Chia tài sản thừa kế như thế nào khi không có di chúc?
Xin chào các luật sư. Gia đình em có vấn đề sau đây cần các luật sư giải đáp giúp ạ. Cụ thể là ông nội em mất có để lại một khối tài sản tương ứng giá trị khoản 1 tỷ đồng. Nhưng ông em mất đi không để lại di chúc. Ông của em có 3 người con. Và hiện tại bà của em và cả ba người con của ông nội đều còn sống. Vậy tài sản thừa kế mà ông em để lại sẽ được chia như thế nào?
Theo quy định pháp luật hiện hành thì cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thì thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp không có di chúc.
Do đó: Đối với trường hợp mà bạn cung cấp cho chúng tôi thì ông nội bạn mất đi không để lại di chúc. Nên di sản thừa kế của ông nội bạn sẽ được chia thừa kế theo pháp luật.
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 thì những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
Như vậy: Căn cứ quy định được trích dẫn trên đây và thông tin mà bạn cung cấp cho chúng tôi thì Bà nội và ba người con của ông nội bạn được xác định thuộc hàng thừa kế thứ nhất.
Do đó: Bà nội và ba người con của ông nội bạn được xác định là người thừa kế đối với phần di sản thừa kế của ông nội bạn.
Tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau:
"Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật
...
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản."
Như vậy: Theo quy định được trích dẫn trên đây thì những người thừa kế cùng hàng (cùng hàng thừa kế thứ nhất, hoặc cùng hàng thừa kế thứ hai, hoặc cùng hàng thừa kế thứ ba) được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Do đó: Bà nội và ba người con của ông nội bạn sẽ được hưởng phần di sản thừa kế mà ông nội bạn để lại bằng nhau.
Ví dụ: Ông nội bạn để lại số tài sản có giá trị tương đương 1 tỷ đồng. Thì bà nội và ba người con của ông nội bạn, mỗi người sẽ được hưởng phần di sản có giá trị tương đương 250.000.000 đồng.
Lưu ý: Trường hợp bà nội và ba người con của ông nội bạn thuộc trường hợp từ chối nhận di sản (Điều 620 Bộ luật dân sự 2015) hoặc thuộc trường hợp không được quyền hưởng di sản (Điều 621 Bộ luật dân sự 2015) thì không được hưởng di sản do ông nội bạn để lại.
Khi đó, di sản thừa kế sẽ được chia đều cho các người thừa kế còn lại.
Trên đây là quan điểm tư vấn của chúng tôi đối với vấn đề mà bạn đang thắc mắc.
