input: ΟΔΗΓΊΑ 2013/51/ΕΥΡΑΤΌΜ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
  της 22ας Οκτωβρίου 2013
  περί θεσπίσεως απαιτήσεων προστασίας της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης
  ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
  Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως τα άρθρα 31 και 32,
  Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταρτίστηκε κατόπιν γνωμοδότησης ομάδας που συγκρότησε η επιστημονική και τεχνική επιτροπή από επιστημονικούς εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, βάσει του άρθρου 31 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας,
  Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
  Έχοντας υπόψη μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
  Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
  (1)
  Η κατάποση νερού συγκαταλέγεται στις οδούς εισαγωγής ραδιενεργών ουσιών στο ανθρώπινο σώμα. Σύμφωνα με την οδηγία 96/29/Ευρατόμ του Συμβουλίου (2), η συμβολή κάθε πρακτικής που συνεπάγεται κίνδυνο από ιονίζουσες ακτινοβολίες στην έκθεση του κοινού στο σύνολό του πρέπει να διατηρείται στο χαμηλότερο εφικτό επίπεδο.
  (2)
  Λόγω της σημασίας την οποία έχει για την ανθρώπινη υγεία η ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση, επιβάλλεται να θεσπιστούν σε κοινοτικό επίπεδο ποιοτικά πρότυπα που να λειτουργούν ως δείκτες και να προβλεφθεί η παρακολούθηση της τήρησης των προτύπων αυτών.
  (3)
  Η οδηγία 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου (3) περιλαμβάνει ενδεικτικές παραμέτρους για τις ραδιενεργές ουσίες στο παράρτημα I, μέρος Γ και τις σχετικές διατάξεις για την παρακολούθηση στο παράρτημα II. Πάντως, οι παράμετροι αυτές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των βασικών κανόνων που ορίζονται στο άρθρο 30 της Συνθήκης Ευρατόμ.
  (4)
  Συνεπώς, οι απαιτήσεις σχετικά με την παρακολούθηση των επιπέδων ραδιενεργών ουσιών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης πρέπει να θεσπιστούν με ειδικά νομοθετήματα που θα διασφαλίσουν την ενότητα, τη συνοχή και την πληρότητα της νομοθεσίας περί ακτινοπροστασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ.
  (5)
  Δεδομένου ότι η Κοινότητα είναι αρμόδια να θεσπίσει τα βασικά πρότυπα ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του ευρέος κοινού από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας υπερισχύουν των διατάξεων της οδηγίας 98/83/ΕΚ όσον αφορά τις απαιτήσεις για την προστασία της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης.
  (6)
  Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, τα καθήκοντα που επιβάλλονται στην Κοινότητα με το άρθρο 2 στοιχείο β) της Συνθήκης Ευρατόμ να θεσπίζει ομοιόμορφους κανόνες ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού δεν συνεπάγονται ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να προβλέπει αυστηρότερα προστατευτικά μέτρα, εκτός εάν το ορίζουν ρητώς οι κανόνες. Δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία προβλέπει ελάχιστους κανόνες, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν την ελευθερία να θεσπίζουν ή να διατηρούν αυστηρότερα μέτρα σχετικά με το αντικείμενο της παρούσας οδηγίας, χωρίς να θίγεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στην εσωτερική αγορά, όπως ορίζεται από τη νομολογία του Δικαστηρίου.
  (7)
  Οι παραμετρικές τιμές δεν θα πρέπει να θεωρούνται οριακές τιμές. Σε περίπτωση που από τον έλεγχο του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης προκύπτει η μη τήρηση κάποιας παραμετρικής τιμής, ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα πρέπει να εξετάζει αν αυτό δημιουργεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσης και, εν ανάγκη, να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του νερού σε επίπεδο που συνάδει προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της ακτινοπροστασίας.
  (8)
  Η παρακολούθηση των νερών ανθρώπινης κατανάλωσης που τοποθετούνται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζονται για πώληση, πλην των φυσικών μεταλλικών νερών, προκειμένου να ελεγχθεί αν τα επίπεδα ραδιενεργών ουσιών συνάδουν με τις παραμετρικές τιμές που καθορίζονται βάσει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να διεξάγεται βάσει των αρχών της ανάλυσης κινδύνου και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και χωρίς να θίγονται οι αρχές των επισήμων ελέγχων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5).
  (9)
  Το ευρύ κοινό θα πρέπει να ενημερώνεται επαρκώς και καταλλήλως σχετικά με την ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.
  (10)
  Επιβάλλεται να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας τα φυσικά μεταλλικά νερά και τα νερά που αποτελούν φάρμακα, δεδομένου ότι για τα συγκεκριμένα είδη νερού έχουν θεσπιστεί ειδικοί κανόνες με την οδηγία 2009/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και την οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
  (11)
  Όλα τα κράτη μέλη οφείλουν να θεσπίσουν προγράμματα παρακολούθησης για να ελέγχουν αν το νερό για ανθρώπινη κατανάλωση ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
  (12)
  Για την ανάλυση της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης πρέπει να χρησιμοποιούνται μέθοδοι που να εξασφαλίζουν την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα των λαμβανόμενων αποτελεσμάτων.
  (13)
  Λόγω της μεγάλης γεωγραφικής διακύμανσης στη φυσική παρουσία του ραδονίου, η Επιτροπή υιοθέτησε τη σύσταση 2001/928/Ευρατόμ (8), η οποία πραγματεύεται την ποιότητα των πηγών παροχής νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση όσον αφορά το ραδόνιο και τα μακρόβια προϊόντα διάσπασης του ραδονίου. Είναι σκόπιμο να περιληφθούν αυτά τα ραδιονουκλεΐδια στο πεδίο της παρούσας οδηγίας.
  (14)
  Προκειμένου να διατηρείται η υψηλή ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση λόγω της σπουδαιότητάς του για την ανθρώπινη υγεία, τα παραρτήματα II και ΙΙΙ είναι απαραίτητο να ενημερώνονται τακτικά με βάση την επιστημονική και τεχνική πρόοδο.
  (15)
  Ο καθορισμός των συχνοτήτων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τα νερά ανθρώπινης κατανάλωσης που τοποθετούνται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζονται για πώληση, αποτελεί μεν αρμοδιότητα των κρατών μελών, είναι όμως σκόπιμο όσα κράτη μέλη υποχρεούνται να διεξάγουν ελέγχους του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης με σκοπό να εξακριβώνεται τυχόν ύπαρξη ραδονίου ή τριτίου ή να καθορίζουν την ενδεικτική δόση (ΕΔ), να προβλέπουν μία δειγματοληψία και ανάλυση τουλάχιστον ανά έτος,
  ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
  Άρθρο 1
  Περιεχόμενο
  Η παρούσα οδηγία επιβάλλει απαιτήσεις προστασίας της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Ορίζει παραμέτρους και συχνότητες και μεθόδους για την παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών.
  Άρθρο 2
  Ορισμοί
  Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
  1) «νερό ανθρώπινης κατανάλωσης»:
  α)
  κάθε νερό, είτε στην αρχική του κατάσταση είτε μετά από επεξεργασία, που προορίζεται για πόση, μαγείρεμα, παρασκευή τροφίμων ή άλλους σκοπούς οικιακής χρήσης, ανεξάρτητα από την προέλευσή του και από το κατά πόσο παρέχεται μέσω δικτύου διανομής, από βυτίο ή σε φιάλες ή δοχεία·
  β)
  κάθε νερό που χρησιμοποιείται σε οποιαδήποτε επιχείρηση παραγωγής τροφίμων για τη μεταποίηση, επεξεργασία, διατήρηση ή εμπορία προϊόντων ή ουσιών που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, εκτός εάν οι αρμόδιες εθνικές αρχές βεβαιωθούν ότι η ποιότητα του νερού δεν μπορεί να επηρεάσει την καταλληλότητα των τροφίμων στην τελική τους μορφή·
  2) «ραδιενεργός ουσία»: κάθε ουσία που περιέχει ένα ή περισσότερα ραδιονουκλεΐδια, των οποίων η ραδιενέργεια ή η συγκέντρωση ραδιενέργειας δεν μπορεί να αγνοηθεί σε ό,τι αφορά την προστασία από τις ακτινοβολίες·
  3) «ενδεικτική δόση» ή «ΕΔ»: η δεσμευθείσα ενεργός δόση στη διάρκεια ενός έτους λόγω κατάποσης του συνόλου των ραδιονουκλεϊδίων -φυσικών και τεχνητών- των οποίων η παρουσία ανιχνεύθηκε σε παροχή νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση, με εξαίρεση το τρίτιο, το κάλιο-40, το ραδόνιο και τα βραχύβια προϊόντα διάσπασης του ραδονίου·
  4) «παραμετρική τιμή»: η τιμή ραδιενεργών ουσιών σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης υπεράνω της οποίας τα κράτη μέλη αξιολογούν εάν η παρουσία ραδιενεργών ουσιών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης δημιουργεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσεως και, εφόσον είναι αναγκαίο, λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του νερού σε επίπεδο που συνάδει προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της προστασίας από τις ακτινοβολίες.
  Άρθρο 3
  Πεδίο εφαρμογής και εξαιρέσεις
  1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης.
  2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:
  α)
  στο φυσικό μεταλλικό νερό που αναγνωρίζεται ως τέτοιο από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, σύμφωνα με την οδηγία 2009/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου·
  β)
  στα νερά που θεωρούνται φάρμακα κατά την έννοια της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
  3. Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρούν από την παρούσα οδηγία:
  α)
  το νερό που προορίζεται αποκλειστικά για σκοπούς για τους οποίους οι αρμόδιες αρχές κρίνουν ότι η ποιότητα του νερού δεν επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, την υγεία του ενδιαφερόμενου ευρέος κοινού·
  β)
  το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης που λαμβάνεται από συγκεκριμένη πηγή με παροχή κατά μέσο όρο κάτω των 10 m3 ημερησίως ή που εξυπηρετεί κάτω από 50 άτομα, εκτός εάν το νερό διατίθεται στο πλαίσιο εμπορικής ή δημόσιας δραστηριότητας.
  4. Τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν τις εξαιρέσεις της παραγράφου 3 στοιχείο β) εξασφαλίζουν ότι:
  α)
  το ενδιαφερόμενο ευρύ κοινό ενημερώνεται σχετικά καθώς και για κάθε ενέργεια που μπορεί να αναληφθεί για να προστατευθεί η ανθρώπινη υγεία από τις δυσμενείς επιπτώσεις που οφείλονται στη μόλυνση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης·
  β)
  επιπλέον, όταν αναφαίνεται δυνητικός κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία λόγω της ποιότητας του νερού αυτού, πρέπει να παρέχονται αμέσως οι κατάλληλες οδηγίες στο ενδιαφερόμενο ευρύ κοινό.
  Άρθρο 4
  Γενικές υποχρεώσεις
  Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο α) της οδηγίας 96/29/Ευρατόμ (9), τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την κατάρτιση κατάλληλου προγράμματος παρακολούθησης του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι σε περίπτωση μη τήρησης των παραμετρικών τιμών που καθορίζονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία:
  α)
  εκτιμάται αν η απουσία τήρησης δημιουργεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσεως· και
  β)
  λαμβάνονται, εφόσον είναι αναγκαίο, διορθωτικά μέτρα με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του νερού σε επίπεδο που συνάδει προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της προστασίας από τις ακτινοβολίες.
  Άρθρο 5
  Παραμετρικές τιμές και σημεία συμμόρφωσης
  1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν παραμετρικές τιμές ο οποίες εφαρμόζονται στην παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών που περιέχει το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης σύμφωνα με το παράρτημα I.
  2. Όταν η παρακολούθηση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης διενεργείται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος II της παρούσας οδηγίας, το σημείο συμμόρφωσης είναι:
  α)
  για το νερό που παρέχεται μέσω δικτύου διανομής, το σημείο όπου το νερό βγαίνει από τις βρύσες από τις οποίες συνήθως λαμβάνεται·
  β)
  για το νερό που παρέχεται από βυτίο, το σημείο όπου το νερό βγαίνει από το βυτίο·
  γ)
  για νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία προς πώληση, το σημείο στο οποίο το νερό τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία·
  δ)
  για το νερό που χρησιμοποιείται σε επιχείρηση παραγωγής τροφίμων, το σημείο όπου το νερό χρησιμοποιείται στην επιχείρηση.
  3. Τα σημεία τήρησης καθορίζονται στην παράγραφο 2 στοιχείο α) με την επιφύλαξη της επιλογής σημείου δειγματοληψίας, το οποίο μπορεί να είναι οποιοδήποτε σημείο εντός της ζώνης παροχής ή στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει δυσμενής μεταβολή της τιμής συγκέντρωσης από το σημείο δειγματοληψίας ως το σημείο τήρησης.
  Άρθρο 6
  Παρακολούθηση και ανάλυση
  1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίζουν ότι η παρακολούθηση της παρουσίας ραδιενεργών ουσιών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης διενεργείται σύμφωνα με τις στρατηγικές και τις συχνότητες παρακολουθήσεως που καθορίζονται στο παράρτημα II, προκειμένου να ελέγχεται εάν οι τιμές των ραδιενεργών ουσιών είναι σύμφωνες προς τις παραμετρικές τιμές που καθορίζονται βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1.
  Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η παρακολούθηση διενεργείται προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι μετρούμενες τιμές που λαμβάνονται είναι αντιπροσωπευτικές της ποιότητας του νερού που καταναλώνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Όσον αφορά το νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζεται για πώληση, τα ανωτέρω ισχύουν χωρίς να θίγονται οι αρχές της ανάλυσης κινδύνου και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004 ούτε οι αρχές περί επίσημων ελέγχων ως έχουν στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004.
  2. Η παρακολούθηση ως προς την ΕΔ και τα αναλυτικά χαρακτηριστικά επιδόσεων θα είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις του παραρτήματος III.
  3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε εργαστήριο στο οποίο αναλύονται δείγματα διαθέτει σύστημα αναλυτικού ποιοτικού ελέγχου το οποίο υποβάλλεται σε έλεγχο από εξωτερικό οργανισμό εγκεκριμένο από την αρμόδια αρχή προς τον σκοπό αυτό.
  Άρθρο 7
  Διορθωτικά μέτρα και ειδοποίηση του ευρέος κοινού
  1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να διερευνάται αμέσως κάθε παράλειψη τήρησης παραμετρικής τιμής που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1, ώστε να εντοπίζονται τα αίτια.
  2. Σε περίπτωση μη τήρησης παραμετρικής τιμής, το κράτος μέλος εκτιμά αν η παράλειψη αυτή εκθέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσης.
  3. Σε περίπτωση ύπαρξης τέτοιου κινδύνου που αναφέρεται στην παράγραφο 2, το κράτος μέλος:
  α)
  λαμβάνει διορθωτικά μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της προστασίας από τις ακτινοβολίες· και
  β)
  μεριμνά ώστε το ενδιαφερόμενο κοινό
  i)
  να ειδοποιείται για τον κίνδυνο και τα ληφθέντα διορθωτικά μέτρα, και
  ii)
  να ενημερώνεται για τυχόν πρόσθετα προληπτικά μέτρα που ενδέχεται να απαιτηθούν για την προστασία της ανθρώπινης υγείας από ραδιενεργές ουσίες.
  Άρθρο 8
  Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
  1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 28 Νοεμβρίου 2015, κοινοποιούν δε αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
  Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, παραπέμπουν στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
  2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
  Άρθρο 9
  Έναρξη ισχύος
  Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  Άρθρο 10
  Παραλήπτες
  Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
  Λουξεμβούργο, 22 Οκτωβρίου 2013.