Tội cưỡng dâm và tội hiếp dâm có những điểm khác biệt nào?
Cho tôi hỏi tội hiếp dâm và tội cưỡng dâm theo Bộ luật Hình sự 2015 khác nhau như thế nào? Hành vi nào bị coi là phạm tội hiếp dâm, tội cưỡng dâm? Mong được giải đáp thắc mắc!
<subquestion>Hành vi nào bị coi là phạm tội hiếp dâm?</subquestion>
Căn cứ khoản 1 Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 23 Điều 1 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định tội hiếp dâm:
<ref>Tội hiếp dâm
1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
...
</ref>
Theo quy định trên, hiếp dâm là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân.

Phân biệt tội hiếp dâm và tội cưỡng dâm theo Bộ luật Hình sự 2015? (Hình từ Internet)
<subquestion>Hành vi nào bị coi là phạm tội cưỡng dâm?</subquestion>
Căn cứ Điều 143 Bộ luật Hình sự 2015 quy định tội cưỡng dâm:
<ref>Tội cưỡng dâm
1. Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
...
</ref>
Như vậy, người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự tội cưỡng dâm.
<subquestion>Tội cưỡng dâm và tội hiếp dâm có những điểm khác biệt nào?</subquestion>
Căn cứ pháp lý: Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 23 Điều 1 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017; Điều 143 Bộ luật Hình sự 2015; Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP
(1) Điểm giống nhau giữa tội hiếp dâm và tội cưỡng dâm như sau:
- Mặt chủ quan: Cả 2 tội đều là người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý.
- Chủ thể: Người phạm tội là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có đủ điều kiện về độ tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự.
- Khách thể: Người phạm tội xâm phạm đến quyền con người nói chung và nhân phẩm, danh dự, tính mạng, sức khỏe của nạn nhân nói riêng.
(2) Điểm khác nhau giữa tội hiếp dâm và tội cưỡng dâm như sau:

Tội Hiếp dâm
Tội Cưỡng dâm
Đối tượng
Nạn nhân là bất kì ai
Nạn nhân là người từ đủ 16 tuổi trở lên đang lệ thuộc người phạm tội hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách.
Người lệ thuộc có thể lệ thuộc về vật chất hoặc lệ thuộc về tinh thần, công việc, giáo dục, tín ngưỡng.
Trường hợp người lệ thuộc từ 13 tuổi đến 16 tuổi thì phạm tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.
Trường hợp nạn nhân dưới 13 tuổi thì phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Tình trạng nạn nhân

- Người bị hại không thể chống cự được (ví dụ: người bị hại bị tai nạn, bị ngất, bị trói, bị khuyết tật... dẫn đến không thể chống cự được)
- Người bị hại bị hạn chế hoặc bị mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi (ví dụ: người bị hại bị say rượu, bia, thuốc ngủ, thuốc gây mê, ma túy, thuốc an thần, thuốc kích thích, các chất kích thích khác, bị bệnh tâm thần hoặc bị bệnh khác... dẫn đến hạn chế hoặc mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi).
Người bị hạn đang trong tình trạng quẫn bách vẫn có khả năng nhận thức và tự vệ nhưng miễn cưỡng giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục.

Hành vi
- Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực;
- Lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân. Cụ thể, tình trạng này có thể có sẵn ở nạn nhân (nạn nhân bị bệnh động kinh, bệnh tâm thần), hoặc do các nguyên nhân khách quan khác (nạn nhân bị say xỉn, bị bất tỉnh, bị ốm đau bệnh tật mà sức khoẻ yếu...)...
- Dùng thủ đoạn khác là bao gồm các thủ đoạn như đầu độc nạn nhân; cho nạn nhân uống thuốc ngủ, thuốc gây mê, uống rượu, bia hoặc các chất kích thích mạnh khác làm nạn nhân lâm vào tình trạng mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi để giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác;
- Dùng thủ đoạn khác có thể là hứa hẹn cho tốt nghiệp, cho đi học, đi thi đấu, đi biểu diễn ở nước ngoài để giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác.
Dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục.
Hình phạt
Phạt tù từ 02 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.
Phạm tội đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Phạt tù từ 01 năm đến 18 năm.
Cưỡng dâm người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Bộ luật Hình sự 2015 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 Tội hiếp dâm Bộ luật Hình sự 2015 Bộ luật Hình sự 2015 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 Bộ luật Hình sự 2015 Nghị quyết 06/2019/NQ-HĐTP Tội Hiếp dâm