Người nhận bảo lĩnh sẽ bị phạt tiền nếu bị can, bị cáo bỏ trốn?
Cho hỏi: Người nhận bảo lĩnh sẽ bị phạt tiền nếu bị can, bị cáo bỏ trốn? Câu hỏi của chị Hướng (Phú Thọ)
<subquestion>Người nhận bảo lĩnh sẽ bị phạt tiền nếu bị can, bị cáo bỏ trốn?</subquestion>
Căn cứ theo Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam. Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi và nhân thân của bị can, bị cáo, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định cho họ được bảo lĩnh.
Đồng thời, muốn được Tòa án cho phép bảo lĩnh thì bị can, bị cáo phải đáp ứng một số điều kiện như:
- Cá nhân nhận bảo lĩnh là người đủ 18 tuổi trở lên, nhân thân tốt, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, thu nhập ổn định và có điều kiện quản lý người được bảo lĩnh thì có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người thân thích của họ;
- Trong trường hợp này ít nhất phải có 2 người. Cá nhân nhận bảo lĩnh phải làm giấy cam đoan có xác nhận của chính quyền xã, phường, thị trấn nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc, học tập.
- Trong giấy cam đoan, cá nhân nhận bảo lĩnh phải cam đoan không để bị can, bị cáo vi phạm các nghĩa vụ quy định tại khoản 3 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
- Cá nhân nhận bảo lĩnh được thông báo về những tình tiết của vụ án liên quan đến việc nhận bảo lĩnh.
- Đối với bị can, bị cáo được bảo lĩnh phải làm giấy cam đoan thực hiện các nghĩa vụ:
+ Có mặt theo giấy triệu tập (trừ trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan);
+ Không bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội, không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật;
+ Không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án, tẩu tán tài sản liên quan đến vụ án;
+ Không đe dọa, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.
Trường hợp bị can, bị cáo vi phạm nghĩa vụ cam đoan thì sẽ bị tạm giam.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận bảo lĩnh để bị can, bị cáo vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan có thể bị phạt tiền theo điểm a khoản 2 Điều 14 Nghị định 144/2021/NĐ-CP với mức phạt tiền là 1.000.000 đến 2.000.000 triệu đồng. Đối với tổ chức mức phạt này sẽ tăng gấp đôi (theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
Như vậy, tổ chức, cá nhân nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo thì phải làm giấy cam đoan để bị can, bị cáo không bỏ trốn và phải thực hiện theo nghĩa vụ tại khoản 3 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Người nhận bảo lĩnh sẽ bị phạt tiền nếu bị can, bị cáo bỏ trốn? (Hình từ Internet)
<subquestion>Hồ sơ đề nghị xét phê chuẩn quyết định về việc bảo lĩnh gồm những tài liệu gì?</subquestion>
Theo khoản 2 Điều 21 Thông tư liên tịch 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP có quy định về hồ sơ đề nghị xét phê chuẩn quyết định về việc bảo lĩnh bao gồm những tài liệu như sau:
- Văn bản đề nghị xét phê chuẩn và quyết định áp dụng biện pháp bảo lĩnh;
- Giấy cam đoan có xác nhận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức nhận bảo lĩnh đối với trường hợp cơ quan, tổ chức nhận bảo lĩnh cho bị can;
- Giấy cam đoan có xác nhận của chính quyền địa phương nơi người nhận bảo lĩnh cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người nhận bảo lĩnh làm việc, học tập đối với trường hợp cá nhân nhận bảo lĩnh cho bị can (phải có giấy cam đoan của ít nhất 02 người nhận bảo lĩnh);
- Giấy cam đoan thực hiện các nghĩa vụ của bị can được bảo lĩnh theo các nội dung quy định tại khoản 3 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015;
- Chứng cứ, tài liệu về hành vi phạm tội, nhân thân của bị can để xác định tính chất, mức độ hành vi của bị can không cần thiết phải áp dụng biện pháp tạm giam.
<subquestion>Ngoài biện pháp bảo lĩnh, biện pháp nào có thể thay thế việc tạm giam?</subquestion>
Căn cứ theo Điều 122 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 có quy định về biện pháp đặt tiền để bảo đảm như sau:
<ref>Đặt tiền để bảo đảm
1. Đặt tiền để bảo đảm là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam. Căn cứ tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, nhân thân và tình trạng tài sản của bị can, bị cáo, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định cho họ hoặc người thân thích của họ đặt tiền để bảo đảm.
2. Bị can, bị cáo được đặt tiền phải làm giấy cam đoan thực hiện các nghĩa vụ:
a) Có mặt theo giấy triệu tập, trừ trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan;
b) Không bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội;
c) Không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án, tẩu tán tài sản liên quan đến vụ án; không đe dọa, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.
Trường hợp bị can, bị cáo vi phạm nghĩa vụ cam đoan quy định tại khoản này thì bị tạm giam và số tiền đã đặt bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước.
...
</ref>
Như vậy, theo quy định trên thì ngoài biện pháp bảo lĩnh, biện pháp đặt tiền để bảo đảm cũng có thể thay thế việc tạm giam.

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 bảo lĩnh Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 Nghị định 144/2021/NĐ-CP Nghị định 144/2021/NĐ-CP bảo lĩnh Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 Thông tư liên tịch 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 bảo lĩnh