Người tiêu dùng mua phải hàng giả, trách nhiệm bồi thường thuộc về ai?
Tôi mua phải hàng giả kém chất lượng thì tôi nên yêu cầu người sản xuất hay người bán hàng bồi thường thiệt hại? - Chị Hạnh (Khánh Hòa)
<subquestion>Người tiêu dùng mua phải hàng giả kém chất lượng có được yêu cầu bồi thường không?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 6 Điều 8 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 quy định về quyền của người tiêu dùng như sau:
<ref>Quyền của người tiêu dùng
...
6. Yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hóa, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công dụng, giá cả hoặc nội dung khác mà tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đã công bố, niêm yết, quảng cáo hoặc cam kết.
...
</ref>
Đồng thời tại Điều 608 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về việc bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi của người tiêu dùng như sau:
<ref>Bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi của người tiêu dùng
Cá nhân, pháp nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ mà gây thiệt hại cho người tiêu dùng thì phải bồi thường.
</ref>
Như vậy, người tiêu dùng hoàn toàn có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại khi mua phải hàng giả kém chất lượng.

Người tiêu dùng mua phải hàng giả, trách nhiệm bồi thường thuộc về ai? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người tiêu dùng mua phải hàng giả, trách nhiệm bồi thường thuộc về ai?</subquestion>
Căn cứ theo Điều 61 Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa 2007 quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:
<ref>Trách nhiệm bồi thường thiệt hại
1. Người sản xuất, người nhập khẩu phải bồi thường thiệt hại cho người bán hàng hoặc người tiêu dùng khi hàng hóa gây thiệt hại do lỗi của người sản xuất, người nhập khẩu không bảo đảm chất lượng hàng hóa, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 62 của Luật này. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo thoả thuận giữa các bên có liên quan hoặc theo quyết định của toà án hoặc trọng tài.
2. Người bán hàng phải bồi thường thiệt hại cho người mua, người tiêu dùng trong trường hợp thiệt hại phát sinh do lỗi của người bán hàng không bảo đảm chất lượng hàng hóa, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 62 của Luật này. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo thoả thuận giữa các bên có liên quan hoặc theo quyết định của toà án hoặc trọng tài.
</ref>
Như vậy, khi người tiêu dùng mua phải hàng giả kém chất lượng thì việc bồi thường thiệt hại sẽ dựa trên căn cứ lỗi thuộc về ai, có 02 đối tượng có trách nhiệm trong việc đảm bảo chất lượng hàng hóa, cụ thể là:
- Người sản xuất, người nhập khẩu
- Người bán hàng
<subquestion>Những trường hợp nào thì người tiêu dùng không được bồi thường thiệt hại?</subquestion>
Căn cứ tại Điều 62 Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa 2007 quy định về các trường hợp không phải bồi thường thiệt hại như sau:
<ref>Các trường hợp không phải bồi thường thiệt hại
1. Người sản xuất, người nhập khẩu không phải bồi thường trong các trường hợp sau đây:
a) Người bán hàng bán hàng hóa đã hết hạn sử dụng; người tiêu dùng sử dụng hàng hóa đã hết hạn sử dụng;
b) Đã hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện;
c) Đã thông báo thu hồi hàng hóa có khuyết tật đến người bán hàng, người sử dụng trước thời điểm hàng hóa gây thiệt hại;
d) Sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật do tuân thủ quy định bắt buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
đ) Trình độ khoa học, công nghệ của thế giới chưa đủ để phát hiện khả năng gây mất an toàn của sản phẩm tính đến thời điểm hàng hóa gây thiệt hại;
e) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người bán hàng;
g) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người mua, người tiêu dùng.
2. Người bán hàng không phải bồi thường cho người mua, người tiêu dùng trong các trường hợp sau đây:
a) Người tiêu dùng sử dụng hàng hóa đã hết hạn sử dụng;
b) Đã hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện;
c) Đã thông báo hàng hóa có khuyết tật đến người mua, người tiêu dùng nhưng người mua, người tiêu dùng vẫn mua, sử dụng hàng hóa đó;
d) Hàng hóa có khuyết tật do người sản xuất, người nhập khẩu tuân thủ quy định bắt buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
đ) Trình độ khoa học, công nghệ của thế giới chưa đủ để phát hiện khả năng gây mất an toàn của hàng hóa tính đến thời điểm hàng hóa gây thiệt hại;
e) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người mua, người tiêu dùng.
</ref>
Như vậy khi thuộc các trường hợp sau thì người tiêu dùng sẽ không được bồi thường:
- Người sản xuất, người nhập khẩu sẽ không bồi thường khi:
+ Người tiêu dùng dùng hàng hóa hết hạn không phải do lỗi của người sản xuất, người nhập khẩu;
+ Hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện;
+ Thời điểm hàng hóa gây thiệt hại xảy ra sau khi có thông báo thu hồi hàng hóa;
+ Hàng hóa có khuyết tật vì lý do hợp pháp;
+ Khả năng gây nguy hiểm của hàng hóa vượt ngoài khả năng đánh giá của khoa học kỹ thuật hiện có trên thế giới;
+ Thiệt hại phát sinh do lỗi của người bán hàng hoặc người tiêu dùng
- Người bán hàng sẽ không bồi thường khi:
+ Người tiêu dùng sử dụng hàng hóa đã hết hạn sử dụng nhưng lỗi về hạn sử dụng không phải do người bán hàng;
+ Hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện;
+ Người mua vẫn chọn sử dụng hàng hóa có khuyết tật sau khi được thông báo;
+ Hàng hóa có khuyết tật vì lý do hợp pháp;
+ Khả năng gây nguy hiểm của hàng hóa vượt ngoài khả năng đánh giá của khoa học kỹ thuật hiện có trên thế giới;
+ Thiệt hại phát sinh do lỗi của của người mua, người tiêu dùng.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 Bộ luật Dân sự 2015 Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa 2007 bồi thường thiệt hại Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa 2007