Người lao động có được thanh toán bảo hiểm y tế khi người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm y tế không?
Cho anh hỏi người lao động có được thanh toán bảo hiểm y tế khi người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm y tế không? Câu hỏi của anh Phước (Lâm Đồng)
<subquestion>Người lao động có được thanh toán bảo hiểm y tế khi người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm y tế không?</subquestion>
Tại Điều 49 Luật Bảo hiểm y tế 2008 được sửa đổi bởi khoản 28 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014 có quy định về xử lý vi phạm như sau:
<ref>Xử lý vi phạm
1. Người có hành vi vi phạm quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan đến bảo hiểm y tế thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
2. Cơ quan, tổ chức có hành vi vi phạm quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan đến bảo hiểm y tế thì bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
3. Cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế mà không đóng hoặc đóng không đầy đủ theo quy định của pháp luật thì sẽ bị xử lý như sau:
a) Phải đóng đủ số tiền chưa đóng và nộp số tiền lãi bằng hai lần mức lãi suất liên ngân hàng tính trên số tiền, thời gian chậm đóng; nếu không thực hiện thì theo yêu cầu của người có thẩm quyền, ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước có trách nhiệm trích tiền từ tài khoản tiền gửi của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế để nộp số tiền chưa đóng, chậm đóng và lãi của số tiền này vào tài khoản của quỹ bảo hiểm y tế;
b) Phải hoàn trả toàn bộ chi phí cho người lao động trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng bảo hiểm y tế mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ bảo hiểm y tế.
</ref>
Như vậy, trong trường hợp người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm y tế cho người lao động dẫn tới người lao động không được cấp thẻ bảo hiểm y tế thì người lao động sẽ không được khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Tuy nhiên, người sử dụng lao động sẽ phải hoàn trả toàn bộ chi phí cho người lao động trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng bảo hiểm y tế mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ bảo hiểm y tế.

Người lao động có được thanh toán bảo hiểm y tế khi người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm y tế không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm y tế cho người lao động thì bị phạt bao nhiêu tiền?</subquestion>
Tại khoản 2 Điều 80 Nghị định 117/2020/NĐ-CP có quy định về xử phạt vi phạm hành chính hành vi phạm quy định về đóng bảo hiểm y tế như sau:
<ref>Vi phạm quy định về đóng bảo hiểm y tế
1. Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi không đóng bảo hiểm y tế của đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế.
2. Phạt tiền đối với hành vi không đóng bảo hiểm y tế cho toàn bộ số người lao động bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế của người sử dụng lao động, đóng bảo hiểm y tế không đủ số người bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế của người sử dụng lao động, chậm đóng bảo hiểm y tế, trốn đóng bảo hiểm y tế theo một trong các mức sau đây:
a) Từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng, khi vi phạm dưới 10 người lao động;
b) Từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, khi vi phạm từ 10 đến dưới 50 người lao động;
c) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, khi vi phạm từ 50 đến dưới 100 người lao động;
d) Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, khi vi phạm từ 100 đến dưới 500 người lao động;
đ) Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, khi vi phạm từ 500 đến dưới 1.000 người lao động;
e) Từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng, khi vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.
.....
</ref>
Căn cứ khoản 5 Điều 4 Nghị định 117/2020/NĐ-CP có quy định về mức phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức như sau:
<ref>Quy định về mức phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức
.....
5. Mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
....
</ref>
Như vậy, người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm y tế cho người lao động có thể bị phạt tiền lên đến 40.000.000 đồng đối với cá nhân và 80.000.000 đồng đối với tổ chức tùy vào mức độ vi phạm.
<subquestion>Người sử dụng lao động và người lao động có tranh chấp về bảo hiểm y tế thì giải quyết như thế nào?</subquestion>
Tại Điều 48 Luật Bảo hiểm y tế 2008 có quy định về tranh chấp về bảo hiểm y tế như sau:
<ref>Tranh chấp về bảo hiểm y tế
1. Tranh chấp về bảo hiểm y tế là tranh chấp liên quan đến quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm bảo hiểm y tế giữa các đối tượng sau đây:
a) Người tham gia bảo hiểm y tế theo quy định tại Điều 12 của Luật này, người đại diện của người tham gia bảo hiểm y tế;
b) Tổ chức, cá nhân đóng bảo hiểm y tế theo quy định tại khoản 1 Điều 13 của Luật này;
c) Tổ chức bảo hiểm y tế;
d) Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
2. Tranh chấp về bảo hiểm y tế được giải quyết như sau:
a) Các bên tranh chấp có trách nhiệm tự hòa giải về nội dung tranh chấp;
b) Trường hợp hòa giải không thành thì các bên tranh chấp có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.
</ref>
Như vậy, khi có tranh chấp về bảo hiểm y tế, người sử dụng lao động và người lao động tự hòa giải về nội dung tranh chấp. Nếu hòa giải không thành thì khởi kiện tại Tòa án.

Luật Bảo hiểm y tế 2008 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014 bảo hiểm y tế bảo hiểm y tế Nghị định 117/2020/NĐ-CP Nghị định 117/2020/NĐ-CP bảo hiểm y tế Luật Bảo hiểm y tế 2008