Tại ngoại và án treo khác nhau như thế nào? Điều kiện hưởng án treo là gì?
Cho tôi hỏi: Tại ngoại và án treo khác nhau như thế nào? Điều kiện hưởng án treo là gì? Câu hỏi của anh Thanh Hùng - Cần Thơ
<subquestion>Tại ngoại và án treo khác nhau như thế nào?</subquestion>
Hiện hành pháp luật không có quy định về khái niệm "tại ngoại". Tuy nhiên trên thực tế, tại ngoại có thể hiểu là cách gọi để chỉ những trường hợp bị can, bị cáo không bị tạm giam trong quá trình chờ điều tra, xét xử.
Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm (Điều 1 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP).
Anh/chị có thể tham khảo bảng so sánh sự khác nhau giữa tại ngoại và án treo sau đây:
Đặc điểm
Tại ngoại
Án treo
Định nghĩa
Là biện pháp cho phép người bị tạm giữ, tạm giam được tại nơi cư trú hoặc nơi khác do cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan điều tra quyết định.
Là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm
Thời điểm áp dụng
Trước khi xét xử hoặc sau khi bị kết án nhưng chưa thi hành án
Sau khi bị kết án
Hình thức
bảo lĩnh, đặt tiền đảm bảo, cấm đi khỏi nơi cư trú
Tuyên án
Cơ sở áp dụng
Có đủ điều kiện tại ngoại
Bị phạt tù không quá 03 năm, có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định,...
<subquestion>Điều kiện hưởng án treo là gì?</subquestion>
Tại Điều 2 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP có quy định điều kiện hưởng án treo như sau:
(1) Bị xử phạt tù không quá 03 năm.
(2) Người bị xử phạt tù có nhân thân là ngoài lần phạm tội này, người phạm tội chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, nơi làm việc.
- Đối với người đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích, người bị kết án nhưng đã được xóa án tích, người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật mà tính đến ngày phạm tội lần này đã quá thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật nếu xét thấy tính chất, mức độ của tội phạm mới được thực hiện thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo;
- Đối với người bị kết án mà khi định tội đã sử dụng tình tiết “đã bị xử lý kỷ luật” hoặc “đã bị xử phạt vi phạm hành chính” hoặc “đã bị kết án” và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo;
- Đối với người bị kết án mà vụ án được tách ra để giải quyết trong các giai đoạn khác nhau (tách thành nhiều vụ án) và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo.
(3) Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015.
Trường hợp có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì số tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự từ 02 tình tiết trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
(4) Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giám sát, giáo dục.
Nơi cư trú rõ ràng là nơi tạm trú hoặc thường trú có địa chỉ được xác định cụ thể theo quy định Luật Cư trú 2020 mà người được hưởng án treo về cư trú, sinh sống thường xuyên sau khi được hưởng án treo.
Nơi làm việc ổn định là nơi người phạm tội làm việc có thời hạn từ 01 năm trở lên theo hợp đồng lao động hoặc theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
(5) Xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù nếu người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho họ hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
(6) Khi xem xét, quyết định cho bị cáo hưởng án treo Tòa án phải xem xét thận trọng, chặt chẽ các điều kiện để bảo đảm việc cho hưởng án treo đúng quy định của pháp luật, đặc biệt là đối với các trường hợp hướng dẫn tại khoản 2, khoản 4 và khoản 5 Điều 3 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP.

Tại ngoại và án treo khác nhau như thế nào? Điều kiện hưởng án treo là gì? (Hình từ Internet)
<subquestion>Để được rút ngắn thời gian thử thách của án treo phải đáp ứng điều kiện gì?</subquestion>
Tại Điều 8 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP có quy định để được rút ngắn thời gian thử thách của án treo phải đáp ứng điều kiện sau:
- Đã chấp hành được một phần hai thời gian thử thách của án treo;
- Có nhiều tiến bộ được thể hiện bằng việc trong thời gian thử thách người được hưởng án treo đã chấp hành nghiêm pháp luật, các nghĩa vụ theo Luật Thi hành án hình sự 2019; tích cực học tập, lao động, sửa chữa lỗi lầm hoặc lập thành tích trong lao động sản xuất, bảo vệ an ninh Tổ quốc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền khen thưởng.
- Được Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ quan, tổ chức được giao giám sát, giáo dục người được hưởng án treo đề nghị rút ngắn thời gian thử thách bằng văn bản.

Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP Bộ luật Hình sự 2015 Bộ luật Hình sự 2015 Luật Cư trú 2020 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP Luật Thi hành án hình sự 2019