Quỹ bù trừ là gì? Quỹ bù trừ do cơ quan nào quản lý?
Xin cho tôi hỏi: Quỹ bù trừ là quỹ như thế nào, quỹ bù trừ hiện nay đang do cơ quan nào quản lý, việc quản lý và sử dụng thực hiện như thế nào? Mong được giải đáp!
<subquestion>Quỹ bù trừ là gì? Quỹ bù trừ do cơ quan nào quản lý?</subquestion>
Căn cứ Điều 67 Luật Chứng khoán 2019 quy định về quỹ bù trừ như sau:
<ref>Quỹ bù trừ
1. Quỹ bù trừ được hình thành từ sự đóng góp của các thành viên bù trừ với mục đích bồi thường thiệt hại và hoàn tất các giao dịch chứng khoán đứng tên thành viên bù trừ trong trường hợp thành viên bù trừ hoặc nhà đầu tư mất khả năng thanh toán.
2. Quỹ bù trừ do Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam quản lý và phải được tách biệt với tài sản của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.
3. Hình thức đóng góp, mức đóng góp, phương thức quản lý và sử dụng quỹ bù trừ thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
</ref>
Như vậy, quỹ bù trừ là quỹ được hình thành từ sự đóng góp của các thành viên bù trừ với mục đích để bồi thường thiệt hại và hoàn tất các giao dịch chứng khoán đứng tên thành viên bù trừ khi các thành viên này hoặc nhà đầu tư bị mất khả năng thanh toán.
Hiện nay, theo quy định, quỹ bù trừ do Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam quản lý và phải được tách biệt với tài sản của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Quỹ bù trừ là gì? Quỹ bù trừ do cơ quan nào quản lý? (Hình từ Internet)
<subquestion>Việc quản lý và sử dụng quỹ bù trừ được quy định như thế nào?</subquestion>
Căn cứ khoản 6 Điều 38 Thông tư 119/2020/TT-BTC quy định về quản lý và sử dụng quỹ bù trừ cụ thể như sau:
- Tiền đóng góp vào quỹ bù trừ thuộc sở hữu của thành viên bù trừ và được Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam quản lý tách biệt với tài sản của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam và tách biệt với quỹ bù trừ của thị trường phái sinh.
- Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam được toàn quyền sử dụng, chuyển giao, kể cả bán các tài sản đóng góp vào quỹ bù trừ để thực hiện nghĩa vụ thanh toán, bù đắp thiệt hại phát sinh từ giao dịch chứng khoán đứng tên thành viên bù trừ;
- Đối với khoản đóng góp bằng tiền: Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng thanh toán để quản lý tiền của các thành viên bù trừ đóng góp vào quỹ bù trừ;
- Đối với khoản đóng góp bằng chứng khoán: Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam để quản lý khoán đóng góp quỹ bù trừ của thành viên bù trừ.
- Cổ tức, trái tức, lãi phát sinh và các quyền lợi phát sinh khác đối với chứng khoán đóng góp phải được hoàn trả cho thành viên bù trừ sau khi thực hiện các nghĩa vụ tài chính có liên quan;
- Lãi tiền gửi phát sinh liên quan đến khoản đóng góp quỹ bù trừ bằng tiền được phân bổ cho thành viên bù trừ phù hợp với số tiền và thời gian đóng góp của từng thành viên sau khi trừ đi chi phí quản lý cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam và các chi phí liên quan khác (nếu có);
- Tùy theo giá trị thực tế của quỹ bù trừ và tần suất, mức độ sử dụng quỹ bù trừ của thành viên bù trừ, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam được quy định mức trần sử dụng trong từng trường hợp hỗ trợ thanh toán.
- Lãi suất vay quỹ bù trừ do Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam quy định sau khi thống nhất ý kiến của thành viên bù trừ và được sự chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
<subquestion>Mức đóng góp tối thiểu vào Quỹ bù trừ trong thị trường chứng khoán phái sinh hiện nay là bao nhiêu?</subquestion>
Căn cứ khoản 2 Điều 16 Thông tư 58/2021/TT-BTC quy định về mức đóng góp tối thiểu vào Quỹ bù trừ trong thị trường chứng khoán phái sinh như sau:
<ref>Quỹ bù trừ
...
2. Mức đóng góp vào Quỹ bù trừ:
a) Mức đóng góp tối thiểu ban đầu: Giá trị là 10 tỷ đồng đối với thành viên bù trừ trực tiếp, 15 tỷ đồng đối với thành viên bù trừ chung;
b) Định kỳ hàng tháng, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam thực hiện đánh giá lại quy mô Quỹ bù trừ và xác định nghĩa vụ đóng góp Quỹ bù trừ của từng thành viên bù trừ căn cứ vào quy mô giao dịch, mức biến động giá trên thị trường, nghĩa vụ tài chính, mức độ rủi ro và các tiêu chí khác. Khoản đóng góp của từng thành viên bù trừ do định kỳ đánh giá lại đảm bảo không thấp hơn mức đóng góp tối thiểu ban đầu quy định tại điểm a khoản này.
Trường hợp số dư đóng góp Quỹ bù trừ lớn hơn nghĩa vụ phải đóng góp, thành viên bù trừ được rút phần chênh lệch; Trường hợp số dư đóng góp Quỹ bù trừ nhỏ hơn nghĩa vụ phải đóng góp, thành viên bù trừ phải đóng góp bổ sung phần chênh lệch.
...
</ref>
Như vậy, mức đóng góp tối thiểu ban đầu vào Quỹ bù trừ trong thị trường chứng khoán phái sinh đối với thành viên bù trừ trực tiếp là 10 tỷ đồng, đối với thành viên bù trừ chung là 15 tỷ đồng.
Định kỳ hàng tháng, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam sẽ thực hiện đánh giá lại quy mô Quỹ bù trừ và xác định nghĩa vụ đóng góp Quỹ bù trừ của từng thành viên bù trừ đảm bảo không thấp hơn mức đóng góp tối thiểu ban đầu.

Luật Chứng khoán 2019 Thông tư 119/2020/TT-BTC Thông tư 58/2021/TT-BTC