Tập quán là gì? Ví dụ về tập quán và điều kiện áp dụng tập quán là gì?
Cho tôi hỏi: Anh chị có thể giải thích giúp tôi tập quán là gì và ví dụ về tập quán, điều kiện áp dụng tập quán là gì?
Mong được giải đáp thắc mắc!
<subquestion>Tập quán là gì? Ví dụ về tập quán là gì?</subquestion>
Để hiểu hơn định nghĩa tập quán là gì có thể tham khảo nội dung sau:
Theo khoản 1 Điều 5 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về áp dụng tập quán như sau:
<ref>Áp dụng tập quán
1. Tập quán là quy tắc xử sự có nội dung rõ ràng để xác định quyền, nghĩa vụ của cá nhân, pháp nhân trong quan hệ dân sự cụ thể, được hình thành và lặp đi lặp lại nhiều lần trong một thời gian dài, được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trong một vùng, miền, dân tộc, cộng đồng dân cư hoặc trong một lĩnh vực dân sự.
...
</ref>
Trên tinh thần Nghị quyết 04/2012/NQ-HĐTP (đã hết hiệu lực) có quy định một số nội dung về tập quán như sau:
<ref>g) Tập quán, nếu được cộng đồng nơi có tập quán đó thừa nhận.
Cộng đồng là tập thể những người cùng sống, có những điểm giống nhau, gắn bó thành một khối trong sinh hoạt xã hội tại nơi có tập quán.
Tập quán là thói quen đã thành nếp trong đời sống xã hội, trong sản xuất và sinh hoạt thường ngày, được cộng đồng nơi có tập quán đó thừa nhận và làm theo như một quy ước chung của cộng đồng.
Tập quán thương mại là thói quen được thừa nhận rộng rãi trong hoạt động thương mại trên một vùng, miền hoặc một lĩnh vực thương mại, có nội dung rõ ràng được các bên thừa nhận để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên trong hoạt động thương mại;
Tập quán thương mại quốc tế là thông lệ, cách làm lặp đi, lặp lại nhiều lần trong buôn bán quốc tế và được các tổ chức quốc tế có liên quan thừa nhận;
Chỉ chấp nhận tập quán không trái pháp luật, đạo đức xã hội. Đối với những vấn đề mà đương sự viện dẫn tập quán nhưng đã có văn bản quy phạm pháp luật quy định, thì Toà án phải áp dụng quy định của văn bản quy phạm pháp luật đó để giải quyết mà không áp dụng tập quán.
</ref>
Theo đó, có thể hiểu tập quán là quy tắc xử sự được hình thành, lặp đi lặp lại nhiều lần trong một thời gian dài, được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trong một vùng, miền, dân tộc, cộng đồng dân cư hoặc trong một lĩnh vực dân sự cụ thể.
Có các loại tập quán là:
- Tập quán là thói quen đã thành nếp trong đời sống xã hội, trong sản xuất và sinh hoạt thường ngày, được cộng đồng nơi có tập quán đó thừa nhận và làm theo như một quy ước chung của cộng đồng.
- Tập quán thương mại là thói quen được thừa nhận rộng rãi trong hoạt động thương mại trên một vùng, miền hoặc một lĩnh vực thương mại, có nội dung rõ ràng được các bên thừa nhận để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên trong hoạt động thương mại;
- Tập quán thương mại quốc tế là thông lệ, cách làm lặp đi, lặp lại nhiều lần trong buôn bán quốc tế và được các tổ chức quốc tế có liên quan thừa nhận

Tập quán là gì? Ví dụ về tập quán và điều kiện áp dụng tập quán là gì? (Hình từ Internet)
<subquestion>Điều kiện áp dụng tập quán là gì?</subquestion>
Theo khoản 2 Điều 5 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về áp dụng tập quán như sau:
<ref>Áp dụng tập quán
...
2. Trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định thì có thể áp dụng tập quán nhưng tập quán áp dụng không được trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Điều 3 của Bộ luật này.
</ref>
Theo đó, tập quán sẽ được áp dụng nếu xảy ra trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định.
Tuy nhiên tập quán áp dụng không được trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, cụ thể là các nguyên tắc sau:
- Mọi cá nhân, pháp nhân đều bình đẳng, không được lấy bất kỳ lý do nào để phân biệt đối xử; được pháp luật bảo hộ như nhau về các quyền nhân thân và tài sản.
- Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng.
- Cá nhân, pháp nhân phải xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình một cách thiện chí, trung thực.
- Việc xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự không được xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
- Cá nhân, pháp nhân phải tự chịu trách nhiệm về việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ dân sự.
<subquestion>Có áp dụng tập quán trong việc giải thích các giao dịch dân sự được không?</subquestion>
Theo Điều 121 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về giải thích giao dịch dân sự như sau:
<ref>Giải thích giao dịch dân sự
1. Giao dịch dân sự có nội dung không rõ ràng, khó hiểu, được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau và không thuộc quy định tại khoản 2 Điều này thì việc giải thích giao dịch dân sự đó được thực hiện theo thứ tự sau đây:
a) Theo ý chí đích thực của các bên khi xác lập giao dịch;
b) Theo nghĩa phù hợp với mục đích của giao dịch;
c) Theo tập quán nơi giao dịch được xác lập.
2. Việc giải thích hợp đồng được thực hiện theo quy định tại Điều 404 của Bộ luật này; việc giải thích nội dung di chúc được thực hiện theo quy định tại Điều 648 của Bộ luật này.
</ref>
Theo đó, những giao dịch dân sự có nội dung không rõ ràng, khó hiểu, được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau và không thuộc trường hợp giải thích hợp đồng hay giải thích nội dung di chúc thì thực hiện theo thứ tự sau đây:
- Theo ý chí đích thực của các bên khi xác lập giao dịch;
- Theo nghĩa phù hợp với mục đích của giao dịch;
- Theo tập quán nơi giao dịch được xác lập.

Bộ luật Dân sự 2015 tập quán Nghị quyết 04/2012/NQ-HĐTP Bộ luật Dân sự 2015 Bộ luật Dân sự 2015