Việt Nam có cho phép nhập khẩu toàn bộ các loại phế liệu hay không?
Cho tôi hỏi phế liệu nào cũng được nhập khẩu vào Việt Nam hay không? (Câu hỏi của anh An - Hải Phòng).
<subquestion>Phế liệu là gì? Việt Nam có cho phép nhập khẩu toàn bộ các loại phế liệu hay không?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 27 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
27. Phế liệu là vật liệu được thu hồi, phân loại, lựa chọn từ những vật liệu, sản phẩm loại ra trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc tiêu dùng để sử dụng làm nguyên liệu cho một quá trình sản xuất khác
</ref>
Theo đó, phế liệu được hiểu đơn giản là vật liệu được thu hồi, phân loại, lựa chọn từ những vật liệu, sản phẩm loại ra trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc tiêu dùng để sử dụng làm nguyên liệu cho một quá trình sản xuất khác.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 71 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài như sau:
<ref>Bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài
1. Phế liệu nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường và thuộc Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
......
</ref>
Căn cứ theo khoản 10 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về quy chuẩn kỹ thuật môi trường như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
.....
10. Quy chuẩn kỹ thuật môi trường là quy định bắt buộc áp dụng mức giới hạn của thông số về chất lượng môi trường, hàm lượng của chất ô nhiễm có trong nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, thiết bị, sản phẩm, hàng hóa, chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
.....
</ref>
Như vậy, phế liệu muốn được nhập khẩu vào Việt Nam phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường và thuộc Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất đính kèm tại Quyết định 28/2020/QĐ-TTg năm 2020.
06 loại phế liệu được nhập khẩu vào Việt Nam bao gồm:
- Phế liệu sắt, thép
- Phế liệu nhựa
- Phế liệu giấy
- Phế liệu thủy tinh
- Phế liệu kim loại màu
- Phế liệu xỉ lò cao

Có phải phế liệu nào cũng được nhập khẩu vào Việt Nam hay không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất có cần Giấy phép môi trường hay không?</subquestion>
Theo khoản 8 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về Giấy phép môi trường như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
....
8. Giấy phép môi trường là văn bản do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được phép xả chất thải ra môi trường, quản lý chất thải, nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất kèm theo yêu cầu, điều kiện về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.
....
</ref>
Theo Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường 2020 về đối tượng phải có giấy phép môi trường như sau:
<ref>Đối tượng phải có giấy phép môi trường
1. Dự án đầu tư nhóm I, nhóm II và nhóm III có phát sinh nước thải, bụi, khí thải xả ra môi trường phải được xử lý hoặc phát sinh chất thải nguy hại phải được quản lý theo quy định về quản lý chất thải khi đi vào vận hành chính thức.
2. Dự án đầu tư, cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp hoạt động trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành có tiêu chí về môi trường như đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.
3. Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này thuộc trường hợp dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công được miễn giấy phép môi trường.
</ref>
Theo khoản 3 Điều 28 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định các loại dự án đầu tư như sau:
<ref>Tiêu chí về môi trường để phân loại dự án đầu tư
....
3. Dự án đầu tư nhóm I là dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao, bao gồm:
a) Dự án thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất lớn; dự án thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại; dự án có nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất;
b) Dự án thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất trung bình nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường; dự án không thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất lớn nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường;
....
</ref>
Căn cứ theo các quy định trên, thì đối với các tổ chức, cá nhân có dự án phải nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài về làm nguyên liệu sản xuất buộc phải có giấy phép môi trường.
<subquestion>Tổ chức, cá nhân được phép nhập khẩu phế liệu khi nào?</subquestion>
Theo khoản 2 Điều 71 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài. Cụ thể:
<ref>Bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài
....
2. Tổ chức, cá nhân chỉ được nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất cho cơ sở sản xuất của mình và phải đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường sau đây:
a) Có cơ sở sản xuất với công nghệ, thiết bị tái chế, tái sử dụng, kho, bãi dành riêng cho việc tập kết phế liệu đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường; có phương án xử lý tạp chất đi kèm phù hợp với phế liệu nhập khẩu;
b) Có giấy phép môi trường;
c) Ký quỹ bảo vệ môi trường theo quy định tại Điều 137 của Luật này trước thời điểm phế liệu được dỡ xuống cảng đối với trường hợp nhập khẩu qua cửa khẩu đường biển hoặc trước thời điểm nhập khẩu vào Việt Nam đối với các trường hợp khác;
d) Có văn bản cam kết về việc tái xuất hoặc xử lý phế liệu trong trường hợp phế liệu nhập khẩu không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường.
.....
</ref>
Ngoài ra các yêu cầu về bảo vệ môi trường của tổ chức, cá nhân khi nhập khẩu phế liệu phải đảm bảo các điều kiện được quy định tại Điều 45 Nghị định 08/2022/NĐ-CP như sau:
- Có cơ sở sản xuất với công nghệ, thiết bị tái chế, tái sử dụng phế liệu đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định.
- Có công nghệ, thiết bị xử lý tạp chất đi kèm phế liệu nhập khẩu đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Trường hợp không có công nghệ, thiết bị xử lý tạp chất đi kèm thì phải chuyển giao cho đơn vị có chức năng phù hợp để xử lý.
- Điều kiện về kho hoặc bãi lưu giữ phế liệu nhập khẩu:
+ Kho lưu giữ phế liệu nhập khẩu:
++ Có hệ thống thu gom nước mưa riêng; có hệ thống thu gom và xử lý các loại nước thải phát sinh trong quá trình lưu giữ phế liệu bảo đảm đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường về nước thải theo quy định;
++ Có cao độ nền bảo đảm không bị ngập lụt; mặt sàn trong khu vực lưu giữ phế liệu được thiết kế để tránh nước mưa chảy tràn từ bên ngoài vào; sàn bảo đảm kín, chống thấm, chịu được tải trọng của lượng phế liệu cao nhất theo tính toán;
++ Có tường và vách ngăn bằng vật liệu không cháy; có mái che nắng, mưa cho toàn bộ khu vực lưu giữ phế liệu bằng vật liệu không cháy; có biện pháp hoặc thiết kế để hạn chế gió trực tiếp vào bên trong;
+ Bãi lưu giữ phế liệu nhập khẩu:
++ Có hệ thống thu gom và xử lý nước mưa chảy tràn qua bãi phế liệu nhập khẩu và các loại nước thải phát sinh trong quá trình lưu giữ phế liệu bảo đảm đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường về nước thải theo quy định;
++ Có cao độ nền bảo đảm không bị ngập lụt; sàn bảo đảm kín, chống thấm, chịu được tải trọng của lượng phế liệu cao nhất theo tính toán;
++ Có biện pháp giảm thiểu bụi phát sinh từ bãi lưu giữ phế liệu.
Chính vì vậy, tổ chức, cá nhân chỉ được phép nhập khẩu phế liệu vào Việt Nam khi có nhu cầu sử dụng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất cho cơ sở sản xuất và buộc phải đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường theo quy định pháp luật.

Luật Bảo vệ môi trường 2020 Luật Bảo vệ môi trường 2020 Luật Bảo vệ môi trường 2020 Quyết định 28/2020/QĐ-TTg năm 2020 Luật Bảo vệ môi trường 2020 Luật Bảo vệ môi trường 2020 Luật Bảo vệ môi trường 2020 Luật Bảo vệ môi trường 2020 Nghị định 08/2022/NĐ-CP