Amerikalı psixopat (film)
Amerikalı Psixopat (ing. American Psycho) — 2000-ci il ABŞ istehsalı satirik psixoloji qorxu filmi. Meri Herronun rejissorluğu ilə çəkilmiş filmin ssenari müəllifi Qvinever Törnerdir. Film Bret İston Ellisin yazdığı eyniadlı kitab əsasında çəkilib. Nyu-Yorkda investisiya bankında işləyən, bir tərəfdən seriyalı qatil kimi gizli həyat sürən Patrik Beytman (Kristian Beyl) adlı şəxsin həyatından bəhs edilir. Ellis onun mübahisəli romanının qrafik məzmununa görə filmə uyğunlaşdırılmasının qeyri-mümkün olduğunu düşünürdü. Prodüser Edvard R. Pressman bunu etməkdə qərarlı idi və 1992-ci ildə filmin hüquqlarını satın aldı. Stüart Qordon, Devid Kronenberq və Rob Veys də daxil olmaqla bir neçə rejissor, Meri Harron və Qinever Törner filmi yazmağa başlamazdan əvvəl layihəyə rəhbərlik etməyi düşünürdülər. Onlar romanda olduğu kimi 1980-ci illərdə bir film seti yaratmağı hədəflədilər. Əsas çəkilişlər 1999-cu ilin fevralında Toronto və Nyu-Yorkda başladı. "Amerikalı Psixopat" filminin premyerası 21 yanvar 2000-ci ildə Sandens Film Festivalında baş tutdu və aprelin 14-də ABŞ-də kinoteatrlarda nümayiş olundu. Film Beylin performansına və ssenarisinə görə yüksək qiymətləndirilərək müsbət rəylər aldı. Filmin büdcəsi 7 milyon dollar olsa da, cəmi 34 milyon dollardan çox gəlir əldə etdi ki, bu da kassada məyusluq kimi qiymətləndirildi. Son illərdə Beytmenin şəxsiyyəti "sigma" adını qazandı, film xüsusən də mem mədəniyyətində yenidən populyarlıq əldə etdi, həmçinin geniş pərəstişkar kütləsi yığmağı bacardı. Bu maraq daha çox 2020-ci illərdə TikTok-da başladı. Filmin davamı "Amerikalı Psixopat 2" 2002-ci ildə buraxılıb, lakin film orijinal hekayə ilə əlaqədar olmadığı üçün Ellis tərəfindən tənqidlə qarşılanmışdır.