Rusiya–Osmanlı müharibəsi (1877–1878)
1877–1878-ci illər Osmanlı-Rus müharibəsi (bolq. Руско-турска освободителна война, rus. Русско-турецкая война (1877—1878 гг.), osman. ۹۳ حربی, Doksan Üç Harbi, türk. 93 Harbi və ya 1877–78 Osmanlı-Rus Savaşı) — Çar Rusiyası Qafqaz və Balkanlarda mövqelərini möhkəmlətmək məqsədilə Osmanlı ilə növbəti müharibəyə başlayıb. Bir il sürən müharibə Osmanlının məğlubiyyəti ilə nəticələndi. San-Stefano sülh müqaviləsinə (1878 ) əsasən, Rusiya Türkiyənin ermənilər yaşayan bir neçə bölgəsini özünə birləşdirdi. Türkiyə həmin əraziləri (Qars, Ərdəhan və s.) yalnız 1918-ci ildə geri ala bildi. Təxminən 1 il davam edən müharibədə Osmanlı orduları müdafiə döyüşü keçirdi. Qərb dövlətləri isə bitərəf qaldılar və müharibəni bitirmək üçün vasitəçilik etdilər. Xüsusilə Balkanlarda bu hadisələr nəticəsində etnik təmizləmələr yaşanmış, yerlərdə qırğınlar müşahidə edilmişdir. Nəhayət, qərbdə Osmanlının müdafiə xətlərini qıran, müqavimətlə qarşılaşmadan İstanbulun (Yeşilköy) astanasına qədər irəliləyən, Osmanlı İmperatorluğunun varlığını təhlükə altına alan və nəticədə Osmanlı İmperatorluğunun yolu açıldı. San Stefano müqaviləsini imzalamalı oldu. Lakin Qərbi Avropa ölkələrinin bu müqavilənin şərtlərindən narazı qalması nəticəsində bu müqavilə öz qüvvəsini itirmiş və yenidən imzalanmış Berlin müqaviləsi ilə Osmanlı imperiyası xeyli ərazi itirmiş və Balkanlardakı nüfuzunu bir qədər də itirmişdir. böyük ölçüdə. Balkanlarda və Qafqazda 1 milyondan çox Osmanlı vətəndaşı qaçqın vəziyyətinə düşmüş, müharibə zamanı və sonrasında Anadoluya böyük köç dalğaları olmuşdur. Bundan əlavə, Batumidə yaşayan müsəlman lazlar və gürcülər Osmanlı torpaqlarına köçməli oldular.