Onlayn oyun
Onlayn oyun — qismən və ya əsasən internet və ya mövcud olan hər hansı digər kompüter şəbəkəsi vasitəsilə oynanan videooyun. Onlayn oyunlar müasir oyun platformalarında, o cümlədən kompüterlərdə, konsollarda və mobil cihazlarda mövcuddur və birinci şəxs atıcı, strategiya və kütləvi çoxnəfərli onlayn rol oyunu (MMORPG) daxil olmaqla bir çox janrları əhatə edir. 2019-cu ildə onlayn oyunlar seqmentində gəlir 16,9 milyard dollara çatıb, bunun 4,2 milyard dolları Çin, 3,5 milyard dolları isə ABŞ-də əldə edilib. 2010-cu illərdən bəri onlayn oyunlar arasında ümumi tendensiya onları pulsuz təklif olunan oyunların üzərində satın alına bilən əşyalar kimi qənimət qutuları və döyüş biletləri kimi monetizasiya sxemlərindən istifadə edərək, onları bir xidmət kimi idarə etmək olmuşdur. Alınan pərakəndə oyunlardan fərqli olaraq, onlayn oyunların daimi oynanılmaması problemi var, çünki onların işləməsi üçün xüsusi serverlər tələb olunur. Onlayn oyunların dizaynı sadə mətn əsaslı mühitlərdən mürəkkəb qrafika və virtual dünyaların daxil edilməsinə qədər dəyişə bilər. Oyun daxilində onlayn komponentlərin mövcudluğu onlayn liderlər lövhəsi kimi kiçik xüsusiyyətlərdən tutmuş, birbaşa digər oyunçulara qarşı oynamaq kimi əsas oyunun bir hissəsi olmağa qədər dəyişə bilər. Bir çox onlayn oyunlar öz onlayn icmalarını yaradır, digər oyunlar, xüsusən də sosial oyunlar oyunçuların mövcud real həyat icmalarını birləşdirir. Bəzi onlayn oyunlar bir çox tanınmış Twitch yayımçıları və onları oynayan YouTuberlər sayəsində kütləvi populyarlıq əldə edə bilər. Onlayn oyunlar video oyun mədəniyyətinin əhatə dairəsini və ölçüsünü kəskin şəkildə artırıb və müxtəlif yaşlarda, millətlərdən və peşələrdən olan oyunçuları cəlb edir. Onlayn oyun məzmunu indi elmi sahədə, xüsusən də gündəlik həyatın davranışları və sosial hadisələri ilə bağlı virtual cəmiyyətlərdə oyunçuların qarşılıqlı əlaqələri sahəsində araşdırılır. Digər mədəniyyətlərdə olduğu kimi, cəmiyyət oyunlarda və ya oyun xaricində ünsiyyət üçün istifadə edilə bilən jarqon sözlər və ya ifadələr bazasını inkişaf etdirmişdir. Artan onlayn təbiətinə görə, müasir video oyun jarqonları "pwn" və "noob" kimi bir çox sözlə leetspeak kimi internet jarqonları ilə də çox üst-üstə düşür. Video oyun ictimaiyyəti tərəfindən populyarlaşan başqa bir termin kompüter başında olmayan və ya diqqət yetirməyən insanlara deyilən "AFK" abreviaturasıdır. Digər ümumi abreviaturlara "uğurlar, əylənin" (ing. good luck, have fun) mənasını verən "GL HF" daxildir və bu sözlər tez-tez yaxşı performans göstərmək üçün matçın əvvəlində deyilir. Eyni şəkildə, oyunun sonunda "GG" və ya "GG WP" rəqibi "yaxşı oyun, yaxşı oynadı" (ing. good game, well played) deməklə təbrik etmək, qələbə və ya məğlubiyyət üçün deyilə bilər. Bir çox video oyunları da internet memlərinə ilham verib və böyük izləyici kütləsinə sahib olub. Onlayn oyun mədəniyyəti bəzən kiberzorbalığı, zorakılığı və ksenofobiyanı təşviq edə bilən mühitə görə tənqidlə üzləşir. Bəziləri həmçinin videooyun asılılığı və ya sosial stiqma ilə bağlı narahatdırlar. Bununla belə, bir onlayn oyunun oyunçularının bir-birini tanımadıqları və məhdud ünsiyyətə malik olduqları üçün fərdi oyunçunun onlayn oyundakı təcrübəsinin süni intellektli oyunçularla oynamaqdan fərqli olmadığı iddia edilmişdir.