title: Сабақтың соңы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Сабақтың соңы
|
Сабақты пысықтау мақсатында
«Ыстық орындық» әдісін қолданылады.
|
Дәптермен жұмыс
|
Кері байланыс
|
«ҚҚҚ» әдісі
Бүгінгі сабақтың: Кері байланыс сабақтың мазмұнына қатысты жүргізіледі.
|
Стикерлер
|
Саралау – оқушыға
мейлінше қолдау
көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Қабілетті
оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?
Сабақ бойында күрделі сұрақтарға жауап беру. Қабілеті орташа оқушыларға:
Өз ойын мұғалімнен сұрап, талдау жасай алады. Жұмыс барысы бойынша қолдау көрсету. Мұғалімнің қолдауы көрсетіледі. Деңгейлік тапсырмалар ұсынуға болады. Тақырып мазмұнын әртүрлі аялдамаларды аралай жүріп өзінің қалауы бойынша зерттеу арқылы меңгеруі.
|
Бағалау – оқушы білімін
тексеруді қалай жоспарлайсыз? Мұғалімнің мадақтау сөздері
Кері байланыс бутерброды
|
Пəнаралық байланыс
Химия. экология
|
Рефлексия
Менің оқушыларым бүгін не үйренді? Бұған не әсер етті?
Сабақта ештеңеге үйренбеген балалар болды ма? Мұның себебі қандай?
Сабақта қолданған әдістерім сәтті болды ма? Сабақ бұдан да сәтті өтуі үшін басқа қандай әдіс қолдануым керек еді?
|
Қорытынды бағалау
Ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)
Сабақта әртүрлі оқыту стратегиялары, түрлі әдістерді араластырып қолдану
Жеке, жұптық, топтық жұмыстар
Қандайекінəрсенемесетапсырмасабақтыңодан да жақсыөтуінеықпалынтигізереді (оқытумен оқуғақатысты?)
Сабақта әртүрлі оқыту стратегиялары, түрлі әдістерді араластырып қолдану
Жеке, жұптық, топтық жұмыстар
Осы сабақтыңбарысындабарлықсыныпнемесежекелегеноқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?
Жекелеген оқушылардың сабақты қабылдау ерекшеліктерін, әрқайсысының бейімділігіне қарай тапсырма дайындау қажеттігін және тапсырмаларды жас ерекшеліктеріне қарай жасақтау
|
Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып:
|
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
|
|
Сабақ тақырыбы
|
Суммативті бағалау
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
|
Сабақ мақсаттары
|
Оқушылардың сабақты қандайдеңгейде меңгергенін салыстыру және бағалау
|
Жетістік критерийлері
|
Білу және түсіну:
Қолдану:
Арнайы тапсырмалар бойынша критерилермен бағалау
Сын тұрғысынан ойлау:
Оқушылардывң білім денгение салыстыру
тәжірибеге тұжырым жасайды,талқылайды,ғылыми қорытынды жасайды;
|
Тілдік мақсаттар
|
Оқушылардың орындай алады:
өз зерттеуін жоспарлау кезеңдерін ауызша және жазбаша нысанда талқылай алады.
Өз идеяларын тәжірибе түрінде көрсете алады. Тәжірибені сараптап,ғылыми қорытынды жасай алады;
Пәнге тән лексика мен терминология:
Зерттеу жоспары
Болжам
Тәжірибе
Зерттеу мәселесі
Деректерді талдау
Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:
Менің зерттеуімнің кезеңдері … болады деп ойлаймын.
Бұлай айтуға … негіз болды.
Бұл … түсіндіріледі.
Менің түсіндіруім ...
|
Құндылықтарды дарыту
|
Адамгершілік, бір-бірінің пікірін тыңдау,оқушы мен мұғалім арасындағы оңтайлы қарым-қатынас,ынтымақтастық орта, өмір бойы білім алу;
|
Пәнаралық байланыстар
|
Әдебиет,
тарих
|
АКТ
|
Бейнефильм,презентация
|
Бастапқы білім
|
Ғылыми жаңалықтардың айқындаушы рөлін және олардың адамның күнделікті өміріне әсерін, ақпарат көздерінің түрлерін және зерттеу әдістерін: бақылау және тәжірибені біледі.
Тәжірибе жүргізу жоспарын құрастыруды, қоршаған әлемге бақылау жүргізуді және диаграммалар түрінде құрастырылған жоспар бойынша жүргізілген тәжірибе нәтижелерін белгілеуді, қорытындылар тұжырымдауды біледі.
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру кезеңі:
«Кім», «Қайда», «Қашан»? телебағдарламасындағы әуен ойналады.
Мұғалім оқушылардың назарын қара жәшікке аударады. Қара жәшіктегі затты анықтау үшін оқушыларға жұмбақ жасыру.
.
|
https://www.pinterest.com/explore/matter-activities/
|
Сабақтың ортасы
|
Жұптық жұмыс:
. Өзара бағалау ( дескриптор бойынша)
Бағалау СГ 3. Арнай тапсырмалар нәтижелерін көрсету
Оқытудың мақсаты бойынша.
Бағалау критериі
|
Дескриптор
|
Негізгі түсініктерін берілген тәсілдер ақылы көрсетеді.
Алған білімдерінің нәтижелерін тиянақты түрде салыстырады
|
Мәліметтер мен тапсырмалардың дұрыс шешімдері арнайы мәліметтермен анықталды;
-Арнайы тапсырмалар мен салыстыру арқылы натурал сандардың мағанасын түснді.
|
Не алдық?
|
Не істедік?
|
Не байқадық?
|
Қорытынды
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Оқушылар сабақтың басында қойылған зерттеу сұрағына жауап береді.
Бағалау критерилері
Тақырыпты өздігінен талдап, шешім шығара білуі
Тапсырмалардың шартын талдай алуы
(Берілгені, табу керек, шешуі, жауабы деген этаптарын толық анықтай алуы)
Амалдарды орындау реті және орындалуын білуі
Жеке тапсырмаларды орындауы
Топ жұмысына белсене араласуы
|
|
Сабақтың соңы
|
Рефлексия: «Аргумент»
Бугінгі сабақта менің көңіл –күйім болды ..................................,себебі....................................
Сабақта мен ............................................. жұмыс жасадым, себебі................................................
Сабақтағы мен үшін ........................................, себебі.......................................................................
Үйге тапсырма
|
|
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
|
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
|
Барлық оқушылар:зерттеу сұрағын тұжырымдайды;
Көпшілік оқушылар: зерттеу сұрағы бойынша заттарды бір бірімен салыстырады,тұжырым жасайды,;
Кейбір оқушылар: зерттеу сұрағы бойынша заттардың қасеиттері бойынша құбылыстарды ажыратады,тәжірибе жүзінде дәлелдейді,талқылайды.
|
№1Бұл тапсырма арқылы оқушылардың заттарда әр түрлі құбылыстар нәтижесінде бір заттың екінші затқа айналатынын түсіну дағдысы бағаланады .
№2 тапсырма арқылы оқушылардың химиялық және физикалық құбылыстарды ажырату, құбылыстардың қайда жүретінін анықтау,салыстыру дағдылары бағаланады
Тәжірибе жасау тапсырмалары арқылы оқушылардың зерттеу сұрағына жоспар құру, тұжырым,болжам жасау,деректерді талдап қорытынды жасау дағдылары бағаланады.
Бейнематериалды көріп, кесте толтыту арқылы оқушылардың ақпаратты өңдеу, салыстыру дағдылары бағаланады
|
Денсаулық сақтау технологиялары.
Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.
Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары:
Спирт шамымен,сірке қышқылымен жұмыс жасағанда халат,көзілідірік және қолғап кию.
Мыс пен күкірттің қосылысын алу қауіпті болғандықтан (оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай болмағандықтан) материалды бейне материалдан көру;
|
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
|
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
|
|
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=153#Жұптық_жұмыс:_._Өзара_бағалау_(_дескриптор_бойынша)_Бағалау_СГ_3._Арнай_тапсырмалар_нәтижелерін_көрсету_Оқытудың_мақсаты_бойынша.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=153#Сабақ_барысында_сынып_туралы_немесе_жекелеген_оқушылардың_жетістік/қиындықтары_туралы_нені_білдім,_келесі_сабақтарда_неге_көңіл_бөлу_қажет


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=153#Саралау_–_оқушыға_мейлінше_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Қабілетті_оқушыға_тапсырманы_қалай_түрлендіресіз


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=153#Саралау_–_оқушыларға_қалай_көбірек_қолдау_көрсетуді_жоспарлайсыз_Қабілеті_жоғары_оқушыларға_қандай_міндет_қоюды_жоспарлап_отырсыз


title: Тақырып сұрақтары - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Тақырып сұрақтары
Қысқаша бағалау
|
Сабақтың тапсырмалары мағыналы ма? Бүгін нені үйрендің? Сабақ барысындағы атмосфера қандай болды? Уақытты ұтымды пайдаландық ма? Жоспарға қандай өзгеріс енгіздің, неге?
|
Қандай 2 кезең сәтті шықты (білім беру және оқытуды қара)?
Қандай 2 кезең сабақты жақсартты (білім беру және оқытуды қара)?
Қай кезеңі сәтсіз шықты?
Қалай түзетуге болады?
|
Сабақ : Биология
|
Мектеп
|
Күні:
|
Мұғалімнің есімі:
|
Сынып:10
|
Қатысқандар саны:
|
Қатыспағандар саны:
|
Тақырыбы
|
ДНҚ және РНҚ молекуласының құрлысындағы ұқсастықтар мен айрмашылықтар
|
Сабақ негізделген
оқу мақсаты (мақсаттары):
|
|
Сабақ мақсаттары:
|
Барлық оқушылар: Нуклеин қышқылдары,құрамы, нуклеотидтер құрылысының жалпы сызбасы, ДНҚ және РНҚ биологиялық рөлі туралы ұғым қалыптастыру.
|
Оқушылардың басым бөлігі: ДНҚ және РНҚ молекуласының құрлысындағы ұқсастықтар мен айрмашылықтарын білу.
|
Кейбір оқушылар: ДНҚ және РНҚ. ДНҚ-ның құрылымы мен қасиеттері. ДНҚ-ның тұқым қуалаудағы ролі. РНҚ-ның құрылымы.
|
Бағалау критерийі
|
Нуклеин қышқылдары,құрамы, нуклеотидтер құрылысы, ДНҚ,РНҚ туралы біледі
Нуклеин қышқылдары,құрамын ажырата алады.
ДНҚ мен РНҚ айырмашылығын біледі
|
Тілдік мақсат:
|
Оқушылар... (істей) алады:
ДНҚ-ға қарағанда РНҚ бір тізбекті болып келеді. Жасушадағы қызметтеріне қарай 1) ақпаратты аРНҚ; 2) тасымалдаушы — тРНҚ; 3) рибосомалық -рРНҚ. РНҚ жасушаның ядросында да, протоплазмасында да кездеседі.
|
Негізгі сөздер мен тіркестер: ДНҚ-ның нуклеотидтері
3.РНҚ-ның нуклеотидтері
4. ДНҚ – неше тізбект
5. РНҚ-неше тізбекті
|
Сыныптағы диалог (жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер):
|
1) Азоттық негіздің біреуі: А– аденин, Т-тимин (ДНҚ) ,
У-урацил (РНҚ) , Ц-цитозин,Г-гуанин.
2) көмірсу-пентоза: ДНҚ-да- дезоксирибоза, РНҚ-да-рибоза.
|
Жазылым бойынша ұсыныстар: Оқулық бойынша берілген тапсырмаларды орындау
|
Құндылықтар
|
Өмір бойы білім алу, ынтымақтастық, құрмет, азаматтық жауапкершілік
|
АКТ дағдысынқолдану
|
Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.
|
Пәнаралықбайланыс
|
Жаратылыстану
|
Алдыңғы тақырып
|
Өтілген материалдарды бір-біріне сұрақтар қойғызу арқылы қайталап шығу
|
Жоспар
|
Жоспарлан-ған уақыт
|
Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз).
|
Ресурстар
|
Басталуы.
|
Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
Топқа бөлу
Сабақ мақсатын тұжырымдау үшін сұрақтар қойылады. «бүгінгі сабақта қандай мақсатпен жұмыс жасайсыңдар?», «бүгін біз не үйренуіміз керек?», «нені орындай алуымыз керек?» мұғаліммен бірлесіп сабақ мақсатын тұжырымдау
Биологиялық диктант:
1.Тіршілікті зерттейтін ғылым- ........... ?
2. ............. - тіршіліктің өлшем бірлігі.
3. Жасушаны зерттейтін ғылым ..............
4.Тірі организмдерге тән қасиеттер өсу, даму, ...., ........, .........
5. Жасушалардың 2 типі болады: прокариоттар немесе ................жасушалар және эукариоттар яғни ...................бар жасушалар
6.Тірі табиғатты құрайды: бактериялар,.............,саңырауқұлақтар,............... және жануарлар.
|
Бор , оқулық, тақта
НҚ тақырыбы туралы өз білетіндерін ортаға салады
|
Ортасы.
|
Н.Қ тірі жасуша ядросының маңызды құрам бөлігі, олар рибонуклеин және дезоксирибонуклеин қышқылы болып екі алкен топқа бөлінеді.Олардың толық емес гидролизі кезінде нуклеотидтер түзіледі, Н.Қ полимер тізбегінде қайталанып отыратын күрделі құрылым буыны –мономерлер. Ал, одан әрі гидролизденсе ортофосфор қышқылын және пентоза мен азотты айырылатын нуклеозидтерді түзеді.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: ДНҚ мен РНҚ ның айырмашылығы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Айырмашылығы Н.Қ толық гидролиздеу кезінде анықталады. Н.Қ тізбегінде көмірсу мен ортофосфор қышқылының қалдығы бір бір імен эфирлік байланыс арқылы жалғанады да азотты негіздер көмірсу буындарына бүйірінен жалғанады.
Н.Қ әртүрлі құрылымдары болады.
Бірінші реттік құрылымында мононуклеотидтер белгілі бір тәртіппен орналасады.
Екінші реттік құрылымында макромолекулалардың кеңістікте қос шиыршық болып орналасуын көрсетеді. Бұл кезде молекулалар арасында және молекула ішінде сутектік байланыс арқылы әрекеттесулер болады. Сутектік байланыс белгілі бір жұп пиримидин және пурин туындыларының арасында түзіледі. Оларды комплементарлы жұптар деп атайды. Ондай жұптар: тимин (Т) – аденин (А) және цитозин (Ц) – гуанин (Г).
Үшінші құрылымы ДНҚ мен РНҚ ның кеңістікте шумақталып орналасуы.
Нуклеин қышқылының маңызы:
Олар организмдегі генетикалық ақпаратты сақтайтын және тасымалдайтын жасушаның маңызды құрам бөліктері болып табылады. Н.Қ нәруыз биосинтезіне қатысады және тірі организмде тұқымқуалаушылықты сақтап, оның бір ұрпақтан екінші ұрпаққа берілуін қамтамасыз етеді. ДНҚ жасуша ядросының хромосомасында 99%, рибосомаларда, хлоропластарда болса, РНҚ ядрошықта, рибосомаларда, митохондрияда, пластидтер мен цитоплазмада кездеседі.
«Лезде сұрақ» немесе «Кім жылдам?» 1.Нуклеин қышқылдары дегеніміз не? – ол органикалық қосылыстар: ДНҚ, РНҚ.
2.ДНҚ-ның нуклеотидтері?
3.РНҚ-ның нуклеотидтері?
4. ДНҚ – неше тізбекті?
5. РНҚ-неше тізбекті?
І.Сәйкестігін анықта: ДНҚ генетикалық бағдарламаны тасымалдаушы.
РНҚ тірі организмдердің құрылымдық,қарапайым өлшем бірлігі.
Ядро генетикалық бағдарламаны сақтап,зат алмасу процестерін қадағалау.
Жасуша Шар тәрізді құрылым,басты элементы-хромосомалар.
.Сызықтық диктант «Қатесін тап»: дұрыс жауабы:+,дұрыс емес жауабы:- 1.Жасуша-тіршіліктің өлшем бірлігі.
2.Тіршілікті зерттейтін ғылым-биология.
3.Жасушаны зерттейтін ғылым-гистология.
4.Жасушалардың жиынтығы-ұлпа.
5.Қан-дәнекер ұлпаға жатады.
6.Жануарлар ағзасында 3 ұлпа түрі бар.
7.Ұлпа-мүшені түзеді.
8.Жануарлардың сыртқы жамылғысы жүйке ұлпасынан түзілген.
9.Жүйке ұлпасы-нейрон деп аталады.
10.Жүрек-жануарлардың тыныс алу мүшесі.


title: Ой қозғау: Тектілік деген не? - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді...

text:
Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді
10 кмж обнавл
10.1.Адам ағзасында қанша хромосомалар саны бар? 10.2.Генетикалық код неше әріптен тұрады? 10.3.Адамда қан тобы нешеу? 20.1.Вирус дегеніміз не? 20.2.Жануарларды зерттейтің ғылым? 20.3.Өсімдіктерді зерттейтін ғылым? 30.1.Қай ұлпа зақымданғанда қалпына келмейді? 30.2.Нейронның ұзын өсіндісі қалай аталады? 30.3.Нейронның қысқа өсіндісі қалай аталады? І.Биологиялық терминдерді дұрыс табу. 1.Н..к..е.......д 2.А..е....н- ДНҚ-дағы нуклеотид. 3.У.......ил- РНҚ-дағы нуклеотид. 4.Д....о... с..ри....за. 5.Р...б.......а. . Дидактикалық тапсырмалар: 1.Ақуыз, май,нуклеин қышқылдары,көмірсулар,минералды тұздар. Бұлардың қайсысы бейорганикалық қосылыстарға мысал бола алады? 2.Су,иондар,кристалдар,ақуыз. Бұлардың қайсысы органикалық қосылыстарға мысал бола алады? Бағалау Екі жұлдыз бір тілек әдісі арқылы орындалады Жеке жұмыс
| Тақырыпқа сәйкес суреттер Сол суреттерге қарап, олардың эукариотты, прокариотты екенін ажырату
| Кластер жасау Есептерге өтілген материалдарды қолданады
| Аяқталуы
| Есептер шығару: Анилин өнімінің шығымы теориялықпен салыстырғанда 90% болған жағдайда 0,5 моль нитробензолды тотықсыздандырғанда алынатын анилиннің массасын есептеу. 10 г хлорсірке қышқылы аммиактың 1,7 г әрекеттескенде түзілетін глициннің массасын есептеу. Натрий гидроксидінің 21% - тік 120г ерітіндісін бейтараптауға жұмсалған сірке қышқылының таза массасын есептеңдер. Формативтік және суммативті бағалау Нені үйрендің? Нені үйренгім келеді? Не қызық болды? Не қызық болмады? Үй тапсырмасы Ферменттер тақырыбына қосымша материалдар іздестіру
| Формативті бағаны суммативті бағаға айналдырады
| Рефлексия . 1.Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма? Бүгін оқушылар не білді? 2. Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? 3.Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?
| Прокариотты ағзалар туралы түсінік алып, оларға не жататынын білді Кластер тиімді, себебі соған қарай отырып әрбәр ғалымның пікірлері мен жаңалықтарын тұжырымдайды
|


title: Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді...

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
|
Мектеп:
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Рибонуклеин қышқылдарының әр түрлі типтерінің құрлысы мен қызыметі
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
|
Сабақ мақсаттары
|
Барлық оқушылар: Рибонуклеин қышқылдары туралы біледі, олардың түрлерін ажырата алады
Оқушылардың басым бөлігі: ДНҚ мен РНҚ - ның негізгі ерекшеліктерін ажырата алады
Кейбір оқушылар: РНҚ негізгі түрлерін ажыратып, олардың атқаратын қызметтерін түсінеді, суреттен көрсете алады
|
Бағалау критерийлері
|
Рибонуклеин қышқылдарының әр түрлі типтерінің құрлысы мен қызыметімен танысады
|
Дағдылар
|
- сын тұрғысынан ойлау;
- АКТ саласындағы дағдылар
|
Тілдік мақсат:
|
Оқушылар... (істей) алады:Нуклеин қышқылдарын ажыратып, оларға сипаттама бере алады, РНҚ ның түрлеріне сипаттама бере алады
Негізгі сөздер мен тіркестер:
Сыныптағы диалог (жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер):
Талқылауға арналған тармақтар:
1. Рибонуклеин қышқылдары
2. рибосома,
митохондрия,
эндоплазмалық тор,
Гольджи кешені,
лизосома,
Бағалау критерийі
1.РНҚ-ның құрылысын білу.
2. РНҚ-ның түрлерін, олардың қызметтерін түсіндіре алу
3. ДНҚ мен РНҚ салыстырып, айырмашылықтарын аырата алу
Жазылым бойынша ұсыныстар: Оқулық бойынша берілген тапсырмаларды орындау
|
Құндылықтарға баулу
|
- жауапкершілік;
- өзгелердің мәдениетіне және көзқарастарына құрметпен қарау.
|
Пәнаралық байланыс
|
Экология, география – тірі ағзалардың мекен ортасы
Тарих – Homo sapiens
|
Алдыңғы білім
|
|
Сабақ барысы
|
Сабақтың жоспарланған
кезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгелдеу
Сыныпқа жағымды көңіл-күй сыйлау.
Сұрақтар. 1. ДНҚ мол-ң екі еселенуі қалай аталады ?
ДНҚ-ң мол-ң ыдырауына қандай ферменттер қатысады?
ДНҚ –ң екі еселенудің қандай түрлері бар оны кім зерттеп жазды?
ДНҚ –ң екі еселенудің тәжірибесі қандай тірі организмдерге жасалды.
5. Артур Корнберг Нобел ь сыйлығының лауреаты атағын қай еңбегі үшін алды.
Р. Оказаки бойынша ДНҚ –ң екі еселенуі қалай жүреді?неніің көмегімен?
ДНҚ молекуласының маңызы қандай?
ҚБ Мұғалімнің мадақтау сөздері
|
Smart бейдж
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=18#Негізгі_сөздер_мен_тіркестер:_Сыныптағы_диалог_(жазылым_үшін_пайдалы_тілдік_бірліктер):__Талқылауға_арналған_тармақтар:__1._Рибонуклеин_қышқылдары


title: Сабақтың ортасы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жаңа сабақ.
Оқулықпен жұмыс.
Рибонуклеин қышқылы (РНҚ) — жоғары молекулалық байланыс; нуклеин қышқылдарының типі. Табиғатта кеңінен таралған. РНҚ-ның көмірсу бөлігінде рибоза қанты, ал азотты негіздері ретінде аденин, гуанин, цитозин және урацилболады.
Рибонуклеин қышқылдары рибосомалық (рРНҚ), ақпараттық (аРНҚ) және тасымалдаушы (тРНҚ) болып бөлінеді. Рибонуклеин қышқылы тізбегі бірнеше ондаған нуклеотидтерден бірнеше мыңдаған нуклеотидтерге дейін созылатын біржіпшелі полинуклеотидтерден тұрады. Организмде РНҚ ақуыздармен кешенді байланысқан рибонуклеотидтертүрінде болады. РНҚ генетикалық ақпараттың жүзеге асуы мен ақуыз синтезіне қатысып, барлық тірі организмдерде аса маңызды биологиялық рөл атқарады. Көптеген вирустарда РНҚ-н жалғыз нуклеинді компонент (құраушы) құрайды. Осындай РНҚ вирустарда РНҚ биосинтезімен қатар ДНҚ биосинтезінде де матрица рөлін атқара алады (кері транскриптаза). Бактериялар, өсімдіктер және жануарлар жасушаларында құрылымы, метаболизмі және биол. қызметтері әр түрлі РНҚ типтері кездеседі. Мысалы, рРНҚ рибосоманың құрамына еніп, жасушадағы РНҚ-ның негізгі массасын құрайды және көлемі, құрылымы түрлі организмдерде әр түрлі болады. Клеткада негізінен рРНҚ-да ақуыздың биосинтезі жүреді; тРНҚ жасушада амин қышқылдары қалдықтарын жалғастырып алып, оны ақуыз синтезі өтіп жатқан жерге тасымалдайды. Әрбір амин қышқылының өзіне сай арнайы тРНҚ (әдетте бірнеше) болады. Барлық тРНҚ жоңышқа жапырағына ұқсас макромолекулалы құрылымға ие. Олардың рибосомаға және аРНҚ-на жабысатын, үш нуклеотидтен тұратын (антикодон) және амин қышқылы қалдығын жалғастыратын аймақтары бар. РНҚ-ның барлық түрлері жасушада ДНІ матрицасында синтезделеді, соның нәтижесінде ДНҚ-ндағы дезоксирибонуклеотидтертізбегінде комплементарлы рибонуклеотидтер тізбегі құрастырылады, мұны транскрипция процесі деп атайды. Клетка ядросында матриц. РНҚ-ның (мРНҚ) бастамасы болып келетін алып молекулалар табылған, олардың көп бөлігі ядрода ыдырайды да, аз бөлігі цитоплазмаға өтіп, нағыз мРНҚ-ын құрайды.[1]
Сұрақтар. 1. ДНҚ мол-ң екі еселенуі қалай аталады ? ДНҚ-ң мол-ң ыдырауына қандай ферменттер қатысады? ДНҚ –ң екі еселенудің қандай түрлері бар оны кім зерттеп жазды? ДНҚ –ң екі еселенудің тәжірибесі қандай тірі организмдерге жасалды. 5. Артур Корнберг Нобел ь сыйлығының лауреаты атағын қай еңбегі үшін алды. Р. Оказаки бойынша ДНҚ –ң екі еселенуі қалай жүреді?неніің көмегімен? ДНҚ молекуласының маңызы қандай?
ҚБ «Шапалақпен от шашу» әдісі
|
Слайд
Түрлі- түсті фломастер, плакат, стикер
|


text:
Кері байланыс
«Тазалық» әдісі - Тақырып бойынша керекті ақпараттарды сақтау
- Ақпартты оқу, толықтыру керек
- Керек емес артық ақпарат
Суреттер
стикерлер
Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз? Деңгейлік тапсырма. «Бинарлы номенклатура» деген сөз тіркесін қалай түсінесіңдер?
Деңгейлік тапсырма. Қосарлы латын атауын қолдану не үшін қажет екенін түсіндіріңдер.
Деңгейлік тапсырма. Бинарлы номенклатураны қолдану рөлі туралы эссе жазу.
Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз? Тапсырмаларда бағалау дескрипторлары құрылды.
Мұғалімнің мадақтау сөздері,
«Шапалақпен от шашу» әдісі,
«Қол шапалақтау» әдісі арқылы бірін –бірі бағалау.
Пəнаралық байланыс География – экология , тарих
Рефлексия Сабақтың мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма?
Бүгін оқушылар не үйренді?
Сабақ қалай өтті, қандай деңгейде өтті?
Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма? (тапсырмалар сəйкес болды ма?)
Уақытты қалай пайдаландым?
Жоспарыма қандай өзгеріс енгіздім жəне неге?
Қорытынды бағалау Ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)
1: Жұптық жұмыс
2: Постер қорғау
Қандай екі нəрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту
мен оқуға қатысты)?
1: Видеоролик көрсету
2: Венн диаграммасы
Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?
1: Синквейн
2: Шығыс базары
Бекітемін:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
Мектеп: №201 мектеп-лицей
Күні: 09.10
Мұғалімнің аты-жөні: Нұрмаханова Аңсаған
Сынып: 10-сынып
Қатысқандар:
Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы
Жасаушының негізгі құрам бөліктері. Органидтерді жіктеу
Сабақтың мақсаты
Барлық оқушылар: Жасушаның негізгі құрам бөліктері. Түрлі жасушалық құрылымдар мембраналарының құрылысы мен қызметінің ерекшеліктері туралы түсінік беру.пайдалануға дағдыландыру, ойлау қабілетін дамыту
Оқушылардың басым бөлігі: жасушаның негізгі компоненттерінің құрылысы мен қызметітуралы түсінік беру.
Кейбір оқушылар:. Жасаушының негізгі құрам бөліктерін білу
Бағалау критерийі
жасушаның негізгі компоненттерінің құрылысы мен қызметітуралы түсінік алады
цитоплазма, эндоплазмалық тор, рибосомалар құрылысы
-цитоплазма органоидтері,олардың құрылысы мен қызметі
- ядроның құрылысы мен қызметі
Тілдік мақсаттар
- Жасуша - тірі организмдердің (вирустардан басқа) құрылымының ең қарапайым бөлігі, құрылысы мен тіршілігінің негізі; жеке тіршілік ете алатын қарапайым тірі жүйе.
Негізгі сөздер мен тіркестер:
Рибосома..
Цитоплазма –
Ядро –
Эндоплазмалық тор –
Гольджи кешені –.
Лизосома –
Құндылықтарға баулу
«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының құндылықтары бойынша:
Құрмет
Негізгі ұғымдарды талдау кезінде оқушылардың бір-бірінің пікірімен санасып, бір – бірінің сөзін бөлмей құрмет көрсетуі.
Ынтымақтастық және сыйластық:
Жұпқа және топқа берілген тапсырманы бірлесіп орындау, оқушылар арасындағы ынтымақтастықты қамтамасыз етеді.
Ашықтық:
Оқушылар сабақ барысында өз ойларын еркін айтып, тапсырманы бірге талдайды.
Пәнаралық байланыс
Химия – тыныс алу үдерісі барысындағы химиялық реакциялар контекстінде. Оттек, көмірқышқыл газы
Физика – газдардың қозғалысы, энергия контексттерінде.
Алдыңғы білім
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Ресурстар
Сабақтың басы
(4 минут)
Ұйымдастыру. Сәлемдесу.
Оқушылар түрлі анықтамалар жазылған қағаздарды алып, оны оқып, сол анықтаманың жауабын айта отырып топқа бөлінеді.
1-тапсырма
1. Медициналық генетиканың зерттеу негізі.
2. Генетиканың салалары бойынша зерттелетін маңызды мәселелері.
3.Тұқымқуалайтын ауру дегеніміз.
4. Хромосомалық аурулар деп.
5. Тұқым қуалайтын аурулардың алдын-алу принциптері.
6. Медициналық-генетикалық кеңес беру негіздері.
7. Аурулардың генетикалық тәуекелділігін есептеу принциптері
8. Моногендік аурулардың генетикалық тәуекелділігін анықтау.
9. Пренатальдық (туылғанға дейінгі) диагностикасы.
Осылай 3 топқа бөлініп, топ басшылары сайланады.
Үлестірмелі карточкалар
Сабақтың ортасы
30 минут
Адам ағзасы (организмі) - миллиардтаған жасушалардан құралған, өзддгінен реттеліп, жаңарып тұратын біртұтас күрделі жүйе. Ағзанын даму үдерісінде жасушалар мен жасушааралық заттар - ұлпаларға, мүшелерге, мүшелер жүйесіне және біртұтас ағзаға бірігеді.
Жасуша - тіршіліктің негізгі бірлік өлшемі. Барлық тірі ағзалардың денесі жасушадан тұратыны сендерге мәлім. Жасушаның құрылысы электронды микроскоптың көмегімен терең зерттелді. Электронды микроскоппен жасуша құрылымдарының өте ұсақ бөлшектеріне дейін анық көруге болады. Жасушалардың құрылысы мен қызметін зерттейтін ғылымды цитологиядейді. Жасушалар құрылысы, қызметі, пішіні, мөлшері жағынан әр түрлі болады.
Адам денесі жасушаларының пішіні - домалақ, ұзынша, жалпақ, төртқырлы, көпқырлы, призма төрізді және т. б. Жасуша мөлшері мен пішінінің әр түрлі болып келуі аткаратын қызметіне байланысты. Мысалы, канныңэритроцит жасушалары сұйық ортада болғандықтан домалақ; тері жасушалары көпқырлы; бұлшықет жасушалары ұзын; жүйке жасушалары көп өсінділері. Жасушалардың мөлшері де түрліше: адам ағзасындағы ең ірі жасушалар – жұмыртқажасушасы мен жүйке жасушасы. Қан мен лимфада болатын ең кішкене жасушалар - лимфоциттер. Жасуша плазмалық жарғақша, цитоплазма, ядро және органоидтардан (эндоплазмалық тор, рибосома, митохондрия, лизосома, Гольджи жиынтығы, жасуша орталығынан) тұрады.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=20#Саралау_–_оқушыға_мейлінше_қолдау_көрсетуді_қалай_жоспарлайсыз_Қабілетті_оқушыға_тапсырманы_қалай_түрлендіресіз


title: Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді - бет 21

text:
Плазмалық жарғақша (лат.membrano- жарғақ, қабық) жасушаның сыртын қаптайды, май мен нәруызды заттардан түзілген. Өсімдіктердің плазмалықжарғақшасының сыртында цитоплазмадан бөлінген өлі заттан түзілетін жасунықты (целлюлозалы) қалың қабықшасы болады. Мұндай қабықша жануарлар мен адамның жасушаларында болмайды. Олардың жасушалары тек плазмалықжарғақшамен ғана қапталады.
Жарғақшаның қызметі:
Жасушаның ішіндегі барлық қоректік заттар мен кажетсіз өнімдер жарғақша арқылы өтеді. Плазмалықжарғақшаның өте жұқарған жерінде жұқалтырлы ұсақ тесікшелер - шұрықтар болады. Заттардың барлығы осы шұрықтар арқылы өтеді.
Жарғақша арқылы жасуша қоршаған ортамен қатынас жасайды. Әр түрлі заттар тек жасушаның ішіне ғана өтпей, көршілес жасушаларға да өтеді. Қатар жатқан екі жасушаның цитоплазмалары саңылау арқылы бір-біріне өтеді.
Цитоплазма (гр.kytos - жасуша, гр.plasma - іркілдек сұйықтық) - жасушаның ішін толтырып тұратын іркілдек сұйықтық. Жасуша мен сыртқы орта арасында жүретін зат алмасуды қамтамасыз ететін жасушаның қажетті бөлімі. Цитоплазма жасушаның ішінде үздіксіз қозғалыста болады. Егер қоршаған ортаның температурасы көтерілсе (жоғарыласа), цитоплазманыңкозғалысы да күшейеді, төмендесе - баяулайды. Жоғары температурада цитоплазмада зат алмасу үдерісі (қоректену, тынысалу) жылдамдайды.
Ядро - жасушаның реттеуші орталығы. Пішіні - домалақ, таяқша, үрмебұршақ тәрізді, екі жағы қысыңқы және т. б. эритроциттер (қан жасушасы) мен тромбоциттерде (қанның пластинкасы) ядро болмайды. Ядроның сыртын цитоплазмадан бөліп тұратын екі қабат жарғақша қаптайды. Ядроның ішінде толтырып тұратын іркілдек ядро шырыны болады.
Тапсырманы орындаңдар:
Өсімдіктер мен жануарлар жасушасының қабықшасының құрылысын салыстырып,кестені толтыр.
INSERT стратегиясы: Тақырыпты өз бетінше оқып, таныс мәліметтерді белгілейді, өзі білмеген мәліметтерді табады да кестені толтырады.
V
-
+
?
Білемін
Білмеймін
Мен үшін жаңалық
Мені таң
қалдырды
А
Интербелсенді тақта
Слайд 2
Интербелсенді тақта. Слайд 3
Active Inspire
Флипчарт,
суреттер
Сабақтың соңы
6 минут
"Рефлексиялық эссе" тәсілі - Мен сабақ басында ....... деп ойладым
- Сабақ ортасына келгенде ...... түсінік қалыптасты.
- Сабақ соңында ....... шешімге келдім.
- ....... деп қорытынды жасадым.
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Сабақтың мақсаты оқушылардың қабілетіне байланысты сараланып алынды.
Әр тапсырмада күрделі деңгейдегі сұрақтар бар.
«Таным ағашы» әдісі,
«Бас бармақ көтеру» әдісі.
Бағалау кезіндегі әдістерді сергіту ретінде пайдалануға болады.
Кабинеттің санитарлық жағдайы.


title:
Сынып:

10 - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жасушаның құрылысы мен қызметін талдау,нақты зерттеу,тірі ағза үшін маңыздылығын білу.
Сабақ мақсаттары
Барлық оқушылар үйренеді: Жасуша- тірі ағзаның құрам бөлігі екенін түсінеді.Қызметін біледі.
Оқушылардың көбісі үйренеді: Жануар мен өсімдік жасушасын салыстыру арқылы ұқсастығы мен айырмашылығын айыра алады.Маңыздылығын түсінеді.
Кейбір оқушылар үйренеді: Жасуша туралы қосымша ақпарат алады.Үш тілде айта алады.Ғылымға деген көзқарас қалыптасады.
Бағалау критерийі
Бағалау критерийлері
Дескрипторлар
Жасушаны зерттеу
Жасушаның құрылысын дұрыс зерттеді
Жасуша органойдтарын анықтай алды
Зерттеу жұмысында қателіктер болды
Жасуша органойдтарын анықтай алмады
Ойлау дағдыларының деңгейлері
Тілдік мақсаттар
Пәнге тән терминология:
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Жасуша
Клетка
Cell
Микроскоп
Микроскоп
Microscope
Ядро
Ядро
Nucleus
Митохондрия
Митохондрия
Mitochondria
Гольджи аппараты
Аппарат Гольджи
Golgi apparatus
Эндоплазмалық тор
Эндоплазматический ретикулюм
Endoplasmic reticulum
Лизосомалар
Лизосомы
Lysosomes
Вакуоль
Вакуоль
Vacuole
Хромосома
Хромосома
Chromosome
Құндылықтарды дарыту
4,6-құндылықтарды индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсу бағытын айқынау
АКТ қолдану дағдылары
Компьютер,презентация,
Пән аралық байланыстар
Тарих:жасушаның,микроскоптың ашылу тарихы.
Ағылшын тілі: терминдер,анықтамалар ағылшын тілінде.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері, уақыты
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
Ресурстар
Сабақтың басы 3 мин
Ұйымдастыру. Психологиялық жағымды орта құру. Амандасу,оқушылардың көңіл-күйлерін « Бармақ» әдісі арқылы сұрау,түгендеу, оқушылардың
сабаққа дайындығын бақылау.
1. Жасушаны зерттейтін ғылым ? 2. Жасуша …. арқылы көбейеді? 3. Жасушаның сыртқы қабығы қалай аталады? 4. Цитоплазманың түп негізі ? 5. Эндоплазмалық торды ашқан ғалым ? 6. Ішкі тор тәрізді аппарат? 7. Фагоцитозға қабілетті лейкоцит жасушаларында көп мөлшерде кездесетін органоид? 8. Энергия көзі АТФ молекуласын синтездейтін органоид?
1-слайд. Әлемнің жеті кереметін сыйлау
2-слайд. «Бірлесіп көтерген жүк жеңіл болады» демекші сабағымызды бастаймыз.
3-слайд. Ұлттық идеямыз- «Мәңгілік ел» 4-слайд. Сабақтың тақырыбын ашу. «Сұрақ,жұмбақ» Жауабы: Жасуша Ашқан ғалым: 1665ж жылы Р Гук өсімдік ұлпасынан тапқан
Сабақтың тақырыбы айқындалады. Сабақтың мақсаты оқушылармен бірге анықталады.
Сабақтың ортасы 3мин
Білу 5мин
Түсіну 7мин Қолдану 7 мин
Талдау 5мин Жинақтау 3 мин
Сабақтың жоспарымен таныстырып өтейін.Сабақтың кезеңдері білім мақсатына жету,сондықтан да сабағымыздың мақсатын «Білім пирамидасы» деп атадық.Алдарыңызда пирамида суреті берілген.Пирамида 6 кезеңнен тұрады.Әр кезеңнің тапсырмалары бар,тапсырмаларды топпен орындаймыз.
Бағалау парағы ілулі тұр.
Биологиялық терминалогияларды үш тілде оқу Терминдерді оқушылар кезектесіп оқып шығады. Қалыптастырушы бағалау: шапалақтау әдісі арқылы
(1 рет-әлі түсініксіз, 2-рет- түсінікті)
«^»-дұрыс, «-»-қате 1 топ
Жасуша - барлық тірі организмдердің ең кіші өлшем бірлігі.
Жасушалар бөліну арқылы көбейеді.
Эукариоттар мен прокариоттар құрылысы мен қызметі жағынан ұқсас.
Адамда 46 хромосома бар.
Пластидтер барлық организмдердің жасушаларында кездеседі.
Грекше «карион» жасуша деген мағынаны білдіреді.
2 топ
Прокариотты организмдердің фототрофты тобы (цианобактериялар) көк-жасылбалдырлар депаталады.
Қабықшаның өте жұқарған жерін саңылау деп атайды.
Вакуольдер тек өсімдікжасушасындакездеседі.
Хромопластардаәртүрлі-сары,қызыл,қоңыр, т.б. түсті пигменттер болады.
Мына сөйлемді толтырыңдар. 1 топ
Ядроның негізгі сұйықтығы…………………………деп аталады.
.......................... тек өсімдік жасушасында кездеседі.
................. тұқымқуалау…………………….жазылған.
Липидтердің ішінде табиғатта көп таралғаны .....
Хромопластарда әртүрлі - сары, қызыл, қоңыр, т.б. түсті ..................болады.
2 топ
Жасуша терминің ……….жылы………….………….енгізді.
Жасуша ………………..бөлінуі арқылы көбейеді.
Пластидтерге ………………………………………………….жатады.
Жасуша дегеніміз ...................................................................................
Жасуша теориясының негізін қалаған ғалымдар ............ 1.Тапсырма. «Сәйкестігін тап» Өсімдік,жануар жасушасының құрылысын сәйкестендіру арқылы табу
Жануар жасушасы 1.Ядрошық
2.Ядро
3.Эндоплазмалық тор
4.Рибосома
5.Митохондрия
6.Лизосома
7.Гольджи аппараты
8.Жасуша аралық қабырға
9.Жасуша мембранасы
10.Орталық жарғақша
11.Цитоплазма
Өсімдік жасушасы 1.Вакуоль
2.Митохондрия
3.Пластидтер
4.Жасуша саңылауы
5.Жасуша қабықшасы
6.Гольджи аппараты
7.Эндоплазмалық тор
8. Рибосома
9. Ядрошық
10.Ядро
11.Цитоплазма
Сәйке жауабын жазған соң екі топ өзін-өзі тексереді
2.Тапсырма. «Біздің пікіріміз...» Бейнекөрсетілім 6,7-сынып оқушыларына «Жасушалардың түрлері» Берілген жауапқа топтар бір-біріне ұпай қояды.
3-өте жақсы, 2-орташа,1-төмен
Қалыптастырушы бағалау: Керемет,тамаша,жарайсың сөздерімен қолпаштау
. 3.Тапсырма. «Зерттеу жұмысы» Зерттеу жұмысы : «Микроскоп көмегімен өсімдік,жануар жасушасын зерттеу»
Екі топ шығып, микроскоппен жұмыс істеп,қорытындысын шығарады.
Қауіпсіздік техникасының ережесін ескерту.
1. Өсімдік жапырағынан,адамның ауыз қуысындағы сілекейден микропрепарат дайындап,микроскоппен қарау.
2.Кестені толтыру(көрінген органойдтарға + таңбасын қою)
Жасуша
Цитоплазма
Ядро
Жасуша қабықшасы/
мембранасы
Пластидтер
Жануар
Өсімдік
3.Қорытыны.
..Тапсырма.«Дұрыс + және бұрыс-»
Слайдта берілген жасуша суретін басу арқылы,берілген жауаптарын анықтау
Қалыптастырушы бағалау: Мұғалімнің мадақтауы «Жарайсыңдар!!!» «Өте жақсы » т.б.
«Сөйлемді толықтыр және қазақшаға аудар» Each part of a cell has a different job The smallest parts of animals and plants All plants and animals are made up of tiny bits called________.
a________________ which controls what happens in a cell.
_________________ where most chemical reactions take place.
a_______ _________ which controls what goes in and out of a cell.
______________ filled with cell sap(water,salts, and sugars)
Plant cells also have a cell _____________ and a __________
Answer
All plants and animals are made up of tiny bits called Cells. a nucleus which controls what happens in a cell.
cytoplasm where most chemical reactions take place.
Биология термин сөздерінің кестесі
Топқа тапсырмалар
Бейнекөрсетілім:
Микроскоп
Микроперпарат дайындайтын құралдар
Екі топқа нұсқаулық


title: Сабақтың аяғы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
«Білім себеті» стикер жабыстыру арқылы оқушылардың түсінгенін немесе түсінбегенін анықтау.
«Мұғалім-оқушы,оқушы-мұғалім» пікірі бойынша сабақтың мақсаты,нәтижеге қол жеткізу туралы ой алмасу.
Стикер 3 түсті,
тақтаға білім себеттерін қою суреті
Жалпы бағалау Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Осы сабақтың барысындағы сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?
Бөлім
Мұғалімнің аты-жөні:
СЫНЫП: 10
Қатысқан оқушылар саны:
Қатыспаған оқушылар саны:
Сабақтың тақырыбы
Ядро,оның қызыметі мен құамбөліктері
Сабақ негізделген оқу мақсаттары
Ядроның жасуша құрылысндағы негізгі органоиді екегіг білу..
Сабақ нәтижесі:
Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:Жасуша ядросының құрылысы мен қызметі, өсімдік пен жануар жасушасының құрылысының айырмашылықтары туралы білімдерін қалыптастыру
Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады:Ядро және оның құрылысы,қызметі, жетекші рөлі туралы түсінік беру.
Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:
Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды.Тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
Бағалау
критерийі
1.Ядроның құрылысы мен қызметі жөнінде біледі.
2.Хромосомалардың химиялық құрамы мен құрылысымен танысады.
3.Ядроның биологиялық рөлін, маңызын түсінеді.
Тілдік құзіреттілік
Nucleus ,Cell . Karyoplasm Ядро. Ядро — өсімдіктер мен жануарлар жасушасының тұракты бөлігі. Ядросы толық жетілген организмдерді эукариоттар, ал ядросы жетілмеген организмдерді прокариоттар деп атайтынын білесіндер. Грекше «карион» ядро деген мағынаны білдіреді.
Құндылықтарды дарыту
Құндылықтар сабақтың ажырамас бөлігі Олар ашықтық, ынтымақтастық, өмір бойы білім алу, генетикалық тәрбиемен ұштастыру,
Пәнаралық байланыс
Ботаника, зоология, анатомия
Алдыңғы оқу
Жасушалық құрылымдар: плазмалық мембрана, цитоплазма, эндоплазмалық тор, Гольджи жиынтығы және лизосомалар, митохондриялар, пластидтер, қозғалыс органоидтері, олардың құрылысы мен атқаратын қызметтері; жасушалық қосындылар.№2 зертханалық жұмыс.Пияз қабықшасының жасушасындағы плазмолиз және деплазмолиз.


title:
Басталуы
5 минут - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Ұйымдастыру кезеңі 2 минут Топтарға бөлу. Психологиялық ахуал тудыру.
Сурет қиындылары.шар
Жаңа білім
10 минут
Ядро және оның құрылысы, қызметі. Ядроның жетекші рөлі.
1831 ж. Ағылшын ботанигі Роберт Броун микроскоппен жапырақтың құрылысын қарап , жасуша ішіндегі тығыз түзілісті көріп, оны "nuclei" — ядро деп атаған.
ЯДРО - өсімдіктер мен жануарлар жасушаларының маңызды құрам бөлігі.
Ядро шар тәрізді, сопақшалау, кейде дұрыс пішіні болмайды. Диаметрі бірнеше мкм- ден (метрдің млн- нан)бір бөлігі) бір жарым мм-ге жетеді.
ЯДРО
Я дрошық (тығыз денешік)
Я дро қабықшасы
Ядро шырыны хроматин(хромосома)
сыртқы ішкі (гель тәр.сұйықтық) (хром.тарқатылған жіңішке
мембрана жіп тәр. күйі)
Берілген тақырыпты дәптерлеріне жазып алып, плакатқа топтастырады. Өз пікірлерін дәлелдейді.
Ядроның құрылысы
Атауы
Жалпы сипаттамасы
Құрылысы
Қызметі
Ядро мембранасы
Ядроның сыртын әрқайсысы үш қабаттан тұратын екі мембрана қоршайды
-Сыртқы мембрана
-Ішкі мембрана
-ядроны цитоплазмадан бөліп тұрады
-саңылаулар арқылы ядро мен цитоплазма арасында заттар белсенді тасымалданады
Ядро шырыны
ядро қабықшасының ішіндегі қуыстарды толтырып тұратын қоймалжың зат
Құрамында нәруыздар, нуклеин қышқылдары мен көмірсулар болады
-ядроның құрылым аралық кеңістігін толтырады
-тасымалдауға қатысады
-ядро мен хромосомалар тіршілік ететін орта
Ядрошық
Шар тәрізді тығыз денешік, мөлшері 1-2 мкм-ден 10 мкм-ге дейін өзгеріп отырады
Құрамында 1,5% ДНҚ және 8,0% нәруыз болады
Онда 70% цитоплазмалық РНҚ және 30% ядролық РНҚ синтезделеді. Жасуша бөлінгенде ядрошық жойылып кетеді
Хромосомалар
ДНҚ-ның жіпшелерінен тұратын созылыңқы тығыз денешік. Гистон дегеніміз-хромосомадағы құрылыс қызметін атқаратын нәруыз.
ДНҚ-ның жіпшелерінен және нәруыздан тұрады. Құрамында 40% -ДНҚ, 40%-гистон, 20%-қышқыл нәруыз және өте аз РНҚ болады.
Тұқым қуалау қасиетін сақтайды, ұрпақтан-ұрпаққа береді
Жануарлар мен өсімдіктер хромосомаларының саны
№
Организмдер
Хромосома сандары
1
Адам
46
2
Жылқы
66
3
Бақа
26
4
Дрозофила шыбыны
8
5
Жүгері
20
6
Бұршақ
14
Оқулық.
Ядро құрылысының суреті
Ортасы
10 минут
Т алдауЭссе жазу
«Ядронығ жасудағы маңызы»
Сандар сыры»
Ия» немесе «Жоқ» ойыны
Ядро дегеніміз- бұл жарғақшасыз органоид па?(жоқ
Ядро шырыны гель тәрізді сұйықтық па? (ия
Жасуша бөлінуі кезінде щентромерасы арқылы бөліну ұршығының жіпшесіне байланысты ма? (ия
Ядро қабықшасы бір қабатты мембранадан тұрады ма? (жоқ
Ядрошықта нәруыз биосинтезін қамтамасыз ететін рибосома бөліктері қалыптасады ма? ( ия
Ә) “Жалғасын тап” биологиялық диктант Жасушаның маңызды бөлігінің бірі ол …………….
ядроның негізгі сұйықтығы ……… ………. деп аталады.
………… дегеніміз ДНҚ ның жіпшелерінен тұратын созылыңқы тығыз денешік.
……. дегеніміз хромосомадағы құрылыс қызметін атақаратын нәруыз.
Ядро қабықшасы екі .......... ................. тұрады.
“Жалғасын тап” биологиялық диктант
Жасушаның маңызды бөлігінің бірі ол …………….
ядроның негізгі сұйықтығы ……… ………. деп аталады.
………… дегеніміз ДНҚ ның жіпшелерінен тұратын созылыңқы тығыз денешік.
……. дегеніміз хромосомадағы құрылыс қызметін атақаратын нәруыз.
Ядро қабықшасы екі .......... ................. тұрады.


title: Бекіту сұрақтары - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Саралау – Сіз қосымша Көмеккөрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?
Бағалау - Оқушылардың Үйренгенін тексеруді Қалай жоспарлайсыз?
Пəнаралық байланыс Қауіпсіздік жəне еңбекті Қорғау ережелері АКТ-мен байланыс Құндылықтардағы байланыс
Рефлексия Сабақ / оқу
мақсаттары
шынайыма?
Бүгін оқушылар
не білді?
Сыныптағыахуал
Қандай болды?
Мен жоспарлаған
Саралау шаралары
тиімді болды ма?
Мен берілген
Уақыт ішінде
үлгердімбе? Мен
өз жоспарыма
қандай түзетулер
енгіздім жəне
неліктен?
Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес Келетін сұрақтарға жауап беріңіз.
Қорытынды бағамдау Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1:
2:
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды
Жетілдіруге көмектесетін не білдім?
Бекітемін: 18.10
Сынып:10
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы: Жасауша мембранасының құрлымы, қасиеттері мен атқаратын қызыметерінің арасындағы байланыс
..
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты
Сабақ мақсаттары:
1. Жасуша мембранасы мен плазмалемма жайлы ақпарат беру.
2. Өсімдік жасушасы мен жануар жасушасының ашылу тарихы және қызметі,құрылысының ерекшелігін салыстыруға үйрету.
Бағалау критерийі
жасушаның құрылысымен, жасушаның негізгі қасиеттерін жасуша аралық заттарды білетін болады.
Жасауша мембранасының құрлымы, қасиеттері мен атқаратын қызыметерінің арасындағы байланысн біледі
Тілдік мақсат
Тілдік дағдылар: Сұрақтарға жауап жазу арқылы жазылым дағдысы орындалады
Терминдер, жаңа сөздер:фактор,абиотикалық,биотикалық
Сыныптағы диалог:
Жасуша — тіршіліктің негізгі бірлік өлшемі. Барлық тірі ағзалардың денесі (вирустан басқасы) жасушадан тұратыны сендерге мәлім. Жасушаның құрылысы электронды микроскоптың көмегімен терең зерттелд?
Құндылықтарды дарыту
Құндылықтар:
- патриотизм
- отансүйгіштік
Пәнаралық байланыстар
Табиғаттану,экология
АКТ қолдану дағдылары
Алдыңғы оқу
Энергия ағымы және қоректік тізбектер.Экологиялық пирамида
Жоспар
Жоспарланған уақыты
Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулар мен қатар ескертпелер)
Ресурстар
Сабақтың басы
5 минут
. Сәлемдесу
2. Оқушылардың сабаққа қатысын түгелдеу
3. Сынып
оқушыларының сабаққа әзірлігін тексеру.
4.Психологиялық ахуал
1. Сәлемдеседі
2. Кезекші мәліметін айтады
3. Зейіндерін сабаққа аударады.
4.Психологиялық ахуал.
Оқушыларды әртүрлі фигуралар арқылы топқа бөлу
Фигуралармен арқылы топқа бөлінеді.
1 топ- «Жұлдызша»
2 топ – «Үшбұрыш»
3 топ – «Дөңгелек»
4 топ – «Ромб»
Үй тапсырмасын сұрау , тексеру.
Үй тапсырмасын сұрау «Толқын» тесті (иә+, жоқ-)
1.Прокариоттық организмдердің фототрофты тобы цианобактериялар д.а. (+)
2.М.М.Тереховский адамның микроорганизмдерді күнделікті тұрмыста пайдалану мүмкіндігін дәлелдеді. (+)
3.Ядросы толық жетілген жасушалы организмдерді прокариоттар д.а. (-)
4.Л.Пастер күкіртті бактерияларды зерттеді. (-)
5.С.Н.Виноградский хемосинтез процесін ашты. (+)
6.Цианобактерияларда хлоропластар болмайды, фотосинтез процесі хлорофилдері бар қабықашаларда жүреді. (+)
7.Бактерияларға ерекше вирустар енуі трансформация д.а. (-)
8.Левенгук бактерияларды өз еңбегінде «берекесіз жәндіктер» тобына жатқызды. (-)
9.1861 ж.Л.Пастер май қышқылды ашу процесін тапты. (+)
10. Прокариоттардың эукариоттардан басты ерекшелігі – оқшауланған ядросы жоқ және өте ұзын сақина тәрізді ДНҚ молекуласы болады. (+)
Сабақтың мақсатын ашу. Жетелеуші сұрақтар қою арқылы оқушылармен бірге сабақ мақсаттарын анықтау.
Сабақтың ортасы
30 минут
Топтық жұмыс (Постер жасау) Критерийді оқушылармен бірлесе отырып айқындау 1 Тақырыптың толық ашылуы 2Оќушылардың тың идеялары мен биологиялық тілмен сөйлеуі 3 Суреттер мен дәлелдер келтіруі 1 - топтың тапсырма (Жасуша мембранасының құрылысы)
2-топтың тапсырмасы (Плазмалемма)
3 - топтың тапсырмасы (Эндоцитоздың құрылысы)
4 - топтың тапсырмасы (Жануар жасушасы мен өсімдік жасушасының құрылысы)
Постер қорғау
Мадақтау Сэнгвидч арқылы бағалау жүргізу
Топтарда өзара баѓалау стратегия
Жұмыс барысын бағалау нысандары
Берілген тақырыптың ашылуы, Суреттер арқылы немесе мысалдармен дәлелдер келтіруі, Ақпараттың анық және мәнді болуы, биологиялық тілмен сөйлеуі.
Жұптық жұмыс (кеңейтілген тапсырма)
Жеке жұмыс. Құзырлы тапсырмаларды орындау
1 – топтың тапсырмалары.
ЭПТ және цитоплазманың ұқсастығы мен айырмашылығын салыстырыңыз?
Жинақ тау
Биологиялық диктант
1.Цитоплазма – жасушның негізін құрайтын .....................,оның түпнегізін .....................түзеді.Цитоплазма .............және ................ органоидтен тұрады.Эндоплазмалық торды алғаш рет ..........америкалық ғалым биолог .......тапқан.
Бағалау
Цитоплазманың жасушадағы ролі қандай?
Жеке жұмыс. Суретті сөйлет Суретті пайдалана отырып, цитоплазмалық мембрананың жәрдемімен жүретін екі процеске түсініктеме бер?
3 – топтың тапсырмасы.
Жұптық жұмыс. Құрастырма тест Жасуша ................ құрылысы мен атқаратын ................. өте күрделі.
Жануар ............... мембранасы үш .......... тұрады.
Ішкі және ............ қабаттары нәруыз (белок) ....................., ал ортаңғы .............. екі қатар ................ молекуласынан тұрады.
................. фагоцитоз және .................. болып екіге ............... .
Плазмалемма ..... жұқа, қалыңдығы ..... нм шамасында ......... .
Жеке жұмыс. Сәйкестендіру тесті
1.Ең жылдам өтетіндер - баяу өтеді
2.Ірі молекулалар - су молекуласы
3.Мембрананың саңылаулары арқылы - 60% нәруыз, 40% май және 2-10% көмірсу
4.Плазмалемма - су молекуласы мен иондар тез өтеді
5.Плазмалемманың негізгі химиялық құрамы - өсімдіктер мен жануарлар жасушасының ішкі қабаты
4 – топтың тапсырмасы.
Жұптық жұмыс. Кестемен жұмыс (Берілген кестені толықтыр)
Жасуша мембранасы
Құрылысы
Атқаратын қызметтері
Жануар
Өсімдік
Сабақтың соңы
5 минут
Оқушылар түсінбеген сұрақтарын қояды.
Үйге тапсырма беру
Рефлексия
«ББҮ кестесі»
. Білгім келеді. Үйрендім.
Оқушылар сабақта не сәтті өтті, нені жақсы меңгерді, соларды стикерлер арқылы үш түрлі смайликтерге жапсырады.
Не үйрендім? –Не білдім?
Қосымша ақпарат
Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=25#Төмендегі_бос_ұяшыққа_сабақ_туралы_өз_пікіріңізді_жазыңыз._Сол_ұяшықтағы_Сіздің_сабағыңыздың_тақырыбына_сəйкес_Келетін_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


title: Бекітемін - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
-Тірі ағзалардағы жасуша мембранасыныңзат тасымалдаудағы маңызын түсіндіру
-Ағзаның ішкі орта тұрақтылығын сақтауда диффузия үдерісінің әсерін білу
-Тасымалдауда жұмсалатын энергия мен жасушаның физиологиялық ерекшеліктерінің өзара байланысын анықтау
Бағалау критерийі
-Белсенді тасымалданатын заттарды сипаттап ерекшеліктерін атай алады
- Енжар тасымалданатын заттарды сипаттап ерекшелігін атай алады
- Белсенді және енжер тасымалданудың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын ажыратады
Тілдік мақсаттар
Оқушылар қолданады: мембрана арқылы заттар тасымалдануының әртүрлі типті қызметтерін сипаттай алады.Белсенді және енжар тасымал кезінде энерегияның түрленетінін анықтай алады.
Пәнге қатысты терминдер мен негізгі сөзтіркестері:фагоцитоз,пиноцитоз,осмос,диффузия,жасуша мембранасы,белсенді тасымал, енжар тасымал.
Талқылауға арналған тармақтар:Бірде-бір биологиялық жүйе,жеке жасуша,мүше немесе ағза ...үдерісі болмаса тіршілік ете алмайды.Тіршіліктің ең кіші өлшем бірлігі...табылады...қоршаған ортадан бөліп тұратын шегара болып табылады,ол заттардың түсуіне және шығарылуына жауап береді.Мембрана арқылы...,...,...,...,өтеді.Мембрананың электр заряды...екенін білдіретін белгі.Жасуша энергияны...жұмсайды,белсенді тасымалға....мен ...келтіруге болады.Фагоцитоз дегеніміз...


title: Құндылықтарға баулу - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Оқу тапсырмасын орындау кезінде өзін бақылауда және жауапкершілікте ұстай білуі дамытылады
Жазбаша жұмыстар арқылы жұмыстану кезінде өзін-өзі реттей білу қасиеттері дамытылады
Жеке жұмыс кезіндеөзіне деген сенімділік,өзін-өзі көрсету құндылықтары дамытылады.
Топтық жұмыс кезіндеортақ іс атқаруда ынтымақтастықта бола білу,өз оқуына жауапкершілікпен қарау,сынға алу,ортақ пайдалану құндылықтары дамытылады
-Амандасу
-Кезекшімен сұхбаттасу
-Психологиялық ахуалды қалыптастыру.
Үй тапсырмасын «Өрмекші торы»әдісі бойынша тексеру. (Тоқыма жіпті бір-біріне лақтыра отырып сұрақтар қою,сұраққа жауап беру,келесі қарсы тұрған адамға лақтыру арқылы өрмекші торын құру)
1.Өт қайда түзіледі?
2.Ол қайда түседі және не үшін керек?
3.Өттің құрамына нелер кіреді?
4.Асқорытудағы өттің рөлі?
5.Өттің ішекке бөлінуі неге тәуелді?
6.Тәулігіне қанша өт түзіледі?
С:Нәтиже немесе жауап бойынша саралау.Мұнда бірдей тапсырма болғанымен оқушылар әртүрлі жауаптар айтуы мүмкін
ҚБ: «Геометриялық фигуралар» әдісі арқылы бағалау
Бейне көрсетілім тамашалау арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу,мақсатын анықтау.
Бейне көрсетілім бойынша талқылануға арналған сұрақ:
-Бейне көрсетілімнен қандай ой түйдіңдер?


title:
С:Нәтиже немесе жауап бойынша саралау.Мұнда бірдей тапсырма болғанымен оқушылар әртүрлі жауаптар айтуы мүмкін.
ҚБ

text:
Сабақтың ортасы
7-17мин
17-25мин
25-30мин
|
«Буклет» әдісі бойынша топтық жұмыс. (Постер қорғау) Оқушылар оқулықпен жұмыстану арқылы алған білімдерін жинақтап келесі топқа ұсынады.
Шағын топтарға жасушалардың мембраналық потенциалы дегеніміз не екендігін еретеректе қарастырған әрекет потенциалы бойынша жұмыстарды қолданып еске түсіруді тапсырыңыз.
«Жұп және тақ сандар»әдісі бойынша оқушыларды екі топқа бөлу.
І-топ.Заттардың жасуша мембранасы арқылы тасымалдануын сипаттау
Дескриптор: (І-топқа)
-жасуша мембранасының құрылысы мен маңызын біледі
-өсімдіктер мен саңырауқұлақтар,бактериялар жасушаларының жасуша мембранасындағы ерекшелігін анықтайды
-жануар жасушасының мембранасының ерекшелігін сипаттайды
-жасуша мембранасы арқылы тасымалданатын заттарды атайды
ІІ-топ.Белсенді және енжар тасымалданудың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау
Дескриптор: (ІІ-топқа)
-Тасымалдауда жұмсалатын энергия мен жасушаның физиологиялық ерекшеліктерінің өзара байланысын анықтайды
-натрий-калий иондарының тасымалдану жиілігін анықтайды
-Белсенді тасымалды сипаттап мысал келтіреді
-Енжар тасымалды сипаттап мысалдар келтіреді
-диффузия үдерісінің тиімді және тиімсіз жағын сипаттайды
С:Ресурс немесе мәтін бойынша.
Оқушылар топта бәріне ортақ сұрақтарға жауап бергенімен, күрделілік деңгейі әртүрлі ресурстарға сүйене отырып, өз жауаптарын негіздей алады.
ҚБ: Топтар бір-бірін дескриптор арқылы тексеріп «Сэндвич» әдісі арқылы бағалайды.
Активті тасымалдың тыныштық потенциалын сақтаудағы маңызын түсіндіре отырып, PowerPoint материалдарын көрсетіңіз.
Тыныштық потенциалы деп қозбаған күйдегі мембрананың ішкі және сыртқы беттеріндегіқалыптасқан (стационарлық) электр потенциалдарының айырмасын айтады.
(G) (f) Сыныпқа жұпқа бөлініп бір-бірінің осы тақырыпты түсінгендігін тексеруді тапсырыңыз.
Тыныштық потенциал мен әрекеттер потенциалының ерекшелігін сипаттайды.
|


Жеке жұмыс
«Сенесің бе,сенбейсің бе» әдісі
1.Сенесіңбе,сенбейсің бе белсенді тасымал кезінде АТФ энергиясы жұмсалады (иә)
2. Сенесіңбе,сенбейсің бе енжар тасымал кезінде АТФ энергиясы жұмсалмайды (иә)
3 Сенесіңбе,сенбейсің бе белсенді тасымал кезіндезаттар тікелей фосфолипидтер қабаты арқылы жүреді(жоқ)
4. Сенесіңбе,сенбейсің бе енжер тасымал кезіндезаттар нәруыз түтіктер арқылы жүреді немесе қармап алуға мембрана қатысады(иә)
5. Сенесіңбе,сенбейсің бе белсенді тасымалға осмос және диффузия жатады (жоқ)
6.Сенесіңбе,сенбейсің бе енжар тасымалғафагоцитоз,пиноцитоз,иондық сорғылар жатады (иә)
7. Сенесіңбе,сенбейсің бе белсенді тасымал кезіндеаминқышқылдары ,глюкоза,иондар тасымалданады (жоқ)
8. Сенесіңбе,сенбейсің бе енжар тасымал кезіндеоттек,су,молекулалық массасы үлкен емес немесе майларда ерігіш заттар тасымалданады (жоқ)
Дескриптор:
-белсенді тасымалға тән ерекшеліктерді атай алады
-енжар тасымалға тән ерекшеліктерді атай алады
С:Диалог негізінде саралау.Сөздік қор және қолданылатын тілдің мүмкіндіктері,күрделілігі әр оқушының деңгейіне байланысты болады.
ҚБ:Жауап парағы тақтаға көрсетіледі оқушылар бір-бірін тексереді. «Шоқ жұлдыз»әдісі арқылы жұпта бағалайды.(үлкен,орташа,кіші жұлдыздар беріледі)
Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары:
1.Тікелей мембрана арқылы енетін заттар тасымалы
А.Белсенді тасымал
Б.Енжар тасымал
С.Аралас тасымал
2.Венн диаграммасы арқылы белсенді және енжар тасымалдың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтап жаз:
Дескриптор:
-Белсенді тасымалдың ерекшелігін анықтайды
-Енжар тасымалдың ерекшелігін анықтайды
-Белсенді және енжар тасымалдың ұқсастықтарын анықтайды
3.сәйкестендір:
Белсенді тасымал
|
Енжар тасымал
|
1,2,3
|
4,5,6
|
1.Аминқышқылдар
2.глюкоза
3.иондар
4.оттек
5.су
6.майларда ерігіш заттар
Дескриптор:
-Белсенді тасымалданатын заттарды сәйкестендіре алады
-Енжар тасымалданатын заттарды таба алады
|
А3 форматы,түрлі-түсті маркелер,қима қағаздар
Электрондық оқулық,ғаламтор көздері
Қима қағаздар
Презентация
|


title:
Жеке жұмыс
«Сенесің бе,сенбейсің бе» әдісі


title: Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді - бет 2

text:
Органикалық заттардың құрамын біледі.
Азық-түліктердегі органикалық заттардың маңызын зерттейді.
Тілдік мақсаттар
|
Термин сөздермен жұм ыс
Қоректік заттарпитательные в еществаnutrients
Нәруыздар белок protein
Майлар масла Oils
көмірсулар углеводы Carbohydrates
|
Құндылықтарға
баулу.
|
Индустриаландыру мен инновацияларға негізделген экомикалық өсу.Ынтымақтастық, ашықтық,денсаулық,топтық-ұжымшылдық,ортақ істің нәтижелі болуына бағыттау.
|
Пәнаралық байланыс
|
Химия - Нәруыздар , Майлар, көмірсулар дың формуласын біледі және тағамдағы маңызын біледі
|
Алдыңғы білім
|
|
Сабақбарысы
|
Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері
|
Сабақтағы жоспарланған жаттығут үрлері
|
Ресурстар
|
Сабақтың басы
|
-Ұйымдастыру.Сәлемдесу
Алдыңғы білім, азық-түлік өнімдеріндегі органикалық заттардың болуын тестілу,бойынша оқушылар бір-біріне
лездік сұрақтар әдісіарқылы алдыңғы білімді пысықтайды.
Көмірсулар деп аталу себебі не?
Көмірсулар қалай жіктеледі?
Глюкоза қандай зат?
Көмірсулардың маңызы қандай?
Глюкоза қасиеттерінің фруктозадан айырмашылығы неде?
Дисахаридтің өкілі
Көмірсулар табиғатта қайда кездеседі?
Крахмалдық құрылысы қандай?
-Топқа бөлу:Оқушыларға үрленбеген шар беріп,шардың ішіне
Деген сөздер салынған оқушылар өткен сабақта шаршаған энергияларын,ашу ызаларын шарға үрлеп,шарды жарады жарылған шармен ашу ызалары,жаман энергиялары жарылып кетеде,жарылған шардан шыққан сөздер бойынша 4-топқа бөлінеді.
-Сабақ мақсатымен ,тапсырмаларымен және жетістік критерийлерімен танысу.
Жаңа тақырып.
Тапсырма. Суреттер не болды? әдісі арқылы сабақ тақырыбын ашамын.
|
слайд,
қима,
қағаздар
шарлар.
Суреттер
|
Сабақтың ортасы
|
1-Тапсырма
Ойлан,жұптас,бөліс
-әдісі
(ЖЖ)
Қоректік заттар
Нәруыздар
Майлар
көмірсулар
Термин сөздердің мағынасын жұптасып ажыратыңыз.
Дискриптер
1.Көмірсулар құрамына кіретін элементтерді анықтайды. 2.Майлар, құрамына кіретін элементтерді анықтайды. 3. Нәруыздар құрамына кіретін элементтерді анықтайды.
Бағалау.
Теориялық білімдерін тексеру (топтық жұмыс): тапсырмалар бойынша жауап беру, топ жетекшілері топ мүшелерінің жауаптарын тыңдап бағалайды, тақтаға шығып берілген тапсырманы қорғау.
Стол «А» Моносахаридтер. Глюкоза
Глюкозаның молекуласының құрылысы (эмпирикалық, құрылымдық және тұйық формулалары).
Глюкоза мен фруктозаның табиғатта кездесуі. Моносахаридтердің физикалық қасиеттері және қолданылуы.
Глюкозаның алынуы (фотосинтез және өндірісте).
Бифункционалды қосылыс ретінде глюкозаның химиялық қасиеттері.
Глюкозаға тән қасиет.
Стол «В» Дисахаридтер. Сахароза.
Сахарозаның молекуласының құрылысы (эмпирикалық, құрылымдық және тұйық формулалары). Моносахаридтердің қандай қалдықтарынан тұрады?
Сахарозаның физикалық қасиеттері, табиғатта кездесуі. Жасанды балдың табиғи балдан айырмашылығы неде?
Сахароза өндірісі (технологиясы)
Тотықсызданбайтын дисахарид ретінде сахарозаның химиялық қасиеттері.
Сахароза мен лактозаның құрылысы мен химиялық қасиеттерінің ұқсастығы мен айырмашылығы.
Стол «С»
Полисахаридтер. Крахмал.
Крахмалдың молекуласының құрылысы (эмпирикалық, құрылымдық және тұйық формулалары). Моносахаридтердің қандай қалдықтарынан тұрады?
Крахмалдың физикалық қасиеттері, табиғатта кездесуі. Әр түрлі астық тұқымдастарының крахмал дәндерінің құрылысы.
Крахмалдың алынуы (биосинтез және өндірісте),
Крахмалдың химиялық қасиеттері (сапалықреакция және гидролиз).
Крахмалдың қолдануы.
2-Тапсырма.Кестемен жұмыс.
Құрамында нәруыз,көмірсу,май мөлшері көп азық-түлік тізімін жасаңдар.
Дискриптер. 1.нәруыз құрамына кіретін элементтерді анықтайды;
2.органикалық заттарды көрсетеді
3.азық-түлік құрамында кезігетін органикалық заттарды анықтайды;
Бағалау.қол шапалақ.
3-тапсырма
Постермен қорғау -әдісі.Ар топ өз тобының алдыңғы жасаған тапсырмаларын постерге түсіреді..
Дискриптер1.Қоректік заттарға не жататынын біледі.2.органикалық заттарды көрсетеді.3.Майлардың құрамын біледі.
Бағалау.Бас бармақБас бармақ жоғары қарап тұрса -Мен түсінемінБас бармақ көлденең тұрса-Мен түсінгендеймінБас бармақ төмен қарап тұрса-Мен түсінбедім.
|
Үлестірмелі карточкалар
|
Сабақтыңсоңы
|
Кері байланыс
Кері байланыс парағы
Әрбір оқушыға таратылады.
Оқушылар білім ағашына. Сабақтан алған білімдерін стикермен жазады.Бағалау. Кері байланыс парағын беру арқылы бағаланады.
|
Кері байланыс парағы
|
Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Саралау
Оқушыларды
Топтасып жұмыс жасауға үйрету.
Тақырып бойынша әрбір оқушымен топтық және жұптық жұмыс жүргізлді.
|
Бағалау –оқулардың жаңа сабақ бойынша алған білімдерін қалай тексеру керек.
Кестемен жұмыс бойынша қол шапалақ арқылы бағаланды. Жұптық жұмыс бойынша смайлктер арқылы бағаланды.Постер әдісі бойынша бас бармақ әдісімен бағаланды.
|
|
|


text:
Сабақтың соңы
30-36мин
36-40мин
|
Жұптық жұмыс:«SMS»әдісі.Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қойып жазу
1.Бірде-бір биологиялық жүйе,жеке жасуша,мүше немесе ағза...үдерісі болмаса тіршілік ете алмайды.2.Мембрана арқылы...,...,...,...,тасымалданады. Иондар мембрана арқылы ... энергиясын жұмсап белсенді тасымалданады.3...тасымалға амеба мен лейкоциттердегіфагоцитозды келтіруге болады.4.Диффузия үдерісі...немесе...құбылысына апарып соғуы мүмкін.5.Фагоцитоз үдерісі кезінде ...едәуір мөлшерін тұтынады.
ҚБ: «Балмұздақ» әдісі арқылы
«Көршіңмен алмас» әдісі арқылы мәтінді тексеріп,бірін-бірі жұпта бағалайды
Кері байланыс: «Блоб ағашы» арқылы кері байланыс жасайды
Үйге тапсырма: Мәтінде кездесетін терминдердің үш тілдегі нұсқасын жазу.
|
|
Саралау- Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?
Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
|
Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
|
Денсаулық және техника қауіпсіздік техникасын сақтау
|
Сабақтың тақырыбын ашу кезінде нәтиже немесе жауап бойынша саралау қолданылды. Видеокөрсетілімді визуалдандыру негізінде оқушылар тірі ағзаларда жасуша мембранасы арқылы жүретін активті және пассивті тасымалдаудың маңызын түсініп, қойылатын сұраққа оқушылар өз қабілеттеріне қарай жауап береді. Мағынаны тану кезінде ресурс немесе мәтін бойынша. саралау жасалды.Оқушылар топта бәріне ортақ сұрақтарға жауап бергенімен, күрделілік деңгейі әртүрлі ресурстарға сүйене отырып, өз жауаптарын негіздей алады.
Диалог негізінде саралау.Сөздік қор және қолданылатын тілдің мүмкіндіктері,күрделілігі әр оқушының деңгейіне байланысты болатындығы ескеріліп сараланады.
|
Оқушылардың оқу мотивацияларын арттыру мақсатында«геометриялық фигуралар»әдісі арқылы оқушылардың үй тапсырмасына берген жауаптары бағаланады.«»әдісі арқылы жаңа тақырыпты болжай алғандықтарына бағалау жасалды «Үш шапалақ»әдісі арқылымағынаны тану кезінде топтар бір –бірін бағалауы жүргізілді.Шоқ жұлдыздар» әдісі арқылы жұптар бағаланды. «Балмұздақ» әдісі арқылы жұптар бірін-бірі бағалады.
Оқушылар бір-бірін тапсырмалардағы дескриптордың орындалуы негізінде бағалайды.
|
Биология кабинетіндегі қауіпсіздік техникасын, жұптық,топтық жұмыстарда қауіпсіздік ережесін ұстану.
|
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=30#Денсаулық_және_техника_қауіпсіздік_техникасын_сақтау__Сабақтың_тақырыбын_ашу_кезінде_нәтиже_немесе_жауап_бойынша


title: Сабақ бойынша рефлексия - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Сабақ бойынша рефлексия: Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы қолжетімді болдыма? Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарыңыздан ауытқу болды ма және неліктен?
Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
Жалпы бағалау:
Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқу мен оқытуға қатысты)? 1.
2.
Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді(оқу мен оқытуға қатысты)? 1.
2.
Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекеленген оқушылардың жетістіктері – қиыншылықтары туралы нені анықтадам, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=31#Осы_сабақтың_барысында_мен_сынып_туралы_немесе_жекеленген_оқушылардың_жетістіктері_–_қиыншылықтары_туралы_нені_анықтадам,_келесі_сабақтарда_не_нәрсеге_назар_аудару_қажет


title: Сабақтыңтақырыбы - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Беттік ауданның көлемге қатынасының диффузия жылдамдығына әсері
Сабақтың оқу мақсаттары
Заттардың молеклалық құрылымын түсінеді;
Диффузия құбылысын түсінеді, мысалдар келтіре алады.
Зат алмасудағы диффузияның мәні;
Бағалау критерийі
Диффузия құбылысын түсінеді, мысалдар келтіре алады.
Диффузия құбылысын, оның пайдалы, зиянды жақтарын түсінеді және температураға анықтама береді .
Тілдікмақсаттар
Оқушыларөздерініңтүсініктерінкөрсететінжаңасөздердіпайдалануларыкерек. Арнайыпәндік лексика жәнетерминология:заттың молекулалардан тұратындығын түсіну, зат құрылымына орай молеулалардың орналасу ерекшеліктері; атом, молекула, диффузия.
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Атом
Атом
atom
Молекула
Молекула
molecule
Зат
Вещество
object
Дене
Тело
body
Диффузия
Диффузия
diffusion
Диалогқа/жазуға қажетті сөз тіркестері: Мен … туралы айтқым келеді; Менің сөз сөйлеуімнің тақырыбы, бүгін…; Менің пікірім … туралы; Біріншіден, мен … бастаймын; Осындан кейін … жасаймын; Қорытындысында мен ...
Топқа бөлу. Сынып бөлмесіне таратылып, шашылып қойылған карточкаларды жинау, сурет бойынша топтарға бөліну.
Жүрек
2-7
7-13
Жаңа білімді еске түсіру:
Заттар қандай ұсақ бөлшектерден тұрады?
Демокриттің айтуы бойынша бөлшектер қалай аталады?
Молекулалы-кинетикалық теориясының негізгі қағидалары?
Заттардың күйлері, зат құрылысы.
Зат пен дене арасындағы айырмашылық неде?
Ұлпаларда ауаның алмасуы қалай жүргізіледі?
Жақсы бүгінгі тақырыпты қарастырмас бұрын ойын ойнап көрелік.
«Қара жәшік».
Қалай ойлайсыңдар мұнда не бар?
Бұтақта ілініп тұрамын, Піскенде себетке құладым. Сұрақтың жауабын қалай таптық?
Оқушылардың пікірлерін тыңдау. Апельсин иісінің ауада тез таралуы. Заттардың араласуы туралы тағы да қандай мысалдар айта аласыңдар?
Бұл қандай құбылыс, ендеше сабақ тақырыбы «Диффузия».
Басқа заттар өздігінен араласа ала ма? Оның себебі неде?
Енді осы топ арқылы өздеріңе берілген ақпаратпен танысамыз. Оқимыз, талдаймыз.
1 Топ: .Физикадағы диффузия. 1 ТОП: ФИЗИКАДАҒЫ ДИФФУЗИЯ
Диффузия – бір зат молекулаларының басқа бір зат молекулаларының аралығына ену құбылысы. Диффузия былай түсіндіріледі: алдымен жақындасқан екі дене арасында шекара айқын көрінеді. Одан кейін заттың шекараға жақын кейбір бөлшектерінің жекелей қозғалыстары әсерінен олар орындарын ауыстырады. Е кі жанасу шекрасындағы айқындық төмендейді, бөлшектер бірінің орындарына бірі келеді. Ортадаға шекара біртіндеп мүлдем жоғалып кетеді. Г аздағы диффузияға қарапайым мысал ретінде ауадағы иістің таралуын алуыға болады. мәселен, қақпағы ашық құтыдағы әтірдің хош иісі бөлменің ішіне таралады. Егер газдағы диффузия өте аз уақыт мезетінде (санаулы секундтар, минуттар) өтетін болса, онда сұйықтардың араласуы үшін біраз уақыт (минуттар, сағаттар, күндер) кетеді. Бізге қоршаған ортадан белгілі диффузия құбылысына мына мысаладарды келтіруге болады. Стакандағы қайнаған суға бірнеше кесек қант саламыз. Біз біртіндеп ерітіндегі қант кесегінің еритінін байқаймыз. Ал стакандағы ерітіндінің көлемі ешқандай өзгермейді. Стакандағы суда сия, марганцовка тамшылары тез ериді. Тұз, спирт қышқылдары да жақсы араласады және бұл кезде өздігінен ерітінді пайда болады. Шай демдеу, балық, қияр, қызанақ тұздау. Сүтке шай араластыру.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=32#Е_кі_жанасу_шекрасындағы_айқындық_төмендейді,_бөлшектер_бірінің_орындарына_бірі_келеді._Ортадаға_шекара_біртіндеп_мүлдем_жоғалып_кетеді.


Қаттыденелерде диффузия баяуөтеді. Қалыптытемпературадаоны байқауөтеқиын. Өздеріңетанысқорғасын мен алтын пластиналарменжүргізілгентәжірибеніестеріңетүсіріңдер. Олардыбір-бірінебеттестіріп, төртжылөткенненкейінқарағандаоларажырамастайболыпжабысыпқалыпты. Химиялықталдауалтынныңаздағанбөлігіқорғасынғаенгенін, ал қорғасыналтынға 5 мм тереңдіккеөткенінкөрсеткенболатын.
Диффузияныңқарқындылығызаттығыздығы мен молекулалардыңретсізқозғалысынабайланыстыболады. Диффузия өндірісте кеңінен қолданылуда. Металлдарды диффузиялық дәнекерлеу. Молекулалардың орналасулары: Газдарда молеулалар өзара алыс орналасады, олар бей-берекет, ретсіз қозғалып жүреді, газдың белгілі көлемі де пішіні де болмайды. Сұйықтарда молекулалар газдарға қарағанда жақын орналасады,бірақ олар да ретсіз қозғалыста болады, олар көлемін сақтайды, пішінді сақтамайды, аққыш келеді.
Қатте денелерде солекулалар белгілі бір ретпен орналасады. Молекулалар өздерінің маңайында үздіксіз тербеліс жасап тұрады. Қатты денелер көлеміді де пішінді де сақтайды. 2 Топ: Биолгиядағы диффузия. Газдардың диффузиясының бұзылыстары. Өкпе ұяшықтары мен каппиляр мембраналардың газдары екі бағытта өзкізуін өкпенің диффузиялық қабілеті (ӨДҚ) деп атайды. Оның бұзылыстары мына жағдайларда болуы мүмкін:
1.әлвеолалар мен қылтамырлардың мембраналырының өкпе қабынуы, пневмосклероз ж.б. дерттер кездерінде, қалыңдауынан;
2.қызмет атқаратын әлвеолалар мен капиллярлардың, өкпе бөлшегін алып тастағанда, үлкен деңгейде бүліністері кездескенде, азаюынан;
3.қанның өкпе әлвеолаларындағы ауамен жанасу уақыты қысқаруынан газдар керекті мөлшерде әлвеола мен капилляр мембраналары арқылы өтіп үлгермейді. Бұндай жағдай ауыр қол жұмысын атқарғанда, анемиялар кездерінде байқалады.
Газдардың диффузиясы бұзылыстарының нәтижесінде қанның газдық құрамы өзгереді, гипоксемия, гиперкапния дамиды.
Дисперсті фазаның бөлшектері молекулалық-кинетикалық қоз-ғалыс салдарынан кездейсоқ қозғалыстарға да душар болады. Алайда берілген көлемдегі бөлшектер концентрациясы әр түрлі болса, мәселен, ыдыстьщ түбіндегі бөлшектер концентрациясыоның бетіндегіден артык болса, онда осы бөлшектердің төменнен жоғары қарай қозғалуынан гөрі керісінше жоғарыдан төменге қарай ауысуы артық болатыны анық. Әрине, мұндай қозғалысты ауысулар берілген көлемдегі концентрация мәні теңелгенше жүре-ді, ал басқа қозғалыстар тоқтаусыз жалрасады.
Иондардың, молекулалардың немесе коллоидты бөлшектердің ретсіз жылулық козғалыс (коллоидты системалар үшш броундық қозғалыс) кезіндегі концентрацияны теңестіру бағытында өздігі-нен жүретін процесін диффузия деп атайды.
Броундық қозғалысты онан әрі зерттеу флуктуация теориясы деп аталатын жаңа бағыттың пайда болуына әкелді. Флуктуация деп тығыздықтың, концентрацияның немесе системадағы микрокө-лемнің орташа мәнінен оның параметрлерінің өздігінен ауыткуынайтады. Мысалы, Сведберг флуктуация құбылысын байкау кезін-де, алтын золіндегі 1000 ммк3-де орналасқан коллоидты бөлшекті (алтынды) санайды. Ондағы бөлшектің орташа саны өзгеріп отыр-ған. Диффузия да, флуктуация да жылулық қозғалыстың нәтиже-сінен болғанымен, олар біріне-бірі кері құбылыс екен. Егер диф-фузия термодинамиканың екінші заңына орай кез келген өздігінен жүретін процесс ретінде қайтымсыз болса, онда бұған кері жүретін флуктуация құбылысы термодинамика екінші заңының статисти-калық сипатын көрсетеді, яғни оны жекелеген бөлшектерге немесе олардың аз санына қолдануға болмайды


title: Қаттыденелерде диффузия баяуөтеді. Қалыптытемпературадаоны байқауөтеқиын


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=33#Диффузия_өндірісте_кеңінен_қолданылуда._Металлдарды_диффузиялық_дәнекерлеу.__Молекулалардың_орналасулары


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=33#Қатте_денелерде_солекулалар_белгілі_бір_ретпен_орналасады._Молекулалар_өздерінің_маңайында_үздіксіз_тербеліс_жасап_тұрады._Қатты_денелер_көлеміді_де_пішінді_де_сақтайды.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=33#Сұйықтарда_молекулалар_газдарға_қарағанда_жақын_орналасады,бірақ_олар_да_ретсіз_қозғалыста_болады,_олар_көлемін_сақтайды,_пішінді_сақтамайды,_аққыш_келеді.


title: Топ: Химиядғаы диффузия - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
3 Топ: Химиядғаы диффузия: 3 ТОП: Химиядағы диффузия. Газдар мен сұйық гелидегі диффузия құбылысы химия саласында кеңінен қолданылады. Мысалы, металлургия өндірісінде ауаны оттегімен байытуға қажетті түрлі ерітінділер алу. Көптеген технологиялық үрдістер диффузияға негізделген: кептіру, қоспадарды ажырату, т.б. Мысалы, ауа мен азот оксиді (NO2) арасындағы диффузия барысын қарастыралық. Колбаға, мыс ұнтақтарды саламыз. Осы ыдысқа HNОз құямыз. Химяилық реакция нәтижесінде колбада азот оксиді NO2 бөлінеді.
Сu + 4НNО3 → Сu(NО3)2 + 2NO2↑+ 2H2O
Д иффузия өзара араласқан сұйықтар арасында жүргізіледі. Барлық ерітінділер диффузия арқылы түзіледі. Өзара араласпайтын екі сұйықтар арасында диффузия өте баяу жүреді, мысалы шемішкенің майы мен су. Сұйықтарға қарағанда барлық газдар өзара диффузияға тез түседі. Иондардың, молекулалардың немесе коллоидты бөлшектердің ретсіз жылулық козғалыс кезіндегі концентрацияны теңестіру бағытында өздігі-нен жүретін процесін диффузия деп атайды. Диффузия деп ерітінді немесе балқыма көлемінде концентрациясының біркелкі таралуына әкелетін ерітілген зат концентрациясының өздігінен теңесу үрдісін атайды. Гетерогенді үрдістер кинетикасында диффузияның ролі- әр үрдіс жеткілікті жылдамдықпен жүруі үшін реакция өнімдері фазалардың бөліну бетінен әкетіліп отыруы керек, ал бұл диффузия арқылы жүзеге асады.


title: топқа тәжірибе - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
1 топқа тәжірибе: Температурасы әртүрлі су, біреуі салқын екіншісі ыстық. Пермагнат калий, тамызғыш беріледі.
Қандай тәжірибе жасауға болады, тәжірибенің орындалу ретін жазып, және ол тәжірибені түсіндіріп беріңдер. Қорытындысын жасаңдар. жасаңдар. Бұл тәжірибе арқылы қандай ортада диффузияның таралуын көрсетуге болады?
Қорытынды: ыстық суда диффузия тезірек жүреді.
2 топқа тәжірибе: Екінші топқа, бос ыдыс, фильтрлі қағаз, фенолфталенин, нашатыр спирті, мақта беріледі.
Ұсынылған құралдарды пайдаланып, қандай тәжірибе жасауға болады, тәжірибенің орындалу ретін анықтап, қорытындысын жасаңдар. Бұл тәжірибе арқылы қандай ортада диффузияның таралуын көрсетуге болады?
3 топқа тәжірибе: Үшінші топқа әтір, секундомер, метрлік таспа берледі. Ұсынылған құралдарды пайдаланып, қандай тәжірибе жасауға болады, тәжірибенің орындалу ретін анықтап, қорытындысын жасаңдар. Бұл тәжірибе арқылы қандай ортада диффузияның таралуын көрсетуге болады?
Қалай ойлайсыңдар: қатты денелерде диффузия бола ма? Олар қалай жүргізіледі.
Оқушылар сабақ бойынша өз ойларын қарастырады.
Оқушылар тәжірибелерін көрсетілім ретінде ұсынады:
Сұйықтардағы диффуия неге газдар диффузиясына қарағанда баяу жүреді?
Неліктен біз гүлдің иісін алыстан сеземіз?
Заттың молекулалары бір-бірін тартады. Бірақ олардың арасы неге ашық?
Температура дегеніміз -________________________________________________
________________________________________________________________________
V. Жаңа сабақты бекіту. 1. Әтір иісі бөлмеге не себептен тарайды?
2. Диффузия деген не?
3. Диффузияның пайдасы қандай? Зияны бар ма?
4. Қандай жылу құбылыстарын білесіңдер?
5. Температура дегеніміз не?
Тапсырмалар жиынтығы
30-37
37-40
Тест тапсырмасын орындау.
Үй тапсырмасы.Егер қатты денелер, сұйықтар және газдардың молеулалары арасындағы өзара әрекеттесу жоғалып кететін болса, не болар еді.


Дифференциация – Сізқосымшақолдаудықалайжоспарладыңыз? Неғұрлымқабілеттіоқушыларғақандайтапсырмалардыберудіжоспарлапотырсыз?
|
Бағалау – оқушылардыңбілімінтексерудіқалайжоспарлапотырсыз?
|
Пәнаралықбайланыс
Денсаулықтықорғауменқауіпсіздіктісақтаужәне
|
Барлықоқушылар: диффузия құбылысын түсінеді, мысалдар келтіре алады.
Көпшілік оқушылар: диффузия құбылысының осмос құбылысына қарсы екендігін түсінеді.
Кейбір оқушылар: диффузияның химиялық қасиетін дұрыс игереді.
|
(1) топтағы жұмыста жауапкершілік.
(2) өз тақырыбыны жақсы түсіндіре алу.
(3) тәжірибені дұрыс орындай алу.
|
Барлық жаратылыстану ғылымдарымен тікелей байланыста,
Құралдарды пайдалануда аса ептілікпен дұрыс өлшеулер жүргізе алу, аспаптарды абайлап ұстау, ыстық суды төгіп алмау
|
Шағылу
Сабақтың мақсаты/ оқу мақсаты дұрыс па? Оқушылар бүгін не оқып-үйренді? Оқу атмосферасы қандай болды? Мен дифференцияланған жұмысты сәтті дайындай алдым ба? Мен уақытты сақтадым ба? Мен жоспарда қандай өзгеріс енгіздім және қандай?
|
Төменде қалдырылған орынды жүргізілген сабақ бойынша түсіндірмелер үшін қолданыңыз. Сол жақтағы бағанда берілген сабақ бойынша неғұрлым маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.
|
Қорытынды баға: Ең табысты екі сәті қандай еді (білім беру мен оқуды қараңыз)?Сабақтың қандай екі сәтін жақсарттым (білім беру мен оқуды қараңыз)?Мен сабақта сынып және жекелеген адамдар туралы нені білдім, мен келесі сабақта нені әңгімелеймін?
|


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=36#Бағалау_–_оқушылардыңбілімінтексерудіқалайжоспарлапотырсыз__Пәнаралықбайланыс_Денсаулықтықорғауменқауіпсіздіктісақтаужәне

title: Дифференциация – Сізқосымшақолдаудықалайжоспарладыңыз? Неғұрлымқабілеттіоқушыларғақандайтапсырмалардыберудіжоспарлапотырсыз?


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=36#Төменде_қалдырылған_орынды_жүргізілген_сабақ_бойынша_түсіндірмелер_үшін_қолданыңыз._Сол_жақтағы_бағанда_берілген_сабақ_бойынша_неғұрлым_маңызды_сұрақтарға_жауап_беріңіз.


title: Аденозиитрпфосфор қышқылының (АТФ) құрлысы мен атқаратын қызыметі

text:
Оқушылар табиғаттағы заттардың химиялық айналымын ауызша түсіндіреді.
Пәндік лексика және терминология:
Фотосинтез. Ядроның құрылысы мен қызметі. Хромосомалар. Ассимиляция Диссимиляция
Құндылықтарды дарыту
Сабақ сыйластықты, ынтымақтастықты дарытуға бағытталған. Құндылықтарды дарыту топтық жұмыстарды ұйымдастыру барысында жүзеге асады.
Пәнаралық байланыстар
Табиғаттағы заттардың химиялық айналымын сипаттау барысында химия және биология пәндерімен байланыс орнатылады.
Бастапқы білім
Оқушылар табиғаттағы заттардың айналымын біледі және себеп – салдарларын түсіндіре алады.
Бастапқы білімді жаңғырту топтық жұмыс барысында суреттердің көмегімен заттардың химиялық айналымдарының түрлерін анықтау арқылы жүзеге асады.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған іс – әрекет
Ресурстар
Сабақтың басы
0-5
5-8
1. Өткенді қайталау арқылы бастапқы білімді жаңғырту. Оқушылар топтарға өз қалауларымен бөлінеді. Оқушылар «5.4.1.2
өлі табиғаттағы болып жатқан үдерістердің себеп-салдарын түсіндіру; 5.4.1.1
өлі табиғатта болатын үдерістерді атау (табиғатта заттардың айналымы, тау түзілу, үгілу, климаттық үдерістер)» атты оқу мақсаттары бойынша білімдерін көрсетеді. Әр топқа белгілі бір заттардың химиялық айналымдарының суреттері көрсетіледі. Оқушылар сурет бойынша қандай заттың айналымы екенін анықтаулары қажет.
Дескрипторлар
Оқушы
-Сурет бойынша қандай заттың айналымы екенін дұрыс анықтайды;
-Жауаптарын дәлелдеу мақсатында 2 аргументтен келтіреді.
Мұғалім оқушылардың жауаптарына толықтырулар енгізеді. Оқушыларға кері байланыс ұсынады.
2. Ой қозғау.
Оқушыларға сұрақ қойылады:
-Табиғаттағы заттардың химиялық айналымдарының маңызы қандай?
-Фосфор, азот, су, оттегінің адам ағзасы үшін маңызы қандай?
3. Мақсатты тұжырымдау. Оқушылармен бірлесе отырып, сабақтың мақсаттары анықталады.
Табиғаттағы заттардың химиялық айналымын түсіндіреді;
Заттардың химиялық айналымының табиғат үшін маңызын түсіндіреді.
Қосымша 1
Заттардың химиялық айналым-дарының суреттері
Сабақтың ортасы
8-13
13-25
25-35
4. Мұғалімнің түсіндірме жұмысы
Аденозинтрифосфат қышқылы— нуклеотид, ол азоттық негіз — аденин, көмірсу — рибоза және үшфосфор қышқылы калдығынан тұрады.
Фосфор қышқылы қалдығының күшті теріс зарядты екені және олардың үш қалдығын бір-бірімен байланыстыру үшін көп энергия жұмсалатыны белгілі. Сондықтан да бұл байланыстарды макроэнергиялық (энергияға бай) деп атайды. Әрбір осындай байланыс үзілгенде, 32 кДж/моль энергия бөлініп шығады. Ал жай химиялық байланыс үзілген кезде, 12 кДж/моль энергия белінеді. АТФ-тан бір фосфат тобы босап шыкканда, АДФ (аденозиндифосфат), ал тағы бір фосфат тобы босап шыққанда, АМФ (аденозинмонофосфат) түзіледі. АТФ өзінің энергиясымен мынадай әр түрлі тіршілік процестерін жүзеге асырады. Олар: күрделі заттардың биологиялық синтезі; бұлшықет жұмысы; заттардың концентрация градиентіне қарсы тасымалдануы; электр тітіркеністерін еткізу; әр түрлі секреттер; жылу бөліп шығару процестері, т.б.
атқаратын нәруыз


title: Кластер құрастыру - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
І топ №1 тапсырма. АТФ жасушалардың энергетикалық нарқы.
ІІ топ №2 тапсырма. АТФ молекуласының биологиялық рөлі.
ІІІ топ №3 тапсырма. АТФ молекуласының құрылысы.
Дескрипторлар
Оқушы
-Табиғаттағы заттардың химиялық айналымының анықтамасын дұрыс түсіндіреді;
-Азот айналымын және оның маңызын дұрыс түсіндіреді;
-Фосфор айналымын және оның маңызын дұрыс түсіндіреді;
-Күкірт айналымын және оның маңызын дұрыс түсіндіреді;
-Көміртегі айналымын және оның айналымын дұрыс түсіндіреді.
Мұғалім әр топты жеке бақылап, топ мүшелерінің жұмысын бағалайды. Кері байланыс ұсынады.
Саралау: көшбасшылық қабілеттері бар оқушыларға топтарда көшбасшы рөлін беру. Топ көшбасшылары топ мүшелерінің жұмыс жасау қабілеттерін бағалау парақтарының көмегімен бағалайды.
6. Сабақты бекіту мақсатында оқушылар жаңа тақырыпқа байланысты жазбаша қалыптастырушы бағалау жұмыстарын орындайды. Мұғалім тексеріп, оқушыларға кері байланыс ұсынады.
Жеке жұмыс сұрақ жауп
1. В.И.Вернадскийғылымға қандай үлес косты? 2. Атмосфера кабаттарыкандай рол аткарады? 3. Гидросфера туралы не білесіндер? 4. Литосфераның тіршіліктегі рөлі кандай?
э|с 1. Биосфера тіршілік кабатының аткараты функциялары туралы айтып беріңдер. 2. Академик В.И.Вернадскийдін ғылымға косқан үлесі туралы реферат жазыңдар.
Қосымша 2
Мәтін «Табиғат-тағы заттардың айналымы»
Қосымша 3
Бағалау парағы
Қосымша 4
Үлестірме материал
Сабақтың соңы:
35-40
7. Кері байланыс
Мұғалім сабақ мақсатарына қайта оралып, сабақ мақсаттарына жету деңгейін талқылайды.
Стикерлер
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?
Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
Сабақ барысында оқу материалы ақпаратты қабылдаудың түрлі типтерін ескере отырып қолданылады (мәтін, сурет). Топтық жұмыс барысында оқушыларға рөлдерді ұсыну.
«5.4.1.2 өлі табиғаттағы болып жатқан үдерістердің себеп-салдарын түсіндіру; 5.4.1.1 өлі табиғатта болатын үдерістерді атау (табиғатта заттардың айналымы, тау түзілу, үгілу, климаттық үдерістер)» оқу мақсаттары бойынша бастапқы білімді формативті бағалау.
Сыныпта қозғалыс барысында қауіпсіздік ережелерін сақтау.
Сабақ бойынша рефлексия
Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?
Жеткізбесе, неліктен?
Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?
Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?
Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.
Жалпы баға
Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
1:
2


text:
Метоболизмнің тірі ағзалар үшін маңызын, пластикалық алмасудың жүру барысы мен ағза үшін маңызын түсіну.
Сабақтың мақсаты:
Барлық оқушылар:
тақырыпты қайталап, зат алмасу, оның кезеңдері туралы мағлұмат алып, талдап айта алады.
Оқушылардың басым бөлігі:
Пластикалық алмасудың мәні мен оның жүру барысы туралы кластер жасап талдай алады.
Кейбір оқушылар:
Пластикалық алмасудың тірі ағзалар үшін маңызына эсе жазады.
Бағалау критерийлері:
тақырыпты қайталап, зат алмасу, оның кезеңдері туралы мағлұмат алып, талдап айта алады.
Пластикалық алмасудың мәні мен оның жүру барысы туралы кластер жасап талдай алады.
Метаболизм»кезіңдеріне анықтама бере алады.
. Адам ағзасындағы пластикалық алмасуға сипаттама береді
Тілдік мақсаттар:
Оқушылар:Термин сөздердің дұрыс жазылуы мен айтылуын қадағалау. Метаболизм, катаболизм, анаболизм
Негізгі сөздер мен тіркестер: Зат алмасу, Метаболизм, Пластикалық алмасу (Ассимиляция) Энергетикалық алмасу (диссимиляция) Анаболизм
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер: Зат алмасудың ...қандай маңызы бар?
Не себепті энергия алмасу біз үшін маңызды?
Талқылауға арналған тармақтар: Метаболизм, аноболизм, катаболизм Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба? Сіз неліктен Зат және энергия алмасудың маңызының зор екенін айта аласыз ба? Жазылым бойынша ұсыныстар: Метаболизм.............анықтамасын жазады. катаболизм............анықтамасын жазады, анаболизм..........анаықтамасын жазады,
Құндылықтарға баулу:
Индустрияландыру мен инновацияларғанегізделгенэкономикалықөсу Экономикалықөсу – бұлбіздіңеңмаңыздыміндетіміз, Қазақстанныңөңірлікжәнежаһандықбәсекегеқабілеттілігіосығантікелейбайланысты.
Біздіңбастыміндетіміз – өндірісті, білім мен ғылымдыбіріктіру, инновациялық-индустриялықкластерлердідамыту. Сондықтанеліміздеғылымсаласыныңшешушіреформалары, білім беру жүйесінжаңғыртужүргізілуде, техникалықжәнекәсібимамандардыдаярлаудыңжаңатиімдіжүйесіжасалды
Пәнаралық байланыс:
Өсімдіктану, жануартану, микология
Алдыңғы білім:
Вирустық аурулар
Сабақ барысы
Сабақтың кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет
Ресурстар
Сабақтың басы
Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын орнату.
Мұғалім оқушыларды түсті жетондар арқылы топқа бөледі. Ноутбукпен тренинг өткізу.
«Дұрыс тұжырымдаманы тап» әдісі
1.АИВ Вирусы 1970 жылдан бастап белгілі.
2.Нуклеин қышқылы мен нәруызды спора қаптайды
3.АИВ организмнен тыс ортада тіршілік етеді.
4.Житс ауа тамшылары, түшкіру, жөтелу, арқылы жұғады.
5.АИВ –лимфоциттер, макрофагтар, дендридті жасушаларды зақымдайды.
Ноутбук
Тапсырма сұрақтары
Сабақтың ортасы
Жаңа сабақ. Тақырыпты ашуда «Артығын алып таста» әдісі арқылы балаларға проектрмен түрлі суреттер көрсетемін суреттен артығын тауып айтады .Мұны не үшін көрсетіп отыр деп ойлайсыңдар? тақырып не жайлы? 1.Балалар зат алмасу туралы не білесіңдер?
2. Зат және энергия алмасу дегенді қалай түсінесіңдер?- деп сұрақтар қояамын. Жаңа сабақтың тақырыпшаларын авзац- авзацтан үш топқа бөліп беремін. 3 минут
1-топ. Зат алмасу, Пластикалық алмасу 2-топ. Адам ағзасындағы ағзалық заттар
3- Адам ағзасындағы бейағзалық заттар
Оқушыларға Джигсо әдісі арқылы тақырыпты меңгертемін және топ бойынша кластер құруға тапсырма беремін. Джигсо әдісін қолданғандағы мақсатым жаңа тақырыпты меңгерту арқылы білімдерін жетілдіру.Оқушылар өз тапсырмаларын оқиды, шағын топта оқығандарын талқылатамын. 7 минут.
Топтар тапсырмалын алып тақырыптарын тақтаға шығып қорғайды. Қорғау бар дәлелмен моделдеу әдісі арқылы мысалдармен өмірмен байланыстыра көрсетеді.
Қалған топтар Бағдаршам әдісі арқылы критерий мен бағалап отырады. Әр топ үш минуттан.
Әртүрлі ағзалардың зат алмасу ерекшеліктері туралы электронды оқулықтан ақпарат көрсету, мағлұмат беру. Топ бойынша оқушыларға кластер құруға тапсырма беру 1-топ. Зат алмасу, катаболизм 2-топ Анаболизм 3-топ. Катаболизм және анаболизм арасындағы энергия алмасу Оқушылар топ болып жасаған кластерлерін басқа топтарға көрсетіп, түсіндіреді. Жеке жұмыс . Оқушыларға Т кестесі сызылған парақты беремін. Т кестесі арқылы Адам ағзасындағы ағзалық бейағзалық заттарды ажыратып жазыңдар.
Ағзалық заттар
Бейағзалық заттар
Дұрыс орындаған оқушыларды Үш шапалақ әдісі мен ауызжа бағалап қойамын
Кері байланыс:
Үйге тапсырма:Тақырыпты оқып негізгі термин сөздерге анықтама беру.
Бағалау. Бағдаршам әдісі арқылы бағалау
Биологиялық диктант
Метоболизм ...................... және ....................... болып ............ бөлінеді. Катаболизм процесі кезінде ....................... заттар түзіледі, ал анаболизм кезінде ................. синтезделеді.
Оқулықтағы 128 беттегі кестені толтыру
Энергияның өзгеруі қандай заңдылыққа негізделген. Түсініктеме беру.
Үйге тапсырма: 20-тақырыпты қайталау. Негізгі термин сөздерге анықтама беру.
Термин сөздер
Саралау-Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?
Бағалау-Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Катаболизм мен анаболизм процестері туралы венн диаграммасын құрастыру.
Оқушылардың сабақтың барысы туралы пікірін стикерге жаздыру, кері байланыс жазбаларын жинақтау.
Мен түсіндім --
Менің білгім келеді --
Мен үшін қиын болды --
Пәнаралық байланыс. Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережесі
АКТ-мен байланыс, Құндылықтарға байланыс.


title: Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді - бет 3

text:
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:
|
Мектеп: №201 мектеп-лицей
|
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні: Нұрмаханова А
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтың тақырыбы
|
Майлар мен липидтердің сипаттамалары
|
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
10.4.1.2 майлар мен липидтің биологиялық қызметтерін сипаттау
|
Сабақтың мақсаты
|
Майлардың глицерин мен карбон қышқылының күрделі эфирі екенін ашу,оның құрылысының қасиеттерінебайланыстылығын, қолданылуы, гидрлеу процестері туралы мағлұматты оқып-үйренуге бағыт бағдар беру. Майдың түзілу және гидролиз реакцияларының теңдеулерін жаза білу.
|
Бағалау критерийі
|
1.Көмірсулар мен липидтердің құрамын, қасиеттерін, қызметін біледі.
2.Көмірсулар мен липидтерді салыстырады.
3.Көмірсулар мен майлардың өсімдіктер мен жануарлар тіршілігіндегі маңызын сипаттайды.
|
Тілдік мақсаттар
|
Термин сөздер
1. Моносахаридтер деген не?
2. Глюкоза .......
3. Сахароза ......
4. Целлюлоза
5. Глицерин
|
Құндылықтарға баулу
|
Алған білімдеріне жауапкершілікпен қарауға, негізгі мақсатқа табандылықпен жетуге , өз мүмкіндігіне сенуге , үлкен жетістіктерге жетуге үййрету.
|
Пәнаралықбайланыс
|
Химия.
|
Алдыңғы білім
|
|


title:
Мектеп:

Күні - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану...

text:
Мектеп:
Күні:
|
Мұғалімнің аты-жөні:
|
Сынып: 10
|
Қатысқандар:
|
Қатыспағандар:
|
Сабақтыңтақырыбы
|
Митохондрияның құрлысы: бөліктері және олардың атқаратын қызыметі
|
Осысабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)
|
|
Сабақтың мақсаты
|
Рибасоманың эукариотты және пракариотты түрлерімен таныстыра отырып, олардың диаметрін, организмдегі орташа санын, құрамын, рРНҚ нәруызының кіруін білуге ықпал ету.
|
Бағалаукритерийі
|
- Рибасома нәруыз биосинтезін жүзеге асыратын органоид екенін біледі.
Жасуша орталығының құрылысын түсінеді.
Өсімдік жасушасының вакуольдерін жануар жасушасының
|
Тілдікмақсаттар
|
Оқушылар:
Лексика және терминология,пәндік терминдер:
Техногенді рельеф, атмосфера, террикондар, коммуникация, гидросфера т.б.
|
Құндылықтарға баулу
|
«Мәңгілік ел» жалпыұлттықидеясыныңқұндылықтарынабаулу
-Биология пәнін оқып үйрете отырып оқушылардың білімін арттырып, болашақта бәсекеге қабілетті, ойлау қабілеті жетілген жас ұрпақтың дамуына ықпал ету;
Ынтамақтастық
- құрметтеу: сыныптастарының идеяларын құрметтеу;
- жауапкершілік: сабақ кезінде өзін-өзі бағалау, өзара бағалау.
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Пәнаралықбайланыс - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
География 7 – Табиғи ресурстардың жіктелуі
География 8- Өндіруші және өңдеуші, қызмет саласы
Химия 7- Пайдалы геологиялық химиялық қосылыстар. Кен құрамы
Алдыңғы білім
Биология 9 – Табиғаттағы көміртек пен азат айналымы. Биосферадағы биохимиялық үдерістер. Топырақ пен шөгінді жыныстар түзудегі тірі ағзалардың рөлі.
Сабақбарысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері
Ресурстар
Сабақтың басы
Оқушылармен сәлемдесу. Ұран: Біріміз- бәріміз үшін, бәріміз- біріміз үшін!
«Көңіл-күйді анықтау»стратегиясы (белсенді оқыту әдістері)
Мақсаты:Оқушылардың көңіл-күйі арқылы жаңа сабаққа деген қызығушылығын ояту, арттыру.
Қолданылуы: Оқушылар өзінің көңіл-күйлерін келтіретін смайликтерді немесе табиғат құбылыстары арқылы да көрсетуге болады. Олар суреттерді бір-біріне көрсетеді. Сабақ соңына дейін көңіл-күйді көтеріңкі деңгейге жеткізу жұмыстары жүргізіледі.
Пайдалы қазбалар өндіретін ірі кәсіпорындар тақырыбынқайталау мақсатында сәйкестендіру жұмысын ұйымдастырыңыз.
1. “Пайдалы қазбалар қоры көп өндірілетін орындар” сәйкестендір.
Топтарға (қосымша №1) пайдалы қазбалардың аталуы мен өндірілетін орындардың атауы жазылған қима қағаздарды таратыңыз. Уақытты белгілеңіз. Әр топ жеке сәйкестендіру жұмыстарын жүргізеді. Жұмысты аяқтағаннан кейін топаралық бағалау өткізіңіз. Слайдтан дұрыс жауабын көрсетуге болады.


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=41#Оқушылармен_сәлемдесу.__Ұран:_Біріміз-_бәріміз_үшін,_бәріміз-_біріміз_үшін!___«Көңіл-күйді_анықтау»стратегиясы


title: Жұмыс түрі: Топпен - Сабақтың мақсаты: Оқушылар: судың тіршілік үшін маңызын біледі; ауызсуды үнемді пайдалану қажеттігін түсінеді

text:
Жұмыс түрі: Топпен Кері байланыс топта беріледі Топпен ҚБ. «Кластер» стратегиясы (белсенді оқыту әдістері. Дереккөздер бойынша саралау, бағалау, диолог және қолдау)
I топ. Рибасомадағы ферменттер, магний, кальций, тұздары жасушада қандай қызмет атқарады, слайдтан түсіндіріңдер?
II топ. Сандар сөйлейді. 180000, 15,0-35,0, 80, 40, 60, 70, 30, 50-70, 55-100. III топ. Мембранасыз органоид рибасомаға постер құрыңдар
ІV топ.Төмендегі сұрақтарға дұрыс, бұрыс жауабын беріңдер Рибосома нәруыз биосинтезін жүзеге асыратын органоид д/б
Рибасома кіші және үлкен бөліктен тұрады д/б
Митохондрияның және хлоропластың рибасомаларының өлшемдері 50S- 60S д/б
Рибасоманың негізгі қызметі- нәруыз молекуласын синтездейді д/б
Оның кіші бөлігінде амин қышқылдары жинақталады. д/б
Жасуша орталығы бір құрамдас бөліктен тұрады д/б
Жіпшелердің көмегімен хромосомалар әрбір жасушаға тең бөлінеді д/б
Жасуша орталығы бөліну арқылы көбейеді д/б
А4 қағаз, түрлі-түсті қаламдар
А3 формат,СТО
Бағалау
https://youtu.be/uZ_I7bc2jss
Сабақтыңортасы
«Бинго» стратегиясы(белсенді оқыту әдісі)-дереккөздер бойынша саралау,бағалау, диолог және қолдау
Мақсаты: Жаңа тақырыпты топ ішінде талқылап, әр түрлі тәсілдермен топтық жұмыс жасау. Басқа топтарға лото сұрақтар қою,берілген жауап пен дұрыс жауапты талдау, идеялармен бөлісу, ынтымақтастықты дамыту.
Митохондриялар (грекше митос — жіп және хондрион — түйіршік) — жіпше және түйіршік тәрізді органоид. Ол автотрофты және гетеротрофты организмдердің цитоплазмасында кездеседі. Митохондрияларды ең бірінші 1850 жылы P. А. Келликер жәндіктердің Бұлшық еттерінен байкады, оған «сарқосома» деген термин берді (Бұлшық еттегі митохондрияларды осы кезге дейін осылай атап жүр). Альтман (1890 жылы) арнаулы бояулар арқылы митохондриялардың анық көрінетінін дәлелдеп, оларды «биобластылар» деп атады. Бенде 1898 жылы Бұл органоидка митохондриялар деген ат берді. Михаэлис тірі жасушалардың митохондрияларын жасыл янус бояуымен бояп, олардың жасушадағы тотығу процестерімен байланысы бар екенін атап көрсетті.
Қызметі
Митохондриялар жасушаның цитоплазмасында біркелкі, ал кей жағдайларда, әсіресе, патология кезінде, ядроның айналасына немесе цитоплазманың шет жағына карай орналасады. Цитоплазмада жасуша қосындылары (гликоген, май) көп болған жағдайда олар митохондрияларды жасушаның шетіне ығыстырады. Митохондриялар митоз процесінде ұршық жіпшесінің айналасыиа шоғырланып, жасуша бөлінгенде олар жас жасушаларға тең беріледі. Негізінде митохондриялар АТФ керек жерлерге миофибрилдерге тақау, ал сперматозоидтарда талшықты оран орналасады.
Сонымен митохондриялардың саны жасушаның түріне және оның атқара п.ш қызметіне байланысты болады. Бауыр жасушасында болатын жалпы бслоктмң 30 — 35%-і митохондриялардың құрамында кездесетіні, ал бүйрскте 20% і болатыны анықталды.
Митохондрия екі мембранамен қоршалған, 6-7 нм шамасындай қалыңдығы бар, гиалоплазмадан бөліп тұратын сыртқы мембранадап жоне митохондрияның құрылысына карай күрделі өсінділер («криста») беретін ішкі мембранадан тұрады (14-сурет). Ішкі және сыртқы мембраналардың арасымда ені 10-20 нм-ге тең кеңістік болады. Ішкі мембрана митохондрияның ішіндегі матрикс немесе митоплазмасын қоршап жатады. Күрделі өсінділерді немесе кристалар құратын мембраналардың ара кашықтыры 10 — 20 нм шамасындаіі болады. Кристалардың митохондрияларда орналасуы әр түрлі, кейбір жасушаларда көлденең бағытта орналасады, кейбіреулері тармактаныи келеді (15-сурет). Қарапайымдардың, бір жасушалы балдырлардың, кейбір жоғары сатыдары өсімдіктер мен жануарлардың жасуша аралық митохондриялардың ішкі мембранасының өсінділері түтікше.


text:
Жұмыс түрі: Топпен
Ойлау қабілетінің деңгейі: білу, түсіну
Қолданылуы:Жаңа тақырыпқа қатысты, топтар арасында сандар көмегімен лото сұрақтарға жауап алу. Берілген жауаптан кейін, дайын жауапты ашу, салыстыру. Тәжірибе алмасу арқылы білімдерін шыңдайды.
Қалыптастырушы бағалау, топтармен өзара әрекеттесу.«Екі жұлдыз бір ұсыныс»
Сараланған тапсырмаларды орындау.
Мазмұн бойынша саралау.
1-тапсырма.
Пайдалы қазбалардың өндіру және де қайта өңдеудің нәтижелерін «Кластер стратегиясы» (белсенді оқыту әдістері, диолог және қолдау, бағалау) арқылы сипаттау.
Жұмыс түрі: Топтық БОӘ
Ойлау қабілетінің деңгейі: білу, түсіну
Қалыптастырушы бағалау- мұғалімнің түсініктемесі бар. «Табысқа жету тілегі» стратегиясы
|
Оқулық, қосымша материалдар
СТО, Диалогтік оқыту, ЖАДА
А3 қағаз, түрлі-түсті қаламдар
диалогтік оқыту, СТО, ЖАДА
|
Сабақтың соңы
|
Рефлекция
Саралау-қорытынды
«Қара жәшік» ішіндегі жұмыс стратегиясы(белсенді оқыту әдісі, нәтиже бойынша саралау,бағалау,қорытынды)
Жұмыс түрі: Жұптық жұмыс БОӘ
Мақсаты: Оқушының өзін-өзі бағалауын дамыту. Оқушының оқуға деген ынтасы мен өзін-өзі бағалауына ықпал етеді.
Қолданылуы: Оқушылар бір-бірлеріне тиімді сұрақтар қою арқылы кері байланыс жасап, оқуға белсенді қатысып, өзін-өзі бағалау.
Жұппен ҚБ- ауызша мадақтау
Сабақ нәтижесі:
«Баспалдақ» стратегиясы (белсенді оқыту әдісі)
- Сабақ басында қойылған мақсаттарға жеттік бе?
- Күтілген проблемалық мәселелерді шеше алдық па?
- Қандай нәтижеге қол жеткіздік?
Рефлексия: Оқушылар сабақ соңында алған білімдерін «Баспалдақ» стратегиясы көмегімен бекітеді.
3
2
1
Үй тапсырмасы:
1. Тақырыпты толық оқып, соңындағы сұрақтарға жауап беру;
2. Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы Қазақстандағы пайдалы қазбалар түрлерін анықтау;
|
Таратпа материалдар
|
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=43#Қалыптастырушы_бағалау-_мұғалімнің_түсініктемесі_бар._«Табысқа_жету_тілегі»_стратегиясы


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=43#Сабақ_нәтижесі:_«Баспалдақ»_стратегиясы_(белсенді_оқыту_әдісі)_-_Сабақ_басында_қойылған_мақсаттарға_жеттік_бе


url: http://emirsaba.org/sabati-masati-oushilar-sudi-tirshilik-shin-maizin-biledi-auizs.html?page=43#Саралау-қорытынды_«Қара_жәшік»_ішіндегі_жұмыс_стратегиясы(белсенді_оқыту_әдісі,_нәтиже_бойынша_саралау,бағалау,қорытынды)_Жұмыс_түрі:_Жұптық_жұмыс_БОӘ