Người thừa kế có phải chịu trách nhiệm hình sự thay cho người phạm tội nhưng đã chết không?
Cho hỏi: Người thừa kế có phải chịu trách nhiệm hình sự thay cho người phạm tội nhưng đã chết không? Câu hỏi của chị Ngọc (Cao Bằng)
<subquestion>Người thừa kế theo di chúc có được công chứng di chúc cho cha mẹ không?</subquestion>
Theo Điều 637 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về người không được công chứng, chứng thực di chúc như sau:
<ref>Người không được công chứng, chứng thực di chúc
Công chứng viên, người có thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân cấp xã không được công chứng, chứng thực đối với di chúc nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;
2. Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
3. Người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
</ref>
Như vậy, theo quy định trên thì người thừa kế theo di chúc thì bắt buộc không được phép công chứng di chúc cho cha mẹ.

Người thừa kế có phải chịu trách nhiệm hình sự thay cho người phạm tội nhưng đã chết không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người thừa kế có phải chịu trách nhiệm hình sự thay cho người phạm tội nhưng đã chết không?</subquestion>
Đầu tiên, căn cứ theo Điều 2 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về cơ sở của trách nhiệm hình sự cụ thể như sau:
<ref>Cơ sở của trách nhiệm hình sự
1. Chỉ người nào phạm một tội đã được Bộ luật hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự.
2. Chỉ pháp nhân thương mại nào phạm một tội đã được quy định tại Điều 76 của Bộ luật này mới phải chịu trách nhiệm hình sự.
</ref>
Theo đó, có thể hiểu chỉ người nào phạm một tội đã được Bộ luật Hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự.
Do đó, người thừa kế không phải chịu trách nhiệm hình sự thay cho người phạm tội nhưng đã chết.
Tuy nhiên, người thừa kế phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại (nếu có) cho người bị hại theo Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể:
Theo khoản 1 Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về việc thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại cụ thể như sau:
<ref>Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại
1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.
3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.
</ref>
Như vậy, những người hưởng thừa kế phải có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Do đó, nếu là người hưởng tài sản thừa kế của người chết để lại thì phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho nạn nhân thay cho người chết (mức bồi thường trong phạm vi tài sản thừa kế được hưởng), trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
<subquestion>Người thừa kế từ chối nhận phần di sản trong di chúc thì được chia như thế nào?</subquestion>
Theo Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 quy định về những trường hợp thừa kế theo pháp luật như sau:
<ref>Những trường hợp thừa kế theo pháp luật
1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:
a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;
b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;
c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
</ref>
Như vậy, nếu người thừa kế từ chối nhận phần di sản trong di chúc mà người chết để lại thì phần di sản đấy sẽ được chia theo pháp luật về thừa kế.

Bộ luật Dân sự 2015 người thừa kế Bộ luật Hình sự 2015 người thừa kế Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015 người thừa kế