Chất thải NORM dạng rắn được thu gom và xử lý như thế nào theo QCVN 23:2023/BKHCN?
Xin hỏi: Chất thải NORM dạng rắn được thu gom và xử lý như thế nào theo QCVN 23:2023/BKHCN?
<subquestion>Chất thải NORM dạng rắn được thu gom và xử lý như thế nào theo QCVN 23:2023/BKHCN?</subquestion>
Chất thải NORM là vật liệu phóng xạ có nguồn gốc tự nhiên (Naturally occurring radioactive material).
Tại Tiểu mục 3.4 Mục 3 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 23:2023/BKHCN có quy định chất thải NORM dạng rắn được thu gom và xử lý như sau:
- Chất thải NORM dạng rắn phải được thu gom, phân tách khỏi chất thải không phóng xạ. Việc phân tách chất thải NORM dạng rắn dựa trên đặc tính vật lý, hóa học, phóng xạ và có tính đến phương pháp xử lý và khả năng làm phát sinh chất thải thứ cấp sau khi xử lý.
- Chất thải NORM dạng rắn có thể nén hoặc ép để giảm thể tích nếu xác định là loại chất thải có thể nén, ép được và bảo đảm:
+ Chất thải phải được chuyển về trạng thái ổn định trước khi nén, ép;
+ Chất thải không chứa thành phần có thể gây phản ứng hóa học hoặc gây nổ trong quá trình nén.
- Chất thải NORM dạng rắn có thể được đốt nếu xác định là loại chất thải có thể đốt được và bảo đảm:
+ Công nghệ đốt phải kiểm soát được việc đốt cháy hoàn toàn các thành phần ẩm ướt, dầu, chất hữu cơ,...;
+ Xử lý khí thải đạt mức cho phép thải ra môi trường theo các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc gia hoặc tiêu chuẩn quốc tế có liên quan khác.
- Bụi chứa nhân phóng xạ tự nhiên phải được thu gom, xử lý và điều kiện hóa theo quy định.

Chất thải NORM dạng rắn được thu gom và xử lý như thế nào theo QCVN 23:2023/BKHCN? (Hình từ Internet)
<subquestion>Lưu giữ chất thải NORM dạng rắn bằng bể chứa, phải bảo đảm các yêu cầu gì?</subquestion>
Tại tiết 3.4.4 Tiểu mục 3.4 Mục 3 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 23:2023/BKHCN có quy định việc lưu giữ chất thải NORM dạng rắn bằng bể chứa, phải bảo đảm các yêu cầu sau:
- Bể chứa có thiết kế theo một trong ba dạng: Chìm dưới mặt đất, nửa chìm nửa nổi hoặc nổi trên mặt đất.
- Vách và đáy bằng bê tông chống thấm, kết cấu cốt thép bền vững (bổ sung hệ khung dầm để tăng cường kết cấu chịu lực nếu cần thiết) đặt trên nền đất được gia cố (bổ sung đóng cọc nếu nền đất yếu) để bảo đảm tránh sụt lún gây nứt gãy, rò rỉ, thẩm thấu theo đúng quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn về xây dựng.
- Xung quanh vách (phần chìm dưới mặt đất) và dưới đáy bể có bổ sung lớp lót chống thấm ít nhất gồm một trong các vật liệu sau: Lớp đất sét có hệ số thấm K ≤ 10-7 cm/s được đầm nén chặt với bề dày ≥ 60 (sáu mươi) cm; màng HDPE (High Density Polyethylen) hoặc nhựa tổng hợp PVC, cao su butila, cao su tổng hợp neopren hoặc vật liệu tương đương với chiều dày ≥ 02 (hai) mm.
- Có mái che kín nắng, mưa cho toàn bộ mặt bể và biện pháp hạn chế giỏ trực tiếp vào trong bể trong thời gian sử dụng cho đến khi đóng bể.
- Trường hợp bể được thiết kế dạng chìm hoặc nửa chìm nửa nổi:
Sau khi đầy, phải đóng bể bằng nắp bằng bê tông chống thấm, kết cấu cốt thép bền vững theo đúng quy định tại các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn về xây dựng; nắp phải phủ kín toàn bộ bề mặt bể bảo đảm tuyệt đối không để nước rò rỉ, thẩm thấu; nắp bể có bổ sung lớp lót chống thấm ít nhất gồm một trong các vật liệu sau:
+ Lớp đất sét có hệ số thấm K ≤ 10-7 cm/s được đầm nén chặt với bề dày ≥ 60 (sáu mươi) cm;
+ Màng HDPE (High Density Polyethylen) hoặc nhựa tổng hợp PVC, cao su butila, cao su tổng hợp neopren hoặc vật liệu tương đương với chiều dày ≥ 02 (hai) mm.
<subquestion>Việc lựa chọn địa điểm khu vực lưu giữ chất thải NORM dựa vào yếu tố nào?</subquestion>
Tại tiết 3.4.5 Tiểu mục 3.4 Mục 3 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 23:2023/BKHCN có quy định về cơ sở lưu giữ chất thải NORM như sau:
<ref>BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI NORM
...
3.4. Quản lý chất thải NORM dạng rắn
...
3.4.5. Cơ sở lưu giữ chất thải NORM
3.4.5.1. Lựa chọn địa điểm khu vực lưu giữ chất thải NORM
Việc lựa chọn địa điểm khu vực lưu giữ chất thải NORM phải xem xét các yếu tố sau đây:
- Nguy cơ sóng thần;
- Khả năng bị ngập lụt;
- Khả năng dễ bị sạt lở, tốc độ xói mòn cao;
- Khu vực sử dụng nước ngầm để uống hoặc dùng trong nông nghiệp, công nghiệp;
- Khu bảo tồn thiên nhiên và có ý nghĩa về mặt khảo cổ học.
3.4.5.2. Địa điểm lưu giữ chất thải NORM phải bảo đảm khoảng cách an toàn môi trường từ cơ sở lưu giữ chất thải NORM đến khu vực dân cư theo quy định tại Điều 52 của Nghị định 08/2022/NĐ-CP ngày 10 tháng 01 năm 2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật bảo vệ môi trường và các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia có liên quan.
3.4.5.3. Thiết kế và xây dựng cơ sở lưu giữ chất thải NORM phải bảo đảm suất liều bức xạ, mức rò rỉ các nhân phóng xạ ra môi trường ở mức thấp nhất có thể; bảo đảm mức liều hiệu dụng tiềm năng cho nhân viên và công chúng không vượt quá 3/10 giá trị giới hạn liều quy định tại Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN.
</ref>
Như vậy, việc lựa chọn địa điểm khu vực lưu giữ chất thải NORM dựa vào yếu tố sau:
- Nguy cơ sóng thần;
- Khả năng bị ngập lụt;
- Khả năng dễ bị sạt lở, tốc độ xói mòn cao;
- Khu vực sử dụng nước ngầm để uống hoặc dùng trong nông nghiệp, công nghiệp;
- Khu bảo tồn thiên nhiên và có ý nghĩa về mặt khảo cổ học.

Quy chuẩn kỹ thuật QCVN 23:2023/BKHCN Quy chuẩn kỹ thuật QCVN 23:2023/BKHCN QCVN 23:2023/BKHCN