Bác sĩ Trần Thị Ngọc Châu (Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3) cho biết, ung thư là một loại bệnh lý có cơ chế và nguyên nhân gây bệnh khá phức tạp. Nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn, chẳng hạn như các yếu tố liên quan đến tiền sử gia đình, bệnh lý bẩm sinh và đột biến gien... Tuy vậy, có một số thói quen nhất định có thể giúp bạn hạn chế được nguy cơ ung thư. là yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư shutterstock là yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư, chẳng hạn như: ung thư phổi, vòm họng, miệng, thanh quản, thực quản, dạ dày, bàng quang, tụy, đại tràng, trực tràng, cổ tử cung… "Khói thuốc lá với hơn 7.000 độc chất hóa học, trong đó có hơn 70 chất gây ra ung thư. Đặc biệt nó không chỉ gây hại cho cơ thể người hút mà còn cho cả người hút thuốc thụ động - người không hút thuốc nhưng hít phải khói thuốc của người khác - ảnh hưởng tới của trẻ em, người già và phụ nữ", bác sĩ Châu nhấn mạnh. Ngoài ra, hút thuốc lá còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý khác như bệnh tim mạch, hô hấp, nội tiết, sinh sản, cơ xương khớp, thần kinh… Bức xạ trong ánh sáng mặt trời có thể gây ra những thay đổi cho làn da của bạn. Các tia nắng mặt trời (UVA và UVB) gây hại cho các tế bào da. Bỏng nắng và phơi nắng nhiều năm có thể dẫn đến ung thư da. Bạn nên bảo vệ mình khỏi tia UV bằng cách ở trong bóng râm. Che chắn bằng quần áo bảo hộ, mũ và kính râm khi phải ra nắng. Bôi kem chống nắng trước khi ra ngoài từ 15 đến 30 phút. Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF 30 hoặc cao hơn và thoa lại sau mỗi 2 giờ nếu bạn đi bơi, đổ mồ hôi hoặc ở ngoài nắng trong thời gian dài. Theo bác sĩ Ngọc Châu, thừa cân và béo phì sẽ tạo ra những thay đổi nội tiết tố trong cơ thể. Những thay đổi này có thể kích hoạt sự phát triển của tế bào ung thư. Thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ đối với các loại ung thư như: Ung thư vú (sau khi mãn kinh), ung thư đại trực tràng, nội mạc tử cung, tụy, thực quản, tuyến giáp, gan, thận, túi mật… Tập thể dục và duy trì trọng lượng cơ thể cân đối giúp giảm nguy cơ ung thư shutterstock Tập thể dục có lợi cho sức khỏe đối với tất cả mọi người, vì nhiều lý do. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người tập thể dục dường như có nguy cơ mắc một số bệnh ung thư thấp hơn. Tập thể dục có thể giúp bạn giảm cân. Duy trì hoạt động thể lực phù hợp có thể giúp bảo vệ bạn chống lại ung thư đại trực tràng, vú, phổi và nội mạc tử cung. Về thời lượng tập thể dục, bạn nên tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày và ít nhất 5 ngày mỗi tuần để có lợi cho sức khỏe. Lựa chọn thực phẩm tốt có thể giúp bảo vệ bạn khỏi bệnh ung thư. Bác sĩ Ngọc Châu khuyến cáo nên ăn nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật như trái cây, các loại đậu và rau xanh. - Uống nước và đồ uống ít đường. - Tránh thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, các loại fastfood. - Tránh các loại thịt đã qua chế biến như hotdog, thịt xông khói, thịt nguội. Hạn chế các loại rau củ quả muối chua. - Chọn nguồn đạm từ cá và thịt trắng. Hạn chế thịt đỏ. Ưu tiên chế biến thịt bằng cách luộc, hấp hơn là chiên, nướng. - Ưu tiên sử dụng các loại ngũ cốc nguyên hạt. - Hạn chế thực phẩm béo ngọt có hàm lượng calo cao. - Một lưu ý quan trọng hơn là bạn cần lựa chọn nguồn thực phẩm sạch và an toàn. Tránh các loại thực phẩm có dư lượng chất bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu, thuốc tăng trưởng… quá cao. Nên chọn nguồn đạm từ cá và thịt trắng shutterstock Theo Tổ chức Y tế ( ), khi sử dụng rượu bia, 95% chất cồn được chuyển hóa qua gan trở thành các hợp chất mới, dưới tác dụng của enzyme alcohol dehydrogenase, rượu được oxy hóa thành acetaldehyde, một chất làm sinh sôi các tế bào ung thư bằng cách tấn công DNA và gây ra đột biến gen. Thêm vào đó, nếu càng uống nhiều rượu, hàm lượng acetaldehyde trong nước bọt sẽ càng gia tăng, góp phần làm tổn thương DNA ở các tế bào niêm mạc miệng, vòm họng, thực quản và đường hô hấp. Uống quá nhiều rượu có thể liên quan đến các bệnh ung thư sau: Ung thư miệng, thực quản, vú, đại trực tràng, ung thư gan… Giới hạn rượu của bạn ở mức 2 ly mỗi ngày đối với nam giới và 1 ly mỗi ngày đối với phụ nữ, tức là không quá 142ml rượu vang, hoặc tương đương 341 ml bia. Khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm để phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ ung thư. Từ đó, các chuyên gia sẽ tiếp tục chỉ định sử dụng các kỹ thuật tầm soát ung thư có thể giúp phát hiện sớm ung thư. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ mang lại chuyển biến tích cực cho cơ thể, tăng khả năng chữa khỏi và giảm thiểu tử vong hoặc biến chứng nặng do ung thư. "Tầm soát sức khoẻ định kỳ là một trong những vấn đề chưa được chú trọng tại Việt Nam, đa phần người dân còn mang tâm lý e ngại vì sợ phát hiện bệnh. Tuy nhiên, việc tầm soát sức khỏe định kỳ sẽ có ích lợi trong việc kiểm soát rất nhiều bệnh lý khác ngoài ung thư. Giúp người bệnh kiểm soát tốt các nguy cơ và điều trị tích cực, duy trì một cuộc sống chất lượng và khoẻ mạnh", bác sĩ Châu khuyến cáo.
Bỏ hút thuốc lá, tập thể dục thường xuyên, bảo vệ bản thân trước tia UV, xây dựng thói quen ăn uống khoa học... là những thói quen có thể giúp bạn phòng ngừa, giảm nguy cơ ung thư.