Người nước ngoài mua chứng khoán tại Việt Nam thanh toán bằng hình thức nào?
Bạn tôi là người nước ngoài, hiện không sinh sống tại Việt Nam, để mua chứng khoán của công ty Việt Nam cần thanh toán bằng hình thức nào? (Câu hỏi của anh Bắc - đến từ Vinh)
<subquestion>Người nước ngoài khi mua chứng khoán tại Việt Nam thanh toán bằng hình thức nào?</subquestion>
Căn cứ theo quy định tại khoản 19 Điều 3 Luật Đầu tư 2020, định nghĩa nhà đầu tư nước ngoài như sau:
<ref>Điều 3. Giải thích từ ngữ
...
19. Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.
...
</ref>
Đồng thời, tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 05/2014/TT-NHNN giải thích về nhà đầu tư nước ngoài như sau:
<ref>Điều 3. Giải thích từ ngữ
1. “Nhà đầu tư nước ngoài” bao gồm đối tượng người không cư trú là tổ chức và cá nhân nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp tại Việt Nam.
...
</ref>
Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân khi tham gia mua chứng khoán của công ty Việt Nam dưới hình thức đầu tư gián tiếp là:
- Cá nhân có quốc tịch nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.
- Cá nhân không cư trú tại Việt Nam.
Theo quy định tại khoản 3 Điều 5 Thông tư 05/2014/TT-NHNH về hình thức đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài như sau:
<ref>Điều 5. Hình thức đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam
...
3. Mua, bán trái phiếu và các loại chứng khoán khác trên thị trường chứng khoán Việt Nam
...
</ref>
Đồng thời, theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Thông tư 05/2014/TT-NHNH về nguyên tắc chung khi hoạt động đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam như sau:
<ref>Điều 4. Nguyên tắc chung
1. Mọi hoạt động đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam. Các giao dịch liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài phải được thực hiện thông qua 01 (một) tài khoản vốn đầu tư gián tiếp mở tại 01 (một) ngân hàng được phép.
...
</ref>
Như vậy, trường hợp bạn của anh là người nước ngoài, hiện tại không cư trú tại Việt Nam nhưng tham gia mua chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam thì cần thực hiện thanh toán thông qua một tài khoản vốn đầu tư được mở tại ngân hàng thương mại Việt Nam (còn được gọi là tài khoản IICA).

Người nước ngoài mua chứng khoán tại Việt Nam thanh toán bằng hình thức nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp được phép thực hiện các hoạt động nào trên thị trường Việt Nam?</subquestion>
Căn cứ theo quy định tại Điều 7 Thông tư 05/2014/TT-NHNH, các hoạt động tài khoản vốn đầu tư gián tiếp được thực hiện trên thị trường Việt Nam bao gồm:
[1] Phần thu:
- Thu từ bán ngoại tệ cho tổ chức tín dụng được phép;
- Thu từ chuyển nhượng vốn góp, cổ phần, bán chứng khoán và các giấy tờ có giá khác, nhận cổ tức, lãi từ trái phiếu và giấy tờ có giá phát sinh bằng đồng Việt Nam từ hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam;
- Thu chuyển khoản từ tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép;
- Thu chuyển khoản từ tài khoản của công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép thực hiện nghiệp vụ ủy thác đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài.
Áp dụng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam dưới hình thức ủy thác đầu tư;
- Các giao dịch thu hợp pháp khác bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.
[2] Phần chi:
- Chi thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam dưới các hình thức đầu tư gián tiếp;
- Chi mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép để chuyển vốn, lợi nhuận và các nguồn thu hợp pháp ra nước ngoài;
- Chi thanh toán các chi phí hợp pháp phát sinh tại Việt Nam;
- Chi chuyển sang tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép;
- Chi chuyển khoản sang tài khoản của các công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán và các tổ chức được phép thực hiện nghiệp vụ ủy thác đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài (áp dụng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam dưới hình thức ủy thác đầu tư);
- Các giao dịch chi hợp pháp khác liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.
<subquestion>Nhà đầu tư nước ngoài có được sử dụng tài khoản vốn đầu tư chuyển để vốn đầu tư ra nước ngoài?</subquestion>
Căn cứ theo quy định tại Điều 8 Thông tư 05/2014/TT-NHNN trong trường hợp có nhu cầu chuyển vốn, lợi nhuận và các nguồn thu hợp pháp khác từ hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, nhà đầu tư nước ngoài được sử dụng đồng Việt Nam trên tài khoản vốn đầu tư gián tiếp để mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép và chuyển ra nước ngoài.

Luật Đầu tư 2020 Nhà đầu tư nước ngoài Thông tư 05/2014/TT-NHNN Nhà đầu tư nước ngoài Thông tư 05/2014/TT-NHNH Thông tư 05/2014/TT-NHNH Thông tư 05/2014/TT-NHNH Thông tư 05/2014/TT-NHNN