Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định bổ sung Nghị định 87/2021 của Chính phủ, liên quan đến việc bổ sung quỹ tiền lương đối với đội ngũ người Việt Nam tại VNA. Dự thảo nghị định này do Bộ LĐ-TB-XH chủ trì soạn thảo. Theo Bộ LĐ-TB-XH, một thực trạng đang tồn tại là tiền lương của người Việt Nam thấp hơn nhiều so với phi công người nước ngoài, dù cùng làm việc cho VNA. Nhận định này dựa vào báo cáo của VNA được lập tháng 4 vừa qua, cho thấy quỹ tiền lương của VNA không đủ bù đắp tiền lương phi công người Việt Nam, đang phải đối mặt với tình trạng "chảy máu" . Mức lương trung bình năm 2022 của phi công người Việt Nam tại VNA là 85 triệu đồng/tháng, thấp hơn rất nhiều phi công người nước ngoài, dù cùng làm việc tại hãng T.N Cụ thể, năm 2022, tổng số lao động làm việc cho VNA là 6.028 người. Trong đó, 4.417 người do VNA trả lương từ quỹ tiền lương theo đơn giá khoán, bao gồm 829 phi công Việt Nam, 3.581 tiếp viên và lao động gián tiếp, 152 phi công nước ngoài (ký hợp đồng với đối tác cung ứng nhân lực). Tính bình quân, mức lương của tiếp viên và lao động chuyên môn là 19,5 triệu đồng/tháng, phi công Việt Nam là 85 triệu đồng/tháng. Con số này rất thấp (chỉ bằng 59%) nếu so sánh với phi công nước ngoài, khi mức lương phải chi trả cho họ là khoảng 145 triệu đồng/tháng. Bất cập trên cùng với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các hãng hàng không, nhất là thị trường dần hồi phục sau đại dịch Covid-19 khiến nhiều phi công Việt Nam rời bỏ VNA để chuyển sang các hãng khác. Từ năm 2020 đến nay, 35 phi công Việt Nam đã nghỉ, một số dự kiến thôi việc sau khi kết thúc hợp đồng. Để bù đắp số lượng phi công Việt Nam thiếu hụt, VNA phải thuê thêm phi công nước ngoài, nhưng việc sử dụng bị động và phải trả chi phí rất cao (gồm tiền lương, tiền thuê nhà, tiền bảo hiểm, tiền phí quản lý...). Từ căn cứ đã nêu, Bộ LĐ-TB-XH đề xuất hằng năm sau khi xác định quỹ tiền lương theo quy định chung và trả lương cho người lao động, nếu tiền lương của phi công người Việt Nam thấp hơn tiền lương của phi công người nước ngoài cùng làm việc cho VNA thì VNA được bổ sung nguồn tiền lương để trả cho phi công người Việt Nam. Nguồn tiền lương bổ sung tối đa được dựa vào chênh lệch giữa mức tiền lương của phi công người Việt Nam so với mức tiền lương của phi công người nước ngoài cùng làm việc cho VNA, tương ứng theo nhóm chức danh trong cùng đội bay, thời gian làm việc. Mức tiền của phi công người Việt Nam được xác định dựa trên cơ cấu (tỷ lệ phần trăm) giữa nguồn tiền lương dành để trả cho người lái máy bay so với quỹ tiền lương của người lao động. Đồng thời, khi xác định nguồn tiền lương bổ sung phải căn cứ vào khả năng đáp ứng tài chính của VNA, bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận hằng năm, đối với trường hợp lỗ thì còn phải đảm bảo không làm phát sinh thêm lỗ so với thực hiện của năm trước liền kề… Theo tính toán của Bộ LĐ-TB-XH, để tiền lương phi công người Việt Nam bằng khoảng 70% so với phi công người nước ngoài thì hằng năm cần bổ sung nguồn tiền lương khoảng 300 tỉ đồng, nếu tỷ lệ nâng lên 90% thì nguồn tiền cần bổ sung là 800 tỉ đồng. Bù lại, VNA không phải mất chi phí phụ trội từ 300 - 600 tỉ đồng/năm để thuê phi công người nước ngoài thay thế phi công người Việt Nam thiếu hụt. VNA cũng sẽ giữ chân được nguồn lực phi công người Việt Nam, góp phần ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, tăng chi phí lương cho phi công người Việt Nam và giảm chi phí thuê phi công người nước ngoài. Nếu không được bổ sung quỹ tiền lương như đề xuất, tình trạng "chảy máu" nguồn nhân lực phi công người Việt Nam sẽ tiếp tục xảy ra do thôi việc, chuyển sang các hãng khác. "Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của VNA và đe dọa nghiêm trọng đến kế hoạch phát triển đội tàu bay của VNA do phi công người Việt Nam xin chấm dứt hợp đồng chủ yếu là giáo viên, lái chính có nhiều năm kinh nghiệm", dự thảo nêu.
Tổng công ty Hàng không Việt Nam (VNA) cho biết, mức lương trung bình năm 2022 của phi công người Việt Nam là 85 triệu đồng/tháng, thấp hơn rất nhiều phi công người nước ngoài dù cùng làm việc tại hãng.