Qlikogen
Qlikogen — Qlikogen, heyvanlarda, göbələklərdə və bakteriyalarda enerji saxlama forması kimi xidmət edən çox dallı bir qlükoza polisaxariddir. Polisaxaridin quruluşu bədəndə qlükoza saxlamağın əsas formasıdır. Qlikogen iki enerji ehtiyatı formasından biri kimi fəaliyyət göstərir: qlikogen qısa müddətli istifadə üçün, digər forması isə uzun müddət saxlanması üçün yağ toxumasında olan triqliserid anbarlarıdır. İnsanlarda qlikogen əsasən qaraciyər və skelet əzələlərinin hüceyrələrində istehsal olunur və saxlanılır. Qaraciyərdə qlikogen orqanizmin yaş çəkisinin 5–6% -ni, 1,5 kq ağırlığında bir yetkinin qaraciyəri isə təxminən 100–120 qram glikogen saxlaya bilir. Skelet əzələlərində aşağı konsentrasiyalarda qlikogen (əzələ kütləsinin 1–2% -i), 70 kq ağırlığında bir yetkinin skelet əzələlərində təxminən 400 qram qlikogen saxlanılır. Təxminən 4 qram qlükoza qanda daimi olaraq mövcuddur. Ac insanlarda qaraciyər və skelet əzələlərindəki qlikogen depoları tərəfindən qan qlükoza səviyyələri bu səviyyədə sabit saxlanılır. Skelet əzələlərinin qlikogen anbarları əzələlərin özləri üçün enerji saxlama formasıdır, lakin əzələ qlikogeninin parçalanması qandan qlükozanın əzələ emilimini maneə törədir və bununla da digər toxumalarda istifadə üçün mövcud olan qlükoza miqdarını artırır. Qaraciyərdəki qlikogen depoları bədənin hər yerində, xüsusən də mərkəzi sinir sistemində istifadə üçün qlükoza anbarı kimi xidmət edir. İnsan beyni ac və oturaq insanların qanındakı qlükozanın təxminən 60% -ni istehlak edir. Qlikogen, bitkilərdə enerji anbarı kimi fəaliyyət göstərən qlükoza polimeri olan nişastanın analoqudur. Nişastadan daha çox dallı və daha yığcam olan amilopektinə bənzər bir quruluşa malikdir. Hər ikisi quruduqda ağ tozdur. Qlikogen bir çox hüceyrə tipli sitozol sitoplazmada qranullar şəklində olur və qlükoza dövriyyəsində əhəmiyyətli rol oynayır. Qlikogen ani qlükoza tələbatını ödəmək üçün tez bir zamanda səfərbər edilə bilən bir enerji ehtiyatı təmin edir, lakin triqliserid (lipid) enerji mağazalarından daha az yığcamdır. Beləliklə, eyni zamanda bir çox parazitar protozoa üçün bir saxlama ehtiyatıdır.