Nhiều dự án xây dựng cao tốc trên cả nước áp dụng cơ chế thưởng hợp đồng để khuyến khích nhà thầu đẩy nhanh tiến độ - Ảnh: TẤN ĐỨC Dự thảo nghị định về chế độ thưởng hợp đồng đối với các gói thầu liên quan đến triển khai đầu tư xây dựng dự án giao thông trong chương trình phục hồi kinh tế - xã hội, và một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm của ngành giao thông đang được Bộ Kế hoạch và Đầu tư lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương liên quan, Kiểm toán Nhà nước, Tổng hội Xây dựng Việt Nam. Trong tờ trình gửi tới Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đưa ra danh mục dự án thuộc phạm vi áp dụng nghị định thưởng hợp đồng của Chính phủ trong thời gian tới gồm 19 dự án giao thông trọng điểm trên cả nước. Đó là dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020; dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025. Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 4 vùng thủ đô Hà Nội; dự án xây dựng đường vành đai 3 TP.HCM; dự án thành phần 1A Tân Vạn - Nhơn Trạch thuộc vành đai 3 TP.HCM. Các dự án: xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1; xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1; xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1; xây dựng đường bộ cao tốc Cao Lãnh - An Hữu giai đoạn 1. Xây dựng các cao tốc: Tuyên Quang - Hà Giang giai đoạn 1 đoạn qua tỉnh Tuyên Quang; cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đoạn qua Hà Giang giai đoạn 1; cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu; cầu vượt sông Đáy nối Ninh Bình - Nam Định trên tuyến cao tốc Ninh Bình - Nam Định - Thái Bình - Hải Phòng. Dự án đường Hồ Chí Minh; cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ; cao tốc Bến Lức - Long Thành; dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành. Và các dự án đường sắt đô thị Hà Nội (tuyến Nhổn - ga Hà Nội; Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo); dự án đường sắt đô thị TP.HCM (metro Bến Thành - Suối Tiên; metro Bến Thành - Tham Lương). Về nguồn tiền thưởng hợp đồng, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư thì Luật ngân sách nhà nước và Luật đầu tư công, và các văn bản hiện hành không quy định cụ thể về khoản chi độc lập để thưởng hợp đồng. Tuy nhiên, pháp luật về xây dựng lại quy định thưởng hợp đồng là một nội dung của hợp đồng, gắn với giá trị gói thầu. Vì vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị Chính phủ cho phép sử dụng phần vốn dư sau đấu thầu (bao gồm cả chỉ định thầu) và chi phí tiết kiệm trong quá trình thực hiện gói thầu làm nguồn thưởng hợp đồng. Cũng theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc ban hành cơ chế thưởng hợp đồng với các dự án giao thông trọng điểm quốc gia nhằm kích thích các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, đưa các dự án giao thông trọng điểm vào khai thác trong thời gian nhanh nhất, sớm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2025 cơ bản hoàn thành tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Lạng Sơn - Cà Mau; phấn đấu đến năm 2030 cả nước có được 5.000km đường bộ cao tốc. Trên thực tế, cơ chế thưởng hợp đồng đã được các nước như Mỹ áp dụng từ năm 1984. Ở trong nước từ năm 2009 tỉnh Bình Dương đã ban hành quy chế thưởng, phạt tiến độ thực hiện hợp đồng, với mức thưởng không quá 12% giá trị làm lợi từ hợp đồng. Tại dự án đường trên cao Mai Dịch - Bắc Hồ Linh Đàm, thuộc đường vành đai 3 Hà Nội, Ban Quản lý dự án Thăng Long, Bộ Giao thông vận tải đã thưởng cho nhà thầu thi công 180 tỉ đồng khi họ rút ngắn thời gian thi công các gói thầu từ 15-30 tháng, tiết kiệm chi phí khoảng 1.499 tỉ đồng. Tiền thưởng hợp đồng = số tiền dư ra sau đấu thầu dự án không bao gồm khoản chi dự phòng (TD) x với tỉ lệ thời gian rút ngắn (TG) x hệ số khuyến khích (K). Hệ số khuyến khích K được Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề xuất là 2, còn Bộ Giao thông vận tải cho biết tỉ lệ rút ngắn thời gian thi công với các dự án nhóm A trở lên tối đa là 50% thời gian. Và theo công thức tính tiền thưởng trên, số tiền nhà thầu tăng tốc, rút ngắn thời gian thực hiện dự án giao thông trọng điểm tối đa sẽ bằng với chính số tiền dư sau khi đấu thầu dự án.  Ban quản lý dự án Mỹ Thuận vừa phát công văn cảnh cáo 4 nhà thầu vì liên tiếp chậm tiến độ thi công các gói thầu dự án đường cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ, giai đoạn 1.
Có 19 dự án giao thông trọng điểm quốc gia áp dụng cơ chế thưởng hợp đồng nếu nhà thầu, nhà đầu tư thi công dự án nhanh, hiệu quả, đưa dự án về đích sớm.