Doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng cho cá nhân vay khác lãi suất của ngân hàng có rủi ro gì hay không?
Tôi có thắc mắc: Doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng cho cá nhân vay khác lãi suất của ngân hàng có rủi ro gì hay không? (Câu hỏi của chị Nguyệt - Bình Dương)
<subquestion>Doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng cho cá nhân vay khác lãi suất của ngân hàng có rủi ro gì hay không?</subquestion>
Căn cứ tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về lãi suất như sau:
<ref>Lãi suất
1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.
Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.
</ref>
Bên cạnh đó, theo điểm đ khoản 1 Điều 50 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về ấn định thuế đối với người nộp thuế trong trường hợp vi phạm pháp luật về thuế như sau:
<ref>Ấn định thuế đối với người nộp thuế trong trường hợp vi phạm pháp luật về thuế
1. Người nộp thuế bị ấn định thuế khi thuộc một trong các trường hợp vi phạm pháp luật về thuế sau đây:
....
đ) Mua, bán, trao đổi và hạch toán giá trị hàng hóa, dịch vụ không theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường;
e) Mua, trao đổi hàng hóa sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn mà hàng hóa là có thật theo xác định của cơ quan có thẩm quyền và đã được kê khai doanh thu tính thuế;
....
</ref>
Thông qua các quy định trên, doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng cho cá nhân vay khác lãi suất của ngân hàng thì sẽ gặp những rủi ro như sau:
[1] Lãi suất cho vay không được cao hơn lãi suất tối đa tại Bộ luật Dân sự 2015 cụ thể là không quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.
*Mức lãi suất này do Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh căn cứ theo tình hình thực tế và đề xuất của Chính phủ.
Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
[2] Trường hợp doanh nghiệp cho cá nhân vay với mức lãi suất thoả thuận thấp hơn lãi suất ngân hàng thì có thể bị cơ quan quản lý ấn định thuế.

Doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng cho cá nhân vay khác lãi suất của ngân hàng có rủi ro gì hay không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng hiện nay là bao nhiêu?</subquestion>
Theo khoản Điều 91 Luật Các tổ chức tín dụng 2010 quy định về lãi suất, phí trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng như sau:
<ref>Lãi suất, phí trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng
...
2. Tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất, phí cấp tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật.
....
</ref>
Căn cứ theo quy định Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN sửa đổi bởi khoản 4 Điều 1 Thông tư 06/2023/TT-NHNN về lãi suất cho vay như sau:
<ref>Lãi suất cho vay
1. Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng, trừ trường hợp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quy định về lãi suất cho vay tối đa tại khoản 2 Điều này.
2. Trường hợp khách hàng được tổ chức tín dụng đánh giá là có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh, tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam nhưng không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn:
a) Phục vụ lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn theo quy định của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn;
....
</ref>
Như vậy, lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng hịện nay không được quy định cụ thể.
Theo đó, lãi suất cho vay được xác định dựa theo thoả thuận giữa khách hàng với tổ chức tín dụng theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng, trừ trường hợp
- Khách hàng được tổ chức tín dụng đánh giá là có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh, tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam nhưng không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ đối vơi một số nhu cầu vốn.
<subquestion>Có các loại phí nào trong hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng?</subquestion>
Theo Điều 14 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về việc thu các loại phí liên quan đến hoạt động cho vay, gồm:
- Phí trả nợ trước hạn trong trường hợp khách hàng trả nợ trước hạn.
- Phí trả cho hạn mức tín dụng dự phòng.
- Phí thu xếp cho vay hợp vốn.
- Phí cam kết rút vốn kể từ thời điểm thỏa thuận cho vay có hiệu lực đến ngày giải ngân vốn vay lần đầu.
- Các loại phí khác liên quan đến hoạt động cho vay được quy định cụ thể tại văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Bộ luật Dân sự 2015 Luật Quản lý thuế 2019 Bộ luật Dân sự 2015 Luật Các tổ chức tín dụng 2010 Thông tư 39/2016/TT-NHNN Thông tư 06/2023/TT-NHNN Thông tư 39/2016/TT-NHNN hoạt động cho vay