input: DIRETTIVA 2013/53/UE TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
  tal-20 ta’ Novembru 2013
  dwar id-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni u l-inġenji tal-ilma personali u li tħassar id-Direttiva 94/25/KE
  (Test b’relevanza għaż-ŻEE)
  IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
  Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu,
  Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,
  Wara t-trasmissjoni tal-abbozz tal-att leġislattiv lill-parlamenti nazzjonali,
  Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),
  Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja (2),
  Billi:
  (1)
  Id-Direttiva tal-Kunsill 94/25/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Ġunju 1994 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mad-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni (3) ġiet adottata fil-kuntest tal-istabbiliment tas-suq intern sabiex jiġu armonizzati l-karatteristiċi ta’ sikurezza tad-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni fl-Istati Membri kollha u biex jitneħħew l-ostakli għall-kummerċ fid-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni bejn l-Istati Membri.
  (2)
  Oriġinarjament, id-Direttiva 94/25/KE kopriet biss id-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni li għandhom tul tal-buq minimu ta’ 2,5 m u tul massimu ta’ 24 m. Id-Direttiva 2003/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Ġunju 2003 li temenda d-Direttiva 94/25/KE (4) estendiet il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 94/25/KE biex tinkludi fid-Direttiva emendata l-inġenji tal-ilma personali u r-rekwiżiti integrati għall-protezzjoni tal-ambjent billi jiġu adottati limiti għall-emissjonijiet tal-egżost (CO, HC, NOx u l-partikulati) u l-livelli tal-limiti għall-ħsejjes għal magni tal-propulsjoni, kemm għall-magni li jaqbdu bil-kompressjoni kif ukoll għall-magni li jaqbdu bl-ispark.
  (3)
  Id-Direttiva 94/25/KE hija bbażata fuq il-prinċipji tal-Approċċ il-Ġdid, kif stabbilit fir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-7 ta’ Mejju 1985 dwar approċċ ġdid għall-armonizzazzjoni u l-istandards tekniċi (5). Għalhekk, din tistipula biss ir-rekwiżiti essenzjali li japplikaw għad-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni, filwaqt li d-dettalji tekniċi huma adottati mill-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni (CEN) u l-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni Elektroteknika (Cenelec) skont id-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ġunju 1998 li tistabbilixxi proċedura dwar l-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tal-istandards u r-regolamenti tekniċi u r-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika (6). Il-konformità mal-istandards armonizzati stabbiliti b’dan il-mod, li n-numri ta’ referenza tagħhom huma ppubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, tipprovdi preżunzjoni ta’ konformità mar-rekwiżiti tad-Direttiva 94/25/KE. L-esperjenza wriet li dawn il-prinċipji bażiċi ħadmu sewwa f’dan is-settur u għandhom jinżammu u anki jiġu promossi aktar.
  (4)
  L-iżviluppi teknoloġiċi fis-suq, madankollu, qajmu kwistjonijiet ġodda fir-rigward tar-rekwiżiti ambjentali tad-Direttiva 94/25/KE. Sabiex jitqiesu dawk l-iżviluppi u biex ikun hemm kjarifika fir-rigward tal-qafas li fih il-prodotti koperti minn din id-Direttiva jistgħu jiġu kkumerċjalizzati, ċerti aspetti tad-Direttiva 94/25/KE għandhom jiġu riveduti u mtejba u, fl-interessi taċ-ċarezza, dik id-Direttiva għandha tiġi revokata u sostitwita minn din id-Direttiva.
  (5)
  Ir-Regolament (KE) Nru 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2008 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti (7) jistipula dispożizzjonijiet orizzontali dwar l-akkreditament tal-korpi li jivvalutaw il-konformità, dwar il-marka CE u dwar il-qafas tal-Unjoni għas-sorveljanza tas-suq, u l-kontrolli ta’ prodotti li jidħlu fis-suq tal-Unjoni, li huma wkoll applikabbli għall-prodotti koperti minn din id-Direttiva.
  (6)
  Id-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2008 dwar qafas komuni għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti (8) tipprovdi prinċipji komuni u dispożizzjonijiet ta’ referenza għall-finijiet ta’ leġislazzjoni bbażati fuq il-prinċipji tal-Approċċ il-Ġdid. Sabiex tkun żgurata l-konsistenza ma’ leġislazzjoni settorjali oħra dwar il-prodotti, jixraq li ċerti dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva jiġu allinjati ma’ dik id-Deċiżjoni, sakemm l-ispeċifitajiet settorjali ma jirrikjedux soluzzjoni differenti. Għalhekk, ċerti definizzjonijiet, l-obbligi ġenerali tal-operaturi ekonomiċi, il-preżunzjoni tal-konformità, ir-regoli dwar il-marki CE, ir-rekwiżiti għall-korpi li jivvalutaw il-konformità u l-proċeduri ta’ notifika u d-dispożizzjonijiet dwar proċeduri li jittrattaw prodotti li jippreżentaw riskju għandhom jiġu allinjati ma’ dik id-Deċiżjoni. Ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Ottubru 2012 dwar l-istandardizzazzjoni Ewropea (9) jipprevedi proċedura għal oġġezzjonijiet għall-istandards armonizzati fejn dawk l-istandards ma jissodisfawx kompletament ir-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva.
  (7)
  Il-kamp ta’ applikazzjoni u d-definizzjonijiet tad-Direttiva 94/25/KE għandhom jiġu ċċarati sabiex jiffaċilitaw il-fehim u l-applikazzjoni uniformi ta’ din id-Direttiva mill-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet nazzjonali. B’mod partikolari, għandu jiġi ċċarat li vetturi anfibji huma esklużi mill-ambitu ta’ din id-Direttiva. Huwa wkoll neċessarju li jiġi speċifikat liema tip ta’ kenuri u kayaks huma esklużi mill-ambitu ta’ din id-Direttiva u li jiġi ċċarat li huma biss l-inġenji tal-ilma personali maħsuba għall-isport u d-divertiment li huma koperti minn din id-Direttiva.
  (8)
  Jixraq ukoll li jingħataw definizzjonijiet ta’ “inġenju tal-ilma mibni għall-użu personali”, ta’ “tul tal-buq” u ta’ “importatur privat” li huma speċifiċi għal dan is-settur sabiex jiffaċilitaw il-fehim u l-applikazzjoni uniformi ta’ din id-Direttiva. Huwa neċessarju li tiġi estiża d-definizzjoni attwali ta’ ‘magni ta’ propulsjoni’ biex tkopri wkoll is-soluzzjonijiet ta’ propulsjoni innovattivi.
  (9)
  Il-prodotti koperti minn din id-Direttiva li jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni jew li jitħaddmu għandhom jikkonformaw mal-leġislazzjoni tal-Unjoni rilevanti, u l-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu responsabbli għall-konformità tal-prodotti, fir-rigward tar-rwoli rispettivi li għandhom fil-katina tal-provvista, sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ ħarsien tal-interessi pubbliċi, bħas-saħħa u s-sikurezza, u l-ħarsien tal-konsumaturi u tal-ambjent, u biex tiġi garantita kompetizzjoni ġusta fis-suq tal-Unjoni.
  (10)
  L-operaturi ekonomiċi li jintervjenu fil-katina tal-provvista u tad-distribuzzjoni għandhom jieħdu l-miżuri xierqa biex jiżguraw li l-prodotti koperti minn din id-Direttiva ma jipperikolawx is-saħħa u s-sikurezza tal-persuni, tal-proprjetà jew tal-ambjent meta mibnija u mantenuti b’mod korrett, u li jagħmlu disponibbli fis-suq dawk il-prodotti biss li jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni rilevanti. Din id-Direttiva għandha tipprovdi tqassim ċar u proporzjonat ta’ obbligi li jikkorrispondu mar-rwol ta’ kull operatur fil-katina tal-provvista u tad-distribuzzjoni.
  (11)
  Billi ċerti kompiti jistgħu jitwettqu mill-manifattur biss, jeħtieġ li jkun hemm distinzjoni ċara bejn il-manifattur u l-operaturi iktar ‘l isfel fil-katina ta’ distribuzzjoni. Barra minn hekk, jeħtieġ li jkun hemm distinzjoni ċara bejn l-importatur u d-distributur, peress li l-importatur idaħħal prodotti minn pajjiżi terzi fis-suq tal-Unjoni. L-importatur għalhekk għandu jassigura li dawn il-prodotti jkunu konformi mar-rekwiżiti applikabbli tal-Unjoni.
  (12)
  Il-manifattur, li jkollu konoxxenza dettaljata tad-disinn u tal-proċess tal-produzzjoni, huwa fl-aħjar pożizzjoni li jesegwixxi l-proċedura kollha ta’ valutazzjoni tal-konformità. Il-valutazzjoni tal-konformità għandha, għalhekk, tibqa’ l-obbligu tal-manifattur biss.
  (13)
  Jeħtieġ li jiġi assigurat li l-prodotti koperti minn din id-Direttiva li jidħlu fis-suq tal-Unjoni minn pajjiżi terzi jkunu konformi mar-rekwiżiti applikabbli tal-Unjoni, u b’mod partikolari li l-manifatturi jkunu wettqu l-proċeduri ta’ valutazzjoni xierqa fir-rigward ta’ dawk il-prodotti. Għaldaqstant, għandu jsir provvediment għall-importaturi biex jiġi assigurat li l-prodotti li jqiegħdu fis-suq ikunu konformi mar-rekwiżiti applikabbli u biex dawn ma jqiegħdux fis-suq prodotti li ma jikkonformawx ma’ dawn ir-rekwiżiti jew li jippreżentaw riskju. Għall-istess raġuni, għandu jsir provvediment għall-importaturi biex jiġi assigurat li jkunu twettqu l-proċeduri tal-valutazzjoni tal-konformità u li l-marka CE u d-dokumentazzjoni magħmulin mill-manifatturi jkunu disponibbli għall-ispezzjoni mill-awtoritajiet ta’ sorveljanza.
  (14)
  Fejn id-distributur jagħmel prodott kopert b’din id-Direttiva disponibbli fis-suq wara li dan ikun tqiegħed fis-suq mill-manifattur jew mill-importatur, dan għandu jaġixxi bil-kura dovuta sabiex jassigura li t-trattament tal-prodott min-naħa tiegħu ma jolqotx ħażin il-konformità tiegħu. Iżda kemm l-importaturi kif ukoll id-distributuri huma mistennija li jaġixxu bil-kura dovuta fir-rigward tar-rekwiżiti applikabbli meta huma jqiegħdu jew jagħmlu disponibbli prodotti fis-suq.
  (15)
  Meta jqiegħdu prodott kopert b’din id-Direttiva fis-suq, l-importaturi għandhom jindikaw fuq il-prodott isimhom u l-indirizz fejn ikun jista’ jsir kuntatt magħhom. Għandhom jiġu previsti xi eċċezzjonijiet fejn id-daqs jew in-natura ta’ komponent ma jippermettux din l-identifikazzjoni.
  (16)
  Kwalunkwe operatur ekonomiku li jew iqiegħed prodott fis-suq f’ismu stess jew bil-marka kummerċjali tiegħu jew jimmodifika prodott b’tali mod li dan jista’ jaffettwa l-konformità mar-rekwiżiti applikabbli, għandu jitqies bħala l-manifattur u għandu jassumi l-obbligi tal-manifattur.
  (17)
  Id-distributuri u l-importaturi, minħabba li huma qrib tas-suq, għandhom ikunu aktar involuti fil-kompiti ta’ sorveljanza tas-suq li jsiru minn awtoritajiet kompetenti nazzjonali, u għandhom jitħejjew biex jipparteċipaw b’mod attiv billi jagħtu lill-awtoritajiet kompetenti l-informazzjoni kollha neċessarja dwar il-prodott ikkonċernat.
  (18)
  L-importazzjoni tad-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni minn pajjiżi terzi għall-Unjoni minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni hija karatteristika speċifika ta’ dan is-settur. Madankollu, id-Direttiva 94/25/KE fiha ftit dispożizzjonijiet li japplikaw jew li jista’ jitqies li japplikaw għall-importaturi privati fir-rigward tat-twettiq tal-valutazzjoni tal-konformità (valutazzjoni ta’ wara l-bini). Għaldaqstant, hemm bżonn li jiġu ċċarati l-obbligi l-oħra tal-importaturi privati li fil-prinċipju għandhom jiġu armonizzati ma’ dawk tal-manifatturi, b’ċerti eċċezzjonijiet relatati man-natura mhux kummerċjali tal-attivitajiet tagħhom.
  (19)
  Meta tkun assigurata t-traċċabbiltà ta’ prodott fil-katina kollha tal-provvista, dan jgħin biex is-sorveljanza tas-suq tkun aktar sempliċi u effikaċi. Sistema effikaċi ta’ traċċabbiltà tiffaċilita l-kompitu tal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq biex jittraċċaw lill-operaturi ekonomiċi li jkunu għamlu disponibbli fis-suq prodotti mhux konformi.
  (20)
  Għal raġunijiet ta’ ċarezza u konsistenza mad-Direttivi l-oħra dwar l-Approċċ il-Ġdid, huwa meħtieġ li jiġi speċifikat espliċitament li l-prodotti koperti minn din id-Direttiva jistgħu jitqiegħdu fis-suq jew jitħaddmu biss jekk jissodisfaw ir-rekwiżit ġenerali li ma jkunux ta’ periklu għas-saħħa u s-sikurezza tal-persuni, tal-proprjetà jew tal-ambjent, u dan biss jekk jissodisfaw ir-rewkiżiti essenzjali stabbiliti f’din id-Direttiva.
  (21)
  Għall-magni adattati għall-użu fil-baħar bħala magni tal-propulsjoni, fejn il-magna ta’ oriġini diġà jkollha l-approvazzjoni tat-tip skont id-Direttiva 97/68/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 1997 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-miżuri kontra l-emissjoni ta’ inkwinanti ta’ gass u partikolati minn magni ta’ kombustjoni interna li għandhom jiġu installati f’makkinarju mobbli mhux tat-triq (10), jew ir-Regolament (KE) Nru 595/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2009 dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur u magni rigward l-emissjonijiet minn vetturi heavy-duty (Euro VI) u dwar l-aċċess għal informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi (11), il-persuni li jadattaw il-magni għandhom ikunu jistgħu jistrieħu fuq il-prova ta’ konformità maħruġa mill-manifattur oriġinali tal-magna meta dawn l-adattamenti ma jkunux bidlu il-karatteristiċi tal-emissjoni tal-egżost.
  (22)
  L-opzjonijiet biex ikomplu jitnaqqsu l-limiti għall-emissjonijiet tal-egżost tal-magni tal-baħar li jintużaw għar-rikreazzjoni ġew ivvalutati fir-rapport dwar il-possibilitajiet ta’ aktar titjib fil-karatteristiċi ambjentali tal-magni ta’ dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni, imressaq skont l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2003/44/KE. Dak ir-rapport ikkonkluda li huwa xieraq li jkun hemm limiti aktar stretti minn dawk stabbiliti fid-Direttiva 2003/44/KE. Il-limiti għandhom jiġu stabbiliti f’livell li jirrifletti l-iżvilupp tekniku ta’ teknoloġiji tal-magni tal-baħar u li jippermetti progress lejn l-armonizzazzjoni ta’ limiti għall-emissjonijiet tal-egżost madwar id-dinja kollha. Il-limiti tas-CO, madankollu, għandhom jiżdiedu sabiex jippermettu li jkun hemm tnaqqis sinifikanti ta’ inkwinanti tal-arja oħra biex tiġi riflessal-fattibbiltà teknoloġika u biex tinkiseb l-aktar implimentazzjoni rapida filwaqt li jiġi żgurat li l-impatt soċjo-ekonomiku fuq dan is-settur ekonomiku jkun aċċettabbli.
  (23)
  Skont il-kategorija ta’ fjuwil u ta’ qawwa, għandhom jintużaw iċ-ċikli tat-test għall-magni f’applikazzjonijiet tal-baħar deskritti fl-istandard armonizzat rilevanti, u sakemm ikunu disponibbli, dawk deskritti fl-istandard ta’ ISO rilevanti, b’kont meħud tal-valuri stabbiliti fl-Anness I, Parti B, punt 2.3. Iċ-ċikli tat-test għandhom jiġu żviluppati għall-magni kollha ta’ kombustjoni li jkunu parti mis-sistema ta’ propulsjoni, inklużi l-impjanti ibridi.
  (24)
  Il-fjuwils tat-test użati biex tiġi vvalutata l-konformità tad-dgħajjes mal-limiti għall-emissjonijiet tal-egżost għandhom jirriflettu l-kompożizzjoni tal-fjuwils użati fis-suq rilevanti, u għaldaqstant il-fjuwils Ewropej tat-test għandhom jintużaw fl-approvazzjoni tat-tip mill-Unjoni. Madankollu, peress li l-manifatturi minn pajjiżi terzi jista’ ma jkollhomx aċċess għall-fjuwils Ewropej ta’ referenza, huwa meħtieġ li l-awtoritajiet li jagħtu l-approvazzjoni jitħallew jaċċettaw li l-magni jiġu ttestjati bi fjuwils ta’ referenza oħrajn. L-għażla tal-fjuwils ta’ referenzja għandha madankollu tkun limitata għal dawk l-ispeċifikazzjonijiet stipulati fl-istandard ISO rilevanti sabiex tiġi żgurata l-kwalità u l-komparabbiltà tar-riżultati tat-test.
  (25)
  Huwa xieraq li jiġi adottat rekwiżit ġdid li jimponi l-installazzjoni mandatorja għal tankijiet kontenituri għal dgħajjes li għandhom tojlit sabiex ikun hemm aktar ħarsien tal-ambjent tal-baħar.
  (26)
  L-istatistika dwar l-inċidenti turi li r-riskju li dgħajsa abitabbli li tintuża għar-rikreazzjoni u li jkollha aktar minn buq wieħed tinqaleb huwa baxx. Minkejja l-fatt li dan ir-riskju huwa baxx, jixraq li jiġi kkunsidrat li hemm riskju li dgħajsa abitabbli li tintuża għar-rikreazzjoni u li jkollha aktar minn buq wieħed tinqaleb u, li jekk tkun suxxettibli li tinqaleb, hi għandha tibqa’ f’wiċċ l-ilma f’pożizzjoni maqluba u jkun prattikabbli li persuna tinħeles.
  (27)
  F’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva ma għandhomx jaffettwaw id-dritt tal-Istati Membri li jistabilixxu tali rekwiżiti li huma jqisu meħtieġa għan-navigazzjoni f’ċerti ilmijiet għall-iskop tal-ħarsien tal-ambjent, inkluż mit-tniġġis bil-ħsejjes, l-istruttura tal-passaġġi tal-ilma, u l-assigurazzjoni tas-sikurezza fil-passaġġi tal-ilma, sakemm dawk id-dispożizzjonijiet ma jkunux jeħtieġu modifika għall-inġenju tal-ilma li tkun konformi ma’ din id-Direttiva u li dawk id-dispożizzjonijiet ikunu ġustifikati u proporzjonati għall-objettivi li għandhom jinkisbu.
  (28)
  Il-marka CE, li tindika l-konformità ta’ prodott, hija l-konsegwenza viżibbli ta’ proċess sħiħ li jinkludi l-valutazzjoni ta’ konformità f’sens wiesa’. Il-prinċipji ġenerali li jirregolaw il-marka CE huma stipulati fir-Regolament (KE) Nru 765/2008. Ir-Regoli li jirregolaw it-twaħħil tal-marka CE fuq l-inġenju tal-ilma, il-komponenti u l-magni ta’ propulsjoni għandhom jiġu stipulati f’din id-Direttiva. Huwa xieraq li l-obbligu biex ikun hemm twaħħil tal-marka CE jitwessa’ biex jinkludi wkoll il-magni interni kollha u l-magni li jinsaqu mill-poppa mingħajr egżost integrat li huma meqjusa li jissodisfaw ir-rekwiżiti essenzjali stipulati f’din id-Direttiva.
  (29)
  Huwa kruċjali li l-manifatturi, l-importaturi privati u l-utenti jkunu jafu b’mod ċar li bit-twaħħil tal-marka CE mal-prodott, il-manifattur ikun qed jiddikjara li l-prodott huwa konformi mar-rekwiżiti kollha applikabbli u jieħu r-responsabbiltà kollha tal-prodott.
  (30)
  Il-marka CE għandha tkun l-unika marka ta’ konformità li tindika li l-prodott kopert b’din id-Direttiva ikun konformi mal-leġislazzjoni tal-Unjoni dwar l-armonizzazzjoni. Madankollu, għandhom jitħallew jiġu użati marki oħra sakemm dawn jikkontribwixxu biex itejbu l-ħarsien tal-konsumatur u ma jkunux koperti bil-leġislazzjoni tal-Unjoni dwar l-armonizzazzjoni.
  (31)
  Sabiex ikun żgurat li jkun hemm konformità mar-rekwiżiti essenzjali, jeħtieġ li jiġu stabbiliti proċeduri xierqa għall-valutazzjoni tal-konformità li għandhom jiġu segwiti mill-manifattur. Dawn il-proċeduri għandhom jiġu stabbiliti b’referenza għall-moduli li jivvalutaw il-konformità stipulati fid-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE. Dawn il-proċeduri għandhom jitfasslu fid-dawl tal-livell tar-riskju li jista’ jkun inerenti fl-inġenji tal-ilma, il-magni u l-komponenti. Għaldaqstant, kull kategorija ta’ konformità għandha tiġi supplimentata bi proċedura xierqa jew għażla bejn diversi proċeduri ekwivalenti.
  (32)
  L-esperjenza wriet li huwa xieraq li jkun hemm varjetà akbar ta’ moduli li jivvalutaw il-konformità għall-komponenti. Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-konformità tal-emissjoni tal-egżost u r-rekwiżiti tal-emissjoni tal-ħsejjes, għandha issir distinzjoni bejn il-każijiet fejn l-istandards armonizzati ġew użati u l-każijiet fejn dawn ma ġewx użati, peress li f’dawn tal-aħħar jagħmel sens li tintalab proċedura li tivvaluta l-konformità li tkun aktar stretta. Barra minn hekk, il-possibbiltà li tintuża d-data ta’ referenza dwar id-dgħajjes għall-ittestjar tal-emissjonijiet tal-ħsejjes għandha titqies superfluwa, peress li ma ntużatx fil-prattika.
  (33)
  Sabiex tingħata informazzjoni ċara dwar l-ambjent operattiv aċċettabbli tal-inġenji tal-ilma, it-titoli tal-kategoriji tad-disinn tal-inġenji tal-ilma għandhom ikunu bbażati biss fuq il-kundizzjonijiet ambjentali essenzjali għan-navigazzjoni, jiġifieri il-forza tar-riħ u għoli sinifikanti tal-mewġ. L-erba’ kategoriji ta’ disinn, A, B, C u D, jispeċifikaw meded tal-forza tar-riħ u tal-għoli sinifikanti tal-mewġ għall-iskop ta’ disinn b’noti ta’ spjegazzjoni.
  (34)
  Id-Direttiva 94/25/KE tinkludi regoli dwar il-valutazzjoni ta’ wara l-bini ta’ dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni li titwettaq minn kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika stabbilita fl-Unjoni li tqiegħed il-prodott fis-suq jew tużah f’każijiet, fejn il-manifattur ma jwettaqx ir-responsabbiltajiet għall-konformità tal-prodott mad-Direttiva. Għal raġunijiet ta’ konsistenza, huwa xieraq li l-ambitu tal-valutazzjoni ta’ wara l-bini jiġi estiż biex ikopri mhux biss dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni imma wkoll inġenji tal-ilma personali. Għal raġunijiet ta’ ċarezza, għandu jiġi speċifikat f’liema sitwazzjonijiet tista’ tintuża l-valutazzjoni ta’ wara l-bini. Barra minn hekk, fir-rigward tal-importazzjoni, l-użu tiegħu għandu jkun ristrett għal każijiet ta’ importazzjoni mhux kummerċjali minn importaturi privati biex jevitaw l-abbuż tal-valutazzjoni ta’ wara l-bini għal skopijiet kummerċjali. Tinħass ukoll il-ħtieġa li l-obbligi tal-persuna li titlob valutazzjoni ta’ wara l-bini jitwessgħu biex il-persuna tintalab tipprovdi dokumenti lill-korp innotifikat sabiex tiġi żgurata valutazzjoni affidabbli tal-konformità tal-prodott mill-korp innotifikat.
  (35)
  Billi jinħtieġ li jiġi żgurat livell għoli b’mod uniformi ta’ rendiment mill-korpi li jwettqu l-valutazzjoni tal-konformità tal-prodotti koperti minn din id-Direttiva madwar l-Unjoni, u billi dawn l-entitajiet kollha għandhom iwettqu l-funzjonijiet tagħhom fl-istess livell u f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta, għandhom jiġu stabbiliti rekwiżiti obbligatorji għall-korpi li jivvalutaw il-konformità li jkunu jixtiequ li jiġu nnotifikati sabiex jipprovdu servizzi ta’ valutazzjoni tal-konformità skont din id-Direttiva.
  (36)
  Sabiex ikun żgurat livell konsistenti ta’ kwalità fir-rendiment tal-valutazzjoni tal-konformità tal-prodotti koperti minn din id-Direttiva, jeħtieġ mhux biss li jiġu konsolidati r-rekwiżiti li għandhom jissodisfaw l-entitajiet li jivvalutaw il-konformità li jixtiequ jiġu nnotifikati, imma wkoll, b’mod parallel, li jkunu stabbiliti r-rekwiżiti li għandhom jissodisfaw l-awtoritajiet li jinnotifikaw u korpi oħra involuti fil-valutazzjoni, fin-notifika u fil-monitoraġġ ta’ korpi nnotifikati.
  (37)
  Ir-Regolament (KE) Nru 765/2008 jikkomplementa u jsaħħaħ il-qafas eżistenti għas-sorveljanza tas-suq ta’ prodotti koperti mil-leġislazzjoni tal-Unjoni dwar l-armonizzazzjoni, inklużi l-prodotti koperti minn din id-Direttiva. Għalhekk, l-Istati Membri għandhom jorganizzaw u jwettqu sorveljanza tas-suq ta’ dawk il-prodotti b’konformità ma’ dak ir-Regolament, u fejn applikabbli, b’konformità mad-Direttiva 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti (12).
  (38)
  Sabiex tiżdied it-trasparenza u biex jitnaqqas iż-żmien tal-ipproċessar, jeħtieġ li tittejjeb il-proċedura ta’ salvagwardja eżistenti li tippermetti lill-Kummissjoni li teżamina l-ġustifikazzjoni għall-miżura meħuda minn Stat Membru kontra prodotti li huwa jikkunsidra li mhumiex konformi, bil-għan li ssir aktar effiċjenti u biex jintużaw il-ħiliet esperti disponibbli fl-Istati Membri.
  (39)
  Is-sistema eżistenti għandha tkun ikkomplementata bi proċedura li tħalli partijiet interessati li jkunu infurmati b’miżuri meħuda fir-rigward ta’ prodotti koperti minn din id-Direttiva li jippreżentaw riskju għas-saħħa u s-sikurezza ta’ persuni jew għal aspetti oħra ta’ ħarsien tal-interess pubbliku. Għandha tippermetti lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq, b’kooperazzjoni mal-operaturi ekonomiċi rilevanti, jaġixxu fi stadju aktar bikri fir-rigward ta’ dawn il-prodotti.
  (40)
  Fejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni jaqblu dwar il-ġustifikazzjoni ta’ miżura meħuda minn Stat Membru, mhux meħtieġ l-involviment ulterjuri tal-Kummissjoni.
  (41)
  Sabiex jitqies il-progress tal-għarfien tekniku u evidenza xjentifika ġdida, is-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni biex temenda l-punti 2.3, 2.4 u 2.5 kif ukoll it-Taqsima 3 tal-Parti B u t-Taqsima 3 tal-Parti C tal-Anness I, u l-Annessi V, VII and IX. Fil-futur, dan ser jippermetti lill-Kummissjoni tinkludi ċikli tat-test għal magni ibridi u tintroduċi fjuwils tat-test mħallta mal-bijofjuwils fit-tabella tal-fjuwils tat-test ladarba dawk il-fjuwils tat-test ikunu aċċettati internazzjonalment. Huwa ta’ importanza partikolari li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul il-ħidma ta’ preparazzjoni tagħha, inkluż fil-livell ta’ esperti. Il-Kummissjoni, waqt li tħejji u tfassal atti delegati, għandha tiżgura trasmissjoni simultanja, f’waqtha u xierqa ta’ dokumenti rilevanti għall-Parlament Ewropew u għall-Kunsill.
  (42)
  Sabiex ikunu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan id-Direttiva, is-setgħat ta’ implimentazzjoni għandhom ikunu konferiti lill-Kummissjoni. Dawn is-setgħat għandhom jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (13).
  (43)
  Il-proċedura konsultattiva għandha tintuża għall-adozzjoni ta’ atti ta’ implimentazzjoni li jitolbu lill-Istat Membru notifikanti biex jieħu l-miżuri korettivi meħtieġa fir-rigward tal-korpi nnotifikati li ma jissodisfawx jew li ma għadhomx jissodisfaw ir-rekwiżiti għan-notifika tagħhom.
  (44)
  Il-proċedura ta’ eżami għandha tintuża għall-adozzjoni ta’ atti ta’ implimentazzjoni li jiżguraw li din id-Direttiva tkun applikata b’mod uniformi, b’mod partikolari fir-rigward tad-dispożizzjonijiet supplimentari stipulati fl-Artikolu 25 dwar il-proċeduri li jivvalutaw il-konformità, u fir-rigward tar-rekwiżiti dwar il-kategoriji tad-disinn tal-inġenji tal-ilma, l-identifikazzjoni tal-inġenju tal-ilma, il-pjanċa ta’ min jibni, il-manwal tal-proprjetarju, is-sistema tal-gass, il-prevenzjoni tal-iskariki, il-kwestjonarju dwar ir-rappurtar u d-dwal ta’ navigazzjoni.
  (45)
  Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni u, minħabba n-natura speċjali tagħhom, filwaqt li taġixxi barra l-ambitu tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 182/2011, tiddetermina jekk il-miżuri meħudin mill-Istati Membri fir-rigward tal-prodott li jippreżenta riskju għas-saħħa jew is-sikurezza tal-persuni, tal-proprjetà jew tal-ambjent humiex iġġustifikat.
  (46)
  Il-Kummissjoni għandha immedjatament tadotta atti ta’ implimentazzjoni applikabbli fejn, f’każijiet debitament iġġustifikati relatati mal-valutazzjoni tal-konformità, il-kategoriji tad-disinn tal-inġenji tal-ilma, id-dwal tan-navigazzjoni, il-prevenzjoni tal-iskariki u l-apparat li jaħdem bil-gass li jippreżentaw riskju għas-saħħa jew is-sikurezza tal-persuni, il-proprjetà jew l-ambjent, dan hu meħtieġ minħabba raġunijiet imperattivi ta’ urġenza.
  (47)
  F’konformità mal-prattika stabbilita, il-kumitat stabbilit b’din id-Direttiva jista’ jkollu rwol utli fl-eżaminazzjoni ta’ materji rigward l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva li jkunu tqajmu jew mill-president tiegħu jew minn rappreżentant ta’ Stat Membru f’konformità mar-regoli ta’ proċedura tiegħu.
  (48)
  Sabiex jiġu infurzati l-monitoraġġ u l-effiċjenza ta’ din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jimlew kwestjonarju dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva. Il-Kummissjoni għandha mbagħad tfassal u tippubblika rapport dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.
  (49)
  L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli dwar il-penalitajiet li japplikaw għall-ksur ta’ din id-Direttiva u jiżguraw li jiġu implimentati. Dawn il-penalitajiet għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.
  (50)
  Sabiex il-manifatturi u operaturi ekonomiċi oħra jingħataw biżżejjed żmien biex jadattaw għar-rekwiżiti stabbiliti b’din id-Direttiva, jeħtieġ li jiġi previst perijodu transizzjonali suffiċjenti wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva li matulhom il-prodotti li jkunu konformi mad-Direttiva 94/25/KE xorta jkunu jistgħu jitqiegħdu fis-suq.
  (51)
  Sabiex tiġi ffaċilitata l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva minn manifatturi żgħar u ta’ daqs medju ta’ magni tal-propulsjoni ta’ fuq barra li jaqbdu bl-ispark b’saħħa ekwivalenti jew għal 15 kW jew inqas minn hekk u biex ikunu jistgħu jadattaw għar-rekwiżiti l-ġodda, jixraq li jiġi previst perijodu transizzjonali speċifiku għal dawk il-manifatturi.
  (52)
  Peress li l-objettiv ta’ din id-Direttiva, jiġifieri li jiġi żgurat livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa u s-sikurezza tal-bniedem u l-ħarsien tal-ambjent filwaqt li jkun garantit il-funzjonament tas-suq intern billi jiġu stabbiliti rekwiżiti armonizzati għall-prodotti koperti b’din id-Direttiva u rekwiżiti minimi għas-sorveljanza tas-suq, ma jistax jinkiseb b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda li jista’, minħabba fl-iskala u l-effett tiegħu, jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidarjetà stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stipulat f’dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jinkiseb dak l-objettiv.
  (53)
  Id-Direttiva 94/25/KE għandha għaldaqstant tiġi rrevokata,
  ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:
  KAPITOLU I
  DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI
  Artikolu 1
  Suġġett
  Din id-Direttiva tistabbilixxi r-rekwiżiti għad-disinn u l-manifattura tal-prodotti msemmija fl-Artikolu 2(1) u r-regoli dwar il-moviment liberu tagħhom fl-Unjoni.
  Artikolu 2
  Kamp ta’ applikazzjoni
  1. Din id-Direttiva għandha tapplika għall-prodotti li ġejjin:
  (a)
  dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni u dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni parzjalment kompletati;
  (b)
  inġenji tal-ilma personali u inġenji tal-ilma personali parzjalment kompletati;
  (c)
  il-komponenti elenkati fl-Anness II meta jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni separatament, minn hawn ‘il quddiem imsejħa “komponenti”;
  (d)
  magni ta’ propulsjoni li huma installati jew speċifikament maħsuba għal installazzjoni fuq inġenji tal-ilma jew fihom;
  (e)
  magni ta’ propulsjoni installati fuq l-inġenji tal-ilma jew fihom li huma soġġetti għal modifika kbira fil-magna;
  (f)
  inġenji tal-ilma li huma soġġetti għal konverżjoni kbira tal-inġenju tal-ilma.
  2. Din id-Direttiva ma għandhiex tapplika għall-prodotti li ġejjin:
  (a)
  fir-rigward tar-rekwiżiti tad-disinn u l-bini stabbiliti fil-Parti A tal-Anness I:
  (i)
  inġenji tal-ilma maħsuba biss għat-tlielaq, inklużi dgħajjes tal-qdif għat-tlielaq u dgħajjes tal-qdif għat-taħriġ, identifikati bħala tali mill-manifattur;
  (ii)
  kenuri u kayaks iddisinjati biex jitmexxew biss permezz ta’ saħħa fiżika tal- bniedem, gondoli u pedalos;
  (iii)
  surfboards iddisinjati biex jitmexxew biss permezz tar-riħ u biex ikunu operati minn persuna jew persuni bil-wieqfa;
  (iv)
  surfboards;
  (v)
  inġenji tal-ilma storiċi oriġinali u repliki individwali tagħhom iddisinjati qabel l-1950, mibnija prinċipalment bil-materjal oriġinali u identifikati bħala tali mill-manifattur;
  (vi)
  inġenji tal-ilma sperimentali, dment li ma jitqiegħdux fis-suq tal-Unjoni;
  (vii)
  inġenji tal-ilma mibnija għall-użu proprju, bil-kundizzjoni li ma jitqiegħdux sussegwentement fis-suq tal-Unjoni matul perijodu ta’ ħames snin minn meta l-inġenji tal-ilma jkunu bdew jintużaw;
  (viii)
  inġenji tal-ilma maħsuba speċifikament biex ikollhom ekwipaġġ u jġorru passiġġieri għal finijiet kummerċjali, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3, irrispettivament min-numru ta’ passiġġieri
  (ix)
  sommerġibbli;
  (x)
  vetturi bil-kuxxinett tal-arja;
  (xi)
  aliskafi;
  (xii)
  inġenji tal-ilma ta’ kombustjoni esterna misjuqa bil-fwar, li jaħdmu bil-faħam, il-kokk, l-injam, iż-żejt jew il-gass3;
  (xiii)
  vetturi amfibji, jiġifieri vetturi bil-mutur, bir-roti jew bic-ċinga, li kapaċi jaħdmu kemm fuq l-ilma kif ukoll fuq art solida;
  (b)
  fir-rigward tar-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost stabbiliti fil-Parti B tal-Anness I:
  (i)
  magni ta’ propulsjoni installati jew speċifikament maħsuba għal installazzjoni fuq il-prodotti li ġejjin:
  -
  inġenji tal-ilma maħsuba biss għat-tlielaq u identifikati bħala tali mill-manifattur;
  -
  inġenji tal-ilma sperimentali, dment li ma jitqiegħdux fis-suq tal-Unjoni;
  -
  inġenji tal-ilma maħsuba speċifikament biex ikollhom ekwipaġġ u jġorru passiġġieri għal finijiet kummerċjali, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3, irrispettivament min-numru ta’ passiġġieri;
  -
  sommerġibbli;
  -
  vetturi bil-kuxxinett tal-arja;
  -
  aliskafi;
  -
  vetturi amfibji, jiġifieri vetturi bil-mutur, bir-roti jew bic-ċinga, li kapaċi jaħdmu kemm fuq l-ilma kif ukoll fuq art solida;
  (ii)
  repliki oriġinali u individwali ta’ magni storiċi ta’ propulsjoni, li huma bbażati fuq disinn li jimur lura għal qabel l-1950, mhux prodotti fis-serje u mgħammra fuq inġenji tal-ilma msemmija fil-punti (v) jew (vii) tal-punt (a);
  (iii)
  magni ta’ propulsjoni mibnija għall-użu proprju, bil-kundizzjoni li ma jkunux sussegwentement imqiegħda fis-suq tal-Unjoni matul perijodu ta’ ħames snin minn meta l-inġenji tal-ilma jkunu bdew jintużaw;
  (c)
  fir-rigward tar-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-ħsejjes imsemmija fil-Parti C tal-Anness I:
  (i)
  l-inġenji tal-ilma kollha msemmija fil-punt (b),
  (ii)
  inġenji tal-ilma mibnija għall-użu proprju, dment li ma jitqiegħdux sussegwentement fis-suq tal-Unjoni matul perijodu ta’ ħames snin minn meta l-inġenji tal-ilma jkunu bdew jintużaw.
  3. Il-fatt li l-istess inġenji tal-ilma jistgħu jintużaw ukoll għall-kiri jew għat-taħriġ sportiv u ta’ divertiment ma għandux iżommhom milli jkunu koperti minn din id-Direttiva meta jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni għal finijiet ta’ rikreazzjoni.
  Artikolu 3
  Definizzjonijiet
  Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
  (1)
  “inġenju tal-ilma” tfisser kwalunkwe inġenju għar-rikreazzjoni jew inġenju tal-ilma personali;
  (2)
  “dgħajsa li tintuża għar-rikreazzjoni” tfisser kwalunkwe inġenju tal-ilma ta’ kwalunkwe tip, esklużi inġenji tal-ilma personali, maħsub għal finijiet ta’ sports u divertiment, li l-buq tiegħu jkun twil bejn 2,5 m u 24 m, irrispettivament mill-mezzi ta’ propulsjoni;
  (3)
  “inġenju tal-ilma personali” tfisser inġenju tal-ilma maħsub għal finijiet ta’ sports u divertiment li t-tul tal-buq tiegħu jkun inqas minn 4 m li juża magna ta’ propulsjoni li għandha pompa bil-ġett tal-ilma bħala s-sors primarju ta’ propulsjoni tagħha u maħsub biex jitħaddem minn persuna jew persuni bilqiegħda, bilwieqfa jew għarkopptejhom fuq il-buq, minflok ġewwa fih;
  (4)
  “inġenju tal-ilma mibni għall-użu personali” tfisser inġenju tal-ilma mibni b’mod predominanti mill-utent futur tiegħu għall-użu proprju tiegħu;
  (5)
  “magna ta’ propulsjoni” tfisser kwalunkwe magna ta’ kombustjoni interna, li tistartja bl-ispark jew bil-kompressjoni, użata direttament jew indirettament għal finijiet ta’ propulsjoni;
  (6)
  “modifika kbira tal-magna“ tfisser il-modifika ta’ magna ta’ propulsjoni li tista’ potenzjalment twassal biex il-magna taqbeż il-limiti ta’ emissjonijiet stabbiliti fil-Parti B tal-Anness I jew iżżid is-saħħa nominali b’aktar minn 15 %;
  (7)
  “konverżjoni kbira tal-inġenju tal-ilma” tfisser konverżjoni ta’ inġenju tal-ilma li tbiddel il-mezz ta’ propulsjoni tal-inġenju tal-ilma, tinvolvi modifika kbira tal-magna, jew tbiddel l-inġenju tal-ilma sa tali punt li ma jkunx jista’ jissodisfa r-rekwiżiti essenzjali applikabbli tas-sikurezza u tal-ambjent li huma stipulati f’din id-Direttiva;
  (8)
  “mezz ta’ propulsjoni” tfisser il-metodu li bih jitmexxa l-inġenju tal-ilma;
  (9)
  “familja tal-magna” tfisser ir-raggruppament tal-magni mill-manifattur, li, permezz tad-disinn tagħhom, ikollhom karatteristiċi simili ta’ emissjonijiet tal-egżost jew tal-ħsejjes;
  (10)
  “tul tal-buq” tfisser it-tul tal-buq imkejjel skont l-istandard armonizzat,
  (11)
  “isir disponibbli fis-suq” tfisser kwalunkwe provvista ta’ prodott għad-distribuzzjoni, il-konsum jew l-użu fis-suq tal-Unjoni waqt attività kummerċjali, kemm jekk bi ħlas u kemm jekk bla ħlas;
  (12)
  “tqegħid fis-suq” tfisser l-ewwel darba li prodott ikun disponibbli fis-suq tal-Unjoni;
  (13)
  “it-tqegħid fis-servizz” tfisser l-ewwel użu ta’ prodott kopert minn din id-Direttiva fl-Unjoni mill-utent aħħari tiegħu;
  (14)
  “manifattur” tfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li timmanifattura prodott, jew li għandha tali prodott iddisinjat jew immanifatturat, u li tikkumerċjalizza dak il-prodott taħt isimha jew il-marka kummerċjali tagħha;
  (15)
  “rappreżentant awtorizzat” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika stabbilita fl-Unjoni li rċeviet mandat bil-miktub mill-manifattur biex taġixxi f’ismu fir-rigward ta’ kompiti speċifiċi;
  (16)
  “importatur” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika stabbilita fl-Unjoni, li tqiegħed prodott minn pajjiż terz fis-suq tal-Unjoni;
  (17)
  “importatur privat” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika stabbilita fl-Unjoni li matul attività mhux kummerċjali, timporta fl-Unjoni prodott minn pajjiż terz, bil-ħsieb li tqiegħdu fis-servizz għall-użu tagħha stess;
  (18)
  “distributur” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika fil-katina ta’ provvista, li mhijiex il-manifattur jew l-importatur, li tagħmel il-prodott disponibbli fis-suq;
  (19)
  “operaturi ekonomiċi” tfisser il-manifattur, ir-rappreżentant awtorizzat, l-importatur u d-distributur;
  (20)
  “standard armonizzat” tfisser standtard armonizzat kif definit fil-punt (c) tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012,
  (21)
  “akkreditazzjoni” tfisser akkreditazzjoni kif definita fil-punt 10 tal-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008;
  (22)
  “korp nazzjonali tal-akkreditazzjoni” tfisser korp nazzjonali tal-akkreditazzjoni kif definit fil-punt 11 tal-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008;
  (23)
  “valutazzjoni ta’ konformità” tfisser il-proċess li juri jekk ir-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva marbuta ma’ prodott ikunux ġew sodisfatti;
  (24)
  “korp tal-valutazzjoni tal-konformità” tfisser korp li jwettaq attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità inklużi l-kalibrazzjoni, l-ittestjar, iċ-ċertifikazzjoni u l-ispezzjoni;
  (25)
  “teħid lura” tfisser kwalunkwe miżura maħsuba biex jittieħed lura prodott li jkun diġà sar disponibbli għall-utent aħħari;
  (26)
  “irtirar” tfisser kwalunkwe miżura maħsuba biex ma tħallix li prodott fil-katina tal-provvista jsir disponibbli fis-suq;
  (27)
  “sorveljanza tas-suq” tfisser l-attivitajiet imwettqa u l-miżuri meħuda mill-awtoritajiet pubbliċi biex jiżguraw li l-prodotti jikkonformaw mar-rekwiżiti applikabbli stabbiliti fil-leġislazzjoni ta’ armonizzazzjoni tal-Unjoni u li dawn ma jipperikolawx is-saħħa, is-sikurezza jew kwalunkwe aspett ieħor ta’ protezzjoni tal-interess pubbliku;
  (28)
  “marka CE” tfisser marka li permezz tagħha l-manifattur jindika li l-prodott huwa konformi mar-rekwiżiti applikabbli stabbiliti fil-leġislazzjoni ta’ armonizzazzjoni tal-Unjoni li tipprovdi għat-twaħħil tagħha;
  (29)
  “leġislazzjoni ta’ armonizzazzjoni tal-Unjoni” tfisser kwalunkwe leġislazzjoni tal-Unjoni li tarmonizza l-kondizzjonijiet għat-tqegħid fis-suq tal-prodotti.
  Artikolu 4
  Rekwiżiti essenzjali
  1. Il-prodotti msemmija fl-Artikolu 2(1) jistgħu biss isiru disponibbli jew jitqiegħdu fis-servizz biss jekk ma jipperikolawx is-saħħa u s-sikurezza tal-persuni, il-proprjetà jew l-ambjent meta jinżammu b’mod korrett u jintużaw f’konformità mal-fini maħsub tagħhom, u biss bil-kondizzjoni li jissodisfaw ir-rekwiżiti essenzjali applikabbli stabbiliti fl-Anness I.
  2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-prodotti msemmija fl-Artikolu 2(1) ma jkunux disponibbli fis-suq jew ma jintużawx sakemm ma jkunux konformi mar-rekwiżiti tal-paragrafu 1.
  Artikolu 5
  Dispożizzjonijiet nazzjonali dwar in-navigazzjoni
  Din id-Direttiva ma għandhiex timpedixxi li l-Istati Membri jadottaw dispożizzjonijiet dwar in-navigazzjoni f’ċerti ilmijiet bl-għan li jitħarsu l-ambjent, l-istruttura tal-passaġġi fuq l-ilma, u jiżguraw is-sikurezza tal-passaġġi fuq l-ilma, dment li dawk id-dispożizzjonijiet ma jeħtiġux il-modifika tal-inġenji tal-ilma li jikkonformaw ma’ din id-Direttiva u li dawk id-dispożizzjonijiet ikunu ġustifikati u proporzjonati.
  Artikolu 6
  Libertà ta’ moviment
  1. L-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu t-tqegħid fis-suq jew, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5, it-tqegħid fis-servizz fit-territorju tagħhom ta’ inġenji tal-ilma li jikkonformaw ma’ din id-Direttiva.
  2. L-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu t-tqegħid fis-suq ta’ inġenji tal-ilma parzjalment kompletati fejn il-manifattur jew l-importatur jiddikjara, skont l-Anness III, li dawn huma maħsuba biex jiġu kompletati minn oħrajn.
  3. L-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu t-tqegħid fis-suq jew it-tqegħid fis-servizz ta’ komponenti li jikkonformaw ma’ din id-Direttiva, li huma maħsuba biex jiġu inkorporati fl-inġenji tal-ilma, skont id-dikjarazzjoni tal-manifattur jew l-importatur, kif imsemmija fl-Artikolu 15.
  4. L-Istati Membri ma għandhom jimpedixxu t-tqegħid fis-suq jew it-tqegħid fis-servizz tal-ebda waħda mill-magni ta’ propulsjoni li ġejjin:
  (a)
  magni, kemm jekk installati fl-inġenji tal-ilma kemm jekk le, li jikkonformaw ma’ din id-Direttiva;
  (b)
  magni installati f’inġenji tal-ilma u tat-tip approvat skont id-Direttiva 97/68/KE li huma konformi mal-istadju III A, l-istadju III B jew l-istadju IV tal-limiti ta’ emissjoni għall-magni CI użati f’applikazzjonijiet oħra għajr il-propulsjoni ta’ bastimenti fuq passaġġi tal-ilma interni, lokomottivi u vaguni tal-ferrovija kif previst fil-punt 4.1.2. tal-Anness I ta’ dik id-Direttiva, skont din id-Direttiva, bl-esklużjoni tar-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost stabbiliti fil-Parti B tal-Anness I;
  (c)
  magni installati f’inġenji tal-ilma u tat-tip approvat skont ir-Regolament (KE) Nru 595/2009, li huma konformi ma’ din id-Direttiva, bl-esklużjoni tar-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost stabbiliti fil-Barti B tal-Anness I.
  Il-punti (b) u (c) tal-ewwel subparagrafu għandhom japplikaw soġġett għall-kondizzjoni li meta magna tiġi adattata għall-installazzjoni f’inġenju tal-ilma, il-persuna li twettaq l-adattament għandha tiżgura li jittieħed kont b’mod sħiħ tad-data u ta’ informazzjoni oħra disponibbli mill-manifattur tal-magna sabiex jiġi żgurat li, meta tiġi installata f’konformità mal-istruzzjonijiet tal-installazzjoni pprovduti mill-persuna li tadatta l-magna, dik il-magna ser tibqa’ tissodisfa r-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost jew tad-Direttiva 97/68/KE jew tar-Regolament (KE) Nru 595/2009, kif iddikjarat mill-manifattur tal-magna. Il-persuna li tadatta l-magna għandha tiddikjara, kif imsemmi fl-Artikolu 15, li l-magna tkompli tissodisfa r-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost jew tad-Direttiva 97/68/KE jew tar-Regolament (KE) Nru 595/2009, kif iddikjarat mill-manifattur tal-magna meta tiġi installata f’konformità mal-istruzzjonijiet tal-installazzjoni forniti mill-persuna li tadatta l-magna.
  5. F’fieri kummerċjali, wirjiet, dimostrazzjonijiet u avvenimenti oħra simili, l-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu l-preżentazzjoni tal-prodotti msemmija fl-Artikolu 2(1) li ma jikkonformawx ma’ din id-Direttiva, dment li jkun hemm sinjal viżibbli li jindika b’mod ċar li dawn il-prodotti ma jikkonformawx ma’ din id-Direttiva u mhumiex ser ikunu disponibbli jew jitqiegħdu fis-servizz fl-Unjoni qabel ma jkunu konformi magħha.
  KAPITOLU II
  OBBLIGI TAL-OPERATURI EKONOMIĊI U L-IMPORTATURI PRIVATI
  Artikolu 7
  Obbligi tal-manifatturi
  1. Meta jqiegħdu l-prodotti tagħhom fis-suq, il-manifatturi għandhom jiżguraw li dawn ikunu ġew iddisinjati u mmanifatturati skont ir-rekwiżiti4 stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I.
  2. Il-manifatturi għandhom iħejju d-dokumentazzjoni teknika skont l-Artikolu 25 u jwettqu l-proċedura ta’ valutazzjoni tal-konformità applikabbli, jew jiżguraw li din titwettaq skont l-Artikoli 19 sa 22 u l-Artikolu 24.
  Fejn ikun intwera, permezz ta’ dik il-proċedura, li prodott ikun konformi mar-rekwiżiti applikabbli, il-manifatturi għandhom ifasslu dikjarazzjoni, kif imsemmi fl-Artikolu 15 u jimmarkaw u jwaħħlu l-marka CE, kif stabbilit fl-Artikoli 17 u 18.
  3. Il-manifatturi għandhom iżommu d-dokumentazzjoni teknika kif ukoll kopja tad-dikjarazzjoni, kif imsemmi fl-Artikolu 15, għal 10 snin wara li l-prodott ikun tqiegħed fis-suq.
  4. Il-manifatturi għandhom jiżguraw li jkunu ġew stabbiliti proċeduri biex il-produzzjoni tas-serje tibqa’ konformi. It-tibdil fid-disinn jew fil-karatteristiċi tal-prodott u t-tibdil fl-istandards armonizzati li b’referenza għalihom il-konformità ta’ prodott tiġi ddikjarata, għandhom jitqiesu b’mod xieraq.
  Meta jitqies li jkun xieraq fir-rigward tar-riskji ppreżentati minn prodott, il-manifatturi għandhom, għall-finijiet tal-protezzjoni tas-saħħa u tas-sikurezza tal-konsumaturi, jagħmlu testijiet kampjunarji ta’ prodotti1 disponibbli fis-suq, jinvestigaw, u jekk ikun meħtieġ, iżommu reġistru ta’ lmenti, ta’ prodotti mhux konformi u ta’ teħid lura ta’ prodotti, u għandhom iżommu lid-distributuri informati dwar kwalunkwe monitoraġġ ta’ dan it-tip.
  5. Il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodotti tagħhom ikollhom fuqhom in-numru tat-tip, tal-lott jew tas-serje jew kull element ieħor biex ikunu jistgħu jiġu identifikati, jew, jekk id-daqs jew in-natura tal-komponenti ma tagħmilx dan possibbli, li l-informazzjoni meħtieġa tingħata fuq l-imballaġġ jew f’dokument li jakkumpanja l-prodott.
  6. Il-manifatturi għandhom jindikaw isimhom, l-isem kummerċjali rreġistrat jew il-marka kummerċjali rreġistrata tagħhom u l-indirizz fejn ikunu jistgħu jiġu kkuntattjati dwar il-prodott jew, jekk dan ma jkunx possibbli, fuq l-imballaġġ tiegħu jew f’dokument li jakkumpanja l-prodott. L-indirizz għandu jindika punt uniku fejn jista’ jiġi kkuntattjat il-manifattur.
  7. Il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodott ikun akkumpanjat minn istruzzjonijiet u informazzjoni dwar is-sikurezza fil-manwal tas-sid pprovduti b’lingwa jew b’lingwi li jistgħu jinftiehmu faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra, skont kif jiġi determinat mill-Istat Membru kkonċernat.
  8. Il-manifatturi li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jemmnu li prodott li jkunu qiegħdu fis-suq mhuwiex konformi ma’ din id-Direttiva għandhom minnufih jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex dak il-prodott isir konformi, jirtirawh jew jiġbruh lura, jekk dan ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju, il-manifatturi għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b’mod partikolari, dwar in-nuqqas tal-konformità u dwar kwalunkwe miżura korrettiva meħuda.
  9. Il-manifatturi għandhom, wara talba raġunata minn awtorità kompetenti nazzjonali, jipprovduha bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott, b’lingwa li tkun tista’ tinftiehem faċilment minn dik l-awtorità. Huma għandhom jikkooperaw ma’ dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta’ kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti li jkunu qiegħdu fis-suq.
  Artikolu 8
  Rappreżentanti awtorizzati
  1. Manifattur, permezz ta’ mandat bil-miktub, jista’ jaħtar rappreżentant awtorizzat.
  2. L-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 7(1) u t-tfassil tad-dokumentazzjoni teknika ma għandhomx jifformaw parti mill-mandat tar-rappreżentant awtorizzat.
  3. Rappreżentant awtorizzat għandu jwettaq il-kompiti speċifikati fil-mandat mogħti lilu mill-manifattur. Il-mandat għandu jippermetti lir-rappreżentant awtorizzat biex jagħmel mill-inqas dan li ġej:
  (a)
  li jżomm kopja tad-dikjarazzjoni, kif imsemmi fl-Artikolu 15, u d-dokumentazzjoni teknika għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali tas-sorveljanza għal 10 snin wara li l-prodott ikun tqiegħed fis-suq;
  (b)
  fuq talba raġunata minn awtorità kompetenti nazzjonali, huwa għandu jipprovdi lil dik l-awtorità bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex tintwera l-konformità ta’ prodott;
  (c)
  jikkoopera mal-awtoritajiet kompetenti nazzjonali, fuq talba tagħhom, fir-rigward ta’ kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati riskji ppreżentati minn prodotti koperti mill-mandat tagħhom.
  Artikolu 9
  Obbligi tal-importaturi
  1. L-importaturi għandhom iqiegħdu fis-suq tal-Unjoni biss dawk il-prodotti li jkunu konformi.
  2. Qabel ma prodott jitqiegħad fis-suq, l-importatur għadu jiżgura li l-proċedura xierqa ta’ valutazzjoni tal-konformità tkun twettqet mill-manifattur. Huma għandhom jiżguraw ukoll li l-manifattur ikun ħejja d-dokumentazzjoni teknika, li l-prodott ikollu fuqu l-marka CE, kif imsemmi fl-Artikolu 17, u jkun akkumpanjat mid-dokumenti meħtieġa skont l-Artikolu 15 u l-punt 2.5 tal-Parti A tal-Anness I, il-punt 4 tal-Parti B tal-Anness I u l-punt 2 tal-Parti C tal-Anness I u li l-manifattur ikun issodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 7(5) u (6).
  Meta importatur iqis jew ikollu raġuni biex jemmen li prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I, dan ma għandux iqiegħed il-prodott fis-suq sakemm dan ikun sar konformi. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju, l-importatur għandu jgħarraf lill-manifattur u lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq dwar dan.
  3. L-importaturi għandhom jindikaw isimhom, l-isem kummerċjali rreġistrat jew il-marka kummerċjali rreġistrata tagħhom u l-indirizz fejn ikunu jistgħu jiġu kkuntattjati fuq il-prodott jew, fil-każ tal-komponenti, jekk dan ma jkunx possibbli, fuq l-imballaġġ tiegħu jew f’dokument li jakkumpanja l-prodott.
  4. Il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodott ikun akkumpanjat minn istruzzjonijiet u informazzjoni dwar is-sikurezza fil-manwal tas-sid pprovduti b’lingwa jew b’lingwi li jistgħu jinftiehmu faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra, skont kif jiġi determinat mill-Istat Membru kkonċernat.
  5. L-importaturi għandhom jiżguraw li, waqt li prodott ikun taħt ir-responsabbiltà tagħhom, il-kondizzjonijiet ta’ ħżin jew trasport ma jipperikolawx il-konformità tiegħu mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I.
  6. Meta jitqies li jkun xieraq fir-rigward tar-riskji ppreżentati minn prodott, l-importaturi għandhom, għall-finijiet tal-protezzjoni tas-saħħa u tas-sikurezza tal-konsumaturi, jagħmlu testijiet kampjunarji ta’ prodotti li jsiru disponibbli fis-suq, jinvestigaw, u jekk ikun meħtieġ, iżommu reġistru ta’ lmenti, ta’ prodotti mhux konformi u ta’ teħid lura ta’ prodotti, u għandhom iżommu lid-distributuri informati dwar tali monitoraġġ.
  7. L-importaturi li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jemmnu li prodott li jkunu qiegħdu fis-suq mhuwiex konformi ma’ din id-Direttiva, għandhom minnufih jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex dak il-prodott isir konformi, jirtirawh jew jiġbruh lura, jekk dan ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju, l-importaturi għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali tal-Istati Membri fejn ikunu għamlu l-prodott disponibbli għal dak il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b’mod partikolari, dwar in-nuqqas tal-konformità u dwar kwalunkwe miżura korrettiva meħuda.
  8. L-importaturi, għal perijodu ta’ 10 snin wara li l-prodott ikun tqiegħed fis-suq, għandhom iżommu kopja tad-dikjarazzjoni, kif imsemmi fl-Artikolu 15, għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq u jiżguraw li d-dokumentazzjoni teknika tkun disponibbli għal dawk l-awtoritajiet, jekk jitolbuha.
  9. L-importaturi għandhom, fuq talba raġunata minn awtorità kompetenti nazzjonali, jipprovduha bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott, b’lingwa li tista’ tinftiehem faċilment minn dik l-awtorità. Huma għandhom jikkooperaw ma’ dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta’ kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti li jkunu qiegħdu fis-suq.
  Artikolu 10
  Obbligi tad-distributuri
  1. Meta jagħmlu prodott disponibbli fis-suq, id-distributuri għandhom jaġixxu bl-attenzjoni dovuta b’rabta mar-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva.
  2. Qabel ma jagħmlu prodott disponibbli fis-suq, id-distributuri għandhom jivverifikaw li l-prodott ikollu fuqu l-marka CE, kif imsemmi fl-Artikolu 17, li jkun akkumpanjat mid-dokumenti meħtieġa skont l-Artikolu 7(7), l-Artikolu 15 u l-punt 2.5 tal-Parti A tal-Anness I, il-punt 4 tal-Parti B tal-Anness I u l-punt 2 tal-Parti C tal-Anness I kif ukoll minn istruzzjonijiet u informazzjoni dwar is-sikurezza b’lingwa jew b’lingwi li jistgħu jinftiehmu faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra fl-Istat Membru li fih il-prodott irid isir disponibbli fis-suq, u li l-manifattur u l-importatur ikunu kkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 7(5) u (6) u l-Artikolu 9(3).
  Meta distributur iqis jew ikollu raġuni biex jemmen li prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I, dan ma għandux jagħmel il-prodott disponibbli fis-suq sakemm dan ikun sar konformi. Barra minn hekk, fejn prodott jippreżenta riskju, id-distributur għandu jgħarraf lill-manifattur jew l-importatur, kif ukoll lill-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq, dwar dan.
  3. Id-distributuri għandhom jiżguraw li, waqt li prodott ikun taħt ir-responsabbiltà tagħhom, il-kondizzjonijiet ta’ ħżin jew trasport ma jipperikolawx il-konformità tiegħu mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I.
  4. Id-distributuri li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jemmnu li l-prodott li jkunu għamlu disponibbli fis-suq ma jkunux konformi ma’ din id-Direttiva, għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex il-prodott isir konformi, jirtirawh jew jiġbruh lura, jekk dan ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju, id-distributuri għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli fis-suq għal dak il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b’mod partikolari, dwar in-nuqqas tal-konformità u dwar kwalunkwe miżura korrettiva meħuda.
  5. Id-distributuri għandhom, fuq talba raġunata minn awtorità kompetenti nazzjonali, jipprovdu lil dik l-awtorità, l-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott. Dawm għandhom jikkooperaw ma’ dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta’ kwalunkwe azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti li huma jkunu għamlu disponibbli fis-suq.
  Artikolu 11
  Każijiet fejn l-obbligi tal-manifatturi japplikaw għall-importaturi u d-distributuri
  Importatur jew distributur għandu jitqies bħala manifattur għall-finijiet ta’ din id-Direttiva u għandu jkun soġġett għall-obbligi tal-manifattur skont l-Artikolu 7, fejn ikun qiegħed prodott fis-suq taħt ismu jew il-marka kummerċjali tiegħu, jew jimmodifika prodott li diġà jkun tqiegħed fis-suq b’tali mod li jista’ jaffettwa l-konformità mar-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva.
  Artikolu 12
  Obbligi tal-importaturi privati
  1. Jekk il-manifattur ma jissodisfax ir-responsabbiltajiet marbuta mal-konformità tal-prodott ma’ din id-Direttiva, qabel ma jqiegħed il-prodott fis-servizz, l-importatur privat għandu jiżgura li dan ġie ddisinjat u manifatturat f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u l-Anness I u jwettaq jew jitlob li jitwettqu l-obbligi tal-manifattur stabbiliti fl-Artikolu 7(2), (3), (7) u (9).
  2. Jekk id-dokumentazzjoni teknika rikjesta ma tkunx disponibbli mill-manifattur, l-importatur privat għandu jagħmel mod li titħejja billi tintuża kompetenza esperta adatta.
  3. L-importatur privat għandu jiżgura li l-isem u l-indirizz tal-korp innotifikat li jkun wettaq il-valutazzjoni tal-konformità tal-prodott ikun immarkat fuq il-prodott.
  Artikolu 13
  Identifikazzjoni ta’ operaturi ekonomiċi
  1. L-operaturi ekonomiċi għandhom, wara li ssir talba, jidentifikaw dan li ġej lill-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq:
  (a)
  kwalunkwe operatur ekonomiku li jkun fornihom bi prodott;
  (b)
  kwalunkwe operatur ekonomiku li huma jkunu fornew bi prodott.
  L-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu jistgħu jippreżentaw l-informazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu għal perijodu ta’ 10 snin wara li jkunu ġew fornuti bil-prodott u għal perijodu ta’ 10 snin wara li jkunu fornew il-prodott.
  2. L-importaturi privati għandhom, meta rikjesti, jidentifikaw lill-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq, l-operatur ekonomiku li jkun fornihom bil-prodott.
  L-importaturi privati għandhom ikunu jistgħu jippreżentaw l-informazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu għal perijodu ta’ 10 snin wara li jkunu ġew fornuti bil-prodott.
  KAPITOLU III
  KONFORMITÀ TAL-PRODOTT
  Artikolu 14
  Preżunzjoni ta’ konformità
  Il-prodotti li jkunu konformi ma’ standards armonizzati jew partijiet minnhom, li r-referenzi tagħhom ikunu ġew ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, għandhom ikunu preżunti konformi mar-rekwiżiti koperti minn dawk l-istandards jew partijiet minnhom, stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u l-Anness I.
  Artikolu 15
  Dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE u dikjarazzjoni skont l-Anness III
  1. Id-dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE għandha tiddikjara li ntwera li r-rekwiżiti speċifikati fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I jew dawk imsemmija fil-punti (b) jew (c) tal-Artikolu 6(4) ġew sodisfatti.
  2. Id-dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE għandu jkollha l-istruttura tal-mudell speċifikat fl-Anness IV ta’ din id-Direttiva, għandha tinkludi l-elementi speċifikati fil-moduli rilevanti stabbiliti fl-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE kif ukoll fl-Anness V għal din id-Direttiva, u għandha tiġi aġġornata kontinwament. Din għandha tiġi tradotta fil-lingwa jew fil-lingwi meħtieġa mill-Istat Membru li fis-suq tiegħu l-prodott ikun disponibbli jew imqiegħed fis-servizz.
  3. Permezz tat-tfassil tad-dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE, il-manifattur jew l-importatur privat jew il-persuna li tadatta l-magna li tissemma fil-punti (b) u (c) tal-Artikolu 6(4) għandu jassumi r-responsabbiltà għall-konformità tal-prodott.
  4. Id-dikjarazzjoni ta’ konformità tal-UE msemmija fil-paragrafu 3 għandha takkumpanja l-prodotti li ġejjin meta dawn ikunu disponibbli fis-suq jew jitqiegħdu fis-servizz:
  (a)
  inġenju tal-ilma;
  (b)
  komponenti meta jitqiegħdu fis-suq separatament;
  (c)
  magni ta’ propulsjoni.
  5. Id-dikjarazzjoni mill-manifattur jew l-importatur stabbilita fl-Anness III għall-inġenji tal-ilma parzjalment ikkompletati għandu jkun fiha l-elementi speċifikati f’dak l-Anness u għandha takkumpanja l-inġenji tal-ilma parzjalment ikkompletati. Din għandha tiġi tradotta fil-lingwa jew fil-lingwi meħtieġa mill-Istat Membru fejn il-prodott ikun disponibbli fis-suq tiegħu.
  Artikolu 16
  Prinċipji ġenerali tal-immarkar CE
  Il-marka CE għandha tkun soġġetta għall-prinċipji ġenerali stabbiliti fl-Artiklu 30 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008.
  Artikolu 17
  Prodotti soġġetti għall-immarkar CE
  1. Il-prodotti li ġejjin għandu huma soġġetti għall-immarkar CE meta jsiru disponibbli fis-suq jew jitqiegħdu fis-servizz:
  (a)
  inġenji tal-ilma;
  (b)
  komponenti;
  (c)
  magni ta’ propulsjoni.
  2. L-Istati Membri għandhom jassumu li l-prodotti msemmija fil-paragrafu 1 li jkollhom il-marka CE jkunu konformi ma’ din id-Direttiva.
  Artikolu 18
  Regoli u kondizzjonijiet għat-twaħħil tal-immarkar CE
  1. Il-marka CE għandha titwaħħal b’mod li tkun tidher, tista’ tinqara u ma titħassarx, mal-prodotti msemmija fl-Artikolu 17(1). Fil-każ tal-komponenti, fejn dan mhuwiex possibbli jew mhuwiex iġġustifikat minħabba d-daqs jew in-natura ta’ dak il-prodott, din għandha titwaħħal mal-imballaġġ jew mad-dokumenti ta’ akkumpanjament. Fil-każ tal-inġenji tal-ilma, l-immarkar CE għandu jitwaħħal fuq il-plakka tal-bennej tal-inġenju tal-ilma, li titwaħħal separatament min-numru ta’ identifikazzjoni tal-inġenju tal-ilma. Fil-każ ta’ magni ta’ propulsjoni, l-immarkar CE għandu jitwaħħal fuq il-magna.
  2. Il-marka CE għandha titwaħħal qabel ma l-prodott jitqiegħed fis-suq jew jitqiegħed fis-servizz. Il-marka CE u n-numru ta’ identifikazzjoni kif imsemmi fil-paragrafu 3, jistgħu jiġu segwiti minn pittogramma jew kwalunkwe marka oħra li tindika riskju jew użu speċjali.
  3. Taħt il-marka CE għandu jkun hemm in-numru ta’ identifikazzjoni tal-korp innotifikat, fejn dak il-korp ikun involut fil-fażi ta’ kontroll tal-produzzjoni jew fil-valutazzjoni ta’ wara l-bini.
  In-numru ta’ identifikazzjoni tal-korp innotifikat għandu jitwaħħal mill-korp innifsu jew, taħt struzzjonijiet tiegħu, mill-manifattur jew mir-rappreżentattiv awtorizzat tiegħu, jew mill-persuna msemmija fl-Artikolu 19(2), (3) jew (4).
  KAPITOLU IV
  VALUTAZZJONI TAL-KONFORMITÀ
  Artikolu 19
  Proċeduri applikabbli għall-valutazzjoni tal-konformità
  1. Il-manifattur għandu japplika l-proċeduri stabbiliti fil-moduli msemmija fl-Artikoli 20, 21 u 22 qabel ma jqiegħed fis-suq il-prodotti msemmija fl-Artikolu 2(1).
  2. L-importatur privat għandu japplika l-proċedura msemmija fl-Artikolu 23 qabel ma jqiegħed fis-servizz il-prodott imsemmi fl-Artikolu 2(1) jekk il-manifattur ma jkunx wettaq il-valutazzjoni ta’ konformità għall-prodott ikkonċernat.
  3. Kwalunkwe persuna li tqiegħed fis-suq jew tqiegħed fis-servizz magna ta’ propulsjoni jew inġenju tal-ilma wara modifikazzjoni jew konverżjoni kbira tagħhom jew kwalunkwe persuna li tbiddel l-iskop maħsub ta’ inġenju tal-ilma mhux kopert b’din id-Direttiva b’mod li jaqa’ fl-ambitu tagħha, għandha tapplika l-proċedura msemmija fl-Artikolu 23 qabel ma tqiegħed il-prodott fis-suq jew tqiegħdu fis-servizz.
  4. Kwalunkwe persuna li tqiegħed fis-suq inġenju tal-ilma mibni għall-użu proprju qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ ħames snin imsemmi fil-punt (vii) tal-punt (a) tal-Artikolu 2(2) għandha tapplika l-proċedura msemmija fl-Artikolu 23 qabel ma tqiegħed il-prodott fis-suq.
  Artikolu 20
  Disinn u bini
  1. Fir-rigward tad-disinn u l-bini ta’ dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni, għandhom japplikaw il-proċeduri stabbiliti fl-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE li ġejjin:
  (a)
  Għall-kategoriji ta’ disinn A u B imsemmija fil-punt 1 tal-Parti A tal-Anness I:
  (i)
  Għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni bit-tul tal-buq minn 2,5 m sa inqas minn 12 m, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  -
  il-Modulu A1 (kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal- prodott);
  -
  il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  -
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  -
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (ii)
  Għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni bit-tul tal-buq, minn 12 m sa 24 m, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  -
  il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  -
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  -
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (b)
  Għall-kategorija ta’ disinn C imsemmija fil-punt 1 tal-Parti A tal-Anness I:
  (i)
  Għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni bit-tul tal-buq minn 2,5 m sa inqas minn 12 m kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  -
  fejn ikun hemm konformità mal-istandards armonizzati marbuta mal-punti 3.2 u 3.3 tal-Parti A tal-Anness I: il-Modulu A (kontroll intern tal-produzzjoni), Modulu A1 (kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal-prodott), il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F, il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità) jew il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  -
  fejn ma jkunx hemm konformità mal-istandards armonizzati marbuta mal-punti 3.2 u 3.3 tal-Parti A tal-Anness I: il-Modulu A1 (kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal-prodott), il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F, il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità) jew il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (ii)
  Għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni bit-tul tal-buq minn 12 m sa 24 m, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  -
  il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  -
  il- Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  -
  il- Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (c)
  Għall-kategorija ta’ disinn D imsemmija fil-punt 1 tal-Parti A tal-Anness I:
  għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni bit-tul tal-buq minn 2,5 m sa 24 m, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  -
  il-Modulu A (kontroll intern tal-produzzjoni);
  -
  il-Modulu A1 (kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal- prodott);
  -
  il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  -
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  -
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa).
  2. Fir-rigward tad-disinn u l-bini ta’ inġenji tal-ilma personali, għandha tapplika kwalunkwe waħda mill-proċeduri li ġejjin, stabbiliti fl-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE:
  (a)
  il-Modulu A (kontroll intern tal-produzzjoni);
  (b)
  il-Modulu A1 (kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal- prodott);
  (c)
  il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  (d)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (e)
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa).
  3. Fir-rigward tad-disinn u l-bini ta’ komponenti, għandha tapplika kwalunkwe waħda mill-proċeduri li ġejjin, stabbiliti fl-Anness II għad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE:
  (a)
  il-Modulu B (eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  (b)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (c)
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa).
  Artikolu 21
  Emissjonijiet tal-egżost
  Fir-rigward tal-emissjonijiet tal-egżost, għall-prodotti msemmija fil-punti (d) u (e) tal-Artikolu 2(1), il-manifattur tal-magna għandu japplika l-proċeduri li ġejjin, stabbiliti fl-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE:
  (a)
  meta t-testijiet jitwettqu bl-użu tal-istandard armonizzat, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  (i)
  il-Modulu B (l-eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C, D, E jew F;
  (ii)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (iii)
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (b)
  meta t-testijiet jitwettqu bl-użu tal-istandard armonizzat, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  (i)
  il-Modulu B (l-eżaminazzjoni tat-tip tal-UE) flimkien mal-Modulu C1;
  (ii)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità).
  Artikolu 22
  Emissjonijiet tal-ħsejjes
  1. Fir-rigward tal-emissjonijiet tal-ħsejjes għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni mgħammra b’magni ta’ propulsjoni li jinsaqu mill-poppa mingħajr egżost integrat jew installazzjonijiet ta’ magni ta’ propulsjoni interni u għal dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni mgħammra b’magni ta’ propulsjoni li jinsaqu mill-poppa mingħajr egżost integrat jew b’magni ta’ propulsjoni interni, li huma soġġetti għal konverżjoni kbira tal-inġenju u sussegwentement imqiegħda fis-suq fi żmien ħames snin mill-konverżjoni, il-manifattur għandu japplika l-proċeduri li ġejjin, stabbiliti fl-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE:
  (a)
  meta t-testijiet jitwettqu bl-użu tal-istandard armonizzat biex jitkejlu l-ħsejjes, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  (i)
  il-Modulu A1 (il-kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal-prodott);
  (ii)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (iii)
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (b)
  Meta t-testijiet jitwettqu mingħajr l-użu tal-istandard armonizzat biex jitkejlu l-ħsejjes, il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (c)
  Meta għall-valutazzjoni jintużaw in-numru Froude u l-metodu tal-proporzjon tas-saħħa u taċ-ċilindrata, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  (i)
  il-Modulu A (kontroll intern tal-produzzjoni);
  (ii)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (iii)
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa).
  2. Fir-rigward tal-emissjonijiet tal-ħsejjes għall-inġenji tal-ilma personali kif ukoll il-magni ta’ propulsjoni li jitqiegħdu fuq barra tad-dgħajsa u magni ta’ propulsjoni li jinsaqu mill-poppa bl-egżost integrat biex jiġu installati fuq dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni, il-manifattur tal-inġenju tal-ilma personali jew tal-magna għandu japplika l-proċeduri li ġejjin stabbiliti fl-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE:
  (a)
  Meta t-testijiet jitwettqu bl-użu tal-istandard armonizzat biex jitkejlu l-ħsejjes, kwalunkwe wieħed mill-moduli li ġejjin:
  (i)
  il-Modulu A1 (il-kontroll intern tal-produzzjoni flimkien ma’ ttestjar b’superviżjoni tal-prodott);
  (ii)
  il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità);
  (iii)
  il-Modulu H (konformità abbażi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità sħiħa);
  (b)
  Meta t-testijiet jitwettqu mingħajr l-użu tal-istandard armonizzat biex jitkejlu l-ħsejjes, il-Modulu G (konformità abbażi tal-verifika tal-unità).
  Artikolu 23
  Valutazzjoni ta’ wara l-bini
  Il-valutazzjoni ta’ wara l-bini msemmija fl-Artikolu 19(2), (3) u (4) għandha titwettaq kif stabbilit fl-Anness V.
  Artikolu 24
  Rekwiżiti supplimentari
  1. Meta jintuża l-Modulu B tal-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE, l-eżaminazzjoni tat-tip tal-UE għandha titwettaq bil-mod speċifikat fit-tieni inċiż tal-punt 2 ta’ dak il-modulu.
  Tip ta’ produzzjoni msemmi fil-Modulu B jista’ jkopri diversi verżjonijiet tal-prodott bil-kondizzjoni li:
  (a)
  id-differenzi bejn il-verżjonijiet ma jaffettwawx il-livell ta’ sikurezza u r-rekwiżiti l-oħra rigward il-prestazzjoni tal-prodott; u
  (b)
  il-verżjonijiet tal-prodott huma msemmija fiċ-ċertifikat tal-eżaminazzjoni tat-tip tal-UE korrispondenti, jekk neċessarju permezz ta’ emendi għaċ-ċertifikat oriġinali.
  2. Meta jintuża l-Modulu A1 tal-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE, il-kontrolli tal-prodotti għandhom jitwettqu fuq wieħed jew diversi inġenji tal-ilma, li jirrappreżentaw il-produzzjoni tal-manifattur u għandhom japplikaw ir-rekwiżiti supplimentari stabbiliti fl-Anness VI ta’ din id-Direttiva.
  3. Il-possibbiltà li jintużaw korpi interni akkreditati msemmija fil-Moduli A1 u C1 tal-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE ma għandhiex tkun applikabbli.
  4. Meta jintuża l-Modulu F tal-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE, il-proċedura deskritta fl-Anness VII ta’ din id-Direttiva għandha tapplika għall-valutazzjoni tal-konformità mar-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost.
  5. Meta jintuża l-Modulu C tal-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE, fir-rigward tal-valutazzjoni tal-konformità mar-rekwiżiti għall-emissjonijiet tal-egżost ta’ din id-Direttiva u jekk il-manifattur ma jkunx qed jaħdem taħt sistema ta’ kwalità rilevanti kif deskritt fil-Modulu H tal-Anness II tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE, il-korp innotifikat magħżul mill-manifattur għandu jwettaq il-kontrolli tal-prodott jew jassigura li dawn jitwettqu f’intervalli mhux regolari determinati minn dak il-korp, sabiex tiġi verifikata l-kwalità tal-kontrolli interni fuq il-prodott. Meta l-livell ta’ kwalità jidher mhux sodisfaċenti jew meta jidher neċessarju li tiġi verifikata l-validità tad-data ppreżentata mill-manifattur, għandha tapplika l-proċedura stabbilita fl-Anness VIII ta’ din id-Direttiva.
  Artikolu 25
  Dokumentazzjoni teknika
  1. Id-dokumentazzjoni teknika msemmija fl-Artikolu 7(2) għandha tinkludi d-data u d-dettalji rilevanti kollha tal-mezzi użati mill-manifattur biex jiġi żgurat li l-prodott jikkonforma mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1) u fl-Anness I. Din għandha, b’mod partikolari, tinkludi d-dokumenti rilevanti fl-Anness IX.
  2. Id-dokumentazzjoni teknika għandha tiżgura li d-disinn, il-bini, l-operazzjoni u l-valutazzjoni tal-konformità jistgħu jinftiehmu b’mod ċar.
  KAPITOLU V
  NOTIFIKA TAL-KORPI TA’ VALUTAZZJONI TAL-KONFORMITÀ
  Artikolu 26
  Notifika
  L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra bil-korpi awtorizzati li jwettqu kompiti ta’ valutazzjoni tal-konformità minn partijiet terzi, skont din id-Direttiva.
  Artikolu 27
  Awtoritajiet tan-notifika
  1. L-Istati Membri għandhom jaħtru awtorità tan-notifika li tkun responsabbli biex tistabbilixxi u twettaq il-proċeduri meħtieġa għall-valutazzjoni u n-notifika ta’ korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, u għall-monitoraġġ tal-korpi nnotifikati, inkluża l-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 32.
  2. l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li l-valutazzjoni u l-monitoraġġ imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom jitwettqu minn korp nazzjonali ta’ akkreditazzjoni skont it-tifsira tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 u f’konformità miegħu.
  3. Fejn l-awtorità tan-notifika tiddelega jew b’xi mod ieħor tafda l-valutazzjoni, in-notifika jew il-monitoraġġ imsemmija fil-paragrafu 1 lil korp li ma jkunx entità governattiva, dak il-korp għandu jkun entità ġuridika u għandu jikkonforma mutatis mutandis mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 28. Barra minn hekk, dak il-korp għandu jkollu arranġamenti biex jagħmel tajjeb għar-reponsabbiltajiet li jiġu mill-attivitajiet tiegħu.
  4. L-awtorità tan-notifika għandha tieħu r-responsabbiltà sħiħa għall-kompiti mwettqa mill-korp imsemmi fil-paragrafu 3.
  Artikolu 28
  Rekwiżiti marbuta mal-awtoritajiet tan-notifika
  1. L-awtorità tan-notifika għandha tkun stabbilita b’mod li ma jseħħ l-ebda konflitt ta’ interess ma’ korpi tal-valutazzjoni tal-konformità.
  2. L-awtorità tan-notifika għandha tkun organizzata u tiffunzjona b’mod li tissalvagwardja l-oġġettività u l-imparzjalità tal-attivitajiet tagħha.
  3. L-awtorità tan-notifika għandha tkun organizzata b’tali mod li kull deċiżjoni marbuta man-notifika tal-korp tal-valutazzjoni tal-konformità, tittieħed minn persuni kompetenti differenti minn dawk li jkunu wettqu l-valutazzjoni.
  4. L-awtorità tan-notifika ma għandha toffri jew tipprovdi l-ebda attività li titwettaq minn korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità, jew servizzi ta’ konsulenza fuq bażi kummerċjali jew kompetittiva.
  5. L-awtorità tan-notifika għandha tissalvagwardja l-kunfidenzjalità tal-informazzjoni li tkun kisbet.
  6. L-awtorità tan-notifika għandu jkollha numru biżżejjed ta’ persunal kompetenti għad-dispożizzjoni tagħha biex iwettqu l-kompiti tagħha b’mod adegwat.
  Artikolu 29
  Obbligu ta’ informazzjoni tal-awtoritajiet tan-notifika
  L-Istati Membri għandhom jinformaw lill-Kummissjoni dwar il-proċeduri tagħhom għall-valutazzjoni u n-notifika ta’ korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità u dwar il-monitoraġġ ta’ korpi tan-notifika, u dwar kull tibdil fihom.
  Il-Kummissjoni għandha tagħmel dik l-informazzjoni disponibbli għall-pubbliku.
  Artikolu 30
  Rekwiżiti marbuta mal-korpi nnotifikati
  1. Għall-finijiet tan-notifika skont din id-Direttiva, il-korp tal-valutazzjoni tal-konformità għandu jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafi 2 sa 11.
  2. Il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformitá għandu jkun stabbilit skont il-liġi nazzjonali u għandu jkollhom personalità ġuridika.
  3. Il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità għandu jkun korp terz indipendenti mill-organizzazzjoni jew mill-prodott li jivvaluta.
  Korp li jkun jappartjeni lil xi assoċjazzjoni kummerċjali jew federazzjoni professjonali li tkun tirrappreżenta intrapriżi involuti fid-disinn, il-manifattura, il-provvista, l-assemblaġġ, l-użu jew il-manutenzjoni ta’ prodotti li huwa jivvaluta, jista’, bil-kundizzjoni li jintwerew l-indipendenza tiegħu u n-nuqqas ta’ kull konflitt ta’ interess, jitqies bħala tali korp.
  4. Il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità, l-ogħla livell tal-ġestjoni tiegħu u l-persunal responsabbli mit-twettiq tal-kompiti ta’ valutazzjoni tal-konformità ma għandhomx ikunu d-disinjatur, il-manifattur, il-fornitur, l-installatur, ix-xerrej, is-sid, l-utent jew dak responsabbli mill-manutenzjoni tal-prodotti li huma jivvalutaw, u lanqas ir-rappreżentant ta’ xi waħda minn dawk il-partijiet. Dan ma għandux jipprekludi l-użu tal-prodotti vvalutati li jinħtieġu għall-operazzjonijiet tal-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità jew l-użu ta’ tali prodotti għal għanijiet personali.
  Il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità, l-ogħla livell tal-ġestjoni tiegħu u l-persunal responsabbli mit-twettiq tal-kompiti ta’ valutazzjoni tal-konformità ma għandhomx ikunu involuti direttament fid-disinn jew il-manifattura, il-kummerċjalizzazzjoni, l-installazzjoni, l-użu jew il-manutenzjoni ta’ dawk il-prodotti, jew jirrappreżentaw lill-partijiet involuti f’dawk l-attivitajiet. Huma ma għandhom jieħdu sehem fl-ebda attività li tista’ toħloq konflitt mal-indipendenza tal-ġudizzju jew l-integrità tagħhom b’rabta mal-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità li għalihom huma jkunu notifikati. Dan japplika b’mod partikolari għas-servizzi ta’ konsulenza.
  Il-korpi tal-valutazzjoni tal-konformità għandhom jiżguraw li l-attivitajiet tas-sussidjarji jew is-sottokuntratturi tagħhom ma jaffettwawx il-kunfidenzjalità, l-oġġettività jew l-imparzjalità tal-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità tagħhom.
  5. Il-korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità u l-persunal tagħhom għandhom iwettqu l-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità bl-ogħla livell ta’ integrità professjonali u l-kompetenza teknika meħtieġa fil-qasam speċifiku u għandhom ikunu ħielsa minn kull pressjoni u tentazzjonijiet, partikolarment finanzjarji, li jistgħu jinfluwenzaw il-ġudizzju tagħhom jew ir-riżultati tal-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità tagħhom, speċjalment fir-rigward ta’ persuni jew gruppi ta’ persuni b’interess fir-riżultati ta’ dawk l-attivitajiet.
  6. Il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità għandu jkun kapaċi jwettaq il-kompiti ta’ valutazzjoni tal-konformità assenjati lilu permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 19 sa 24 u li għalihom ikun ġie notifikat, kemm jekk dawk il-kompiti jitwettqu mill-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità nnifsu u kemm jekk f’ismu u taħt ir-responsabbiltà tiegħu.
  F’kull żmien u għal kull proċedura ta’ valutazzjoni tal-konformità u għal kull tip jew kategorija ta’ prodotti li fir-rigward tagħhom ikun ġie notifikat, il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità għandu jkollu għad-dispożizzjoni tiegħu in-neċessitajiet li ġejjin:
  (a)
  persunal b’għarfien tekniku u esperjenza suffiċjenti u xierqa biex iwettaq il-kompiti ta’ valutazzjoni tal-konformità;
  (b)
  deskrizzjonijiet ta’ proċeduri li skonthom titwettaq il-valutazzjoni tal-konformità, waqt li jiġu żgurati t-trasparenza u l-kapaċità ta’ riproduzzjoni ta’ dawk il-proċeduri.
  Dan għandu jkollu l-politiki u l-proċeduri xierqa fis-seħħ li jiddistingwu bejn il-kompiti li jwettaq bħala korp innotifikat u attivitajiet oħra;
  (c)
  il-proċeduri għat-twettiq tal-attivitajiet li jieħdu kont debitu tad-daqs tal-impriża, is-settur li fih topera, l-istruttura tagħha, il-livell ta’ kumplessità tat-teknoloġija tal-prodott ikkonċernat u n-natura massiva jew serjali tal-proċess ta’ produzzjoni.
  Għandu jkollu l-mezzi neċessarji biex iwettaq il-kompiti tekniċi u amministrattivi konnessi mal-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità b’mod xieraq u għandu jkollu aċċess għat-tagħmir u l-faċilitajiet kollha meħtieġa.
  7. Il-persunal responsabbli mit-twettiq tal-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità għandu jkollu:
  (a)
  taħriġ tekniku u vokazzjonali sod li jkopri l-attivitajiet kollha tal-valutazzjoni tal-konformità li għalih il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità jkun ġie notifikat;
  (b)
  għarfien sodisfaċenti tar-rekwiżiti tal-valutazzjonijiet imwettqa minnu u awtorità adegwata biex iwettaq dawk il-valutazzjonijiet;
  (c)
  għarfien u komprensjoni xierqa tar-rekwiżiti essenzjali, tal-istandards armonizzati applikabbli, tal-leġislazzjoni tal-Unjoni tal-armonizzazzjoni rilevanti u tal-leġislazzjoni nazzjonali rilevanti;
  (d)
  il-kapaċità meħtieġa biex jifformula ċ-ċertifikati, rekords u rapporti li juru li l-evalwazzjonijiet ikunu saru.
  8. L-imparzjalità tal-korpi tal-evalwazzjoni tal-konformità, tal-persunal tal-ogħla livell ta’ amministrazzjoni u tal-evalwazzjoni tagħhom għandha tkun iggarantita.
  Ir-remunerazzjoni tal-ogħla livell ta’ amministrazzjoni u tal-persunal tal-valutazzjoni ta’ korp tal-valutazzjoni tal-konformità ma għandhiex tiddependi mill-għadd ta’ valutazzjonijiet imwettqa, u lanqas mir-riżultati ta’ dawk il-valutazzjonijiet.
  9. Il-korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità għandhom jaraw li tinħarġilhom polza ta’ assigurazzjoni ta’ responsabbiltà sakemm ir-responsabbiltà ma jeħodhiex l-Istat Membru skont il-liġijiet nazzjonali tiegħu, jew l-Istat Membru nnifsu ma jkunx direttament responsabbli għall-valutazzjoni tal-konformità.
  10. Il-persunal ta’ korp ta’ valutazzjoni tal-konformità għandu josserva s-segretezza professjonali fir-rigward tal-informazzjoni kollha miksuba meta jwettaq il-kompiti tiegħu skont l-Artikoli 19 sa 24 jew kwalunkwe dispożizzjoni tal-liġi nazzjonali li ddaħħlu fis-seħħ, ħlief fir-rigward tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li fih jitwettqu l-attivitajiet tiegħu. Id-drittijiet proprjetarji għandhom jitħarsu.
  11. Il-korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità għandhom jipparteċipaw fl-attivitajiet ta’ standardizzazzjoni rilevanti u fl-attivitajiet tal-grupp ta’ koordinazzjoni tal-korp innotifikat stabbilit skont l-Artikolu 42, jew jiżguraw li l-persunal ta’ valutazzjoni tagħhom ikun informat dwar dan, u għandhom japplikaw bħala gwida ġenerali d-deċiżjonijiet amministrattivi u d-dokumenti prodotti bħala riżultat tal-ħidma ta’ dak il-grupp.
  Artikolu 31
  Preżunzjoni ta’ konformità
  Fejn korp ta’ valutazzjoni tal-konformità juri l-konformità tiegħu mal-kriterji stabbiliti fl-istandards armonizzati rilevanti jew partijiet minnhom, li r-referenzi tagħhom ikunu ġew ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, dan għandu jkun preżunt konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30 sakemm l-istandards armonizzati applikabbli jkopru dawk ir-rekwiżiti.
  Artikolu 32
  Sussidjarji ta’ u sottokuntrattar ta’ korpi nnotifikati
  1. Meta korp innotifikat jagħti b’sottokuntratt xogħlijiet speċifiċi li jkollhom x’jaqsmu mal-valutazzjoni tal-konformità jew iqabbad sussidjarju, huwa għandu jiżgura li s-sottokuntrattur jew is-sussidjarju jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30 u għandhu jinforma lill-awtorità tan-notifiki dwar dan.
  2. Il-korpi nnotifikati għandhom jerfgħu r-responsabbiltà kollha tal-kompiti li jkunu twettqu mis-sottokuntratturi jew mis-sussidjarji kull fejn dawn ikunu stabbiliti.
  3. L-attivitajiet jistgħu jiġu mogħtija b’sottokuntratt jew imwettqa minn sussidjarju biss meta jkun hemm il-qbil tal-klijent.
  4. Il-korpi nnotifikati għandhom iżommu għad-dispożizzjoni tal-awtorità tan-notifika d-dokumenti rilevanti dwar il-valutazzjoni tal-kwalifiki tas-sottokuntrattur jew tas-sussidjarju u tax-xogħol imwettaq minnhom skont l-Artikoli 19 sa 24.
  Artikolu 33
  Applikazzjoni għal notifika
  1. Il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità għandu jippreżenta applikazzjoni għal notifika lill-awtorità tan-notifika tal-Istat Membru fejn ikun stabbilit.
  2. L-applikazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun akkumpanjata minn deskrizzjoni tal-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità, il-modulu jew moduli ta’ valutazzjoni tal-konformità u l-prodott jew prodotti li għalihom dak il-korp jiddikjara li huwa kompetenti, kif ukoll b’ċertifikat ta’ akkreditazzjoni, jekk ikun hemm, maħruġ minn korp nazzjonali ta’ akkreditazzjoni li jafferma li l-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30.
  3. Jekk il-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità kkonċernat ma jkunx jista’ jipprovdi ċertifikat ta’ akkreditazzjoni, dan għandu jipprovdi lill-awtorità tan-notifika bl-evidenza dokumentata kollha meħtieġa għall-verifika, ir-rikonoxximent u l-monitoraġġ regolari tal-konformità tiegħu mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30.
  Artikolu 34
  Proċedura ta’ notifika
  1. L-awtoritajiet tan-notifika jistgħu jinnotifikaw biss lill-korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità li jkunu ssodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30.
  2. L-awtoritajiet tan-notifika għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra permezz tal-għodda ta’ notifika elettronika żviluppata u mmexxija mill-Kummissjoni.
  3. In-notifika għandha tinkludi d-dettalji kollha dwar l-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità, il-modulu jew moduli tal-valutazzjoni tal-konformità, il-prodott jew prodotti kkonċernati u l-attestament tal-livell ta’ kompetenza.
  4. Meta notifika ma tkunx ibbażata fuq ċertifikat ta’ akkreditazzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 33(2), l-awtorità tan-notifika għandha tipprovdi lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra b’evidenza dokumentata li tafferma l-kompetenza tal-korp ta’ valutazzjoni tal-konformità kif ukoll l-arranġamenti li saru biex ikun żgurat li dak il-korp ikun monitorjat b’mod regolari u jkompli jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30.
  5. Il-korp ikkonċernat jista’ jwettaq l-attivitajiet ta’ korp tan-notifika biss jekk ma jkunx hemm oġġezzjonijiet mill-Kummissjoni jew mill-Istati Membri l-oħra fi żmien ġimagħtejn min-notifika fejn ikun intuża ċertifikat ta’ akkreditazzjoni jew fi żmien xahrejn min-notifika meta ma tkunx intużat akkreditazzjoni.
  Korp bħal dan biss għandu jitqies bħala korp innotifikat għall-finijiet ta’ din id-Direttiva.
  6. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri l-oħra għandhom jiġu notifikati dwar kull tibdil rilevanti sussegwenti fin-notifika.
  Artikolu 35
  Numru ta’ identifikazzjoni u lista ta’ korpi nnotifikati
  1. Il-Kummissjoni għandha tassenja numru ta’ identifikazzjoni lil kull korp innotifikat.
  Hi għandha tassenja numru wieħed bħal dan, anki fil-każ fejn il-korp ikun notifikat skont diversi atti tal-Unjoni.
  Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jassenjaw kodiċi ta’ identifikazzjoni lil korp innotifikat li jkun ġie awtorizzat minn awtorità tan-notifika biex iwettaq il-valutazzjonijiet tal-konformità wara l-bini.
  2. Il-Kummissjoni għandha toħroġ għall-pubbliku l-lista ta’ korpi nnotifikati skont din id-Direttiva, inklużi n-numri ta’ identifikazzjoni u, jekk applikabbli, kodiċijiet li ġew allokati lilhom u l-attivitajiet li għalihom ġew notifikati.
  Il-Kummissjoni għandha tiżgura li dik il-lista tinżamm aġġornata.
  Artikolu 36
  Tibdil fin-notifiki
  1. Fejn awtorità tan-notifika taċċerta ruħha jew tkun informata li korp innotifikat ma jkunx għadu konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 30, jew li jkun qed jonqos milli jissodisfa l-obbligi tiegħu, l-awtorità tan-notifika għandha tillimita, tissospendi jew tirtira n-notifika kif xieraq, skont kemm ikun gravi n-nuqqas fir-rigward tar-rekwiżiti u tal-obbligi li jridu jiġu sodisfatti. Din għandha tinforma minnufih lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra kif meħtieġ.
  2. Fik-każ li tiġi limitata, sospiża jew irtirata n-notifika, jew fejn il-korp innotifikat ma jkunx għadu attiv, l-Istat Membru notifikanti għandu jieħu l-passi meħtieġa biex jassigura li l-fajls ta’ dak il-korp jiġu pproċessati minn korp innotifikat ieħor jew jinżammu disponibbli għall-awtorità tan-notifika u għall-awtorità tas-sorveljanza tas-suq li jkunu responsabbli, soġġetti għat-talba tagħhom.
  Artikolu 37
  Kontestazzjoni tal-kompetenza tal-korpi nnotifikati
  1. Il-Kummissjoni għandha tinvestiga l-każijiet kollha fejn ikollha dubji jew fejn jinġiebu dubji għall-attenzjoni tagħha dwar il-kompetenza ta’ korp innotifikat jew dwar l-issoktar tal-konformità ta’ korp innotifikat mar-rekwiżiti u r-responsabbiltajiet li huwa soġġett għalihom.
  2. L-Istat Membru tan-notifika għandu jipprovdi lill-Kummissjoni, fuq talba, bl-informazzjoni kollha relatata mal-bażi għan-notifika jew il-manutenzjoni tal-kompetenza tal-korp ikkonċernat.
  3. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-informazzjoni kollha sensittiva miksuba matul l-investigazzjonijiet tagħha tinżamm kunfidenzjali.
  4. Meta l-Kummissjoni taċċerta ruħha li korp innotifikat ma jissodisfax, jew ma jkunx għadu jissodisfa r-rekwiżiti għan-notifika tiegħu, din għandha tadotta att ta’ implimentazzjoni li jitlob lill-Istat Membru tan-notifika biex jieħu l-miżuri korrettivi meħtieġa, inkluż l-irtirar tan-notifikazzjoni, jekk ikun meħtieġ.
  Dak l-att ta’ implimentazzjoni għandu jiġi adottat f’konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 50(2).
  Artikolu 38
  Obbligi operattivi tal-korpi nnotifikati
  1. Il-korpi nnotifikati għandhom iwettqu l-valutazzjonijiet tal-konformità skont il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-konformità stipulati fl-Artikoli 19 sa 24.
  2. Il-valutazzjonijiet tal-konformità għandhom jitwettqu b’mod proporzjonat, billi jiġu evitati piżijiet bla bżonn għall-operaturi ekonomiċi u importaturi privati. Il-korpi ta’ valutazzjoni tal-konformità għandhom iwettqu l-attivitajiet tagħhom billi jieħdu kont debitu tad-daqs tal-impriża, is-settur li fiha hija topera, l-istruttura tagħha, il-livell ta’ kumplessità tat-teknoloġija tal-prodott ikkonċernat u tan-natura massiva jew serjali tal-proċess ta’ produzzjoni.
  B’dan il-mod huma għandhom, madankollu, jirrispettaw il-grad ta’ rigorożità u l-livell ta’ protezzjoni meħtieġa biex il-prodott jikkonforma ma’ din id-Direttiva.
  3. Meta korp innotifikat isib li r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4 (1) u l-Anness I jew fl-istandards armonizzati korrispondenti ma ġewx sodisfatti mill-manifattur jew l-importatur privat, dan għandu jirrikjedi li l-manifattur jew l-importatur privat jieħu l-miżuri korrettivi xierqa u ma għandux joħroġ ċertifikat ta’ konformità.
  4. Meta, waqt li jkun qiegħed isir monitoraġġ tal-konformità wara l-ħruġ ta’ ċertifikat, korp innotifikat isib li prodott ma jkunx għadu konformi, dan għandu jirrikjedi li l-manifattur jieħu l-miżuri korrettivi xierqa u għandu jissospendi jew jirtira ċ-ċerifikat jekk ikun meħtieġ.
  5. Fejn ma jittieħdux miżuri korrettivi jew fejn dawn ma jkollhomx l-effett meħtieġ, il-korp innotifikat għandu jillimita, jissospendi jew jirtira kwalunkwe ċertifikat, kif xieraq.
  Artikolu 39
  Proċedura ta’ appell
  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkun hemm disponibbli proċedura ta’ appell kontra d-deċiżjonijiet tal-korpi nnotifikati.
  Artikolu 40
  Obbligi ta’ informazzjoni dwar korpi nnotifikati
  1. Il-korpi nnotifikati għandhom jinformaw lill-awtorità tan-notifika dwar dan li ġej:
  (a)
  kull rifjut, restrizzjoni, sospensjoni jew irtirar ta’ ċertifikat;
  (b)
  kull ċirkustanza li jkollha effett fuq l-ambitu u l-kundizzjonijiet għan-notifika;
  (c)
  kull talba għal informazzjoni li huma jkunu rċevew minn awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq rigward attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità;
  (d)
  fuq talba, l-attivitajiet ta’ valutazzjoni tal-konformità li twettqu fl-ambitu tan-notifika tagħhom u kwalunkwe attività oħra li twettqet, inklużi attivitajiet transkonfinali u sottokuntrattar.
  2. Il-korpi nnotifikati għandhom jipprovdu lill-korpi l-oħra notifikati skont din id-Direttiva, li jwettqu attivitajiet simili ta’ valutazzjoni tal-konformità u jkopru l-istess prodotti, bl-informazzjoni rilevanti dwar kwistjonijiet marbuta mar-riżultati negattivi u, fuq talba, mar-riżultati pożittivi tal-valutazzjoni tal-konformità.
  Artikolu 41
  Skambji ta’ esperjenza
  Il-Kummissjoni għandha tipprovdi għall-organizzazzjoni ta’ skambji ta’ esperjenza bejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri responsabbli għal politika tan-notifiki.
  Artikolu 42
  Koordinazzjoni ta’ korpi nnotifikati
  Il-Kummissjoni għandha tiżgura li jkun hemm koordinazzjoni u kooperazzjoni xierqa bejn il-korpi nnotifikati skont din id-Direttiva u li dawn jiġu implimentati u jitħaddmu f’forma ta’ grupp jew gruppi settorjali ta’ korpi nnotifikati.
  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-korpi nnotifikati minnhom jieħdu sehem fix-xogħol ta’ dak il-grupp jew dawk il-gruppi, b’mod dirett jew permezz ta’ rappreżentanti nominati.
  KAPITOLU VI
  SORVELJANZA TAS-SUQ TAL-UNJONI, KONTROLL TAL-PRODOTTI LI JIDĦLU FIS-SUQ TAL-UNJONI U PROĊEDURI TA’ SALVAGWARDJA
  Artikolu 43
  Sorveljanza tas-suq tal-Unjoni u kontroll tal-prodotti li jidħlu fis-suq tal-Unjoni
  L-Artikolu 15(3) u l-Artikoli 16 sa 29 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 għandhom japplikaw għall-prodotti koperti b’din id-Direttiva.
  Artikolu 44
  Proċedura fir-rigward ta’ prodotti li jippreżentaw riskju fil-livell nazzjonali
  1. Fejn l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq ta’ Stat Membru wieħed ikollhom raġuni suffiċjenti biex jaħsbu li prodott kopert b’din id-Direttiva jippreżenta riskju għas-saħħa jew għas-sikurezza tal-persuni, tal-proprjetà jew tal-ambjent, huma għandhom iwettqu evalwazzjoni fir-rigward tal-prodott ikkonċernat li tkun tkopri r-rekwiżiti rilevanti stabbiliti f’din id-Direttiva. L-operaturi ekonomiċi rilevanti jew l-importatur privat għandu jikkoopera kif meħtieġ mal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq.
  Fil-każ tal-operatur ekonomiku, fejn, matul dik il-valutazzjoni, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq isibu li l-prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti stabbiliti f’din id-Direttiva, huma għandhom mingħajr dewmien jesiġu li l-operatur ekonomiku rilevanti jieħu l-azzjoni korrettivi adatta biex il-prodott isir konformi ma’ dawk ir-rekwiżiti, li jiġi irtirat mis-suq jew jittieħed lura f’perijodu ta’ żmien raġonevoli, li jkun jaqbel man-natura tar-riskju, skont kif jistgħu jippreskrivu.
  Fil-każ ta’ importatur privat, fejn, matul dik l-evalwazzjoni, l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq ikunu tal-fehma li l-prodott ma jikkonformax mar-rekwiżiti stabbiliti f’din id-Direttiva, l-importatur privat għandu jiġi informat mingħajr dewmien bl-azzjoni korrettiva adatta li għandha tittieħed biex il-prodott ikun konformi ma’ dawk ir-rekwiżiti, biex it-tqegħid fis-servizz tal-prodott jiġi sospiż jew biex jiġi sospiż l-użu tal-prodott, b’mod li jkun jaqbel man-natura tar-riskju.
  L-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq għandhom jinformaw lill-entità notifikata rilevanti kif meħtieġ.
  L-Artikolu 21 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 għandu japplika għall-miżuri msemmija fit-tieni u t-tielet subparagrafi ta’ dan il-paragrafu.
  2. Fejn l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq iqisu li n-nuqqas tal-konformità ma jkunx limitat għat-territorju nazzjonali tagħhom, huma għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra bir-riżultati tal-evalwazzzjoni u bl-azzjonijiet li esiġew li jieħu l-operatur ekonomiku rilevanti.
  3. L-operatur ekonomiku għandu jiżgura li jittieħdu l-azzjonijiet korrettivi xierqa kollha fir-rigward tal-prodotti kollha konċernati li huwa jkun għamel disponibbli fis-suq fl-Unjoni kollha.
  L-importatur privat għandu jiżgura li jittieħdu l-azzjonijiet korrettivi xierqa kollha fir-rigward tal-prodott li importa fl-Unjoni għall-użu tiegħu stess.
  4. Fejn l-operatur ekonomiku rilevanti ma jiħux azzjoni korrettiva xierqa fil-perijodu ta’ żmien imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1, l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq għandhom jieħdu l-miżuri provviżorji xierqa kollha biex jipprojbixxu jew jillimitaw li l-prodott isir disponibbli fis-suq nazzjonali tagħhom jew biex il-prodott jiġi irtirat minn dak is-suq jew biex dan jittieħed lura.
  Fejn l-importatur privat ma jiħux azzjoni korrettiva adatta, l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq għandhom jieħdu l-miżuri proviżorji adatti kollha biex jipprojbixxu it-tqegħid fis-servizz tal-prodott, jew jipprojbixxu jew jillimitaw l-użu tal-prodott fit-territorju tagħhom.
  L-awtoritajiet ta’ sorveljanza tas-suq għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra, mingħajr dewmien, dwar dawk il-miżuri.
  5. L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 4 għandha tinkludi d-dettalji disponibbli kollha, partikolarment id-data neċessarja għall-identifikazzjoni tal-prodott li mhux konformi, l-oriġini tal-prodott, in-natura tal-allegat nuqqas ta’ konformità u r-riskju involut, in-natura u l-perijodu tal-miżuri nazzjonali li jkunu ttieħdu u l-argumenti mressqa mill-operatur ekonomiku rilevanti jew l-importatur privat. B’mod partikolari, l-awtoritajiet ta’ sorveljanza għandhom jindikaw jekk in-nuqqas ta’ konformità huwiex minħabba:
  (a)
  in-nuqqas tal-prodott li jissodisfa r-rekwiżiti relatati mas-saħħa jew is-sikurezza ta’ persuni, il-protezzjoni tal-proprjetà jew l-ambjent stabbiliti f’din id-Direttiva; jew
  (b)
  nuqqasijiet fl-istandards armonizzati msemmija fl-Artikolu 14 li jikkonferixxu preżunzjoni tal-konformità.
  6. L-Istati Membri, barra mill-Istat Membru li jkun beda l-proċedura skont dan l-Artikolu, għandhom, mingħajr dewmien, jgħarrfu lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra dwar kull miżura adottata u dwar kull informazzjoni addizzjonali li jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom dwar in-nuqqas ta’ konformità tal-prodott konċernat, u, jekk ma jkunx hemm qbil mal-miżura nazzjonali notifikata, dwar l-oġġezzjonijiet tagħhom.
  7. Fejn, fi żmien tliet xhur minn meta tasal l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 4, ma tkun saret ebda oġġezzjoni minn xi Stat Membru jew mill-Kummissjoni fuq miżura provviżorja meħuda minn Stat Membru, dik il-miżura għandha titqies li tkun ġustifikata.
  8. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri restrittivi xierqa fir-rigward tal-prodott konċernat, bħall-irtirar tal-prodott mis-suq tagħhom, mingħajr dewmien.
  Artikolu 45
  Proċedura ta’ salvagwardja segwita mill-Unjoni
  1. Fejn, wara li tkun tlestiet il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 44(3) u (4), isiru oġġezzjonijiet kontra miżura nazzjonali ta’ Stat Membru jew fejn il-Kummissjoni tqis li l-miżura nazzjonali tkun kontra l-leġislazzjoni tal-Unjoni, il-Kummissjoni għandha, mingħajr dewmien, tikkonsulta mal-Istati Membri u mal-operatur ekonomiku jew l-operaturi ekonomiċi rilevanti jew l-importatur privat u għandha tagħmel evalwazzjoni tal-miżura nazzjonali. Abbażi tar-riżultati ta’ dik l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni għandha tadotta att ta’ implimentazzjoni li jiddetermina jekk il-miżura nazzjonali hijiex ġustifikata jew le.
  Il-Kummissjoni għandha tindirizza d-deċiżjoni tagħha lill-Istati Membri kollha u għandha tikkomunikaha minnufih lilhom u lill-operatur ekonomiku jew l-operaturi ekonomiċi rilevanti jew l-importatur privat.
  2. Jekk il-miżura nazzjonali titqies ġustifikata, l-Istati Membri kollha għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-prodott li ma jkunx konformi jiġi irtirat mis-swieq tagħhom, u għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni skont il-każ. Jekk il-miżura nazzjonali titqies li ma tkunx ġustifikata, l-Istat Membru interessat għandu jirtira l-miżura.
  3. Fejn il-miżura nazzjonali titqies ġustifikata u n-nuqqas ta’ konformità tal-prodott jkun attribwit għal nuqqasijiet fl-istandards armonizzati kif imsemmi fil-punt(b) tal-Artikolu 44(5) ta’ din id-Direttiva, il-Kummissjoni għandha għandha tapplika l-proċedura tal-Artikolu 11 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012.
  Artikolu 46
  Nuqqas ta’ konformità formali
  1. Bla ħsara għall-Artikolu 44, meta Stat Membru jsib waħda minn dawn is-sitwazzjonijet, huwa għandu jesiġi li l-operatur ekonomiku rilevanti jew l-importatur privat ma jkomplix bin-nuqqas ikkonċernat fir-rigward tal-konformità:
  (a)
  il-marka CE tkun twaħħlet bi ksur tal-Artikolu 16, l-Artikolu 17 jew l-Artikolu 18;
  (b)
  il-marka CE, kif imsemmija fl-Artikolu 17, ma tkunx twaħħlet;
  (c)
  id-dikjarazzjoni tal-UE ta’ konformità jew id-dikjarazzjoni msemmija fl-Anness III ma tkunx tfasslet;
  (d)
  id-dikjarazzjoni tal-UE ta’ konformità jew id-dikjarazzjoni msemmija fl-Anness III ma tkunx tfasslet b’mod korrett;
  (e)
  id-dokumentazzjoni teknika jew ma tkunx disponibbli jew inkella ma tkunx kompluta;
  (f)
  l-informazzjoni stipulata fl-Artikolu 7(6) jew l-Artikolu 9(3) tkun nieqsa, falza jew mhux kompluta;
  (g)
  kwalukwe rekwiżit amministrattiv ieħor previst fl-Artikolu 7 jew l-Artikolu 9 ma jkunx ġie ssodisfat.
  2. Fejn jippersisti n-nuqqas ta’ konformità msemmi fil-paragrafu 1, l-Istat Membru konċernat għandu jieħu l-miżuri xierqa kollha biex jillimita jew jipprojbixxi li l-prodott isir disponibbli fis-suq jew jiżgura li dan jittieħed lura jew jiġi irtirat mis-suq, jew fil-każ ta’ prodott importat minn importatur privat għall-użu tiegħu stess, li l-użu tiegħu jkun projbit jew limitat.
  KAPITOLU VII
  ATTI DDELEGATI U ATTI TA’ IMPLIMENTAZZJONI
  Article 47
  Setgħa ddelegata
  Il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa li tadotta atti ddelegati f’konformità mal-Artikolu 48 biex jiġi emendat dan li ġej:
  (a)
  sabiex jittieħed kont tal-progress tal-għarfien tekniku u l-evidenza xjentifika ġdida:
  (i)
  il-punti 2.3, 2.4 u 2.5 kif ukoll it-Taqsima 3 tal-Parti B u t-Taqsima 3 tal-Parti C tal-Anness I;
  (ii)
  l-Annessi VII and IX; u
  (b)
  l-Anness V sabiex jittieħed kont tal-progress tal-għarfien tekniku, l-adegwatezza li tiġi żgurata konformità ekwivalenti u evidenza xjentifika ġdida.
  Artikolu 48
  Eżerċizzju tad-delega
  1. Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti ddelegati qed tingħata lill-Kummissjoni soġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.
  2. Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti ddelegati msemmija fl-Artikolu 47 għandha tingħata lill-Kummissjoni għal perijodu ta’ ħames snin mis-17 ta’ Jannar 2014. Il-Kummissjoni għandha tfassal rapport fir-rigward tad-delega tas-setgħa mhux iktar tard minn disa’ xhur qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ ħames snin. Id-delega tas-setgħa għandha tiġi estiża b’mod taċitu għal perijodi ta’ tul identiku, dment li l-Parlament Ewropew jew il-Kunsill ma jopponux tali estensjoni sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel it-tmiem ta’ kull perijodu.
  3. Id-delega tas-setgħat imsemmija fl-Artikolu 47 tista’ tiġi rrevokata f’kull waqt mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Id-deċiżjoni dwar ir-revoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Hi għandha tidħol fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data sussegwenti li tkun speċifikata fiha. Din ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att iddelegat diġà fis-seħħ.
  4. Hekk kif tadotta att iddelegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah fl-istess waqt lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
  5. Att iddelegat adottat skont l-Artikolu 47 għandu jidħol biss fis-seħħ jekk ma tiġi espressal-ebda oġġezzjoni jew mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill f’perijodu ta’ xahrejn min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perijodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex ser joġġezzjonaw. Dak il-perijodu għandu jiġi estiż b’xahrejn fuq l-inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew il-Kunsill.
  Artikolu 49
  Atti ta’ implimentazzjoni
  1. Sabiex jittieħed kont tal-progress tal-għarfien tekniku u biex jiġi żgurat li din id-Direttiva tiġi applikata b’mod uniformi, il-Kummissjoni tista’ tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu linji gwida dwar dawn li ġejjin:
  (a)
  proċeduri dettaljati għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 24, b’kont meħud tal-ħtiġijiet speċifiċi tal-valutazzjoni tal-konformità tal-prodotti koperti b’din id-Direttiva;
  (b)
  l-applikazzjoni dettaljata tal-kategoriji tad-disinn tal-inġenji tal-ilma stabbiliti fil-punt 1 tal-Parti A tal-Anness I, inkluż linji gwida dwar l-użu tat-terminoloġija tat-temp u l-iskali tal-kejl użati fiha;
  (c)
  proċeduri dettaljati għall-identifikazzjoni tal-inġenji tal-ilma stabbiliti fil-punt 2.1 tal-Parti A tal-Anness I, inkluż kjarifika tat-terminoloġija, u allokazzjoni u amministrazzjoni tal-kodiċijiet tal-manifattur mogħtija lill-manifatturi stabbiliti barra mill-Unjoni;
  (d)
  l-informazzjoni fuq il-plakka tal-bennej stabbilita fil-punt 2.2 tal-Parti A tal-Anness I;
  (e)
  l-applikazzjoni tar-Regolamenti dwar id-dwal tan-navigazzjoni stabbiliti fil-punt 5.7 tal-Parti A tal-Anness I;
  (f)
  arranġamenti għall-prevenzjoni tal-iskarika, b’mod partikolari t-tħaddim tat-tankijiet kontenituri, stabbiliti fil-punt 5.8 tal-Parti A tal-Anness I;
  (g)
  l-installazzjoni u l-ittestjar tal-apparat li jaħdem bil-gass u s-sistemi tal-gass installati b’mod permanenti fuq l-inġenji tal-ilma;
  (h)
  il-format u l-kontenut tal-manwali tas-sid;
  (i)
  il-format u l-kontenut tal-kwestjonarju ta’ rappurtar li għandu jintmela mill-Istati Membri kif imsemmi fl-Artikolu 51.
  Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 50(3).
  2. Għal raġunijiet ta’ urġenza debitament iġġustifikati, meta prodott jippreżenta riskju serju għas-saħħa u s-sikurezza tal-persuni, il-proprjetà jew l-ambjent, fir-rigward tal-punti (a), (b), (e), (f) u (g) tal-paragrafu 1, il-Kummissjoni għandha tadotta minnufih atti ta’ implimentazzjoni applikabbli f’konformità mal-proċedura msemmija fl-Artikolu 50(4).
  Artikolu 50
  Proċedura ta’ kumitat
  1. Il-Kummissjoni għandha tiġi assistita minn kumitat. Dak il-Kumitat għandu jkun kumitat fl-ambitu tat-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
  2. Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
  3. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
  4. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 8 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011, flimkien mal-Artikolu 5 tiegħu.
  5. Il-Kumitat għandu jiġi kkonsultat mill-Kummissjoni rigward kwalunkwe materja li fir-rigward tagħha tkun meħtieġa konsultazzjoni mal-esperti settorjali mir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 jew minn kwalunkwe leġislazzjoni oħra tal-Unjoni.
  6. Barra minn hekk, il-Kumitat jista’ jeżamina kwalunkwe materja oħra rigward l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva li titqajjem jew mill-president tagħha jew minn rappreżentant ta’ Stat Membru f’konformità mar-regoli ta’ proċedura tagħha.
  KAPITOLU VIII
  DISPOŻIZZJONIJIET AMMINISTRATTIVI SPEĊIFIĊI
  Artikolu 51
  Rappurtar
  Sat-18 ta’ Jannar 2021 u kull ħames snin wara dik id-data, l-Istati Membri għandhom jimlew kwestjonarju maħruġ mill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.
  Sat-18 ta’ Jannar 2022 u kull ħames snin wara dik id-data, b’referenza għat-tweġibiet tal-Istati Membri għall-kwestjonarju msemmi fl-ewwel paragrafu, il-Kummissjoni ser tfassal u tippreżenta rapport dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
  Artikolu 52
  Reviżjoni
  Sat-18 ta’ Jannar 2022 il-Kummissjoni għandha tissottometti rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar dan li ġej:
  (a)
  il-fattibbiltà teknika biex ikomplu jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-magni tal-baħar bi propulsjoni u l-introduzzjoni ta’ rekwiżiti għal emissjonijiet evaporattivi u sistemi ta’ fjuwils li japplikaw għall-magni u s-sistemi ta’ propulsjoni filwaqt li jittieħed kont tal-kosteffiċjenza tat-teknoloġiji u l-bżonn li jkun hemm qbil dwar valuri globalment armonizzati għas-settur, b’kont meħud ta’ kwalunkwe inizjattiva fis-suq u
  (b)
  l-impatt fuq l-informazzjoni tal-konsumaturi u fuq il-manifatturi, b’mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, tal-kategoriji tad-disinn tal-inġenji tal-ilma imniżżla fl-Anness I, li huma bbażati fuq ir-reżistenza għall-forza tar-riħ u għal għoli sinifikanti tal-mewġ, filwaqt li jitqiesu l-iżviluppi fl-istandardizzazzjoni internazzjonali. Dak ir-rapport għandu jinkludi evalwazzjoni dwar jekk il-kategoriji tad-disinn tal-inġenji tal-ilma jeħtiġux speċifikazzjonijiet jew suddiviżjonijiet addizzjonali, u għandu jissuġġerixxi subkategoriji addizzjonali, kif adatt.
  Ir-rapporti msemmija fil-punti (a) u (b) tal-ewwel paragrafu għandhom, fejn adatt, jiġu akkumpanjati minn proposti leġislattivi.
  Artikolu 53
  Penali
  L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli dwar penali li jistgħu jinkludu sanzjonijiet kriminali għal ksur serju, applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skont din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li dawn ir-regoli jiġu implimentati.
  Is-sanzjonijiet previsti għandhom ikunu effikaċi, proporzjonati u dissważivi u jistgħu jiżdiedu jekk l-operatur ekonomiku rilevanti jew l-importatur privat ikun wettaq ksur simili ta’ din id-Direttiva qabel.
  KAPITOLU IX
  DISPOŻIZZJONIJIET FINALI U TRANSIZZJONALI
  Artikolu 54
  Traspożizzjoni
  1. L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sat-18 ta’ Jannar 2016 il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva. Huma għandhom minnufih jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test ta’ dawk il-miżuri.
  Huma għandhom japplikaw dawk il-miżuri mit-18 ta’ Jannar 2016. Meta l-Istati Membri jadottaw dawk il-miżuri, dawn għandhom jirreferu għal din id-Direttiva jew ikunu akkumpanjati mit-tali referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw kif għandha ssir tali referenza.
  2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tal-miżuri ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-qasam kopert b’din id-Direttiva.
  Artikolu 55
  Perijodu transizzjonali
  1. L-Istati Membri ma għandhomx ifixklu d-disponibbiltà fis-suq jew it-tqegħid fis-servizz ta’ prodotti koperti mid-Direttiva 94/25/KE li huma konformi ma’ dik id-Direttiva u li tqiegħdu fis-suq jew tqiegħdu fis-servizz qabel it-18 ta’ Jannar 2017.
  2. L-Istati Membri ma għandhomx ifixklu d-disponibbiltà fis-suq jew it-tqegħid fis-servizz ta’ magni SI ta’ propulsjoni ta’ fuq barra b’saħħa ekwivalenti għal jew inqas minn 15-il kW li jikkonformaw mal-limiti ta’ emissjonijiet tal-egżost tal-istadju I stabbiliti fil-punt 2.1 tal-Parti B tal-Anness I u li ġew manifatturati minn intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju kif definit fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (14) u tqiegħdu fis-suq qabel it-18 ta’ Jannar 2020.
  Artikolu 56
  Tħassir
  Id-Direttiva 94/25/KE titħassar b’effett mit-18 ta’ Jannar 2016. Ir-referenzi għad-Direttiva mħassra għandhom jiġu interpretati bħala referenzi għal din id-Direttiva.
  Artikolu 57
  Dħul fis-seħħ
  Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
  Artikolu 58
  Destinatarji
  Din id-Direttiva hi indirizzata lill-Istati Membri.
  Magħmul fi Strasburgu, l-20 ta’ Novembru 2013.