Tranh chấp thừa kế đất đai có bắt buộc hòa giải tại Ủy ban xã?
Xin cho hỏi: Tôi có phát sinh tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đất mà cha tôi mất đi để lại cho hai anh em, nhưng anh tôi giành mất. Nay tôi muốn khởi kiện ra Tòa án để tranh chấp thì có bắt buộc phải gửi ra xã để hòa giải trước hay không?
Theo quy định tại Luật Đất đai 2013 thì tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải. Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:
(1) Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết;
(2) Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:
- Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;
- Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự;
Như vậy: Căn cứ quy định được trích dẫn trên đây thì có thể xác định mọi tranh chấp đất đai đều phải bắt buộc hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp trước khi gửi đơn khởi kiện tại tòa án hoặc gửi đơn yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện giải quyết theo thẩm quyền.
Đồng nghĩa, nếu tranh chấp đất đai không hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã thì người có tranh chấp sẽ không được quyền gửi đơn khởi kiện tại tòa án hoặc gửi đơn yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện giải quyết.
Tuy nhiên, Tại Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP có quy định đối với các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất sau đây thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án:
- Tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất;
- Tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất;
- Tranh chấp chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất…
Như vậy: Căn cứ quy định được trích dẫn trên đây thì đối với tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án.
Đồng nghĩa, đối với tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất thì không bắt buộc phải hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã trước khi khởi kiện.
Do đó: Đối với trường hợp bạn có phát sinh tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đất mà cha tôi mất đi để lại cho hai anh em thì bạn có quyền khởi kiện ngay ra Tòa án nhân dân để được giải quyết theo thẩm quyền mà không cần phải yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tổ chức hòa giải.
Trên đây là quan điểm tư vấn của chúng tôi đối với vấn đề mà bạn đang thắc mắc.
