Người nước ngoài lao động tại Việt Nam có đóng đoàn phí cho Công đoàn không?
Cho tôi hỏi người nước ngoài lao động tại Việt Nam có đóng đoàn phí cho Công đoàn không? Quyền và trách nhiệm của Công đoàn như thế nào? Bạn Thảo - Hà Nội.
<subquestion>Công đoàn là gì?</subquestion>
Căn cứ tại Điều 1 Luật Công đoàn 2012 quy định về công đoàn như sau:
<ref>Công đoàn
Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
</ref>
Như vậy, công đoàn là;
- Tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam;
- Công đoàn đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động;
- Công đoàn cũng tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước; tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; Tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Người nước ngoài lao động tại Việt Nam có đóng đoàn phí cho Công đoàn không? (Hình từ Internet)
<subquestion>Người nước ngoài lao động tại Việt Nam có được gia nhập tổ chức Công đoàn Việt Nam?</subquestion>
Căn cứ vào tiết a Tiểu mục 3.2 Mục 3 Hướng dẫn 03/HD-TLĐ năm 2020 quy định về đối tượng không kết nạp vào tổ chức Công đoàn như sau:
<ref>Đối tượng và điều kiện gia nhập Công đoàn Việt Nam theo Điều 1 Điều lệ Công đoàn Việt Nam
...
3.2 Đối tượng không kết nạp vào tổ chức Công đoàn Việt Nam
a. Người nước ngoài lao động tại Việt Nam;
b. Người lao động làm công tác quản lý trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, bao gồm: Chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, chủ tịch hội đồng thành viên, thành viên hội đồng thành viên, chủ tịch công ty, chủ tịch hội đồng quản trị, thành viên hội đồng quản trị, giám đốc hoặc tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác có thẩm quyền nhân danh công ty ký kết giao dịch của công ty theo quy định tại điều lệ công ty;
c. Hiệu trưởng, viện trưởng; phó hiệu trưởng, phó viện trưởng được ủy quyền quản lý đơn vị hoặc ký hợp đồng lao động trong đơn vị sự nghiệp ngoài khu vực nhà nước.
d. Xã viên trong các hợp tác xã nông nghiệp;
đ. Người đang trong thời gian chấp hành các hình phạt tù theo quyết định của tòa án.
</ref>
Theo quy định trên thì đối tượng không kết nạp vào tổ chức Công đoàn Việt Nam bao gồm người nước ngoài lao động tại Việt Nam. Như vậy, người nước ngoài lao động tại Việt Nam không được gia nhập tổ chức Công đoàn Việt Nam.
<subquestion>Người nước ngoài lao động tại Việt Nam có đóng đoàn phí cho Công đoàn không?</subquestion>
Căn cứ Điều 26 Luật Công đoàn 2012 quy định về tài chính công đoàn như sau:
<ref>Tài chính công đoàn
Tài chính công đoàn gồm các nguồn thu sau đây:
1. Đoàn phí công đoàn do đoàn viên công đoàn đóng theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam;
2. Kinh phí công đoàn do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động;
3. Ngân sách nhà nước cấp hỗ trợ;
4. Nguồn thu khác từ hoạt động văn hóa, thể thao, hoạt động kinh tế của Công đoàn; từ đề án, dự án do Nhà nước giao; từ viện trợ, tài trợ của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài.
</ref>
Theo quy định trên thì đoàn phí là do đoàn viên công đoàn đóng theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam. Trong khi đó, người lao động nước ngoài do không được kết nạp vào công đoàn và không phải đoàn viên nên sẽ không phải đóng đoàn phí.
<subquestion>Quyền và trách nhiệm của Công đoàn như thế nào?</subquestion>
Quyền và trách nhiệm của Công đoàn được quy định Mục 1 Chương 2 Luật Công đoàn 2012, bao gồm các quyền và nghĩa vụ như sau:
- Đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động;
- Tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội;
- Trình dự án luật, pháp lệnh và kiến nghị xây dựng chính sách, pháp luật;
- Tham dự các phiên họp, cuộc họp, kỳ họp và hội nghị;
- Tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp;
- Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động;
- Phát triển đoàn viên công đoàn và công đoàn cơ sở;
- Quyền, trách nhiệm của công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở đối với người lao động ở cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chưa thành lập công đoàn cơ sở.

Luật Công đoàn 2012 Hướng dẫn 03/HD-TLĐ năm 2020 Luật Công đoàn 2012 Luật Công đoàn 2012