Có bắt buộc công chứng hợp đồng ủy quyền không?
Tôi có một thắc mắc: Khi tôi và một người giao kết hợp đồng ủy quyền thì có cần công chứng chứng thực hợp đồng đó không? (Câu hỏi của anh Chánh - Bình Định)
<subquestion>Có bắt buộc công chứng hợp đồng ủy quyền không?</subquestion>
Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hợp đồng ủy quyền như sau:
<ref>Hợp đồng ủy quyền
Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.
</ref>
Đồng thời tại Điều 55 Luật Công chứng 2014 quy định về công chứng hợp đồng ủy quyền như sau:
<ref>Công chứng hợp đồng ủy quyền
1. Khi công chứng các hợp đồng ủy quyền, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra kỹ hồ sơ, giải thích rõ quyền và nghĩa vụ của các bên và hậu quả pháp lý của việc ủy quyền đó cho các bên tham gia.
2. Trong trường hợp bên ủy quyền và bên được ủy quyền không thể cùng đến một tổ chức hành nghề công chứng thì bên ủy quyền yêu cầu tổ chức hành nghề công chứng nơi họ cư trú công chứng hợp đồng ủy quyền; bên được ủy quyền yêu cầu tổ chức hành nghề công chứng nơi họ cư trú công chứng tiếp vào bản gốc hợp đồng ủy quyền này, hoàn tất thủ tục công chứng hợp đồng ủy quyền.
</ref>
Theo đó, quy định pháp luật dân sự hiện nay không có quy định bắt buộc phải công chứng hợp đồng ủy quyền.
Theo quy định của Luật Công chứng 2014 có nội dung quy định về một số vấn đề trong công chứng hợp đồng ủy quyền nhưng không có quy định bắt buộc hợp đồng ủy quyền phải được công chứng
Như vậy, theo quy định pháp luật thì hợp đồng ủy quyền không bắt buộc cần phải công chứng. Tuy nhiên trong một số văn bản pháp luật chuyên ngành khác có yêu cầu công chứng chứng thực văn bản ủy quyền như về hộ tịch, đất đai,...
Cho nên, tùy theo từng lĩnh vực cụ thể cần ủy quyền sẽ thực hiện theo yêu cầu về hình thức hợp pháp của văn bản ủy quyền đó.

Có bắt buộc công chứng hợp đồng ủy quyền không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Một số trường hợp bắt buộc phải công chứng ủy quyền?</subquestion>
[1] Ủy quyền đăng ký khai sinh:
Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định về việc ủy quyền đăng ký hộ tịch như sau:
<ref>Việc ủy quyền đăng ký hộ tịch
1. Người yêu cầu cấp bản sao trích lục hộ tịch, cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, yêu cầu đăng ký các việc hộ tịch theo quy định tại Điều 3 Luật hộ tịch (sau đây gọi là yêu cầu đăng ký hộ tịch) được uỷ quyền cho người khác thực hiện thay; trừ trường hợp đăng ký kết hôn, đăng ký lại việc kết hôn, đăng ký nhận cha, mẹ, con thì không được ủy quyền cho người khác thực hiện, nhưng một bên có thể trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền, không phải có văn bản ủy quyền của bên còn lại.
Việc ủy quyền phải lập thành văn bản, được chứng thực theo quy định của pháp luật. Trường hợp người được ủy quyền là ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột của người ủy quyền thì văn bản ủy quyền không phải chứng thực.
2. Trường hợp người đi đăng ký khai sinh cho trẻ em là ông, bà, người thân thích khác theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Luật hộ tịch thì không phải có văn bản ủy quyền của cha, mẹ trẻ em, nhưng phải thống nhất với cha, mẹ trẻ em về các nội dung khai sinh.
</ref>
Theo đó, việc ủy quyền đăng ký khai sinh cần phải lập thành văn bản và được chứng thực, trừ trường hợp người được ủy quyền là ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột của người ủy quyền
[2] Ủy quyền thỏa thuận về việc mang thai hộ:
Theo khoản 2 Điều 96 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo như sau:
<ref>Thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
...
2. Thỏa thuận về việc mang thai hộ phải được lập thành văn bản có công chứng. Trong trường hợp vợ chồng bên nhờ mang thai hộ ủy quyền cho nhau hoặc vợ chồng bên mang thai hộ ủy quyền cho nhau về việc thỏa thuận thì việc ủy quyền phải lập thành văn bản có công chứng. Việc ủy quyền cho người thứ ba không có giá trị pháp lý.
Trong trường hợp thỏa thuận về mang thai hộ giữa bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ được lập cùng với thỏa thuận giữa họ với cơ sở y tế thực hiện việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thì thỏa thuận này phải có xác nhận của người có thẩm quyền của cơ sở y tế này.
</ref>
Theo đó, trường hợp vợ chồng bên nhờ mang thai hộ ủy quyền cho nhau hoặc vợ chồng bên mang thai hộ ủy quyền cho nhau để thỏa thuận về việc mang thai hộ thì việc ủy quyền này sẽ lập thành văn bản và được công chứng
Ngoài ra, còn các trường hợp khác mà pháp luật quy định cần công chứng chứng thực ủy quyền và khi thực hiện ủy quyền cần lưu ý
<subquestion>Không công chứng chứng thực hợp đồng ủy quyền bắt buộc công chứng chứng thực vẫn được thừa nhận hiệu lực khi nào?</subquestion>
Tại Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về giao dịch dân sự vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức như sau:
<ref>Giao dịch dân sự vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức
Giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu, trừ trường hợp sau đây:
1. Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó.
2. Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực.
</ref>
Theo đó, việc công chứng chứng thực hợp đồng ủy quyền là yêu cầu về hình thức trong một số trường hợp bắt buộc.
Thông thường khi giao dịch dân sự không tuân thủ theo yêu cầu về hình thức sẽ bị xem là vô hiệu, tuy nhiên trong trường hợp chưa công chứng chứng thực hợp đồng ủy quyền khi luật có yêu cầu bắt buộc nhưng một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của người tham gia ủy quyền Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó

Bộ luật Dân sự 2015 Hợp đồng ủy quyền Luật Công chứng 2014 hợp đồng ủy quyền Luật Công chứng 2014 ợp đồng ủy quyền Thông tư 04/2020/TT-BTP Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 Bộ luật Dân sự 2015