ข้อเสนอของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ต่อการประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจร
ข้อเสนอของจังหวัดแม่ฮ่องสอนต่อคณะรัฐมนตรี ในวาระการประชุมคณะรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการนอกสถานที่ ครั้งที่ 1/2562 ณ จังหวัดลำปาง ระหว่างวันที่ 14-15 มกราคม 2562 จังหวัดแม่ฮ่องสอนได้นำเสนอการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมร่วมกับกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 1 ซึ่งประกอบด้วย จังหวัดลำปาง ลำพูน เชียงใหม่ และแม่ฮ่องสอน หนึ่งโครงการที่ถือได้ว่ามีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะสามารถช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน คือ โครงการการแก้ไขปัญหาราคากระเทียมไทย อันเนื่องมาจากได้รับผลกระทบจากการลักลอบนําเข้ากระเทียมจากต่างประเทศ เนื่องจากกระเทียมไทยเป็นกระเทียมพื้นถิ่นที่เกษตรกรในจังหวัดกลุ่มภาคเหนือตอนบน 1 ที่มักได้รับผลกระทบเรื่องราคา จากการนําเข้ากระเทียมจากต่างประเทศเกือบทุกปี ส่งผลให้เกษตรกรประสบภาวะขาดทุนมาโดยตลอด เพื่อเป็นให้ความมั่นคงด้านราคาให้เกษตรกรอีกทางหนึ่ง จึงสมควรได้รับการพัฒนาขบวนการกํากับดูแลกระเทียมนําเข้าอย่างเป็นระบบ สำหรับข้อมูลพื้นที่ปลูกกระเทียมของเกษตรกรในจังหวัดกลุ่มภาคเหนือตอนบน 1 มีประมาณ 61,012.75 ไร่ มีจํานวนเกษตรกรที่ปลูกกว่า 17,634 ครัวเรือน หรือประมาณ 88,000 คน มีผลผลิตประมาณ 124,500,280 กก. ขณะที่ในส่วนของจังหวัดแม่ฮ่องสอนในภาพรวมทั้ง 7 อำเภอ มีรายงานสรุปยอดผู้ปลูกกระเทียมหัว ปีการผลิต 2560/61 มีเกษตรกรที่ปลูกจำนวน 5,703 คน และพื้นที่ปลูกกระเทียมประมาณ 21,454.47 ไร่ มากที่สุดที่อำเภอปาย อำเภอเมือง อำเภอปางมะผ้า อำเภอขุนยวม อำเภอแม่ลาน้อย อำเภอสบเมย และอำเภอแม่สะเรียง ตามลำดับ ห้วงเก็บถอนกระเทียมเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม ฤดูกระเทียมออกสู่ตลาดช่วงเดือนกุมภาพันธ์ – พฤษภาคม (กระเทียมสด) ส่วนกระเทียมแห้งจะออกสู่ตลาดหลังเดือดพฤษภาคมเป็นต้นไป ซึ่งหากชะลอการนําเข้ากระเทียมในช่วงที่ผลผลิตกระเทียมยังคงค้างในสถานที่เก็บของเกษตรกร เนื่องจากผลผลิตที่มีจํานวนมากจะทําให้เกษตรกรประสบปัญหาขาดทุน หรือรายได้สูญหายครัวเรือนละ 30,000 - 50,000 บาท ต่อปี (ฤดูกาลผลิต) สำหรับประเภทข้อเสนอ เป็นข้อเสนอที่ขอรับการส่งเสริมและสนับสนุนเชิงนโยบาย สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาภาคเหนือ ยุทธศาสตร์ที่ 3 ยกระดับการเป็นฐานผลิตเกษตรอินทรีย์และเกษตรปลอดภัยเชื่อมโยงอุตสาหกรรมเกษตร และสอดคล้องกับประเด็นการพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 1 ในการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ เกษตรปลอดภัย เกษตรแปรรูป ที่มุ่งเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้าง มูลค่าเพิ่ม ซึ่งหากมีการดําเนินการดังกล่าว จะทําให้เกษตรกรผู้ปลูกระเทียมได้รับผลตอบแทนด้านราคา โดยจะได้รับราคากระเทียมสูงขึ้น 30,000 – 50,000 บาท ต่อปี (ฤดูกาลผลิต) ขณะที่ปัจจุบันภาคเกษตรกรแม่ฮ่องสอน มีความพยายามที่จะต่อยอดผลผลิตกระเทียมอินทรีย์ พัฒนาสู่นวัตกรรมกระเทียมแปรรูป เพื่อสร้างรายได้สู่ชุมชน โดยที่บ้านนาปลาจาด อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ซึ่งในห้วงระยะเวลาที่ผ่านมา ต่างได้รับผลกระทบราคากระเทียมทั้งสดและกระเทียมแห้งค่อนข้างต่ำ เกษตรกรผู้ปลูกกระเทียมบ้านนาปลาจาดจึงได้รวมกลุ่มกัน เพื่อแก้ไขปัญหาในการลดต้นทุนการผลิตและหาแนวทางในการจัดการตลาดกระเทียมที่เหมาะสม โดยมีนายชาตรี คำจิ่ง กำนันตำบลห้วยผา และนางสุกิรา สุวัฒนเมธี ได้ริเริ่มในการรวมกลุ่มผู้ปลูกกระเทียมในหมู่บ้านขึ้นในนามของกลุ่มแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร เพื่อยกระดับรายได้ครัวเรือนและรวมกลุ่มเพื่อพัฒนาผลผลิตกระเทียมสู่นวัตกรรมกระเทียมแปรรูป ซึ่งได้มีการแปรรูปกระเทียมเป็นกระเทียมแกะกลีบ กระเทียมดอง น้ำพริกคั่ว กระเทียมปรุงรส เพื่อส่งออกออกจำหน่าย ซึ่งได้รับความสนใจจากผู้บริโภคเป็นอย่างมาก และในปัจจุบันยังได้มีการพัฒนามาเป็นกระเทียมผง ซึ่งยังคงสรรพคุณและประโยชน์ของกระเทียมอินทรีย์ไว้อย่างครบถ้วน และเพิ่มเติมความสะดวกในการบริโภคกระเทียมมากขึ้น ดังนั้นกระเทียมผงจึงกลายเป็นอีกผลิตภัณฑ์เด่น ที่ทางกลุ่มจะได้ทำการผลักดันเข้าสู่กระบวนการของการตลาด เพื่อสร้างรายได้สู่เกษตรกรผู้ปลูกกระเทียมของบ้านนาปลาจาดต่อไป จึงนับได้ว่าเป็นการต่อยอดผลผลิตทางการเกษตรสู่นวัตกรรมและสามารถสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน