Nhiều loài động vật rừng Việt Nam không được ghi nhận, nguy cơ tuyệt chủng
Kết quả điều tra bẫy ảnh từ Hợp phần Bảo tồn Đa dạng sinh học hé lộ, nhiều loài động vật rừng quan trọng không được ghi nhận và có thể đã suy giảm do việc bẫy bắt vẫn phổ biến trên diện rộng.
Khỉ đuôi lợn được chụp từ bẫy ảnh (Ảnh: WWF). Cuộc điều tra đã thiết lập 1.176 điểm bẫy ảnh tại 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ trên địa bàn 8 tỉnh thành của Việt Nam. Kết quả thu được hơn 120.000 bức ảnh từ các loài vật trong hàng triệu tài liệu bẫy ảnh chụp được trong khoảng thời gian 2019-2023. "Chúng tôi rất vui mừng hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các ban quản lý rừng trong 2 năm qua để thực hiện một trong những cuộc điều tra cơ bản về đa dạng sinh học bằng bẫy ảnh lớn nhất từ trước đến nay trong khu vực Đông Nam Á." Ông Bradley Bessire, Phó Giám đốc Cơ quan Phát triển Kinh tế Mỹ (USAID) Việt Nam cho biết. Đáng chú ý, WWF không ghi nhận được hình ảnh từ các loài động vật ăn thịt lớn và động vật ăn cỏ như hổ; báo gấm; sói lửa và sao la, cho thấy tình trạng đáng báo động. Đây là một trong số ít loài thú lớn được phát hiện trong 50 năm qua. Bẫy ảnh chỉ ghi nhận được quần thể Voi châu Á tại 2 khu vực dự án và loài thú móng guốc lớn như bò tót tại 1 khu vực dự án. "Chúng tôi hy vọng rằng kết quả điều tra đa dạng sinh học bằng bẫy ảnh này sẽ được sử dụng để cung cấp thông tin và cải thiện việc quản lý toàn diện tại các khu bảo tồn, góp phần thúc đẩy những chính sách phù hợp ở Việt Nam", Ông Bradley Bessire chia sẻ. Loài sơn dương được chụp từ bẫy ảnh (Ảnh: WWF). Mặc dù, kết quả khảo sát cho thấy động vật hoang dã đã suy giảm nghiêm trọng ở tất cả 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ, nhưng WWF ghi nhận mức độ phong phú và số lượng loài đặc hữu tương đối cao, với 9 loài đặc hữu và 21 loài đặc hữu của dãy Trường Sơn có nguy cơ bị đe dọa cao. Các loài quý hiếm như mang lớn và gấu chó cũng được phát hiện, góp phần cung cấp một vài ghi nhận về các loài này ở Việt Nam trong 20 năm qua. Đợt điều tra thứ hai đang được tiến hành tại 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ, được so sánh với kết quả ban đầu khi dự án kết thúc vào năm 2025. Kết quả khảo sát này sẽ cho phép dự án đánh giá xu hướng đa dạng sinh học ở 21 khu vực trong thời gian thực hiện dự án. Ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm Nghiệp cho biết: "Chúng tôi mong đợi nhìn thấy kết quả điều tra vấn đề đa dạng sinh học bằng bẫy ảnh của dự án phát huy hiệu quả hơn nữa, góp phần thiết lập một hệ thống hướng dẫn bằng văn bản cho phép cơ quan quản lý nhà nước đưa ra những kiến nghị chính sách phù hợp nhằm bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học". Mặc dù có nhiều loài bị mất đi, nhưng có những dấu hiệu tích cực cho thấy việc đầu tư nhằm giảm thiểu mối đe dọa đa dạng sinh học ở một số khu vực dự án ở miền Trung Việt Nam, bao gồm cả những địa điểm được hỗ trợ trước đây bởi dự án Trường Sơn Xanh (2016-2020), đang giúp ổn định hoặc thậm chí tăng quần thể của một số loài. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết việc duy trì đầu tư đúng đắn và kịp thời vào các nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học, triển khai hoạt động của đội tuần tra tháo gỡ bẫy dựa vào cộng đồng và cùng với nỗ lực tái hoang dã ở Việt Nam. Ông Nick Cox, Giám đốc Hợp phần Bảo tồn Đa dạng Sinh học nhấn mạnh: "Lần đầu tiên chúng tôi có trong tay dữ liệu để xác nhận quần thể động vật hoang dã của Việt Nam đang bị đe dọa nghiêm trọng. Đồng thời, kết quả điều tra cũng cho thấy những tín hiệu tích cực nhờ có những chính sách phù hợp từ Chính phủ Việt Nam, chung tay cùng các tổ chức trong nước và quốc tế". Theo ông Nick Cox, bây giờ là thời điểm vàng để bắt đầu một chương trình nhân nuôi bảo tồn quốc gia nhằm tái hoang dã các khu bảo tồn, đồng thời duy trì và tăng cường các nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học, đặc biệt là giảm nạn bẫy bắt động vật.