Vai trò và cách tính GNP như thế nào?
Anh chị ban biên tập có thể giải đáp giúp tôi rằng GNP là gì? Vai trò và cách tính GNP như thế nào? Nhờ anh chị ban biên tập giải đáp. Chị Lan (An Giang)
<subquestion>GNP là gì?</subquestion>
GNP là viết tắt của Gross National Product, GNP là tổng giá trị của các sản phẩm cuối cùng, các dịch vụ do công dân của một nước sản xuất ra (giá trị được tính cả trong và ngoài nước). Đây là một chỉ tiêu kinh tế quan trọng, được sử dụng để đo lường quy mô và sức mạnh của một nền kinh tế.
GNP được tính bằng tổng giá trị thị trường của tất cả hàng hóa và dịch vụ được sản xuất trong một quốc gia trong một năm nhất định. Hàng hóa và dịch vụ này bao gồm hàng hóa và dịch vụ được sản xuất bởi người dân của quốc gia đó, cũng như hàng hóa và dịch vụ được sản xuất bởi các công ty nước ngoài trong lãnh thổ của quốc gia đó.
<subquestion>Vai trò và cách tính GNP như thế nào?</subquestion>
Hiện nay không có quy định pháp luật cụ thể về vai trò của GNP là gì, tuy nhiên có thể hiểu vai trò của GNP gồm có:
- GNP biểu thị quy mô thu nhập và mức sống của công dân một quốc gia. Theo đó, khi tiến hành nghiên cứu GNP tính theo giá cố định, nhà kinh tế sẽ biết được tình hình gia tăng thu nhập cũng như cải thiện mức sống của người dân một nước trong một khoảng thời gian xác định.
- GNP là thước đo đánh giá sự phát triển kinh tế của một đất nước. Chỉ số này được tính bằng tổng giá trị bằng tiền của những sản phẩm cuối cùng và dịch vụ mà công dân của một nước làm ra tại một khoảng thời gian xác định. Hay nói cách khác chỉ số GNP là chỉ số đo lường “sức khỏe kinh tế” của một quốc gia.
- Nếu tốc độ tăng GNP thực tế thấp hơn tốc độ tăng dân số thì mức thu nhập bình quân đầu người sẽ giảm. Vì vậy, khi tiến hành phân tích và so sánh về mức sống, người ta thường sử dụng chỉ tiêu thu nhập quốc dân đầu người.
Bên cạnh đó GNP có thể được tính theo các cách sau đây:
Cách tính GNP thứ 1:
Được tính dựa trên tổng sản phẩm quốc nội GDP, khi đó GNP sẽ được tính theo công thức:
GNP = GDP + Thu nhập ròng từ nước ngoài
Trong đó, chỉ số [Thu nhập ròng từ nước ngoài] sẽ được tính bằng chênh lệch giữa thu nhập từ những yếu tố xuất khẩu và thu nhập từ những yếu tố nhập khẩu.
Cụ thể là:
GNP = GDP + (Thu nhập từ yếu tố xuất khẩu - Thu nhập từ yếu tố nhập khẩu)
Với công thức đó, GNP sẽ bằng tổng sản phẩm quốc nội GDP cộng phần chênh lệch giữa thu nhập chuyển ra nước ngoài và thu nhập chuyển vào trong nước hiểu (đơn giản là phần chênh giữ thu nhập của người Việt Nam ở nước ngoài và thu nhập của người nước ngoài ở Việt Nam)
Cách tính GNP thứ 2:
Được tính dựa trên khái niệm chi tiêu. Cụ thể cách tính như sau:
GNP = (X - M) + NR + C + I + G
Trong đó:
X được xem là sản lượng kim ngạch xuất khẩu ròng thuộc về sản phẩm hàng hóa và dịch vụ
M được xem là sản lượng kim ngạch nhập khẩu ròng thuộc về sản phẩm hàng hóa và dịch vụ
NR được xem là thu nhập ròng từ những tài sản ở nước ngoài
C chính là chi phí tiêu dùng của cá nhân
I chính là tổng mức đầu tư cá nhân quốc nội
G chính là chi phí Nhà nước dùng cho việc tiêu dùng

Vai trò và cách tính GNP như thế nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Nguyên tắc biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được quy định như thế nào?</subquestion>
Căn cứ quy định Điều 4 Nghị định 94/2022/NĐ-CP quy định về nguyên tắc biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương như sau:
<ref>Nguyên tắc biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
1. Bảo đảm thực hiện tập trung, thống nhất tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Tổng cục Thống kê).
2. Bảo đảm tính thống nhất và minh bạch trong biên soạn, công bố số liệu GDP, GRDP; đáp ứng việc tiếp cận, khai thác, sử dụng số liệu GDP, GRDP dễ dàng, thuận tiện và bình đẳng.
3. Bảo đảm tính đồng bộ, hệ thống và kết nối ở tất cả các bước của quy trình biên soạn.
4. Bảo đảm tính logic, tương thích, phù hợp giữa số liệu GDP, GRDP và các chỉ tiêu vĩ mô khác.
</ref>
Như vậy, nguyên tắc biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được quy định như sau:
- Bảo đảm thực hiện tập trung, thống nhất tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Tổng cục Thống kê).
- Bảo đảm tính thống nhất và minh bạch trong biên soạn, công bố số liệu GDP, GRDP; đáp ứng việc tiếp cận, khai thác, sử dụng số liệu GDP, GRDP dễ dàng, thuận tiện và bình đẳng.
- Bảo đảm tính đồng bộ, hệ thống và kết nối ở tất cả các bước của quy trình biên soạn.
- Bảo đảm tính logic, tương thích, phù hợp giữa số liệu GDP, GRDP và các chỉ tiêu vĩ mô khác.
<subquestion>Phương pháp, kỳ biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được quy định như thế nào?</subquestion>
Căn cứ quy định Điều 6 Nghị định 94/2022/NĐ-CP quy định về phương pháp, kỳ biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương như sau:
<ref>Phương pháp, kỳ biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
1. Số liệu GDP được biên soạn theo phương pháp sản xuất, phương pháp sử dụng đối với kỳ quý, 6 tháng, 9 tháng, năm; phương pháp thu nhập đối với kỳ 5 năm.
2. Số liệu GRDP biên soạn theo phương pháp sản xuất đối với kỳ quý, 6 tháng, 9 tháng, năm.
3. Các chỉ tiêu biên soạn chủ yếu gồm: Quy mô, cơ cấu và tốc độ tăng GDP, GRDP.
</ref>
Như vậy, phương pháp, kỳ biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trong nước, chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được quy định như sau:
- Số liệu GDP được biên soạn theo phương pháp sản xuất, phương pháp sử dụng đối với kỳ quý, 6 tháng, 9 tháng, năm; phương pháp thu nhập đối với kỳ 5 năm.
- Số liệu GRDP biên soạn theo phương pháp sản xuất đối với kỳ quý, 6 tháng, 9 tháng, năm.
- Các chỉ tiêu biên soạn chủ yếu gồm: Quy mô, cơ cấu và tốc độ tăng GDP, GRDP.

xuất khẩu nhập khẩu Nghị định 94/2022/NĐ-CP Nghị định 94/2022/NĐ-CP