Tự ý bắt giữ người có được không?
Có được phép tự ý bắt giữ người hay không? Có bị xử lý hình sự khi bắt giữ người không?
Tháng 03/2019 tôi có cho anh A vay một số tiền và anh A đã ký vào giấy nợ là sẽ trả trong vòng 1 năm nhưng đến hạn vẫn không trả. Tôi có đòi nhưng vẫn không trả, hàng ngày do vợ anh ta đều đi bán hàng ngang nhà tôi, nên tôi muốn giữ vợ anh ta ở lại nhà mình và không có bất kì hành vi nào xâm phạm đến vợ anh ta để buộc anh ta phải trả tiền. Vậy xin hỏi tôi làm vậy có vi phạm pháp luật hay không? Có bị xử lý hình sự khi bắt giữ người không?
Mong Luật sư tư vấn. Tôi cảm ơn.
<subquestion>Có được phép tự ý bắt giữ người hay không?</subquestion>
Tại Điều 10 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về thân thể, cụ thể như sau:
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể. Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang.
Việc giữ người trong trường hợp khẩn cấp, việc bắt, tạm giữ, tạm giam người phải theo quy định của Bộ luật này. Nghiêm cấm tra tấn, bức cung, dùng nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, tính mạng, sức khỏe của con người.
Như vậy, chỉ có Tòa án, Viện Kiểm sát mới có quyền ra quyết định bắt, giữ một người trừ trường hợp phạm tội quả tang. Với trường hợp của bạn việc bạn bắt, giữ vợ của người vay tiền ở nhà bạn là hành vi vi phạm pháp luật.
<subquestion>Có bị xử lý hình sự khi bắt giữ người không?</subquestion>
Theo Điều 157 Bộ luật hình sự 2015 được sửa đổi bởi Khoản 30 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 về tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật:
1. Người nào bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 153 và Điều 377 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Đối với người đang thi hành công vụ;
d) Phạm tội 02 lần trở lên;
đ) Đối với 02 người trở lên;
e) Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
g) Làm cho người bị bắt, giữ, giam hoặc gia đình họ lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn;
h) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:
a) Làm người bị bắt, giữ, giam chết hoặc tự sát;
b) Tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục nhân phẩm của người bị bắt, giữ, giam;
c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Theo đó, hành vi tự ý bắt giam giữ người khác có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm, ngoài ra có thể còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
