Xe công vụ là gì? Khi nào xe công vụ được ưu tiên khi tham gia giao thông?
Cho tôi hỏi xe công vụ là gì? Khi nào xe công vụ được ưu tiên khi tham gia giao thông và sử dụng xe công vụ vào mục đích cá nhân bị xử phạt như thế nào? Câu hỏi từ anh Hiếu (Lạng Sơn)
<subquestion>Xe công vụ là gì?</subquestion>
Căn cứ điểm a khoản 5 Điều 37 Thông tư 24/2023/TT-BCA quy định về biển số xe như sau:
<ref>Quy định về biển số xe
...
5. Màu sắc, sêri biển số xe của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước:
a) Biển số xe ô tô nền màu xanh, chữ và số màu trắng, sêri biển số sử dụng lần lượt một trong 11 chữ cái sau đây: A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, M cấp cho xe của các cơ quan của Đảng; Văn phòng Chủ tịch nước; Văn phòng Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp; các Ban chỉ đạo Trung ương; Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân; các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban an toàn giao thông quốc gia; Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện; tổ chức chính trị - xã hội (gồm Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam); đơn vị sự nghiệp công lập, trừ Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe công lập; Ban quản lý dự án có chức năng quản lý nhà nước;
...
</ref>
Như vậy, xe công vụ là xe có biển số xe ô tô nền màu xanh, chữ và số màu trắng, là phương tiện giao thông thuộc quyền sở hữu của các đơn vị nhà nước và phục vụ cho mục đích công cộng, hoạt động của đơn vị nhà nước.
Xe công được cấp cho các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp và Ban quản lý dự án.
Sêri biển số xe sử dụng lần lượt một trong 11 chữ cái sau đây tương ứng với từng cơ quan, đơn vị:
- A: Cơ quan của Đảng
- B: Văn phòng Chủ tịch nước
- C: Văn phòng Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội
- D: Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, các Ban chỉ đạo Trung ương
- E: Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân
- F: các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ
- G: Ủy ban an toàn giao thông quốc gia
- H: Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện
- K: tổ chức chính trị - xã hội (gồm Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam)
- L: đơn vị sự nghiệp công lập, trừ Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe công lập
- M: Ban quản lý dự án có chức năng quản lý nhà nước

Xe công vụ là gì? Khi nào xe công vụ được ưu tiên khi tham gia giao thông? (Hình từ Internet)
<subquestion>Khi nào xe công vụ được ưu tiên khi tham gia giao thông?</subquestion>
Căn cứ Điều 22 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định quyền ưu tiên của một số loại xe:
<ref>Quyền ưu tiên của một số loại xe
1. Những xe sau đây được quyền ưu tiên đi trước xe khác khi qua đường giao nhau từ bất kỳ hướng nào tới theo thứ tự:
a) Xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ;
b) Xe quân sự, xe công an đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, đoàn xe có xe cảnh sát dẫn đường;
c) Xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu;
d) Xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật;
đ) Đoàn xe tang.
2. Xe quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này khi đi làm nhiệm vụ phải có tín hiệu còi, cờ, đèn theo quy định; không bị hạn chế tốc độ; được phép đi vào đường ngược chiều, các đường khác có thể đi được, kể cả khi có tín hiệu đèn đỏ và chỉ phải tuân theo chỉ dẫn của người điều khiển giao thông.
Chính phủ quy định cụ thể tín hiệu của xe được quyền ưu tiên.
3. Khi có tín hiệu của xe được quyền ưu tiên, người tham gia giao thông phải nhanh chóng giảm tốc độ, tránh hoặc dừng lại sát lề đường bên phải để nhường đường. Không được gây cản trở xe được quyền ưu tiên.
</ref>
Căn cứ Điều 9 Nghị định 109/2009/NĐ-CP quy định tín hiệu của xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật:
<ref>Tín hiệu của xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật
1. Xe làm nhiệm vụ cứu hộ đê có cờ hiệu “HỘ ĐÊ” cắm ở đầu xe phía bên trái người lái.
2. Xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật thực hiện như sau:
a. Xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh có biển hiệu riêng.
b. Xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật có cờ hiệu “TÌNH TRẠNG KHẨN CẤP” cắm ở đầu xe phía bên trái người lái.
</ref>
Như vậy, xe công vụ được ưu tiên khi tham gia giao thông trong trường hợp xe công đang đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp hoặc đoàn xe có xe cảnh sát dẫn đường.
Xe công vụ được ưu tiên khi tham gia giao thông cụ thể như sau:
- Không bị hạn chế tốc độ;
- Được phép đi vào đường ngược chiều, các đường khác có thể đi được, kể cả khi có tín hiệu đèn đỏ và chỉ phải tuân theo chỉ dẫn của người điều khiển giao thông.
Lưu ý: Xe công vụ đi làm nhiệm vụ phải có tín hiệu còi, cờ, đèn. Cờ hiệu “TÌNH TRẠNG KHẨN CẤP” cắm ở đầu xe phía bên trái người lái.
<subquestion>Hành vi sử dụng xe công vụ vào mục đích cá nhân sẽ bị xử phạt như thế nào?</subquestion>
Tại khoản 2 Điều 8 Nghị định 63/2019/NĐ-CP quy định hành vi vi phạm hành chính đối với các quy định về giao, sử dụng tài sản công, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công:
<ref>Hành vi vi phạm hành chính đối với các quy định về giao, sử dụng tài sản công, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công
...
2. Phạt tiền đối với hành vi giao, sử dụng tài sản công không đúng mục đích (sử dụng tài sản công không đúng với mục đích, công năng sử dụng của tài sản được đầu tư, trang bị, mua sắm; sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp làm nhà ở hoặc sử dụng vào mục đích cá nhân; sử dụng xe ô tô đưa đón từ nơi ở đến nơi làm việc đối với chức danh không có tiêu chuẩn; sử dụng xe ô tô phục vụ công tác cho các chức danh không có tiêu chuẩn sử dụng xe mà không được cấp có thẩm quyền phê duyệt; giao, sử dụng xe ô tô vào mục đích cá nhân; sử dụng máy móc, thiết bị, tài sản khác vào mục đích cá nhân) theo các mức phạt sau:
a) Từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng trong trường hợp giao, sử dụng tài sản là máy móc, thiết bị, tài sản khác (trừ trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, xe ô tô) có nguyên giá theo sổ kế toán dưới 100.000.000 đồng/01 đơn vị tài sản (sau đây gọi chung là tài sản có giá trị dưới 100.000.000 đồng);
b) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng trong trường hợp giao, sử dụng tài sản là máy móc, thiết bị, tài sản khác (trừ trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, xe ô tô) có nguyên giá theo sổ kế toán từ 100.000.000 đồng trở lên/01 đơn vị tài sản (sau đây gọi chung là tài sản có giá trị từ 100.000.000 đồng trở lên);
c) Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng trong trường hợp giao, sử dụng tài sản là trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, xe ô tô.
....
</ref>
Như vậy, người nào có hành vi sử dụng xe công vụ vào mục đích cá nhân sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Lưu ý: Mức xử phạt trên áp dụng đối với tổ chức, đối với cá nhân có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức. (quy định tại Điều 5 Nghị định 63/2019/NĐ-CP sửa đổi bởi khoản 3 Điều 4 Nghị định 102/2021/NĐ-CP)

Thông tư 24/2023/TT-BCA biển số xe biển số xe Luật Giao thông đường bộ 2008 Nghị định 109/2009/NĐ-CP Nghị định 63/2019/NĐ-CP Nghị định 63/2019/NĐ-CP Nghị định 102/2021/NĐ-CP