Khi kiểm tra hành chính, cảnh sát giao thông mặc thường phục được không?
Tôi có đọc báo về một vụ người lái xe kiện cảnh sát giao thông vì cho rằng người cảnh sát giao thông mặc thường phục khi kiểm tra hành chính là không đúng. Người điều khiển này đang lưu thông trên đường thì một cán bộ mặc thường phục, tay đeo băng đỏ ghi chữ “CAHN 141” yêu cầu dừng xe và kiểm tra hành chính. Người này dùng điện thoại để ghi hình quá trình kiểm soát, vị cán bộ đề nghị ông tắt máy. Người này không đồng ý với việc CSGT mặc thường phục khi kiểm tra nên đã gửi đơn khiếu nại đến Phòng CSGT Công an. Cho tôi hỏi là người tài xế này có đúng không, CSGT được mặc thường phục khi kiểm tra hành chính không? Xin cảm ơn!
<subquestion>Cảnh sát giao thông công tác mặc thường phục khi kiểm tra hành chính được không?</subquestion>
Căn cứ khoản 1 Điều 11 Thông tư 65/2020/TT-BCA có quy định về trang phục của Cảnh sát giao thông như sau:
<ref>Trang phục; phương tiện giao thông; phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và vũ khí, công cụ hỗ trợ của lực lượng Cảnh sát giao thông
a) Cảnh sát giao thông khi tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm sử dụng trang phục Cảnh sát, đeo số hiệu Công an nhân dân theo quy định của Bộ Công an. Khi kiểm soát vào buổi tối, ban đêm hoặc ban ngày trong điều kiện thời tiết sương mù, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn phải mặc áo phản quang;
b) Trường hợp kiểm soát thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, được bố trí một bộ phận Cảnh sát giao thông mặc thường phục để vận hành, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, giám sát tình hình trật tự, an toàn giao thông, phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ và hành vi vi phạm pháp luật khác. Khi phát hiện vi phạm phải thông báo ngay cho bộ phận tuần tra, kiểm soát công khai để tiến hành kiểm soát, xử lý theo quy định của pháp luật;
Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ thuộc Cục Cảnh sát giao thông (sau đây viết gọn là Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ), Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Trưởng Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là Trưởng Công an cấp huyện) trở lên quyết định việc mặc trang phục Cảnh sát hoặc thường phục khi sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và phải ghi rõ trong kế hoạch tuần tra, kiểm soát.
</ref>
Như vậy, Cảnh sát giao thông có thể mặc thường phục khi làm nhiệm vụ để vận hành, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, giám sát tình hình trật tự an toàn giao thông, phát hiện vi phạm. Việc mặc thường phục này phải ghi rõ trong kế hoạch tuần tra, kiểm soát.
Ngoài ra, Cảnh sát giao thông không được mặc thường phục khi xử lý vi phạm mà phải sử dụng trang phục cảnh sát, đeo số hiệu Công an nhân dân.
Theo đó, Cảnh sát giao thông có thể mặc thường phục để thực hiện kiểm tra hành chính. Và người Cảnh sát giao thông này có đeo số hiệu Công an nhân dân khi kiểm tra và người này chỉ mới kiểm tra hành chính chưa xử lý vi phạm hành chính nên người Cảnh sát giao thông mặc thường phục kiểm tra hành chính là không sai.

Khi kiểm tra hành chính, cảnh sát giao thông mặc thường phục được không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Có được quay phim, chụp hình Cảnh sát giao thông đang kiểm tra hành chính không?</subquestion>
Theo Điều 11 Thông tư 67/2019/TT-BCA quy định về hình thức giám sát của Nhân dân đối với Cảnh sát giao thông như sau:
<ref>Hình thức giám sát của Nhân dân
1. Thông qua các thông tin công khai của Công an nhân dân và phản hồi qua các phương tiện thông tin đại chúng.
2. Thông qua các chủ thể giám sát theo quy định của pháp luật.
3. Thông qua tiếp xúc, giải quyết trực tiếp công việc với cán bộ, chiến sỹ.
4. Thông qua kết quả giải quyết các vụ việc, đơn thư, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
5. Thông qua thiết bị ghi âm, ghi hình hoặc quan sát trực tiếp nhưng phải đảm bảo các điều kiện sau:
a) Không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cán bộ, chiến sỹ khi đang thực thi nhiệm vụ;
b) Ngoài khu vực bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (đối với nơi có triển khai khu vực bảo đảm trật tự, an toàn giao thông);
c) Tuân thủ các quy định pháp luật khác có liên quan.
</ref>
Theo đó, người dân được quyền quay phim, chụp ảnh Cảnh sát giao thông nhưng không được làm ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ của họ trong khu vực cho phép và phải tuân thủ các quy định của pháp luật.
<subquestion>Các trường hợp Cảnh sát giao thông được dừng xe để kiểm tra?</subquestion>
Tại khoản 1 Điều 16 Thông tư 65/2020/TT-BCA quy định Cảnh sát giao thông thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch được dừng phương tiện giao thông để kiểm soát trong các trường hợp sau:
<ref>Dừng phương tiện giao thông để kiểm soát
1. Cảnh sát giao thông thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch được dừng phương tiện giao thông để kiểm soát trong các trường hợp sau:
a) Trực tiếp phát hiện hoặc thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phát hiện, ghi thu được các hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ và các hành vi vi phạm pháp luật khác;
b) Thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tổng kiểm soát phương tiện giao thông đường bộ, kế hoạch tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm theo chuyên đề đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;
c) Có văn bản đề nghị của Thủ trưởng, Phó thủ trưởng cơ quan điều tra; văn bản đề nghị của cơ quan chức năng liên quan về dừng phương tiện giao thông để kiểm soát phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, đấu tranh phòng chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Văn bản đề nghị phải ghi cụ thể thời gian, tuyến đường, phương tiện giao thông dừng để kiểm soát, xử lý, lực lượng tham gia phối hợp;
d) Tin báo, phản ánh, kiến nghị, tố cáo của tổ chức, cá nhân về hành vi vi phạm pháp luật của người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
</ref>
Theo quy định trên thì Cảnh sát giao thông được dừng kiểm tra xe khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ và các hành vi vi phạm pháp luật khác; thực hiện theo mệnh lệnh, kế hoạch; có văn bản đề nghị của cơ quan có thẩm quyền; tin báo, phản ánh, kiến nghị, tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật của người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Thông tư 65/2020/TT-BCA Thông tư 67/2019/TT-BCA Thông tư 65/2020/TT-BCA