Người vận chuyển hàng hóa nhập lậu có bị xử phạt hành chính không hay chỉ xử phạt chủ hàng hóa?
Cho tôi hỏi người vận chuyển hàng hóa nhập lậu có bị xử phạt hành chính không? (Câu hỏi của chị Minh - Thái Bình)
<subquestion>Hàng hóa nhập lậu lao gồm các loại hàng hóa nào?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 6 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định về hàng hóa nhập lậu như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
Theo Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
.....
6. “Hàng hóa nhập lậu” gồm:
a) Hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp do Thủ tướng Chính phủ quyết định cho phép nhập khẩu;
b) Hàng hóa nhập khẩu theo giấy phép mà không có giấy phép nhập khẩu hoặc hàng hóa nhập khẩu theo điều kiện mà không đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật;
.....
</ref>
Theo đó, hàng hóa nhập lậu bao gồm các loại hàng hóa sau đây:
- Hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp do Thủ tướng Chính phủ quyết định cho phép nhập khẩu.
- Hàng hóa nhập khẩu theo giấy phép mà không có giấy phép nhập khẩu hoặc hàng hóa nhập khẩu theo điều kiện mà không đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Hàng hóa nhập khẩu không đi qua cửa khẩu quy định, không làm thủ tục hải quan theo quy định của pháp luật hoặc gian lận số lượng, chủng loại hàng hóa khi làm thủ tục hải quan.
- Hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường không có hóa đơn, chứng từ kèm theo theo quy định của pháp luật hoặc có hóa đơn, chứng từ nhưng hóa đơn, chứng từ là không hợp pháp theo quy định của pháp luật về quản lý hóa đơn.
- Hàng hóa nhập khẩu theo quy định của pháp luật phải dán tem nhập khẩu nhưng không có tem dán vào hàng hóa theo quy định của pháp luật hoặc có tem dán nhưng là tem giả, tem đã qua sử dụng.

Người vận chuyển hàng hóa nhập lậu có bị xử phạt hành chính không? hay chỉ xử phạt chủ hàng hóa thôi? (Hình từ Internet).
<subquestion>Mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu là như thế nào?</subquestion>
Theo khoản 1, khoản 2 Điều 15 Nghị định 98/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 11 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP quy định về mức xử phạt hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng hóa như sau:
<ref>Hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu
1. Đối với hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu, mức phạt tiền như sau:
a) Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng trong trường hợp hàng hóa nhập lậu có trị giá dưới 3.000.000 đồng;
b) Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng trong trường hợp hàng hóa nhập lậu có giá trị từ 3.000.000 đồng đến dưới 5.000.000 đồng;
c) Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng trong trường hợp hàng hóa nhập lậu có giá trị từ 5.000.000 đồng đến dưới 10.000.000 đồng;;
......
i) Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng trong trường hợp hàng hóa nhập lậu có giá trị từ 100.000.000 đồng trở lên.
2. Phạt tiền gấp hai lần mức tiền phạt đối với hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu quy định tại khoản 1 Điều này trong các trường hợp sau đây:
a) Người vi phạm trực tiếp nhập lậu hàng hóa có giá trị dưới 100.000.000 đồng hoặc từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự;
b) Hàng hóa nhập lậu thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu;
c) Hàng hóa nhập lậu là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, chất bảo quản thực phẩm, thuốc phòng bệnh và thuốc, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế, hoá chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản, sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi, thuốc thú y, phân bón, xi măng, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng, giống cây trồng, giống vật nuôi.
......
</ref>
Như vậy, tùy thuộc vào giá trị hàng hóa thì mức xử phạt vi phạm hành chính sẽ khác nhau:
- Người thực hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu có thể bị xử lý phạt tiền. Mức phạt tiền cao nhất là 50.000.000 triệu đồng và thấp nhất là 500.000 đồng.
- Mặt khác, người vi phạm trực tiếp hành vi này có thể bị phạt gấp 02 lần mức phạt quy định đối với các trường hợp sau:
+ Người vi phạm trực tiếp nhập lậu hàng hóa có giá trị dưới 100.000.000 đồng hoặc từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
+ Hàng hóa nhập lậu thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu.
+ Hàng hóa nhập lậu là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, chất bảo quản thực phẩm, thuốc phòng bệnh và thuốc, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế,... theo quy định của pháp luật.
Ngoài hình thức phạt tiền, hành vi vi phạm này còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung bao gồm:
- Tịch thu tang vật. Nếu tang vật đã được sử dụng để áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả thì không phải áp dụng xử phạt bổ sung.
- Tịch thu phương tiện vận tải vi phạm đối với hành vi vi phạm trong trường hợp tang vật vi phạm có giá trị từ 200.000.000 đồng trở lên.
<subquestion>Người vận chuyển hàng hóa nhập lậu có bị xử phạt vi phạm hành chính không?</subquestion>
Tại khoản 3 Điều 15 Nghị định 98/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 11 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính đối với các hành vi liên quan đến hàng hóa nhập lậu cụ thể:
<ref>Hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu
....
3. Các mức phạt tiền quy định tại khoản 1 và 2 Điều này cũng được áp dụng xử phạt hành chính đối với:
a) Hành vi cố ý vận chuyển hàng hóa nhập lậu;
b) Hành vi cố ý tàng trữ hàng hóa nhập lậu;
c) Hành vi cố ý giao nhận hàng hóa nhập lậu.
....
</ref>
Thông qua căn cứ trên, người vận chuyển hàng hóa nhập lậu vẫn vị xử phạt nếu như hành vi vận chuyển là cố ý.
Việc xác định lỗi cố ý căn cứ vào người thực hiện hành vi nhận thức được tính chất nguy hại của hành vi, thấy trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội do hành vi của mình gây ra nhưng vẫn cố tình thực hiện và mong muốn điều đó xảy ra hoặc tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.

Nghị định 98/2020/NĐ-CP Nghị định 98/2020/NĐ-CP Nghị định 17/2022/NĐ-CP Nghị định 98/2020/NĐ-CP Nghị định 17/2022/NĐ-CP xử phạt hành chính hàng hóa nhập lậu