Tỉnh lỵ là gì? Danh sách các tỉnh lỵ ở Việt Nam? Đơn vị hành chính được phân loại như thế nào?
Cho tôi hỏi tỉnh lỵ là gì? Danh sách các tỉnh lỵ ở Việt Nam? Đơn vị hành chính được phân loại như thế nào? Câu hỏi từ anh Thiện (TP Hồ Chí Minh)
<subquestion>Tỉnh lỵ là gì? Danh sách các tỉnh lỵ ở Việt Nam?</subquestion>
Tỉnh lỵ là trung tâm hành chính của một tỉnh, nơi đặt trụ sở của các cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh. Tỉnh lỵ thường là đô thị lớn nhất của tỉnh và là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của tỉnh.
Việt Nam có 63 tỉnh thành tương ứng với 63 tỉnh lỵ. Danh sách các tỉnh lỵ ở Việt Nam, bao gồm:
[1] Danh sách các tỉnh lỵ ở miền Bắc
STT
Tỉnh lỵ
Trụ sở tại
1
Quận Hoàn Kiếm
Hà Nội
2
Quận Hồng Bàng
Hải Phòng
3
Thành phố Lào Cai
Lào Cai
4
Thành phố Lai Châu
Lai Châu
5
Thành phố Yên Bái
Yên Bái
6
Thành phố Điện Biên Phủ
Điện Biên
7
Thành phố Sơn La
Sơn La
8
Thành phố Hòa Bình
Hòa Bình
9
Thành phố Hà Giang
Hà Giang
10
Thành phố Cao Bằng
Cao Bằng
11
Thành phố Bắc Kạn
Bắc Kạn
12
Thành phố Lạng Sơn
Lạng Sơn
13
Thành phố Tuyên Quang
Tuyên Quang
14
Thành phố Thái Nguyên
Thái Nguyên
15
Thành phố Việt Trì
Phú Thọ
16
Thành phố Bắc Giang
Bắc Giang
17
Thành phố Hạ Long
Quảng Ninh
18
Thành phố Bắc Ninh
Bắc Ninh
19
Thành phố Phủ Lý
Hà Nam
20
Thành phố Hải Dương
Hải Dương
21
Thành phố Hưng Yên
Hưng Yên
22
Thành phố Nam Định
Nam Định
23
Thành phố Ninh Bình
Ninh Bình
24
Thành phố Thái Bình
Thái Bình
25
Thành phố Vĩnh Phúc
Vĩnh Phúc
[2] Danh sách các tỉnh lỵ ở miền Trung
STT
Tỉnh lỵ
Trụ sở tại
1
Thành phố Thanh Hóa
Thanh Hóa
2
Thành phố Vinh
Nghệ An
3
Thành phố Hà Tĩnh
Hà Tĩnh
4
Thành phố Đồng Hới
Quảng Bình
5
Thành phố Đông Hà
Quảng Trị
6
Thành phố Huế
Thừa Thiên Huế
7
Thành phố Tam Kỳ
Quảng Nam
8
Thành phố Quảng Ngãi
Quảng Ngãi
9
Thành phố Quy Nhơn
Bình Định
10
Thành phố Tuy Hòa
Phú Yên
11
Thành phố Nha Trang
Khánh Hòa
12
Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm
Ninh Thuận
13
Thành phố Phan Thiết
Bình Thuận
14
Thành phố Kon Tum
Kon Tum
15
Thành phố Pleiku
Gia Lai
16
Thành phố Buôn Ma Thuột
Đắk Lắk
17
Thành phố Gia Nghĩa
Đắk Nông
18
Thành phố Đà Lạt
Lâm Đồng
19
Quận Hải Châu
Thành phố Đà Nẵng
[3] Danh sách các tỉnh lỵ ở miền Nam
STT
Tỉnh lỵ
Trụ sở tại
1
Quận 1
TP Hồ Chí Minh
2
Quận Ninh Kiều
TP Cần Thơ
3
Thành phố Thủ Dầu Một
Bình Dương
4
Thành phố Đồng Xoài
Bình Phước
5
Thành phố Tây Ninh
Tây Ninh
6
Thành phố Bà Rịa
Bà Rịa – Vũng Tàu
7
Thành phố Biên Hòa
Đồng Nai
8
Thành phố Tân An
Long An
9
Thành phố Mỹ Tho
Tiền Giang
10
Thành phố Bến Tre
Bến Tre
11
Thành phố Vĩnh Long
Vĩnh Long
12
Thành phố Trà Vinh
Trà Vinh
13
Thành phố Cao Lãnh
Đồng Tháp
14
Thành phố Vị Thanh
Hậu Giang
15
Thành phố Long Xuyên
An Giang
16
Thành phố Rạch Gía
Kiên Giang
17
Thành phố Bạc Liêu
Bạc Liêu
18
Thành phố Sóc Trăng
Sóc Trăng
19
Thành phố Cà Mau
Cà Mau
<subquestion>Không bắt buộc sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2023 - 2024 trong trường hợp nào?</subquestion>
Căn cứ Điều 3 Nghị quyết 35/2023/UBTVQH15 quy định các trường hợp không bắt buộc sắp xếp đơn vị hành chính, bao gồm:
[1] Đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc diện sắp xếp nhưng có một trong các yếu tố đặc thù sau đây thì không bắt buộc thực hiện sắp xếp:
+ Có vị trí biệt lập và khó tổ chức giao thông kết nối thuận lợi với các đơn vị hành chính liền kề;
+ Có địa giới đơn vị hành chính đã hình thành ổn định và từ năm 1945 đến nay chưa có thay đổi, điều chỉnh lần nào;
+ Có vị trí trọng yếu về quốc phòng, an ninh hoặc có đặc điểm về truyền thống lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục, tập quán riêng biệt mà nếu sắp xếp với đơn vị hành chính liền kề khác sẽ dẫn đến mất ổn định về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
+ Đơn vị hành chính nông thôn thuộc diện sắp xếp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch phát triển thành đơn vị hành chính đô thị trong giai đoạn 2023 - 2030, có diện tích tự nhiên và quy mô dân số đạt tiêu chuẩn của đơn vị hành chính đô thị theo quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại
[2] Trong giai đoạn 2023 - 2025 không bắt buộc thực hiện sắp xếp đối với các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã đã được sắp xếp trong giai đoạn 2019 - 2021.
[3] Trong giai đoạn 2026 - 2030 không bắt buộc thực hiện sắp xếp đối với các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã đã được sắp xếp trong giai đoạn 2019 - 2021 và giai đoạn 2023 - 2025.
Lưu ý: Đối với các trường hợp trên nếu địa phương thấy cần thực hiện sắp xếp để tổ chức hợp lý đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo tại phương án tổng thể và đề án sắp xếp đơn vị hành chính của địa phương để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Tỉnh lỵ là gì? Danh sách các tỉnh lỵ ở Việt Nam? Đơn vị hành chính được phân loại như thế nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Đơn vị hành chính được phân loại như thế nào?</subquestion>
Căn cứ Điều 3 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 quy định phân loại đơn vị hành chính:
<ref>Điều 3. Phân loại đơn vị hành chính
1. Phân loại đơn vị hành chính là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng tổ chức bộ máy, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức của chính quyền địa phương phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.
2. Phân loại đơn vị hành chính phải dựa trên các tiêu chí về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số đơn vị hành chính trực thuộc, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù của từng loại đơn vị hành chính ở nông thôn, đô thị, hải đảo.
3. Đơn vị hành chính được phân loại như sau:
a) Thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt; các đơn vị hành chính cấp tỉnh còn lại được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III;
b) Đơn vị hành chính cấp huyện được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III;
c) Đơn vị hành chính cấp xã được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III.
4. Căn cứ vào quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này, Chính phủ trình Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định cụ thể tiêu chuẩn của từng tiêu chí, thẩm quyền, thủ tục phân loại đơn vị hành chính.
</ref>
Như vậy, đơn vị hành chính được phân loại như sau:
- Thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt;
- Đơn đơn vị hành chính cấp tỉnh còn lại được phân thành ba loại: loại 1, loại 2 và loại 3;
- Đơn vị hành chính cấp huyện được phân thành ba loại: loại 1, loại 2 và loại 3;
- Đơn vị hành chính cấp xã được phân thành ba loại: loại 1, loại 2 và loại 3;

Nghị quyết 35/2023/UBTVQH15 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 đơn vị hành chính