Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở là gì? Điều kiện thành lập tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở?
Cho tôi hỏi: tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở là gì? Điều kiện để thành lập tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở hiện nay? Câu hỏi của anh Minh (Lâm Đồng)
<subquestion>Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở là gì?</subquestion>
Theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019 thì tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở là tổ chức được thành lập trên cơ sở tự nguyện của người lao động tại một đơn vị sử dụng lao động.
Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở được thành lập nhằm mục đích bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động trong quan hệ lao động thông qua thương lượng tập thể hoặc các hình thức khác theo quy định của pháp luật về lao động.
Hiện nay, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở bao gồm hai tổ chức đó là công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp. Trong đó, công đoàn cơ sở là tổ chức thuộc hệ thống tổ chức của công đoàn Việt Nam. Việc thành lập, giải thể, tổ chức và hoạt động của công đoàn cơ sở được thực hiện theo quy định của Luật Công đoàn.
Còn tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp là tổ chức do người lao động thành lập và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp đăng ký cho phép hoạt động.
Nhìn chung, công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp đều có nhiệm vụ là đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động trong quan hệ lao động.

Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở là gì? Điều kiện thành lập tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở? (Hình từ Internet)
<subquestion>Điều kiện thành lập tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở là gì?</subquestion>
Để thành lập tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, người lao động cần đáp ứng các điều kiện về thành viên tham gia và địa điểm thành lập như sau:
Thứ nhất, điều kiện về thành viên tham gia
Theo quy định tại Điều 13 Điều lệ Công đoàn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 174/QĐ-TLĐ năm 2020 thì công đoàn cơ sở được thành lập khi có từ 05 đoàn viên hoặc 05 người lao động trở lên, có đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam.
Còn đối với tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp, theo quy định tại khoản 1 Điều 173 Bộ luật Lao động 2019 thì tại thời điểm đăng ký, tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp phải có số lượng tối thiểu là người lao động làm việc tại doanh nghiệp.
Ngoài ra, trong một tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp không đồng thời có thành viên là người lao động thông thường và thành viên là người lao động trực tiếp tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến điều kiện lao động, tuyển dụng lao động, kỷ luật lao động, chấm dứt hợp đồng lao động hoặc chuyển người lao động làm công việc khác.
Thứ hai, điều kiện về nơi thành lập thành lập
Theo Mục 11 Hướng dẫn 03/HD-TLĐ năm 2020 thì công đoàn cơ sở được thành lập trong các đơn vị sử dụng lao động gồm:
- Doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế;
- Hợp tác xã có sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về lao động;
- Đơn vị sự nghiệp công lập, ngoài công lập hạch toán độc lập;
- Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp;
- Cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có sử dụng lao động là người Việt Nam;
- Cơ quan tổ chức khác theo quy định pháp luật.
Đặc biệt, đối với trường hợp đơn vị sử dụng lao động không đủ điều kiện thành lập công đoàn cơ sở, hoặc theo nguyện vọng liên kết của người lao động, có thể thành lập công đoàn cơ sở ghép trong nhiều đơn vị sử dụng lao động.
Còn đối với tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp thì theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019, tổ chức này được thành lập tại doanh nghiệp nơi người lao động là thành viên đang làm việc. Việc liên kết các tổ chức hoặc các đơn vị khác có quyền thành lập tổ chức này hay không hiện chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết.
<subquestion>Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có quyền gì?</subquestion>
Theo quy định tại Điều 178 Bộ luật Lao động 2019 thì tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có các quyền và nghĩa vụ sau đây:
- Thương lượng tập thể với người sử dụng lao động;
- Đối thoại tại nơi làm việc;
- Được tham khảo ý kiến xây dựng và giám sát việc thực hiện thang lương, bảng lương, mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy lao động và những vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích của người lao động là thành viên của mình;
- Đại diện cho người lao động trong quá trình giải quyết khiếu nại, tranh chấp lao động cá nhân khi được người lao động ủy quyền;
- Tổ chức và lãnh đạo đình công theo quy định của Bộ luật này;
- Tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật của cơ quan, tổ chức đăng ký hoạt động hợp pháp tại Việt Nam nhằm tìm hiểu pháp luật về lao động; về trình tự, thủ tục thành lập tổ chức đại diện người lao động và việc tiến hành các hoạt động đại diện trong quan hệ lao động sau khi được cấp đăng ký;
- Được người sử dụng lao động bố trí nơi làm việc và được cung cấp thông tin, bảo đảm các điều kiện cần thiết cho hoạt động của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở;
- Các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Bộ luật Lao động 2019 người lao động người lao động Quyết định 174/QĐ-TLĐ năm 2020 Bộ luật Lao động 2019 Hướng dẫn 03/HD-TLĐ năm 2020 Bộ luật Lao động 2019 Bộ luật Lao động 2019