Thanh toán khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu trả chậm thì không phải đăng ký khoản vay nước ngoài?
Cho tôi hỏi thanh toán khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu trả chậm thì không phải báo cáo khoản vay nước ngoài? (Câu hỏi của chị Hằng - Đà Nẵng)
<subquestion>Ai là người chịu trách nhiệm đăng ký khoản vay nước ngoài?</subquestion>
Theo quy định Điều 14 Thông tư 12/2022/TT-NHNN quy định về đối tượng thực hiện đăng ký khoản vay nước ngoài như sau:
<ref>Đối tượng thực hiện đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay
Bên đi vay thực hiện đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay bao gồm:
1. Bên đi vay ký kết thỏa thuận vay nước ngoài với bên cho vay là người không cư trú.
2. Tổ chức chịu trách nhiệm trả nợ trực tiếp cho bên ủy thác trong trường hợp tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ký hợp đồng nhận ủy thác cho vay lại với bên ủy thác là người không cư trú.
3. Bên có nghĩa vụ trả nợ theo công cụ nợ phát hành ngoài lãnh thổ Việt Nam cho người không cư trú.
4. Bên đi thuê trong hợp đồng cho thuê tài chính với bên cho thuê là người không cư trú.
5. Tổ chức kế thừa nghĩa vụ trả nợ khoản vay nước ngoài thuộc đối tượng đăng ký, đăng ký thay đổi theo quy định tại Thông tư này trong trường hợp bên đi vay đang thực hiện khoản vay nước ngoài thì thực hiện chia, tách, hợp nhất hoặc sáp nhập.
</ref>
Theo đó, người chịu trách nhiệm đăng ký khoản vay nước ngoài là bên đi vay. Tùy vào trường hợp, bên đi vay có thể là những đối tượng dưới đây:
- Bên đi vay ký kết thỏa thuận vay nước ngoài với bên cho vay là người không cư trú.
- Tổ chức chịu trách nhiệm trả nợ trực tiếp cho bên ủy thác trong trường hợp tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ký hợp đồng nhận ủy thác cho vay lại với bên ủy thác là người không cư trú.
- Bên có nghĩa vụ trả nợ theo công cụ nợ phát hành ngoài lãnh thổ Việt Nam cho người không cư trú.
- Bên đi thuê trong hợp đồng cho thuê tài chính với bên cho thuê là người không cư trú.
- Tổ chức kế thừa nghĩa vụ trả nợ khoản vay nước ngoài thuộc đối tượng đăng ký theo quy định tại Thông tư 12/2022/TT-NHNN trong trường hợp bên đi vay đang thực hiện khoản vay nước ngoài thì thực hiện chia, tách, hợp nhất hoặc sáp nhập.

Thanh toán khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu trả chậm thì không phải đăng ký khoản vay nước ngoài? (Hình từ Internet)
<subquestion>Thanh toán khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu trả chậm thì không phải đăng ký khoản vay nước ngoài?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 12/2022/TT-NHNN quy định về nguyên tắc quản lý ngoại hối đối với các khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm như sau:
<ref>Nguyên tắc quản lý ngoại hối đối với các khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm
.....
2. Các khoản vay tự vay, tự trả dưới hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm không thuộc đối tượng phải đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài theo quy định tại Chương III Thông tư này.
.....
</ref>
Tại quy định khoản 1 Điều 3 Thông tư 12/2022/TT-NHNN quy định về khoản vay nước ngoài như:
<ref>Giải thích từ ngữ
Trong Thông tư này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Khoản vay nước ngoài là cụm từ dùng chung để chi khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh (sau đây gọi là khoản vay tự vay, tự trả) và khoản vay nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh dưới mọi hình thức vay nước ngoài thông qua hợp đồng vay, hợp đồng nhập khẩu hàng hóa trả chậm, hợp đồng ủy thác cho vay, hợp đồng cho thuê tài chính hoặc phát hành công cụ nợ trên thị trường quốc tế của bên đi vay.
.....
</ref>
Ngoài ra, theo Điều 11 Thông tư 12/2022/TT-NHNN quy định về khoản vay phải thực hiện đăng ký cụ thể như:
<ref>Khoản vay phải thực hiện đăng ký
Khoản vay phải thực hiện đăng ký với Ngân hàng Nhà nước bao gồm:
1. Khoản vay trung, dài hạn nước ngoài.
2. Khoản vay ngắn hạn được gia hạn thời gian trả nợ gốc mà tổng thời hạn của khoản vay là trên 01 năm.
3. Khoản vay ngắn hạn không có thỏa thuận gia hạn nhưng còn dư nợ gốc (bao gồm cả nợ lãi được nhập gốc) tại thời điểm tròn 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên, trừ trường hợp bên đi vay hoàn thành thanh toán dư nợ gốc nói trên trong thời gian 30 ngày làm việc kể từ thời điểm tròn 01 năm tính từ ngày rút vốn đầu tiên.
</ref>
Thông qua các quy định trên, khoản vay nước ngoài theo hình thức nhập khẩu hàng hóa trả chậm có 2 loại bao gồm: khoản vay tự vay tự trả và khoản vay được Chính phủ bảo lãnh.
Chính vì thế, việc thanh toán khoản vay nước ngoài dưới hình thức nhập khẩu trả chậm sẽ không cần phải đăng ký chỉ được áp dụng đối với khoản vay tự vay tự trả.
Mặt khác, đối với khoản vay do Chính phủ bảo lãnh thanh toán theo hình thức nhập khẩu trả chậm thì vẫn phải thực hiện đăng ký với Ngân hàng Nhà nước.
<subquestion>Thời hạn gửi hồ sơ đăng ký khoản vay nước ngoài là khi nào?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 2 Điều 15 Thông tư 12/2022/TT-NHNN quy định về trình tự thực hiện thủ tục đăng ký khoản vay.
Theo đó, thời hạn gửi hồ sơ đăng ký khoản vay nước ngoài được xác định cụ thể như sau:
- 30 ngày làm việc kể từ ngày ký thỏa thuận vay nước ngoài trung, dài hạn.
- 30 ngày làm việc kể từ ngày ký thỏa thuận gia hạn khoản vay nước ngoài ngắn hạn được gia hạn thời gian trả nợ gốc mà tổng thời hạn của khoản vay là trên 01 năm thành trung hạn hoặc thành dài hạn mà ngày ký thỏa thuận gia hạn trong vòng 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên.
- 30 ngày làm việc kể từ ngày bên đi vay được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép thành lập và hoạt động theo pháp luật chuyên ngành, ngày ký hợp đồng đầu tư theo phương thức đối tác công tư (hợp đồng PPP), ngày các bên ký thỏa thuận vay nước ngoài để chuyển số tiền chuẩn bị đầu tư thành vốn vay (tùy thuộc ngày nào đến sau), áp dụng đối với khoản vay nước ngoài phát sinh từ việc chuyển số tiền thực hiện chuẩn bị đầu tư của các dự án đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thành vốn vay nước ngoài.
- 60 ngày làm việc tính từ ngày tròn 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên đối với:
+ Khoản vay ngắn hạn được gia hạn thời gian trả nợ gốc có tổng thời hạn của khoản vay là trên 01 năm mà ngày ký thỏa thuận gia hạn sau 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên.
+ Khoản vay ngắn hạn không có thỏa thuận gia hạn nhưng còn dư nợ gốc tại thời điểm tròn 01 năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên.

Thông tư 12/2022/TT-NHNN Thông tư 12/2022/TT-NHNN Thông tư 12/2022/TT-NHNN Thông tư 12/2022/TT-NHNN Thông tư 12/2022/TT-NHNN khoản vay nước ngoài Thông tư 12/2022/TT-NHNN đăng ký khoản vay nước ngoài