Lesson Study бойынша бірлескен жұмыс ережесі
1.Lesson Study қалай өткізіледі? Қандай мақсатпен?
2. Ол қалай жоспарланады? Зерттеу үшін оқушылар қалай таңдалады?
3.Lesson Study жүргізілген соң ол қалай талқыланады?
Топтық жұмыс
Бейнеролик
Сергіту сәті
В
А
С
e/ оқушылар үшін оқу нәтижелері (А)
|
А- Салимбек Аққу
Шәкәрім өмірі, шығармашылығымен өз бетімен , оқулықтағы және оқулықтан тыс мәліметтермен танысады, алған білімдеріне өз бетімен талдау жасай алады
|
f/ оқушылар үшін оқу нәтижелері (В)
|
В-Мустажап Елдос
Шәкәрім өмірі мен шығармашылығы туралы тақырыпты өз бетімен меңгереді. Өз бетімен жоспар құра алады
|
g/ оқушылар үшін оқу нәтижелері (С)
|
С-Құрмаш Ұлжан
өз бетімен жұмыс жасайды, Шәкәрім өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметті оқулықтан өз бетімен меңгереді.
|
№1 Зерттеу сабағы
Үлгерімі жақсы (А)
Үлгерімі орташа (B)
Үлгерімі нашар (C)
Таңдап алған тақырып бойынша сіздің оқушыларыңыздың үлгерімі туралы не білетініңізді жоғарыдағы нысандарға жазыңыз.
Оқушылардың жоспарлары
Өте жақсы түсіндім. Мен үшін қызықты болды
Мен сабақты жақсы түсіндім
Тақырып бойынша әлі де ізденуім керек
Баршаңызға сәттілік!
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-ahual-intimatastita-topa-bolinedi-kok-tsti-roza.html?page=7#Оқушылардың_жоспарлары___Өте_жақсы_түсіндім._Мен_үшін_қызықты_болды___Мен_сабақты_жақсы_түсіндім

title: Lesson Study бойынша бірлескен жұмыс ережесі


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-ahual-intimatastita-topa-bolinedi-kok-tsti-roza.html?page=7#С-Құрмаш_Ұлжан__өз_бетімен_жұмыс_жасайды,_Шәкәрім_өмірі_мен_шығармашылығы_туралы_мәліметті_оқулықтан_өз_бетімен_меңгереді.


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-ahual-intimatastita-topa-bolinedi-kok-tsti-roza.html?page=7#Шәкәрім_өмірі,_шығармашылығымен_өз_бетімен_,_оқулықтағы_және_оқулықтан_тыс_мәліметтермен_танысады,_алған_білімдеріне_өз_бетімен_талдау_жасай_алады


title: Психологиялық ахуал Ынтымақтастықта топқа бөлінеді Көк түсті роза

text:
Сары түсті роза-Энергиясы мол еңбекқор.Сіздің қайтпас қайсарлығыңыздың арқасында мақсатыңызға жетесіз. Тек бәрінің міндетті түрде орындалатынына сеніңіз.
Қызыл түсті роза-Өмірге құштар омулет. Өмірге барлығын керемет деп қабылдайсыз. Кейде бұл қасиет сізге көмектескеннен гөрі зиянын тигізіп жатады.
Оқушыларды оқытуға көңіл аудара отырып, оқытуды жетілдіру және оның сапасын арттыру құралы ретінде мұғалімдерге Lesson Studyді ұсыну. Практиканы жетілдіру құралы ретінде Lesson Studyді қалай пайдалануға болатынын мұғалімдер топтарының арасында көрсету.


1905 жылы Фотоэффект құбылысын теориялық тұрғыда түсіндірген
Альберт Эйнштейн (1879-1955) –XX ғасырдың ұлы физигі. Ол уақыт пен кеңістік туралы жаңа ғылым – арнайы салыстырмалылық теориясын жасады. Эйнштейн жарық бөлшектері – фотондар туралы ұғым енгізді, фотоэффект құбылысын түсіндірді, броундық қозғалыстың теориясын жасады.
Әйгілі неміс физигі – теоретик, кванттық теорияның негізін қалады – микроскопиялық бөлшектердің қозғалысы, әсерлесуі және түрленуі туралы қазіргі теорияны жасаған.
Макс Планк атомдар энергияны порциялармен – кванттармен шығарады деген болжам жасады.
Макс Планк атомдар энергияны порциялармен – кванттармен шығарады деген болжам жасады.
Бір кванттың энергиясы: Е = hν
h = 6,63·10-34 Дж·с – Планк тұрақтысы
ν– жарық жиілігі
Эйнштейн эксперимент арқылы жарық жекелеген порциялармен жұтылатындығын дәлелдеп берді
Эйнштейн эксперимент арқылы жарық жекелеген порциялармен жұтылатындығын дәлелдеп берді
Әрбір порцияның энергиясы:
Ол электрондардың шығару жұмысына және электрондарға кинетикалық энергия беруге жұмсалады.
Ет=Еп+Ек
Энергияның сақталу заңы
Көп фотонды фотоэффект үшін Эйнштейн теңдеуі:
Топтық жұмыс
Топтық жұмыс
Фотоэффектінің қолданылуы
Фотоэффект негізінде жасалған құралдар фотоэлементтер деп аталады.
Люксометрлер-жарықтануды өлшейтін құрал.
Фотоэллектрлік экспонометрлер –фото мен кино түсіруде экспозиция уақытын өлшейтін құралдар.
Фотореле - өндірісте, әр түрлі технологиялық процестерде, әскери істе қондырғыларды автоматты түрде ағытып, қосу үшін қолданылады.
Ішкі фотоэффект – сәулеленудің әсерінен жартылай өткізгіштегі еркін зарядтар концентрациясының арту құбылысы.
Жарықтандырған кезде жартылай өткізгіштің кедергісі кемиді және сәулелену интенсивтігі неғұрлым жоғары болса, кедергі соғұрлым аз. Бұл құбылыс фотокедергіде қолданылады.


title: Фотоэффект қай жерде қолданылады?

text:
|
Фотоэффект қай жерде қолданылады?
|
бет | 3/4 | Дата | 15.12.2023 | өлшемі | 2,8 Mb. | | #139623 |
| Байланысты: Фотоэффект. Фотоэффектінің қолданылуы тақырыбындағы физика пәнінен презентация (11 сынып)Фотоэффект қай жерде қолданылады? - Киноға дыбыс берілді, қозғалатын кескіндер алуға мүмкіндік туды.
- Бұйымдардың өлшемін анықтау.
- Маяктар мен көше шамдарының автоматты ажыратылып, қосылуы.
- Зауыттардағы станоктарды автоматандыру.
- Метродағы «көретін» автоматтар.
- Күн батареялары (ғарышкемелерде)
Топтық жұмыс Фотон дегеніміз- энергиясы Һν- ға тең элементар бөлшек . - Фотон дегеніміз- энергиясы Һν- ға тең элементар бөлшек .
- Салыстырмалылық теорияның
- Формуласынан фотонның массасын табуға болады:
- Фотонның импульсі:
Эксперимент “Фотоэффект құбылысын бақылау ” Сәйкестендіру - Фотоэффект дегеніміз не?
- Фотон дегеніміз не?
- Квант дегеніміз не?
- Кванттық теорияның негізін қалаған кім?
- Фотоэффект құбылысын ашқан кім?
- Фотоэффект заңдарын ашқан кім?
- Фотоэффект теориясын жасақтаған кім?
- Жарық бөлшегі
- Макс Планк
- А.Г.Столетов
- А.Эйнштейн
- Жарық әсерінен зат бетінен электрондардың ыршып шығуы
- Энергия үлесі
- Генрих Герц
Сәйкестендіру (Фотоэффект заңдары) - 3. Әр зат үшін фотоэффект байқалатын
- шекті жиілікті немесе толқын ұзындығын
- фотоэффектінің “қызыл шекарасы” деп атайды
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Сәйкестендіру - Психологиялық ахуал Серпілген сауалдар

text:
|
|
бет | 4/4 | Дата | 15.12.2023 | өлшемі | 2,8 Mb. | | #139623 |
| Байланысты: Фотоэффект. Фотоэффектінің қолданылуы тақырыбындағы физика пәнінен презентация (11 сынып) - Фотоэффект дегеніміз не?
- Фотон дегеніміз не?
- Квант дегеніміз не?
- Кванттық теорияның негізін қалаған кім?
- Фотоэффект құбылысын ашқан кім?
- Фотоэффект заңдарын ашқан кім?
- Фотоэффект теориясын жасақтаған кім?
Бағалау - 10 дұрыс “5”
- 8-9 дұрыс “4”
- 6-7 дұрыс “3”
- Есептер шығару
- 1-топ: №27(1), 27 (3)
-
- 2-топ: №28 (1), 27 (2)
-
- 3-топ:№ 28 (2), 28 (4)
Тест жұмысы - 1-d
- 2-c
- 3-d
- 4-b
- 5-c
- 6-b
- 7-d
- 8-d
Бағалау - 8 дұрыс “5”
- 6-7 дұрыс “4”
- 5 дұрыс”3 ”
- Үйге тапсырма.§6.4- 6.6 (230-234 бет)
- Оқулықтан
- №27(4); 27(5)
- №28(3); 28(5); 28(6)
Қорытынды ұпай - 19-25 ұпай “5”
- 13-18 ұпай “4”
- 8-12 ұпай “3”
Рефлексия - Бүгінгі сабақтан алған әсерлеріңіз қандай?
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Психологиялық ахуал Серпілген сауалдар

text:
Психологиялық ахуал Серпілген сауалдар
бет 1/4 Дата 15.12.2023 өлшемі 2,8 Mb. #139623
Байланысты:
Фотоэффект. Фотоэффектінің қолданылуы тақырыбындағы физика пәнінен презентация (11 сынып) Психологиялық ахуал 1. Қыздырылған денелердің жарық шығаруын? 2. Жарық жылдамдығының шамасы? 3. Жарықтың түсу бұрышы ... тең? 4. Абсолют қара дене дегеніміз? Барлық жиілікте түскен сәуленің энергиясын түгел жұтып алатын дене 6. Планк тұрақтысының мәні? 7. Жылулық сәуле шығару қандай температурада жүреді? Сабақтың мақсаты: Фотоэффектінің кванттық теориясына арналған заңдылықтар мен формулаларды талдай отырып, есеп шығаруға үйрету. Топтық жұмыс Топтық жұмыс Фотоэффект Фотоэффектінің қолданылуы Фотондар Топтық жұмыс 1887 жылы Г.Герц фотоэффект құбылысын ашты А.Г. Столетов – орыс физигі. Фотоэффектіні зерттеу оған әлемдік атақ әкелді. Столетов фотоэффектінің практикада қолданылу жолдарын көрсетті. Ол Мәскеу университетінің жанынан физика институтын ашу туралы бастама көтерді. Фотоэффект деген не? Фотоэффект дегеніміз– түскен жарықтың әсерінен заттан (металдан және сұйықтардан) электрондардың ұшып шығу құбылысы Столетов заңдары: Фотоэлектрондардың максимал жылдамдығы түскен жарықтың интенсивтігіне тәуелді емес , ол тек жарықтың жиілігіне тәуелді. Қанығу фототок күші (фотоэлектрондар саны) түскен жарықтың интенсивтігіне пропорционал өседі, бірақ жарықтың жиілігіне тәуелді емес Әр металл үшін фотоэффектінің қызыл шекарасы, яғни одан төменгі жиілікте фотоэффект байқалмайтын шекті ең аз жиілік бар. Достарыңызбен бөлісу:


title: Психологиялық ахуал

text:
№ 1 МӨЖ
Білім берудегі педагогтың құзырлығы мен тұлғалық сапалары Орындаған: Убайдуллаева Улмекен БОПжӘ- 2 курс магистраны
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті
Жоспар: 1. Мұғалімнің шығармашылық әлеуетін дамыту.
2.Кәсіби құзыретті мұғалімнің педагогикалық әрекеті
Педагогикалық энциклопедияда шығармашылық - адамның өзіндік және белсенді іс-әрекетінің жоғарғы формасы ретінде түсіндіріліп өзінің әлеуметтік маңыздылығымен және жаңашылдығымен бағаланады.
Шығармашылық процесс— әрқашанда көпшілікке белгілі қалыптасқан білімдер жүйесінен ерекшеленуімен, бір құбылысқа жаңаша көзқарасты қалыптастыруымен, бірі біріне ұқсамайтын құбылыстар арасындағы ұқсастықтарды анықтай алуымен, мәселелерді шешудегі тиімділігімен құнды.
Шығармашылық тұлға— әрқашанда еркін, өзін-өзі жан-жақты дамытуға дайын, бәсекелестікке қабілетті, құзіреттілігі мен белсенділігі жоғары адам.
Мұғалім шығармашылығы және озық педагогикалық тәжірибе. Психологиялық-педагогикалық ғылымдар саласында шығармашылық іс-әрекет ерекшеліктерін зерттеумен айналысқандар Л.С.Выготский, СД.Рубишнтейн, А.В.Брушлинский, О.К.Тихомиров, Т.А.Маслоу, Б.Г.Ананьев т.б. болған.
В.А.Сластениннің еңбектерінде педагогикалық шығармашылық педагог тұлғасының жеке, психологиялық, интеллектуалдық күштері мен қабілеттерін іске асыру процесі ретінде қарастырылады.
Оқу-тәрбие ісінде оқушылардың шығармашылығын шыңдайтын, тек шығармашыл ұстаз ғана. Сондықтан көп мәселелердің шешімінің тиімділігі мұғалім тұлғасының шығармашылығына байланысты.
Педагогикалық шығармашылық— өзінің жаңашылдығымен, қайталанбастығымен ерекшеленетін шығармашыл тұлғаны қалыптастыруға бағытталған педагогикалық іс-әрекет.
Педагогикалық шыгармашылық — мұғалімнің, өз ісін сүйіп, оған барлық ынта-ықыласымен кірісіп, әр шәкіртінің жан-жақты дамыған тұлға болып қалыптасуына неғұрлым тиімді, қолайлы жағымды жағдай жасай алуы. Ондай мұғалімдердің әрбір өткен сабағы балалар үшін өте кұнды да бағалы, мұндай сабақтарға балалар қуана жүгіріп келеді, мұғалімнен бір қызықты жаңашылдық күтеді.
Педагогикалық шығармашылық бірнеше кезеңдерден құралады. Шығармашылдық педагогикалық міндеттерді анықтау. Педагогикалық ықпал ету әдістерін жобалау. Балалармен тікелей әрекеттесу арқылы белгіленген жоспарды жүзеге асыру. Қол жеткізген педагогикалық нәтижелерді талдау.


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-ahual-v2.html#Жоспар:_1._Мұғалімнің_шығармашылық_әлеуетін_дамыту._2.Кәсіби_құзыретті_мұғалімнің_педагогикалық_әрекеті_Педагогикалық_энциклопедияда_шығармашылық

title: Психологиялық ахуал


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-ahual-v2.html#Л.С.Выготский,_СД.Рубишнтейн,_А.В.Брушлинский,_О.К.Тихомиров,_Т.А.Маслоу,_Б.Г.Ананьев

title: Психологиялық ахуал


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-ahual-v2.html#Педагогикалық_шығармашылық_бірнеше_кезеңдерден_құралады.

title: Психологиялық ахуал


title: Психологиялық ахуал

text:
|
Психологиялық ахуал
|
Дата | 30.01.2023 | өлшемі | 7,78 Mb. | | #63845 | түрі | Сабақ |
| Байланысты: адебиет ашык сабак Психологиялық ахуал - Топқа бөлу
- «Түрлі түсті конфеттер»
- «Ақылдылар» тобы
- «Өнегелілер» тобы
- Жаңа тақырыпты ашу
- «Аяқталмаған мақал-мәтел» әдісі
- _________ түбі сары алтын.
- Сабын кірді ашады, __________ сырды ашады.
- __________ еткен, мұратқа жеткен.
- Тыңдалым
- https://www.youtube.com/watch?v=J6e7r2pX1bU&t=188s
Сергіту сәті - Мәтінді ілесе отырып оқы.
- Мәтіннің мазмұнына сай жоспардың ретін тауып , белгіле.
Сабақ аяқталды сау болыңыздар!
Достарыңызбен бөлісу: |
|
|


title: Жоғалту –айрылу  дағдарысы

text:
Жоғалту –айрылу дағдарысы: Бұл - өмірден өзіне жақын болған адамнан, маңызды болған жағдайдан айырылғанда сезінетін күйі. Олар:
Жақынын жоғалту
Банкротқа ұшырау
Көшіп – қону ,әсіресе мәжбүрлі болған көшу
Денсаулығын жоғалту
Қыз баланың тұрмысқа шығып өз тегін ауыстыру
Өзін жоғалту (утрата идентичности)
Психологиялық соққы дағдарысы (ситуациялық дағдарыстар): Бұл кенеттен және күтпеген дағдарыстарға түрлі апаттар мен табиғи апаттар кіреді. Автокөлік апатына ұшырау, су тасқынын немесе жер сілкінісін сезіну немесе қылмыстың құрбаны болу - бұл жағдайлық дағдарыстың бірнеше түрі. Ата – анасының баласына жасаған шектен тыс,негізсіз жасаған тыйымдары. Тоқтаусыз зорлық – зомбылық алу т.б.с.с.
Дағдарыс кейде жұмысынан айрылуы, ажырасуы немесе қандай да бір жазатайым оқиғаларға тап болуы сияқты айқын болуы мүмкін. Басқа жағдайларда, жеке дағдарыс аз көрінуі мүмкін, бірақ бәрібір мінез-құлық пен көңіл-күйдің күрт өзгеруіне әкеледі. Дағдарыста жүрген адамның жүріс- тұрысы мен көңіл – күйінен де белгілері көріне бастайды.Мысалы:
Салмақтағы өзгерістер
Мектептегі немесе жұмыстағы көрсеткіштердің төмендеуі
Ұйқы әдеттерінің күрт өзгеруі
Жеке гигиенаны ескермеу
Көңіл-күйдің кенеттен өзгеруі
Қалыпты әрекеттен бас тарту т.б.
Қиындықтар, түрлі дағдарыстар және проблемалармен қалай күресуге болады
Әдетте,жаңбырдан соң шуағын шашқан күн де шығады...
Жағдайыңызды дағдарыс деп атауға асықпаңыз: Сізде - ауыр проблемалар, депрессия, жеке немесе басқа қиындықтар болып жатса әлі де анықтауыңыз керек. Иә, бұлардың бәрі ұнамсыз нәрселер, бірақ олар әр түрлі, ал егер сіз мұны аз азаппен, тезірек және жеңілірек өткізгіңіз келсе, сізге не болып жатқанын анықтаңыз.
Мүмкін сізде - жеке тұлғалық немесе орта жастың дағдарысы басталды . Мұнда дұрыс – бұрыс ештеңе жоқ, тек кей жағдайларды өзгерту керек, ал бұл қалыпты құбылыс, жылына бір рет көліктің майын ауыстыру сияқты. Ең бастысы ,сіз дамусыз тоқтап қалғандай немесе бағытыңыздан жаңылғаныңызды түсінсеңіз, өмір жолыңызды реттеп, әрі қарай жылдам жүре аласыз.
Дағдарыс апат емес
Сіз үлкен қиындыққа тап болсаңыз да, бұл апат емес. Әлемде жақсы немесе жаман ештеңе жоқ. Біз өзіміз ғана оқиғаларға атау беріп аламыз: «Жаман», «Жақсы» деген.
Жазғы жаңбыр, егер қыз театрға қолшатырсыз барғанда құйса, «уайым» болады делік, бірақ дәл сол нөсер жаңбыр сізді сүйіктіңізбен саябақта шатырдың астында жасыруға мәжбүр етсе, мұнда «романтикаға» айналуы мүмкін. Бірақ шын мәнінде жаңбыр - бұл жай ғана су, және біз оны өзіміз ғана қара және түрлі - түсті реңктермен бояймыз.
Егер сізге бәрі дұрыс емес болып көрінсе және бәрі сіз үшін мүлде қорқынышты болса, ақыл қоса алатын адамдармен сөйлесіңіз. Олар сізге жанашырлықпен қарайды, егер оларды тыңдап көрсеңіз, сізге өздерінің әлдеқайда ауыр жағдайларын айтып береді. Түрлі апатты жағдайлар,қиындықтар бар, бәлкім сіз олармен әлі кездеспеген шығарсыз. Бәрі де уақытша екенін ескеріңіз,өмір жалғасуда.
Қалай болғанда да, сізді жағдайдың өзі емес, оны қалай қабылдағаныңыз ренжітеді. Сабырлы, парасатты және белсенді адам оған басқаша қарар еді. Қалай? - Жақсы сұрақ. Мұнда әр адам сұрақты Өзіне қоюы керек.
Сізге қиындықтардан шығу керек
Сізді бұл жағдайдан шығаратын жалғыз адам - сіз. Иә, Неліктен бұлай болды және қандай қорытынды жасау керек - бұл туралы да ойлану керексіз. Сіздің ең маңызды міндетіңіз - енді қалай әрекет ететініңізді ойлау. Не істеу кере? Сізге жоспар керек. Кем дегенде - өзіңіз жасай алатын қарапайым нәрселер ...
Есіңізді жинаңыз
Ешкім сіздің жан – дүниеңізде не бар екенін білмеймді - шатасу немесе ашулану, реніш немесе айнала сұрланған - кез-келген жағдайда сіз өзіңізді ақылға келтіруіңіз керек. Егер сіз жағдайға дайын болмасаңыз және бұл сізге ауыр әсер етсе - бұл да болады. Егер сіз эмоциялар мен қиын сезімдерге түсіп кетсеңіз, бұл да қалыпты жағдай, бәрі қирап жатуы мүмкін - енді тезірек көтерілу маңызды.
Егер сіз алаңдап ,жылана берсеңіз - неге олай жылына бересіз,аладауыңыз неге басылар емес? Өзіңізден сұраңыз?
Бұл өте маңызды сұрақ. Адамдар алаңдауды,қайғыра беруді жаны сүйеді. Өзін аяп ,өзгелерге өзін аянышты еткен сайын қирай береді. Егер қазір Әлемде кенеттен нақты апат орын алса, сіздің қалаңыздың төбесінен қауіпті қара бұлт төне бастаса, одан бәрін дереу құтқару керек болса, сіз үшін қымбат нәрсе не соны құтқаруға асығасыз,солай ма? Сіздің ұзағынан қайғыруға уақытыңыз болмайды. Алаңдайсыз,қайғырасыз оның бәрі болады.Бірақ ұзақ уақыт емес - сіз әрекет жасайсыз. Демек осы алаңдауды қашан тоқтата аласыз ойланыңыз.
Миды түзетіңіз
Адамдар ұзақ уақыт бойы өз жанын улап, бәрі қорқынышты екеніне өздерін сендіріп бағады. Сіз де дәл солай жалғастырып дағдарыста бола аласыз, немесе миыңызды біртіндеп түзете аласыз. Кез-келген жағдайдан шығудың жолы бар екенін, Өзіңіздің есіңізге сала бастаңыз. Жолаушының жолы, жүргенде игеріледі. Әр қадам жасаған сайын сіз мыңдаған шақырым жүре аласыз ... - Өзіңізге не ескерту керек екенін ойланыңыз, қағазға жазып, көрнекті жерге іліп қойыңыз (немесе бірнеше жерде ілінгені жақсы). дұға сияқты.
Өзіңізді көмек пен қолдау алуға дайындаңыз
Көптеген жағдайларда сізге көмектесе алатындарға жүгіне аласыз. Сізге кім көмектесе алады? Ақыл-парасаты толыққан адамдар бар, қиындықты еңсерген өмірлік тәжірибесі мол мықты адамдар бар, достарыңыз бар. Иә, сіз бәрін өзіңіз шеше аласыз, бірақ жақсы көмек пен қолдау ешкімге зиян тигізбейді. Көмек пен қолдауды қайда және қалай алуға дайын екеніңізді де ойлаңыз?
Өзіңіз үшін сау орта жасаңыз
Егер сіз депрессияға түсіп, бір нүктеге қарап отыра берсеңіз, қасыңыздағы дені сау адамның өзі де шыдамай есінен адасуы мүмкін. Егер сіз қозғалмай жата берсеңіз, денеңіз саси бастайды және ол сасу сіз қозғалмағаннан болып жатыр. Сізге айналаңыздағы жағдайлардың қайсысы өзіңізге келуге ықпал ете алады, ол үшін не істей алатыныңызды ойлап, өзіңіз үшін қозғала бастаңыз. Серуендеңіз ,қозғалыста болыңыз!
Өзіңізге келген кезде ...
Өзіңізге келген кезде, алдын-алу жағын қамтамасыз етіңіз. Парасатты адамдардың өмірінде қиындықтар жиі бола бермейді, ал дағдарыстар ешқашан болмайды. Яғни ,дайындалған адамда жасқа байланысты немесе жеке басына қатысты дағдарыстар болмайды.
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-dafdaristi-trleri-jene-sebepteri.html?page=2#Яғни_,дайындалған_адамда_жасқа_байланысты_немесе_жеке_басына_қатысты_дағдарыстар_болмайды.

title: Жоғалту –айрылу  дағдарысы


Психотравмалық (соққы)дағдарыстар және өту кезеңдері
Психотравмалық дағдарыс - бұл күтпеген, тосыннан болған
оқиғалардың нәтижесі. Бастан өткерген қатты соққы барлық күш-жігерді алып тастайды. Психотравмалық дағдарыс - бұл адамның өміріне немесе оның өмірлік маңызды компоненттеріне қауіп төндіретін жағдайға реакциясы.Психологиялық дағдарысты бастан кешіру және оны жеңу - бұл көп күш жұмсауды қажет ететін өте ауыр процесс. Алайда, әркімнің дағдарыспен күресусе өз мүмкіншілігі бар. Дағдарыстан шығу үшін : аймақтық дағдарыс орталықтарына, клиникаларға немесе қалалық әлеуметтік дағдарыстық орталықтарына жүгінуіңіз керек.
Дағдарысты әртүрлі оқиғалар мен өмірлік жағдайлар тудыруы мүмкін. Дағдарыстың ең көп таралған себептерінің кейбірі:
Жақын адамның қайтыс болуы
Суицид
Өзіңіздің немесе жақын адамыңыздың ауыр сырқатқа шалдығуы
Мысалы, жарақат алу салдарынан айналасына тәуелді болып, өзін-өзі басқаруды жоғалту
Алкогольді асыра пайдалану немесе бас бостандығынан айырылуы ол да басқаларға ыңғайсыздық тудырады
Жұмыссыздық
Қаржылық қиындықтар
Жол апаты , өрт сияқты апаттар
Табиғи апаттар
Зорлық-зомбылық; мысалы, тұрмыстық зорлық-зомбылық, жыныстық немесе көшедегі зорлық-зомбылық
Тоналу, шабуыл жасалу
Мүмкін болатын зорлық-зомбылықтан қорқу сияқты қорқыныш сезімі
Босануға байланысты мәселелер: баласыздық, түсік, баланың ауруы немесе жарақат алуы
Адамдар арасындағы проблемалар, мысалы, ажырасу немесе алдану
Басқа елге эмиграция немесе басқа қалаға, аймаққа көшу
Психотравмалық дағдарыстың кезеңдері
Соққы кезеңі
Соққы фазасы травмалық оқиғадан кейін бірден басталады. Шокты бастан кешіру кезінде адам дағдарысты тудырған жағдайды сезіне алмай ,тіпті болып жатқан ситуацияны жоққа шығаруы мүмкін. Кейбіреулер шок жағдайында толығымен сал,аяқ қолының жаны кеткен күйге ұшырауы, ал кейбіреулері эмоциясы өшкен күйде болуы мүмкін. Кейбір адамдар үшін шок реакциясы қатты толқу түрінде көрінуі мүмкін, мысалы, олар қатты айқайлап немесе истерикалық күйде жылай бастайды. Шок реакциялары қорқынышты және оғаш болып көрінуі мүмкін. Шок жағдайындағы адам, әдетте, нақты қолдауға және айналасындағы адамдардың жағдайды басқаруына мұқтаж. Бұ күйдегі адаммен болған жай туралы сабырлы түрде сөйлесу керек. Талқыланған оқиғалар есеңгіреген адамның санасына жете алмайтынын есте ұстаған жөн, сондықтан сабырлы, анық және нық сөйлеу керек, өйткені бұл адамда жағдайды қабылдау мүмкіндігі әлсірейді.Шок кезеңі бірнеше сағатқа созылады.
Теріске шығару кезеңі
Соққыдан кейін теріске шығару кезеңі жүреді, оның барысында адам қайғылы оқиғадан біртіндеп хабардар бола бастайды, не болғанын түсінуге тырысады. Реакциясы,егер жақыны қайтыс болған болса сенбей,оның дауысын естіп тұрғандай,дәл қазір осы есіктен кіріп келетіндей сезініп,солай сөйлей бастайды. Адамның сана-сезімі әлі де болған оқиғаны жоққа шығаруға тырысады, ал өзі үшін түсініксіз болған сезімдер осы процестің бір бөлігі болып табылады. Осы кезеңнен өтіп жатқан адамға тыңдаушы керек, сонымен қатар олар күнделікті тіршілігін ұйымдастыруда нақты нұсқаулар мен қолдауды қажет етеді. Дағдарыстың осы кезеңінде не болып жатқанын білу басталады және адам өзі төзгісіз азаптан қорғану мен оны санасынан өткізе бастайды. Теріске шығару кезеңінде дағдарысты тудырған оқиға көбінесе ойында және түсінде пайда болатын бейнелермен қайталанады. Болған жағдай кенеттен санаға қатты оралуы мүмкін, мысалы, қандай да бір иістен немесе дыбыстан кейін немесе біреумен сөйлескенде. Болған оқиға бастапқыда қорқынышты түс болып көрінуі мүмкін, бірақ кейінірек әртүрлі түстер көре бастайды. Бұл кезеңде сезімдер көбіне біртекті болып келеді, әдетте олар «Мен есімді жоғалтып аламын деп ойлаймын», «Менің миым көтере алмайды», «Мен шыдай аламын ба?» ,« Болашағымды көре аалмаймын көз алдым - тік тау сияқты »,« Бұл азап мәңгілік бола ма? », деген сөз тіркестерін жиі қайталайды. Теріске шығару кезеңі 9-10 күнге созылады.
Жедел (өткір) қайғыру кезеңі
Бұл дағдарыс кезеңінде болған оқиғаны санасынан өткізе бастайды. Болған жағдай енді жоққа шығарылмайды, сонымен қоса ашу,ыза, өзін не басқаны кіналау ,ұялу сияқты сезімдер оянады. Жағдайды саралап ,таразылауға тырысады. Алайда жаны бір өзгерісті қалап тұрса да,болашаққа көз тастай алмайды. Егер жақын адамынан айырылған болса қайғысын жеңуге дайын. Бірақ психика 40-60 күндік оңалуды қажет етеді.
Депрессия кезеңі
Бұл кезеңде ұйқысыздық ,ештеңеге зауқы жоқ күйде болады. Өзін – өзі айыптау немесе ақтап алу күйлерін бастан кешіреді.Жоғарыда баяндалған кезеңдердегі сезімдер де көрініс береді,оның себебі әр адамның табиғаты мінезінің ерекшеліктеріне байланысты, эмоциясын бірден көрсетуге дайын болмайды. Сондықтан да бұл қалыпты жағдай болып саналады. Депрессия кезеңі 6 айға созылады.
Жағдайды қабылдау (көну), қалпына келу кезеңі, және алдыға мақсат қою сатысы.
Бұ кезеңдерде болған оқиғаның бәрі өмір тәжірибесінің бөлігі ретінде қабылдана бастайды. Болған жағдаймен өмір сүруге бейімделеді, ауыр ойлармен алысуды тоқтатады. Кейде, әрине, мұңға батуы мүмкін, бірақ өмірінің қуанышты сәтеріне де орны пайда болады, адам болашақты жоспарлай алады, өмірге деген сенім қайта оралады.Болған оқиға өмір тарихында маңызды орынға ие болады, бірақ сезімдер мен ойлар әлемінде үстемдігін тоқтатады. Қайғылы жағдай, енді адамның психикалық денсаулығына қауіп төндірмейді, керісінше оны күшейтеді. Болған оқиғаларды еске түсіру, қайтадан ауыр сезімдерді, депрессияны және басқа белгілерді тудыруы мүмкін. Алайда дәл сол қайғылы оқиғаның кезіндегідей әсер болмайды. Басынан өткен оқиғасымен айналысымен бөліскенде өзінің не түсінгенін,қалай өзгергенін айтып беруден қашпайды. Дағдарыстан кейінгі өмірі осал болып көрінуі мүмкін, бірақ бұрынғыдан құндылығы артқанын түсінеді. Өмірінен мән іздеп,мақсат қойып ,алға жылжи бастайды.
Шамамен 1 жылдан кейін психотравманың жанға батуы жеңілдейді. Ескеретін мәселе, қайғының жеңілдеуі болмайтын,жүрегінде ауыр жара болып қалатын соққы бар ,ол: ата – ананың баласынан айырылуы,соғыс алаңында болған қантөгісті көрген адамдар және өте ұзақ уақыт зорлық – зомбылықты басынан кешірген жандар.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Психотравмалық (соққы)дағдарыстар және өту кезеңдері


Психологиялықсоққы алған адамға қолдау қалай жасалады Дағдарысты тудырған оқиға психика үшін өте қиын болса немесе адам психикалық тұрғыдан осал болса, оны қалпына келтіру қиын болуы мүмкін. Кейде психологиялықсоққының ауырлығы сондай сіз өзіңіздің бүкіл өміріңізді жаңадан қалпына келтіруіңіз керек болады, бұл уақытты қажет етеді. Посттравматикалық жағдаймен жұмыс жасалғанда шок кезінде - адам, болған жағдай туралы және болған оқиғаны еске түсіретін нәрселер туралы сөйлесуден қашады. Екінші жағынан, қорқынышты естеліктер санада еріксіз және күтпеген жерден пайда болады. Көбінесе не болғанын түсіну үшін маманның көмегі қажет.
Егер сіз, психоглогиялықсоққы алған сәтте сол адамның жанында болсаңыз, басынан өткен жағдайды бірнеше рет қайталап айта бергісі келетінін көресеңіз,оны тыңдау керек. Сіз қасында болып және тыңдау арқылы оған не болып жатқанын түсініп,қандай көмек қажетін біле аласыз. Оның қандай сезімде екенін сұрай аласыз. Бірақ , дайын жауап беруден аулақ болуыңыз керек, оған сезімі туралы айтуға мүмкіндік беріңіз. Мұндай әңгіменің мәні - дағдарысқа ұшыраған адамға не болып жатқанын түсіну, сезімін бөлісуге мүмкіндік беру.
Ең бастысы - дағдарысқа ұшыраған адамға өз көмегіңізді ұсынудағы шешіміңіздің шынай болуы . Көбіне жақын адамдары, дағдарысқа ұшыраған адаммен сөйлесуге батылы жете бермейді, өйткені олар дұрыс емес нәрсе айтуға қорқады.
Қайғыны бастан кешіріп жатқан адам көбіне жақындарынан нақты көмек алғысы келеді. Мысалы: Дүкенге барып келу, ас – ауқат пісіру , үйін жинастыру т.б.с.с.
Сіз дағдарысқа ұшыраған адамға - тыңдау арқылы, қасынан табылу арқылы, тұрмыстық – шаруасына көмектесу арқылы, үміт сыйлау арқылы, уақыт бөлуге дайын екеніңізді білдіру арқылы, егер қажет болса дағдарыспен жұмыс жасайтын маманға бірге бара алатыныңызды айтып қолдау бере аласыз.
Психолог маманынан кеңес, көмек алу Шокты оқиғадан туындаған күшті реакциялар мен симптомдар немесе абдырап қалу, ақылсыздық сияқты қорқынышты көрінуі мүмкін. Дегенмен, бұл сезімдер жиі кездеседі, тіпті қалыпты деп айтуға болады.
Дағдарыстан шығу жолдары жеке-дара екенін есте ұстаған жөн, бірақ сонымен бірге көптеген адамдар белгілі бір кезеңде басқалардың қолдауына мұқтаж. Болған жағдай туралы сөйлесуге мүмкіндік беру қалпына келтіру процесінде өте маңызды екендігі дәлелденген.
Дағдарыс бүкіл отбасына әсер еткен жағдайларда, барлық отбасы мүшелері, егер қаласа, өз сезімдерімен, қорқыныштарымен және қиындықтарымен бөлісе алуы өте маңызды. Егер ауыр тақырыптарды қозғаудан аулақ болуды таңдаса, онда бұл тыныштықтың салдары көптеген жылдар бойы отбасына кері әсерін тигізуі мүмкін.
Отбасының бір адамы немесе бүкіл отбасы бастан өткерген қайғылы оқиға отбасын біріктіре алады. Егер отбасы мүшелері бір-бірін қолдауға тырысып, тәжірибе алмасуға мүмкіндік берсе, олар бір-біріне одан да жақындық сезінуі мүмкін. Дағдарысқа әкеп соқтырған оқиға отбасылық тарихқа еніп, қарым - қатынасын нығайта алады.
Әр отбасында дағдарыстан шығуға көмектесетін жеке күштер мен ресурстар бар. Мысалы, бір отбасында көптеген достар мен туыстар болуы мүмкін, олар өз тарапынан қолдау көрсетеді. Кейбір отбасыларда барлық проблемаларды талқылауға, олардан шығудың жолдары мен оларды шешудің жолдарын іздеуге батылы бар отбасы мүшелері болады. Кейде балалар үйден тыс жерде өзін-өзі асыраудың жолдарын табады,егер асыраушысыз қалса.
Қайғылы оқиғаның салдарымен күресу үшін, қажет болған жағдайда, мамандардан көмек сұрау керек, мысалы - аранайы дағдарыс орталығында, қызметтік немесе аудандық емханаларда. Психологиялықсоққы әсерінен өзіңізден немесе жақын адамыңыздан келесі белгілерді , құбылыстарды байқаған болсаңыз, маманнан көмек сұрау өте маңызды,олар:
Ұйқыңыз үзік – үзік болса, немесе ұйықтау қиынға соқса
Өмір сүруге деген құлшыныс жоғалып кетсе
Достармен байланысудан бас тартсаңыз
Зейін (концентрация) қоюыңыз төмендеген және есте сақтау бұзылса
Болған оқиға туралы сөйлесетін адамыңыз жоқ болса
*сенім телефоны
*түрлі дағдарыспен жұмыс жасайтын орталықтар
*психологиялық курстар мен топтар
*қылмыс құрбандарына арналған жедел қызмет – көмек бере алады.


title: Психологиялықсоққы алған адамға қолдау қалай жасалады


title: Адам өміріндегі , негізгі психологиялық

text:
Байланысты: Лекция психологиялық дағдарыс түрлері және себептері
Адам өміріндегі , негізгі психологиялық " Жас кезеңі " дағдарыстары. Туылғаннан бастап , өміріміздің соңына дейін кезең - кезеңімен әбіріміздің басымыздан - Жас кезеңі ; Отбасы кезеңі ; Тұлғалық ; Тұлғааралық қарым - қатынас ; Экзистенциялық дағдарыстар орын алады . Жалпы адам өмірінің дағдарыс кезеңдері нормативті , нормативті емес болып бірнеше этаптарға бөлініп , кез келгені жайсыздықпен өтеді . Түрлі дағдарыс : стресс , өлім , денсаулық бұзылуы, жалғыздық т.б.жағдайлар өміріміздің ажырамас бөлігі бола тұра , біріне оңай , біріне қиын , тіпті бірін есеңгіретіп жібереді, оның да өз құпия тұстары бар.Ол қалай ? Дағдарысқа жұтылу біреулер үшін " тиімді " болады екен . Асылында , осы дағдарыстарды бастан кешірудің бірден - бір жолы -психикалық өсу мен психикалық сауаттылықты дамыту жауапкершілігін өз қолына алу . " Туылған балаға " болса да , белгілі бір жасына дейін үлкендер жауапты ... Ары қарай , кризис түрлерінің " Жас кезеңі " дағдарыстарынан ақпарат ұсынамын. Психологтар тұлғамен 3жастан бастап жұмыс жасай бастайды .
1 ) 3-7 жас дағдарысы , бұл кезеңге " тамыр нығайту " деп те , ат береді . Осы жаста , балада Әлем мен үшін қауіпті немесе , қауіпсіз, деген ой болады . Және бұл ойдың алғашқы жауабын бала , ата - анасымен ( жетім болса өскен ортасымен ) болған қарым - қатынастан алған сезімдерімен байланыстырады.Көп жағдайда бала , тірі қалу үшін де , сүйікті болу үшін де " Күресуі " керек болады .. ( психикалық күресу ) Десек те , кейде физикалық күресу де , орын алып жатады.Бұ кезеңнің маңыздылығы , тұлғаның өзін - өзі бағалауы , өзіне деген оң көзқарастың қалыптасуына ықпал етеді.Психикалық сау ортада өскен бала " менің өз орным бар , әрекет етуден қайтпаймын , Әлем ( айналам ) мені қолдайды " -деп шешім қабылдаудан , қатесін түзеуден қашпайды . Сәтсіз өтсе - айналасына сенімсіздікпен өскен бала не Өзін , не Ортасын қабылдай алмай Кері тарта , күдікшіл , апатияға жиі ұшырағыш боп қалыптасады .
2 ) 10-16 жас дағдарысы.Бұл , балалық шақтан ересек кезеңге көшу кезеңі.Осы шақта , Ол " өмірдегі өз міндетін , тәуелсіздігінің өлшемін , психологиялық абыройын , айналасындағылармен өзіндік шекарасын анықтап үйренеді . Ересек әлемде ережелері мен нормалары бар екендігі жайлы түсінік пайда болады . Сондықтан да , осы кезеңде үйінен тыс уақытта жинаған " өмірлік тәжірибесі " өте маңызды.Егер сәтсіз өтсе , айналасына тәуелді " несіне жасаймын " " бәрібір қолымнан ештеңе келмейді " - деген , кекшіл , өзгенің жетістігіне қызғанышпен қарайтын тұлға қалыптасады .
3 ) 18-22 жас дағдарысы . Оңайлықпен берілмейтін , өмірде өз орнын табуға талпынатын кезеңі.Өмір ақ пен қара ғана емес , алуан түсті екенін түсінеді.Арпалысып , ұмтылып өзінің кім екенін көрсетуге талпынады . Бұ кезең сәтсіз өтсе- әркімге еліктеп , жұртқа жағынып , немесе айдауға көніп біреудің қол шоқпарына айналып кетуі мүмкін .
4 ) 22-27 жас кезеңі.Өмірдегі кез келген жағдайды өзгертуге батылдық керек екенін ұғады.Эксперимент жасаудан қорықпайды , әр қадамын жоспарлап , көзқарастарын өзгертуге бейімделеді.Ал енді , сәтсіз өтсе мазасыздықпен , өзіне көңілі толмай , әрбір мүмкіндіктерді жіберіп алумен уақытын жоғалтады .
5 ) 32-37 жас кезеңі қалай өтеді.Отбасы , мансап , басқа да қоршаған ортаның қарым - қатынасымен құрылған, Өмірден біршама сабақ алған кезең және сол тәжірибенің нәтижесін , салдарын көріп жүрген шақ . Әрбір өмірлік тәжірибесіне жетістікке жеткен қырынан емес , қанағаттану не қанағаттанбау тұрғысынан қарайды . " Бұл үшін күш салу керек пе еді " " Маған керегі не " - деп , өз қателіктерін мойындауға қиналады . Осы бір кезеңде өміріңіздің жаңа парақтарын ашуға қадам жасай бастасаңыз Мол мүмкіндіктерге жол ашылады . Егер басынан бастауға тартынсаңыз , онда бұ кезеңнің әсері жойқын болуы әбден мүмкін .
6 ) Ең қиын кезеңдердің бірі 37-45 жас аралығы. Алғаш рет Өмірдің шексіз еместігін , уақыттың зымырап жатқанын аңғарады.Көп нәрсеге үлгеру мүмкін емесін сезінеді.Мансап , отбасы , басқа да қарым - қатынас толыққанды орныққандай бола тұра , қажетсіз шарттар мен міндеттерге ие болған.Бұ кезеңде басқа қырынан дамуға деген арман мен аяғың батпаққа батып тұрғандай күй кешесің.Неден бас тартып , нені сақтап қалуды шешетін кезең .
7 ) 45 пен 50 жас аралығы.Бұл жаста адамдар жылдағы қосқан жастарын емес , өмір сүру үшін қалған уақытын ойлана бастайды . Осы кезеңді психолог А.Либин қалай сипаттайды ?: Бұл жастағы ерлер мен әйелдерді - жасөспірімдермен салыстыруға болады . Біріншіден , олардың денесінде физиологиялық процестердің әсерінен өзгерістер басталады.Менопауза кезіндегі гормондық өзгерістерге байланысты олар жасөспірімдер сияқты тез ашуланшақ , сезімтал , ұсақ - түйектерге тітіргенгіш боп кетеді . Екіншіден , ішкі " Мені " көрініс береді және ауылы алыс емес " Босаған ұя " " Зейнеттік жасқа " қатысты уайымдары күшейеді . " Мен кіммін " " Қайда барам " сұрағына бас қатырады . Әсіресе тек үй шаруасымен күні өткен әйелдер үшін де мазасыз кезең басталады . Себебі : ұлын ұяға , қызын қияға қондырып , ендігі өмірінің мәнін жоғалтқандай күй кешеді - дейді . Ал сәтті өтсе , бұ жастағы жандар өздерін басқа қырынан танып , бұрын елемей келген таланттарын жандандырып , сүйікті хоббиімен айналысып.Тіпті кейбірі жұмыс орнын ауыстырып жатады .
8 ) 50жастан ары қарай " Кемелдіктің мәнін ұғыну " басталады.Бұ жаста өз бойындағы басымдықтары мен мүдделерін басшылыққа ала отырып әрекет жасайды . Алайда , жеке басының бостандығы Ол үшін тағдыр берген " Сый " сияқты сезіле бермейді.Көбіне өзін жалғыз сезініп , кей мәселелердің маңыздылығы мен қызығушылықтары төмендейді . жіберген қателіктеріне өкініштері , өмірін зaя еткендей жалғызсыратады.Ал енді , позитивті нұсқасында - осы жасқа дейінгі жетістіктерін де ысырмай , өзінің өмірлік тәжірибесіне , даналығына , махаббатына , ішкі шығармашылық күштеріне жаңа бағыттарды қоса отырып , ары қарай кемелдене түседі . Сонда " Кәрілік " туралы ұғым биологиялық мағынаға ие болып , өз жағдайын қалай қабылдауына қарай Өмірі жалғасады . Біздің өміріміздің " Жас кезеңі " ( возрастные кризисы ) дағдарысы бір - біріне баспалдақ сияқты жалғасып өтеді.Бір сатыдан келесі сатыға секіріп емес өмір сүріп өтесіз . Бірнешеуінен аттап өтермін десеңіз - бір күні артта қалған баспалдақтың сабағы үшін қайта оралуға тура келеді ...


Өмірлік дағдарыстарға қатысты қиындықтарды түсінуге жәрдемі тиер екі жаттығуды үй тапсырма ретінде ұсынамын.
«Мен және менің қырларым» әдісі
Мақсаты: өмірдің әр түрлі кезеңдерімен байланысты жағдайларға бейімделудегі қиындықарды, сезімді, эмоцияны анықтай отырып, өзіндік бейнені нығайту, оларды түсіну және позитивті ресурсқа айналдыру.
Қысқаша сипаттама: Бұл балалық шаққа тән көзқарастар мен құндылықтарды анықтауға, жүзеге асыруға және өңдеуге, өмірдің мәнін табуға немесе қайта бағалауға, ішкі ресурстарды іске асыруға, адамның жасырын рөлдері мен қасиеттерін іске асыруға, тұлғааралық қақтығыстарды шешуге көмектеседі.
Керекті заттар: 1 альбом парағы, қалам, өзіңіздің жеке өміріңізден, жақындарыңызбен түскен 10-12 фотосурет.
Орындау:
1. Өзіңізге ыңғайлы орынды табыңыз, лажы болса еденде отырғаныңыз жақсырақ.
2. Фотосуреттерді интуитивті түрде қалаған ретпен (өзіңіз ортасында отырыңыз) орналастырыңыз.
3. Фотосуреттерді орналастырып болған соң төменде берілген интерпретациямен байланыстырыңыз:
• Арт жағыңыздан орын алған фотосуреттер (өткен аймақ) - фотосуретте бейнеленген оқиғалар, адамдар, іс-әрекеттер, жағдайлар сізге түсінікті, қабылданған және жүзеге асырылғандығын көрсетеді.
• Алдыңыздағы пайда болған фотосуреттер (болашақ) - фотода бейнеленген оқиғалар, адамдар сіз үшін қазіргі уақытта маңызды деп айтады. Бұл сіз ойлаған өміріңізде қайталанатын жағдайлар.
• Оң жағыңыздағы фотосуреттер - барлық оқиғалар, адамдар, сезімдер сіздің материалдық, физикалық қажеттіліктеріңізді қолдайды, мүмкін бұл адамдарда сіздің араласуыңызды қажет ететін мәселелер жиі кездеседі.
• Сол жағыңыздағы фотосуреттерде барлық оқиғалар, адамдар, сезімдер, қарым-қатынастар психикалық және рухани күйлердің қалыптасуына тікелей және өте күшті әсер етеді дейді.
• Басқаларға қарағанда сізге өте жақынырақ фотосуреттер - адамдарға немесе фотосуретке түсірілген оқиғаларға тәуелділіктің үлкен мәні туралы айтады.
• Басқаларға қарағанда сізден алысырақ орналасқан фотосуреттердегі бейнеленгендердің барлығы сіздің өміріңіздің өткен тәжірибесі екенін көрсетеді.
«Мен және менің қырларым» әдістемесі фотосурет арқылы жағдайларға қатысты сезімдер мен тәжірибелер туралы саналы ойды қалыптастыруға ықпал етеді.Оқиғалар мен айналасындағы адамдар, өз өмірінің сызығына қалай орналастырылатындығын түсінуге көмектеседі.
«Сүйікті қаһарман» техникасы
Мақсаты: өмірлік кедергілерді жеңу үшін ішкі және сыртқы ресурстарды іздеуге ықпал етеді.
Қысқаша сипаттама: проективті әдіс ресурстарды табуға мүмкіндік береді, кейбір жағдайлардың неге қайталана беретінін түсінуге, қолдаушылар табуға және қойылған мақсатқа жету үшін мүмкіншіліктерін ескеруге көмектеседі.
Жұмыс алгоритмі:
1. Ертегідегі (фильм, мультфильм, ойын) Сізге біршама ұқсас сүйікті кейіпкеріңізді есіңізге түсіріңіз.
2. Осы қаһарман туралы айтыңыз: оның жолы қандай, қандай кейіпкер, қандай оқиға?
4. Бұл қаһарман қандай ресурстарға, күштерге ие, алға қойған мақсаттары қандай?
5. Сіздің қаһарманыңыз мақсатына (арманына) жету үшін не істеді? Оған қандай қасиеттері мен амалдары көмектесті?
6. Немесе, бұл қаһарманның арманына жетуіне не кедергі боп тұр?
7. Оның жаулары бар ма? Ал көмекшілері? Олар кім, және неге дәл оның жолында кездесті?
8. Қандай мінезімен,қандай күшпен (ресурстар) ,мақсатына қалай жетті?
9. Бұл кейіпкер сізге несімен ұқсайды? Оның өмір тарихы сіздің өміріңізде қалай көрінеді (несімен ұқсас)?
10. Сіз өзіңіздің өміріңізге осы қаһарманның қандай батырлығын (мінезін,іс -әрекетін) қабылдай аласыз?
Техника жасөспірімдермен жұмыс кезінде пайдасы зор, ересектерге де пайдалы. Бұл жаттығуды ары қарай метафоралық картамен жұмыс жасау арқылы толықтыруға болады.
Психолог: Қ .Айтмырзаева
Дереккөз: Переживая кризис Старшенбаум Г.В.; Психология кризиса В.Козлов;ғаламтор желісі. ТППЕИ ректоры Марина Коляеваның лекциясынан.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Психологиялық дағдарыстың ТҮрлері және себептері

text:
ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ДАҒДАРЫСТЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ СЕБЕПТЕРІ Психикалық денсаулық тұрғысынан дағдарыс дегеніміз міндетті түрде ауыр жағдай немесе оқиғаны емес, адамның оқиғаға реакциясын білдіреді. Оқиға бір адамға қатты әсер етуі мүмкін, ал екінші бір адам аз зардап шегеді немесе мүлдем әсер етпейді. Қытайдың дағдарыс сөзі дағдарыс компоненттерін тамаша бейнелейді. Қытай иероглифінде «дағдарыс» сөзі Қауіп және мүмкіндік деген мағына береді.
Дағдарыс кедергі, жарақат немесе қауіп төндіреді, бірақ сонымен бірге өсу мен құлдырауға мүмкіндік береді.
Әр түрлі сарапшылар дағдарысты қалай анықтайды? Бірқатар тәсілдер мен анықтамалар бар. Көбісі ,адамның оқиғаның өзіне емес, оқиғаға қалай қарайтынына назар аударады.
«Адамдар өмірлік маңызды мақсаттарға жету жолындағы кедергілерге тап болған кезде дағдарыс жағдайында болады, яғни белгілі бір уақытқа дейін проблемаларды шешудің әдеттегі әдістерін қолданып еңсеруге болмайды». (Каплан, 1961) «... проблемаларды шешудің дәстүрлі тәсілінің сәтсіздігіне тепе-теңдіктің бұзылуы, бұл жүйесіздікке, үмітсіздікке, қайғыға, шатасуға және дүрбелеңге әкеледі». (Лиллибридж және Клуккен, 1978) «... дағдарыс - бұл оқиғаны немесе жағдайды адамның қазіргі ресурстары мен күресу механизмдерінен асып түсетін төзгісіз қиындық ретінде қабылдау немесе тәжірибе». (Джеймс пен Гиллиланд, 2001) ДАҒДАРЫСТЫҢ ТҮРЛЕРІ Біз көбінесе дағдарысты күтпеген апат, мысалы - автомобиль апаты, табиғи апат немесе басқа катаклизмдік оқиға деп ойлаймыз. Алайда, дағдарыстар түріне және ауырлығына қарай айтарлықтай өзгеруі мүмкін.Психологияда дағдарыстың бірнеше түрін жинақтап,3 топқа бөледі,олар:
Даму – жетілу дағдарысы: Бұл өмірдің әр түрлі кезеңдерінде өсу және даму процесінің бөлігі ретінде пайда болады. Кейде дағдарыс Эриксонның психоәлеуметтік даму кезеңдерінде сипатталған дағдарыстар сияқты өмірлік циклдің болжанатын бөлігі болып табылады. Олар:


title: Даму белгілері - Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: дми-201в кәрімова Дидар Әлиқызы

text:
Даму белгілері Прогрессивті дамуфункциясы мен қалыптасуын жақсарту арқылы жүретін психикалық процестерді саралау мен ұйымдастыруды ұлғайту арқылы сипатталады.
Регрессивті даму дамудың бәсеңдеуі мен тоқтатылуымен және ақыл-ой қабілеттерін жинақтап жүрумен ұштасқан процестермен сипатталады.
Анемальды даму өсу, дифференциация және психикалық функцияларды ұйымдастыру үдерісінде ішінара немесе үздіксіз бұзылыстармен сипатталады, ол қалыптастыру және жұмыс істеу қабілетін төмендетеді
Даму түрлері Теориялық ойлаудың мазмұны бастауыш мектеп жасындағы (В.В. Давыдов) В.В. Давыдовтың теориялық ойлауы мыналарды қамтиды:
айтарлықтай рефлексия, яғни, олардың іс-әрекеттеріне елеулі негіздерді іздеу және қарау;
мағыналы қорыту, яғни, әмбебаптың жеке және жеке адамның тұрақтылығы мен өзара байланысы.
Магистратурада оқығаннан кейін, Давыдов интернационализация теориясы мен бірінші кезекте, П.Я.Гальперин жасаған психикалық әрекеттердің кезең-кезеңмен қалыптасуы болды. Оның теориясын түсінуіне және одан әрі осы теорияның шығармашылық дамуына негізделе отырып, ол 1966 жылы атақты мақалада «Баланың ақыл-ой дамуының мәселесін өте күрт жалпылап шешті». «Белсенді топтамада» жарияланған психиканың «қалыптасу» және «даму» концепциялары арасындағы корреляция бар болды. Жинақта 1966 жылғы 30 маусымдағы Мәскеу психологтарының симпозиумына арналған материалдардың бір бөлігі бар. Онда біздің көпшілігіміз XVIII Халықаралық Психологиялық Конгреске дайындық барысында біздің ғылымның ең өзекті әдістемелік мәселелерін талқылады. Бұл мақалада В.В. Давыдов үлкен жолмен, мектепке дейінгі балалар мен жасөспірімдердің психикасын қалыптастырудағы оқытудың шешуші ролін айқындады.


title: В.В.Давыдов көзқарасы - Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: дми-201в кәрімова Дидар Әлиқызы

text:
В.В.Давыдов көзқарасы Дж. Пиаженің «Робинсонада», яғни адам психикасының әлеуметтік мәнін елемегені үшін, сынап, Давыдов өзінің бастапқы көзқарасын қалыптастырады: «Адамның психикалық дамуы» терминін қолдануы адамға түсінік берсе де, негізді емес осы терминдің мағынасында және адамның натуралистік теорияларының ұстанымдарына сай келмейді. Егер бұл термин әлі күнге дейін мағынасы бар болса және «адамның психикалық дамуы» тұжырымдамасымен жұмыс істейтін болса, онда Пиаже сияқты адамның автономиясын және өзіндік маңыздылығын, онда түпкілікті талдауда оның әлеуметтік және әлеуметтік табиғатын тану қажет.
Осылайша, ертеректе Давыдов «даму» (психика) терминін жеке адамға қатысты қолданудан бас тартуға шақырады. Оның орнына, ол адамның «психикасының қалыптасуы» терминін қолдануға негізделген деп санайды. Бұл «материалдық және рухани мәдениетте объективтелген, яғни алдыңғы ұрпақтың объективті қызметінде арнайы объектілерде» жалған «әлеуметтік» табиғаттан тыс меңгеру, үйрену, қолдана алу. Бұл өз іс-әрекетін қалыптастыру және, атап айтқанда, оның басқару механизмдері - психика. В.В. Давыдовтың айтуынша, адам қызметінің барлық түрлері мен әдістері, соның ішінде оның жеке қызметі, қажеттіктері, ұмтылысы, басынан аяғына дейін бейімділігі, осы қызметтің әлеуметтік-айқын және белгілі бір мағынасында нормативті сипаттамаларды берудің нәтижесі болып табылады.
Дегенмен, В.В. Давыдов арнайы зерттеулерге мұқтаж қиын мәселелер бар екенін жақсы түсінді. Мысалы, ол қарсыластарының пікірі бойынша, «қалыптастыру пассивтік тұлғаны болжайды, ал даму, керісінше, үлкен белсенділікті талап етеді» деген. Ол өзі алдын-ала айтқан бұл қарсылықтарға келесі жауап береді. В.В. Давыдовтың қалыптасуы кезінде адам болудың объективті үдерісінің әмбебап нысаны түсінеді, өзінің жеке танымдық-ерікті қызметін жоққа шығармайды. Бірақ, - дейді ол, - бұл «іс-әрекетті» тарихи қалыптасқан үлгілерге сәйкес ересектер жасаған балада қалыптастыру керек. «Меншікті» түпнұсқасы емес, бірақ туынды болып табылса да, солай бола тұрса да, ол жеке тұлғаның қызметін одан әрі қалыптастыру процесінде маңызды функцияны алады.»


title: Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: дми-201в кәрімова Дидар Әлиқызы

text:
Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: ДМИ-201В Кәрімова Дидар Әлиқызы Даму және жас ерекшелік психологиясы пәнінің мәні онтогенездегі психикалық дамудың жалпы заңдылықтарын, дамудың жас кезеңдерін және бір кезеңнен екінші кезеңге көшу себептерін анықтау болып табылады.
Даму және жас ерекшелік психологиясы пәні Балалар психологиясы
Жастардың психологиясы
Өтудің психологиясы
Геронтопсихология
Жас ерекшелік психологиясының бөлімдері Бойлық бөліктер әдісі (бойлық әдіс) Сызықты әдіс Біріктірілген (когорт-дәйекті әдісі)
Даму және жас ерекшелік психологиясының әдістері Тікелей бақылау
Жеке істерді талдау
Жетістіктер мен қабілеттерді тестілеу
Өзін-өзі ақпараттандыру әдістері
Жобалау әдістері
Деректерді жинау әдістері Шала нәресте (0-ден 12 айға дейін)
Ерте жаста (1 жылдан 3 жылға дейін)
Мектепке дейінгі жастағы (3-6 жастан 7 жасқа дейін)
Кіші сыныптар (6-7 жастан 10-11 жасқа дейін)
Жасөспірімдер (11-12 жастан 15-16 жасқа дейін)
Жастық жасы (15-16 жастан 18 жасқа дейін)
Балалар дамуының жас ерекшелік кезеңі Шала нәресте - ересектермен тікелей эмоционалды қарым-қатынас
Ерте жаста - манипуляциялық-объективті іс-әрекет
Мектепке дейінгі жас - бейнелік-рөлдік ойындар
Жасөспірімдер жасөспірімі – оқу іс-әрекеті
Жасөспірім - құрбыларымен жеке қарым-қатынас
Жастар – оқу-еңбек іс-әрекеті
Әрбір жастағы жүргізілетін іс-әрекет түрлері Өсу және даму
Өсу және даму Өсудің ерекшелітері X. Вернер, L.S. Выготский және басқа психологтар дамудың негізгі белгілерін немесе өлшемдерін сипаттады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы:
дифференциация, бұрынғы бұрынғы бір элементті бөлшектеу;
жаңа тараптардың пайда болуы, дамудың жаңа элементтері;
объектінің әр түрлі тараптары арасындағы байланыстарды қайта ұйымдастыру.


title: Даму белгілері - Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Турган Нұртілек, Құлыш Мұхамеджан

text:
Даму белгілері Прогрессивті даму функциясы мен қалыптасуын жақсарту арқылы жүретін психикалық процестерді саралау мен ұйымдастыруды ұлғайту арқылы сипатталады.
Регрессивті даму дамудың бәсеңдеуі мен тоқтатылуымен және ақыл-ой қабілеттерін жинақтап жүрумен ұштасқан процестермен сипатталады.
Анемальды даму өсу, дифференциация және психикалық функцияларды ұйымдастыру үдерісінде ішінара немесе үздіксіз бұзылыстармен сипатталады, ол қалыптастыру және жұмыс істеу қабілетін төмендетеді
Даму түрлері Теориялық ойлаудың мазмұны бастауыш мектеп жасындағы (В.В. Давыдов) В.В. Давыдовтың теориялық ойлауы мыналарды қамтиды:
айтарлықтай рефлексия, яғни, олардың іс-әрекеттеріне елеулі негіздерді іздеу және қарау;
мағыналы талдау, яғни. белгілі бір ерекшеліктерден маңызды байланыстың бөлінуі;
мағыналы абстракция; жеке тұлғаның әмбебап негізде оқшаулануы;
мағыналы жоспарлау;
ықтимал іс-қимыл жүйесін құру және проблеманың шарттарына сәйкес келетін әрекеттің оңтайлылығын анықтау;
мағыналы қорыту, яғни, әмбебаптың жеке және жеке адамның тұрақтылығы мен өзара байланысы.
Магистратурада оқығаннан кейін, Давыдов интернационализация теориясы мен бірінші кезекте, П.Я.Гальперин жасаған психикалық әрекеттердің кезең-кезеңмен қалыптасуы болды. Оның теориясын түсінуіне және одан әрі осы теорияның шығармашылық дамуына негізделе отырып, ол 1966 жылы атақты мақалада «Баланың ақыл-ой дамуының мәселесін өте күрт жалпылап шешті». «Белсенді топтамада» жарияланған психиканың «қалыптасу» және «даму» концепциялары арасындағы корреляция бар болды. Жинақта 1966 жылғы 30 маусымдағы Мәскеу психологтарының симпозиумына арналған материалдардың бір бөлігі бар. Онда біздің көпшілігіміз XVIII Халықаралық Психологиялық Конгреске дайындық барысында біздің ғылымның ең өзекті әдістемелік мәселелерін талқылады. Бұл мақалада В.В. Давыдов үлкен жолмен, мектепке дейінгі балалар мен жасөспірімдердің психикасын қалыптастырудағы оқытудың шешуші ролін айқындады.


title: В.В.Давыдов көзқарасы - Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Турган Нұртілек, Құлыш Мұхамеджан


Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Турган Нұртілек, Құлыш Мұхамеджан Даму және жас ерекшелік психологиясы пәнінің мәні онтогенездегі психикалық дамудың жалпы заңдылықтарын, дамудың жас кезеңдерін және бір кезеңнен екінші кезеңге көшу себептерін анықтау болып табылады.
Даму және жас ерекшелік психологиясы пәні Балалар психологиясы
Жастардың психологиясы
Өтудің психологиясы
Геронтопсихология
Жас ерекшелік психологиясының бөлімдері Бойлық бөліктер әдісі (бойлық әдіс) Сызықты әдіс Біріктірілген (когорт-дәйекті әдісі)
Даму және жас ерекшелік психологиясының әдістері Тікелей бақылау
Жеке істерді талдау
Жетістіктер мен қабілеттерді тестілеу
Өзін-өзі ақпараттандыру әдістері
Жобалау әдістері
Деректерді жинау әдістері Шала нәресте (0-ден 12 айға дейін)
Ерте жаста (1 жылдан 3 жылға дейін)
Мектепке дейінгі жастағы (3-6 жастан 7 жасқа дейін)
Кіші сыныптар (6-7 жастан 10-11 жасқа дейін)
Жасөспірімдер (11-12 жастан 15-16 жасқа дейін)
Жастық жасы (15-16 жастан 18 жасқа дейін)
Балалар дамуының жас ерекшелік кезеңі Шала нәресте - ересектермен тікелей эмоционалды қарым-қатынас
Ерте жаста - манипуляциялық-объективті іс-әрекет
Мектепке дейінгі жас - бейнелік-рөлдік ойындар
Жасөспірімдер жасөспірімі – оқу іс-әрекеті
Жасөспірім - құрбыларымен жеке қарым-қатынас
Жастар – оқу-еңбек іс-әрекеті
Әрбір жастағы жүргізілетін іс-әрекет түрлері Өсу және даму
Өсу және даму Өсудің ерекшелітері X. Вернер, L.S. Выготский және басқа психологтар дамудың негізгі белгілерін немесе өлшемдерін сипаттады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы:


title: Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Турган Нұртілек, Құлыш Мұхамеджан


title: Даму белгілері - Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Қалибек Б


title: В.В.Давыдов көзқарасы - Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Қалибек Б


Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Қалибек Б. Даму және жас ерекшелік психологиясы пәнінің мәні онтогенездегі психикалық дамудың жалпы заңдылықтарын, дамудың жас кезеңдерін және бір кезеңнен екінші кезеңге көшу себептерін анықтау болып табылады.
Даму және жас ерекшелік психологиясы пәні Балалар психологиясы
Жастардың психологиясы
Өтудің психологиясы
Геронтопсихология
Жас ерекшелік психологиясының бөлімдері Бойлық бөліктер әдісі (бойлық әдіс) Сызықты әдіс Біріктірілген (когорт-дәйекті әдісі)
Даму және жас ерекшелік психологиясының әдістері Тікелей бақылау
Жеке істерді талдау
Жетістіктер мен қабілеттерді тестілеу
Өзін-өзі ақпараттандыру әдістері
Жобалау әдістері
Деректерді жинау әдістері Шала нәресте (0-ден 12 айға дейін)
Ерте жаста (1 жылдан 3 жылға дейін)
Мектепке дейінгі жастағы (3-6 жастан 7 жасқа дейін)
Кіші сыныптар (6-7 жастан 10-11 жасқа дейін)
Жасөспірімдер (11-12 жастан 15-16 жасқа дейін)
Жастық жасы (15-16 жастан 18 жасқа дейін)
Балалар дамуының жас ерекшелік кезеңі Шала нәресте - ересектермен тікелей эмоционалды қарым-қатынас
Ерте жаста - манипуляциялық-объективті іс-әрекет
Мектепке дейінгі жас - бейнелік-рөлдік ойындар
Жасөспірімдер жасөспірімі – оқу іс-әрекеті
Жасөспірім - құрбыларымен жеке қарым-қатынас
Жастар – оқу-еңбек іс-әрекеті
Әрбір жастағы жүргізілетін іс-әрекет түрлері Өсу және даму
Өсу және даму Өсудің ерекшелітері X. Вернер, L.S. Выготский және басқа психологтар дамудың негізгі белгілерін немесе өлшемдерін сипаттады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы:


title: Психологиялық даму және жас ерекшелік психологиясы Дайындаған: Қалибек Б


Психологиялық денсаулыққа әсер етуші факторлар
Отарбаева Ж.
Егемен еліміздің келешегі үшін рухы биік, дені сау жеке тұлғаны қалыптастыру мәселелері үкімет тұжырымдамаларында негізгі орын алады. Еліміздің басты құндылығы адам және оның өмірі мен денсаулығы. Психологиялық денсаулық бұл –тән саулығы мен жан саулығының бірлігі. Психологиялық дені сау адам- шығармашыл, өмірге құштар, ашық ,көңілді, қоршаған ортасының сезімдерін бөлісе алатын адам.Бір сөзбен айтқанда тәніміз бен психикамыздың үйлесімді дамуы.
Технологиялық, урбанизацияланған қоғамда өмір сүруші жеке адам өзінің әлеуметтік және этникалық тегіне қарамастан, әлеуметтік бейімделуін, яғни осы қоғамға сай қызмет жасауын қамтамасыз ететін белгілі психологиялық қасиеттерді меңгеруі қажет. Бұл қасиеттер дамудың әр түрлі кезеңдерінен белгілі бір ретпен өтуіне байланысты қалыптасады. Әрбір кезеңге адамның өзі шешетін мәселелері мен келесі кезеңге өтуіне қажетті қасиеттердің жиынтығы тән болады. Сонымен, жеке адамның психикалық саулығы жайлы пікір оның дамуымен, генетикалық шығу тегі және мәдени ортасымен салыстырылады.
Жалпы адамның денсаулығы: дене саулығы, жан саулығы, психикалық және психологиялық, әлеуметтік саулық болып бөлінеді.
Дене саулығы - бұл организмдегі функциялардың өзіндік айналымының жеткілікті болуы, физиологиялық процестердің үйлесімі және сыртқы ортаның түрлі факторларына барынша бейімделгіштік күйлері
Жан (психологиялық) саулығы- тек дене гигиенасы ғана емес, сонымен бірге психогигиена, руханилықтың өзіндік тәрбиесін, адами тұрғыдағы ұстанымды, сана тазалығын да қамтиды. Психикалық саулыққа жету жолы - интегралды тұлғаға жету жолы. Психикалық саулық - психиканы жаттықтыру, психикалық процестерді дамыту (ес, зейін, қиялдау және т.б.), ақыл-ой мен сезімді тәрбиелеумен тығыз байланысты.Сыртқы ортаның биологиялық, психологиялық және әлеуметтік сипаттағы қолайсыз әсерлері нәтижесінде қалыптасқан психикалық күйлер: шаршау, қалғып жүру, үнемі қауіптену, тарығу, жан күйзелісі, көңілдің бұзылуы, фрустрация түрінде болады.
Қазіргі психологиялық әдебиеттерге талдау жасағанда көптеген зерттеушілер денсаулықтың психологиялық негіздерін осыған ұқсас терминдерді қолдана отырып қарастырған: «психикалық денсаулық» Б.С.Братусь, «психологиялық денсаулық» И.В.Дубровина, «тұлғалық денсаулық» Л.М.Митина, «рухани денсаулық» Ю.А.Кореляков, «жанның саулығы» О.И.Даниленко [1].
Психологиялық денсаулық - адам мен сыртқы дүние арасындағы тепе-теңдік жағдайы, оның әлеуметтік ортаға, физикалық, биологиялық және психикалық ықпалдарға қатысты реакциясының сай болуы, жүйкелік реакция күші мен сыртқы тітіркендіргіштер арасындағы сәйкестігі, адам мен оның айналасындағылар арасындағы үйлесімділік, адамның шынайы объективтілік жайлы пікірінің басқа адамдардың пікірлерімен ұштасуы, өмірдің кез-келген жағдайына сын көзбен қарауы. Мәселен, И.В. Дубровина «психологиялық денсаулық» терминін ғылыми лексиконға алғаш енгізіп, оны адамның тiршiлiк әрекетiнiң процессiндегi бағалы жұмыс жасау және дамытуын керектi шарты деп анықтайды [1, Б.23].
Г.С.Никифоровтің «Денсаулық психологиясы» кітабында «Студенттік кезең, өзінің денсаулығына жанашырлықпен қарауды жоққа шығаратын, өмір сүру стилінен көрініс табатын эмоционалдық күйзелістердің алуан түрлілігімен сипатталады» делінген [2]. Яғни, өз денсаулығының қамын ойлау, әдетте, аға буынға тән болғандықтан, жастар оны «қызықтырмайтын және жалықтыратын іс», деп бағалайды. Осы арада өздерінің физикалық және психикалық ресурстарының шексіз деп ойлағандықтан, олардың босаңсуға және демалуға деген қабілеттері де шектелген.
Осылайша, денсаулықты түсіну әртүрлі, бірақ әрбір анықтамада адамның психологиялық (рухани) денсаулығын түсінудегі маңызды байланыс ретінде айтылады. Психологиялық денсаулықтың сапасы мен деңгейі әлеуметтік, әлеуметтік-психологиялық және де жеке психикалық пен әлеуметтік-психологиялық бейімделуге байланысты мінездеме беріледі. Өкінішке орай, еліміздегі халықтың көпшілігі тұлғаны әлеуметтендірудегі бұзылыстардың басқа түрлерін өзіндік бағалаудың дұрыс еместігін, талаптану деңгейін, өзіндік бағалаудың төмендеуін зерттеуге айтарлықтай мән беріп отырған жоқ. Кейбір адамдар қарым-қатынас жасауда қиналса, екіншілері - өзіндік таным мен өзіндік дамуында қиындық сезінеді, ал үшіншілерінде – тұлғаның (көреалмаушылық, жаугершілік және т.б.) және мінез-құлықтың (әр түрлі психологиялық тәуелділік) деструктивтік қасиеттері басым болады [3].
Психологиялық денсаулық – ағымдық өмірге қажетті барлық психикалық құрылымдардың оңтайлы жұмысы. Психологиялық денсаулық тек рухани ғана емес, сонымен қатар жеке денсаулығы да. Бұл психикалық денсаулық жеке адаммен біріктірілгенде, бұл адам барлық жеңіл және классикалық және сол уақытта жеке өсу мен осындай өсімге дайын. Психологиялық жағынан сау адам – бұл зияткерлік, ынтымақтастыққа ашық, өмір соққыларынан қорғалған және өмірлік қиындықтарды жеңу үшін қажетті құралдармен қаруланған.
Психологиялық денсаулықтың құрылымы: Аксиологиялық, Инструменталдық, Қажеттілік-мотивациялық.
Аксиологиялық – адамның өзінің және өзгелердің құндылығын ұғынуы (өзін қабылдауы және жынысына, жасына, мәдени ерекшелігіне қарамастан өзгені де қабылдай алуы)
Инструменталдық – рефлексияны өзін-өзі тану құралы ретінде өзінің жан дүниесін және өзгелермен қатынасын ұғыну қабілеті ретінде игеруі. (өзінің және өзгелердің эмоционалдық жағдайын, мінез-құлқының ерекшелігін ұғынуы). Қажеттілік-мотивациялық – өзіндік дамуды қажетсіну (өзін дамытуға деген жауапкершілікті сезіне білу) [4].
Психологиялық қолдау көрсету формасын айқындау үшін норма және психологиялық денсаулық көрсеткішін қарастыруымыз қажет. Норма адамның қоршаған ортаға бейімделуімен және оны өз қажеттілігіне сәйкес бейімдей алу іскерлігімен айқындалады. Осы жоғарыдағы норма ұғымының анықтамасына сәйкес психологиялық денсаулық деңгейі былай айқындалады.
Жоғары деңгейі – креативтілік тұлғаның психологиялық көмекті қажет етпеуі. (ортаға тұрақты бейімделе алуы, стрестік жағдаяттардан шыға алуы, қоршаған әлемге белсенді, шығармашылық қатынасының болуы)
Орташа деңгей – бейімделу алдын-алу, дамыту бағытындағы топтық жұмысты ұйымдастыру. (социумге бейімделе алуы, үрейленудің басым болуы).
Төменгі деңгей – бейімдел еалмаушылық мінез-құлықтың ассимилятивтік-аккомодативтік стилінде индивидуалдық психологиялық көмекті қажетсінудің (мінез-құлықтың ассимилятивтік стилі өз қажеттілігі мен мүмкіншілігіне залал тудыра отырып қоршаған ортаға бейімделуге тырысуы, мінез-құлықтың аккомодативтік стилі – өзгелерді бағындыруға тырысуы) маңызды болуы [5].
Психика саулығы, қабілеттіліктері, мақсаттары мен қасиеттері жеке адамның қоршаған ортаға бейімделуіне себеп болады. Барлығына қолайлы, ортақ анықтаманы жасау мүмкін болмаса да, бұл психика саулығы жайлы кең таралған анықтама, өйткені әр түрлі адам қоғамдастықтары мен мәдениеттеріндегі бұл мәселеге қатысты барлық пікірлерді бір түйінге біріктіру мүмкін емес. Өз қоғамдастығындағы қалыптардан ауытқып бара жатқан адам психикалық ауру болып мойындалуы мүмкін. Әр түрлі мәдениеттер мен әр мәдениет ішіндегі әр түрлі уақыттардағы психикалық аурулар жайлы пікірлер алуан түрлі болады. Біріншісіне мысал ретінде мынаны айтуға болады: басқа американдықтардың көпшілігіне қарағанда индейцтердің көптеген тайпалары елестерді қалыпты құбылыс деп есептейді, ал екіншісіне мысал мынау болады: кезінде қылмыс ретінде, кейінірек психикалық ауру деп қарастырылған гомосексуалдылық қазіргі жағдайда жыныстық бейімделу нұсқасы болып саналады.
Адамның денсаулығы - бұл қоршаған ортаның үнемі өзгеріп отыратын жағдайларда жасына және жынысына сәйкес келетін физикалық және психикалық тұрақтылықты сақтау қабілеттілігі. Табиғат адам ағзасының туғаннан тұрақтылықтың үлкен қорымен өмір сүру мен өзін-өзі реттеуге деген қабілеттілікпен қамтамасыз еткен: оның өмір сүру (тұрмыс) қалпына тәуелді болады.
Өмір сүру қалпы - бұл адамның өз-өзімен және сыртқы орта факторларымен өзара қарым-қатынасының жүйесі. Сыртқы орта факторларына: химиялық, физикалық, биологиялық,психологиялық әсерлер жатады. Адамның өмір сүру қалпы жынысқа, жасқа, денсаулық күйіне, өмір сүру жағдайына, экологиялық жағдайға, пайдалы әдеттердің болуына және зиянды әдеттердің болмауына тәуелді.
Салауатты өмір сүру салтының негізгі құрамдас бөліктері үш мәдениеттен тұрады: тамақтану мәдениеті, қозғалыс мәдениеті және эмоциялар мәдениеті. Психологиядағы нақты жеке тұлғаның салауатты өмір сүруінің мүмкіндіктерін қамтамасыз ететін негізгі факторлары: рефлекцияға деген қабілеттілік, тіршілік ету ортасының жағдайы, еңбек ету мен дем алудың дұрыс тәртібі болып табылады.
Рефлекция - бұл өзін-өзі бақылау, өзін-өзі тану, өз әрекеттерін ойластыру қабілеті. Пайдалы әрекеттер мен гигиеналық дағдылар саналы түрде түсінілген жағдайда жақсы бекітіледі. Салауатты өмір сүру салты адамның ерік күшін жұмсауын, өз істерін ұғынуын, оның салдарын жеке өзі үшін де, сондай-ақ басқа адамдар үшін де болжауын талап етеді. Нақты өмір сүріп жатқан буынның денсаулығына болашақ келер ұрпақтың денсаулығы мен бақыты тәуелді [6].
Денсаулыққа әсер ететін кеңістік - бұл климаттық аймақ пен баспана. Дені сау адамда жаңа климаттық жағдайға тез бейімделуге мүмкіндік беретін орнын толтырушы механизмдері болады. Баспана микроклиматтының да өз көрсеткіштері болады: температура, ылғалдылық, оттегі мен көмірқышқыл газының концентрациясы тұрғын үй көлемінің шамасы және т.б.
Психологиялық денсаулықты сақтаудың және қалыптастыру жолдары:
Ойындар мен жаттығулар
Жағымды әуен
Сурет салу
Ертегі әңгімелер оқу
Табиғатпен қатынас жасау
Тыныс алу және гимнастикалар
Психологиялық денсаулыққа әсер етуші факторлар:
Жеке бас гигиенасы, организмнің жалпы жағдайы, денсаулық пен өмір ұзақтығы жеке бас гигиена ережелерін сақтауға байланысты болады.
Оңтайлы күн режімі: Ұйықтау мен ас ішу режімін реттеген жөн. Бұл организмді бейберекет өмір салты тигізетін стресстен арылуға және жүрек-қан жүйесі кеселдері бұзылыстарының дамуынан бойды алыс ұстауға көмектеседі.
Ұйқы гигиенасы: Ұйықтауға арналған төсек орынның ыңғайлы және таза болуы, аса жұмсақ немесе аса қатты болмауы керек. Ұйықтар алдында таза ауада серуендеу, терезені немесе терезе желдеткішін ашық етіп ұйықтау пайдалы.
Тағамдану гигиенасы: Барлық жемістер мен көкөністер ағын суда мұқият жуылуы тиіс. Ет тағамдарының ыстық өңдеуден өтуі қажет.
Жыныстық гигиена: Жыныс мүшелерін таза ұстауға баланы ерте жасынан үйреткен жөн. Жыныс мүшелерін күніне екі рет сабындап жуу және іш киімді күнделікті ауыстыру пайдалы.
“Жан гигиенасы” немесе психологиялық гигиена: Мүмкіндігінше артық стресстен қашқан немесе стресстік жағдайларға өз көзқарасыңды өзгерткен дұрыс. Өмірде стрессті толықтай болдырмау мүмкін емес. Босаңсу (релаксация) тәсілдерін игеру көптеген кеселдерді болдырмауға, тән мен жан үйлесімділігіне қол жетуге мүмкіндік береді.
Психика саулығын сақтауда бала тәрбиесін дұрыс ұйымдастырудың маңызы зор. Жан-жақты дамуы, денсаулығын үнемі қадағалап отыру, пайда болған өзгерістерге дер кезінде түзетулер енгізу баланың пихикалық ахуалының қалыпты болуын қамтамасыз етеді.
Адам психикасының саулығын сақтау мен жетілдіру негізі салауатты өмір салты болып саналады: ойлау мен еңбек ету әрекеттерінің тиімді күнтәртібі, жан дүниесінің ахуалы мен қанағаттануы. Темекі шегу мен ішімдіктен бас тарту қажет. Өз эмоцияларын қадағалауды және есеңгірететін әрекеттерге қарсы тұруды қалыптастыру керек.
Салауатты өмір салтының ережелерін ұстанып, салауатты, толыққанды үйлесімді тұлға болуға ұмтылу қажет. .Өмір деген –ұзақ жол, ағып жатқан өзен сияқты. Өмірде адам талай қуанышқа, ренішке, қызыққа, қиындыққа кездесіп отырады. Әрдайым қиындықтан соң қуаныш болатынына сенім, сабырлылық таныту қажет. Адам бойындағы қасиеттің ең асылы, ең жақсысы-сабырлылық. Мектептегі психологиялық кабинет психологиялық стресті әлсіретіп, қолайсыз жағдаяттарға қарсы тұрып, позитивті қуатты игеруге, психокоррекция мен психологиялық кеңес беруге арналған болып табылады және релаксациялық музыка кітапханасын жинақтау, ауадағы көбікті түтікшелерді және арнаулы оң әсер ететін жарық құрылымын орналастыру қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Психическое здоровье детей и подростков / Под ред. И.В.Дубровина. М.: Акадпроект, 2000
Психология здоровья / Под ред. Г.С. Никифорова.- СПБ.,2003
Имангалиева Ш. Д. Психологиялық денсаулықты қалыптастыруда жаңа технологияларды пайдалану [Текст] / Ш. Д. Имангалиева, Г. А. Амзеева, А. С. Шеримова // Молодой ученый. — 2015. — №8.2. — С. 29-31.
Ниетбаева Г. Б. Студенттердің психологиялық денсаулығының даму ерекшеліктері
Бижасанова Ш. С. Психологиялық денсаулық-денсаулық кепілі. Ust.kz - Республикалық ұстаздар сайты. 2019
Ибашова М.С., Исабекова Т.Ш. Тұлғаның психикалық денсаулығын зерттеудің кейбір аспектілері
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Психологиялық денсаулық

text:
Психологиялық денсаулық
Денсаулық психологиясы - ғылыми және клиникалық психологияның,
психоаналитикалық және психосоматикалық медицинаның тереңге жайылған тамыры.
Денсаулық психологиясының міндеті - теорияны қолдану, психологиялық
денсаулықтың дамуы және физикалық денсаулықты сақтау, системалық позициясын,
аурудың ерекше түрін қарастыру.
Адамның психикалық денсаулығын сақтауда есінің өзгеруі, өмірлік
денсаулық мотивациясы, өмірлік құндылықтарын дамытуы ескеріледі.
Адамның физикалық денсаулығы жалпы денсаулық жағдайын құрайды.
Психика - жоғарғы ұйымдастырылған материясын, миын, субъектісі мен
объектісінің шындық формасының белсенділігін көрсетеді.
Психикалық денсаулық мінездемелері туралы әдебиеттерде көптеген
мысалдар келтірілген. Декарт жан денсаулығын, ал Гельвеций ақыл -
ұқсастық пен айырмашылықтың көзі дейді. Ал А.Ф.Лазурскидің айтуы
бойынша, тұлғаның денсаулығы - әлеуметтік ортада өз-өзін басқаруына
және іс-әрекетін басқара алуына байланысты. Жан денсаулығының басты
көзі ол ойын, эмоциясын, моторлық функциясын, өзін-өзі басқара
алуында дейді.
Ғалымдардың тұжырымы бойынша, психикалық ауытқушылықтардың пайда
болуы өмірлік жағдайына көп көңіл бөлінуінен болады.
Зерттеулердің көрсеткіші бойынша 48% жұмысшылардың медикопсихикалық
қиындықтары бар екені анықталды. Зерттеу нәтижесінде оның 10% -да
әлеуметтік-психологиялық дезадаптация құбылысы байқалған. Яғни әлеуметтік
ортаға бейімделе алмауы. Оның қиындықтары төмендегі жағдайларға байланысты
пайда болып отырған:
•
Физикалық денсаулығына байланысты туындаған қиыншылықтар
(проблемалар);
•
Психикалық ауытқушылығына байланысты, яғни эмоциялық сферасы, көңіл-
күйін басқара алмауынан туындайды;
•
Қарым-қатынастағы қиыншылықтар;
•
Жанұялық жағдайдағы қиыншылықтар;
•
Темекі шегуі мен алкогольді қолданғаннан туындаған қиыншылықтар.
Әр түрлі аурулардың пайда болуына адамның көңіл-күйі, яғни эмоциялық
жағдайы әсер етеді. Ол жағымды немесе жағымсыз жағдай болуы мүмкін. Осы
арқылы әлеуметтік және биологиялық орны анықталады. Физиологиялық
зерттеулерге сүйенсек, адамның көңіл-күйі іс-әрекет Физиологиялық
зерттеулерге сүйенсек, адамның көңіл-күйі іс-әрекет реакциясын және өзін-өзі
іштей басқара алуына тікелей әсер етеді. Адам ағзасындағы биохимиялық және
физиологиялық өзгерістерді реттеп отырады.
Психикалық денсаулық
Психикалық денсаулық – индивидтің толыққанды психологиялық жағдайының
интегральді сипаттамасы. Психикалық денсаулықтың табиғатын түсіну және
оныңқолдау тетіктері, оның зақымдалуы мен қайта қалпына келуі тұлға туралы ұғым,
оның даму механизмдерімен тығыз байланысты. Психология мен медицинасаласында
психикалық денсаулық мәселесіне тең қадам қарастырылған. Дәстүрлі медициналық
модель психикалық денсаулықты ауру дамуының ықтималдық шамасы ретінде
қарастырады.
Қазіргі психологиялық әдебиеттерге талдау жасағанда көптеген
зерттеушілер денсаулықтың психологиялық аспектілерін осыған
ұқсас терминдерді қолдана отырып қарастырған: “психикалық
денсаулық” (Б.С.Братусь), “психологиялық денсаулық”
(И.В.Дубровина), “тұлғалық денсаулық” (Л.М.Митина), “рухани
денсаулық” (Ю.А.Кореляков), “жанның саулығы” (О.И.Даниленко),
және т.б.
Бүкіләлемдік денсаулық қорғау ұйымының пайымдауынша,
психика саулығы дегеніміз адам ақыл-ойының,физикалық
және эмоционалдық дамуының толыққанды жетіліуне ықпал
етуші күй болып табылады.
Соңғы жылдары әлемнің көптеген елдерінде психикалық денсаулықтың
бұзылуы жоғары көрсеткішпен сипатталады. Психикалық аурулардың, тұлға
фрустрациясының, мазасызданулардың, стресстердің таралу көрсеткіштерінің
өсу тенденциясы, әр түрлі суицидтердің, тұлғаішілік келіспеушіліктердің,
тәуелділіктердің (нашақорлық, ішімділік, токсикомания, ойын құмарлық) орын
алуы байқалады. Сондай-ақ, әлеуметттік-экономикалық өзгерістер салдарынан
халықтың басым көпшілігінде теңелу дағдарысы деген психологиялық феномен
қалыптасып қалған болып шықты. Ол өз-өзін сезіну сезімін жоғалтуынан,
өзгерген қоғамдағы өзіндік рөліне бейімделе алмауынан (немесе қиналуынан)
пайда болады. Бұл жағдай өзгеріп жатқан қоғамдық және экономикалық
қатынастар мен тұлғалық мақсаттардың, мінез-құлық стереотиптерінің қайта
қалыптасуы қиыншылығы арасындағы талаптардың айырмашылығына
байланысты туындайды. Адам денсаулығына оның жасайтын таңдауы тікелей
әсер етеді. Денсаулыққа жетелейтін таңдаудың алғы шарты болып өзіндік ішкі
дүниесіне, яғни Мен «дауысына» сүйенуі саналады, бұл таңдау жасау барысында
оны бөліп алуға, тыңдауға, соған еліктеуге мүмкіндік береді.
Психопатология
Психопатология - психикалық бұзылуларды медицина мен психология
тұрғысынан зерттейтін психиатрия мен клиникалық психологияның
бөлімі. Негізгі әдістер - клиникалық байқау және әңгімелесу.
Жалпы психопатология - көптеген психикалық аурулардың негізін,
сипаттамасын, психикалық іс-әрекет патологиясының көрінісі мен
даму заңдылықтарын, этиология мен патогенездің жалпы
сұрақтарын,психопатологиялық процестердің табиғатын, олардың
себептерін, олардың себептерін, жіктелу принциптерін,зерттеу
және емдеу әдістерін зерттейді.
Жеке психопатология - жеке
психикалық ауруларды, олардың
этиологиясын, патогенезін,
клиникасын, даму заңдылықтарын,
емдеу және қалпына келтіру
әдістерін зерттейді.
Патопсихолингвистика шеңберінде
белгілі бір психикалық ауруларға
арналған сөйлеу зерттеледі.
Психопатология медициналық пән бола отырып, тарихи тұрғыдан
клиникалық әдіске негізделген және аурудың белгілерін, оның
феноменологиясын анықтауға бағытталған. Жалпы психопатология
шеңберінде психикалық бұзылыстың әр түрлі құбылыстарының кешенді
жүйеленуі жасалды. Психопатологиялық диагностиканың мәні осы
құбылыстардың агрегаттарының аурулардың сәйкес классификациясымен
анықталған нақты нозологиялық бірліктермен корреляциясына дейін
азаяды. Осылайша, белгілі бір пациентте жазылған мінез-құлық үлгісі тиісті
нұсқаулықта, мысалы, ICD-10-да сипатталған үлгісімен сәйкес келеді. Бұл
жағдайда нақты байқалған психикалық құбылыстар азаяды және қайта
жасалады, психикалық бұзылыстардың мәні мен механизмдерінің өзі
назардан тыс қалады.
Салауатты өмір салты тұлғаның
жетістікке жету негізі ретінде.
Салауатты өмір салты (СӨС) — бұл ең әуелі денсаулықты сақтауға және
нығайтуға бағытталған сауықтыру жолындағы белсенді іс-әрекет. Өмір
Адамның өмір салты өздігінен қалыптаспайды, ал салауатты өмір сүру
барысында мақсатты түрде қалыптасады. Қазіргі мәліметтер бойынша
денсаулық 53-55%- ға салауатты өмір салтына тәуелді болады екен. Бұдан
салауатты өмір салтын ұстанудың қаншалықты маңызды екендігі айқын.
Денсаулық – адамның ең қасиетті де құнды, қайталанбас, жоғалса қайта
орнына қиындықпен келетін, орны толмас асыл қазынасы. Біз осы жаңа
ғасырдан күтер үмітіміз көп. Сондай-ақ қазіргі заманда адам ағзасына
тиер залалы да жетерлік. Тірі ағзаға тиер экологиялық үш фактордың
әсері осы таңда айтпаса да көзге шыққан сүйелдей болып көрініп
тұрғаны анық.
Адамның болашағы оның денсаулығына байланысты. Оқу, білім алу, үйрену
немесе біреуді үйрету үшін адамға мықты денсаулық керек. Жеке тұлғаның
денсаулығын сақтауға деген құндылық бағдары әрдайым әртүрлі жағдайларда
өзінің ойлары мен іс-әрекеттерін денсаулығын сақтауға бағыттай алуы.
Оқушылардың дені сау болу үшін ұстаздар оған жақсы дәстүрлер мен әдеттерді
сіңіріп, салауатты өмір салтын сақтаудың қажеттілігі мен оны іске асырудың
жолдарын үйретуі қажет.
Салауатты өмір салтын дұрыс қалыптастыра алмау (режимнің дұрыс
сақталмауы, қимыл-қозғалыстың аз болуы, дұрыс тамақтанбау,
жағымсыз жағдайлардың көп болуы, зиянды әдеттерге үйір болуы)
қоғамымыздағы келеңсіз жағдайлардың таралуының басты факторы.
Қазіргі қоғамымызда халықтың табиғи өсімі төмендеп,
сырқаттанушылық және өлім-жітім деңгейі арта түсті. Әсіресе, балалар
мен жастардың денсаулығы қауіп тудыруда. Темекі тарту, ішімдік
пайдалану, есірткіге құмарлық және улы заттарға әуестік, адамгершілікке
жат мінез-құлық кеңінен етек алуда. Дүниежүзілік денсаулық сақтау
ұйымы сарапшыларының дерегі бойынша, халық денсаулығының 49-50
пайызы өмір салтына, яғни адамның өз денсаулығына қалай
қарайтынына тәуелді, 17-20 пайызы қоршаған орта ерекшеліктеріне
байланысты деп көрсетілген.
Әдемі болғысы келмейтін адам жоқ шығар. Денсаулық пен әдемілік – осы
екі ұғым бір-бірімен үздіксіз байланысты. Денсаулықты елемей
әдеміліктің қамын ойлаған дұрыс емес. Себебі әдемілік жиі жақсы
денсаулықтың нәтижесі болып табылады. Сондықтан, егер сіз
әдемілігіңіздің қамын ойлайтын болсаңыз, онда салауатты өмір салтын
жүргізу керек. Адамдар өз денсаулығы туралы жанына батқан кезде ғана
ойлай бастайды, оны өмірлік тәжірибе көрсетеді және бұған әр адамның
өзіндік дәлелі бар. Қалыптасқан жағдайлар жиі адамды өз бетімен емделу
жолдарын іздеуге немесе өз жақындарына үйде көмек көрсетуге мәжбүр
етеді. Ал бұл аурулардың алдын біршама ерте алуға болады және ол үшін
қандай да бір керемет күш қажет емес. Бар болғаны салауатты өмір
салтын жүргізу керек.
Достарыңызбен бөлісу: |


title: Психологиялық денсаулықтың деңгейлері

text:
Егемен еліміздің келешегі үшін рухы биік, дені сау жеке тұлғаны қалыптастыру мәселелері үкімет тұжырымдамаларында негізгі орын алады. Еліміздің басты құндылығы адам және оның өмірі мен денсаулығы. Психологиялық денсаулық бұл –тән саулығы мен жан саулығының бірлігі. Психологиялық дені сау адам- шығармашыл, өмірге құштар, ашық ,көңілді, қоршаған ортасының сезімдерін бөлісе алатын адам.Бір сөзбен айтқанда тәніміз бен психикамыздың үйлесімді дамуы.
Психологиялық денсаулықтың деңгейлері:
1.Креативті(жоғары) ортаға тұрақты түрде жеңіл бейімделетін, стрестік күйлерден өтуге күші жеткілікті, шынайылыққа шығармашылықпен келе білетін адам. Мұндай адамдар психологиялық көмекті қажет етпейді.
2.Адаптивті (орташа) әлеуметтік ортаға бейімделе алатын,бірақ мазасыздығы басым адамдар.
3.Дезадаптивті(төмен) ортаға өзінің жағымсыз қылықтарымен бейімделуге тырысатын,ортасын өзінің қылықтарына бағындыруға тырысатын адамдар. Мұндай адамдар үнемі жеке көмекті қажет етеді.
Психологиялық денсаулықты сақтаудың және қалыптастырудың шарты:
Ойындар мен жаттығулар
Жағымды әуен
Сурет салу
Ертегі әңгімелер оқу
Табиғатпен қатынас жасау
Тыныс алу және гимнастикалар
Психологиялық климат:
Отбасындағы жағымды климат, отбасының мүшелері өздерін еркін,бірақ әр отбасы мүшесінің құқығы сақталған жағдайда,әр отбасы мүшесі бір-біріне жауапкершілікті сауатты түрде жүзеге асырғанда орнайтын климат.
Жеке бас гигиенасының талаптары
Организмнің жалпы жағдайы, денсаулық пен өмір ұзақтығы жеке бас гигиена ережелерін сақтауға байланысты болады.
Дене гигиенасының негізгі ережелері.
Тері, асқазан-ішек және гельминтті кеселдерді болдырмау мақсатында қарапайым және белгілі ережелерді сақтау қажет. Әрбір адамның күніне екі рет душ немесе ванна қабылдап, ішкі киімін ауыстыру керек.
Әжетханға барғаннан кейін, қоғамдық көлікпен жүргеннен соң, қолды міндетті түрде сабындап жуу қажет.
Әрбір адамның жеке қолдануында (тіс щеткасы, сүлгісі, кір ысқышы) және іш киімі ( шұлығы, мәйкесі және с.с.) болуы тиіс.
Аяқты таза, жылы және құрғақта ұстау маңызды. Бұл суық тию мен зеңдік кеселдерден сақтайды.
Оңтайлы күн режімі.
Ұйықтау мен ас ішу режімін реттеген жөн. Бұл организмді бейберекет өмір салты тигізетін стресстен арылуға және жүрек-қан жүйесі кеселдері бұзылыстарының дамуынан бойды алыс ұстауға көмектеседі.
Ұйқы гигиенасы.
Ұйықтауға арналған төсек орынның ыңғайлы және таза болуы, аса жұмсақ немесе аса қатты болмауы керек. Ұйықтар алдында таза ауада серуендеу, терезені немесе терезе желдеткішін ашық етіп ұйықтау пайдалы.
Тағамдану гигиенасы.
Барлық жемістер мен көкөністер ағын суда мұқият жуылуы тиіс. Ет тағамдарының ыстық өңдеуден өтуі қажет.
Жыныстық гигиена.
Жыныс мүшелерін таза ұстауға баланы ерте жасынан үйреткен жөн. Жыныс мүшелерін күніне екі рет сабындап жуу және іш киімді күнделікті ауыстыру пайдалы.
“Жан гигиенасы” немесе психологиялық гигиена.
Мүмкіндігінше артық стресстен қашқан немесе стресстік жағдайларға өз көзқарасыңды өзгерткен дұрыс. Өмірде стрессті толықтай болдырмау мүмкін емес. Босаңсу (релаксация) тәсілдерін игеру көптеген кеселдерді болдырмауға, тән мен жан үйлесімділігіне қол жетуге мүмкіндік береді.
Стресс -адамның мазасыздығынан туындайтын көбіне өзі бейімделмеген
жұмыстардың шамадан тыс болуына байланысты бейімделген психикамен организмнің өзгерістерге ұшырауына әкелетін процесс ретінде саналады.
Стресс белгілері
- Үнемі шаршаңқылық сезімі;
- Сыртқы ортадағы өзгерістерге байланысты қабылдауы мен белсенділіктегі өзгерістер;
- Себепсіз бастың ауруы мен қан қысымының көтерілуі;
- Дене массасының күрт азаю немесе ұлғаюы;
- Толығымен немесе сирек ұйқының бұзылуы;
- Ұйқылы ояу жүру;
Стресске қарсы тұру факторлары:
Өз денсаулығын күту;
Өз-өзін жоғары бағалау;
Өзіне және өз қабілеттеріне деген сенімділік;
Стресске қарсы тұра алу; Ашық қарым- қатынасқа түсе білу; Өз-өзін басқару;
Қортынды:
«Денсі саудың жаны сау», «Денсаулық зор байлық» -дегендей денсаулығымызды сақтап, таза жұру керек. Денсаулығымыз мықты болу үшін салауатты өмір салтын сақтайық.
|
Достарыңызбен бөлісу: |


url: http://emirsaba.org/psihologiyali-densauliti-degejleri.html#Психологиялық_денсаулықты_сақтаудың_және_қалыптастырудың_шарты

title: Психологиялық денсаулықтың деңгейлері


Психологиялық эксперимент және педагогикалық эксперимент: ұқсастықтары мен айырмашылықтары 1. Педагогикалық эксперимент түсінігі, оның мүмкіндіктері.
Педагогикалық экспериментті ұйымдастыру және жоспарлау мәселесі педагогиканың теориясы мен тәжірибесінде негізгі жалпы теориялық мәселелердің бірі ретінде пайда болады, оның шешімі көптеген белгілі педагогтардың: С.И.Архангельский, В.И.Михеев, Ю. К.Бабанский, В.И. Журавлев, В.И.Загвязинский, А.И.Пискунов. Педагогикалық эксперимент аясында жоғары оқу орнының қазіргі педагогикасы оқыту мен тәрбиелеудің жеке әдістері мен құралдарын қолданудың тиімділігін анықтау үшін қолданылатын зерттеу әдісін түсінеді.
Педагогикалық экспериментке зерттеушінің зерттелетін құбылыстардың пайда болу және жүру процесіне белсенді қатысуы тән. Осылайша, ол тек бұрыннан бар құбылыстар туралы ғана емес, сонымен бірге жасалуы керек нәрселер туралы гипотезаларын тексереді.
Табиғат жағдайындағы педагогикалық құбылыстарды оларды тікелей бақылау арқылы зерттеудің әдеттегіден айырмашылығы, эксперимент субъектілерге педагогикалық әсер ету шарттарын мақсатты түрде өзгертуге мүмкіндік береді.
Педагогикада зерттеу объектісі өте құбылмалы және санаға ие, сондықтан эксперимент жүргізу кезінде балалардың көптеген мінездерін, тәрбиесі мен қабілетін, сонымен қатар мұғалімдердің ерекшеліктерін, әлеуметтік идеалдарды ескеру қажет. , және тіпті тез өзгеретін сән, өйткені оның жас ұрпақтың әрекеттеріне әсері өте үлкен. Педагогикалық экспериментте зерттеу объектісі экспериментаторға саналы түрде көмектесе алады немесе оған қарсы тұра алады. Бұл педагогикалық эксперимент пен физикалық, биологиялық немесе инженерлік эксперименттің негізгі айырмашылығы.
Әрбір педагогикалық эксперименттен мынаны талап ету керек:
1. эксперименттің мақсаты мен міндеттерін нақты қою;
2. эксперимент жағдайларының нақты сипаттамасы,
3. балалар контингентін зерттеу мақсатына байланысты анықтамалар,
4. зерттеу гипотезасының нақты сипаттамасы.
Ғылыми зерттеулерді ұйымдастыруға қойылатын талаптар:
1. Зерттеуді жоспарлау мыналарды қамтиды: әдістер мен әдістерді таңдау және сынау, зерттеудің логикалық және хронологиялық схемасын құру, контингент пен зерттелушілер санын таңдау. Бұл бүкіл зерттеуді өңдеуге және сипаттауға арналған жоспар.
2. Зерттеудің орны: сыртқы кедергілерден оқшаулауды қамтамасыз ету, санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтау, жайлылық пен бос жұмыс ортасын қамтамасыз ету.
3. Зерттеудің техникалық жарақтандырылуы шешілетін міндеттерге, зерттеудің бүкіл барысына және алынған нәтижелерді талдау деңгейіне сәйкес болуы керек.
4. Пәндерді таңдау олардың сапалық біркелкілігін қамтамасыз етуі керек.
5. Жұмысты жоспарлау сатысында нақты, қысқа, біркелкі болуы керек нұсқауларды құрастыру.
6. Толық және бағытталған зерттеу хаттамасын жасау.
Зерттеу нәтижелерін өңдеу: зерттеу барысында алынған мәліметтерді сандық және сапалық талдау және синтездеу.
2. Педагогикалық эксперимент түрлері: табиғи, зертханалық, анықтау және қалыптастыру.
Педагогика табиғи және зертханалық тәжірибелерді ажыратады. Табиғи эксперимент оқыту мен тәрбиелеудің қарапайым, табиғи жағдайында (мектепке дейінгі мекемеде) жүргізіледі. Мектепке дейінгі мекемеде зертханалық эксперимент жүргізілген жағдайда балалар тобы бөлінеді, олармен зерттеуші арнайы әңгімелесулер, жеке және топтық тренингтер өткізеді, олардың тиімділігін бақылайды.
Психологиялық-педагогикалық зерттеулерде тұжырымдау және қалыптастырушы эксперименттер ажыратылады. Бірінші жағдайда педагог-зерттеуші зерттелетін педагогикалық жүйенің жай-күйін ғана эксперименттік түрде белгілейді, құбылыстар арасындағы байланыс, тәуелділік фактісін айтады. Педагог-зерттеуші балалардың белгілі бір тұлғалық қасиеттерін дамытуға, олардың оқу және еңбек белсенділігін арттыруға бағытталған шаралардың арнайы жүйесін қолданғанда, олар қазірдің өзінде қалыптастырушы эксперимент туралы айтады.
Анықтау эксперименті қалыптастырушыдан бұрын болады. Тәжірибеде бұл жай ғана берілген объектінің жай-күйін баяндау емес, оқыту мен тәрбиелеу тәжірибесіндегі осы мәселенің жағдайын кеңінен талдау, бұқаралық материалды талдау және эксперименталды топтың ұстанымын көрсету. бұл жаппай суретте.
Педагогикада эксперимент басқа зерттеу әдістерімен тығыз байланыста болады. Педагогикалық эксперимент кешенді әдіс, өйткені ол бақылау әдістерін, әңгімелесу, сұхбат, сауалнама, диагностикалық жұмыс, ерекше жағдаяттар құру және т.б.
Бұл әдістердің барлығы педагогикалық эксперименттің бірінші кезеңінде де жүйенің бастапқы күйін «өлшеу» үшін де, оның күйлерін кейінгі азды-көпті жиі «кесіп» өлшеу үшін де, қорытынды жасау үшін қолданылады. гипотезаның дұрыс екендігінің соңғы кезеңі. Педагогикалық эксперимент – педагогикалық гипотезалардың сенімділігін объективті және дәлелді түрде тексеруге арналған зерттеу әдістері кешенінің бір түрі.
Ең типтік педагогикалық эксперимент моделі эксперименттік және бақылау топтарын салыстыруға негізделген. Эксперимент нәтижесі бақылау тобымен салыстырғанда эксперименттік топта орын алған өзгерісте көрінеді. Тәжірибедегі мұндай салыстырмалы эксперимент әртүрлі нұсқаларда қолданылады. Статистикалық процедуралардың көмегімен эксперименттік және бақылау топтарының айырмашылығы бар-жоғы анықталады. Экспериментке дейін және оның соңында немесе тек эксперименталды зерттеудің соңында алынған мәліметтер салыстырылады.
Егер зерттеушінің екі тобы болмаса - эксперименттік және бақылау, ол қалыпты жағдайда жұмыс істегенде эксперименттің мәліметтерін экспериментке дейін алынған мәліметтермен салыстыра алады, бірақ қорытындылар өте мұқият жасалуы керек, өйткені деректер жинақталған. әртүрлі уақытта және әртүрлі жағдайларда.
Эксперименттік және бақылау топтарын құру кезінде экспериментатор екі түрлі жағдайға тап болады: ол бұл топтарды өзі ұйымдастыра алады немесе бұрыннан бар топтармен немесе командалармен жұмыс істей алады. Екі жағдайда да эксперименттік және бақылау топтары зерттеу тұрғысынан маңызды болып табылатын бастапқы шарттар теңдігінің негізгі көрсеткіштері бойынша салыстырмалы болуы маңызды.
3. Эксперимент кезеңдері: алдыңғы тәжірибе, тәжірибені дайындау және өткізу, қорытындылау.
Эксперимент алдындағы кезең осы тақырып бойынша бұрын жарияланған еңбектерге мұқият теориялық талдауды қамтиды; шешілмеген проблемаларды анықтау; осы зерттеу тақырыбын таңдау; зерттеудің мақсаты мен міндеттерін қою; осы мәселені шешудегі нақты тәжірибені зерттеу; мәселені шешуге ықпал ететін теория мен тәжірибеде бар шараларды зерттеу; зерттеу гипотезасын тұжырымдау. Ол жаңалық, әдеттен тыс, бұрыннан бар пікірлерге қайшы болғандықтан эксперименталды дәлелдеуді талап етуі керек.
Экспериментке дайындық бірқатар тапсырмалардан тұрады:
- эксперименттік объектілердің қажетті санын таңдау (балалар, топтар, мектепке дейінгі білім беру мекемелері және т.б.);
- эксперименттің қажетті ұзақтығын анықтау. Мерзімінің тым қысқа болуы сол немесе басқа оқу құралының рөлін негізсіз әсірелеуге әкеледі, тым ұзақ кезең зерттеушіні басқа зерттеу мәселелерін шешуден алшақтатады, жұмыстың күрделілігін арттырады.
- эксперимент объектісінің бастапқы күйін зерттеудің нақты әдістерін таңдау, сауалнамалар, сұхбаттар, сәйкес жағдаяттар құру, өзара тексеру және т.б.;
- сәйкес педагогикалық әсерлердің әсерінен эксперимент объектісінің өзгерістерін бағалауға болатын белгілерді анықтау.
Белгілі бір шаралар жүйесінің тиімділігін тексеру үшін эксперимент жүргізу мыналарды қамтиды:
- білім мен дағдының бастапқы деңгейін талдау, адамның немесе ұжымның белгілі бір қасиеттерін тәрбиелеу және т.б. жүзеге асырылатын жүйенің бастапқы күйін зерттеу;
- тәжірибе жүргізілетін жағдайлардың бастапқы күйін зерттеу;
- ұсынылатын шаралар жүйесінің тиімділігінің критерийлерін тұжырымдау;
- экспериментке қатысушыларды оны тиімді өткізудің тәртібі мен шарттары туралы нұсқау беру (егер экспериментті бірнеше оқытушы жүргізсе);
- тәжірибелік шаралар жүйесінің әсерінен объектілердегі өзгерістерді сипаттайтын аралық кесінділер негізінде эксперимент барысы туралы мәліметтерді бекіту;
- эксперимент барысында қиындықтар мен мүмкін болатын типтік кемшіліктерді көрсету;
- уақыттың, ақшаның және күштің ағымдағы шығындарын бағалау.
Эксперимент нәтижелерін қорытындылай келе:
- жүйенің соңғы күйін сипаттау;
- эксперимент қолайлы нәтиже берген жағдайлардың сипаттамасы;
- эксперименттік әсер ету субъектілерінің ерекшеліктерін сипаттау (тәрбиешілер және т.б.);
- уақыт, күш және ақша шығындары туралы мәліметтер;
- эксперимент кезінде тексерілетін шаралар жүйесінің қолдану шегін көрсету.
Педагог-зерттеушінің алдында үнемі сұрақ туындайды: экспериментке қанша баланы қосу керек, оған қанша мұғалім қатысу керек? Бұл сұраққа жауап беру эксперименттік объектілер санының репрезентативті (барлық халық үшін индикативті) іріктеуін жүргізуді білдіреді.
Үлгі, біріншіден, балаларды қамту тұрғысынан репрезентативті болуы керек. Эксперимент тапсырмалары мен оған кіретін объектілердің саны бір-бірімен тығыз байланысты және бір-біріне әсер ете алады. Дегенмен, шешуші элемент әлі де мұғалім алдын ала белгілейтін эксперименттің міндеттері болып табылады. Олар үлгінің қажетті сипатын анықтайды. Білім беру мәселелері бойынша экспериментке келгенде экспериментке 30-40 адам тартылатын жағдайлар кездеседі (мұндай үлгімен статистикалық мәліметтерді өңдеуге болады). Егер зерттеуші бүкіл жас тобына арналған ұсыныстар әзірлейтін болса, онда экспериментке әрбір жеке жастың өкілдері кіруі керек.
Эксперимент жүргізудің теңестірілген шарттары – бақылау және эксперименттік сыныптардағы эксперимент барысы ұқсастығы мен өзгермейтіндігін қамтамасыз ететін шарттар. Теңестірілген шарттарға әдетте мыналар жатады: құрам (тәжірибе және бақылау топтарында шамамен бірдей); тәрбиеші (сол тәрбиеші эксперимент және бақылау топтарында сабақ жүргізеді); оқу материалы (сұрақтар ауқымы бірдей, көлемі бірдей); тең еңбек жағдайлары (бір ауысым, кесте бойынша шамамен бірдей сабақ тәртібі және т.б.).
Әдебиет:
1. Загвязинский, В.И. Психологиялық-педагогикалық зерттеудің әдістемесі мен әдістері: оқу құралы. студенттерге арналған жәрдемақы. жоғарырақ пед. оқулық мекемелер / Загвязинский В.И., Атаханов Р. - М .: Академия, 2005 ж.
2. Гадельшина, Т.Г. Психологиялық зерттеудің әдістемесі мен әдістері: оқу құралы. әдіс. жәрдемақы / Гадельшина T. G. - Томск, 2002.
3. Корнилова, Т.В. Эксперименталды психология: теория және әдістер: университеттерге арналған оқулық / Корнилова Т.В. - М.: Aspect Press, 2003.
4. Кузин, Ф.А. кандидаттық диссертация: жазу әдістемесі, жобалау ережелері және қорғау тәртібі / Кузин Ф.А. – М., 2000 ж.


title: Психологиялық - Психологиялық әсер ету

text:
Психологиялық- Психологиялық дәлелдеу әдісі - жарнама сендіргісі келетіндердің пікірлеріне, сезімдеріне және мүдделеріне жүгінеді. Бұл жерде жарнама біздің санамыздың эмоционалдық саласына қатысты. Ол тұтынушыны оның ұсынысы сіздің жеке қызығушылықтарыңызды қанағаттандыратынына сендіруге тырысады.
4.Сендіру- Адамға немесе адамдар тобына олардың жағдайын, бір нәрсеге қатынасын өзгертуге және белгілі бір әрекеттерге бейімділік тудыруға бағытталған саналы негізсіз әсер ету.
Сендіру (внушение) – бұл саналылықтың төмендеуімен және ұсынылған мазмұнды қабылдаудағы сыншылдықпен байланысты адам психикасына әсер ету процесі, ол егжей-тегжейлі логикалық талдауды да, бағалауды да қажет етпейді. Сендіру белгілі бір күйлерді құру немесе белгілі бір әрекеттерді тудыру мақсатында жүзеге асырылады. Сендірудың мәні адамның еркі мен ақыл-ойына емес, оның сезіміне әсер етуден тұрады. Бұл процесс қабылданатын ақпаратқа қатысты жүзеге асырылатын саналы бақылаудың әлсіреу дәрежесіне байланысты деп болжанады.
5.Аргументация- Белгілі бір шешімге немесе ұстанымға деген көзқарасты қалыптастыру немесе өзгерту мақсатында сол шешімнің немесе ұстанымның пайдасына мәлімдемелер мен дәлелдерді талқылау.
6.Манипуляция- Адресаттың белгілі бір күйлерді бастан кешіруге, шешім қабылдауға және коммуникатордың жеке мақсаттарына жету үшін қажетті әрекеттерді орындауға деген жасырын ұмтылысы.
7. Ақпараттандыру- Тұтынушыға ақшаның сақталуын немесе тауардың жоғары сапасын көрсететін кеңес немесе уәде түріндегі хабарламаны беру.
8. Өзін-өзін жарнамалау- Жақсы бағалану және осылайша белгілі бір артықшылықтар алу үшін адамның өзінің мақсаттарын жариялау және өз құзыреттілік пен біліктіліктер туралы дәлелдерді ұсыну.
9. Елемеу-Серіктеске, оның мәлімдемелері мен іс-әрекеттеріне қатысты әдейі назар аудармау, немқұрайлылық. Көбінесе бұл немқұрайлылық пен сыйламаушылықтың белгісі ретінде қабылданады, бірақ кейбір жағдайларда ол серіктес жасаған әдепсіздік немесе ыңғайсыздықты кешірудің әдепті түрі ретінде әрекет етеді.
10. Мәжбүрлеу-Қорқыту және айыру арқылы адамды белгілі бір әрекеттерді жасауға мәжбүрлеу. Егер мәжбүрлеу үшін бостандықтарды шектеу және физикалық әсер ету қолданылса, онда ол тиісті психологиялық әсер ету құралы болудан қалады.
18 Жарнама психологиясында бақылау және т.б. әдістерді қолдану ерекшелігіне мысал келтіріп талдаңыз.


title: Бақылау әдісі - Психологиялық әсер ету

text:
1. Бақылау әдісі. Оның мақсаты-еркін таңдау жағдайында әлеуетті тұтынушылардың мінез-құлқының негізгі стереотиптерін анықтау. Бұл ретте әдістің тиімділігінің қажетті шарты бақылаушының құзыреттілігі мен қосылуы болып табылады. Алдын ала бақылау схемасы әзірленеді және бақылау жүзеге асырылатын психологиялық категориялар бөлінеді. Әдетте, бұл вербалды емес мінез-құлық стереотиптері туралы.
2 Сараптамалық талдау әдісі. Оның мақсаты-зерттелетін өнімнің, осы тауардың идеалды немесе оңтайлы тәсілімен салыстырғанда ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау, тауардың қажеттіліктерді қанағаттандыру мүмкіндігін анықтау және жарнаманың тұтынушыларға оң және теріс әсерін анықтау. Талдауды әзірленген сараптамалық талдау схемасы бойынша 6-10 адамнан тұратын құзыретті сарапшылар тобы жүргізеді. Бұл ретте тауарға, жарнамалық мәтінге, коммерциялық және т.б. сараптама жүргізілетін санаттар бөлінеді. Сараптамалық талдаудың нәтижелері талдаудың математикалық әдістерін (факторлық, кластерлік, дисперсиялық) қолдану арқылы өңделеді.
Сауалнама, анкета немесе сұхбат әдісі. Әдістеменің мақсаты – халықтың қажеттіліктері мен нарық мүмкіндіктері туралы ақпарат жинау, сонымен қатар тұтыну және сұраныс динамикасын бақылау.Сауалнама немесе сұхбат сұрақтарды дұрыс қоя алатын және оларды сауалнамада дәйекті түрде құра алатын білікті психологтың қатысуымен құрастырылады. Сұхбат сценарийі алдын ала әзірленген, сондай-ақ жиналған ақпараттың сенімсіздігі деңгейін төмендететін сауалнама немесе сауалнама стратегиясы. Үлгінің көлемін жоспарлау және анықтау өте маңызды. Деректерді өңдегеннен кейін барлық тиісті ақпарат ашылады.Бұл әдіс өте көп уақытты қажет етеді (әдетте 100-ден 2000 адамға дейін сұхбаттасу керек), сондықтан мұнда зерттеу тобының жүйелілігі қажет.
Фокус-топ әдісі. Зерттеу әлеуетті тұтынушылардың тауарға, нарыққа жаңа тауар брендінің шығуына, жарнамалық мәтіндерге, жарнамалық роликтің басты кейіпкерінің бейнесіне, жарнама сценарийлеріне және т.б. көзқарасын анықтау мақсатында жүргізіледі. .Бұл әдісті жүзеге асыру үшін жеке бөлме қажет, сонымен қатар техникалық мүмкіндіктер: бейне жүйелер, дыбыс жазу құрылғылары және т.б. Қатысушылардың санына сәйкес (әдетте 6-дан 12 адамға дейін) ыңғайлы орындықтардың көмегімен қолайлы жағдайлар жасалады, қатысушылар шай, кофе ішуге шақырылады. Зерттеу әзірленген сценарий бойынша жүргізіледі.Қазіргі уақытта бұл әдіс жарнамалық коммуникация саласында ең танымал болып табылады.


title: Контент-анализ - Психологиялық әсер ету

text:
Контент-анализ. Бұл әдіс психолингвистика, әлеуметтану және психологияның тоғысында жасалған. Оның мүмкіндіктері өте кең. Ол кез келген БАҚ өнімінің әсерін немесе экспрессивті құрылымын анықтауға мүмкіндік береді - газет мақаласы мен жарнамалық мәтіннен музыкалық бейне мен философиялық фильмге дейін.Әдістеменің мақсаты – жарнамалық хабарламалардың, маркетингтік құжаттардың, субъектілердің есептерінің, поштаның әсерінің құрылымын анықтау. Контентті талдау схемасын санаттар мен мазмұнды талдау схемасын жасай алатын жоғары білікті психолог әзірлейді. Мұндағы зерттеушілер, әдетте, үштен жетіге дейін, оларды ынталандыру керек, бұл мамандардың талдау процесіне жеке қатысуын арттырады. Талдау бір материалға бірнеше рет қол жеткізуге мүмкіндік беретін бейне жабдығымен қамтамасыз етілуі керек.
Тұтынушының қажеттіліктеріне бағытталған массалық зерттеулер қарапайым сауалнама әдістерін қолданады: Анкета
-Интервью
-Телефон сауалнамасы
-Фокус группа


title: Психологиялық әсер ету

text:
Жарнамадағы психологиялық әсер ету формаларына кесте құрыңыз.
«Психологиялық әсер ету - адресатқа/реципиентке қатысты сыртқы бастауға ие болса және сол арқылы көрініс таба отырып, адамның нақты іс-әрекетінің психологиялық реттеуіштерінің өзгеруіне әкеледі».
Психологиялық әсер ету түрлері.
Субъект-Субъект= Субъект-Объект: Реципиенттің саналы таңдауы мен ерігіне немесе бейсаналық әсерлерді туғызудан тұрады.
Ерікті= Еріксіз: Әрекет етуші жақтың белгілі бір психологиялық әсер тудыруға байланысты.
Тікелей= Жанама: Тікелей: нақты уақыттағы нақты адамдарға; Жанама: нақты жағдайға бағытталған.
Анық= Жасырын: Анық әсер: бұл әсер түрі жасырылмайды; Жасырын әсер: жасырын эффектісі болады.
Жұқтыру- Адамдардың эмоциялар мен көңіл-күйлердің бейсаналық түрде берілуі және соның нәтижесінде басқалардың мінез-құлқының әсерінен адам мінез-құлқының өзгеруі.
Еліктеу- Мінез-құлықты, сыртқы ерекшеліктерді, үлгі етудің ойлау тәсілін саналы немесе бейсаналық ұстану. Бұл басқа адамнан кейбір сыртқы сигналдарды көшіру ғана емес, бұл оның өмірлік ұстанымын, құндылықтарын, әлеуметтік қалауларын, талғамын және т.б. көшіру.
Иландыру- Иландыру – психологиялық жарнамалық әсердің ең маңыздысы болып табылады. Сендіру тікелей аргументтер арқылы нақты тауардың тұтынушыға қажет екенін көрсету.
Иландыру жолдары 2 ге бөлінеді.
Логикалық- Логикалық әдіс біздің санамыздың рационалды саласына бет бұруға мүмкіндік береді. Бұл әдісті қолдана отырып, жарнама беруші тұтынушыға таныс кейбір мәселені көрсетеді. Содан кейін ол мәселенің шешімін ұсынады.


Психологиялық қызмет жұмысындағы педагог-психолог: 1) оқу жылына арналған жұмыс жоспарына және оқу жылының басында ата-аналар жиналысының хаттамасымен ресімделген ата-аналардың немесе өзге де заңды өкілдердің келісіміне сәйкес білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жай-күйіне психологиялық-педагогикалық диагностика жүргізеді;
2) бақылаулар, тереңдетілген зерттеулер, ата-аналардан немесе өзге де заңды өкілдерден алынған мәліметтер, психологиялық қызмет және психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация мамандарының қорытындылары мен ұсынымдарын зерделеу негізінде білім алушылар мен тәрбиеленушілердің ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтайды және бағалайды;
3) орта білім беру ұйымдарындағы психологиялық қызметтің жұмыс жасау қағидаларының 14-тармағының 3 тармақшасына сәйкес мінез-құлық және эмоционалдық проблемалар, деструктивті мінез-құлық түрлері, отбасындағы тәрбиенің және бала-ата-ана қатынастарының бұзылуы, ақпараттық ортаның теріс әсерлерінен туындаған тәуекелдері кезінде ата-аналарды және білім беру ұйымының әкімшілігін хабардар етеді;
4) әкімшіліктің сұранысы және ата-аналардың немесе өзге де заңды өкілдердің келісімі негізінде білім алушы мен тәрбиеленушінің тұлғасына психологиялық зерттеу жүргізеді, баланың психоэмоциялық жағдайына баға береді және қажет болған жағдайда уақтылы психологиялық көмек көрсету мақсатында жеке-дамыту сабақтарын өткізеді;
5) білім беру процесіне қатысушылармен психологиялық-педагогикалық құзыреттілікті арттыру жөніндегі іс-шараларды өткізуге қатысады және білім алушылар мен тәрбиеленушілерді оқытудың, дамытудың және әлеуметтендірудің тиімді тәсілдерін, әдістері мен технологияларын енгізуге жәрдемдеседі;
6) білім алушылар мен тәрбиеленушілердің деструктивті мінез-құлқының туындауының профилактикасына қатысады және қажет болған жағдайда білім беру процесіне қатысушыларға тәрбие, оқыту, дамыту және әлеуметтендіру мәселелерінде көмек көрсету жөнінде ұсынымдар әзірлейді;
7) сұраныс бойынша сынып жетекшісімен бірлесіп психологиялық-педагогикалық сипаттамалар мен психологиялық зерттеулер материалдары бойынша қорытындылар жасайды;
8) білім алушылар мен тәрбиеленушілерді оқыту, дамыту, тәрбиелеу және әлеуметтендіру мәселелері бойынша білім беру процесіне қатысушыларға консультациялық көмек көрсетеді.
9) ғылыми негізделген әдістемелер мен технологияларды пайдалана отырып, білім алушылармен және тәрбиеленушілермен диагностикалық, жеке консультациялық, дамытушылық жұмыстың нысандары мен әдістерін айқындайды;
10) білім алушылар мен тәрбиеленушілердің психологиялық жай-күйінің өзгеру серпініне мониторинг жүргізеді;