Số lượng tinh trùng ở phái mạnh đã giảm nhanh những năm qua - Ảnh: Salon/Getty Images Bổ sung vi chất dinh dưỡng đúng có thể giúp các cặp vô sinh, đặc biệt là quý ông có số lượng bình thường nhưng tinh trùng hơi yếu, hoặc chất lượng không ổn định có thể có con mà không cần các phương pháp điều trị sâu. GS.TS Đỗ Trọng Hiếu, chuyên gia về sức khỏe sinh sản, nhấn mạnh dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đến chất lượng sinh sản. Thiếu vi chất không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ thể, khó thụ thai mà còn ảnh hưởng đến chất lượng tinh binh, làm thai nhi kém phát triển và có thể chết lưu. Chẳng hạn, thiếu vitamin A sẽ làm giảm ham muốn tình dục cho cả nam và nữ, gây chậm dậy thì, hiệu quả thụ tinh thấp, thai chết. Thiếu vitamin E làm giảm mật độ tinh trùng, gây hư hại tinh trùng. Thiếu selenium làm giảm sự vận động của tinh trùng, giảm co bóp tử cung, gây nang buồng trứng. Thiếu đồng sẽ gây chậm phát triển sinh lý, thụ tinh kém và sẩy thai. Thiếu làm tổn hại sinh tinh, chậm hoặc tổn thương phát triển sinh dục thứ yếu, giảm thụ tinh và thai nhỏ… Vì vậy, đúng hay nói cách khác là bổ sung vi chất dinh dưỡng đúng có thể làm cho tinh trùng có đủ năng lượng để vận động, đủ số lượng trong 1 đơn vị thể tích tinh dịch để thụ tinh. Do đó, áp dụng dinh dưỡng rất quan trọng với các trường hợp hiếm muộn ở giai đoạn đầu của bệnh. Dinh dưỡng đúng không chỉ đảm bảo đủ và cân bằng mà cần cung cấp những thứ cần cho quá trình sinh tinh và nâng cấp sức khỏe tinh trùng, trứng" - GS.TS Hiếu nói. Ở phụ nữ, vi chất dinh dưỡng có vai trò quan trọng để duy trì khả năng sinh sản tự nhiên. Các axit amin và các vitamin hòa tan trong nước làm tối đa hóa khả năng thụ tinh trong ống nghiệm. Các vitamin B12, B6, axit folic, B11 và vi lượng homocystein đã phát hiện thấy trong dịch noãn. Bổ sung các chất này sẽ giúp cho nữ giới thụ tinh dễ dàng hơn. Đối với nam, một số chất chống oxy hóa (antioxidants), các khoáng chất hiếm và vitamin được cho là có tác động đến sinh sản. Glutathion là chất chống oxy hóa có trong tinh dịch, có tác dụng bảo vệ tinh trùng và bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các chất chuyển hóa độc hại và gốc tự do, bằng cách ngăn cản hiện tượng peroxid hóa của lipit trên màng tế bào. Các thuốc uống antioxidant như L.glutathion, N-acytylcystein, L-carnitin, vitamin A và E, các axit béo cần thiết đã được nghiên cứu cho thấy tăng phản ứng để thụ tinh, mật độ tinh trùng cũng tăng trên những bệnh nhân ít tinh trùng. Selenium là chất khoáng quan trọng trong sinh học người và có mặt trong tinh dịch. Sự hiện diện của senium làm kích hoạt các peroxid glutathion để bảo vệ tinh binh, tăng khả năng sinh tinh và giúp tinh binh di chuyển nhanh. Nồng độ selenium cao quá hoặc thấp quá đều không có lợi cho nam. Thiếu hụt sẽ làm tinh trùng dễ bị tổn thương bởi các gốc phản ứng oxy, làm giảm chuyển động của tinh trùng trong vòi tử cung và giảm sinh tinh, thụ tinh. Bác sĩ Nguyễn Bá Hưng, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn, cho biết nam giới cho dù khỏe mạnh cũng không nên lơ là chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe nam giới mà còn làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, giảm khả năng "chuyện ấy" và cũng khó có con hơn. Muốn cải thiện tình trạng tinh trùng yếu không khó, quan trọng là phải biết vấn đề của mình và nên ăn gì để bổ sung cho cơ thể, đồng thời tránh thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống chứa chất kích thích (rượu bia, cà phê)… để cải thiện sức khỏe sinh sản hiệu quả. Quý ông cần xây dựng một chế độ ăn uống đủ chất, nhiều chất xơ hằng ngày và đặc biệt cần đủ các vi chất như: selenium, kẽm, axit folic và các vitamin. , có trong ngũ cốc, thịt đỏ, hải sản, nhất là sò, củ cải, cùi dừa, đậu nành; có trong các loại hạt, ngũ cốc, lá rau sẫm màu, hạt mì, bánh mì, gan, trứng, thịt gà, thịt vịt… có trong quả chanh, cà chua, khoai tây, củ cải, súp lơ, dâu, cải bắp, rau diếp; vitamin D 5-15mg có trong dầu gan cá, lườn cá béo, sữa. có trong dầu thực vật, hạt ngũ cốc chưa chế biến, hạt lạc, rau quả; có trong hạt ngũ cốc, lá rau thẫm màu, hạt mì và sản phẩm mì… "Vitamin A, B, C, và E có tác dụng tăng cường sản xuất số lượng tinh trùng, giúp tinh trùng được khỏe mạnh và linh hoạt, di chuyển tốt, dễ xâm nhập vào trứng và thụ thai. Đồng thời, những vitamin này còn cải thiện sức khỏe tuyến tiền liệt. Lycopene và axit folic có khả năng chống oxy hóa cao, tăng cường sức đề kháng của cơ thể cũng như góp phần cải thiện chất lượng tinh trùng ở nam giới" - bác sĩ Hưng thông tin. Những loại rau, củ, quả như bông cải xanh, rau bina, cà rốt, ớt chuông đỏ, cà chua, chuối, cam, bưởi hồng, bơ, đu đủ, dưa hấu, dâu tây, kiwi, quả hạnh, quả phỉ, hạt hướng dương, đậu phộng... rất giàu vitamin A, C, E, lycopene và axit folic rất tốt cho phái mạnh. Nam giới quá kiêng khem chất béo, có thể dẫn tới việc giảm sức mạnh đàn ông, tăng béo phì, rụng tóc, yếu xương…
Tinh trùng yếu là vấn đề khó nói ở nam giới và có thể gây ra tình trạng vô sinh nếu không được chữa trị kịp thời. Một trong những nguyên nhân khiến nam giới gặp phải trường hợp này là do chế độ dinh dưỡng không phù hợp.