Murmansk təşəbbüsləri
Murmansk təşəbbüsləri — Sov.İKP MK-nın Baş katibi M. S. Qorbaçovun 1 oktyabr 1987-ci ildə Murmanskda irəli sürdüyü xarici siyasətlə bağlı təklifləri. Murmansk təşəbbüsləri Barens/Avro-Arktika regionunda əməkdaşlığa bir proloq rolunu oynamışdır. Təşəbbüslərə aşağıdakılar daxildir: Şimali Avropada nüvəsiz zonanın yaradılması; Şimali Avropaya bitişik dənizlərdə dəniz fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması; Şimal və Arktika ehtiyatlarının rasional inkişafı üzrə dinc əməkdaşlıq; Arktikanın elmi tədqiqi; Şimalın ətraf mühitin mühafizəsi; Şimal dəniz yolunun açılması. Murmansk təşəbbüsləri xaricdə müsbət rəylər almışdır.