title: Сабақты етістіктің жасалуы. Етістік тіліміздегі сөз таптарының ішіндегі ең күрделі грамматикалық

text:
Етістік. Лексика – семантикалық морфологиялық сипаты
ж о с п а р ы
1. Етістік туралы жалпы сипаттама
2. Етістіктің лексика-семантикалық сипаты
3. Түбір етістіктер
4. Туынды етістіктің морфологиялық сипаты
5. Күрделі етістіктер және олардың жүйесі
6. Салт және сабақты етістік.
Тірек сөздер: Етістіктер амал, әрекет, іс, қимыл, қозғалыс, жай, күй
сияқты процестерді білдіреді. Морфологиялық құрылымы жағынан етістіктер
түбір, туынды етістіктер, күрделі етістіктер болып бөлінеді.Салт және
сабақты етістіктің жасалуы.
Етістік тіліміздегі сөз таптарының ішіндегі ең күрделі грамматикалық
категория. Етістіктің күрделілігі мен қарымдылығы оның аса өрісті лексика-
семантикалық
сипатымен,
кең
синтаксистік
қызметімен
тығыз
байланысты.Етістіктің лексика-семантикалық сипатының мейлінше өрісті
болатын себебі-ол семантика тек субьектінің іс-әрекетін ғана емес, табиғат
ауқамында, қоғам өмірінде ұшырасатын, адамның абстракт ойы мен санасы
арқасында туатын неше алуан амал, әрекет, іс, қимыл, қозғалыс, жай, күй
сияқты процестерге қатысты ұғымдарды түгел қамтиды. Етістіктің осы бай
семантикасы, оның түр-түрі, қашан да болсын, мезгіл я шақ ұғымымен ұштас
болады.
Етістіктің лексика-грамматикалық формаларының бай болатын себебі-
ол формалар амал-әрекеттің болу мезгілін, жүзеге асу кезеңін және олардың
өту сипатын яғни бағыты, қарқыны, тынуы тәрізді жайларды бағдарлатады,
демек, етістік формалары осы және олардан өзге әр түрлі құбылыстардың
көрсеткіштері есебінде қызмет етеді. Бұлардың үстіне етістіктен етістік
тудыратын, есімнен етістік тудыратын синтетикалық, аналитикалық
тәсілдердің жүйелерін, олардың нақтылы үлгі нұсқаларын қоссақ, етістік деп
аталатын сөз табы форма жағынан орасан бай категория екені ашыла түседі.
Шынында да, форма байлығы жағынан етістікке өзге бірде -бір сөз табы,
солардың ішінде формасы ең бай саналатын зат есімнің өзі бара-бар түсе
алмайды.
Етістіктің лексика-семантикалық мағынасы мен формаларының
байлығы оның өзіне тән әр алуан лексика-семантикалық, лексика-
грамматикалық категорияларынан тіпті айқын көрінеді. Мысалы, етістіктің
өзіне лайық сөз тудыру жүйесі, ол жүйенің неше қилы формаларымен қатар
өзіне ғана тән сөз түрлендіретін де формалары бар. Ал, шақ, рай, етіс
амалдың жүзеге асу сипаты сияқты жүйе-жүйе категориялар-етістіктің
семантика жағынан ең бай формалары, сондай-ақ етістіктің өзге
семантикалық және морфологиялық формаларынан мазмұндары да, тұрпат
түрлері де өзгеше есімше, көсемше деп аталатын категориялары бар. Бұлар,
1-ден етістікті басқа сөз таптарынан ерекшелендіретін формалар болса, 2-
ден, солармен ұштастыратын айрықша функциялары бар категориялар.
Етістіктің лексикалық құрамында қанша сөз болса, солардың
әрқайсысының өзіне тән лексикалыңқ мағынасы болады. Солай бола тұра лек
сикалық
мағыналары
қаншалықты
басқа-басқа
болғандарымен,
сол
етістіктердің бәрі де, ең алдымен, өздерінің мазмұнындағы барлығына да
ортақ сипат есебінде танылатын семантикалық ерекшеліктеріне қарай бір сөз
тобына телінеді. Дегенмен де, лексика-грамматикалық белгілері бірыңғай
жеке сөз табы саналатын етістіктердің өздерін іштей бір-біріне мағына
жағынан жақындықтарына, өзара функция жағынан орайластықтарына қарай
топ-топқа бөлуге болады. Мысалы, оларды осы тұрғыдан алып, іштей амал-
әрекет етістіктері (босат, көтер, көтер т.б.) қимыл-қозғалыс етістіктері (ауна,
аудар, домала т.б) қалып-сапа етістіктері (жат, жантай, тұр, тос т.б.) ойлау-
сөйлеу етістіктері (айт, сөйле, ескер т.б.) өсу-өну етістіктері (балала, гүлде, өс
т.б.) бағыт-бағдар етістіктері (бар, кел, кет, әпер т.б.) көңіл-күй етістіктері
(жыла, қайғыр, күл т.б.) бейнелеу-еліктеу етістіктері (жарқыра, күркіре,
тарсылда т.б) дыбыс-сес етістіктері, көру-есту етістіктері, мінез-құлық
етістіктері деген сияқты әлденеше топқа бөліп, саралауға болады.
Етістіктерді мағынасы қарай топтастыру мәселесі де, басқа сөз таптары
сияқты, белгілі мақсатқа я нысанаға орайлас құрылуы қажет. Етістіктің
грамматикалық формалары мен қызм еттерін дұрыс айқындау үшін оларды
түбір формалардың, туынды синтетикалық және аналитикалық формалардың
семантикалық құрылымдарына орай жіктеп, сырын ашу-олардың формалары
мен мазмұндары ара қатынасын анықтауға тиімді, қонымды болмақ.
Есімдерге және басқа сөз топтарына қатысты сөздерден жұрнақтар
арқылы туған жалаң етістіктер де, кемі екі сөзден құралып жасалған күрделі
етістіктер де барлығы тіліміздегі ежелгі түбір етістіктердің семантикалық
жүйесіне, морфологиялық формасына және синтаксистік функциясына орай
құралып, солардың негізгі заңдарына лайық қалыптасып отырған. Байырғы
түбір етістіктерді грамматикалық семантикасына, соған сәйкес қалыптасқан
негізгі функциясына қарай төмендегідей үш салаға бөлуге болады.


title: Сабақтың формасы мен қолданылған әдіс-тәсілдерді талдау

text:
Әдістер тобы
|
Әдіс-тәсілдердің түрлілігі
|
Ұпай
|
Ұсыныс
|
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
1. Сыныптың психологиялық ахуалы
|
а) мұғалімнің балалармен қарым- қатынас стилі, ынтымақтастық пен сенім атмосферасын орната білуі
|
|
|
|
|
|
|
б) оқушының ой еркіндігіне жағдай жасалуы
|
|
|
|
|
|
|
в) оқушының сөйлеу, өзара әрекеттесу, білім алмасу дағдыларының қолданылуы
|
|
|
|
|
|
|
г) орындалатын жұмыстарға қойылатын талап мазмұны
|
|
|
|
|
|
|
2.Оқу құзыреттерінің әр алуандығы
|
а) сабақ кезеңдерінің өзара тиімді ұйымдастырылуы мен байланысы
|
|
|
|
|
|
|
б) аудио- видео көрсетілімдері мен көрнекіліктердің негізді қолдануы
|
|
|
|
|
|
|
в) бірлескен іс- әрекеттерді, топтық, жұптық жұмыстарды ұйымдастыруы, нәтижелігі
|
|
|
|
|
|
|
г) уақытты тиімді пайдалану, іс-әрекеттің әр түріне тиімді ауысып отыруы
|
|
|
|
|
|
|
3.Оқушылардың сабаққа белсенділігі
|
а) сабақ барысындағы жұптық, топтық жұмыстарға қатысуы, қызығушылығы мен белсенділігі, оқу қажеттілігін түсінуі
|
|
|
|
|
|
|
4. Ұйымдстыру кезеңі
|
|
|
|
|
|
|
|
5. Үй тасырмасы
|
|
Баға саны
|
|
|
|
|
|
|
|
6. Сабақтың
барыс,
тапсырмалар
|
№1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№3
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№4
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№5
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7. Салауаттықты қалыптастырудағы жұмыс түрлерінің ұйымдастырылуы
|
сергіту сәті
|
|
|
|
|
|
|
оқушылырдың дене бітімінің дұыс қалыптасуын назарда ұстауы ( дұрыс отыру)
|
|
|
|
|
|
|
еңбек, техника қауіпсіздігінің сақталуы
|
|
|
|
|
|
|
8. Сабақты бекіту
|
|
|
|
|
|
|
|
9. Сабақтың оқушы дамуына (эстетикалық, тәрбиелік) сабақтың әсері, мақсаттарының байланыстылығы
|
|
|
|
|
|
|
10. Мұғалім саралау және бағалаудың әдіс- тәсілдерін тиімді пайдалана білуі
|
|
|
|
|
|
|
11.Сабақтың ғылыми тұрғылығы, бүгінгі күннің өзекті мәселесімен байланыстылығы, мазмұндылығы
|
|
|
|
|
|
|
12. Үйге тапсырма көлемі, мақсаты, нәтижеге бағытталуы, түсіндірілуі
|
|
|
|
|
|
|
13. Сабақтың мақсатқа жетуі, сабақ тиімділігін анықтауда кері байланысты орнатуы
|
|
|
|
|
|
|


title: Сабақтығ тақырыбы: Атмосфералық ауа гигиеннасы. Су және сумен қамтамасыздау гигиенасы. Бақылау сұрақтары

text:
Сабақтығ тақырыбы:Атмосфералық ауа гигиеннасы. Су және сумен қамтамасыздау гигиенасы.
Бақылау сұрақтары
1.Атмосфералық ауа гигиенасын қалай сақтауға болады?
2. Ауаның физикалық қасиеттеріне не жатады? Оған қойылатын гигиеналық талаптар
3.Ауаның химиялық қасиеттері дегеніміз не?
4.ШРЕК дегеніміз не?
5.Кессон ауруы қалай пайда болады? Онымен күрес жолдары қандай?
6. Табиғи су көздерінің неше пайызын қолданады?
7.Судың неше пайызы мұздақтар мен қар түрінде болады?
8.Судың өлі қоры дегеніміз не?
9.Көл сулары шамамен неше жылда қалпына келеді?
10.Ең таза су болып қандай сулар есептелінеді?
11.Ауыз суға қойылатын гигиеналық талаптар
12.Суды тазартудың қандай әдістерін білесінде?
Тапсырма1
Тапсырманы орында
Сәйкестендіріңіз
ОТТЕГІ 78,08%
КӨМІР ҚЫШҚЫЛ 20,94%
АЗОТ 0,04%
Тапсырма 2
Атмосфералық ауаны санитарлық, техникалық, жоспарлау, заңдылық шараларына мысал келтір
1. Технологиялық шаралары ғынды заттарды қайта қолдану;
2. Санитарлық техникалық шаралар-
3. Жоспарлау шаралары.
4. Заңдылық шаралары. Ауаны қорғау заңдылығы.
Тапсырма3
Терминдермен жəне сандармен жұмыс
1)Жалпы микроб саны-----
2)Коли – титр ------
3)Коли – индекс ----
4)0,03 мг/л ---
5)0,05 мг/л ---
6)1 мг/л---
7)5 мг/л.--
Тапсыма 4
«Синквейн» тəсілі
Синквейн – белгілі тəртіппен құрылатын тақпақ:
1 жол – тақырыпты ашатын бір бастауыш
2 жол –басты ойды пысықтайтын екі пысықтауыш
3 жол– тақырып аясындағы үш баяндауыш
4 жол – белгілі ұғым беретін сөз
5 жол – бастауыш түріндегі қорытынды сөз
Тапсырма 5 «Кешенді постер» әдісі
Құрлық суларының шаруашылықтағы проблемалық маңызын «кешенді постер» әдісі арқылы қорғау. Кестені толтыр
Достарыңызбен бөлісу: |


ШЫҒЫС ТЕХНИКАЛЫҚ ГУМАНИТАРЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ
Тақырыбы: «Менің жетістігім – менің нәтижем»
Тәрбие сағаты 23-СБ-2,4 тобы
Өткізгендер:
З.Ж. Тайбуганова
К.Л.Бактиярова
Өскемен қ.,
2023
Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 22 қарашадағы №698 Жарлығымен Қазақстанда қыркүйек айының соңғы жексенбі күні «Еңбек күні» мерекесі болып белгіленді.
Оның негізгі мақсаттары – еңбек өнімділігін ынталандыру, қарапайым жұмысшы мамандықтардың мәртебесін көтеру және оған жастардың назарын аудару болып табылады.
Сабақтыі мақсаты: Студенттердің еңбек туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері: Еңбектің адам өміріндегі маңыздылығын түсіндіру;еңбек жасай білу дағдыларын дамыту,еңбекке қызығушылықтарын арттыру; еңбектенуге, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Источник: https://www.tarbie.kz/8351
Сабақтың әдіс - тәсілі: әңгімелесу, сұрақ - жауап.
І Ұйымдастыру
Гүл өсірсең терлеп,
Мұның аты – еңбек.
Кесте тіксең зерлеп,
Мұның аты – еңбек.
Сабағыңды жөндеп,
Әзірлесең еңбек.
Қиындықтың бәрін,
Еңбек қана жеңбек!
Студенттердің қызығушылығын ояту.
Еңбек”, “Еңбексүйгіштік”деген ұғымдарды қалай түсінесіңдер?
Еңбек адамға не үшін қажет деп ойлайсыңдар?
Қандай адамды еңбекқор дейміз?
Сендердің қазіргі негізгі еңбектерің қандай?
Балалар, адамға өмір сүру үшін нелер қажет?
Ауа, су, тағам. Ауа, су – табиғаттың адамға берген сыйы. Ал тағам дегенде бірден еске түсетіні – нан. Нан еңбекпен келеді. Осы тағамнан басқасы да адамның өмір сүруіне қажетті киім, білім, үй, оның ішін заттармен толтыру, денсаулығын сақтау бәрі, бәрі, бәрі де еңбекпен келеді
Мұғалімнің сөзі.
Қай елде, қай кезде болмасын, бала тәрбиесін ерекше дамытушы да, ілгері апарушы да - балалар, яғни бүгінгі ұрпақ - ертеңгі елдің болашағы. Баланың танымдық іздемпаздығы мен белсенділігін шығармашылық бағытына негізделген жұмыс түрлерін пайдалану олардың танымдық қажеттіліктерін қанағаттандыра алады.
Сондай – ақ мектептегі пәндік олимпиадалар, сайыстар, көркемөнер және техникалық көрмелер, түрлі шығармашылық кештер оқушылардың ізденіс қабілетін ұштап, дарындылықтарын дамытуға ықпал етуде.
Дарындылық - бұл адам психикасының өмір бойы жүйелі түрде дамып, басқалармен салыстырғанда адамның бір немесе бірнеше іс - әрекет төңірегінде әдеттен тыс, сирек кездесетін жоғары нәтижелерге жету мүмкіндігі.
Дарынды оқушы дегеніміз - өз қатарларынан әлде қайда дамыған, ерекше зейіні бар, белгілі бір іс - әрекет бойынша асқан қабілеттілік танытып жоғары жетістіктерімен дараланатын бала!
Бойында Абайдың ақылы, Бұхардың батасы дарыған, Абылайдың ары, Жамбылдың жаны, Қасымның қаны бар дархан қауым!
Бүгін «Менің жетістігім – менің нәтижем» атты тәрбие сағатын өткізбекпіз.
Үйге нұр, ұяға көрік, тұрмыс ажар, көңілге базар сыйлайтын ол, әрине, - бала. Ал егер бала ұқыпты болса ол тіпті, нұр үстіне нұр болары ақиқат. Ғұламалар: «Адам баласының бойындағы дарындылық тек бір ғана пайызды. Ал қалғаны оның тәрбиесі мен өзінің өсіп жетілгеніне байланысты» дейді. Бұған қарағанда, адам бойындағы дарындылық қасиет барлық адамда болса керек. Көп жағдайда ол адамның өз қолыңда секілді.
Сергіту сәті « Дұрыс па, бұрыс па?»
Дұрыс болса қол көтереді, бұрыс болса көтермейді.
Қойшы балаларды оқытып жүр.
Жүргізуші машина жүргізеді
Аспазшы үй салып жүр.
Дәрігер адамдарды емдейді.
Жазушы хат, газеттер тасып жүр.
Дәрігер етік тігіп отыр.
Мұғалім балаларды емдеп жүр.
Ұшқыш әдемі киім тігеді.
Өрт сөндіруші өртті сөндіреді.
Суретші сахнада ән айтып тұр.
Колледждің «Автокөлікті жөндеу, пайдалану және қызмет көрсету» мамандығын дайындайтын еңбеккер маман, арнайы пәндер оқытушысымен
Н.М.Қасымов. (әңгіме жүргізу)
Сұрақ - жауап
- Неліктен бұл мамандықты таңдадың?
- Сабақ оқуға кедергі бар ма?
- Көшбасшы болу үшін адамда қандай қасиеттер болу керек?
- «Жетістікке жету- өз қолыңда», - деген сөзді қалай түсінесіңдер?
- Кімге еліктейсің?
Презентация «Менің жетістігім – менің нәтижем»
Ақылды, белсенді, тәуелсіз, тәрбиелі, ғылым мен оқуды сүйетін патриот болуымыз керек. Біз өзімізді толық білімді адамбыз, - деп әлі елестей алмаймыз, біз тек сондай болуға ұмтылыс үстіндеміз, сол идеалға жету жолындамыз.
Сендерге білімді адамға жету үшін:
мақсат, ниет, ынта, еңбекқорлық, табандылық, оптимизм, жігер, батылдық, шыдамдылық, ақылдылық, жүйелілік, алға ұмтылушылық, қызығушылық, білуге ұмтылу, қайрат, төзімділік, намыс қасиеттер қажет екен.
Қорытынды
Еңбектің пайдасы – тәрбиелейді, жігерлендіреді, күш береді, қуантады, бақытты етеді, өмір сүруге үйретеді, үнемшіл болуға үйретеді, ширатады, шынықтырады.
Адамның өмір сүруіне қажеттінің барлығы еңбекпен келеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Сабақтыі мақсаты: Студенттердің еңбек туралы түсініктерін кеңейту


title: Сабақтың ынталандыру бөлімі Сабақтың негізгі бөлімі Сабақтың рефлексия бөлімі Барлығы

text:
« Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралы» тақырыбына есептер шығару
Сілтеме
Жоспар
Жалпы мақсаты
Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралын шешу әдісін қолданып,есептер шығару барысында функцияның туындысы мен интегралын табу ережелерінің формулаларын қолдана білу бейімділіктерін арттыру
Өзін‑өзі бағалай алуға дағдыландыру
Күтілетін нәтиже
Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралын шешу әдісімен қолданады,есептер шығару барысында функцияның туындысы мен интегралын табу ережелерінің формулаларын қолдана білу бейімділіктері артады
f(x) = xα, f ʹ(x) = ? 10-сыныптың алгебра курсынан (хn)ʹ=n·xn – 1 (n-бүтін сан) формуласын білеміз. Бұл формуланың кез келген n бүтін сан үшін орындалатынын математикалық индукция әдісімен дәлелдейік:
n=1болғанда хʹ=1 болады. f(х)=х функциясының туындысын табатын болсақ, онда
f(х)=х , f(х+∆x)=х+∆x, ∆yf(х+)- f(х)=(х +.
Ендеше =1 уʹ= болады. Сондықтан n=1болғанда хʹ =1 болады.
n=k үшін де бұл формула дұрыс деп алайық, яғни (хk)ʹ=k*xk-1.
n=k+1 үшін (хk+1)ʹ =(k+1)*xk формуласы дұрыс, себебі хk+1= xk*х түрінде жазып, туындысын табатын болсақ,
(хk+1)ʹ = (xk х)ʹ = (xk)ʹ х+ xk х ʹ = kxk-1 х+xk 1=(k+1)xk.
Сонымен, бұл формула кез келген n бүтін сан үшін дұрыс болады. R болса, онда у=х дәрежелік функциясының туындысы (х)ʹ=·х – 1 формуласымен есептелінеді.
Енді дәрежелік функцияның алғашқы функциясын табайық: f(x) = xβ, F(x) =? f(х)= xk функциясының алғашқы функциясы F(х)= +С, мұндағы kZ және k≠ -1. Осы формула нақты көрсеткішті дәрежелік функция үшін де дұрыс екенін туындының формуласын дәлелдегендей көрсетуге болады, кез келген нақты сан үшін дәрежелік функцияның интегралы мына формуламен анықталады:
Тапсырмалар
Топтық жұмыс
Сабақ бойынша мұғалімнің жазбалары: (мұғалім және оқушы немен айналысады) І. Ұйымдастыру (2 минут)
Сәлемдесу
Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу
Түгелдеу
1.2. Топқа бөлу (1, 2 сандарына байланысты бөлінеді)
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау (5 минут) Оқушылар үй тапсырмаларын орындау барысында туындаған қиындықтарды стикерлерге жазып, дәптердің сыртына жапсырып тапсырады.
№158 1) 3)
2) 4)
№159 1) 3)
2) 4)
ІІІ. Талқылау үшін сұрақтар беріледі, тақырып бойынша қысқаша мәлімет беру (3 минут)
Дәрежелік функция дегеніміз не?
Дәрежелік функцияның түрлері.
Дәрежелік функцияның туынды табу формуласы.
Дәрежелік функцияның интеграл табу формуласы.
IV. Оқулықпен жұмыс .( 5минут)
1 топ: №160(1,3) №161 (1,3)
2топ: №160(2,4) № 161 (2,4)
V. Математикалық диктант. ( 5минут)
Жауаптары:
VI.Сәйкестендіру кестесі: ( 3 минут)
VII.Сергіту сәті. (2 минут) 4,20,36,?,68...сан тізбегіндегі келесі санды табыңдар.
Шешуі: 20-4=16 36-20=16 52-36=16
20+16=36 36+16=52 52+16=68 Жауап :52 Шаршының ішіндегі сандар қандай да бір заңдылықпен орналасқан.сол заңдылықты тауып,сұрақ белгісінің орнындағы санды табыңдар:
2
6
?
9
54
18
81
27
Жауап:
18,25,33,42,... келесі санды табыңдар. Жауап:
Әрбір үшбұрыштағы сандар белгілі заңдылық бойынша жазылған.Сұрақ белгісінің орнындағы санды табыңдар:
Жауап:
VIII.Тест жұмысы (5 минут) Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
ʄ(х)=6х3-2х2+5х-1 функциясының графигіне х0=1 нүктесінде жүргізілген жанаманың теңдеуін жазыңдар.
а) у=18х b) у=12х-1 c) у=5х-13 d) у=19х-11 e) у=7х+10
5. у=-3х+1 функциясының алғашқы функциясын табыңдар
а)х+1,5х2+с; b) х-1,5х2+с; c) -3/2х2-х+с; d) –х+3/2х2+с; e) -3/2х2+х+с;
Жауаптары: 1) с; 2) с; 3) е; 4) д; 5) е; IX. Ауызша жаттығу: (3минут)
в7·в-11
(у-4)-1/4
5-3
8-1/3
(2х3+7х)'
((3у-4)-4)'
6dx
X.Үйге тапсырма беру: №№ 161,162, 163 ; 92-93 бет
«Алгебра және анализ бастамалары» А.Әбілқасымова
XI.Қорытынды,рефлексия,бағалау. Оқушылар топ бойынша сабаққа қатысып отырған оқушыларды бағалайды,пікірлерін айтады,мұғалім бағасын шығарады.
Бағалау парағы
Оқушының аты
Үй тапсырмасы
Өтілген тақырыпты пысықтау
Математикалық диктант
Сәйкестендіру кестесі
Сергіту сәті
Тест жұмысы
Б.Садықов атындағы жалпы орта мектебі
Ашық сабақ
Тақырыбы: «Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралы» тақырыбына есептер шығару
ҚМЖ – 11 – А Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралы
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6


text:
№
|
Аты, тегі
|
Сабақтың ынталандыру бөлімі
|
Сабақтың негізгі бөлімі
|
Сабақтың рефлексия бөлімі
|
Барлығы
|
Өткенді қайталау
Сұрақ- жауап
|
Стратегия «Үш шыңдық, бір өтірік».
|
Мағынаны ашу:функция графиктерін салу
|
Сәйкестік тест.
|
Деңгейлік тапсырмалар А В С
|
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Күні:
Класы: 11 А
Пәні: Алгебра Пән мұғалімі: Кудербекова Алия Галымовна
Сабақтың тақырыбы
|
« Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралы» тақырыбына есептер шығару
|
Сілтеме
|
Жоспар
|
Жалпы мақсаты
|
Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралын шешу әдісін қолданып,есептер шығару барысында функцияның туындысы мен интегралын табу ережелерінің формулаларын қолдана білу бейімділіктерін арттыру
Өзін‑өзі бағалай алуға дағдыландыру
|
Күтілетін нәтиже
|
Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралын шешу әдісімен қолданады,есептер шығару барысында функцияның туындысы мен интегралын табу ережелерінің формулаларын қолдана білу бейімділіктері артады
Өзін‑өзі бағалай алу дағдысы қалыптасады
|
Негізгі идеялар
|
f(x) = xα, f ʹ(x) = ?
10-сыныптың алгебра курсынан (хn)ʹ=n·xn – 1 (n-бүтін сан) формуласын білеміз. Бұл формуланың кез келген n бүтін сан үшін орындалатынын математикалық индукция әдісімен дәлелдейік:
n=1болғанда хʹ=1 болады. f(х)=х функциясының туындысын табатын болсақ, онда
f(х)=х , f(х+∆x)=х+∆x, ∆y f(х+ )- f(х)=(х + .
Ендеше =1 уʹ= болады. Сондықтан n=1болғанда хʹ =1 болады.
n=k үшін де бұл формула дұрыс деп алайық, яғни (хk)ʹ=k*xk-1.
n=k+1 үшін (хk+1)ʹ =(k+1)*xk формуласы дұрыс, себебі хk+1= xk*х түрінде жазып, туындысын табатын болсақ,
(хk+1)ʹ = (xk х)ʹ = (xk)ʹ х+ xk х ʹ = kxk-1 х+ xk 1= (k+1) xk.
Сонымен, бұл формула кез келген n бүтін сан үшін дұрыс болады. R болса, онда у=х дәрежелік функциясының туындысы (х)ʹ=·х – 1 формуласымен есептелінеді.
Енді дәрежелік функцияның алғашқы функциясын табайық: f(x) = xβ, F(x) =?
f(х)= xk функциясының алғашқы функциясы F(х)= +С, мұндағы kZ және k≠ -1. Осы формула нақты көрсеткішті дәрежелік функция үшін де дұрыс екенін туындының формуласын дәлелдегендей көрсетуге болады, кез келген нақты сан үшін дәрежелік функцияның интегралы мына формуламен анықталады:
|
Тапсырмалар
|
Топтық жұмыс
|
Сабақ бойынша мұғалімнің жазбалары: (мұғалім және оқушы немен айналысады)
І. Ұйымдастыру (2 минут)
Сәлемдесу
Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу
Түгелдеу
1.2. Топқа бөлу (1, 2 сандарына байланысты бөлінеді)
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау (5 минут
)
Оқушылар үй тапсырмаларын орындау барысында туындаған қиындықтарды стикерлерге жазып, дәптердің сыртына жапсырып тапсырады.
№158 1) 3)
2) 4)
№159 1) 3)
2) 4)
ІІІ. Талқылау үшін сұрақтар беріледі, тақырып бойынша қысқаша мәлімет беру (3 минут)
Дәрежелік функция дегеніміз не?
Дәрежелік функцияның түрлері.
Дәрежелік функцияның туынды табу формуласы.
Дәрежелік функцияның интеграл табу формуласы.
IV. Оқулықпен жұмыс .( 5минут)
1 топ: №160(1,3) №161 (1,3)
2топ: №160(2,4) № 161 (2,4)
V. Математикалық диктант. ( 5минут)
Жауаптары:____VI.Сәйкестендіру_кестесі:_(_3_минут)__VII.Сергіту_сәті._(2_минут)'>Жауаптары:
VI.Сәйкестендіру кестесі: ( 3 минут)
VII.Сергіту сәті. (2 минут)
4,20,36,?,68...сан тізбегіндегі келесі санды табыңдар.
Шешуі: 20-4=16 36-20=16 52-36=16
20+16=36 36+16=52 52+16=68
Жауап :
52
Шаршының ішіндегі сандар қандай да бір заңдылықпен орналасқан.сол заңдылықты тауып,сұрақ белгісінің орнындағы санды табыңдар:
Жауап:
18,25,33,42,... келесі санды табыңдар. Жауап:
Әрбір үшбұрыштағы сандар белгілі заңдылық бойынша жазылған.Сұрақ белгісінің орнындағы санды табыңдар:
Жауап:
VIII.Тест жұмысы (5 минут)
Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
Табыңдар: f /(0)+f /(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
ʄ(х)=6х3-2х2+5х-1 функциясының графигіне х0=1 нүктесінде жүргізілген жанаманың теңдеуін жазыңдар.
а) у=18х b) у=12х-1 c) у=5х-13 d) у=19х-11 e) у=7х+10
5. у=-3х+1 функциясының алғашқы функциясын табыңдар
а)х+1,5х
2+с; b) х-1,5х
2+с; c) -3/2х
2-х+с; d) –х+3/2х
2+с; e) -3/2х
2+х+с;
Жауаптары: 1) с; 2) с; 3) е; 4) д; 5) е;
IX. Ауызша жаттығу: (3минут)
в7·в-11
(у-4)-1/4
5-3
8-1/3
(2х3+7х)'
((3у-4)-4)'
6dx
X.Үйге тапсырма беру: №№ 161,162, 163 ; 92-93 бет
«Алгебра және анализ бастамалары» А.Әбілқасымова
XI.Қорытынды,рефлексия,бағалау. Оқушылар топ бойынша сабаққа қатысып отырған оқушыларды бағалайды,пікірлерін айтады,мұғалім бағасын шығарады.
Бағалау парағы
Оқушының аты
|
Үй тапсырмасы
|
Өтілген тақырыпты пысықтау
|
Математикалық диктант
|
Сәйкестендіру кестесі
|
Сергіту сәті
|
Тест жұмысы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Б.Садықов атындағы жалпы орта мектебі
Ашық сабақ
Тақырыбы: «Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралы» тақырыбына есептер шығару
Дайындаған мұғалім: Кудербекова А
Сынып: 11 «А»
Т.Рысқұлов ауылы 2017-2018 оқу жылы


Нақты көрсеткішті дәрежелі функцияның туындысы мен интегралы
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6
b7·b-11=
(y -4)-1/4=
2-4=
8-1/3=
(2x3 + 7x)/=
((3y – 4)-4)/=
8.
f(x)=2x-3, f /(-1)=?
f(x)=-5x2/5, f /(1)=?
9. Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазылуы керек?
1(27)3 2(64)2 2(?)3
10. 8 6 5
3 10 ?
4 6 5 12 15 9
Тест жұмысы («Талапкер-2014») 11. Есептеңдер:
26 b. -24 c. 20 d. 22 e. -20
12. Функцияның туындысын табыңдар:
;
b. c. - d. - ;
13. Табыңдар: f/(0)+f/(1), мұндағы f(x) = 3x3 – 2x2 +x – 1;
14 b. 1 c. 7 d. 5 e. 6


url: http://emirsaba.org/sabati-intalandiru-bolimi-sabati-negizgi-bolimi-sabati-refleks-v2.html#Сабақтың_тақырыбы__«_Нақты_көрсеткішті_дәрежелі_функцияның_туындысы_мен_интегралы»_тақырыбына_есептер_шығару


title: Сабақтың қысқа мерзімді жоспары Қмж пән атауы: Әліппе, Ана тілі Ортақ тақырып: Саяхат; Бөлім

text:
АО ББ «№ 6 арнайы мектеп –интернаты» КММ
Сабақтың қысқа мерзімді жоспары ҚМЖ Пән атауы: Әліппе, Ана тілі
Ортақ тақырып: Саяхат; Бөлім: 2. Оқуға дайындық;
Педагогтің аты-тегі: Айдархан Ж.Б.
Мерзімі: 11.03.24
Сынып: 1 «А»
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны: -
Сабақтың тақырыбы: Ұұ дыбысы және әрпі.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:Тыңдалым және айтылым: 1.1.1.2 тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну; Оқуға дайындық: 1.2.3.1 мәтін иллюстрациясы бойынша қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен); Жазуға дайындық: 1.3.4.3 сурет салу, түзу сызық, үзік сызықтар, ирек сызықтар, әріп элементтерін ретпен жазу;
Сабақтың мақсаты:[Ұ ] дыбысы және ұ әрпімен таныстыру.
Міндеттері: 1.Білімділік: [Ұ ұ] дыбысын анық айтуға тілді машықтандыра отырып, буында, сөздің құрамында бекіту. Дыбыстық талдау және жинақтау дағдыларын қалыптастыру
2.Түзету – дамытушылық: Сөз қорын толықтыру, тілін ұстарту, сөйлем құрау қабілетін дамыту. Фонематикалық есту қабілетін, ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту. Тұжырымдау, математикалық есептеу қабілеттерін дамыту.
3.Тәрбиелік: Сауаттылыққа, дербестікке, ұқыптылыққа, оқуға деген қызығушылыққа тәрбиелеу.


title: Көрнекіліктер,құрал-жабдықтар - Сабақтың қысқа мерзімді жоспары Қмж пән атауы: Әліппе, Ана тілі Ортақ тақырып: Саяхат; Бөлім

text:
Көрнекіліктер,құрал-жабдықтар: Таратылым және көрсетілім материалдары, слайд, сөздер жазылған парақшалар, кеспе әріптер кассасы,.
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңдері/ Уақыты
Педагогтың әрекеті
Оқушының әрекеті
Ресурстер (Құрал-жабдықтары)
Ұйымдастыру кезеңі:
І. Ұйымдастыру кезеңі: партаға дұрыс отыру. Сабаққа зейінін аудару.
ІІ. Оқуға дайындық: 1. Артикуляциялық жаттығу
«Тарақ» Күлеміз, тілімізді шығарып, тісімізбен тілімізді басып, тілімізді алдыға-артқа тараймыз.
«Піл»Ернімізді жауып тұрып, алға қарай созамыз, піл тұмсығын көрсетеміз
«Бақа» Күлеміз, тістерімізді көрсетіп ерінімізді екі жаққа керіп күлеміз.
2. Тыныс алу жаттығулары
Мұрынмен дем алып, ауызбен шығару - Гүлді үрлеу
Амандасу түрлерін
көрсетеді . (қолымен,басынан сипалап,бетінен ұстап,құшақтап)
Үй тапсырмасы
ІІІ. Өткен тақырыпты қайталау:
- Балалар, қазір қай мезгіл? - Көктем мезгілі.
- Көктемде табиғатта қандай өзгерістер болады?
1. Өткен сабақта қандай дыбыспен таныстық? 2. Г г дыбысы қандай дыбыс?
3. Г г дыбысына байланысты қандай сөздер білесің? 4. Г г дыбысына сөз ойлап, оны буынға бөл. 5. Г г дыбысы сөздің қай жерлерінде кездеседі? Мысал келтір.
а) Буынды пысықтау. ә) Сөз құрап оқу.б) Әр оқушыны жеке оқып байқау


title: Негізгі бөлім - Сабақтың қысқа мерзімді жоспары Қмж пән атауы: Әліппе, Ана тілі Ортақ тақырып: Саяхат; Бөлім

text:
1. Жұмбақ жасыру: а) Білімнің жолбасшысы, Шәкірттің қолбасшысы (Ұстаз)
ә) Шәкіртке жанашыр, мейірбан кім? (Ұстаз)
2. Ұстаз сөзіне буындық талдау жасату, Ұ дыбысын бөліп айтып,оның дауысты дыбыс екніне оқушылардың көзін жеткізу. Дұрыс айтуларын қадағалау.
3.Ұұ дыбысының баспа, жазба түрлерімен таныстыру. (ұ дыбысын дыбыстар ішінен өздеріне тапқызу)
4.Ұ дыбысына байланысты суреттер көрсетіп,оларды буынға бөлдіріп, у дыбысының сөздің қайжерлерінде кездесетінін оқушыларға анықтату. (Мысалы, құ-лын, бұ-тақ, ұ-я т.б) .
5. Ұұ мен Уу дыбыстарының айтылуы мен жазылуын,олардың ұқсастығы мен айырмашылығын түсіндіру,анықтау.
Суретпен жұмыс.Ұұ дыбысына байланысты суреттер іліп, атау. Дыбыстық талдау жасату. «Орнын тап» ойыны. Сурет бойынша Ұ әрпінен басталатын сөздерді табу.
Ұ дыбысының орнын табу. Сөздің басында, ортасында кездеседі.Сөздерді буынға бөлу.
а) Сөздерді хормен оқыту.
ә) Кітаптағы сөздерді мұғалімнің оқуы, оқушыға хормен, жек- жеке оқыту.
Сөздерді буындап не тұтас оқып үйрену, мағынасын түсіндіру.
Сергіту сәті: Жел улейді, Құйын кеп билейді. Қатты – қатты жел соқты,Жапырақтар қол
соқты.
1) -Балалар, бүгін біз Ұ әрпінің кіші әрпін жазып үйренеміз. (Жазып көрсету) Видео көрсету. 2) «Ұ» әрпін ауада жазу; 3) «Ұ» әрпін үлгі бойынша жазу
2-3 топ мұғалімнің жазып берген үлгі бойынша жазады. 4 топ мұғалімнің жазып бергенінің үстінен бастыру арқылы жазады.
Ауада жазады.
Қайталайды.
Бекіту:
18 беттегі бағандағы буындар мен сөздерді тізбектеле оқыту.
- Мұғалім кітаптан оқиды. ( Оқушылар қайталайды).
Оқушылар ( бір- екі ) оқиды. Барлық оқушы өз бетімен оқиды.


title: Қорытынды бөлім - Сабақтың қысқа мерзімді жоспары Қмж пән атауы: Әліппе, Ана тілі Ортақ тақырып: Саяхат; Бөлім

text:
Сонымен балалар бүгін қандай дыбыспен таныстық? - «Ұ » дыбысы қандай дыбыс?
- «Ұ» дыбысы дауысты дыбыс. - «Ұ » дыбысы сөздің қай жерінде кездеседі?
- Ол сөздің басынды, ортасынды кездеседі. - Ал, соңында кездеспейді. Сабақ сендерге ұнады ма?
-дауыссыз
-басында, ортасында.
-кездеспейді
Сабақты аяқтау
Үйге: га, ге буындары бар сөздерді жзу. 18 бет оқу.
Өзіндік бағалау: -Балалар, біз қалай жұмыс істедік?
-Тамаша (бас бармақты көтеру). Балаларды бағалау. Сау болыңдар.


title: С 3 Кезең - Сабақтың қысқаша жоспары

text:
С 3 Кезең. Нақты тәжірибе (оқушы мұны қалай жасайды, оны қалай үйретеді?)
Кезеңнің қысқаша мазмұны
Мансаптық өсудің негізгі теорияларының идеяларын қолдану дағдыларын дамытуға арналған практикалық тапсырмалар.
Оқу әрекеттері
Кейс "Мен мансаптық өсудің негізгі теорияларының идеяларын кәсіби бағдаршамның жұмыс тәжірибесінде қолданамын"
жалпы уақыт
60 минут
тыңдаушылар бірлескен жұмыста мансаптық өсудің негізгі теорияларының идеяларын кәсіби бағдаршамның жұмыс тәжірибесінде қалай қолдана алатындығын анықтау үшін топтарға бірігеді
"Мастер-класс" практикасы
Тапсырма 1. Тәжірибеде қолдануға болатын мансаптық теориялардан негізгі идеяларды таңдаңыз.
54
топтарда мансаптық өсу теорияларынан таңдалған идеялар бойынша дәлелдер келтіріліп, олар одан әрі тәжірибеде қолдана алады
Бір минуттық тәжірибе "қызықты жұмысыңыз үшін рахмет"
1
мастер-класс қорытындысы бойынша жаттықтырушыны бағалау
С4 Кезеңі. Қорытынды(бұдан не және білім алушы қалай қолдануды жоспарлап отыр?)
Кезеңнің қысқаша мазмұны
Рефлексия. Жеке жоспарлар бойынша қорытындылау.
Оқу әрекеттері
Рефлексия. Қорытындылау
жалпы
15 минут
жеке граффити тақтасын жасаңыз мақала жазу туралы өз ойларын қорытындылау
"Пікір сұхбаты" тәжірибесі
14
олар өз ойларын қорытындылайды: мектептегі кәсіби бағдар берушінің функциялары және мансаптық өсу теориялары


title: Сабақ сценарийі 1-4 - Сабақтың қысқаша жоспары

text:
Тыңдаушылардың мансаптық өсудің негізгі теорияларын түсінуі мен білімін көрсету үшін оқу тапсырмаларының кезең-кезеңімен бірізділігі жоспарлануда. Қосылу кезеңінде тыңдаушылар кәсіптік бағдар беру жұмысының негіздерін түсінуді мансаптық өсудің негізгі теорияларымен байланыстырады.
1. "Параллель сызықтар". Интерактивті тақтада екі параллель сызықтың бірінде мансаптық өсудің 8 негізгі теориясының негізгі идеялары көрсетілген. Тыңдаушылар бос екінші жолда кәсіби бағдар берушінің жұмысынан қандай практикалық міндеттер мансаптық өсу теорияларының идеяларына сәйкес келетінін бөліп көрсетуі керек.
Топтан кейін 1 минуттық тәжірибеде "қатты дауыстар" қабылдауында кәсіптік бағдар берушінің жұмысынан бос сызыққа бөлінген практикалық міндеттердің мансаптық өсу теорияларының идеяларына сәйкестігі/сәйкес .стігі талқыланады.
Сабақтың теориялық материалы бойынша 2-ші кезеңде мансаптық өсудің негізгі теориялары егжей-тегжейлі зерттеледі.
Презентациялық материалмен, дәріс ресурстарымен жұмыс негізінде топтардағы тыңдаушылар интерактивті тақтада "мансаптық өсудің негізгі теориялары"стикерлер жинағын жасайды.
https://ioe.hse.ru/pubs/share/direct/458549771.pdf https://gb.ru/blog/karjernyj-rost/ https://openspace.etf.europa.eu/sites/default/files/2021-01/10%20Career%20guidance_Vol%202_RUS.pdf 1. Дәріс тезистері:
Қасиеттер мен факторлар теориясы (ф. Парсонс)
http://prof-buro.ru/O-proforientatsii/Zarozhdenie_proforientazii_v_ssha_i_ee_osnovopolozhnik_frank_parsons/ Парсонстың ерекшеліктері мен факторлары теориясында бірнеше негізгі ойларды бөліп көрсетуге болады:
Әр адам жеке, белгілі бір қасиеттерге, кәсіби қызмет бөлігінде қабілеттерге ие. Ол үшін тек бір мамандық оңтайлы болады. Кәсіптің сәттілігі немесе жеке қанағаттанудың болмауы жеке тұлғаның жеке қасиеттерінің таңдалған мамандыққа тән талаптарға қаншалықты сәйкес келетіндігіне байланысты.
Сіз ұтымдылық принциптеріне сүйене отырып, мамандықты саналы түрде таңдауыңыз керек. Тікелей адам немесе кәсіби кеңесші бірінші кезеңде адамның психологиялық және физиологиялық қасиеттерін талдайды. Әрі қарай, олар белгілі бір мамандыққа тән талаптармен салыстырылуы керек.
Жұмыс ортасындағы кәсіби тұлға типтерінің теориясы Дж. Голландия:
https://rsv.ru/blog/kratkaya-harakteristika-tipov-lichnosti-po-dzh-hollandu/ Голландия теориясына сәйкес кез-келген адамды 6 кәсіби тұлға типінің біріне жатқызуға болады. Бұл түрлер адамның кәсіби саладағы мүдделерін сипаттайды.
Теория әрбір нақты адамның да, әр кәсіптің де төменде келтірілген түрлердің біріне жататындығына негізделген. Ең жақсы нұсқада адам қызмет түрін таңдағанда өзіне тиесілі кәсіпті таңдайды.
Голландия теориясына сәйкес, адам өзі үшін мамандық таңдап, өзінің қабілеттерін, дағдыларын, білімін одан әрі жұмыста пайдалануды жоспарлап отыр. Сонымен бірге ол өзінің қалауына, қалыптасқан құндылықтарына назар аударады.
Шешімдерді әзірлеу процестерін сипаттау үшін Голландия өз теориясында белгілі бір көрсеткіштерді қолданады.
Мен-Сьюпердің мансаптық даму теориясындағы тұжырымдама
Супер теориясы "мен тұжырымдамасына" негізделген. Ол қай мамандықты таңдайтынына, мансапты қалай құратынына жеке адамның "Меніне" байланысты деп сенді.
Супер теориясында бірнеше негізгі ойларды бөліп көрсетуге болады:
- адам өзіне берілген шарттарға байланысты көптеген мамандықтардың ішінен таңдай алады;
- кәсіби даму жеке кезеңдерге, фазаларға бөлінеді;
- кәсіби дамудың кезеңдері мен кезеңдері басқарылады;
- адамның өз қабілеттері мен ұмтылыстарын жүзеге асыруы қызметке қанағаттану деңгейіне байланысты.
Жұмысқа бейімделу теориясы
https://www.google.com/search?q=%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F+%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8+%D0%BA+%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5&rlz=1C1SAVU_ruKZ902KZ903&oq=%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F+%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8+%D0%BA+%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5&aqs=chrome..69i57.8656j0j15&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Жұмысқа бейімделу теориясы жеке адамды және оның айналасындағы жұмыс ортасын салыстыруды қамтиды. Теория олардың арасында сәйкестік бар-жоғын анықтауға көмектеседі. Бұл адамның және оған қатысты сыртқы ортаның өзара әрекеттесуі, ол арқылы мамандық таңдауды, мансап құруды зерттейтін призмаға айналады. Адам өзі үшін жұмыстың (ортаның) ең жақсы нұсқасын тапқысы келеді. Сонымен бірге ол қолда бар ортаға бейімделу үшін ресурстарды жұмсайды. Сонымен қатар, ол қоршаған ортаны өзгертуге тырысады. Сол алгоритмді жұмыс беруші (қоршаған орта) өзі таңдайды. Ол белгілі бір талаптарды қалыптастырады және оларға сәйкес келетін жұмысшыларды іздейді.
Ерекшеліктер мен компаға келу теориясы Готтфредсон
http://apk.prostoy.biz/doc/Gracheva_Zaitceva.pdf Готтфредсон өзін-өзі анықтайтын мансап моделін ұсынды. Оның теориясына сәйкес, ерте балалық шақта адам төрт кезеңнің біріншісіне кіреді, оның барысында ол мүмкін болатын кәсіби дамуға қатысты ерекшеліктер жасауы керек.
Готтфредсонға дейін ешкім мансап таңдауын ерекшеліктермен сәйкестендірген жоқ. Бұрынғы зерттеушілер жеке адам өзі үшін мамандық таңдағанда тек селекциямен айналысады, барлық қол жетімді нұсқалардың ішінен өзі үшін бірнеше нұсқаны таңдайды деп болжаған.
Әлеуметтік-когнитивті мансап теориясы
http://platforma-navigator.ru/2018/09/30/sovremennye-teorii-professionalnogo-vybora-i-razvitija-v-zarubezhnoj-psihologii/ 1994 жылы әлеуметтік-когнитивті мансап теориясы пайда болды. Және ол белгілі бір адам орналасқан ортаны зерттеуге негізделген. Ол Альберт Бандура ұсынған теорияны жалғастырады, бірақ мамандық таңдау мәселелеріне қатысты. Басты назар жеке адам мен оның қоршаған ортасының өзара әрекеттесу мәселелеріне аударылады. Осы теорияға сәйкес, адам өз бетінше әрекет етуді Үйренетін ортаның әсерінен мамандықты таңдайды.
Өзін-өзі нығайту және өзін-өзі тиімділік дегеніміз не?
Бандура жаңа мінез-құлықты адам өзіне қалай қарайтынына байланысты қабылдайды деп сенді. Егер бір нәрсені мақтауға болатын болса, адам оны қабылдайды. Егер ұсынылған инновация адамның бұрыннан бар сенімдеріне, оның адамгершілік құндылықтарына қайшы келсе, ол бұл жаңалықтан бас тартады. Егер адам өз іс-әрекеттеріне, әрекеттеріне оң жауап берсе, өзін-өзі нығайту пайда болады.
Оқыту теориясы
Бихевиоризмнің негізі-белгілі бір мінез-құлықты бақылау, оларды зерттеу. Осы мінез-құлықтың нәтижелері, салдары да ескеріледі.
Ақпаратты өңдеу және сақтау үшін қолданылатын әдістер когнитивизмнің пәні болып саналады.
Когнитивизмнің негізгі алғышарты-ақпарат массивтерін өңдеуге байланысты компьютерлік метафора. Ол жасанды интеллект сияқты өзекті пәнмен тығыз жұмыс істейді. Қазіргі уақытта жасанды интеллекттің негізгі міндеті-компьютерлерді "оқыту", сондықтан олар адамға еліктей алады, оны қарым-қатынаста, жұмыста және т.б. ауыстыра алады.
Ұрпақтар теориясы
Шығарма авторлары ұрпақты жиырма жылмен немесе өмір кезеңдерінің бірімен шектелген уақыт кезеңінде дүниеге келген адамдар жиынтығы ретінде анықтайды: балалық шақ, Жастық шақ, орта жас немесе кәрілік. Хов пен Штраустың түсінігінде ұрпақ үш негізгі көрсеткішке сәйкес келу арқылы міндетті түрде сәйкестендірілуі керек.
3. "Мансаптық өсудің негізгі теориялары" тақырыбында стикерлер жинағын құру бойынша топтарда жұмыс істеу: ерекшеліктері мен кемшіліктері.
Нұсқаулық: "мансаптық өсудің негізгі теориялары" стикерлер жинағы презентация материалы, тезистер және берілген ресурстар негізінде жасалады. Стикерлердің әр түсі, стикердің ішіндегі қысқаша жазбалар негізгі мансаптық теориялардың идеялары мен кемшіліктерін түсінуді көрсетеді.
Практикалық тапсырмалар кезеңінде тыңдаушыларға "мен мансаптық өсудің негізгі теорияларының идеяларын кәсіби бағдаршамның жұмыс тәжірибесінде қолданамын"деген кейс ұсынылады.
Топтық жұмысқа арналған тапсырма: мансаптық өсу теорияларынан қандай негізгі идеяларды таңдау керек екендігі туралы мастер-класс өткізіңіз, оны кәсіби бағдар берушінің тәжірибесінде қолдануға болады.
5. Нұсқаулық "мансаптық өсу теорияларының қандай идеялары бар, оларды кәсіби бағдар берушінің тәжірибесінде қолдануға болады"?
- мансаптық өсудің негізгі теорияларының негізгі идеяларының негізін жасаңыз;
- мансаптық өсудің негізгі теорияларынан негізгі идеялардың құрастырылған базасын кәсіптік бағдар берушінің болжамды негізгі қызмет бағыттарымен салыстырыңыз;
- негізгі теориялардан тезистер - негіздемелерді бөліп көрсетіңіз және кәсіби бағдар берушінің алдағы тәжірибесінен мысалдармен дәлелдеңіз;
- өз идеяларыңызды мастер-класс форматында ұсыныңыз.
1 минуттық тәжірибе: бағалау-жаттықтырушының, басқа "жұмыс үшін рахмет"топтарының сарапшыларының түсініктемесі.
Практикалық бөлімді аяқтағаннан кейін тыңдаушылар "сұхбат Пікірлер" қабылдауында ой жүгіртеді, сабақты қорытындылайды.


title: Сабақтың қысқаша жоспары

text:
С1 Кезең. Байланыс (білім алушы тақырып бойынша не біледі?)
Кезеңнің қысқаша мазмұны
Осы кезеңде тыңдаушылар мектептегі кәсіптік бағдар беру жұмысы туралы білімді әлемдегі кәсіптік бағдарлаудың даму тарихымен байланыстырады.
Оқу әрекеттері
Мансап теориясы ұғымын анықтау үшін не қолдана аламын?
жалпы
15 минут
"мансаптық өсудің негізгі теориялары" ұғымын түсінуді болжау
"Параллель сызықтар" тәжірибесі
14
мектептегі кәсіптік бағдар беру жұмысының нақты тәжірибесі мен мансаптық өсу туралы теориялық материал арасында салыстыру жүргізіледі
Бір минуттық "қатты дауыстар"тәжірибесі
1
ұсынылған материалды мансаптық өсу теориясы мен практика арасындағы байланыстың шындығы туралы талқылаңыз.
С 2 Кезең. Теория (білім алушы тақырып бойынша не білуі керек?)
Кезеңнің қысқаша мазмұны
Мансаптық өсудің негізгі теориялары бойынша теория мәселелерін зерттеу.
Оқу әрекеттері
Мансаптық өсудің негізгі теориялары бойынша теория сұрақтары
жалпы уақыт
55 минут
мансаптық өсудің негізгі теориялары туралы түсініктерін түсіндіріңіз;
Тәжірибе: зерттелетін тақырып бойынша "стикерлер жинағын" құру
Интерактивті тақтада тыңдаушылар топтары әр мансаптық теорияның негізгі идеялары мен кемшіліктері туралы стикерлер жинағын жасайды.
Жасалған жинақтың қысқаша түсіндірмесі.
Бір минуттық тәжірибе "бір минут: Мен айтқым келеді"


Сабақтың тақырыбы: Ұзындық және оның өлшем бірліктері
Сілтеме: Математика оқулығының әдістемесі, ғаламтор
Сабақтың жабдығы: қосымша тапсырмалар жазылған үлестірмелер, кестелер
Жалпы мақсаттар
Оқыту нәтижесі: Мақсаты: оқушыларды жаңа ұзындық өлшем бірлігі – километрмен таныстыру; ұзындық өлшем бірліктерінің арасындағы қатынасты қою; атаулы сандармен есептеу дағдыларын дамыту.
Топқа бөлу: Оқушыларға кесілген суреттер үлестіріледі.
Ынтымақтастық атмосферасы
Сабаққа даярлық, амандасу, түгендеу.
Сабағымыз басталды, балаларға пайдалы.
Бәрін ұғып алыңдар, санауға зер салыңдар
Үй тапсырмасын пысықтау
Үй жұмысы дәптерлерін тексеремін
Жаңа сабақ
Ауызша жұмыс. Зейінділік ойыны:
- Кесіндінің үштен бір бөлігі 9см. Барлық кесіндіде қанша сантиметр бар? (27см).
- Қосаяқ денесінің ұзындығы 20см. Бұл оның секіру ұзындығының он бестен бір бөлігі. Қосаяқтың секіруінің ұзындығы нешеге тең? (15 ∙ 20=300 (см).
- Бестен бір метр неше дециметр болады? (2дм)
- Түйе 40 жыл өмір сүреді, өмірінің бестен бір бөлігінде ол өседі. Түйе қанша жыл өседі?(8).
ІҮ. Жаңа сабақ: 1. түсіндіру, еске түсіру, қайталау.
КМ – километр
М – метр
ДМ – дециметр
СМ – сантиметр
ММ – миллиметр
1м = 10дм
1дм = 10см
1см = 10мм
1м = 100см
1дм = 100мм
1км = 1 000м
1м = 1 000 мм
1 км = 1 000м = 10 000 дм = 100 000см = 1 000 000 мм
1м = 10см = 100мм
2. Өздік жұмыс. № 1(ә). Өсу реті бойынша орналастыр.
7041м, 2км 100м, 7 041мм, 7м 4см, 5дм 3см, 3дм 7см, 2см 3мм.
3. Жұптық жұмыс. № 2. көрсетілген өлшем бірліктеріне өрнекте.
630км = 630 000м
78 000мм = 780дм
6 690см = 66м 9дм т. с. с.
4.№ 4. Кесте бойынша есеп құрастыр және оны шығар.
Ш: 150: (300: 6) = 50
Ж: бір қаптың массасы 50кг.
№ 4(ә). Кері есеп құрастыру өз бетінше беріледі.ф


title: Сабақтың жабдықталуы: мультимедиялық құрылғы, презентация материалдары,аудио және бейне жазбалар,плакаттар, қосымша материалдар

text:
ШҚО Тарбағатай ауданы «Қ. Билялов атындағы мектеп-лицейі» КММ педагог-психологы Дососова Куаныш Кинаятовна Тақырыбы: «Өмір – баға жетпес құндылық» психологиялық сағат
Сыныбы: 8 Психология сағатының мақсаты: оқушылардың өмір құндылықтары туралы түсініктерін кеңейту.
Психолог сағатының міндеттері: «өмір» ұғымына тереңірек үңілуге ықпал жасау;
өмірге деген жағымды көзқарасын қалыптастыру;
жасөспірімдер арасында суициалды мінез-құлықтың алдын -алу;
өзінде бар құндылықтарды бағалай білуге үйрету.
Сабақтың жабдықталуы:мультимедиялық құрылғы, презентация материалдары,аудио және бейне жазбалар,плакаттар, қосымша материалдар.
Сабақ көрнекілігі: нақыл сөздер, слаид шоу, плакаттар
Сабақ тәсілі: Іздендіру тәсілі, анализдеу, синтездеу, жүйелеу, талқылау, дәлелдеу, топтастыру, қорытындылау.
Сабақ жоспары: Сынып оқушыларын топқа бөлу.
Көрініс көрсету, көріністі талдау
Жағдаяттық тапсырма
Топтарға талқылауға сұрақтар беріледі. Топтар өз ойын айтады.
Видеоролик көрсету Ниг Вуйчич «Өмірде шектеу жоқ»
Сергіту жаттығуы
Тренинг «Құндылық»
Бір- біріне өмірлік ұстаным ұсыну
Рефлексия
Сабақ барысы: Мұғалімнің кіріспе сөзі: Өмір – ол адамға бір – ақ рет берілетін баға жетпес қымбат сый . Осындай сыйды саған сыйлаған кім ?...
Әрине саған осындай баға жетпес сый сыйлаған ең қымбат адамдарың, ол сенің ата – анаң. Егер саған анаң осындай баға жетпес сый сыйласа, сен соған лайықты өмір сүруге тиіссің.
Өз өмірің, өз әлемің өз қолыңда! Біреуге ренжіп, біреуді кінәлап, мін тағу дұрыс емес. Өмірдегі қайғыны, қиындықты, сәтсіздікті көтере білу керек. Жаңа, жақсы ойлар ойлау керек.
Адам өмірі жеңіс пен жеңілістен, сәттілік пен сәтсіздіктен, қайғы мен қуаныштан құралады. Міне өмірдің өзі біле – білсең сонысымен қымбат.
Енді осы өмір туралы ойларымызды тренинг – жаттығу жасау арқылы жалғастырайық.
– Барлығыңды ортаға шақырайық. Конфет түсіне қарай топқа бөлінеміз. Топтар өз орнына отырады
2. Келесі әр сынып дайындап келген көріністерін қояды. Сол көріністі топтар талқылайды.
3. Келесі жағдаяттық тапсырма. - Сендер иесіз алаңда қалдыңдар. Қалай өмір сүресіңдер? Қиындықтан қалай шығамыз?
4. Топтарға талқылауға сұрақтар беріледі?
1. Өмір-ең басты құндылық. Қалай түсінеміз?
2. Бақытты өмір деген не?
3. Өмірде жолың болу дегенді қалай түсінесің?
4. Біреудің өміріне қол сұғу туралы ойың
5. Өмір сүруге кедергі келтіретін жағдайлар
6. Өзіңше өмір сүру деген не?
7. «Өмір болған соң, күрессіз бола ма...»
8. Өмірде өз орнын табу деген не?
5. Видеоролик көрсету Ниг Вуйчич «Өмірде шектеу жоқ»
- Балалар бұл көргендеріңді талқыламаймыз. Әркім өзінше ой түйді деп ойлаймыз.
6. Сергіту сәті - Шаршағанымызды басу үшін, біраз сергіп, жаттығу жасап алайық.
Егер, Алақан көрсетсем – амандасамыз
Күлкі – бір-бірімізге күлімдеп қараймыз
Жүрек – құшақтасамыз.
7. Тренинг «Құндылық» - Мынау тас толған банка. Банка толық па? (толық)
Оның үстіне бұршақ саламыз. Банка толық па? (толық)
Оның үстіне құм саламыз. Банка толық па? (толық)
Енді су құямыз. Банка толық па? (толық)
-Сіздер мынаны түсіндіңіздер: банка – бұл сіздің өміріңіз. Тастар – бұл өміріңіздегі ең маңызды құндылықтарыңыз: жанұяңыз, денсаулығыңыз, үйіңіз, балаларыңыз – жалпы басқа еш нәрсе болмасада, сізді бақытты ететін құндылықтар. Асбұршақ – жеке сіз үшін маңызды болған нәрселер: қызмет, мансабыңыз, т.б, ал құм – қалған ұсақ түйектер.
Егер банкаға бірінші құм салсақ, онда тас пен бұршаққа орын қалмайтын еді. Өмірде де дәл осындай: егер барлық уақытыңыз бен күш – жігеріңізді ұсақ – түйекке кетірсеңіз, маңызды орындар үшін орын қалмайды.
Өмірде тек маңызды деген нәрселермен айналысыңыз, өз мақсат – мүдделеріңізді анықтаңыз, ал қалғаны құм ғана.
8. Өмірлік ұстаным ұсыну Оқушылар бір-біріне қағазға жазылған өмірлік ұстанымдар ұсынады.
9. Рефлексия Оқушыларға күн сәулесі, гүлдер, жүрек, жапырақ таратылады.
Соған: Бүгінгі сабақта не ұнады?
Не ұнамады?
Менің түйгенім деп жазып, плакатқа жапсырады.
Сабақ аяқталды.


url: http://emirsaba.org/sabati-jabditalui-muletimediyali-rilfi-prezentaciya-materialda.html#8._Өмірлік_ұстаным_ұсыну_Оқушылар_бір-біріне_қағазға_жазылған_өмірлік_ұстанымдар_ұсынады._9._Рефлексия


Сабақты өзіндік талдау 1.Сабақтың жалпы құрылымын бағалау:
Бұл өткізілген сабақ сабақтың қандай түріне жатады?
Бұл сабақтың бөлім, тарау, тақырып ішіндегі орны қандай?
Осы үлгідегі сабақтардың ішінде элементтері нақты белгіленген бе?
Сабақтың әр бөлігіне жұмсалатын уақыт мөлшері дұрыс белгіленген бе?
2.Сабақтың дидактикалық мақсатын жүзеге асыру:
Осы тақырыптағы (сұрақтағы) бағдарламаның талаптарының барлығы байқалды ма?
Жаңа материалды түсіндірген кеде оқушылар қаншалықты белсенді болды(қабылдауы, түсінуі, танымдылық қызығушылықтың оянуы)?
Жаңа материалдың жеке «бөліктерінің» шешілу жолдары дұрыс таңдалды ма?
Жаңа материалды оқыту кезінде нені өзгертуді қажет етті және қалай?
Алғашқы, жалғасқан бекіту өз орнын таба алды ма? (сабақтың арнайы таңдалған кезеңінде жаңа материалмен түсіндіру барысында бекіту орын аблы ма)
Оқушылардың білім, білік, дағды деңгейінің сапасы қалай бағаланды (оқушылардың қамтылуы қаншалықты, тақтаға шығару принципі т.б.)?
3.Оқыту үрдісінде оқушылардың дамуын жүзеге асыру:
оқушылардың ойлау операцияларының негізіне (талдау, синтез, жалпылау, топтастыру, жүйелеу) қамтылуы орын алды ма?
Пәннің ішінде және пән аралық байланыс құру жүзеге асырылды ма?
Шығармашылық ойлауды дамыту әдістері қолданылды ма?
Жалпы дамуына қатысты қандай – бір ақпарат орын алды ма?
Оқушылардың эстетикалық дамуы орын алды ма?
4.Сабақ барысында тәрбиелеу.
Оқу материалының мазмұнындағы барлық тәрбие мүмкіндіктері қолданылды ма?
Дүние танымын қалыптастыруда қандай жұмыс жүргізілді?
Сабақта оқытудың өмірмен байланысы қалай жүзеге асырылды?
Мұғалім тұлғасының тәрбиелік әсері қандай болды?
5.Дидактиканың негізгі принциптерін сақтау.
Оқытудың принциптерін жүзеге асыруда мұғалімнің іс әрекеті мен оқушы іс — әрекеті дұрыс ұйымдастырылды ма?
6.Оқыту әдістерін таңдау.
Оқытудың әдістерін таңдауда жалпы талаптар ескерілді ме (дидактикалық мақсаты, оқу материалының спецификасы, пәннің, оқушының жас ерекшелігі мен жеке қабілеттерінің жалпы мақсаттық бағытылыққа байланысы т.б.)
7.Сабақтағы мұғалімнің жұмысы.
Сабақта мұғалімнің қандай іс-әрекеті орын алды қандай көлемде (сөйлеу іс-әрекеті, тыңдау, жазу, оқушыларға көмек т.б.)?
Класпен қарым-қатынасқа орнатылды ма?
8.Оқушылардың сабақтағы жұмысы.
Сабақтың әртүрлі кезеңдеріндегі оқушылардың белсенділігі қандай болды?
Сабақта оқушылардың қандай іс-әрекеті орын алды?
Сабақта қандай тәртіп болды және неге?
9.Сабақтың гигиеналық жағдайы.
Класс бөлмелері жеткілікті жарық болды ма?
Оқушылар денсаулығы, бойы, үлгерімене байланысты отырғызылған ба?


title: Сабақтың жалпы құрылымын бағалау: Бұл өткізілген сабақ сабақтың қандай түріне жатады?


title: Сабақтың жалпы құрылымын бағалау: Бұл өткізілген сабақ сабақтың қандай түріне жатады? САМОАНАЛИЗ


title: Мұғалімнің сабаққа дайындалуы. Сабаққа дайындық барысындағы мұғалім әрекетінің алгоритмі

text:
техникалық оқу құралдары мен электронды есептеу техникасын, түрлі оқу құралдарын пайдалана білу.
Сабақты жақсы өткізуге мүмкіндік беретін ережелерді сақтау: Жалпы ережелер: Сабақтың тақырыптағы, тақырыптың жылдық курстағы орнын анықтау, сабақтың жалпы міндеттерін бөлу;
Сабақ тақырыбына қатысты үш түрлі, ғылыми, ғылыми- көпшілік, әдістемелік кітаптарды таңдап алу, олардың мазмұнымен танысу;
Оқу бағдарламасын қарап шығу, түсіндірме хатты қайта оқу, берілген тақырып бойынша стандарт талаптарын оқып шығу, сабаққа байланысты мұғалімнен не талап етілетінін анықтау;
Оқулық материалын еске түсіру, тірек білім, білік, дағдыны бөліп алу;
Сабақ міндеттерін нақтылау, басты міндетті бөліп алу, оны оқушыларға түсінікті, олар қабылдай алатындай етіп тұжырымдап жоспарға жазу;
Сабақта оқушы нені түсіну керек, нені есте сақтау керек, нені біліп, сабақтан нені үйрену керектігін анықтау;
Оқушыларға қандай оқу материалын, қандай көлемде, қандай мөлшерде баяндау керектігін, жетекші идеяларды дәлелдейтін қандай қызықты деректерді келтіруге болатынын анықтау;
Сабақ міндеттеріне сәйкес сабақ мазмұнын жіктеп алу, жаңа білім, білік, дағдыны, қалыптастыратын, жаңа материалды игеретін тиімді тәсілдерді таңдап алу;
Оқушылардың дәптерлері мен тақтада не және қалай жазылатынын ойластыру;
Сабақты тұтас құбылыс ретінде қарастыра отырып, көзделген сабақ барысын сабақ жоспарына жазу.


title: Жекелеген ережелер - Сабақты жақсы өткізуге мүмкіндік беретін ережелер қарастыру Жоспар: Сабақ моделінің жасалуы

text:
Жекелеген ережелер Жинақы болу, оқушылар алдына міндеттерді нақты, түсінікті қою, материалды баяндау логикасын сақтау.
Мейірман болу, оқушыларға жекімеу, олардың түүсінбегеніне немесе білмегеніне ашу шақырмау. Егер оқушылардың көбі бір нәрсені білмесе, не түсінбесе, онда қателікті оқу әрекетін ұйымдастыру тәсілдерінен іздеу керектігін есте сақтау керек.
Оқушы сөзін бөлмеңіз, сөзін аяқтауға толық мүмкіндік беріңіз. Жауапты түсініксіз, нақты болмауы сұрақтың түсініксіздігі салдарынан болуы да мүмкін.
Қандай талап қойылғанын, оқушылардың оларды қалай түсінгенін міндетті түрде тексеріп отыру, тапсырмалар мен нұсқаулар қысқа, нақты берілуі керек.
Оқушылардың мұғалімді қалай тыңдап отырғанын қалтқсыз қадағалау.
Балалардың зейін қоймауы- сабақ қарқынын өзгерту туралы, айтылғанды қайталау немесе сабаққа қосымша материалдар қосу туралы белгі.
Сабақты қызыға тыңдау, тапсырмаға ден қою зейін көрсеткіші екендігін ұмытпаған жөн.
Уақытты үнемдеу, сабақты дер кезінде бастау, қоңыраумен бірге аяқтау, оқушылардың белгіленген уақыттан ұзақ жұмыс істеуіне жол бермеу.
қойылған әрбір талаптың орындалуына қол жеткізу. Бірде- бір талап орындалмай, жәй айтылып қана қалмауы тиіс.
Сабақ қарқыны оқушылардың көбі үлгеретіндей жеделдетілген болуы керек.
Оқушыларды сұрақ қоюға ынталандырып отыру, олардың бастамаларына, белсенділіктеріне, бар нәрседен хабардар болуына қолдау көрсету.
Әдебиеттер тізімі: Хамзина А. Бастауыш сыныпта информатиканы енгізудің қажеттілігі /А. Хамзина, Г. Молдағалиева, Г. Қабдисалиева // Информатика негіздері. - №5 2012
Ибашова Ә. Информатиканы бастауыш мектептен бастап оқыту /Ә. Ибашова, Ж. Қадырбаева // Информатика негіздері. - №5 2013
Хамзина А. О. Информатиканы оқыту ерекшеліктері. /А. Хамзина. // Бастауыш мектеп. - №2 2010
Балафанов Е.К., Кабулова Г.С. и др. Основы информационной культуры. Методическое руководство для 1-4 классов. ТОО «Аруна LTD», 2009
Ермеков Н.Т., Ногайбаланов С.Ж. Информатика. Учебники для 2-4 класса 12-летней школы, Алматы «Алматыкитап»2012.


title: Сабақты жақсы өткізуге мүмкіндік беретін ережелер қарастыру Жоспар: Сабақ моделінің жасалуы

text:
Сабақ моделінің жасалуы. Сабақ қалай туады? Білім- өркениеттіліктің өлшемі, әр тетігі. өлшем болатындығы- кез- келген мемлекеттің рухани да, әлеуметтік- экономикалық та дәрежесі онда өмір сүретін халықтың білім деңгейіне байланысты бағаланады.
Сабақ - біртұтас күрделі процесс. әр сабақ мұғалімнің жеке шығармашылығынан туады.
Я.А.Каменскийдің ілімінен бастап бүгінге дейін оқыту әдістемесінде білім беруді ұйымдастырудың басты формасы сабақ болып табылады.
Сабақ оқытуды ұйымдастырудың формуласы ғана емес, жалпы педагогикалық процесс жүйесіндегі ең жауапты бөлік. Сондықтан бүкіл білім беру мен тәрбиелеудің заңдылықтарына сүйенгенде, бүгінгі сабақ оқытудың барлық кезеңінде мұғалім мен баланың бірлесіп істейтін тиімді әрекеттерінің жүйесі болып шығады.
Сабақ - біртұтас күрделі үрдістік жүйе, онда оқыту мен тәрбиенің мәселелері қарастырылады.
Мұғалімнің міндеті- қоғамның жаңа әлеуметтік құрылымы мен білімнің жаңа мазмұнынан туындайтын уақыт ағымына сәйкес оқушының жеке қасиетін ескере отырып, мектептің дамуынынң әрбір кезеңінде қазіргі сабақтың маңызды ерекшеліктерін анықтап, сабақтың үлгісін құру және сабақты жетілдірудің негізгі жолдарын тауып, оның нәтижесін жоғарлатудың тәсілдерін меңгеру.
Сабақ барысында мұғалім педагогика мен психология ғылымын жетік игеріп, сабақты құрудың және өткізудің диалектикалық ыңғайын тауып жаңарған техника мен икемді технологияны пайдалана білу керек. Сондай- ақ педагог оқушының жеке қасиетін ескеріп, еңбек ету барысында бір- бірімен қарым- қатынас жасай алатын ізгілендірілген психологиялық ортаны қамтамасыз етуі және сабақта ақыл- ойды ғана дамытып қоймай, әсерлілігін туғызуы қажет.


Бақылау
жұмыстарын жүргізу
Алфавит
Қазақ жəне орыс тілінде дыбыс жүйелігі
Дауысты дыбыстар
Дауыссыз дыбыстар
Буын
Синонимдер. Омонимдер. Антонимдер
Тілдердегі типологиялық ерекшеліктері.
Сөз таптары
Зат есім, оның түрлері
Зат есімнің септелуі, тəуелденуі, жіктелуі
Сын есім
Сан есім
Есімдік. Есімдіктердің түрлері
Етістік
Сабақты жəне салт етістік
Етістіктің райлары, шақтары
Есімше
Көсемше
Үстеу
Одағай
Көмекші есімдер


10.3-тапсырма.Ұсынылған бағыттар бойынша өз практикаңызда болатын 3 өзгерісті жазыңыз.
Сіздің келесі қадамдарыңыз:
Жоспарлау
1 Сабақты ұйымдастырғанда оқу бағдарламасы мен оқу жоспарында көрсетілген оқу мақсаттарын басшылыққа алу.
2 Орта мерзімді жоспарда көрсетілген барлық іс-әрекеттерді, әдістемелік кеңестерді, ресурстарды пайдалану.
3 Сабақтың мақсатын анық тұжырымдау, яғни нақты, өлшемді, қолжетімді, шынайы мақсат қою.
Оқыту
1 Сабақта әр түрлі жаттығу түрлерін жоспарлауға тырысу.
2 Сабақ барысында бір жұмыс түрінен екіншісіне біртіндеп ауысып, сабақтың мақсатын оқушылардың есіне салып отыру.
3 Сыныппен өзара әрекеттестік стилін өзгертіп отыру.


Дәріс тақырыбы №5. Сабақты ұйымдастырудың алуан түрлі формалылығы және сабақтың эмоциялық-интеллектуалдық қуатын арттыру. 1 Сабақты ұйымдастырудың алуан түрлі формалылығы. 2 Сабақтың эмоциялық-интеллектуалдық қуатын арттыру.
Сабақты ұйымдастырудың алуан түрлі формалылығы. Қазір мектеп тәжірибесіне мұғалімдердің оқу процесінде қолданып жүрген алуан түрлі сабақ формалары бар: Түсіндіріп оқыту сабағы, проблемалы оқыту, бағдарламалы оқыту, сабақ лекция, семинар сабақ, диспут сабақ, конференция сабақ, экскурсия сабақ, ӛзіндік жұмыс сабағы, конкурс сабағы, панорама сабағы, диалог сабақ т.б. Осы аталған сабақ формалары бойынша оны ұйымдастырып жүргізу тәртібінің кӛпшілігі бізге таныс. Әрқайсының мазмүны ерекшелігімен бірге, ұйымдастыру форма ерекшелігі де бар.
Сабақтың эмоциялық-интеллектуалдық қуатын арттыру.
Сабақтың эмоциялы әсерлі, интеллектуалды қуатты болуы - сабақты тиісті мәнде ұйымдастырып, түрлендіре білуге байланысты. Ол үшін сабақты айнала ӛмірімен байланыстырып, белсенді әсерлігін арттыру, эмоциялық сезім туғызарлықтай, күш-қуатын арттыру керек.
Оны мынадай жолдармен жүзеге асыруға болады: Біріншіден, оқитын материалды қызықты-тартымды етіп хабарлау, қызықты мысалдар келтіру, мысалы, кейбір тәжірибелі мұғалімнің тарих сабағын түсіндіргенде келтірген мысалы... Біздің планетамызда 14 мың 513 үлкен-кішілі соғыс болған, оңда 3 миллиард 640 миллион адам ӛлген.
Ол соғыстарда шыққан шығынды алтынға есептесек, қалындығы 8 метр, кӛлденеңі 10 кмден бүкіл жер шарын орап алатындай алтын шығыны шыққан... Бұл мысал, балаларды қызықтырарлықтай және ойландырарлықтай материал т.б.
Екіншіден, сабақты ғылыми-жаңалық ашушы ғылымдардың ӛміріне байланысты қызықтытартымды материалдар беру, олардың жаңалық ашудағы шығармашылдық қасиеттері оның ақыл-ой парасаттылығына сай келетіндігін мысалдармен әсерлеп айту.
Үшіншіден, сабақ үстінде оқушылардың шығармашылық ісіне түрткі боларлықтай материал беріп, проблемалар туғызып, ынталарын соған аудара білу. Мысалы, Күн Жерді тез жылыта ма, әлде тау басын тез жылыта ма?
Тӛртіншіден, мұғалімнің оқу материалын хабарлап-баяндаған уақытта образды-бейнелі түрін баяндап эмоция-сезімін жандандыра білуі.
Бесіншіден, сабақтың эмоциялық-инттелектуалдық қуатының артуына мұғалімнің жеке бас ерекшелігінің де әсері болады. Кейбір мұғалімдер қызықты юморлық мысалдарды сабаққа байланысты қолдана отырып, бір жағы оқушылардың тыныс дем алу мүмкіндігіне де пайда тигізеді. Сол сияқты физкультуралық минут, ұжымдық кӛңілді минуттарында ұйымдастыра білу керек.
Алтыншыдан, мұғалім сабақтың интеллектуалдық-эмоциялық сапасын жетілдіру үшін еңбек мәдениетін дұрыс ұйымдастырады. Тәртіп сапасы, сабақ желісі, шамагершілдік, бәрін есепке алып, бір-бірімен үйлестіре білуі керек.
Ұсынылған әдебиеттер: 1 Бордовская Н.В., Реан А.А. Педагогика, СПб: Издательство «Питер», 2000. – 304 с.
2 Зязюн И.А. и др. Основы педагогического мастерства. – М.: Просвещение, 1989. – 303 с.
3 Морева Н.А. Основы педагогического мастерства: учеб. Пособие для вузов/ Н.А. Морева. – М.: Просвещение, 2006
4 Пидкасистый П.И. Педагогика: Учебное пособие для студентов педагогических вузов и педагогических колледжей. – М.: Российское пед. агентство, 1996.
5 Резниченко М.Г. Введение в педагогическую деятельность:Учебное пособие для студентов факультета начального образования.– Самара: Издательство СГПУ, 2003


title: Сабақты ұйымдастырудың алуан түрлі формалылығы


Lesson Study өткізу барысында топта (немесе жұппен) жұмыс істейтін мұғалімдер
Lesson Study-ді қандай мақсатпен жүргізу қажет? Lesson Study тәсілі тиімді,
себебі ол мұғалімдерге:
• әдеттегіге қарағанда балалардың білім алғандығының анағұрлым анық, әртүрлі
қырларынан және егжей-тегжейлі дәлелін көруге;
• мұғалімнің пікірі бойынша балаларды оқыту барысында не болуға тиіс, ал
шындығында жағдай қандай екендігі арасындағы айырмашылықты көруге;
•
оқытуды
нәтижесінде
оқушылардың
қажеттіліктерін
барынша
қанағаттандыратындай етіп қалай жоспарлау керектігін түсінуге;
• Lesson Study-ді басты мақсаты оқушыларға білім алуға көмектесу және топ
мүшелерінің кәсіби дамуына ықпал ету болып табылатын мұғалімдердің желілік
қоғамдастығы аясында іске асыруға (Dudley, P. 2011a);
• Lesson Study мүмкіндіктерін өзінің педагогикалық тәжірибесінде қолдануға
көмектеседі. Табысты мұғалімдер көбінесе сыныпта болып жатқанның біразына,
кейде тіпті көпшілігіне мән бермейді. Бұл – кемшілік емес! Бұл – оларға табысты
болуға көмектескен үдерістердің нәтижесі.
Ұсынылатын әдебиеттер:
Негізгі:
1. Таубаева Ш, Иманбаева С.Т., Берікханова А.Е. Педагогика. Оқулық. - Алматы: «ОНОН».
2017. – 340 б.
2. Мұғалімге арналған нұсқаулық. Екінші деңгей. (2014 жыл)
3. Екінші деңгей курстарының үлестірме материалдары, (2014 жыл)
4. Пит Дадли (Ұлыбритания = Великобритания = Great Britain) Lesson Study: теориясы мен қолдану
тәсілдері = Lesson Study: теория и практика применения = Lesson Study: a handbook - Астана:
«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ-ның Педагогикалық шеберлік орталығы, 2013,-Астана:
Центр педагогического мастерства АОО «Назарбаев Интеллектуальные школы», 2013, - Astana:
Center of Excellence AEO «Nazarbayev Intellectual Schools», 2013.
Қосымша:
5. Жалмуханова Б.Х. Жаңартылған білім беру бағдарламасы бойынша оқу-тәрбие жұмыстарында
қолданылатын әдіс-тәсілдер:әдістемелік құрал/ Атырау, 2018.- 67 б.
6. «Мектептегі мұғалім көшбасшылығы» Қазақстан Республикасы педагог қызметкерлерінің
біліктілігін арттыру бағдарламасы мұғалімге арналған нұсқаулық. © «Назарбаев Зияткерлік
мектептері» ДББҰ «Педагогикалық шеберлік орталығы», 2016
Достарыңызбен бөлісу: |


title: САБАҚТЫ БІРТҰТАС ЖҮЙЕ РЕТІНДЕ ЗЕРТТЕУ, ОНЫҢ КОМПОНЕНТТЕРІ МЕН

text:
Сабақты зерттеу үдерісінің бір циклінің жалпы кестесі
1. Сабақты зерттеу тобын
құру (бір немесе екі кездесу)
• Сабақты зерттеу тобына мүшелерді тарту.
• Сабақты зерттеу туралы ортақ пікір қалыптастыру.
• Жоғары сапалы кәсіби білім туралы ойларымен
бөлісіп, топ ережесін жасауда соларға сүйену.
• Топ нормаларын белгілеу.
• Нақты мерзім белгілеп, кездесу кестесін жасау
2. Топ қарастыратын мәселені
анықтау (бір немесе екі кездесу)
• Мұғалімнің оқушыларға қатысты әзірлеген ұзақ
мерзімді жоспарында қамтылған зерттеу тақырыбын
(басты мақсат) келісу. Егер зерттеу жүргізуші
маманның міндеті мектепішілік шараларды қамтитын
болса, зерттеу тақырыбы ретінде жалпымектептік
мәселені белгілеген дұрыс.
• Пәндік саланы таңдау (мысалы, жаратылыстану
пәндері, әлеуметтік ғылымдар); егер бұл алдын ала
белгіленбеген болса.
• Қадағаланатын сабақтың нақты тақырыбы мен
бөлімін анықтауды бастау.
3. Тақырыпты зерделеу және зерттеу
сабағын жоспарлау (3-тен 8-ге дейін
кездесу
• Зерттеу сабағы үшін таңдап алынған тақырыпқа
қатысты оқу бағдарламасын, бұған дейін
өткізілген сабақтар мен зерттеулерді зерделеу,
мүмкін болса, осы салада тәжірибелі адамдардан
кеңес алу.
• Зерттеу сабағын жоспарлау, сабақ пен тақырып
бойынша белгіленген нақты жоспармен қатар,
ұзақ мерзімді жоспардың қамтылуын назарда
ұстау қажет. Мұғалім тәжірибесіндегі зерттеу
• Егжей-тегжейлі сабақ жоспарын жазу.
• Сабақ жоспарының бір бөлігі ретінде қандай
дерек жиналуы керектігі көрсетілетін дерек жинау
жоспарын әзірлеңіз.
Достарыңызбен бөлісу:


title: Зерттеу сабағын өткізу және талқылау

text:
Сабақты зерттеу тәсілі.
Сабақты зерттеу тәсілі жекелеген мұғалімдердің оқыту үдерісін жақсартуға, сонымен
қатар бір топ мұғалімнің педагогикалық
әлеуетін дамытуға, ақыр соңында –
оқушылардың оқу үлгерімін жақсартуға арналған. Сабақты
зерттеудің кең тараған
түрі төрт кезеңнен тұрады:
1-кезең:
Жеке
немесе бірлесіп, топпен, әріптестеріңнің
немесе тәжірибелі
мұғалімдердің кеңес беруі арқылы сабақтың мақсатын қою және оны дайындау.
2-кезең
: Сабақты зерттеу жүргізу және Сабақты зерттеуге қатысушылардың оны
бақылауы.
3-кезең:
Сабақты зерттеуге қатысушылардың барлығы: сабақ бергендердің де,
оқыту үдерісін бақылаған
адамдардың да табысты тұстарды,
сондай-ақ
жетілдірілуге тиісті жерлерді талқылауы.
4-кезең
: Талқылауды жалғастыру және Сабақты
зерттеуді жақсарту жөніндегі
дамыту жолдарын анықтау үшін бейресми кездесу өткізу.


title: Қазіргі сабақтың теориясы

text:
2. Сабақта бірлескен оқу ортасын құру.
Бірлескен оқу дегеніміз не?
Бірлескен оқу –
өзара іс-әрекет жасау философиясы, ал бірлескен жұмыс соңғы нәтижеге немесе
мақсатқа жетуге ықпал етуге бағытталған өзара әрекеттің құрылымы болып табылады.
Бірлескен оқу сыныпта пайдаланатын әдіс қана емес, жеке философия болып табылады.
Адамдар топтарға бірлескен барлық жағдайларда топтың жекелеген мүшелерінің қабілеті мен
іске қосқан үлесі құрметтеліп, атап көрсетілетін, адамдармен жұмыс істеудің басқа тәсілі орын
алады. Топтың жұмысы тиімді болуы үшін билік пен жауапкершілік топ мүшелері арасында
бөлінеді. Бірлескен оқудың негізгі аспектісі топ мүшелерінің ұжымдасу арқылы бітімге, келісімге
қол жеткізуіне негізделген
Достарыңызбен бөлісу:


title: Бірлескен оқудың мәні - Сабақты жобалау және зерттеу z дәріс №12 Жоспар

text:
Бірлескен оқудың мәні
Бірлескен оқу – бұл оқыту мен оқу тәсілі, аталған тәсіл проблемаларды шешу, тапсырмаларды
орындау немесе әлдебір өнім жасау үшін оқушылар тобының бірлесіп жұмыс істеуін білдіреді.
Бірлескен оқу оқуды табиғи әлеуметтік әрекет ретінде қабылдауға негізделген, оған
қатысушылар бір-бірімен әңгімелеседі және осы әңгімелесу арқылы білім алады
Педагогикалық әдебиетте оқытуды ұйымдастырудың даралық түрінің
дара
және
дараланған
екі жолы ерекшеленеді.
жалпы сыныпқа арналған
тапсырманы оқушының
басқа оқушылармен
араласпай отырып бір
қалыпты орындауы
Дара
оқушылардың оқу-танымдық
әрекетінде арнайы
тапсырмаларды орындауы
болып табылады
Дараланған
Оқушылардың оқу жұмысын ұйымдастырудың топтық формасы
Оқушылардың сабақтағы топтық жұмысының негізгі белгілері:
- сынып оқушылары сабақ барысында
нақты тапсырмаларды орындау үшін
топтарға бөлінеді;
- әр топ өздеріне арналған тапсырманы алып, оны топ
басы немесе мұғілімнің басқаруымен шешеді
- топтардағы тапсырмалар топтың әр мүшесінің жеке
үлесін дара бағалайтындай етіп орындалады, топтың әр
мүшесінің оқу мүмкіндіктері ескеріледі.
Мұғалімнің сабаққа дайындалуы өзара байланысты екі кезеңнен түрады
сабақ жүйесін
тақырып бойынша
жоспарлау
жоспарды әрбір
сабаққа нақтылап
ойластыру, басқа да
жеке сабақтардың
жоспарын құру
Мұғалімді сабаққа дайындау жүйесі
|


title: Тақырыптық жоспарлау - Сабақты жобалау және зерттеу z дәріс №12 Жоспар

text:
Тақырыптық жоспарлау Мұғалім ұстанымы Тақырыптық жоспарлау оқу бағдарламасының "белгілі бір
бөлімінде, оқу-тәрбие үдерісінің сабақ жүйесінде білім
жетілдіруді анықтаудың ең қолайлы тәсілі. Бұл жүйеге
дидактикалық негізгі мақсатқа байланысты, әр түрлі
сабақтар, сонымен қатар оқушылармен сабақта және
сабақтан тыс жұмыс жасауды ұйымдастыру кіре алады.
Тақырыптық жоспарлаудың сәтті болуы мұғалімнің
оқушыға берілетін білім қаншалықты дәрежеде, олар не
меңгеріп, үйренуі керектігін нақты анықтауына байланысты.
Сол себепті де тақырыптық жоспарлау мұғалімнің белгілі
бір тақырыпты қамтып, мұқият дайындалуынан басталады.
«Оқушылардың тәрбиесі, дамуының нәтижесі сабақта
бірден байқалмаса, бұл мәселелерді ұзағырақ уақытқа
жоспарлау қажет. Тек осындай алдын ала жұмыстың
нәтижесінде тақырыптың жоспардағы "пайда болған"
сабағын көруге болады.Тақырыптық жоспарлау жүйесін
барынша сәтті, ғылыми тұрғыда ұсынған педагог М.И.
Махмутов болды.
Психологтер «ұстаным» ұғымын адамның іс-әрекетке
тұлғалық
бейімділігімен
байланыстырады,
ал
әлеуметтанушылар оны жеке тұлғаның негізгі құндылығы
ретінде
қарастырады.
Мұғалімнің
ұстанымы
оның
көзқарасының қалыптасуына зор ықпал етеді, ал көзқарасы
оның белгілі бір шешімдер қабылдауына, соның нәтижесіндегі
сыныптағы іс-әрекеттеріне негіз болады (2-сурет). Сондықтан
кез келген мұғалімнің оқыту құралдары оның өз
болжамдарының, білімі мен ұстанымының, көзқарастарының
жиынтығынан құралады. Бұл элементтердің барлығын
жинақтасақ, жеке тұлғаның ерекше «оқыту сызбалары»
құралады. Пажарес (1992) оқыту стилін таңдау кезінде
мұғалімнің білімділігінен гөрі, ұстанымға негізделген
ойтоқтамдарының ықпалы күштірек деп сендіреді: оқыту
үдерісінде қалыптасқан көзқарастар 9 мұғалімнің сыныптағы
барлық іс-әрекеттеріне әсер етеді. Мұғалімнің сыныптағы
ісәрекеттеріне әдістемелік құралдар немесе оқулықтардан гөрі,
пәннің қалай оқытылуы керектігі жөнінде әбден қалыптасып
қалған пікірлер анағұрлым күштірек ықпал етеді.


title: Мұғалімді сабаққа дайындау жүйесі

text:
Мұғалімді сабаққа дайындау жүйесі
Мұғалім ұстанымы. Психологтер «ұстаным» ұғымын адамның іс-әрекетке тұлғалық бейімділігімен
байланыстырады, ал әлеуметтанушылар оны жеке тұлғаның негізгі құндылығы ретінде қарастырады.
Мұғалімнің ұстанымы оның көзқарасының қалыптасуына зор ықпал етеді, ал көзқарасы оның белгілі
бір шешімдер қабылдауына, соның нәтижесіндегі сыныптағы іс-әрекеттеріне негіз болады
Іс-әрекет
Шешім
Көзқарас
Ұстаным
Мұғалімнің үш көмекшісі (Shulman, 2007)
Табысты мұғалімге тән белгілер
Бас
Кәсіби түсінік
Оқыту мен оқу, сондай-ақ жеке тұлға ретінде оқушылар туралы
тұғырлы теориялық базаға негізделген, жеткілікті білімнің болуын
талап етеді
Қол
Оқытудың тәжірибелік дағдылары
Бұл оқытуды іске асыру, түзету және бағалау барысында түйінді
кәсіби идеяларды түсіндіре білудің техникалық және тәжірибелік
дағдыларын, әртүрлі әдістер мен тәсілдерді білуді талап етеді
Жүрек
Кәсіби-адамгершілік тұтастық
Мұғалімдер ұстаз мамандығының этикалық және моральдық
құндылықтарын ұстанады. Демек, олар шыншыл, батыл, төзімді,
оқушыларға аяушылық, мейірім және құрмет көрсете білетін амал
3. Оқыту мен оқудың жаңа тәсілдерін ескере отырып, сабақтарды
жоспарлау, жобалау (жоспарлау) - тақырыптық және сабақты жоспарлау,
орта және қысқа мерзімді сабақ жоспары
Тақырып және сабақ бойынша жоспарлау
Сабақ жоспары
– бұл шығармашылық ізденістің басы, сабақты әсерлі өткізудің құралы, дарындылықтың
іргетасы және таланттың көрінісі.
Сабақтың мақсаты
- бағдарлама материалының мазмұнына, мектепте материалдық базасына, оқушылардың оқу
материалы мен жұмысының сипатына сүйене отырып анықталады. Мұғалім оқушылардың түсініктермен жұмыс
барысында белсенділігін оятатын материалды іріктейді, қорытынды сұрақтар, мәселелік міндеттер арқылы бағыт-
бағдар береді, сабақ құрылымын айқындайды. Сабақ жоспарында сабақ тақырыбы мен сабақ өткізілетін сынып,
сабақтың дидактикалық міндеттері, нақтыланған мақсаты, материалдың қысқаша мазмұны көрініс табады,
оқушылардың танымдық әрекетін, әдістерін, оқу құралдарын ұйымдастыру формалары анықталады. Бұл жұмысты
орындағанда бұрынғы меңгерілген тірек білімдер өзектендіріледі, жаңа білімдер мен әрекет тәсілдері
қалыптасады, оқытудың түрлі жағдайлары оларды қолданудың дағдылары, оқушылардың оқу әрекетін бақылау
және түзету, білмеуден білуге карай жылжуда қажет танымдық және практикалық іскерлікті сабақ үстіндегі оқу
танымдық және практикалық міндеттерді шешуде дамыту керек. Оқу жүйесінде оқушының келесі сабаққа
дайындалуы былай анықталады:
- оқушыларды тақырып бойынша құрылған жоспармен таныстыру;
- оқушыларды оқулықтың жекелеген бөлімдерінен хабардар ету, ғылыми және көркем әдебиет оқыту, жаңа
материалды меңгертуге ықпал ететін пайдалы тәжірибелерді қолданып, бақылау өткізу
|


Орта мерзімді жоспарлау немесе тізбектелген сабақтап топтамасын жоспарлаудың мақсаты:
• Жұмыс кезеңдерінің дәйекті, тізбектеліп ұйымдастырылуы;
• Оқыту тәжірибесінде жеті модульді ықпалдастыру;
• Әрбір сабақ үшін оқу мақсаттарын белгілеу;
• Оқу нәтижелерін өлшеу әдістемесін анықтау;
• Осы нәтижелерге қол жеткізу мақсатында жоспарланған оқыту мен оқу жаттығуларын көрсету;
• Оқудың әрбір кезеңінің басынан бастап соңына дейін алға ілгерілеудің болуын қамтамасыз ету;
• Барлық оқушыларды қамтуға бағытталған статегиялық жоспарлау.
Оқу мақсаты мен оның нәтижелері
Оқу мақсаты – мұғалім оқушыларға үйреткісі келетін нәрселер. Осыған байланысты, оқу
мақсаттарын қалыптастыру шаралары төмендегілерді білуге бағытталған:
Сіздің ойыңызша, оқушылардың нені білуге тиіс?
Оқушылар қандай түйінді идеяларды түсінулері керек?
Оқушылар қандай мәселелерді зерттеп, талдаулары керек?
Оқу нәтижелері мұғалім сабақта қойған мақсаттарына қол жеткізе алды ма, жоқ па екенін білуге
мүмкіндік береді.
Оқу нәтижелері:
• оқушыға бағытталуы тиіс;
• белгілі бір дағдыны сипаттайтын етістік болуы керек;
• оқушының оқу үлгеріміне тұрғысынан жазылуы керек.
Ұзақ мерзімді, орта мерзімді, қысқа мерзімді жоспарлау арасындағы өзара байланыс
Сабақты талдау және өзіндік талдау – басқару объектісінің сапасы туралы жаңа
білімді алу әдісі.
Сабақты талдау және бағалау педагогикалық шығармашылықта маңызды элемент больш
табылады. Өз жұмысыңды талдау - мамандық деңгейін өсірудің тиімді шарасы. Оның
сапасы әр түрлі факторларға, атап айтсақ, мұғалімнің сабақ өткізу дағдыларына
байланысты. Талдауды келесі сабаққа дейін немесе сабақтан кейін жасаған пайдалы. Осы
кезде мұғалім сабаққа дайындалғанда бәрін ескердім бе деп ойлайды.
Педагогикалық әдебиеттерде сабақты талдауға әр қырынан келу баяндалған. Мұғалімнің
сабағын талдау және бағалау тәсілдерінің ішінен ең қолайлысы Т.А. Ильинаның тәсілін
қолдану ұсынылады. Ол өз сабағын талдауға баға берудің мұғалімге 10 түрлі өлшемдерін
БӨЛІП қарастырады.
Сабақтың жалпы құрылымы;
Сабақтың негізгі дидактикалық мақсатын жүзеге асыру;
Оқу үдерісінде оқушылардың дамуын жүзеге асыру;
Сабақ үдерісіндегі тәрбие;
Дидактиканың негізгі ұстанымдарын орындау;
Оқыту әдістерін талдау;
Мұғалімнің сабақтағы жұмысы;
Сабақтағы оқушының жұмысы;
Сабақтың гигиеналық жағдайлары;
Кейбір арнайы тапсырмалар.
|


title: Lesson Study - педагогикалық тәсіл және іс-әрекеттегі Сабақты

text:
Өздері күнделікті жинаған материалдары мен жүйелі бағалау деректерін оқушылардың оқу мен даму басымдықтарын белгілеу үшін
қолданады
Алдағы уақытта әзірленетін немесе жетілдірілетін, белгіленген міндеттерге жауап беретін оқыту әдістемесін бірлесіп анықтайды.
Үш «бақылаудағы оқушыны» анықтайды, олар әрқайсысы сыныптағы белгілі бір топтың өкілі болуы қажет, мысалы, оқу үлгерімінің
деңгейі жоғары, орта, төмен оқушылардан
Lesson Study-ді бірлесіп жоспарлап, сабақты өткізу барысында зерттелетін үш оқушыны үнемі назарға ала отырып, оқыту әдістемесін
пайдаланады және оның нәтижелерін мұқият зерттейді
Бақылаудағы оқушылардың дамуы мен оқуына басты назар аудара отырып, Lesson Study өткізеді және оны қадағалайды. Аталған
үдерістер бірнеше сабақ бойы қайталанып, жетілдірілуі мүмкін. Бақылауды барлық Lesson Study кезінде жүргізу міндетті емес
Бақылаудағы оқушылардың Lesson Study туралы ойларын білу үшін олармен сұхбаттасады
Lesson Study-ді талқылайды.
Қолданылатын әдіске бақылаудағы оқушылардың қалай қарайтынын, олардың жеткен жетістіктерін, оқуда көрсететін нәтижелері
мен кездесетін қиындықтарын білу
Достарыңызбен бөлісу:


title: Сабақты жобалау және зерттеу z дәріс №12 Жоспар

text:
Сабақты зерттеу
ХІХ ғасырдың 70-жылдарында Жапонияда пайда болған.
Бұл тәсіл Макота
Йошиданың Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияда
жасаған таныстырылымынан
кейін, 2007 жылдан бастап Жапониядан тыс жерлерде танымал бола бастады. Аталған елдердің
зерттеушілері жапондық ғалымдардың халықаралық зерттеу аясында көрсетілген академиялық
жоғары жетістіктеріне ықылас танытты. М. Йошида бұл жетістік
Сабақты зерттеу тәсілінің
жапон мектептерінде кеңінен қолданылуынан болып отыр дегенді алға тартады.
Сабақты зерттеу үдерісі. Сабақты зерттеу тәсілі бастауыш және орта мектептерде барлық
пәндер аясында қолданылады. Тәсіл аясында басты назарда «сабақты зерделеу» үдерісі тұрады.
Мұғалімдер оқу сапасын арттыру үшін белгілі бір педагогикалық тәсілді, оқыту мен оқу әдіс-
тәсілдерін қалай дамытуға болады деген мәселені шешу үшін
оқушылардың білімді қалай
игеретінін зерттейді. Сабақты зерттеу тәсілі оқушының пән мазмұнын қалай игеретінін –
олардың нақты идеялар мен тұжырымдарға қалай түсініктеме беріп, қалай түсінік немесе қате
түсінік қалыптастыратынын зерделеуге мүмкіндік береді.
Мұғалімдер ойлау кезінде
оқушылардың санасында жүріп жататын үдеріс және
олардың жаңа тақырыпты қалай
меңгеретіні туралы түсінік қалыптастырады. Сабақты зерттеу үдерісі
бірнеше қадамнан
тұратын циклді үдеріс болып табылады. 1-суретте бұл үдерістің П.Дадли (Дадли, 2013) салған
сызбасы ұсынылған.


title: Сабақтың жоспары Алдын алу шаралары; 3 4

text:
Гамазоид кенелеріне сипаттама;
Биологиялық дамуы;
Эпизоотологиялық деректер;
Ауру белгілері;
Анықтау және емі;
6
Мал дәрігерлік арахнология- Parasitiformes (паразитиформдық) және Acariformes (акариформдық) класына жататын кенелерді зерттейді. Паразитиформды кенелер індетті және инвазиялық аурулар қоздырғыштарын тасымалдайды.
Parasitiformes (паразитиформдық) кенелер
Ixodidae- жайлым кенелері
Argasidae-аргазид кенелері
Gamasoidae-гамазоид кенелері
Гамазоид кенелері паразитиформ тегіне жататын буынаяқтылар болып табылады. Бұл кенелер тобы ішінде Dermanyssus gallinae тауық кенесінің практикалық маңызы зор. Бұл кене боррелиоз, орнитоз, тырысқақ және оба ауруларының қоздырғыштарын тасымалдайды. Сонымен қатар бұл кенелер құс денесіне жаппай жабылғанда олар азады, жұмыртқалау қабілетгілігі төмендейді, тірілей салмағы кеміп, балапандар өлім-жітімге ұшырайды.
Гамазоид кенелеріне сипаттама;
Биологиялық дамуы;
Тауық кенелері Dermanyssus gallinae - ұсақ, тұрқы 0,75 мм-дей (аш кезінде) қозғалымпаз буынаяқтылар болып табылады. Аш кенелер ашық сары түсті, қан сорған соң олар қызарады, сосын қоңырқай тартады. Пішіні сопақ, үстінде көптеген қылдары бар. Дене сырты көптеген қалқаншалардан құралған, ал олардың арқасында созылымпаз жарғақ бар, ол кененің қан сорғанда 2 есе үлкеюіне мүмкіндік береді. Аяқтары үзын, оның ең бірінші буыны - қозғалыс қызметін атқарады, ал ең соңғы буын табанында жұп тырнақшалары және мөлдір жабысқағы бар. Бірінші жұп аяқтары сезім қызметін атқарады, кене қозғалғанда алдыңғы аяқтары жылдам көтгеріліп және жылдам төмен түседі, кене өз жолын сипап көргендей болады, себебі тауық кенесінің көзі жоқ.
Ауыз мүшелері тесіп-соруға бейім: Кененің еркегі ұрғашыларынан кішірек, балаң кенелері қан сормайды, сыртқы қабыршағы мөлдір, шыны түсті.
Тауық кенесінің толық даму циклі тиімді жағдайда 6-12 күнге созылады. дамуы бірнеше сатыда жүреді:
Жұмыртқа, дөңгелек немесе сопақ пішінді;
Балаңқұрт 3 жұп аяқтары бар. Бұл сатыда тамақтанбайды;
Протонимфа, 4 жұп аяқтары бар. Осы кезеңнен бастап қоректене бастайды;
Дейтеронимфа, денесінде қатты жамылғысы пайда болады, ол сары немесе қоңыртүсті болады;
Имаго немесе ересек кене.
Эпизоотологиялық деректер;
Тауық кенелері құс қораларында, құс ұяларында мекендейді. Әсіресе көктем күз айларында пайда бола бастайды. Олардың жиылатын жерлері: қабырғаның саңлауы мен жарықтары, құс қораларындағы қоқыс және шаң басқан орындары. Жылы құс қораларында (жылылығы 20-25°С шамасында) тауық кенелері жьл бойы тіршілік етеді. Олар әсіресе жаздың ыстық кезеңінде тез өсіп өнеді. Әдетге бұл кенелер түнде шабуыл жасайды, бірақ тым көбейіп кетсе, күндізде шабуыл жасай береді. Кене 11 айдай аштыққа шыдайды. - 5°С тан төмен суықтыққа кене шыдамайды, қырылып қалады.
Ауру белгілері;
Тауық кенесі (dermanyssus gallinae) құстың күйзеліске ұшырауына және өсіп өнуінің азаюына әкеледі. Сондай-ақ, тауықтарды анемияға ұшыратуы мүмкін. Жұмыртқа өндірісі төмендейді. Жұмыртқалар қан дақтарымен шығады. Сондай-ақ, фермада жұмыс істейтін қызметкерлерде тері аурулары пайда болады.
Тауық кенесінен өлген тауықтарды жарып сойып қарағанда: Ішкі бұлшықеттер мен органдарда анемия белгілері пайда болады, теріде кене шағуынан нүктелік белгілер көрініс береді. Құс қораларында кене шектен тыс көбейгенде түн ортасында тауықтар шулай бастайды, күндіз жемге деген тәбеттері азайып қауырсындары түсе бастайды.
Анықтау және емі;
Анықтау эпизоотологиялық деректерге, клиникалық белгілерге және зертханалық зерттеулерге сүйене отырып анықталады. Құс қораларында тауық кенелерін табу үшін таяқшаға мақта немесе мата орап оған вазилин жағып, қораның қараңғы бұрыштарына жүргізу арқылы анықтауға болады немесе төмендегідей:
Тауық кенесін (dermanyssus gallinae) жою схемасы паразиттердің дамуының биологиялық циклдарын ескере отырып жасалады. Құс қауіпсіз дәрі — дәрмектермен емделу үшін - Ивермек ОR және Ивермек-он препараттарын қолдану тиімді болып саналады. Олар эмбриотоксикалық әсері жоқ, бұл асыл тұқымды құсты өсіру кезінде маңызды.
Тауық кенесін (dermanyssus gallinae) жою – ауыр және ұзаққа созылатын процесс, толығымен жою мүмкін емес.
Шаруа қожалықтарының жұмысшылары үшін ең бастысы мақсат — құс пен сонда жұмыс жасайтын қызметкерлерге зиян келтірмеу үшін оның санын минимумға дейін азайту болып табылады.
Алдын алу шараларының түрлері:
Ең бастысы-векторлық корпустар арасында кененің қоныс аударуына жол бермеу үшін жалпы ветеринариялық-санитарлық нормалар мен ережелерді сақтау;
Қора ішін қүс саңырағынан мұқият тазалап, ағаштан жасалған буйымдарды сыртқа шығарады. Құс қора ішінде дератизация жүргізіледі, көгершін, қарлығаш және торғай сияқты құстардың ұяларынан тазарту;
Дәріленген қорада кенелер бір бөлмеден екінші бөлмеге көшіп кетпес үшін дәрілеуді біртіндеп ең алдымен аналық қүс тұрған және жұмыртқалайтын тауық түрған бөлімшелерден бастау;
Ветеринарлық зоогигиеналық талаптарды қатаң сақтау;


url: http://emirsaba.org/sabati-jospari-amandasu.html#2)_Бақыт_–_ол_уайым-қайғысыз_өмір_емес,_бақыт_–_ол_жанның_күйі._3)_Бақыт_көбелек_сияқты._Оны_ұстауға_тырысқан_сайын_қолдан_сырғи_береді._Автопортрет_жаттығуы

title: Сабақтың жоспары: «Амандасу»

text:
Мұғалімдерге арналған психологиялық тренингтер Мақсаты: мұғалімдер арасында қарым – қатынасты нығайту, жағымсыз көңіл – күйден арылу, күш – қуат жинау, өзін – өзі тану, құрметтеу, өзін еркін сезінуге көмектесу.
Сабақтың жоспары: «Амандасу» жаттығуы
Мұғалімдер бір-бірлерімен мимика арқылы амандасып алады. «Құпия сөздер» топтық ойыны. Қажетті құралдар: ақ қағаз, қалам, әліпби Уақыты: 15-20 минут Барысы: Қатысушылар 3 топқа бірігеді. Әр бір топ көп сандар жазылған қағаздан алады. Бұл сандардың артында жасырын сөздер бар. Қатысушылардыңміндеттері: берілген әліпбиге қарап отырып, әр бір жасырын сөзді тауып, кейін толық сөйлемді құрап шығу. Барлығын өте тез, шапшаң орындау керек. Орындалу уақыты тіркеледі.
Кілті: 1) Не үшін өмір сүру керектігін білген адам, кез келген жағдайға төтеп бере алады. 2) Бақыт – ол уайым-қайғысыз өмір емес, бақыт – ол жанның күйі. 3) Бақыт көбелек сияқты. Оны ұстауға тырысқан сайын қолдан сырғи береді. Автопортрет жаттығуы Нұсқау: әр қатысушыға қос беттен беріледі, өз сипаттамасын тек бір жағына ғана жазу керектігі және 2 минуттан кейін есімдері көрсетілген беттерді тренер жинап алынатындығын ескертеді.
Жаттығу шарты: Сізді таныс емес адаммен кездесу күтіп тұр делік, ол бірден сізді тану үшіөзіңізді сипаттап жазыңыз. Көпшіліктен өзіңізді ерекшелендіріп тұратын белгілеріңізді табыңыз. Бет-әлпетіңізді, жүрісіңізді, сөйлеу мәнеріңізді, киім киісіңізді, зейінді аударарлықтай ым-ишараларыңыз болса т.б...
Плакатпен жұмыс 1.Бүгін сағат 6 да кинотеатрға барамыз!
2. Ертең кешке 8 де кафеге тойға барамыз!
3. Бүгін мектепте сағат 15.00-де педкеңес болады!
« ИӘ», « ЖОҚ» , « БІЛМЕЙМІН» ойыны Сіз осы мектепте жұмыс істейсіз бе?
Осы мектепте сіз өзінізді жоғары деп есептейсізбе?
Осы мектепке аптаның қай күні қай сағатта ,қай минутта жұмысыңызды бастадыңыз. ?
Сізге осы мектептің оқушылары ұнайды ма?
Мектеп жабылғаның қалайсызба?
Осы тренинг нешеде аяқталады деп ойлайсыз?
Мектепке өз еркімен келесізбе ?
Жұмысқа күнде қуанышты келесізбе ?
Жұмысқа келер уақытта ұйқыңыз қанып келеме ?
Жұмыс уақытыңыз өзіңізге ұнайды ма ?
Мектепте 1000 оқушы болады деп ойлайсызба ?
Мектепке жаңадан өзгерістер қажет деп ойлайсызба?
Оқушыларға БЖБ, ТЖБ тиімді деп ойлайсызба?
БЖБ, ТЖБ алынып бұрыңғы формат болғаның қалайсыз ба?


title: Сабақтың жоспары: «Амандасу»


url: http://emirsaba.org/sabati-jospari-amandasu.html#Сабақтың_жоспары:__«Амандасу»_жаттығуы__Мұғалімдер_бір-бірлерімен_мимика_арқылы_амандасып_алады.

title: Сабақтың жоспары: «Амандасу»


url: http://emirsaba.org/sabati-jospari-as-oritu-jjesine-jalpi-sholu-as-oritu-jjesini-i.html#15._Табан_бұлшық_еттінің_латынша_атауы:_Ауызша_фронтальды_жекеше_сұрау.__сұрақтары:_I-кезең._II-кезең._Қима_қағаз_сұрақтары

title: Сабақтың жоспары: Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. Ас қорыту түтігінің құрлысы

text: Сабақтың тақырыбы: Ас қорыту. Сабақтың жоспары: 1. Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. 2. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. 3. Ас қорыту түтігінің құрлысы . Сабақтың мақсаты: Сабақтың мақсаттары: Оқу мақсаты:Білімгерлерлерге анатомия пәнінің міндеттерін, зерттеу әдістерін түсіндіру. Тәрбиелік мақсаты: Білімгерлерді мейірімділікке, ұқыптылықа, мәдениеттілікке үйрету. Оқуға және болашақ мамандығына деген сүйіспеншілігін арттыру. Дамыту мақсаты: Ойлау қабілетін, ой өрісін дамыту. Ғылымға деген қабілетін арттыру. Білімдерін тәжірбиеде қолдана білуді үйрету. Туған өлкеге денген сезімін қалыптастыру, логикалық ойлау қабілеттілігін дамыту. Үй тапсырмасының тақырыбы: Қол-аяқ бұлшықеттері мен шандырлары. 1.Қол бұлшықеттері топографиялық қызметіне қарай қанша топқа бөлнеді? 2. Дельта тәрізді бұлшық еттің латынша атауы: 3. Дельта тәрізді бұлшық еттің қызметі: 4. Иық бұлшық еттері қанша топ түзеді? 5. Құстұмсық-иық бұлшық етінің латынша атауы: 6. Құстұмсық-иық бұлшық етінің қызметі: 7. Супинатордың қызметі: 8. Мықын шандырының латынша атауы: 9. Мықын-бел бұлшық етінің латынша атауы: 10. Тігінші бұлшық еттің латынша атауы: 11. Тігінші бұлшық еттің қызметі: 12. Сирақ бұлшық еттері қанша топқа бөлінеді? 13. Асықты жілік шыбығының басталуы: 14. Сирақтың үшбасты бұлшық еттері қандай бұлшық еттерден тұрады? 15. Табан бұлшық еттінің латынша атауы: Ауызша фронтальды жекеше сұрау. сұрақтары: I-кезең. II-кезең. Қима қағаз сұрақтары: 1 6 11 12 13


url: http://emirsaba.org/sabati-jospari-as-oritu-jjesine-jalpi-sholu-as-oritu-jjesini-i.html#5._Құстұмсық-иық_бұлшық_етінің_латынша_атауы:_6._Құстұмсық-иық_бұлшық_етінің_қызметі:_7._Супинатордың_қызметі:_8._Мықын_шандырының_латынша_атауы


url: http://emirsaba.org/sabati-jospari-as-oritu-jjesine-jalpi-sholu-as-oritu-jjesini-i.html#9._Мықын-бел_бұлшық_етінің_латынша_атауы:_10._Тігінші_бұлшық_еттің_латынша_атауы:_11._Тігінші_бұлшық_еттің_қызметі


title: 15 - Сабақтың жоспары: Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. Ас қорыту түтігінің құрлысы

text:
14 15 7 8 9 10 2 3 4 5 Дельта тәрізді бұлшық еттің латынша атуы: Жауырынасты бұлшық етінің латынша атауы: 1) m.Deltoideus. 2) m.Subscapularis. Кіші жұмыр ет жауырынның қай жағында орналасқан? Үлкен жұмыр ет латынша атауы: 1) Жауырын еттерінің төменгі жағында орналасқан. 2) m.Teres major. Кіші жұмыр еттің латынша атауы: Үлкен жұмыр ет қай жерден басталады? 1) m.Teres minor. 2) Жауырынның бұрышынан басталады. Жауырынның жаласты еті қай жерден басталады? Жауырынның жаласты еті қай жерден бекиді? 1) Жауырынның жаласты ойысынан басталады. 2) Тоқпан жіліктің үлкен бұдырына бекиді. Құстұмсық-тоқпан жілік етінің латынша атауы: Тоқпан жіліктің екі басты етінің латынша атауы: 1) m.Coracobrachialis. 2) m.Biseps brachii.
Құстұмсық-иық бұлшықетінің қызметі: Құстұмсық-иық бұлшықетінің басталуы: 1) Иықты бүгеді. 2) Жауырынның құстұмсық өсіндісінен басталады. Тоқпан жілік етінің латынша атауы: Тоқпан жілік етінің басталуы: 1) m.Brachiolis. 2) Тоқпан жіліктің алдыңғы бетінен басталады. Тоқпан жіліктің үшбасты етінің латынша атауы: Тоқпан жіліктің үшбасты етінің қызметі: 1) m.Triseps brachii. 2) Жиырылғанда қолды иық және шынтақ буынынан жазады. Шынтақ етінің латынша атауы:


title: Шынтақ етінің қызметі - Сабақтың жоспары: Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. Ас қорыту түтігінің құрлысы

text:
Шынтақ етінің қызметі: 1) m.anconeus. 2) Қолды шынтақ буынынан жазады. Дөңгелек пронатордың латынша атауы: Дөңгелек пронатордың қызыметі:
1) Pronator teres. 2) Білекті пронациялайды және оның бүгілуіне қатысады. Білектің бұлшық еттері қанша топқа бөлінеді? Жұмыр пранатордың латыншасы: 1) 2 топқа бөлінеді: 1.Алдыңғы; 2.Артқы. 2) m.Pronator teres.
Жұмыр пронатордың қызметі: Кәрі жіліктің білезік бүгетін етінің латынша атауы: 1) Жілікті қол басымен бірге ішке қарай бұрады. 2) m.Flexor carpi radialis. Кәрі жіліктің білезік бүгетін етінің қызметі: Алақанның ұзын етінің латынша атауы: 1) Қол басын бүгеді. 2) m.Palmaris longus. Алақанның ұзын етінің қызметі: Саусақ бүгетін беткей еттің латынша атауы: 1) Қол басын бүгеді. 2) m.Flexor digitorum superficialis. Саусақ бүгетін беткей еттің қызметі: Шынтақтың білезік бүгетін еттің латынша атауы: 1) Саусақтарды қол басымен бірге бүгеді. 2) m.Flexor carpi ulnaros. I-нұсқа II-нұсқа III – кезең. Тест сұрақтары: I-нұсқа 1 Аяқ бұлшық етінің латынша аталуы: а) m.iliopsoas б) mm.membri inferioris в) m.spinalis г) mm.thoracis 2 Жамбас бұлшық еттері қанша топқа бөлінеді? а) 4 б) 5 в) 2 г) 3 3 Кіші бел бұлшық етінің латынша аталуы: а) m.piriformis б) m.iliopsoas


title: в) m.sartorius - Сабақтың жоспары: Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. Ас қорыту түтігінің құрлысы

text: в) m.sartorius г) m.psoas minor II-нұсқа 1 Қол бұлшықеттері топаграфиялық қызметіне қарай қанша топқа бөлінеді? а) 2 б) 3 в) 5 г) 4 2 Дельтатәрізді бұлшықеттің латынша аталуы: а) m.teres minor б) m.subscapularis в) m.deltoideus г) m.biceps brachii 3 Білек бұлшықетеріне қандай топтар жатады? а) артқы және алдыңғы б) медиалді , латералді қарыншалар в) ішкі және сыртқы г) үлкен бел, мықындық бұлшықеттер 4 Кіші бел бұлшық етінің қызметі: а) санды сыртқа қарай айналдырады б) мықын шандырын кереді в) ортан жілікті сыртқа бұрады г) санды жазады 5 Аяқ блшық еттері орналасуына қарай қанша топқа бөлінеді? а) 3 б) 2 в) 4 г) 5 6 Тігінші еттің латынша аталуы: а) m.plantaris б) m.sarforiuz в) m.semitendinosus г) m.piriformis 4 Иықтың екі басты бұлшық етінің пішіні кандай? а) дөңгеленген б) жалпақ в) ұзын ірі бұлшықет г) ұршықтәрізді 5 Шынтақ бұлшық еттінің латынша аталуы: а) m.brachioradialis б) m.anconeus в) m.palmaris longus г) m.iliacus 6 Шынтақ бұлшық етінің қызметі? а) қол басын бүгеді б) иықты бүгеді в) шынтақбуынында білекті бүгеді г) білекті шынтақ буынында жазады 7 Жамбас бұлшықеттерін ата: а) артқы және алдыңғы будалары б) медиалді , латералді қарыншалар в)ішкі және сыртқы г) үлкен бел, мықындық бұлшықеттер 8 Санның шартты еті қай жерде орналасқан? а) төменгі егіз еттің астында


title: б) жамбастың сырт жағында - Сабақтың жоспары: Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. Ас қорыту...

text:
б) жамбастың сырт жағында в) бөксе еттерінің алдында г) санның алдынғы жағында
9 Сирақ бұлшықеттеріне қандай топтар жатады? а) ортаңғы және шеткі б) алдыңғы,латералді,сыртқы в) қиғаш бас,көлденең бас г) үлкен бел,мықындық 7 Құстұмсық-иық бұлшық етінің пішіні қандай? а) жалпақ,ұршықтәрізді б) күшті дамыған,жалпақ в) ұзын бір қауырсынды жалпақ г) дөңгеленген 8 Қол ұшы бұлшықеттері қанша топқа бөлінеді? а) 3 б) 5 в) 4 г) 6 9 Білек бұлшықетінің латынша аталуы? а) mm.capitis б) mm.anterbrachii в) m.anconeus г) m.palmarislongus Жамбас бұлшықеттеріне жатпайтын бұлшықеттердің латынша атауын атаңыз: m.Guadratus lumborum m.abdominis m.carpitis m.anconeus m.Pectoralis minor m.Piriformis m.lumbricales m.Psoas minor m.Gluteus maximus m.Obturatorius internus m.iliopsoas m.Palmaris longus m.Guadratus lumborum m.abdominis m.carpitis m.anconeus m.Pectoralis minor m.Piriformis m.lumbricales m.Psoas minor m.Gluteus maximus m.Obturatorius internus m.iliopsoas m.Palmaris longus Дұрыс жауабы: Иық бұлшықеттерінің латынша атауын атаңыз: m.Biceps brachii m.coracobrachialis m.brachialis m.Ablguus internus abdominis m.Quadratus lumbocum m.latissimusdorsi m.Serratus anterior m.Trasversus abdominis m.Pectoralis major m.piramidalis m.Obliguus externus m.Rectus abdominis Дұрыс жауабы: m.Biceps brachii m.coracobrachialis m.brachialis m.Ablguus internus abdominis m.Quadratus lumbocum m.latissimusdorsi m.Serratus anterior m.Trasversus abdominis m.Pectoralis major m.piramidalis m.Obliguus externus m.Rectus abdominis Дельта тәрізді ет Иық белдеуінің бұлшық еттерін атаңыз: Өттің еттері Үлкен дөңгелек бұлшық ет Қылқанүсті бұлшық ет Қылқанасты бұлшық ет Шайнау еттері Жауырынасты бұлшық ет Қиықша ет Кіші дөңгелек бұлшық ет Трапеция тәрізді ет Бронх еттері Қолды бүгу еті Дельта тәрізді ет Дұрыс жауабы: Өттің еттері Үлкен дөңгелек бұлшық ет Қылқанүсті бұлшық ет Қылқанасты бұлшық ет Шайнау еттері Жауырынасты бұлшық ет Қиықша ет Кіші дөңгелек бұлшық ет Трапеция тәрізді ет Бронх еттері Қолды бүгу еті Мылқау суреттер: Төмендегі суретке сипаттама беріңіз: Төмендегі суреттке сипаттама беріңіз: Төмендегі суреттке сипаттама беріңіз: Төмендегі суретке сипаттама беріңіз:
Атаулары
Орысша
Латынша
Қызметі
Иық бұлшықеті
Дөңгелек пронатор
Саусақтың беткей бүккіші
Шынақ жазғышы
Шаршы пронатор
Кестені толтырыңыз:
Атаулары
Орысша
Латынша
Қызметі
Иық бұлшықеті
Печевая мыщица
m.brachialis
Білекті бүгеді,иық буынының буын қабын кереді.
Дөңгелек пронатор
Круглый пронатор
Pronator teres
Білекті пронациялайды және оның бүгілуіне қатысады.
Саусақтың беткей бүккіші
Поверхности сгибатель палцев
m.Fiexorum digitorum superficialis
II-V сусақтарды ортаңғы бунақтарын бүгеді.
Шынақ жазғышы
Разгибатель мизинца
m.Extensor digiti minimi
Қол басын жазады және әкеледі.
Шаршы пронатор
Квадратный пронатор
m.Pronator quadratus
Білекті ішке қарай бұрады.
Дұрыс жауабы: Жаңа Сабақтың тақырыбы: Ас қорыту. Сабақтың жоспары: 1. Ас қорыту жүйесіне жалпы шолу. 2. Ас қорыту жүйесінің қызыметі. 3. Ас қорыту түтігінің құрлысы . Төменгі жақ сүйек Еріндер Тіл Меншікті ауыз қуысы Жұмсақ таңдай Жұтқыншақ Өңеш Асқазан Ұйқы безі Аш ішек Тоқ ішек Он екі елі ішек Бауыр Тік ішек Соқыр ішек Ас қорыту жүйесі (Пищеварительная система, systema digestorum) Ауыз қуысы (Полость рта ,cavitas oris) Жоғарғы ерін Жоғарғы жақ сүйектің тістері Жұмсақ таңдай Таңдайлық тілшік Аңқа Таңдай-тілдік доғашық Төменгі ерін Төменгі жақ сүйектің тістері Таңдай-жұтқыншақтық доғашық Тіл (язык,lingua) Тілдің түбірі Тілдің соқыр тесігі Шекаралық жүлге Тілдің орталық жүлгісі Тілдің денесі Тіл жиегі Тіл ұшы Жапырақ тәрізді бүртіктер Саңырауқұлақтәрізді бүртіктер Науашықтәрізді бүртіктер Таңдайлық бадамша Тіл-көмекейлік қақпашықтық орталық қатпар Дауыстық қатпар Тістер (зубы,dentеs) Кіреуке Тістік заттек Тістің ұлпасы Тістік цемент Тіс түбірінің өзегі Тіс ұшының тесігі Тістің түбірі Тістің мойны Тіс сауыты Жұтқыншақ (глотка,pharynx) Мұрынның қалқасы Соқыр тесік Жұтқыншақтың таралуы Алмұрт тәрізді қалта Жұтқыншақ-көмейлік қақпашықтық қатпар Шекаралық жүлге Түтік-жұтқыншақтық қатпар Жұтқыншақтың қалтасы Шырышты қабық Есту түтігінің жұтқыншақтық тесігі Өңеш (пищевод, esophagus) Жұтқыншақтың көмейлік бөлігі Өңештің мойындық бөлігінің тарылуы Өңештің кеуделік бөлігінің тарылуы Өңештің көкеттік тарылуы Көкет Іштік бөлік Кеуделік бөлік Мойындық бөлік Асқазан (желудок,gaster) Аш ішек, тоқ ішек және соқыр ішек (тонкая кишка,толстая кишка,слепая кишка,intestinum tenue, intestinum crassum,caecum) Сигма тәрізді жиек ішек Жоғарыланған жиек ішек Көлденең жиек ішек Төмендеген жиек ішек Соқыр ішек Мықын ішек Аш ішек Бауыр (печень,hepar) Өт қуық Бауырдың сол үлесі Бауырлық артерия Төменгі қуыстық вена Бауырдың оң жақ үлгісі Тік ішек (прямая кишка,rectum proctos) Сигма тәрізді жиектік ішек Тік ішектің кеңжері Артқы өтістің өзегі Артқы өтісті қысатын бұлшықет Артқы өтіс аймағының терісі Артқы өтісті көтеретін бұлшықет Ұйқы безі (поджелудочный железы, pancreas) Жалпы өт түтігі Ұйқы без денесі Ұйқы без түтігі Ұйқы без басы Он екі елі ішектің жоғарланған бөлігі Тесігі Ас қорыту жүйесі латыншасы: systema digestorium, Орысша: пищеварительная система. Ас қорыту мүшелері:
Ауыз қуысы;
Жұтқыншақ ;
Өңеш;
Аш ішек;
Тоқ ішек;
Бездері: үш жұп: 1.Сілекей бездері (шықшыт,тіл асты ақ,жақ асты); 2.Ұйқы безі (қарын асты безі); 3.Бауыр. Жүйенің қызметтері: 1) тағамды механикалық; 2) қоректік заттарды;
Тіректі конспект: 3) қорытылған; 4) қорытылмаған. Ауыз қуысы латынша: cavitas oris, Грекше: stoma, Орысша: Ротовая полость. Екі бөлігі бар: кіре берісі және меншікті ауыз қуысы. Меншікті ауыз қуысы жоғары жағынан таңдай мен төменгі жағынан бұлшық ет диафрогмасынан,екі бүйірінен және алдынан тістермен,ал артынан аранмен шектеседі. Таңдай -латынша: palatinum, орысша: небо. Қатты және жұмсақ таңдайдан тұрады.Жұмсақ таңдайдың ортаңғы бөлігі-тілшесі деп аталады. Бүйір жағында алдыңғы және артқы жағында талшықтар болады.Олардың аралықтарында бадалша бездер жатады.Лимфоидті ұлпадан түзілген, қорғаныш қызмет атқарады. Тіл – латынша: lingua, орысша: язык – пішінін өзгертіп тұратын етті мүше.Сыртынан кілегей қабықшамен қапталған. Тілдің үстіңгі жағында дәмді сезетін әр түрлі емізікшелер орналасқан .Олардың құрамында дәм сезу рецепторлары болады.Тілдің түбірі,денесі,ұшы болады. Қызметі: 1) дәм сезу,сөйлеуге және шайнауға қатысады. Тістер-латынша: dens ,орысша: зуб. Шығу мерзіміне байланысты сүтті және тұрақты түрлері болады.Тұрақты тістің саны-32.Пішініне қарай күрек,ит, кіші және үлкен,ауыз тістер деп бөледі. Тістің құрылысы: тіс сауыттан,мойыннан,түбірден құралған. Тіс сауыты эмальмен қапталған.Оның астында дентин жатады.Тістің ішкі қуысы болады.Ол пульпа толтырып жатады (қан тамырлары мен нерв талшықтарынан) тұрады Жұтқыншақ-латынша: pharynx,орысша: глотка. Мойын омыртқаларының алдыңғы жағында орналасқан.Бас қаңқасының негізгі сүйегінен басталып 4-ші мойын омыртқасы тұсында өңешке жалғасады.Үш бөлігі бар: мұрын,ауыз,көмей. Мұрын бөлігі хоана тесіктері арқылы мұрын қуысымен байланысады.Бұл бөлігінің екі бүйірінде түтіктерінің тесіктері болады.Ол түтіктер арқылы ортаңғы құлақ жұтқыншақтың мұрын бөлігінен байланысады. Ортыңғы құлақ сыртқы ортадағы қысыммен теңестіреді. Ауыз бөлігі: аран арқылы ауыз қуыспен байланысады.