Các chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ quân sự năm 2023 ở Hà Nội - Ảnh: NAM TRẦN Bộ Quốc phòng cho biết đã nhận được ý kiến của cử tri tỉnh Bạc Liêu liên quan đến nội dung Luật và Luật lao động (sửa đổi) còn có sự chồng chéo, chưa thống nhất với nhau. Theo ý kiến của cử tri, Luật nghĩa vụ quân sự quy định độ tuổi hết tuổi lao động là 70 tuổi, còn Luật lao động (sửa đổi) quy định độ tuổi hết tuổi lao động là 60 tuổi, dẫn đến việc thanh niên trực tiếp nuôi dưỡng cha mẹ đã hết tuổi lao động từ 60 tuổi trở lên bị gọi nhập ngũ. Theo quy định Luật nghĩa vụ quân sự vẫn gọi nhập ngũ vì cha mẹ tuy đã hết tuổi lao động nhưng vẫn còn khả năng lao động (70 tuổi). Từ đó, cử tri đề nghị nghiên cứu trình Quốc hội xem xét, điều chỉnh các luật trên cho thống nhất. Trả lời nội dung này, Bộ Quốc phòng cho hay Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015 sau khi được Quốc hội thông qua, có hiệu lực đã tạo hành lang pháp lý, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về nghĩa vụ quân sự. Sau hơn 7 năm thực hiện đã góp phần quan trọng đối với việc thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của địa phương, đơn vị. Qua sơ kết, nghiên cứu, rà soát 6 năm thực hiện Luật nghĩa vụ quân sự 2015 giai đoạn 2016-2021 của các địa phương, đơn vị, Bộ Quốc phòng và thực tiễn cho thấy đã có những khó khăn, vướng mắc. Trong đó có vấn đề tạm hoãn gọi nhập ngũ "là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động...". Luật không quy định độ tuổi hết tuổi lao động là 70 tuổi như ý kiến của cử tri. Bộ Quốc phòng cho rằng quy định trên chưa cụ thể, thiếu chi tiết, dẫn đến không thống nhất trong quá trình thực hiện xét duyệt đối tượng tạm hoãn gọi nhập ngũ ở địa phương. Bộ Quốc phòng nêu rõ sẽ tiếp thu, nghiên cứu, xem xét, chỉ đạo cơ quan chức năng rà soát, phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất Chính phủ, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội sửa đổi, bổ sung luật này. Dự kiến thực hiện theo chương trình soạn thảo luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và hoàn chỉnh hệ thống văn bản liên quan lĩnh vực nghĩa vụ quân sự, bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong triển khai thực hiện, góp phần tạo công bằng trong tuyển quân. Trước đó, cử tri tỉnh Ninh Thuận cũng phản ánh việc thời gian cấp thẻ bảo hiểm y tế cho thân nhân quân nhân nghĩa vụ quân sự còn chậm, có trường hợp đến 9 tháng sau khi quân nhân nhập ngũ thân nhân mới được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Cử tri kiến nghị Bộ Quốc phòng thực hiện tốt hơn nữa việc cấp thẻ bảo hiểm y tế cho thân nhân quân nhân nghĩa vụ quân sự, đồng thời, nghiên cứu việc phân quyền cấp thẻ bảo hiểm y tế cho cơ quan quân sự cấp tỉnh. Trả lời về việc cấp thẻ bảo hiểm y tế cho thân nhân quân nhân tại ngũ, Bộ Quốc phòng cho hay trong 15 ngày kể từ ngày nhận quân, đơn vị quản lý trực tiếp hướng dẫn quân nhân kê khai đầy đủ thông tin của thân nhân, nộp cho đơn vị quản lý. Đơn vị quản lý có trách nhiệm lập danh sách thân nhân đủ điều kiện tham gia bảo hiểm y tế, đề nghị đến Bảo hiểm xã hội Bộ Quốc phòng để cấp thẻ. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Bảo hiểm xã hội Bộ Quốc phòng thực hiện in, chuyển thẻ bảo hiểm y tế về cho đơn vị, để đơn vị chuyển cho quân nhân và chuyển về cho thân nhân. Quy trình, thủ tục cấp thẻ đã được hướng dẫn đến đơn vị cấp trung đoàn, tạo điều kiện thuận lợi để thân nhân được nhận thẻ kịp thời, đồng thời quản lý chặt chẽ đối tượng được cấp thẻ. Vì vậy, thủ tục hồ sơ, kê khai thông tin cấp mới thẻ với thân nhân chiến sĩ mới nhập ngũ là do trách nhiệm của đơn vị quản lý trực tiếp trong việc tổng hợp, hoàn chỉnh các thủ tục hồ sơ đề nghị cấp thẻ, chuyển thẻ đến quân nhân, thân nhân đúng thời gian quy định. Với kiến nghị của cử tri Ninh Thuận, Bộ Quốc phòng nêu rõ sẽ tiếp thu, chỉ đạo các cơ quan chức năng, đơn vị kiểm tra, rà soát, khắc phục ngay. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu đổi mới quy trình, thủ tục để việc cấp thẻ đối với thân nhân quân nhân thực hiện nghĩa vụ quân sự thuận tiện, đảm bảo kịp thời quyền lợi. Bộ Tư pháp đang xây dựng dự thảo trình Chính phủ về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024; điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023, trong đó có nghiên cứu, sửa đổi Luật nghĩa vụ quân sự 2015.
Bộ Quốc phòng cho hay luật quy định tạm hoãn gọi nghĩa vụ quân sự "là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động" nhưng chưa cụ thể, chi tiết, dẫn đến không thống nhất khi thực hiện.