Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), dù được hưởng lợi thế từ hiệp định thương mại tự do (FTA) nhưng thị phần hồ tiêu của Việt Nam tại EU lại đang giảm. Cụ thể, năm 2022 thị phần hồ tiêu của Việt Nam tại châu Âu giảm còn 17,1% so với 18,2% của năm 2021. Một trong những vấn đề quan trọng với hồ tiêu Việt Nam là chất lượng sản phẩm chưa cao và tình trạng tồn dư thuốc BVTV còn phổ biến, thậm chí cả những chất cấm vẫn được sử dụng. Tình trạng sử dụng chất cấm trong chăm sóc hồ tiêu vẫn bị phát hiện QUANG THUẦN Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu cho biết, đối với hồ tiêu, có đến 507 chỉ tiêu về mức dư lượng tối đa với thuốc BVTV. Trong năm 2021 - 2022, hiệp hội đã lấy 284 mẫu từ các doanh nghiệp xuất khẩu và phân tích. Kết quả, phát hiện có tất cả 38 hoạt chất với tổng số 411 lượt kết quả không đạt . "Có thể thấy, đa phần các mẫu bị dính các hoạt chất liên quan đến việc phòng trừ sâu bệnh và nấm hại trên cây tiêu. Một số hoạt chất đã bị Việt Nam loại khỏi danh mục được phép sử dụng nhưng vẫn xuất hiện như: carbendazim (cấm từ 3.2017) hay chlorpyrifos-ethyl (cấm từ tháng 12.2019). Đây là điều rất đáng lo ngại nếu người dân vẫn tiếp tục dùng thuốc bị cấm để chăm sóc hồ tiêu", báo cáo của VPSA nhấn mạnh. Các chuyên gia ngành gia vị khuyến cáo, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng hồ tiêu theo hướng bền vững nếu không sẽ rất dễ mất thị phần vào tay Brazil, nhất là tại thị trường EU. Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA nhấn mạnh: Ở góc độ tổng thể, các doanh nghiệp có thể nâng cao quy trình từ khâu hợp tác với nông dân trồng trọt, cải thiện nhà máy và cơ sở chế biến, quy trình sản xuất. Bên cạnh đó, thường xuyên cập nhật thông tin thị trường kể cả các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, quy tắc xuất xứ và các tiêu chí . Cần lưu ý thêm rằng, trong toàn bộ chuỗi giá trị các khâu sản xuất phải được đề phòng rủi ro, truy xuất nguồn gốc. Hồ tiêu là một trong những mặt hàng xuất khẩu tỉ USD của Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu hồ tiêu sang nhiều thị trường liên tục giảm thì Trung Quốc bất ngờ tăng mạnh. Sau khi mở cửa trở lại, đẩy mạnh nhập khẩu hồ tiêu của Việt Nam. 6 tháng đầu năm 2023, Trung Quốc nhập khẩu 50.369 tấn, tăng 798% so với cùng kỳ năm 2022 (đạt 5.609 tấn) và tăng đến 1,7 lần so với cùng kỳ năm 2021 (đạt 29.063 tấn). Với sự tăng trưởng mạnh, Trung Quốc chiếm tới 33% thị phần hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam. Việc Trung Quốc đẩy mạnh thu mua đã giúp giá tiêu nội địa của Việt Nam tăng mạnh trong giai đoạn từ tháng 3 - 5. Tính đến hết tháng 6, Việt Nam đã xuất khẩu 153.000 tấn hồ tiêu các loại, đạt kim ngạch 486 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước, sản lượng xuất khẩu tăng 22% nhưng kim ngạch lại giảm gần 15%, tương đương 82 triệu USD.
Vấn đề tồn dư thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trên sản phẩm hồ tiêu vẫn phổ biến. Đặc biệt một số