Có cần yêu cầu độc lập thì mới được xem là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự?
Cho hỏi: Có cần yêu cầu độc lập thì mới được xem là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự? Câu hỏi của chị Ý (Nghệ An)
<subquestion>Có cần yêu cầu độc lập thì mới được xem là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự?</subquestion>
Căn cứ theo Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về đương sự trong vụ việc dân sự cụ thể như sau:
<ref>Đương sự trong vụ việc dân sự
1. Đương sự trong vụ án dân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Đương sự trong việc dân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm người yêu cầu giải quyết việc dân sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
2. Nguyên đơn trong vụ án dân sự là người khởi kiện, người được cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của người đó bị xâm phạm.
Cơ quan, tổ chức do Bộ luật này quy định khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu Tòa án bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước thuộc lĩnh vực mình phụ trách cũng là nguyên đơn.
3. Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc bị cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm.
4. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Tòa án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Trường hợp việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của một người nào đó mà không có ai đề nghị đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì Tòa án phải đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
...
</ref>
Theo đó, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Tòa án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Việc xác định có tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự hay không sẽ thuộc thẩm quyền của tòa án mà phụ thuộc ý chí tư cách tham gia đương sự.
Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì không bắt buộc phải có yêu cầu độc lập thì mới được xem là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự.

Có cần yêu cầu độc lập thì mới được xem là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự vắng mặt tại phiên tòa xét xử sơ thẩm có quyền kháng cáo không?</subquestion>
Đầu tiên, theo Điều 271 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về người có quyền kháng cáo như sau:
<ref>Người có quyền kháng cáo
Đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm, quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự của Tòa án cấp sơ thẩm để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm.
</ref>
Đồng thời, tại khoản 1, khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về đương sự trong vụ việc dân sự như sau:
<ref>Đương sự trong vụ việc dân sự
1. Đương sự trong vụ án dân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
...
4. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Tòa án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
...
</ref>
Theo quy định nêu trên thì người có quyền kháng cáo bản án xét xử sơ thẩm vụ án dân sự của Tòa án cấp sơ thẩm để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm bao gồm:
- Đương sự;
- Người đại diện hợp pháp của đương sự;
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện.
Mà người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là một trong những đương sự trong vụ án dân sự.
Mặt khác, pháp luật không quy định bắt buộc người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự phải có mặt tại phiên tòa sơ thẩm thì mới có quyền kháng cáo, mà ngay cả trường hợp người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự vắng mặt cũng được quyền kháng cáo.
<subquestion>Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự có quyền yêu cầu độc lập khi đáp ứng điều kiện nào?</subquestion>
Căn cứ Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định quyền yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
<ref>Quyền yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
1. Trường hợp người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không tham gia tố tụng với bên nguyên đơn hoặc với bên bị đơn thì họ có quyền yêu cầu độc lập khi có các điều kiện sau đây:
a) Việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ;
b) Yêu cầu độc lập của họ có liên quan đến vụ án đang được giải quyết;
c) Yêu cầu độc lập của họ được giải quyết trong cùng một vụ án làm cho việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền đưa ra yêu cầu độc lập trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
</ref>
Như vậy, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự có quyền yêu cầu độc lập khi đáp ứng điều kiện sau đây:
- Việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ;
- Yêu cầu độc lập của họ có liên quan đến vụ án đang được giải quyết;
- Yêu cầu độc lập của họ được giải quyết trong cùng một vụ án làm cho việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn.

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan