Chăm sóc các bé sơ sinh tại Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) NGỌC DƯƠNG Vừa qua, đã ban hành Quyết định số 2019/QĐ-BYT (Quyết định 2019) ngày 27.4.2021 về danh sách tỉnh, thành phố được phân chia theo các vùng mức sinh thấp, mức sinh cao và mức sinh thay thế. Danh sách tỉnh, thành phố theo vùng mức sinh được phê duyệt tại Quyết định 2019 thống nhất áp dụng trong giai đoạn 2020 - 2025, làm cơ sở để xây dựng các chính sách, chương trình, dự án, kế hoạch có liên quan đến thực hiện mục tiêu Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030. Theo danh sách trên, 21 tỉnh, thành có gồm: TP.HCM, Đồng Tháp, Hậu Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Khánh Hòa, Long An, Bạc Liêu, Tây Ninh, Sóc Trăng, Cà Mau, Đồng Nai, , Tiền Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang, Bến Tre, , Quảng Ngãi và Kiên Giang. Vùng mức sinh cao gồm 33 tỉnh, thành phố: Hà Tĩnh, Lai Châu, Quảng Trị, Yên Bái, Điện Biên, Nghệ An, Tuyên Quang, Ninh Bình, Sơn La, Bắc Ninh, Nam Định, , Bắc Giang, Thanh Hóa, Phú Thọ, Kon Tum, Hòa Bình, Đăk Nông, Cao Bằng, , Lào Cai, Vĩnh Phúc, Gia Lai, Thái Nguyên, Hưng Yên, Đăk Lăk, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Bình, Hải Dương, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam và Hà Nam. Vùng mức sinh thay thế gồm 9 tỉnh, thành phố gồm: Quảng Ninh, Bình Định, Lâm Đồng, , Phú Yên, Trà Vinh, Hải Phòng, Hà Nội và Bình Phước. Tại dự thảo luật Dân số do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo (hiện đang lấy ý kiến đóng góp rộng rãi) có đề xuất về chính sách khuyến khích sinh đủ 2 con tại vùng có mức sinh thấp. Theo đề xuất, nhà nước hỗ trợ 1 lần bằng tiền ít nhất tương đương 1 lần mức lương tối thiểu vùng khi phụ nữ sinh con thứ nhất; ít nhất tương đương 2 lần mức lương tối thiểu vùng khi phụ nữ sinh con thứ hai (mức lương tối thiểu vùng hiện là 3,07 - 4,42 triệu đồng/tháng). Cặp vợ chồng cam kết sinh đủ 2 con được nhà nước hỗ trợ cho con của họ học tại cơ sở mầm non, giáo dục tiểu học công lập; miễn học phí khi theo học trung học cơ sở công lập. Cặp vợ chồng sinh đủ 2 con có cam kết không sinh thêm con được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở… Theo Bộ Y tế, một trong các mục tiêu về công tác dân số là duy trì vững chắc mức sinh thay thế (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có 2,1 con); giảm 50% chênh lệch mức sinh giữa nông thôn và thành thị, miền núi và đồng bằng; 50% số tỉnh đạt mức sinh thay thế; khống chế có hiệu quả tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, tiến tới đưa tỷ số giới tính khi sinh trở lại mức cân bằng tự nhiên; đến năm 2030 tỷ số giới tính khi sinh dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống… Trước đó, theo số liệu năm 2019 của Tổng cục dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), tại một số khu vực đã đô thị hóa và kinh tế - xã hội phát triển, có nơi mức sinh đã xuống thấp dưới mức thay thế như khu vực Đông Nam bộ: 1,63 con; riêng TP.HCM là 1,39 con. Nếu không khắc phục tình trạng trên, khoảng cách thu nhập chất lượng sống giữa các vùng miền tiếp tục khác biệt; nhóm nghèo nhất trung bình có 4 con, trong khi nhóm giàu nhất trung bình chỉ 2 con.
Theo danh sách do Bộ Y tế công bố, có 21 tỉnh thành có mức sinh thấp, trong đó, TP.HCM là một trong các tỉnh, thành đứng đầu danh sách này.