Quy định kỹ thuật về máy nổ mìn điện theo QCVN 01:2015/BCT như thế nào?
Tôi có thắc mắc quy định kỹ thuật về máy nổ mìn điện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2015/BCT như thế nào? (Câu hỏi của anh Nguyên - Hòa Bình)
<subquestion>Quy định kỹ thuật về máy nổ mìn điện theo QCVN 01:2015/BCT như thế nào?</subquestion>
Theo Mục 2 QCVN 01:2015/BCT, quy định kỹ thuật về máy nổ mìn điện được thực hiện như sau:
[1] Máy nổ mìn điện sử dụng trong môi trường bình thường (không có khí cháy và bụi nổ).
- Điều kiện làm việc bình thường:
+ Nhiệt độ: (0 °C ÷ +40 °C).
+ Độ ẩm tương đối không khí xung quanh không lớn hơn 95%.
+ Áp suất khí quyển: (80 kPa ÷ 110 kPa).
- Cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài không được thấp hơn cấp IP54 theo TCVN 4255: 2008 - Cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài (mã IP).
- Điện áp xung do máy nổ mìn điện tạo ra không vượt quá 3000 V.
- Kết cấu của máy phải đảm bảo chỉ hoạt động khi có chìa khóa chuyên dụng. Chìa khóa chuyên dụng có thể là chìa cơ học hoặc điện tử.
- Điện áp trên tụ điện sau khi đã phóng xung để kích nổ phải được giảm hết trong thời gian không quá 10 giây, các phần tử sử dụng để tiêu tán năng lượng của tụ điện sau khi đã phóng điện phải là phần tử không hư hỏng.
- Các kết cấu đấu nối với dây dẫn của mạng nổ phải được trang bị các kẹp nối chuyên dụng. Các bộ phận dẫn điện của thiết bị nối (các kẹp) phải được cách điện sao cho loại trừ được khả năng chúng bị ngắn mạch do có vật lạ hoặc các đầu dây nối chạm vào.
- Phải có bộ phận hiển thị chỉ báo máy sẵn sàng kích nổ sau khi tụ điện được nạp đủ năng lượng.
- Kết cấu của máy nổ mìn điện và mạch điện của nó phải phải đảm bảo khả năng tự động chặn dòng điện chạy trong mạng nổ.
- Độ lớn dòng điện của xung phóng đến mạng nổ phải đảm bảo lớn hơn 1,3 A
- Máy nổ mìn điện có thể thiết kế thêm mạch đo phụ để kiểm tra tình trạng mạng điện nổ mìn. Khi đo phải có hiển thị, dòng điện qua mạng nổ mìn điện không được lớn hơn 50 mA.
- Điện trở cách điện của thiết bị phải lớn hơn 3 MΩ.
- Tài liệu kỹ thuật của máy nổ mìn điện phải thể hiện đầy đủ các thông số kỹ thuật của máy gồm có: Điện áp sử dụng, điện trở cho phép của mạng nổ, thời gian nạp của máy, biên độ, thời gian tồn tại, năng lượng của xung phóng và các thông tin cần thiết khác.
- Máy nổ mìn phải đáp ứng các yêu cầu của Mục 2.1.
- Máy nổ mìn điện dùng trong môi trường có khí cháy và bụi nổ phải tuân thủ TCVN 7079-0: 2002 Thiết bị điện dùng trong mỏ hầm lò - Phần 0: yêu cầu chung, TCVN 7079-1: 2002 Vỏ không xuyên nổ - Dạng bảo vệ “d”; hoặc TCVN 7079-11: 2002: An toàn tia lửa - Dạng bảo vệ “i”; hoặc TCVN 7079-18: 2003 : Đổ đầy chất bao phủ - Dạng bảo vệ “m” hoặc theo các tiêu chuẩn quốc tế IEC 60079, tùy theo dạng đăng ký bảo vệ nổ của nhà sản xuất.
- Điện áp xung do máy nổ mìn điện tạo ra không vượt quá 1500 V.
- Đối với máy nổ mìn điện có thiết kế thêm mạch đo phụ để kiểm tra điện trở của mạng điện nổ mìn thì mạch đo phụ này phải có dạng bảo vệ phòng nổ: - An toàn tia lửa và dòng điện qua mạng nổ mìn điện không được lớn hơn 50 mA.
- Thời gian nạp điện kể từ khi khởi động cho đến khi bộ phận chỉ báo tụ điện đã được nạp đầy không lớn hơn 15 giây.
- Bộ phận hạn chế độ rộng xung cấp cho mạng nổ phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Nguồn cung cấp điện phải được cắt khỏi mạng nổ.
+ Thời gian tồn tại của xung 3ms ≤ t ≤ 4ms.
- Trong điều kiện phụ tải định mức, khi bộ phận hiển thị chỉ báo máy đã bắt đầu kích hoạt, độ lớn dòng điện của xung phóng đến mạng nổ phải đảm bảo không nhỏ hơn 1,3 A, năng lượng của xung phóng phải đảm bảo theo thông số đã cho trong tài liệu kỹ thuật.

Quy định kỹ thuật về máy nổ mìn điện theo QCVN 01:2015/BCT như thế nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Yêu cầu kiểm định máy nổ mìn điện ra sao?</subquestion>
Căn cứ tại tiết 3.1.1 Tiểu mục 3.1 Mục 3 QCVN 01:2015/BCT, yêu cầu kiểm định máy nổ mìn điện bao gồm:
- Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh và sử dụng máy nổ mìn điện phải thực hiện việc kiểm định chất lượng phù hợp với quy chuẩn này và thực hiện ghi nhãn theo quy định tại QCVN 01:2015/BCT.
- Việc đánh giá sự phù hợp đối với máy nổ mìn điện được thực hiện theo phương thức 7: Thử nghiệm, đánh giá lô sản phẩm hàng hóa được quy định tại mục 7, phụ lục 2, Thông tư 28/2012/TT-BKHCN.
- Quy định về chỉ định tổ chức kiểm định, tổ chức thử nghiệm
Việc chỉ định tổ chức kiểm định, tổ chức thử nghiệm đối với máy nổ mìn điện được thực hiện theo quy định tại Mục 2 Chương 2 Thông tư 48/2011/TT-BCT (Thông tư này hiện nay đã hết hiệu lực và được thay thế bởi Thông tư 36/2019/TT-BCT).
- Máy nổ mìn điện trước khi lưu thông trên thị trường phải được gắn tem kiểm định theo quy định.
<subquestion>Khi sử dụng máy nổ mìn điện phải đảm bảo an toàn như thế nào?</subquestion>
Theo quy định tại Tiểu mục 3.2 Mục 3 QCVN 01:2015/BCT, khi sử dụng máy nổ mìn điện phải đảm bảo an toàn như sau:
- Trước mỗi lần sử dụng, phải kiểm tra kỹ tình trạng kỹ thuật của máy nổ mìn như vỏ máy, ổ khóa khởi nổ, các kết cấu đấu dây, vít bắt chặt,... phải đảm bảo máy hoạt động tốt.
- Chìa khóa máy nổ mìn điện phải do người chỉ huy nổ mìn hoặc người được giao phụ trách nổ mìn giữ trong suốt thời gian từ lúc chuẩn bị nạp mìn cho đến khi khởi nổ. Cấm giao chìa khóa nổ mìn cho bất cứ người nào khác.
- Chỉ được phép nổ mìn sau khi đã kiểm tra và đo điện trở của mạng nổ đảm bảo an toàn.
- Trước khi nổ mìn trong môi trường có khí cháy và bụi nổ phải kiểm tra nồng độ khí cháy trong môi trường, đảm bảo nồng độ khí cháy nằm trong giới hạn cho phép theo quy định của quy chuẩn kỹ thuật hiện hành (với mỏ than nồng độ khí mêtan cho phép trong không khí mỏ phải nhỏ hơn 1%).
- Không được phép tháo lắp, thay thế các chi tiết của máy trong môi trường có khí cháy và bụi nổ. Chỉ được kiểm tra và thay thế nguồn pin ở khu vực an toàn (không có khí cháy và bụi nổ).
- Sau mỗi lần sử dụng, phải lau chùi, vệ sinh sạch sẽ máy nổ mìn, giao cho người có trách nhiệm kiểm tra, bảo quản tại nơi quy định.

QCVN 01:2015/BCT TCVN 7079-0: 2002 TCVN 7079-1: 2002 TCVN 7079-11: 2002 TCVN 7079-18: 2003 QCVN 01:2015/BCT QCVN 01:2015/BCT Thông tư 28/2012/TT-BKHCN Thông tư 48/2011/TT-BCT Thông tư 36/2019/TT-BCT QCVN 01:2015/BCT quy chuẩn kỹ thuật