Postkommunizm
Postkommunizm — Şərqi Avropada və Latın Amerikası, Afrika və Asiyanın bir hissəsində yerləşən keçmiş kommunist dövlətlərində yeni hökumətlərin azad bazar tərəfdarı kapitalist iqtisadiyyatları yaratmağı hədəflədiyi siyasi və iqtisadi transformasiya və ya keçid dövrü. 1989–1992-ci illərdə kommunist partiyasının idarə etdiyi əksər dövlətlərdə kommunist partiyası idarəçiliyi süqut etmişdir. Ağır çətinliklərdən sonra kommunist partiyaları Çin, Kuba, Laos, Şimali Koreya və Vyetnamda nəzarəti saxlamışdılar. Yuqoslaviya parçalanmağa başlamış, bu da ölkəni etnik qruplar arasında uzunmüddətli və mürəkkəb müharibələrə səbəb olmuşdur. Sovetyönümlü kommunist hərəkatları idarə etmədikləri ölkələrdə süqut etmişdir. Şərq və Qərb blokunun əksər kommunist partiyalarının siyasəti Sovet İttifaqının nümunəsi ilə idarə olunurdu. 1989-cu il inqilablarından və kommunistlərin rəhbərlik etdiyi hökumətlərin süqutundan sonra Şərq blokunun əksər ölkələrində kommunist partiyaları iki fraksiyaya bölünmüşdür: islahatçı sosial-demokrat partiya və yeni daha az islahatyönümlü kommunist partiyası. Yeni yaradılan sosial-demokrat partiyalar, ümumiyyətlə, qalan kommunist partiyalarından daha böyük və güclü idilər. Yalnız Belarus, Ukrayna, Qazaxıstan, Moldova, Rusiya və Tacikistanda kommunist partiyaları əhəmiyyətli qüvvə olaraq qalmışdır.