Hướng dẫn kỹ thuật giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám?
Tôi có một thắc mắc: Có phải Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có quy định hướng dẫn kỹ thuật giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám đúng không, có nội dung nào nổi bật? (anh Hoàng - Huế)
<subquestion>Hướng dẫn kỹ thuật giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám?</subquestion>
Ngày 12/10/2023, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư 12/2023/TT-BTNMT về quy định kỹ thuật giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám.
Theo Thông tư 12/2023/TT-BTNMT thì các nội dung công việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám gồm có:
[1] Công tác chuẩn bị.
[2] Xử lý ảnh viễn thám.
[3] Trích xuất dữ liệu nền giám sát ngập lụt từ cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia.
[4] Chiết xuất thông tin ngập lụt.
[5] Biên tập lớp thông tin ngập lụt.
[6] Thành lập bản đồ giám sát ngập lụt.
[7] Kiểm tra, đánh giá độ tin cậy của bản đồ giám sát ngập lụt.
[8] Xây dựng báo cáo giám sát ngập lụt.
[9] Giao nộp sản phẩm.
Giải thích từ ngữ được sử dụng trong Thông tư 12/2023/TT-BTNMT
- Ảnh viễn thám ra-đa là thông tin, hình ảnh đối tượng địa lý được thu nhận từ vệ tinh viễn thám sử dụng sóng siêu cao tần có bước sóng từ 1 mm - 1 m.
- Bản đồ giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám là bản đồ chuyên đề được thành lập bằng tư liệu ảnh viễn thám giám sát khu vực bị ảnh hưởng của lũ lụt tại các thời điểm trước, trong và sau khi xảy ra ngập lụt.
- Lọc nhiễu là công tác loại bỏ tất cả hoặc một phần các thông tin làm ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.
- Phân cực HH là kiểu phát phân cực ngang, thu phân cực ngang sóng điện từ.
- Phân cực VH là kiểu phát phân cực đứng, thu phân cực ngang sóng điện từ.
- Phân cực HV là kiểu phát phân cực ngang, thu phân cực đứng sóng điện từ.
- Phân cực VV là kiểu phát phân cực đứng, thu phân cực đứng sóng điện từ.
- Tăng cường chất lượng ảnh là việc hiệu chỉnh bức xạ ảnh nhằm nâng cao khả năng thông tin của ảnh.

Hướng dẫn kỹ thuật giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám? (Hình từ Internet)
<subquestion>Quy định về công tác chuẩn bị công việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám như thế nào?</subquestion>
Theo Điều 6 Thông tư 12/2023/TT-BTNMT quy định về công tác chuẩn bị công việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám như sau:
Bước 1: Thu thập, tổng hợp thông tin thiên tai, bao gồm:
- Thông tin dự báo về lượng mưa, thời gian mưa và khu vực mưa;
- Thông tin dự báo bão bao gồm cấp độ bão, hướng di chuyển, thời gian và phạm vi khu vực ảnh hưởng;
- Thu thập, tổng hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn khác thuộc hệ thống dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Bước 2: Thu thập thông tin của các vệ tinh viễn thám đi qua lãnh thổ Việt Nam, bao gồm:
- Thông tin về cơ quan quản lý vệ tinh;
- Thông tin về thời gian và phạm vi chụp;
- Thông số kỹ thuật của loại ảnh cần thu nhận.
Bước 3: Đặt chụp ảnh viễn thám giám sát ngập lụt:
- Xác định vị trí, phạm vi chụp ảnh;
- Thời điểm chụp ảnh;
- Tần suất chụp ảnh;
- Gửi yêu cầu chụp ảnh đến cơ quan cung cấp dữ liệu ảnh viễn thám.
Bước 4: Thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám trước, trong và sau ngập lụt.
Bước 5: Thu thập bản đồ và các thông tin có liên quan đến khu vực giám sát, bao gồm:
- Dữ liệu giám sát ngập lụt từ các tổ chức trong nước, quốc tế;
- Dữ liệu nền địa lý;
- Mô hình số độ cao.
<subquestion>Xử lý ảnh viễn thám để giám sát ngập lụt như thế nào?</subquestion>
Theo Điều 7 Thông tư 12/2023/TT-BTNMT quy định về xử lý ảnh viễn thám để giám sát ngập lụt như sau:
Bước 1: Nhập dữ liệu đầu vào
- Ảnh viễn thám sau khi kiểm tra chất lượng được nhập vào phần mềm xử lý ảnh viễn thám;
- Chuyển đổi giá trị độ xám của ảnh (DN) về giá trị bức xạ của ảnh (dB).
Bước 2. Tăng cường chất lượng ảnh
- Xử lý tái tạo mô hình ảnh viễn thám ra-đa (SAR Simulation);
- Hiệu chỉnh ảnh hưởng của địa hình tới chất lượng ảnh;
- Lọc nhiễu: Loại bỏ nhiễu tần số cao mà vẫn bảo toàn được các đặc trưng của ảnh; kích thước của phép lọc là 5x5 điểm ảnh hoặc 7x7 điểm ảnh để đảm bảo kết quả tốt nhất.
Bước 3. Chuyển đổi về Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000.
Bước 4. Ghép, cắt ảnh, xuất bình đồ ảnh theo khu vực giám sát.

Bộ Tài nguyên và Môi trường Thông tư 12/2023/TT-BTNMT viễn thám Thông tư 12/2023/TT-BTNMT Thông tư 12/2023/TT-BTNMT Thông tư 12/2023/TT-BTNMT viễn thám Thông tư 12/2023/TT-BTNMT