Chủ tiệm cầm đồ có được bán tài sản cầm cố của khách khi chưa hết hạn không?
Chưa hết hạn cầm cố chủ tiệm cầm đồ có được bán tài sản cầm cố của khách không? Chủ sở hữu có được đòi lại tài sản cầm cố của mình khi đã bị chủ tiệm cầm đồ bán cho người thứ ba không? Chủ tiệm cầm đồ không lập hợp đồng khi cầm cố tài sản bị phạt bao nhiêu tiền? Câu hỏi của anh Trường (Long An)
<subquestion>Chưa hết hạn cầm cố chủ tiệm cầm đồ có được bán tài sản cầm cố của khách không?</subquestion>
Tại Điều 313 Bộ luật dân sự 2015 quy định nghĩa vụ của bên nhận cầm cố như sau:
<ref>Nghĩa vụ của bên nhận cầm cố
1. Bảo quản, giữ gìn tài sản cầm cố; nếu làm mất, thất lạc hoặc hư hỏng tài sản cầm cố thì phải bồi thường thiệt hại cho bên cầm cố.
2. Không được bán, trao đổi, tặng cho, sử dụng tài sản cầm cố để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ khác.
3. Không được cho thuê, cho mượn, khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản cầm cố, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trả lại tài sản cầm cố và giấy tờ liên quan, nếu có khi nghĩa vụ được bảo đảm bằng cầm cố chấm dứt hoặc được thay thế bằng biện pháp bảo đảm khác.
</ref>
Theo Điều 299 Bộ luật dân sự 2015 quy định các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm như sau:
<ref>Các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm
1. Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.
2. Bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm trước thời hạn do vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận hoặc theo quy định của luật.
3. Trường hợp khác do các bên thỏa thuận hoặc luật có quy định.
</ref>
Căn cứ Điều 303 Bộ luật dân sự 2015 quy định phương thức xử lý tài sản cầm cố, thế chấp như sau:
<ref>1. Bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm có quyền thỏa thuận một trong các phương thức xử lý tài sản cầm cố, thế chấp sau đây:
a) Bán đấu giá tài sản;
b) Bên nhận bảo đảm tự bán tài sản;
c) Bên nhận bảo đảm nhận chính tài sản để thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ của bên bảo đảm;
d) Phương thức khác.
2. Trường hợp không có thỏa thuận về phương thức xử lý tài sản bảo đảm theo quy định tại khoản 1 Điều này thì tài sản được bán đấu giá, trừ trường hợp luật có quy định khác.
</ref>
Như vậy, theo quy định trên bên nhận cầm cố chỉ có quyền bán tài sản cầm cố khi đã hết hạn cầm cố mà bên cầm cố chưa thực hiện nghĩa vụ. Việc chủ tiệm cầm đồ bán tài sản cầm cố khi chưa hết hạn cầm cố là vi phạm pháp luật.

Chủ tiệm cầm đồ có được bán tài sản cầm cố của khách khi chưa hết hạn không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Chủ sở hữu có được đòi lại tài sản cầm cố của mình khi đã bị chủ tiệm cầm đồ bán cho người thứ ba không?</subquestion>
Tại Điều 133 Bộ luật dân sự 2015 quy định bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu như sau:
<ref>Bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu
1. Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng đối tượng của giao dịch là tài sản không phải đăng ký đã được chuyển giao cho người thứ ba ngay tình thì giao dịch được xác lập, thực hiện với người thứ ba vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp quy định tại Điều 167 của Bộ luật này.
2. Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng tài sản đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch dân sự khác cho người thứ ba ngay tình và người này căn cứ vào việc đăng ký đó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch đó không bị vô hiệu.
Trường hợp tài sản phải đăng ký mà chưa được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì giao dịch dân sự với người thứ ba bị vô hiệu, trừ trường hợp người thứ ba ngay tình nhận được tài sản này thông qua bán đấu giá tại tổ chức có thẩm quyền hoặc giao dịch với người mà theo bản án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là chủ sở hữu tài sản nhưng sau đó chủ thể này không phải là chủ sở hữu tài sản do bản án, quyết định bị hủy, sửa.
3. Chủ sở hữu không có quyền đòi lại tài sản từ người thứ ba ngay tình, nếu giao dịch dân sự với người này không bị vô hiệu theo quy định tại khoản 2 Điều này nhưng có quyền khởi kiện, yêu cầu chủ thể có lỗi dẫn đến việc giao dịch được xác lập với người thứ ba phải hoàn trả những chi phí hợp lý và bồi thường thiệt hại.
</ref>
Do đó, với trường hợp chủ tiệm cầm đồ đã bán tài sản của chủ sở hữu (khi đã hết hạn cầm cố) cho người thứ ba mà người đó là người thứ ba ngay tình thì giao dịch giữa người thứ ba và chủ tiệm cầm đồ sẽ không bị vô hiệu (nếu như tài sản được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền).
Nếu rơi vào trường hợp trên thì chủ sở hữu sẽ không thể đòi lại tài sản của mình từ người thứ ba ngay tình, tuy nhiên chủ sở hữu vẫn có thể khởi kiện để yêu cầu chủ tiệm cầm đồ hoàn trả lại chi phí hợp lý và bồi thường lại tài sản cho chủ sở hữu.
<subquestion>Chủ tiệm cầm đồ không lập hợp đồng khi cầm cố tài sản bị phạt bao nhiêu tiền?</subquestion>
Theo Điểm i Khoản 3 và Điểm a Khoản 7 Điều 12 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định vi phạm các quy định về quản lý ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự như sau:
<ref>Vi phạm các quy định về quản lý ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự
.....
3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
i) Nhận cầm cố tài sản nhưng không lập hợp đồng cầm cố theo quy định của pháp luật;
7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được đối với hành vi quy định tại các điểm đ, i, k, l, m, n và r khoản 3; các điểm d, đ và k khoản 4 và điểm b khoản 5 Điều này;
</ref>
Như vậy, theo quy định trên chủ tiệm cầm đồ không lập hợp đồng khi cầm cố tài sản sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Ngoài ra, buộc chủ tiệm cầm đồ phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có từ việc cầm cố tài sản mà không lập hợp đồng.

Bộ luật dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015 Nghị định 144/2021/NĐ-CP