Yerusəlimin köhnə şəhəri
Yerusəlimin köhnə şəhəri — (ərəb. المدينة القديمة‎, romanlaşdırılmış: əl-Mədinə əl-Qadimə, ivr. ‏הָ‏‎עִיר הָעַתִּיקָה, romanlaşdırılmış: Khair Haatiqa) — Şərqi Qüdsdə 0.9 kvadrat kilometr divarlı sahə. İçərişəhər bu gün 1840-cı illərdə şəhərin Britaniya xəritəsi ilə başlamış ola biləcək ənənəyə əsasən dörd kələ-kötür məhəlləyə bölünüb; bunlar Müsəlman Məhəlləsi, Xristian Məhəlləsi, Erməni Məhəlləsi və Yəhudi Məhəlləsidir. Beşinci sahə, Müsəlmanlar tərəfindən Əl-Əqsa və ya Haram əl-Şərif kimi tanınan Məbəd dağı, Qaya Qübbəsi, Əl-Əqsa məscidinin evidir. Bu bir vaxtlar yəhudi məbədinin yeri olub. İçərişəhərin indiki divarları və şəhər qapıları 1535-ci ildən 1542-ci ilə qədər Qanuni Süleyman dövründə Osmanlı İmperiyası tərəfindən tikilmişdir. İçəri Şəhərdə üç əsas İbrahim dini üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən və müqəddəs sayılan bir neçə yer var: Yəhudilik üçün Məbəd dağı və Qərb Divarı, Xristianlıq üçün Müqəddəs Qəbiristanlıq Kilsəsi, Qaya Qübbəsi və Əl-Əqsa məscidi. Bura 1981-ci ildə YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilmişdir. Adına baxmayaraq, Yerusəlimin Köhnə Şəhərinin hazırkı planı qədim zamanlardan fərqlənir. Əksər arxeoloqlar hesab edirlər ki, Məbəd dağının cənubundakı qayalıqda yerləşən arxeoloji sahə olan Davud şəhəri Tunc və Dəmir dövrlərində Yerusəlimin ilk məskunlaşma mərkəzi olmuşdur. Bəzən qədim şəhər Sion dağını və Məbəd dağını əhatə edərək şərq və şimala yayılırdı. 19-cu əsrin ortalarına qədər bütün Qüds şəhəri (Davud türbəsi kompleksi istisna olmaqla) İçərişəhərin divarları arasında əhatə olunmuşdu. İçəri Şəhər 1948-ci il Ərəb-İsrail müharibəsindən sonra İordaniyanın nəzarətinə keçdi. 1967-ci il altı günlük müharibə zamanı İsrail Şərqi Qüdsü işğal etdi; Bundan sonra bütün şəhər İsrailin nəzarəti altında idi. İsrail birtərəfli qaydada 1980-ci ildə qəbul etdiyi Qüds Qanununda bütün Qüdsün İsrailin paytaxtı olduğunu bəyan etdi.