url: http://emirsaba.org/psihologiyani-oitu-edistemesini-peni-tapsirmalari-psihologiyan.html?page=4#4.Сабақты_ұйымдастырудың_және_оқытудың_белсенді_әдістерінің_топтық_формаларының_ерекшеліктері._Жалпы_оқу_пәні_бойынша_сабақты_жоспарлау_және_ұйымдастыру.

text:
2. Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары 1.Жалпы оқу пәні бойынша сабақты жоспарлау және ұйымдастыру. 2.Оқытудың міндеттерін құра білу, әрі сынып және сыныптан тыс жұмыстардағы оқытудың мазмұнын ұйымдастыру. 3.Түсіндіру, меңгеру және бақылау міндеттерін шешуге оқу уақытын бөліп, реттеу. 4.Сабақты ұйымдастырудың және оқытудың белсенді әдістерінің топтық формаларының ерекшеліктері. Жалпы оқу пәні бойынша сабақты жоспарлау және ұйымдастыру. Білім мазмұны оқу жоспарларында, бағдарламаларында, оқулықтар мен оқу құралдарында айқындалады. Оқу жоспары–оқу орнында игерілетін оқу пəндерінің құрамын, оларды меңгеру бірізділігі мен кезек тəртібін, əр пəн бойынша жылдық, апталық бөлінген сағат санын, оқу жылының бас-аяқ мерзімі жəне апта, айларын анықтап беретін құжат. Оқу жоспарлы түбір (типтік) жəне нақты оқу мекемесі тарапынан жасалған оқу жоспары болып бөлінеді. Түбірлі оқу жоспарында мектеп (ЖОО) қабырғасында оқу жылдарына орай жүргізілетін барша оқу пəндерінің тізімі беріледі. Игерілуі қажет пəндер оқу жоспарында үш топқа бөлінеді: 1) міндетті (базалық-мемлекеттік бөлік), 2) оқушылар қалауы бойынша (аймақтық бөлік) жəне 3) мектеп (ЖОО) кеңесі бекімімен өтілетін пəндер (мектептік (ЖОО) бірлік). Түбір оқу жоспарында əрқилы білім саласына, факультативтерге, оқушылар таңдауымен енген курстарға арналған сағаттар бөлігі өрнектеледі.
Түбір жоспар негізінде жеке ерекшеліктерін ескерумен мектеп (ЖОО) өз оқу жоспарларын жасайды. Оқу формаларына қарай күндізгі, ауысымды, сырттай, қашықтықтан оқыту жоспарлары да əр қилы келеді. Оқу жоспарлары негізінде оқу бағдарламалары түзіледі. Оқу бағдарламалары өз ішіне:1) нақты пəнді оқу жөніндегі түсініктемені; 2) оқушылардың (студенттердің) біліміне қойылатын талаптарды; 3) əр сыныпта (курста) пəн бойынша өтілетін материалдардың тақырыптық жоспарын; 4) пəн курсы бойынша білімдер мен тақырыптар тізімін, яғни бағдарламаның өзін; 5) пəнге орай оқу жабдықтары мен көрнекі құралдар тізімін; 6) қажетті əдебиеттер ауқымын; 7) бақылау сұрақтарын, 8) курстық, дипломдық жұмыстар тақырыбын (ЖОО да)-қамтиды.
Оқу бағдарламаларының түбірлі (типтік), оқу-жұмыс (рабочие) жəне авторлық түрлері ажыралады. Түбір бағдарламалары Мемлекеттік білім стандарты негізінде нақты пəн бойынша құрастырылады. Оларды ұсыныс сипатында қабылдауға болады. Оқу - жұмыс бағдарламалары түбір жоспары негізінде түзіліп, мектептің педагогикалық кеңесінің (ЖОО да жетекші кафедра) шешімімен бекиді. Бұл бағдарламалар білім стандартының талаптарына сəйкес, сонымен бірге ол нақты оқу орнының мүмкіндіктерін ескерумен жасалады. Авторлық оқу жоспарларында білім стандартының талаптары міндетті сақталады, бірақ оқу материалын ұсынудың өзгеше қисыны, оқу барысында оқып-зерттелетін құбылыстар мен процестерге автор тарапынан өзіндік көзқарастар болуы мүмкін. Мұндай бағдарламалар көбіне таңдамалы курстар мен факультативтерде қолданыс табады. Оқу бағдарламаларын құрастырудың педагогика тарихында екі əдісі белгілі: концентрлі жəне тізбекті.
Концентрлі əдіске орай бір оқу сатысында өтілген оқу материалы алдағы жоғарылау сатыларда күрделірек күйде жəне оқылады. Бұл əдісті қолданудың қажеттігі оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеру принципін сақтаудан туындайды.
Тізбекті əдіспен түзілген оқу бағдарламаларында əр кезекті оқу сатысының материалы өткен жылдардағы игерілгендердің қисынды жалғасы ретінде қабылданады. Мұндай оқу өзінің үнемділігімен еленеді. Білімдік оқу материалының нақты мазмұны оқулықтар мен оқу құралдарында ашылады. Оқулық мектептік (ЖОО) білім ақпаратының көзі əрі оқу жабдығы, білімдену мақсаттары мен мазмұнын айқындайды. Оқулықтың басты көрінісі –мəтінде. Мəтін келесі бірліктерден құралады:
- негізгі (тұғыр терминдер, олардың анықтамалары, негізгі деректер, құбылыстар, оқиғалар; заңдар, теориялар жəне жетекші идеялар жəне т.б. баяны);
- қосымша (құжаттар, хрестоматиялық жəне анықтамалық материалдар, өмірнама деректері, статистика мəліметтері ж.т.б.);
- түсініктеме (кіріспе, ескертулер, сөздіктер, көрсетпелер ж.т.б.)
Оқулықтарға қосымша оқу құралдары дайындалады. Мұнда оқулық материалдарының кейбірі мазмұн тұрғысынан тереңдей түседі, кеңейеді. Оқу құралдары – бұлар хрестоматиялар, есеп жинақтары, атластар, жаттығу жинақтары жəне с.с.


title: Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары


Оқытудың міндеттерін құра білу, әрі сынып және сыныптан тыс жұмыстардағы оқытудың мазмұнын ұйымдастыру. Жеке тұлғаның қалыптасып дамуы үздіксіз сипатта болатыны бізге мәлім. Оның жүзеге асыуы тек сабақ жүйесінде ғана емес, сабақтан тыс жүргізілетін әр түрлі тәрбиелік әрекеттермен ұштасады. Ол әдетте сыныптан тыс және мектептен тыс жұмыс болып бөлінеді. Сыныптан тыс тәрбие жұмысы тұлғаның әлеуметтік қалыптасуын қамтамасыз етуде оған жағдай туғызатын мұғалімдердің басшылығымен ұйымдастырылған және сабақтың мақсатымен өзара байланысты болып келетін тәрбие жұмысының дербес түрі. Ол әртүрлі тәрбие әрекеттерінің жиынтығы ретінде балаға кең көлемде тәрбиелік ықпал ете алады.
Сыныптан тыс тәрбие жұмысының мақсаты тәрбиенің жалпы мақсатын орындауға бағытталған-балаға қоғамда өмір сүруге қажетті әлеуметтік тәжірибені меңгерту және қоғамдық тұрғыдан қабылданған құндылықтар жүйесін қалыптастыру, сабақ үстінде жүзеге асыратын тәрбие міндеттерін толықтыру және тереңдету, олардың қабілеттерін неғұрлым толық ашу, белгілі бір нәрсеге қызығушылығы мен ынтасын ояту, қоғамдық белсенділіктерін шыңдау, дүниетанымын қалыптастыру, бос уақытын дұрыс ұйымдастыруды көздейді.
Міндеттері: 1. Балада өзіне қатысты жағымды қатынасты қалыптастыру және ондағы өзін-өзі бағалаудың әділдігін қамтамасыз ету.
2. Балада ынтымақтастық, ұжымдық өзара әрекет ету дағдысын қалыптастыру. Егер де балада өзіне қатысты жағымды көзқарасы бар жағдайда жолдастарымен тіл табысу, олардың пікірін тыңдау, көмектесу біліктілігі қалыптасқан жағдайда онда толығымен ұжымдық өзара жағымды әрекеттесу дағдысы қалыптасады.
3. Балада әр түрлі көркем өнер әрекеттерінің түрімен тікелей танысу арқылы ондағы қажеттілікті қалыптастыру. Оған қызығушылықты баланың дара ерекшеліктерін және қажетті біліктілік пен дағды дәрежесін ескеру негізінде қалыптастыру. Басқа сөзбен айтқанда, сабақтан тыс жұмыста бала өзіне пайдалы әрекетпен шұғылдануы тиіс және оны өздік тұрғыдан ұйымдастыра алуы қажет.
4. Баланың дүниетанымының компоненттері: адамгершілік, эмоционалдық, ерік-жігерін қалыптастыру. Сабақтан тыс жұмыстарында бала адамгершілік түсінік арқылы қоғамдық мораль және мінез-құлық нормаларын меңгереді. Эмоциялық сала шығармашылық әрекетте эстетикалық көзқарас арқылы қалыптасады.
5. Баланың таным қызығушылығын дамыту. Баланың таным қызығушылығын дамыту бір жағдайда, ол оқу процесінде жұмыс істесе, екінші жағдайда балаға тәрбиелік ықпалын күшейтеді. Жоғарыда аталған міндеттер сабақтан тыс жұмыстардың негізгі бағыттарын анықтайды. Соның ішінде псхологиялық үйірмелер мен тренингтерге қатысу сыныптан тыс оқытудың бір түрі болып табылады.
Мектеп оқушыларының сабақтан тыс уақытын тиімді ұйымдастыру, олардың әрқайсысының тұлғасын қалыптастыруда, ең алдымен психологиялық-педагогикалық, басшылықты дұрыс ұйымдастырған жағдайда және мұғалімдермен оқушылардың мызғымас ынтымақтастығына қол жеткізгенде мүмкін болмақ.


title: Оқытудың міндеттерін құра білу, әрі сынып және сыныптан тыс жұмыстардағы оқытудың мазмұнын ұйымдастыру


Түсіндіру, меңгеру және бақылау міндеттерін шешуге оқу уақытын бөліп, реттеу. Диагностика (грек. «диа» - мөлдір, таза және «гносис» - ілім) – оқылатын нысан немесе үдеріс туралы алдын-ала ақпаратты алудың жалпы тәсілі.
Соңғы жылдары жоғары мектеп тәжірибесінде диагностикаға педагогтардың оқыту, тәрбиелеу және білім беру нәтижелерін өлшейтін арнайы қызметінің жүйесі ретінде қарауға көп көңіл бөлуде.
Оқыту нәтижелерінің диагностикасы – білім алушылардың жүйелі түрде меңгерген білім, іскерліктері мен дағдыларын анықтау, талдау және бағалау. Оқытудың нәтижелілік – бұл диагностикалау кезінде көздеген мақсаттың жүзеге асу деңгейін көрсету дегенді білдіреді.
Бақылау – білім алушылардың оқу іс-әрекетінің нәтижесін көрсететін білімін, іскерлігін бағалау, өлшеу, анықтау.
Білім алушылардың білім, іскерліктерін бақылау, бағалау әрқашан оқыту үдерісінің құрамдас бөлігі болып табылады. Диагностика жеке бағытталған сипатқа ие болады, яғни, нақтылы білім алушының оқу жетістіктері басқа білім алушының емес, белгілі бір уақыт аралығындағы өзінің жетістіктерімен ғана салыстырылып, талдалуы болып отырады. Әр адам өзіне тән тұлғалық-психологиялық ерекшеліктерімен, ойлаудың белгілі бір деңгейінде болатыны, өзіне тән ес, есте сақтау қабілеттерімен ерекшеленетіні аян. Диагностика мен бақылау оқытушылық, дамытушылық сипатта болу керектігін ұмытпау керек, сонымен қоса өзін-өзі бақылаумен қосылып, ең бірінші білім алушының өзіне қажетті, пайдалы болуы тиіс.
Диагностика мен бақылау обьективтілік, жүйелілік, көрнекілік принциптеріне сүйенеді.
Обьективтілік принципі оқу бағдарламасының негізгі бөлімдерін қамтитын тапсырмалардың, сұрақтардың, тестердің ғылыми негізделген мазмұнына байланысты болады, білім алушылардың теориялық білімдері мен практикалық іскерліктерін тексеруді қамтамсыз етеді.
Жүйелілік принципі оқыту үдерісінің барлық кезеңдеріне – білімді о баста қабылдаудан бастап оны практикада қолдана алуына дейін диагностикалық бақылауды жүргізу қажеттілігімен анықталады. Жүйелілік диагностикалауды жүргізуге кешенді түрде қарауды талап етеді, ондағы бақылау мен тексерудің, бағалаудың әдістері мен құралдары, формалары өзара тығыз байланыста, бірлікте болып, бір мақсатқа бағынады.


title: Түсіндіру, меңгеру және бақылау міндеттерін шешуге оқу уақытын бөліп, реттеу


title: Көрнекілік (жариялылық) принципі - Психологияны оқыту әдістемесінің пәні, тапсырмалары. Психологияны оқыту үрдісінің...

text:
Көрнекілік (жариялылық) принципі білім алушылардың білім, іскерлік пен дағдыларын бір талаптар аясында тексеруден тұрады. Көрнекілік принципі тексерудің, оларды талдау мен талқылаудың нәтижелерін жариялап, талдауды қажет етеді.
Оқыту нәтижелерін диагностикалаудың негізгі қызметі:
-талдамалық – оқушының оқу жағдайын және сипатын талдау;
-бақылау-бағалаушылық – білім алушылардың білімділік жағдайын бағалау мен бақылауды жүзеге асыру;
-түсіндірушілік – білім алушылардың білімділік деңгейіне түсініктеме беру, нормадан ауытқушылық болса оның себептерін түсіндіру;
-дамытушылық – білім алушылардың оқыту нәтижелерін диагностикалау олардың өз бетімен білімдерін арттыруына, өз-өздерін жетілдіруге себеп болады;
-ақпараттық –білім алушыларға олардың оқыту нәтижелерінің деңгейі туралы ақпарат беру;
-прогностикалық – білім алушылардың білімділік деңгейін ары қарай арттырудың мүмкіндіктері мен болашағын болжау және шамалау;
-ұйғарымшылдық – білім алушының білімділік деңгейін ары қарай арттырудың жолдарын анықтау;
-кері байланысушылық – диагностика тиімділігін бағалау мен қателерді жоюдың білімділік диагностикасының нәтижелері туралы ақпаратты алу мен талдау.
Осылайша, диагностика ұғымы бақылауға қарағанда неғұрлым кең. Диагностикалауға бақылау, тексеру, есепке алу, бағалау, мәліметтерді жинақтау, оларды талдау, рефлексия, оқыту барысын түзету, оқу үдерісін ары қарай жетілдіруді болжау жатады.
Диагностиканың негізгі дидактикалық қызметі педагог пен білім алушылар арасында кері байланысты қамтамасыз етіп, оқу материалын меңгеруі жайлы ақпараттар алу, дер кезінде білім алушылар біліміндегі кемшіліктерді анықтап, күшті және әлсіз жақтарын тауып, түзету жұмыстарының жоспарын белгілеп беру болып табылады. Педагогиканы оқыту барысында маңызды және жауапты кезеңдердің бірі білім алушылардың оқыту нәтижелерін бақылау мен бағалау, оны түзету кезеңдері болып табылады. Оқытудың тиімділігі бақылаудың саны мен сапасына, толықтығына, дер кезінде ұйымдастырылуына, айқындылығы мен обьективтілігіне байланысты.
Бақылауды жүзеге асыру үшін қолданылатын ұғымдар мәнін, тиімділігіне әсер етуші факторларды анықтау қажет. Қазіргі таңдағы педагогикалық теориядағы «бағалау», «бақылау», «тексеру», «белгілеу» ұғымдары қатаң түрде қалыптасқан жоқ. Олар өзара араласып, өзара алмасады, бір мағынасынан келесіде басқа мағынада қолданады. Осы түсініктердің әрқайсысына жеке тоқталайық.
Олардың арасында ортақ қолданылатын «бақылау», ол білім алушылардың білім, іскерлік, дағдыларын өлшеуді, анықтауды білдіреді. Анықтау мен өлшеу «тексеру» деп аталады. Сондықтан тексеру бақылаудың құрамдас компоненті болып табылады. Тексерудің негізгі дидактикалық қызметі оқытушылар мен білім алушылар арасындағы кері байланысты қамтамасыз етіп, оқу материалын игеру жайлы объективті ақпарат алу, дер кезінде білім алушылар біліміндегі түзетуді қажет ететін кемшіліктерді анықтап отыру. Тексеруден басқа бақылаудың құрамына «бағалау» (үдеріс ретінде) мен «баға» (нәтиже ретінде) енеді. Бағалар белгілер түрінде (шартты белгілер, бағаның сандық түрлері) тіркеледі.
Студенттердің үлгерімін бағалау олардың білім, іскерлік, дағдыларын тиімді игерудің критерилеріне сай жүргізіледі. Ең маңызды критерилері деп көлем, жүйелілік, ұғу, беріктік пен пәрменділік (ұтымдылық) саналады. Бұлардың әрқайсысына жеке тоқталайық:
-білім көлемі – студенттің жеке бөлім, модуль, тақырып немесе жеке сабағы бойынша меңгерілетін фактілер, түсініктер, ережелер, заңдар жиынтығы;
-білімнің жүйелілігі – оқылатын пәннің қисынын, оның идеясы мен заңдылығын түсіну, оқылған материалды белгілі бір тәртіппен орналастыра білу іскерлігі, бір фактіні, ұғымды, ережені екінші бір фактімен, ұғыммен, ережемен дұрыс байланыстыра білу;
-білімнің ұғынықтылығы – пікірдің айқындылығы мен дұрыстығы, әр қырлы сұрақтарға жауап бере білу іскерлігі, түсіндіру және практикалық міндеттерді шешу үшін теориялық білімді қолдану;
-білімнің беріктігі – оқылған материалды есте мықтап ұстау және игерген білімін түрлі жағдайларда дұрыс қолдана алу;
-білімнің пәрменділігі – алған білімді әр түрлі танымдық және практикалық іс-әрекетте қолдана алу, теория мен практиканы өзара байланастыра білу.
Білім алушылардың үлгерімін бағалаудың негізі болып бақылау нәтижелері болып табылады. Бұл жағдайда олардың жұмыстарының сандық та, сапалық та көрсеткіштері есепке алынады. Сандық көрсеткіштер балл мен пайыздық мөлшерлеме түрінде, ал сапалық «жақсы», «қанағаттанарлық» т.б. бағалау пікірімен тіркеледі. Әрбір бағалау пікіріне алдын ала келісілген, тағайындалған балл, көрсеткіш сәйкес келеді (мысалы, «үздік» немесе «өте жақсы» деген бағалық пікірге 5 баллы сәйкес келеді).
Факторлардың көптүрлілігі субьективтілікке әкеліп соғады, сонымен қатар оқытушыға білім алушының іс-әрекетіне сәйкес бағаны қою кезінде ерекше жауапкершілік жүктейді. Ортақ талаптар мен обьективті амалды қамтамасыз ету мақсатында педагогика ерекшелігін есепке ала отырып студенттердің жауабын бағалау критерийлері белгіленді. Осыған дейін қолданылып келген амалдарды жинақтай отырып, жауаптарға қойылатын бағалардың критерийлерін құрастыруға болады.
«Өте жақсы» (балдар – 3,67-4,0; % тік мазмұны – 90-100%; әріптік жүйе бойынша – A-, A) деген баға үшін пәннің оқу бағдарламасына сай меңгерген білім көлемінің тереңдігі; негізгі әдебиеттерді білуі; берік білім мен дағдыларды айқын байқататын дұрыс әрі нық әрекеттер; оқу материалын толық, анық, сауатты әрі қисындық бірізділікпен құра білу; тәжірибелік сұрақтарды талдау барысында теориялық білімді еркін қолдана алу жатады.
«Жақсы» (балдар – 2,67-3,33; % тік мазмұны – 75-89%; әріптік жүйе бойынша – B-, B, B+) – деген баға үшін осы талаптар, бірақ студенттің жауабында оқытушыға ескерту, түзету жасатуға негіз болатындай көрсетілген кейбір талаптар бойынша біраз қателіктер кездеседі.
«Қанағаттанарлық» (балдар – 1,0-2,33; % тік мазмұны – 50-74%; әріптік жүйе бойынша – D, D+, C-, C, C+) деген бағада осы талаптар, бірақ студент жауабында оқытушы көмек ретінде түзетіп, ары қарай жауабын айтуға жетекшілік жасау үшін ескертпелер, түзетулер қолданатын қателіктер кетеді.
«Қанағаттанарлықсыз» (балдар – 0; % тік мазмұны – 0-49%; әріптік жүйе бойынша – F) деген бағада – бағдарламаның негізгі сұрақтарын баяндауда пәнді дұрыс түсінбегенін білдіретін қателердің кездесуі; практикалық міндеттерді шешу барысында оларды шешудің жолдарын білмеуі; материал жүйесіз әрі сенімсіз баяндалады.
Бақылау психологияны оқытудың қажетті компоненті болып табылады. Біріншіден, ол сыртқы кері байланысты қамтамасыз етеді (педагог бақылауы) және, екіншіден, ішкі байланыс (білім алушының өзін-өзі бақылауы). Бақылау ақпаратты алуға бағытталған, педагог оны талдай келе психологияны оқыту үдерісіне қажетті түзетулерін енгізеді. Өзгертулер мазмұнға, оқыту әдістері мен формаларына, білім алушылардың оқу іс-әрекетіне және т.б. енгізіледі. Өзін-өзі бақылау білім алушыға өзінің «артық», «кем» жақтарын көруге, білімінде кездескен әлсіз тұстарды байқауға көмектеседі және де олардың орнын толтыру жұмыстарын арттыра түседі.


Сабақты ұйымдастырудың және оқытудың белсенді әдістерінің топтық формаларының ерекшеліктері. Сабақ - бұл жастары шамалас, құрамы тұрақты оқушы топтарымен оқытуды ұйымдастыру формасы, тұрақты кесте және бәріне ортақ оқыту бағдарламасымен сабақ өткізу. Бұл формада оқу-тәрбие процесінің барлық компоненттері - мақсат, мазмұн, құралдары, әдістері, ұйымдастыру және басқару қызметі және оның барлық дидактикалық элементтері қарастырылады. Біртұтас дидактикалық жүйе ретіндегі оқыту процесіндегі сабақтың мәні мен мақсаты мұғалім мен оқушының ұжымдық-жекелей өзара қарым-қатынасына алып келеді, соның нәтижесінде оқушылар білім, білік және дағдыны иемденеді, олардың қабілеттері, қызмет тәжірибесі, араласуы мен көзқарастары дамиды, сонымен қатар мұғалімнің педагогикалық шеберлігі жетіледі. Сонымен, сабақ, бір жағынан тұтастай алғанда оқытуды қозғаушы форма түрінде, екінші жағынан, оқытудың заңдылықтары мен принциптерінен туындайтын, мұғалімнің сабақты өткізуді ұйымдастыруына қойылатын негізгі талаптарымен анықталатын оқытуды ұйымдастыру формасы түрінде анықталады. Мұғалім оларды басшылыққа ала отырып, сабақты оқыту процесінде оқушылардың тұрақты құрамымен мектептің күнделікті нақты жағдайында шешілуге тиісті дидактикалық міндеттердің (білім беру, тәрбие, даму) жүйесі ретінде дайындалады.
Педагогикалық процестің біртұтастығы тұрғысынан сабақты оны ұйымдастырудың негізгі формасы ретінде қарастыру қажет. Сыныпты-сабақтық жүйенің барлық артықшылықтары тек сабақта ғана көрініс табады.
Педагогикалық процесті ұйымдастыру формасы ретіндегі сабақтың артықшылықтары оның фронтальды, топтық және жекелей жұмыстарды сабақтастырудағы мүмкіндігінің молдығында: мұғалімге материалды жүйелі және ретімен түсіндіруге, оқушылардың танымдық қабілеттерінің дамуын басқаруға және ғылыми көзқарастарын қалыптастыруға мүмкіндік береді, оқушылардың, басқа да қызмет түрлерін, соның ішінде сыныптан тыс және үй тапсырмаларын, сондай-ақ оқушының мақсатқа жетудегі негізгі құралы және қызмет тәсілін таңдау және құрудың шарты ретінде көрінеді.
Сабақ сапасын арттыру барлық мұғалімдерді толғандыратын маңызды мәселе. Бұл ретте білім деңгейінің төмендеу себептерінің бірі – күнделікті сабақты өткізудің стандарты, көптеген мұғалімдердің сабақ үрдісін түгелдей дерлік жаулап алған дәстүрлі сабақтарды айтуға болады. Күн сайын өтетін, тіпті тамаша көрнекіліктер арқылы болса да, жаңа сабақты түсіндіру, үй тапсырмасын сұрау және қорытындылау сияқты жаттанды кезеңдерден тұратын классикалық немесе дәстүрлі сабақ студенттерді жалықтырады, білімге ынтасын төмендетері сөзсіз. Сондықтан, әр мұғалім өз жұмысында сабақты жандандырудың әдіс – тәсілдерін іздестіруді, бұған студенттерді тарта білуді, олардың белсенді шығармашылық жұмыстарын ұйымдастыра білуі міндет. Бірақ, бұдан жаңа әдіс – тәсілдер дәстүрлі сабақтарды толық алмастыруы керек деген ой тумауы керек. Олар дәстүрлі сабақтарды толықтырып, жандандыра түсуі, студенттің білімге қызығуын арттыруы тиіс, сонда ғана оқу үрдісі жетілдіріле түседі.
Тәжірибелі, іскер мұғалімдердің авторлық сабақтарының дәстүрлі сабақтар сияқты қандай да бір шаблон, стереотиптік жүру жолы жоқ десек артық емес. Оның түпкі мақсаты – білім сапасын көтеру, оқыту үрдісін жандандыру, оны бірізділік пен формализмнен аулақтау. Әрбір педагогтің тілегі осыған саятын болғандықтан, әрқайсысының оқытудың белсенді әдістерін қолдануда өз деңгейін, студенттер деңгейін, оқу аудиторияларының, материалдық базасын және өтілетін сабақ материалының тарау ішіндегі алатын орны мен маңызын ескере отырып, сәтті пайдалануға толық мүмкіндігі бар.
Оқытудың белсенді әдістерінің пайда болуы мен дамуы оқытудың алдына жаңа міндеттер қоюға ықпал етеді. Студенттерге білім берумен ғана шектелмейді. Бірге олардың бойында танымдық қызығушылық пен қабілеттің шығармашылық ойлаудың дербес ақыл – ой еңбегімен айналысу шеберлігі мен дағдыларының қалыптасуы мен дамуына ықпал жасайды. Қазақстан Республикасының „Білім туралы“ заңында білім беру жүйесінің міндеттері баяндалған. Солардың бірі ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар ғылым мен практика жетістіктер және де тұлғаның қалыптасуына дербес дамуына және кәсіпкерлікті меңгеруіне бағытталған. Шығармашылықты рухани және дене мүмкіндіктерін дамыту, білім алуға қажетті жағдайлар туғызу болып табылды. Бұл тапсырмаларды жүзеге асырудың қаншалықты тиімді болуы оқытудың сапасына студенттердің жоғары кәсіби дайындығын қажет ететін түрлер мен әдістердің таңдалуына байланысты болады.
Оқытудың белсенді әдістерін топтастыру. Оқытудың белсенді әдістері оқу процесінің әр түрлі кезеңдерінде пайдалануы мүмкін. Білімді тұңғыш игеру кезінде, білімді бекіту және жетілдіру кезінде, шеберлік пен дағдыны қалыптастыру кезінде. Оқытудың меңгерілген әдістерін белсенді және белсенді емес деп бөлуге болмайды. Танымдық іс-әрекет белсенділігінің алуан түрлі тәсілдерін пайдалана отырып, оқытушы студенттердің танымдық белсенділігін көтеруге қол жеткізеді.
Оқытудың белсенді әдісі мен түрлеріне мынаналарды жатқызуға болады: іскерлік ойындар, проблемалық, студенттердің баяндамалары мен ақпараттық хабарлары, кері байланысты дәрістер, дәріс – диалог, тренинг, дөңгелек столдар, пікірталас, ұжымдық - танымдық, оқу және т.б.


title: Мектептегі оқытудың ерекшеліктері

text:
1.Оқыту және білім беру ұғымы. 2.Оқу іс-әрекетінің мақсаты. 3.Оқу үрдісінің құрылымы. 4.Оқытудың дәстүрлі формалары. 5.Оқытудың инновациялық үлгілері. Тұтас педагогикалық үдеріс екі өзара байланысты оқыту және тәрбие үдерістерінен тұратыны бәрімізге белгілі. Оқыту – алдын ала жоспарланған мақсатты түрде бағытталған іс-әрекет, оны орындау барысында білім алушылардың білім алуы, тәрбиеленуі және дамуы жүзеге асады, сонымен қатар адамзаттың, іс-әрекеттің және қарым-қатынастың жекелеген қырларының тәжірибесі меңгеріледі.
Оқытудың негізгі сипаттары:
-екіжақтылық, ол субъектілердің өзара байланысына негізделеді;
-қызметтің мазмұндық және іс-әрекеттік жақтарының бірлігі;
-танымның ерекше үдерісі;
-тұлғаның жан-жақты дамуына бағыттылығы;
-басқарушылық.
Бұл сипаттамалар жалпылама қасиетке ие.
Оқыту үдерісінің құрылымы екі басты субъектілердің, яғни оқытушы мен студенттердің өзара бірлескен іс-әрекетімен танылған. Біріншісінің іс-әрекеті – білім беру, оқыту, ал екіншісінің іс-әрекеті – оқу.
Оқыту – білім алушылардың оқу-танымдық іс-әрекетін басқаратын, ұйымдастыратын оқытушының мақсатты түрде бағытталған, арнайы ұйымдастырылған ісі. Оқытудың мақсаты – әрбір студенттердің білім алуын тиімді етіп ұйымдастыру.
Оқу – бұл мақсатты түрде бағытталған, арнайы ұйымдастырылған студенттердің танымдық іс-әрекеті, оның орындалу барысында білім, іскерлік, дағды жүйесі меңгеріледі және жеке тұлғалық қасиеттері дамиды. Оқудың мақсаты болып таным, қоршаған орта жайлы ақпараттарды жинақтап өңдеу табылады. Оқудың қорытындылары жалпы оқушының дамуынан, қарым-қатынас жүйесінен, білімінен, іскерлік, дағдысынан көрініс табады.
Оқыту үдерісі өзара байланысты мынандай компоненттермен танылады: мақсат, міндеттер, мазмұн, субъектілердің қызметі, әдістер, тәсілдер, құралдар және оқытудың нәтижесі. Жүйені қалыптастырушы компонент болып табылатын мақсат оқыту үдерісінің қалған барлық компоненттерін өз қарамағына жинастырады. Олардың барлығы біркелкілік пен бүтіндікті қалыптастырып, алдыға қойылған мақсатқа жетуге септігін тигізеді.


title: Психологияны оқыту әдістемесінің пәні, тапсырмалары. Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары. Мектептегі оқытудың ерекшеліктері

text:
Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары.
Мектептегі оқытудың ерекшеліктері.
Оқу пәнінің мазмұның анықтаудың қисынды-психологиялық негіздері.
Психологияны оқыту әдістемесінің пәні, тапсырмалары. Психологияны оқыту әдістемесі кез – келген педагогикалық пән ретінде педагогикалық пәндер қатарына жатады және оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық заңдылықтарына сүйенеді. Нақты психологияны оқыту болғандықтан ғана оқыту психологиясы, психологияны оқыту әдістемесінің негізі болып саналмайды, себебі оқыту әдістемесі мәннің мазмұнына қатысы жоқ.
Педагогикалық психология тұрғысынан алғанда оқушы мен оқытушының әрекеттерін ажырата білу қажет. Студенттің оқу әрекеті оны жоғары дәрежелі маман етеді, ал оқытушының әрекеті студентті маманға айналдырудың тиімді жолдарын қамтамассыз ету болып табылады.Осы себептен ғылыми негізделген оқыту әдістемесі үшін студенттің оқу әрекетінің психологиялық шарттарын, нақтырақ айтсақ, білімді игерудің (психологиялық механиздерін) дайындалып жүрген болашақ мамандығының кәсіби әрекетінің дағдылары мен іскерліктерін игеруінің психологиялық механизмдерінашуды қарастыру қажет.
Психологияны оқыту әдістемесі ықпал ету обьектісінің ерекшеліктерін яғни студенттің ерекшеліктерін ескеруі қажет. Психология мен көптеген студенттер қызығады, олар оны оқи отырып өздерін таниды, кейін олар психологиялық білімді өзінің болашақ адамдармен жұмыс барысында қолданатынын түсінеді.
Психология оқытушының алдында тұрған негізгі міндет – оқушының оқу әрекетін қалыптастыру немесе психологияны оқуға үйрету.Оқу әрекетін қалыптастыру бұл – психологияны дұрыс оқуға үйрету. Психологиялық тұрғыда бұл мәселе былай тұжырымдалады: оқушының санасынан тыс белгісіз игеріліп қалай белгілі болады , обьективтіліктен субьективтілікке қалай айналады? Осы сұраққа жауап дұрыс оқуға жол көрсетеді. Осы мәселемен отандық психологияда 50 – жылдары айналысқан Г.Я.Гальперин және оның ізбасарлары болды.
Адам санасынан тыс нәрселер қалай ішкі ақыл – ойға яғни сананың жетістігіне , оның ақыл – ой жемісіне айналады? Деген сұраққа жауап іздеу П.Я.Гальпериннің жоспарлы кезеңмен ақыл – ой әрекетін қалыптастыру концепсиясына әкелді.
Бұл концепцияның жалпыпсихологиялық мәні өте кең, себебі ол қойылған сұраққа жауап беріп ғана қоймайды сонымен қатар бұл бағдарлаушы әрекет ретіндегі психология пәні тұралы ілім, жануарлар психикасы дамуынан айырмашылығы бар адам психикасы эвалюциясы тұралы білім, психикалық әрекеттің түрлері мен формалары (қабылдау зейін, ойлау) және олардың қалыптасу заңдылықтары тұралы ғылым, психикалық әрекеттің негізгі элементтері, яғни мұраттағы әрекеттер мен образдардың қалыптасу заңдылықтары, яғни ақыл – ой амалдары мен ұғымдарының (қаалыптасуы тұралы) педагогика тілінде “білім – іскерлік – дағды ” деп белгіленетін ұғымдарының қалыптасуы тұралы ғылым. Осы теорияға сәйкес (ғылым) оқу саналы әрекетті қалыптастыратын іс - әрекет ретінде құрастырылыды.
Қазіргі қоғам білім беру жүйесіне қоғамның өзгермелі жағдайына жеңіл бейімделетін болашақ мамандарды даярлауға мүмкіндік беретін жаңа талаптар қояды. Мұндай дайындық әртүрлі ғылыми саладағы білімдердің тек жиынтығына ғана тәуелді болмауы тиіс. Оқылатын пәндердің мазмұны мен әдістемесі, нәтижесінде бітіруші студент психологиялық ойлаудың қызметтік мүмкіндіктерін меңгеріп шығатындай, нәтижелі әрі ғылыми тұрғыдан дұрыс жоспарланған болуы қажет.
ЖОО оқу нақты студент үшін болашақта өзінің кәсіби іс-әрекетінде сәтті қолдануға мүмкіндік беретін негізгі теориялық және практикалық білім алу болып табылады. Оқытушының мақсаты - болашақ маманға өзінде жинақталған білім мен іскерліктерді беру, сонымен қатар оларды тәжірибеде және шындық өмірде қолдануға үйрету. Бірақ, психология – бұл гуманитарлық танымға жататын ерекше ғылым. М.М. Бахтин гуманитарлық таным – ғылыми танымның ерекше типі , оның негізінде зат емес, тұлға, субъект - субъект қатынасы тұрады деп атап өткен. Тұлға танылушы ретінде танымның нақтылығын талап етпейді , ол танымның тереңдігін қалайды. Оның бірегейлігі студенттің дамуын “Психология ” пәнін оқу барысында тек нәтиже ретінде ғана емес, сонымен қатар оны өзіндік сана, өзін-өзі тану және өзін -өзі жетілдіру процесі ретінде қарастыру қажеттігінде. Мұндағы маңызды сәт әлемді бейнелеу ғана емес, сонымен бірге қазір және болашақта осы әлемде өзін, өзінің жағдайын, өзінің әлемге қатынасын, өзінің мінез-құлқын бейнелеу болмақ.
Аталған гуманитарлық танымның, психологиялық танымның ерекшеліктеріне орай психолог маманы үшін де , педагогикалық әрекетті игеру жүйесінде психологияны меңгерушілер үшін де психологияны оқыту келесідей мақсаты көздейді : өмірдің әртүрлі жағдайында адамдармен өзара әрекет пен қарым-қатынасты құрудың теориялық және практикалық білімдерімен, әдістерімен қаруландыру. Б.Ц.Бадмаев бойынша психологияны оқытудың мақсаты студенттерде ғылыми психологиялық білімді басқа адамдармен шынайы өзараәрекет барысында практикалық басшылыққа алу іскерлігін қалыптастыру, бұл студенттердің психологиялық ойлауын қалыптастыруды көздейді. Біздің ойымызша, соңғы анықтама психологияны оқытудың мақсатын едәуір нақтырақ айқындайды, себебі ол өзінің құрамына процесс пен оның соңғы нәтижесін ғана емес, сонымен қатар басты назарды студенттерде психологиялық ойлай білу іскерлігін қалыптастыруға аударады. Психологияны оқи отырып студент болашақ мамандығына қарамастан адамдардың іс-әрекеттері мен қылықтарын бағалап, талдауда, тұлғаның мінезінің және қабілетінің, темпераментінің ерекшеліктерін, қоғамдағы, ұжымдағы, адамдардың қарым-қатынасындағы әлеуметтік-психолоргиялық құбылыстарды анықтауда психологиялық ойлауға үйренуі қажет.
“Психологияның” оқу пәні ретіндегі ерекшелігі ондағы қажеттіліктің, оқу міндеттерінің, оқуға мотивациясының, әрекеттер мен амалдардың және оқу нәтижесінің болуымен сипатталады. Оқу әрекетіндегі қажеттілік студенттердің теориялық білімді меңгеруге талпынысы ретінде қарастырылады. Оқу міндеті - өнімі міндетті шешу және субъектінің өзгеруі болып табылатын міндет. Оқу әректінің мотиві әр түрлі болуы мүмкін, бірақ ең нәтижелісі танымдық мотив болып табылады. Оқу әрекетін жүзеге асыру - бұл студенттің оқу әрекеті мен амалдарын бірізділікпен орындау. Студенттерде қалыптасқан білім, іскерлік дағды оқытудың нәтижесі болып табылады. Психологияны оқытудағы оқу әрекетінің объектісі психологиялық шындық болады. Психологиялық шындық пен әрекет етудің әртүрлі тәсілдерін игеру оқу әрекетінің пәні болады.


url: http://emirsaba.org/psihologiyani-oitu-edistemesini-peni-tapsirmalari-psihologiyan.html#Оқу_пәнінің_мазмұның_анықтаудың_қисынды-психологиялық_негіздері._____Психологияны_оқыту_әдістемесінің_пәні,_тапсырмалары.


title: Оқытудың белсенді әдістері 1. оқушының

text:
Оқытудыңбелсендіәдістері 1. оқушының іс-әрекеті өнімді, шығармашылық, ізденіс сипат таситын окыту әдістері; 2. оқушының танымдық іс-әрекетін ынталандырушы және қандай да болсын мәселенің шешу жолдары жөнінде еркін пікір алмасуды көздейтін диалогқа құрылған әдістер. Оларга әңгіме, диспут, тақырыптың семинар, ісойын, тренинг жатқызуға болады.
Жоғары мектеп педагогикасында оқытудың белсенді әдістеріне іскерлік ойындар, рольдерді ойнау әдісі, нақты жағдаяттарды талдау, белсенді бағдарламалық оқыту, ойындық жобалау, проблемалық лекциялар, пікірталастарды жатқызады. Белсенді оқыту әдістерінің дәстүрлі әдістерден айырмашылығы оларды қолдану барысында студенттерге берілетін білім «дайын күйінде» берілмейді, студенттердің белсенді әрекетінің арқасында «қол жеткізіледі».


Білім беру тарихындағы кәсіби психологтарды дайындау мәселесі. З.Фрейд мектебі. Пәнді оқытудағы жалпы психологиялық оқулық.
«Психология» термині ХVІ ғасырдың аяғында пайда болды. Дегенмен жан туралы ілім ретінде философия шеңберінде дамып, психологиялық білімдер жиналғаны мәлім. Тіпті көптеген философтар психологта атанды. Олардың қатарында Френсис Бэкон, Джон Локк,т Спиноза, Иммануил Кант, Георг Гегель «Жан феноменологиясы және жан философиясы» Олардың кейбіреулері психологиялық жұмыстар жазды:
ХІХ ғасырда психология ғылымы қарқынды дами бастады. Осы кезеңде психология бойынша көптеген кітаптар мен құралдар жарық көрді. Кәсіби психологтарды дайындау тарихы В.Вундттың 1879 жылы Лейпциг қаласында Әлемдегі алғашқы психологиялық лабораторияны ашуымен бастау алады. Ол соңынан ғылыми зерттеу институтына айналды. Онда көптеген атақты психологтар, соның ішінде атақты Ресей психологы және психиатры Владимир Михайлович Бехтерев білім алды. ХІХ ғасырдың аяғынан бастап психологияда бірнеше ғылыми мектептер пайда бола бастады.
Ең алғаш психологияның пәні мен міндеттерін басқаша қойған психоанализ немесе Фрейдизм болды. Психоанализ психологияның пәні ретінде адам психикасының санасыздық механизмдерін зерттеді. Фрейдтің ойынша,адамдар иррационалды және аморалды күштермен басқарылады. Олардың мінез-құлықтары ішкі күштермен : инстинкттер, түрткілер, қажеттіліктіліктермен басқарылады. Фрейдизмнің базасында тереңдетілген психология қалыптасты:
А.В. Лазурский психологияның дамуына үлкен үлес қосқан орыс психологы.
Эксперименталды психология – психологиялық пәндер құррылатын басқа эксперименталды психология негізін меңгеру психологиялық кез-келген саласын түсінуге қажет.
Ресейде психологиялық дамуы физиология саласынан басталады. И.М. Сеченов «Психологияны кім және қалай дамытады?» деген мақала жазады. «Кім?» деген сұраққа ол: физиологтар, «қалай» деген сұраққа – рефлекстерді зерттеу арқылы деп жауап береді. И.П. Павлов Сеченевтің шәкірті болмаса да оның еңбектерінің әсері терең болды. И.П. Павлов (1903) шартты рефлекстерді ашады. Алғашында оны психикалық деп атаған болатын. В.М. Бехтерев 1907 жылы Санкт-Петербургте Психоневрологиялық институт құрады. Өлкеміздегі психологиялық іргелі ғылыми зерттеулер тек Кеңес өкіметі жылдарында өркен жайып дами бастады. Психология ғылымының дами түсуіне Қазан төңкерілісіне дейінгі он төрт ғасырлы ұзақ мерзімде жасалған ізгілікті алғышарттар басшылық етті. Қазақстандағы психологиялық ой-пікірлердің тарихы Орхан-Енисей ежелгі түркі жазба ескеткіші), Қорқыт-ата, әл- Фараби, Асан- Қайғы, Қадырғали, Жалайри; ғылымның бірден өркендеуіне әсерін тигізді. Қазақстанда психология ғылымы, әсіресе соғыстан кейінгі жылдары елеулі қарқынмен дами бастады. 1946 жылы орта мектептерде логика мен психология оқытыла бастады. Осы кездері қазақ университетінде логика мен психология пәні мұғалімдерін дайындайтын бөлім ашылды. 1951-1953 жылдар арасында осы бөлімді жүзге жуық адам бітіріп шықты. Олардың көпшілігі психологиядан мамандық алып, республиканың жоғары және арнаулы оқу орындарына жолдама алды. Кейбірі кейін психолог – ғалымдардың қатарына қосылды. Соғыстан кейінгі жылдарда психология саласында ұлттық кадрларды даярлауда академик Төлеген Тәжібаевтің (1910-1964) еңбегі айтарлықтай еді. 50-60 жылдары психологияның түрлі салалары бойынша (жалпы, жас, педагогикалық, заң-сот, этникалық, спорт және т.б.) Ұлттық тілде біраз еңбектер жарық көрді. 1946 жылы ҚазПи-де дербес психология кафедрасы құрылып, аспирантура ашылды. Көп ұзамай Қазақ университетінде де психология мамандығы бойынша аспиранттар даярлана бастады. Республикада психология ғылымының дами түсуіне 1973 жылығы Алматыда өткен «Ойлау және қарым-қатынас» атты Бүкілодақтық симпозиумның, сондай-ақ Ақмоладағы республикалық конференция мен Шортандыдағы (Көкшетаудағы) жас психолог ғалымдардың конференциясы, 1980 жылы Алматыда ұйымдастырылған КСРО Психологтар қоғамы Орталық кеңесінің көшпелі сессиясының мәжілісі, 1990 жылы өткен республикалық «Қазақстандағы педагогика және психология ғылымдарының өміршең мәселелері» атты ғылыми-теориялық конференция елеулі орын алды.
Психология пәнін оқу барысында қолданған оқулықтарымыз: Бабаев Жалпы психология(жантану негізлері), Сатыбалды Жақыпов жалпы психология, Амирова Бибиисара «психоллогияны оқыту әдістемесі», Құбығұл Жарықбаев жалпф психология
Достарыңызбен бөлісу: |


Сабақ құрылымы мен жіктелуі. Психология оқыту әдістемесі пәні бойынша сабақ жоспарын дайындау ерекшеліктері.
Сабақ құрылымы деп сабақтың барысында (45 минут) оның құрамды бөліктерінің, кезеңдерінің бір-бірімен ұштасып, белгілі тәртіппен жүзеге асырылуын айтады. Бұл элементтерге мыналар жатады: сабақтың басталуын ұйымдастыру, сабақтың мақсаты мен міндеттерін қою, түсіндіру, бекіту, қайталау, үйге тапсырма беру, сабақтың қорытындысын шығару. Сабақтың типі құрылымдық бөліктерінің бар болуымен және олардың дәйектілігімен белгіленеді.
Сабақтың жіктелуі :
1. Алғашқы сабақ - әр пәннен оқу жылының басында өтетін сабақтар.
2. Кіріспе сабақ - бағдарламаның күрделі тараулары мен тақырыптарынан кейін өтетін бірінші сабақ.
3. Жаңа білімді меңгерту сабағы - жаңа оқу материалы өтетін сабақ.
4. Пысықтау сабағы - өткен оқу материалын пысықтау сабағы.
5.Жаттығу сабағы - оқушылардың білімі мен дағдысын жаттықтыру сабағы.
6.Тәжірибелі сабақ - оқушылардың алған білімін өмірде қолдану жолдарын көрсететін сабақтар.
7. Қайталау-қорыту сабағы - өткен күрделі тараулар мен тақырыптарды қайталау-қорыту сабақтары.
8. Тексеру сабағы - оқушылардың білімін тексеретін сабақтар.
9. Білім сапасын бағалау сабағы - оқушылардың алған білімін бағалау сабақтары.
10. Қорытынды сабақ - оқу жылының ақырында әр пәннің жылдық курсын қорыту сабақтары.
Достарыңызбен бөлісу: |


Орта кәсіби білім беру ұйымдастырудағы пән бойынша бақылаудың формалары: емтихан, коллоквиум, жобалау жұмыстары т.б.
Бақылау көрсеткіштері оқу нәтижесін талдау үшін басты себебі болып табылады. Бақылау мәлеметтері білім алушының іс-әрекет бағасын және нәтижесін қарастырып қана қоймай және де барлық білім беру мекемесінің оқу-тәрбиелік жұмысының жағдайын талдайды. Бақылау білімалушының тұлғалық, оның танымдық қабілеттерінің дамуы үшін үлкен мүмкіндіктер береді. Бақылау түрлеріне қарай: бастапқы, ағымдық, аралық, қорытынды болып бөлінеді.
Бастапқы (диагностикалық) бақылау білім беру процесін табысты басқару үшін қажет. Білімалушының бастапқы даярлық деңгейін анықтауға мүмкіндік береді, соның негізінде оқу материалының рұқсат етілген күрделілігін бағыттайды. Бастапқы бақылаудың талданған деректері оқытушыға оқыту әдістемесіне, дидактикалық материалдарға және т.б. өзгерістер енгізуге мүмкіндік береді.
Ағымдық бақылау оқу материалын меңгеру барысы мен сапасы жөнінде үздіксіз ақпарат алуға, оқу процесіне жедел түрде өзгерістер енгізуге мүмкіндік береді.Ағымдық тексеру – бұл тексеру емес, бұл оқыту, өйткені ол оқу материалын қайталау, шоғырландыру және талдаумен байланысты.
Аралық (мезгілдік) бақылау пән бойынша (тарау, тақырып, модуль және т.б.) үйренушілердің оқу материалын қандай деңгейде меңгергендігін анықтауға мүмкіндік береді. Әдетте оны семестрде 1-2 рет өткізеді.Аралық бақылау түрлері: коллоквиум, бақылау тапсырмалары, реферат, сызба жұмыстар, бақылау жұмыстары. Онда ағымдық бақылау мәліметтері де ескеріледі.
Қорытынды бақылау пәндер тізімі немесе белгілі бір оқу пәні бойынша білімнің қорытынды нәтижелерін анықтайды.Қорытынды бақылау – біріктірмелі. Ол курстан курсқа ауыстыруда және семестрлік емтихан, мемлекеттік емтихан, дипломдық жобаны қорғауда және т.б. жүзеге асырылады.
Емтихан – студенттердің білімін қорытынды тексерудің және бағалаудың арнаулы формасы. Ол (1944 жылдан енгізілген) студенттердің білімін жинақтауға және бір жүйеге келтіруге, оларды оқу жылы бойынша оқуға ынталандырады, оқу жұмысының сапасын арттыруға көмектеседі. Емтихан мен жылдық үлгерім бағаларынан педагогикалық кеңестік шешімі бойынша қорытынды бағалар шығарылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Коллоквиум - «психологияны оқыту әдістемесі» пәнінен мемлекеттік емтихан сұрақтары

text:
Коллоквиум (лат.colloquium) - студенттердің білімін, ғылымға, әдебиетке, өнерге т.б. ынтасын анықтау мақсатында оқытушының студенттермен арнайы әңгімелесуі. Орта кәсіби білім беруорындарда Коллоквиум әдетте лабораториялық жұмыстың, оқу практикасының алдында студенттердің сол жұмыстарды орындауға қажетті теориялық білімін байқау үшін жүргізіледі.
Жобалау әдісінің негізі - студентердің танымдық дағдыларын дамыту, сын тұрғысынан ойлау қабілеттерін дамыту.
Емтиханды өткізуге және ұйымдастыруға оқылатын әдістемелік талаптар. Психологиялық видеофильм: ерекшеліктері, байқау деңгейлері, дайындау кезеңдері. Ғылыми – педагогикалық іс – әрекетінің өнімдері.
Емтихандар жазбаша, тесттік немесе аралас түрінде өткізіледі. Әрбір оқу пәніне сәйкес емтиханды өткізу түрі мен тәртібі факультеттің ғылыми кеңесінде академиялық мерзім басталғаннан кейін бір ай ішінде бекітіледі. Емтиханға аралық бақылау нәтижелерінде алған бағасына сәйкес 50 балдан кем болмасаоқу ақысын төлеуде қарызы жоқ және академиялық демалыста немесе ұзақ уақыт емделуде болмаған жағдайда жіберіледі. Курстық жұмысты орындамаған студенттер сәйкес пәннен емтихан тапсыруға жіберілмейді. Емтихандар өтетін аудиториялар мен дәрісханаларда, дыбыс жазатын жоғары анықтығы бар бейнекамералар орнатылады. Емтихан басталуынан 15 минут бұрын кезекші оқытушы білім алушыларға отырғызу орындарының нөмірлері көрсетілген келу парағына қолдарын қойғызып, орындарына отырғызады. Кезекші оқытушы емтиханға келіп отырған білім алушының жеке басын куәландыру мақсатымен сәйкес құжаттар (жеке куәлік немесе сынақ кітапшасы) бойынша тексеріс жүргізеді. Егер емтихан тапсыруға өзге тұлға келген болса, кезекші оқытушы Ережені бұзылғаны туралы акт толтырады. Емтиханға кешігіп келгендер кіргізілмейді. Емтихан кезінде кезекші оқытушы бекітілген нұсқаулыққа сәйкес студенттердің тәртібін қадағалайды. Емтихан уақыты аяқталғанда кезекші емтихан жұмыстарын жинап, кеңсе-тіркеушіге шифрлеу үшін береді. Емтихан кезінде шпаргалка, ұялы телефон, сөздік, калькулятор қолдануға, бірбірімен сөйлесуге және т.б. тыйым салынады. Осы ереже орындалмаған жағдайда білім алушы емтиханнан шығарылып, сәйкесінше акт толтырылады және пәнге «Ғ» (қанағаттанарлықсыз) бағасы қойылады.


url: http://emirsaba.org/psihologiyani-oitu-edistemesi-peninen-memlekettik-emtihan-srat.html?page=14#Емтиханды_өткізуге_және_ұйымдастыруға_оқылатын_әдістемелік_талаптар._Психологиялық_видеофильм:_ерекшеліктері,_байқау_деңгейлері,_дайындау_кезеңдері._Ғылыми_–_педагогикалық_іс_–_әрекетінің_өнімдері.


Психологияны оқыту әдістемесі пәні бойынша зертханалық және тәжірибелік сабақтардың ерекшеліктері, ұйымдастырылу формалары
Зертханалық жұмыстар - студентке психикалық құбылыстарды, топтағы адамдардың қарым-қатынастарының әлеуметтік-психологиялык механизм ерекшеліктерін, т.б., анықтауға көмектеседі. Зертханалық жұмыстардың негізгі мақсаты психологияны ғылым ретінде танып-білудің негізгі ғылыми жолдарына үйрету. Дәрісте тыңдалған немесе негізгі әдебиеттен оқылған ғылыми ойлар зерттеулер арқылы тексеріліп, студенттің жеке тәжірибесімен бекітілгендіктен, жақсырақ меңгеріледі. Зертханалық жұмыстар арқылы студент тек теориялық жағдайды ғана емес, сонымен қатар кейіннен оның жеке бөліктерден құралған тұжырымдалған теорияға айналуы үшін, шынайы зерттеу негізінде қалай алынатындығын біледі.
Зертханалық жұмыстардың негізгі максаты студенттерді психологияны танып-білуге және олардың өмірлерінде, практикалык әрекеттілігінде ұшырасатын адамдардың психологиялық ерекшеліктеріне зерттеушілік тұрғысынан келуге үйрету, Осыдан психологиялық зерттеудің әртүрлі әдістерін шыңдауға бағытталған тапсырмалар шығады: сауалнама, тестілеу,зерттеулік әңгімелер мен сұхбат жүргізу, сандық мәліметерге, видеоларға талдау жасау, жеке және топтық эксперименттерді ұйымдастыру, алынған мәліметтердің психологиялык интерпритациясы, т. б.
Зертханалық жұмыстардың, тәжірибе көрсеткендей, студенттер тарапынан қызығушылық тудыратын бірнеше тақырыптарын ұсынуға болады.Мысалы:
Тестілеуге арналған тақырыптар: 1. Г.Айзенктың темпераментті анықтау тесті бойынша, Р. Кэттелдің интеллектке бағытталған тесті т.б.
Сауалнама жүргізу тақырыптары: 1. Мектептегі мен ұнататын немесе ұнатпаитын пәндер. 2. Мектеп бағдарламасындағы мен үшін қиын және қиын емес пәндер, 3. Сіздің курсыныздағы студенттер неге осы жоғары оқу орнын таңдады? деген тақырыптар негізінде жүргізуге болады.
Зертханалық сабақ міндеттері мен оларды іріктеуде үлкен қиындықтар тумайды, себебі көптеген әдебиеттерде алуан түрлі әдістемелердің,әсіресе тестердің жиынтығы бар, сондай-ақ практикум бойынша оқу құралдарында лабораториялық сабақтардың дайын сұрақтары мен тапсырмалары берілген.
Лабораториялық сабақ - оқу-зерттеу қызметі кезіндегі студенттердің теориялық-әдістемелік білімдері мен тәжірибелік ептіліктерін қосрлайтын оқытуды ұйымдастырудың формасы.
Лабораториялық жұмыстың мазмұнына:
Нормативті құжаттармен таныстыру;
Психологиялық – педагогикалық жағдайларға талдау беру мен оларды шешу;
Ақыл-ойдың дербес және топтық көрсеткіштерін зерттеу;
Ес, ойлау, қабылдау, қиялдың дербес қасиеттерін шығару;
Жеке тұлғаның дербес ерекшеліктерін шығару;
Диагностикалық әдістемелерді зерттеу.
Лабораториялық жұмыстардың нәтижелілігі студенттердің бірікке жұмысында жатыр. Ал оның нақты бағдары оқытушының әрекетіне байланысты болады. Лабораториялық жұмыста тапсырмалардың дұрыс құрылып анықталуы өте маңызды, себебі ол берілген өзбетті жұмысқа әкеліп, студенттердің ойлау әрекеттерін белсендендіреді және тәжірибелік жұмыс әдістерімен қаруландырады.
Студенттердің бұндай жұмысты өзбетті орындаулары үшін инструктивті карталарды пайдалануға болады. Онда келесі бөлімдер алға шығарылады:
тақырыбы;
жұмыстың мақсаты;
құрылғылар;
қайталауға арналған сұрақтар;
жұмыс барысы;
қорытындылар;
алынған мәліметтерді топпен талқылап, оларды график, сызба, кесте, диаграммалар түрінде бекіту.
Педагогикалық басшылыққа ерекше назар аудару қажет. Оқытудың алғашқы сатыларында жұмысты орындауға арналған танымдық тапсырмалардың нақты және дәл түсіндірілуі үлкен маңызға ие, себебі бұл үрдісте студенттер тапсырмалардың мәнділігін, оны орындаудың бірізділігін ойластырады.
Тапсырмаларды орындау кезінде көптеген студенттерге көмек, әрекеттерінің коррекциясы, аралық нәтижелерді тексеру қажет болады.
Достарыңызбен бөлісу: |


Психолгияны оқытуда қолданылатын ғылыми қағида. Оның пайдаланылуы мен тиімділігі
Принциптер – оқыту үдерісін ұйымдастыру мен өткізуге жетекшілік жасайтын нормативтік талаптар [2, 247-бет]. Оқытудың барлық принциптері өзара байланысты, сондықтан оларды жүйе түрінде қарастырған жөн. Бұл жүйе жалпы дидактикалық және ұйымдастырушылық-әдістемелік принциптерден тұрады. Дидактикада көрсетілген оқыту принциптерінің психологияны оқыту принциптеріне де тікелей қатысы бар екенін айта кеткен жөн. Енді сол принциптерге тоқталайық. Жалпы дидактикалық принциптер– оқу мазмұнын жалпы мақсаттар мен заңдылықтарға сәйкес анықтайтын психологиялық теорияның, концепциялардың негіздері [3, 348-бет]. Олар мынандай принциптер:
-білім берушілік, дамытушылық және тәрбиелеу принциптерінің бірлігі психологиялық білім мен іскерліктер жүйесінің қалыптасуына, жеке тұлғалық қасиеттердің, мінез-құлықтың ерекшеліктерінің дамуына, аса кәсіби-мәнді құндылықтарды тәрбиелеуге мүмкіндік береді;
-оқу үдерісінің мазмұны мен әдістерінің ғылымилық принципі ғылыми психологиялық білім мен психологиялық практика байланыстылығын анықтайды;
-оқытудың практикамен байланыстылығы принципі білім алушылардың шынайы психологиялық үдеріс кезінде психологиялық білімді қолдануын қарастырады;
-жүйелілік пен бірізділік принципі оқыту мен оқуды белгіленген бір тәртіппен жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл принцип психологияны оқыту үдерісінің және мазмұнының қисындық құрылуын талап етеді. Мысалы, психологияны оқытуда алдымен «Психологияның жалпы негіздері» бөлімін, одан кейін «Тәрбие теориясы», «Дидактика» бөлімдерін жалғастырып, «Мектептану» бөлімімен аяқтаған жөн;
-көрнекілік принципі білім алушыларға психология бойынша оқу материалын терең әрі саналы түрде өңдеу үшін оқылатын психологиялық құбылыстар мен нысандарды ұсынады;
-саналылық пен белсенділік принципі білім алушылардың оқу мақсаттарын айқындап, өз жұмыстарын жоспарлап, оқу міндеттерін шешудің тәсілдерін өз бетімен анықтайды, меңгерген білімдерінің мәнін түсінеді. Оқытудағы белсенділік дегеніміз оқудағы жедел ақыл-ойлық және практикалық жақтары мен психология бойынша білім, іскерлік, дағдыларының саналы меңгеру шарты мен нәтижесі болып саналады;
-беріктілік принципі білімнің білім алушылар санасында берік болып қалыптасқанын талап етеді, ол үшін студенттер танымдық белсенділіктерін танытып, оқығандарын практикада жиі қайталап, еске түсіріп отырулары керек;
-бағыттылық принципі психологиялық білім беру мазмұнының болашақ педагог тұлғасын дамытуға әрекет етеді;
-сәйкестілік принципі психологиялық білім беру мазмұнының психологиялық ғылымдардың даму тенденциясына және кәсіби-психологиялық іс-әрекеттердің ұсынған талаптарына педагогтарды даярлау нәтижелерінің сәйкестігін қамтамасыз етеді.
Ұйымдастырушылық-әдістемелік принциптер– психологияны оқыту үдерісінің ұйымдастырушы формалары мен әдістерін анықтайтын ережелер[3, 349-бет]. Енді оларды қарастырайық:
-психологияны оқыту үдерісінің тұтастығы мен бірлігі принципі педагог пен білім алушының іс әрекеттерінің бірлігі мен өзара байланысын көрсетеді;
-оқу жұмыстарының топтық және жекелік формалары мен оқу жұмысының тәсілдерін тең үйлестіру принципі психология мазмұнын меңгертудің тиімділігін арттырады, ол үшін білім алушыларды ұжымдық, топтық, жеке жұмыстардың түрлеріне тарта білу керек. Сонымен қатар білім алушыларды үйірме, клубтар және т.б. жұмыстарына қатыстыру қажет;
-оқуға деген жағымды қатынасты қалыптастыру принципі ғылымның әр түрлі салаларының мәліметтерін пайдалануды көздейді, психологиялық білімдердің өмірдегі практикалық мәнін түсіндіреді.
Достарыңызбен бөлісу: |


Психологияны оқытуда белсенді әдіс тәсілдердің қолданылуы. Әдістерді таңдау мен жүргізу
Оқытудың белсенді әдістері – студенттерді оқу материалын меңгеру процесінде белсенді ойлау және практикалық іс - әрекетке жұмылдыратын әдістер. Оқытудың белсенді әдістері оқытушы мазмұндайтын дайын білімді игеру және оларды қайталау әдістері жүйесін пайдаланудан тұрмайды. Ол ең алдымен белсенді танымдық және практикалық іс - әрекеті процесінде студенттердің білім мен шеберлікті дербес меңгеруіне қатысты болады.
Оқытудың белсенді әдістері ерекшеліктері :
1. Білімді берік, саналы меңгеруге жеткізетін практикалық және ойлау іс - әрекетінің бірлестігі;
2. Танымдық іс -әрекетінің белсенділігі үшін жағдай туғызады;
3. Дәлелдік (себептік) дәрежені көрсетеді;
4. Таным процесі сезімдік және ақыл – ой нәтижесін береді;
5. Таным процесінде жетекшілік етудің әкімшілік стилін теріске шығарып, оқушының студенттермен іскерлік негізіне байланыс орнатуды негіздейді;
6. Шығармашылдықтың жоғары деңгейінде дамуын қамтамасыз етеді;
7. Оқытудың белсенді әдістерін студенттердің өзін - өзі басқару тәрбиесін жинақтауына әсерін тигізеді.
Оқытудың белсенді әдістерін топтастыру. Оқытудың белсенді әдістері оқу процесінің әр түрлі кезеңдерінде пайдалануы мүмкін. Білімді тұңғыш игеру кезінде, білімді бекіту және жетілдіру кезінде, шеберлік пен дағдыны қалыптастыру кезінде. Оқытудың меңгерілген әдістерін белсенді және белсенді емес деп бөлуге болмайды. Танымдық іс-әрекет белсенділігінің алуан түрлі тәсілдерін пайдалана отырып, оқытушы студенттердің танымдық белсенділігін көтеруге қол жеткізеді.
Оқытудың белсенді әдісі мен түрлеріне мынаналарды жатқызуға болады: іскерлік ойындар, проблемалық, студенттердің баяндамалары мен ақпараттық хабарлары, кері байланысты дәрістер, дәріс – диалог, тренинг, дөңгелек столдар, пікірталас, ұжымдық - танымдық, оқу және т.б.
Достарыңызбен бөлісу: |


++++
Арнайы құралдарды пайдалану арқылы психологиялық сабақтарды ұйымдастыру сипаты.
Арнайы құрал-жабдықтарды қолдану арқылы зертханаларда өткізілетін психология сабақтарының түрлері: практикум; зертханалық жұмыстар; тәжірибелер жасау. Зертхана-практикалық сабақтар, практикумдар – оқушылардың мұғалімдер тапсырмалары жəне басшылығында зертханалық тəжірибе жұмыстар орындауына арналған оқу ұйымдастыру формасы. Бұл оқу түрі пəн кабинеттерінде , зертханаларда, шеберханаларда, оқу-тəжірибе алаңдарында, оқушылардың өндірістік бригадаларының қатысуымен өндіріс комбинаттарында өткізіледі.
Зертханалық жұмыстар - студентке психикалық құбылыстарды, топтағы адамдардың қарым-қатынастарының әлеуметтік-психологиялык механизм ерекшеліктерін, т.б., анықтауға көмектеседі. Зертханалық жұмыстардың негізгі мақсаты психологияны ғылым ретінде танып-білудің негізгі ғылыми жолдарына үйрету. Дәрісте тыңдалған немесе негізгі әдебиеттен оқылған ғылыми ойлар зерттеулер арқылы тексеріліп, студенттің жеке тәжірибесімен бекітілгендіктен, жақсырақ меңгеріледі. Зертханалық жұмыстар арқылы студент тек теориялық жағдайды ғана емес, сонымен қатар кейіннен оның жеке бөліктерден құралған тұжырымдалған теорияға айналуы үшін, шынайы зерттеу негізінде қалай алынатындығын біледі.
Зертханалық жұмыстардың негізгі максаты студенттерді психологияны танып-білуге және олардың өмірлерінде, практикалык әрекеттілігінде ұшырасатын адамдардың психологиялық ерекшеліктеріне зерттеушілік тұрғысынан келуге үйрету, Осыдан психологиялық зерттеудің әртүрлі әдістерін шыңдауға бағытталған тапсырмалар шығады: сауалнама, тестілеу,зерттеулік әңгімелер мен сұхбат жүргізу, сандық мәліметерге, видеоларға талдау жасау, жеке және топтық эксперименттерді ұйымдастыру, алынған мәліметтердің психологиялык интерпритациясы, т. б. Лабораториялық сабақ - оқу-зерттеу қызметі кезіндегі студенттердің теориялық-әдістемелік білімдері мен тәжірибелік ептіліктерін қосрлайтын оқытуды ұйымдастырудың формасы.
Семинар сабақтары, практикалық сабақтың бір түрі ретінде және оның тарихы. Семинардың мақсаты мен педагогикалық міндеттері. Семинардың дидактикалық міндеттері. Семинарды даярлау және өткізу кезіндегі оқушы қызметінің мазмұны.
Семинар — практикалық оқу сабақтарының бір түрі.
Семинар- оқу процесін ұйымдастырудың күрделі және көп еңбектенуді талап ететін нысаны, себебі оның нәтижелі өткізілуі тек қана оқытушыларға ғана тәелді емес, көбінесе студенттердің сабаққа өзінше дайындалу дәрежесі мен зор ынта қоюына және олардың белсенділік көрсетуіне тығыз байланысты болды.
"Семинар" сөзі латынның "seminarium" – егу дегенді береді. Білімді «егуші» мұғалім өз оқушыларына пікірін, білімін береді деп ауыспалымағынада қолданылған. Ежелгі грек және римдік мектептерде семинарлар пікірталас, оқушылардың баяндамасы, оқытушылардың қорытындысы түрінде қолданылған. XVII ғ. бастап оқытудың бұл формасы Батыс Европада, ал XIX ғ.-дан ресейлік және қазақстандық университтетерінде таралған.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Семинардың негізгі мақсаты- - «психологияны оқыту әдістемесі» пәнінен мемлекеттік емтихан сұрақтары

text:
«психологияны оқыту әдістемесі» пәнінен мемлекеттік емтихан сұрақтары
жүктеу/скачать
0,57 Mb.
бет
19/92
Дата
06.01.2022
өлшемі
0,57 Mb.
#14181
1
...
15
16
17
18
19
20
21
22
...
92
Байланысты:
Психологияны окыту адистемеси Исатаева (1) (Автосохраненный)
Бұл бет үшін навигация:
Семинарда мынадай педагогикалық міндеттер шешіледі
Семинарды
ң
негізгі мақсаты-
шығармашылық ойлауды дамыту және етуденттің ғылыми көзқарасын танытуда қиындық туғыатын мәселелерде
және пікір айтуға тәрбелеу
Семинарда мынадай педагогикалық міндеттер шешіледі:
- кәсіби
шығармашылық ойды дамыту
;-
танымдық мотивация
;
- оқу жағдайларында білімді кәсіби қолдану:
а) сәйкесінше
ғылымның тілін меңгеру
;
ә) түсініктерді,
ұғымдарды
, анықтамаларды
қолдану дағдылары
;
б) интеллектуалды
проблемалар мен
міндеттерді қою және шешу,
өз пікірін қорғау
, басқа пікірді жоққа шығару іскерліктері мен дағдыларын меңгеру.
жүктеу/скачать
0,57 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
...
15
16
17
18
19
20
21
22
...
92
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


title: Семинардың дидактикалық - «психологияны оқыту әдістемесі» пәнінен мемлекеттік емтихан сұрақтары

text:
- оқытудың заманауи техникалық құралдарын толық мәнді пайдалану.
Семинарды даярлау және өткізу кезіндегі оқушы қызметінің мазмұны -оқушылардың оқу-танымдық іс-əрекеттері көбіне олардың өзіндік жұмыстары негізінде ұйымдастырылады. Семинар желісінде тұңғыш дерек көздерінен, құжаттардан, қосымша əдебиеттерден, оқудан тыс ізденістер барысында алынған оқушылардың білімдері тереңдетіледі, жүйеге келтіріледі жəне бақыланады; дүниетанымдық бағыт-ұстанымдары , бағалау-сұрыптау ой-пікірлері жүйелі бекімге келтіріледі.
Семинар сабақтарының түрлері, оларды өткізу шарттары мен сипаттамасы. Семинар сабақтарын бағалау критерийлері.
Просеминар - бірінші курс студенттерін университеттегі өзіндік жұмыстың ерекшеліктерімен таныстыруға, ғылыми әдебиеттермен жұмыс жасау дағдыларын игеруге бағытталған семинар. Процеминардағы студенттік жұмыстың ерекшелігі - белгілі тақырыптар бойынша эссе дайындау, оларды оқу және талқылау, содан кейін көшбасшының қорытындылары мен бағалауы.
Семинардың өзі - бұл курстың оқу жоспарымен тығыз байланысты және оның жеке, маңызды тақырыптарын терең зерттеуге бағытталған семинар сабағы.
Арнайы семинар - мақсаты белгілі бір мәселені тереңдете зерттеу болып табылатын дәріс курсынан тәуелсіз тақырыптары бар зерттеу типіндегі семинар. Ол жоғары курстарда ұйымдастырылады және осы саладағы маманның басшылығымен өткізіледі.


url: http://emirsaba.org/psihologiyani-oitu-edistemesi-peninen-memlekettik-emtihan-srat.html?page=20#Семинар_сабақтарының_түрлері,_оларды_өткізу_шарттары_мен_сипаттамасы._Семинар_сабақтарын_бағалау_критерийлері.___Просеминар


Семинар сабағын өткізудің тиімділігінің негізгі шарттары мен сипаттамасы: дәріс курсы мен семинар сабағының бірізділікте болуы; семинар сабағының жоспарының болуы; студенттің белгілі бір тақырыпты терең игеруіне қатысты кеңес беру үшін оқытушының әдебиеттерді көп білуі; семинар сабағында студенттер жұмысына қатаң бақылау жасау; уақытты орынды пайдалану; студенттердің жауабын толықтырып, әр сұрақтан кейін қорытындылап отыру.
Семинар сабағын бағалау критерийлері: Мақсатқа бағытталуы:проблема қою, болашақ кәсіби қызметтің материалын пайдалана отырып, теорияны практикамен байланыстыру. Жоспарлау: профильдік пәндермен байланысты негізгі сұрақтарды белгілеу, әдебиет тізімінде жаңа оқулықтардың болуы. Семинарды ұйымдастыру: пікірталасты тудыру және оны өрбіту іскерлігі, барлық жауаптар мен баяндамаларды талдау, оқу уақытының пікірталаспен толықтырылуы, оқытушының өз іс-әрекеті. Семинарды өткізу стилі: қызу пікірталас тудыратын ұтымды сұрақтар қою, ойды да, қызығушылықты да оятпайтын пікірталас. «Студент-оқытушы» қарым-қатынастары:құрметпен қарайды, талап қоятындай, бейтарап. Топты басқару: студенттермен байланысты тез орнатуы, топта өзін сенімді ұстауы, студенттермен әділ және орынды әрекеттесуі, керісінше, өктем дауыс, жұмыста көшбасшыларға сүйенуі, басқа студенттерді енжар қалдыруы. Оқытушының ескерту жасауы: білікті, жалпы немесе ескертулер жасамайды. Студенттердің семинарда жазып алуы: күнделікті, сирек, жазбайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Семинар сабағын өткізудің тиімділігінің негізгі шарттары мен сипаттамасы


«психологияны оқыту әдістемесі» пәнінен мемлекеттік емтихан сұрақтары
Тұлға туралы заманауи психологиялық теориялар тұрғысынан оқыту мен тәрбиелеудің рөлі
жүктеу/скачать
0,57 Mb.
бет
22/92
Дата
06.01.2022
өлшемі
0,57 Mb.
#14181
1
...
18
19
20
21
22
23
24
25
...
92
Байланысты:
Психологияны окыту адистемеси Исатаева (1) (Автосохраненный)
Тұлға
туралы
заманауи психологиялық теориялар тұрғысынан оқыту мен тәрбиелеудің рөлі.
Заманауи психологиялық теориялар тұрғысынан оқыту мен тәрбиелеудің рөлі:
оқушылар бойында ұлтжандылықты
, азаматтылықты және намысқорлық қасиеттерді және
отаншылдық сананы қалыптастыру
, Отанға деген мақтанышқа тәрбиелеу. тұлғаның
жалпыазаматтық құндылығын
, белсенді азаматтық ұстанымын
қалыптастыруға ықпал етуі
, рухани-адамгершілік дәстүрді
сақтау және қайта жаңғырту
; жалпыадамзаттық қасиеттердің
негізінде жан жақты мәдениетті
, өзгермелі өмір жағдайларына бейім тұлғаны қалыптастыру. оқушылардың білім алу уәждері мен танымдық қызығушылықтарын қалыптастыра отырып ойлау мүмкіндіктерін дамыту; өмірге,
адамдарға құрметке тәрбиелеу
; өзін өзі жетілдіру бағдарламаларының көмегімен
мінез құлқын тәрбиелеу
;
салауатты өмір салты
туралы көзқарысын қалыптастыру
, мәдени-спорттық іс шараларға қатысуға тарту.
жүктеу/скачать
0,57 Mb.
Достарыңызбен бөлісу:
1
...
18
19
20
21
22
23
24
25
...
92
©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз
Басты бет
Lessons
Curriculum vitae
Documents


Мемлекеттік білім беру стандарты- білімнің ең төменгі деңгейін реттейтін негізгі параметрлер жүйесі.
“Стандарт” түсінігі латын сөзі негізінде қабылданып, “үлгі”, “өлшем” деген мағынаны білдіреді. Стандарттау сонымен бірге білім саласындағы көптеген жаңашыл қадамдарға байланысты қажет болып отыр. Атап көрсететін болсақ, олар: 1) мектеп оқу процесінің жаңа еркін ұйымдастыру формаларына өтуі; 2) көптеген мектептердің құқықтық дəрежесінің өзгеруі; 3) тың оқу жоспарларының енгізілуі; 4) мектептердің оқу пəндері мен олардың игерілу көлемін өз қалауымен таңдауы; 5) баламалы оқулықтардың қосылуы; 6) оқудың жаңа технологияларының жасалуы; көп деңгейлі жəне жіктемелі оқуға өту.
Жалпы білім беруші мекемелердің білім стандарты үш бөліктен құралады: мемлекеттік, ұлттық – аймақтық жəне мектептік. Стандарттың мемлекеттік бөлігі (инвариант) елдегі білім кеңістігінің біртұтастығы мен тұлғаның əлемдік мəдениет жүйесіне енуін қамтамасыз етеді. Ұлттық – аймақтық елдің жер-жерлеріндегі ерекшелік, талаптарына (ана тілі мен əдебиетіне, жағрафиясына, мəдениет пен өнеріне, еңбек, өндіріс дайындығына жəне т.б.) байланысты анықталады. Мектептік білім мазмұны нақты оқу орнының анайылығы мен бағыт –бағдарына орай оқу пəндерінің енгізілуімен белгіленеді. Стандарттың мемлекеттік бөлігі –бұлжымас, қайта қарастырылуы өте сирек, ұлттық аймақтық жəне мектептік бөліктер- баламалы, оның құрамды бірліктері жүйелі жаңаланып барады.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Псхологиялық тапсырмаларды әдістемелік талдау

text: Психологиялық тапсырмалар адамның өзін жақсы тануға, өзінің күшті және әлсіз жақтарын көруге, дамуы барысындағы қиындық жолдарын белгілеуге көмектеседі. Психологиялық тапсырмалардың тағы бір маңызды міндеті-басқа адамдарды жақсы түсіну. Психологияны оқытуда педагогтардың оқушыларды жақсы тануына, олардың қабілеттіліктері, зейіндерін, қабылдау деңгейлерін, ерекшеліктерін анықтап, дамуына тиімді жағдай жасауына үлкен мүмкіндік береді. Психологиялық тапсырмалар әртүрлі болып келеді Бірақ, сайып келгенде, олардың барлығына ортақ мақсат адамдардың қазіргі заманға сай үйлесімді дамуы барысында кездесетін қиындықтардың алдын алу, олардың білім алуы кезіндегі жас ерекшеліктеріне, жеке бас ерекшеліктері мен қабілет деңгейлеріне байланысты дамуына кедергі келтіретін жағдайларды шешуге көмектесу, дамыту, түзету. Психологиялық тапсырмаларға әдістемелік талдау : Психологиялық тапсырмалардың мақсаты. Мақсат әдістемелік нұсқаудан алынған ба немесе мұғалім өздігінен қойған ба? Өзі қойған жағдайда оның дұрыстығы.мақсаттың орындалуы. құрылымы, уақыттың тиімді бөлінуі, Қолданылған тәсілдердің сабақ мақсаты мен міндеттеріне сәйкестігі, дәлдігі, алыну себебі, тиімділігі.


Психология бойынша практикалық сабақтарды ұйымдастыру мен жоспарлаудың әдістемелік аспектілері
ЖОО-да оқу процесінде практикалық сабақтар (ПС) өткізіледі. Олардың қызхметі – пәнді терең зерттеу. Олардың формалары әртүрлі болып келеді: тіл сабақтары, лабораториялық (зертханалық) сабақтар, семинар сабақтары, практикумдар. ПС студенттердің практикалық міндеттерді шешу үшін алынған білімін қолдану дағдысын қалыптастыруда ерекше орынға ие. ПС-дың мақсаты – дәрісте жалпыланған формада алынған білімді тереңдету, кеңейту, бөлшектеу және кәсіби іс-әрекеттің дағдыларын қалыптастыруға жағдай жасау. Олар ғылыми ой және сөзді дамытады, студенттердің білімін тексеруге мүмкіндік береді және кері байланыс құралы болып табылады. ПС-дың жоспары дәріс курсының жалпы идеяларына және бағытына сәйкес құрылады. ПС-дың әдістемесі әртүрлі, ол оқытушының жеке ерекшелігіне байланысты болып келеді. Дәріс жэәне ПС аралығында студенттердің өздік жұмысы жоспарланады. ПС-дың құрылымы көбінесе бәріне ортақ: - оқытушының кіріспе сөзі;- белгісіз, анық емес материал бойынша студенттердің сұрақтарына жауап беру;- практикалық бөлімі (реферат талдау, пікірталас, есеп шығару, баяндамалар, жаттығу жұмыстары, бақылау, эксперимент және т.б.);- оқытушының қорытынды сөзі.Бұнда жеке тұрғыдан келу және педагогикалық қарым-қатынас ерекше мәнге ие. Студенттер өз мүмкіншіліктерін, қабілеттерін, тұлғалық әлеуетін ашуға мүмкіндік алуы тиіс.


Психологияны оқытуда көрнекі практикалық және интербелсенді әлістерді қолданудың мүмкіндіктері.
Көрнекілік әдісі оқытудың сөздік және тәжірибелік әдістерімен өзара байланыста қолданылады және құбылыстармен, объектілермен оқушыларды таныстырранда олардың сезім мүшелеріне әсер етіп, алуан түрлі сурет, көшірме, сызба арқылы құбылыс, процесс, объектілердің символдық бейнелерін немесе оларды табиғи күйінде қабылдайды. Қазіргі мектепте осы мақсатпен экрандық және техникалық құралдар кең қолданылады. Көрнекілік әдістерін шартты түрде екі үлкен топқа бөлуге болады: иллюстрация және демонстрация.
Иллюстрация әдісі арқылы оқушыларға иллюстрациялық құралдар – атап айтсақ: плакат, кесте, картина, карта, тақтадағы суреттер, үлгілер көрсетіледі.
Демонстрацияның (көрсету) оқыту әдісі ретіндегі ерекшеліктері
Демонстрация әдісі арқылы заттар мен құбылыстар тәжірибе жасау арқылы немесе техникалық құралдардан, кино-фильмдерден, диафильмдерден көрсетіледі.
Әл-Фараби "Оқытудың негізгі әдісі - көрнекілік" деп, оның мақсаттарын, тәсілдерін (түсіндіру, әсерлендіру, есте қалдыру) ұсынады. Оқу материалын меңгеру көп жағдайда оқыту процесінде қолданылатын көрнекі құралдарға және техникалық құралдарға байланысты.
Инновациялық әдістердің негізгісінің бірі-«интербелсенді оқыту әдісі». Бұл әдістің негізгі қағидасы – педагогикалық қарым-қатынас пен қарым-қатынас диалогі арқылы жеке тұлғаны қалыптастырып дамыту.
Интербелсенді әдістер арқылы студенттер төмендегідей білім,білік, дағды, машықтарға үйренеді:
терең ойлану, жеке рефлекциялық қабілеттерді дамыту;
өз идялары мен әрекеттерін талдау және оларға баға беру;
ақпаратты өздігімен түсініп,жан-жақты талдап, таңдап алу;
өздігімен жаңа түсінік пен білім құрастыру;
пікірталастарға қатысыпғ өз ойы мен пікірін дәлелдеу.
Интербелсенді әдістерді оқу процесінде пайдаланудың жұмыс түрлері мен әрекеттеріне
бірлескен жұмыстар
рөлдік және іскерлік ойындар
ақпараттың әртүрлі көздерімен жұмыс жасау (кітап, лекция, интернет,құжаттар)
презентациялар
тренингтер
Интербелсенді әдістің мақсаты тек ақпарат беру ғана емес, студенттердің өздігінен жауап іздеу дағдыларын қалыптастыру. Интербелсенді әдіс өзара әрекеттестіктің алуан түрлері мен міндеттерін қамтиды. Бірақ, қандай әдістер мен тәсілдер қолданылса да, студенттің өмір тәжірибесі мен бұрын меңгерген ұғымдары негізгі білім көзі болып табылады.


Психологияны оқыту үрдісі, оның ерекшеліктері. Оқыту үрдісінің құрылымы. Компонеттері мен қызметтері. Психологияны оқыту заңдылықтары.
Оқыту үдерісінде студенттердің оқу іс-әрекеті ерекше орын алады. Адамның қоршаған ортаның шынайылығын танып білуі оның әрбір өмірлік қадамында, әрбір іс-әрекетінде (ақыл-ой еңбегі, әлеуметтік-пайдалы еңбек, көркем шығармашылығы және т.б.) жүзеге асатындығы барлығымызға аян. Осы орайда таным ерекше сипатқа ие болуы мүмкін. Тек оқыту үдерісінде ғана таным нақты ұйымдасқан, мақсатты бағытталған оқу-танымдық іс-әрекетті білдіреді.
Білім оқыту мазмұнының түйіні екеніні белгілі. Білім алушылардың білімдері негізінде іскерлік пен дағдылары, ақыл-ой және практикалық іс-әрекеттері қалыптасады; білім адамгершілік қағидаларының, эстетикалық талғамдарының және дүниетанымдарының негізі болып табылады.
Психологиялық білімді игеру – әртүрлі әрекеттер мен операциялар жиынтығынан тұратын күрделі үдеріс. Психологиялық жүйелер теориясына(В.П.Беспалько) сүйене отырып, біз таным үдерісінің кезеңдеріне сәйкес келетін психологиялық білімді меңгерудің бірнеше деңгейлерін анықтадық.
Психологиялық білімді меңгеру үдерісі бірнеше деңгейден тұрады. Әрбір деңгейдің өз сипаттамасы бар. Ең төменгі (нөлдік) деңгей түсіну үдерісіне сай болып келеді, ал ең жоғары деңгей (IV) шығармашылық деңгейі деп аталады. Психологияны оқу барысында студенттер бұл деңгейлерден міңдетті түрде өтеді. Олар алдымен психологиялық білімді репродуктивті түрде, содан соң продуктивті және шығармашылық түрде меңгереді. Білім алушылар психологиялық білімді меңгеру деңгейлерін білуі тиіс, өйткені психологияны оқу үдерісінің нәтижесін сол деңгейлермен салыстырукерек.
Психологияны оқыту заңдылықтарыоқыту үдерісінің компоненттері арасындағы байланысты көрсетеді. Заңдылықтардың жалпы және жеке, ішкі және сыртқы, дидактикалық және оқу-танымдық, психологиялық және ұйымдастырушылық түрлері болады. Заңдылықтардың мысалдарын қарастырайық.
Психологияны оқытудың мақсаты мен мазмұны қоғамның тұлғаның білім алу деңгейіне деген талабына байланысты болса, ол – жалпы заңдылық. Психологияны оқытудың нәтижелілігі оқушының саналы түрдегі іс-әрекетіне байланысты болса, бұл – жеке заңдылық.
Психологияны оқытудағы оқу үдерісінің тиімділігі білім беру орындарының материалды-техникалық жағдайына байланысты, бұл - сыртқы заңдылық. Психология бойынша оқу материалын меңгеру тереңдігі мен беріктігі оқушының белсенділігі мен дербестігіне байланысты, бұл - ішкі заңдылықтың мысалы.
Психологияны оқыту қорытындылары білім алушылардың оқытудың мақсатын түсіну мен қабылдауға тура пропорционалды деңгейде болса, бұл - дидактикалық заңдылық. Оқу материалын меңгерудің табысты болуы оқытудың проблемалық деңгейіне байланысты, бұл - оқу-танымдық заңдылық мысалы.
Білім алушының дамуы басқа адамдардың, яғни өзара тура және жанама байланыстағы адамдардың дамуына байланысты болса, бұл - әлеуметтік-психологиялық заңдылық. Оқыту үдерісінің тиімділігі оқытушының ұйымдастыруына және басқаруына байланысты болса, бұл - ұйымдастырушылық заңдылық.
Сондықтан да, психология оқытушысы бірігіп істеген іс-әрекеттің нәтижесі заңдылықтардың әртүрлі типтеріне байланысты екенін анық түсінген жөн.
Достарыңызбен бөлісу: |


Психологияны оқыту ұстанымдары оның сипаттамасы.
Оқыту принциптері әрдайым оқытуда тұрған оқу үдерісінің обьективті заңдылықтары мен мақсаттарын бейнелейді.
Принциптер – оқыту үдерісін ұйымдастыру мен өткізуге жетекшілік жасайтын нормативтік талаптар [2, 247-бет]. Оқытудың барлық принциптері өзара байланысты, сондықтан оларды жүйе түрінде қарастырған жөн. Бұл жүйе жалпы дидактикалық және ұйымдастырушылық-әдістемелік принциптерден тұрады. Дидактикада көрсетілген оқыту принциптерінің психологияны оқыту принциптеріне де тікелей қатысы бар екенін айта кеткен жөн. Енді сол принциптерге тоқталайық.
Жалпы дидактикалық принциптер– оқу мазмұнын жалпы мақсаттар мен заңдылықтарға сәйкес анықтайтын психологиялық теорияның, концепциялардың негіздері [3, 348-бет]. Олар мынандай принциптер:
-білім берушілік, дамытушылық және тәрбиелеу принциптерінің бірлігі психологиялық білім мен іскерліктер жүйесінің қалыптасуына, жеке тұлғалық қасиеттердің, мінез-құлықтың ерекшеліктерінің дамуына, аса кәсіби-мәнді құндылықтарды тәрбиелеуге мүмкіндік береді;
-оқу үдерісінің мазмұны мен әдістерінің ғылымилық принципі ғылыми психологиялық білім мен психологиялық практика байланыстылығын анықтайды;
-оқытудың практикамен байланыстылығы принципі білім алушылардың шынайы психологиялық үдеріс кезінде психологиялық білімді қолдануын қарастырады;
-жүйелілік пен бірізділік принципі оқыту мен оқуды белгіленген бір тәртіппен жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл принцип психологияны оқыту үдерісінің және мазмұнының қисындық құрылуын талап етеді. Мысалы, психологияны оқытуда алдымен «Психологияның жалпы негіздері» бөлімін, одан кейін «Тәрбие теориясы», «Дидактика» бөлімдерін жалғастырып, «Мектептану» бөлімімен аяқтаған жөн;
-көрнекілік принципі білім алушыларға психология бойынша оқу материалын терең әрі саналы түрде өңдеу үшін оқылатын психологиялық құбылыстар мен нысандарды ұсынады;
-саналылық пен белсенділік принципі білім алушылардың оқу мақсаттарын айқындап, өз жұмыстарын жоспарлап, оқу міндеттерін шешудің тәсілдерін өз бетімен анықтайды, меңгерген білімдерінің мәнін түсінеді. Оқытудағы белсенділік дегеніміз оқудағы жедел ақыл-ойлық және практикалық жақтары мен психология бойынша білім, іскерлік, дағдыларының саналы меңгеру шарты мен нәтижесі болып саналады;
-беріктілік принципі білімнің білім алушылар санасында берік болып қалыптасқанын талап етеді, ол үшін студенттер танымдық белсенділіктерін танытып, оқығандарын практикада жиі қайталап, еске түсіріп отырулары керек;
-бағыттылық принципі психологиялық білім беру мазмұнының болашақ педагог тұлғасын дамытуға әрекет етеді;
-сәйкестілік принципі психологиялық білім беру мазмұнының психологиялық ғылымдардың даму тенденциясына және кәсіби-психологиялық іс-әрекеттердің ұсынған талаптарына педагогтарды даярлау нәтижелерінің сәйкестігін қамтамасыз етеді.
Достарыңызбен бөлісу: |


Миға шабуыл технологиясын психологияны оқытуда пайдалану арқылы зейін мен дағды қалыптастыру
Миға шабуыл әдісін 1941 жылы А.Ф.Осборн ұсынған болатын. Миға шабуыл – топ мүшелерінің белгілі бір тақырып бойынша белсенді жұмыс істей отырып, соған қатысты айтылған идеяларын өз ішінде талқылап, ортақ келісімге келгендерін негіздеп жазып ұсыну әрекеті. Мақсаты;Қандай да болмасын ақпарат (мәлімет, проблема, сұрақ) туралы бар білгендерін жазбаша немесе ауызша ой салу.Жаңа сабақ бастар алдында осы әдіс бойынша сұрақ қою арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашуға болады. Тиімділігі:Оқушыға сұрақ қою, проблеманы зерттеуарқылы ой-өрісін дамытады, ойын еркін жеткізеді. Пікірлерінің еркін айтылуы, ешқандай сынға ұшырамау керек, қағазға түсіріліп, талқылау жұмысы болады.
Психологияны оқуға қажетті бағдарламалық құралдар: ұғымы, қызметтері. Ғаламтор желісінің дидактикалық қызметі
Ғылымның қай саласында болмасын техника, жаңа ақпараттық технологияларды бағдарламалық құралдарды қолдану дәстүрге еніп келеді, Оқыту процесіндеде жоғарғы нәтижелі білім кепіліне айналып келеді.
Оқуға қажетті бағдарламалық құралдар –оқыту үрдісін белсендендіру және білім алушының нәтижелі дамуы үшін қолданылатын оқыту обьектісі. Бағдарламалық құралдарды бүгінде оқыту процесінде көрнекі құрал ретінде, оқуда ізденіс аппараты, белсенділік пен ынтаны жоғарылату құралы ретінде қолданып келеді. Бұл педагог жұмысын жеңілдетіп, білім алушылардың қызығушылығымен белсенділігін арттырып, білім нәтижесін жоғарылатудың үлкен мүмкіндігіне айналды. Тақырыпты түсіндіруде, меңгертуде, қайталауда, практикалық сабақты меңгеру барысында маңызы зор. әсіресе оқытушылар арасында кеңінен тараған бағдарламалардың бірі – PowerPoint, ворд, ехсел, т.б.


Арнайы орта оқу орындары оқытушысының психологияны оқыту әдістемесін пайдаланудағы негізгі оқыту түрлері.
Түрлері бұл латын сөзі «форма» тысқы бейне, сырттай көрініс, қандай да нəрсенің құрылымы дегенді білдіреді. Оқуға байланысты форма екі мағынада қолданылады:
1. оқу формасы;
2. оқу-ұйымдастыру формасы.
Дидактикалық категория ретінде оқу формасы оқу процесі ұйымдастырылуының сырттай көрінісін білдіреді. Ол оқу процесінің мақсаттары, мазмұны, əдістері мен құрал-жабдықтарына, материалдық жағдайларына, қатысушылар құрамы жəне т.б. элементтеріне тəуелді.
Оқушылар санына, оқу уақыты мен орынына, іске асыру тəртібіне орай оқу формасы əрқилы болып келеді. Қазіргі арнайы орта оқу орындарында келесідей оқу формалары қалыптасқан: жеке-дара, топтық, , ұжымдық, жұптастық, дəрісханалық жəне дəрісханадан тыс.
Оқу ұйымдастыру формасы – сабақ, лекция, практикалық сабақтар, бақылау сабағы, қорытынды сабақ, кіріспе сабақ, аралас сабақ.
Сабақ – оқу процесін ұйымдастырудың ең тиімді формасы. Бұл оқу барысында педагог дəл белгіленген уақыт аралығында білім алушылардың тұрақты тобымен игерілуі тиіс пəн негіздерін қабылдауына тиімді жағдайлар жасап, қажетті жұмыс түрлерін, құрал-жабдықтары мен əдістерін қолданып, танымдық жəне басқа да іс-əрекеттерді ұйымдастырады, онымен бірге тəрбиелеп, олардың шығармашыл қабілеттері мен рухани күштерінің көзін ашып, жетілдіріп, дамыта түседі.
Əр сабақ негізгі бірліктерден құралады.Олар – жаңа материалды түсіндіру, бекіту, қайталау, білім, ептілік, дағдыларды тексеру. Сабақтан басқа да, жоғары да айтылғандай, оқуды ұйымдастырудың əртүрлі формасы баршылық. Солар арасында аса ерекше көзге түсетіні – дəріс(лекция).
Дəріс – оқу процесінің өзіндік арнайы құрылымымен танылған тəлім-тəрбие формасы. Дəрістің басынан ақырына дейін оқытушы жаңа оқу материалын баяндап, ұсынады, ал оқушылар сол материалды белсенділікпен қабылдайды.
Семинар -меңгеріліп жатқан мəселелер, баяндамалар мен рефераттарды ұжымдық талқылау формасында өтетін оқу дəрісі. Семинарлардың басқа сабақтардан өзгешелігі - оқушылардың оқу-танымдық іс-əрекеттері көбіне олардың өзіндік жұмыстары негізінде ұйымдастырылады.
Зертхана-практикалық сабақтар, практикумдар – оқушылардың мұғалімдер тапсырмалары жəне басшылығында зертханалық тəжірибе жұмыстар орындауына арналған оқу ұйымдастыру формасы. Бұл оқу түрі пəн кабинеттерінде , зертханаларда, шеберханаларда, оқу-тəжірибе алаңдарында, оқушылардың өндірістік бригадаларының қатысуымен өндіріс комбинаттарында өткізіледі.
Емтихан- оқушылар білімін жүйелестіру, анықтау жəне бақылау мақсатында ұйымдастырылатын оқу формасы.
Достарыңызбен бөлісу: |


Психологияны оқыту пәнің теориясы және оқыту әдістері
Психология психологияға қатысты және оның салаларына қатысты теориялар негізін қарастырады. Бұл оның психология ғылымындағы орыны мен ролін айқындайды. Психология бұл жүйенің жалпы теориялық, методологиялық бөлімі.
«Әдіс» термині гректің «methodos» сөзінен аударғанда мақсатқа, күтілетін нәтижеге жету тәсілі деген мағынаны білдіреді. Педагогикалық тәжірбиеде әдістер дидактикалық міндеттерді шешу жолы болып табылады. Дәстүрлі түсінік бойынша оқыту әдістері – бұл оқушыларға білімдер мен іскерліктерді беру тәсілі.
Білімдер мен іскерліктерді алу көзі бойынша оқыту әдістерін жіктеу кең таралған. Осыған сәйкес келесілерін бөледі:


title: Психологияны оқыту пәнің теориясы және оқыту әдістері


Психологияны оқытудың көрнекілік әдістері
Көрнекілік әдістер оқу тәсілі ретінде бейнелік тілді көрсететін құралдар жатады. Көру, есту, тактильді бейнелер сөздік суреттеуді толықтырады және жақсырақ түсінуге әсерін тигізеді.
Көрнекіліктің негізгі 3 түрін ажыратуға болады: заттық, сөздік және суреттік.
Сурет – Көрнекілік түрлері
Психологияны оқытудағы тәжірбиелік әдістер
Практикалық әдістер оқушылардың білімдерді, іскерліктерді және дағдыларды меңгеруге бағытталған практикалық іс-әрекетті білдіреді. Бұл топқа оқушылар естіп қана қоймай, көріп түрлі танымдық әрекеттерді жасайтын әдістер кіреді. Психологияны оқытуда келесі әдістер кіреді:
Осы әдістер мақсатқа сәйкес түрліше қолданылуы мүмкін.
Достарыңызбен бөлісу: |


Тестілеу. Рейтинг. Бағалау және баға. Психологиялық бағалауды ұйымдастырудың әдістемелік негіздері.
Тест сөзі ағылшын тілінен аударғанда «сынақтан өткізу», «тексеру», «зерттеу» деген мағынаны білдіреді. Ең алғаш рет оқушылардың білімін тексеру үшін тестіні ағылшын педагогы Дж. Фишер 1864 жылы қолданды. Тест – адамның ақыл - ой дамуын, қабілеті мен ерік қасиеті т.б. психофизиологиялық сипаттарын сынауға арналып, қалыпқа түсіріліп жасалынған (дайындалған) тапсырмалар жиынтығы.
Ал педагог ғалым В.П.Беспалько білім стандарты туралы ой тұжырымдамаларында оқушылардың игерген білім сапасын тексеру мәселелерін зерттей келе тестке мынадай анықтама берген. “Белгілі дәрежедегі іс әрекетті орындауға арналған тексеру, тапсырмаларын қамтитын білімді игеру сапасының нақты бағасын анықтау құралы тест болып табылады”.
Аралық бақылау - пән бойынша бір бөлімді (модульді) аяқтағаннан кейін жүргізілетін оқу жетістіктерін бақылау түрі болып табылады. Академиялық кезеңнің бір пән шегінде 2 реттен кем өткізілмейді (теориялық оқытудың 8-ші және 15-аптасында).
Бағалау — оқыту нәтижесін анықтау үшін қолданылатын тәсіл, оқушының берілген тақырыпты меңгерудегі кемшіліктерін жоюда, оның үлгерімінің нәтижелі болуына ықпал ететін фактор. Бағалау, көбінесе, баға қоюдың синтездік түрі (1-ден 5-ке дейінгі ранг) арқылы жүзеге асады. Сондай-ақ, мектеп тәжірибесіндегі бағалау баға қоюмен ғана шектелетін тәсіл емес, ол материалды меңгеру, меңгермеу фактісімен қатар оның себептерін анықтауға мүмкіндік беретін оқытудың маңызды құрамды бөлігі болып табылады.
Достарыңызбен бөлісу: |


Педагогикалық бағалау жүйесінің әдіснамалық негізі ретінде В.П. Беспальконың критериалдық-бағдарлы оқыту технологиясы шыққан . Оның критериалды бағалау теориясындағы негізгі ережелер дәстүрлі білім беру процесінде оқу шарттарының параметрлері әрдайым тіркелген (барлығына бірдей оқу уақыты, ақпаратты беру амалы және т.б.), ал тіркелмеген болып оқу нәтижелері қалуда жүргені негіз ретінде алынған.
Психологиялық бақылаудың қызметтері.
. Диагностика (гректің "айқын", "анық" білім деген мағынада қолданынады). Диагностика - зерттелетін объекті немесе үрдіс туралы алдын-ала ақпарат алудың жалпы тәсілі. Психология ғылымында кеңінен таралған негізгі диагностикалық әдістерге бақылау және эксперимент жатады. Бақылау адамның психикалық өмірін зерттеу әдісі ретінде психологияда жиі қолданылады. Бақылаудың көмегімен жеке психикалық үрдістерді (ес, зейін, ойлау), жеке тұлғаның психикалық қасиеттерін зерттейді, олар сырттай әртүрлі адамзаттың іс-әрекеттері (еңбек, оқу, ойын), психикалық қалпы (көңіл-күй, эффект) түрінде аңғарылады. Бақылау әдісі адамның психикасының, сыртқы көрінісін зерттеу табиғи өмір жағдайында іске асады. Зерттеуші адамдардың іс-әрекеті мен қылықтарын бақылау арқылы олардың психикалық өмірінің ерекшеліктері туралы бағалай алады, демек, сыртқы объективтік факторлардан адамның ішкі субъективтік дүниесін түсінуге бағытталады. Психологиялық бақылау мақсатты болуы қажет: бақылаушы кімді не үшін бақылайтынын нақтылы білуі және түсінуі керек. Олай болмаса, бақылау кездейсоқ деректерді жинақтауға айналады. Психологиялық бақылау белгілі жоспармен немесе бағдарламамен жүргізілуі тиіс. Бақылау бағдарламасы бақылаушыны күні бұрын дайындалған зерттеу мәселелері және деректермен қамтамасыз етеді. Белгіленген жоспарсыз немесе бағдарламасыз бақылаудың негізгі бағыты жойылады, соның салдарынан адамның психикалық іс-әрекетінде негізгі және маңызды жағы назардан тыс қалуы мүмкін. Бақылауды бір жүйелі жүргізіп отыру керек. Бір жүйелі бақылау бақылаудың тұрақты жағдайын сақтауға мүмкіндік береді, сонымен қатар бақыланатын деректердің арасында тығыз байланыс жасауға жағдай тудырады.Психологиялық бақылау, ереже бойынша, ұзақ уақытты қажет етеді. Бақылау неғұрлым ұзақ мерзімге жүргізілсе, соғұрлым бақылаушы мол деректер жинақтауға мүмкіндік алады, яғни тереңірек және сенімдірек психологиялық қорытынды жасайды. Көп жағдайда ұзақ мерзімді бақылау шәкірттердің жас ерекшеліктерін зерттеуде қолданылады, мәселен, тілі мен ойлауын дамыту ерекшеліктері, эмоциялық ерекшеліктері мен ерік-жігер іс-әрекеттері, қызығуы мен бейімділігі, мінез бітісі мен қабілеттілігі


Психологияны оқытуда қолданылытын әр түрлі технологиялар. Дәстүрлі оқыту технологиясы.
Технология – қандай да бір істе, шеберлікте, өнерде қолданылатын тәсілдер жиынтығы. Педагогикалық технология–педагогтардың басқаруымен жүзеге асатын оқытудың тәсілі. Бұл арада мұғалімдердің жұмысы–оқушыларды белсендіру, ынталандыру, оқу әрекетін тиімді ұйымдастыру қызметінде көрінеді. Саралап деңгейлеп оқыту Қараев Ж.А.,Кобдикова Ж.У. Модульдік оқыту технологиясы Жампеисова М.М. Дамыта оқыту технологиясы Тұрғымбаев Т.,Эльконин Д.Б. Давыдов В.В.,Зайцев В. Проблемалық оқыту технологисы Монахов М. Жобалау әдістемесі Дж. Дьюи Сын тұрғысынан ойлау Джинни, Л. Стил, С.Крутис, Ч.Темпл Интерактивті оқыту технологиясы Я.А. Каменский Оқытудың дәстүрлі технологиясы деп ең алдымен XVII ғасырда дидактика принциптерінде қалыптасқан, Я.А. Коменский негізделген және қазіргі дейін дүниежүзі мектептерінде басым көпшілігі қолданылатын оқытуды класс – сабақтық ұымдастыру деп түсінеді. Дәстүрлі класс – сабақ технологияларының аса көрнекті белгілері ол : оқушылардың таным кабілеттері және жас мөлшері шамамен бір деңгейді құрайды; сыныптағы оқушылар құрамының әр кез тұрақты болуы; сыныптағы сабақ ортақ жылдық жоспармен оқу бағдарламалары на,оқулыктарға негізделген, құрастырылған кестемен жүргізіледі Оқушылар мектепке жылдың бір мезгілінде, белгілі бір сағатта барады: оқытудың негізгі бірлігісабақ. Сабақ бір пәнге негізделеді; сабақ барысында жоспарланған тақырып кеңінен түсіндіріледі Дәстүрлі оқыту технологиясының кемшілігі Дайын білімді хабарлайды, оқушы орындаушы, мұғалім басқарушы болады.


Семинар сабақтарында білім алушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру.
Колледж және жоғары оқу орнындағы оқытудың басты міндеті – өз бетімен жұмыс жасау, шешім табу, ойлау іскерліктерін дамыту. Кредиттік жүйе ойынша өзіндік жұмыстарға бөлінетін сағат санының көбеюі, білім алушының танымдық өзбетілігін және олардың әдебиет көздерімен жұмыс істеу дағдысын
қалыптастырады. Педагогикалық жүйе ретінде қалыптасқан студенттердің
өздігінен орындайтын жұмыстары олардың танымдық белсенділігін, шығармашылық қабілетін арттырып, оларды тиянақтылыққа, ұстамдылыққа, бастаған істі аяғына дейін жеткізуге тәрбиелейді. Шебер оқытушы өзіндік ойдың пайда болуына жағдай жасап, оны қолдайды, ойдың зияткерлік құқығын
сақтайды, әрбір нәрсеге өз күшімен, еңбегімен, белсенді іс-әрекетімен жету дағдысын дамытады. Кітаппен жұмыс, кітапханада жұмыс, пікірталастар, өздік тәжірибелер, проблемалық міндеттерді шешу, ғылыми әдебиетті, журналдарды оқу, пікір алмасу, өлең, мақала, шығарма, баяндама жазу – бұл білім алушылардың қабілеттерін дамытуды қамтамасыз ететін еңбек түрлері. Сондай
оқытудың бір түрі – студенттердің өзіндік жұмысы. тапсырмалар жасауда
адамдардың интеллектуалдық сапаларынан шығу керек. «Жай ойлайтындар» бар, «жылдам қабылдайтындар» бар, «идеяны тудырушылар» бар, «идеяны орындаушылар» бар. Біреулер жеке жұмысты таңдаса, басқалары – ұжымда жұмыстануға бейім болып келеді.
Жалпы оқушылардың өзіндік жұмысы - оқу іс-әрекет тұрғысынан, сыныптық оқу іс-әрекетін дұрыс ұйымдастыруға негізделеді. Соның ішінде бұл мұғалімнің сыртқы қадағалауынан оқушының өзін-өзі қадағалауына және де сыртқы бағалаудан оның өзін-өзі бағалауының қалыптасуына өтуі мен олардың байланысына қатысты және бұл, өз кезегінде, мұғалімнің бақылау мен бағалауды жетілдіруін ұйғарады.
Достарыңызбен бөлісу: |


Психологияны оқыту әдістемесіндегі білім объектісінің мазмұны және құрылымы.
Психологияны оқыту әдістемесі пәні интеграцияланған болып табылады. Ол оқытудың жалпы әдіснамалық және дидактикалық заңдылықтарын, сондай-ақ психологияны оқытудың ерекше ерекшеліктерін, педагог пен білім алушылардың жас, гендерлік және жеке-психологиялық ерекшеліктерін қамтиды.
Біздің білім беру жүйесі үшін дәстүрлі түрде кез келген пәнді, соның ішінде Психологияны оқыту оқытудың түрлі ұйымдастырушылық формаларының көмегімен өмірлік тәжірибені беру болып табылады. Содан кейін оқу материалы толықтырылады, жүйеленеді және семинар сабақтарында немесе сабақтарда бекітіледі, содан кейін бақылау формаларымен білімді, шеберлікті және дағдыларды меңгеру деңгейі анықталады. Оқыту кезінде педагог пен білім алушылар арасында субъектілік-Объектілік байланыс орнатылады. Педагог оқу материалының көлемі мен мазмұнын, оқытудың әдістері мен түрлерін анықтайды, ал білім алушы көбінесе оқу материалын пассивті меңгереді.
Психологияны оқыту әдістемесі құрылымының критерийі бойынша міндеттерді тұжырымдауға болады. Оқыту әдістемесі мынадай бөлімдерден тұрады:
Психологияны оқыту әдістемесіне кіріспе;
психология дидактикасы;
студенттер мен оқушылардың психология бойынша өзіндік жұмысын ұйымдастыру әдістемесі;
ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдастыру әдістемесі;
психология құралдарымен тәрбие жұмысының әдістемесі;
халықты психологиялық ағарту әдістемесі;
Психологияны оқыту процесінде оқу тобында педагогикалық өзара іс-қимылды дамыту;
психология оқытушысының педагогикалық шеберлігі әр бөлім бойынша нақты міндеттерді тұжырымдауға болады.
Психологияны оқыту әдістемесі оқу пәні ретінде Психологияны оқыту заңдылықтарын, сондай-ақ оқытуды ұйымдастырудың аудиториялық (сыныптық) формаларын, психологияны, психология бойынша әдебиетпен өзіндік жұмыс әдістемесін, психология бойынша ғылыми жұмысты ұйымдастыру әдістемесін және т. б. зерттейтін тұлғалармен аудиториядан тыс (сыныптан тыс) жұмысты сипаттауды қамтиды. Сабақты жіктеген кеңес дидактигі И.Н.Казанцев болды, ол мазмұны, өткізу тәсіліне байланысты жіктеді.
Мазмұны бойынша, мысалы математика сабағы – арифметика, алгебра, геометрия және тригонометрия бөлінсе, өткізу тәсілі бойынша сабақ былай жіктеледі: экскрусия (саяхат) – сабақтар, кино сабақтар, дербес жұмыс сабақтары және т.б.
Жұмыстың мазмұны мен танымдық іс-әрекеттің сипатына байланысты сабақ түрлері былай жіктеледі:
кіріспе;
материалмен алғаш таныстыру сабағы;
жаңа білімді игеру;
алынған білімді практикада қолдану;
дағдылар сабағы;
бекіту,қайталау және талдау;
бақылау;
аралас немесе комбинирован.
Негізгі сабақ түрлері мыналар:
аралас;
жаңа білімді оқу сабағы;
жаңа іскерліктерді қалыптастыру сабағы;
өткенді талдау және жүйелеу сабағы;
бақылау және білім, іскерлікті түзету сабағы;
білім, іскерлікті практикалық қолдану сабағы.
(Г.И Шукина, В.А Онищук, М.И Махмутов)
Сбақ құрылымы - оның ішкі құрлысы, жеке этаптарының жүйелілігі. Каменский мен Гербарт классикалық төрт бөлікті сабақ құрылымының негізін салушылыр.
оқылғанды қайталау;
жаңа білімді алу, жаңа іскерліктерді қалыптастыру;
бекіту, жүйелеу, қолдану;
үйге тапсырма.
Сабкақ түрлерінің құрылымы үш бөлімнен тұрады:
ұйымдастыру жұмысы (1-3 мин)
негізгі бөлік (қалыптастыру, игеру, қайталау, бекіту, бақылау, қолдану) (35-40 мин)
қорытынды жасау және үйге тапсырма (2-3 мин)
4.Дәстүрлі емес сабақтар
Достарыңызбен бөлісу: |


Дамыта оқыту теориялары ( Л.С. Выготский, Н.Н. Данылов, Д.Б. Занков) Ю.К. Бабанскийдің оқытуды оңтайландыру теорияларының психологияны оқытуда пайдаланылуы.
Қазіргі кезде білім беру үрдісінде 50-ден астам жаңа технологиялар қолданады екен. Соның ішінде дамыта оқыту технологиясы - күрделі құрылымды біртұтас педагогикалық жүйе. Оның нәтижесінде әр оқушыны өзін-өзі өзгертуші субьект дәрежесіне көтерілуі көзделді. Дамыта оқыту идеясын алғаш 1959 жылы қолға алған академик Л.В. Занков болды. XX ғасырда бұл теорияның негізін салған орыс ғалымдары: А.С.Выготский, Д.Б.Эльконин, Л.В.Занков, В.В.Давыдов т.б. Дамыта оқытудың басты мақсаты: баланы оқыта отырып, жалпы дамыту. Бала бойына еркіндік, мақсаткерлік, ар-намыс, мақтаныш сезім, дербестік, адамгершілік, еңбексүйгіштік, белсенділік т.б. қасиеттерді дамыту. Л.В.Занковтың дамыта оқыту жүйесі: Жеке адамның жоғары дәрежеде дамуы, жан-жақты гармониялық даму үшін негіз жасау. Д.Б. Эльконин, В.В. Давыдовтың дамыта оқыту технологиясы: Теориялық ой мен сана қалыптастыру; балаларда білім, білік, дағдыны қалыптастырып қоймай, ой әрекетінің әдістерін де қалыптастыру; Дамыта оқытудың дәстүрлі оқытудан айырмашылығы: көздеген мақсатында, мәнінде, мазмұнында дамытушылардың негізгі факторында. Мұғалімнің ролі мен атқаратын қызметінде, әдіс-тәсілінде. Дамыта оқыту технологиясы: балаға өз бетінше ойланып қорытынды жасай білуге, сыртқы ортамен қарым-қатынас жасауға үйренуге машықтандырады, теориялық мәселелерді, практикада қолдана білуге баулыйды, шығармашылық ізденіс әдістерін игеруге көмектеседі. Дәстүрлі оқытуда мұғалім еңбегінің «жатықтығы» мұғалімнің қойған сұрақтарына оқушының тез, дұрыс жауап берулерімен, тапсырмаларды бұлжытпай орындауымен, тыныш отырып тәртіп сақтауларымен өлшенеді.
Оқытуды оңтайландыру деп оқушылар мен мұғалімнің уақыт шығынын аз жұмсап, білім алудың тәрбиелеудің және дамытудың қорытындыларын ең үлкен мүмкіндігінше жеткізетін оқу процесін жоспарлау мен ұйымдастыру жүйесін айтады. Ең тиімді әдістерді таңдау, мүмкіндікті жоғары дәрежеде қолдану, тиімді әдіс, жоспар құру, уақыт үнемділігі, ең тиімді, сапалы оқу құралын таңдау, бағалау.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Дамыта оқыту теориялары ( Л.С. Выготский, Н.Н. Данылов, Д.Б. Занков) Ю.К. Бабанскийдің оқытуды оңтайландыру теорияларының психологияны оқытуда пайдаланылуы


Психологияны оқытуда емтиханды өткізуге және ұйымдастыруға оқылатын әдістемелік талаптар.
Емтихандар жазбаша, тесттік немесе аралас түрінде өткізіледі. Әрбір оқу пәніне сәйкес емтиханды өткізу түрі мен тәртібі факультеттің ғылыми кеңесінде академиялық мерзім басталғаннан кейін бір ай ішінде бекітіледі. Емтиханға аралық бақылау нәтижелерінде алған бағасына сәйкес 50 балдан кем болмасаоқу ақысын төлеуде қарызы жоқ және академиялық демалыста немесе ұзақ уақыт емделуде болмаған жағдайда жіберіледі. Емтихандар өтетін аудиториялар мен дәрісханаларда, дыбыс жазатын жоғары анықтығы бар бейнекамералар орнатылады. Емтихан басталуынан 15 минут бұрын кезекші оқытушы білім алушыларға отырғызу орындарының нөмірлері көрсетілген келу парағына қолдарын қойғызып, орындарына отырғызады. Кезекші оқытушы емтиханға келіп отырған білім алушының жеке басын куәландыру мақсатымен сәйкес құжаттар бойынша тексеріс жүргізеді. Емтиханға кешігіп келгендер кіргізілмейді. Емтихан кезінде кезекші оқытушы бекітілген нұсқаулыққа сәйкес студенттердің тәртібін қадағалайды. Емтихан уақыты аяқталғанда кезекші емтихан жұмыстарын жинап, кеңсе-тіркеушіге шифрлеу үшін береді. Емтихан кезінде шпаргалка, ұялы телефон, сөздік, калькулятор қолдануға, бірбірімен сөйлесуге және т.б. тыйым салынады. Осы ереже орындалмаған жағдайда білім алушы емтиханнан шығарылып, сәйкесінше акт толтырылады және пәнге «Ғ» (қанағаттанарлықсыз) бағасы қойылады.


Заманауи психологияға қойылатын қойылатын кәсіби-тұлғалық талаптар. Мектеп психологы мәдениеті. Психологтың кәсіби құзіреттілігі.
Психолог тұлғасына ұсынылатын талаптардың ішінен келесі сипаттамаларды бөліп көрсетуге болады: психолог жалпы жоғары қабілеттерге ие болуы, зерек, ақылды, бостан ойлайтын, тереңнен ойлайтын сарапшы, тәжірибелі болу керек. Психолог әлеуметті белсенді, адамдармен жұмыс жасауды ұнату, әлеуметке тану (құптау), адамдарға қайрымдылықпен қарау, белсенді топтарды тез құрайтын, жоғары дамыған байланыс құзыреттілікке ие болуы қажет. Сондай «тамаша» психолог неше түрлі субъектілермен өзара іріктеу сұрақтарына құзыретті, жеке мүддені топтық мүдделерге бағындыратын, ар-намысты, адал, борыш пен жауапкершілік сезімі бар, күшті, қайратты болуы тиіс. Ол батыл, тәжірибелік сұрақтарды тез шешеді. Осы талаптар үлгі болып қарастырылады, жалпы бағдар болып саналады.
Психолог тулғасына қойылатын талаптарды келесі сипаттамалар бойынша көрсетуге болады:(Р.В. Овчарова).
1. жоғары ақыл – ой қабілеттері;
2. адамдармен жұмыс жасауға ,белсенді топтарды оңай құрастыруға бейім;
3. есте сақтау қабілеті жоғары;
4. бірлескен іс - әрекеттерді жақсы көру, жауапкершіл, өзіне бағындыра алу,практикалық сұрақтарды тез шеше алатын; Психолог - білім беру мекемелері ұжымына кәсіби психологиялық мәдениетті алып келетін маман. Маман ретінде психологтар процестің жанама түрде де жүруіне себепші болуы ықтимал: өз әрекеттерімен, мінез-құлқымен, адамдарға, өмірге деген өз қатынастарымен. Құзіреттілік - жеке тұлғаның теориялық білімі мен практикалық тәжірибесін белгілі бір міндеттерді орындауға даярлығы мен қабілеті. Кәсіби білімді маманның құзіреттілігі сол маманның жеке тұлға ретіндегі қасиеттерінің және ішкі психикалық жағдайларының күрделі жүйесі, оның кәсіби қызметі мен қабілетін іске асыру[2]. Демек, жаңа формацияда білім беру саласының барлық процесінде қызмет ететін педагог-психологтардың кәсіби біліктілігіне қойылатын талап жоғары.
Проблемалық оқыту теориясы (А.Данилов, М.Н.Махмутов, М.И.Скаткин, И.Я. Лернер.) Писхологияны оқытуда проблемалық оқыту арқалы дәріс-әңгіме ұйымдастыру Проблемалық оқыту технологиясы - оқушылардың іс-әрекеттік белсендіру және күшейту негізіндегі педагогикалық технологиялардың бірі.
Проблемалық оқыту - проблемалық ситуация туғызу мен оқушылардың оқу проблемасын дербес шешулері бойынша іс-әрекеттерін басқару болып табылатын оқыту түрі. Проблемалық оқыту теориясын В.Т. Кудрявцев, И.Я.Лернер, М.И.Махмутов, А.М.Матюшкин, М.Н.Скаткин өз еңбектерінде жан-жақты зерттеген. Проблемалық оқыту теориясының негізін қалаушылар оқудағы ойлану қызметі тек қана жаңа білімді меңгеріп қана қоймай, сол мақсатқа жетудің жаңа тәсілдерін де үйрену деп есептейді.
М.И.Махмутов: «Білім мен білім алу әрекеті арасындағы өзара байланыс оқушы өзі білмейтін нәрсемен танысқанда, оны түсінуге тырысқанда пайда болатын қайшылықтардан шығу жолын іздегенде ғана тығыз болады. Өйткені, ол жаңа білімді игеру барысында ізденіс жасап, әрекет етеді», - деп көрсетеді.А.М.Матюшкиннің анықтамасы бойынша, «оқытудағы ойланудың негізгі қызметі тек қана жаңа білім алып, жаңаша әрекет етуге мүмкіндік беретіндігінде. Проблемалық оқытудың мақсаты – ғылыми таным нәтижелерін, білімдер жүйесін ғана меңгеріп қоймай, сонымен бірге бұл нәтижеге жету жолының өзін де, процесін де меңгеру, оқушылардың таным дербестігін қалыптастырып, оның шығармашылық қабілеттерін дамыту Проблемалық оқытудың міндеттері: - оқушылардың білім жүйелері мен ақыл-ой және практикалық қызмет тәсілдерін меңгерту; - танымдық дербестігі мен шығармашылық қабілеттерін дамыту;- оқушылардың өз бетінше ойлау қабілеттерін дамыту
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/psihologiyani-oitu-edistemesi-peninen-memlekettik-emtihan-srat.html?page=39#Проблемалық_оқыту_теориясы_(А.Данилов,_М.Н.Махмутов,_М.И.Скаткин,_И.Я._Лернер.)_Писхологияны_оқытуда_проблемалық_оқыту_арқалы_дәріс-әңгіме_ұйымдастыру_Проблемалық_оқыту_технологиясы

title: Заманауи психологияға қойылатын қойылатын кәсіби-тұлғалық талаптар. Мектеп психологы мәдениеті. Психологтың кәсіби құзіреттілігі


title: Жалпы психологияның негізгі бөлімдері

text:
Жалпы психологияның негізгі бөлімдері.
Жалпы психология мынадай бөлімдерге бөлінеді.
Еңбек психологиясы - адамның еңбек ету әрекетінің психологиялық ерекшеліктерін, еңбекті ғылыми тұрғыда ұйымдастырудың психологиялық аспектілерін зерттейді және психология ғылымының жеке салалары болып табылатын бірнеше бөлімдерден тұрады: инженерлік психологиясы, авиация психологиясы, ғарыш психологиясы.
Педагогикалық психология - адамға білім және тәрбие берудің психологиялық заңдылықтарын зерттейді. Ол оқушылардың ақыл-ойы мен ойлау жүйесін, дағдыларын қалыптастырудың, олардың оқу материалдарын меңгеруі мен ұстаз-шәкірт арасындағы өзара қарым-қатынастарды реттеудің түйінді мәселелерін қарастырады. Педагогикалық психология келесі реттегі тармақтарға бөлінеді: а) оқыту психологиясы - дидактиканың психологиялық негіздерін, оқыту мен білім берудің негізгі әдістемелік мәселелерін, балалардың ақыл-ойын қалыптастыру сияқты өзге де мәселелерін зерттейді; ә) тәрбие психологиясы - гуманистік және әлеуметтік тәрбие мәселелерінің психологиясын зерттеп, оқушылар ұжымының, еңбекпен түзету педагогикасының психологиялық негіздеріне қатысты мәселелерді қарастырады.
Медициналық психология - дәрігердің іс-әрекетінің және аурудың мінез-құлқының аспектілерін зерттейді.
Заң психологиясы - құқыққа қатысты мәселелерді реттеу және оларды тәжірибе жүзінде қолданудың психологиялық мәселелерін зерттейді.
Әскери психологиясы - әскери әрекеттер кезіндегі адамның мінез-құлқын, басшылар мен олардың қарамағындағылар арасындағы қатынастардың психологиялық жақтарын, әскери азаматтардың отаншылдық қасиеттерін қалыптастыру, психологиялық насихаттың және кері насихаттың тәсілдерін және т.б. мәселелерді зерттейді.
Спорт психологиясы - спортшылардың іс-әрекетіндегі психологиялық ерекшеліктерін қарастырыды.
Арнайы психология. Бұл адам дамуының бірқалыпты даму жолынан ауытқуын, ми ауруына шалдыққандардың психикалық күйзелістері мен осы саладағы әр қилы аурулардың себептерін қарастырады. Арнайы психологияның мына тармақтары, атап айтқанда: олигофренопсихология - ми зақымы ауруымен туған адам психологиясының дамуын, сурдопсихология - саңырау не керең болып туған балалар психикасын, тифлопсихология — нашар көретіндер мен соқырлардың психологиялық дамуын зерттейді.
Салыстырмалы психология —мұнда адам мен хайуанаттар психикасын салыстыра отырып зерттейді.
Әлеуметтік психология - адам мен қоғам арасындағы қатынас мәселелерімен айналысады. Бұл сала адамдардың белгілі бір негізде ұйымдасқан топтары мен кездейсоқ топтары арасындағы өзара қарым-қатынастағы психологиялық құбылыстардың сырын зерттейді.
Достарыңызбен бөлісу: |