Xosrov və Şirin
Xosrov və Şirin — Yaxın Şərqdə geniş yayılmış əfsanədir. Əfsanə Sasani şahı II Xosrov və xristian şahzadə Şirinin eşq macərasına əsaslanır. Bu əfsanəni ilk dəfə yazılı ədəbiyyatda istifadə edən Firdovsi olmuşdur. O, özünün məşhur "Şahnamə"sində "Xosrov və Şirin"in tarixçəsinə də toxunmuşdur, lakin "Şahnamə"də Firdovsi hadisələrə tarixi cəhətdən yanaşmış, məhəbbət məsələlərinə o qədər də toxunmamışdır. Firdovsidən sonra, 1180-ci ildə Nizami Gəncəvi bu mövzuya müraciət edərək, Atabəy Şəmsəddin Məhəmməd Cahan Pəhləvan Eldəgizin (1173–1186) sifarişi ilə ilk dəfə "Xosrov və Şirin" əfsanəsi əsasında müstəqil məsnəvi yazmışdır. Nizamindən sonra bu mövzu bütün şərq ədəbiyyatının ən məşhur mövzularından birinə çevrilmiş və Nizaminin "Xosrov və Şirin" əsərinin təsiri ilə onlarla oxşar məsnəvilər yazılmışdır.