Phương pháp chẩn đoán & điều trị đột quỵ
Phương pháp chẩn đoán & điều trị đột quỵ Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán đột quỵ Lâm sàng Khai thác tiền sử bệnh Các yếu tố nguy cơ; Tiền sử chấn thương; Bệnh tim mạch, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid, bệnh về đông máu; Thói quen dùng các chất kích thích; Các triệu chứng đột ngột của đột quỵ như liệt chi, liệt một phần cơ thể, mất cảm giác, mất thị lực, rối loạn ngôn ngữ, rối loạn ý thức đột ngột... Khám lâm sàng Phân biệt với các bệnh khác có triệu chứng giống đột quỵ như nhiễm khuẩn, co giật, u não , rối loạn điện giải...; Đánh giá tiến triển đột quỵ; Đánh giá mức độ suy giảm chức năng thần kinh bằng thang điểm NIHSS; Lưu ý các dấu hiệu chấn thương, nhiễm trùng liên quan đến màng não, não; Kiểm tra dấu hiệu sinh tồn. Chẩn đoán phân biệt U não, chảy máu dưới màng cứng, liệt Todd (hội chứng thần kinh khu trú sau động kinh, hồi phục trong vòng 24 giờ). Ngộ độc do dùng thuốc quá liều, nhất là khi có triệu chứng mất tri giác. Cận lâm sàng Chụp cắt lớp vi tính sọ não; Chụp cộng hưởng từ sọ não; Chụp Doppler xuyên sọ; Chụp X-quang ngực; Chụp mạch máu não; Siêu âm tim; điện tâm đồ, siêu âm Doppler động mạch cảnh; Xét nghiệm máu. Xét nghiệm hình ảnh học đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán đột quỵ Phương pháp điều trị đột quỵ hiệu quả Tùy vào thể trạng bệnh nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và áp dụng những phương pháp điều trị phù hợp. Nguyên tắc chung Đột quỵ là tình trạng cấp cứu ưu tiên, cần phải có biện pháp sơ cứu và xử trí nhanh chóng kịp thời để ổn định tình trạng bệnh nhân trước khi đánh giá toàn diện. Đánh giá khả năng hô hấp, tuần hoàn theo các bước ABC (A: Airway, B: Breathing, C: Circulation). Bổ sung oxy kịp thời. Kiểm soát các dấu hiệu sinh tồn (thân nhiệt, huyết áp, nhịp thở, mạch, chỉ số SpO2). Kiểm soát mức đường huyết, huyết áp cũng như hỗ trợ điều trị các bệnh đi kèm khác. Tái tưới máu cho một số trường hợp đột quỵ thiếu máu não cục bộ. Dùng thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc chống đông máu, dự phòng huyết khối (theo chỉ định bác sĩ). Các biện pháp hỗ trợ và điều trị các biến chứng như tăng áp lực nội sọ dẫn đến phù não, động kinh,… Chiến lược dự phòng đột quỵ. Những việc nên làm và không được làm khi gặp bệnh nhân nghi ngờ đột quỵ Những việc có thể làm trước khi xe cấp cứu tới: Theo dõi tình trạng và hỏi bệnh nhân để biết bệnh nhân còn tỉnh táo (ý thức bình thường) hay lẫn lộn, lơ mơ hoặc hôn mê (rối loạn ý thức). Kèm theo dấu hiệu đại tiểu tiện không tự chủ chứng tỏ bệnh nhân đã mất ý thức. Nếu bệnh nhân còn tỉnh: Cần để bệnh nhân nằm yên tĩnh và gọi cấp cứu đến để đưa bệnh nhân vào bệnh viện cấp cứu tai biến mạch máu não. Nếu bệnh nhân hôn mê: Kiểm tra xem bệnh nhân đang còn thở bình thường, thở nhanh, thở chậm, hay đã ngừng thở... vì cấp cứu hô hấp là việc đầu tiên phải làm để đảm bảo đủ oxy cho tim và cho não. Nếu toàn bộ não thiếu oxy quá 3 phút thì dù cho cấp cứu tim đập lại cũng không cứu được não, y học gọi là mất não, hoặc chết não. Kiểm tra nhịp tim và huyết áp ngay nếu có thể. Đặc biệt lưu ý với người nhà hoặc người chứng kiến bệnh nhân đột quỵ não: Bệnh nhân đột quỵ não có thể thuộc một trong hai trường hợp: Chảy máu não do vỡ mạch hoặc nhồi máu não do nghẽn/tắc mạch. Hai bệnh này đối nghịch nhau hoàn toàn về nguyên nhân, cơ chế và cách điều trị. Các bác sĩ chuyên khoa cũng không thể chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để xác định chẩn đoán. Vì vậy, không được mạo hiểm tự điều trị cho bệnh nhân dù chỉ là các động tác như bấm huyệt nhân trung, châm cứu, đánh gió... Những tác động đó có thể làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh của bệnh nhân. Thực hiện hô hấp nhân tạo (CPR), nếu cần phải dùng miệng thổi hơi vào miệng bệnh nhân (hô hấp miệng - miệng) nếu thấy bệnh nhân ngừng thở. Không được cố di chuyển đầu, cổ bệnh nhân, trong trường hợp tai nạn, đầu hoặc cổ có thể bị gãy hoặc bị thương, để bệnh nhân trong tư thế thoải mái, nới lỏng quần áo. Không được cho bệnh nhân ăn hoặc uống. Tai biến khiến cho người bệnh không thể nuốt và sẽ gây nghẹn. Không được dùng tự ý sử dụng thuốc aspirin. Mặc dù aspirin có thể làm giảm cục máu đông trong trường hợp tai biến nghẽn/tắc động mạch nhưng cũng có thể gây chảy máu trong nếu là tai biến vỡ mạch máu. Nếu người bệnh đã uống aspirin trong ngày, cần phải báo với bác sĩ cấp cứu. Thở sâu: Thở chậm và sâu giúp bệnh nhân bình tĩnh và đưa máu lên não nhiều hơn. Để người bệnh nằm xuống và nói chuyện với người bệnh để họ bình tĩnh. Giữ đầu mát và thân ấm: Nếu có đá lạnh, có thể chấm nhẹ qua đầu người bệnh để giữ mát. Bọc đá trong khăn để không quá lạnh. Giữ mát đầu để giảm phản ứng phù nề khi tai biến và có thể giúp người bệnh đỡ cảm thấy đau đầu. Giữ thân ấm bằng áo khoác hoặc chăn sẽ giảm được nguy cơ co giật (sốc). Có thể liên hệ với một trung tâm y tế hoặc với bác sĩ thần kinh để được tư vấn sớm trước khi đưa bệnh nhân đến bệnh viện. Chiến lược phục hồi chức năng cho bệnh nhân sau đột quỵ Sau đột quỵ, hầu hết bệnh nhân đều cần phục hồi chức năng (tinh thần và thể chất) để đưa cơ thể trở về trạng thái bình thường hòa nhập cuộc sống như trước. Phương pháp tốt nhất chính là phối hợp nhiều phương pháp: Liệu pháp nói. Hạn chế nuôi dưỡng thụ động, cần hỗ trợ bệnh nhân ăn uống chủ động. Liệu pháp tinh thần như tư vấn, động viên, hạn chế bệnh nhân bị rơi vào trạng thái trầm cảm, chán nản. Thay đổi lối sống như ngừng hút thuốc lá, tăng cường hoạt động thể lực. Điều trị dùng thuốc nếu bệnh nhân có tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh khác giúp trì hoãn hoặc dự phòng đột quỵ tái phát. Ngoài ra, dự phòng đột quỵ còn có phẫu thuật hay thủ thuật can thiệp như phẫu thuật bóc nội mạc động mạch cảnh, đặt stent động mạch,… Liệu pháp chống tiểu cầu và chống đông. Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Xem thêm: Đột quỵ có chữa được không?
Nguy cơ viêm loét dạ dày Những ai có nguy cơ mắc phải viêm loét dạ dày? Bất cứ ai cũng có thể mắc viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, những người trẻ từ 20 tuổi trở lên, nữ giới nguy cơ mắc phải viêm loét dạ dày nhiều hơn. Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải viêm loét dạ dày Một số yếu tố làm tăng nguy cơ phát triển chứng viêm loét dạ dày, bao gồm: Hút thuốc lá; Uống rượu; Bị căng thẳng tâm lý kéo dài; Ăn thức ăn cay.