Vedi nahiyəsi
Vedibasar mahalı — XIV əsr-XIX əsrlər. İnzibati ərazi. Adı Vedi çayının adındandır. "vedi"-ərəbcə vadi deməkdir. indiki Ermənistanda mövcud olan azərbaycanlıların yaşadığı mahal. Osmanlı dönəmində Vedi nahiyəsi davamı olan Vedibasar mahalı İrəvan xanlığının tərkibinə daxil olmuşdur. Sonra mahal ərazisində Şərur-Dərələyəz qəzası təşkil olunmuşdur. Elxanilər dövlətinin Çuxursəəd tüməninin Vedi nahiyəsi 1590-ci ilin icmal dəftərinə görə Osmanlı İmperiyasının İrəvan əyalətinə tabe olan Vedi nahiyəsində aşağıdakı kəndlər mövcud idi: Böyük Vedi Vedi Ulya kəndi Avşar kəndi Böyük Dəvəli kəndi, Kiçik Dəvəli kəndi, Əngiz kəndi, Ağcakilsə kəndi, Acısu ciftliyi, Əsti (?) kəndi, Kiçik Vedi kəndi, Qarabağ kəndi, Ciqin kəndi, Bağçacıq kəndi, Molla Seyfəddin kəndi, Xosrov kəndi, Görçü viranı məzrə`əsi, Qızılbulğun (?) məzrə`əsi, Çukəndər (?) kəndi, Yuxarı Qarabığ kəndi, Aşağı Qarabığ kəndi, Qızılviran kəndi, Zəncirli kəndi, İncədərə kəndi (Başqa adı Gəncəlidir), Kütüs kəndi, Bakir məzrə`əsi, Heks kəndi, Çaklı kəndi, Cərmaris kəndi, Axurabulaq və Dikmədaş məzrə`ələri, Küsüsüz kəndi, Çardaqlı kəndi, Punus kəndi, Qaraca Abdal kəndi, Gülkənd, Tinas kəndi, Şeyxçiq kəndi, Kənizək kəndi, Axirəs (?) kəndi, Xəmud kəndi, Kar-vansara məzrə`əsi, Mənkik kəndi, Sənasir (?) məzrə`əsi, Qədli kəndi, Tizəkü kəndi, Musa Dərviş kəndi, Salmansaray kəndi, Əliqara kəndi, Misir Dərviş kəndi, Şiranqoç kəndi, Qaraxaç kəndi, Herarus kəndi, Ərmük kəndi, Güldərviş kəndi, Qamışlıçuxur kəndi, Kürəvan kəndi, At ağılı və At qışlağı məzrə`ələri, Yaraqlıbucaq kəndi, Pirilər kəndi. 1728-ci ilin icmal dəftərinə görə Osmanlı İmperiyasının İrəvan əyalətinin İrəvan livasınə tabe olan Vedi nahiyəsində aşağıdakı kəndlər mövcud idi: Böyük Vedi kəndi, Kiçik Vedi kəndi, Dəvəli kəndi. Əngiz kəndi, (Böyük Qarabağ kəndinin yaxınlığında yerləşirdi) Reyhanlı kəndi, Şirazlı kəndi, Əfşaryerli kəndi, Zimmi Vedisi kəndi, Kəstənli kəndi, Qarança kəndi (kəndin başqa adı Şəbiklidir), Qarança məzrə`əsi, Böyük Meralar (?) kəndi, Qarança Şətli kəndi. Haramlı Şətli kəndi, Küsühlü Şətli kəndi, Kiçik Meralar (?) kəndi, Qarança kəndinin yaxınlığında olan Nəsibli qışlağı, Qayçı kəndi (kəndin başqa adı İmamquludur), Piri-qayib qışlağı (Qışlağın başqa adı Qayçıdır), Xaçlı kəndi (kəndin başqa adı Çiçəklidir), Sarablı kəndi, Sarı Musalı kəndi, Daşlıqaya kəndi, Kürəvan kəndi, Yuxarı Çadırğan kəndi, Aşağı Çadırğan kəndi, Çovgəndiz (?) kəndi, Şıqşıq kəndi, Qarabağ kəndinin yaxınlığında yerləşən Cəfərkənd, Qızılviran kəndi, Xanəhməd kəndi,