Khởi tố hình sự là gì? Nhà báo bị khởi tố hình sự có bị thu hồi thẻ nhà báo không?
Chô tôi hỏi: Khởi tố hình sự là như thế nào? Nhà báo bị khởi tố hình sự có bị thu hồi thẻ nhà báo hay không? (Câu hỏi từ anh Trung đến từ TP. Hà Nội).
<subquestion>Khởi tố hình sự là gì?</subquestion>
Pháp luật không quy định khái niệm "khởi tố hình sự" là gì, tuy nhiên, dựa vào các quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, ta có thể hiểu khởi tố hình sự như sau:
Khởi tố hình sự là giai đoạn đầu tiên của hoạt động tố tụng hình sự. Trong đó, các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng điều tra, xác minh xem có hay không có dấu hiệu của tội phạm, sau đó ban hành Quyết định khởi tố vụ án hình sự nếu thấy có dấu hiệu của tội phạm.
Trường hợp không có dấu hiệu của tội phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ không tiến hành khởi tố vụ án hình sự.
Căn cứ Điều 143 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định các căn cứ khởi tố vụ án hình sự như sau:
<ref>Điều 143. Căn cứ khởi tố vụ án hình sự
Chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ:
1. Tố giác của cá nhân;
2. Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;
3. Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;
4. Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;
5. Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;
6. Người phạm tội tự thú.
</ref>
Như vậy, chỉ được khởi tố vụ án hính sự khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu của tội phạm dựa trên những căn cứ sau:
- Tố giác của cá nhân;
- Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;
- Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;
- Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;
- Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;
- Người phạm tội tự thú.

Khởi tố hình sự là gì? Nhà báo bị khởi tố hình sự có bị thu hồi thẻ nhà báo không? (Hình từ Internet).
<subquestion>Nhà báo bị khởi tố hình sự có bị thu hồi thẻ nhà báo không?</subquestion>
Căn cứ tại điểm b khoản 6 Điều 28 Luật Báo chí 2016 có quy định về các trường hợp thu hồi thẻ nhà báo như sau:
<ref>Điều 28. Cấp, đổi, thu hồi thẻ nhà báo
...
6. Người được cấp thẻ nhà báo bị thu hồi thẻ nhà báo trong các trường hợp sau đây:
...
b) Bị cơ quan tiến hành tố tụng quyết định khởi tố bị can. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền đình chỉ Điều tra, đình chỉ vụ án đối với nhà báo đó hoặc kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật tuyên nhà báo đó không có tội hoặc được miễn trách nhiệm hình sự thì cơ quan quản lý nhà nước về báo chí có trách nhiệm trả lại thẻ nhà báo;
c) Bị cấp có thẩm quyền quyết định xử lý kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên hoặc bị khiển trách hai lần liên tục trong 02 năm theo quy định của pháp luật về công chức, viên chức và pháp luật về lao động;
d) Thôi việc nhưng không nộp lại thẻ nhà báo.
...
</ref>
Như vậy, bị cơ quan tiến hành tố tụng quyết định khởi tố bị can là 1 trong số các trường hợp người được cấp thẻ nhà báo bị thu hồi thẻ nhà báo.
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền đình chỉ Điều tra, đình chỉ vụ án đối với nhà báo đó hoặc kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật tuyên nhà báo đó không có tội hoặc được miễn trách nhiệm hình sự thì được trả lại thẻ nhà báo.
<subquestion>Trường hợp nào không được xét cấp thẻ nhà báo?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 3 Điều 27 Luật Báo chí 2016 có quy định về các trường hợp không được xét cấp thẻ nhà báo như sau:
<ref>Điều 27. Điều kiện, tiêu chuẩn được xét cấp thẻ nhà báo
...
3. Các trường hợp sau đây không được xét cấp thẻ nhà báo:
a) Không thuộc các đối tượng quy định tại Điều 26 của Luật này;
b) Đã vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo;
c) Đã bị xử lý kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên theo quy định của pháp luật về công chức, viên chức và pháp luật về lao động mà chưa hết thời hạn 12 tháng tính đến thời Điểm xét cấp thẻ;
d) Là đối tượng liên quan trong các vụ án chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
đ) Đã bị kết tội bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án mà chưa được xóa án tích;
e) Bị thu hồi thẻ nhà báo do vi phạm quy định của pháp luật mà thời gian thu hồi thẻ chưa quá 12 tháng kể từ ngày ra quyết định đến thời Điểm xét cấp thẻ.
</ref>
Như vậy, các trường hợp sau đây sẽ không được xét cấp thẻ nhà báo, bao gồm như sau:
- Không thuộc các đối tượng được xét cấp thẻ nhà báo được quy định tại Điều 26 của Luật Báo chí 2016;
- Đã vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo;
- Đã bị xử lý kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên theo quy định của pháp luật về công chức, viên chức và pháp luật về lao động mà chưa hết thời hạn 12 tháng tính đến thời Điểm xét cấp thẻ;
- Là đối tượng liên quan trong các vụ án chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
- Đã bị kết tội bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án mà chưa được xóa án tích;
- Bị thu hồi thẻ nhà báo do vi phạm quy định của pháp luật mà thời gian thu hồi thẻ chưa quá 12 tháng kể từ ngày ra quyết định đến thời Điểm xét cấp thẻ.

Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 Khởi tố hình sự Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 Luật Báo chí 2016 Luật Báo chí 2016 Luật Báo chí 2016