Câu chuyện chuyển dịch cơ cấu kinh tế giảm nghèo bền vững là cả một hành trình gian nan và tâm huyết của các cấp ủy chính quyền địa phương cùng sự chung tay, đồng lòng của hệ thống chi nhánh NHCSXH tỉnh Quảng Nam trong chặng đường phát triển 20 năm qua. Chương trình tín dụng chính sách kịp thời giải ngân đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ SXKD của hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác trên địa bàn tỉnh Quảng Nam Ảnh: NHCSXH cung cấp Về xã Trà Tân, huyện Bắc Trà My còn đó dư âm hào hùng của căn cứ địa Cách mạng Nước Oa của cơ quan Khu ủy khu 5, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 các cơ quan ban ngành khu 5 trong kháng chiến chống Mỹ (giai đoạn 1960 - 1973). Dãy Trường Sơn hùng vĩ là nơi an toàn bao bọc cho cách mạng ngày ấy, song lại là thách thức đối với người dân trong phát triển kinh tế thời bình khi giao thông khó khăn, nhất là đồng bào DTTS nơi đây vẫn duy trì tập quán “tự cung, tự cấp”, tập trung sản xuất nhỏ. NHCSXH thực hiện hiệu quả cùng với sự vào cuộc của 4 tổ chức chính trị - xã hội cùng các tổ tiết kiệm và vay vốn và hệ thống Điểm giao dịch xã. Đặc biệt từ sau khi Chỉ thị số 40-CT/TW đi vào đời sống đã tạo sinh khí mới. Ông Đinh Văn Hoàng, tổ trưởng tổ tiết tiết kiệm thôn 1, xã Trà Tân cho biết: năm đầu 2000 Thôn 1 có 100 % là hộ nghèo, trong đó 85% gia đình thiếu đói giáp hạt. Bản thân ông cũng từng là hộ nghèo trước năm 2008, đến khi được chính quyền và NHCSXH huyện Bắc Trà My cho vay vốn chính sách để trồng keo, chăn nuôi bò. Từ sự trải nghiệm và thấu hiểu ấy nên khi nhận bàn giao vị trí Tổ trưởng Tổ tiết kiệm vay vốn, công tác tuyên truyền và vận động người nghèo và đối tượng chính sách khác tham gia vay vốn làm kinh tế luôn được đặt lên hàng đầu. Đến nay, thôn 1 đã có 75% hộ thoát nghèo và không phát sinh hộ tài nghèo, ổn định kinh tế, là tấm gương vượt khó điển hình của xã. Như anh Hồ Thanh Tùng - Trưởng thôn 1, xã Trà Tân trải qua hai vòng vốn vay hộ nghèo 20 triệu đồng rồi 50 triệu đồng để đầu tư trồng 5ha keo, chăn nuôi trâu đến năm 2019 anh đã thoát nghèo. Năm 2020, anh Tùng tiếp tục được NHCSXH huyện Bắc Trà My hỗ trợ vay vốn 80 triệu đồng để đầu tư mở rộng đàn trâu lên 7 con. Thêm 3 lần thu hoạch keo đã cho anh năng lực tài chính đủ để nuôi 3 con ăn học và trở thành điển hình hướng bà con phát triển kinh tế theo mô hình của gia đình. Tiếp đến bà Dương Thị Phượng ở thôn Xuân Điền, xã Tam Phước, huyện Phú Ninh, nhờ NHCSXH chính quyền địa phương đã giúp gia đình bà tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi của Chính phủ để nuôi 5 người con học đại học. Bà Phượng tâm sự năm 2007, 2008 vì không có tiền đóng học phí “nhiều đêm, vợ chồng tôi thức trắng đêm không ngủ được vì bế tắc”. Khi được tiếp cận 50 triệu đồng nguồn vốn cho vay HSSV của NHCSXH huyện Phú Ninh vào năm 2009, 2 cháu được đi học trở lại sau đó ra trường có việc làm ổn định thu nhập, gửi tiền về phụ bố mẹ trả nợ cho ngân hàng. Chi nhánh NHCSXH tỉnh Quảng Nam đã nhanh chóng giải ngân các nguồn vốn hỗ trợ khôi phục sản xuất, góp phần tạo việc làm, phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương. Cơ sở chế biến trà nhài Best One của chị Bùi Thị Tuyết Nhung ở phố Phú Trung, P.An Phú, TP.Tam Kỳ ra đời tháng 9.2019 trước thời gian dịch Covid-19 bùng phát không lâu. Được NHCSXH TP.Tam Kỳ xem xét cho vay 100 triệu đồng theo Nghị quyết số 68/NQ-CP, đã giúp cho cơ sở chị có nguồn lực tài chính, không bị gián đoạn sản xuất trong giai đoạn dịch, tạo việc làm cho 8 lao động thường xuyên với thu nhập ổn định 5,5 triệu đồng/người/tháng, chưa kể việc tạo thu nhập cho nông dân ở vùng nguyên liệu. Điểm nhấn trong hành trình 20 năm đồng hành cùng người nghèo và các đối tượng chính sách khác của chi nhánh NHCSXH tỉnh Quảng Nam, từ 2 chương trình tín dụng ban đầu nhận bàn giao năm 2003, đến nay, chi nhánh NHCSXH tỉnh đã và đang triển khai thực hiện 19 chương trình tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh. Nguồn vốn chính sách đã giúp gần 8 nghìn hộ vượt qua ngưỡng nghèo; thu hút, tạo việc làm cho gần 243 nghìn lao động (gần 3 nghìn lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài); tạo điều kiện cho hơn 114 nghìn HSSV có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập; xây dựng hơn 251 nghìn công trình nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn; hơn 20 nghìn căn nhà ở cho hộ nghèo; hỗ trợ xây dựng hơn 1 nghìn căn nhà ở xã hội theo Nghị định 100/NĐ-CP. Từ đó, giảm nghèo từ 116 xã vào cuối năm 2007 xuống còn 59 xã; giảm tỷ lệ hộ nghèo giai đoạn 2001 - 2005 từ 23,27% xuống 10,94%, giai đoạn 2005 - 2010 từ 30,29% xuống 12,21%, giai đoạn 2011 - 2015 từ 24,18% xuống 10,03%; giai đoạn 2016 - 2021 giảm từ 12,9% xuống còn 4,4% cuối năm 2021. Đến nay, tổng dư nợ của chi nhánh NHCSXH tỉnh Quảng Nam đạt hơn 6.163 tỉ đồng, tăng hơn 5.900 tỉ đồng (tăng 30 lần) so với cuối năm 2002, tỷ lệ tăng trưởng bình quân hằng năm 19,46% với gần 164 nghìn hộ còn dư nợ. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo năm 2021 chỉ còn 4,4%, song thực tế cho thấy phần đông các hộ nghèo này thuộc lõi nghèo, tập trung phần lớn ở các huyện miền núi và đồng bào DTTS. Giải quyết vấn đề này, chi nhánh NHCSXH tỉnh Quảng Nam đã đặt mục tiêu cho giai đoạn tới, đảm bảo 100% hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác có nhu cầu và đủ điều kiện đều được vay vốn các chương trình tín dụng chính sách và tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ NHCSXH cung cấp. Phấn đấu tăng trưởng nguồn vốn và dư nợ bình quân từ 8 - 10%/năm.
20 năm về trước, Quảng Nam là một tỉnh thuần nông, chịu thiệt hại nặng nề sau chiến tranh, nhóm những tỉnh nghèo nhất của cả nước, tỷ lệ hộ nghèo lên tới 27,35% (78.948 hộ nghèo); bão lụt ập đến tỷ lệ hộ đói nghèo gần 90%. Đến nay, Quảng Nam là tỉnh có quy mô tăng trưởng kinh tế cao nhất trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.