İskəmər
Miladdan iki min, üç min il öncə[1] bu bölgədə (Lulubi) və (Qutti) tayfaları məskən salmışlar, həmin bölgəyə miladd an qabaq Manna deyərmişlər[2].   Aşur şahı, Parsuva-dan hərəkətə keçib dağları, gədikləri aşıb Misov (Misov=Mişo, Mişov) ölkəsinə gəldi.Ulusunər (Osunu) ona böyük miqdarda hədiyyələr verdi… Sonra Manna şahı (Ulusunu) Sarqonla anlaşdı, Urarto ilə savaşa girib Urmu gölünün şimal hissəsi Manna ərazisi olan Misovu azad edib, Manna dövlətini geri qaytardı. Diyakonov başqa bir yerdə yazırdı: »Sarqonun yazılarında Urmu gölünün şimalı Sankibutu adlandırılır.Kəndlərini gözəl bağ-bağatlı, bulaqlarını qaynar uzun su kanalları, ormanlı-meşəli dağları, verimli torpaqları və əkinçilik sahəsinin modern üslub əsasında qurulduğunu qeyd edir.« (1və2) Professor Zehtabi yazır: »Urartolar bugünkü Güney mahalını yüz il əlində saxlamış, burada eləcə də Təbriz və Salmas məntəqəsində bu yüz il ərzində böyük əkinçilik işləri və abadanlıq tədbirləri görmüşlər.« (2)   Sonralar bu bölgəyə  Güney adı verildi.  Bu söz təbiətdən qaynaqlanan  sözdür, türkcəmizdə cənub deməkdir,  daha doğrusu Mişov dağlarının cənubu anlamını ifadə edir. Daha sonra Ərvənəg-Ənzab, bu gün isə (3) Şəbistər rəsmi dövlət dairələrində (1351-1950) ilə qədər tanınmış Ərvənəg-Ənzaba xalq içində hələdə Güney deyilir. Bu bölgə Təbrizin şimal qərbində yerləşmişdir.Həmdullah Mustovfi bu haqda belə yazır(4): »Təbriz yeddi bölümdən ibarətdir, dördüncü bölümü Ərvənəgdir, on beş ağac uzunluğu beş ağac eni var.« Başqa bir sözlə uzunluğu yüz on kilometr[3] (110 km), eni otuz kilometrdir (30 km). Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi 1275-1300m –dir[4].Güneyin şimalında Mərənd, şimal şərqində Əhər, qərbində Salmas, cənubunda Urmu   gölü yerləşir.Mişov dağı 100 km uzunu 30 km eni ilə bu bölgəni bir divar kimi ikiyə bölür. Mişov dağının ən yüksək zirvəsi Ələmlardır. Ələmdarın hündürlüyü 3165m-dir. Bu zirvə Təsi şəhərinin istiqamətində yerləşir.  İndi yüksək zirvəsi Fələk dağıdır ki, hündürlüyü 3155m-dir. İran Coğrafiya Sözlüyü kitabında Uzun yel (2910) və Kosaaba (Kosababa) (3040)zirvələrin adı  yüksək  qeydə alınmışdır. (5) Bu dağın şərq istiqaməti Mirov (Moro) dağıdır. Morov dağının ən yüksək zirvəsinin hündürlüyü də 2187m-dir. Bu dağın Urmu istiqaməti isə Marmişov adlanır. (6) Güney Təbrizin 10 km-dən başlanaraq Salmas şəhərinə qədər davam edir, iki min dörd yüz kvadrat kilo-metrə malikdir. Bu ərazidə 87 kənd və 2 mərkəzi rayon (bəxş ) 8 qəsəbə 6 şəhər var, mərkəzi isə Şəbistərdir. 1951-1330-cu ilin rəsmi statistik mə'lumatına görə Güneyin71 kəndində 87970-nüfus yaşayırmış. (7) Səfərlər şəhərlər arası asfalt yol və gəmidən əlavə dəmir yolu vasitəsi ilə də olur. Bu gün Güney iki yol vasitəsi ilə Avropanı Təbrizə bağlayır. 1-       Dəmir yolu 2-       Avtomobil yolu (8) İskəmər (İsmikəmər ) 3 km (9) Sofyanın şimal qərbində 6 km Şəbistərin şimal şərqində (10) 34 km Təbrizin şimalında 80 km, Naxçıvanın cənubunda 670 km Tehran məsafəsində 34 dəqiqə zaman fərqi ilə yerləşir. İskəmərin hüdudları:  Mişov dağlarında Bənd Çır-çır hüdudları, Mişov dağlarının güney qismi doğu-batı istiqamətində, şərqində yerləri Qətqahi Yengicə (Yencə) Sofyan, cənub və cənub şərq dəmir yolunun altında karvan yolunun hüdudları, cənub qərbdə Ne'mətullah kəhərlik yerlərinə qədər və cənubunda Ərdəkan dərəsi, həddarası davamı Əlabaslar, Meytərmət və Sərkənzə hüdudlarına qədər tanımışdır. Meteoroloji: İskəmərin 6–5 km-lik məsafəsində olan (11) meteoroloji mərkəzinin verdiyi bilgiyə görə 1971 və 1972-ci illərdə 367/3 mili litrə qədər yağış və havanın soyuqluğu Bəhmən (yanvar) aylarında 27/30-dərəcəyə qədər şaxta olar, istiliyi isə Tir (iyul) aylarında 40 dərəcəyə yüksəlir. 1979-1980 (1358-1359)-ci illərin Mehr (oktyabr) ayından e'tibarən 219/1 mili litr yağış  yağmış, 1980-1981(1360-1361)-in Mehr (oktyabr) ayından e'htibarən 336/2 mili litrə yağış yağmışdır. 1982-83-cü ilin Mehr (oktyabr) ayından e'htibarən208/7 mili litr. 1983-84-cü ilin Mehr  (oktyabr) ayından e'htibarən 189    mili litr. 1984-85-ci ilin Mehr  (oktyabr) ayından e'htibarən 264/3 mili litr. 1985-86-cı ilin Mehr  (oktyabr) ayından e'htibarən 273    mili litr. 1986-87-ci ilin Mehr  (oktyabr) ayından e'htibarən 166/4 mili litr. 1987-88-ci ilin Mehr  (oktyabr) ayından e'htibarən 334/7 mili litr. 1988-89-cu ilin Mehr (oktyabr) ayından e'htibarən125/4 mili litr. Küləklər: Bu bölgədə əsən Ağ yel (Cənub yeli) Qara yel (Şimal yeli), (12) Və'də yeli, Meh  yeli, Təbriz yeli, Xoy, Salmas, Xiyavan, Miyankəməran yelləri. Ağ yel- Cənub və cənub qərbdən əsir. Aralıq dəniz (Ağ dəniz) istiqmətindən gəlir. Bu yel Mişov dağının qarlarının əriməsinə səbəb olur və bə'zən ağ yağışın yağması ilə birlikdə yazın gəlməsinin müjdəsini verir. Qara yel- Şimal şərqdən cənub qərb istiqamətində əsir. Payızın xəbərçisidir. Əkinçilər bu yeldən faydalanıb xırman sovurarlar. Xiyavan yeli- Qərbdən və Miyankəməran yeli isə şərqdən Meh yeli- Payızda əsməyə başlayar, bu yel Mişov dağlarından cənub istiqamətində əsir, soyuq hava gətirir. Təbriz yeli-YaydaTəbriz istiqamətində əsir,sərin və xoş hava gətirir. Və'də yeli- Və'də yeli qışdan sonra yerin nəfəs alması ilə əlaqələndirilir, bayrama neçə həftə qalandan başlayır, özü ilə bərabər yazı gətirir və qarların əriməsinə səbəb olur, ilk bahar başlayır. Xoy və Salmas yelləri də bu şəhərlərin istiqamətində əsir. Sosial həyat- Heyvandarlıq, əkinçilik, bağçılıq, arıçılıq, toxuma sənayəsi (xalı, xalça, kilim, gəbə,…). Alış-verişdən əlavə bə'zi texniki (sənət ) işlər ( dülgərlik, dəmirçilik,…və sayirə) dayanır. Yeddi yüzə (700) yaxın yeraltı su kanalları və kəhriz var. Bunların yarısı təxrib olub. Qalan yarısı isə təqribən istifadədədir, Ərvənəq-Ənzab kitabında quyuların dərinliyi 120 m qeyd  edilir. İskəmərin yeraltı  su, bulaq və kəhrizləri: Çimən suyu Hözəmər kəhrizi Çeşmə suyu Dib göl Ara göl Abbasava bulağı Taza kəhriz Nurməmməd suyu Şah Murad gölü Qətgahi kəhriz Çay gölü Qatırçı  bulağı Təkə əli  bulağı[5]''' Yengicə  suyu[6]''' İskəmərdə mekanizə dərin su motorları: Qədim motoru Cəmşid motoru Əhməd motoru İsmayıl motoru Statistika- Güney əhalisi tamamı ilə Türk və müsəlmandır. 1330-1951-ci ildə İran Coğrafiya Sözlüyü kitabında yazır İskəmərin (Sifidkəmər) nüfus sayı 1550-Şiə və  Türk(13). 1335-1956-ci il statistik mə'lumata görə bu kəndin əhalisi 1394 nəfərdən ibarət idi, 648 kişi 710 qadın (14). Ölkə Şenlikləri Sözlüyü, 1-ci cildində yazır: İsmikəmər (Sifidkəmər) Sofyanın kəndlərindəndir, əhalisi 190 nəfər ailə 338. Cahad Sazəndəginin statistik mə'lumatına görə, 1360-1981-ci ildə Şərqi Azərbaycan bölümündə yazır: İskəmər (Sifidkəmər) 620 nəfər 460 ailə . 1375-1996-cı ildə statistik mə'lumata görə, yazır: Sifidkəmər-İsmikəmər cənubi Mişov kəndlərindən, evlərinin sayı 234. Ailələrin sayı 246. Əhalinin sayı 1127 nəfər (15). Ailə həyatı: İskəmərin qonaq sevərliyi, mehribanlığı, cəsarətli və döyüşən insanları dillər əzbəridir. Ailə bağlılıqları o qədər möhkəmdir ki, 80 ildə yalnız 6 boşanma davası açılmışdır. Kənd təsərrüfat məhsulları: sulu buğda, dem buğda 53, Sulu arpa 40, dem arpa 13, və sayirə 13, Bağçılıq məhsulları 560 Mal-davarın sayı 330 baş 75-96-cı ilin statistik mə'lumatında deyilir: (16) qara mal 250 baş, qoyun 600 baş, at və eşşək 221 baş. Bağçılıq məhsulları və üzüm növləri: nar, armud, alma, alı, gilənar, sarıgilas, hülü, şaftalı, çiyələk, ağtut, qarağat, qaratut, ərik, qohun, qarpız,qıra, xiyar,zərinc, badam,cəviz, fındıq, püstə. Üzüm  növləri: Kişmiş üzüm Əsgəri üzüm Göy üzüm Qara üzüm Ağ üzüm Gəlin barmağı      Şahani üzüm Xatın barmağı Əli baba Dödə Qırmızı üzüm Qırmızı sahabı Qızıl üzüm Təbərzə Xəlili Vaxtı ilə bu növ məhsulları Təbriz, Sofyan, Mərənd, Şəbistər, İstanbul, Bakı, Dağıstan kimi şəhərlər və mahallara aparıb satarmışlar. İskəmərdə  yeddi günlərin adı: Sofyan bazarı İskəmər ((kənd))bazarı Kündür bazarı Sis bazarı çövstər bazarı Xumna bazarı Cümə günü İskəmərdə deyilən çəki daşları : Xalvar …………….......…...500 kilo Batman …………....…..….5     kilo Bir çərək …………...…..250 qram Bir siyə …………....…….125 qram Bir ponza ………..……..62/5 qram Dirəm (dirhəm) ………31   qram İskəməri yoxsulluğa , fəlakətə uğradan səbəblər nədir ? 1-Xalqın öz ana dilində təhsil ala bilməməsi. 2-Yerli əhalinin şəhərlərə və sayir yerlərə köçmək yaxud sürülməsi. 3-Yeni sənayənin bu bölgədə heç görünməməsi. 4-Dövlət iqtisadi və sosial yardımlarının kifayət qədər olmaması. 5-İnfilyasının yüksək səviyyədə olması. 6-Narkotik maddələrin yayğınlaşması. 7-Su azlığı. 8-Xalqın təbiətdən bilimsiz və yersiz istifadə etməsi nəticəsində meşəliklərin yox olması və ərazinin çölləşməsi (məsələn qışların soyuq olmasına görə ağaclar odun yerinə yandırıl