Thuế TNDN khi nhận tiền bồi thường công trình trong trường hợp nhà nước thu hồi đất được thực hiện như thế nào?
Tôi có câu hỏi: Thuế TNDN khi nhận tiền bồi thường công trình trong trường hợp nhà nước thu hồi đất được thực hiện như thế nào? (Câu hỏi của anh Tuấn - Bình Thuận)
<subquestion>Thuế TNDN khi nhận tiền bồi thường công trình trong trường hợp nhà nước thu hồi đất được thực hiện như thế nào?</subquestion>
Theo khoản 16 và khoản 23 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC sửa đổi bởi khoản 1 Điều 5 Thông tư 96/2015/TT-BTC quy định về thu nhập khác như sau:
<ref>Thu nhập khác
Thu nhập khác bao gồm các khoản thu nhập sau:
....
16. Các khoản tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác doanh nghiệp nhận được từ các tổ chức, cá nhân theo thỏa thuận, hợp đồng phù hợp với pháp luật dân sự do doanh nghiệp bàn giao lại vị trí đất cũ để di dời cơ sở sản xuất kinh doanh sau khi trừ các khoản chi phí liên quan như chi phí di dời (chi phí vận chuyển, lắp đặt), giá trị còn lại của tài sản cố định và các chi phí khác (nếu có).
Riêng các khoản tiền, tài sản, lợi ích vật chất doanh nghiệp nhận được theo chính sách của Nhà nước, được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt để di dời cơ sở sản xuất thì thực hiện quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật có liên quan.
....
23. Các khoản thu nhập khác theo quy định của pháp luật.
</ref>
Bên cạnh đó, căn cứ tại Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC sửa đổi bởi Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC quy định về các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế cụ thể như:
<ref>Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế
1. Trừ các khoản chi không được trừ nêu tại Khoản 2 Điều này, doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:
a) Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
b) Khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.
...
</ref>
Căn cứ theo Công văn 5709/TCT-CS năm 2023 hướng dẫn tiền bồi thường khi nhà nước thu hồi đất như sau:
<ref>Tại Điều 4 và khoản 16, khoản 23 Điều 7 Thông tư số 78/2014/TT-BTC ngày 18/06/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013 của Chính phủ quy định và hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015) quy định như sau:
...
Tại Điều 4 Thông tư số 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung Điều 6 Thông tư số 78/2014/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 6 Thông tư số 119/2014/TT-BTC và Điều 1 Thông tư số 151/2014/TT-BTC) quy định:
.....
Đề nghị Cục Thuế tỉnh Hòa Bình căn cứ quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về thuế TNDN, hướng dẫn tại khoản 16 Điều 7 Thông tư số 78/2014/TT-BTC ngày 18/6/2014 của Bộ Tài chính, pháp luật liên quan, rà soát hồ sơ, chứng từ và thực tế hoạt động di dời của Công ty Điện lực Hòa Bình (khoản bồi thường hỗ trợ di dời, các chi phí liên quan đến việc di dời, giá trị còn lại của tài sản cố định và các chi phí liên quan khác) để hướng dẫn doanh nghiệp nếu nhận được khoản bồi thường, hỗ trợ về tài sản gắn liền với đất bị thu hồi theo phê duyệt của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sau khi trừ các chi phí thực tế liên quan đến hoạt động di dời như chi phí vận chuyển, lắp đặt, giá trị còn lại của tài sản cố định và các chi phí khác (nếu có) có hóa đơn, chứng từ hợp pháp thì hạch toán vào thu nhập khác, kê khai nộp thuế TNDN theo quy định./.
</ref>
Thông qua hướng dẫn của Công văn trên, thuế TNDN khi nhận tiền bồi thường công trình trong trường hợp nhà nước thu hồi đất được xác định như sau:
- Tiền bồi thường công trình khi Nhà nước thu hồi đất phải được hạch toán vào thu nhập khác thi xác định thu nhập tính thuế và phải kê khai nộp thuế TNDN sau khi trừ các chi phí thực tế liên quan đến hoạt động di dời như chi phí vận chuyển, lắp đặt, giá trị còn lại của tài sản cố định và các chi phí khác có hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
- Thu nhập tính thuế được xác định theo công thức sau:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - (Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định).
Thu nhập chịu thuế bao gồm thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và thu nhập khác.

Thuế TNDN khi nhận tiền bồi thường công trình trong trường hợp nhà nước thu hồi đất được thực hiện như thế nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Doanh nghiệp được bồi thường đất như thế nào khi Nhà nước thu hồi đất ở vì mục đích quốc phòng an ninh?</subquestion>
Theo Điều 79 Luật Đất đai 2013 quy định về bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở như sau:
<ref>Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở
.....
3. Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang sử dụng đất để thực hiện dự án xây dựng nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất, nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường về đất.
4. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
</ref>
Mặt khác, căn cứ tại Điều 75 Luật Đất đai 2013 quy định về điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng như sau:
<ref>Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
.....
6. Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê; cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.
</ref>
Như vậy, doanh nghiệp được bồi thường đất khi Nhà nước thu hồi đất ở nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Sử dụng đất để thực hiện dự án xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê khi Nhà nước thu hồi đất.
- Thuộc trường hợp cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.
- Có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo Luật Đất đai 2013 mà chưa được cấp.
<subquestion>Trường hợp nào Nhà nước thu hồi đất ở vì mục đích quốc phòng an ninh?</subquestion>
Theo quy định Điều 61 Luật Đất đai 2013, Nhà nước thu hồi đất ở vì mục đích quốc phòng an ninh trong các trường hợp dưới đây:
- Làm nơi đóng quân, trụ sở làm việc.
- Xây dựng căn cứ quân sự.
- Xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trình đặc biệt về quốc phòng, an ninh.
- Xây dựng ga, cảng quân sự.
- Xây dựng công trình công nghiệp, khoa học và công nghệ, văn hóa, thể thao phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh.
- Xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân.
- Làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí.
- Xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà an dưỡng của lực lượng vũ trang nhân dân.
- Xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân.
- Xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý.

Thông tư 78/2014/TT-BTC Thông tư 96/2015/TT-BTC Thông tư 78/2014/TT-BTC Thông tư 96/2015/TT-BTC Công văn 5709/TCT-CS năm 2023 thuế TNDN Luật Đất đai 2013 Luật Đất đai 2013 Luật Đất đai 2013 Luật Đất đai 2013