Ông Nguyễn Đức Cường - chánh Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo - Ảnh: TRẦN HUỲNH Theo ông Nguyễn Đức Cường - chánh , năm 2021 thanh tra bộ này đã ra 28 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở giáo dục đại học Nhưng từ năm 2022 và đến tháng 9-2023, số quyết định xử phạt tăng lên đến 94. "Số trường hợp bị xử phạt đã tăng đột biến. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến công tác , mở ngành đào tạo, duy trì điều kiện đã được mở ngành", ông Cường cho biết. Trong năm học 2022 - 2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ yếu thanh tra việc mở ngành, các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục, công tác tuyển sinh, tổ chức quản lý đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ của trường đại học. Nhiều trường xác định chỉ tiêu tuyển sinh, tổ chức tuyển sinh các trình độ chưa đúng quy định; chưa đảm bảo chuẩn chương trình đào tạo; tổ chức quản lý đào tạo các trình độ; các phương thức đào tạo thiếu chặt chẽ, không đảm bảo khối lượng giảng dạy. Trong 3 năm thực hiện có 832 ngành được các trường đại học tự chủ mở ngành. Qua công tác thanh tra, kiểm tra Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát hiện nhiều trường chưa đủ điều kiện tự chủ nhưng vẫn tự mở ngành, tự xác định chỉ tiêu. "Qua số liệu chúng tôi xử lý có trường trong ba năm mở đến 27 ngành. Hệ quả của các trường tự chủ mở ngành nhưng không đủ điều kiện, có thể bị đóng ngành và chuyển số sinh viên đang học sang cơ sở đào tạo khác", ông Cường cho biết thêm. Theo Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, các hạn chế, sai phạm ở các trường đại học thể hiện đa dạng trên nhiều mảng hoạt động, lĩnh vực công tác. Tình trạng các trường chưa thực hiện công khai hoặc công khai không đầy đủ theo quy định, đặc biệt là thông tin về các điều kiện đảm bảo chất lượng, , tuyển sinh… còn phổ biến. Hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục còn chưa được chú trọng, nặng về hình thức, còn có những hoạt động mang tính đối phó. Một số trường còn vi phạm quy định về công tác quản lý tài chính, tài sản; mua sắm trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ đào tạo; thực hiện một số khoản thu, chi, trích lập các quỹ chưa đúng quy định; kết quả giải ngân chưa đúng tiến độ kế hoạch. Vi phạm trong việc quyết toán kinh phí đề tài; trích kinh phí quản lý đề tài chưa đúng quy định; thiết bị khoa học công nghệ có giá trị lớn nhưng không đưa vào sử dụng; đề tài nghiên cứu chưa đúng tiến độ, chưa đạt mục tiêu. Chánh thanh tra Nguyễn Đức Cường cho biết trong năm học mới, bộ sẽ tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Trong đó tập trung thanh tra công vụ, tổ chức tuyển sinh và quản lý đào tạo, mở ngành, các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục và trách nhiệm giải trình xã hội của các trường, kiểm định chất lượng giáo dục. "Chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát cơ sở giáo dục đại học có dấu hiệu vi phạm trong công tác tuyển sinh, quản lý đào tạo và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định pháp luật", ông Cường nhấn mạnh. Trường đại học Giao thông vận tải TP.HCM công bố tăng gấp đôi chỉ tiêu tuyển sinh đại học chính quy năm 2023 so với năm ngoái.
Số cơ sở giáo dục đại học bị Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo xử phạt do vi phạm trong công tác tuyển sinh, mở ngành đào tạo trong năm học vừa qua tăng đột biến.