Theo báo cáo của Cục Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ GTVT), có 8/12 dự án thành phần giai đoạn 2 đang chậm tiến độ so với kế hoạch. Các dự án cao tốc Bắc - Nam vẫn đang gặp khó vì thiếu vật liệu VIỆT HÙNG Cụ thể, đoạn Bãi Vọt - Hàm Nghi chậm 3,34%, Hàm Nghi - Vũng Áng chậm 5,83%, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn chậm 1,28%, Hoài Nhơn - Quy Nhơn chậm 3,72%, Quy Nhơn - Chí Thạnh chậm 0,16%, Chí Thạnh - Vân Phong chậm 13,59%, Cần Thơ - Hậu Giang chậm 9,33% và Hậu Giang - Cà Mau chậm 8,96%. Tính đến ngày 20.9, diện tích mặt bằng dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 đã bàn giao đạt 666,8 km trên tổng số 721,2 km đạt 92,5%. Ngoài 3 khu tái định cư đã có sẵn (Bạc Liêu, Cần Thơ, Cà Mau mỗi tỉnh có 1 khu tái định cư cho dự án Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau), các địa phương đang triển khai thi công 91/147 khu tái định cư để bố trí tái định cư cho khoảng 5.565 hộ. Đến nay, địa phương mới hoàn thành 56/147 khu. Về công tác thi công, toàn bộ các gói thầu của 12 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 đã huy động 5.583 máy móc thiết bị các loại, 12.871 nhân sự thi công, 349 nhân sự tư vấn giám sát và tổ chức 561 mũi thi công. Dự án mới hoàn thành và đang thi công khoảng 410 km trên 638 km đường công vụ, đạt 64,3%. Trong đó, có 2 đoạn có khối lượng hoàn thành thấp hơn 50% (Hoài Nhơn - Quy Nhơn và Cần Thơ - Hậu Giang). Đáng chú ý, sản lượng thực hiện của các dự án khoảng 10.177 trên 95.937 tỉ đồng, đạt 10,6% hợp đồng, chậm 2,05% so với kế hoạch. Trong đó, 4/12 dự án thành phần đáp ứng kế hoạch gồm Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Vân Phong - Nha Trang. Về nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng ảnh hưởng tới quá trình thi công khi các địa phương chưa thực hiện chuyển đổi rừng với các diện tích tăng thêm, hoặc sai khác vị trí. Công tác triển khai xây dựng các khu tái định cư chậm so với tiến độ đề ra; chưa di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật phức tạp (nhất là hệ thống điện cao thế). Về nguồn vật liệu, các nhà thầu gặp khó khăn trong việc thỏa thuận với một số các chủ sở hữu đất khu vực mỏ về chi phí chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất... Ngoài ra, công suất các mỏ cát đang khai thác trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh (đoạn Bãi Vọt - Hàm Nghi) chưa đáp ứng đủ cho nhu cầu xử lý nền đất yếu. Các nhà thầu phải chủ động làm việc với các cơ quan của địa phương để hoàn thiện thủ tục khai thác các mỏ cấp mới, đáp ứng tiến độ. Trong khi đó, một số dự án thành phần thừa khối lượng đất đào nền đường, phải vận chuyển đổ đi, trong khi một số dự án khác không đủ vật liệu đất đắp khi điều phối từ nền đào, nên phải khai thác đất tại các mỏ về để đắp. Để gỡ khó tiến độ, Bộ GTVT đã đề nghị UBND các tỉnh đẩy nhanh tiến độ công tác giải phóng mặt bằng; yêu cầu các ban quản lý dự án, nhà thầu tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương để kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư... Bộ GTVT cũng giao các ban quản lý dự án, nhà thầu phối hợp với các địa phương sớm hoàn thiện các thủ tục xác nhận bản đăng ký khối lượng khai thác 3 mỏ cát, 18 mỏ đất đã trình nhưng chưa được xác nhận trong nửa đầu tháng 10.2023. Thỏa thuận với chủ sở hữu mỏ để có thể khai thác 6 mỏ cát, 21 mỏ đất đã được xác nhận bản đăng ký khối lượng để sớm có thể khai thác các mỏ. Đồng thời, khảo sát, đưa thêm các mỏ mở mới vào hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ dự án (nếu có nhu cầu) và hoàn thành thủ tục với các mỏ còn lại chậm nhất trong tháng 10.2023.
Nhiều dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 (giai đoạn 2) đang bị chậm tiến độ, nếu không sớm được giải quyết nút thắt về giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu.