รายงานพิเศษ  “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม”
รายงานพิเศษ  “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม”

ที่ผ่านมาประเทศไทยประสบกับปัญหาขยะพลาสติกและโฟมจำนวนมากในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะพลาสติกใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง แต่สังคมไทยยุคใหม่มีความตื่นตัวมากขึ้นเช่นกัน จึงเกิดโครงการ “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม” ให้เกิดความต่อเนื่องการลดขยะพลาสติกในประเทศ

“ประเทศไทย” นำพลาสติกและโฟมมาใช้มากขึ้นในรูปแบบของบรรจุภัณฑ์ต่างๆ ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา จากสถิติพบบริโภคถุงพลาสติกหูหิ้ว 45,000 ล้านใบต่อปี โฟมบรรจุอาหาร 6,758 ล้านใบต่อปี แก้วพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว 9,750 ล้านใบ ซึ่งเป็นวัสดุที่ย่อยสลายยากเมื่อไม่ได้รับการจัดการที่ถูกต้องภายหลังการบริโภค ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั้งบนบกแลทะเล จนเกิดปัญหาขยะทะเลที่รุนแรงขึ้น โดยเฉพาะถุงพลาสติก ร้อยละ 18 และโฟมบรรจุอาหาร ร้อยละ 9 ถูกทิ้งลงทะเลไทย ประกอบกับ มีแนวโน้มเกิดการรั่วไหลของสารปรุงแต่ง หรือสารประกอบที่ใช้ผลิตพลาสติกและโฟมที่ใช้บรรจุอาหารอาจเป็นพิษและกระทบต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน

จากการประชุมขยะทะเลระดับอาเซียน เรื่อง “การลดปริมาณขยะทะเลในกลุ่มประเทศอาเซียน” ส่งผลให้คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 17 เมษายนที่ผ่านมา ให้ร่วมกันรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ให้ทุกภาคส่วน บริษัท ห้างร้าน หรือสถานประกอบการต่างๆ เข้ามามีส่วนร่วมลดการใช้วัสดุที่ผลิตขึ้นจากพลาสติกเพื่อลดปริมาณขยะพลาสติกในสิ่งแวดล้อม จนนำมาสู่การเกิดโครงการ “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม” เร่งแก้ปัญหาขยะพลาสติกต่อเนื่อง ตั้งเป้าลดการใช้ขยะพลาสติกลงให้ได้ภายในปี 2562 ประมาณ 20,000 ล้านใบต่อปี จากปัจจุบันใช้พลาสติกสูงถึงประมาณ 45,000 ล้านใบต่อปี โดยเน้นความร่วมมือจากทุกภาคส่วนลดใช้ถุงพลาสติกและหลีกเลี่ยงการใช้โฟมในหน่วยงานราชการ 20 กระทรวง ตลาดสดเทศบาล ห้างสรรพสินค้า สถาบันการศึกษา อุทยานแห่งชาติทั่วประเทศ สวนสัตว์ทั่วประเทศ และพื้นที่ชายชาด 24 จังหวัด
 
พลเอก สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เล่าให้ฟังว่า ทุกคนต้องช่วยกันป้องกันและแก้ปัญหาขยะพลาสติกของประเทศอย่างมีประสิทธิภาพใน 5 กิจกรรม ทั้ง "มาตรการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในหน่วยงานภาครัฐ" ให้ลดและคัดแยกขยะมูลฝอยเป็นแบบอย่างให้ประชาชนและภาคเอกชน ที่สำคัญให้สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการกำหนดให้ “ผลการลดและคัดแยกขยะมูลฝอย” เป็นตัวชี้วัดประสิทธิภาพของหน่วยงานภาครัฐตั้งแต่ปีงบประมาณ 2562  "ทำความดีด้วยหัวใจ ลดรับ ลดให้ ลดใช้ถุงพลาสติก" ส่งเสริมห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ ตลาดสดทั่วประเทศ ลดใช้ถุงพลาสติกหูหิ้วและงดใช้โฟมบรรจุอาหาร  "การลดใช้ถุงพลาสติกหูหิ้วและงดใช้โฟมบรรจุอาหารในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ 154 แห่ง"  "การลดใช้ถุงพลาสติกหูหิ้วและงดใช้โฟมบรรจุอาหารในพื้นที่สวนสัตว์ 8 แห่ง" ในพื้นที่สวนสัตว์ดุสิต สวนสัตว์เปิดเขาเขียว สวนสัตว์เชียงใหม่ สวนสัตว์นครราชสีมา สวนสัตว์สงขลา สวนสัตว์อุบลราชธานี สวนสัตว์ขอนแก่น และคชอาณาจักรสุรินทร์ และสุดท้าย "การจัดการขยะบกสู่ขยะทะเลในพื้นที่ 24 จังหวัดชายทะเล" เพื่อลดปริมาณขยะทะเล
 
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตั้งเป้าให้ข้าราชการไทย  2.53 ล้านคน ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดและคัดแยกขยะมูลฝอยเป็นตัวอย่างให้กับประชาชนและหน่วยงานเอกชนและทุกอาคารสำนักงานของหน่วยงานภาครัฐ ด้วยการส่งเสริมสนับสนุนการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในหน่วยงาน เพื่อให้การจัดการขยะมูลฝอยมีประสิทธิภาพ ง่ายต่อการนำไปใช้ประโยชน์ ที่สำคัญปริมาณขยะมูลฝอยของหน่วยงานภาครัฐลดลงร้อยละ 5 หรือประมาณ 11,225 ตันต่อปี ช่วยประหยัดงบประมาณการจัดการขยะมูลฝอยได้ 17 ล้านบาทต่อปี รวมทั้ง ปริมาณขยะรีไซเคิลที่คัดแยกจากหน่วยงานภาครัฐสามารถลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้ 26,632 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ลดปริมาณพลาสติกถุงหูหิ้ว 4,000 ล้านใบต่อปี ปริมาณโฟมบรรจุอาหาร ลดลง 1,000 ล้านชิ้นต่อปี ปริมาณแก้วพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวลง 30 ล้านใบต่อปี และปริมาณพลาสติกถุงหูหิ้ว โฟมบรรจุอาหาร และแก้วพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งจะลดลงอีกเมื่อนำไปรีไซเคิลจนเกิดรายได้ 2 ล้านบาทต่อปี และหน่วยงานภาครัฐยังประหยัดงบประมาณจัดการได้ 6 ล้านบาทต่อปี