Məhəmməd Əli Cinnah
Məhəmmed Əli Cinnah (urdu محمد علی جناح ; 25 dekabr 1876[…], Kəraçi, Britaniya Hindistanı, Britaniya imperiyası – 11 sentyabr 1948[…], Kəraçi, Sind[d]) — Pakistanın ilk general-qubernatoru, və ölkənin qurucu şəxsiyyəti, Müsəlman liqasının banisi. Cinnah, 1913-cü ildən Pakistanın 14 avqust 1947-ci ildə qurulmasına qədər, daha sonra Pakistanın ilk Baş Qubernatoru olaraq Ümumdünya Hindistan Müsəlman Birliyinin lideri olaraq çalışmışdır. Pakistanda Queyd-i-Əzam ("Ulu Öndər") və Baba-i Qəyyum ("Millət Atası") kimi hörmətə layiqdir. Pakistanda doğum günü milli tətil hesab olunur. Kəraçidə anadan olan Cinnah Londondakı Linkoln İnn-də vəkil kimi təhsil aldı.Britaniya Hindistanına döndükdən sonra Bombey Yüksək Məhkəməsinə müraciət etdi və sonda qanuni təcrübəsini əvəzləyən milli siyasətlə maraqlandı. Cinnah, 20-ci əsrin ilk iki ongünlüyündə Hindistan Milli Konqresində məşhurlaşdı. Siyasi karyerasının bu ilk illərində Cinnah, özünün də önə çıxdığı Konqres və Bütün Hindistan Müsəlman Birliyi arasındakı 1916-cı il Laknou Paktının formalaşmasına kömək etdi. Cinnah, bütün Hindistanın liqasının əsas lideri oldu və müsəlmanların siyasi hüquqlarının qorunması üçün on dörd bəndlik konstitusiya islahatı planını təklif etdi. 1920-ci ildə Cinnah, siyasi anarxiya olaraq qəbul etdiyi Satyaqraha kampaniyasını izləməyə razı olduqda Konqresdən istefa etdi. 1940-cı ilə qədər Cinnah, Hindistan yarımadasında olan müsəlmanların öz dövlətlərinə sahib olmalarına inanırdı. Həmin ildə Cinnahnın rəhbərlik etdiyi Müsəlman Birliyi ayrı bir millət tələb edərək Lahor Qətnaməsini qəbul etdi. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə, Konqres liderləri həbs edilərkən Liqası gücləndi və müharibədən qısa müddət sonra keçirilən seçkilərdə müsəlmanlar üçün ayrılmış yerlərin çoxunu qazandı. Nəticədə, Konqres və Müsəlman Birliyi, subqontinentin vahid bir dövlət kimi birləşməsi üçün bütün tərəfləri üstünlük təşkil edən Britaniya Hindistanının və əksəriyyəti müsəlman olan Pakistanın müstəqilliyinə razı olmalarına səbəb olan güc paylaşma formuluna çata bilmədi. Pakistanın ilk general-qubernatoru olaraq Cinnah yeni xalqın hökumətini və siyasətini qurmaq, müstəqillik əldə etdikdən sonra yeni Hindistan millətindən Pakistana köç etmiş milyonlarla müsəlman miqranta kömək etmək, qaçqın düşərgələrinin qurulmasına şəxsən nəzarət etmək üçün çalışdı. Cinnah 1948-ci ilin sentyabrında Pakistanın Birləşmiş Krallıqdan müstəqillik qazandığından bir il keçdikdən sonra, 71 yaşında vəfat etdi, Pakistanda dərin və hörmətli bir miras qoydu.Demək olar ki, hal-hazırda dünyadakı saysız-hesabsız küçələr, yollar və yerlər Cinnanın adını daşıyır. Pakistandakı bir neçə universitet və ictimai binaya Cinnahın adı verilib. Tərcümeyi-halının müəllifi Stenli Uolpertə görə, Cinnah Pakistanın ən böyük lideri olaraq qalır.