Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa có văn bản trả lời cử tri liên quan đến tình hình chuẩn bị dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Trước đó, Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội có gửi đến Bộ GTVT kiến nghị của cử tri TP Đà Nẵng về việc cần nghiên cứu, sớm có phương án, kế hoạch để đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Bắc - Nam tốc độ cao. Tàu cao tốc Shinkansen di chuyển tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản (Ảnh: TTXVN). Trả lời cử tri, Bộ GTVT cho biết Hội đồng Thẩm định Nhà nước đã có ý kiến về Hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Bên cạnh đó, Bộ Chính trị đã yêu cầu nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để lựa chọn phương án đầu tư hiện đại, có tầm nhìn dài hạn, phát huy được lợi thế, tiềm năng của đất nước. Hiện, Bộ GTVT đã chỉ đạo các đơn vị tiếp thu ý kiến của Hội đồng thẩm định; đồng thời, Bộ cũng tổ chức đoàn công tác đi học hỏi kinh nghiệm tại một số nước có hệ thống đường sắt tốc độ cao phát triển như Châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản để cập nhật, bổ sung, hoàn thiện báo cáo tiền khả thi. Để có đầy đủ cơ sở khoa học, khách quan, minh bạch, Bộ GTVT dự kiến huy động một số chuyên gia quốc tế có kinh nghiệm, phối hợp với tư vấn trong nước để nghiên cứu, hoàn thiện làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền quyết định. Về tiến độ, Bộ GTVT phấn đấu trình cấp có thẩm quyền thông qua chủ trương đầu tư trong năm 2025 theo đúng Kết luận số 49-KL/TW của Bộ Chính trị. Theo quy hoạch, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam từ ga Ngọc Hồi đến ga Thủ Thiêm có quy mô đường đôi, khổ 1.435mm, dài khoảng 1.545km. Hai đoạn Hà Nội - Vinh và Nha Trang - TPHCM sẽ hoàn thiện vào năm 2030 và đoạn Vinh - Nha Trang đầu tư sau năm 2030. Bộ GTVT cho biết đây là dự án có quy mô rất lớn, ảnh hưởng lâu dài đến kinh tế - xã hội của đất nước, có tiêu chuẩn kỹ thuật - công nghệ phức tạp; là dự án chưa có tiền lệ, lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam. Do đó, dự án cần được nghiên cứu thận trọng, kỹ lưỡng để lựa chọn phương thức và nguồn vốn đầu tư, yếu tố kỹ thuật, mô hình khai thác hợp lý trên cơ sở phù hợp với xu thế phát triển của quốc tế và điều kiện thực tế của Việt Nam. Trước đó, Hội đồng Thẩm định Nhà nước đã thuê Tư vấn độc lập thẩm tra Báo cáo tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Đơn vị Tư vấn thẩm tra sau đó đã đưa ra một số đề xuất khác biệt với tư vấn lập dự án. Đơn cử, Tư vấn thẩm tra đề xuất lựa chọn dải tốc độ 250km/h, kết hợp chạy tàu khách và tàu hàng, trong khi Tư vấn lập dự án đề xuất tốc độ 350km/h, chỉ chạy tàu khách. Ngoài ra, Tư vấn thẩm tra cũng đề xuất huy động vốn đầu tư bằng cách đấu giá đất, phát triển các trung tâm T.O.D tại mỗi nhà ga.
Bộ GTVT cho biết sẽ huy động chuyên gia nước ngoài và tham khảo thêm kinh nghiệm quốc tế trước khi chốt phương án thiết kế đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.