Dimitri Kantakuzin
Dimitri Kantakuzin ( bolq. Димитър Кантакузин; XV əsr, Novo Brdo – 1487, Qara dəniz) - (yunan və serb yunan mənşəli mənbələrinə görə) XV əsrin ikinci yarısında yaşamış bolqar ilahiyyatçı. XV əsrin Bolqar ədəbiyyatı onun birbaşa varisi olduğu üçün Tırnovo Kitab məktəbinin nümayəndəsi hesab olunur O, Osmanlı İmperiyasında yüksək vəzifə tutmuş, ədəbi fəaliyyətin inkişafına himayədarlıq etmiş və 1469-1479-cu illərdə Rila monastırında yaşamışdır. 1469-cu ildə "Zaqreb Kolleksiyası" nı yazmağı tapşıran görkəmli yazıçı Vladislav Qramatik ilə əlaqələri olmuşdur. Əsərlərini bolqar və yunan dillərində yazmışdır. Onun üslubu emosional-lirik olaraq müəyyən edilir. Dimitri Kantakuzin ilk başda Kantakuzinlər sülaləsi ilə əlaqəlidir və Bolqarıstan kralı Aseni ailəsinin nəslindən olan Georgiy Brankoviçin ikinci arvadı İrina Kantakuzinanın qohumudur. İrinanın George Brankoviç ilə evli olsa da, Kantakuzenlərin bəziləri Moraviya despotizminə keçdilər. Beləliklə, Dimitri Kantakuzinin atası 1435-ci ildə Dimitrinin doğulduğu Novo Brdo qeysəri təyin edildi. Onun kiçik qardaşları Yan (İohann), Aleksey və Georgi idi. Smederevo qalası ələ keçirildikdən və üç aylıq mühasirədən sonra, 18 avqust 1439-cu ildə Novo Brdo təslim olmaqdan imtina etdi. Novo Brdo qalası 1441-ci ildə təslim oldu, lakin əhali üsyan təşkil etdi və osmanlılar tərəfindən amansız qəddarlıqla yatırıldı. Lakin müqavimət 1455-ci ilə qədər davam etdi. Sultan II Mehmed özü şəhərə girərək bütün şəhər rəhbərlərinin edam edilməsini əmr etdi, əlavə olaraq bütün kişilərin başları kəsildi, oğlanları yeniçəri sıralarına qatdılar, qızlar və qadınlar isə Osmanlı əsgərlərinə verildi. Bu hadisə o vaxt gənc olan Dimitri Kantakuzinin yaradıcılığında silinməz iz qoyub. 1477-ci ilin sentyabrında II Mehmed, qardaşları Yan (İohann), Aleksius və George, dörd oğlu və on iki nəvəsi də daxil olmaqla, digər Kantakuzin kişilərinin öldürülməsini əmr etdi. Dimitri bir müddət Sultan II Muradın dul arvadı Mara Brankoviç ilə yaşadı və 1487-ci ildə ölümündən sonra qərb torpaqlarını tərk edərək sağ qalan qohumlarının bir qismi ilə Qara dəniz yaxınlığında məskunlaşdı. Onun Qara dəniz sahillərində öldüyü güman edilir, lakin ölüm tarixi məlum deyil. Kantakuzin ailəsinin digər üzvü Mixail Kantakuzin (Şeytanoğlu) barədə məlumat yoxdur. Müasir rus fantastikasında bu ikisi ilə ədəbi qəhrəmanlar Dmitri Karamazov və Pavel Smerdyakov arasında əlaqənin olması qeyd edilir.