Nghề thủ công truyền thống có phải là đối tượng của di sản văn hóa phi vật thể không? Tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể bao gồm những gì?
Nghề thủ công có phải di sản văn hóa phi vật thể không? Những tiêu chí để lựa chọn là gì? Phổ biến sai lệch nội dung di sản văn hóa phi vật thể có được không? Mong giải đáp.
<subquestion>Di sản văn hóa phi vật thể là gì? Nghề thủ công truyền thống có phải là đối tượng của di sản văn hóa phi vật thể không?</subquestion>
Căn cư tại khoản 1 Điều 4 Luật Di sản văn hóa 2001 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Luật Di sản văn hóa sửa đổi 2009 có quy định về di sản văn hóa phi vật thể như sau:
<ref>Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác.
...
</ref>
Và tại điểm e khoản 1 Điều 2 Nghị định 98/2010/NĐ-CP có quy định về nghề thủ công truyền thống như sau:
<ref>Di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể
1. Di sản văn hóa phi vật thể bao gồm:
a) Tiếng nói, chữ viết;
b) Ngữ văn dân gian;
c) Nghệ thuật trình diễn dân gian;
d) Tập quán xã hội và tín ngưỡng;
đ) Lễ hội truyền thống;
e) Nghề thủ công truyền thống;
d) Tri thức dân gian.
...
</ref>
Theo đó, di sản văn hóa phi vật thể là:
- Sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan
- Có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng
- Không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác.
Trong đó, nghề thủ công truyền thống là di sản văn hóa phi vật thể.

Nghề thủ công truyền thống có phải là đối tượng của di sản văn hóa phi vật thể không? Tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể bao gồm những gì? (Hình từ Internet)
<subquestion>Tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia bao gồm những gì?</subquestion>
Căn cứ tại Điều 5 Nghị định 98/2010/NĐ-CP có quy định về tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như sau:
<ref>Tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
1. Có tính đại diện, thể hiện bản sắc của cộng đồng, địa phương.
2. Phản ánh sự đa dạng văn hóa và sự sáng tạo của con người, được kế tục qua nhiều thế hệ.
3. Có khả năng phục hồi và tồn tại lâu dài.
4. Được cộng đồng đồng thuận, tự nguyện đề cử và cam kết bảo vệ.
</ref>
Theo đó, tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là:
- Có tính đại diện, thể hiện bản sắc của cộng đồng, địa phương.
- Phản ánh sự đa dạng văn hóa và sự sáng tạo của con người, được kế tục qua nhiều thế hệ.
- Có khả năng phục hồi và tồn tại lâu dài.
- Được cộng đồng đồng thuận, tự nguyện đề cử và cam kết bảo vệ.
<subquestion>Những hành vi nào được xem là gây nguy cơ hủy hoại hoặc làm giảm giá trị di sản văn hóa phi vật thể?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 98/2010/NĐ-CP có quy định về những hành vi gây nguy cơ hủy hoại hoặc làm giảm giá trị di sản văn hóa phi vật thể như sau:
<ref>Những hành vi vi phạm làm sai lệch hoặc hủy hoại di sản văn hóa
...
2. Những hành vi gây nguy cơ hủy hoại hoặc làm giảm giá trị di sản văn hóa phi vật thể:
a) Phổ biến và thực hành sai lệch nội dung di sản văn hóa phi vật thể;
b) Tùy tiện đưa những yếu tố mới không phù hợp làm giảm giá trị di sản văn hóa phi vật thể;
c) Lợi dụng việc tuyên truyền, phổ biến, trình diễn, truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể để trục lợi và thực hiện các hành vi khác trái pháp luật.
...
</ref>
Vậy, những hành vi gây nguy cơ hủy hoại hoặc làm giảm giá trị di sản văn hóa phi vật thể là:
- Phổ biến và thực hành sai lệch nội dung di sản văn hóa phi vật thể;
- Tùy tiện đưa những yếu tố mới không phù hợp làm giảm giá trị di sản văn hóa phi vật thể;
- Lợi dụng việc tuyên truyền, phổ biến, trình diễn, truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể để trục lợi và thực hiện các hành vi khác trái pháp luật.

Luật Di sản văn hóa 2001 Luật Di sản văn hóa sửa đổi 2009 Nghị định 98/2010/NĐ-CP Nghị định 98/2010/NĐ-CP Nghị định 98/2010/NĐ-CP