Trước khi đến Siem Reap, chúng tôi rời Phnom Penh khi từng ngã tư thành phố đã lố nhố cảnh sát cơ động trang bị hầm hố. Có vẻ như thủ đô lại sắp có biểu tình, dạo này thủ đô không được bình yên cho lắm vì sắp đến kỳ bầu cử trong khi tình hình đảng phái chính trị ở Campuchia chưa bao giờ yên ả. Câu chuyện về những cuộc biểu tình phản đối VN ở Campuchia gần đây làm chúng tôi băn khoăn. Lòng chỉ dịu hơn khi nghe anh Umai hướng dẫn viên du lịch người Campuchia tâm sự: “Chỉ có ai thực sự được bộ đội VN cứu thoát từ thảm họa diệt chủng mới thấy trân trọng cuộc sống hôm nay và biết ơn VN”. Sang Siem Reap gặp một thế hệ cán bộ trẻ của từ sĩ quan công an, quân đội, doanh nhân trẻ đến cán bộ Hội LHTN Campuchia mới thấy hiển hiện sự hồi sinh mạnh mẽ nơi đây. Các bạn trẻ Campuchia rạng rỡ, tự tin và đặc biệt giao tiếp, hội đàm bằng tiếng Anh cực kỳ lưu loát. Anh Hun Many, Chủ tịch Hội LHTN Campuchia và là con trai út của Thủ tướng Hun Sen, tốt nghiệp trung học tại Mỹ, Cử nhân Khoa học chính trị tại Đại học Hofstra (Mỹ), lấy bằng thạc sĩ quan hệ quốc tế ở Melbourne (Úc), rồi thạc sĩ an ninh chiến lược tại Mỹ. Tỏ rõ phong cách một chính trị gia trẻ thông minh và điềm đạm, anh Hun Many khẳng định sự hỗ trợ từ Đảng, nhân dân, thanh niên VN với Campuchia là rất lớn và sâu nặng, thế hệ trẻ hai nước cần cùng nhau ghi nhớ. Doanh nhân trẻ Phi Nol, Phó chủ tịch Hội LHTN tỉnh Siem Reap, là ông chủ của 3 resort cùng vài nhà hàng tại thành phố. Anh đang đầu tư rất nhiều thời gian, tiền bạc và nhân lực quản lý để đón làn sóng du khác mới từ châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc tới Siem Reap. Dường như thế hệ 8X, 9X đang làm đổi thay bộ mặt Siem Reap hôm nay. Trái ngược với thủ đô Phnom Penh đông đúc náo nhiệt, chỉ sau một giờ bay Siem Reap hiện ra xanh mướt mát một màu rừng già và thốt nốt. Một thành phố du lịch yên bình san sát khu nghỉ dưỡng và những quán cà phê nhỏ xinh, vài du khách phương Tây ngồi đọc sách bên bờ sông, đạp xe quanh phố nhỏ. Anh Thy Ha, Chủ tịch Hội LHTN tỉnh Siem Reap, nói rằng: “Nếu mỗi tiếng bạn đổi khách sạn một lần thì một tuần cũng chưa hết lượt khách sạn ở đây”. Chả thế mà thành phố nhỏ bé với khoảng 900.000 dân này một năm đón tiếp 5 triệu lượt khách du lịch, đến năm 2020 dự kiến sẽ là 8 triệu. Gặp mỗi người dân niềm nở, hồn hậu chắp tay cúi đầu chào thân thiện và nghe ông Hao Vuthy, Phó tỉnh trưởng nói rằng phương châm của Siem Reap là: “Thành phố phải đẹp. Dịch vụ phải tốt”, tôi tin họ sẽ làm được. Đến Siem Reap bạn sẽ đi thăm quần thể đền đài Angkor Wat, Angkor Thom để thấy choáng ngợp trước kỳ quan do con người tạo ra. Gần một ngàn năm trước, giữa khu rừng già, quần thể đền đài, kinh thành bằng đá sa thạch khối nhỏ vài trăm cân, khối lớn vài tấn đã được ráp vào nhau khít khịt mà không cần bất cứ một chất kết dính nào và chạm trổ cực kỳ tinh vi, mang đậm đặc kiến trúc Khmer. Hơn 1.700 cô vũ nữ Apsara mỗi cô một vẻ, ngực trần đầy sức sống, những tượng thần Bayon 4 mặt với nụ cười bí hiểm vẫn là một câu hỏi lớn đến hôm nay. Những bộ rễ cây đại cổ thụ như con rắn khổng lồ ôm trọn một góc đền Ta Prohm đang làm đau đầu các nhà bảo tồn: nên giữ đền hay giữ cây. Mỗi người, mỗi độ tuổi cảm nhận về Angkor một cách khác nhau nhưng đã đến đây đều không ngừng bấm máy ảnh, đều bị mê hoặc bởi sự lãng mạn, trầm mặc mà kỳ vĩ của phế tích một thời hoàng kim đế chế Campuchia. Đã hơn trăm năm qua, từ khi nhà thực vật học người Pháp Henry Mahout phát hiện, Angkor vẫn làm xiêu lòng du khách. Trước khi rời Siem Reap bạn đừng quên nếm thử món dế, nhộng ong chiên giòn vàng óng, uống ly nước thốt nốt ngọt lịm cả người hay mua khô cá Biển Hồ ngon trứ danh làm quà để nhớ, để thương về Siem Reap.
Từng vài lần lỡ hẹn Siem Reap (Campuchia), tò mò về cái nơi mà Hollywood đã chọn bối cảnh để cô minh tinh Angelina Jolie thủ vai chính trong phim Kẻ cướp mộ, nên thế là lên đường. Và Siem Reap đón chúng tôi với rát cháy nắng mùa thu và nhiều điều kỳ thú.