Trẻ em 16 tuổi tự bán xe máy điện của mình có được không?
Chào anh chị, cho em hỏi em 16 tuổi thì có được tự bán xe máy điện của mình không hay cần có sự đồng ý của cha mẹ ạ? Trẻ em 16 tuổi đã đủ tuổi được phép đi xe máy điện chưa?
Em cảm ơn.
<subquestion>Trẻ em 16 tuổi tự bán xe máy điện của mình có được không?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 1, khoản 4 Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về người chưa thành niên như sau:
<ref>Người chưa thành niên
1. Người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi.
2. Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện.
3. Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi.
4. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.
</ref>
Hơn nữa, theo điểm c khoản 2 Điều 4 Thông tư 24/2023/TT-BCA quy định như sau:
<ref>Cơ quan đăng ký xe
...
2. Phòng Cảnh sát giao thông đăng ký các loại xe sau đây (trừ các loại xe quy định tại khoản 1 Điều này):
a) Xe ô tô, xe máy kéo, rơmoóc, sơ mi rơmoóc và các loại xe có kết cấu tương tự xe ô tô (sau đây gọi chung là xe ô tô) của tổ chức, cá nhân có trụ sở, nơi cư trú tại quận, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương; thành phố, huyện, thị xã thuộc tỉnh nơi Phòng Cảnh sát giao thông đặt trụ sở;
b) Xe ô tô đăng ký biển số trúng đấu giá; đăng ký xe lần đầu đối với xe có nguồn gốc tịch thu theo quy định của pháp luật và xe mô tô có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên của tổ chức, cá nhân tại địa phương;
c) Xe ô tô; xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe có kết cấu tương tự xe mô tô (sau đây gọi chung là xe mô tô) của tổ chức, cá nhân nước ngoài, kể cả cơ quan lãnh sự tại địa phương.
</ref>
Ngoài ra, tại điểm a khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự như sau:
<ref>Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;
b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;
c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.
</ref>
Bên cạnh đó, theo Điều 73 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về đại diện cho con như sau:
<ref>Đại diện cho con
1. Cha mẹ là người đại diện theo pháp luật của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự, trừ trường hợp con có người khác làm giám hộ hoặc có người khác đại diện theo pháp luật.
2. Cha hoặc mẹ có quyền tự mình thực hiện giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
3. Đối với giao dịch liên quan đến tài sản là bất động sản, động sản có đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, tài sản đưa vào kinh doanh của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự thì phải có sự thỏa thuận của cha mẹ.
4. Cha, mẹ phải chịu trách nhiệm liên đới về việc thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản của con được quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này và theo quy định của Bộ luật dân sự.
</ref>
Như vậy, trẻ em 16 tuổi là người chưa thành niên nên chưa có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Theo đó, trẻ em 16 tuổi có thể tự mình xác lập cũng như thực hiện các giao dịch dân sự trong một số trường hợp.
Tuy nhiên, xe máy điện được xác định là động sản bắt buộc phải đăng ký theo quy định. Do đó, trẻ em 16 tuổi không thể tự bán xe máy điện của mình mà cần phải được có đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật khác của trẻ.

Trẻ em 16 tuổi tự bán xe máy điện của mình có được không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Trẻ em 16 tuổi đã đủ tuổi được phép đi xe máy điện chưa?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 18 Điều 3 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
...
18. Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (sau đây gọi là xe cơ giới) gồm xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự.
...
</ref>
Ngoài ra, tại điểm d khoản 1 Điều 3 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
1. Lĩnh vực giao thông đường bộ:
...
d) Xe máy điện là xe gắn máy được dẫn động bằng động cơ điện có công suất lớn nhất không lớn hơn 4 kW, có vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h;
...
</ref>
Bên cạnh đó, tại Điều 3 QCVN 41:2019/BGTVT cũng đã định nghĩa xe gắn máy như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
Trong Quy chuẩn này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
3.32. Xe gắn máy là chỉ phương tiện chạy bằng động cơ, có hai bánh hoặc ba bánh và vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h. Nếu dẫn động là động cơ nhiệt thì dung tích làm việc hoặc dung tích tương đương dưới 50 cm3.
...
</ref>
Hơn nữa, căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 60 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định về tuổi, sức khỏe của người lái xe như sau:
<ref>Tuổi, sức khỏe của người lái xe
1. Độ tuổi của người lái xe quy định như sau:
a) Người đủ 16 tuổi trở lên được lái xe gắn máy có dung tích xi-lanh dưới 50 cm3;
b) Người đủ 18 tuổi trở lên được lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi-lanh từ 50 cm3 trở lên và các loại xe có kết cấu tương tự; xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải dưới 3.500 kg; xe ô tô chở người đến 9 chỗ ngồi;
c) Người đủ 21 tuổi trở lên được lái xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải từ 3.500 kg trở lên; lái xe hạng B2 kéo rơ moóc (FB2);
d) Người đủ 24 tuổi trở lên được lái xe ô tô chở người từ 10 đến 30 chỗ ngồi; lái xe hạng C kéo rơ moóc, sơ mi rơ moóc (FC);
đ) Người đủ 27 tuổi trở lên được lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi; lái xe hạng D kéo rơ moóc (FD);
e) Tuổi tối đa của người lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi là 50 tuổi đối với nữ và 55 tuổi đối với nam.
2. Người lái xe phải có sức khỏe phù hợp với loại xe, công dụng của xe. Bộ trưởng Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định về tiêu chuẩn sức khỏe của người lái xe, việc khám sức khỏe định kỳ đối với người lái xe ô tô và quy định về cơ sở y tế khám sức khoẻ của người lái xe.
</ref>
Như vậy, trẻ em 16 tuổi chỉ được phép điều khiển xe gắn máy có dung tích dưới 50 cm3.
Trong đó, xe gắn máy là phương tiện giao thông cơ giới đường bộ có thể chạy bằng động cơ điện có vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h hoặc có thể chạy bằng động cơ nhiệt có dung tích làm việc hoặc dung tích tương đương dưới 50 cm3.
Theo đó, xe máy điện cũng được xác định là xe gắn máy thuộc loại xe chạy bằng động cơ điện có vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h. Điều này cũng có nghĩa là trẻ em 16 tuổi đã đủ tuổi được phép đi xe máy điện với điều kiện xe này có vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h.
<subquestion>Trẻ em chưa đủ tuổi đi xe máy điện có thể bị phạt bao nhiêu tiền?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 100/2019/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 11 Điều 2 Nghị định 123/2021/NĐ-CP quy định như sau:
<ref>Xử phạt các hành vi vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới
1. Phạt cảnh cáo người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự xe mô tô hoặc điều khiển xe ô tô, máy kéo và các loại xe tương tự xe ô tô.
2. Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy không có hoặc không mang theo Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới còn hiệu lực;
b) Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy không mang theo Giấy đăng ký xe;
c) Người điều khiển xe mô tô và các loại xe tương tự xe mô tô không mang theo Giấy phép lái xe, trừ hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 5, điểm c khoản 7 Điều này.
...
</ref>
Như vậy, trường hợp trẻ em chưa đủ tuổi đi xe máy điện thì có thể bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo.

Bộ luật Dân sự 2015 Thông tư 24/2023/TT-BCA Bộ luật Dân sự 2015 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 Luật Giao thông đường bộ 2008 Nghị định 100/2019/NĐ-CP QCVN 41:2019/BGTVT Luật Giao thông đường bộ 2008 phương tiện giao thông Nghị định 100/2019/NĐ-CP Nghị định 123/2021/NĐ-CP