Hiện trú trong căn hộ một phòng ngủ cùng với con trai Arthur ở Krakow ( ), bà cụ 92 tuổi nói bà vẫn chưa thể tin Nga có thể tiến quân sang Ukraine: "Mọi chuyện lúc này thật khó hiểu, vì trước đây thì Đức là kẻ thù. Tôi không hiểu được hành động của Nga. Họ nghĩ là họ đang bảo vệ quốc gia của họ, là họ tự vệ, nhưng họ lại đến nước chúng tôi, phá hủy Kharkiv tội nghiệp, họ cần điều đó để làm gì? Chẳng còn gì ở đây nữa" Ông nội của bà từng là giáo sĩ Do thái giáo chính ở Cha bà là nhà văn và từng xuất bản sách cho nhiều tác giả nổi tiếng ở Ukraine. Vào tháng 7.1941, khi Đức xâm chiếm , bà Rudzitskaya tỉnh giấc vì tiếng bom nổ. Gìa đình bà ban đầu trốn đến Kharkiv ở miền đông Ukraine. Từ đây, họ đi hàng ngàn dặm dọc Liên Xô cũ đến Tashkent - nơi hiện là thủ đô của Bà Rudzitskaya nhớ rõ là cả gia đình trốn thoát chỉ 8 ngày trước khi vụ thảm sát Babyn Yar xảy ra. Đức Quốc xã đã sát hại khoảng 34.000 người Ukraine gốc - một trong những vụ thảm sát người Do Thái lớn nhất trong Thế chiến 2. Bà Iya Rudzitskaya nhớ lại các trải nghiệm trốn chạy của mình Reuters Sau chiến tranh, gia đình bà quay lại Bà làm thợ sắp chữ, lập gia đình. Từ khi phải chạy trốn khỏi Kyiv lần thứ 2 vào năm 2022, bà đã phải trải qua cảnh sống tạm bợ ở 10 căn hộ khác nhau. Nhưng hiện bà Rudzitskaya và con trai đang ở một căn hộ khá ổn định. Tuy nhiên, bà nói muốn được về nhà để trò chuyện với hàng xóm bằng thứ tiếng cả hai bên cùng hiểu. "Tôi có thói quen hằng ngày, có đất nước và mọi thứ của riêng mình. Và giờ tôi bị cuốn bay khỏi mọi thứ. Tôi đã chuẩn bị sẵn phần mộ cho mình, mộ phần của cha mẹ tôi ở đó, kế bên sẽ là bia mộ với tên tôi. Chỉ cần gắn thêm những con số cuối cùng thôi, và mọi thứ sẽ đâu vào đấy", bà nói.
Là người Do Thái, cụ bà Iya Rudzitskaya đã phải chạy trốn khỏi Kyiv 2 lần. Lần đầu là vào năm 1941 khi Đức bắt đầu dội bom xuống đất nước khi đó còn là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết Ukraine. Lúc đó bà mới 10 tuổi. Lần thứ hai xảy ra khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2.2022.