Có hòa giải trước khởi kiện khi công ty không trả trợ cấp thôi việc cho người lao động không?
Chào anh/chị, tôi và công ty cũ đã kết thúc hợp đồng lao động cách đây 2 tháng như công ty vẫn chưa trả trợ cấp thôi việc cho tôi, nay tôi muốn khởi kiện để đòi lại khoản tiền này vì hiện tôi chuẩn bị về quê sinh sông. Tôi nghe nói với vụ án dân sự thường phải hòa giải trước khi đưa ra khởi kiện. Vậy anh/chị cho tôi hỏi trường hợp tôi muốn đòi tiền trợ cấp thôi việc như vậy có cần trải qua thủ tục hòa giải trước khi khỏi kiện không? Nếu tôi khởi kiện có được miễn tạm ứng án phí không?
Mong anh/chị tư vấn!
<subquestion>Công ty không trả trợ cấp thôi việc cho người lao động có cần hòa giải trước khi khởi kiện không?</subquestion>
Điều 188 Bộ luật Lao động 2019 quy định về trình tự, thủ tục hòa giải tranh chấp lao động cá nhân của hòa giải viên lao động như sau:
<ref>Trình tự, thủ tục hòa giải tranh chấp lao động cá nhân của hòa giải viên lao động
1. Tranh chấp lao động cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:
a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;
c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;
d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, về bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về việc làm, về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;
đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
e) Giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.
2. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày hòa giải viên lao động nhận được yêu cầu từ bên yêu cầu giải quyết tranh chấp hoặc từ cơ quan quy định tại khoản 3 Điều 181 của Bộ luật này, hòa giải viên lao động phải kết thúc việc hòa giải.
...
Pháp luật quy định tranh chấp lao động cá nhân về trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động thuộc trường hợp không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải trước khi yêu yêu Tòa án giải quyết.
</ref>
Theo đó, khi bạn muốn giải quyết tranh chấp liên quan đến trợ cấp thôi việc bạn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết mà không cần phải tiến hành hòa giải.

Có hòa giải trước khởi kiện khi công ty không trả trợ cấp thôi việc cho người lao động không? (Hình từ internet)
<subquestion>Người lao động khởi kiện đòi trợ cấp thôi việc có được miễn tạm ứng án phí không?</subquestion>
Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí như sau:
<ref>Miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ phí Tòa án
1. Những trường hợp sau đây được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí:
a) Người lao động khởi kiện đòi tiền lương, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, tiền bồi thường về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; giải quyết những vấn đề bồi thường thiệt hại hoặc vì bị sa thải, chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật;
b) Người yêu cầu cấp dưỡng, xin xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự;
c) Người khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính trong việc áp dụng hoặc thi hành biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn;
d) Người yêu cầu bồi thường về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín;
đ) Trẻ em; cá nhân thuộc hộ nghèo, cận nghèo; người cao tuổi; người khuyết tật; người có công với cách mạng; đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; thân nhân liệt sĩ được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ.
2. Những trường hợp quy định tại điểm đ khoản 1 Điều này được miễn các khoản tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ phí Tòa án quy định tại khoản 1 Điều 4 của Nghị quyết này.
3. Trường hợp các đương sự thỏa thuận một bên chịu toàn bộ án phí hoặc một phần số tiền án phí phải nộp mà bên chịu toàn bộ án phí hoặc một phần số tiền án phí phải nộp thuộc trường hợp được miễn nộp tiền án phí thì Tòa án chỉ xem xét miễn án phí đối với phần mà người thuộc trường hợp được miễn phải chịu theo quy định, của Nghị quyết này. Phần án phí, lệ phí Tòa án mà người đó nhận nộp thay người khác thì không được miễn nộp.
Người lao động khởi kiện đòi trợ cấp thôi việc thuộc trường hợp được miễn tiền tạm ứng án phí.
</ref>
Do đó, khi bạn khởi kiện đòi tiền trợ cấp thôi việc từ công ty bạn sẽ được miễn tiền tạm ứng án phí.
<subquestion>Khi nào công ty phải hoàn tất việc trả trợ cấp thôi việc cho người lao động?</subquestion>
Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 quy định về trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động như sau:
<ref>Trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động
1. Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên, trừ trường hợp sau đây có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày:
a) Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động;
b) Người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế;
c) Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
d) Do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm.
2. Tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động được ưu tiên thanh toán trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản.
3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:
a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;
b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả.
</ref>
Theo quy định nói trên, công ty (người sử dụng lao động) có trách nhiệm thanh toán tiền trợ cấp thôi việc cho người lao động trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, trong một số trường hợp đặc biệt mà thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày theo quy định nói trên.

Điều 188 Bộ luật Lao động 2019 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019