Ưu tiên bố trí nhà ở thương mại cho người bị giải tỏa nhà ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại?
Có phải ưu tiên bố trí nhà ở thương mại cho người bị giải tỏa nhà ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại? câu hỏi của anh Lâm (Đồng Tháp)
<subquestion>Ưu tiên bố trí nhà ở thương mại cho người bị giải tỏa nhà ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại?</subquestion>
Căn cứ quy định khoản 3 Điều 35 Luật Nhà ở 2014 quy định về nguyên tắc phát triển nhà ở để phục vụ tái định cư như sau:
<ref>Nguyên tắc phát triển nhà ở để phục vụ tái định cư
1. Trường hợp thu hồi đất và giải tỏa nhà ở để xây dựng công trình khác tại khu vực nội đô thuộc đô thị loại đặc biệt, tại đô thị loại 1 và loại 2 thì Nhà nước chuẩn bị quỹ nhà ở thông qua việc sử dụng nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội được xây dựng theo dự án để bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất và giải tỏa nhà ở, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 36 của Luật này.
...
3. Trường hợp thu hồi đất và giải tỏa nhà ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại mà người có nhà ở bị giải tỏa có nhu cầu tái định cư tại chỗ thì chủ đầu tư dự án phải ưu tiên bố trí nhà ở thương mại ngay trong dự án đó để phục vụ tái định cư.
...
</ref>
Như vậy, việc ưu tiên bố trí nhà ở thương mại cho người bị giải tỏa nhà ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại được thực hiện khi người có nhà ở bị giải tỏa có nhu cầu tái định cư tại chỗ.

Ưu tiên bố trí nhà ở thương mại cho người bị giải tỏa nhà ở để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại? (Hình từ Internet)
<subquestion>Có các hình thức bố trí nhà ở để phục vụ tái định cư?</subquestion>
Căn cứ quy định Điều 36 Luật Nhà ở 2014 được sửa đổi bởi điểm a khoản 6 Điều 99 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020 quy định về các hình thức bố trí nhà ở để phục vụ tái định cư như sau:
<ref>Các hình thức bố trí nhà ở để phục vụ tái định cư
1. Mua nhà ở thương mại được xây dựng theo dự án để cho thuê, cho thuê mua, bán cho người được tái định cư.
2. Sử dụng nhà ở xã hội được xây dựng theo dự án để cho thuê, cho thuê mua, bán cho người được tái định cư.
3. Nhà nước trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở bằng vốn ngân sách nhà nước, công trái quốc gia, trái phiếu, vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước trên diện tích đất được xác định để xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư theo quy hoạch được phê duyệt để cho thuê, cho thuê mua, bán cho người được tái định cư.
4. Hộ gia đình, cá nhân được thanh toán tiền để tự lựa chọn việc mua, thuê, thuê mua nhà ở thương mại trên địa bàn làm nhà ở tái định cư hoặc được Nhà nước giao đất ở để tự xây dựng nhà ở theo quy hoạch được phê duyệt.
</ref>
Như vậy, theo quy định hiện hành thì sẽ có các hình thức bố trí nhà ở để phục vụ tái định cư như sau:
- Mua nhà ở thương mại được xây dựng theo dự án để cho thuê, cho thuê mua, bán cho người được tái định cư.
- Sử dụng nhà ở xã hội được xây dựng theo dự án để cho thuê, cho thuê mua, bán cho người được tái định cư.
- Nhà nước trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở bằng vốn ngân sách nhà nước, công trái quốc gia, trái phiếu, vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước trên diện tích đất được xác định để xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư theo quy hoạch được phê duyệt để cho thuê, cho thuê mua, bán cho người được tái định cư.
- Hộ gia đình, cá nhân được thanh toán tiền để tự lựa chọn việc mua, thuê, thuê mua nhà ở thương mại trên địa bàn làm nhà ở tái định cư hoặc được Nhà nước giao đất ở để tự xây dựng nhà ở theo quy hoạch được phê duyệt.
<subquestion>Không ưu tiên bố trí nhà ở thương mại trong dự án cho người có nhà ở bị giải tỏa bị xử phạt như thế nào?</subquestion>
Căn cứ quy định khoản 2 Điều 63 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính vi phạm quy định về phát triển nhà ở như sau:
<ref>Vi phạm quy định về phát triển nhà ở
...
2. Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng đối với chủ đầu tư có một trong các hành vi sau đây:
a) Điều chỉnh một trong các nội dung sau: tiến độ thực hiện, loại nhà ở phải xây dựng, tổng diện tích sàn xây dựng, tổng số lượng nhà ở, tỷ lệ các loại nhà, tổng mức đầu tư tại dự án đầu tư xây dựng nhà ở sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công, dự án PPP trước khi được cơ quan có thẩm quyền quyết định;
b) Không ưu tiên bố trí nhà ở thương mại trong dự án cho người có nhà ở bị giải tỏa có nhu cầu tái định cư tại chỗ trong dự án theo quy định;
c) Không xây dựng nhà ở để bố trí tái định cư trong cùng khu vực được quy hoạch xây dựng nhà ở cho người lao động làm việc trong khu công nghiệp hoặc bố trí nhà ở tại nơi khác cho người bị giải tỏa có nhu cầu tái định cư khi triển khai thực hiện dự án hạ tầng khu công nghiệp;
d) Không bố trí quỹ đất để phục vụ sản xuất cho người thuộc diện được tái định cư trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở để phục vụ tái định cư ở nông thôn;
đ) Tự ý thay đổi tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư và công trình phụ trợ (nếu có) đối với dự án sau khi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí tái định cư;
e) Không dành đủ diện tích xây dựng nhà ở xã hội theo quy định để cho thuê (đối với dự án xây dựng nhà ở xã hội không thuộc khu vực phải lập dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê);
g) Không đóng tiền bảo lãnh giao dịch nhà ở theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản;
h) Nhà ở xã hội được thiết kế, xây dựng không theo tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn diện tích nhà ở xã hội;
i) Sử dụng phần diện tích và các trang thiết bị nhà ở không đúng mục đích sử dụng đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, phê duyệt.
...
</ref>
Như vậy, việc không ưu tiên bố trí nhà ở thương mại trong dự án cho người có nhà ở bị giải tỏa có nhu cầu tái định cư tại chỗ trong dự án theo quy định có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng. Bên cạnh đó chủ đầu tư còn phải buộc thực hiện việc ưu tiên bố trí nhà ở thương mại theo quy định cho người có nhà bị giải tỏa.
Lưu ý: Mức phạt tiền quy định trên đây là mức phạt áp dụng đối với tổ chức. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với cá nhân bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (khoản 3 Điều 4 Nghị định 16/2022/NĐ-CP).

Luật Nhà ở 2014 bố trí nhà ở Luật Nhà ở 2014 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020 bố trí nhà ở Nghị định 16/2022/NĐ-CP Nghị định 16/2022/NĐ-CP