Thị trường ngoại hối hoạt động theo cơ chế nào? Cá nhân có được phép kinh doanh ngoại hối không?
Xin cho tôi hỏi: Cơ chế hoạt động của thị trường ngoại hối là gì, cá nhân thì có thể kinh doanh ngoại hối được không? (Câu hỏi từ chị Bình - Lâm Đồng).
<subquestion>Thị trường ngoại hối hoạt động theo cơ chế nào?</subquestion>
Thị trường ngoại hối là nơi giao dịch các loại ngoại hối của các quốc gia khác nhau thường được thực hiện thông qua các nền tảng trực tuyến giữa các tổ chức tín dụng, ngân hàng và nhà đầu tư. Đối tượng tham gia thị trường ngoại hối bao gồm các tổ chức tín dụng, ngân hàng, nhà giao dịch cá nhân và nhà đầu tư.
Thị trường ngoại hối hoạt động dựa trên cơ chế giao dịch theo các cặp tiền tệ, từ đó thực hiện trao đổi các loại tiền tệ quốc gia với nhau. Theo đó khi một nhà đầu tư trên thị trường mua một loại tiền tệ thì cũng sẽ được phép bán đi một loại tiền tệ khác.
Hiện nay, có 03 cặp tiền tệ được giao dịch trên thị trường ngoại hối bao gồm:
- Cặp chính: ghép giữa USD với một loại tiền tệ bất kỳ của quốc gia khác, đây là cặp tiền tệ có tính thanh khoản và tỷ suất giao dịch cao nhất trên thị trường ngoại hối hiện nay.
- Cặp chéo: ghép giữa các loại tiền tệ chính khác không bao gồm USD.
- Cặp kỳ lạ khác: ghép giữa một loại tiền tệ chính với một loại tiền tệ từ nền kinh tế mới nổi.

Thị trường ngoại hối hoạt động theo cơ chế nào? Cá nhân có được phép kinh doanh ngoại hối không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Cá nhân có được phép kinh doanh ngoại hối không?</subquestion>
Căn cứ khoản 20 Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối 2005 bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Pháp lệnh Sửa đổi Pháp lệnh ngoại hối năm 2013 quy định về kinh doanh ngoại hối như sau:
<ref>Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Pháp lệnh này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
11. Tổ chức tín dụng được phép là các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối theo quy định tại Pháp lệnh này.
...
20. Kinh doanh ngoại hối là hoạt động ngoại hối của tổ chức tín dụng được phép nhằm mục tiêu lợi nhuận, phòng ngừa rủi ro và bảo đảm an toàn, thanh khoản cho hoạt động của chính tổ chức tín dụng đó.
...
</ref>
Theo đó, hiện nay, tại Việt Nam, chỉ có các tổ chức tín dụng được phép là các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài mới được kinh doanh ngoại hối.
Như vậy, cá nhân không được phép kinh doanh ngoại hối tại Việt Nam theo quy định hiện hành.
<subquestion>Cá nhân không cư trú được phép giao dịch bằng ngoại hối tại Việt Nam trong trường hợp nào?</subquestion>
Căn cứ khoản 16 Điều 4 Thông tư 32/2013/TT-NHNN bổ sung bởi Điều 1 Thông tư 03/2019/TT-NHNN quy định về giao dịch bằng ngoại hối tại Việt Nam của cá nhân không cư trú như sau:
<ref>Điều 4. Các trường hợp được sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam
...
16. Người không cư trú thực hiện theo quy định sau:
a) Được chuyển khoản bằng ngoại tệ cho người không cư trú khác;
b) Được ghi giá trong hợp đồng bằng ngoại tệ và thanh toán tiền xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ chuyển khoản cho người cư trú. Người cư trú được báo giá, định giá bằng ngoại tệ và nhận thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho người không cư trú.
c) Nhà đầu tư nước ngoài được đặt cọc, ký quỹ bằng ngoại tệ chuyển khoản khi tham gia đấu giá trong các trường hợp sau:
(i) Mua cổ phần tại doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;
(ii) Mua cổ phần, phần vốn góp của nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước thực hiện thoái vốn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;
(iii) Mua cổ phần, phần vốn góp của doanh nghiệp nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp khác thực hiện thoái vốn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Trường hợp trúng đấu giá, nhà đầu tư nước ngoài thực hiện chuyển vốn đầu tư theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối để thanh toán giá trị mua cổ phần, phần vốn góp. Trường hợp đấu giá không thành công, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài số tiền đặt cọc, ký quỹ bằng ngoại tệ sau khi đã trừ đi các chi phí phát sinh liên quan (nếu có).
...
</ref>
Như vậy, hiện nay tại Việt Nam, cá nhân không cư trú được phép giao dịch bằng ngoại hối trong các trường hợp sau:
- Chuyển khoản bằng ngoại tệ cho người không cư trú khác;
- Ghi giá trong hợp đồng bằng ngoại tệ và thanh toán tiền xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ chuyển khoản cho người cư trú. Người cư trú được báo giá, định giá bằng ngoại tệ và nhận thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho người không cư trú.
- Nhà đầu tư nước ngoài được đặt cọc, ký quỹ bằng ngoại tệ chuyển khoản khi tham gia đấu giá trong các trường hợp:
+ Mua cổ phần tại doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;
+ Mua cổ phần, phần vốn góp của nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước thực hiện thoái vốn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;
+ Mua cổ phần, phần vốn góp của doanh nghiệp nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp khác thực hiện thoái vốn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

tổ chức tín dụng Pháp lệnh Ngoại hối 2005 Pháp lệnh Sửa đổi Pháp lệnh ngoại hối năm 2013 Tổ chức tín dụng Thông tư 32/2013/TT-NHNN Thông tư 03/2019/TT-NHNN