Tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, việc đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ như thế nào?
Đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam? Hủy bỏ tư cách thành viên bù trừ bắt buộc tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam trong những trường hợp nào? Trình tự, thủ tục hủy bỏ tư cách thành viên bù trừ bắt buộc tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam? Câu hỏi của chị Quyên (Hà Nội)
<subquestion>Đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam?</subquestion>
Tại Điều 8 Quy chế thành viên bù trừ chứng khoán phái sinh tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 84/QĐ-VSD năm 2022 có quy định về đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam như sau:
<ref>1. VSD ban hành quyết định đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e, g và h khoản 1 Điều 27 Thông tư 58/2021/TT-BTC.
2. VSD ban hành quyết định đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ sau khi có ý kiến chấp thuận của UBCKNN trong các trường hợp sau:
a) Thành viên bù trừ không nộp đầy đủ các khoản giá dịch vụ liên quan đến hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hết hạn nộp theo thông báo của VSD.
b) Thành viên bù trừ đã bị VSD ra quyết định khiển trách do vi phạm quy định tại điểm m khoản 1 Điều 7 Quy chế này nhưng vẫn tiếp tục không thực hiện yêu cầu của VSD theo thời hạn nêu trong quyết định khiển trách.
3. Thời gian đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ được quy định cụ thể trong quyết định đình chỉ của VSD nhưng tối đa là 90 ngày kể từ ngày VSD ra quyết định. Riêng đối với trường hợp thành viên bù trừ bị UBCKNN đình chỉ hoạt động cung cấp dịch vụ bù trừ thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh, thời gian đình chỉ thực hiện theo thời gian đình chỉ của UBCKNN.
4. Trình tự, thủ tục đình chỉ
a) Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh vi phạm theo quy định tại khoản 1 Điều này, VSD ban hành quyết định đình chỉ đối với thành viên bù trừ vi phạm.
b) Việc đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ bao gồm đình chỉ việc thực hiện giao dịch để mở vị thế mới đứng tên thành viên bù trừ trên toàn bộ tài khoản giao dịch tại thành viên bù trừ ngoại trừ việc thực hiện giao dịch đối ứng để đóng các vị thế hiện có, hoạt động thanh toán lãi lỗ vị thế hàng ngày và hoạt động thanh toán thực hiện hợp đồng đối với các vị thế hiện có. Tùy từng trường hợp, Tồng Giám đốc VSD quyết định thành viên bù trừ bị đình chỉ phải tất toán một phần hay toàn bộ vị thế tự doanh, của khách hàng.
c) Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày bị đình chỉ, thành viên bù trừ có trách nhiệm công bố thông tin, thông báo cho khách hàng và tiến hành thủ tục chuyển khoản tất toán vị thế, ký quỹ theo yêu cầu (nếu có).
d) Trình tự, thủ tục chuyển khoản tất toán vị thế, ký quỹ theo yêu cầu nêu tại điểm c khoản này thực hiện theo quy định tại Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh tại VSD.
5. VSD xem xét, quyết định khôi phục hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh cho thành viên bù trừ chỉ sau khi thành viên bù trừ đã khắc phục được toàn bộ hành vi dẫn tới bị đình chỉ hoạt động.
</ref>
Như vậy, VSD ban hành quyết định đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ sau khi có ý kiến chấp thuận của UBCKNN trong các trường hợp sau:
- Thành viên bù trừ không nộp đầy đủ các khoản giá dịch vụ liên quan đến hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hết hạn nộp theo thông báo của VSD.
- Thành viên bù trừ đã bị VSD ra quyết định khiển trách do vi phạm quy định tại điểm m khoản 1 Điều 7 Quy chế này nhưng vẫn tiếp tục không thực hiện yêu cầu của VSD theo thời hạn nêu trong quyết định khiển trách.

Tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, việc đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ như thế nào? (Hình từ Internet)
<subquestion>Trình tự, thủ tục hủy bỏ tư cách thành viên bù trừ bắt buộc tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam?</subquestion>
Tại Khoản 2 Điều 9 Quy chế thành viên bù trừ chứng khoán phái sinh tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 84/QĐ-VSD năm 2022 có quy định về trình tự, thủ tục hủy bỏ tư cách thành viên bù trừ bắt buộc tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam như sau:
- VSD có văn bản gửi thành viên bù trừ thông báo việc ngừng cung cấp dịch vụ bù trừ thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh và yêu cầu tiến hành các thủ tục hủy bỏ tư cách thành viên bù trừ bắt buộc trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày:
+ Hết thời hạn đình chỉ hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh theo quyết định đình chỉ của VSD mà thành viên bù trừ vẫn chưa khắc phục được toàn bộ hành vi dẫn tới bị đình chỉ hoạt động.
+ VSD nhận được văn bản của UBCKNN cho phép tiến hành các thủ tục chấm dứt hoạt động cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh theo quy định tại khoản 4 Điều 12 Nghị định 158/2020/NĐ-CP hoặc văn bản của UBCKNN yêu cầu thành viên bù trừ tiến hành thủ tục chấm dứt hoạt động cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh theo quy định tại khoản 2 Điều 13 Nghị định 158/2020/NĐ-CP.
+ VSD nhận được quyết định của Sở giao dịch chứng khoán về việc hủy bỏ tư cách thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh của thành viên bù trừ đó.
- Kể từ thời điểm ngừng cung cấp dịch vụ theo văn bản thông báo quy định tại khoản 2.1 Điều này, VSD chỉ thực hiện các nghiệp vụ sau cho thành viên bù trừ:
+ Bù trừ cho các giao dịch đối ứng để đóng vị thế, thanh toán lãi lỗ vị thế hàng ngày hoặc thanh toán thực hiện hợp đồng cho các vị thế hiện có trên tài khoản;
+ Chuyển khoản tất toán vị thế, ký quỹ theo yêu cầu của khách hàng từ thành viên bù trừ bị hủy bỏ tư cách sang thành viên bù trừ thay thế;
+ Thông báo, đối chiếu với thành viên bù trừ về số dư vị thế, tài sản ký quỹ trên tài khoản của từng khách hàng.
- Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo của VSD về số dư vị thế, tài sản ký quỹ trên tài khoản của từng khách hàng theo quy định tại điểm c khoản 2.2 Điều này, thành viên bù trừ có trách nhiệm phối hợp với VSD thực hiện đối chiếu và xác nhận thông tin về số dư vị thế, tài sản ký quỹ trên tài khoản của từng khách hàng. Trường hợp có sự sai lệch, thành viên bù trừ gửi văn bản thông báo đến VSD để kiểm tra, đối chiếu.
- Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày VSD có văn bản về việc ngừng cung cấp dịch vụ bù trừ thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh, thành viên bù trừ phải công bố thông tin về việc tiến hành thủ tục hủy bỏ tư cách thành viên bù trừ để làm thủ tục đóng hoặc tất toán vị thế, ký quỹ của khách hàng sang thành viên bù trừ khác và tất toán toàn bộ vị thế tự doanh của mình. Thời gian VSD thực hiện chuyển khoản tất toán vị thế, ký quỹ theo yêu cầu của khách hàng tối đa là 30 ngày kể từ ngày ngừng cung cấp dịch vụ. Hồ sơ tất toán tài khoản theo yêu cầu khách hàng được quy định tại Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh tại VSD.
- Sau thời hạn quy định tại khoản 2.4 Điều này, đối với vị thế, tài sản ký quỹ của các khách hàng chưa tất toán, thành viên bù trừ có trách nhiệm thỏa thuận, xác lập thành viên bù trừ thay thế và thông báo cho VSD. Trường hợp thành viên không xác lập được thành viên bù trừ thay thế, VSD sẽ có văn bản chỉ định thành viên bù trừ thay thế để tiếp nhận vị thế, tài sản ký quỹ của các khách hàng. Thành viên bù trừ có trách nhiệm thông báo cho khách hàng về thành viên bù trừ thay thế.
- Các công việc tiếp theo, VSD và thành viên bù trừ thực hiện theo quy định tại các khoản 8, 9, 10, 11, 12 Điều 4 Quy chế này.

Quyết định 84/QĐ-VSD năm 2022 Quyết định 84/QĐ-VSD năm 2022