Trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề có được tự ý xây dựng tường ngăn không?
Có được tự ý xây dựng tường ngăn trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề không? Cá nhân xây dựng tường ngăn trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề trái quy định bị xử phạt bao nhiêu tiền?
Chào anh chị Luật sư. Gia đình tôi và gia đình người hàng xóm đang sinh sống ở nông thôn. Gần đây, người hàng xóm đã tự ý xây dựng một bức tường ngăn trên phần ranh giới phân định về phần quyền sử dụng đất giữa nhà tôi và nhà hàng xóm đã có ranh giới phân định về phần quyền sử dụng đất của hai gia đình, thể hiện rõ trên sơ đồ thửa đất tại sổ đỏ. Vậy, xin hỏi Luật sư là có được tự ý xây dựng tường ngăn trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề không?
<subquestion>Có được tự ý xây dựng tường ngăn trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề không?</subquestion>
Tại Điều 175 Bộ luật dân sự 2015 quy định ranh giới giữa các bất động sản, cụ thể như sau:
<ref>Ranh giới giữa các bất động sản
1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ 30 năm trở lên mà không có tranh chấp.
Không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách, kể cả trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng. Mọi chủ thể có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung.
2. Người sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới của thửa đất phù hợp với quy định của pháp luật và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của người khác.
Người sử dụng đất chỉ được trồng cây và làm các việc khác trong khuôn viên đất thuộc quyền sử dụng của mình và theo ranh giới đã được xác định; nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới thì phải xén rễ, cắt, tỉa cành phần vượt quá, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
</ref>
Theo Điều 176 Bộ luật dân sự 2015 quy định mốc giới ngăn cách các bất động sản, theo đó:
<ref>Mốc giới ngăn cách các bất động sản
1. Chủ sở hữu bất động sản chỉ được dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình.
2. Các chủ sở hữu bất động sản liền kề có thể thỏa thuận với nhau về việc dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn trên ranh giới để làm mốc giới ngăn cách giữa các bất động sản; những vật mốc giới này là sở hữu chung của các chủ thể đó.
Trường hợp mốc giới ngăn cách chỉ do một bên tạo nên trên ranh giới và được chủ sở hữu bất động sản liền kề đồng ý thì mốc giới ngăn cách đó là sở hữu chung, chi phí để xây dựng do bên tạo nên chịu, trừ trường hợp có thỏa thuận khác; nếu chủ sở hữu bất động sản liền kề không đồng ý mà có lý do chính đáng thì chủ sở hữu đã dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn phải dỡ bỏ.
3. Đối với mốc giới là tường nhà chung, chủ sở hữu bất động sản liền kề không được trổ cửa sổ, lỗ thông khí hoặc đục tường để đặt kết cấu xây dựng, trừ trường hợp được chủ sở hữu bất động sản liền kề đồng ý.
Trường hợp nhà xây riêng biệt nhưng tường sát liền nhau thì chủ sở hữu cũng chỉ được đục tường, đặt kết cấu xây dựng đến giới hạn ngăn cách tường của mình.
Đối với cây là mốc giới chung, các bên đều có nghĩa vụ bảo vệ; hoa lợi thu được từ cây được chia đều, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
</ref>
Theo đó, người hàng xóm của bạn tự ý xây dựng tường ngăn trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề là hành vi trái quy định của pháp luật dân sự.

Trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề có được tự ý xây dựng tường ngăn không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Cá nhân xây dựng tường ngăn trên ranh giới giữa các bất động sản liền kề trái quy định bị xử phạt bao nhiêu tiền?</subquestion>
Căn cứ khoản 4, khoản 7 Điều 14 Nghị định 91/2019/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 1 Nghị định 04/2022/NĐ-CP quy định xử lý hành vi lấn, chiếm đất như sau:
<ref>4. Trường hợp lấn, chiếm đất phi nông nghiệp, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều này tại khu vực nông thôn thì hình thức và mức xử phạt như sau:
a) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu diện tích đất lấn, chiếm dưới 0,05 héc ta;
b) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng nếu diện tích đất lấn, chiếm từ 0,05 héc ta đến dưới 0,1 héc ta;
c) Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng nếu diện tích đất lấn, chiếm từ 0,1 héc ta đến dưới 0,5 héc ta;
d) Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng nếu diện tích đất lấn, chiếm từ 0,5 héc ta đến dưới 01 héc ta;
đ) Phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng nếu diện tích đất lấn, chiếm từ 01 héc ta trở lên.
7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm đối với các hành vi vi phạm tại các khoản 1, 2, 3, 4 và khoản 5 của Điều này và buộc trả lại đất đã lấn, chiếm; trừ trường hợp trường hợp quy định tại điểm b và điểm c khoản này;
b) Buộc đăng ký đất đai theo quy định đối với trường hợp có đủ điều kiện được công nhận quyền sử dụng đất và các trường hợp người đang sử dụng đất vi phạm được tạm thời sử dụng cho đến khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại Điều 22 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP;
c) Buộc thực hiện tiếp thủ tục giao đất, thuê đất theo quy định đối với trường hợp sử dụng đất khi chưa thực hiện xong thủ tục giao đất, thuê đất;
d) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này; số lợi bất hợp pháp được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của Nghị định này.
</ref>
Như vậy, tùy theo diện tích mà người hàng xóm bạn sử dụng diện tích xây dựng lấn, chiếm để xây dựng tường rào thì sẽ bị xử phạt tiền từ 10.000.000 đến 500.000.000 đồng. Ngoài ra, còn buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và buộc trả lại đất đã lấn, chiếm.

Bộ luật dân sự 2015 Bộ luật dân sự 2015 Nghị định 91/2019/NĐ-CP Nghị định 04/2022/NĐ-CP