Ai có quyền tự mình yêu cầu giám định? Quyền tự yêu cầu giám định có được thực hiện sau khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm không?
Tôi có yêu cầu cơ quan trưng cầu giám định nhưng không được chấp nhận. Cho hỏi tôi có quyền tự mình yêu cầu giám định không và quyền tự yêu cầu giám định được thực hiện khi nào?
<subquestion>Ai có quyền tự mình yêu cầu giám định?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 3 Điều 2 Luật Giám định tư pháp 2012 được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020 có quy định về người yêu cầu giám định tư pháp như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
...
3. Người yêu cầu giám định là người có quyền tự mình yêu cầu giám định sau khi đã đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trưng cầu giám định mà không được chấp nhận. Người có quyền tự mình yêu cầu giám định bao gồm đương sự trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ, trừ trường hợp việc yêu cầu giám định liên quan đến việc xác định trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo.
...
</ref>
Như vậy, người yêu cầu giám định là người có quyền tự mình yêu cầu giám định sau khi đã đề nghị người, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trưng cầu giám định mà không được chấp nhận.
Người có quyền tự mình yêu cầu giám định bao gồm:
- Đương sự trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính,
- Nguyên đơn dân sự
- Bị đơn dân sự
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ, trừ trường hợp việc yêu cầu giám định liên quan đến việc xác định trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo.

Ai có quyền tự mình yêu cầu giám định? Quyền tự yêu cầu giám định có được thực hiện sau khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Quyền tự yêu cầu giám định có được thực hiện sau khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm không?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 4 Điều 22 Luật Giám định tư pháp 2012 có quy định về quyền, nghĩa vụ của người yêu cầu giám định tư pháp như sau:
<ref>Quyền, nghĩa vụ của người yêu cầu giám định tư pháp
...
4. Người yêu cầu giám định chỉ được thực hiện quyền tự yêu cầu giám định trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.
</ref>
Như vậy, người yêu cầu giám định chỉ được thực hiện quyền tự yêu cầu giám định trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.
<subquestion>Quyền, nghĩa vụ của người yêu cầu giám định tư pháp được quy định như thế nào?</subquestion>
Căn cứ tại khoản 2, khoản 3 Điều 22 Luật Giám định tư pháp 2012 được sửa đổi bổ sung bởi điểm b khoản 12 Điều 1 Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020 có quy định về quyền, nghĩa vụ của người yêu cầu giám định tư pháp như sau:
<ref>Quyền, nghĩa vụ của người yêu cầu giám định tư pháp
...
2. Người yêu cầu giám định có quyền:
a) Yêu cầu cá nhân, tổ chức thực hiện giám định tư pháp trả kết luận giám định đúng thời hạn đã thỏa thuận và theo nội dung đã yêu cầu;
b) Yêu cầu cá nhân, tổ chức đã thực hiện giám định tư pháp giải thích kết luận giám định;
c) Đề nghị Toà án triệu tập người giám định tư pháp đã thực hiện giám định tham gia phiên tòa để giải thích, trình bày về kết luận giám định;
d) Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trưng cầu giám định lại; yêu cầu giám định bổ sung theo quy định tại khoản 1 Điều 29 của Luật này.
3. Người yêu cầu giám định tư pháp có nghĩa vụ:
a) Cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến đối tượng giám định theo yêu cầu của người giám định tư pháp và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, tài liệu do mình cung cấp;
b) Nộp tạm ứng chi phí giám định tư pháp khi yêu cầu giám định; thanh toán kịp thời, đầy đủ chi phí giám định cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám định khi nhận kết luận giám định.
...
</ref>
Như vậy, người yêu cầu giám định có quyền:
- Yêu cầu cá nhân, tổ chức thực hiện giám định tư pháp trả kết luận giám định đúng thời hạn đã thỏa thuận và theo nội dung đã yêu cầu;
- Yêu cầu cá nhân, tổ chức đã thực hiện giám định tư pháp giải thích kết luận giám định;
- Đề nghị Toà án triệu tập người giám định tư pháp đã thực hiện giám định tham gia phiên tòa để giải thích, trình bày về kết luận giám định;
- Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trưng cầu giám định lại; yêu cầu giám định bổ sung.
Người yêu cầu giám định tư pháp có nghĩa vụ:
- Cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến đối tượng giám định theo yêu cầu của người giám định tư pháp
- Chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, tài liệu do mình cung cấp;
- Nộp tạm ứng chi phí giám định tư pháp khi yêu cầu giám định;
- Thanh toán kịp thời, đầy đủ chi phí giám định cho cá nhân, tổ chức thực hiện giám định khi nhận kết luận giám định.

Luật Giám định tư pháp 2012 Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020 vụ án hình sự trách nhiệm hình sự Luật Giám định tư pháp 2012 vụ án ra xét xử sơ thẩm Luật Giám định tư pháp 2012 Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020