Sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn trước năm 1987 thì có được xem là vợ chồng hợp pháp?
Hỏi: Trường hợp 02 người sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn trước năm 1987 thì có được xem là vợ chồng hợp pháp không?
Mong được giải đáp thắc mắc!
<subquestion>Sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn trước năm 1987 thì có được xem là vợ chồng hợp pháp?</subquestion>
Theo Tiểu mục a Mục 3 Nghị quyết 35/2000/NQ-QH10 hướng dẫn như sau:
<ref>3. Việc áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 11 của Luật này được thực hiện như sau:
...
a) Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03 tháng 01 năm 1987, ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; trong trường hợp có yêu cầu ly hôn thì được Toà án thụ lý giải quyết theo quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000;
...
</ref>
Theo Mục 1 Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn như sau:
<ref>1. Theo quy định tại điểm a khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội, trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987 (ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực) mà chưa đăng ký kết hôn, nếu một bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án và áp dụng quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết vụ án ly hôn theo thủ tục chung. Cần chú ý là trong trường hợp sau khi quan hệ vợ chồng đã được xác lập họ mới thực hiện việc đăng ký kết hôn, thì quan hệ vợ chồng của họ vẫn được công nhận kể từ ngày xác lập (ngày họ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng), chứ không phải là chỉ được công nhận kể từ ngày đăng ký kết hôn.
</ref>
Như vậy, khi 02 người sống chung như vợ chồng trước năm 1987 (ngày 03/01/1987) mà chưa đăng ký kết hôn thì pháp luật khuyến khích đăng ký kết hôn. Tuy nhiên nếu như 02 người không thực hiện đăng ký kết hôn thì vẫn được công nhận là vợ chồng hợp pháp
Khi vợ chồng có yêu cầu ly hôn Tòa án vẫn sẽ thụ lý và giải quyết theo thủ tục ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình.

Sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn trước năm 1987 thì có được xem là vợ chồng hợp pháp? (hình từ Internet)
<subquestion>Sống chung như vợ chồng từ 03/01/1987 đến trước 01/01/2001 thì xác định quan hệ hôn như như thế nào?</subquestion>
Theo Mục 2 Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn như sau:
Khi 02 người sống chung với nhau như vợ chồng từ ngày 03/01/1987 đến trước 01/01/2001sẽ có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong vòng 02 năm (từ 01/01/2001-01/01/2003), và có một số trường hợp cần chú ý như sau:
[1] Trường hợp không đăng ký kết hôn trong thời gian quy định nhưng có yêu cầu ly hôn trong khoảng thời gian từ 01/01/2001-01/01/2003 thì Tòa án vẫn sẽ thụ lý giải quyết theo thủ tục ly hôn
Thời gian xác định quan hệ hôn nhân là thời điểm họ bắt đầu chung sống như vợ chồng
[2] Từ sau ngày 01/01/2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì họ không được công nhận là vợ chồng; nếu một bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án để giải quyết và tuyên bố không công nhận họ là vợ chồng
Nếu có yêu cầu về nuôi con và chia tài sản, thì Toà án áp dụng quy định về hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật để giải quyết theo thủ tục chung
[3] Trường hợp sau ngày 01/01/2003 họ mới đăng ký kết hôn và có yêu cầu ly hôn thì Tòa án vẫn sẽ thụ lý và giải quyết ly hôn theo thủ tục chung
Thời gian xác định quan hệ hôn nhân là thời điểm họ bắt đầu chung sống như vợ chồng
<subquestion>Nam và nữ được xác định là sống chung như vợ chồng từ ngày 03/01/1987 trở đi trong trường hợp nào?</subquestion>
Theo Tiểu mục d Mục 2 Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn như sau:
Nam và nữ được coi là chung sống với nhau như vợ chồng, nếu họ có đủ điều kiện để kết hôn theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình 2000 và thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Có tổ chức lễ cưới khi về chung sống với nhau;
- Việc họ về chung sống với nhau được gia đình (một bên hoặc cả hai bên) chấp nhận;
- Việc họ về chung sống với nhau được người khác hay tổ chức chứng kiến;
- Họ thực sự có chung sống với nhau, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau xây dựng gia đình.
Thời điểm nam và nữ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng là ngày họ tổ chức lễ cưới hoặc ngày họ về chung sống với nhau được gia đình (một hoặc cả hai bên) chấp nhận hoặc ngày họ về chung sống với nhau được người khác hay tổ chức chứng kiến hoặc ngày họ thực sự bắt đầu chung sống với nhau, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau xây dựng gia đình.

Nghị quyết 35/2000/NQ-QH10 Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP sống chung như vợ chồng Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP đăng ký kết hôn Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP Luật hôn nhân và gia đình 2000