title: Сабақтың тақырыбы: Сұйықтар мен газдардағы қысым. Паскаль заңы

text:
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Сабақтың басы
Өткен білімді еске түсіру
10 минут
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ
15 минут
Бекіту
10 минут
Қорытындылау
5 минут
Бағалау
Рефлекция
5 минут
|
Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
«Бір қадам алға...» әдісі
Мұғалім есіктен кіргеннен өткен материалдарға байланысты сұрақтар қояды. Жауап дұрыс болса, бір қадам алға жылжиды, қате болса, бір қадам артқа шегінеді. Мұғалім столына жеткенше, бірнеше сұрақ қою арқылы оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландырып алады.
"Ой қозғау"әдісі
«Қансонарда бүркітші шығады аңға»
Сегіз найза қолында, көз аудармай,
Батыр да аял қылмай ертең таңға.
Қанат құйрық суылдап, ысқырады,
Көктен қыран сорғалап құйылғанда.
А. Құнанбаев
Осы жерде сегіз найза деп отырғанымыз бүркіттің тырнақтары. Бұл жыртқыш құстың тырнақтары мен
тұмсығы қатты өткір жылтыр болып келеді. Олардың аудандары кішкентай болғандықтан, тіпті болымсыз ғана күшпен зор қысым жасап, аң аулауға шамасы келеді.
"Ой қозғау"- оқушының өзіндік ойын ортаға салуға дағдыланады, пікірталасқа белсенді түрде ат салысады, өзгелердің пікірін құрметтей алады.
«Алдын-ала берілген атаулар» әдісі
Мұғалім сабақ басында жаңа тақырып бойынша тақтаға бірнеше атау (терминдер) жазып қойып (3-4 атау), оқушыларға олардың мағынасы, мазмұны және өзара қатынасы мен байланысы туралы ойлануын сұрайды.
Сабақтың тақырыбын ашқаннан кейін, бейнесабақ көрсетемін.
Әртүрлі денелерді оқушыларға беріп, тәжірибе жүргізулерін айтамын.
«Көршіңді сына»
( Сұрақ-жауап)
Тапсырма-1
- Қатты дене қысымды қалай жеткізеді? Мысал келтіріңіздер.
- Сұйықтар мен газдар неліктен қысымды барлық жаққа бірдей жеткізеді? Мысал келтіріңіздер.
- Паскаль заңы қалай айтылады?
-Н/м2 қандай мағынаны білдіреді?
Тапсырма-2. «Пирамида әдісін» пайдалана отырып сұйықтардағы қысымның формуласын математикалық түрінде жазып шығару.
Практикада қолдану үшін деңгейлік тапсырмалар беру.
А-деңгей:
Бізді қоршап тұрған ауа барлық денеге 100кПа қысым түсіретін болса , өлшемдері 60м*80м болатын үстел бетіне қандай күш түсірер еді?
В-деңгей:
Мұнай толтырылған 4м тереңдікте, ауданы 30 м2 шүмекті қысымы қандай??
С-деңгей:
Цилиндр ыдысқа сынап, су және бензин құйылған Сұйықтардың көлемдері бірдей. Сұйық деңгейлерінің биіктігі 15см болса сұйықтардың түбіне түсіретін жалпы қысымы қандай?
Kahoot платформасын пайдаланып тесттер аламын
Үй жұмысы:
Деңгейлік есептер құрастыру
(3-5 ), жаттығу 4.2, сұйықтардағы қысымның таралуын есептеу
«Кемпірқосақ» әдісі
Тақтадағы кемпірқосақ суретіне өз есімдері жазылған стикерлерді желімдейді.
Дескрипторларға сүйене отырып оқушылар бір-бірінің жұмыстарын алып бағалайды
|
Оқушылар пікірталасқа белсенді түрде ат салысады, өзгелердің пікірін құрметтейді.
Оқушылар тақырыпты ашады
Қатты, сұйық, газ тәрізді денелермен демонстрация жасайды.
Бұл жұмысты оқушылардың жеке жазбаша орындайды. Содан кейін мұғалім бірнеше оқушының ойы мен пікірін тыңдауына болады.
Осы қабаттарда орналасқан физикалық шамалар арқылы гидростатикалық қысымның формуласын математикалық түрлендіру арқылы шығарады
Оқушылар жеке жұмыс жасап алған теориялық білімдерін практикада есеп шығаруда қолданады
Оқушылар смартфондарын пайдаланып тестке жауап береді
Оқушылар ең төмендегі қызыл түстен ең жоғары орналасқан күлгін түске стикерлерді желімдеу арқылы өздерінің сабақтағы түсінік деңгейін білдіреді
|
Бағалау критерийлері
Оқушыларға жеке бағалау кестесі таратылады
-Сұйықтар мен газдардағы қысым, Паскаль заңының ұғымдарының теориялық негізгі мағынасын біледі
-Сұйықтарда
ғы гидростатикалық қысымның формуласын есептер шығаруда қолданады
- Сұйықтардағы гидростатикалық қысымның қалай таралатынын біліп өмірмен байланысты-рады
Дескриптор:
-Паскаль заңының физикалық мағынасын түсінеді
-Сұйықтар мен газдардағы қысымның қатты денлередегі қысымнан айырмашылығын біледі.
Жалпы балл-4
Дескриптор:
-Әр деңгейде орналасқан шамалардың физикалық мағынасын ашады
-Кезекті параметрді сипаттай отырып,формуласын жаза алады.
-Математика
лық түрлендіру арқылы соңғы нәтижені шығара алады.
Жалпы балл-3
Дескриптор:
- Есеп шарты бойынша шамалар физика тілінде дұрыс жазылған
-Өлшем бірлік түрлендірілген, формула жазылған.
-Жауабы сәйкес, толық өлшем бірлігімен
Жалпы балл-3
Kahoot платформасында бағаданады
Сабақтағы тапсырмалардың жалпы бағалау критерий-10 баллдық жүйемен бағаланады.
|
АКТ
Перезента-
ия
қосымша 1
Ауызша сұрақтар
Презента-ция
https://youtu.be/yovb0ue5ttQ
бейнесабақ
https://www.youtube.com/watch?v=6YzBZHAF1IQ
демонстра-ция (темір, ағаш, су, шар, Паскаль шары )
Стикерлер
қағаздағы тапсырмалар
Презента-ция
|
Қабілеті жоғары оқушыларға жеке ақпарат көздері арқылы деңгейлік есептер құрастыру (3-5)
Қабілеті орташа оқушыларға денеге түсетін қысымды, сұйықтардағы гидростатикалық қысымды анықтауға формулаларды түрленуімен қайталау.
|
1. Дәлелдер келтіре отырып өз ойларын жеткізе білуі.
2. Есеп шығаруда есептің берілгенін дұрыс жазуы, бір - бірлерінің жауаптарын мұқият тыңдауы. Кейбір есептің берілгендері арқылы оқушылардың білімдерінің толықтырылуы байқалды.
Әр тапсырманы орындағаннан кейін оқушылар бағалап отырады.
|
АКТ - оқушылар жоғарыда келтірілген сілтемелер бойынша жұмыс жасайды.
Сабақта сергіту жаттығулары, белсенді жұмыс түрлерін қолдандым. Бұл оқушылардың денсаулығына кері әсерін тигізбейді.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sjitar-men-gazdardafi-isim-paskale-zai.html#Сабақтың_тақырыбын_ашқаннан_кейін,_бейнесабақ_көрсетемін.___Әртүрлі_денелерді_оқушыларға_беріп,_тәжірибе_жүргізулерін_айтамын.__«Көршіңді_сына»


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-sjitar-men-gazdardafi-isim-paskale-zai-v2.html#2_топ____Г_аздың_көлемін_кішірейтсе,_оның_қысым_артады,_ал_көлемін_ұлғайтса,_қысымы_кемиді._3_топ

title: Сабақтың тақырыбы Сұйықтар мен газдардағы қысым. Паскаль заңы

text:
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
2 мин
|
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабақты бастамас бұрын, оқушыларды топқа бөлу. Заттың үш күйіне байланысты (қатты, сұйық, газ)
|
Берілген кортачкалар арқылы үш топқа бөлініп, отырады
|
|
карточкалар
|
Сабақтың басы
Өткен білімді еске түсіру
7 мин
|
«Суреттер сөйлейді» әдісі арқылы үй тапсырмасын тексеру
Бірнеше суреттер беріледі. Сурет бойынша физикалық құбылысты түсіндіреді
|
Оқушылар өткен тақырыпты сурет бойынша жауап береді.
|
Дескриптор
- Қысымның анықтамасын біледі
-Қатты дененің қысымының формуласын және өлшем бірліктерін біледі.
Жалпы -2 балл
|
ДК экран
слайд
Оқулық
|
Жаңа сабақ.
10 мин
|
«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі (топтық жұмыс)
1 топ
Паскаль шары
Тепе-теңдік күйде жатқан сұйық не газға әсер етілген қысым сол сұйық не газдың кез келген нүктесіне барлық бағыттарға бірдей таралады. Бұл қағида Паскаль заңы деп аталады
2 топ
Г аздың көлемін кішірейтсе, оның қысым артады, ал көлемін ұлғайтса, қысымы кемиді.
3 топ
Сұйық қабаты неғұрлым төмен орналасса, ондағы ауырлық күші әрекетінен болатын қысым соғұрлым үлкен болады
Сұйықтың ыдыс түбіне және қабырғаларына түсіретін қысымның формуласын қорытып шығарайық
F=P=mg. p= P/S
P=m*g/S; m=ρ*v; v=S*h
P=gρsh/s=gρh; P=gρh
|
Оқушылар мұғалім берген тапсырманы
орындап, сұйықтар мен газдардағы қысымның қасиеттерін және Паскаль заңының физикалық мағанасын айтып береді
|
Дескриптор:
-Паскаль заңын біледі
- Сұйықтар мен газдардағы қысымның формуласын түрлендіріп жазады.
Жалпы-2 балл
|
Оқулық
|
5мин
|
«Пирамида» әдісі
(жеке жұмыс)
Пайдалана отырып сұйықтардағы қысымның формуласын математикалық түрінде жазып шығару
|
Оқушылар жеке жұмыс арқылы алған теориялық білімдерін жүйелейді
|
Дескриптор:
-Математикалык түрлендіру арқылы соңғы нәтижені шығара алады.
Жалпы-1 балл
|
Оқулық,
Bilimland.kz
Пирамида моделі
|
5мин
|
«Кім жылдам?» әдісі
Оқулықтағы 4.2 жаттығу №1 есеп
|
Оқушылар оқулықтағы 4.2 жаттығуды шығарады
Судың, керосиннің, сыныптың 0,6 м тереңдіктегі қысымын табыңдар.
|
Дескриптор:
-сұйықтардың тығыздығын таблицадан тауып алады
-қысымның формуласын қолданады.
Жалпы – 2 балл
|
|
10
|
|


title: «Барлық оқушылармен жұмыс» әдісі

text:
«Барлық оқушылармен жұмыс» әдісі Сұйықтың ыдыс түбіне түсіретін қысымын анықтау.
1. Оқушыларға эксперименттік есептерді шығаруға қажетті құралдарды, яғни су құйылған ыдыс, сызғышты дайындап береді.
2. Эксперименттік есептерді реттілігімен орындауына бағыттаушы болады.
Оқушылар «Барлық оқушылармен жұмыс» әдісі бойынша эксперименттік есептер шығарады
1.Сызғыш көмегімен стакандағы су биіктігін анықтаңдар.
2.Стақан түбінің ауданын қолданып, сұйық көлемін анықтаңдар V = S h.
3.Судың тығыздығын пайдаланып, сұйықтың массасын анықтаңыздар. m = V p. 4.Сұйықтың стакан түбіне қандай күш түсіретінін есептеңдер. F = mg
5.Стақан түбіне сұйықтың түсіретін қысымын есептеңдер.
P = p g h
6.Есептеулерді дәптерге жазады.
Дескриптор: Гидростатикалық қысым формуласын түрлендіріп, деңгейлік есептер шығарады
Жалпы – 1 балл


title: «Суреттер сөйлейді»  әдісі

text:
«Суреттер сөйлейді» әдісі.
Дескриптор -2 балл
- Қысымның анықтамасын біледі
1 балл
-Қатты дененің қысымының формуласын және өлшем бірліктерін біледі. 1 балл
|
«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі
Дескриптор - 2балл
-Паскаль заңын біледі
1 балл
- Сұйықтар мен газдардағы қысымның формуласын түрлендіріп жазады.
1 балл
|
«Пирамида» әдісі
Дескриптор: 1 балл
-Математикалык түрлендіру арқылы соңғы нәтижені шығара алады.
1 балл
|
«Кім жылдам?» әдісі
Дескриптор: 2 балл
-сұйықтардың тығыздығын таблицадан тауып алады 1 балл
-қысымның формуласын қолданады. 1 балл
|
«Барлық оқушылармен жұмыс» әдісі
Дескриптор – 1 балл
-Гидростатикалық қысым формуласын түрлендіріп, деңгейлік есептер шығарады
1 балл
|


title: «Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі

text:
«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі
Дескриптор - 2балл
-Паскаль заңын біледі
1 балл
- Сұйықтар мен газдардағы қысымның формуласын түрлендіріп жазады.
1 балл
|
«Пирамида» әдісі
Дескриптор: 1 балл
-Математикалык түрлендіру арқылы соңғы нәтижені шығара алады.
1 балл
|
«Кім жылдам?» әдісі
Дескриптор: 2 балл
-сұйықтардың тығыздығын таблицадан тауып алады 1 балл
-қысымның формуласын қолданады. 1 балл
|
«Барлық оқушылармен жұмыс» әдісі
Дескриптор – 1 балл
-Гидростатикалық қысым формуласын түрлендіріп, деңгейлік есептер шығарады
1 балл
|


title: Сабақтың тақырыбы Скриптілерді пайдалану. Практикалық жұмыс. Оқу мақсаттары

text:
Бөлім:
|
Веб - жобалау
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
А Налибаев
|
Күні:
|
02.03.2023ж.
|
Сабақтың тақырыбы
|
Скриптілерді пайдалану. Практикалық жұмыс.
|
Оқу мақсаттары
|
10.4.2.3 web (веб)-беттерді әзірлеу кезінде дайын скрипттерді пайдалану
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар: Веб-беттерді әзірлеуде дайын JavaScript т.б скриптілерді кірістіру тегтерін біледі.
Оқушылардың басым бөлігі: web (веб)-беттерді әзірлеу кезінде дайын скрипттерді кірістіре алады.
Кейбір оқушылар: Білімдерін өмірмен байланыстыра отырып, жұмыстарын түрлендіре алады, басқа оқушыларға түсіндіре алады.
|
Бағалау критерийі
|
- JavaScript т.б скриптілерді кірістіру тегтерін атайды.
- Өздеріне түскен тақырыптар бойынша веб парақшалар жасап скриптілерді кірістіреді.
- HTML да құрылған жұмыстарын өмірмен байланыстыра отырып түрлендіреді,қалай жасағандарын түсіндіреді.
|
Тілдік мақсаттар
|
Лексика және терминалогия:
Мультемедия
|
Құндылықтарға
баулу
|
Өзгелердің мәдениетіне және көзқарастарына құрметпен қарау, денсаулық, достық және айналадағыларға қамқорлық көрсету.
|
Әдіс-тәсілдер
|
«Шыңға шығу», «Бірге ойлаймыз», «Сұрақты ұтып ал», «Ойымды жалғастыр....»
|
Пәнаралық байланыс
|
ағылшын т, Сурет
|
Сабақ жоспары
|
Жоспарлан-
ған уақыт
|
Сабақ барысы
|
Ресурс- тар
|
Басталуы
10 минут
|
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып класта жоқ оқушыларды тексеріп шығамын.
«14 наурыз көрісу күні» тренингін жасату арқылы оқушыларға жағымды ахуал қалыптастыру. Яғни әр оқушы өзінндасады.е түскен халықтың амандасуы арқылы класс оқушыларымен ам
1- топ «Скрипт» тобы; 2-топ «Нысан» тобы
Үй тапсырмасы. Электронды оқулықтағы тапсырмаларды орындау арқылы тексеріп өтемін.
|
Үлестірме қағаздар
компьютер
слайд, эл оқулық
|
Жаңа білім
10 минут
|
Білу және түсіну
Әр топ өздеріне түскен скриптілерді қалай кірістіру керектігін, қалай веб бет құруға болатынын түсіндіреді. Ол үшін ақпаратты оқулықтан және кітаптан алады. Интербелсенді тақтада көрсет арқылы түсіндіреді.
Дискриптор:
Адио, видео файлдарды кірістіру тегтерін дұрыс көрсетеді
Веб бет құрып береді.
Меннен бір жұлдыз. Өз ойын жақсы жеткізе білген ерекшеліктерді нақты айта білген оқушыға әр оқшы өз жұлдызшаларын береді.
|
Үлестірме материал.
оқулық,
дәптер
«BilimLand»
порталы
|
Ортасы
15 мин
|
Қолдану
Копьютерде жеке тапсырмалар орындатамын.
Әр оқушы Нарыз айында кездесетін мейрамдар туралы веб парақша жайсайды оған видео, адио файлдарды кірістіреді.
Дескриптор:
Көркем жазумен тақырыбын жазады
Тақырыпқа сай фото кірістіреді
Мерекенің шығу тарихын көркемдеп жазу
Тақырыпқа сай фото, видео кірістір.
Оқушыларды жұпқа бөліп бір – бірінің жұмыстарын «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды.
|
Компьютер
|
Соңы
5 минут
|
Талдау және жинақтау
Электронды оқулықтағы тапсырмаларды орындау:
Кері байланыс: «Ойды аяқта....»
- Менің бүгінгі сабақтағы жетістігім. Оның себептері.
- Менің бүгінгі сабақтағы кемшілігім. Оның себептері.
Үйге тапсырма: §49 -50
|
Эл. оқулық
|


Ғ.Мұратбаев атындағы Жетісай гуманитарлық-техникалық колледжі Оқу сабағының жоспары
Сабақтың тақырыбы: Сұлба және карта
Модуль /пән атауы: Оқушыларға әлемнің тұтас жаратылыстану-ғылыми бейнесін қалыптастыру.
Педагог: Утеева Тамара Жүзжасарқызы
2023 жылғы « » қараша
1.Жалпы мәліметтер Курс, топ: 1-курс, МБТ 23-1 тобы.
Сабақ түрі: Аралас сабақ
2. Мақсаты, міндеттері: Сұлба және карта туралы білімдерін қалыптастыру.
3. Күтілетін нәтижелер: - Сұлба және картаның айырмашылығын біледі және оларды салыстыра алады;
- Сұлбалы картамен жұмыс істеуді үйренеді.
4. Қажетті ресурстар: Ноутбук, интерактивті тақта, презентация, бейнекөрсетілім.
1.Каймулдинова К., Абдиманапов Б., Абилмажинова С. География Оқулық 11-сынып.
2.Биология: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова.- Алматы:«Атамұра» 2009 ж.
3.Сәтімбеков Р. Биология: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған окулық. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007.
4.География: Дүниежүзіне жалпы шолу. ТМД елдері. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/ Ө. Бейсенова, К. Каймулдинова, С. Әбілмәжінова, т.б. — Өңд., толықт. 2-бас. — Алматы: Мектеп, 2010.
5. Сабақтың барысы І.Ұйымдастыру кезеңі. а) Студенттермен амандасып, сабаққа дайындығын тексеру
ә) Топқа бөлу, топ басшысын сайлау.
ІІ. Үйге берілген тапсырманы сұрау Жердің физикалық қасиеттері
ІІІ. Жаңа сабақ Сұлба және карта Сұлба (Схема; грек, schema — сыртқы түрі, пішін) — машинада немесе механизмде негізгі немесе қосалқы функцияларды орындайтын элементтер мен байланыстардың жиынтыгын көрсететін масштабсыз Сұлба, сонымен қатар түзілімнің, аспаптың, құрылғының, қондырғының, құрылыстың және т.б. жүмысы кезіндегі негізгі идеяны, принциптерді және процестердің жүйелігін түсіндіретін қүрылымдау құжаттамасының бөлігі болып табылатын сызба. Сұлбаның электрлік, гндравликалық, пневматикалық, күш және кинематикалык (белгілі бір машинаның немесе механизмнің эр түрлі байланыстарын көрсететін Сұлба) сиякты түрлері болады.
Сұлба – өзіміз төбесінен қарағанда көргендей етіп нәрсені бейнелеген сызба. Сұлбада жердегі объектілер белгілермен белгіленеді. Шартты белгілер заттардың өздеріне ұқсас. Сұлба адамның табиғатты зерттеп, шаруашылықты жүргізуі үшін, туризм үшін, өз өлкеңді танып білу үшін қажет. Жер сұлбасында үйлер, өзен-көл, көпір, бұлақ, темір жол, орман, шалғын т.б. шартты белгілермен белгіленеді.


title: Сабақтың тақырыбы: Сұлба және карта Модуль /пән атауы: Оқушыларға әлемнің тұтас жаратылыстану-ғылыми бейнесін қалыптастыру


title: Көкжиек - Сабақтың тақырыбы: Сұлба және карта Модуль /пән атауы: Оқушыларға әлемнің тұтас жаратылыстану-ғылыми бейнесін...

text:
Көкжиек.Айналада көрініп тұрған көкжиек деп аталады. Көз ұшындағы аспан мен жер түйісіп тұрғандай болып көрінетін жердегі сызықты көкжиек сызығы деп атайды. Көкжиектің төрт тұсы бар. Бұл солтүстік – С, батыс – Б, оңтүстік – О, шығыс – Ш, және солтүстік – батыс СБ, оңтүстік- батыс ОБ, оңтүстік-шығыс солтүстік-шығыс СШ.
Бағдарлау. Көкжиек тұстары бойынша өзің тұрған жерді және қажетті жүру
бағытын бағдарлау деп атайды.
Бағдарлаудың бірнеше әдісі бар:
1. күнмен бағдарлау
2. гномон құралы арқылы
3. компас(тұсбағар) көмегімен
4. темірқазық жұлдызы арқылы
5. жергілікті белгілермен
Глобус. Глобус – жердің дәл үлгісі Жердің пішінін оның кішірейтілген үлгісі (моделі) – шардан көруге болады. Шарды жер глобусы деп атайды. Оның бетінде құрлықтар, аралдар, мұхиттар мен теңіздер бейнеленген. Глобуста, картада бір полюстен екінші полюске қарап шартты түрде жүргізілген ең қысқа сызықты меридиан деп атайды. Жер бетіне шартты түрде экваторға параллель жүргізілген сызықтарды параллельдер деп атайды. Параллельдер арқылы жер бетіндегі кез келген нүктелердің географиялық ендігін анықтайды. Меридиандар арқылы географиялық бойлықты анықтаймыз. Шығыс және батыс бойлықтары болады.
Карта (немісше Karte – түпнұсқа; грекше chartes – жазуға пайдаланылатын папирус парағы) – Жер бетінің, жұлдызды аспанның немесе оның бөліктерінің картографиялық проекцияларды пайдалана отырып, шартты белгілер арқылы жасалған кішірейтілген бейнесі (үлгісі).
Картадан өзен арнасының, топырақ жамылғысының, жыралардың өзгеруін,
батпақтанудың, елді мекендер мен жолдардың сипатын, т.б. анықтауға болады.
Масштаб бойынша нысандардың өзара орналасуы мен байланысын, саралық және сандық сипаттарын анықтайды. Картаның өндіріс пен шаруашылықта, ғылым мен елдің қорғанысында маңызы зор. Сонымен бірге іздестіру жүргізуде, жоспарлауда, әр түрлі құрылыс ғимараттарын жобалауда кеңінен қолданылады;
Карта -Жер шарының бетін немесе оның бөліктерін белгілі бір картографиялық проекцияда жазықтыққа кішірейтіп және жинақтап бейнелеу. Қолданылу мақсатына қарай керекті мәліметтер көрсетіледі.


title: Сабақтың тақырыбы: Сұлба және карта Модуль /пән атауы: Оқушыларға әлемнің тұтас жаратылыстану-ғылыми бейнесін қалыптастыру - бет 3

text:
Картаға нүктені түсіру-координаттары бойынша нүкте орналасуы тиіс шаршыны анықтап, оған нүктені түсіру. Табылған шаршының оңтүстік сызығынан оның бүйір жақтарынан карта масштабында кесінді салынады. Ол шаршының төменгі жағы мен X нүктесінің айырымына сәйкес келу керек. Алынған таңбалар жіңішке сызықтармен біріктіріледі. Осы сызыққа шаршының батыс жағынан масштабта кесінді салады. Ол шаршы сол жағымен У нүктесінің айырымына сәйкес келуі тиіс. Бұл ізделіп отырған нүкте болып табылады.
Карта масштабы-(Масштаб карты). Карталардың масштабы 1:10000, 1:25000, 1:50000 1:100000, 1:200000, 1:500000 және 1:1000000 болып шығарылады. Кіші бөлімдердің командирлері өз міндеттерін орындау үшін ұрыста көбінесе 1:50000 және 1:100000 масштабы карталарды қолданады. Ал масштабы 1:200000, 1:500000 және 1:1000000 карталар ірі штабтардын жұмысында, сонымен қатар арнаулы міндеттерді орындау үшін қолданылады.
Картадағы өзі тұрған жер нүктесі-жергілікті заттар, бедерге тән пішін мен бөлшектердің картада бейнеленуі бойынша, көз мөлшерімен жүріп өткен қашықтық пен бағдар бойынша белгілеулермен анықтау тәсілі.
Карталар масштабы-картадағы ұзындық сызығының жергілікті жердегі сәйкес сызықтын ұзындығына қатынасы. Топографиялық картаның көмегімен орындалатын тапсырмалардың әр тұрлі болуына орай масштабтары әр түрлі карталар қажет болады: 1:10000 — он мыңдық, 1:25000 — жиырма бес мындық, 1:50000 — елу мыңдық, 1:100000 жүз мындық, 1:200000 екі жүз мындық, 1:500000 — бес жүз мындық, 1:1000000 — миллиондық. Жергілікті жердің картографиялық бейнелену мөлшері мен картаның толықтығы, өлшеулер дәлдігі карта масштабына байланысты болады. Карта масштабы кішірейтудің төменгі дәрежесінде аса ірі болады. Ол жергілікті жерді толықтай бейнелеуге мүмкіндік жасайды. Карта масштабының кішірейтілуімен бірге оған салынатын жергілікті жер бөлшектерінің саны да кішірейтіледі. Аумақтың картада бейнеленген кішірейту дәрежесі неғұрлым көп болса, карта масштабын соғырлым ұсақ деп атайды. Карта жақтауының оңтүстік (төменгі) жағында сандык және сызықтық масштабы, масштаб көлемі көрсетіледі.


title: Карталар номенклатурасы - Сабақтың тақырыбы: Сұлба және карта Модуль /пән атауы: Оқушыларға әлемнің тұтас жаратылыстану-ғылыми...

text:
Карталарноменклатурасы - көп паракты географиялық карталардың әр парағының орналасқан жерін немесе оның картаның басқа парақтарына қатысты орналасу ретін анықтайтын шартты белгілер жүйесі. Карталар номенклатурасы. карталарға сызықтар салумен тығыз байланысты, әскерлерді картамен жабдықтауды ұйымдастыруда пайдаланылады. Карталар номенклатурасы кестелік (карталардың жинақ кестесіне немесе каталогына сәйкес картаның әр парағы әріптік, сандық немесе әріптік-сандық белгімен белгіленеді), координаталық (картадың әр парағы оның нүктелерінің бірінің немесе парактың ортаңғы нүктесінің — координатасымен белгіленеді), сандық немесе әріптік-сандық (әрбір параққа сандық, немесе әріптік-сандық код беріледі) болуы мүмкін.
IV. Сабақты бекіту «Ыстық орындық» әдісі арқылы сабақты бекіту
V. Бағалау Сабақ барысында көп балл жинағандарына қарай тиісті бағаларын алады.
VІ. Үйге тапсырма: Өзі тұратын елді мекеннің басты көшесін, ғимараттарын және көрнекі
жерлерін сипаттау.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-slba-jene-karta-module-pen-ataui-oushilarfa-ele.html#Мақсаты,_міндеттері:_Сұлба_және_карта_туралы_білімдерін_қалыптастыру._3._Күтілетін_нәтижелер


title: Тақырып бойынша алдыңғы білім - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінің тақырыбы мен идеясы ( 2 сағат)

text:
Сабақтың
Басы(5мин)
2мин
3мин
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Амандасу. Оқушыларды түгендеу
Үй тапсырмасын тексеру
Топқа бөлу.Үлестірме парақшадағы жазылған
Кейіпкерлердің қасиеттері жазылған түрлі-түсті конфеттер үлестіру арқылы топқа бөлемін.
І топ «Тапқыр».
ІІ топ «Ойшыл».
ІІІ топ «Адал».
ІҮ топ «Зерек».
«Ой қозғау» әдісі Мына сұрақтарға жауап беріңдер.
- Оқиға қалай басталады?(аянның ауылға көшіп келгеннен )
- Аянды ауыл балалары қалай қарсы алды?
-Балаларға неге ертегіні жетім бала болыпты деп бастайды?(себебі өзі жетім бала болған)
-Аян әріпті неге тез үйренуге тырысты?(соғыстағы ағасына хат жазу үшін)
- Қаралы қағаз деген не?
- Аян жасырынған ат қораның іші қандай еді?
- Аян кімнен, неге жасырынып жылады?
- Аяғын неге сылтып басады?(тобығы шығып, ойналмалы болып кетеді)
- Оқиға немен аяқталды?(Аянды балалар үйіне алып кетті)
- Балалар Аянды қалай естеріне алушы еді?
Дескриптор: - Сұраққа толық жауап береді.
- Өз ойын еркін айтады.
|
Кеспе қағаздар, конфеттер
Интербелсенді тақта
|


title:
минут
Сабақтың - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінің тақырыбы мен идеясы ( 2 сағат)

text:
Т.Ж «Әдеби шеңбер»әдісі (Топтағы оқушылар өзара рольге бөлінеді: талқы себепшісі, белгілеуші, байланыстырушы, қорытындылаушы)
1. Талқы себепшісі – мәтіннің мазмұны бойынша 5 сұрақ құрастыр. (кейіпкерлері, сюжет, қарым-қатынас, т.б. бойынша)
2. Белгілеуші –мәтіндегі кейіпкерлердің образын іс-әрекеттері арқылы мәтіннен тауып,қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндір.
3. Байланыстырушы – тақырыпты өмірмен байланыстыр.
4. Қорытындылаушы – көтерген мәселесін қорытындылап,типтік бейнелерге мінездеме бер.
Әр топтан бір-бір спикер қорға.
Дескриптор: Мәтіндегі көтерілген әлеуметтік қоғамдық идеясын талдайды.
- Ойын анық білдіреді.
Т.Ж І топ Әңгімені композициялық құрылымы бойынша ретімен орналастырыңдар
1. Басталуы. Соғыс кезінде әжесі мен Аянның ауылға көшіп келуі .
2. Байланысуы. Аян мінезінің жайлылығы арқасында ауыл балаларымен тез тіл табысып кетуі.
3. Дамуы. Аянның әжесі қайтыс болып, оны Бапай атты туысы қасына алады
4. Шиеленісуі. Аянның тобығын тайдырып алуы. Бапайдың Аянға немқұрайлы қарауы.
5. Шарықтау шегі. Майдандағы әкесінен қара қағаздың келуі.
6. Шешімі. Аянның ауылдағы достарымен қимай қоштасып, қаладағы балалар үйіне жіберілуі.
Дескриптор: жоспарды ретімен орналастыра алады


title:
Аян

Асылбек шал - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінің тақырыбы мен идеясы ( 2 сағат)

text:
Аян
|
Асылбек шал
|
Ойындағы атаман бала
|
Садық
|
Тұражан
|
Бапайдың кемпірі
|
Есікбайдың анасы
|
|
1
|
– Әй, анау кім,ей?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
Барлық әріптерді неге тезірек үйретпейді екен? ..
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
Ойбай,бетім-ай,бұ дүбірлеген не десем, мыналар екен ғой ...
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4
|
Өй,қой,сен жүгіре алмайсың шойнаңдап
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5
|
– Тұра ғой.Мына жарты күрешкідегі сүтті Аянға апарып берейін
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6
|
Иә,неге келдіңдер,балалар?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7
|
Әй, жетпегірлер,тұрыңдар
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8
|
– Мен әлі бәріңе де хатжазып тұрамын
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Дескриптор: берілген сөздерді кім айтқанын анықтайды
ІІІ топ Венн диаграммасы
Ол кездегі «жетімдік» пен қазіргі кездегі «жетімдіктің» айырмасы бар ма?
Сол кездегі жетім балалар
|
Ортақ
|
Қазіргі кездегі жетім балалар
|
Жоқшылықтан
Соғыс салдарынан жетім қалды
|
Жетім,
жүректері сағынышқа, мұңға толы
|
Тәрбиесіздіктен
Ата – анасының құқығынан
айырлыған балалар
Тастанды балалар
|
Дескриптор: бұрынғы кездегі жетімдік пен қазіргі кездегі жетімдікті салыстырады
ІҮ топ
Дескриптор: әңгімедегі жағымды және жағымсыз кейіпкерлерді теріп жазады
Оқулықпен жұмыс
6 (4) – тапсырма, 110-бет
«Төрт сөйлем» әдісі арқылы ой-пікірлеріңмен бөлісіңдер
Пікір. «Жусан иісі» әңгімесінің мазмұны бойынша пікірлеріңді бір сөйлеммен білдіріңдер
Дәлел. Пікірлеріңді бір сөйлеммен дәлелдеңдер
Мысал. Пікірлеріңді өмірмен байланыстырып, мысал келтіріңдер
Қорытынды. Тақырып бойынша қорытынды шығарыңдар
5 жолды өлең арқылы қорытындылаймын «СИНКВИН» әдісі
1 зат есім Аян
2 сын есім
3 етістік
4 сөзді сөйлем
5 синоним
Үйге тапсырма: «Баяғыда бір жетім бала болыпты...» деп басталатын Аянның ертегісін жалғастырып келу.
Сабақтан алған әсерін стикерге жазып тақтаға іледі
|
А4 парағы, түрлі-түсті маркер
Кеспе қағаздар
А4парағы,
Маркер
Жұмыс дәптері
Тақтамен жұмыс
стикерлер
|


title: Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінің тақырыбы мен идеясы ( 2 сағат)

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың
тарауы: Мен балаң жарық күнде сәуле қуған...
|
Мектеп: Б.Жұмалиев атындағы орта мектеп
|
Күні: 30.01.2020
Пәні: қазақ әдебиеті
|
Мұғалімнің аты-жөні: Ахташова Айнагүл
|
Сынып: 6
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
С.Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінің тақырыбы мен идеясы (2 сағат)
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
6.Т\Ж.2.Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік – қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру.
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар орындай алады:
«Жусан иісі» мәтінінің идеясын түсінеді.
|
Оқушылардың көпшілігі орындай алады:
Мәтінде көтерілген әлеуметтік – қоғамдық мәселе туралы идеясын талдап көзқарасын білдіреді.
|
Кейбір оқушылар орындай алады:
Мәтінде көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені өмірімен байланыстырады.
|
Бағалау критерийі
|
Мәтіндегі қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіреді.
Мәтінде көтерілген әлеуметтік – қоғамдық мәселе туралы идеясын талдайды, пікір білдіреді.
Өмірмен байланыстырады.
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылар орындай алады:
- Мәтін мазмұнымен танысады, ақпараттарды анықтайды, мәтін мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді.
- Ақпараттарды саралай отырып, ойларын тұжырымдап жеткізеді.
- Ақпараттарды пайдалана отырып, шығармадағы кейіпкердің іс –әрекетін өмірімен байланыстырады.
Мәтін құруға арналған пайдалы тіркестер:
Ақылды оятатын, білімге, достыққа, шындыққа баулиды. Шығармадағы тарихи құндылықтар көркемдік сипаты шығарманың ұрпақ тәрбиесіне әсері мол.
Талқылауға арналған сұрақтар:
Оқиға қалай басталады?
Балаларға неге ертегіні «ертеде бір жетім бала болыпты» деп бастады?
Аян әріпті неге тез үйренуге тырысты?
Аяғын неге сылтып басады?
Оқиға немен аяқталды?
|
Құндылықтарға баулу
|
«Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы» 6- құндылық негізінде білімге, достыққа,..шындыққа баулу.
|
Пәнаралық байланыс
|
Қазақ тілі, өзін-өзі тану, биология
|
|


title:
ұпай

2 ұпай - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» хикаяты Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
15 мин
|
Мағынаны тану
«Алыста қалған балалық шағым...» – деп басталады «Жусан иісі» әңгімесі. «Біздің ауыл Ешкіөлмес деген кішкене қоңыр таудың дәл етегінде еді. Ұзыннан-ұзақ бір көше боп жоғарыдан төмен қарай созылып жататын», – деп жалғасады.
Демек әңгіменің авторға қатысы бар деп ойлайсыңдар ма?
«Ойымнан жарғақ сары тоны қаудыраған, тобығы тайған сол аяғын сүйрете жүгіретін, шілбиген арық, ақсақ қара бала бір кетпейді.»
Әңгіме кім туралы деп ойлайсыңдар?
|
1 топ. «Кластер» әдісі
Жазушы шығармашылығы туралы кластер құрасты-рыңдар.
Оқулыққа сүйеніп,
С. Мұратбековтің өмірі мен шығармашылығы туралы дәптерде кластер жасату.
С.Мұратбеков – жазушы, ұстаз, Талдықорған өңірінің перзенті, алғашқы туындысы 1954 жылы жарық көрген, шығармалары: «Жабайы алма», «Ауыл оты», «Жусан иісі», 1936-2007 жылдары аралығында өмір сүрген т.с.с.
Дескрипторы:
Жазушы туралы деректерді біледі;
Жазушы шығармаларын атайды.
ҚБ. 2 ұпай.
2-топ. «Ойлан, ізден» әдісі
С.Торайғыров. «Шығамын тірі болсам, адам болып» өлеңі мен С.Мұратбековтің «Жусан иісі» әңгімесін салыстыру
|
поэзия
|
проза
|
Құры-лысы
|
3-шумақ
|
қара-сөзбен бері-
леді.
|
кейіп-керле-рі
|
|
|
|
|
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi-hikayati-saba-negizdelge.html?page=2#Дескрипторы:_Жазушы_туралы_деректерді_біледі;_Жазушы_шығармаларын_атайды._ҚБ._2_ұпай.___2-топ._«Ойлан,_ізден»_әдісі


title: Дескрипторы - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» хикаяты Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
Дескрипторы: Позия мен прозаның айырмашшылығын біледі;
жанр туралы түсінік қалыптасады.
ҚБ. 2 ұпай
3- топ. «Хикаят картасы» әдісі Шығармаға Сюжеттік талдау жасау.
Басталуы:
Байланысы:
Шиеленісуі:
Шарықтау шегі:
Шешімі:
дескрипторы: Шығарма мазмұнын біледі;
Сюжетін анықтайды.
СЖ. «Сен маған, мен саған» әдісі. Оқушылар бір біріне сұрақтар қояды.
Әңгімелеуші кейіпкер хикаятты Аянға деген сағынышымен аяқтайды. Аянның прототипі Науқан Керімов қазіргі кезде Ескелді ауданында Ақын Сара ауылында тұрады. 1937 жылы дүниеге келген. Еңбек ардагері, құрметті зейнеткер. Отбасында он бес бала бар. Өмірлік қосағы Тыматай апа. Кезінде ауыл балаларын ертегілерімен тамсандырған Науқан бүгінде өз немерелеріне ертегі айтып, сүйікті ата атанып отыр.
4 ұпай
2 ұпай
Соңы
Кері байланыс: “МЕНІҢ ОЛЖАМ немесе ӘТТЕГЕН-АЙ!” Бұгінгі сабақтың мақсатына жету үшін тапсырмалар орындадық. Барлық мәлімет түсінікті болды ма? Қандай қателіктер жібердің?
Үйге: 109- бет. 3- тапсырма.
− Әй, анау кім-ей? - деген. Бәріміз сол нұсқаған жаққа қарадық. Анадай жерде: шолақ жең ақ жейде, тізеден жоғары қысқа қара шалбар киген, кекіл шашы бар, мұнтаздай таза бір бала тұр екен. Біз қараған кезде ол өзінше әлдеқандай боп кейкиіп, екі қолын қалтасына сап шіреніп қойды. Ойынды тастай сала бәріміз бірдей топырлай жүгіріп әлгінің қасына келдік. Адам көрмегендей бір-бірімізді кимелеп, қоршалай, тұра қалдық. Үстіміздегі киімнің кімдікі қара, кімдікі ақ екенін біліп болмайды, баттасқан шаң-топырақ. Шетімізден ит талағанда алым-жұлым, алқа-салқамыз. «Бұл кім-ей? Қайдан келген-ей» деп бірімізді біріміз түртпектей береміз.
Бізді Иманжанов деген шашы аппақ қудай, қолы-басы тоңған адамша дірілдей қалшылдап, көзі қып-қызыл боп жасаурап отыратын қарт кісі оқытты. Бұл кісі -денсаулығының нашарлауы себепті қаладан көшіп келген мұғалім екен. Бізге күн сайын үйінен әкелген қағазды бір-бір парақтан үлестіріп беріп, әріптерді үйрете бастады. Аян екеуміз бір партаға отырғанбыз. Бірінші күннен-ақ ол зеректігімен көзге түсті. Мұғалімнің тақтаға жазған әріптерін айна-қатесіз қағазға түсіріп, тез жаттап алып жүрді.
Сырғанақты тастай бере дәл бірдеңеден құр қалатындай бәріміз бірдей дүрліге дүркіресіп, Аянның үйіне қарай лап қойдық. Артымыз жетпей жатып, алдымыз не боп қалғанын естіп те үлгердік. «Аянның әжесі өліп қапты»,- деген сыбырды алқына тұрып сүйінші сұрағандай бірімізге-біріміз жеткіздік. Жарғақ сары тон киген Аян, күлімдеп тұратын қара көзі шарасынан шыға жаутаңдап, өңі боп-боз есігінің алдында тұр екен.
− Ертеде бір жетім бала бопты...- деп ертегісін бастады. Сол күні оның ертегісі түннің жарымында бір-ақ аяқталды. Әуелде тұнжыраған күймен жабырқау басталса да, келе-келе ертегінің күлкілі оқиғасы көбейіп, Аян да бауырын жазып, бәріміз көңілді күлкіге батып қарық боп қалдық. Тіпті Аянның әжесінің өлгенін де ұмытып кетіппіз. Сықылықтап күлісіп мәз-мейрам боп: − Ей, тағы да айтшы. − Тағы да айтшы...- деп жан-жақтан шулап қоя бердік.
Сол күні Аян әжесінің тумаласы Бапай деген шалдың үйіне көшті. Біз көшеде сырғанақ тебуге кіріскенбіз. Дәл осы кезде, азын-аулақ көрпе-жастық тиелген шананы Бапай айдап, Аян езі қоңыр сиырын бұйдасынан жетелеп көшенің басындағы шалдың үйіне көшіп бара жатты. Қоңыр сиыр үйренген қорасынан шыққысы келмей тартыншақтай бастаған, біз бір топ бала шуылдаса қаумалап артынан айдадық. Қоңыр сиыр көзі шарасынан шыға шатынап, танауын пысылдатып басын шайқап-шайқап, Аянды сүзіп жіберердей боп алға қарай оқтана жүрді.
-Аян, балалар үйіне кеткелі жатыр.Ал кемпір келіп , аянның бетінен сүйді, көзіне жас алды.
-қарағым, жолың болсын деді жыламсырап. Аян балалармен қол алысып қоштасты.


title: Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» хикаяты Сабақ негізделген оқу мақсаттары

text:
Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:Әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтайды.
Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтайды, талдау жасайды.
Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады: Шығармаға сюжеттік талдау жасайды.
Ұйымдастыру кезеңі. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.Топтарға бөліну.
Тәріп сақтаймыз десек, бір рет шапалақтаймыз.
Белсенді боламыз десек екі рет шапалақтаймыз.
Ал, дайынбыз десек, рет шапалақтаймыз.
«Болжау» әдісі
Сабақтың мақсаты, критерийлерімен таныстыру.
Қызығушылықты ояту — Хикаят не себепті «Жусан иісі» деп аталады?
(Оқушы пікірін білу)
Қазақ халқы үшін жусанның орны ерекше болған. Бұл сөзді естігенде əрбір адамның жаны жадырап, көңілі көкке көтеріліп, даламыздың дарқандығы мен қадір-қасиеті санаға келеді. Ғажайып болмыс көз алдыңда көрініс табады. Мəселен, ұлы əмірші Бейбарыс Сұлтан қыпшақ даласының бір түп жусанының иісіне еміреніп, сағынышын басқан деген аңыз бар. Демек, жусан – сағыныштың, ұлы аңсардың, ынтық арманның символы.
Әңгімелеуші кейіпкер хикаятты Аянға деген сағынышымен аяқтайды. Аянның прототипі Науқан Керімов қазіргі кезде Ескелді ауданында Ақын Сара ауылында тұрады. 1937 жылы дүниеге келген. Еңбек ардагері, құрметті зейнеткер. Отбасында он бес бала бар. Өмірлік қосағы Тыматай апа. Кезінде ауыл балаларын ертегілерімен тамсандырған Науқан бүгінде өз немерелеріне ертегі айтып, сүйікті ата атанып отыр.
Сайын Мұратбеков туралы не білеміз?


title: Талқылауға арналған сұрақтар

text:
Талқылауға арналған сұрақтар:
Шығарманың әлеуметтік-қоғамдық мәселесі қандай?
Құндылықтарды дарыту: Оқушылар отбасы бірлігін сақтауға, өзіне деген жауапкершілік, достыққа, қайырымдылыққа, шындыққа баулу.
Пәнаралық байланыс: Қазақстан тарихы, биология
Тақырып бойынша алдыңғы білім: С .Мұратбековтың өмірі туралы түсініктері бар.
Шығарма мазмұны мен кейіпкерлері туралы біледі.
Жоспар
Жоспарланатын уақыт Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер Дереккөздер
Сабақтың басы 5 мин
Қызығушылықты ояту.
«Жүрек жылуы» Балалар шаттық шеңберіне тұрады. Балалар мейрімділік жылы жүректен пайда болады.Сол мейіріммен жылуды бір бірімізден аямайық. Сол жылуды түсіріп алмастай етіп бір-бірімізге берейік.
Оқушыларды «Тақырып», «Идея», «Әлеуметтік-қоғамдық» қимақағаздары арқылы топқа бөлу
(Оқу мақсаты мен бағалау критерийі таныстырылады)
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi.html?page=2#Жоспар__Жоспарланатын_уақыт_Жоспар_бойынша_орындалуы_тиіс_іс-әрекеттер_Дереккөздер__Сабақтың_басы_5_мин___Қызығушылықты_ояту.

title: Талқылауға арналған сұрақтар


title:
Ой шақыру

«Сұраққа жетіп ал» әдісі

text:
Ой шақыру
«Сұраққа жетіп ал» әдісі
Оқушыларға өткен материалдарға байланысты сұрақтар қоямын. Бірнеше сұрақ қою арқылы оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландырып аламын.
1.Осы шығарма сендерге ұнады ма? Неліктен?
2.Ұнамаған тұстары болды ма? Қай тұсы?
3.Аян әкесінен қандай тағдырға байланысты айырылды?
4.Шығармада қай кездегі жағдай суреттелген?
5.Аянның тағдыры неліктен ауыр болды?
ҚБ: Мұғалімнің мадақтама сөзі
Сабақтың ортасы 25-30 мин
«Топтық тергеу» әдісі арқылы мәтінін талқылау.
1 топ – Мазмұнын айтады
2 топ – Әңгімені жалғастырады
3 топ - Қазіргі өмірмен байланыстырады
Топ тапсырманы орындау үшін берілген мәтін бойынша өз ойларын немесе идеяларды барынша бір-біріне түсіндіреді. Одан кейін олар өз идеяларын әріптестерімен біріктіреді және соңында бүкіл идеяларын талқылауды бастайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
Бөлімі

Тақырыбы - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі»

text:
Бөлімі
|
Тақырыбы
|
Идеясы
|
Қоғамдық-әлеуметтік мәселе
|
|
|
|
|
Дескрипторлар:
үзіндінің тақырыбы мен идеясын талдайды;
өз көзқарасын жеткізеді;
кестені тапсырмаға сай толтырады.
шығармадағы қоғамдық-әлеуметтік мәселені анықтайды
ҚБ. Дескриптор арқылы топтар бірін-бірі бағалайды
«Әдеби шеңбер» әдісі
«Әдеби шеңбер»әдісі (Топтағы оқушылар: талқы себепшісі, белгілеуші, байланыстырушы, қорытындылаушы)
Талқы себепшісі – мәтіннің мазмұны бойынша 5 сұрақ құрастыр. (кейіпкерлері, сюжет, қарым-қатынас, т.б. бойынша)
2. Белгілеуші –мәтіндегі кейіпкерлердің образын іс-әрекеттері арқылы мәтіннен тауып,қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндір.
3. Байланыстырушы – тақырыпты өмірмен байланыстыр.
4. Қорытындылаушы – көтерген мәселесін қорытындылап,типтік бейнелерге мінездеме бер.
Әр топтан бір-бір спикер қорғайды.
Дескриптор
Мәтін мазмұны бойынша 5 сұрақ құрастырады
Мәтінде көтерілген қоғамдық-әлеуметтік мәселені талдайды
Тақырыпты өмірмен байланыстырады
Ойын анық білдіреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi.html?page=4#ҚБ._Дескриптор_арқылы_топтар_бірін-бірі_бағалайды_«Әдеби_шеңбер»_әдісі


title: ҚБ «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» арқылы

text:
ҚБ «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» арқылы
1топқа
«Концептуалдық кесте»
2-топқа
«Диаманта» әдісі
Диаманта – жеті жолдан тұратын өлең түрі, бірінші және соңғы жолдары қарама-қарсы мәнде болуы қажет. Мағыналары қарама-қарсы түсініктермен жұмыс істегенде пайдалы.
Мысалы:
ауыл
әдемі, туған
асырайды, дамиды, қалыптасады
кішкентай ауыл, танымал қала
салынады, өседі, гүлденеді
үлкен, көне
қала
3-топқа
«Әдебиет лотосы» әдісі
Шығарма кейіпкерлері туралы кестені толтыру. Белгілі бір уақыт ішінде кесте толтырылуы керек.
Шығарма атауы
|
Авторы
|
Кейіпкері
|
Қандай?
|
Қандай жағымды қасиеттері мен қылықтары ұнайды?
|
Кейіпкерге ұқсағың келе ме, жоқ па? Себебін түсіндір
|
|
|
|
|
|
|
Дескриптор
Шығармаға талдау жасайды
Өз ойын мәтіннен дәлелдер келтіру арқылы жеткізеді
Кестелерді мәтінмен байланыстыра отырып толтырады
Жеті жолды өлең түрін жазады
ҚБ «Топтың жауабы арқылы толықтыру»
«Түйінді ой» әдісі
Оқушы әңгіме туралы түйінді ойын екі сөйлеммен жеткізеді.
Мәтінде көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені өмірімен байланыстырып, өз ойыңызды нақты дәлелдеп түйінді ойын екі сөйлеммен жеткізеді.
«Тірек-сызба» әдісі
Шығарма бойынша берілген кестені толтыр.
Шығармада қандай қоғамдық-әлеуметтік мәселелерді байқадым?
|
Оны қай үзінділермен дәлелдей аламын?
|
|
|
|
|
ҚБ Дескрипторға сүйеніп мұғалімнің бағалауы
Дескриптор
Бағалау.
Сабақтың соңы 5 минут
Сабақтың соңында оқушылар өз-өздерін «Рефлексиялық нысана» бағалау әдісі арқылы бағалайды.
Үйге тапсырма: Хикаяттан алған әсеріңді бүгінгі өмірмен байланыстыра отырып, үзіндіні 15-20 сөзбен жалғастырып, мәтін құраңдар.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі» Жаннадан сабақ газетке

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Мектеп: Тегісшіл жалпы білім беретін негізгі мектебі
Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Ж.М.Сапаргалиева
Пәні: қазақ әдебиеті Қатысқан оқушылар саны: Қатыспағандар:
Сынып: 6
Бөлімі: «Мен балаң, жарық күнде сәуле қуған...»
Сабақтың тақырыбы: С.Мұратбеков «Жусан иісі»
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу 6.1.2.1 әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік –
мақсаттары (оқу бағдарламасына қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндір
сілтеме)
Сабақ мақсаты: Шығарманың идеясын әлеуметтік – қоғамдық мәселе
тұрғысынан талдайды.
Бағалау критерийлері: Шығарма идеясын анықтайды.
Шығармадағы әлеуметтік-қоғамдық мәселені табады.
Идеясы мен әлеуметтік-қоғамдық мәселені талдайды
Тілдік мақсаттар: Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: жусан, Аян, майдан, балалық шақ, майданға хат, тобық таю, қасқа бұзау, Ешкіөлмес шоқысы... Шығармадағы мұң, қасірет, тұлдыр жетім, қара қағаз сөздерінің мағынасын түсінеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі»


1-тапсырма Шығарманың жанры мен фабуласын анықтаңдар Сайын Мұратбековтың
« Жусан иісі » хикаятына талдау 2-тапсырма
«Жусан иісі» хикаятының сюжеттік-композициялық
құрылымына талдаңдар
ҚБ 3-тапсырма. Шығарма мазмұны бойынша,
- тапсырма Тест сұрақтары 1. Сайын Мұратбековтың өмір сүрген жылдарын көрсетіңдер. Д) 1911-1955 ж.ж Ж)1936-2007 ж.ж З) 1935-1980 ж.ж.
2. Жазушының «Жусан иісі» шығармасының жанрлық түрін анықтаңдар Т) әңгіме У) хикаят Ф) роман
3.Көркем шығармада суреттелген оқиғаны рет- ретімен жүйелеу - Р) жанр С) фабула Т) оқиға
4. «Сюжет» сөзінің анықтамасын көрсетіңдер.
А) Өзара жалғасқан оқиғалар тізбегі, біртұтас желісі
Ә) Көркем шығармада суреттелген оқиғаны рет- ретімен жүйелеу
Б) Шығарманың композициялық құрылымы
5.«Жусан иісі» шығармасының тақырыбын көрсетіңдер М) Ашаршылық кезіндегі балалар тағдыры
Н) Ұлы Отан соғысы жылдарында жетім қалған балалар тағдыры
О) Соғыстан кейінгі балалар тағдыры
6. «Жусан иісі» шығармасының басты кейіпкерін көрсетіңдер. И) Аян К) Садық Қ) Сайын
7. Аянның барлық ертегісі қалай басталатын еді? Ы) Ерте-ерте, ертеде... І) Ертеде бір жетім бала болыпты...
8. Аян тобығы тайғанда кімге барып салдыратын белгілеңдер Р) Бапай қарт С)Асылбек қария Т) Тұржан
9.Аян әкесін сағынғанда не істейтін еді? Ы) далада жусан теретін І) әкесінің пальтосын иіскейтін
Дескриптор: -сұрақтарды мұқият оқиды; -дұрыс жауаптарын анықтайды. .
ҚБ Сабақты қорытындылау Бүгінгі сабақта: Сайын Мұратбековтің « Жусан иісі» хикаятының қандай жанр түрінде жазылғанын білдік. Хикаяттың фабуласы мен сюжетін анықтадық. Кері байланыс.
Оқушылар түгенделіп, сабаққа назары аударылады.
Ортаға бір оқушы шығып, бүгінгі тақырыпқа байланысты бірнеше сөзді дене қимылы арқылы көрсетеді. Қалған оқушылар сөзді табу арқылы са- бақтың тақырыбын болжайды.
«Конверттегі сұрақ» әдісімен өткен сабақты еске түсіреді.
Сұрақтарға жауап береді;
Кейіпкерге сыни тұрғыда баға береді;
Салыстырады;
Шығарманың идеясын анықтайды.
Мәтін мазмұнына сәйкес тақырыпты анықтайды;
Мәтінді бірнеше мағыналық бөлікке бөледі, әр бөлікке атау береді;
Әр бөліктің негізгі ойын білдіретін сөйлемдерді табады;
Мәтіндегі барлық кейіпкерлерді анықтайды;
Кейіпкерлерді сипаттайтын сөз, сөз тіркесі, сөйлемдерді анықтайды;
Кейіпкерлердің ой толғамын білдіретін сөйлемді көрсетеді;
Шығармадағы оқиға орын алған жерлерді атайды;
Шығармадағы оқиға орын алған жерлерді анықтайды.


title:
ҚБ
Қалыптастырушы бағалау - Сабақтың тақырыбы С. Мұратбеков "Жусан иісі" повесінің тақырыбы мен идеясы

text:
|
|
бет | 3/3 | Дата | 19.10.2023 | өлшемі | 70,41 Kb. | | #119376 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 6 Cынып әдебиетҚБ
Қалыптастырушы бағалау
«ҚБ»
ҚБ
Қалыптастырушы бағалау
«ҚБ»
ҚБ
Қалыптастырушы бағалау
«ҚБ»
ҚБ
Қалыптастырушы бағалау
«ҚБ»
6-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы
С.Мұратбеков "Жусан иісі" повесі
С.Мұратбеков "Жусан иісі" повесі
С.Мұратбеков "Жусан иісі" повесі
|
Сабақтың соңы
|
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сабақтың тақырыбы С. Мұратбеков "Жусан иісі" повесінің тақырыбы мен идеясы

text:
Бекітемін:
Мектеп – гимназия директоры
_____________Бактыбаева Г.О.
Бөлім: Мен балаң жарық күнде сәуле қуған
Мектеп: №3 ККМГ
Күні:27.01.23
Мұғалімнің аты-жөні: Харақожа Е.
Сынып: 6
Қатысқан оқушылар саны:
Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы
С.Мұратбеков "Жусан иісі" повесінің тақырыбы мен идеясы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
6.1.1.1. әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау.
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: С.Мұратбеков "Жусан иісі" повесіне сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну.
Көпшілігі:шығармадағы авторлық идеяның әлеуметтік-қоғамдық мәселемен байланысын анықтау.
Кейбір оқушылар:әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау, әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру.
Жоспар
Сабақтыңкезеңі/ уақыт
Педагогтіңәрекеті
Оқушыныңәрекеті
Бағалау
Ресурстар
Сабақтың басы
Сабақтың ортасы
І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылар түгенделіп, сабаққа назары аударылады.
І. Қызығушылығын ояту. «Сөзді тап» ойыны. Ортаға бір оқушы шығып, бүгінгі тақырыпқа байланысты бірнеше сөзді дене қимылы арқылы көрсетеді. Қалған оқушылар сөзді табу арқылы са- бақтың тақырыбын болжайды.
Сабақтың тақырыбы, мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.
ІІ. Мағынаны тану. «Конверттегі сұрақ» әдісі. Конвертте жасырылатын сұрақтар:
Жазушы Сайын Мұртабеков туралы қандай мәлімет алдыңдар?
«Жусан иісі» әңгімесіндегі Аян ауылға кіммен, қашан көшіп келеді?
Аянды ауыл балалары қалай қарсы алды?
Балалардың арманы қандай еді?
Балалар Аянды қалай естеріне алушыеді?
Әңгімені айтып отырған балаға жусанның иісі кімді есіне түсіреді?
Қаралы қағаз деген не?
Аянға келген қара қағаздың басқалардан айырмашылығы неде?
Аян қара қағазды қалай қабылдады? Қалай әсер етті деп ойлайсыңдар?
Аян жасырынған ат қораның іші қандай?
Аян кімнен, неге жасырынып жылады?
Аянның қандай бала екенін байқадыңдар?
Соғыс жылдарындағы балалар өмірінің көрінісі қалай бейнеленгендігі туралы айтып беріңдер.
Дескриптор:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi-povesini-tairibi-men-ide.html#Сабақтың_тақырыбы,_мақсаты_мен_бағалау_критерийлері_таныстырылады.____ІІ._Мағынаны_тану.


title: Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі», Сабақтың түрі: Жаңа сабақ

text:
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
|
Мектеп: C. Ходжиков атындағы 39 мамандандырылған лицеи
|
|
Күні: 05.04.2023
|
Мұғалімнің аты-жөні: Толеева Гүлмарал Толағайқызы
|
|
Сынып: 6а
|
Қатысқан оқушылар саны:
|
Қатыспағандар:
|
|
Сабақтың тақырыбы:
|
С.Мұратбеков «Жусан иісі»,
|
|
Сабақтың түрі:
|
Жаңа сабақ
|
|
Оқу бағдарламасына сілтеме
|
6.2.1.1 - шығарма композициясындағы белгілі бір эпизодтың алатын маңызына негіздеме жасау;
6.2.2.1 - эпикалық,поэзиялық шығармалардағы автор бейнесін анықтау;
.
|
|
Сабақтың оқу мақсаты:
|
1.С.Мұратбековтің өмірі мен шығармашылығы туралы мағлұмат алады.
2.Әңгіме неліктен "Жусан иісі" аталғанын түсінеді.
3.Кейіпкерлер сөзі арқылы шығармашылыққа үйренеді.
|
|
Бағалау критерийлері:
|
Барлық оқушылар орындай алады:
Мұратбековтің өмірі мен шығармашылығы туралы мағлұмат алады.
Оқушылардың көпшілігі орындай алады:
Әңгіме неліктен "Жусан иісі" аталғанын түсіну.
.Кейіпкерлер сөзі арқылы шығармашылыққа үйренеді.
Кейбір оқушылар орындай алады:
Шығарма бойынша берілген күрделі сұрақты талқылай алады және пікір айта алады.
|
|
Дағдылар:
|
Түсіну және жауап беру
|
|
Тілдік мақсаттар:
|
Оқушылар отбасы мүшелерінің атауларын және ана туралы көркемдегіш сөздерді меңгереді. Шығармадағы мұң, қасірет, жетім сөздерінің мағынасын түсінеді.
|
|
Сабақта қамтылатын құндылықтар:
|
Оқушылардың отбасына деген құрметін қалыптастырады, өзіне деген жауапкершілікті арттырады.
|
|
Пәнаралық байланыс
|
Қазақстан тарихы, музыка, бейнелеу өнері, театр, т.б. өнер түрлерімен байланыс жүзеге асырылады.
|
|
АКТ қолдану дағдылары
|
Интерактивті тақта мен ғаламторды пайдалана білу
|
|
Осыған дейін меңгерілген білім
|
М.Қабанбайдың «Бауыр» әңгімесі бойынша «Қалидың мінез-құлқындағы өзгерістердің себебі неде?» деген тақырыпта әдеби эссе жазады.
М.Қабанбай «Бауыр»
http://kitap.kz/index.php/catalog/audiobook/2302-bauyr_audiobook_marat_k
|
|
Жоспар
|
|
Жоспарланатын уақыт
|
Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер
|
Дереккөздер
|
|
Сабақтың басы
4 минут
3 минут
5 минут
|
Қызығушылығын арттыру.
Тыңдалым алды тапсырма
Үй тапсырмасын сұрақ қою техникасы арқылы пысықтау.
Өткен сабақ соңындағы оқушылардың қорапта қалдырған
сұрақтары бойынша авторға қойылады
|
https://www.youtube.com/watch?v=ner17FXijdA
|
|
Сабақтың ортасы
2 минут
3 минут
5 минут
3 минут
7 минут
5 минут
|
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттары, бағалау критерийлері таныстырылады.
Интербелсенді тақта арқылы "Жетімдер" фильмінен үзінді көрсету арқылы сұрақ қою техникасын пайдалану.
- Бұл бейнефильм арқылы нені байқадыңыздар?
- Балалар қандай оқиғаға тап болды?
- Осы оқиғадан кейін балалар қандай күйге түсті?
- Фильмді көре отырып, қандай ой түйдіңіздер?
- Бұл фильмде балалар бойындағы қандай қасиет бейнеленген?
Оқылым алды тапсырма
Оқушыларға жазушы жайлы қысқаша мәлімет беріледі.
Топтар бөлімге бөліп оқу арқылы әңгіменің ішкі мазмұнымен танысу. Оқушылар жеке оқиды, жұппен ой бөліседі, топпен талқылап, постерге түсіру.
I - топ. Алыста қалған балалық шағым...
II - топ. Біздің ауыл Ешкіөлмес деген...
III- топ. Бір күні күн бұлттанып...
IV- топ. Кей күні ойыннан кейін...
Бағалау. Ішкі, сыртқы бақылаушылардың "бағалау парақтары" бойынша бағалау.
Білу және түсіну
Суретте, бейнеле.
Аян бейнесін топтастырамыз
Оқушылар әңгіменің кіріспесін оқиды, сөздік жұмысын жүргізеді.
Сөздік жұмысы:
Мұң –
Қасірет –
Жетім –
Талдау және жинақтау
Әңгімеге қатысты тақырыптар бере отырып, шығармашылық жұмыс жүргізу.
I - топ. Әңгіменің бас кейіпкері Аянға мінездеме беру.
II - топ. Оқушылар ұнаған кейіпкерлеріне хат жаздыру.
III- топ. Эссе жазу. "Жақсы бала қорған" тақырыбына.
IV- топ. Ертегі жазу. "Баяғыда бір жетім бала болыпты..."
. Жұмыр қылыш" күйіне дене жаттығуын жасау.
Шешен сөз
Әр топтан бір-бір оқушы шығып тақырып суырады. Тақырыпқа байланысты өз ой-пікірін ортаға салады.
1.Аян мен әңгімені баяндап отырған бала арасындағы шын достық туралы ой өрбіт.
2.Аян тағдыры сені ойландыра ма?
3.Осы шығарманы жазғандағы автордың ойы қандай?
. Жеке жұмыс ретінде әр оқушыға дайын парақшалар түрінде беру.
|


title: Сабақтың барысы - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі»

text:
І.Ұйымдастыру кезеңі: а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.
Тиімділігі:Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.
Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі қолданылады. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.
Жаңа сабаққа кіріспе
«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.
Өз ойымен бөліседі.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.
Сәйбек қарттың әңгімесі Қожаға әсер етті ма? Неліктен? 5-сынып
Шығармада Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы ауыл тұрмысы қалай суреттелген?6-сынып


Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.
|
Қалыптастырушы бағалау:
Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
|
Сабақтың ортасы
Мағынаны ашу.
|
4-тапсырма. Берілген тапсырманы орындатып, сұрақтарға жауап алады.
|
Жазылым. 6-сынып
Берілген тапсырма бойынша жоспар құрып, жазады.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушының жазылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
- Берілген тапсырма бойынша жоспар құрып, сценарий жазады. -Топтық талқылау жасайды.
-Бір-бірімен пікір алмасады.
|
|
|
5-тапсырманы орындатады.
Қарқыны баяу оқушыларға жетелеуші, түрткі сұрақтар қояды. Қарқыны жылдам оқушыларға бағыттаушы сұрақтар қойып қолдау көрсетеді.
|
Айтылым. 5-сыныпБерілген тапсырмаларды орындаңдап, сұрақтарға жауап береді.
Осы тапсырманы орындау арқылы оқушының айтылым дағдысы қалыптасады.
|
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
- Берілген тапсырмаларды орындаңдап, сұрақтарға жауап береді..
|
ДК
|
|
«Түртіп алу» әдісі арқылы оқулықтағы мәтінді оқуға нұсқау береді.
|
5,6-сынып
Әңгіме ұғымына берілген мәтінді оқиды. Жұмыс дәптерлеріне негізгі ұғымның анықтамасын жазып алыңдар.
|
|


title: Дескриптор: Жалпы - 3 балл

text:
Сабақтың соңы
Ой толғаныс.
Рефлексия
|
«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.
Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.
Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды» тәсілі көрінеді.
|
5,6-сынып
Жеке жұмыс: - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
- бүгін сабақта қуантқаны.....
- мен өзімді.....үшін мақтар едім.
- маған ерекше ұнағаны.....
- сабақтан соң маған........келді
- бүгін маған..........сәті түсті.
- қызықты болғаны.....
- ......қиындық тудырды.
- менің түсінгенім.....
- енді мен......аламын.
|
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың!
Жақсы!
Талпын!
Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|


text:
Қысқа мерзімді сабақ жоспары
|
Күні: 27.01.2022
|
Қазақ әдебиеті
|
Қазақ әдебиеті
|
Сыныбы:
|
6а
|
5а
|
Сабақтың тақырыбы:
|
С.Мұратбеков «Жусан иісі», повесінен үзінді. Хат тану
|
Бердібек Соқпақбаев «Менің атым Қожа». Менің атым...
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
|
6.1.1.1. әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау;
6.2.2.1 эпикалық,поэзиялық шығармалардағы автор бейнесін анықтау;
|
5.1.1.1-әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау;
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушылар орындай алады:
Әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтай алады.
Көпшілік оқушылар орындай алады:
Повестен керекті эпизодтарды тауып, талдай алады
Кейбір оқушылар орындай алады:
шығармалардағы автор бейнесін анықтай алады.
|
Барлық оқушылар үшін:
Білім алушылар әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттай алады.
Көпшілік оқушылар орындай алады:
Повестен керекті эпизодтарды тауып, талдай алады
Кейбір оқушылар орындай алады:
шығармалардағы автор бейнесін анықтай алады
|
Құндылықтарға баулу:
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi-v2.html#Кейбір_оқушылар_орындай_алады:_шығармалардағы_автор_бейнесін_анықтай_алады.___Барлық_оқушылар_үшін


text:
Сабақтың басы
Қызығушылықты ояту
5 мин.
|
І.Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін
(1 минут). «Мен сізді көргеніме қуаныштымын, себебі...» Бұл сөйлемді адамның мінез ерекшелігіне байланысты сөзбен аяқтайды.
ІІ Үй тапсырмасын сұрау
Жоспар құру
|
Бір-біріне жақсы тілектер айтады.
Сынып ережесі:
Белсенді болу.
Бір-бірін тыңдау, өз пікірімен ашық бөлісу, басқалардың пікіріне құрметпен қарау.
Уақыт шегінде жұмыс жасау.
|
Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, оқушылардың сабаққа белсенділігі артады.
Қалыптастырушы бағалау:
Мадақтау
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi-v3.html?page=2#ІІ_Үй_тапсырмасын_сұрау_Жоспар_құру__Бір-біріне_жақсы_тілектер_айтады._Сынып_ережесі


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі»

text:
Сабақтың ортасы
|
Жаңа сабақ: С.Мұратбеков «Жусан иісі»
Мұғалімнің кіріспе сөзі: Балалар, біз бүгін
С.Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесі мазмұнына байланысты кейіпкерлер бейнесіне талдау жұмыстарын жүргіземіз.
1-тапсырма. Топтық жұмыс. «РАФТ» әдісі бойынша жүргізіледі.
Орындалу шарты:
Мұғалім рөл ретінде тақырыпты айтады, әр топ өз тапсырмасын орындайды.
«Аян»тобы:
«...Аян бұл күнде қайда екен?» Әңгімені өздерің қалай аяқтар едіңдер? Аянның ендігі өмірі қалай жалғасады деп ойлайсыңдар? "Сәуегей ағашы" тәсілі бойынша постер қорғау.
Дескриптор:
Аянның болашағын болжайды, ағашқа болжауларын жазады.
«Садық» тобы:
Авторға хат жазу.
«Жетімдер тағдырына кім кінәлі?» тақырыбы бойынша жетім қайғысын сипаттау, қазіргі өмірдегі балалар тағдырымен байланыстыру
|
Сабаққа белсене қатысады
Талдау жұмысын жүргізеді
Топқа берілген тапсырма орындалады
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-s-mratbekov-jusan-iisi-v3.html?page=3#Дескриптор:_Аянның_болашағын_болжайды,_ағашқа_болжауларын_жазады._«Садық»_тобы


text:
Бөлім:
|
«Мен балаң жарық күнде сәуле қуған»
|
Педагогтің аты-жөні:
|
Абубакир Ақниет Адилқызы
|
Күні:
|
09.02.2022
|
Сыныбы:8
|
Қатысушылар саны: 26 Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
С.Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесі. Тағдыр талқысына түскен Аян бейнесі
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары
|
6.1.3.1 әдеби туындыдағы кейіпкердің типтерін тек тұрғысынан сипаттау;
|
Сабақтың мақсаты:
|
Барлық оқушы орындай алады: С.Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінің мазмұнын біледі, кейіпкерлерге мінездеме бере алады,салыстыра алады, сұрақтарға жауап бере алады. Оқушылардың көпшілігі орындай алады: С.Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесіндегі кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеп, талдау жасай алады. Оқушылардың кейбіреулері орындай алады: С.Мұратбеков «Жусан иісі» әңгімесінен алынған үзінділерді қайта өңдеп креативті тұрғыда жаза алады
|
Бағалау критерийлері:
|
Әңгімедегі кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу,әңгімеден алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу.
|


text:
Сабақ кезеңі/Уақыты
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
Бағалау
|
|
Ұйымдастыру кезеңі: Өткен білімді еске түсіру.Өз білімін тексеру
5 мин.
|
(Ұ) Оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
|
Жан жылуы» әдісі
- Мен сенен жылу аламын
- Жүрегіме саламын
- Досыма сыйлаймын
- Сәттілік тілеймін !
«Сәйкестендіру» әдісі
|
|
«Padlet «Wordwall»
|
Жаңа білім
30 мин
|
«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. «Сәйкетендіру» әдісі
|
Суреттен не байқадыңыздар?
Қоғамдағы әр түрлі жағдайлардың балалар өміріне әсері бар ма?
|
ҚБ: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру
|
Слайд ДК экраны
|
Топтық жұмыс
|
1-тапсырма 1-топ «Ойлау-дың алты қалпа-ғы» әдісі
|
Қара қалпақ
Әңгімеде кездесетін жағымсыз кезеңдерді табыңыз .
Жасыл қалпақ
Жаңа идея ұсын.Егер сен жазушы болсаң әңгімені қалай аяқтар едің ?
Неліктен?
Ақ қалпақ
Шығармадағы ақпараты анықта.Оқиға елдегі қандай тарихи кезеңде болды?
Шығармадағы кейіпкерді ата. Аян кім?Аянның достарын ата.
|
Дескриптор : Жалпы балл-3
-әңгімедегі ақп-араттарды анық-тап, кейіпкер
бейнесін ашады;
-кейіпкер сезімін анықтайды;
-шығарманың тәрбиелік мәнін ашады;
-кейіпкерлер қарым- қатына-сын талдау арқылы өзіндік тұжырым жасай-ды;
-кейіпкерлер қарым –қатына-сын талдай ала-ды;
-қарама- қайшы-лықты анық-тайды;
-сыни пікірлер білдіреді;
-өзіндік ой түйе-ді;
Қ. Б «Топты бағала»
|
Оқу-лық, жұмыс дәптерлері
|
Топтық жұмыс
|
1-тапсырма «Екі жақты күнделік» әдісі
2-топ .
Оқыған әңгімедегі әлеуметтік-қоғамдық мәселелерді тауып, кесте бөлігін толтыр.
1-тапсырма.Венн диаграммасы
2-топ
Соғыс жылдарындағы жетім балалар мен қазіргі бейбітшілік заманындағы жетім балалар туралы айт.Ұқсастықта-рын тап.
|
Оқыған әңгімедегі әлеуметтік-қоғам-дық мәселелерді тауып, кесте бөлігін толтыр.
Шығарманың идеясы
|
Шығармадағы әлеуметтік-қоғамдық мәселелер
|
1.Ауыл бала-ларының мі-нез-құлқын ,
көңіл күйін, тұрмыс-тірші-лігін суреттеу
-ге арналған.
2.Тақырып ар-қылы өмір шындығын суреттегенде өз көзқарасы, өз дүниетаны-мы тұрғысы-нан бейнелеп, өз мақсат мүд-десін, арма-нын білдіреді. 3. Аянның ата-анасын, ағасын сағы-нуы, оның ар-маны мен үмі-тін көрсетуі арқылы көп-шілікке ой салу. 4. Ауыртпа-шылық жыл-дардағы ха-лықтың, елдің көрген қиын-дықтары Аянның тағ-дыры арқылы баяндалады
|
1.Ұлы Отан соғысы жылдарындағы ауыл тіршілігі.
2.Соғыс салдарынан әкелерінен айырыл-ған балалар тағдыры. 3.Соғыс зардабынан қазақ ауылының жоқ – жітік тіршілігі мен кейбір жосықсыз әлім- жітіктер, күш көрсету. 4.Аурухананың болма-уы. 5. Біріншіден, өздері де күні кеше қоғам-ның ең төменгі әлеу-меттік иерархиясы-нан, жетім – жесір ор-тадан шыққан бұл авторлар осы жандар-дың көзіндегі мұң мен үмітті қаршадайынан оқып өсті. Сондықтан да олардың күнделік-ті қам – қаракетін әлеуметтік, психоло-гиялық жай – күйі бес саусақтарындай жете білді, екіншіден, олар көркем әдебиет қара халықтың мұң –мұқ-тажын жоқтаушы, сондықтан да сол мұң – мұқтажды халық-тың қалың ортасын-да жүрген қарапайым қоғам мүшелерінен артық ешкім білмейді деп түсінді.
|
|


title: Венн диаграммасы - Сабақтың тақырыбы: С. Мұратбеков «Жусан иісі»

text:
Венн диаграммасы
Соғыс кезіндегі жетім балалар
1.Жоқшылықтан 2.Соғыс салдарынан жетім қалды
|
Ортақ
Жетім
Жүректері сағынышқа, мұңға толы
|
Қазіргі кездегі жетім балалар
1 Тәрбиесіздік-тен 2 Ата – анасы-ның құқығынан айырылған бала-лар 3. Тастанды балалар
|
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
-шығарманың идеясын табады;
-шығармадағы әлеуметтік-қоғамдық мәселелерді анықтайды;
Қ.Б «Топты бағала»
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
- соғыс кезін-дегі жетімдік салдарын анық-тайды;
қазіргі кездегі жетімдік салда-рын анықтай-ды;
-ортақ белгіле-рін табады
Қ.Б «Топты бағала»
|
Оқу-лық, жұмыс дәптерлері.
|
Жұптық жұмыс
|
2-тапсырма.
«Шындық па, жалған ба?» әдісі .
|
1.Шығармадағы соғыс зардабын тартқан ауыл адамдарының жағдайы саяси мәселе (жалған) 2. Әңгіменің негізгі түйіні ауыл баларының мінез-құлқын,көңіл күйін,тұрмыс тіршілігін суреттеуге арналған. (шындық) 3.Аянның достарымен қоштасар кездегі көңіл-күйі көтеріңкі болды (жалған) 4.Ауыл-балаларын оқытқан мұғалім Иманжанов болды.(шындық) 5.Аянның досы –Есікбай (жалған) 6.Әңгімеде әкелерімен ойнап жүрген балалардың көтеріңкі көңіл-күйі баяндалады (жалған) 7. Жусантөбедегі балалық шақты аңсау. 8.Ауыртпашылық жылдардағы халықтың,елдің көрген қиындықтары Аян тағдыры арқылы суреттелген. 9. Бапай шал Аянға немқұрайлы қарады. 10.Шығармада өмір шындығы суреттелген
|
Дескриптор: Жалпы - 3 балл.
-берілген үзін-діні оқиды;
-шындық,жал-
ған мәлімет-терді анықтайды
-жұпта өз ойын дәлеледей ала-ды;
Қ.Б «Жұпты бағала»
|
«Padlet «Wordwall»
Оқу-лық, жұмыс дәптері
|


title:
Жеке жұмыс

3-тапсырма

text:
Жеке жұмыс
|
3-тапсырма.
Әдеби эссе жазу .
Жусан иісі» әңгі-месіндегі көтеріл-ген мәселенің әлеуметтік рөлі мен отбасылық құндылықтар туралы әдеби эссе жазыңдар.
|
«Еркін жазу» әдісі
Аянның тағдыры неге ауыр болды?
1.Өзіндік пікір.(ой, идея) –1 сөйлем 2.Дәлел-3-4 сөйлем 3.Өз пікірін айғақтайтын мысал- 3-4 сөйлем 4.Өз пікіріне қарсы дәлел-1сөйлем 5.Қарсы дәлелді жоққа шығаратын мысал-1 сөйлем 6.Қорытынды- 2 сөйлем
Тірек сөз тіркестері : отбасылық құндылықтар,әлеуметтік мәселе,ауыл балаларының достығы, тұрмыс-тіршілігі, жанашырлық,қиындыққа төзу, тамақтың болмауы, Тұржанның соққыға жығуы,,тобығын тайдырып алу, Аянның тағдыры.
|
Дескриптор: Жалпы - 4 балл.
— көтерілген мә-селені анықтайды — отбасылық құндылықтарды талдап,өз тұжырымын жасайды — қазіргі өмірмен байланыстырып, ойын нақты жеткізе алады; Қ.Б. Досыңды бағала»
|
Бекіту
Кері байланыс
5 мин.
|
«ҚҚҚ» әдісі.
Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.
|
Мен үшін құнды
Мен үшін қажет
Мен үшін қиын
|
Мұғалім
1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.
|
|


text:
(Білім беретін ұйым атауы)
Қысқа мерзімді жоспар Сабақтың тақырыбы: С.Мұратбеков «Жусан иісі» хикаяты
Тарихи және көркемдік ерекшелігі .
Бөлім:
3 – бөлім. Мен балаң жарық күнде сәуле қуған...
Педагогтің аты-жөні:
Казыбекова А
Күні:
14. 02. 2023 ж
Сыныбы: 6 «Ә», «Е»
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:
С.Мұратбеков «Жусан иісі» хикаяты. Тарихи және көркемдік ерекшелігі.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
6.1.2.1 әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру;
6.3.3.1 шығармадағы кейіпкерлер қарым-қатынасын отбасылық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу;
Сабақтың мақсаты:
-әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік- қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсінеді ;
-шығармадағы кейіпкерлер қарым-қатынасын отбасылық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазады;
-әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік- қоғамдық мәселені анықтайды ; -шығармадағы кейіпкерлер қарым-қатынасын отбасылық құндылық тұрғысынан талдап, өз тұжырымын жазады;
-әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік- қоғамдық мәселені қазіргі қоғамдағы әлеуметтік мәселемен байланыстырады; -шығармадағы кейіпкерлер қарым-қатынасын отбасылық құндылық тұрғысынан талдап, өз ойын тұжырымдап, қазіргі өмірмен байланыстырып жазады;


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-socializmni-shvedtik-modelini.html?page=2#1._Әлемнің_қандай_мемлекеттері_социализм_идеяларын_енгізуге_тырысты__2._Шведтік_модельдің_қазіргі_уақыттағы_қолданысы_туралы_не_білесіз

title: Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар

text:
Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар
Сызбаны толтыру
|
Балалар! Төменде берілген тапсырмаларды критерий лер мен дескрипторларға қарап орындаңыздар.
№1 тапсырма Социализмнің «шведттік моделін» сипаттаңыз
Критерийлер
|
Дескрипторлар
|
- ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы әлем елдеріндегі әлеуметтік дамуын талдайды
|
«Шведтік моделдің» мақсатын сипаттайды;
«Шведттік моделді» жүзеге асыруға үлесін қосқан тұлғаны атап, түсіндіреді;
«Шедттік модел» бойынша қабылдаған әлеуметтік саладағы жүзеге асырылған шаралардың 1-ін сипаттайды
«Шедттік модел» бойынша қабылдаған әлеуметтік саладағы жүзеге асырылған шаралардың 2-ін сипаттайды
|
|
Кестемен жұмыс
|
2 тапсырма Социализмнің шведтік үлгісінің «жағымды» және «жағымсыз» жақтарын анықтаңыз
Жағымды
|
Жағымсыз
|
1.
|
1.
|
2.
|
2.
|
Критерийлер
|
Дескрипторлар
|
факторларды анықтау;
ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әлемнің жетекші елдеріндегі әлеуметтік дамудың ерекшеліктерін талдау
|
Социализмнің шведтік үлгісінің 1 – ші «жағымды» жағын көрсетеді
Социализмнің шведтік үлгісінің 2 – ші «жағымды» жағын көрсетеді
Социализмнің шведтік үлгісінің 1 – ші «жағымсыз» жағын көрсетеді
Социализмнің шведтік үлгісінің 2 – ші «жағымсыз» жағын көрсетеді
|
|
|
Үйге тапсырма: 1.оқулықтан Дүниежүзі тарихы 9 сыныптың 127-130 беттерін мектеп баспасынан оқу
2. дәптерге төмендегі сұрақтарға жауап беру
1. Әлемнің қандай мемлекеттері социализм идеяларын енгізуге тырысты?
2. Шведтік модельдің қазіргі уақыттағы қолданысы туралы не білесіз?
3. Шведтік модельдің артықшылығы басым ба әлде кемшілігі ме?
|


title: Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-socializmni-shvedtik-modelini.html?page=2#Социализмнің_шведтік_үлгісінің_1_–_ші_«жағымды»_жағын_көрсетеді__Социализмнің_шведтік_үлгісінің_2_–_ші_«жағымды»_жағын_көрсетеді

title: Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-socializmni-shvedtik-modelini.html?page=2#«Шведттік_моделді»_жүзеге_асыруға_үлесін_қосқан_тұлғаны_атап,_түсіндіреді;

title: Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-socializmni-shvedtik-modelini.html?page=2#«Шедттік_модел»_бойынша_қабылдаған_әлеуметтік_саладағы_жүзеге_асырылған_шаралардың_2-ін_сипаттайды

title: Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар


title: Сабақтың тақырыбы: Социализмнің «шведтік моделінің»

text:
Социализмнің «шведтік моделінің» белгілері қандай?
Сабақтың мақсаты:
- әлемнің жетекші және дамушы мемлекеттеріндегі халықтың өмір сүру деңгейіне әсер ететін факторларды анықтау;
- ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әлемнің жетекші елдеріндегі әлеуметтік дамудың ерекшеліктерін талдау
Сабақтың барысы:
Қысқаша конспект.
Балалар! Екінші дүние жүзілік соғыстан кейін әлем елдерінің экономикасы мен әлеуметтік жағдайы елдегі жүргізілген саяси және экономикалық бағыт-бағдарларға байланысты дамыды.
«Швед социализмі». Бұл экономикалық модель 1960 жылдардың соңында Швецияда табысты саяси реформалар мен бірге жылдам экономикалық өсім пайда бола бастағанда пайда болды. 1980-ші жылдары АҚШ пен КСРО-ның оң тәжірибесін алып, өз жолын мемлекетке, бизнеске ірі көлемде салық салу арқылы жүзеге асырылатын өндірістің нарықтық формасын жасады. Қазіргі уақытта мұндай жүйе Швеция мен Норвегиядағы өмірдің жоғары сапасын ескере отырып, көптеген адамдар үшін оңтайлы болып көрінеді, бірақ бәрі бірдей қарапайым емес. Әрине, скандинавиялық модель көптеген айқын жетістіктерге қол жеткізуге мүмкіндік берді, олардың арасында денсаулық сақтаудың жоғары деңгейі, ұзақ және қамқорлықсыз қартаю, ең аз сыбайлас жемқорлық және жинақы мемлекеттік аппарат бар. Скандинавиялықтардың соңғы жылдардағы жеңістері оң болып көрінгенімен, сол жақтардың жетістіктерін барлық солтүстік еуропалық партиялар ескеретіні таңқаларлық емес. Кез-келген түрде, швед тәжірибесі қолданылады, мысалы, Франция президенті Франсуа Олланд. Радикалды сол жақ, өз кезегінде, артық өнімнің кімге тиесілі екенін және өндіріс құралдарына иелік ететіндігін анықтай отырып, швед мемлекетін сынағанды ұнатады. Бұл идеяны дамыта отырып, кәсіпорындар негізінен жеке меншіктің қолында деген түсінік пайда болады, яғни социализм жоқ. Капитализм - бұл таза су. Бұл логикада бір нәрсе дұрыс емес. Норвегияда мемлекеттік сектордың үлесі ұқсас экономикалық модельді ұстанатын Швецияға қарағанда жоғары, бірақ проблемалар сол күйінде қалады - депопуляция, демографиялық қыс, баяу, бірақ тұрақты жойылуы мүмкін. «Швед социализмі» эгалитаризмге айналды, онда алға ұмтылушылар артта қалып, артта қалғандармен теңестіріледі. Нәтижесінде дамуға, жеке өсуге деген ынта жоғалады. Бұл парадоксальды, бірақ мұндай солшыл саясат оның түбінде болды, өйткені ол көп жұмыс істеу қажеттілігін жоюға әкелді. Швеция социял-демократиялық жұмысшылар партиясы (ШСДЖП)1932 жылдан бастап 1990жылдардың басына дейін билік басында болды. Олар экономиканы бейбіт жолман дамытуды қолдады. Жеке фирмаларды қолдай отырып, мемлекеттің билігінің күшеюіне, ұлттық кірісті бөлуде, тұтынуда мемлекет рөлінің артуына алып келді. Шведтік үлгінің аса маңызды бөлігі – еңбек нарығындағы белсенді саясат тәжірибесін басқа елдер пайдалана алады. Мысалы жұмыспен қамту үшін қайта даярлықтан өткізу, әлеуметтік сақтандыру, субсидиялар және т.б. Шведтік үлгінің айырмашылықтары: әлеуметтік бағытталу, мүліктік теңсіздіктің төмендігі, жеткілікті түрде қамтамасыз етілмегендерге қамқорлық жасау. Кейде швед үлгісін социализмнің екінші үлгісі деп атайды. Швецияда өмір дәрежесі мен азаматтық құқық жақсы қамтамасыз етілген. Жұмыссыздық төмен дәрежеде. Мемлекеттік сектордың дәрежесі өте жоғары. Қызметтердің басым көбін мемлекеттік сектор тегін көрсетеді. Баға белгілеуге мемлекет белсенді кіріседі.


Сабақтың тақырыбы: «Социализмнің «шведтік моделінің» белгілері қандай?» 1-тапсырма Швеция экономикасы моделінің негізін қалаушы тұлғаларды жазыңыз.
1.Суреттерде не көріп отырсыздар?
2.Не ерекше болды?
3.Тақырыпты болжап көріңіз....
2-тапсырма Батыс және шығыс мемлекеттеріндегі әлеуметтік құрылымның ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтаңыз
Айырмашылығы
Батыс
1.
2.
Шығыс
1.
2.
Ұқсастықтары:
....................................................................................................................................................................................................................................
3-тапсырма XIX ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басындағы Швеция экономикасының үш ерекшелігін жазыңыз
1.
2.
3.
Сабақтын тақырыбы: «Германдық "әлеуметтік-нарықтық шаруашылық" ерекшеліктері қандай?» Неміс экономисі және ФРГ мемлекеттік қайраткері Людвигтің портреті мен оның нақыл сөздерін келтіру.
«Ешқандай экономикалық жағдайдың оған халықтың адал еңбегі мен ерік күші жетпейтін шарасыз халде болуы мүмкін емес»
Мәселені талқылау: Фотосуреттен кімді көріп тұрсыздар? Бұл сөздердің иесі кім?


title: Сабақтың тақырыбы: «Социализмнің «шведтік моделінің»


title: Бағалау критерийлері - Сабақтың тақырыбы Соғыстан кейінгі Қазақ кср-нің әлеуметтік-экономикалық дамуы

text:
соғыстан кейінгі жылдардағы демографиялық өзгерістердің сeбеп- салдарлық байланысын анықтайды
Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығанда орын алған өзгерістердің маңызын анықтайды
Оқушылар Ұлы Отан соғысынан кейінгі демографиялық өзгерістердің себеп-салдардық байланысын талдауда диаграмма жасайды, топтық пікірталасқа қатысады.
Негізгі сөздер мен тіркестер: шаруашылықты қалпына келтіру, соғыстың зардабы,тоталитаризм, Қазақстан халық шаруашылығы және мәдениетін дамыту
Диалогқа арналған сұрақтар: Жеке басқа табыну кезіндегі саяси жағдайдағы өзгерістер... Соғыстың кейінгі жылдардағы осы өзгеріс маңызды болды... Соғыстың кейінгі жылдардағы осы өзгеріс айтарлықтай, ӛйткені... Талқылауға арналған сұрақтар: Ұлы Жеңістен кейін КСРО халқының тағдыры қандай болуы мүмкін? Фащистік оккупациядан зардап шеккен аудандар жайлы не білеміз?
ХХ ғас. І жарт. КСРО-да қалыптасқан тоталитарлық жүйенің басқару ерекшеліктері, жоспарлы экономиканың күшті және әлсіз жақтары,
Сталиннің жеке басына табынушылық, зиялылардың қуғын сүргінге


title: Сабақтың кезеңі/ уақыт - Сабақтың тақырыбы Соғыстан кейінгі Қазақ кср-нің әлеуметтік-экономикалық дамуы

text:
Жаңа сабақ
|
Мәтінмен жұмыс
Соғыс кезіндегі демографиялық ахуал
Қалпына келтіру кезеңіндегі ауыл шаруашылы- ғындағы ахуал
өнеркәсіптегі жағдай.
Т-кестесі» әдісі
Соғыстан кейінгі Қазақстандағы демографиялық үдерістердің
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма Тақ сан: «Себеп-салдар» кестесінде демографиялық ӛзгерістерді талдаңыз.
Жұп сан: «Ауыл шаруашылығындағы ӛзгерістер» кестесін толтырыңыз
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады.
Дескрипторы
соғыстан кейінгі демографиялық өзгерістердің 1/2/3 себебін айтады;
соғыстан кейінгі демографиялық өзгерістердің 1/2/3 салдарын көрсетеді;
қорытынды ой-тұжырым жасайды
|
|


|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ
|
бет | 4/4 | Дата | 23.11.2022 | өлшемі | 28,41 Kb. | | #52061 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: 9 сынып-1 тоқсан қазақстанҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Өзін-өзі бағалау»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
Карта
ҚБ парағы
|
Қорытынды
|
Кері байланыс
Кері байланыс – «Бес саусақ»әдісі
Кім?
Неге?
Қашан?
Қайда?
Неліктен?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды
|
А4, конспект
|
Үй тапсырмасы
|
соғыстан кейінгі жылдардағы демографиялық жағдайын зерттеу ( мұражай жәдігерлерін пайдаланып)
|
|
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ


title: Сабақтың тақырыбы Соғыстан кейінгі Қазақ кср-нің әлеуметтік-экономикалық дамуы

text:
9.1.1.1 демографиялық өзгерістердің себеп-салдарлық байланысын талдау арқылы дәйекті қорытынды жасау;
9.4.2.1 Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шарушалығында орын алған өзгерістерге баға беру;
9.4.2.1 Өнеркәсіптің ахуалын анықтап,қорытынды жасау
Сабақтың мақсаты
Барлығы: Қазақстандағы соғыстан кейінгі демографиялық өзгерістердің сeбеп-салдарын талдайды;
Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығанда орын алған өзгерістердің маңызын анықтайды;
Көпшілігі: тарихи деректерді қолданып, демографиялық өзгерістердің жағымды-жағымсыз жақтарын жіктейді;
Кейбірі: соғыстан кейінгі демографиялық өзгерістердің жағымды- жағымсыз жақтарын өздігінше дәлелдейді


title: Көрнекі құралдар - Сабақтың тақырыбы: Сөйлем мүшелерінен өткенді қайталау Жалпы мақсат

text:
Көрнекі құралдар:
|
Оқулық, тапсырма парақшалары, бағалау парақшалары, стикер, видеокөріністер
|
Пәнаралық байланыс:
|
Психология, музыка, әдебиет
|
Сабақ барысындағы мұғалім мен оқушының іс-әрекеті:
Ынтымақтастық атмосферасын туғызу
2мин
Қызығушылықты ояту
3мин
|
Мұғалімнің іс-әрекеті
|
Оқушының іс-әрекеті
|
1.Амандасу. Түгендеу. Топқа бөлу (сызбалар арқылы)
2.Психологиялық тест орындату (Психологиялық тесттің жауабын көре отырып, сөйлемдердегі тұрлаулы, тұрлаусыз, бірыңғай мүшелреді табу)
3.Бүгінгі сабақтың мақсатын айқындау
4.Оқушыларға бүгінгі сабаққа сәттілік тілеу
|
Оқушылар қима қағаздарды таңдап, 3 топқа бөлінеді.
I топ «Тұрлаулы мүшелер»
II топ «Тұрлаусыз мүшелер»
II топ «Бірыңғай мүшелер»
Психологиялық тест орындап, тесттің жауабындағы сөйлемдерден тұрлаулы, тұрлаусыз, бірыңғай мүлерді тауып, сабақтың мақсатын айқындайды.
|
Үй тапсырмасын сұрау
5мин
|
Сөйлемнің бірыңғай мүшелеріне байланысты көркем әдебиеттен 5 мысал теріп жазу
|
Оқушылар сөйлемдерін оқып, бірыңғай мүшелерді атайды.
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Мағынаны тану - Сабақтың тақырыбы: Сөйлем мүшелерінен өткенді қайталау Жалпы мақсат

text:
Мағынаны тану
20 мин
|
Топтық жұмыс
1.Оқулықпен жұмыс. 65-жаттығу
I топ Мәтіннен бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшаны тауып, түсіндіру
II топ Мәтіннен айқындауыш мүшелердің қолданылуына байланысты сөйлемдерді табу
III топ Мәтіннен сөйлемнің бірыңғай мүшелерін табу
Кері байланыс (гүлдер арқылы бір-бірін бағалау)
2. Сөйлемдерге синтаксистік талдау жасату
I топ Мәдениет – өркениеттің басты көрсеткіші.
II топ Ежелгі түркілер – әдептілік, жүректілік, кішіпейілділік, мәрттік қасиеттерге ие болған.
III топ Омардың үлкен ұлының, Асанның, елге жасаған жақсылығы өте көп.
3.Жұптық жұмыс
Семантикалық картамен жұмыс.
1- жұп Бастауыш қай сөз табынан жасалғанын анықта
Мысалдар
|
Сын есім
|
Есімдік
|
Сан есім
|
Есімше
|
Зат есім
|
Тіл-ұлттың жаны.
|
|
|
|
|
|
Сіздер бізге көп нәрсе үйреттіңіздер.
|
|
|
|
|
|
Жақсы ісімен жақсы
|
|
|
|
|
|
Үшеуі сырт жүріп кетті.
|
|
|
|
|
|
Оқыған білер әр сөзді.
|
|
|
|
|
|
2- жұп Баяндауыш қай сөз табынан жасалғанын анықта
Мысалдар
|
Есімдік
|
Тұйық етістік
|
Сан есім
|
Етістік
|
Зат есім
|
Арыңды жасыңнан сақта.
|
|
|
|
|
|
Адам деген-ардақты ат
|
|
|
|
|
|
Олжастың жасы он үштерде.
|
|
|
|
|
|
Жақсы қасиет-шындықты айта білу.
|
|
|
|
|
|
Келешек өмірдің иесі-біз.
|
|
|
|
|
|
3 – жұп Сызба бойынша сөйлем құра
1._______ __ __ __ __ .
2. _______ __ . __ . __ . __ .
3._______ __ . __ . __ . __ __ . __ . __ ________ .
4 – жұп Сызба бойынша сөйлем құра
1. __ .__ . __ __ . __ . __ ______ ______ .
2. __ .__ .__ _______ _______ .
3. __ __ __ __ ______ .
5 – жұп Сөйлемдерге синтаксистік талдау жаса
Өркендеген Астана – Қазақстанның шыңға шарықтаған бәйтерегі.
Тәуке хан ел басқару ісіне беделі зор билер мен батырларды топтастырған.
Абайлар Қарашоқыға түс ауа жетті.
6 – жұп Сөйлемдерге синтаксистік талдау жаса
1927 жылы жаздыгүні Сәкен Сейфуллин Қызылордадан Көкшетау еліне жер бөліс науқанын өткізуге барды.
Сәкенді сол жылы 71 жасқа шыққан Ыбырай іздеп келді.
Оқалы тақиясының жібек шоғы ырғала түседі.
7 – жұп Сөйлемге тиісті тыныс белгісін қой
Дала да, егін де, тоғай да – бәрі де сап-сары.
У қарағай – өте сирек кездесін ағаш.
Ол жер жүзінде бірнеше ғана жерде – Кавказда, Қиыр Шығыста, Британ аралдарында қалды.
8 – жұп Сөйлемге тиісті тыныс белгісін қой
Аба мен Ыбырай – қазақтың қазіргі жазба әдеби тілінің негізін салушылар.
Ел ішінде аты аңызға айналған халық қаһармандары: Сырым, Бекет, Исатай, Махамбет сынды батырлар қазақ тарихында елеулі орын алады.
Анам – оқымаған, қарапайым қазақ әйелі – бүкіл ауылға ортақ ана сияқты болатын.
Кері байланыс (смайликтермен бір-бірін бағалау)
|
Ой толғаныс
7 мин
|
Тест
1. Сөйлем мүшесі бола алмайтын сөз табын көрсет
А) Сын есім В) Есімдік С) Шылау
Д) Зат есім Е) Сан есім
2. Сөйлем мүшесі құрамына қарай нешеге бөлінеді
А) 2 В) 3 С) 4 Д) 5 Е)6
3. Сөйлемдегі тұрлаулы мүшелерді көрсетіңіз.
Біз кеше мұражайға бардық.
А) Біз бардық. В) Мұражайға бардық. С) Кеше бардық. Д)Біз Е) бардық
4.Бірыңғай мүшелердің арасына қандай тыныс белгісі қойылады?
А)Сызықша В)үтір С)нүкте Д)қос нүкте Е)нүктелі үтір
5. Үйірлі мүшенің күрделі мүшеден айырмашылығы
А) екі сөзден тұрады В) бастауыштық-баяндауыштық қатынас С) бір сұраққа жауап береді Д)қысқарған сөздер қатысады Е)белгілі бір сөзді айқындап тұрады
|
Оқушылар сөйлем мүшелеріне арналған тест жұмысын орныдайды
|
Үй тапсырмасы
Бағалау
Рефлексия
3 мин
|
Абайдың қара сөздерінен бірыңғай мүше мен оңашаланған айқындауышқа байланысты 5 сөйлем тауып жазу.
|
Үй тапсырмасын білу, түртіп алу
|
Бағалау парақшалары
|
Топ басшылары оқушылардың берген жауаптарына қарай білімдерін бағалайды
|
«Ресторан» әдісі
- мен тағы тапсырыс берер едім...
- маған бәрінен ұнағаны...
- менің асқазаным қорытты...
|
Сабақтан алған әсерлері мен ұсыныстары туралы стикерге қысқаша жазады
|


Сабақтың тақырыбы: Сөйлем мүшелерінен өткенді қайталау Жалпы мақсат
жүктеу/скачать
58,32 Kb.
бет
1/3
Дата
09.03.2023
өлшемі
58,32 Kb.
#72608
түрі
Сабақ
1
2
3
Бұл бет үшін навигация:
Исыпқали А. Қазақ тілі 8 «Ә»
Жалпы мақсат: Білімділік
Дамытушылық
Сабақтың түрі
Алматы облысы,
Сарқан қаласы
, Н.Островский атындағы мектеп-лицейі МДШО
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Исыпқали Асель Серікпайқызы
Қазақ тілі пәнінен «Сөйлем мүшелерінен өткенді қайталау» тақырыбына арналған ашық сабақ жоспары 8-сынып
Исыпқали А.
Қазақ тілі
8 «Ә»
Сабақтың тақырыбы:
Сөйлем мүшелерінен өткенді қайталау
Жалпы мақсат:
Білімділік:
сөйлем мүшелерінен
алған білімдерін пысықтау
, қайталау, нақтылау мақсатында теориялық білімдерін
практикада ұштастыру
;
Дамытушылық:
жеке, жұптық, топтық жұмыс жасауда өз ойын еркін жеткізе білуге дағдыландыру;
Тәрбиелік:
сауаттылық
пен мәдениеттілікке тәрбиелеу
;
Нәтиже:
тұрлаулы, тұрлаусыз сөйлем мүшелерін біледі
құрылысына, мағыналық түрлеріне
қарай бөлінуін ажыратады
сөйлемге синтаксистік талдау жасайды
теориялық
білімін практикада қолданады
Сабақтың түрі:
Қайталау сабағы
Оқыту әдістері:
Топқа бөлу, топтық, жұптық,
жеке жұмыс жасау
, талдау жұмысы,
семантикалық картамен
, сызбамен жұмыс,
сұрақ-жауап
жүктеу/скачать
58,32 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Сабақтың тақырыбы: Сөйлем мүшелерінен өткенді қайталау Жалпы мақсат


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың тақырыбы Сөйлем мүшелері. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың ортасы
15 минут
15 минут
|
1- тапсырма
Кестені толтыр. Сөйлем мүшелері туралы айт. Мысал келтір.
Мақалды оқып, жатқа жаз. Сөйлем мүшелеріне талда.Сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсет.
Ойлаумен ой толады,
Ойнаумен бой толады.
Дескриптор
- кестені толтырады (1б)
- сөйлем мүшелері туралы айтады(1б)
- мысал келтіреді(1б)
-мақалды оқып,жатқа жазады(1б)
-сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсетеді(1б)
2 тапсырма
«Мұражайда» тақырыбына берілген сызба бойынша әңгіме құрап жаз.
Мен мұражайға бардым.
Мұражай әдемі, жарық екен.
Маған мұражай қатты ұнады
Менің достарыма да ұнады
Дескриптор:
-бірінші сызба бойынша тақырыпқа сай сөйлем құрайды(1б)
- екінші сызба бойынша тақырыпқа сай сөйлем құрайды(1б)
- үшінші сызба бойынша тақырыпқа сай сөйлем құрайды(1б)
- төртінші сызба бойынша тақырыпқа сай сөйлем құрайды(1б)
|
Кестені толтырады,сөйлем мүшелері туралы айтып, мысал келтіреді.Мақалды оқып,жатқа жазады. .Сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсетеді
«Мұражайда» тақырыбына берілген сызба бойынша әңгіме құрап жазады
|
ҚБ:
1балл
1балл
1балл
1балл
1балл
ҚБ:
1балл
1балл
1балл
1балл
Барлығы
(10 балл)
|
Сабақтың соңы
Кері байланыс
10 минут
|
«Интервью әдісі»
Бүгінгі сабақта не үйрендің?
Сен үшін не қиын болды?
Саған қандай тапсырма қызықты болды?
|
Оқушы мұғалім берген сұрақтарға жауап береді
|
|
Үйге тапсырма
6-жаттығу 74 бет
|


title:
?

? - Сабақтың тақырыбы Сөйлем мүшелері. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Сабақтың тақырыбы Сөйлем мүшелері. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
жүктеу/скачать
23,4 Kb.
бет
3/3
Дата
25.11.2023
өлшемі
23,4 Kb.
#126353
түрі
Сабақ
1
2
3
Байланысты:
06.11.2023 қазақ тілі ҚСП
Бұл бет үшін навигация:
Кестені толтыр
?
?
Не істеді ? не қылды? Қайтті?
Кестені толтыр
Сөйлем мүшелері
?
Тұрлаусыз мүшелер
Бастауыш
?
?
Не істеді ? не қылды? Қайтті?
жүктеу/скачать
23,4 Kb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
2
3
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Сабақтың тақырыбы Сөйлем мүшелері. Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

text:
Бөлім
|
Мәдени мұра
|
Педагогтің аты - жөні
|
|
Күні
|
06.11.2023ж
|
Сынып:4 «»
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Пәні
|
Қазақ тілі
|
Сабақтың тақырыбы
|
Сөйлем мүшелері.
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
|
4.1.3.1 тыңдалған материалдың (ұзақтығы 2-2,5 мин) мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру/сөйлемді толықтыру және түйінді тұстарын анықтау/кесте толтыру/кластер құрастыру/болжау
|
Сабақтың мақсаты
|
Барлық оқушылар: тыңдалған материалдың (ұзақтығы 2-2,5 мин) мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді/сөйлемді толықтырады және түйінді тұстарын анықтайды/кесте толтырады/кластер құрастырады/болжайды
Оқушылардың басым бөлігі: сөйлем мүшелері туралы айтып, кестені толтырады, сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсетеді
Кейбір оқушылар: сызба бойынша әңгіме құрап жазады
|
Бағалау критерийі
|
- сөйлем мүшелері туралы айтып, кестені толтырады, сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен
- сызба бойынша әңгіме құрап жазады
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі /уақыты
|
Педагогтің
әрекеті
|
Оқушының
әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурс
тар
|
Сабақтың басы
10 минут
|
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Ой қозғау
Мәдени мұра дегеніміз не?
Суретке мұқият қара.Өз отбасың туралы бірнеше сөйлем құрап айт.Отбасыңда кімдер бар?Отбасыңның үлкені кім?
Сөйлем құрамындағы сөздердің қызметі де отбасына ұқсайды.
Сөйлем құрамындағы сөздердің қызметі де отбасына ұқсайды.Сөйлемнің басында бастауыш тұрса, соңында баяндауыш тұрады.Олар тұрлаулы мүшелер деп аталады.Ал тұрлаусыз мүшелер сөйлемдегі ойды толықтырып тұрады.
|
Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады
Суретке қарап,сұрақтарға жауап береді
|
«Басбармақ» әдісі арқылы.
|
Отбасы бейнеленген сурет А4
|
|


№4 САБАҚТЫҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ЖОСПАРЫ
Оқытушы Кажакпарова Айгерім Ермекқызы
Пән Қазіргі қазақ тілі
Мамандық Негізгі орта білім беру
ТопФБ-41, 42, 43 Күні_______________
Сабақтың тақырыбы Сөйлемнің бірыңғай мүшелері, тыныс белгілері Бастауыш пен баяндауыш арасына қойылатын сызықша
Сабақтың негізгі сатыларына уақыттың мөлшерленуі
1. Ұйым-дастыру кезеңі
|
2.Тірек білімдерін қайталау
|
3. Жаңа материал-ды баяндау
|
4. Жаңа матери-алдарды бекіту
|
5. Білік-дағдыларды қалыптас-тыру
|
6. Үй тапсырмасы
|
7. Са-бақтың қорытындысын шығару
|
8. Бар-лығы
|
3
|
20
|
20
|
15
|
20
|
5
|
7
|
90
|
Сабақтың типі: жаңа білім беру сабағы
Сабақтың түрі дәстүрлі сабақ
Сабақтың мақсаты:
Білімділік Студенттер қазіргі қазақ тілі Сөйлемнің бірыңғай мүшелері, тыныс белгілері Бастауыш пен баяндауыш арасына қойылатын сызықша туралы мағлұмат бере отырып, практикамен ұштастырып, сөйлем мүшесіне, сөз тіркесіне талдау жасай білуге дағдыландыру.
Дамытушылық: Ойлау шеңбері кеңейді, ақпараттық құзіреттілігі дамиды.
Тәрбиелік: Ізденімпаздыққа, сыйластыққа, шығармашылыққа тәрбиеленеді.
Пәнаралық байланыс: тарих , әдістеме
Материалдық-техникалық құралдар: Дәріс материалы, таймер, слайд, үлестірмелі парақшалар, интерактивті тақта, үлестірмелі карточкалар.
Негізгі әдебиеттер: М. Балақаев, Т. Қордабаев. Қазiргi қазақ тiлi грамматикасы. Синтаксис. - Алматы : Мектеп, 1966. .Әміров. Р.Жай сөйлем синтаксисі. Алматы. 1983.Қордабаев Т., Құрмалас сөйлемдер синтаксисі ., Алматы., 1995.
Қосымша әдебиеттер: Қараев М.Ә Қазақ тілі – Алматы. Ана тілі 1993.
САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ
I. Ұйымдастыру кезеңі.Студенттер түгенделіп, сабақ мақсатымен таныстырылады. Жаңа материалды түсіндіруге дайындық жүргізіледі.
Сөйлемнің бірыңғай мүшелері. Айқындауыш мүшелер, түрлері. Сөйлемнің қай мүшесі болғанда да, тұлғалары бірдей, қызметі мен сұрақтары ортақ болып, бір ғана сөйлем мүшесімен байланысты болып келетін сөздердің тобын бірыңғай мүшелер деп атайды. Сондықтан, бірыңғай бастауыш, бірыңғай баяндауыш, бірыңғай толықтауыш, бірыңғай пысықтауыш, бірыңғай анықтауыш деген терминдер айтылады. Мысалы: Өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақ – бес дұшпаның білсеңіз (бірыңғай бастауыштар). Ол хаты асықпай, баппен, жақсылап тағы бір оқып шықты (бірыңғай пысықтауыш).
Бірыңғай сөйлем мүшелері өзара бір-бірімен жалғаулықсыз да, жалғаулықтармен де байланысып келеді. Осыған байланысты олардың тыныс беліглері де әркелкі болып келеді.
Бірыңғай мүшелер жалғаулықсыз және ыңғайлас жалғаулықтар бір-ақ рет келгенде үтір қойылмайды. Мысалы: Ол өте көркем және байсалды жігіт. Әрі, да, та, біресе, кейде, не сияқты жалғаулықтар айталанып келсе, олардың алдынан үтір қойылады. М: Не Көкше, не оның балапан таулары Асқарды қызқтырған жоқ.
Бірыңғай мүшелер жалпылауыш мүшелермен де келетін кездері болады. жалпылауыш мүшелер бірыңғай мүшелердің алдынан не соңынан келеді. Мұндайда олардың тыныс белгілері мынадай болады.
а) Жалпылауыш мүше бірыңғай мүшелердің адынан келсе, одан кейін қос нүкте қойылады да, бірыңғай мүшелердің әрқайсысынан кейін үтір қойылады: Мына ағаштар: қарағай, қайың, терек – біздің жерде көбірек кездеседі.
ә) Жалпылауыш мүше бірыңғай мүшелерден кейін келсе, бірыңғай мүшелерден соң сызықша қойылады: Қамар, Мәкен, Әлия – бәрі Шәкеннің сүйікті балалары.
ірыңғай бастауыш: Жаз келер, қыстыгүні қысым етіп, Қар, суық, аяз, боран — бәрі кетіп (Шәкәрім). Бірыңғай баяндауыш: Ат міндім, атан алдым, шекпен кидім, Жөнім жоқ сені мақтай сөйлемеске (Жамбыл). Бірыңғай толықтауыш: Бай бейілін, мейірін, Сән, салтанат сейілін, Ақыл күшін, зейінін, Ең ақыры, төбетін, Күймен, жырмен мадақтап, Бәйіт қылып беретін (Жамбыл). Бірыңғай анықтауыш: Тапқыр, адал, ақ ниет адамдардың Алданбайсың артынан ерте берсең (Шәкәрім). Бірыңғай пысықтауыш: Ол мойнын бұрып жан-жағына қарады да, түйенің табанындай аяқ-қолдарын асықпай, табандықта сермеп жүзіп жүре берді (Б. Момышұлы). Сөйлемнің бірыңғай мүшелері жалғаулықсыз да, жалғаулықтар арқылы да байланысады. Негізінен, мұндай реттерде ыңғайлас жалғаулықтар, қарсылықты жалғаулықтар және талғаулы жалғаулықтар қатынасады: Арбада, дөңгелектер де, адамдар да, олардың ойлары да қызғылт шаңның ішінде (М. Жұмабаев); Бірыңғай мүшелерідің алдында немесе соңында жалпылауыш сөздер болады. Ондай қызметті есімдіктер, сияқты, тәрізді сөздер, сондай-ақ сан есімдер де атқарады: Арқаға аяқ салып түскен барып Екі оттың — орыс, қытай арасына (М. Жұмабаев)
Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша.
Бастауыш пен баяндауыш тыныс белгісімен бөлінбейді. Екі мүшенің арасындағы тыныс белгісі сызықша (-) олардың мүшелік қатынастарын ажыратуға байланысты ғана қойылады.
Сызықша койылатын жерлер:
1. Бастауыш атау тұлғалы зат есімнен немесе заттанған басқа сөз таптарынан жасалып, баяндауыш та зат есімнен болып, жіктік тұлғаның үшінші жағында тұрса, немесе заттанған басқа сөз таптарынан болғанда, бастауыштан кейін сызықша қойылады: жастар — біздің болашағымыз. Еңбек ету — ардақты іс. Ел намысы — ер намысы. (Мақал). Ол — инженер. Баяндауыш болған сөздердегі жіктік тұлғаның үшініш жағыңда арнайы қосымша жоқ. Бастауыш пен баяндауыштың арасындағы синтаксистік қатынас интонация арқылы беріледі. Бірінші сөйлем баяндауышындағы -ымыз — жіктік жалғау емес, I жақ тәуелдік жалғау; сондықтан да ол бастауыштың қай жақта тұрғанын білдіре алмайды.
2. Бастауыш сілтеу есімдігінен немесе жіктеу есімдігінің III жағынан болып, баяндауыш зат есімнен болса, бастауыштан кейін сызықша қойылады: Бұл — мың тоғыз жүз жиырма үшінші жылдың жазы. (А. X.) Бұл — үлкен қуаныш. (А. Лекеров) Ол — үлгілі пионер.
3. Бастауыш заттанған (субстантивтенген) сын есімнен, сан есімнен және есімшеден болып, баяндауыш зат есім болса, бастауыштан кейін сызықша койылады: Сөйлеп тұрган — Алматы. Келген — Айбек. Үш — тақ сан.
4. Бастауыш пен баяндауыштың бірі (кейде екеуі де) тұйық етістіктен болып, екіншісі зат есімнен болғанда, араларына сызықша қойылады: Көп оку — білім алудың негізгі шарты (С. Мұқанов) Менің ұмтылған тілегім — қалай да пайдалы адам болып шығу (Ы. Алтынсарин).
5. Бастауыш та, баяндауыш та сан есімнен болса, араларына сызықша қойылады: Бес жерде бес — жиырма бес. Үш жердегі үш — тоғыз.
6. Бастауыш та баяндауыш та бір сөздің қайталануынан жасалуы мүмкін, бұл жағдайда да бастауыштан кейін сызықша қойылады: Ар жазасы — бар жазадан ауыр жаза (М. Әуезов) Ғашықтың тілі — тілсіз тіл. (Абай). Әлі де беделі — бедел (Ғ. Мұстафин).
7. Сан есімнен болған бастауышты күрделі сан есімнен болған мүшеден ажырату үшін және бастауыш өзінен кейінгі сөзбен тіркесіп, сөйлемнің баска бір мүшесімен шатасып кетпеу үшін, одан кейін сызықша қойылады: Жүз — жиырма беске бөлінеді. Елу — беске қалдықсыз бөлінеді. Мен білмейтін — жер астында. (Мен білмейтін нәрсе жердің астында жатады). Мен білмейтін — жер астында түрінде білмейтін деген бастауыштан кейін сызықша қойылмаса білмейтін нәрсе емес, жер деп түсінілуі мүмкін.
8. Мақал-мәтелдерде, афоризмдерде, өлеңдерде сөйлемнің баяндауышы түсіріліп, ықшамдалып айтылады. Мұндай сөйлемдер түсінікті болу үшін бастауыштан кейін сызықша қойылады: Асыл — тастан, ақыл — жастан (Асыл тастан шығады, ақыл жастан шығады). Біреуі — көк, біреуі — жер тағысы. (Абай).
9. Бастауыш пен баяндауышты байланыстырушы дегеніміз (дегенім, дегенің, деген) деген сөздер тұрса, одан кейін сызықша қойылады: Гипотеза дегеніміз — ғылыми жорамалдар. Көрдім деген — көп сөз (Мақал). Балалар әдебиеті дегеніміз — балалар тәрбиесі деген сөз (Ш. Ахметов).
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы Сөйлемнің бірыңғай мүшелері, тыныс белгілері Бастауыш пен баяндауыш арасына қойылатын сызықша


title: Сабақтың тақырыбы: Сөйлемнің дара және күрделі мүшелері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары Қазақ тілі 08.11.23[1]

text:
Басы
Жаңа білім
Ортасы
(Жаңа білім)
Соңы
|
Ұйымдастыру кезеңі.
Сәлеметсіңдер ме балалар! Көңіл-күйлерін жақсы ма? Сабағымызды бастамас бұрын ереже және міндеттерімізбен танысайық.
Өткен сабақты қайталау.
https://wordwall.net/resource/63445108
«Ой қозғау» әдісі. Ребусты шеш
Жауабы: Дара және күрделі
Жаңа сабақты түсіну!
Мысалға назар аударайық.
1 – мысал. Марат сабаққа келді.
Не істеді?
Бұл дара мүше, өйткені бір ғана сөзден құралған.
2 – мысал. Аяна мектептен келе жатыр.
Бұл күрделі мүше, өйткені екі сөзден құралған.
Екеуі де бір сұраққа жауап беріп тұр. Не істеді? Келді
Не істеді? Келе жатыр
Жұптық жұмыс
Дара және күрделі мүшелерді соларға сай келетін сөйлемдермен сәйкестендір.
Белсенді оқу тапсырмалары.
12-жаттығу
Берілген сурет бойынша мәтіннің мазмұнын болжап,сұрақтарға жауап бер.
«Суреттерде не бейнеленген?
Ол қай қалада орналасқан?» сұрақтарына берген жауабыңның дұрыстығын дәлелде.
Дескриптор
- берілген сурет бойынша мәтіннің мазмұнын болжап айтады(1б)
- Қожа Ахмет Яссауи кесенесі туралы білетінін айтады(1б)
-Тайқазан туралы білетінін айтады(1б)
-сұрақтарға берген жауаптарының дұрыстығын дәлелдейді(1б)
-құраған мәтініндегі сөйлемдерді жүйелі құрайды(1б)
Жұмыс дәптеріндегі жазылым тапсырмаларын орындау.
13-жаттығу
Мәтінді мұқият тыңда.
Мәтіннің алғашқы үш сөйлемін көшіріп жазып,ондағы сөйлем мүшелерінің қайсысы дара, қайсысы күрделі екенін анықта.
Дескриптор:
- мәтіннің алғашқы үш сөйлемін көшіріп жазады(1б)
-сөйлемдердің тыныс белгісін қойып көркем жазады(1б)
- сөйлем мүшелерінің қайсысы дара екенін анықтайды(1б)
- сөйлем мүшелерінің қайсысы күрделі екенін анықтайды(1б)
Сергіту сәті.
«Кім жылдам» ойыны. Оқушыларға интербелсенді тақтадан бірнеше сөйлемдер шығады.Сөйлемдер кезек бойынша беріледі. Сөйлемнің дара және күрделі мүшесі екенін анықтау керек.
|
Оқушылар интербелсенді тақтада көрсетілген ереже және міндеттермен танысады.
Оқушылар нөмер бойынша берілген сұрақтарға жауап беріп, өткен сабақты еске түсіреді.
Оқушылар ребусты шешу арқылы, бүгінгі тақырыпты табады.
Оқушылар сөйлемдерді сәйкестендіріп, дара және күрделі мүшелерді анықтайды.
Берілген сұраққа жауап беріп, тапсырма-ларды талапқа сай орындайды.
Оқушылар мұғалімнің артынан қайталайды.
Инетрбелсенді тақтада көрсетілетін сөйлемдердің дара және күрделі мүше екенін табады.
|
Мадақтау арқылы қызығушы-лықтарын ояту.
ҚБ:«Шапа-лақ ұру» арқылы белсенділіктерін арттыру.
Мадақтау арқылы қызығушы-лықтарын ояту.
ҚБ:«Мадақ-тау» арқылы
ҚБ:«Жапон-дық бағалау»
1.
2.
3.
1.Түсіндім
2.Сұрағым бар
3.Түсінбе-дім
ҚБ: Бас бармақ арқылы бір-бірін бағалау.
ҚБ:«Мадақ-тау» арқылы
|
Презентация 3,4
Сәйкестендіру парағы
Оқулық
https://www.youtube.com/watch?v=ffQ38jIxdV0
https://wordwall.net/resource/55138929
|