Càng đáng lo hơn với thông tin mà Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cung cấp mới đây: Hơn 16.000 trong năm 2022. Thiếu GV đã xảy ra từ nhiều năm nay, đặc biệt ở cấp mầm non, tiểu học. Năm nay là năm cả 3 cấp lớp đều thực hiện 2018 nên thiếu cả GV các môn học mới, dẫn đến khó khăn chồng khó khăn. Tình trạng này không chỉ diễn ra ở các địa phương vùng sâu, vùng xa mà ngay cả những thành phố lớn như , TP.HCM cũng đối diện. Theo Bộ GD-ĐT, cả nước hiện có hơn 1,6 triệu GV, thiếu hơn 100.000 người. Trước thực tế này, Bộ Chính trị đã duyệt cho ngành giáo dục tuyển trên 64.000 biên chế từ nay đến năm 2025, riêng năm 2022 tuyển hơn 27.000 biên chế GV. Từ Chính phủ đến Bộ GD-ĐT, ngành giáo dục địa phương, các nhà trường… đều rất nỗ lực giải “bài toán” thiếu GV, nhưng sẽ khó thực hiện được nếu không giải quyết từ vấn đề căn cơ. Theo nhiều địa phương, mặc dù Chính phủ có chủ trương cho tuyển hàng chục ngàn biên chế, Bộ GD-ĐT yêu cầu địa phương nhanh chóng triển khai nhưng thực tế không có nguồn để tuyển. Cụ thể, từ ngày 1.7.2020, khi luật Giáo dục có hiệu lực, trình độ đào tạo chuẩn của giáo viên tiểu học được nâng từ trung cấp thành cử nhân ĐH. Trong khi đó, các trường ĐH chưa đào tạo kịp nguồn nhân lực có trình độ cử nhân tiểu học, vì vậy các địa phương không có nguồn để tuyển. Một số địa phương có tỷ lệ GV cao nhưng cơ cấu không hợp lý nên dù thiếu nhiều GV ngoại ngữ, tin học lại không còn chỉ tiêu để tuyển. Nhiều tỉnh thành lại trong tình trạng thiếu nhưng không dám tuyển vì đang bị siết biên chế. Đây là một nghịch lý khi thẩm quyền giao biên chế, tuyển dụng và quản lý đội ngũ giáo dục lại thuộc UBND tỉnh và ngành nội vụ. Có nơi, đặc biệt các thành phố lớn như TP.HCM không tuyển được vì lương GV quá thấp dẫn đến tình trạng nhiều sinh viên sư phạm ngành ngoại ngữ có cơ hội việc làm thu nhập cao hơn nên rẽ hướng, không chọn nghề giáo. Triển khai chương trình giáo dục mới theo kiểu “vừa chạy vừa xếp hàng”, thiếu đồng bộ nên mặc dù đã triển khai đến năm thứ 3 mà các trường sư phạm vẫn chưa có sinh viên tốt nghiệp các môn học mới đáp ứng cho chương trình. Trong khi còn loay hoay giải quyết “bài toán” thì ngành giáo dục đang đứng trước khó khăn khác khi ngày càng nhiều GV nghỉ việc. Chỉ tính trong năm 2022, có hơn 16.000 GV nghỉ, bình quân trong 100 GV có 1 người ra khỏi ngành. Ngoài yếu tố lương thấp thì rất nhiều áp lực từ vô số những công việc ngoài chuyên môn, đổi mới giáo dục và nhìn nhận của xã hội về nghề giáo đã khiến nhiều GV không thể tiếp tục bám trụ với nghề. Thiếu GV dẫn đến việc nơi này nơi kia hàng ngàn học sinh không thể đến trường. Điều này không thể chấp nhận được nhưng đó mới chỉ là nỗi lo trước mắt. Đáng lo hơn là không có GV hoặc GV không đủ chuyên môn, năng lực để dạy theo yêu cầu của chương trình mới sẽ ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh, khiến chương trình khó lòng thực hiện như mục tiêu đề ra. Đó mới là nỗi lo thật sự của ngành giáo dục khi thực hiện chương trình mới mà thiếu thực tế.
Tình trạng thiếu giáo viên trầm trọng trong năm học mới khiến có nơi hàng ngàn học sinh phải nghỉ học, dù khó lòng chấp nhận nhưng đó là thực tế.