Miroslav Hrox
Miroslav Hrox (çex. Miroslav Hroch; 14 iyun 1932[…], Praqa) — Çexiya tarixçisi və siyasi nəzəriyyəçisi. O, Praqada Karlov Universitetinin professorudur. Hrox 1962-ci ildə Karlov Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır. O, 30 may 1997-ci ildə İsveçin Uppsala Universitetinin Humanitar Elmlər Fakültəsinin Fəxri Doktoru dərəcəsi almışdır. Miroslav Hrox öz işində kiçik millət modelini ortaya qoymuş, milliyətçilik dövrü olan XIX əsrdə Avropada dövlətli və aralıq millətlərin olduğunu yazmış, eləcə də həm millət ola bilməyən, həm də dövlətləri olmayan qeyri-dominant etnik qruplara toxunmuşdur. O, müqayisə üçün dövlətli millətləri inkişaf etmiş dilə, hakim sinfə və dövlətə sahib bir millətin uzunmüddətli transformasiyası olaraq təsvir edir. Hrox aralıq millətləri alman və italyan nümunələri kontekstində millət olan bir xalqın dövlətlərinin inteqrasiyası kimi xarakterizə edir. O, hakim sinfə, inkişaf etmiş dilə və dövlətə sahib olmayan qeyri-dominant etnik qrupları kiçik millət və ya məhkum millətlər olaraq adlandırmışdır. Belə olduğu halda, Hroxa görə, kiçik millətlər üçün fərqli anlayış və model təklif etmişdir. O, əvvəla, millət quruculuğunun fərqliliyini ortaya qoymaq üçün "milliyətçilik" yerinə "milli hərəkat" anlayışına üstünlük vermişdir. Bundan başqa, Miroslav Hrox milli hərəkatı üç mərhələyə ayırmışdır: A mərhələsi – burada milli hərəkatların proqramlarında milli hədəf əsas məsələ olmadığından akademik maraq dövrü olaraq xarakterizə edilir. Belə ki, ziyalılar dini anlayış əsasında inşa edilmiş dünya görüşünü aydınlanma prinsipləri çərçivəsində tənqid edirlər. B mərhələsi – bu, qeyri-dominant etnik qrupların asılı olduqları imperiyaların yaşadıqları böhranlar, inqilablar və.s nəticəsində milli canlanma (national agitation) mərhələsi olaraq konsepsiyalaşdırılmışdır. Yəni, burada milli hərəkatın liderləri, ziyalılar asılı olduqları imperiyanın kimlik anlayışını sorğulamağa başladılar. Buna baxmayaraq, öz müqəddəratını təyin kontektsində bir siyasi/milli tələb ortaya çıxmadı. C mərhələsi – siyasi tələbin milli hərəkat proqramında əsas hədəfə çevrildiyi mərhələdir.