Lập di chúc có liên quan đến bất động sản thì công chứng tại văn phòng công chứng nào?
Tôi muốn biết: Lập di chúc có liên quan đến bất động sản thì công chứng tại văn phòng công chứng nào? Lập di chúc miệng có được xem là hợp pháp không?
Câu hỏi từ anh An - Gia Lai
<subquestion>Những đối tượng nào không được làm chứng cho việc lập di chúc?</subquestion>
Căn cứ Điều 632 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người làm chứng cho việc lập di chúc:
<ref>Người làm chứng cho việc lập di chúc
Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:
1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
</ref>
Như vậy, những người sau không được làm chứng cho việc lập di chúc:
- Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
- Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
- Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Lập di chúc có liên quan đến bất động sản thì công chứng tại văn phòng công chứng nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Lập di chúc có liên quan đến bất động sản thì công chứng tại văn phòng công chứng nào?</subquestion>
Căn cứ Điều 42 Luật Công chứng 2014 quy định phạm vi công chứng hợp đồng, giao dịch về bất động sản như sau:
<ref>Phạm vi công chứng hợp đồng, giao dịch về bất động sản
Công chứng viên của tổ chức hành, nghề công chứng chỉ được công chứng hợp đồng, giao dịch về bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ trường hợp công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản là bất động sản và văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền đối với bất động sản.
</ref>
Theo quy định như trên, có thể công chứng di chúc có liên quan đến bất động sản tại bất cứ văn phòng công chứng nào.
<subquestion>Lập di chúc miệng có được xem là hợp pháp không?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 1, 5 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:
<ref>Di chúc hợp pháp
1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
...
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.
</ref>
Như vậy, di chúc miệng cũng là một hình thức di chúc hợp pháp nên phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về người lập di chúc và cả những điều kiện riêng của hình thức di chúc miệng, cụ thể là:
- Người lập di chúc trong trạng thái minh mẫn, có đầy đủ nhận thức về hành động của mình;
- Người lập di chúc trên tinh thần tự nguyện, không bị lừa dối;
- Người lập di chúc thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất 02 người làm chứng;
- Ý chí của người lập di chúc được người làm chứng ghi chép lại và cùng xác nhận bằng cách ký tên hoặc điểm chỉ;
- Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày lập di chúc miệng thì di chúc phải được chứng thực bởi cơ quan có thẩm quyền.
<subquestion>Lập di chúc có bắt buộc phải công chứng không?</subquestion>
Căn cứ Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 có quy định như sau:
<ref>1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.
</ref>
Như vậy, di chúc được lập khi bạn minh mẫn, sáng suốt không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép, nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, đạo đức xã hội, hình thức đúng thì không cần công chứng di chúc.

Bộ luật Dân sự 2015 lập di chúc lập di chúc lập di chúc Luật Công chứng 2014 Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015