Con trai thứ hai vừa chào đời hồi tháng 7, gần ba năm sau khi chị Thu sinh con đầu. Để có hai bé trai khỏe mạnh, vợ chồng chị trải qua nhiều lần điều trị hiếm muộn thất bại. Chi Thu kết hôn năm 2016, chồng là con trai duy nhất trong nhà nên chịu áp lực sinh con nối dõi. Sau hai năm không tránh thai, uống thuốc bồi bổ, thụ tinh nhân tạo (IUI) 3 lần, họ vẫn chưa có tin vui. Vợ chồng chị đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), tháng 4/2018. BS.CKI Cao Tuấn Anh chẩn đoán người chồng có tinh trùng dị dạng 99%, tỷ lệ đứt gãy ADN tới 20,6%. Chị Thu tăng prolactin máu, chỉ số dự trữ buồng trứng (AMH) chỉ còn 1,86 ng/ml (ở phụ nữ khỏe mạnh dưới 38 tuổi khoảng 2.2-6.8 ng/ml). Hình ảnh X-quang tử cung vòi trứng (HSG) cho thấy tử cung một cổ một sừng, vòi tử cung trái thông, không quan sát thấy vòi tử cung phải. "Dị tật tử cung một sừng là nguyên nhân chính khiến vợ chồng chị Thu khó có thai tự nhiên", bác sĩ Tuấn Anh cho biết. Tử cung một cổ một sừng là tình trạng tử cung không phát triển hoàn toàn, chỉ có một vòi trứng. Thống kê cho thấy dị tật này ít gặp, chỉ xảy ra ở khoảng 0,4% nữ giới. Trong đó, khoảng 2-8% trường hợp được chẩn đoán vô sinh. Dị tật này khiến tử cung nhỏ hơn khoảng một nửa so với bình thường, gây khó đậu thai, nguy cơ cao sẩy thai, sinh non, nhau bám bất thường hoặc ngôi thai bất thường. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sẩy thai tự nhiên khoảng 48-62%, tỷ lệ sinh non khoảng 10-20%, tỷ lệ sống của thai nhi khoảng 40%. Nếu phôi thai làm tổ tại phần sừng, nguy cơ vỡ tử cung lên đến 50%, tương tự thai ngoài tử cung. Theo bác sĩ Tuấn Anh, tử cung một sừng khó điều trị. Kích thước của tử cung không thể được mở rộng ngay cả khi phẫu thuật. Tuy nhiên, phụ nữ gặp dị tật này vẫn có thể mang thai. Khả năng thụ thai thành công tăng lên khi điều trị hỗ trợ sinh sản như IUI hoặc thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). BS.CKI Cao Tuấn Anh đang tư vấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện cung cấp Vợ chồng chị Thu quyết định làm IVF để sớm có con. Sau khi kích thích buồng trứng, chị thu được 7 nang noãn trưởng thành. Mẫu tinh trùng của người chồng được lọc rửa tỉ mỉ, chọn ra những tinh binh khỏe mạnh nhất, có hình thái và di động tốt để tiêm trực tiếp vào bào tương noãn bằng kim thủy tinh (kỹ thuật ICSI). Họ tạo được 5 phôi ngày ba chất lượng tốt. Sau 3 chu kỳ tạo vòng kinh nhân tạo để chuẩn bị niêm mạc, tháng 8/2018, chị Thu được chuyển phôi và đậu thai ngay lần đầu. Họ trữ đông số phôi còn lại để sau này sinh thêm con. Cấu trúc tử cung nhỏ hẹp, hạn chế không gian khiến thai nhi khó phát triển. Chị Thu bị chảy máu âm đạo nên được nhập viện theo dõi và chăm sóc đặc biệt để ngăn ngừa nguy cơ biến chứng. Tháng 4/2019, bé trai chào đời khỏe mạnh ở tuần thai thứ 36 bằng phương pháp mổ. Tháng 3/2022, khi con đầu lòng 3 tuổi, vợ chồng chị Thu trở lại IVF Tâm Anh để sinh con thứ hai. Bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị quá sản niêm mạc tử cung. Đây là tình trạng tế bào tuyến nội mạc tử cung tăng sinh quá mức cả về số lượng và mật độ. Nguyên nhân là do sự kích thích hormone estrogen quá mức mà không có sự thay đổi của progesterone theo chu kỳ kinh nguyệt. Một số trường hợp bệnh có thể dẫn đến ung thư. Chị Thu được chỉ định đặt vòng nội tiết điều trị 3 chu kỳ. Tháng 10/2022, bác sĩ đánh giá sức khỏe và tử cung đạt đủ điều kiện để thực hiện IVF, chị được chuyển phôi và đậu thai, bé trai chào đời ở tuần thai 38. Vợ chồng chị Minh Thu và hai con. Ảnh: Nhân vật cung cấp Bác sĩ Tuấn Anh cho biết những bất thường ở tử cung xảy ra ở khoảng 5,5% nữ giới, 8% ở phụ nữ vô sinh, bao gồm không có tử cung, bất sản cổ tử cung, tử cung một sừng, tử cung đôi, tử cung hai sừng, vách ngăn tử cung và những bất thường phức tạp khác. Dị dạng tử cung thường không biểu hiện triệu chứng. Một số trường hợp có thể gây đau bụng kinh , kinh nguyệt thất thường hoặc không có kinh nguyệt. Bệnh thường được phát hiện ở phụ nữ vô sinh, có tiền sử sẩy thai liên tiếp hoặc sinh non. Nguyên nhân gây ra dị tật chưa được xác định. Một số quan điểm cho rằng bệnh có thể do di truyền hoặc yếu tố môi trường trước khi sinh. Thăm khám lâm sàng, siêu âm, chụp X-quang có thể phát hiện những bất thường ở tử cung. Nếu nghi ngờ dị dạng tử cung phức tạp, bác sĩ sẽ chẩn đoán xác định bằng chụp cộng hưởng từ kết hợp nội soi ổ bụng và nội soi buồng tử cung. Phương pháp điều trị tùy theo loại dị tật, mức độ phức tạp, biểu hiện triệu chứng và sự ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Một số trường hợp người bệnh cần phẫu thuật tạo hình tử cung để cải thiện vấn đề quan hệ vợ chồng, duy trì chức năng sinh sản, tăng cơ hội mang thai thành công. Tuy nhiên, việc thực hiện qua phẫu trường chật hẹp có thể làm tăng tần suất biến chứng nặng, đặc biệt là sẹo tử cung. Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ trong độ tuổi sinh sản thăm khám phụ khoa định kỳ để kịp thời phát hiện những nguy cơ, dị dạng tử cung, nhất là khi có các triệu chứng bất thường như dậy thì muộn, đau bụng kinh, vô kinh, vô sinh, sẩy thai liên tiếp.... Từ đó, bác sĩ tư vấn, can thiệp điều trị khi cần thiết hoặc xây dựng kế hoạch mang thai và theo dõi thai kỳ phù hợp. Trịnh Mai Độc giả đặt câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp
Chị Thu, 26 tuổi, bị dị dạng tử cung một sừng nên hiếm muộn hai năm, phải thụ tinh ống nghiệm để có con.