Người lao động nghỉ việc bao lâu thì mới được chốt sổ bảo hiểm xã hội?
Tôi muốn biết: Người lao động nghỉ việc bao lâu thì mới được chốt sổ bảo hiểm xã hội? Người lao động nghỉ việc bao lâu thì mới được chốt sổ bảo hiểm xã hội?
Câu hỏi từ chị Thùy - Đồng Tháp
<subquestion>Người lao động có thể tự mình chốt sổ BHXH tại cơ quan BHXH sau khi đã nghỉ việc không?</subquestion>
Theo điểm a khoản 3 Điều 48 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định như sau:
<ref>Trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động
...
3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:
a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;
b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả.
</ref>
Theo đó, tại khoản 5 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cũng ghi nhận trách nhiệm phối hợp chốt sổ BHXH của người sử dụng lao động như sau:
<ref>Trách nhiệm của người sử dụng lao động
...
5. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.
...
</ref>
Từ những căn cứ trên, có thể thấy, việc chốt sổ BHXH là trách nhiệm của người sử dụng lao động và được thực hiện với sự phối hợp của cơ quan BHXH.
Do đó, người lao động không thể tự mình chốt sổ BHXH tại cơ quan BHXH sau khi đã nghỉ việc.

Người lao động nghỉ việc bao lâu thì mới được chốt sổ bảo hiểm xã hội? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người lao động nghỉ việc bao lâu thì mới được chốt sổ bảo hiểm xã hội?</subquestion>
Tại khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 có quy định như sau:
<ref>Trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động
1. Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên, trừ trường hợp sau đây có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày:
a) Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động;
b) Người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế;
c) Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
d) Do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm.
2. Tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động được ưu tiên thanh toán trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản.
...
</ref>
Theo đó, khi người lao động nghỉ việc thì có thể được chốt sổ bảo hiểm ngay. Hiện nay, pháp luật lao động quy định trong vòng 14 ngày làm việc kể từ khi người lao động nghỉ việc, người sử dụng lao động phải hoàn thành thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội.
Tuy nhiên, trong 04 trường hợp sau đây, công ty được kéo dài thời gian chốt sổ bảo hiểm xã hội nhưng tối đa không được quá 30 ngày:
- Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động;
- Người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế;
- Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm.
<subquestion>Doanh nghiệp không chốt sổ BHXH cho người lao động thì bị xử phạt thế nào?</subquestion>
Tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định vi phạm quy định về sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng lao động như sau:
<ref>Vi phạm quy định về sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng lao động
...
2. Phạt tiền đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi: [...]không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật; không cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo một trong các mức sau đây:
a) Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
b) Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
c) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
d) Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
đ) Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
</ref>
Như vậy, doanh nghiệp không chốt sổ BHXH người lao động có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng lên đến 20.000.000 đồng.
Ngoài ra, buộc doanh nghiệp hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động cho người lao động đối với hành vi không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động.
Lưu ý: Mức phạt tiền quy định đối với các hành vi vi phạm quy định như trên là mức phạt đối với cá nhân. Cùng một hành vi vi phạm mức phạt đối với tổ chức là 2.000.000 đồng lên đến 40.000.000 đồng (khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP)

Bộ luật Lao động năm 2019 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 chốt sổ BHXH chốt sổ BHXH Bộ luật Lao động 2019 Nghị định 12/2022/NĐ-CP Nghị định 12/2022/NĐ-CP