Bác sĩ đang chống dịch Covid-19 có được miễn tham gia NVQS hay không?
Thưa luật sư, tôi có 1 người em trai (26 tuổi, đang là nhân viên y tế tuyến đầu chống dịch Covid-19 và đang công tác tại bệnh viện trong TPHCM). Hiện ở phường có gửi thông báo yêu cầu em tôi phải về quê (ở Ninh Thuận) để khám sức khỏe để đi nghĩa vụ quân sự. Em tôi có giấy xác nhận của trưởng bộ phận nơi đang công tác là đang làm việc tại bệnh viện và tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm nên không thể về quê để khám sức khỏe được nhưng phía phường không chấp thuận. Vậy cho tôi hỏi là trường hợp nhân viên y tế đang công tác phòng chống dịch Covid-19 như em tôi có được miễn tham gia nghĩa vụ quân sự không? Nếu có thì giấy xác nhận như trên có đủ để xin miễn tham gia nghĩa vụ quân sự không? Xin cảm ơn Luật sư.
Theo Điều 5 Thông tư 148/2018/TT-BQP quy định về các trường hợp miễn gọi nhập ngũ, tạm hoãn thực hiện NVQS đối với những công dân sau đây:**Trường hợp miễn gọi nhập ngũ bao gồm:
- Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một.
- Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ.
- Một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân.
- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật từ 24 tháng trở lên.**Trường hợp tạm hoãn thực hiện NVQS gồm:- Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
- Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) xác nhận.
- Một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.
- Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ; hạ sĩ quan, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
- Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 03 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn theo dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trở lên quyết định.
- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.
- Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, trình độ cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
Có thể thấy rằng, hiện không có quy định nếu nhân viên y tế tuyến đầu đang phòng chống dịch Covid-19 thì sẽ được miễn hay tạm hoãn NVQS. Do đó, giấy xác nhận đang công tác như trên không phải là điều kiện để được xem xét miễn thực hiện NVQS.
Bên cạnh đó, tại Khoản 1 Điều 6 Nghị định 120/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu, có quy định:
Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng đối với hành vi không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm kiểm tra, khám sức khỏe ghi trong giấy gọi kiểm tra, khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự mà không có lý do chính đáng.
“Lý do chính đáng” trong đó có lý do: Vì nhà ở của người thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc nhà ở của thân nhân người thực hiện nghĩa vụ quân sự nằm trong vùng đang bị thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn làm ảnh hưởng đến cuộc sống.
Theo quy định thì trường hợp em trai chị vẫn phải thực hiện theo lệnh gọi khám NVQS như những công dân khác, tuy nhiên vì lý do đang làm việc tại bệnh viện và tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm thì có thể xin phép Ban chỉ huy quân sự cấp xã hoặc cấp huyện vắng mặt trong buổi khám. Đồng thời, xin ý kiến hướng dẫn cụ thể từ phía Ban chỉ huy về trường hợp này.

Điều 6 Nghị định 120/2013/NĐ-CP