Hợp đồng vay tiền sẽ được xử lý như thế nào nếu người vay tiền chết?
Chào ban biên tập, thời gian gần đây có nhiều trưởng hợp tự tử do vỡ nợ, các khoản nợ này lớn, đều do cá nhân người chết ký kết hợp đồng vay. Do mất khả năng thanh toán nên người vay đã tự tử. Tôi có thắc mắc nhờ ban biên tập giải đáp giúp tôi, nếu người vay tiền chết thì hợp đồng vay tiền sẽ được xử lý như thế nào? Người thân của người chết có quyền từ chối trả tiền theo hợp đồng người chết đã ký không?
Mong ban biên tập tư vấn giúp tôi, tôi cảm ơn.
<subquestion>Người vay tiền chết thì hợp đồng vay tiền sẽ được xử lý như thế nào?</subquestion>
Tại Điều 422 Bộ luật dân sự 2015 quy định về chấm dứt hợp đồng vay tiền như sau:
<ref>Hợp đồng chấm dứt trong trường hợp sau đây:
1. Hợp đồng đã được hoàn thành;
2. Theo thỏa thuận của các bên;
3. Cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân giao kết hợp đồng chấm dứt tồn tại mà hợp đồng phải do chính cá nhân, pháp nhân đó thực hiện;
4. Hợp đồng bị hủy bỏ, bị đơn phương chấm dứt thực hiện;
5. Hợp đồng không thể thực hiện được do đối tượng của hợp đồng không còn;
6. Hợp đồng chấm dứt theo quy định tại Điều 420 của Bộ luật này;
7. Trường hợp khác do luật quy định.
</ref>
Bên cạnh đó, tại Điều 615 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như sau:
<ref>1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.
3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.
</ref>
Theo như quy định nêu trên thì hợp đồng vay tiền sẽ chấm dứt khi người vay chết. Tuy nhiên, khi người vay tiền chết, người thừa kế của người này phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong phạm vi di sản thừa kế được hưởng trừ trường hợp có thỏa thuận khác với người cho vay. Trường hợp người chết không có bất kỳ tài sản nào để lại thừa kế thì hợp đồng vay tiền sẽ chấp dứt theo quy định.

Người vay tiền chết thì hợp đồng vay tiền sẽ được xử lý như thế nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người thân có quyền từ chối trả tiền cho người vay đã chết không?</subquestion>
Tại Điều 620 Bộ luật dân sự 2015 quy định về từ chối nhận di sản như sau:
<ref>1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
</ref>
Như vậy, theo các quy đinh thì khi người vay tiền chết thì hợp đồng vay sẽ chấm dứt, do đó người thân có thể từ chối trả nợ theo hợp đồng người đó đã ký. Tuy nhiên, trường hợp người thân có nhận thừa kế tài sản của người chết thì phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo hợp đồng vay. Theo đó, người thân không được quyền từ chối nhận tài sản khi biết mình phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho người chết.
<subquestion>Nghĩa vụ trả tiền sẽ được chấm dứt trong những trường hợp nào?</subquestion>
Tại Điều 372 Bộ luật dân sự 2015 quy định về căn cứ chấm dứt nghĩa vụ trả tiền như sau:
<ref>Nghĩa vụ chấm dứt trong trường hợp sau đây:
1. Nghĩa vụ được hoàn thành;
2. Theo thỏa thuận của các bên;
3. Bên có quyền miễn việc thực hiện nghĩa vụ;
4. Nghĩa vụ được thay thế bằng nghĩa vụ khác;
5. Nghĩa vụ được bù trừ;
6. Bên có quyền và bên có nghĩa vụ hòa nhập làm một;
7. Thời hiệu miễn trừ nghĩa vụ đã hết;
8. Bên có nghĩa vụ là cá nhân chết hoặc là pháp nhân chấm dứt tồn tại mà nghĩa vụ phải do chính cá nhân, pháp nhân đó thực hiện;
9. Bên có quyền là cá nhân chết mà quyền yêu cầu không thuộc di sản thừa kế hoặc là pháp nhân chấm dứt tồn tại mà quyền yêu cầu không được chuyển giao cho pháp nhân khác;
10. Vật đặc định là đối tượng của nghĩa vụ không còn và được thay thế bằng nghĩa vụ khác;
11. Trường hợp khác do luật quy định.
</ref>
Trên đây là các trường hợp nghĩa vụ trả tiền vay sẽ được chấp dứt theo quy định của pháp luật.

Bộ luật dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015