title: Сабақтың тақырыбы: №18 сабақ. 100 көлеміндегі сандарды разрядтан аттап ауызша қосу және азайту 2сынып Матем18-21 сабақ

text:
Сабақ
тың басы
5 минут
Өткенді пысықтау
5 минут
Сабақ
тың ортасы
20 минут
Сергіту сәті
2 минут
Сабақты қорыту
8минут
Кері байланыс
5 минут
|
Психологиялық ахуалды жақсарту
Өткенді пысықтау
Үй тапсырмасы
5-тапсырма
Мысалдарды шығар
43 + 57 = (40 +30) + (3 + 7) =70 + 10 = 80;
62 + 38 = (60 +30) + (2 + 8) = 90 + 10 = 100.
100 – 47 = (100 – 40) – 7 = 60 – 7 = 53.
Тақырыпты ашу
«Дұрыс-Бұрыс» ойыны
47 > 28, себебі 4 > 2. Дұрыс / Бұрыс
25 – 20 = 5 – тура теңдік. Дұрыс / Бұрыс 79 > 75, себебі 9 > 5. Дұрыс / Бұрыс
17 – 4 өрнегі – санды өрнек.
Дұрыс / Бұрыс
90 – 24 + 9 өрнегі – әріпті өрнек.
Дұрыс / Бұрыс
а + 100 өрнегі – санды өрнек.
Дұрыс / Бұрыс
99 < 100 – теңсіздік. Дұрыс / Бұрыс
Жаңа тақырып
1-тапсырма
1-тәсіл:
30 + (5 + 8) = 30 + 13= 43
Қосылғыштардың бірін екі таңбалы санды разрядтық қосылғыштарға жіктеу:
35 + 8 = (30 + 5) + 8.
Қосудың терімділік қасиетін пайдаланып, қосындының мәнін табу:
(30 + 5) + 8 = 30 + (5 + 8 ) = 30 + 13 = 43.
Жауабы: қосындының мәні 43-ке тең.
2-тәсіл:
(35 + 5) + 3 = 40 + 3 = 4
35-ті разрядтық ондыққа дейін толықтыратындай етіп, 8 санын екі санның қосындысымен ауыстыру. Демек, 8 санын 5 пен 3
-тің қосындысы түрінде алу:
35 + 8 = 35 + (5 + 3 ).
Қосудың терімділік қасиетін пайдаланып, екі таңбалы санды разрядтық ондыққа дейін толықтыру:
35 + (5 + 3) = (35 + 5) + 3 = 40 + 3 = 43.
Жауабы: қосындының мәні 43-ке тең.
2-тапсырма. 39 + 54
1-тәсіл:
(39 + 50) + 4 = 89 + 4 = 93
Қосудың терімділік қасиетін қолдану:
39 + (50 + 4) = (39 + 50) + 4 = 89 + 4 = 93.
2-тәсіл:
Есептеу тәсілінің орындалу ретін дәптерге жазады:
39 + 54 = (30 + 50) + (9 + 4 ) = 80 + 13 = 93.
ЕБҚ
3-тапсырма
Өрнектердің мәнін әртүрлі тәсілмен есепте
Мысалы, 69 + 25
1-тәсіл: 69 + 25 = (69 + 20) + 5 = 89 + 5 = 94
2-тәсіл: 69 + 25 = (60 + 20) + (9 + 5) = 80 + 14 = 94
«Тыныштық сәті» әдісі
Баяу музыка тыңдап демалады
4-тапсырма
Есептей-ақ салыстыр
34+47 < 47+37 39-27 < 39-25
53-15 < 53-14 39+27 > 39+25
ФС тапсырмасы
5-тапсырма
Топтық тапсырма
Есептерді шығар
1-топ
Әкем 35 жаста, ал анам 30 жаста.
мәтіннен есептің сұрағын бөліп алу: Әкем анамнан неше жас үлкен?
амалды таңдау, негіздеу: 35 – 30
шешуін жазу: 35 – 30 = 5
жауапты тұжырымдау:
Әкем анамнан 5 жас үлкен.
2-топ
Ә)Бес жыл бұрын Мөлдір 3 жаста еді. 7 жылдан кейін ол неше жаста болады?
7 жылдан кейінгі жасты табу үшін алдымен Мөлдірдің қазіргі жасын табуымыз керек. Демек 5 + 3 = 8 (жас)
Онда 7 жылдан кейінгі жасы 8 + 7 = 15 (жас)
Ж: Мөлдір 7 жылдан кейін 15 жаста болады.
Өзіндік жұмыс
6-тапсырма
Бір-бірімен өзара байланысты өрнектер жұбын табу үшін өрнектердің мәнін есептейді. Мысалы, 27 + 4 өрнегінің жұбы 31 – 4. Себебі, 27 мен 4-тің қосындысының мәні 31-ге тең.
8- тапсырма
Геометриялық фигураларды реттілікпен орналастыру нәтижесінде шыққан сөзді анықтайды.
Жауап: Бурабай
Үй тапсырмасы
7-тапсырма
Мысалдарды шығар
39+4=43 74-49=35 34-9=25 35+47=82
56+7=63 25-17=8 83-6=77 72+19=91
|
Тапсырманы орындайды
Жылы лебіздер айтады
Үй тапсырмасын тексертеді
Дұрыс немесе бұрыс жауапты таңдайды
35+8 жазуды пайдаланып, қосу тәсілін түсіндіреді және оны қосынды мәнін табуда қолданады
Қосу мен азайтудың қалай орындалаты
нын түсіндіреді
Өрнектердің мәнін табады
Жеке жұмыс жасайды
Демалады
Салыстыру жасайды
Есепті шығарады
Топтық жұмыс жасайды
Өрнектер жұбын табады
Шығармашылық тапсырма орындайды
Үй тапсырмасын алады
Кері байланыс жасайды
|
Мақтап, мадақтап отыру
ҚБ:
« Көбелек» әдісі
Дескриптор:
Есептеу тәсілдерін түсіндіре отырып шығарады-1б
Өз бетінше жұмыс жасай алады-1б
Керемет!
Дескриптор:
Қосу мен азайтудың қалай орындалғанын түсіндіреді-1б
Қорытынды жасайды-1б
Дескриптор:
Сандарды қосу мен азайту тәсілдерін түсіндіреді -1б
Өрнектердің мәнін табады-1б
Тамаша!
Дескриптор:
Есептеудің әртүрлі тәсілдерін салыстырады-1б
Өзіне қолайлысын таңдайды-1б
Дескриптор:
Есеп мазмұнымен жұмыс жасай алады-1б
Жауапты тұжырымдай алады-1б
Дескриптор:
Өрнектер жұбын табады-1б
Өз бетінше жұмыс жасай алады-1б
Дескриптор:
Геометриялық фигураларды берілген реттілікпен орналастырады-1б
Нәтижесінде шыққан сөзді анықтайды-1б
Дескриптор:
Мысалдарды шығарады-1б
Өзіне тиімді жолды таңдай алады-1б
«Рефлексия пирамидасы «әдісі
|
суреттер
Оқулық
Жұмыс дәптері
Жұмыс парағы
Жұмыс дәптері
оқулық
оқулық
оқулық
Музыка
Суреттер
Оқулық
Оқулық
Жұмыс дәптері
Фигуралар
Жұмыс дәптері
Кері байланыс тақтасы
|


title: Сабақтың тақырыбы: №18 сабақ. 100 көлеміндегі сандарды разрядтан аттап ауызша қосу және азайту


title: Грамматикалық норма - Сабақтың тақырыбы : №19-20 пр сабақ. Әдеби тілдік норма, оның мақсаты. Модуль /пән атауы

text:
Грамматикалық норма – сөйлемдегі сөздердің орын тәртібінің сақталуы, қосымшалардың сөзге орфографиялық заңдылықтарды сақтай отырып жалғануы, осы арқылы ойдың дұрыс жеткізілуі.
Сөйлем мүшелерінің орын тәртібін сақтамаудан, қосымшаларды ретімен қолданбаудан, сөз тіркестерін дұрыс қолдана білмеуден грамматикалық норма бұзылады. Грамматикалық норманығ дұрыс қолданылмағанын тыңдаушы тез аңғарады.
Оқушыны сөз мәдениетіне төселдіру, ең алдымен, әдеби тілдің нормаларын дұрыс меңгеруден бастау алады. Ғалым Н.Уәлиев зерттеу еңбегінде сөз мәдениетінің нормативтік аспектісі мен қатысымдық қырының өзара бірлігін былайша тұжырымдайды: “Сөз мәдениеті, алдымен, әдеби тілдің грамматикалық, лексикалық, стилистикалық, орфоэпиялық, орфографиялық нормаларын меңгеру, сонымен бірге бейнелеуіш, көріктеуіш амал-тәсілдерді қарым-қатынас жасаудың мақсаты мен мазмұнына сай етіп қолдана білу дегенді білдіреді” .Яғни сөз мәдениеті, бірінші кезекте, әдеби тіл нормаларын қамтиды да, екінші кезекте, сөйлеу шеберлігі деңгейіне қатысты мәселелерді қарастырады. Осы тұрғыдан алғанда, сөз мәдениетінің бірінші аспектісі сөз дұрыстығы болуы тиіс екендігі дау туғызбайды.
Тілдік нормалар сөз дұрыстығы деген ұғыммен барабар келеді. Балаға тіл үйрету де дұрыс сөйлеудің жолдарын таныту арқылы жүзеге асырылады.
Ахмет Байтұрсынұлының еңбектерінде сөзді талғап жұмсаудың басты шарты былай көрсетіледі: “Сөз дұрыстығы – әр сөздің, әр сөйлемнің дұрыс күйінде жұмсалуы. Ол үшін сөз мағынасын, тұлғасын өзгертетін жалғау, жұрнақтарды дұрыс тұтыну керек; сөйлем ішінде сөздерді дұрыс септеп, дұрыс көптеп, дұрыс ымыраластыру керек; сөйлемдерді бір-біріне дұрыс орайластырып, дұрыс құрмаластыру, дұрыс орналастыру керек”. Тіл мен норманың арақатынасы туралы А.Байтұрсынұлының бұл пікірі оқыту үрдісінде үнемі ескеріп отыруды қажет етеді. Өйткені әдеби тіл нормасы тіл тазалығын қамтамасыз етеді: біріншіден, ол оқушыға сол қоғамда әбден орныққан ортақ заңдылықтарды қолдануды міндеттейді, орынсыз ауытқушылыққа жол бермейді; екіншіден, тілді қарабайырлықтан сақтайды, диалектілер мен жаргондардың орынсыз қолданылуына тосқауыл қояды; үшіншіден, баланы сөзді талғап жұмсауға төселдіреді. Сол себепті қазақ әдеби тілінің нормаларын меңгерту жалпы білім беретін мектептің бастауыш және негізгі мектеп сатыларындағы білімнің өзегі етіп алынады. Бастауышта ол практикалық тұрғыдан меңгертілсе, негізгі сатыда әрі теориялық, әрі практикалық жағынан қатар игеріледі. Бұл сатыда оқушы тілдің әр саласына қатысты әдеби тіл нормаларынан хабардар болады. Мәселен, ол фонетиканы оқу барысында қазақ тілінің ең басты заңы Үндестік заңы екенін білу арқылы оның әдеби тіл нормасы екенін де саналы түсініп, сөйлеу тілінде оны қолданудың міндеттілігін ескеруі тиіс.
Сөз дұрыстығымен сабақтас қаралатын мәселенің бірі – сөз қолданым. Себебі “сөз қолданым – сөйлеу не жазу үдерісінде сөз таңдау, қолдану принципі, сондай-ақ әдеби тіл нормалары тұрғысынан сөз жұмсаудың ережелері мен заңдылықтары” деп саналады . Ойды мүлтіксіз жеткізуде грамматикалық тұлғалардың сөз мазмұнын анық та нақты, түсінікті жеткізуде рөлі ерекше, сондықтан сөйлеушіден тұлға мен мазмұнның сәйкестігін сақтау талап етіледі. Олай болса, сөз қолданым мәселесі тіл мәдениетімен тікелей байланысты екендігі дау тудырмайды.
Егер сөз мәдениеті, алдымен, әдеби тілдің лексикалық, грамматикалық, стилистикалық, орфоэпиялық, орфографиялық нормаларын меңгеру, сонымен бірге бейнелеуіш, көріктеуіш амал-тәсілдерді қарым-қатынас жасаудың мақсаты мен мазмұнына сай етіп қолдана білу дегенді білдіреді деп тұжырымдалса, онда бұл тұжырым сөз мәдениеті ұғымының аясына енетін бір-бірімен тығыз сабақтасып жатқан тілдік мәселелердің нақты екі бөліктен тұратынын пайымдауға негіз болады. Яғни сөз мәдениеті, бірінші кезекте, әдеби тіл нормаларын қамтиды да, екінші кезекте, сөйлеушінің сөз табиғатын шеберлікпен игеру деңгейіне қатысты мәселелерді қарастырады. Егер сөз шеберлігінің сөз дұрыстығы сатысынан кейін қалыптасатынын ескерсек, онда қазақ тілі пәні мазмұнының да осындай сатылы-сабақтастық ұстаным негізінде өзара бірлікте жүруі заңды. Оқытудың жүйелілік, сабақтастық, қарапайымнан күрделіге қарай немесе жеңілден ауырға қарай секілді дидактикалық ұстанымдарына сүйене түзілуі тиіс білім мазмұны да қазақ тілін меңгертуде сөз дұрыстығы мен сөз шеберлігі аясындағы білім көлемін нақтылау қажеттігін көрсетеді.
Әдеби тіл нормаларына “тұрақтылық, қолданыс аясының кеңдігі, жалпылама қолданымдық, жалпыға ортақтық, тілдік жүйенің өзіндік дәстүрі мен мүмкіндіктеріне сәйкестік тән” . Қолданушылары шетсіз де шексіз ұлы даланың, кең байтақ өлкенің қай жерін мекендесе де, айтарлықтай тілдік айырмашылығы болмаған, жалпы жаратылысы әу бастан-ақ текті де таза қазақ тілінің нормалары оның табиғи болмысымен тығыз тұтасып жатқандықтан, оны үйрету де қиынға соқпайды. Тек тілді оқытуда оны өзге тілдің қалыбына салып қоймай, “біріншіден, оны өз табиғатына сүйене отырып жүргізуге, екіншіден, сол білімді баланың ұғыну психологиясынан туындатып үйретуге” басымдылық берілуі шарт.
Әлбетте, тіл үнемі даму үстіндегі құбылыс болғандықтан, оның әдеби тілдік нормалары да ішінара өзгеріп, жетіліп отыратыны заңды. Ондай өзгерістер, әсіресе, сөз мағынасына, сөз тұлғасына, сөз құрамына қатысты болып отырады. Тілде жаңа сөздердің, оралымдардың тууымен байланысты екі не одан да көп нұсқалардың қатар қолданылатын кезеңдері болады. Сондықтан әдеби тіл нормасында да екіұдай қалыпта қолданылатын сөздер ұшырасып жатады. Ол бала тіліне де әсер етпей қоймайды. Сол себепті ғалымдар тілдің нормалануының үш деңгейін саралап көрсетеді:
1-деңгейдегі норма - қатаң норма - міндетті түрде сақталуы керек, өзгертілмейтін, басқа нұсқаның қолданылуына жол бермейтін норма. (Мысалы: ауызша тілде шегара деп айтылғанмен, жазбаша нұсқада тек шекара деп қолданылады).
2-деңгейдегі норма - босаң норма - екі нұсқаның қатар қолданылуына шек қоймайтын, еркіндікке ыңғайлы норма. (Мысалы: мақрұм сөзінің махрұм, рақмет сөзінің рахмет нұсқасы тілде қатар қолданыла береді).
3-деңгейдегі норма - өзгермелі норма - ауызекі тілдегі көнерген формалардың қолданылуына шек қоймайтын норма”. Біздіңше, алдыңғы екеуі нормалану деңгейіне жатқанымен, соңғы деңгей норманың талабына жауап бере алмайды. Өйткені нормалаудың басты кртерийі – оның тұрақтылығы. Ал осында көрсетілген үшінші деңгейде ол талап мүлде ескерілмейтіндіктен және тілді қарабайырландырып жіберетіндіктен, оны норманың деңгейіне жатқызу ойға сыйымсыз.
Сөз мәдениетінің нормалық сапасының сақталуы әр сөздің мағынасын дұрыс ажыратып, орынды қолданумен тығыз байланысты. Яғни мұнда лексикалық норманың мәні ерекше деген сөз. Сол үшін мектепте оқылатын тіл білімінің әр саласы оқушыға сол саладағы негізгі нормаларды сақтай білуге үйретуден басталады. Сөздерді өз мағынасына сай қолдана білу сөйлеушінің тілдік талғамы мен ой дәлдігін өзара бірлікте дамытады.
Сөз тазалығы адамның ой тазалығын да, оның жалпы тілдесімге деген биік жауапкершілігін де танытады. Өйткені тілді шұбарламай сөйлеу, ең алдымен, адамның сол тілге деген құрметінен туындайды. Ойдағы алалық қана тілдегі алалыққа әкеледі.Сондықтан да Ахмет Байтұрсынұлы ана тілдің сөзін басқа тілдің сөзімен шұбарламауды тіл тазалығының белгісі деп қарастырады және “тіл тазалығы тіл анықтығын тудыратынын, яғни айтылған лебіздің ашық мағыналы, түсінуге жеңіл, көңілді күдіктендірмеуіне әсер ететінін” бағамдайды. Жалпы, сөз тазалығының сақталмауының себебін екі тұрғыдан қарастыруға болады. Біріншіден, тілдесімде бөтен сөздердің қолданылуы жағынан; екіншіден, сөйлеуде басы артық сөздер мен оқшау сөздерді, сөз тіркестерінің кірістірілуі жағынан сөз тазалығына нұқсан келеді. Шындығында әлемде бөтен сөз араласпаған, шеттен сөз қабылдамаған бірде-бір тіл жоқ. Мәселе сол сөздердің дұрыс, орынды қолданылуына байланысты болып отыр. Сөз байлығы мен тазалығына қатысты В.Г.Белинский былай дейді: “Орыс әдебиетінің әр дәуірінде шет сөздер ағыл-тегіл еніп отырады; біздің дәуір де ол салттан арыла алған жоқ. Бұл қалып жуырда жойыла қоймайды: бөтен жерде туған идея бізге келгенде бөтен сөзді ертіп ала келеді.... Бірақ тілдің тағдыры жеке адамның бұрмалауына көнбейді. Тілдің сенімді, азбас сақшысы бар, ол сақшы – тілдің тума рухы, табиғаты, тума данышпандығы. Сондықтан да шеттен енген сөздің көбі өзінен-өзі жоғалып, азы ғана өмір сүріп қалады. Жаңадан енген орыс сөздері де сол заңға бағынады: біразы кірігіп, іске асады, қалғандары жоғалады. Әйтсе де, жат ұғымды атау үшін олақ жасалған орыс сөзі шет сөзден тиімді емес, қайта әлдеқайда жаман” . Дәл осындай жай қазіргі қазақ тілінің де басынан кешірілуде. Жаһандану жағдайындағы алыс-жақын шет елдермен алыс-берістің арта түсуі, әсіресе, сөздік қорға үлкен салмақ салуда. Күнделікті бұқаралық ақпарат құралдарындағы, сан алуан жарнамалардағы “шұбар тіл” мектеп балаларының санасына сіңбей қалмайды. Ендеше, бүгінгі шұбар тіл ана тіліміздің ертеңгі тағдырына қалай әсер ететінін бағамдау қиын емес. Сол ағылып келіп жатқан сөздердің кейбірі күнделікті тұрмыста қолданылатын, тілде бұрыннан бар сөздердің өзін ығыстыратын жайы да кездеседі. “Тіл – бейне бір шексіз мұхит, оған дария суы да, ірілі-ұсақ өзен суы да, қайнар бұлақ та, өткінші жауын да, қажетсіз лай да құйылып жатады”. Мәселе сол сөздердің ішінен қажеттілерін іріктеп ала алатын талғамды қалыптастыруда. Осы орайда бүгінгі мектеп оқушыларының ғана емес, жалпы қоғамдық сипат алып бара жатқан келеңсіз үрдістің бірі – сөйлеу тілінде кірме сөздердің, бөгде тілдік элементтердің жиі қолданылуы. Осы құбылыстың тым кең етек алуы тілдің мәдениетін төмендетумен бірге жастардың ойлау қабілетіне де кеселін тигізеді. Сондықтан сөз мәдениетінің арнайы пән ретінде оқытылуы жас буынды осы тілдік кеселден сақтауға мүмкіндік беретіні сөзсіз.
Сөйлесімде диалектілер де тілдің тазалығына кері ықпал етеді. Ғалым Ш.Сарыбаев сөзде диалектизмдердің қолданылуынан туындайтын кері әсерді оның тек тіл тазалығына нұқсан келтіруімен шектемейді, “ол сөздің түсініктілігіне де кедергісін тигізетінін” айтады.. Өйткені диалект әр аймақтың адамына түсінікті болғанмен, қазақ тілінде сөйлеушілердің барлығына бірдей ұғымды емес. Бұл орайда қазақ тілін оқытуда жалпы табиғаты таза да текті қазақ тілінің сөз қорында диалектілердің де, жаргондардың да, қыстырма сөздердің де өте елеусіз деңгейде кездесетінін балалардың өзі сезінетіндей жұмыстар жүргізудің ұтымды жақтары мол. Мұнда көне мұралар тілін де, кейінгі шешендік сөздерді де, қазіргі сөз шеберлерінің айтқан ой-пікірлерін де қатар қамти отырып, көз жеткізуге болады. Ал ізденіс сипатындағы жұмыстарда оқушы өз ортасындағы адамдардың сөйлеу тіліне талдау жасау барысында өзіндік тұжырым жасағаны ұтымды. Бұл орайда әр түрлі әлеуметтік топқа жататын адамдардың (қарттардың, интеллигенттердің, оның ішінде әр түрлі пән мұғалімдерінің, жоғары білімді өзге де мамандық иелерінің, мектептес, сыныптас оқушылардың) тілінің негізінде қорытындылар шығару жалпы адам болмысы мен сөз мәдениетінің арасындағы байланысты бағамдауға жол ашады. Кемшіліктердің сырын өзіндік ізденіс арқылы тану бала үшін үлкен мектеп болып қалары даусыз. Тек сабақ үстінде ғана емес, жалпы мектеп ішінде тіл тазалығына қатысты арнайы шараларды оқушылардың өздері ұйымдастырса, оның әрі тәрбиелік, әрі білімдік маңызы жоғары болмақ.
Соңғы жылдардағы зерттеулерде тілдік норманы іштей одан да әрі жіктеп бөлу үрдісінің барын байқауға болады. Бұл қазақ тілін оқытуда оқушылардың сөз мәдениетін жетілдіруге өз септігін тизетіні кәміл. Мәселен, ғалым С.Аташев тілдің ішкі құрылым жүйесіне байланысты мынадай тілдік нормаларды көрсетеді:
- сөйлегенде тілдегі дыбыстардың дұрыс-анық айтылуы (фонологиялық-дикциялық);
- сөйлеу әуені, қарқыны, дауыс күші мен кідірістерді сақтау және дауыс тембрі (интонологиялық-просодиялық);
- екпіннің түсуін және түрлерін сақтау (акцентологиялық);
- әріп таңбаларын дұрыс, түсінікті салып жазу (шрифтологиялық-каллиграфиялық);
- сөйлеу мәдениетіне қатысты нормалардың сақталуы (қатысымдық);
- тілдегі көркемдік құралдар, тіл байлығын, оның мүмкіндіктерін пайдалану: көркемдеу, айшықтау, дәлдеу, сөздерді іріктеу (образды-эстетикалық);
- сөйлеуде тілдің өз заңдылықтарына қатысты халықтық, дәстүр-салттық ерекшеліктерді сақтау (коммуникативтік-зтникалық);
- сөйлегенде ойдың көлемін, мазмұндық құрылымын, хабардың жеткізу жүйесін реттеу (информативтік-коммуникативтік, контекстік) .
Бұлардың әрқайсысын тілді меңгертуде әмбебап жүйе ретінде қарастыруға болады. Себебі олардың барлығы сөз мәдениетіне келіп саяды. Сөз мәдениетінің бірінші басқышы тілдік норма болғандықтан, оның барлық талаптарын білу, сол талаптарды сөйлеу, жазу тілдерінде берік ұстану оқушылардың тіл туралы дүниетанымын кеңейтумен бірге тілдік дағдыларын жетілдіруде негізгі шарт болып саналады.
Қорыта айтқанда, оқушының сөзді дұрыс қолдануда сөз тудырушы, сөз түрлендіруші жұрнақтардың, жалғаулардың рөлін білуі, сөздердің еркін және тұрақты тіркестеріндегі ойдың нақтылана, тереңдей түсетінін түсінуі, сөйлем құраудағы сөздердің орын тәртібі мен сол тәртіптен әдейі ауытқу арқылы ойды әсерлеп жеткізудің жолдарын қоса меңгеруі ғана шын мәніндегі сөз мәдениетіне жетелейтін баспалдақтар болып саналады. Бұл жұмыстар стильдің түрлерін өткенде одан әрі тереңдеп, өрісі кеңейе түседі. Ауызекі сөйлеу тілі мен күрделі де күрмеуі мол ғылыми стильдің аралығындағы айырмашылықтарды түсіну барысында сөз қолданымның табиғатын тануға мол мүмкіндік беруіне басты назар аударылып, нақты мақсат етіп алынады.
1-тапсырма. Мына сөздердің қайсысы заңдастырылған тілдік нормаға сай келеді? Әрқайсысына сөйлем құрап, салыстыра талдау жасаңыз.
1.Меңлі-меңді;жылқыдар-жылқылар
2.Жұмыршағым ауырды -асқазаным ауырды
3.Мата -кездеме
4.Шыны – шөлмек -шиша – бөтелке
5.Сосын содан кейін
6.Құман-құмған
2-тапсырма. Мына шумақтағы сөздік қоланыста заңдастырылған тілдік нормаға сәйкес емес қандай қолданыс бар?
Ой-қырымда елімнің аты қандай,
Әр атауда талай сын жатырғандай
Жай көл емес, киелі мынау айдын,
Жазираға жарасөан жарөын маңдай.
3-тапсырма. Үлгі бойынша берілген сөздерге омонимдік талдау жасаңыз. Сөздердің әдеби тілдік нормаға тән белгілерін айтыңыз.
Үлгі:
Қал I (етістік). Ешқайда кетпей, бұрынғы орнында , сол жерде қалу. Қал дегенде қаласың, айтқан тілді аласың («Қыз Жібек » жырынан).
Қал II (зат есім).теріде болатын әртүрлі дақ. Қара қалы бар әдемі келіншек елестеді (Д.Исабеков)
Қал, қаңтар, желін, жел, бытыра, біз.
V. Сабақты бекіту:
Тестік жұмыс (барлығы 12 сұрақ)
1. «Теле» түбірінен жасалған жаңа атауларды тап:
А. Тележурналист, телестанция, телескоп, телеком
В. Телефон, телекомп
С. Теледидар, телескоп
2. Жалпы қолданыста бар түркі тілдеріне тән сөз:
А.тәңір
В.дархан
С.үстел
3.Тиісті әдебиетте көрсетілген қағида, ережелерді сақтамау қалай аталады?
А.жүйе
В.нормадан ауытқу
С.стиль
4.Сөзді дұрыс қолданудың негізгі арқауы:
А.Әдеби тілдің нормасы;
В.Ауызша тілдің нормасы;
С.Тілдік норма
5.Бас сөзіне жақын сөздер қатарын көрсет:
А.баспа, басылым, баспагер,баспахана, басшы
В.басшы, бас изеу,бас тұту
С.баспагер, бас көз болу
6.Аларман сөзінің мағынасын белгіле.
А.Алуға ұмтылған;
В.Алды;
С.Қақтығыс
7. «Радио» сөзіне тіркес бола алатын сөздер:
А.станция, техника, аппарат
В.кибернетика, нейлон;
С.техника, силон
8. «Ту» есім сөзіне жақын сөздер
А.босану;
В.бекіре;
С.байрақ.
9. «Ақшам жамырады» сөзінің мағынасы
А.Қараңғы түсті;
В.Таң шапағаты;
С.Таң атты
10. «Түртті» сөзіне тізбек бола алатын қатар:
А.түлен, сайтан, қол, ажал, көз, сор;
В.көз, қол, аяқ, бас;
С.түлен, сайтан ажал;
11.Әдеби тіл нормасына кірмейтін сөздер:
А.Варваризм;
В.Диалект;
С.Кәсіби сөздер
12. Оқулықта көрсетіліп, тиісті сөздікте тіркеліп отыратын норма:
А.Жазба тіл нормалары
В.Кітаби тіл
С.Әдеби тіл нормалары
Бекіту сұрақтары
1. Тілдегі жаңа қолданыстағы сөздердің туу себептері неде?
2. Омоним мен полисемияның айырмашылығы неде?
3. Құрмет, қаһарман, шындық сөздерінің синонимдік қатарын жасаідар.
4. Кәсіби сөз, диалект сөздер дегеніміз не?
5. Тілдің актив лексикасына қандай сөздер жатады?
Үй тапсырмасы: 6-тапсырма. Ауызекі сөйлеу тіліне тән фразеологизмдерді тауып, оған тілдік жүйе, тілдік норма ұғымымен байланыстырып мағыналық түсінік беріңіз. Қарамен жазылған сөздерге орфоэпиялық талдау жасаңыз


title: Сабақтың тақырыбы : №19-20 пр сабақ. Әдеби тілдік норма, оның мақсаты. Модуль /пән атауы кт-215Тіл норма

text:
Оқу сабағының жоспары Сабақтың тақырыбы: №19-20 пр.сабақ. Әдеби тілдік норма, оның мақсаты.
Модуль /пән атауы: ОН 3.7 Жаңартылған білім беру мазмұнына сәйкес қазақ тілі әдістемесін қолдану
ПедагогМухтарова А.С дайындады 2023_ жылғы "02" ақпан 1. Жалпы мәліметтер Курс, топ __Кт-215________________
Сабақтың түрі:Практикалық
2. Мақсаты, міндеттері: Әдеби тілдік норма, оның мақсатын меңгеру
3. Күтілетін нәтижелер:
-Әдеби тілдік норма түрлерін, ерекшелігін толық меңгереді
-Мәтіндерге талдау жасайды
4. Қажетті ресурстар:Слайд,5. Сабақтың барысы Ұйымдастыру бөлімі«Жағымды ахуал» треннинг «Миға шабуыл» әдісі (Өтілген материалдар бойынша сұрақтар)
Тіл мәдениетінің тірегі – әдеби тілдің нормалары мен стильдік жүйелері. Бұлар әдеби тілдің қоғамдық қызметімен астарласып жататындықтан, тіл мәдениеті ұғымының аясы кең.
Әдеби норма дегеніміз – тілдің таңдамалы, қолайлы, ой-пікірді дәл беруге жарамды, жалпыға ортақ жүйелері.
Әдеби нормалар
Лексикалық норма
Грамматикалық норма
Орфоэпиялық норма
Орфографиялық норма Осы норма сақталғанда, сөзге, сөйлем жүйесіне, сөйлеу ырғағына, тіл көркемдігіне мән берген адамның ойы сындарлы, сөзі жатық болады.
Әдеби тілде орфографиялық норманы сақтау жазуда бірізділікті қалыптастырады. Орфографиялық нормадан ауытқуға, оны өзгертіп жазуға болмайды.
Орфоэпиялық норма адамның сөз мәдениетіні қандай екендігін көрсетеді. Сөздердің кейбірі жазылуы бойынша айтылса, күлкілі естіледі. Тілдік заңдылықтарға сәйкес олардың айтылуы бөлек. Мысалы: тәкәппар-тәкәппар, аппақ-әппәқ, көкөніс- көгөніс, ақ алма-ағ алма.
Сөздерді орнымен қолдана білсек, лексикалық норманы сақтағандық болып табылады. Лексикалық нормаға диалектизмдер, кәсіби сөздер, дөрекі сөздер мен жаргондар жатпайды.
Лексикалық норма бойынша тілдегі түрлі мағынадағы сөздерді таңдап қолдана білу керек. Тілімізде мағыналары бір-біріне жуық бірнеше сөздер синонимдік қатар құрайды. Мысалы, ұстаз, мұғалім, оқытушы деген сөздердің мағыналары бір-біріне жақын.
Әңгіме тәрбиелеуші жайлы болғанда, мәтінде ұстаз сөзін қолдану тиімді.
Ал белгілі біт пәннен мектепке сабақ беретін маман жайында әңгімеленсе, мұғалім сөзін қолдану орынды.
Оқытушы сөзін жоғары оқу орындарында дәріс оқитын адам деген мағынада қолданамыз.


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi--19-20-pr-saba-edebi-tildik-norma-oni-masati-mo.html#Қажетті_ресурстар:Слайд,_5._Сабақтың_барысы_Ұйымдастыру_бөлімі_«Жағымды_ахуал»_треннинг_«Миға_шабуыл»_әдісі

title: Сабақтың тақырыбы : №19-20 пр сабақ. Әдеби тілдік норма, оның мақсаты. Модуль /пән атауы


url: http://emirsaba.org/sabatitairibi-1949j-kommunistik-partiyani-bilikke-kelu-netijes.html?page=2#1.Интерактив_тақтада_жазылған_кілт_сөздер_көмегімен_өткен_сабақта_алған_білімдерін_тексеру

title: Тілдік мақсаттар - Сабақтыңтақырыбы: 1949ж. Коммунистік партияның билікке келу нәтижесінде Қытайда әлеуметтік құрылыс...

text:
Сабақтың басы
10 минут
|
І. Ұйымдастыру кезеңі:
«Афромациялық психологиялық»әдісі арқылы жағымды атмосфера құру. Оқушылар сапқа тұрып, рет санау арқылы 3 топқа бөлу
Топ басшылары суреттерді таңдау арқылы топ атаулары беріледі
Топ- Мао Цзэдун.
Топ- Шанқайшы
Топ- Сун Ятсен
Сун Ятсен. Шанқайшы. Мао Цзэдун.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру
1.Интерактив тақтада жазылған кілт сөздер көмегімен өткен сабақта алған білімдерін тексеру -жеке жұмыс
Ұлы қорған,Теракоттар, Ұлы жібек жолы, Шыны, Фарфорлар, Шай,Жібек маталар,Пекин, Революция, Гоминдан партия Сун Ятсен осы суреттер арқылы барлық оқушылар 20сөйлем құрайды.
2) Кластер әдісі
Мао тұлғалық қасиетін сипаттау
мелекет басшысы
Заң шығарушы
Реформатор шешен
|


title:
Бағалау- «Өзін-өзі бағалау»

Дескриптор арқылы бағалау

text:
3.Оқушыларға бейнефильм ұсынылады
ҚХР тұлғасы Мао Цзэдун(көрсетілім әдісі) жұптық жұмыс
сол бойынша сұрақтарға жауап беру
Қайсы елдің тұлғасын көріп отырсыңдар?
Ұсынылған бейнефильмдегі бойынша қандай қорытынды шығарар едіңдер? ҚБ
4. Картамен жұмыс мұғалімнің тақырып бойынша мәліметін барлық оқушылар орындайды
Интерактивті тақтадағы картаны қолдану. Қытай Гоминдан үкіметі тұсында және ҚХР саяси картасы көрсетіледі.
Тарихи картадағы өзгерістерді анықтайды
Гоминдандық Қытай 1911-1949жж аралығы
ҚХР 1949ж 1 қазан тәуелсіз күні
|


title: ҚБ юань (1,10,20,50,100) - Сабақтыңтақырыбы: 1949ж. Коммунистік партияның билікке келу нәтижесінде Қытайда әлеуметтік...

text:
ҚБ юань (1,10,20,50,100)
Дескриптор арқылы бағалау
5.Джиксо әдісіндегі тапсырма:Мәтінмен жұмыс ҚХР 1966 жыл «Мәдени революция» реформасы қалай жүзеге асқаны туралы Қытай тарихын оқиды, мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді
.(топтық жұмыс)
Мәтін бойынша берілген тапсырмалар:
-«Гоминдан» мағынасы қандай ?
-Жаңа «Басты бағыт » «Үш жалау » «Зор секіріс » «Мәдени революция » қандай тарихи реформалар кезеңін атайды?
-Гоминдандық Қытай мен Мао ҚХР мемлекетіндегі саяси ұстанымындағы айырмашылық қандай?
-Қайырхан қаланы қанша уақыт қорғады?
-Қытай тұлғалары Сун Ятсен, Чан Кайшы, Мао Цзэдунның жүргізген саяси бағытын қалай бағалаймыз?
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabatitairibi-1949j-kommunistik-partiyani-bilikke-kelu-netijes.html?page=5#1._ҚХР_халқын_Мао_Цзедун_қашан_басқарғанын_біледі__2._Қандай_саяси_бағыт_ұстанғанын_талдайды__3._Мемлекеттің_дамуында_қандай_роль_атқарды.

title:
Бағалау:Топтық бағалау

«Екі жұлдыз,бір ұсыныс»

text:
https://www.youtube.com/watch?v=scQ2TWNAFv8
https://www.google.kz
Орта ғасырдағы Қазақстан картасы
Қосымша 1 «Сен білесін бе?» эциклопедиясы
https://go.mail.ru/search_images?rf=21071633&sbmt=1529208925321&fm=1&gp=813544&q=%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F+%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0+%D0%B3%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0#urlhash=3794683634569126730
Гоминдандық қытай туы
Қалыптастырушы бағалау түрі
1 юань
https://go.mail.ru/search_images?rf=21071633&sbmt=1529209462000&fm=1&gp=813544&q=1%D0%BE+%D1%8E%D0%B0%D0%BD%D1%8C#urlhash=7670153363560290270
10 юань
20 юань
50 юань
100 юань
Сәйкестендіру кестесін толтыру
|


title: Саралау – Сіз қандай тəсілмен - Сабақтыңтақырыбы: 1949ж. Коммунистік партияның билікке келу нәтижесінде Қытайда...

text:
Саралау – Сіз қандай тəсілмен
көбірек қолдау көрсетпексіз?
Сіз басқаларға қарағанда
қабілетті оқушыларға қандай
тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз
оқушылардың
материалды игеру
деңгейін қалай тексеруді
жоспарлап отырсыз?
мадақтау , дескриптор,
|
Денсаулық жəне
қауіпсіздік техникасын
сақтау
|
Жеке,жұптық,топ-
Тық жұмыстар жүргізе отырып білім алушылар бір-біріне көмек көрсету, бірін-бірі қолдау көрсту жүзеге асырылды. Сабақ барысында тапсырмалар оқушы қабілеті ескеріле отырып құрастырылды
|
Білім алушылардың қажетті білімдерін анықтау мақсатында кілт сөздер,ашық сұрақтар беріледі. Топтық жұмыс арқылы бірлескен әрекеттерін бақылау,жетістіктерін анықтап, айқындау. Әр білім алушылардың оқу мақсатына қаншалықты жетуін анықтауда арқылы кері байланыс беріледі.
|
АКТ пайдалануда қауіпсіздік ережесін сақтау
|
Сабақ бойынша
рефлексия
|
|
Сабақ мақсаттары
немесе оқу
мақсаттары шынайы,
қолжетімді болды ма?
Барлық оқушылар оқу
мақсатына қол
жеткізді ме? Егер
оқушылар оқу
мақсатына жетпеген
болса, неліктен деп
ойлайсыз? Сабақта
саралау дұрыс
жүргізілді ме?
Сабақ кезеңдерінде
уақытты тиімді
пайдаландыңыз ба?
Сабақ жоспарынан
ауытқуларболдыма
жəненеліктен?
|
Табыс сатысы
|
Жалпы бағалау
Сабақта ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың
жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нəрсеге
назар аудару қажет?
|


url: http://emirsaba.org/sabatitairibi-1949j-kommunistik-partiyani-bilikke-kelu-netijes.html?page=6#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың__жетістіктері/_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадым,_келесі_сабақтарда_не_нəрсеге


title: Сабақтыңтақырыбы: 1949ж. Коммунистік партияның билікке келу нәтижесінде Қытайда әлеуметтік құрылыс қалай өзгерді?

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:3А:XXғ.екінші жартысындағы қоғамның дамуы
Күні:
Сынып:9
|
Мектеп:« Бөлексаз орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталығымен»КММ
Мұғалімнің аты-жөні: Жексенбиева Назгул Сагатовна
|
Қатысқандар:16
Қатыспағандар:
|
Сабақтыңтақырыбы:
|
1949ж.Коммунистік партияның билікке келу нәтижесінде Қытайда әлеуметтік құрылыс қалай өзгерді?
|
Осы сабақта қолжеткізілетін оқу мақсаттары:
(оқубағдарламасынасəйкес)
|
9.3.1.4. Тұлғаның тарихтағы рөлін бағалау
|
Сабақтың мақсаты:
|
1.Барлық оқушылар: ҚХР Мао Цзэдунның саяси тұлғалық тарихтағы ролін бағалайды.
2.Басым оқушылар: ҚХР құрылу тарихына сипаттама береді.
3.Кейбіроқушылар: ҚХР дағы «Мәдени революция» Мао ның саясатын тұжырымдайды.
|
Бағалау критерийі:
|
1911-1949жж аралығы Гоминдандық Қытай және 1949 ж 1 қазан және қазіргі таңдағы ҚХР тарихын талдау және саяси картасын көрсету
ҚХР мемлекетіндегі 1966 жылы 16 мамырдағы Маоның саяси бағытына баға береді
|
|


url: http://emirsaba.org/sabatitairibi-1949j-kommunistik-partiyani-bilikke-kelu-netijes.html#Мектеп:«_Бөлексаз_орта_мектеп_мектепке_дейінгі_шағын_орталығымен»КММ__Мұғалімнің_аты-жөні


title: Сабақтың тақырыбы: 1965-1985 жылдардағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуы

text:
Білім беру ұйымының атауы
|
|
Пәні:
|
Қазақстан тарихы
|
Бөлім:
|
9.2 Қазақстан «тоқырау» кезеңінде (1965-1985 жылдар)
|
Педагогтің аты-жөні:
|
|
Күні:
|
|
Сынып: 9
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы:
|
1965-1985 жылдардағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуы.
Зерттеу сұрағы: Не себепті 1965-1985 жылдар «тоқырау» кезеңі деп аталды?
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
9.4.2.1 өнеркәсіптің ахуалын анықтап, қорытынды жасау;
9.4.1.1 Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын алған өзгерістерге баға беру
|
Сабақтың мақсаты
|
«Тоқырау» кезеңіндегі өнеркәсіптің дамуын талдау және бағалау
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі//уақыты
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
Өзін-өзі тексеру
Өткен білімді еске түсіру
|
Б. Мұғалім презентация арқылы суреттер топтамасын көрсетеді. Оқушылар суреттерге қарап және бұрынғы білімдерін қолдана отырып, төмендегі сұрақтарға жауап береді.
1. Суреттің негізгі идеясы қандай?
2.Сурет бойынша қандай қорытынды шығара аласыз?
3. Сурет бойынша сабақтың тақырыбын болжай аласыз ба?
М. Мұғалім оқушыларды жаңа сабақтың тақырыбымен, оқу мақсатымен, сабақ мақсатымен және бағалау критерийлерімен таныстырады. Оқу мақсатына оқушылардың назарын аудартады. Керек болған жағдайда талқылау жүргізуге болады. Талқылау оқушылардың сабақ барысындағы нақты жетістікке жетуге негіз бола алады.
|
Оқушылар сыныпта осы сұрақтар бойынша пікір алмасып, бір-бірінің жауаптарын мұқият тыңдап, бірін-бірі ауызша бағалай алады. Сонымен қатар мұғалім оқушыларды жаңа тақырыпты анықтауға жетелейді.
|
мадақтау
|
Тақырыптық суреттер
|
Жаңа білім
|
Мұғалім жаңа сабаққа қатысты қысқаша түсіндірме жүргізеді. Өткен тақырыптармен және бөлімдермен сабақтастықты ескере отырып, оқушыларға ауызша сұрақтар қойып отыруға болады. Оқушылар өздерінің бұрынғы білімдерін пайдаланып, «тоқырау», «реформа», сөздеріне анықтама беріп, сипаттай алады. Бір-бірінің жауаптарын тыңдап, пікір алмасып, өздеріне қосымша ақпараттарды түртіп алады.
Білім алушыларға жаңа тақырыпқа қатысты мәтін үлестіріледі. Қабілеті төмен оқушыларға мұғалім қолдау көрсетіп, мәтін мазмұнынына қатысты ауызша сұрақтар қояды. Мәтінді мұқият оқып шыққаннан кейін тапсырмаларды орындайды.
Оқушылар қалыптастырушы бағалауға арналған таратпа материалдардағы 1-тапсырма бойынша сөйлемдерді оқып, негізгі тұжырымды соңына дейін аяқтайды. Бұл тапсырма жеке жұмыс болғандықтан бір-бірінің материалдарын тексеру үрдісін ұйымдастыруға болады.
2-тапсырма бойынша оқушылар кесте толтырады. Тапсырма соңында ауызша талқылау жүргізіп, шағын пікір-талас өткізеді.
3-тапсырма кескін картаға нысандарды белгілеуге бағытталған. Мұғалім алдын-ала дұрыс жауаптарын дайындап қойған абзал.
Оқушылар «Тоқырау жылдарындағы Қазақстан» атты бейне-ресурсты көреді. Көрсетілім алдында оқушылардың назарын аудару үшін 4-тапсырмаға сәйкес өнеркәсіптің күшті және әлсіз жақтарына қатысты ақпараттарды өздерінің дәптерлеріне түртіп алу үшін тапсырма беруге болады. Көріп болғаннан кейін мұғалім өнеркәсіпке қатысты бірнеше ауызша сұрақтар қояды. Бір-бірінің жауаптарын тыңдап, еске сақтауға тырысады.
Оқушылар бейне-ресурстағы негізгі мәілметтерді пайдалана отырып, 4-тапсырманы орындайды.Яғни SWOT талдау кестесін толтырып, әлсіз жақтары мен қауіптерді болдырмаудың немесе алдын-алудың жолдарын қарастырады.
S-мықты жағы
|
W-әлсіз жағы
|
O-мүмкіндіктер
|
T-қауіп-қатер
|
|
Мәтінмен жұмыс
Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды
Қазақстандағы кәсіпорындар орналасқан елді-мекендерді тауып, Қазақстан өнеркәсібіне әсер еткен факторларды анықтайды.Өз пікірлерін жазу кезінде нақты аргументтер мен фактілерді қолданады
Оқушылар география пәнінен меңгерген білімдерін қолдана алады.
Талқылау барысында ортақ жауапқа келіп, өздеріне қосымша жазып алады.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Тақырыптық суреттер
|
Бекіту
|
Сабақты қорытындылау: Не себепті 1965-1985 жылдар «тоқырау» кезеңі деп аталды?
Үйге тапсырма
|


9 сынып Қазақстан тарихы Ашық сабақ
Сабақтың тақырыбы: 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы
Мақсаты: Оқушыларды өз бетімен желтоқсан жайлы мағлұмат жинақтай отырып, оқиғаның
маңыздылығын, тарихта алатын орнын анықтауға дағдыландырып, үйрету. Желтоқсан
оқиғасының аз таныс жағын көрсете білуге, оқушыларды ұлтжандылыққа, елжандылыққа
тәрбиелеу. Өз отанының батырларын мақтан тұта білуге тәрбиелеу. Бірігіп еңбек етуге,
топпен жұмыс жүргізуге дағдыландыру.
Көрнекілік: Интерактивті тақта, суреттер
Сабақ түрі: Зерттеу сабақ
Сабақ барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі / сыныпты топтарға алдын ала бөлу
1-топ-тарихшылар, 2-топ- саясаткерлер, 3-топ- дәрігерлер, 4-топ- куәгерлер, 5-топ-әдебиетшілер,
6-топ- сарапшылар. Топтар өздеріне тиесілі тапсырмалар мен мұғалім нұсқауын алдын – ала
жинақтайды.
Сабақ барысы: Ұйымдастыру кезеңі
Жаңа сабақ
Мұғалім оқушыларды сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстырып кетеді. Оқушылыр біз
бүгін тарих сабағында Қазақстан мемлекетінің тарихында үлкен орын алатын тарихи оқиғаны
өарастырғалы отырмыз. Ол Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне алғашқы қадам болған,
өз елінің тәуелсіздігі, еркіндігі, өз халқы үшін 2986 жылғы 17-18 желтоқсанда Алматы
қаласының Брежнев алаңына шыққан қазақ жастарының бейбіт шеруі. Бұл күні алаңға
барған жастар оларды азаптап, соққыға салатындықтарын, оларға «ұлтшыл» деген атақ
беретінін білген жоқ. Олар тек өздерінің Қазақстан жерін қазақ немесе Қазақстандық
азаматының басқарғанын қалап, осы мәселе жайлы өз ойларын естіртпек болды. Міне
сіздер өздеріңіз осы жөнінде ойларыңызды ортаға салсаңыздар:
Қазақ жастарын қандай күш айдап барды?
1986 жылыдың 17-18 желтоқсанында Аламаты қаласының Брежнев алаңына шыққан
жастардың ұрандары мен талаптары.
Қазақ жастары осы күнде қандай қианат, қиындықтар көрді?
Желтоқсан құрбандары және оның тағдырлары не болды?
Шетел өкілдерінің желтоқсан оқиғасына байланысты Горбачевқа жазған хаты…
Қазіргі таңдағы осы қайғылы оқиғаның орны қандай? – деген сұраққа өздеріңіз тапқан
жауаптарыңызды ортаға салуға шақырамын.


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Сабақ
тың басы
5 минут
Өткенді пысықтау
5 минут
Сабақ
тың ортасы
15 минут
Сергіту сәті
2 минут
Сабақты қорыту
6минут
Қосымша тапсырма
2минут
Кері байланыс
5 минут
|
Сабаққа дайындық жасау
Психологиялық ахуалды жақсарту
«Ия, жоқ» әдісі.
1. Бір аптада жеті күн бар. +
2. 7мен 2-нің қосындысы сегізге тең. –
3. Қоянның екі құлағы бар.+
4.2 мен 2-нің қосындысы беске тең. –
5. Үшбұрыштың екі бұрышы бар. –
6. Оқу жылы қыргүйектен басталады.+
7. Алтыбұрыштың алты бұрышы бар.+
Өткенді пысықтау
Ойын ойнату
Тақырыпты ашу
Сандық сәуледе 10 санының орнын көсету
10санын қалай алғанымызды түсіндіріп бере аласыңба? Мұны карточкамен мысал түрінде көрсет.
Төрт мысал құрастыр (қосуға 2 мысал және азайтуға 2 мысал).
Осыған дейін оқып-үйренген сандардан 10 санының айырмашылығы неде? (Оны жазу үшін екі цифрды пайдаланды).
–Бұл сан – екітаңбалы, ал 0–9 сандары – біртаңбалы сандар.
–Олар неге бұлай аталады? (Оларды жазу үшін бір цифр пайдаланылды).
Цифр – санды жазуға арналған таңба.
Жаңа тақырып
Дәптердегі №1 тапсырманы орындау ұсынылады.
10 цифры қалай жазылатынын анықтап қара (баспа негіздегі дәптердегі жазу). «Он» санын жазу үшін бізге таныс екі цифрды пайдаланылады: 1 және 0.
Мұғалім 10 цифрын тақтада жазып көрсетеді.
Оқулықтағы №1 тапсырма
Оқулықтағы суретке қара. Сөреде неше зат бар және 10-ға нешеуі жетпейтінін жаз.
Бұл – сыныптағы сөре. Онда мектеп құрал жабдықтары жиналған. Қара, не көрдің?
–Сөреде неше қайшы бар? (2)
–Олардың 10 болуы үшін неше қайшы қосу қажет?
–10 – бұл 2 және неше?
–Сөреде неше сызғыш бар? (1)
–Олардың саны10 болу үшін неше сызғыш қосу қажет? (9).
–10 – бұл 1 және неше?
№2 тапсырманы
Үлгіге қарап отырып, өз мысалдарын ұсынады және жазады.
3+7=10
7+3=10
10 – 3=7
10 – 7=3
№3 тапсырма
«Сәйкестендір» әдісі.
Барлығы неше алма? (10)
Неше алманы жеп қойды? (4)
Неше алма қалды? (6)
10 – 4=6
№4 тапсырма
Тізбек бойынша есепте.
10 – 1+1+0 – 3=7
ЕҚБ
Есепте
ЕБҚ
Ретімен орнаастыр
ҚЖ:
Сандарды салыстыр. ≥, = , ≤ белгілерін қой.
10*9 2*10 10*5 10*10 4*10
0-10 10*6 7*10 10*8 3*10
|
Ойын ойнайды
Құлпынайды тереді
9 санының құрамын табады
Жаң санмен танысады
Дәптерде 10 цифрын жазуды орындайды.
Оқушылар сөредегі әрбір заттың санын анықтайды. Олардың әрқайсысы 10 болуы үшін неше заттан қою керектігін анықтайды.
Өз мысалдарын дәптерге және тақтаға жазады
Жаттығулар жасайды
Оқулықтағы №3 тапсырманы жұппен ауызша орындауға болады. Жазбаларды сәйкес келетін суретпен біріктіреді
Оқулықтағы №4 зерттеушілік тапсырманы орындайды
Жеке жұмыстар орындайды
Сандарды салыстырады
Кері байланыс жасайды
|
Мақтап, мадақтап отыру
Дескриптор:
9 санының құрамын біледі
Олармен амалдар орындай алады
Дескриптор:
10 санының сандық сәуледегі орнын тапты
10 саны-екі таңбалы сан екенін білді
Дескриптор:
10 санын көркем жазу емлесін сақтай отырып жазды
10 санымен амалдар орындады
Дескриптор:
Заттарды санауды біледі
Олардың санын 10-ға дейін толықтырды
Дескриптор:
Берілген сандар үштігі бойынша мысалдар құрастырды.
Өз мысалдарын келтіре алды
Дескриптор:
Сәйкестендіру жасады
Сандарды ажырата алады
Дескриптор:
Тізбекпен орындай алды
Сандармен амалдар орындайды
Жарайсың!
Сен мықты оқушысың!
Дескриптор:
Сандарды салыстыруды меңгерді
Сандар құрамын білді
«Нысана» әдісі
|
суреттер
Суреттер
оқулық
оқулық
оқулық
Жұмыс дәптері
Оқулық
Заттар
Суреттер
Суреттер
Қималар
Қима парақтар
Таратпа парақтар
Стикерлер
|


title: Білім беру ұйымының атауы

text:
Сабақ
тың басы
5 минут
Өткенді пысықтау
5 минут
Сабақ
тың ортасы
15 минут
Сергіту сәті
2 минут
Сабақты қорыту
6минут
Қосымша тапсырма
2минут
Кері байланыс
5 минут
|
Сабаққа дайындық жасау
Психологиялық ахуалды жақсарту
«Доп лақтыру» әдісі.
Мұғалім допты бір оқушыға лақтырады. Допты қағып алған оқушыға тапсырмаұсынады. Мұғалім допты келесі оқушыға лақтырады. Ойын осылай бірнеше рет жалғасады.
Мұғалімнің тапсырмалары:
6(7,8,9)сандарының құрамына тапсырма береді. Әртүрлі бағытта санау, біреуден аттап санау, екіден санау.
Өткенді пысықтау
10 санына байланысты амалдар орында
5+5=10
10-4=6
8+2=10
7-3=4
Тақырыпты ашу
ФС тапсырмасы
Оқулықтағы №1 тапсырмадағы суретке қара.
Спорт залында қандай заттар бар?
(Футбол, баскетбол доптары, теннис ракеткасы, текшелер т.с.с.)
Оларды сана.
(Футбол добы –7, баскетбол добы – 4 т.с.с.)
Залда қанша бала бар? (10)
Әр зат түрінен 10-нан болу үшін, неше заттан қосу керек?
Бос орындарға тиісті сандарды қой. Не байқадың?
7 + 3 = 10
4 + 6 = 10
5 + 5 = 10
8 + 2 = 10
6 + 4 = 10
Жаңа тақырып
Өзіндік жұмыс
Оқулықтағы №2 тапсырма өзбетімен орындауға берілген.Суретке қарап мысалдар құрастыруды ұсынады.
Қызыл дөңгелек нешеу? (9)
Көк дөңгелек нешеу? (1)
Барлығы неше дөңгелек? (10)
Мысалдар құрады:
10 = 9 + 1
10 = 1 + 9
Қызыл дөңгелек нешеу? (8)
Көк дөңгелек нешеу? (2)
Барлығы неше дөңгелек? (10)
10 = 8 + 2 10 = 7 + 3
10 = 2 + 8 10 = 3 + 7
10 = 6 + 4 10 = 5 + 5
10 = 4 + 6 10 = 5 + 5
ЕБҚ
Белгісіз санды тап
ЕҚБ
Музыка әуенімен қозғалыстар жасайды
Оқулықтағы №3 тапсырманы жұппен орындайды.
Досыңа 5, 6, 8 сандарының құрамы бойынша сұрақтар қояды.
5 бұл 2 және неше?
6 бұл 3 және неше?
8 бұл 5 және неше?
1+4=5 2+4=6 4+4=8
3+2=5 3+3=6 1+7=8
10 санының құрамын есіңде сақтайды.
Жас зерттеушілер» әдісі.Оқулықтағы
№4 зерттеушілік тапсырманы орындайды.
Он қарындашты үш ыдысқа бөліп сал.
Егер бірінші ыдыста 3 қарындаш болатын болса, мұны қалай әртүрлі орындауға болады?
Мұғалім кестені қолданып барлық мүмкін нұсқаларды жазуды ұсынады.
№1
|
№2
|
№3
|
3
|
1
|
6
|
3
|
6
|
1
|
3
|
2
|
5
|
3
|
5
|
2
|
3
|
3
|
4
|
3
|
4
|
3
|
ҚЖ:
|
6(7,8,9) сандарының құрамын айтады
Өткен тақырыпты пысықтайды
Оқушылар сұрақтарға жауап береді.
10 санының құрамын анықтайды.
Амалдарды орындайды
Тапсырманы өз бетімен орындайды
Жеке жұмыс жасайды
Теңсіздіктер құрастырады
Жаттығу жасайды
10 санының құрамын есіңде сақтайды
Зерттеушілік тапсырманы орындайды
Кестені толтырады
Белгісіз санды табады
Кері байланыс жасайды
|
Мақтап, мадақтап отыру
Жарайсыңдар!
Дескриптор:
1-10-ға дейінгі сандарды өсу және кему ретімен атады. Бірінші сандар қатарында бос орындарға қоятын сандарды анықтады (2, 4,5,6,8,9,10).
Екінші сандар қатарында бос орындарға қоятын сандарды анықтады (9, 8, 6, 5, 3, 2).
Дескриптор:
Оқушылар сұрақтарға жауап берді.
Суреттерге қарап мысалдар құрастырды, оларды есептеді
Сен тамаша баласың!
«Фигуралар» әдісі
Жұлдызша – «Жарайсың»,
Төртбұрыш – Жақсы,
Үшбұрыш – Талпын.
Дескриптор:
Сандардың құрамын біледі
Сұрақтар құрастырып, досына қоя алды
Дескриптор:
Барлық мүмкін нұсқаны қарастырды
Зерттеу жұмысын жүргізуді біледі
Дескриптор:
Белгісіз санды тапты
10 санының құрамын біледі
«Көңіл күй» әдісі
|
суреттер
доп
Суреттер
Суреттер
оқулық
оқулық
оқулық
Қималар
Қима қағаздар
Музыка
Оқулық
Кесте
Таратпа парақтар
Стикерлер
|


title: Сабақтың тақырыбы: №19 сабақ. 9 санының құрамы / Әліппе сабағы

text:
Сабақ
тың басы
5 минут
Өткенді пысықтау
5 минут
Сабақ
тың ортасы
15 минут
Сергіту сәті
2 минут
Сабақты қорыту
6минут
Қосымша тапсырма
2минут
Кері байланыс
5 минут
|
Сабаққа дайындық жасау
Психологиялық ахуалды жақсарту
«9 санының құрамы» ойыны.
Мұғалім балаларға 1,2,3,4,5,6,7, 8 сандары жазылып, араластырылған стикерден біреуден алуды ұсынады.
– 9 санының құрамын құру үшін жұппен тұрыңдар
Өткенді пысықтау
Тақтаға амалдар орында
2+6=8 6-1=5
7+2=9 9-5=4
5+4=9 8-1=7
8+1=9 3-2=1
Тақырыпты ашу
Оқулықтағы №1 тапсырма.Суретке мұқият қара. Оқушылар қандай тапсырманы орындады? Олар нені санайды? (Дауысты, дауыссыз дыбыстар.) «Қазақстан» сөзінде барлығы неше дыбыс бар? (9).Неше дауысты бар? (3)Нешедауыссыз бар?(6)
Жазуларға қарап, оларды түсіндір.
6+3=9 3+6=9
9-3=6 9-6=3
4+2=6 2+4=6
6-2=4 6-4=2
3+2=5 2-3=5
5-2=3 5-3=2
Жаңа тақырып
№2 тапсырма. Жұптық жұмыс
9 санының құрамын есіңде сақта!
Оқушылар жұппен 7, 8, 9 cандарының құрамына сұрақтар құрастырады. Сыныптағы оқушыларға сұрақтар қояды.
Тоғыз – бұл 6 және неше? Тоғыз – бұл 5 және неше?
Сегіз – бұл 3 және неше? Сегіз – бұл 7 және неше?
Жеті – бұл 2 және неше? Жеті – бұл 4 және неше?
№3 тапсырма
Өзіндік жұмыс
Тапсырманы дәптеріне орындайды. Суретке сәйкес жазбаны таңда. Есепте.
ЕБҚ
Теңдіктер құрастыр
ЕҚБ
Салыстыр
«Жұбын тап» ойыны
9саны шығатындай етіп, жазылған санның жұбын табады
.«Жаңылмадым» ойыны.
№4 тапсырма
3 санын қалай қосуға және азайтуға болады?
Жазбаны сандық кесіндіні пайдаланып түсіндіреді.
6 + 3 = 9
6 + 1 + 1+ 1 = 9
6 + 2 +1 = 9
1) 6 санына 3 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай үш бірлік аттаймыз. Сөйтіп, 9 санын аламыз.
2) 6 санына 1 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай бір бірлік аттаймыз. Сөйтіп, 7 санын аламыз. Тағы оңға қарай бір бірлікке аттап, 8 санын аламыз. Бұдан кейін оңға қарай тағы бір бірлікке аттап, 9 санын аламыз.
3) 6 санына 2 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай екі бірлік аттаймыз. Сөйтіп, 8 санын аламыз. 8 санына 1 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай бір бірлік аттаймыз. Осылай 9 санын аламыз.
ҚЖ:
ФС тапсырмасы
Сандардың құрамын тап
|
Мұғалім сұрағына өз пікірін айтады.
9 санының құрамын құрады.
Берілген сөздерде барлығы неше дауысты, неше дауыссыз дыбыс барын анықтайды.
Жазуларды түсіндіреді
9 санының құрамын есінде сақтайды.
7, 8, 9 cандарының құрамына сұрақ құрастырады.
Дәптермен жұмыс жасайды
Теңдіктер құрастырады
Амалдардың шешуін салыстырады
Ойын ойнайды
Оқушылар жаңылмай тапсырманы орындауы керек.
Оқулықтағы №4 зерттеушілік тапсырманы орындайды.
Ойын ойнайды
Кері байланыс жасайды
|
Мақтап, мадақтап отыру
Дескриптор:
Сөздердің қалай айтылатынын білді
Дыбыс түрлерін санады
Жазуларды түсіндірді
«Фигуралар» әдісі
Жұлдызша – «Жарайсың»,
Төртбұрыш – Жақсы,
Үшбұрыш – Талпын.
Дескриптор:
9 санының құрамын білді
Сұрақтарға жауап берді
Дескриптор:
Әр суретке сәйкес сандардың қосындысы мен айырмасын тапты
Тапсырманы өз бетінше орындады
Дескриптор:
Өз бетінші жұмыс жасады
Теңдіктер құрай алды
Дескриптор.
Амалдарды орындады
Амалдар шешуін салыстырды
Дескриптор:
3 санын қаай қосуға және азайтуға болатынын білді
Жазуларды түсіндірді
Дескриптор:
Сандардың құрамын біледі
Ойын арқылы сан құрамын бекітті
«Бағдаршам» әдісі
|
суреттер
Суреттер
Қималар
Қазақстан
Достық
Халық
Сөздері жазылған парақтар
оқулық
оқулық
оқулық
Суреттер
Қима парақтар
Оқулық
Суреттер
Плакат
Балықтар қиындылары
Плакат
Бағдаршам көздері
|


title: Сабақтың тақырыбы: №19 сабақ. 9 санының құрамы / Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты 1 сын. Матем. 19-22 сабақтар. Ләззат

text:
Сабақ
тың басы
5 минут
Өткенді пысықтау
5 минут
Сабақ
тың ортасы
20 минут
Сергіту сәті
2 минут
Сабақты қорыту
6минут
Қосымша тапсырма
2минут
Кері байланыс
5 минут
|
Сабаққа дайындық жасау
Психологиялық ахуалды жақсарту
«9 санының құрамы» ойыны.
Мұғалім балаларға 1,2,3,4,5,6,7, 8 сандары жазылып, араластырылған стикерден біреуден алуды ұсынады.
– 9 санының құрамын құру үшін жұппен тұрыңдар
Өткенді пысықтау
Тақтаға амалдар орында
2+6=8 6-1=5
7+2=9 9-5=4
5+4=9 8-1=7
8+1=9 3-2=1
Тақырыпты ашу
Оқулықтағы №1 тапсырма.Суретке мұқият қара. Оқушылар қандай тапсырманы орындады? Олар нені санайды? (Дауысты, дауыссыз дыбыстар.) «Қазақстан» сөзінде барлығы неше дыбыс бар? (9).Неше дауысты бар? (3)Нешедауыссыз бар?(6)
Жазуларға қарап, оларды түсіндір.
6+3=9 3+6=9
9-3=6 9-6=3
4+2=6 2+4=6
6-2=4 6-4=2
3+2=5 2-3=5
5-2=3 5-3=2
Жаңа тақырып
№2 тапсырма. Жұптық жұмыс
9 санының құрамын есіңде сақта!
Оқушылар жұппен 7, 8, 9 cандарының құрамына сұрақтар құрастырады. Сыныптағы оқушыларға сұрақтар қояды.
Тоғыз – бұл 6 және неше? Тоғыз – бұл 5 және неше?
Сегіз – бұл 3 және неше? Сегіз – бұл 7 және неше?
Жеті – бұл 2 және неше? Жеті – бұл 4 және неше?
№3 тапсырма
Өзіндік жұмыс
Тапсырманы дәптеріне орындайды. Суретке сәйкес жазбаны таңда. Есепте.
Теңдіктер құрастыр
ЕҚБ
Салыстыр
«Жұбын тап» ойыны
9саны шығатындай етіп, жазылған санның жұбын табады
.«Жаңылмадым» ойыны.
№4 тапсырма
3 санын қалай қосуға және азайтуға болады?
Жазбаны сандық кесіндіні пайдаланып түсіндіреді.
6 + 3 = 9
6 + 1 + 1+ 1 = 9
6 + 2 +1 = 9
1) 6 санына 3 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай үш бірлік аттаймыз. Сөйтіп, 9 санын аламыз.
2) 6 санына 1 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай бір бірлік аттаймыз. Сөйтіп, 7 санын аламыз. Тағы оңға қарай бір бірлікке аттап, 8 санын аламыз. Бұдан кейін оңға қарай тағы бір бірлікке аттап, 9 санын аламыз.
3) 6 санына 2 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай екі бірлік аттаймыз. Сөйтіп, 8 санын аламыз. 8 санына 1 санын қосу үшін, сандық кесіндіде оңға қарай бір бірлік аттаймыз. Осылай 9 санын аламыз.
ҚЖ:
ФС тапсырмасы
Сандардың құрамын тап
|
Мұғалім сұрағына өз пікірін айтады.
9 санының құрамын құрады.
Берілген сөздерде барлығы неше дауысты, неше дауыссыз дыбыс барын анықтайды.
Жазуларды түсіндіреді
9 санының құрамын есінде сақтайды.
7, 8, 9 cандарының құрамына сұрақ құрастырады.
Дәптермен жұмыс жасайды
Теңдіктер құрастырады
Амалдардың шешуін салыстырады
Ойын ойнайды
Оқушылар жаңылмай тапсырманы орындауы керек.
Оқулықтағы №4 зерттеушілік тапсырманы орындайды.
Ойын ойнайды
Кері байланыс жасайды
|
Мақтап, мадақтап отыру
Дескриптор:
Сөздердің қалай айтылатынын білді
Дыбыс түрлерін санады
Жазуларды түсіндірді
«Фигуралар» әдісі
Жұлдызша – «Жарайсың»,
Төртбұрыш – Жақсы,
Үшбұрыш – Талпын.
Дескриптор:
9 санының құрамын білді
Сұрақтарға жауап берді
Дескриптор:
Әр суретке сәйкес сандардың қосындысы мен айырмасын тапты
Тапсырманы өз бетінше орындады
Дескриптор:
Өз бетінші жұмыс жасады
Теңдіктер құрай алды
Дескриптор.
Амалдарды орындады
Амалдар шешуін салыстырды
Дескриптор:
3 санын қаай қосуға және азайтуға болатынын білді
Жазуларды түсіндірді
Дескриптор:
Сандардың құрамын біледі
Ойын арқылы сан құрамын бекітті
«Бағдаршам» әдісі
|
суреттер
Суреттер
Қималар
Қазақстан
Достық
Халық
Сөздері жазылған парақтар
оқулық
оқулық
оқулық
Суреттер
Қима парақтар
Оқулық
Суреттер
Плакат
Балықтар қиындылары
Плакат
Бағдаршам көздері
|


title: Сабақтың тақырыбы: №19 сабақ. Дауыссық дыбыстардың түрлері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты 04.10.2023 Дауыссыз дыбыстар казак тілі

text:
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:
|
2.2.5.1- дереккөздерден (сөздік, анықтамалық, энциклопедия) мәліметті табу жолын анықтап, берілген тақырып, сұрақ бойынша мәліметті іріктеп алу
2.3.5.1 - жіберілген пунктуациялық, орфографиялық қателерді мұғалімнің көмегімен тауып түзету, толықтыру
2.4.1.3* - дауыссыз дыбыс түрлерін ажырату және емлесін сақтап жазу
|
Сабақ
тың басы
5 минут
Өткенді пысықтау
5 минут
Сабақ
тың ортасы
20 минут
Сергіту сәті
2 минут
Сабақты қорыту
6минут
Қосымша тапсырма
2минут
Кері байланыс
5 минут
|
Психологиялық ахуалды жақсарту
Өткенді пысықтау
Үй тапсырмасы
Өткен тақырыптарды пысықтау сұрақтарына жауап бер
Тақырыпты ашу
Дыбыстарды есіне түсіру
Жаңа тақырып
1-жаттығу
Кестеге Қара
Дауыссыз дыбыс түрелрімен таныстыру
ФС тапсырмасы
2-жаттығу
Топтық жұмыс
1-топ
Мәнерлеп оқы.Өлең не туралы?
Жеті атаң туралы айт.
2-топ
Қарамен жазылған сөздерді жатқа жаз.
3-топ
Дауыссыз дыбыс түрлеріне ажырат
Әкем,атамыз,арғы ата,бабамыз,түп ата,тек ата,ұлы ата.
Әкем-к қатаң,м үнді
Атамыз- т- қатаң, м -үнді, з- ұяң
Арғы ата- р -үнді, ғ- ұяң.т -қатаң
Бір, екі – еңкей,
Бүгілмесін тізең.
Үш – төрт шалқай
Иілмесін тізең.
Қолды көтер аспанға
Саусақты соз, жасқанба.
4-жаттығу
Жаңылпашты жатқа айтып, көркем жаз.
Мына балалар
Неменелерің еді?
Немерелерің бе?
Шөберелерің бе?
Неменелерің бе?
Немере, шөбере сөздеріне дыбыстық талдау жаса
Немере-6 әріп,6 дыбыс,3буын
Н- дауыссыз,үнді
Е- дауысты,жіңішке
М- дауыссыз үнді
Е- дауысты жіңішке
Р- дауыссыз, үнді
Е- дауысты үнді
Үй тапсырмасы
3-жаттығу
Суретке қара.Осы сурет бойынша не айтасың?
Суретке сүйеніп, өз отбасыңның шежіре ағашын жаса.
ЕБҚ
Дауыссыз дыбыстарды жазып шық,оларды оқы
ҚЖ:
Қима парақтардағы сөздерге дыбыстық талдау жаса
Бауыр, туыс, атам, бала, анашым.......
|
Бір-бірімен амандасады
Еркін тыныс алады
Сұрақтарға жауап береді
Дыбыс түрлерін естеріне түсіреді
Тапсырмалар
ды орындайды
Жаттығу жасайды
Тапсырмалар
ды орындайды
Дыбыстық талдау жасайды
Үй жұмысын алады
Жеке жұмыс жасайды
Дыбыстық талдау жасап үйренеді
Кері байланыс жасайды
|
Мақтап, мадақтап отыру
ҚБ:
« Баскетбол» әдісі
Тамаша жауаптар!
ҚБ:
« Баскетбол» әдісі
Дескриптор:
1-топ
Мәнерлеп оқиды,
жеті атасы туралы айтады-1б
2-топ
Қарамен жазылған сөздерді жатқа жазады-1б
3-топ
Дауыссыз дыбыс түрлеріне ажыратады-1б
Дескриптор:
Жаңылпашты жатқа айтып, көркем жазады-1б
Сөздерге дыбыстық талдау жасайды-1б
Дескриптор:
Суретке қарап,сурет бойынша өз ойын айтады-1б
Суретке сүйеніп, өз отбасының шежіре ағашын жасайды-1б
Жарайсың»
|
суреттер
Суреттер
оқулық
оқулық
Жұмыс дәптері
Қимылдар
Оқулық
Дыбыстық талдау үлгісі
Шежіре ағашы
Талдау үлгісі
Кері байланыс тақтасы
|


title: Сабақтың тақырыбы: №19 сабақ. Дауыссық дыбыстардың түрлері Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты


title:
Дескриптор
Парасаттылықтың адазат қоғамындағы маңыздылығына сипаттайды

text:
Жаңа сабақ
|
Маңынаны тану
1.тапсырма Суреттер бойынша адамгершілік, инабаттылық, салиқалылық, мейірімділік, ізгілік, әдептілік, ұстамдылық, жайында әңгімелесу.
2-тапсырма.
Тақырып бойынша жаңа сөздермен танысу
үлгі-өнеге - пример, образец,ысырап - напрасная трата
қалыптасу – формироваться ,сауап - благодеяние, добро,бұзылу – нарушаться , кесір - вред, зло
борыш – долг , обал - жалко, жаль ,адамгершілік – человеческий, дағды - навык
3-тапсырма.Мәтінмен жұмыс
Парасаттылық– адам бойындағы кісілік қасиет. Парасаттылық ұғымы ақылдылық пен білімпаздық, мәдениеттілік, көрегенділік, зерделілік мағынасында қолданылады. Парасатты адамға адамгершілік, инабаттылық, салиқалылық, мейірімділік, ізгілік, әдептілік, ұстамдылық, талғампаздық қасиеттері тән. Көпті көрген, көп білетін мұндай адам сөйлейтін әр сөзін ойланып, ақыл таразысына салып айтады. Дәстүрлі қазақ қоғамында парасатты адам бойында кездесетін асыл қасиеттердің біріне айналып, адамгершілік пен өнегелілік тұрғысынан жоғары бағаланған.
«Серпілген сауалдар» әдісі
Адал достық дегенде нені түсінесіңдер? Сендердің де адал достарың бар ма?
Сенің адалдыққа деген сенімін қандай? «Адалдық – адамшылық бастауы» дегенді қалай түсінесіңдер?
«Адалдық, кеңпейілділік, ақкөңілділік, шыншылдық» ұғымдарымен қатар жүре ме? Неліктен?
Ой түйін
«Адамгершілік қасиет - жеке адамның басындағы емес, жалпы қоғамның қордалы байлығы.»
|
Ақпараттық мәтінмен жұмыс
Дескриптор-суреттердегі парасатты
лық қасиеттерді ажыратады;
сипаттама береді;
Дескриптор
- әдіп ұғымына талдау жасайды;
Оқушылар мәтіндегі әр абзацтағы негізігі ойды анықтаңдар. Төменде берілген сөйлемдерді жазып алып, есте сақтаңдар
|
|


ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Ең үздік жауап»
ҚБ «Алақан-жұлдыз»
ҚБ «Ең ұтымды жауап»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
|
Қорытынды
|
Кері байланыс
Алдымен біз былай деп ойладық.....
Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............
Проблеманы шешу үшін......жасадық.
Бұдан біз..................көрдік.
Демек, бұл мынаны білдіреді.................
|
Тақырып бойынша не білетінін, , не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалайды
|
А4, конспект
|
Үй тапсырмасы
|
Адам бойындағыеңізгіқасиет - парасат
|
|
|
|
7 сынып
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
|
Парассаттылық және этика
|
Педагогтің аты-жөні
|
|
Күні:
|
|
Сынып:
|
Қатысушылар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Сабақтың тақырыбы
№2
|
Әдептілік қағидалары
|
Сабақтың мақсаты
|
Оқушыларды әдептілік туралы түсініктерін кеңейту арқылы
айналадағы адамдармен қарым – қатынас орнатуда әдептілік қағидаларын сақтау қабілеттерін дамыту.
|
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
|
Педагогтің әрекеті
|
Оқушының әрекеті
|
Бағалау
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру
кезеңі
|
Ой қозғау
Қазақ халқында әдептілік, сыпайылық тәрбиедегі басты ұстанымдардың бірі. Адамның қандай жағдайда да әдептілік сақтауы ұнамды қасиет. Халқымыздағы әдептіліктің, кішіпейілділіктің бір көрінісі үлкенді сыйлау, құрметтеу, «сіз» деп сөйлеу, атын атамай, есімінің соңына еке деген сыпайылықты білдіретін жұрнақ сөз қосып айту. Мәселен, Қазбек − Қазеке, Дәулет − Дәуке, Бауыржан − Бауке деген сияқты. Мұндай жұрнақ басқа тілдерде кездеспейді.
Мұны XX ғасырдың бас кезінде белгілі орыс ғалымдарының бірі Л. Баллюзек те байқап былай деп жазған: «Қазақтардың сыпайылығы, кішіпейілділігі мен әдептілігінің бір көрінісі жасы үлкен кісілердің есіміне еке (әке) сөзін қосып айтуы». Үлкен кісіге «сіз» деп сөйлеу де әдептіліктің белгісі еді.
|
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title:
ҚБ «Мадақтау»

Тақырыптық суреттер

Жаңа сабақ

text:
Мәтінмен жұмыс Әдептілік қағидалары - Өнегелі өмір Әдептілікті сақтау адамның арына байланысты. Қандай да бір әдептілік қағидасына немқұрайды қараған адам міндетті түрде қандай да бір жазамен жазаланбайды. Бірақ, ол елдің көзінде жағымсыз күйде қалады. Міне, адамды күйіндіретін де осы мәселе. Яғни оның ары кісіні әдепті болуға итермелейді. Әдепсіздікке жүгінген жағдайда өз ар-ұжданының азабына ұшырайды. Әдептіліктің адамға рухани әсері осында жатса керек.
Қоғамдағы ең бағалы адам — әдепті адам. Әдепті адамдар - коғамның баға жетпес байлығы, әрі мәртебесі. Қай қоғамда әдеп жоғары қойылса, сол қоғамның абыройы жоғары, түрмысы да бақуатты болады. Бір адамның қандай да бір әдепсіздік ісі міндетті түрде айналасына күйедей жүғып, қоғамға зор зиянын келтіреді. Халыктың: "Бір қарын майды бір күмалақ шірітеді",- дейтіні сондықтан болса керек.
Адамгершілік сезім де осы әдептен басталады. Адамның жеке басындағы адамдық қасиеттерін, оның адамгершілік сезімдерін әдеп жетілдіреді. Жалпы алғанда, әдеп адамды мейірімді, рақымды етіп, ол арқылы қоғамды бақытқа кенелтеді. Лұқпан хакімнен "Әдептілікті кімнен үйрендің?" деп сүраған корінеді. Сонда ол: "Әдепсіздерден. Әдепсіздің тұрпайы корінген әрекетінен бойымды аулақ салдым" деген екен. Адам осылай өзін-өзі тәрбиелей алуға тиіс. Өйткені, не нәрсе болмасын тәрбие аркылы ғана іске асады.
Адамның жеке басы дегеніміз — оның кісілігі. Ал, кісілік дегеніміз — адамның абыройы, беделі, дәрежесі. Бұның бәрінің ұйытқысы — әдептілік. Ендеше, адам өзінің өмір сүру салтын, ғүмыр кешу колын осы әдептілікке негіздеуі керек. Әдептілік адамның жеке күлқын жолға кояды, оны қоғамға пайдалы адам етіп шығарады. Бүл түрғыдан алғанда адамдардың коғамдык өмірі осыған байланысты болып келеді. Яғни, қоғам жеке адамдардың жақсы болуын калайды. Ал, адамды жақсы ететін — әдеп.
Жеке адам өмірін әдептілік қағидаларына сай калыптастыру керек-ақ. Алайда мұны дүрыс түсінбейтін адамдар да кезігіп калады. Олар: "Жеке адамның өміріне ешкім араласпауы керек, әркім өз өмірін өзі біледі" деген пікірге жүгінеді.


title: Мен әдепті баламын - Сабақтың тақырыбы №1 Адам бойындағы ең ізгіқасиет парасат Сабақтың мақсаты

text:
Мен әдепті баламын
Мені үлкендер әдепті деп мақтайды,
Мінезімнен теріс қылық таппайды.
Ал егер сен жалқау болсаң тілазар,
Ондай әдет жақсылыққа жатпайды.
Айтқан тілді аламын,
Айтқан жерге барамын,
Мен әдепті баламын.
Қарсы алдынан кесіп өтпей көлденең,
Қашанда мен үлкендерге жол берем.
Абайсызда қалса біреу сүрініп,
Сол заматта сүйеніш боп, қол берем.
Тілін алып кішінің де кәрінің,
Көңілінен шығып жүрмін бәрінің.
Ата-ананың айтқан сөзін тыңдауды
Әдептілік белгісі деп таныдым.
|
Ақпараттық мәтінмен жұмыс
Дескриптор
Парасаттылықтың адазат қоғамындағы маңыздылығына сипаттайды;
Дескрипторқарым-қатынаста адамгеошілік қасиеттеріне талдау жасау;
Оқушылар өлеңді мәнерлеп оқып мағынасын талдайды.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Ең үздік жауап»
ҚБ «Алақан-жұлдыз»
ҚБ «Ең ұтымды жауап
|


title: Қысқа мерзімді жоспар - Сабақтың тақырыбы №1 Адам бойындағы ең ізгіқасиет парасат Сабақтың мақсаты

text:
Оқушыларды мектепте өзін ұстау тәртібі мен ережелерімен таныстыра отырып, әдептілікке, ұқыптылыққа, өзін-өзі басқара алуға тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру кезеңі
Ой қозғау Мектеп ережелері. Мектепте өзін қалай ұстау керек: сыныпта, үзілісте, асханада өзін-өзі ұстау ережелері Мектепте өзін қалай ұстау керек Заманауи этикет дегеніміз – танысу, амандасу, қоғамдық орындарда өзін ұстау, қонаққа бару, дастарханды дұрыс жайып, тамақ кезінде өзін ұстау, т.б. үйрететін мінез-құлық ережелері мен әдептілік ережелерінің тұтас жиынтығы. Мектептегі әдептілік ережелері бала кезінен қалыптаса бастайды.
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
ҚБ «Мадақтау»
Тақырыптық суреттер
Жаңа сабақ
ОҚУШЫЛАРДЫҢ МЕКТЕПТЕГІ ЖАЛПЫ ТӘРТІП ЕРЕЖЕЛЕРІ 1. Мектепке алдын ала, сабаққа 15 минут қалғанда келу керек. 2. Сыртқы түрі оқу орнына сәйкес болуы, киімі таза және жинақы болуы керек. 3. Оқушының жанында үнемі ауыстырылатын аяқ киім болуы керек, ол сыртқы киім сияқты мектеп шкафында шешілуі керек. 4. Сабақты бастамас бұрын студент алдағы сабаққа қажеттінің барлығын дайындап, күнделік, қалам, дәптер, оқулық және т.б. бар-жоғын тексеруі керек. 5. Мектеп аумағына қарудың кез келген түрін, алкогольді, темекіні, есірткі және улы заттарды және сол сияқтыларды әкелуге қатаң тыйым салынады. 6. Сабақтар мен үзілістер кезінде оқу орнынан рұқсатсыз шығуға болмайды. Дәлелді себептермен сабаққа келмеуі дәрігердің анықтамасымен (ауру кезінде) немесе ата-анасының түсіндірме хатымен расталуы керек. 7. Мектептегі оқушының мінез-құлық ережелері үлкен оқушыларды құрметтеу және төменгі сынып оқушыларына деген қамқорлық ұстанымдарына негізделген. 8. Оқушылар мектеп мүлкін, соның ішінде жиһазды, кітаптарды және т.б. қорғауға және ұстауға міндетті.
Логикалық тапсырмалар блогы. Семанткикалық карта
Тапсырма Дұрыс (+) Бұрыс (-)
Сабақтан себепсіз қалмау.
Үй тапсырмасын орындамау
Ұялы телефон әкелу
Досына көмектесу
Дәлізде жүгіру
Жаттықтыру және білімді есепке алу блогы.
1-деңгей
1. Мектепке келе сап, оқушы ең алдымен не істеуі керек?
А) бірден сыныпқа барады;
Ә) сырт киімін шешіп, аяқкиімін ауыстырып, сыныпқа барады;
2. Қандай заттарды мектепке өзіңмен бірге алып келуге болмайды?
А) айналадағылардың өміріне және денсаулығына қауіпті заттарды;
Ә) ұялы телефон, плеер;
3. Сабақтың басталу белгісі:
А) қоңырау;
Ә) қоңыраулы сағат;
4. Оқушы мұғалім сыныпқа кірген соң не істеуі керек? А) орнынан тұру;
Ә) достарымен сөйлесу;
Б) сыныптан шығу;
5. Мұғалімге сұрақ қою үшін оқушы не істеуі керек?
А) мұғалімнің сөзін бөліп, сұрақ қою;
Ә) қолын көтеру;
ІІ деңгей: топ ішінде жұмыс істеудің ережелерін құрастыр
1:––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––.
2:–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
3: –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
ІІІ деңгей Сөйлемді толықтыр»әдісі арқылы тиісті сөзді табу.
Сабаққа ……….(кешікпеу)
Партаға ……….(дұрыс отыру)
Асханада ……….(шулама,)
Дәлізде ……….(жүгірме)
Сырттан қонақ келгенде ……….(орнымыздан тұрамыз)


title:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ

text:
Оқушыларға сөйлесе білу де әдептілікке жататындығы туралы түсіндіре отырып мәдениетті, әдепті , сыпайылықты үйрету.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру кезеңі
Ой қозғау Сөйлеу әдептері
Сөйлеу әдептерінің біріншісі көп сөйлемеу. «Көп сөз өтіріксіз болмайды, көп мал харамсыз болмайды» деген аталы сөз бар. Көп сөйлеу зейін кемшілігі және ақыл әлсіздігінің белгісі. Адамның құрметін, қадірін кетіреді. Надан сөйлегенде үнсіз отырған адам сабыр етуді үйренеді. Сөз өте маңызды. Бір сөзбен адам мұсылман болады. Сөйлегенде боқтау, сөгу секілді әдепке қайшы сөздерден ұзақ болу керек. Мұндай жаман сөз айту ұятсыздық белгісі болып табылады.
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
ҚБ «Мадақтау»
Тақырыптық суреттер
Жаңа сабақ
Этикет туралы ертегі.
Мінез-құлық ережелері
Ертеде Әдеп деген жас жігіт өмір сүріпті. Ол шынымен де танымал болғысы келді, өзін басқалардан ерекшелейтін нәрсе. Мен басқалар сияқты болғым келмеді. Жақсылық па, жамандық па? Ол мұны қалай істеу керектігін ойлады, бірақ ол мұны ойлай алмады, содан кейін ол жақсы шеберге барды: «Маған адамдар арасында көзге түсетін нәрсе ойлап табуға көмектесіңіз.» «Жақсы», - деді сиқыршы. Сіз есте қаласыз. «Онда сенің атыңды әлі ешкім естімеген елге бару керек. Бұл елдегі алғашқы қадамдарыңыздан бастап, сіз өзіңізді бәрі сізді байқап: «Бұл кім?» Деп сұрайтындай етіп көрсету керек. Егер сіз өзіңізді осылай білдіре алсаңыз, адамдар: «Бұл кім?» Деп сұрайды. «Кім бәрін соншалықты әдемі жасай алады?» Жауапты тыңдау - «Бұл этикет», - олар сіздің атыңызды және сізді есте сақтайды. Менің қолымнан келмейді. Бірақ мен бұл немесе басқа жағдайда өзімді қалай ұстау керектігін қайдан білемін? Қалай екенін білмеймін.-Ал сенің әрқашан басқаларға не ұнамды, тартымды болатынын ойлап, сосын істеуге уақыт табасың.-Мен елестете алмаймын.-Келейік. Сиқыршы таяқшасын бір сілтеді, ал тазалықта қызыл дастарханмен жабылған үстел пайда болды, арқасы ойылған және қисық аяқтары бар орындық. «Отыр,» деп шақырды сиқыршы. Көршілерді мазаламас үшін өзіңізді құшақтауыңыз керек. . Үстелге отыруға үйрету. Ал жас жігіт дауыс талап еткендей мойынсұнып отырды. Дауыс бірден бәсеңдеп: – Жарайсың. Сіз қабілетті жассыз. Әр түрлі штаттардың ақсүйектер отбасыларында жас жігіттерді дастархан басында отыруды үйрету үшін денелері мен шынтақтарының арасына кітап қойып, үстел басында отырғанда ұстауды бұйырған. Қоштасу сөздері. -Ұнады ма? — деп сұрады шебер.Иә, өте қатты.— Неліктен үстел басындағы мұндай поза жағымды көрінеді деп ойлайсыз?Мұндай әрекет мінез-құлықтың сұлулығы мен қарапайымдылығын көрсетеді, өйткені ол басқаларға құрмет пен басқалар туралы ойлау қабілетін көрсетеді.
1.Сөйлесу әдептері дегеніміз не?
2.Неліктен адамдар өздерін әдепті ұстау керек деп ойлайсыздар?
3.Өзіңізді достарыңыздың арасында қалай ұстап жүрсіз?
«А,В,С» А-сұрақ қояды.
В-жауап береді.
С – айтқан жауаптарды бақылайды, толық болмаса толықтырады.
Оқушылар топта үшеуден отырады. А — сұрақ қоюшы, В – жауап беруші, С — бақылаушы рөлін атқарады. Бақылаушы қажетті жерлерін түртіп алып, әңгіме соңында қорытынды береді.
Оқушылар осы сұрақтарға жазбаша стикерге жауап береді. Ұсыныс, тілектерін айтады.


text:
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Ең үздік жауап»
ҚБ «Алақан-жұлдыз»
ҚБ «Ең ұтымды жауап»
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Тірек-сызбалар
Кесте
Қорытынды
Кері байланыс
бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
бүгін сабақта қуантқаны.....
мен өзімді.....үшін мақтар едім.
маған ерекше ұнағаны.....
сабақтан соң маған........келді.
бүгін маған..........сәті түсті.
қызықты болғаны.....
......қиындық тудырды.
менің түсінгенім.....
енді мен......аламын.
Тақырып бойынша не білетінін, , не білгенін жазады
Оқушылар бағалайды
Үй тапсырмасы
Сөйлесу әдептері не ереже құрастыру
Қысқа мерзімді жоспар
Бөлім:
Парассаттылықжәне этика
Педагогтің аты-жөні
Күні:
Сынып:
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы №5
Кемшіліктермен жұмыс істеу - кемелдікке апаратын жол
Сабақтың мақсаты
Оқушы өз бойындағыкемшіліктерін таба алуына көмектесе отырып, өзін-өзі басқара алуына, өзін-өзі тәрбиелеп қателіктерін түзей алуына дағдыландыру.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру кезеңі
Ой қозғау Адамға қойылатын басты талап–асыл да ізгі рухани- адамгершілік қасиеттерді бойына сіңірген, ұлағатты азамат болып шығу. Өйткені адам–өзінің адамгершілігімен,қайырымдылығымен, адалдығымен және әділеттігімен ардақты. Халқымыз қайырымды-мейірімді жанды «адамгершілігі мол адам» деп дәріптеген. Қайырымды-мейірімді жан–өзгелерді, басқа адамдарды ойлап, соларға қол ұшын беруші жан. Ал, адамдардың қамын жеу дегеніміз адамгершілікке келіп саяды.Адамгершілік–адамның рухани арқауы. Мұны адамгершілік туралы айтылған мақал-мәтелдерден байқауға болады.
Адамгершілік болмай, әділдік болмас.
Адамның ұяты бетінде, адамгершілігі ниетінде.
Асыңа тойғызбасаң да, ақ ниетіңе тойғыз.
Су бермегенге, сүт бер, ақ ниетіңді білсін.
Оқушылар өз ойларын ортаға салады.
Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу
ҚБ «Мадақтау»
Тақырыптық суреттер
Жаңа сабақ
Кемеңгер- ақылдың, дарынның ең жоғарғы даму деңгейі
"Ғылым таппай мақтанба"
Ғылым таппай мақтанба.
Орын таппай баптанба.
Құмарланып шаттанба.
Ойнап босқа күлуге.
Бес нәрседен қашық бол,
Бес нәрсеге асық бол,
Адам болам десеңіз.
Тілеуің, өмірің алдыңда,
Оған қайғы жесеңіз.
Өсек, өтірік, мақтаншақ,
еріншек, бекер мал шашпақ –
Бес дұшпаның, білсеңіз.
Талап, еңбек, терең ой,
Қанағат, рақым, ойлап қой –
Бес асыл іс, көнсеңіз.
Жамандық көрсең нәфрәтлі,
Суытып көңіл тыйсаңыз.
Жақсылық көрсең ғибрәтлі,
Оны ойға жисаңыз.
Ғалым болмай немене,
Балалықты қисаңыз?
Болмасаң да ұқсап бақ,
Бір ғалымды көрсеңіз.
Ондай болмақ қайда деп,
Айтпа ғылым сүйсеңіз,
Сізге ғылым кім берер,
Жанбай жатып сөнсеңіз?
1. Абай атамыздың сөзінен қандай тәрбие алуға болады?
2. Өзіңізге сыни көзбен қарайсыз ба?
3. Өз кемшіліктеріңіз болса түзетуге тырысасыз ба?
4. Өз кемшіліктеріңізбен жұмыс жасайсыз ба?
«Бұл кім?» Жүргізуші ( мұғалім немесе әдейі дайындалған оқушы) сыныптағы бір оқушыны ауызша сипаттайды: оның бет әлпетін, сыртқы пішінін, киімін, сөйлеу мәнерін, әдеттерін т.б.келтіреді. Әрине, ол оқушының есімін атауға болмайды және де сипаттардың барлығы да жағымды тұрғыдан болуы керек, мұнда оқушыны мақтаған дұрыс.
Бір-екі сипаттан кейін жүргізуші оқушылардан: «Бұл кім? Сіздер таптыңыздар ма?» деп сұрап, олардың жауаптарын тыңдайды. Оқушылар таппаса, сипаттауды әрі қарай жалғастыра береді.
Ақпараттық мәтінмен жұмыс
Оқушылар қойылған сұрақтарға жауап береді
Оқушылар бүгінгі тақырыпқа байланыс-ты сұрақтарға жауап береді
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Ең үздік жауап»
ҚБ «Алақан-жұлдыз»
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Тірек-сызбалар
Кесте
Қорытынды
Кері байланыс
бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
бүгін сабақта қуантқаны.....
мен өзімді.....үшін мақтар едім.
маған ерекше ұнағаны.....
сабақтан соң маған........келді.
бүгін маған..........сәті түсті.
қызықты болғаны.....
......қиындық тудырды.
менің түсінгенім.....
енді мен......аламын.
Тақырып бойынша не білетінін, , не білгенін жазады


title: Сабақтың тақырыбы №1 Адам бойындағы ең ізгіқасиет парасат Сабақтың мақсаты 7 сынып 1-2-3 -4-5 сабақ

text:
Оқушыларды айналадағы адамдар мен рухани құндылықтар негізінде қарым – қатынас орнату қабілеттерін дамыту, ізгілікке және адамгершілікке жат әрекеттер туралы түсініктерін қалыптастыру
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт
Педагогтің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Ұйымдастыру кезеңі
Ой қозғау
1.Суреттерде не көріп отырсыздар?
2.Не ерекше болды?
3.Тақырыпты болжап көріңіз....
Болжамдарын негіздейді
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру.
Мәтінмен жұмыс Парасаттылық департаменті – сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру идеологиясын алға тарта отырып, мемлекеттік билік пен қоғам арасында тығыз өзара байланысты орнату бағытында жұмыс жасайтын органдардың бірі болып табылады.
«Попс формуласы»: Парасаттылық – азаматтық қоғамның құрылу кілті 1-қадам: «Менің ойымша...»
2-қадам: «Себебі мен оны былай түсіндіремін...»
3-қадам: «Оны мен мынадай фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын...»
4-қадам: «Осыған байланысты мен мынадай қорытындыға келдім...»
Дәйексөз. «Адам өміріндегі ең тамаша нәрсе оның басқа адамдармен қарым - қатынасы» А.Линкольн Сұрақ: 1. Жарасымды қарым – қатынас дегенді қалай түсінесіңдер?
2. Кез келген адаммен қарым – қатынас жасау үшін адамға қандай қасиет керек деп ойлайсыңдар?
3. Ол қасиеттер өз бойларыңда бар ма?
«File» әдісі «Парасаттылық негізіндегі қарым-қатынас» пікіріне талдау жасаңыз


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-1-adam-bojindafi-e-izgiasiet-parasat-sabati-mas.html#Дәйексөз._«Адам_өміріндегі_ең_тамаша_нәрсе_оның_басқа_адамдармен_қарым_-_қатынасы»_А.Линкольн

title: Сабақтың тақырыбы №1 Адам бойындағы ең ізгіқасиет парасат Сабақтың мақсаты


title: Сабақтың тақырыбы №1 Адамзат мәдениетінің рухани адамгершілік әлемі Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту

text:
Сабақтың кезеңдері / Уақыт
|
Педагогтің іс-әрекеті
|
Оқушының
іс-әрекеті
|
Ресурстар
|
Ұйымдастыру кезеңі (1 мин)
1. Жағымды көңіл күй (1-3 мин)
|
Мұғалім оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді. 5 «Т» ережесі.
Мұғалім «Су асты патшалығына саяхат» жағымды көңіл күйге келу жаттығуын өткізеді.
|
Оқушылар мұғаліммен амандасып, 5 «Т» ережесін еске түсіреді. «Су асты патшалығына саяхат» жасап, жағымды күйге келіп, терең ойлауға бейімделеді.
|
Оқулық, мұғалімдерге арналған әдістемелік құрал, Слайдтар, АКТ
|
2. Алдын ала берілген үй тапсырмасын тексеру (әңгімелеу) (3-5 мин)
|
«Менің қызыққа толы демалысым» тақырыбында эссе жазу.
Сұрақтар:
- Жазғы демалысты қалай өткіздің?
- Жаз айын несімен ұнатасың?
- Демалыс кезінде кімге қандай жақсылық жасадың? Әңгімелеп бер.
|
Оқушылар сұрақтардың көмегімен жаз айын қалай өткізгені туралы әңгіме жүргізіледі.
|
Жазғы демалысқа арналған түрлі-түсті суреттер.
|
3. Жағымды ой-пікір (дәйексөз)
(3-4 мин)
|
Дәйексөз
Алдымен өзіңді – өзің таны.
Сократ
Сұрақтар:
1. Өзіңді-өзің тану дегенді қалай түсінесің?
2. Дәйексөзден қандай ой түйдіңіз?
|
Оқушылар Сократтың қанатты сөзінің мағынасын талқылайды, оны бірнеше рет қайталайды және дәптерге жазады.
|
Презентация, слайд.
Жұмыс дәптерлері.
|
4. Оқиғалар айту (әңгімелесу)
(4-8 мин)
|
Бейне көрсетілім
https://www.youtube.com/watch?v=6Jx29DNEaME
Сократ туралы бейне көрсетілім
Сұрақтар:
Сократ деген кім?
Ол қарапайым адамдармен не жайлы әңгімелесуші еді?
Сократты не үшін қамауға алды?
Жазадан құтылу үшін Сократқа қандай шарт қойды?
Сократ елінің адал азаматы екенін қалай көрсетті?
Өзің ұлы адамдардың бойында қандай қасиеттер болады деп ойлайсың?
|
Оқушылар оқиғаны тыңдағаннан кейін, шындықты айту, басқалардан жақсылықты іздеу, оптимизм, кішіпейілдік адам өмірінің шынайы тағдыры туралы терең ойланады.
|
«Ұлылардан ұлағат» топтамасынан.
|
5. Шығармашылық жұмыс
(12-15 мин)
|
Мұғалім оқушыларды 3 топқа біріктіреді және топта жұмыс ұйымдастырады:
1-тапсырма. Постер қорғау
Оқулықта берілген грек даналарының нақыл сөздерімен танысып, оны көкейлеріне түйіп алу тапсырылған. Бұл даналықпен айтылған нақыл сөздерде келтірілген ар, сөз, ақыл, ұят, білім сияқты құндылықтардың мәнін жете түсініп постер қорғау.
2-тапсырма.
Сократтың нақыл сөздерін оқып, дәптердегі «Қос жазба күнделігін» толтыру.
3-тапсырма.
Өз ойларынан қанатты сөздер ойлап тауып, дәптерлеріне жазу.
|
Оқушылар өз жұмыстарын сыныпқа таныстырады.
|
Баяу әуен қойылады. Тапсырманың шарты айтылады. 10минут уақыт беріледі.
|
6. Үй тапсырмасы
(1-2 мин)
|
Оқулықтан №2 сабақ 8-бет
Оқиғалар топтамалары (Эзоп)
Оқиғаларды оқып, талдау сұрақтарына жауап беру.
|
Оқушылар үй тапсырмасын жазады.
|
Күнделіктеріне жазып алады.
|
7. Топпен ән айту
(2-3 мин)
|
Бала тілегі
Өлеңін жазған:
Сержан Молдасанұлы
Әнін жазған: Фарида Жолдасова
Бал-балалық, балдырған шақ сан арман,
Барлық бала армандауға жаралған.
Кел, достарым, әндетіңдер, билеңдер,
Гүлденсін деп атамекен қара орман.
Болашақтың иесіміз бәріміз,
Туған жердің түрлендірер нәріміз.
Алтын бесік-ұлан –байтақ елімде,
Жарқын болсын шырқап айтар әніміз.
Қалықтаған көгершінмін көгімде
Мұңаймасын ешбір бала елімде
Ата берген батаменен көркейсін
Ұлы Отаным тілегім сол меніңде
|
Оқушылар мұғаліммен бірге әдемі нотада ән шырқалады.
|
Экранға өлеңнің мәтіні көрсетіледі.
|
8. Сабақтың қорытынды сәті
(1 мин)
|
Мұғалім оқушыларға көздерін жұмып, сабақта не ұнағанын еске түсіріп, оны жүрегінде сақтауды ұсынады. Мұғалім оқушыларға өз мақсаттарына жетулеріне тілек білдіріп бүгінгі сабақ үшін рахмет айтады.
Бүгінгі сабақтан алған жақсы қасиеттерді бойларыңызға сіңіріп, жүректеріңізге түйіп алыңыздар.
|
Оқушылар рефлексия жасайды.
|
Баяу композиция қойылады.
|


title: Таным философиялық мәселе ретінде

text:
6-апта
Ғылымдағы әдіс мәселесі. Ғылым мен техника.
1. Ғылыми таным әдістері.
2. Ғылым және техника. Ғылыми-техникалық прогресс мәселелері
және қазіргі
ғылымның даму келешегі.
3. Қазіргі ғылым және этика.
4. Қазақстанның үшінші жаңаруындағы цифрлық технология.
5. Сциентизм және антисциентизм.
6. Қазақ философиясындағы білім мәселесі.
7-апта
Қазіргі философиядағы адам мәселесіне салыстырмалы талдау
1. Белсенді адам: прагматизм.
2. Бір өлшемді адам: Г.Маркузе.
3. Қазіргі қазақ философиясындағы адам мәселесі.
4. Қазіргі жаһандық әлемдегі адам және ақпараттық мәдениет мәселелері.
5. Қайта өрлеу және жаңа дәуірдегі адам мәселесі.
6. Қазақ философиясындағы адам мәселесі. Абай мен Шәкәрім – адам және
оның болмысы жөнінде.
8-апта
Практикалық тәжірибеде өмірдің мәнін іздеудің маңызды аспектілері:
философиялық талдау.
1. Адам өмірінің категориялары: бақыт, сенім, өмір мен өлім.
2. Өмірдің мәні: фатализм,
гедонизм,
еріктілік,
функционализм,
прагматизм,
эвдемонизм, альтруизм.
3. Қазақ философиясындағы өмірдің мәні туралы ізденіс.
4. Махаббат адам тіршілік етуі мен өмірінің мәні ретінде.
5. Өмірдін антологиялық және аксиялогиялық мазмұны.
9-апта
Этикалық концепциялар.
1. Этикалық дилеммалар: жағдаяттық талдау.
2. Қазақ философиясының экзистенциалдық сипаты.
3. Этикалық ілімдердің тарихи типтері.
4. Утилитаризм және деонтологиялық теориялар.
4. Жүсіп Баласағұн философиясындағы әділеттілік мәселесі.
5. «Құт», «қанағат», «тәуба», «әділет», «сабыр» категориялары.
6. Этикалық ілімдердің тарихи типтері. Құндылық түсінігі.
7. Қолданбалы этика. Саясаттағы және бизнестегі аксиологиялық мәселелер.
10-апта
Достарыңызбен бөлісу:


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-1-apta-filosofiya-bilim-men-ruhani-izmet-tri.html?page=2#Практикалық_тәжірибеде_өмірдің_мәнін_іздеудің_маңызды_аспектілері:_философиялық_талдау.

title: Таным философиялық мәселе ретінде


title: Ерік еркіндігі мәселесін түсіну және түсіндіру

text:
5. ХХ-ХХІ ғасырлардағы эстетикалық сана.
6. Нонклассикалық паракатегориялар. Лабиринт, Абсурд, Күнделіктілік,
Симулякр және артефакт, Интертекст
және гипермәтін, Деконструкция.
12-апта
Қоғам – философия пәні ретінде
1. Әлеуметтік философияның пәні.
2. Қоғамның типтері. Жаңару. Урбандану.
3. Постиндустриалдық қоғам. Ашық қоғам. Желілік қоғам.
4.
Мәдениет, оның табиғаты мен мәні. Мәдениет ерекшелігі қоғам болмысының
формасы ретінде.
5. Материалдық және рухани мәдениет.
6. Әлемдік және ұлттық мәдениет.
13-апта
Тарих философиясы
1. Тарих философиясының пәні. Тарих философиясының даму кезеңдері мен
негізгі тәсілдері.
2. Формациялар және өркениеттер. Өркениеттер типтері.
3. Қазақ философиясындағы тарихи даму мәселесі.
4. Асан Қайғы: Жерұйық философиясы.
5. Абай мен Шәкәрім шығармашылығындағы халық тағдыры.
6. ХХ ғ. бірінші жартысындағы зиялылар шығармашылығындағы қазақ
халқының еркіндігі мен ұлттық тәуелсіздігі идеясы.
7. Қазіргі Қазақстанның тәуелсіздік философиясы.
14-апта
Достарыңызбен бөлісу:


title: Қазіргі қоғамдағы дін - Сабақтың тақырыбы 1-апта Философия білім мен рухани қызмет түрі

text:
Қазіргі қоғамдағы дін
1. Дін анықтамалары. Дін функциялары.
2. Дін және философиялық білім.
2. Әлемдік діндер: буддизм, христиандық, ислам.
3. Дін, конфессия, дәстүрлі діндер, дәстүрлі емес діндер, діни қозғалыстар
туралы түсінік.
4. Дін және өнер.
5. Сопылық (Әл-Ғазали, Қожа Ахмет Яссауи).
6. Батыс философиясының дәстүріндегі дінді түсіну.
15-апта
Қазіргі қазақстандық қоғамдағы жаңғырту үдерістері
1. Қазіргі Қазақстандағы жаңғыру үдерісі: әлеуметтік-саяси, экономикалық,
мәдени қырлары.
2. Қоғамдық сананы жаңартудың негізгі бағыттары.
3. «Мәңгілік Ел» стратегиясының философиялық негіздері.
4. «Мәңгілік Ел» стратегиясы қазақстандық қоғамды жаңғыртудың негізі
ретінде.
5. «Рухани жаңғыру» жобасы және оның Қазақстанның тарихи дамуындағы
маңызы.
Достарыңызбен бөлісу: |


«Философия» пәні бойынша Семинар сабақтарының жоспары
Апта
Сабақтың тақырыбы
1-апта
Философия білім мен рухани қызмет түрі
1. Философиялық білім түсінігі
2. Философиялық проблемалардың өзіне тән ерекшеліктері
3. Философиялық ойлау түрі – сын және күмәндану.
4. Философияның адам және қоғам өміріндегі рөлі.
5. «Ойлау мәдениеті» түсінігі
6. Көркем-әдеби ой және философиялық рефлексия.
2-апта
Философия, оның пәні мен қызметі
1.
Мифология, дін және философияның қатынасы.
2. Философияның анықтамалары, түрлері мен бағыттарының санқырлылығы
және философиялық пайымдау тәсілдерінің әртүрлілігі.
3. Философияның негізгі бөлімдері – онтология, гносеология,
философиялық
антропология, логика, этика, эстетика, әлеуметтік және саяси философияның
сипаттамалары.
4. Философия мен жеке ғылымдардың арақатынасы
5. Философияның дүниетанымдық және әдіснамалық қызметтері.
3-апта
Сана және бейсаналық: философиялық концепцияларды салыстырмалы
талдау.
1. Жан, ақыл, парасат, рух.
2. Адамның рухы мен рухани іс-әрекетінің табиғаты. Тәндік және руханилық.
2. Сананың шығу тегі мен мәні: негізгі концепциялар
3. Сана құрылымы. Бейсаналық, сана, жоғары сана (асқақ сана)
4. Бейсаналықтың философиядағы негізгі концепциялары.
5. Тіл және ойлау.
4-апта
Болмыс және онтологияның негізгі категорияларын талдау
1. Философия тарихында болмыс категориясының қалыптасуы және дамуы.
2. Материя туралы түсінік, материяның өмір сүруінің негізгі формалары.
3. ХХ ғасыр философиясындағы болмыс мәселесі.
4. М. Хайдеггер философиясындағы болмыс пен уақыт
5. Онтологияның негізгі
категориялары
6. Қазақ философиясында болмыс мәселесі.
7. Абай дүниетанымдағы Құдай және адам мәселесі.
5-апта


title: Сабақтың тақырыбы 1-апта Философия білім мен рухани қызмет түрі


title: Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

text:
Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады.
Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.
Бұл сабақта дифференциацияны сабақтың негізгі кезеңінде оқу мақсатына лайықтап жүргіздім.
|
Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз.
Оқушылардың жаңа сөздерді, ақпаратты түсінегіндігін кері байланыс және жетістік критерийлері арқылы тексеремін.
|
Сабақ жоспарын құру үшін сізге өзге пән мұғалімдерінің көмегі керек пе?
Берілген тапсырмалардың қайсыбірі оқушылардың қауіпсіздігіне немесе денсаулығына қауіп төндіре ме?
Оқушылар сабақ барысында өздерінің АКТ дағдыларын дамыта ала ма?
Осы сабақ барысында НЗМ құндылықтарын дамытуға қандай мүмкіндік бар?
|


title: Сабақтың тақырыбы 1-БӨлім: Толғауы тоқсан қызыл тіл Жамбыл Жабаев «Июнь жарлығы» / «Зілді бұйрық»

text:
Сабақ: 4
|
Мектеп: Қарағанды қ. ХББ НЗМ
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні: Есенжолова А.О.
|
Сынып:7L1
|
Қатысқан оқушылар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
1-БӨЛІМ: Толғауы тоқсан қызыл тіл
Жамбыл Жабаев «Июнь жарлығы» / «Зілді бұйрық» /
|
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:
|
Б/С3. Әдеби эссе
|
Сабақ мақсаты
|
7.Б/С3.Шығарманы ұлттық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.
|
Құндылықтарды игерту
|
Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, академиялық әділдік.
Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың жеке отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу дағдылары негізінде жүзеге асады.
|
Пәнаралық байланыс
|
Мәдениеттану, тарих: ХХ ғасырдағы тарихи оқиғалар, фольклористика
|
АКТ-ны қолдану дағдылары:
|
PowerPoint
|
Бағалау критерийлері:
|
Шығарманы ұлттық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазады;
Эссеге қойылатын талаптарды қатаң сақтайды.
|
Дескрипторлар:
|
- Эссенің кіріспе бөлімінде не туралы жазылатынын біледі;
- Негізгі бөлімінде не туралы жазылатынын біледі;
- Қорытынды бөлімінде не жазылатынын біледі;
- Шығарманы ұлттық құндылық тұрғысынан талдайды.
|
Тілдік мақсаттар:
|
Тілдік мақсаттарыңызды белгілеңіз, соның ішінде қолданылатын сөздер мен сөз тіркестерге мысалдар келтіріңіз.
Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер: Верный, жандарал, бұйрық, пристав, қойдай шулау, кірерге жер таба алмау т.б.
Пән лексикасы және терминология:
Мен ..............+ і.с. жұмысын «жетті» деп бағаладым, себебі....
|
Осыған дейін меңгерілген білім
|
Июнь жарлығы туралы тарихтан оқығандары туралы сұралады.
|


url: http://emirsaba.org/sabati-tairibi-1-bolim-tolfaui-tosan-izil-til-jambil-jabaev-iy.html#Тілдік_мақсаттар:__Тілдік_мақсаттарыңызды_белгілеңіз,_соның_ішінде_қолданылатын_сөздер_мен_сөз_тіркестерге_мысалдар_келтіріңіз.


title: Сабақтың тақырыбы 1-БӨлім: Толғауы тоқсан қызыл тіл Шортанбай Қанайұлы «Зар заман» Сабақ мақсаты

text:
1-БӨЛІМ: Толғауы тоқсан қызыл тіл
Шортанбай Қанайұлы «Зар заман»
Сабақ мақсаты
Т/Ж1.Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау
Құндылықтарды игерту
Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, академиялық әділдік.
Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың жеке және жұптаса, топтаса отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу дағдылары негізінде жүзеге асады.
шығарманың негізгі ойын анықтайды;
- шығарма сюжеті бойынша өз ойын жеткізеді;
- шығарма бөлшектерін талдайды.
Тілдік мақсаттар:
Тілдік мақсаттарыңызды белгілеңіз, соның ішінде қолданылатын сөздер мен сөз тіркестерге мысалдар келтіріңіз. Зар заман ұғымы,отарлаушылардың озбырлығы мен сұрқия саясаты
Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:зар заман, тар заман, азулы, азусыз,хал кету, пара алу, тәубеден жаңылу т.б.
Пән лексикасы және терминология: Мен ..............+ і.с. жұмысын «жетті» деп бағаладым, себебі....
Осыған дейін меңгерілген білім
Зар заман, зар заман ақындары туралы білетіндері сұралады.
Қызығушылықты ояту «Ыстық орындық» әдісі арқылы өткен сабақтағы білімдерін пысықтау.
Миға шабуыл С. Ш.Қанайұлының«Зар заман»өлеңінің мәтіні беріледі
А тобы өлеңге қысқаша шолу жасайды.
В тобы сұрақтар қояды:
1.Шортанбай заман өзгерісін қалай жырлады?
2. Шортанбай заман өзгерісін қалай түсінді?
С тобы сараптама жасайды.Нәтижесінде шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектеріне талдау жасалу керек.
ТЖ 1) Өлеңде ақын «Сол себепті қорқамын!» деген жолды бірнеше рет қайталайды. Автор
неден қорықты деп ойлайсыз?
2) «Зар заман, зар заман,
Зарлап өткен бір заман» - деп, ақын қай заман туралы айтып отыр? Оның «зар заман»
деуінің мәні неде?
3) Шығарманың мына бөлігін талдап көріңіз. Халық қандай күй кешіп отыр деп ойлайсыз?
«Пирамидалық талқылау» әдісі
Тіктөртбұрыштың сыртқы бөлігіне топтың әр мүшесі шығарма туралы өз жауабын жазады, ал ішкі төртбұрышқа төрт пікірге ортақ түйінді ой жазылады.
А4 парағы
Кері байланыс Тапсырманы орындау қаншалықты қиын болды?
Келешекте неге назар аударар едіңіз?
Соңы 3 мин
Үйге тапсырма: Ш.Қанайұлының өмірі мен шығармашылығы туралы оқып келіңіз.


title: IV. Сабақты пысықтау - Сабақтың тақырыбы: №1 лабораториялық жұмыс. Word редакторы терезесінің стандартты элементтері

text:
IV. Сабақты пысықтау.
V. Оқушыларды бағалау.
VI. Үйге тапсырма.
№2.10 Сыныбы ___ Күні_____
Сабақтың тақырыбы: № 2 лабораториялық жұмыс.Құжатты форматтау мүмкіндіктері.
Сабақтың мақсаты: Мақсаты:
Мәтінді, абзацты, қатарды ерекшелеу
Қаріпті, абзацты форматтау
Мәтінді туралау, шегіністер мен ұмтылыстарды орналастыру
Қатар, вбзац аралық интервалдар қондыру
Кестелеу позициялармен жұмыс жасау
Тізімдерді нөмірлеу, маркерлеу іс әрекеттерін орындауды үйрену.
Word мәтіндік редакторымен дұрыс жұмыс жасауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: үлестірме қағаздар
Сабақтың типі: Практикалық сабақ
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылардың сабаққа әзірліктерін тексеру.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Тапсырмалар - Сабақтың тақырыбы: №1 лабораториялық жұмыс. Word редакторы терезесінің стандартты элементтері

text:
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
Word текстік редакторын іске қосыңыз.Жаңа құжат құрыңыз да, өзіңіздің фамилияңызды атыңызды, әкеңіздің атын 12пт, жартылай қарайтылған (жирный) етіп теріп жазыңыз.
Фамилияңызды курсив, атыңызды асты сызылған, әкеңіздің атын жартылай қарайтылған қаріп түріне өзгертіңіз.
Қаріптерінің көлемін сәйкесінше 13, 15, 25 және түстерін қызыл, жасыл, көк болатындай етіп, үш түрлі анимациялық көркемдеуді қолданыңыз да, орындау ретін түсіндіріңіз.
Фамилия, аты-жөніңізді оң жақ, сол жақ, орта, ені бойынша туралап болған өзгерістерді түсіндіріңіз.
Дүйсенбі, Сейсенбі, Сәрсенбі күні болатын сабақ кестесін теріп жазыңыз.
Дүйсенбі күнгі сабақ кестесінің қатар арлығын бір, Сейсенбінікін бір жарым, Сәрсенбінікін екі интервалға ауыстырыңыз.
Әр күнгі сабақ кестесін азат жолдан басталатындай етіп өзгертіңіз де азат жолдардың аралығын 5пт интервал қойып форматтаңыз.
Сабақтардың нөмерлерін әр түрлі маркерлерге ауыстырыңыз да, қандай өзгеріс болғанын түсіндіріп, қайта қалпына келтіріңіз.
Сабақтарды: Дүйсенбі күнгіні 6-дан, Сейсенбіні 12-ден, Сәрсенбіні 18-ден бастап нөмірлеңіз.Нөмірлерінің қаріп фоматтарын: Дүйсенбінікін 12пт-қарайтылған, Сейсенбінікін 14пт-курсив, Сәрсенбінікін 16 – асты сызылған етіп өзгертіңіз.
Осы сабақ кестесін толықтырып, яғни күндерді де жазыңыз да, өзіңізге ұнайтындай етіп форматтап Кесте деген атпен Менің құжаттарым бумасына сақтап қойыңыз.
Достарыңызбен бөлісу: |


text:
IV. Сабақты пысықтау.
V. Оқушыларды бағалау.
VI. Үйге тапсырма.
№2. 10 Сыныбы ___ Күні_____
Сабақтың тақырыбы: № 3 лабораториялық жұмыс.Құжатты форматтау мүмкіндіктері
Сабақтың мақсаты: Мақсаты:
Мәтіннің жиегін белгілеу, бояу, беттерді суретпен қоршау
Мәтінді бағаналарға бөлу
Биәріптен бастау, регистрлерді ауыстыру
Құжатты автоматты түрде форматтау
Кітапхана стилін пайдалану
Құжатты беттерге бөлу іс әрекеттерін орындауды үйрену.
Word мәтіндік редакторымен дұрыс жұмыс жасауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: үлестірме қағаздар
Сабақтың типі: Практикалық сабақ
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылардың сабаққа әзірліктерін тексеру.
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ІІІ. Жаңа сабақ - Сабақтың тақырыбы: №1 лабораториялық жұмыс. Word редакторы терезесінің стандартты элементтері

text:
ІІІ. Жаңа сабақ.
Тапсырмалар
1.Word мәтіндік редакторын іске қосыңыз да, алдыңғы сабақта теріп, сақтап қойған құжатынызды оқыңыз.Егер ол жоқ болса, Қазақстан Әнұранын теріп жазыңыз.
2. Осы құжаттың бірінші абзацын қызыл, екіншісін көк, үшіншісін сары сызықпен қоршаңыз да, олардың ішін сәйкесінше сары, көк, қызыл түстерге бояңыз.
3. Сызық пен бояу түстерін өзіңізге ұнайтындай етіп өзгертіңіз.
Сызықтарды үзік сызық түріне ауыстырыңыз.
4.Жиектеме мен мәтіннің ара қашықтығының өте аз, өте үлкен
шамаларын анықтаңыз.
Мәтіннің бірінші бетін жұлдызшалармен қоршаңыз, суреттің өзіңізге ұнайтын басқа түріне өзгертіңіз де, құжатты сақтап жазып қойыңыз.
Жаңа құжат құрыңыз. Абай Құнанбаевтың өзіңізге ұнайтын кез келген бір өлеңін теріп жазыңыз (4 куплеттен артық болсын).
Осы өленді төрт бағанаға бөліңіз.Төрт бағананың да ендерін кішірейтіңіз де болған өзгерісті баяңдаңыз.
Төрт бағананы екі бағанаға келтіріңіз.Ортасына жаңа бағана қосыңыз да, үшеу жасаңыз.Үш бағананы бір бетке орналастырыңыз.Екінші бағана бос болғандықтан, соңғы бағанадағы шумақты екіншіге көшіріңіз.
Үшінші бағананы өшіріңіз, ортақ тақырыпқа «Абай Құнанбаев» деп және өлеңнің атын жазыңыз.Тақырыпты әртүрлі форматтау параметрлерін қолданып, көркемдеңіз.Екі бағанының ара қашықтығын анықтаңыз, қажет болса өзгертіңіз.
10.Бағана шекараларын экранда көрсетіңіз де, қайта алып тастаңыз.
11.Өленді Абай деген атпен Менің құжаттарым бумасына сақтап
қойыңыз.
12.Менің құжаттарым бумасындағы Абай файлын қайта ашып қойыңыз.
13. Өлеңнің әр шумағын биәріптен бастаңыз.Биәріптің орналасу орнын, мәтіннен ара қашықтығын, жолдағы биіктігін өзгертіңіз де болған өзгерістерді түсіндіріңіз.Қалаған биәріптерді қалдырып, қалғандарын алып тастаңыз.
14. Өлендегі мәтін әріптерінің регистрлерін ауыстырып қосып, болған өзгерістерді баяндаңыз.
15. Осы құжатыңызды автоматты түрде форматтаңыз.Қандай өзгерістер болды?
16.Автоформаттау кезінде болатын өзгерістерді қолданып көріңіз.
Өленнің шумақтарының қаріп түрлерін жұлдызшаның және астын сызу белгілерінің көмегімен өзгертіңіз.
17. Әр шумақты әртүрлі шекара сызықтарымен бөліңіз.
18. Осы өлеңнің бір шумағын өзіңізге ұнайтындай етіп форматтаңыз да, стиль құрып, оны басқа шумақтарға пайдаланыңыз.
19. Құжатқа қолдануға болатын кітапханалар стилінің түрлерін
анықтаңыз.
20.Жаңа құжат құрыңыз да, оған компьютерде сақтаулы тұрған кез келген құжаттың көшірмесін қондырыңыз (құжат бірнеше бөлімнен құралған болсын).
21. Құжатты беттерге бөліңіз.Бет нөмерлерінің әртүрлі форматын
пайдаланыңыз. Бет нөмерінің орналасу орнын өзгерте отырып
болған өзгерістерге сипаттама беріңіз.
22. Бірінші бетті 3-тен бастап нөмерлеңіз.Екінші бөлімді 10-нан бастап нөмерлеңіз.
23. Кезекпен әр бөлімдегі нөмерлерді өшіріңіз.Көшірмесін алған құжатқа ешқандай өзгеріс болмағанына көзіңізді жеткізген соң, пайдаланған файлыңызды Сілтеуіш терезесінде Қоржынға салыңыз.
IV. Сабақты пысықтау.
V. Оқушыларды бағалау.
VI. Үйге тапсырма.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтың тақырыбы: №1 лабораториялық жұмыс. Word редакторы терезесінің стандартты элементтері

text:
Бакытжан Кошенов Қарқаралы ауданы Аппаз ауылы №18 орта мектеп
№2.10 Сыныбы ___ Күні_____
Сабақтың тақырыбы: № 1 лабораториялық жұмыс.
WORD редакторы терезесінің стандартты элементтері
Сабақтың мақсаты: Мақсаты:
Word мәтіндік редакторын іске қосу;
оның терезесінің стандартты элементтерімен жұмыс жасау;
жаңа құжат құру;
бұрын сақталып тұрған құжатты ашу;
құжатты сақтау әрекеттерін орындау үйрену.
Word мәтіндік редакторымен дұрыс жұмыс жасауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: үлестірме қағаздар
Сабақтың типі: Практикалық сабақ
І. Ұйымдастыру кезеңі.
Оқушылардың сабаққа әзірліктерін тексеру.
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
ІІІ. Жаңа сабақ.
Тапсырмалар
Word мәтіндік редакторын іске қосыңыз да, меню қатарының көмегімен бұрын сақтаулы тұрған құжатты ашыңыз (Ол құжаттың алдында белгісі немесе файл атының типі doc болуы керек).
Терезенің стандартты элементтерімен танысыңыз және ашылған құжаттың неше беттен тұратынын, басқа да осы құжатқа байланысты мәлеметтерді қалып-күй қатарынан анықтаңыз.Дәл осы мәліметтерді Сервис – Статистика командаларының көмегімен орындауға болатынына көз жеткізіңіз.
Мәтін соңына екі жол сөз қосып, файлды Файл – Сохранить как... командасы көмегімен МЕН деген атпен сақтаңыз.
Мәтінді Кәдімгі режимнен Электрондық құжат, Құрылым, Бетті белгілеу, режимдеріне ауыстырыңыз, қандай өзгерістер болғанын түсіндіріңіз.
Саймандар панелінің барлық батырмаларын алып тастаңыз, сонан кейін Стандартты және Форматтау тобының батырмаларын іске қосыңыз, қандай өзгерістер болғанын айтып беріңіз.
Терезедегі көлденең және тік белдеулерді алып тастаңыз және қайта экранға шығарыңыз.
Оң жақ жоғарғы бұрыштағы басқару батырмалары арқылы мәтінді кішірейтіңіз, үлкейтіңіз, жасырып қойыңыз, қайта қалпына келтіріңіз.Болған өзгерістерді түсіндіріңіз.
Ашылып тұрған құжат терезесін жабыңыз, сонан кейін Word программасынан шығыңыз.
Word мәтіндік редакторын іске қосыңыз да, Абай Құнанбаевтың бір өленінің үш шумағын жазып шығыңыз.
2.1. Сол мәтінді АБАЙ деген атпен дискіге жазып сақтап қойыңыз.
2.2. Көлденең белдеу арқылы бірінші шумақтың алдынан 2 см, екінші шумақтың алдынан 3 см, ал үшіншісінің алдынан 2 см бос орын қалатындай етіп өзгертіңіз.
2.3. Мәтіннің көрсетілу масштабын Вид – Масштаб командасы арқылы 75 , сонан кейін 100 етіп өзгертіңіз.Сол команданы орындау барысында Произвольный деген өрісті тышқанмен шертіп, оған 110 санын енгізіңіз.Қандай өзгерістер болғанын түсіндіріңіз.
2.4. Мәтінді тағы да дискет бейнесі тұрған батырма арқылы қайталап дискіге жазыңыз.
2.5. Файл – Құру командасы арқылы терезедегі Кәдімгі (Обычный) сөзін, онан кейін ОК батырмаларын таңдап, жаңа терезе ашыңыз да Мұқағали Мақатаевтың мынадай бір шумақ өлеңін жазып шығыңыз:
Көзің қайда көшеден мені іздеген,
Сөзің қайда екеуміз егіз деген?
Терезеңнің алдына келіп тұрмын
Кептердей қысты күні жем іздеген.
2.6. Бұл мәтінді Мои документы бумасынан тысқары С: дискінің түбіріне Махаббат деген атпен сақтаңыз.
2.7. Бұл терезеден бұрынғы Абай терезесіне Окно командасы арқылы көшіңіз де, мұны да дискіге жазып, Word редакторынан шығыңыз.
Word мәтіндік редакторын үш-төрт түрлі тәсілмен іске қосуға болатынын көрсету керек.Ол үшін мынадай іс-әрекеттерді орындау қажет:
Басты менюдің (Пуск батырмасы) Программы командасы арқылы Word редакторын жүктеңіз де, ашылған терезеге өз өмірбаяныңызды қысқаша түрде жазып қойыңыз.
Терілген мәтінді Биография деген атпен Файл – Сақтау командасы арқылы дискіге жазып қойыңыз.
Биография терезесін жабыңыз, сонан соң Word редакторынан шығыңыз.
Басты менюдің Документы – Биография қатарлары арқылы Word редакторын және бірден өз өмірбаяныңзды жүктеңіз де, ашылған мәтін соңына өз есіміңіз бен әкеңіздің атын жазып шығыңыз.
Толықтырылған мәтінді Сақтау батырмасын шерту жолымен дискіге жазып қойыңыз да, саймандар тақтасындағы әр батырманың оң жақ төменгі бұрышына курсорды орналастырып, олардың атқаратын қызметін мәтін түрінде экранға шығарып танысыңыз.
Word редакторын оң жақ жоғарғы бұрыштағы батырма комегімен жауып одан шығып кеіңіз.
Жұмыс үстелінде Проводник программасы терезесін ашыңыз да, біртіндеп ProgramFiles – MicrocoftOffice – Winword бумасы ішіндегі Winword қосымша программа файлында тышқанды екі рет шертіңіз.
Word редакторына қайта кірген соң, өмірбаяныңздың соңына немесе арасына тағы бірнеше жол мәтін енгізіңіз де, оны қайта сақтап жұмысты аяқтаңыз.
Word редакторын жүктеп, ашылған терезеге Қазақстан Республикасының Гимнінің бір шумағын теріп жазыңыз да, оны файл ретінде Менің құжаттарым бумасына Гимн деген атпен сақтаңыз.
Мәтін жазылған терезені кішірейтіңіз, жасырып қойыңыз, қайта қалпына келтіріп оның көлемін өзгертіңіз.
Alt + F4 пернелерін басыңыз, қандай әрекет атқарылғанын түсіндіріңіз.
Word редакторына Пуск – Документы – Гимн қатарлары арқылы кіріңіз.
Терезе ашылып, оған Гимн мәтінді шыққаннан кейін оған қайырмасын қосыңыз да, Сақтау батырмасы арқылы толықтырылған мәтінді дискіге жазаңыз.
Саймандар тақтасындағы батырмасының қызметін айтып беріңіз, оны қалай анықтадыңыз.
Файл менюінің қандай командаларын саймандар тақтасындағы батырмалар қайталайтынын анықтаңыз.
Word редакторынан шығыңыз.
Достарыңызбен бөлісу: |