Cách xử lý khi người lao động đóng trùng bảo hiểm xã hội?
Hỏi: Tôi có 2 sổ bảo hiểm xã hội và có 01 tháng đóng trùng nhau thì lúc này tôi có thể xin hoàn lại tiền đóng BHXH của 01 bên không, thực hiện như thế nào?
Mong được giải đáp!
<subquestion>Người lao động có thể đóng bảo hiểm xã hội ở 2 công ty cùng lúc không?</subquestion>
Theo Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc như sau:
<ref>Mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
....
3. Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng bảo hiểm xã hội tháng đó. Thời gian này không được tính để hưởng bảo hiểm xã hội, trừ trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.
4. Người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 2 của Luật này mà giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thì chỉ đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại khoản 1 Điều này đối với hợp đồng lao động giao kết đầu tiên.
...
</ref>
Qua đó có thể thấy người lao động thuộc 01 trong 2 trường hợp sau sẽ chỉ đóng bảo hiểm xã hội đối với hợp đồng lao động giao kết đầu tiên dù cho người loa động giao kết hợp đồng lao động với nhiều công ty khác nhau:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng

Cách xử lý khi người lao động đóng trùng bảo hiểm xã hội? (Hình từ Internet)
<subquestion>Cách xử lý khi người lao động đóng trùng bảo hiểm xã hội?</subquestion>
Theo khoản 3 Điều 43 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 được sửa đổi bởi khoản 67 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020 quy định về quản lý tiền thu bảo hiểm xã hội như sau:
<ref>Quản lý tiền thu
...
3. Hoàn trả
3.1. Các trường hợp hoàn trả
a) Đơn vị giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật hoặc di chuyển nơi đăng ký tham gia đã đóng thừa tiền BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN.
b) Các trường hợp hoàn trả BHXH tự nguyện, BHYT.
c) Đơn vị chuyển tiền vào tài khoản chuyên thu không thuộc trách nhiệm quản lý thu của cơ quan BHXH tỉnh, huyện theo phân cấp.
d) Số tiền đơn vị, cá nhân đã chuyển vào tài khoản chuyên thu không phải là tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN.
đ) Kho bạc hoặc ngân hàng hạch toán nhầm vào tài khoản chuyên thu.
e) Trường hợp một người có từ 02 sổ BHXH trở lên có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau thì cơ quan BHXH thực hiện hoàn trả cho người lao động số tiền đơn vị và người lao động đã đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất và số tiền đã đóng vào quỹ BHTN (bao gồm cả số tiền thuộc trách nhiệm đóng BHXH, BHTN của người sử dụng lao động), không bao gồm tiền lãi. Cơ quan BHXH quản lý nơi người lao động đang làm việc hoặc đang sinh sống thực hiện hoàn trả cho người lao động theo quy định tại Khoản 2 Điều 46
....
</ref>
Theo đó, đối với trường hợp người lao động có 02 sổ bảo hiểm xã hội và có thời gian đóng bảo hiểm trùng nhau, thì người lao động nộp sổ bảo hiểm xã hội có thời gian tham gia đóng bảo hiểm xã hội bị trùng cho công ty nơi đang làm việc, để lập hồ sơ và chuyển cho cơ quan bảo hiểm xã hội tiến hành thủ tục giảm trùng bảo hiểm xã hội và gộp sổ bảo hiểm.
<subquestion>Hồ sơ xử lý đóng trùng bảo hiểm xã hội của người lao động?</subquestion>
Theo khoản 2 Điều 46 Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 được sửa đổi bởi khoản 72 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020 quy định về nội dung ghi trên sổ BHXH và gộp sổ BHXH như sau:
<ref>Nội dung ghi trên sổ BHXH và gộp sổ BHXH
Nội dung ghi trên sổ BHXH và gộp sổ BHXH đối với một người có từ 2 sổ BHXH trở lên được quản lý theo Điều 33b.
2. Gộp sổ BHXH và hoàn trả
Trường hợp một người có từ 2 sổ BHXH trở lên đề nghị gộp sổ BHXH, cán bộ Phòng/Tổ cấp sổ, thẻ thực hiện kiểm tra, đối chiếu nội dung đã ghi trên các sổ BHXH và cơ sở dữ liệu; lập Danh sách đề nghị gộp sổ BHXH (Mẫu C18-TS) chuyển cán bộ Phòng/Tổ quản lý thu thực hiện:
....
+ Trường hợp thời gian đóng BHXH trên các sổ BHXH trùng nhau: lập Quyết định hoàn trả (Mẫu C16-TS) để hoàn trả cho người lao động theo quy định tại Điểm 2.3 Khoản 2 Điều 43.
...
</ref>
Theo đó, để thực hiện gộp sổ bảo hiểm có thời gian đóng trùng và hoàn trả tiền bảo hiểm đóng trùng sẽ cần hồ sơ gồm:
Người lao động cần chuẩn bị:
- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT.
- Sổ BHXH đối với người tham gia BHXH tự nguyện, người có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau nộp tất cả các sổ BHXH.
- Văn bản chứng thực hoặc bản kèm theo bản chính giấy chứng tử đối với trường hợp chết.
Đối với doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gồm:
- Phiếu trình giải quyết công việc
- Tổng hợp danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT;
- Phiếu yêu cầu;
- Sổ BHXH (mẫu cũ) hoặc tờ bìa sổ, các trang tờ rời sổ BHXH;
- Quyết định thu hồi tiền trợ cấp các chế độ BHXH (nếu có).

Luật Bảo hiểm xã hội 2014 bảo hiểm xã hội bắt buộc Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020 Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020