Khai thác cát cần đảm bảo nguyên tắc và điều kiện gì? Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép khai thác khoáng sản gồm những gì?
Cho tôi hỏi điều kiện để được khai thác cát là gì? Nếu khai thác cát không có giấy phép thì bị phạt bao nhiêu?
Mong được giải đáp thắc mắc!
<subquestion>Khai thác cát cần đảm bảo nguyên tắc và điều kiện gì?</subquestion>
Căn cứ tại Điều 53 Luật Khoáng sản 2010 được sửa đổi bởi Khoản 12 Điều 8 Luật Sửa đổi, bổ sung một số Điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch 2018 quy định về nguyên tắc và điều kiện để được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản như sau:
<ref>Nguyên tắc và điều kiện cấp Giấy phép khai thác khoáng sản
1. Việc cấp Giấy phép khai thác khoáng sản phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây:
a) Giấy phép khai thác khoáng sản chỉ được cấp ở khu vực không có tổ chức, cá nhân đang thăm dò, khai thác khoáng sản hợp pháp và không thuộc khu vực cấm hoạt động khoáng sản, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản, khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia;
b) Không chia cắt khu vực khoáng sản có thể đầu tư khai thác hiệu quả ở quy mô lớn để cấp Giấy phép khai thác khoáng sản cho nhiều tổ chức, cá nhân khai thác ở quy mô nhỏ.
2. Tổ chức, cá nhân được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Có dự án đầu tư khai thác khoáng sản ở khu vực đã thăm dò, phê duyệt trữ lượng phù hợp với quy hoạch có liên quan theo quy định của pháp luật về quy hoạch. Dự án đầu tư khai thác khoáng sản phải có phương án sử dụng nhân lực chuyên ngành, thiết bị, công nghệ, phương pháp khai thác tiên tiến phù hợp; đối với khoáng sản độc hại còn phải được Thủ tướng Chính phủ cho phép bằng văn bản;
b) Có báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc bản cam kết bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;
c) Có vốn chủ sở hữu ít nhất bằng 30% tổng số vốn đầu tư của dự án đầu tư khai thác khoáng sản.
3. Hộ kinh doanh quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này được phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, khai thác tận thu khoáng sản khi có đủ điều kiện do Chính phủ quy định.
</ref>
Như vậy, khi muốn khai khác cát cần phải có Giấy phép khai thác khoáng sản và nguyên tắc để được cấp Giấy phép là:
- Giấy phép khai thác khoáng sản không được cấp ở khu vực đang được thăm dò, khai thác hợp pháp và không thuộc khu vực bị cấm hoặc đang tạm thời bị cấm hoạt động khai thác;
- Không chia khi vực khoáng sản có quy mô lớn thành khu vực có quy mô nhỏ hơn để cấp Giấy phép khai thác khoáng sản.
Ngoài ra, chủ thể được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản cũng phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Có dự án đầu tư khai thác khoáng sản ở khu vực đã thăm dò với trữ lượng phù hợp được phê duyệt, phương thức khai thác tiên tiến phù hợp;
- Có bản cam kết bảo vệ môi trường hoặc bản báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định;
- Vốn chủ sở hữu phải từ 30% trở lên so với tổng vốn đầu tư.

Khai thác cát cần đảm bảo nguyên tắc và điều kiện gì? Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép khai thác khoáng sản gồm những gì? (Hình từ Internet)
<subquestion>Khai thác cát không có giấy phép bị xử phạt bao nhiêu?</subquestion>
Căn cứ khoản 1 Điều 48 Nghị định 36/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 23 Điều 2 Nghị định 04/2022/NĐ-CP quy định về vi phạm về khai thác cát, sỏi lòng sông, suối, hồ, cửa sông; cát, sỏi ở vùng nước nội thủy ven biển mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền như sau:
<ref>Vi phạm về khai thác cát, sỏi lòng sông, suối, hồ, cửa sông; cát, sỏi ở vùng nước nội thủy ven biển mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
1. Phạt tiền đối với hành vi khai thác cát, sỏi lòng sông, suối, hồ, cửa sông; cát, sỏi ở vùng nước nội thủy ven biển mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cụ thể như sau:
a) Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm dưới 10 m3;
b) Từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 10 m3 đến dưới 20 m3;
c) Từ 50.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 20 m3 đến dưới 30 m3;
d) Từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 30 m3 đến dưới 40 m3;
đ) Từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 40 m3 đến dưới 50 m3;
e) Từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 50 m3 trở lên.
...
</ref>
Căn cứ tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 36/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 2 Nghị định 04/2022/NĐ-CP quy định về áp dụng mức phạt tiền trong xử phạt hành chính như sau:
<ref>Áp dụng mức phạt tiền trong xử phạt hành chính
1. Mức phạt tiền đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính quy định tại Chương II và Chương III Nghị định này là mức phạt đối với cá nhân. Mức phạt đối với hộ kinh doanh; chi nhánh, văn phòng đại diện thực hiện hành vi vi phạm hành chính không thuộc phạm vi, thời hạn được doanh nghiệp ủy quyền áp dụng như đối với mức phạt của cá nhân. Mức phạt tiền đối với tổ chức (kể cả chi nhánh, văn phòng đại diện thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong phạm vi và thời hạn được ủy quyền của doanh nghiệp) gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
...
</ref>
Như vậy, khi thực hiện khai thác cát mà không có Giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan có thẩm quyền cấp thì sẽ bị xử phạt hành chính tùy theo khối lượng cát đã khai thác tại thời điểm bị phát hiện hành vi khai thác trái pháp luật. Số tiền phạt có thể lên đến 200.000.000 đồng cho 50m3 cát trở lên đối với cá nhân vi phạm.
Còn đối với tổ chức thì mức phạt sẽ bằng 02 lần so với cá nhân, tức là số tiền lên đến 400.000.000 đồng cho 50m3 cát trở lên.
<subquestion>Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép khai thác cát khoáng sản gồm những gì?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 1 Điều 59 Luật Khoáng sản 2010 quy định về hồ sơ cấp Giấy phép khai thác khoáng sản như sau:
<ref>Hồ sơ cấp, gia hạn, trả lại Giấy phép khai thác khoáng sản, trả lại một phần diện tích khu vực khai thác khoáng sản, chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản
1. Hồ sơ cấp Giấy phép khai thác khoáng sản bao gồm:
a) Đơn đề nghị cấp Giấy phép khai thác khoáng sản;
b) Bản đồ khu vực khai thác khoáng sản;
c) Quyết định phê duyệt trữ lượng khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
d) Dự án đầu tư khai thác khoáng sản kèm theo quyết định phê duyệt và bản sao giấy chứng nhận đầu tư;
đ) Báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc bản cam kết bảo vệ môi trường;
e) Bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;
g) Trường hợp trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản thì phải có văn bản xác nhận trúng đấu giá;
h) Văn bản xác nhận vốn chủ sở hữu theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 53 của Luật này.
...
</ref>
Như vậy, khi muốn khai thác cát đúng pháp luật thì chuẩn bị hồ sơ xin cấp Giấy phép khai thác khoáng sản cần đảm bảo đầy đủ các giấy tờ theo luật định cụ thể là:
- Đơn đề nghị cấp Giấy phép khai thác khoáng sản;
- Bản đồ khu vực khai thác;
- Quyết định phê duyệt trữ lượng khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
- Dự án đầu tư khai thác khoáng sản kèm theo quyết định phê duyệt và bản sao giấy chứng nhận đầu tư;
- Báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc bản cam kết bảo vệ môi trường;
- Bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;
- Trường hợp trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản thì phải có văn bản xác nhận trúng đấu giá;
- Văn bản xác nhận vốn chủ sở hữu theo quy định.

Luật Khoáng sản 2010 Luật Sửa đổi, bổ sung một số Điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch 2018 khai thác khoáng sản Nghị định 36/2020/NĐ-CP Nghị định 04/2022/NĐ-CP Nghị định 36/2020/NĐ-CP Nghị định 04/2022/NĐ-CP Luật Khoáng sản 2010