Cải cách tiền lương 1/7/2024: Bãi bỏ hệ số lương và mở rộng quan hệ tiền lương có gì khác nhau?
Cho tôi hỏi: Việc bãi bỏ hệ số lương và mở rộng quan hệ tiền lương có gì khác nhau? Câu hỏi từ anh Huấn - Nghệ An
<subquestion>Cải cách tiền lương 1/7/2024: Bãi bỏ hệ số lương và mở rộng quan hệ tiền lương có gì khác nhau?</subquestion>
Theo quy định hiện nay, pháp luật Việt Nam không có quy định nào đưa ra khái niệm về hệ số lương.
Tuy nhiên, có thể hiểu hệ số lương là hệ số thể hiện sự chênh lệch tiền lương giữa các mức lương theo ngạch, bậc lương (lương cơ bản) và mức lương tối thiểu. Hệ số lương là một trong các yếu tố cơ bản của thang, bảng lương.
Bên cạnh đó, tại tiết c Tiểu mục 3.1 Mục 3 Phần 2 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 quy định như sau:
<ref>3. Nội dung cải cách
3.1. Đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang (khu vực công)
...
c) Xác định các yếu tố cụ thể để thiết kế bảng lương mới
- Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.
- Thực hiện thống nhất chế độ hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động (hoặc hợp đồng cung cấp dịch vụ) đối với những người làm công việc thừa hành, phục vụ (yêu cầu trình độ đào tạo dưới trung cấp), không áp dụng bảng lương công chức, viên chức đối với các đối tượng này.
- Xác định mức tiền lương thấp nhất của công chức, viên chức trong khu vực công là mức tiền lương của người làm công việc yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp (bậc 1) không thấp hơn mức tiền lương thấp nhất của lao động qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp.
- Mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ để xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương, từng bước tiệm cận với quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp phù hợp với nguồn lực của Nhà nước.
...
</ref>
Ngoài ra, chính sách tiền lương mới cũng mở rộng quan hệ tiền lương cụ thể:
Mở rộng quan hệ tiền lương là một trong các yếu tố để thiết kế bảng lương mới theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018.
Theo đó, Bộ Chính trị nêu rõ:
<ref>Mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ để xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương, từng bước tiệm cận với quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp phù hợp với nguồn lực của Nhà nước.
</ref>
Căn cứ ý kiến nêu tại Cổng Thông tin Chính phủ, việc mở rộng tiền lương sẽ được xác định như sau:
<ref>Chính sách tiền lương mới cũng mở rộng quan hệ tiền lương từ 1 - 2,34 - 10 hiện nay lên 1 - 2,68 - 12.
</ref>
Như vậy, Nghị quyết 27 quy định rõ một trong các yếu tố cụ thể để thiết kế bảng lương mới khi thực thiện cải cách tiền lương đó là mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ để xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương mới chứ không sử dụng hệ số lương để tính số tiền lương cụ thể.
Việc bãi bỏ hệ số lương và mở rộng quan hệ tiền lương là hai thay đổi quan trọng trong cải cách tiền lương có hiệu lực từ 1/7/2024.

Cải cách tiền lương 1/7/2024: Bãi bỏ hệ số lương và mở rộng quan hệ tiền lương có gì khác nhau? (Hình từ Internet)
<subquestion>Khi thực hiện cải cách tiền lương, 05 bảng lương mới được xác định dựa trên những yếu tố nào?</subquestion>
Bảng lương mới sẽ được thiết kế dựa trên việc xác định của 05 yếu tố theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 sau đây:
(1) Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.
(2) Thực hiện thống nhất chế độ hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019 (hoặc hợp đồng cung cấp dịch vụ) đối với những người làm công việc thừa hành, phục vụ (yêu cầu trình độ đào tạo dưới trung cấp), không áp dụng bảng lương công chức, viên chức đối với các đối tượng này.
(3) Xác định mức tiền lương thấp nhất của công chức, viên chức trong khu vực công là mức tiền lương của người làm công việc yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp (bậc 1) không thấp hơn mức tiền lương thấp nhất của lao động qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp.
(4) Mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ để xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương, từng bước tiệm cận với quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp phù hợp với nguồn lực của Nhà nước.
(5) Hoàn thiện chế độ nâng bậc lương thường xuyên và nâng bậc lương trước thời hạn đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang phù hợp với quy định của bảng lương mới.
<subquestion>Sẽ xếp lương theo vị trí việc làm thay vì hệ số lương như hiện nay, cụ thể ra sao?</subquestion>
Căn cứ Tiểu mục 1.3 Mục 1 Phần 2 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 về quản điểm chỉ đạo đối với cải cách tiền lương trong khu vực công như sau:
<ref>II- QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO, MỤC TIÊU VÀ NỘI DUNG CẢI CÁCH
1. Quan điểm chỉ đạo
...
1.3. Trong khu vực công, Nhà nước trả lương cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, phù hợp với nguồn lực của Nhà nước và nguồn thu sự nghiệp dịch vụ công, bảo đảm tương quan hợp lý với tiền lương trên thị trường lao động; thực hiện chế độ đãi ngộ, khen thưởng xứng đáng theo năng suất lao động, tạo động lực nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, góp phần làm trong sạch và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
</ref>
Như vậy, Nhà nước trả lương cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, phù hợp với nguồn lực của Nhà nước và nguồn thu sự nghiệp dịch vụ công, bảo đảm tương quan hợp lý với tiền lương trên thị trường lao động.

Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 cải cách tiền lương Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018