Có phải nghĩa vụ chứng minh chỉ thuộc về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa trong vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?
Cho tôi hỏi có phải nghĩa vụ chứng minh chỉ thuộc về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa trong vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng? (Câu hỏi của chị Trang - Thái Bình).
<subquestion>Vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là gì?</subquestion>
Theo Điều 41 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 quy định vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng như sau:
- Vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là vụ án mà bên khởi kiện là người tiêu dùng hoặc tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được giải quyết theo thủ tục đơn giản quy định trong pháp luật về tố tụng dân sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Cá nhân là người tiêu dùng khởi kiện; tổ chức, cá nhân trực tiếp cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng bị khởi kiện;
+ Vụ án đơn giản, chứng cứ rõ ràng;
+ Giá trị giao dịch dưới 100 triệu đồng.

Có phải nghĩa vụ chứng minh chỉ thuộc về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa trong vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng? (Hình từ Internet).
<subquestion>Có phải nghĩa vụ chứng minh chỉ thuộc về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa trong vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?</subquestion>
Căn cứ tại Điều 42 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 về nghĩa vụ chứng minh trong vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
<ref>Nghĩa vụ chứng minh trong vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
1. Người tiêu dùng có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ và chứng minh trong vụ án dân sự để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, trừ việc chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.
2. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có nghĩa vụ chứng minh mình không có lỗi gây ra thiệt hại.
3. Tòa án quyết định bên có lỗi trong vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
</ref>
Căn cứ tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 về nghĩa vụ chứng minh
<ref>Nghĩa vụ chứng minh
1. Đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp, trừ các trường hợp sau đây:
a) Người tiêu dùng khởi kiện không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bị kiện có nghĩa vụ chứng minh mình không có lỗi gây ra thiệt hại theo quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng;
......
</ref>
Như vậy, trong vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thì nghĩa vụ chứng minh đều là trách nhiệm của cả người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ.
Tuy nhiên, người tiêu dùng không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Ngược lại, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải chứng minh mình không có lỗi gây ra thiệt hại.
<subquestion>Ngoài cá nhân là người tiêu dùng, thì chủ thể nào có quyền khởi kiện đối với vụ án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?</subquestion>
Theo điểm b khoản 1 Điều 28 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 về tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
<ref>Nội dung tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của tổ chức xã hội
1. Tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng bằng các hoạt động sau đây:
a) Hướng dẫn, giúp đỡ, tư vấn người tiêu dùng khi có yêu cầu;
b) Đại diện người tiêu dùng khởi kiện hoặc tự mình khởi kiện vì lợi ích công cộng;
.......
</ref>
Theo khoản 3 Điều 187 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 về quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, lợi ích công cộng và lợi ích của Nhà nước như sau:
<ref>Quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, lợi ích công cộng và lợi ích của Nhà nước
....
3. Tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có quyền đại diện cho người tiêu dùng khởi kiện bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc tự mình khởi kiện vì lợi ích công cộng theo quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
....
</ref>
Căn cứ theo các quy định trên, ngoài cá nhân là người tiêu dùng thì tổ chức xã hội có quyền đại diện cho người tiêu dùng khởi kiện nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc tự mình khởi kiện vì lợi ích công cộng.

Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2010 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015