Nhà nghỉ dưỡng 378 hiện nay tại khu đất nhà làm việc xưa kia của bác sĩ A.Yersin trên bãi biển Nha Trang (Khánh Hòa) - Ảnh: PHAN SÔNG NGÂN Ngôi nhà làm việc của bác sĩ Alexandre được xây dựng từ thời Pháp trên bãi biển Nha Trang (còn gọi là lầu ông Tư) đã bị phá dỡ từ sau năm 1975 và xây dựng Nhà nghỉ dưỡng 378 thuộc Bộ Công an, hoạt động cho đến nay. Theo thạc sĩ Hoàng Lệ Hà - ủy viên Ban thường vụ Hội Trí thức tỉnh Khánh Hòa - cách đây 20 năm, tỉnh Khánh Hòa và Bộ Công an đã có văn bản thống nhất di dời Nhà nghỉ dưỡng 378 khỏi bãi biển Nha Trang, để tỉnh xây dựng công viên và phục dựng nhà làm việc của bác sĩ A.Yersin phục vụ cộng đồng. Ông Phạm Văn Chi - nguyên phó bí thư Tỉnh ủy, nguyên chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - cũng cho biết hơn 20 năm trước tỉnh đã có chủ trương, văn bản giao đất tại Bãi Dài thuộc khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh cho Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) xây dựng, di dời Nhà nghỉ dưỡng 378 vào đó để bàn giao lại cho tỉnh khu nhà nghỉ dưỡng tại bãi biển Nha Trang. Tháng 12-2003, Bộ Công an có văn bản đề nghị tỉnh Khánh Hòa giao đất tại Bãi Dài theo thống nhất trên. Tháng 12-2004, UBND tỉnh có văn bản đồng ý giao lô đất 6ha tại Bãi Dài cho Bộ Công an xây dựng nhà nghỉ dưỡng mới. Đến tháng 6-2011, theo đề nghị từ Bộ Công an, tỉnh thống nhất giao thêm 1,6ha tiếp giáp, nâng tổng diện tích khu đất thành 7,6ha. Sau đó, Bộ Công an có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng Nhà nghỉ dưỡng 378 tại trên khu đất 7,6ha đã nêu. Lộ trình xây dựng và di dời Nhà nghỉ dưỡng 378 khỏi bãi biển Nha Trang là vào cuối năm 2015. Nhưng đến tháng 6-2015, theo Sở Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công an tiếp tục có văn bản đề nghị tỉnh "giải quyết cấp cho bộ khoảng 20ha tại khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh để xây dựng thành nơi triển khai các hoạt động nghiệp vụ, kinh tế nghiệp vụ". Ngày 8-6-2015, Khánh Hòa đồng ý giao bổ sung cho bộ 2 khu đất đã được quy hoạch xây dựng Trạm kiểm soát Biên phòng Cù Hin và Trạm cứu hộ, cứu nạn liền kề khu đất 7,6ha đã thỏa thuận trên. Theo đó, tổng diện tích tỉnh thỏa thuận giao để xây dựng lại Nhà nghỉ dưỡng 378 tại khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh là 9ha, gấp hơn 15,5 lần khu đất nhà nghỉ dưỡng tại bãi biển Nha Trang (5.787m ). Nhưng sau đó, việc nhận và giao đất theo thỏa thuận trên không được tiếp tục thực hiện. Vì vậy, đến nay Nhà nghỉ dưỡng 378 vẫn chưa thể di dời khỏi bãi biển Nha Trang. Nhà làm việc của bác sĩ A.Yersin trên bãi biển Nha Trang xưa kia, nay là vị trí Nhà nghỉ dưỡng 378 trên đường Trần Phú, TP Nha Trang - Nguồn ảnh tư liệu về A.Yersin Tháng 10-2022, UBND tỉnh Khánh Hòa có văn bản đề nghị Bộ Công an phối hợp, triển khai việc di dời Nhà nghỉ dưỡng 378 để phục vụ việc quy hoạch khu vực phía đông đường Trần Phú làm công viên phục vụ cộng đồng. Đến tháng 12-2022, Bộ Công an có văn bản đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo khẩn trương hoàn thành giải phóng mặt bằng khu đất 9ha tại khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh để "bàn giao đất "sạch" và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Bộ Công an, để bộ triển khai xây dựng Nhà nghỉ dưỡng 378 mới". Khi nhà nghỉ dưỡng mới hoàn thành, đưa vào sử dụng thì Bộ Công an sẽ di dời Nhà nghỉ dưỡng 378 tại TP Nha Trang. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Tấn Tuân, vừa qua bộ trưởng Bộ Công an đã có quyết định chuyển Nhà nghỉ dưỡng 378 từ Cục Hậu cần về trực thuộc phòng Hậu cần Công an tỉnh Khánh Hòa. Sau khi di dời Nhà nghỉ dưỡng 378, tỉnh sẽ đầu tư phục dựng lại nhà làm việc tại bãi biển Nha Trang của bác sĩ A.Yersin để làm bảo tàng mang tên ông và xây dựng công viên phục vụ cộng đồng. UBND tỉnh cũng vừa chấp thuận đề nghị giao Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì lập đề cương nhiệm vụ và dự toán lập đề án xây dựng Bảo tàng Alexandre Yersin đã nêu. Việc giải tỏa thu hồi đất tại Bắc bán đảo Cam Ranh theo các thỏa thuận trên đã được tỉnh giao UBND huyện Cam Lâm thực hiện từ năm 2014 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất việc bồi thường, thu hồi đất của dân. Theo ông Nguyễn Thanh Hà - chánh Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa - hiện nay huyện Cam Lâm và các cơ quan chức năng đang thực hiện hoàn tất thu hồi 9ha đất đã nêu để giao cho Bộ Công an. Theo kết luận của tỉnh Khánh Hòa, người dân sinh sống nhiều đời tại khu dân cư bên biển Nha Trang, giáp khu di tích lầu Bảo Đại, không còn phải lo sẽ bị “giải tỏa trắng” như nhiều thông tin trước đây.
Chủ trương phục dựng ngôi nhà của bác sĩ A.Yersin trên bãi biển Nha Trang của tỉnh Khánh Hòa đến nay đã 20 năm, được Bộ Công an thống nhất, nhưng vẫn chưa thành hiện thực.