Əbdus Salam
Məhəmməd Əbdüs Salam (urdu محمد عبد السلام; [əbd̪ʊs səlɑm]; 29 yanvar 1926[…], Canq, Britaniya Hindistanı – 21 noyabr 1996[…], Oksford, Birləşmiş Krallıq) — zəif elektromaqnit qüvvələri sahəsindəki işlərinə görə 1979-cu ildə fizika üzrə Nobel mükafatını alan nəzəri fizik. Əbdüs Salam 1960-cı ildən 1974-cü ilə qədər Pakistan hökumətində elmi məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərmişdir və bu əhəmiyyətli rol Pakistanın infrastrukturuna böyük töhfələr vermişdir. Salam nəzəri və kvant fizikasının əhəmiyyətli inkişafına verdiyi töhfələri ilə ölkəsindəki elmi araşdırmaların ən yüksək səviyyəyə çıxmasında müstəsna rolu olmuşdur. Salam "Kosmos və atmosferin yuxarı təbələrinin tədqiqatı komissiyasının" (SUPARCO) yaradıcısı və müdiri idi,Pakistan Atom Enerji Komissiyasında (PAEC) Nəzəri fizika qrupunun rəhbərliyində çalışmışdır. Elm məsləhətçisi olaraq Salam nüvə enerjisinin sülh üçün istifadə edilməsində və 1972-ci ildə Pakistanın nüvə silahının inkişaf etdirilməsində tamamlayıcı bir rol oynamışdır və onun rəhbərliyi altında çalışan elmi işçilər, əməkdaşlar tərəfindən bu proqramın "elmi atası" olaraq göstərilmişdir. 1974-cü ildə Pakistan Parlamenti Əhmədiyyə Müsəlman İcmasının kafir olduğunu bəyan edən sənədi qəbul etdikdən sonra Salam ölkəsindən etirazlarla ayrıldı. Ölümündən sonra belə ölkəsinin ən nüfuzlu elm adamlarından sayıldı. 1998-ci ildə Pakistanın nüvə testlərindən sonra Pakistan hökuməti Salamın xidmətlərini qiymətləndirmək üçün onun xatirəsinə bir xatirə pulu basdırmışdır. Salamın ən böyük və diqqətə layiq fəaliyyətləri arasına Pati-Salam modeli, maqnetik foton, vektor Meson, Böyük birləşmə qaydası, supersimmetrik işləri və ən əhəmiyyətlisi zəif elektromaqnit qüvvələri nəzəriyyəsi də daxildir ki, bu da fizika sahəsindəki ən nüfuzlu mükafatı — fizika üzrə Nobel mükafatını almasına səbəb olmuşdur. Salam kvant sahəsi nəzəriyyəsinin və London Imperial Kollecində mühazirəsini oxuduğu riyaziyyatın inkişafına böyük töhfələr vermişdir. Şagirdi Riazuddin ilə Salam müasir neytron nəzəriyyəsinə, neytron ulduzları və quru dəliklərə, həmçinin kvant mexanikasını modernləşdirməyə və kvant sahəsi nəzəriyyəsinə böyük töhfələr vermişdir. Bir müəllim və elm dəstəkçisi olaraq Salam Pakistanda riyazi və nəzəri fizikanın qurucusu və atası, öz dövründə də baş nazirin elm məsləhətçisi olaraq tanınır. Pakistanlı fizikləri Fizika Birliyinə toplayaraq dünyaya çox böyük töhfələr vermişdir. Vəfat etdiyi ana qədər bezmədən, usanmadan fizikaya töhfələrini və Üçüncü Dünya ölkələrində elmin irəliləməsinə olan dəstəyini geri çəkməmişdir.