Cháu nội có được hưởng thừa kế không?
Cho tôi hỏi trường hợp nếu ông bà mất thì cháu nội có được hưởng thừa kế không? Những người nào không được quyền hưởng di sản? Câu hỏi từ anh Phương (TP. Hồ Chí Minh)
<subquestion>Cháu nội có được hưởng thừa kế không?</subquestion>
Căn cứ Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế:
<ref>Người thừa kế
Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
</ref>
Căn cứ Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015 quy định quyền của người lập di chúc:
<ref>Quyền của người lập di chúc
Người lập di chúc có quyền sau đây:
1. Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế.
2. Phân định phần di sản cho từng người thừa kế.
3. Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng.
4. Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.
5. Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản.
</ref>
Căn cứ khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật:
<ref>Những trường hợp thừa kế theo pháp luật
1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
...
</ref>
Căn cứ khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật:
<ref>Người thừa kế theo pháp luật
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
...
</ref>
Căn cứ Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thừa kế thế vị:
<ref>Thừa kế thế vị
Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.
</ref>
Theo đó, việc hưởng thừa kế của cháu nội được chia thành 03 trường hợp. Cụ thể như sau:
Trường hợp 1: Thừa kế theo pháp luật
Nếu ông bà mất mà không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì di sản được chia theo pháp luật.
Cháu nội là hàng thừa kế thứ hai khi người chết là ông bà nội.
Cháu nội được hưởng thừa kế khi không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Trường hợp 2: Thừa kế theo di chúc
Nếu ông bà mất để lại di chúc và chỉ định hoặc phân định người thừa kế là cháu nội thì cháu nội được hưởng thừa kế.
Trường hợp 3: Thừa kế thế vị
Nếu ông bà mất để lại di sản cho cha mẹ mà cha mẹ chết trước hoặc cùng một thời điểm với ông bà thì cháu nội được hưởng phần di sản mà cha mẹ được hưởng nếu còn sống.

Cháu nội có được hưởng thừa kế không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Những người nào không được quyền hưởng di sản?</subquestion>
Câu hỏi từ Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 quy định những người không được quyền hưởng di sản, bao gồm:
- Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
- Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;
- Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;
- Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc;
- Người có hành vi giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.
Lưu ý: Những đối tượng trên vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.
<subquestion>Tài sản không có người nhận thừa kế thì xử lý như thế nào?</subquestion>
Căn cứ Điều 622 Bộ luật Dân sự 2015 quy định tài sản không có người nhận thừa kế:
<ref>Tài sản không có người nhận thừa kế
Trường hợp không có người thừa kế theo di chúc, theo pháp luật hoặc có nhưng không được quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản thì tài sản còn lại sau khi đã thực hiện nghĩa vụ về tài sản mà không có người nhận thừa kế thuộc về Nhà nước.
</ref>
Theo đó, tài sản không có người nhận thừa kế thì tài sản đó thuộc về Nhà nước.

Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015 thừa kế Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015