Balfur bəyannaməsi
Balfur Bəyannaməsi Birinci Dünya Müharibəsi zamanı 1917-ci ildə İngiltərə hökumətinin Fələstində,yəhudi əhalisinin az məskunlaşdığı Osmanlı bölgəsində "Yəhudi xalqı üçün milli ev" in qurulmasına dəstəyini elan edən bir bəyanat idi. Oxundu: Bəyannamə Birləşmiş Krallıq Xarici İşlər Naziri Artur Balfurdan İngilis Yəhudi İcmasının lideri Lord Rotşildin Böyük Britaniya və İrlandiya Sionist Federasiyasına ötürülməsi üçün 2 Noyabr 1917-ci il tarixli bir məktubda yer aldı. Bəyannamənin mətni 9 noyabr 1917-ci ildə mətbuatda dərc olundu. 1914-cü ilin Noyabr ayında Osmanlı İmperiyasına müharibə elan etdikdən dərhal sonra İngilis Müharibə Kabineti Fələstinin gələcəyini düşünməyə başladı; iki ay ərzində sionist Kabinet üzvü tərəfindən Nazirlər Kabinetinə memorandum yayıldı,Herbert Samuel, daha geniş müharibədə yəhudilərin dəstəyini almaq üçün sionist ambisiyalarının dəstəyini təklif etdi. 1915-ci ilin aprelində İngiltərənin Baş naziri H. H. Askit tərəfindən Fələstin də daxil olmaqla Osmanlı İmperiyasına qarşı siyasətlərini təyin etmək üçün bir komitə quruldu. 1915-ci ilin aprelində İngiltərənin Baş naziri H. H. Askit tərəfindən Fələstin də daxil olmaqla Osmanlı İmperiyasına qarşı siyasətlərini təyin etmək üçün bir komitə quruldu. Osmanlı İmperiyasının müharibədən sonrakı islahatını dəstəkləyən Askit 1916-cı ilin dekabrında istefa verdi; onun yerinə Devid Lloyd Corc, İmperiyanın bölünməsini bəyəndi. İngilislər və sionistlər arasında ilk danışıqlar 7 fevral 1917-ci ildə Ser Mark Sayks və sionist rəhbərliyin daxil olduğu konfransda baş tutdu. Sonrakı müzakirələr Balfurun istəyinə səbəb oldu, 19 İyunda Rotşild və Haim Veytsmann bir ictimai bəyannamə layihəsini təqdim etdilər. Əlavə layihələr sentyabr və oktyabr aylarında Sionist və anti-sionist yəhudilərin verdiyi, lakin Fələstindəki yerli əhalinin nümayəndələrinin iştirakı olmadan Britaniya Nazirlər Kabineti tərəfindən müzakirə edildi. Əlavə layihələr sentyabr və oktyabr aylarında Sionist və anti-sionist yəhudilərin verdiyi, lakin Fələstindəki yerli əhalinin nümayəndələrinin iştirakı olmadan Britaniya Nazirlər Kabineti tərəfindən müzakirə edildi. 1917-ci ilin sonlarına Balfur Bəyannaməsinə qədər genişmiqyaslı müharibə İngiltərənin iki müttəfiqinin tam iştirak etməməsi ilə sona çatdı: ABŞ hələ də itki verməmişdi və ruslar bolşeviklər hökumətinin ələ keçirdiyi bir inqilabın ortasında idi. Fələstinin cənubundakı bu durğunluq 31 oktyabr 1917-ci ildə Birüssebi döyüşü tərəfindən qırıldı. Yekun bəyannamənin buraxılması 31 oktyabrda təsdiq edildi; Müttəfiqlərin müharibə səyləri üçün dünya yəhudi icması arasında təbliğat faydaları qəbul edilərək, əvvəlki Nazirlər Kabinetində müzakirə edildi. Bəyannamənin açılış sözləri böyük bir siyasi güc tərəfindən sionizmə dəstəyin ilk ictimai ifadəsini təmsil etdi. "Milli ev" termini beynəlxalq hüquqa uyğun deyildi və bir yəhudi dövlətinin düşünülüb-düşünmədiyi barədə qəsdən qeyri-müəyyən idi. Fələstinin nəzərdə tutulan sərhədləri göstərilmədi və Britaniya hökuməti daha sonra "Fələstində" sözlərinin yəhudi milli evinin bütün Fələstini əhatə etməsi üçün nəzərdə tutulmadığını təsdiqlədi. Bəyannamənin ikinci yarısı, Fələstinin yerli əhalisinin mövqeyinə xələl gətirəcəyini və "Yəhudiləri öz doğma yurdlarında qərib kimi damğalamaqla" dünyada antisemitizmi təşviq edəcəyini iddia edən siyasətə qarşı çıxanları məmnun etmək üçün əlavə edildi. Bəyannamədə yerli əhalinin böyük əksəriyyətini təşkil edən Fələstin ərəbləri üçün vətəndaş və dini hüquqların, həmçinin Fələstindən kənarda digər ölkələrdəki yəhudi icmalarının hüquqları və siyasi vəziyyətlərinin qorunmasına çağırış edildi. İngiltərə hökuməti 1939-cu ildə yerli əhalinin fikirlərinin nəzərə alınmalı olduğunu qəbul etdi və 2017-ci ildə bəyannamədə Fələstin ərəblərinin siyasi hüquqlarının qorunmasına çağırış olduğunu qəbul etdi. Bəyannamənin uzunmüddətli nəticələri oldu. Dünyadakı yəhudi icmalarında sionizmə olan populyar dəstəyi çox artırdı və sonradan İsrail və Fələstin ərazilərinə çevrilən məcburi Fələstinin qurucu sənədi olan Fələstin üçün İngilis mandatının əsas tərkib hissəsi oldu. Nəticədə davam edən İsrail-Fələstin münaqişəsinin əsas səbəbi hesab olunur, tez-tez dünyanın ən mübahisəsiz qarşıdurması kimi təsvir olunur. Mübahisə bir sıra sahələrdə, məsələn, elanın əvvəlcədən zidd olub-olmaması, İngilislərin MakMahon-Hüseyn yazışmalarında Hüseyn ibn Əli əl-Haşimiyə verdiyi vədlərə zidd olub-olmaması kimi qalır.