Tổng thống Joe Biden sẽ có chuyến thăm lịch sử đến Việt Nam từ ngày 10 đến 11-9. Bên cạnh việc tìm các cơ hội để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam cũng như hợp tác phát triển lực lượng lao động, chống biến đổi khí hậu, tăng cường hòa bình, thịnh vượng và ổn định ở các nước khu vực…, một điểm nhấn đáng chú ý là hai nước sẽ tập trung hợp tác về công nghệ và sáng tạo. Sau một thời gian dài nỗ lực phát triển công nghệ, Việt Nam đến nay được đánh giá là có nguồn lực và có tài nguyên quý để cùng Mỹ phát triển kinh tế công nghệ sáng tạo. Việt Nam có thể hợp tác phát triển về công nghiệp chip bán dẫn, phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ tiên tiến khác. Lúc này là thời cơ để Việt Nam đi cùng vạch xuất phát với các nước đã phát triển mạnh về công nghệ như Mỹ. Đi cùng với nước dẫn đầu thế giới về công nghệ và sáng tạo như Mỹ vừa là bệ phóng cho Việt Nam cất cánh về kinh tế công nghệ, sáng tạo vừa nâng tâm thế, vị thế tư duy phát triển cho Việt Nam hợp tác, đi thẳng vào những vấn đề tiên phong, mang tính dẫn dắt ở các trung tâm sáng tạo công nghệ hàng đầu tại Mỹ như Silicon Valley và vùng Boston. Từ khi ChatGPT ra đời, gần đây thế giới sôi động thảo luận ở các diễn đàn lớn, các chính phủ về quản trị toàn cầu AI. Từ đó nhóm học giả, những nhà sáng tạo ở Đại học MIT, Đại học Harvard, vùng Boston và Silicon Valley đã khởi xướng cách tiếp cận mới phát triển AI giải quyết được những nguy cơ và hiểm họa mà AI với cách tiếp cận hiện tại có thể gây ra cho nhân loại. Đây là vận hội để Việt Nam có thể đi ngay cùng xây dựng nền tảng AI mới để tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn, quản lý được những nguy cơ và rủi ro mà AI gây ra cho nhân loại. Đây cũng là vận hội để các doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với Mỹ xây dựng nên những thương hiệu toàn cầu của thời đại AI và công nghệ tiên phong. Để thành công trong hợp tác phát triển công nghệ và sáng tạo với Mỹ, Chính phủ và người dân Việt Nam cần bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng phục vụ phát triển công nghiệp chip bán dẫn. Việt Nam cần tạo môi trường phát huy năng lực sáng tạo cho mọi công dân, mọi công dân được bình đẳng cơ hội và được phát huy cao nhất năng lực của mình, biết sử dụng những tiện ích công nghệ tiên tiến và Internet để sáng tạo ra sản phẩm dịch vụ mới. Đây chính là nền tảng của nền kinh tế sáng tạo mới đang hình thành: kinh tế toàn dân sáng tạo. Để thành công trong và sáng tạo, hợp tác với thế giới, trước hết Việt Nam cần cải cách hành lang pháp lý, các thủ tục hành chính chồng chéo, giẫm chân lên nhau. Đây chính là yếu tố gây khó khăn và cản trở cho phát triển kinh tế công nghệ và sáng tạo. Có thể dùng AI để chỉ ra những bất cập trong quy định, thủ tục hay những hệ thống văn bản pháp lý chồng chéo, cản trở phát triển kinh tế công nghệ, sáng tạo ở Việt Nam hiện nay, từ đó tạo môi trường thông thoáng, xã hội tôn vinh và bảo vệ những giá trị sáng tạo, những sản phẩm trí tuệ, xây dựng một xã hội mà mọi người đều có thể tư duy sáng tạo, đều có thể tạo dựng những điều mới mẻ, đi cùng những giá trị văn minh tiên tiến của nhân loại. Ngoài các nguồn lực, lợi thế của Việt Nam trong phát triển kinh tế công nghệ sáng tạo, Việt Nam cần tạo môi trường và chính sách thu hút những nhà chiến lược, những nhà sáng tạo có khả năng dẫn dắt, mở đường, đến Việt Nam cùng làm việc với nguồn nhân lực trẻ của Việt Nam. Hiện nay Việt Nam đã có hạ tầng viễn thông Internet tốt, nếu tạo ra môi trường mở, thuận lợi cho giao lưu phát triển sáng tạo với Mỹ thì sẽ thu hút được những nguồn lực sáng tạo dẫn dắt đến với Việt Nam. Ông Joe Biden không phải tổng thống Mỹ đầu tiên thăm Việt Nam, nhưng ông là tổng thống Mỹ đầu tiên tới thăm chính thức theo lời mời của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam. Chỉ riêng điều đó đã nói lên sự đặc biệt của chuyến thăm này.
Tổng thống Joe Biden sẽ có chuyến thăm lịch sử đến Việt Nam, mở ra cơ hội hợp tác Việt - Mỹ ra sao?