Đổi họ cho con mất bao lâu? Đặt họ cho con khác cả cha và mẹ có được không?
Cho tôi hỏi: Đổi họ cho con mất bao lâu? Đổi họ cho con có phải hỏi ý kiến con không? Đặt họ cho con khác cả cha và mẹ có được không?- Câu hỏi của anh Khánh (Hà Nội).
<subquestion>Đặt họ cho con khác cả cha và mẹ có được không?</subquestion>
Tại khoản 2 Điều 26 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về quyền có họ, tên như sau:
<ref>Quyền có họ, tên
1. Cá nhân có quyền có họ, tên (bao gồm cả chữ đệm, nếu có). Họ, tên của một người được xác định theo họ, tên khai sinh của người đó.
2. Họ của cá nhân được xác định là họ của cha đẻ hoặc họ của mẹ đẻ theo thỏa thuận của cha mẹ; nếu không có thỏa thuận thì họ của con được xác định theo tập quán. Trường hợp chưa xác định được cha đẻ thì họ của con được xác định theo họ của mẹ đẻ.
Trường hợp trẻ em bị bỏ rơi, chưa xác định được cha đẻ, mẹ đẻ và được nhận làm con nuôi thì họ của trẻ em được xác định theo họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo thỏa thuận của cha mẹ nuôi. Trường hợp chỉ có cha nuôi hoặc mẹ nuôi thì họ của trẻ em được xác định theo họ của người đó.
Trường hợp trẻ em bị bỏ rơi, chưa xác định được cha đẻ, mẹ đẻ và chưa được nhận làm con nuôi thì họ của trẻ em được xác định theo đề nghị của người đứng đầu cơ sở nuôi dưỡng trẻ em đó hoặc theo đề nghị của người có yêu cầu đăng ký khai sinh cho trẻ em, nếu trẻ em đang được người đó tạm thời nuôi dưỡng.
Cha đẻ, mẹ đẻ được quy định trong Bộ luật này là cha, mẹ được xác định dựa trên sự kiện sinh đẻ; người nhờ mang thai hộ với người được sinh ra từ việc mang thai hộ theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình.
....
</ref>
Tại điểm a khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2015/NĐ-CP có quy định xác định nội dung đăng ký khai sinh, khai tử như sau:
<ref>Xác định nội dung đăng ký khai sinh, khai tử
1. Nội dung khai sinh được xác định theo quy định tại Khoản 1 Điều 14 của Luật Hộ tịch và quy định sau đây:
a) Họ, chữ đệm, tên và dân tộc của trẻ em được xác định theo thỏa thuận của cha, mẹ theo quy định của pháp luật dân sự và được thể hiện trong Tờ khai đăng ký khai sinh; trường hợp cha, mẹ không có thỏa thuận hoặc không thỏa thuận được, thì xác định theo tập quán;
...
</ref>
Như vậy, họ của con được xác định theo thỏa thuận của cha mẹ; nếu không có thỏa thuận thì họ của con được xác định theo tập quán. Do đó, họ của con được đặt theo một trong 02 trường hợp:
- Có thoả thuận thì lấy theo họ cha hoặc mẹ theo thoả thuận.
- Không có thoả thuận thì lấy họ theo cha hoặc mẹ theo tập quán (Tập quán là quy tắc xử sự có nội dung rõ ràng, được hình thành và lặp đi lặp lại nhiều lần trong một thời gian dài, được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trong một vùng, miền, dân tộc, cộng đồng dân cư hoặc trong một lĩnh vực dân sự).
Tóm lại, cha mẹ chỉ được thỏa thuận đặt họ cho con theo họ của một trong hai người và có thể bao gồm cả họ của cha và họ của mẹ. Tuy nhiên, cha mẹ không được thỏa thuận lấy họ cho con theo họ của người khác không phải cha mẹ.

Đổi họ cho con mất bao lâu? Đặt họ cho con khác cả cha và mẹ có được không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Cha mẹ đổi họ cho con có phải hỏi ý kiến con không?</subquestion>
Tại Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về quyền thay đổi họ như sau:
<ref>Quyền thay đổi họ
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:
a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;
b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;
c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;
d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;
đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;
g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;
h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.
2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.
3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.
</ref>
Như vậy, nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên thì khi muốn đổi họ cho con cha mẹ phải hỏi ý kiến và được sự đồng ý của con.
<subquestion>Đổi họ cho con mất bao lâu?</subquestion>
Họ của cá nhân được xác định theo hộ tịch của cá nhân đó. Do đó, khi thay đổi họ của cá nhân thì phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi hộ tịch.
Tại khoản 2 Điều 28 Luật Hộ tịch 2014 có quy định thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch như sau:
<ref>Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch
1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
....
</ref>
Như vậy, khi cha mẹ đổi họ cho con thì thời hạn giải quyết sẽ là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

Bộ luật Dân sự 2015 Nghị định 123/2015/NĐ-CP đăng ký khai sinh đăng ký khai sinh Bộ luật Dân sự 2015 Luật Hộ tịch 2014