Thủ tục chuyển họ cho con theo họ cha dượng trong giấy khai sinh?
Tôi họ LÊ và vợ tôi họ CAO. Trước đây, vợ tôi đã có 1 cháu trai (hiện nay cháu được 6 tuổi) mang họ của vợ tôi (khai sinh - Cha VÔ DANH - đã chết). Nay chúng tôi có nguyện vọng chuyển họ của cháu sang họ của tôi thì thủ tục phải thực hiện ra sao? Mong nhận được tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật. Chân thành cảm ơn!
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 Luật Hộ tịch 2014 thì việc thay đổi họ của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký chỉ được pháp luật hộ tịch cho phép và công nhận khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự. Theo quy định tạ Điều 27 Bộ luật dân sự 2005:
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây:
a) Theo yêu cầu của người có họ, tên mà việc sử dụng họ, tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;
b) Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi họ, tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi không làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ, tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt;
c) Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con;
d) Thay đổi họ cho con từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại;
đ) Thay đổi họ, tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
e) Thay đổi họ, tên của người được xác định lại giới tính;
g) Các trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định."
Căn cứ vào quy định trên, có thể thấy giữa bạn và con riêng của vợ không có quan hệ huyết thống, do đó bạn chỉ dược thay đổi họ của cháu từ họ của vợ bạn sang họ của bạn khi bạn nhận nuôi cháu theo quy định của Luật nuôi con nuôi. Căn cứ theo quy định tại Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010, con riêng của vợ bạn là trẻ em dưới 16 tuổi, do đó đủ điều kiện để được nhận nuôi. Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Nuôi con nuôi 2010, để đăng ký nuôi con nuôi, bạn phải nộp hai bộ hồ sơ đăng ký nuôi con nuôi đến UBND cấp xã nơi bạn thường trú, một là hồ sơ cho bạn (người nhận nuôi) và hai là hồ sơ cho con riêng của vợ bạn (người được nhận nuôi).
Hồ sơ của người nhận con nuôi gồm: (quy định tại Điều 17 Luật Nuôi con nuôi 2010)
- Đơn xin nhận con nuôi
- Bản sao Hộ chiếu, Giấy chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ có giá trị thay thế
- Phiếu lý lịch tư pháp
- Văn bản xác nhận tình trạng hôn nhân
Hồ sơ của người được giới thiệu nhận nuôi bao gồm: (quy định tại Điều 18 Luật Nuôi con nuôi 2010)
- Giấy khai sinh
- Giấy khám sức khỏe do cơ quan y tế cấp huyện trở lên cấp
- Hai ảnh toàn thân, nhìn thẳng chụp không quá 06 tháng
Thời hạn giải quyết việc nuôi con nuôi là 30 ngày, kể từ ngày Ủy ban nhân dân cấp xã nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Theo thông tin mà bạn cung cấp, hiện tại con riêng của vợ bạn 6 tuổi. Việc thay đổi họ cho cháu thuộc phạm vi thay đổi hộ tịch theo quy định tại Điều 26 Luật Hộ tịch 2014. Do đó, theo quy định tại Điều 27 Luật Hộ tịch 2014, thông thường UBND cấp xã nơi đăng ký khai sinh cho cháu là cơ quan có thẩm quyền giải quyết vấn đề thay đổi họ của cháu trong nội dung khai sinh đã đăng ký. Theo quy định tại Điều 27 Luật Hộ tịch 2014: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người chưa đủ 14 tuổi; bổ sung hộ tịch cho công dân Việt Nam cư trú ở trong nước."
Căn cứ vào quy định trên, để thay đổi họ cho cháu, bạn đến tại UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh trước đây cho cháu để thực hiện thủ tục này theo quy định tại Điều 28 Luật Hộ tịch 2014. Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ_CP: "Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó." Như vậy, đối với trường hợp của gia đình bạn, con riêng của vợ bạn mới tuổi, mặt khác trong nội dung giấy khai sinh của cháu không có tên cha và ghi đã chết, do đó viêc thay đổi này phải có sự đồng ý của mẹ cháu (tức vợ bạn) và phải ghi rõ trong tờ khai.
Hồ sơ yêu cầu thay đổi họ trong nội dung khai sinh bao gồm:
- Tờ khai (theo mẫu).
-  Bản chính giấy khai sinh của người thay đổi họ tên.
- Các giấy tờ liên quan làm căn cứ cho việc thay đổi (Trường hợp của cháu là do mẹ cháu đã kết hôn với bạn và mong muốn con theo họ của bạn: giấy đăng ký kết hôn).
Theo quy định tại khoản 2 Điều 28 thì yêu cầu của bạn sẽ được giải quyết trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ giấy tờ trên. Công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng với bạn ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, cấp trích lục cho bạn. Trong trường hợp này, nội dung thay đổi họ cho cháu sẽ được ghi vào Giấy khai sinh đã cấp của cháu. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
Trên đây là tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật về thủ tục chuyển họ cho con theo họ cha dượng trong giấy khai sinh. Bạn nên tham khảo chi tiết Luật Hộ tịch 2014 để nắm rõ quy định này.
