Chủ hộ kinh doanh có cần đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động không?
Cho hỏi: Chủ hộ kinh doanh có cần đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động không? Câu hỏi của anh Đạt (Tiền Giang)
<subquestion>Chủ hộ kinh doanh có cần đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động không?</subquestion>
Căn cứ theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về đối tượng áp dụng như sau:
<ref>Đối tượng áp dụng
1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:
a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;
c) Cán bộ, công chức, viên chức;
d) Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
đ) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
e) Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
g) Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
h) Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;
i) Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.
...
3. Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
...
</ref>
Như vậy, pháp luật hiện nay chỉ quy định trường hợp người lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở thì thuộc một trong những đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Do đó, chủ hộ kinh doanh sẽ phải đăng ký tham gia và đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động trong trường hợp này.
Tuy nhiên, về cá nhân của chủ hộ kinh doanh thì hiện nay chưa có quy định cụ thể về việc phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nên chủ hộ kinh doanh có thể tự mình lựa chọn hình thức bảo hiểm xã hội tự nguyện để tham gia nếu có nhu cầu.

Chủ hộ kinh doanh có cần đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Một người có thể đăng ký tối đa bao nhiêu hộ kinh doanh?</subquestion>
Theo Điều 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định về quyền thành lập hộ kinh doanh và nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh cụ thể như sau:
<ref>Quyền thành lập hộ kinh doanh và nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh
1. Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định tại Chương này, trừ các trường hợp sau đây:
a) Người chưa thành niên, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;
b) Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định;
c) Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật có liên quan.
2. Cá nhân, thành viên hộ gia đình quy định tại khoản 1 Điều này chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc và được quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trong doanh nghiệp với tư cách cá nhân.
...
</ref>
Theo đó, một người chỉ có thể được đứng tên và đăng ký tối đa một hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật.
<subquestion>Có cần nộp lại giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cũ khi thay đổi chủ hộ kinh doanh không?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 6 Điều 90 Nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định về việc đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh như sau:
<ref>Đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh
...
5. Khi tiếp nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Giấy biên nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ. Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện thông báo rõ nội dung cần sửa đổi, bổ sung bằng văn bản cho hộ kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trong trường hợp hộ kinh doanh đăng ký thay đổi địa chỉ trụ sở, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi hộ kinh doanh đặt địa chỉ mới phải thông báo đến Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi trước đây hộ kinh doanh đã đăng ký.
6. Khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới trong trường hợp đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, hộ kinh doanh phải nộp lại Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cũ.
</ref>
Như vậy, khi thay đổi chủ hộ kinh doanh và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới thì hộ kinh doanh phải nộp lại Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cũ theo quy định của pháp luật.

Luật Bảo hiểm xã hội 2014 hộ kinh doanh Nghị định 01/2021/NĐ-CP Nghị định 01/2021/NĐ-CP hộ kinh doanh hộ kinh doanh