Di chúc thừa kế tài sản có hợp pháp hay không?
Trước khi chị gái tôi mất, có để lại di chúc cho 2 con. Về mảnh đất chị di chúc để lại là do dùng tiền hồi môn của bố mẹ tôi để mua khi mua bán chỉ có giấy viết tay đứng tên 2 vợ chồng chị tôi. Sổ đỏ vẫn đứng tên chủ cũ. Xin hỏi di chúc để lại tài sản cho 2 con của chị gái tôi có hợp pháp hay không? Trong trường hợp này người chồng có được quyền bán mảnh đất trên hay không? Mong nhận được tư vấn!
Theo những thông tin mà bạn cung cấp, chúng tôi xin được tư vấn cho bạn như sau:
Về tính hợp pháp của di chúc: Mặc dù mảnh đất chị bạn di chúc để lại là do dùngtiền hồi môn của bố mẹ bạn để mua, chỉ có giấy tờ viết tay nhưng giấy tờ viết taydo 2 vợ chồng chị bạn đứng tên. Điều đó mặc nhiên được hiểu là chị bạn đã đồng ý gộp giá trị quyền sử dụng mảnh đất trên vào khối tài sản chung của hai vợ chồng. Do đó, việc để thừa kế lại mảnh đất đó phải theo di chúc chung của vợ chồng. Điều 663 Bộ luật Dân sự quy định: Vợ, chồng có thể lập di chúc chung để định đoạt tài sản chung.
Trong trường hợp bạn hỏi, chị bạn đã tự ý làm di chúc phần tài sản chung của 2 vợ chồng mà không có sự đồng thuận từ chồng của chị bạn. Do đó, theo quy định của pháp luật về thừa kế, chị bạn chỉ được phép di chúc để lại tài sản thừa kế thuộc quyền sở hữu của mình.
Theo khoản 4 Điều 667: Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực pháp luật.
Căn cứ quy định nêu trên thì di chúc của chị bạn bị vô hiệu 1 phần, phần di chúc về tài sản của chị bạn (1/2 giá trị quyền sử dụng mảnh đất) vẫn có hiệu lực pháp luật. Và chồng chị bạn không có quyền bán mảnh đất trên.
Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật về thừa kế, Điều 669 Bộ luật Dân sự quy định về những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc như sau :
Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó, trừ khi họ là những người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 642 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 643 của Bộ luật này:
1. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
2. Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.
Như vậy, căn cứ quy định trên thì anh rể bạn vẫn được hưởng phần di sản là 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật trong khối tài sản 1/2 diện tích mảnh đất của chị bạn.
Tuy nhiên, do mảnh đất này vẫn đứng tên chủ cũ, vợ chồng chị bạn chỉ có giấy tờ mua bán viết tay, nên để đảm bảo tránh tình huống bất lợi, anh rể bạn nên tiến hành các thủ tục sang tên sổ đỏ có thể đứng tên chung của anh và 2 cháu bạn, hoặc có thể tiến hành chia thừa kế và tách sổ đỏ.
