Tiền đạo cánh Berardi (phải) chơi năng nổ nhưng quá kém trong khâu dứt điểm - Ảnh: AFP Từ vị trí giành vé chính thức, giờ đây Ý rơi xuống việc tranh vé vớt (play-off) với nguy cơ bỏ lỡ kỳ World Cup thứ hai liên tiếp là rất lớn. Nhưng trận thua đó lại không đau bằng vô số những trận hòa đầy nuối tiếc của nhà đương kim vô địch Euro ở vòng loại World Cup 2022. Đầu tiên, họ bị Bulgaria cầm hòa 1-1 trên sân nhà, trong một trận đấu mà tuyển Ý tung ra đến 27 pha dứt điểm nhưng rồi chỉ có được đúng một bàn thắng do công của Chiesa. Kế đó là 2 trận hòa tức tưởi trước Thụy Sĩ mà kẻ tội đồ là Jorginho, với những quả phạt đền hỏng ăn hời hợt. Và trong cuộc chạy đua bàn thắng với Thụy Sĩ ở lượt trận cuối, Ý thậm chí không ghi được bàn nào vào lưới Bắc Ireland dù vượt trội ở mọi con số thống kê. Chung cuộc, họ bị Thụy Sĩ soán ngôi đầu. Trước Bulgaria, Ciro Immobile đá chính và bỏ lỡ một loạt cơ hội. Tiền đạo của CLB Lazio này vốn đã sa sút phong độ từ VCK Euro 2020 và trở thành mắt xích yếu nhất trong đội hình bách chiến bách thắng của tuyển Ý. Khi thầy trò HLV Mancini tiến sâu ở giải, sức mạnh nổi bật của họ nằm ở hàng phòng ngự vững chãi quen thuộc cùng sự khôn ngoan trong lối chơi. Ở một giải đấu lớn, khi phải chạm trán những đối thủ lớn, đó là những yếu tố cần và đủ để làm nên chiến thắng. Nhưng bản chất của các trận vòng loại khác hẳn. Những đội bóng như Bulgaria, Bắc Ireland và cả Thụy Sĩ thực tế không có lối chơi gì khác hơn việc thu mình chịu trận trước tuyển Ý hùng mạnh. Anh, Pháp, Đức, Bỉ đã vượt qua vòng bảng một cách dễ dàng nhờ vào những cỗ máy làm bàn kiệt xuất của họ. Griezmann ghi 6 bàn và Mbappe ghi 4 bàn cho Pháp ở bảng D, Lukaku ghi 5 bàn cho Bỉ ở bảng E, Harry Kane ghi đến 12 bàn cho tuyển Anh ở bảng I, còn Đức sở hữu đến 3 chân sút ghi 5 bàn giai đoạn vòng bảng (bảng J) là Gnabry, Werner và Gundogan (thống kê này tính đến sáng 16-11, khi Pháp và Bỉ chưa đá lượt trận cuối). Trong khi đó, Immobile và Moise Kean - những người ghi nhiều bàn nhất cho Ý ở vòng loại World Cup - chỉ sở hữu…. 2 bàn mỗi người. Ở đợt triệu tập này, Immobile thậm chí còn vắng mặt vì chấn thương, còn Moise Kean không được gọi do phong độ kém cỏi. Trong trận đấu quyết định với Bắc Ireland, HLV Mancini đã không sử dụng bất kỳ "số 9" nào ông có trong tay khi đưa Insigne đá vị trí trung phong, còn Berardi và Chiesa đá ở hai cánh. Bộ ba này làm rất tốt nhiệm vụ khuấy đảo nhưng bất lực trong việc dứt điểm. Đó là những nghịch lý thú vị của bóng đá. Một thế hệ trẻ trung, kiệt xuất của bóng đá Ý đã mang về chức vô địch Euro sau hơn 50 năm chờ đợi nhưng khả năng dứt điểm kém của thế hệ này có thể khiến tuyển Ý vắng mặt ở World Cup 2022. Với việc Ý lỡ chiếc vé chính thức, vòng play-off ở khu vực châu Âu giờ đây đầy rẫy các đội bóng lớn. Tính đến ngày 16-11, nhóm này đã có 10 cái tên (còn 2 đội nữa), trong đó có nhiều đội bóng mạnh như Ý, Bồ Đào Nha, Thụy Điển, Ba Lan, Áo, Nga… Do 12 đội sẽ được chia làm 3 nhóm để cạnh tranh 3 vé cuối cùng của khu vực châu Âu nên hoàn toàn có thể xảy ra khả năng Bồ Đào Nha, Ý (hoặc Thụy Điển, Ba Lan), Áo cùng rơi vào một nhóm.  Euro 2020 trở thành danh hiệu lớn thứ 6 trong phòng truyền thống của tuyển Ý (4 World Cup, 2 Euro), và nó mang ý nghĩa về sự thay đổi hay tinh thần khởi nghiệp của họ.
Cũng như Bồ Đào Nha, tuyển Ý đã phải nhận kết quả gây sốc ở lượt trận cuối cùng vòng loại World Cup 2022.