Công cụ phương tiện phạm tội là tài sản được hình thành từ nguồn vốn tài sản chung của vợ chồng thì được xử lý như thế nào?
Cho tôi hỏi công cụ phương tiện phạm tội là tài sản được hình thành từ nguồn vốn tài sản chung của vợ chồng thì được xử lý như thế nào? (Câu hỏi của chị Trang - Ninh Bình).
<subquestion>Quy định về tài sản chung của vợ chồng như thế nào?</subquestion>
Theo quy đinh Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về tài sản chung của vợ chồng.
<ref>Tài sản chung của vợ chồng
1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.
2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.
3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.
</ref>
Theo đó, tài sản chung của vợ chồng là các loại tài sản trong thời kỳ hôn nhân bao gồm:
- Tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng.
- Thu nhập hợp pháp khác.
- Tài sản vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung.
- Tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.

Công cụ phương tiện phạm tội là tài sản được hình thành từ nguồn vốn tài sản chung của vợ chồng thì được xử lý như thế nào? (Hình từ Internet).
<subquestion>Thẩm quyền xử lý công cụ phương tiện phạm tội là tài sản chung của vợ chồng thuộc về ai?</subquestion>
Tại quy định khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về xử lý vật chứng.
<ref>Xử lý vật chứng
....
2. Vật chứng được xử lý như sau:
a) Vật chứng là công cụ, phương tiện phạm tội, vật cấm tàng trữ, lưu hành thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy;
b) Vật chứng là tiền bạc hoặc tài sản do phạm tội mà có thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước;
c) Vật chứng không có giá trị hoặc không sử dụng được thì bị tịch thu và tiêu hủy.
.......
</ref>
Căn cứ tại khoản 1 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về xử lý vật chứng.
<ref>Xử lý vật chứng
1. Việc xử lý vật chứng do Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn điều tra; do Viện kiểm sát quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn truy tố; do Chánh án Tòa án quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn chuẩn bị xét xử; do Hội đồng xét xử quyết định nếu vụ án đã đưa ra xét xử. Việc thi hành quyết định về xử lý vật chứng phải được ghi vào biên bản.
.....
</ref>
Căn cứ theo quy định trên, công cụ phương tiện phạm tội là tài sản chung của vợ chồng sẽ bị xử lý theo phương thức tịch thu, nộp ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy.
Việc xử lý công cụ phương tiện phạm tội là tài sản chung của vợ chồng sẽ do các cơ quan có thẩm quyền thực hiện cụ thể như sau:
- Trường hợp vụ án được đình chỉ ở giai đoạn điều tra thì việc xử lý công cụ phương tiện phạm tội do Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra quyết định.
- Trường hợp vụ án được đình chỉ ở giai đoạn truy tố thì việc xử lý công cụ phương tiện phạm tội do Viện kiểm sát quyết định.
- Trường hợp vụ án được đình chỉ ở giai đoạn chuẩn bị xét xử thì việc xử lý công cụ phương tiện phạm tội do Chánh án Tòa án quyết định.
- Nếu vụ án đã đưa ra xét xử thì việc xử lý công cụ phương tiện phạm tội do Hội đồng xét xử quyết định.
<subquestion>Công cụ phương tiện phạm tội là tài sản được hình thành từ nguồn vốn tài sản chung của vợ chồng thì được xử lý như thế nào?</subquestion>
Tại khoản 3 Điều 47 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm.
<ref>Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm

.....
2. Đối với vật, tiền bị người phạm tội chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép, thì không tịch thu mà trả lại cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp.
3. Vật, tiền là tài sản của người khác, nếu người này có lỗi trong việc để cho người phạm tội sử dụng vào việc thực hiện tội phạm, thì có thể bị tịch thu.
</ref>
Qua đó, trường hợp phương tiện, công cụ phạm tội được hình thành từ nguồn vốn tài sản chung của vợ chồng thì tùy từng trường hợp sẽ được xử lý như sau:
- Nếu xác định được vợ hoặc chồng có lỗi trong việc để cho người phạm tội sử dụng vào việc thực hiện tội phạm (biết rõ nhưng vẫn đồng ý hoặc cho phép) thì công cụ phương tiện phạm tội đó có thể bị tịch thu toàn bộ.
- Nếu xác định vợ hoặc chồng không có lỗi trong việc để cho người phạm tội sử dụng vào việc thực hiện tội phạm (không biết gì việc chồng hoặc vợ sử dụng tài sản chung vào việc phạm tội) thì có thể không tịch thu phần giá trị tài sản thuộc sở hữu của vợ hoặc chồng.

Luật Hôn nhân và gia đình 2014 tài sản chung Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 xử lý vật chứng công cụ phương tiện phạm tội Bộ luật Hình sự 2015