Với 80 đại biểu Quốc hội phát biểu, tranh luận trong ngày 31/5 về tình hình kinh tế - xã hội, những vấn đề "nóng" nhận được nhiều lượt tranh luận, nhất là thực trạng cán bộ sợ sai, sợ tránh nhiệm trong thực thi công vụ. Bởi vậy, cuối phiên thảo luận chiều cùng ngày, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã được mời giải trình làm rõ nội dung này. Đề cập đến giải pháp, Bộ trưởng Nội vụ nhấn mạnh phải thay đổi để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức. "Phải thay đổi, xóa bỏ nhận thức của một số cán bộ có tư tưởng không làm thì không sai. Đây chính là dấu hiệu của tự diễn biến, cản trở nghiêm trọng sự phát triển", theo Bộ trưởng Nội vụ. Song song với đó, bà cho rằng cần đẩy mạnh rà soát, bổ sung hoàn thiện thể chế, chính sách, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền. Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà (Ảnh: Phạm Thắng). Nhiệm vụ tham mưu thể chế hóa chủ trương của Đảng về bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung cũng được bà Trà đề cập. Bộ Nội vụ đang hoàn thành dự thảo nghị định này để lấy ý kiến 63 tỉnh thành cùng các bộ ngành, chuyên gia, nhưng còn vướng về pháp lý, thẩm quyền nên phải tiếp tục báo cáo cấp có thẩm quyền. Trường hợp cần thiết, bà Trà cho biết sẽ báo cáo Quốc hội có nghị quyết thí điểm để khuyến khích, bảo vệ được cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Một giải pháp quan trọng khác được Bộ trưởng lưu ý là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; biểu dương nơi làm tốt, xử lý nghiêm cán bộ không làm tròn trách nhiệm, sợ sai. "Phải kịp thời thay thế, điều chuyển cán bộ năng lực hạn chế, nhất là cán bộ lãnh đạo không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Ban Tổ chức Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng rất kiên quyết trong việc này và vừa qua đã xử lý một số trường hợp", bà Trà cho hay. Hơn lúc nào hết, Bộ trưởng Nội vụ cho biết cả hệ thống chính trị đang cùng vào cuộc, quyết tâm công phá tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm và không dám làm trong thực thi công vụ. Bà đề nghị cơ quan kiểm tra, điều tra, truy tố, xét xử tiếp tục nghiên cứu, phân loại vụ việc vi phạm để nếu không có yếu tố vụ lợi cán nhân, không tham ô, tham nhũng thì có cơ chế khoan dung cho cán bộ, khuyến khích, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Nhắc lại bức tranh chung, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nhận định hiện tượng này không diễn ra đơn lẻ mà ở nhiều địa phương, bộ ngành Trung ương và thể hiện rõ nhất trong lĩnh vực đầu tư công, quản lý đất đai, bất động sản, mua sắm trang thiết bị khu vực công… "Tình trạng này làm chậm trễ, trì trệ hoạt động công vụ, bào mòn và làm suy giảm niềm tin của người dân, doanh nghiệp với cơ quan Nhà nước, cản trở động lực và nguồn lực phát triển", theo Bộ trưởng Trà. Nhiều nguyên nhân cũng được Bộ trưởng Nội vụ chỉ ra. Trong đó, có phần do nhận thức, ý thức trách nhiệm, năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ công chức hạn chế. Vai trò, trách nhiệm nêu gương của một số người đứng đầu chưa được phát huy nghiêm túc. Bên cạnh đó, thể chế chính sách, quản lý kinh tế - xã hội có mặt còn bất cập chồng chéo, nhiều vấn đề phát sinh nhưng chậm sửa đổi, bổ sung. Khẳng định kỷ cương đang được siết chặt, phòng chống tham nhũng được đẩy mạnh, bà Trà cho biết vừa qua, hàng loạt cán bộ công chức bị kỷ luật, khởi tố, truy tố do sai phạm nghiêm trọng. Việc này dẫn đến tâm lý một bộ phận cán bộ công chức sợ sai, sợ trách nhiệm. Dù nhìn ở góc độ nào, Bộ trưởng Nội vụ cũng cho rằng hiện tượng này vi phạm so với quy định của Đảng và Nhà nước, là biểu hiện suy thoái về chính trị nên cần nghiêm khắc phê phán. "Cùng cơ chế đấy nhưng nhiều nơi quyết tâm và làm tốt, năng động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm chứ không đổ hết lỗi cho cở chế", bà Trà nêu thực tế.
Nhấn mạnh quyết tâm công phá tâm lý sợ sai trong thực thi công vụ, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị với những vụ việc không có động cơ vụ lợi cá nhân thì khoan dung cho cán bộ.