Các trường hợp nào cần được tư vấn xét nghiệm HIV?
Cho tôi hỏi, các trường hợp nào cần được tư vấn xét nghiệm HIV? Nhờ anh chị giải đáp.
<subquestion>Các trường hợp nào cần được tư vấn xét nghiệm HIV?</subquestion>
Căn cứ quy định Mục 2 Chương 1 hướng dẫn Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS ban hành kèm theo Quyết định 5968/QĐ-BYT năm 2021 quy định về các trường hợp cần được tư vấn xét nghiệm HIV như sau:
<ref>CÁC TRƯỜNG HỢP CẦN ĐƯỢC TƯ VẤN XÉT NGHIỆM HIV
- Người có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV: Nam quan hệ tình dục đồng giới, người sử dụng ma túy, người bán dâm, người chuyển giới…
- Người mắc bệnh lao; người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục; người nhiễm vi rút viêm gan C;
- Người bệnh được khám lâm sàng và cận lâm sàng, nhưng không phát hiện được nguyên nhân gây bệnh hoặc có các triệu chứng gợi ý nhiễm HIV.
- Phụ nữ mang thai.
- Vợ/chồng/con của người nhiễm HIV; anh chị em của trẻ nhiễm HIV, người phơi nhiễm với HIV.
- Bạn tình, bạn chích của người nhiễm HIV hoặc người có hành vi nguy cơ cao.
- Người trong cơ sở khép kín (phạm nhân, người cai nghiện…).
- Các trường hợp khác có nhu cầu.
</ref>
Như vậy, các trường hợp cần được tư vấn xét nghiệm HIV gồm có:
- Người có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV: Nam quan hệ tình dục đồng giới, người sử dụng ma túy, người bán dâm, người chuyển giới…
- Người mắc bệnh lao; người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục; người nhiễm vi rút viêm gan C;
- Người bệnh được khám lâm sàng và cận lâm sàng, nhưng không phát hiện được nguyên nhân gây bệnh hoặc có các triệu chứng gợi ý nhiễm HIV.
- Phụ nữ mang thai.
- Vợ/chồng/con của người nhiễm HIV; anh chị em của trẻ nhiễm HIV, người phơi nhiễm với HIV.
- Bạn tình, bạn chích của người nhiễm HIV hoặc người có hành vi nguy cơ cao.
- Người trong cơ sở khép kín (phạm nhân, người cai nghiện…).
- Các trường hợp khác có nhu cầu.

Các trường hợp nào cần được tư vấn xét nghiệm HIV? (Hình từ Internet)
<subquestion>Thời điểm chỉ định xét nghiệm HIV đối với trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV được quy định như thế nào?</subquestion>
Căn cứ quy định Tiểu mục 4.1 Mục 4 Chương 1 hướng dẫn Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS ban hành kèm theo Quyết định 5968/QĐ-BYT năm 2021 quy định về thời điểm chỉ định xét nghiệm như sau:
<ref>Thời điểm chỉ định xét nghiệm
4.2.1. Trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV
a) Trẻ từ 0 - 2 ngày tuổi: Chỉ định xét nghiệm NAT cho trẻ khi:
- Tải lượng HIV của mẹ trước khi sinh ≥ 1000 bản sao/ml, hoặc
- Trẻ được điều trị dự phòng bằng phác đồ 3 thuốc AZT/3TC/NVP. Lấy máu xét nghiệm trước khi cho trẻ uống thuốc.
- Không thuộc hai chỉ định trên nhưng cơ sở y tế có đủ điều kiện để xét nghiệm cho trẻ.
b) Trẻ từ 4 - 6 tuần tuổi hoặc ngay sau đó càng sớm càng tốt, bao gồm trẻ có xét nghiệm NAT lúc sinh âm tính.
c) Trẻ đủ 9 tháng tuổi có kết quả xét nghiệm NAT âm tính trước đó không phụ thuộc tình trạng trẻ bú mẹ hoặc không.
d) Bất kỳ khi nào trẻ có triệu chứng nghi ngờ nhiễm HIV.
...
</ref>
Như vậy, thời điểm chỉ định xét nghiệm HIV đối với trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV được quy định như sau:
- Đối với trẻ từ 0 - 2 ngày tuổi: Chỉ định xét nghiệm NAT cho trẻ khi:
+ Tải lượng HIV của mẹ trước khi sinh ≥ 1000 bản sao/ml, hoặc
+ Trẻ được điều trị dự phòng bằng phác đồ 3 thuốc AZT/3TC/NVP. Lấy máu xét nghiệm trước khi cho trẻ uống thuốc.
+ Không thuộc hai chỉ định trên nhưng cơ sở y tế có đủ điều kiện để xét nghiệm cho trẻ.
- Đối với trẻ từ 4 - 6 tuần tuổi hoặc ngay sau đó càng sớm càng tốt, bao gồm trẻ có xét nghiệm NAT lúc sinh âm tính.
- Đối với trẻ đủ 9 tháng tuổi có kết quả xét nghiệm NAT âm tính trước đó không phụ thuộc tình trạng trẻ bú mẹ hoặc không.
- Đối với bất kỳ khi nào trẻ có triệu chứng nghi ngờ nhiễm HIV.
<subquestion>Quy trình thực hiện xét nghiệm HIV tại cơ sở điều trị gồm những gì?</subquestion>
Căn cứ quy định Tiểu mục 4.3 Mục 4 Chương 1 hướng dẫn Điều trị và chăm sóc HIV/AIDS ban hành kèm theo Quyết định 5968/QĐ-BYT năm 2021 quy định về quy trình thực hiện xét nghiệm tại cơ sở điều trị như sau:
<ref>Quy trình thực hiện xét nghiệm tại cơ sở điều trị
4.3.1. Cung cấp thông tin trước xét nghiệm cho mẹ/người chăm sóc trẻ
- Lợi ích của chẩn đoán sớm nhiễm HIV;
- Thông tin liên quan đến xét nghiệm chẩn đoán sớm: lấy mẫu, số lần xét nghiệm và thời gian trả kết quả xét nghiệm;
- Khẳng định về tính bảo mật của xét nghiệm.
4.3.2. Lấy mẫu máu xét nghiệm PCR
- Mẫu sử dụng giọt máu khô (DBS - Dried Blood Spot) trên giấy thấm hoặc máu toàn phần chống đông bằng EDTA (Ethylene Diamine Tetra Acetic).
- Quy trình lấy máu, đóng gói, vận chuyển, tiếp nhận mẫu giọt máu khô và/hoặc máu toàn phần thực hiện theo các quy định tại Hướng dẫn quốc gia xét nghiệm HIV.
</ref>
Như vậy, quy trình thực hiện xét nghiệm HIV tại cơ sở điều trị gồm có:
- Cung cấp thông tin trước xét nghiệm cho mẹ/người chăm sóc trẻ
+ Lợi ích của chẩn đoán sớm nhiễm HIV;
+ Thông tin liên quan đến xét nghiệm chẩn đoán sớm: lấy mẫu, số lần xét nghiệm và thời gian trả kết quả xét nghiệm;
+ Khẳng định về tính bảo mật của xét nghiệm.
- Lấy mẫu máu xét nghiệm PCR
+ Mẫu sử dụng giọt máu khô (DBS - Dried Blood Spot) trên giấy thấm hoặc máu toàn phần chống đông bằng EDTA (Ethylene Diamine Tetra Acetic).
+ Quy trình lấy máu, đóng gói, vận chuyển, tiếp nhận mẫu giọt máu khô và/hoặc máu toàn phần thực hiện theo các quy định tại Hướng dẫn quốc gia xét nghiệm HIV.

Quyết định 5968/QĐ-BYT năm 2021 xét nghiệm HIV XÉT NGHIỆM HIV Quyết định 5968/QĐ-BYT năm 2021 Quyết định 5968/QĐ-BYT năm 2021