Lập vi bằng để mua bán đất và những điều cần lưu ý?
Cho tôi hỏi tôi có thể lập vi bằng để mua bán đất không và cần lưu ý những gì?
Mong được giải đáp thắc mắc!
<subquestion>Thế nào là vi bằng và trường hộ nào sẽ không được lập vi bằng?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 3 Điều 2 Nghị định 08/2020/NĐ-CP giải thích về vi bằng như sau:
<ref>Giải thích từ ngữ
Trong Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
3. Vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến, lập theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo quy định của Nghị định này.
</ref>
Đồng thời tại Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP quy định về các trường hợp đồng được lập vi bằng như sau:
<ref>Các trường hợp không được lập vi bằng
1. Các trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 4 của Nghị định này.
2. Vi phạm quy định về bảo đảm an ninh, quốc phòng bao gồm: Xâm phạm mục tiêu về an ninh, quốc phòng; làm lộ bí mật nhà nước, phát tán tin tức, tài liệu, vật phẩm thuộc bí mật nhà nước; vi phạm quy định ra, vào, đi lai trong khu vực câm, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn của công trình an ninh, quốc phòng và khu quân sự; vi phạm quy định về bảo vệ bí mật, bảo vệ công trình an ninh, quốc phòng và khu quân sự.
3. Vi phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo quy định tại Điều 38 của Bộ luật Dân sự; trái đạo đức xã hội.
4. Xác nhận nội dung, việc ký tên trong hợp đồng, giao dịch mà pháp luật quy định thuộc phạm vi hoạt động công chứng, chứng thực; xác nhận tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt; xác nhận chữ ký, bản sao đúng với bản chính.
5. Ghi nhận sự kiện, hành vi để chuyển quyền sử dụng, quyền sở hữu đất đai, tài sản không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.
6. Ghi nhận sự kiện, hành vi để thực hiện các giao dịch trái pháp luật của người yêu cầu lập vi bằng.
7. Ghi nhận sự kiện, hành vi của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân đang thi hành công vụ.
8. Ghi nhận sự kiện, hành vi không do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến.
9. Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
</ref>
Theo đó, lập vi bằng là việc Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến và ghi nhận bằng văn bản sự kiện, hành vi có thật theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức, trừ các trường hợp sau:
(1) Thừa phát lại nhận làm những việc liên quan đến quyền, lợi ích của bản thân và những người thân thích của mình;
(2) Vi phạm quy định về bảo đảm an ninh, quốc phòng;
(3) Vi phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; trái đạo đức xã hội;
(4) Xác nhận nội dung, việc ký tên trong hợp đồng, giao dịch mà pháp luật quy định thuộc phạm vi hoạt động công chứng, chứng thực;
(5) Xác nhận tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt;
(6) Xác nhận chữ ký, bản sao đúng với bản chính;
(7) Ghi nhận sự kiện, hành vi để chuyển quyền sử dụng, quyền sở hữu đất đai, tài sản không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu;
(8) Ghi nhận sự kiện, hành vi không do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến;
(9) Các trường hợp khác.

Lập vi bằng để mua bán đất và những điều cần lưu ý? (Hình từ Internet)
<subquestion>Vi bằng có thể thay thế cho hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không?</subquestion>
Căn cứ theo khoản 4, 5 Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP quy định về các trường hợp đồng được lập vi bằng như sau:
<ref>Các trường hợp không được lập vi bằng
...
4. Xác nhận nội dung, việc ký tên trong hợp đồng, giao dịch mà pháp luật quy định thuộc phạm vi hoạt động công chứng, chứng thực; xác nhận tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt; xác nhận chữ ký, bản sao đúng với bản chính.
5. Ghi nhận sự kiện, hành vi để chuyển quyền sử dụng, quyền sở hữu đất đai, tài sản không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.
...
</ref>
Theo đó, vi bằng không thể thay thế cho hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng, chứng thực.
Ngoài ra, cũng không được lập vi bằng để ghi nhận việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu bất động sản.
<subquestion>Thủ tục lập vi bằng được thực hiện như thế nào?</subquestion>
Căn cứ theo Điều 39 Nghị định 08/2020/NĐ-CP quy định về thủ tục lập vi bằng như sau:
<ref>Thủ tục lập vi bằng
1. Thừa phát lại phải trực tiếp chứng kiến, lập vi bằng và chịu trách nhiệm trước người yêu cầu và trước pháp luật về vi bằng do mình lập. Việc ghi nhận sự kiện, hành vi trong vi bằng phải khách quan, trung thực. Trong trường hợp cần thiết, Thừa phát lại có quyền mời người làm chứng chứng kiến việc lập vi bằng.
Người yêu cầu phải cung cấp đầy đủ, chính xác các thông tin, tài liệu liên quan đến việc lập vi bằng (nếu có) và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của các thông tin, tài liệu cung cấp.
Khi lập vi bằng, Thừa phát lại phải giải thích rõ cho người yêu cầu về giá trị pháp lý của vi bằng. Người yêu cầu phải ký hoặc điểm chỉ vào vi bằng.
2. Vi bằng phải được Thừa phát lại ký vào từng trang, đóng dấu Văn phòng Thừa phát lại và ghi vào sổ vi bằng được lập theo mẫu do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định.
3. Vi bằng phải được gửi cho người yêu cầu và được lưu trữ tại Văn phòng Thừa phát lại theo quy định của pháp luật về lưu trữ như đối với văn bản công chứng.
4. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày kết thúc việc lập vi bằng, Văn phòng Thừa phát lại phải gửi vi bằng, tài liệu chứng minh (nếu có) đến Sở Tư pháp nơi Văn phòng Thừa phát lại đặt trụ sở để vào sổ đăng ký. Trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được vi bằng, Sở Tư pháp phải vào sổ đăng ký vi bằng.
Sở Tư pháp xây dựng cơ sở dữ liệu về vi bằng; thực hiện đăng ký và quản lý cơ sở dữ liệu về vi bằng theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp.
</ref>
Theo đó, thủ tục lập vi bằng sẽ được thực hiện như sau:
Bước 1: Người có nhu cầu lập vi bằng đến văn phòng Thừa phát lại để yêu cầu lập vi bằng;
Bước 2: Người có nhu cầu lập vi bằng và Trưởng văn phòng Thừa phát lại thỏa thuận về việc lập vi bằng;
Bước 3: Tiến hành lập vi bằng;
Bước 4: Thừa phát lại ký vào từng trang, đóng dấu Văn phòng Thừa phát lại và ghi vào sổ vi bằng;
Bước 5: Vi bằng được gửi cho người yêu cầu và được lưu trữ tại Văn phòng Thừa phát lại

Nghị định 08/2020/NĐ-CP Nghị định 08/2020/NĐ-CP lập vi bằng Nghị định 08/2020/NĐ-CP Nghị định 08/2020/NĐ-CP