Bị tuyên bố từ mặt các con có được chia thừa kế?
Ông bà tôi có ba người con trai, bố tôi là con cả. Do mâu thuẫn nội bộ trong gia đình, ông bà nội tôi từ mặt bố và chú kế bố tôi, không nhận làm con nữa, nhưng chỉ tuyên bố trước cả nhà chứ không có giấy tờ xác định. Bố và chú tôi cũng đi làm xa nên một thời gian dài không về nhà. Nay ông bà tôi mất, để lại di chúc cho cháu nội là con trai của chú út tôi toàn bộ mảnh đất ông bà đang ở. Vậy xin hỏi luật sư bố và chú tôi có quyền được hưởng mảnh đất đó không?
Thứ nhất: Điều kiện di chúc hợp pháp.
Điều 652 BLDS quy định:
“1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;
b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực.”
Nếu di chúc của ông bà nội thỏa mãn những điều kiện trên thì “Việc phân chia di sản được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc” (Điều 684 BLDS). Do đó, bố và chú bạn không được quyền hưởng mảnh đất đó.
Thứ hai: Nếu di chúc không hợp pháp
Nếu di chúc của ông bà không đáp ứng những quy định trên thì bố và chú bạn vẫn được hưởng mảnh đất đó theo quy định về thừa kế theo pháp luật.Theo quy định tại Điều 675 BLDS thì thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp sau:
a. Không có di chúc: Trường hợp không có di chúc là trường hợp người để lại thừa kế không để lại di chúc miệng hay di chúc bằng văn bản đối với phần tài sản của mình, do đó phần tài sản này sẽ được phân chia cho những người được hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật.
