Phương pháp chẩn đoán & điều trị phổi tắc nghẽn mạn tính
Phương pháp chẩn đoán & điều trị phổi tắc nghẽn mạn tính Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Bác sĩ chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dựa vào các yếu tố: Bệnh sử, triệu chứng, khám lâm sàng và cận lâm sàng. Bệnh sử và triệu chứng Ho khạc đờm mạn tính có thể đạt mức chẩn đoán viêm phế quản mạn: 3 tháng liên tục trong 2 năm liên tiếp; thường nặng về mùa đông; trong ngày, nhiều nhất vào sáng sớm, dần dần ho cả ngày. Có khi ho không khạc đờm hay bệnh nhân có thói quen nuốt đờm. Đờm thường gặp, thường nhầy (có mủ trong đợt cấp). Khó thở : Xuất hiện từ từ, lúc đầu khi gắng sức, sau đó trở thành thường xuyên; có thể kèm khò khè, đặc biệt khi gắng sức. Khám lâm sàng Trong giai đoạn muộn có lồng ngực hình thùng. Hạ sườn co rút khi thở. Khám phổi nghe thì thở ra kéo dài > 6 giây, điển hình > 9 giây, rì rào phế nang giảm hai bên, có ran phế quản. Cận lâm sàng Hô hấp ký: FEV1, FVC, VC, FEV1/ FVC giúp chẩn đoán xác định tắc nghẽn và mức độ tắc nghẽn. X-quang ngực: X-quang có vai trò chủ yếu là để loại trừ chẩn đoán khác. CT scan ngực hữu ích trong chẩn đoán khí phế thũng . Xét nghiệm khác để lượng giá biến chứng tâm phế mạn: ECG, siêu âm tim. α1-antitrypsin giúp chẩn đoán nguyên nhân trên các trường hợp COPD người trẻ. Phương pháp điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hiệu quả Các điều trị trên bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bao gồm dùng thuốc và không dùng thuốc. Các điều trị không dùng thuốc Giáo dục bệnh nhân về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Giáo dục có vai trò quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến các kết cục của bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Với việc nâng cao hiểu biết về tự xử trí đợt cấp COPD, tần suất nhập viện, khám cấp cứu và khám không định trước trên các bệnh nhân được can thiệp đều giảm có ý nghĩa. Các can thiệp khác: Thông tin về bản chất của bệnh bao gồm bệnh sinh, các yếu tố khởi phát và các yếu tố nguy cơ; cai thuốc lá; các hướng diễn tiến nặng và các quyết định cuối đời; các chiến lược làm giảm khó thở và sử dụng đúng cách các bình hít, oxy và thuốc men. Giảm tiếp xúc với yếu tố nguy cơ gây bệnh: Cai thuốc lá, cải thiện môi trường sống – nghề nghiệp. Cai thuốc là phương tiện hữu hiệu nhất ảnh hưởng đến tiến triển tự nhiên của bệnh. Tư vấn cai thuốc lá bởi các nhân viên y tế là thành tố quan trọng nhất. Bệnh nhân COPD do khói từ các chất đốt biomass (sinh khói ví dụ như than, củi, rơm, trấu, phân,…) trong những môi trường thông khí không tốt. Cần thay đổi lối sống, ngừng tiếp xúc với khói bụi, tránh hút thuốc lá thụ động . Phục hồi chức năng hô hấp: Tất cả các bệnh nhân có khó thở khi đi theo tốc độ thông thường cần đi tập phục hồi chức năng. Một chương trình phục hồi chức năng hô hấp quy mô gồm cả tập vật lý trị liệu, giáo dục bệnh nhân, chế độ dinh dưỡng,... mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân COPD. Vận động: Nếu không có một chương trình phục hồi chức năng toàn diện như trên, các bệnh nhân COPD nên được khuyên tập vận động như đi bộ ít nhất 20 phút mỗi ngày. Các điều trị dùng thuốc Cho tới nay không thuốc nào chứng tỏ cải thiện tử vong hoặc giúp thay đổi đáng kể diễn tiến của bệnh. Các thuốc điều trị hiện tại giúp cải thiện triệu chứng, đợt cấp, các biến chứng,... và vì vậy cải thiện chức năng của người bệnh. Các thuốc giãn phế quản là nền tảng của điều trị. Các thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn có thể chỉ định theo nhu cầu cho bệnh nhân COPD mọi giai đoạn. Berodual MDI 2 nhát xịt họng. Các thuốc giãn phế quản tác dụng dài rất tốt trên bệnh nhân có FEV1 < 50% dự đoán; nên xem xét trên các bệnh nhân có FEV1 trung bình. Các thuốc giãn phế quản dạng hít nên được ưu tiên lựa chọn so với theophyline uống. Tiotropium 18 mcg 1 viên hít/ ngày. Corticoid hít + kích thích beta 2 tác dụng dài được sử dụng trên bệnh nhân có FEV1 < 50% và đợt cấp thường xuyên. Romiflulast có thể làm giảm đợt cấp phải dùng corticoid trên các bệnh nhân có FEV1 ≤ 50%, tiền sử có đợt cấp và viêm phế quản mạn. Các điều trị khác Tiêm chủng vắc xin ngừa cúm; Oxy liệu pháp; Thở máy không xâm lấn nên được chỉ định ở các bệnh nhân có suy hô hấp vì giúp cải thiện tử vong; Thủ thuật đặt stent làm giảm nghẽn tắc; Phẫu thuật: Có 3 loại phẫu thuật có thể áp dụng trên bệnh nhân COPD. Việc chỉ định phẫu thuật nên được tính toán kèm với tổng thời gian sống mong đợi của bệnh nhân. Cắt các kén khí là một phẫu thuật kinh điển, có hiệu quả làm nở các phần phổi bị chèn ép, giảm khó thở, cải thiện chức năng phổi nhưng cần chỉ định cẩn thận trên các bệnh nhân COPD. Phẫu thuật làm giảm thể tích phổi có thể được xem xét ở các bệnh nhân có khí phế thũng nặng ở thùy trên hai bên, giảm khả năng gắng sức (chứng minh qua xét nghiệm gắng sức tim – phổi) tiên lượng sống thêm trên 10 năm, không có khí phế thũng đồng nhất, DLCO ≤ 20% hoặc FEV1 ≤ 20% dù đã điều trị nội và phục hồi chức năng tối ưu vì cải thiện tử vong. Ghép phổi được chứng tỏ cải thiện chất lượng cuộc sống trên các bệnh nhân COPD. Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ.
Nguyên nhân viêm màng não mô cầu Nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm màng não mô cầu Bệnh viêm viêm màng não mô cầu thường khởi phát cấp tới tối cấp. Bệnh lây truyền từ người sang người, chủ yếu qua đường hô hấp, do hít phải các giọt bắn dịch tiết đường hô hấp có chứa vi khuẩn não mô cầu từ người bệnh. Cũng có thể do dùng chung đồ ăn, thức uống, vật dụng với người mang mầm bệnh.