Ông Trần Quốc Phương - Ảnh: GIA HÂN Sáng 17-7, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố các luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 5, trong đó có Luật Đấu thầu sửa đổi, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2024. Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, luật đã dành một chương riêng để quy định về đấu thầu trong lĩnh vực nhằm giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu thầu, mua sắm. Trong đó, tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở y tế công lập trong việc quyết định mua sắm thuốc, thiết bị y tế. Bao gồm giao cho các cơ sở tự quyết định việc mua thuốc ngoài danh mục thuốc chi trả của bảo hiểm y tế, mua vắc xin để tiêm chủng theo hình thức dịch vụ. Cho phép cơ sở y tế công lập được quyết định lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu mua sắm từ nguồn vốn vay, trừ vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước, vốn vay lại từ vốn ODA, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài. Theo ông Phương, dự thảo luật cũng tạo thuận lợi cho hoạt động mua thuốc, thiết bị y tế có tính đặc thù, phù hợp với hoạt động chuyên môn của ngành y tế. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu để mua thuốc, thiết bị y tế trong trường hợp cấp cứu người bệnh hoặc duy trì hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp cấp bách, tránh gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe người dân. Áp dụng mua sắm tập trung đối với các loại thuốc hiếm có số lượng sử dụng ít. Đồng thời cho phép hồ sơ mời thầu được nêu xuất xứ thiết bị y tế từ một nhóm quốc gia cụ thể để mua được thiết bị có chất lượng tốt. Luật cũng giải quyết vướng mắc trong hoạt động đấu thầu thuốc, thiết bị, vật tư y tế đã phát sinh trong thời gian qua. Cụ thể như bổ sung quy định nhằm giải quyết triệt để các vướng mắc trong việc mua hóa chất kèm theo yêu cầu nhà đấu thầu phải cung cấp thiết bị y tế để sử dụng hóa chất đó (mô hình máy đặt, ). Trao đổi thêm, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho hay tất cả vướng mắc trong đấu thầu y tế hiện nay đã được rà soát kỹ lưỡng, những gì sửa được trong luật đã quy định còn vướng mắc ở các văn bản thấp hơn luật, chắc chắn cơ quan chủ trì phải sớm ban hành để giải quyết. Ông Phương cũng rất kỳ vọng luật lần này sẽ giải quyết rất nhiều vướng mắc của y tế. Vấn đề máy đặt, máy mượn, ông Phương nhận định là hết sức đặc thù đối với bệnh viện, đòi hỏi cán bộ của bộ không làm trong ngành y tế mất nhiều thời gian nghiên cứu, thể chế hóa thành quy định pháp luật để đảm bảo các mục tiêu. Cụ thể, đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp máy mượn, máy đặt và người dân sử dụng dịch vụ máy mượn, máy đặt trả chi phí hợp lý nhất. Theo ông Phương, có 2 vấn đề đặt ra phải giải quyết. Đó là giá rẻ nhất chưa hẳn chất lượng tốt nhất. Mong muốn khám chữa bệnh xét nghiệm, hình ảnh phải thật sự chính xác. Cùng với đó, không phải vì giá rẻ mà vì chất lượng. Bởi nếu không đạt yêu cầu chữa bệnh mà đồng tiền bỏ ra mặc dù ít nhưng lãng phí, không hiệu quả. Đó là điều ông Phương nói luật cần hướng tới. Thêm đó, phải làm sao mô hình máy, mượn máy đặt không bị lợi dụng, lách luật, tiêu cực và đấu thầu lựa chọn nhà thầu phải minh bạch để lựa chọn máy, sinh phẩm tốt nhất, giá cả hợp lý nhất. Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh khẳng định hiện vẫn còn người bệnh tự bỏ tiền ra mua hóa chất, sinh phẩm để điều trị vì tại các cơ sở y tế còn thiếu.
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho rằng phải làm sao mô hình máy mượn, máy đặt trong y tế không bị lợi dụng, lách luật, tiêu cực.