студент игереді:биотехнологиялық процестерін
зертханалық
зерттеулердің
негіздері
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: ВHim 1302
1/0/1
биотехнологиялық зерттеулерді жүргізу негіздерін меңгерту ,
алынған зертеулер нәтижелерін талдауды меңгерту.
бақылаудың микробиологиялық тәсілдерін игеру;
кең тараған микробиологиялық процестерді іске асырудың технологиясы
және жалпы принциптері; микробтық технология саласындағы зерттеу
тәсілдері және эксперимент жасау және жобалау;
-Зертханалық
құралдарды
қолдана
отырып,
биотехнологиялық
тәжірибиелерді іске асыру;
-Зертханалық
тәжірибиелерге сүйене отырып, биотехнологиялық
процестерді жобалау.
Игеруге тиіс: микробиологиялық синтез өнімдерінің сапасына
технологиялық процестердің әсерін талдау; компьютермен ақпараттарды
талдау және сақтау тәсілдерін игеру.
EB 3503
Экологиялық биотехнология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: МBN 2313
2/0/1
«Экологиялық биотехнология» курсы қоршаған ортаны қалпына
келтіруге биологиялық объектілерді пайдалану технологиясын
қарастырады. Өндiрiстер және тұрғын қалдық суларымен
ластанған қоршаған ортаның негiзгi экологиялық проблемалары;
мұнай алу және оның өнiмдерiн өңдейтiн райондарда
топырақтағы
органикалық
ластандырушылардың
концентрациясының жоғарлауы; гербицидтер, пестицидтер,
инсектицидтердi пайдаланудан топырақтың ластандырудағы
мәселердi
шешуде
биологиялық
объектiлердi
(микроб
клеткаларының, ферменттiк кешендер, әртүрлі технологиялық
формадағы жеке ферменттер) қолдану негiзiнде биотехнология,
оның жаңа технологияларын пайдалануды талап ететiнiн
студенттерге таныстырады.
-қатты қалдықтарды микробиологиялық жолмен тазалау туралы түсінігі
болуы тиіс; ауылшаруашылық қалдықтарын микробиоло-гиялық жолмен
өңдеу туралы түсінігі болуы тиіс; экологиялық зиянсыз өнімдерді
шығарып пайдалану туралы түсінігі болуы тиіс;
-Мұнай және мұнай өнімдерімен ластанған экожүйелерді биологиялық
тазалау тәсілдерін үйрену;
-микроорганизмдерменәртүрлі ластанған
қалдық суларды тазалау
тєсiлдерiн игеру;
BGT 3504
Биогеотехнология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: МBN 2313
2/1/0
Микроорганизмдердің биогеохимиялық іс-әрекетін өнеркәсіпте
қолдану, биогеотехнологияның негізгі бағыттарымен – құнды
металлдарды
сілтісіздену,
көмір
шахталарында
метан
концентрациясын төмендету үшін қолданатын биотехнологиялар,
мұнай шығаруын жоғарлату биотехнологиялар, тас көмірдің
десульфирлену және өндірістік қалдық суларды тазалау
биотехнологиялары туралы түсінік болу қажет.
-Білу қажет: микробтық биогеотехнологияның негізгі жетістіктері мен
болашағын;
биогеотехнологиядағы
маңызды
микроорганизмдердің
метаболизм ерекшеліктерін және дақылдау тәсілдерін; микроорганизмдерді
дақылдау
кезінде
қолданылатын
қондырғылардың
түрлерін;
биогеотехнологияның инженерлік негіздерін.
-Үйренеді: биогеотехнологияға маңызды микроорганизмдердің қоректік
заттарға мұқтаждығы, өсу заңдылықтары және дақылдау тәсілдері туралы
білімдерін қолдануды.
-Игереді: биогеотехнологияда қолданылатын микроорганизмдердің таза
дақылдарымен жұмыс істеуді; биогеотехнологиялық микробтық синтез
өнімдерін бөліп алу әдістерін.
EG 3505
Экологиялық генетика
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: ZhMG 2310
2/1/0
Курс мақсаты: генетикалық процесстердің және экологиялық
қарым-қатынастардың өзара әсерін зерттеу.
Міндеттер:қоршаған орта факторларына ағза тұрақтылығын
зерттеуде генетикалық әдістердің мүмкіншіліктерін ашу;
экологиялық
қарым-қатынастарды
реттеудегі
эколого-
генетикалық модельдерді дайындаудың негіздерімен таныстыру;
генетикалық токсикологияны экогенетиканың негізгі бөлімі
ретінде қарастыру; қазіргі заманғы биологиялық инженерияның
эколого-генетикалық салдарын қарастыру.
Курсты меңгеру нәтижесінде студенттің қоршаған ортаға әсерді
бағалаудың методикалық және эколого – генетикалық негіздері мен
экогенетикалық бағалау жайлы түсінігі болу керек;
-экологиялық генетиканың структурасы мен негізгі міндеттерін білу керек;
-эколого – генетикалық зерттеулер жүргізуді, аналитикалық жұмыстарды
орындау мен эксперимент бойынша іс – құжаттарды толтыруды меңгеру
керек;
-қоршаған ортаның сапасын бағалаудағы генетикалық анализ әдістерін
пайдалана білуі керек;
-қоршаған ортаға түсірілетін мутагендік факторлардың әсерінен болатын
экологиялық процесстердің динамикасын бақылау, анализдеу және болжау
білуі керек.
FMEB3506
Фототрофты
микроорганизмдердің
Фототрофты
микроорганизмдердің
экологиялық
биотехнологиясы – қоршаған ортаны сақтау және қорғауда
Білу
қажет:
Фотобиотехнологияның
дамуындағы
фототрофты
микроорганизмдердің ролін, сонын ішінде экологиялық биотехнологияда
экологиялық биотехнология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: МBN 2313
2/0/1
микробиология, биохимия, генетикалық инженерия және
химиялық
технологиялар
жетістіктерін
фототрофты
микроорганизмдермен бірлесе қолдану негізіндегі жаңа бағыт.
Фототрофты
микроорганизмдер
экобиотехнологиясының
қарастыратын мәселелері техногенді аймақтар маңындағы
экожүйені кешенді биологиялық зерттеу методологиясын жасау
мен жетілдіру, сонымен қоса адам мен жануарларға қоршаған
ортаның
зиянды
әсерінің
өзгерісін
компенсациялаушы
препараттар биосинтезі мен суды биологиялық жолмен тазалау
ұсыныстары мен технологияларын жасау.
Пәннің оқытудың мақсаты қоршаған ортаны қорғауды дамыту
үшін
фототрофты
микроорганизмдерді
экологиялық
биотехнологияда қолданудың ғылыми және практикалық негіздері
туралы студенттерге білім беру.
микробалдырлардың биомассасын қолдану арқылы әртүрлі биопрепараттар
алудың маңыздылығын білу.
Үйренеді: Фототрофты микроорганизмдерді дақылдау тәсiлдерiн, олардың
негізінде ластанған су экожүйелерін тазалау әдістерін.
Игереді:
Әр түрлі микробалдыр және цианобактериялардың перспективті
штамдарын бөліп алу және дақылдау әдістерін игереді.
ТM 4507
Топырақ микробиология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: МBN 2313
2/0/1
Пәннің
мақсаты–топырақытың
микробты
комплекстерін;
топырақтың микроорганизмдердің тіршілік ету ерекшелігі;
топырақта
микроорганизмдерің
таралуының
эколого
–
географиялық заңдылығы; тапырақта микроорганизмдердің
тіршілік етуінің стратегиясы; микроорганизмдердің трофикалық
әрекеттесуінің алуантүрлілігі; топырақ микробиологиясында
қабылданған принциптер және концепцияларды қарастыру және
зерттеу болып табылады.
Пәнді оқу барысында студент білу тиіс: түрлі топырақ типтеріндегі
микроорганизм қауымдастығымен;
Топырақтағы
химиялық
элементтерді
және
түрлі
қосылысрды
түрлендірудегі микроорганизмдер қызметімен; микроорганизмдерді
ауылшаруа-шылығының түрлі технологиялық процестерінде қолдану.
-Игереді: топырақтың биологиялық белсенділігін анықтау және оны реттеу,
биоиндикация, биотестілеуді қолдану.
-Меңгереді: топырақ микроорганизмдерінің құрамын анықтау тәсілдерін;
топырақтағы
микроорганизмдерді
есептеудің
және
бақылаудың
микроскопиялық тәсілдерін.
DUZTKKT 4508
Деградацияға
ұшыраған
топырақты қайта қалпына
келтіру технологиясы
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2/1/0
Курстың мақсаты – топырақтың деградацияға ұшырау себептерін
және оларды қайта қалпына келтіру технологиясын жасауды оқып
білу.
Курста дегумификацияға, су және жел эрозиясына, шөлдену мен
тозуға ұшыраған топырақтар қарастырылады. Деградацияға
ұшыраған деңгейі анықталады және оларды қайта қалпына келтіру
үшін қолданылатын іс-шараларды ескереді.
- топырақтың деградацияға ұшырау үрдісін және оларды туғызатын
себептерді білу;
- топырақтың деградацияға ұшырау деңгейін анықтай алу және оларды
қайта қалпына келтіру мен қорғау технологиясын жасау;
- топырақ ресурстарын тиімді пайдалануды
KOF 4509
Қоршаған
орта
фиторемедиациясы
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: ОBN 2315
2/0/1
«Қоршаған
орта
фиторемедиацисы»
пәні
студенттерді
фиторемедиацияның түрлерімен, өсімдіктерді фиторемедиацияға
қолдану үшін таңдау принциптерімен, гипертөзімділік және
гипераккумуляцияның
клеткалық
және
молекулалық
механизмдерімен, трансгендік өсімдіктер фиторемедиацияда
қолдану принциптерімен таныстырады.
-өсімдіктердегі
ксенобиотиктердің метаболизмін зерттегенде және
фиторемедиация технологияларының принциптерін қолданғанда қазіргі
заманның жаңа әдістерді және жаңа жабдықтарды қолдану туралы ақпарат
ресурстардан мәліметтер алып білу;
-биология, биотехнология, экология салалардағы әр түрлі жерден алған
керекті ақпаратты талдап білу;
- шығарма деңгейінде биология және экология туралы негізгі білім алу,
экология және биологияның методологияларын қолдана білу, оларды
экономика және менеджментте қолдана білу, теориялық білімді зерттеу
жұмыста қолдана білу;
EB 4510
Экологиялық биохимия
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: Bio 2308
2/1/0
Қоршаған ортаның өзгерілетін қолайсыз жағдайларына тірі
организмдер бейімделудің биохимиялық механизмдерін зерттеу.
Курс міндеттері: екінші реттік метаболиттер арқылы қоршаған
ортамен
микроорганизмдер,
жануарлар,
өсімдіктердің
арақатынасы механизмдерді зерттеу. Ферменттер белсенділігі
өзгеруі арқылы бейімделу механизмдердің негізін қарастыру.
Экзогенді және эндогенді метаболизмді қарастыру
-студенттер бейімделудің биохимиялық механизмдерін білуі тиіс;
-қоршаған ортасының қолайсыз жағдайларында (гипоксия, жоғары
температура,
ксенобиотиктердің
әсері)
клеткадағы
биохимиялық
процестердің реттелу заңдылықтарын білуі тиіс.
OKMOAP 4511
"Органикалық қоқысты
Пән оқу барысында келесі сұрақтар қарастырылады: Пәнді оқу барысында студент танысады: қоршаған орта ластаушыларына
микробиологиялық өндеу"
арнайы практикум
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: МBN 2313
1/0/2
микроорганизмдер қоршаған орта ластанудан туындайтын
түрліөзгерістерге сезімтал индикаторлар; микроорганизмдерді
экологиялық
мониторингте
қолдану;
топырақтың
микробиологиялық
диагностикасы
және
индикациясы;
ксенобиотиктердің топырақ микроорганизмдеріне әсері және
топырақты
залалсыздандыру;
минеральды
тыңайтқыштар
топырақ микроорганизмдерінің түрлік құрамына әсер етуші
фактор ретінде.
әсер
етуші
микробты
реакциялар;
микробты
популяциялардың
морфологиялық өзгерістері, олардың өсіп дамуының кинетикасы;
микробтық қауымдастықтың құрлымдық түр өзгерістерін, биохимиялық
белсенділігін.
-Игереді: ауа, су, топырақ мониторингін жүргізуде микроорганизмдерді
қоршаған орта индикаторы ретінде қолдану; мониторинг жүргізуде
индикатор ретінде қоршаған ортадағы микробиологиялық өзгерістерді
бағалауды қарастыру.
-Меңгереді: Микроорганизм-индикаторлармен жұмыс істеу тәсілдері;
ластанған экожүйелердегі микроорганизмдердің құрамын анықтау
тәсілдері.
ПӘНАРАЛЫҚ МОДУЛЬ
PP 3604
Психология және педагогика
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1/1/0
Курстың мақсаты: студенттердің бойында педагогикалық
білімнің қалыптасуы, олардың педагогиканың теориялық
негіздерімен, оқыту мен тәрбиелеуді ұйымдастырудың қазіргі
кездегі технологияларымен, мектептің білім беру үдерісінде
оқытушы мен оқушылардың субъект-субъект өзараәрекетінің
технологияларымен танысуы. Педагогиканы оқыту үдерісінде
студент педагогиканың негізгі категориялары мен түсініктерін,
педагогиканың әдіснамалық негіздерін, тәрбиенің іргелі идеялары,
тұжырымдамалары, заңдары, заңдылықтары және ұстанымдарын,
тәрбиенің мәні, мазмұны, формалары мен әдістерін, тәрбиенің
жаңа педагогикалық технологияларын меңгеруі тиіс.
Курстың мақсаты: - студенттердің қазіргі уақыттағы психологиялық
білімнің ролі мен орнын саналау, таңдаған мамандықтары аясында
кәсіби қалыптасыу үрдісінде олардың мәнін ашу. «Психология» курсын
оқыту нәтижесінде студенттер психология ғылымының негізгі
категориялары мен түсініктерін, психология ғылымының әдіснамалық
негізін, психология ғылымының негізгі теориялары, концепциялары және
принциптерін, психикалық құбылыстардың мазмұнын, мәнін және
формасын, олардың даму динамикасын, психикалық шындықты оқыту
әдістерін, жаңа психологиялық әдістер және технологиялар мәнін және
тұлға қалыптасу ерекшеліктерін меңгеруі тиіс.
Студент білуі тиіс: педагогика ғылымының өзекті мәселелерін;
педагогикалық қызметтің мәнін.
Студент меңгеруі тиіс:
педагогика бойынша алынған білімді тәжірибеде қолдану;
Мектепте педагогикалық үдерісті жобалау және жүзеге асыру:
Оқушылар тәрбиесінің мақсаттары мен міндеттерін анықтау.
Студент меткепте педагогикалық үдерісті ұйымдастыру дағдыларын
меңгеруі тиіс.
«Психология» курсын меңгеру нәтижесінде студент білуі тиіс:
танымдық үдерістер және басқару құбылыстары бірлігіндегі психикалық құбылыстар
жүйесін, психология ғылымының теориялық әдіснамалық негізін; психология
ғылымының пәнін анықтаудағы негізгі бағыттарды және психология ғылымының
негізгі түсініктері мен категорияларын; адамның тұлға ретінде қалыптасуындағы
индивидуалдылық жүйесінің дамуы мен қалыптасу ерекшеліктерін, тұлғааралық
және топаралық қатынастардың негізгі сипаттамаларын;
Жасай білуі тиіс: алған психологиялық білімдерін тәжірибеде адекватты қолдана алу;
тұлғалық қасиеттерді анықтау және психологиялық мінездемелерді құрастыру
мақсатында адамның индивидуалды ерекшеліктерін зерттеу;
тұлғааралық қарым-қатынас және топтық өзара әрекет контекстіндегі басқа
адамдармен қатынас жасау жүйесін құрастыра алу.
Меңгере білуі тиіс:
психологиялық зерттеу жүргізе алу, алынған мәліметтерді өңдеу және
қорытындыларды интерпретациялау;
тұлғаның дамуына және оның индивидуалды психологиялық ерекшеліктерді
жетілдіруіне практикалық нұсқаулар жасай алу:
тұлғааралық қатынастарды, топтың психологиялық құрылымының дамуы мен
қалыптасуын түзету және бағалау.
ВОММ 3603
Биотехнологиялық
өндірісіндегі менеджмент
және маркетинг
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1/1/0
Биотехнологиялық өндірісіндегі менеджмент және маркетинг
негіздерін қарастыру. Биотехнологиялық өнімдеріне сұраныс пен
ұсыныс бойынша талдау және мониторингті жүргізу.
Биотехнологиялық өндірісте басқару принциптерін білу.
Биотехнологиялық өндірісті модельдеу және жоспарлау
-Студенттер биотехнологиялық өндірісіндегі менеджмент және маркетинг
негіздерін білуі тиіс;
-биотехнологиялық өндіріс саласында әртүрлі экономикалық мәселелерін
модельдеу, болжау, талдауды игеру.
BIK 4601
Биотехнологиядағы
инновациялық кәсіпкерлік
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1/1/0
Курста инновациялық кәсіпорынды ұйымдастыру, осы кәсіпкерлік
түрінің негізгі қауіп-қатерлері және оның қауіпсіздігін сақтау
сұрақтары қарастырылады.
Курстың мақсаты: студенттерге инновациялық кәсіпкерліктің
негіздерін қалыптастыру.
Курстың міндеттері:
- студенттерді қазіргі экономикадағы инновациялардың рөлімен
таныстыру;
- жоғары дәрежелі ғылыми көлемді және жаңалығы бар, бәсекеге
қабілетті өнімдер жөнінде көріністерді беру;
- өнімнің өз құнын ұстау, төмендеуге жаңа сұраныстарын,
инвестициялар табыстарына, жаңа өнімдердің өндіріс имиджін
жоғарлатуға (рейтинг), жаңа нарықтардың, соның ішінде ішкі
нарықтардың ашылуын және игеруін жасауды үйрету.
- инновациялық кәсіпкерлікті ұйымдастырудың сұрақтарын білу;
- бәсекеге қабілетті өнімдерді шығаруға дағдылану;
- инвестицияға тарту әдістерін, өнімнің өзіндік құнын төмендетуді меңгеру.
IK 4602
Интеллектуалдық құқық 2
кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1/1/0
Курстың мазмұны: интеллектуалды меншік құқығының түсінігі
мен түрлері. Авторлық құқық және жапсарлас құқық. Авторлы
құқықтың объектілері. Авторлы құқықтың субъектілері. Авторлы
және жапсарлас құқықтардың азаматтық-құқықтарын қорғау
тәсілдері. Ашу құқығы. Патенттік құқық. Патенттік құқықтың
объектілері.
-
интеллектуалды меншік құқығын білу;
-
авторлардың, патентиегерлерінің, соавторлардың құқытарын қорғау
реттілігінде бағдарлануды білу;
-
авторлық келісім – шартты құрастыру әдістерін, патентті рәсімдеу
құжаттарын құрастыруды, сонымен қатар, интеллектуалдық жеке
меншіктің басқа объектілеріне құқықтарын рәсімдеуді меңгеру.
МАМАНДЫҚ 5В080400–БАЛЫҚ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ӨНЕРКӘСІПТІК БАЛЫҚ АУЛАУ
Пәннің
коды
Пән атауы, кредит саны,
пререквизиттер, сабақ
түрлері бойынша
таралуы
Мақсаты, міндеттері, модульдың қызқаша мазмұны (курса)
Оқытудың нәтижесі
(білу, істеу, дағдылану)
МЕМЛЕКЕТТІК МІНДЕТТІ МОДУЛЬ
КТ1101
Қазақстан тарихы
3 кредит/ 5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+1+0
Мақсаты: білім алушыларды тарих негіздері мен тәуелсіз Қазақстан
мемлекетінің қалыптасу кезеңдерімен нақты деректер мен тарихи
айғақтарды оқыту арқылы жаңа теориялық және әдіснамалық көзқарастар
тұрғысынан таныстыру.
Қысқаша мазмұны. Тарих негіздері және Қазақстан мемлекетінің
қалыптасу кезеңдері. Әртүрлі өткен тарихи кезеңдерімен қалыптасқан
Қазақстан мемлекетінің қазіргі жетістіктеріне тарихи-салыстырмалы талдау
жасау.
- бүкіләлемдік және еуразиялық тарихи үдеріс контексінде тәуелсіз
Қазақстан мемлекетінің қалыптасу кезеңдері мен тарихи негіздерін білу;
- қазақстандық даму моделінің имманенттік басымдылықтарын,
ерекшеліктері мен маңызын шынайы және жан-жақты білу;
- күрделі тарихи үдерістерді, құбылыстар мен қазіргі Қазақстанның
тарихи тұлғаларын оқыту барысында аналитикалық және
аксиологиялық талдау жасау дағдысын меңгеру;
КВК(О)Т
1102
Кәсіби бағдарлы қазақ
(орыс) тілі
3 кредит/ 5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
0+3+0
Мақсаты: студенттерді қазақ тілінде (орыс тілінде) тұрмыстық, ғылыми
және кәсіби қарым-қатынаста диалогтық және монологтық сөйлеуге үйрету.
Қысқаша мазмұны. Қазақ тілінде (орыс тілінде) тұжырымдамалық
негізделген филологиялық білім беру; Қазақстандағы және әлемдегі
әлеуметтік-экономикалық, тарихи-мәдени, саяси жағдайлармен, ҚР
конституциялық-құқықтық негіздерімен қазақ тілінің қызмет ету мен даму
үдерістерінің қатынасы.
– қазақ тілінің жүйесі, құрылымы және оның бірліктерінің қызмет етуі
туралы іргелі білімдерді кәсіби дүниетанымын қалыптастыру
мақсатында мамандық бойынша мәтіндермен жұмыс жасау үшін
қолдана білу;
- қосымша ғылыми мәтіндерді – аннотация мен рефераттық
сипаттамаларды құрастыра білу; мәселелерді тезис түріндегі ғылыми
ақпаратты қорытындылай білу.
-
KBShT1103
Кәсіби бағдарлы шетел тілі
3 кредит/ 5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
0+2+1
Мақсаты: студенттерді шет тілінде кәсіби қарым-қатынас жасай білуге
үйрету.
Қысқаша сипаттамасы. Шет тілінінің сөздік қорын толықтыра және
кәсіби терминдер мен клишелерді енгізе отырып, тыңдап жауап беру
дағдыларын дамыта отрып байыту, студенттердің қабілеттерін жетілдіру,
түпнұсқадағы кәсіби дереккөздерінен берілген тақырыптар бойынша
жарияланымдарды оқу барысында және кәсіби тақырыптарда
серіктестермен іскери қарым-қатынас жүргізу дағдыларын дамыту. Курс
тілдің орташа және жоғары деңгейін (Pre-Intermediate, Intermediate, Upper-
Intermediate, Advanced) меңгерген студенттерге арналған.
- шет тілін тыңдай отырып қабылдай білу;
- шет тілінде қарым-қатынас жасау дағдысының және кең сөздік
қорының болуы;
- оқи білу дағдысы мен оқыған материалды талдай білу дағдысын
меңгеру.
GTF2104
Ғылыми танымның
философиясы
2 кредит/ 3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Курстың мақсаты – студенттерде ғылыми танудың методологиясын,
жоғары деңгейде ғылыми – зерттеуді жүргізу қабілеттілігін, микро- және
макродеңгейлерде стратегиялық шешімдерді қабылдау үшін әр түрлі
ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді талдау және пайдалану қабілетін
қалыптастыру.
-
өзінің кәсіби қызметінің ғылыми және ғылыми – өндірістік
салаларындағы саласындағы зерттеудің жаңа әдістерін білу;
-
отандық және шет елдік зерттеушілердің алынған нәтижелерін
жалпылауды және сынай бағалауды меңгеру;
-
перспективтік бағыттарды, зерттеу бағдарламаларын құрастыру
әдістемелерін, философиялық мәселелерді түсіну әдістемелерін
меңгеру.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-bojinsha-taralui-moduldi-kursti-masati-mindetteri-i.html?page=10#МАМАНДЫҚ_5В080400–БАЛЫҚ_ШАРУАШЫЛЫҒЫ_ЖӘНЕ_ӨНЕРКӘСІПТІК_БАЛЫҚ_АУЛАУ__Пәннің_коды_Пән_атауы,_кредит_саны,_пререквизиттер,_сабақ

title: ЖБТ 5: "Қоршаған орта биотехнологиясы"


title: ӘЛЕУМЕТТІК – КОММУНИКАТИВТІ МОДУЛЬ

text:
ӘЛЕУМЕТТІК – КОММУНИКАТИВТІ МОДУЛЬ
TKP 2201
Тұлғааралық
коммуникацияның
психологиясы
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Мақсаты: Қазіргі әлемде тұлғааралық коммуникация туралы психологиялық
білімдердің орны мен рөлін студенттерге түсіндіру, таңдаған мамандығы бойынша
кәсіби қалыптасу үдерісінде олардың маңызын анықтау.
Қысқаша мазмұны. Студенттердің тұлғааралық коммуникацияның қазіргі
психологиясының негізгі парадигмаларын, теориясы мен концепцияларын оқытуда
білімдерін жүйелеу. Тұлғааралық коммуникацияның психологиялық мәселелерін
танымдық үдерістерді, психикалық жағдайлар мен тұлғаның жеке-психологиялық
ерекшеліктері негізінде теориялық және эмпирикалық зерттеу. Әлеуметтік
психологияның негізгі категориялары мен ұғымдары, әдіснамалық негіздері, негізгі
теориялары, тұжырымдамалары мен түрлері, даму заңдылықтары, әдістері мен
тұлғааралық коммуникацияны зерттеу тәсілдері, жаңа психологиялық әдістер мен
тұлғааралық коммуникацияны зерттеу технологиясы.
.
- тұлғааралық коммуникацияның психикалық құбылыстар жүйесін Мақсаты:
Қазіргі әлемде тұлғааралық коммуникация туралы психологиялық білімдердің
орны мен рөлін студенттерге түсіндіру, таңдаған мамандығы бойынша кәсіби
қалыптасу үдерісінде олардың маңызын анықтау.
Қысқаша мазмұны. Студенттердің тұлғааралық коммуникацияның қазіргі
психологиясының негізгі парадигмаларын, теориясы мен концепцияларын
оқытуда білімдерін жүйелеу. Тұлғааралық коммуникацияның психологиялық
мәселелерін танымдық үдерістерді, психикалық жағдайлар мен тұлғаның жеке-
психологиялық ерекшеліктері негізінде теориялық және эмпирикалық зерттеу.
Әлеуметтік психологияның негізгі категориялары мен ұғымдары, әдіснамалық
негіздері, негізгі теориялары, тұжырымдамалары мен түрлері, даму заңдылықтары,
әдістері мен тұлғааралық коммуникацияны зерттеу тәсілдері, жаңа психологиялық
әдістер мен тұлғааралық коммуникацияны зерттеу технологиясы.
- тұлғааралық қарым-қатынас жағдайында тұлғаны жетілдіруге септігін тигізетін
практикалық ұсыныстарды жасаудың дағдыларын меңгеру;
- тұлғаның үйлесімді дамуы мен сыртқы ортамен қарым-қатынас мақсатында
тұлғааралық қарым-қатынасты бағалау мен түзету дағдыларын меңгеру.
TKA2202
Теориялық және
қолданбалы әлеуметтану
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттері: жоқ
1+1+0
Мақсаты: қазіргі қоғам туралы жалпы түсінігін қалыптастыру;
әлемде және Қазақстанда болып жатқан әлеуметтік (стратификация
мәселелерін, әлеуметтік теңсіздік, кедейлік пен байлық, әлеуметтік, діни,
экономикалық және саяси қақтығыстарды) үдерістерді білу;
Қысқаша мазмұны. Адамдар арасындағы әлеуметтік өзараәрекеттер,
олардың арасындағы әлеуметтік және топтық өзгешеліктер сипаттамасы.
Қоғам дамуының заңдылықтары, негізгі социологиялық ұғымдар,
социологиялық зерттеу әдістері, қазіргі социологиялық категориялар,
Әлеуметтану саласындағы негізгі бағыттар мен қазіргі зерттеулер
нәтижесі.
- қоғамда болып жатқан үдерістер мен құбылыстарды өзбетінше талдай
жасай алу;
- кәсіби мәселелерді шешуде балама, жаңа немесе инновациялық
тұғырларды тұрақты қолдана білу;
- өз ойын ауызша және жазбаша дұрыс және дәлелді түрде тұжырымдай
білу;
- игерген білімдерін нақты жағдаяттарда қолдана білу;
- әлеуметтік өзара қарым-қатынас дағдыларын меңгеру: серіктестік,
төзімділік пен сыйласымдылық және т.б.
- әлеуметтік болжау және жобалау, көпшілікке сөйлеу, дәлелдеу,
пікірталас жүргізу және пікірталас тудыру дағдыларын меңгеру.
ZhAOE 2203
Жеке және әлеуметтік
өрлеу этикасы
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Мақсаты: студенттерді адамның әлеуметтік іс-әрекетіндегі этика нормала-
рымен, адамгершілік қағидаларымен және құндылықтарымен таныстыру.
Қысқаша мазмұны. Кәсіби қызметтің әр түрлі саласында этика
нормаларының қалыптасу мен жетілдіру жолдары туралы түсінігін
жүйелеу. Болашақ мамандарда негізгі этика нормалары, тұлғаның
әлеуметтенуі үдерісінде этика нормаларының қалыптасу заңдылықтары
туралы білімдерін қалыптастыру. Этика дамуының негізгі кезеңдері мен
беталысымен таныстыру, тұлғаның адамгершілік көзқарасын
қалыптастыратын іргелі этикалық бағдарлардың мазмұнын ашу.
- негізгі этикалық ұғымдар мен категорияларды білу;
- этикалық жетілудің жеткілікті деңгейі туралы социумдағы
адамгершілік жағынан өзбетінше бағдарлау дағдыларын меңгеру;
- күнделікті өмірдің қиын жағдаяттарында ең қолайлы этикалық
шешімдерді іздеудің қағидалары мен әдістемесін білу;
- өз қылықтары мен қоршаған орта адамдарының қылықтарын этикет
және мораль нормалары тұрғысынан бағалау.
MD 2204
Мәдениет және дін
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Мақсаты: Қазақстанның мәдениеті мен дінінің негізгі ерекшеліктерімен
таныстыру, Қазақстан халықтарының мәдени және діни эволюциясын
қарастыру.
Қысқаша мазмұны. Қазақстан аймағының мәдениет пен дін
құбылыстарын зерттеу үшін мәдениеттану мен дінтану әдістерін, «диалог»
ұғымын 20-21 ғасырдың гуманитарлық ғылымының басты категориясы
ретінде түсіну, сонымен қатар теориялық тілдің өзіндік ерекшелігін оның
негізгі экзистенциалдық және әлеуметтік-мәдени параметрлерін, шегі мен
көкжиегінің сипаттамасын білу.
Диалогтың онтологиялық негізі ретіндегі адамның метафизикалық және
- ғылыми дүниетанымды, этикалық және мәдени төзімділікті білу;
- өткен және бүгінгі діни немесе діни емес дүниетанымның базалық
құндылықтарының иерархиясына салыстырмалы талдау жасай алу;
- негізгі дүниетанымдық мәселелерді шешуде философия, ғылым, дін
және өнердің мүмкіншілік өзараәрекеттесу перспективасын болжай алу;
- аймақтық мәдени құбылыстардың синхрондық және диахрондық
байланысын анықтай алу, олардың себептері мен салдарын көрсете білу;
- этномәдени және кәсіби ерекшеліктерін ескере отырып төзімділік
мінез-құлық, әлеуметтік және кәсіби өзараәрекеттестік дағдыларын
меңгеру.
діни тәжірибесінің арнайы сипаттамасы.
ZhKA2205
Жалпы және қолданбалы
әлеуметтану
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Мақсаты: қазіргі қоғам туралы жалпы түсінігін қалыптастыру;
әлемде және Қазақстанда болып жатқан әлеуметтік (стратификация
мәселелерін, әлеуметтік теңсіздік, кедейлік пен байлық, әлеуметтік, діни,
экономикалық және саяси қақтығыстарды) үдерістерді білу;
Қысқаша мазмұны. Адамдар арасындағы әлеуметтік өзараәрекеттер,
олардың арасындағы әлеуметтік және топтық өзгешеліктер сипаттамасы.
Қоғам дамуының заңдылықтары, негізгі социологиялық ұғымдар,
социологиялық зерттеу әдістері, қазіргі социологиялық категориялар,
Әлеуметтану саласындағы негізгі бағыттар мен қазіргі зерттеулер
нәтижесі.
- қоғамда болып жатқан үдерістер мен құбылыстарды өзбетінше талдай
жасай алу;
- кәсіби мәселелерді шешуде балама, жаңа немесе инновациялық
тұғырларды тұрақты қолдана білу;
- өз ойын ауызша және жазбаша дұрыс және дәлелді түрде тұжырымдай
білу;
- игерген білімдерін нақты жағдаяттарда қолдана білу;
- әлеуметтік өзара қарым-қатынас дағдыларын меңгеру: серіктестік,
төзімділік пен сыйласымдылық және т.б.
- әлеуметтік болжау және жобалау, көпшілікке сөйлеу, дәлелдеу,
пікірталас жүргізу және пікірталас тудыру дағдыларын меңгеру.
ATK 2206
Адам тіршілігінің
қауіпсіздігі
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Мақсаты: адамның еңбек ету аймағында жайлы жағдай жасау үшін
қажетті практикалық дағдылар мен теориялық білімдерді меңгеру, тіршілік
ету ортасының жағымсыз әсерін сәйкестендіру және адамның, өмір сүру
ортасының жағымсыз әсерлерден қауіпсіздік шараларын жасау және
жүзеге асыру.
Қысқаша мазмұны. Негізгі табиғи және техносфералық қауіптер,
олардың қасиеттері мен сипаттамасы, адамға және табиғи ортаға, зиянды
және қауіпті факторлардың әсер ету сипаты, олардан қорғану әдістері.
Қауіпті құбылыстар мен үдерістердің негізгі теориялық талдауы мен
болжамы.
- адамның еңбек ету аймағында қолданылатын табиғи және
техносфералық қауіптерден қорғану әдістерін білу;
- төтенше жағдайлар (ТЖ) туындаған кезде өзінің өкілеттілігі
щеңберінде шешім қабылдай алу;
- адамның тіршілік ету аймағындағы негізгі қауіптерді теңестіре білу
және оны жүзеге асыруда қауіптілігін бағалай алу;
- төтенше жағдайларда қорғану тәсілдері мен технологияларын меңгеру.
ETD 2207
Экология және тұрақты
даму
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиті: жоқ
1+1+0
Мақсаты: экология мен тұрақты даму бойынша білім алушыларды кең
профильдегі білікті мамандарды дайындау үшін жүйелі теориялық және
практикалық білімдермен қамтамасыз ету, қоршаған ортаны қорғау мен
табиғатты тиімді пайдалану.
Қысқаша мазмұны. Тірі организмдердің қоршаған ортамен
өзараәрекеттесудің негізгі заңдылықтары; экожүйе мен биосфераның
тұрақтылығы мен қызмет ету механизмдері; қазіргі экономикалық, саяси
және әлеуметтік мәселелерді шешуде экологияның орны мен рөлі; қазіргі
заманның жаһандық экологиялық мәселелері, себептері, қалыптасу
кезеңдері мен салдары. Пәнде ең маңызды орынды табиғат пен қоғамның
тұрақты дамуы мен қоршаған ортаны қорғау бойынша халықаралық
серіктестік туралы мәселелер алады..
- табиғи және анторпогендік экологиялық үдерістерді және оны
реттеудің мүмкіндік жолдарын анықтай алу мен талдау жасай алу ;
- биосфераның тұрақтылығын сақтау мен социумды катастрофиялық
тығырықсыз дамыту мақсатында шаруашылықтың және адамдардың
өмір сүруінің дәстүрлі түрлерін жоспарлы өзгертуге бағытталған
адамзаттың тұрақты дамуында қазіргі тұжырымдамада және стратегияда
шешім таба білу;
- тірі организмдер мен қоршаған ортаның өзараәрекеттесу заңдылықтары
туралы білімдерін тұрақты дамуды сақтау үшін практикалық қызметте
қолдана білу;
- экологиялық үдерістерді талдау, нақты міндеттерді, табиғат пен
қоғамның түрақты даму басымдылықтарын қоя білу дағдыларын
меңгеру.
KK 2208
Қазақстандық құқық
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиті: жоқ
1+1+0
Мақсаты: Қазақстанның құқықтық жүйесінің ерекшеліктерін қарастыру,
Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілер базасының
негізігі ережелерін қарастыру.
Қысқаша мазмұны. Қазақстанның құқықтық жүйесі, Қазақстан
Республикасының нормативтік құқықтық актілер базасының негізгі
ережелері. Құқықтық мемлекет, демократиялық қоғам және әлеуметтік
мемлекет құрудың теориялық негіздері. Қазақстанның 2010-2020 жж.
арналған Тұжырымдамалық құқықтық саясатының негізгі бағыттары мен
«Қазақстан – 2050 «Стратегиясы».
- қазіргі жағдайларда тарихи-құқықтық контексте отандық
заңнамалардың құқықтың әлемдік жүйесіне кірігуінде қазақстандық
құқықтық жүйе ерекшеліктерін білу.
- ғылыми-теориялық білімдерді конституциялық құқық пен бостандықты
қорғау және өміршеңдік жағдайында еркін қолдана білу.
EN 2209
Экономика негіздері
2 кредит/3 ECTS
Мақсаты: экономиканың қызметіндегі негізгі категориялар, ұғымдар мен
заңдылықтар туралы ғылыми түсініктерін қалыптастыру.
- қоғамдағы экономикалық қайтақұрылымдардың, логика мен қоғам
өміріндегі құбылыстар мен үдерістердің өзарабайланысын білу;
Пререквизиті: жоқ
1+1+0
Қысқаша мазмұны. Әлеуметтік-экономикалық қарым-қатынастар. Негізгі
микро- және макроэкономикалық көрсеткіштер, оны есептеу әдістері.
Нарықтық бағалау-білім беру, бәсекеге қабілеттілік механизмі;
экономикалық даму беталысы. Халықаралық экономикалық қарым-
қатынастың қазіргі жүйесінің және әлемдік нарықтың даму беталысының
экономикалық негіздері.
- кәсіби қызметте жүйелі экономикалық білімдерді қолдана білу.
ЖАРАТЫЛЫСТАНУ-ҒЫЛЫМИ (STEM) МОДУЛІ
KMAAT 3301
Кәсіби мақсаттарға
арналған ақпараттық
технологиялар
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: Mat 1301
2+0+1
PC
құрылысының құрылым ерекшеліктерін оқу. Компьютердегі
ақпараттық технологияларды сақтау мәліметтері. Файлдар мен
анықтамалар. Файлдық жүйе. Бағдарламалық жабдықтауды өңдеу, оның
құрылымдары. Операциялық жүйе, технологиялық жұмыстар мен
функциялар. Алгоритмдер мен блок-схемалар.
Интерфейс User. PC проблемаларының технологиялық шешімдері. MS
Word текст редакторы. Құжаттардың жасалуы және редакциялау. Excel MS
кестелер редакторы.
Жұмыс үстелінің негізгі технологиялық жасалуы және реттестіру.
- құрылғылар саласында есептегіш ПК мен технологиялардың жұмыс
істеулерін білу, алгоритмдерді білу;
- программалық жабдықтарды және жекеленген программаларды өңдеуде
дағдылану;
- операциялық жүйелерді, әртүрлі утилиттерді тәжірибе жүзінде білу;
- жеткілікті дәрежеде мәтіндерді, ірі форматтағы кестелер мен
қосымшаларды өңдеуді меңгеру.
Bio 2302
Биофизика
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: Fiz 1303
1+0+2
Курсты оқыту мақсаты - студенттерге биофизикалық процестердің
объектілері мен ерекшеліктері, биологиялық процестер мен құбылыстарға
негізгі биофизикалық тәсілі жөнінде тереңдетілген және ауқымды білім
беру; биофизиканың негізгі заңдары және принциптерімен таныстыру.
-клетка және тұтас организм биофизикасының негізгі ережелерін білу;
биологиялық заңдар мен құбылыстардың негізінде жатқан негізгі
физикалық заңдар; термодинамиканың бірінші және екінші бастамасы;
Гессе заңы, Пригожин және Э.Бауэрдің принциптері; биоэлектрикалық
және фотобиологиялық процестердің механизмі; сәулемен зақымданудың
радиобиология негізі мен механизмдері; биологиялық ырғақтар
генерациясының механизмдері; биожүйенің электроөткізгіштік
принциптері; зерттеудің негізгі биофизикалық әдістері.
- алынған теориялық білімдері мен тәжірибелік машықтарын, өзінің
тәжірибелік зерттеулерінде қолдануға дағдылану.
Fiz 1406
Физика
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+0+1
Модуль
механика,
молекулярлы
физика
және
термодинамика,
электростатика, электромагнетизм, оптика, атомдық және ядролық физика
секілді қазіргі таңдағы физиканың бөлімдерін қамтып, физика білімі
негізінде кәсіби тапсырмаларды шешуді қарастырады.
Модульда физиканың теориялық және практикалық аспектілері
қарастырылады.
-
метрикалық жүйелер мен ережелерді, олардың қолданылуын білу;
кинематиканың негізгі заңдылықтары; механиканың физикалық негізі;
сақталудың физикалық заңы; үдетілген жүйелер және табиғи
инерциялық күш; айнымалы қатты дененің ұғымы және физикалық
заңдары; гравитациялық және электростатикалық өрістер мысалында
теорияның базалық элементтері; тербелу процестері, олардың табиғи
әдістерін сипаттау; толқынды процестер және олардың қасиеттері;
гидродинамика бастамасы; термодинамика заңдары және молекулярлы-
кинетикалық теориялардың негізгі ұғымдары; қатты дененің негізгі
физикасы; электростатика және электродинамика негізі; тұрақты тоқ
заңдары мен классикалық электронды теорияның негізі; заттардан
өтетін электромагниттік құбылыстар физикасының негізі; табиғи
дифракция және жарықтың интерференциясы; атомдардың құрылысы
және табиғи спектрлері; кванттық механиканың базалық ұсыныстары;
атомдық
ядролардың
құрамы,
құрылысы
және
түрленуі;
радиоактивтіліктің табиғи негіздері.
- физикалық бірліктерді басқа метрикалық жүйелерге ауыстыруға
дағдылану;
жұмыста
биологиялық
объектілермен
физикалық
әдебиеттерді табу және меңгеру; қарапайым физикалық тапсырмаларды
шешу; физикалық аппараттардың жұмыстарын өзбетінше инструкция
бойынша меңгеру.
Mat 1405
Математика
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+2+0
Бағыттық алгебра және аналитикалық геометрия элементтерін оқу.
Матанализге кіріспе. Айнымалы функциялардың дифференциялы
есептелуі. Бір туындының көмегімен функцияларды зерттеу. Кешенді
сандар жөніндегі ұғымдар. Белгісіз, белгілі, өзіндік емес интегралдар.
Бірнеше ауыспалы функциялар.
-дифференциалды және интегралды есептеулерді білу;
-
математикалық модельдерді құру кезінде биотехнологияның
математикалық тапсырмаларында дифесептеулерді қолдануға дағдылану;
- жүргізілген матанализдің негізінде практикалық ұсыныстарды өңдеп
шығаруға дағдылану;
- математикалық модельдерді құруды меңгеру.
БАЗАЛЫҚ КӘСІБИ МОДУЛДЕР
Модуль 1. Латын тілі
LYa1401
Латын тілі
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
0+2+0
«Латын тілі» оқу пәнін оқыту мақсаты студенттердің грамматикалық
білімдер жүйесін қалыптастыру, олардың мәтінді талдауда филологиялық
дағдылануы, өзбетінше латын сөйлемдерін дұрыс құрастыра алуы, сонымен
қатар пән бойынша оқытылған дағдысымен тест тапсыру, зат есім мен сын
есімнің жіктелуі, сондай-ақ латын инфекті және бұйрық райларын дұрыс
формаларын дұрыс меңгеру болып табылады.
- латын тілі пәнін, зат есімнің негізгі категорияларын, етістіктерді, сын
есімдерді, сонымен қатар олардың жіктелулерін (зат есім және сын есім)
және жіктік жалғауларын (етістік) білу.
- инфект жүйесіне бағдарлану, зат есімнің бес жіктеулеріне дағдылану,
осы білімдерді кәсіби қызметке пайдалануға дағдылану;
- өзінің кәсіби қызметі саласында әртүрлі типтегі мәтіндерді
филологиялық талдауды, әртүрлі нақыл сөздермен мақалдарды
пайдалануды меңгеру; биология ғылымдарындағы латын
терминологияларын меңгеру.
Модуль 2 Зоология
OZ1402
Омыртқасыздар
зоологиясы
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+0+1
Курстың мақсаты студенттердің жануарлардың ұйымдасу дәрежесі және
құрылым жоспарлары жөніндегі көріністерді, жануарлар патшалығының
негізгі эволюциялық бағыттарын, түрлердің жалпы, сондай-ақ экологиялық
цивилизация ретінде қалыптасуы, жануарлар алуантүрлілігін қабылдау
түйсігі және оның оның ғаламдық экожүйе ретіндегі биосферада тіршілік ету
мәні болып табылады.
Омыртқасыздар зоологиясы курсының міндеттері: жануарлардың негізгі
зоологиялық систематикасы мен қазіргі токсономиканы және экологиялық
систематикасын; жануарлар әлемінің алуантүрлілігін, әртүрлі типтегі
жануарлардың функциональды ерекшеліктерін, олардың дамуы мен
экологиялық бейімделулерін; омыртқасыз жануарлардың табиғатта және
адам өміріндегі маңызын оқытады.
- организмнің классификациялық принциптерін; жануарлардың негізгі
токсондарының морфо-физиологиялық ерекшеліктерін, биосферадағы зат
және энергия алмасуларындағы жануарлардың рөлін білу;
- жергілікті фаунаның негізгі түрлерін идентификациялауды; индикатор
түрлерді пайдалана отырып, экожүйегі антропогенді күштің дәрежесін
анықтау, коллекциялық материалдарды жинау, фиксирлеу және жөндеуді
істеу.
- коллекциялық материалды анықтау әдісін және фиксациялауды
меңгеру.
OmZ1403
Омыртқалылар
зоологиясы
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+0+1
Курстың мақсаты хордалы жануарлардың жалпы көріністік құрылысын және
оның филогенетикалық даму типі кезіндегі өзгерісін оқыту болып табылады.
Міндеттері:
Хордалылар
типінің
әртүрлі
кластарының
құрылыс
ерекшеліктерін,
систематикалық
алуантүрлілігін,
әртүрлі
тіршілік
орталарына бейімделулерін оқу; омыртқалалардың практикалық маңызын
және олардың экожүйедегі орнын оқыту.
-омыртқалылардың әртүрлі топтарының систематикасын, анатомо-
морфологиялық ұйымдасуларын, биологиясы мен экологиясын,
жануарлар көптүрлілігін, шығу тегі мен эволюциясын, орналасу және
таралу заңдылықтарын, омыртқалылардың биоценоздағы және адамға
маңызын білу;
-алған мәліметтерді ғылыми және практикалық тапсырмаларды шешуде
қолдануға дағдылану;
-түрдің биологиялық ерекшеліктерін айқындау, әртүрлі биотоптардағы
әртүрлі жануарлар топтарының рөлдерін бағалау.
-омыртқалы жануарларды далалық зерттеулер дағдысын меңгеру.
Модуль 3 Экология
Eko1404
Экология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+2+0
Экология – тірі организмдер және олардың тіршілік ортасы арасындағы
қарым-қатынастар жөніндегі ғылым.
Міндеттері — тіршіліктің жалпы ұйымдасу заңдылықтарын ашу және
осының негізінде табиғи ресурстарды тиімді пайдалану принциптерін
жетілдіру.
тірі организмдерді қоршаған ортасымен өзара әрекеттестігінің негізгі
заңдылықтарын білу.
табиғи және антропогенді экологиялық процестерді айқындау және
талдауға дағдылану, сонымен қатар оларды реттеудегі оңтайлы жолдар.
алынған білілмдерді экологиялық тапсырмаларды шешу үшін пайдалану,
экологиялық процестерді талдау ептіліктерін меңгеру .
Модуль 4 Гидроботаника және гидрохимия
Gid1407
Гидроботаника
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+0+1
Гидроботаника ботаника ғылымынан бөлініп шыққан бөлім, геоботаника,
гидробиология және өсімдіктер экологиясы ғылымдары торапынан туындап,
су өсімдіктерінің экологиясын, фитоценологиясы мен географиясын
оқытады.
Жағалау-су өсімдіктерінің негізгі классификациясын, биомассаны санау
және өнімділікті анықтау әдістемесін қарастырады. Су өсімдіктерінің
трофтылық және экологиялық рөлін, олардың суқоймаларға өзін өзі тазарту
әсерін қарастырады
Курстың мақсаты су және сумаңы өсімдіктерінің экологиясын,
фитоценологиясын оқыту болып табылады.
Курстың міндеттері:
-су өсімдіктерінің классификациясын оқып білу;
-суқоймалар типологиясын оқып білу;
-жағалау-су өсімдіктерінің индикаторлық мәндерін оқып білу.
-гидроботаника саласының қазіргі ілімдерін, ғылыми зерттеу жүргізулер
бойынша әдістерін, әртүрлі систематикалық топтардағы ертеректегі
және қазіргі кездегі өсімдіктердің толықтай морфо-анатомиялық
сипаттамаларын құрастыруды және олардың органикалық әлем
жүйесіндегі орнын білу;
- өсімдіктерді жинау, этикеткалау және кептіру жұмыстарына
дағдылану;
Достарыңызбен бөлісу: |


- су өсімдіктері объектілерінің систематикалық жабдықтарын
өздігінше анықтауға арналған салыстырмалы-морфологиялық
ептілікті меңгеру.
Gid2304
Гидрохимия
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+0+2
«Гидрохимия» оқу курсы табиғи сулардың химиялық құрамы туралы
ғылымның негізі бөлімдерін, олардың қазіргі таңдағы тапсырмаларын,
мәселелерін және судың химиялық анализі әдісінің зерттеу бағыттарын
қарастырады.
Курстың мақсаты студенттердің табиғи сулардың химиялық құрамы
жөніндегі
ғылыми
білімді,
сонымен
қатар
су
объектілеріндегі
гидрохимиялық процестер мен құбылыстар жөніндегі ұсыныстарды, суға
химиялық анализ жүргізуде практикалық ептілікті дайындау және
гидрохимиялық ақпаратты түсіндіруге, талдауға жинақтауға дағдылануды,
гидрохимиянық қолданбалы тапсырмаларын шешуді қалыптастыру болып
табылады.
Курстың міндеттері:
- студенттерді жалпы гидрохимия ұғымдарымен және судың жалпы
гидрохимиялық ерекшеліктерімен таныстыру;
- табиғи сулардың әртүрлі түрлерінің гидрохимиялық құрамы бойынша
білімді қалыптастыру;
- студенттердің су химиялық анализі тәжірибелер ептілігін дайындау;
- студенттерді гидрохимияның қолданбалы тапсырмаларын шешуге үйрету.
- гидрохимияның негізгі түсініктерін; табиғи сулардың химиялық және
физикалық қасиеттерін; табиғи сулардың гидрохимиялық құрамын;
табиғи сулардың жалпы және аумақтық гидрохимиялық ерекшеліктерін
білу.
- табиғи сулардағы химиялық құрамының негізгі компоненттерін
анықтайтын химиялық анализдің әдістерін пайдалануға; су
объектілерінің
жағдайын
бағалауға
арналған
гидрохимиялық
мәліметтерді талдауға; гидрохимияның қолданбалы тапсырмаларын
шешуге арналған теориялық және экспериментальды зерттеулер
әдістерін қолдануға дағдылану.
- табиғи сулардың химико-экологиялық зерттеулерін тәжірибелік
ептілікпен меңгеру.
Модуль 5 Гистология цитология негіздерімен
GCN2408
Гистология цитология
негіздерімен
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер:
ZB1402
ZP1403
2+0+1
Курстың мақсаты – клеткалар мен ұлпалардың микроскопиялық және
ультрамикроскопиялық құрылыстарын зерттеудегі негізгі әдістері жөнінде
толық мағлұмат; қазіргі гистохимиялық әдістердің теориялық негіздерін
беру, студенттерді гистологиялық препараттарды дайындаудың негізгі
әдістерімен үйрету.
- микроскопиялық препараттарды дайындау техникасын; материалды
дұрыс алу, оны фиксациялару, жуу, сусыздандыру және гистологиялық
материалдарға құюды білу:
-
орындалатын
жұмыстармен
клеткалар
және
ұлпалардың
ультрақұрылымдық ұйымдасулары бойынша мәліметтерді салыстыру,
ұлпалар жүйесінің негізгі типтері мен әртүрлілігін салыстыруға;
микротомдарда жұмыс істеуге дағдылану;
-
препараттарды гистологиялық бояудың негізгізгі әдістерін,
гистологиялық
препараттар
мен
электронограммдарды
«оқу»
ептіліктерін меңгеру.
Модуль 6. Микробиология және вирусология негіздері
MVN2409
Микробиология және
вирусология негіздері
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+0+1
Курс тірі табиғаттың үшінші патшалық өкілдерімен –
прокориоттармен, олардың қасиеттерімен, табиғат және адам
өміріндегі
маңызымен,
классификация
принциптерімен;
олардың
алуантүрлілігімен,
прокариотты
клеткалардың
ультрақұрылымды
ұйымдасуларымен,
физикалық
және
химиялық факторларға байланысты олардың өсі және көбею
ерекшеліктерімен, вирустардың негізгі қасиеттерімен, оларды
бөліп алу әдістерімен, классификация принциптерімен және
вирустардың көбеюімен таныстырады;
- микробтар әлемі туралы, олардың табиғатта және адам өміріндегі
рөлін; микроорганизм және вирустардың негізгі қасиеттері жөнінде,
прокариотты клеткалардың құрылымдық ұйымдасуын; олардың
классификациялану принциптерін білу.
- микроорганизмдерді ғылыми зерттеулер мен практикалық мақсаттар
объектісі ретінде; микробтық дақылдармен жұмыс істеуге, қоршаған
орта объектілерінен бөліп алуға; микроорганизмдерді қарастыру кезінде
микроскопиялық әдістерді пайдалануға дағдылану.
- әртүрлі топтардағы микроорганизмдерді зерттеуде негізгі әдіс
тәсілдерін; микроорганизмдерді бөліп алу және өсіру әдістерімен
меңгеру.
Модуль 7 Гидробиология
ZhG2410
Жалпы гидробиология 3
кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: ZB1402
ZP1403 2+0+1
«Жалпы
гидробиология»
пәнін
оқыту
студенттерді
гидросферамен және оның организмдердің тіршілік ортасы
ретіндегі
сипаттамасын,
сулы
тіршілік
ортаға
гидробионттардың бейімделуін, әртүрлі суқоймалар типтері
және олардың мекендеушілерінің сипаттамалары, әртүрлі
биотоптағы гидробионттардің құрылыс ерекшеліктерін, әртүрлі
биотоптардағы гидробионттардың таралуын және сандық
дамуын, олардың гидросферадағы рөлін және практикалық
маңызын ашып береді.
Курсты оқуда кеңейтілген лабораториялық практикуммен
бірге жүргізіледі.
Курстың міндеттері:
- су экожүйесінің, яғни ондағы зат алмасу мен энергия
ағымдарын анықтайтын құрылымды функциональды
ұйымдасқан жалпы ішкі заңдылықтарын қарастырады.
- негізгі токсондар өкілдерінің морфологиялық, физиологиялық және
көбею ерекшеліктерін, географиялық таралуын және экологиясын білу;
- шаруашылық және медицина бағыттарында биоалуантүрлілікті қорғау
және табиғат ресурстарын тиімді пайдалану бойынша шараларды жүзеге
асыруға дағдылану;
-
гидробионттардың
анатомиялық,
морфологиялық
және
таксономикалық әдістер ептілігін меңгеру.
AG2411
Арнаулы гидробиология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер:
OG2410, ZB1402, ZP1403
2+0+1
«Арнаулы гидробиология» курсының мақсаты студенттерге
әртүрлі типтегі суқоймалар, теңіз және континентальды
суқоймаларда
мекендейтін
омыртқасыздар
жөніндегі
сипаттарды
береді.
Курс
гидробионттардың
қазіргі
систематикалық сипаттамаларын, олардың мекен ету ортасымен
қарым-қатынасын
жөніндегі
сұрақтарды
қарастырады.
Акклиматизация объектілері жөніндегі ұсыныстарды, олардың
биологиясын
және
таралуын
береді.
Омыртқасыз
гидробионттардың географиялық таралуын және олардың
суқоймада және адам өміріндегі маңызын көрсетіп береді.
Міндеттері:
-
әртүрлі
типтердегі
суқоймалардың
фаунасын,
омыртқасыздардың қазіргі систематикасын, олардың шығу
тегін, экологиясын және суқоймадағы, сонымен қатар адамның
шаруашылық әрекетіндегі маңызын көрсету;
-
гидробионттардың сыртқы ортамен қарым-қатынасы
жөніндегі сипаттамаларды қалыптастыру;
-гидробионттардың әртүрлілігін көрсету.
- гидробиологияның даму этаптарын, төменгі сатыдағы гидробионт
негізгі топтарының систематикасын, өкілдерінің әртүрлілігін, негізгі
отрядтардың биологиялық ерекшеліктерін білу;
- гидробионттардың систематикалық белгілерін анықтау, нақты отрядқа,
тұқымдасқа, түрге жалпы көріністік құрылысына білімді қолдануға
дағдылану;
- гидробионттардың коллекциялық препараттарымен жұмыс істеу және
анықтауыштармен жұмыс, оларды коллекциялардан тану, суреттерден
гидробионттардың негізгі систематикалық топтарын тануды меңгеру.
Модуль 8 Ихтиология
ZhI2412
Жалпы ихтиология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер:
ZB1402
ZP1403
2+0+1
Пәнді оқыту мақсаты: әртүрлі таксономикалық топтардағы
балықтардың сыртқы құрылысы және морфофизиологиялық
ұйымдасуы жөніндегі сипаттамаларды береді, олардың
биологиясы мен экологиясын, су ортасының әртүрлі
жағдайларындағы бейімделулерін көрсетеді.
Курстың міндеттері:
- балықтәрізділер мен балықтардың морфофизиологиялық
ұйымдасуларын оқыту;
- ортаның абиотикалық және биотикалық факторларына
балықтардың бейімдеушілік ерекшеліктерін оқыту;
- балықтардың негізгі өмірлік циклдарының этаптарын
оқыту.
- балықтәрізділер мен балықтардың сыртқы және ішкі құрылыстарын
білу.
Әртүрлі суқоймалар типтеріндегі, тіршілік ету зоналарына сәйкес
биологиялық және экологиялық топтардағы балықтардың өмірлік
циклдары, миграция типтері, өсу, көбеюі мен даму, балықтардың су
биоценоздарындағы және адам өміріндегі маңызын білу.
- схемалар бойынша балықтар органдар жүйесінінің суретін салу және
сипаттауға, алған білімдерін ғылыми және практикалық қызметке
пайдалануға,
балықтардың
жасын
анықтауға,
жеке,
жалпы,
популяциялық тұқымдылығын анықтауға, қоңдылығын есептеуге,
әртүрлі таксономикалық және экологиялық топтардағы балықтардың
онтогенезінің заңдылықтарын айқындауға дағдылану.
-
ихтиологиялық зерттеулер әдістерін, морфологиялық және
биологиялық анализді жасау, балықтардың жасын анықтауды,
балықтардың абсолютті және популяциялық тұқымдылығын анықтауды,
қоңдылығын есептеуді, әртүрлі таксономикалық және экологиялық
топтардағы балықтардың онтогенезінің заңдылықтарын айқындауды
меңгеру.
AI2413
Арнаулы ихтиология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер:
OI2412ZB1402
ZP1403
2+0+1
Курс балықтәрізділер мен балықтардың систематикалық
сұрақтарын қарастырады.
- ихтиологияның даму этаптарын, балықтәрізділер мен балықтардың
негізгі топтарының систематикасын, өкілдерінің алуантүрлілігін,
балықтардың негізгі отрядтарының биологиялық ерекшеліктерін білу;
- балықтәрізділер мен балықтардың систематикалық белгілеріне, алған
білімдерін нақты отряд, тұқымдас, түрдің құрылысының жалпы
көрінісіне білімін пайдалануға дағдылану;
-
балықтар
мен
балықтәрізділердің
дымқыл
коллекциялық
препарттармен
және
анықтауыштармен,
балықтардың
негізгі
систематикалық топтарын коллекциялардан, суреттерден тануды
меңгеру.
Модуль 9. Балықтардың эмбриологиясы
BE2414
Балықтардың эмбриологиясы
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер:
OI2412
CI2413
ZP1403
2+0+1
«Балықтардың эмбирологиясы» пәні биологиялық бағыттағы
пәндердің қатарынан шыққан өзіндік пән. Балықтардың
онтогенезін зерттеу үлкен теориялық және практикалық
маңызға ие. Әртүрлі таксономикалық топтардағы құнды
кәсіптік балықтардың онтогенезін зерттеу балық шаруашылығы
ғылымының тапсырма-ларымен тығыз байланысты болады.
Балықтардың көбеюі және дамуы жөніндегі сұрақтарды білу,
табиғи суқоймаларға жүргізілген қорғау шаралары, балық
қорларын көбейтуде, балық қорларын тиімді пайдалану,
жасанды биотехника үшін маңызы үлкен.
Пәнді оқыту мақсаты:
студенттерге әртүрлі таксономикалық топтардағы балықтардың
даму
ерекшеліктерін
көрсету,
әртүрлі
таксондардағы
балықтардың жалпы даму заңдылықтарын айқындау және
өзіндік
эмбриональдық
және
постэмбриональдық
бейімделушіліктерін орнату.
Пәнді оқыту міндеттеріне:
- өзіндік ұрықалуды даму, яғни балықтардың жыныс
клеткаларының дамуы;
- ұрықалды дамудың ерекшеліктерін; алғашқы жыныс клеткаларының
жекелену
линияларын,
гаметогенез,
балықтардың
жыныстық
циклдарын, ұрықтану және көбею типтері; ұрықтық және ұрықтықтан
кейінгі даму, онтогенез периодизациясы, балықтәрізділер мен балықтар
онтогенезінің әртүрлі стадияларының сипаттамаларын білу;
- балықтардың эмбриональды және постэмбриональды даму сатыларын
анықтауға, әртүрлі таксономикалық және экологиялық топтардағы
балықтар онтогенезінің заңдылықтарын ашуға дағдылан у;
- эмбриологиялық зерттеулер әдістерін, алған білімдерді ғылыми және
практикалық қызметтерге пайдалануды меңгеру.
- ұрықтану ерекшеліктері, бөліну типтері, гаструляция және
органогенез сипаты;
- әртүрлі таксономикалық топтардағы индивидуальды және
тарихи (филэмбриогенез) дамудың арасындағы қатынастар;
- ерте онтогенездегі бейімделу реакциялары және олардың
қоршаған ортасымен қарым-қатынасы;
-балықтар онтогенезінің периодизациясы;
-балықтар эмбриологиясының қазіргі бағыттары.
Модуль 10 Ихтиопатология
Iht2415
Ихтиопатология
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер:
OI2412
CI2413
2+0+1
«Ихтиопатология» курсында балықтардың жалпы патология,
паразитология, эпизотология, сонымен қатар аурулардың
профилактикасы мен терапиясы қарастырылады. Балықтардың
вирустық,
бактериальдық,
инвазиялық
аурулардың
сипаттамалары беріледі, сонымен қатар микоз, микотоксикоз
және аз зерттелген аурулар, жұқпалы емес аурулары
қарастырылады.
Адам
және
жануарлар
ауруларының
қоздырушы
тасымалдаушы
ретінде
балықтардың
сипаттамалары келтіріледі.
Пәннің мақсаты – балық шаруашылықтары мен әртүрлі
суқоймалардың көмегімен табиғи суқоймаларға эпизоотиялық
жағдайына бақылау жүргізуді үйрену (вирусологиялық,
бактериологиялық, паразитологиялық, гистологиялық).
Студенттерді балықтардың инфекциялық қоздырушылары мен
инвазиялық аурулары, диагностикасы, профилактикасы және
емдеу әдістерімен зерттеумен жалпы патология, паразитология,
эпизоотология негіздерімен таныстыру.
Пәннің міндеттері:
- студенттерді балықтардың жалпы патология, паразитология
негіздерімен, сонымен қатар профилактика және аурулар
терапиясымен таныстыру;
- паразитизмнің әртүрлі формаларын және олардың шығу
жолдарын қарастыру;
- қожайын организміне ену жолдарын және паразиттің
миграциясын оқыту;
-
«паразит-қожайын» қарым-қатынасының тұрақтылығын
көрсету;
-
паразиттердің ерекшелігін және өмірлік циклдерін,
паразитофауна және қоршаған ортаға байланыстылығын оқыту.
- жалпы патология, паразитология, эпизоотология негіздерін; балықтар
ауруларының инфекциялық және инвазиялық қоздырушыларын; әртүрлі
этиологиядағы балықтар ауруларын диагностикалау әдістерін білу;
- балықтар ауруларының профилактикасы бойынша тиімді шешімдерді
қабылдауға, балық шаруашылығының әртүрлі типтерінде балық
аурулары бойынша шараларды ұйымдастыруға, балықтарға және өзге де
гидробионттарға
ветеринарлы-санитарлы
экспертиза
жүргізуге
дағдылану;
- инфекциялық және инвазиялық табиғаттағы гидробионт ауруларының
қоздырушыларымен жұмыс істеу әдістері мен ережелерін, балықтар
және басқа да гидробионттар ауруларының қоздырушыларының негізгі
топтарын білуді, әртүрлі типтегі балық шаруашылықтарында
профилактикалық және емдеу шараларын ұйымдастыру принциптерін
меңгеру.
Модуль 11. Генетика
ZhMG3416
Жалпы және молекулярлы
генетика
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
2+0+1
Курста
әртүрлі
ағза
деңгейіндегі
негізгі
генетика
заңдылықтарын қарастырады (Drosophila melanogaster–жеміс
қара шыбыны, асбұршақ және бидай). Студенттер аллельді
және аллельді емес гендердің өзара әрекеттесуі кезіндегі
генетикалық анализді, жыныс генетикасын және жыныстық
тұқым қуалауды, гендердің ажырауын және кроссинговер,
кроссинговердің
генетикалық
және
цитологиялық
механизмдерін, мутациялық өзгергіштікті, адам генетикасы мен
-
классикалық генетиканың негізгі заңдылықтарын және тұқым
қуалаушылық белгілердің молекулалық механизмдерін, өздігінше
генетикалық эксперименттерді жоспарлауды және генетикалық
тапсырмаларды шешуді білу;
- жеміс шыбынымен эксперимен жоспарлауға және қоюға; алынған
зерттеулердің
нәтижесін
талдауға
және
негізгі
генетикалық
тұжырымдарды шағаруға дағдылану.
популяцияның генетикалық процестерін меңгереді.
Тұқым қуалаушылық белгілерінің молекулярлық механизмдері
гендердің нәзік құрылымдарын талдау дәрежесінде, көбінесе
аллелизмді анықтау және аллелизм критерийлері, мутацияның
молекулалық механизмі және гендердің рекомбинация,
генетикалық код, гендердің функциясы және гендердің өзара
әрекеттесуінің молекулярлы негізімен оқытылады.
AGSAI4422
Генетика, селекция және
аквакультурада асылдандыру
жұмысы
3 кредит/5 ECTS
Пререквизиттер: Mat 1301
1+1+1
Курстың мақсаты – студенттердің міндетті теориялық базасын
аквакультурада селекциялық жұмыстарды және асылдандыру
жұмыстарын ұйымдастыруды жүзеге асыру тәжірибелеріне
қалыптастыру.
Міндеттері:
- студенттердің отандық және шетелдік балық өсірудегі қазіргі
жағдайы мен жетістіктері жөніндегі терең білімдерін
қалыптастыру;
-
студенттерді
балық
өсіру
шаруашылықтарындағы
асылдандыру жұмыстарын ұйымдастырудың негіздерімен
таныстыру;
- балықтар селекциясының генетикалық негіздері жөніндегі
ұғымдарды беру;
- студенттерді селекция әдістерін, балықшаруашылықтық
тапсырмаларды бірдей және нақты өсіру объектілерін дұрыс
таңдауға және қолдануға үйрету.
- РФ және шет елдегі селекциялық генетикалық жұмыстардың даму
тарихын, балықтар селекциясының генетикалық негіздерін, балықтар
селекциясында қолданылатын іріктеу формаларын, балықтармен
селекциялық жұмыстарға қолданылатын будандастыру схемаларын
білу;
- нақты балық шаруашылығы жағдайында селекциялы-генетикалық
жұмыстар жүйесінің шараларын жетілдіруге және енгізуге дағдылану;
- аквакультурада қолданылатын әртүрлі балық түрлерімен селекциялық-
асылдандыру жұмыстарының методологиялық негіздерін және қазіргі
таңдағы аппараттарын меңгеру.
Модуль 12. Биохимия
Bio3417
Биохимия
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Gid 2304
2+0+1
Аталған пәнді оқыту мақсаты: студенттерге биологиялық
заттардың негізгі кластары бойынша (олардың құрылысы,
құрамы және олардың қызметінің механизмдері), организмдегі
негізгі метоболизм жолдары туралы, биологиялық функциялар
мен молекулалық құрылымдардың өзара байланыс туралы,
биотехнологиялық өндіріспен тірі табиғат молекуласының
байланысы жөніндегі білімді береді.
- биологиялық функциялар мен молекулалық құрылымдардың өзара
байланысын; тіршілік әрекеттерінің химиялық негіздерін; организмдегі
метоболитикалық
жолдардың
негіздері
жөніндегі
білімдерді,
биотехнологиялық өндіріспен тірі табиғат молекуласының байланысы
жөнінде білу;
- алған білімді жүйелеуге және жинақтауға, осы курстың негізгі
сұрақтары бойынша теориялық материалдарды білгір, еркін баяндауға,
дискуссия жүргізуге дағдылану;
- экспериментальды жұмыстарды қойып, жүргізу әдістемелерін және
нәтижелерді түсіндіруді меңгеру.
Модуль 13. Өнеркәсіптік балық аулау негіздері және ихтиогеография
OBAN3418
Өндірістік балық аулау негіздері
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CI2413
1+1+1
Курс балық өнімдері өндіріс орындарында өнеркәсіптік балық
аулаудың маңызын, аулау объектілерінің мінез-құлығы мен
таралуына сыртқы орта жағдайларының әсер ету сұрақтарын,
аулау
құралдарының классификациясын, негізгі аулау
құралдарының конструкциясын, әртүрлі аулау құралдарымен
балық аулаудың технологияларын қарастырады.
Пәнді оқыту мақсаты: студенттердің міндетті
теориялық базасын табихи және жасанды суқоймаларда
өнеркәсіптің балық аулаудың жүзеге асыруын қалыптастыру.
Курстың міндеттері:
- студенттердің өнеркәсіптік балық аулау негізі бойынша
теориялық білімдерін қалыптастыру;
-
өнеркәсіптік балық аулаудың теориялық негіздерін, аулау
объектілеріне
жағдайлардың
әсер
етуін;
өнеркәсіптік
аулау
құралдарының сипаттамасын және классификациясын білу;
- табиғи суқоймаларда өнеркәсіптік аулауды ұйымдастыруға және
жүргізуге дағдылану;
- өнеркәсіптік балық аулаудың техникасын меңгеру.
-
студенттерге
аулау
құралдарының
конструкциялық
ерекшеліктерін және осының негізінде олардың қолдану
ерекшеліктерін үйрету;
- студенттердің аулау қарқындылығын анықтайтын әдістерді
және нақты аулау құралдарының өнімділігін жоғарлататын
жолдарын үйрету.
Iht3303
Ихтиогеография
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CI2413
1+1+0
Курстың мақсаты: табиғи суқоймалардағы балықтар мен өзге де
гидробионттардың таралу ареалдары жөніндегі қазіргі
көріністерін беру.
Курстың міндеттері:
-
студенттерді
балықтардың
таксономикалық
және
зоогеографиялық құрамын енушілігін анықтауды үйрету;
- студенттерді балықтардың таралу объектілерін сипаттауға
үйрету;
- студенттерді балықтардың таралу картасымен жұмыс істеу
бойынша дағдыларын қалыптастыру.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tri-bojinsha-taralui-moduldi-kursti-masati-mindetteri-i.html?page=12#-_әртүрлі_топтардағы_микроорганизмдерді_зерттеуде_негізгі_әдіс_тәсілдерін;_микроорганизмдерді_бөліп_алу_және_өсіру_әдістерімен__меңгеру.

title: -  су  өсімдіктері  объектілерінің  систематикалық  жабдықтарын


title: Сабақтың түрі бойынша таралуы Модулдің (курстың) мақсаты, міндеттері, қысқа мазмұны Оқыту нәтижелері - бет 13

text:
- балықтәрізділер мен балықтар таралуын; Әлемдік мұхит және
континентальды суқоймалардың ихтиогеографиялық аудандарын;
балықтардың таралу ерекшеліктерін анықтайтын факторларды білу;
- балықтардың таксономикалық және зоогеографиялық құрамына
енушілігін
анықтауға;
балықтар
популяциялардың,
түрлердің,
туыстардың,
тұқымдастардың
және
отрядтардың
ареалдарын
сипаттауға; суқойманың жануарлар әлемінің алуантүрлілігін сипаттауға
дағдылану;
- Әлемдік мұхиттың балықтәрізділері мен балықтардың ареалдарын
картаға түсіру ептілігін меңгеру.
Модуль 14. Ихтиотрофология және балықтардың қоректенуі
Iht3419
Ихтиотрофология
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CI2413
2+0+1
Курстың мақсаты: кәсіптік балық түрлерінің асқорыту және
қоректенуі, суқоймалардың қоректік ресурстары бойынша
негізгі түсініктерді беру.
Курстың міндеттері:
- студенттерді балықтардың қоректік кесектерінің сапалық
және сандық құрамдарын анықтауға үйрету;
- студенттерді балықтардың асқазан және ішектеріндегі
құрамдарын өңдеу әдісімен үйрету.
- кәсіптік балықтардың асқорыту жүйесінің құрылысын және
қоректенуін, суқойманың қоректік базасын, балықтардың қоректік
базасын, суқоймада балықтардың қоректі таңдауы және қоректпен
қамтамасыздануын білу.
- қоректік кесектердың сандық және сапалық құрамын анықтау және
жекеленген
қоректік
компоненттердің
маңызын,
балықтардың
қоректенуі бойынша әдістерді таңдауға, материал жинауға, екіншілік
өнімді (зоопланктон және зообентос) және оның балықпен пайдаланылу
дәрежесін анықтауға дағдылану.
- қоректенуді зерттеуге арналған пробаларды өңдеу, материалдарды
этикеткалау, фиксациялау, тасымалдау, сақтау, материалды анықтау
бойынша ептіліктерін меңгеру.
BK4424
Балықтарды қоректендіру
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CI2413
2+0+1
Курстың
мақсаты:
студенттерге
аквакультура
және
марикультура әртүрлі объектілерінің қоректік қажеттіліктері,
табиғи және жасанды қоректердің физикалық және химиялық
құрамдары жөніндегі білімді беру.
Курстың міндеттері:
- студенттерді жасанды жағдайда өсірілетін балықтардың
қоректік рациондарын құрастыруға және қоректендіру режимін
үйрету.
- студенттерді индустриальдық шаруашылықта балықтардың
қоректік мөлшерін оптимальды есептеуге, қоректендіру
нормасын құрастыруға үйрету.
- әртүрлі балық түрлерінің қоректік тұтынушылығын, қоректік
заттарын,
комбикормдардың
физикалық
және
химиялық
құрамдарын, әртүрлі балық түрлерінің қалыпты қоректендірулерін
білу;
- қорек сапасын анықтауға, тәуліктік рационды есептеп жүргізуге және
қоректендірудің оңтайлы режимін анықтауға, жасанды қоректің жалпы
тұтынуын есептеуге дағдылану;
- қоректерді сақтау, тәуліктік рациондарды есептеу әдісін, қоректендіру
режимін, қоректендіру қарқындылығына әсер ететін факторларды
зерттеу әдістерін меңгеру.
Модуль 15. Балықтардың физиологиясы су токсикологиясы негіздерімен
BFSTN3420
Балықтардың физиологиясы су
токсикологиясы негіздерімен
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Bio3417
ER2414
Курстың мақсаты: балықтар физиологиясы және су
токсикологиясы негіздерімен теориялық білімді беру.
Курстың міндеттері:
-
студенттерді индустриальды, тоған типтегі
шаруашылықта өсірілетін балықтардың физиологиялық
жағдайын анықтауды үйрету;
- балықтардың сыртқы ортамен қарым-қатынасы, ортаға организмнің
бейімделуінің
негізгі
жолдарын,
балықтардың
физиологиялық
ерекшеліктері жөнінде білу;
- экстерьерлі көрсеткіштері және мінез-құлқы бойынша балықтардың
физиологиялық жағдайын анықтауға дағдылану.
- «зат алмасу», «гомеостаз», «токсикология», «экологиялық
2+0+1
- антропогенді факторлардың организмнің механизм
реакциялары жөніндегі сипаттамаларды беру.
мониторинг», «экологилық нормалау» үғымдарын меңгеру.
Модуль 16. Аквакультура
Akv3421
Аквакультура
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
ER2414
1+1+1
Курстың
мақсаты:
студенттердің
аквакультура,
балық
шаруашылығының әртүрлі типтерінде өсірілетін, олардың
негізгі даму бағыттары, объектілері жөніндегі көріністерін
қалыптастыру.
Курстың міндеттері:
- студенттерді кәсіпорындарда балықөсіру жұмыстарын жүзеге
асыруын үйрету;
- студенттерді балықөсіру шаруа-шылықтарында қолданылатын
технология-лармен үйрету;
- студенттерді өндіруші балықтарға және жасанды жолмен
алынған личинкаларға қарауын үйрету.
- әртүрлі типтегі балықөсіру шаруашылығының құрылысын және
ұйымдасуын, балықтар мен балық шаруашылықтарының негізгі
қажеттіліктерін
есептеу
принциптерін
(балық
отырғызу
материалдарының саны, тоғандардың ауданы, қорек) білу;
- нақты балықөсіру шаруашылығының жобасының технологиясын
құрастыруға дағдылану;
- тоған-көл және индустриальдық шаруашылықтарда балықтарды
жасанды өсіру технологиясын, балықөсіру есептерінің әдістерін
меңгеру.
Модуль 17. Балық қорларын қалыптастыру теориясы
BKKT4423
Балық қорларын қалыптастыру
теориясы
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
OPR3418
1+0+1
Курстың мақсаты: студенттерге балық аулаудың биологиялық
негіздері, табиғи жағдайлардағы популяцияның тұрақталу
заңдылықтары жөніндегі ұсыныстарды беру.
Курстың міндеттері:
- студенттерді табиғи балық қорларын болжауға үйрету,
- балықтардың негізгі популяциялық өлшемдерін бағалау
бойынша жұмыс дағдыларын үйрету.
- студенттерді кәсіптіктің оңтайлы өлшемдерін жетілдіруге
үйрету.
Балықаулаудың биологиялық негіздерін, табиғи суқоймаларда және
кәсіптіктің ықпалымен популяциялардың тұрақталу заңдылықтарын
білу;
әртүрлі типтердегі кәсіптік модельдерді болжамдауға дағдылану;
негізгі популяциялық өлшемдерді бағалайтын әдістер ептілігін;
эксплуатацияланатын популяциялар динамикасының талдау әдістерін;
кәсіптіктің және балық аулау ережелерінің биологиялық негіздерінің
оңтайлы өлшемдерін жетілдіруді меңгеру.
ЖЕКЕ БІЛІМ ТРАЕКТОРИЯЛАРЫНЫҢ (ЖБТ) МОДУЛДЕРІ
ИОТ 1: «Аквакультура»
NN 2301
Scientific writing (каз/рус/анг)
1 кредит/2 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
0+1+0
Мақсаты: қазақ, орыс, шетел тілдерінде ғылыми мақалалар,
жобалар, жазып, пікір-таласқа қатысуды үйрету.
-
қазақ, орыс, шетел тілдерінде ғылыми мақалалар, жобалар, жазу
және пікір-таласқа қатысу
BShM3501
Балық шаруашылығындағы
менеджмент
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421 (1+2+0)
Пәнді оқыту мақсаты студенттерге ауыл шаруашылық
экономикасы мен менеджмент саласында қолданылатын негізгі
терминдер мен түсініктер жөніндегі білімдерді игерту болып
табылады.
Курстың міндету:
-
студенттерді
экономикалық
көзқараспен
балықөсіру
шаруашылығында өсіру объектісін дұрыс таңдауға үйрету;
- студенттерді шаруашылықты жүргізудің экономикалық
қарқындылығын және өсірілетін өнімнің өзіндік құнын
есептеуге үйрету.
- балық шаруашылығында менеджмент саласындағы негізгі түсініктер
мен терминдерді білу;
- экономикалық есептеулерді жүргізу, аквакультураның тауарлық
өнімінің өзіндік құнын есептеуге дағдылану.
TAOO3502
ТЖҚ аквакультура объектілерін
өсіру
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Курстың мақсаты: студенттерді марикультура жөнінде,
марикультура объектісі туралы және олардың биологиялық
ерекшеліктері, ТЖҚ (тұйық жүйелі сумен жабдықтау
қондырғыларында), аквариумда балық өсіру әдістері туралы,
- аквакультура және марикультураның негізгі түрлерін, балықтарды
жасанды өсіру және көбейтудің және қоректік омыртқасыздардың
биологиясы мен технологиясын білу;
-
марикультура
заводтары,
уылдырық
шашу-шабақ
өсіру
Akv3421
KR4424 (1+2+0)
қоректі омыртқасыздарды өсіру жөніндегі негізгі сипаттарды
береді.
Курстың міндеттері:
- студенттерді ТЖҚ балықтарды өсіру кезіндегі қолданылатын
технологиялармен үйрету;
- студенттерді балықөсіру және аквакультура мақсаттары үшін
тірі қоректерді жасанды өсірумен үйрету.
- жасанды жағдаймен жасалған марикультураны жүргізудің
негізгі принциптерін беру;
- студенттерді аквариумдық балық өсіруге үйрету.
шаруашылықтары, тауарлы балық шаруашылығы және декоративті
балықөсірудің проектілеріне биологиялық негіздемені жетілдіруге
дағдылану;
- әртүрлі жағдайда тірі қоректі өсірудің негізгі объектілерін өсіріп және
көбейтуге дағдылану.
- әртүрлі балықөсіру шаруашылықтары мен аквакультурада балықтарды
көбейту және өсіру технологияларын, декоративті және тауарлық
балықөсіруде қолданылатын негізгі нормативтерін меңгеру.
TKK3503
Тірі қоректерді культивирлеу
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421
CG2411
KR4424 (2+1+0)
MN4506
Марикультура негіздері
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421
CG2411 (1+1+0)
ABO4509
Әсемдік балық өсіру
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421
CG2411 (1+1+1)
BOEA3504
Балықөсіруде еңбекті қорғау
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421
CG2411 (1+2+0)
Курстың мақсаты- студенттерді балық өсіруде және балық
шаруашылықтық зерттеулер әдістерінде еңбекті қорғау
бойынша теориялық білімдерін қалыптастыру.
Курстың міндеті:
- студенттерге қауіпті ұйым және кәсіпорындағы еңбекті
қорғау бойынша негізгі түсініктерді беру;
- студенттерді табиғи және жасанды суқоймалардағы балықтар
мен өзге де гидробионттарды зерттеу бойынша әдістермен
үйрету;
- балықтардың ішкі және сыртқы морфологиясы бойынша
түсінік беру.
- балық өсіру кәсіпорындарында еңбекті қорғау және тіршілік
қауіпсіздігінің негізгі ұғымдарын, ҚР еңбекті қорғау заңы жөнінде,
балық саласындағы жұмысшылардың құқығы мен міндеттерін, еңбек
классификациясын; Қазақстанның табиғи және жасанды суқоймалары
мен басқа су бассейндеріндегі балықтар мен өзге де гидробионттарды
зерттеуге қолданылатын негізгі әдістерді білу.
-
кәсіпорында
еңбекті
қорғауды
ұйымдастыру
бойынша
инструкцияларды құрастыруға, еңбекті қорғауды ұйымдастырудың,
балықөсірушілерді,
балық
инспекторлары,
ихтиолог
және
гидробиологтардың еңбегін қорғауды ұйымдастырудың ғылыми
негіздерін
дұрыс
пайдалануға,
әртүрлі
суқоймалардың
балықшаруашылықтық маңыздарын анықтауға дағдылану.
-
балықөсіру
кәсіпорындарында
еңбекті
қорғау
бойыша
инструкцияларды құрастыру әдістемелерін, балықтардың биологиялық
және морфологиялық әдістемелерін, зерттелетін гидробионттардың
тұқымдылығын және жасын анықтау әдістерін меңгеру.
BZA4505
Балықшаруашылық зерттеу
әдістері
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421
CG2411 (2+0+1)
BM4510
Балықтардың морфологиясы
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421
CG2411 (1+1+1)
BA4508
Балықтардың аурулары
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Iht2415 (1+1+1)
Курстың мақсаты - студенттерді балық өсіру объектілерінің
жағдайын бақылауды жүзеге асыруға үйрету.
Студенттерді балықтардың инфекциялық қоздырушылары мен
инвазиялық аурулары, диагностикасы, профилактикасы және
емдеу әдістерімен зерттеумен жалпы патология, паразитология,
эпизоотология негіздерімен таныстыру.
Пәннің міндеттері:
- студенттерді балықтардың жалпы патология, паразитология
негіздерімен, сонымен қатар профилактика және аурулар
терапиясымен таныстыру;
- паразитизмнің әртүрлі формаларын және олардың шығу
- жалпы патология, паразитология, эпизоотология негіздерін; балықтар
ауруларының инфекциялық және инвазиялық қоздырушыларын; әртүрлі
этиологиядағы балықтар ауруларын диагностикалау әдістерін білу;
- балықтар ауруларының профилактикасы бойынша тиімді шешімдерді
қабылдауға, балық шаруашылығының әртүрлі типтерінде балық
аурулары бойынша шараларды ұйымдастыруға, балықтарға және өзге де
гидробионттарға
ветеринарлы-санитарлы
экспертиза
жүргізуге
дағдылану;
- инфекциялық және инвазиялық табиғаттағы гидробионт ауруларының
қоздырушыларымен жұмыс істеу әдістері мен ережелерін, балықтар
және басқа да гидробионттар ауруларының қоздырушыларының негізгі
жолдарын қарастыру;
- қожайын организміне ену жолдарын және паразиттің
миграциясын оқыту;
-
«паразит-қожайын» қарым-қатынасының тұрақтылығын
көрсету;
-
паразиттердің ерекшелігін және өмірлік циклдерін,
паразитофауна және қоршаған ортаға байланыстылығын оқыту.
топтарын білуді, әртүрлі типтегі балық шаруашылықтарында
профилактикалық және емдеу шараларын ұйымдастыру принциптерін
меңгеру.
BShG4507
Балық
шаруашылығындағы
гидротехника
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
Akv3421 (1+2+0)
Курстың мақстаты: студенттерге гидротехникалық имараттар
бойынша, балық шаруашылығы гидротехникалық
конструкциялар эксплуатациясы бойынша теориялық білімдерді
беру.
Курстың міндеттері:
- студенттерге балық шаруашылығы гидротехникалық
конструкциялар эксплуатациясының маңыздылығын түсіндіру;
- студенттерді шаруашылықтың суды тұтыну бойынша
гидротехникалық, каналдардың өткізу қабілеттілігін және
гидротехникалық имараттардың қуаттылығын есептеуді
үйрету.
-
балық
шаруашылығында
эксплуатацияланатын
негізгі
гидротехникалық конструкцияларды білу;
- ағыстың жылдамдығын, каналдардың өткізу қабілеттілігін, жалпы
судың тұтынуын анықтау бойынша қарапайым есептерді жүргізуге
дағдылану.
ИОТ 2: «Гидробиология және ихтиология»
NN 2301
Scientific writing (каз/рус/анг)
1 кредит/2 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
0+1+0
Мақсаты: қазақ, орыс, шетел тілдерінде ғылыми мақалалар,
жобалар, жазып, пікір-таласқа қатысуды үйрету.
-
қазақ, орыс, шетел тілдерінде ғылыми мақалалар, жобалар, жазу
және пікір-таласқа қатысу
GIZA3502
Гидробиологиялық және
ихтиологиялық зерттеу әдістері
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CG2411
CI2413 (1+1+1)
Курстардың мақсаты: табиғи суқоймалардағы гидробионттарды
зерттеу бойынша, табиғи суқоймалардың биологиялық
өнімділігін анықтау, индикаторлық гидробионт түрлері
бойынша теориялық білімдерді беру.
Курстың міндеті:
-
студенттерді ихтиологиялық және гидробиологиялық
анализдердің әдістерімен үйрету;
-
студенттерді табиғи және жасанды суқоймалардың
санитарлық жағдайын анықтауға үйрету;
- студенттерді суқойманың өнімділігін анықтауға үйрету.
- гидробиология және ихтиология, санитарлы гидробиология
салаларында қолданылатын, суқоймалардың биоөнімділігін анықтау
бойынша негізгі әдістерді білу;
- гидробионттар қауымдастығының анализін, балықтардың
морфологиялық және биологиялық анализдерін жүргізуге, суқоймалар
мен тоғандардың санитарлық жағдайын анықтауға дағдылану;
- жалпы суқоймалардың биоөнімділігін, балықтардың қоңдылығын,
табиғи суқоймалардың гидробиологиялық анализі әдісін меңгеру.
SB4505
Суқоймалардың биоөнімділігі
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CG2411
CI2413
TFRZ4423 (1+2+0)
SG4508
Санитарлы гидробиология
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CG2411
CI2413 (1+1+1)
GG3502
Гидробионттардың
геносистематикасы
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
CG2411
CI2413 (2+1+0)
Курстардың мақсаты: гидробионттардың геносистематикасы,
балықтардың биологиясы және экологиясы, популяциялық
биология бойынша теориялық білімдерді беру.
Курстардың міндеттері:
- студенттерді гидробионттарға молекулярлы-генетикалық
анализ жүргізуге үйрету;
- организмдердің молекулярлы-генетикалық өзгергіштік негіздерін және
нуклейн қышқылдарын салыстыру әдістерін, әртүрлі топтағы
гидробионттардың
генетикалық
материалдарының
ұйымдасу
ерекшеліктерін, популяциялардың белгілері мен қасиеттерін білу;
- теориялық және практикалық тапсырмаларға сәйкес геносистематика
әдістерін таңдауға; популяцияның жыныстық, жастық, экологиялық,
BBE3504
Балықтардың
биологиясы
мен
экологиясы
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
TFRZ4423
CI2413 (1+2+0)
-
студенттерді
гидробионттардың
биологиясы
мен
геносистематикасын зерттеу бойынша әдістерді таңдауға
үйрету;
- студенттерді реассоциация, гибридизация, рестрикция және
ДНҚ
амплификациясы
бойынша
мәліметтерді
талдау
дағдысына, фенетикалық анализ ептілігіне, биологиялық
өзгергіштік және популяцияларды салыстыруды зерттеу
ептілігіне үйрету.
генетикалық, морфологиялық құрылымын анықтауға дағдылану;
- реассоциация, гибридизация, рестрикция және ДНҚ амплификациясы
бойынша мәліметтерді талдау дағдысын, фенетикалық анализ ептілігін,
биологиялық өзгергіштік және популяцияларды салыстыруды зерттеу
ептілігін меңгеру.
PB4506
Популяциялық биология
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
TFRZ4423
CI2413 (1+1+0)
SM3503
Суқоймалардың мониторингі
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
TFRZ4423
CI2413 (1+2+0)
Курстың мақсатты: студенттерге гидробионттарды жерсіндіру,
биологиялық инвазиялар, балықтар мінез-құлықтарының
ерекшеліктері жөнінде, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану,
суқоймалар мониторингі принциптері бойынша теориялық
білімдерді беру.
-студенттерді мониторинг жүргізу әдістерімен, балықтар және
өзге де гидробионттарды акклиматизациялау бойынша
биологиялық негіздеме құрастыруға үйрету;
- студенттерді табиғи суқоймалардың биологиялық ресурстарын
тиімді пайдалануға үйрету;
-студенттерді
балықөсіру-акклиматизациялық жұмыстарды
жүргізу дағдыларына үйрету.
Қазақстандағы акклиматизациялық жұмыстардың тарихын, табиғи
биоалуантүрлілікті сақтауда негізгі проблемалардың бірі ретінде,
биологиялық инвазияларды, гидробионттарды акклиматизация-лаудың
теориясы мен практикасын білу;
- жерсіндіру объектілерінің биологиялық ерекшеліктерін талдау және
табиғи экожүйегі жерсіндірудің мүмкіндік ықпалдарын болжауға;
шаруашылық және медицина мақсаттарында биоалуантүрлілікті қорғау
және табиғат ресурстарын тиімді пайдалану бойынша шараларды
жүзеге асыруға; балықтарды классификациялау және жүйелеуге;
балықтарды қорғау және тиімді пайдалану бойынша шараларды
жобалауға дағдылану;
- балықөсіру-жерсіндіру жұмыстарын жүргізу ептіліктерін және
жерсіндірілген түрлердің саны мен таралуын қадағалауды, биологиялық
объектілерді
зерттеудің
анатомиялық,
морфологиялық
және
таксономикалық әдістерін меңгеру.
BMK4507
Балықтардың мінез-құлқы
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
TFRZ4423
CI2413 (1+2+0)
Lim4505
Лимнология
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
TFRZ4423
CI2413 (1+2+0)
GА4506
Гидробионттардың
акклиматизациясы
3 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер:
TFRZ4423
CI2413 (1+2+0)
ПӘНАРАЛЫҚ МОДУЛЬ
IK 3601
Инновациялық кәсіпкерлік
(сала бойынша)
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Курста инновациялық кәсіпорынды ұйымдастыру, осы
кәсіпкерлік түрінің негізгі қауіп-қатерлері және оның
қауіпсіздігін сақтау сұрақтары қарастырылады.
Курстың мақсаты: студенттерге инновациялық кәсіпкерліктің
негіздерін қалыптастыру.
Курстың міндеттері:
- студенттерді қазіргі экономикадағы инновациялардың рөлімен
таныстыру;
- жоғары дәрежелі ғылыми көлемді және жаңалығы бар,
бәсекеге қабілетті өнімдер жөнінде көріністерді беру;
- өнімнің өз құнын ұстау, төмендеуге жаңа сұраныстарын,
инвестициялар табыстарына, жаңа өнімдердің өндіріс имиджін
жоғарлатуға (рейтинг), жаңа нарықтардың, соның ішінде ішкі
нарықтардың ашылуын және игеруін жасауды үйрету.
- инновациялық кәсіпкерлікті ұйымдастырудың сұрақтарын білу;
- бәсекеге қабілетті өнімдерді шығаруға дағдылану;
- инвестицияға тарту әдістерін, өнімнің өзіндік құнын төмендетуді
меңгеру.
IK3602
Интеллектуальды құқық
2 кредит/3 ECTS
Пререквизиттер: жоқ
1+1+0
Курстың мазмұны: интеллектуалды меншік құқығының түсінігі
мен түрлері. Авторлық құқық және жапсарлас құқық. Авторлы
құқықтың объектілері. Авторлы құқықтың субъектілері.
Авторлы және жапсарлас құқықтардың азаматтық-құқықтарын
қорғау тәсілдері. Ашу құқығы. Патенттік құқық. Патенттік
құқықтың объектілері.
Достарыңызбен бөлісу: |