Chiều 6.11, tiếp tục thực hiện chất vấn, đại biểu Quốc hội Lê Tất Hiếu (đoàn Vĩnh Phúc) đặt vấn đề về Quy hoạch điện VIII có nội dung ưu tiên và có chính sách đột phá để thúc đẩy phát triển trên mái nhà (điện mặt trời áp mái) của người dân và mái công trình xây dựng, nhất là các khu vực có nguy cơ thiếu điện như miền Bắc. Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên trả lời chất vấn GIA HÂN Theo đại biểu, từ nay đến năm 2030, loại hình nguồn điện này được ưu tiên phát triển không giới hạn công suất với điều kiện giá thành hợp lý và tận dụng lưới điện sẵn có, không phải nâng cấp. Cạnh đó, dự báo của Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho thấy mùa hè năm 2024 sẽ tiếp tục xảy ra nắng nóng, khô hạn kéo dài, nguy cơ thiếu điện miền Bắc rất cao. Việc xây dựng, bổ sung nguồn điện mặt trời là một trong những giải pháp có thể thực hiện nhanh để cấp bổ sung nguồn điện cho miền Bắc. Tuy nhiên, hiện nay rất nhiều doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư điện mặt trời áp mái tự sản, tự tiêu trong khu công nghiệp nhưng chưa thực hiện được do thiếu cơ chế, chính sách, hành lang pháp lý. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết kế hoạch ban hành các cơ chế, chính sách để có hành lang pháp lý phát triển điện mặt trời áp mái, gồm cả trên mái nhà dân, công sở và khu công nghiệp? Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, Quy hoạch điện VIII được Chính phủ phê duyệt với tổng nguồn là hơn 150.000 MW. Trong đó, điện mặt trời là hơn 12.000 MW (chiếm 8,5% tổng nguồn), gồm hơn 10.000 MW điện mặt trời tập trung, hơn 2.000 MW điện mặt trời tự sản, tự tiêu cho nối lưới. Tính theo tỷ lệ, tổng nguồn năng lượng tái tạo, không kể nguồn thủy điện là 28,5%. Bộ trưởng Bộ Công thương cho rằng đây là cơ cấu rất lớn, ngay cả các nước có công nghệ phát triển cũng chỉ ở ngưỡng trên dưới 20%. "Điều đó cho thấy phấn đấu của Việt Nam là rất cao", ông Diên nhấn mạnh. Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết cơ quan này đã và đang trình Chính phủ nghị định về phát triển điện áp mái T.N Để thực hiện phương án vừa nêu, người đứng đầu Bộ Công thương cho rằng phải tập trung nghiên cứu, đầu tư hệ thống lưới điện thông minh, hệ thống lưu trữ điện; cũng như thúc đẩy thị trường điện trên cả 3 cấp độ là phát điện cạnh tranh, bán buôn điện cạnh tranh và bán lẻ điện cạnh tranh. Đồng thời, biểu giá bán lẻ điện cũng phải nghiên cứu, xây dựng linh hoạt hơn. Điện nền (bao gồm thủy điện và nhiệt điện) phải có biểu giá cao để có thể bù đắp cho điện năng lượng tái tạo khi thực hiện cơ chế tự sản, tự tiêu. Một giải pháp nữa được ông Diên đề cập là phải đẩy mạnh, khuyến khích đầu tư hệ thống điện mặt trời tự sản, tự tiêu không nối lưới; phải xây dựng, ban hành cơ chế bán mua bán điện trực tiếp, đẩy mạnh phát triển hệ thống lưu trữ điện, thúc đẩy phát triển các thị trường điện. Ông Diên cho hay, Bộ Công thương đã và đang trình Chính phủ nghị định về phát triển điện áp mái. Khi Chính phủ chính thức có chủ trương cho phép, bộ sẽ xây dựng theo đúng quy trình. Đồng thời, Bộ Công thương cũng đang trình Chính phủ ban hành cơ chế mua bán điện trực tiếp trên cơ sở nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Bộ trưởng Bộ Công thương nhận định, việc phát triển điện mặt trời áp mái không giới hạn về công suất sẽ chỉ thực hiện được khi công nghệ đã đủ phát triển, các nhà đầu tư không gây áp lực lên hệ thống truyền tải. "Nếu không có điện nền ổn định (chiếm tỷ lệ 80 - 85%) thì không có quốc gia nào có thể phát triển vô hạn định năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời", ông Diên nói.
Đại biểu Quốc hội phản ánh việc nhiều doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư điện mặt trời áp mái tự sản, tự tiêu nhưng chưa thực hiện được do thiếu cơ chế, chính sách, hành lang pháp lý.