Beynəlxalq hüquq mənbələri
Beynəlxalq ictimai hüququn mənbələri bu qanunun ifadə olunduğu xarici formalardır. Müasir beynəlxalq hüququn mənbələrinin, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Əsasnaməsinin 38-ci maddəsinin 1-ci bəndində sadalanması ümumiyyətlə qəbul edilir. Ona verilən mübahisələri beynəlxalq hüquq normaları əsasında həll etməyə borclu olan məhkəmə aşağıdakılara şamil olunur: a) mübahisəli dövlətlər tərəfindən xüsusi olaraq tanınan qaydaları müəyyən edən ümumi və xüsusi beynəlxalq konvensiyalar; b) qanunun aliliyi kimi tanınan universal bir təcrübənin sübutu kimi beynəlxalq adət; c) sivil xalqlar tərəfindən tanınan ümumi hüquq prinsipləri; d) 59-cu maddədə göstərilən bəndlərə, müxtəlif millətlərin ən ixtisaslı ictimai hüquq mütəxəssislərinin qanun normalarının müəyyənləşdirilməsinə yardım olaraq verilmiş məhkəmə qərarları və doktrinaları nəzərə alınmaqla. Beləliklə, beynəlxalq hüququn mənbələri aşağıdakılardır: Əsas (ilkin): beynəlxalq müqavilə beynəlxalq adət hüququ Beynəlxalq təşkilatların aktları (məsələn: BMT qətnaməsi) ümumi hüquq prinsipləri Əsas mənbələr arasında aydın bir iyerarxiya yoxdur . Bir tərəfdən beynəlxalq müqavilələri şərh etmək və tətbiq etmək daha rahatdır. Digər tərəfdən, müqavilələrin normaları yalnız üzv dövlətlərə şamil olunur, beynəlxalq hüquq adətləri isə beynəlxalq hüququn bütün subyektləri üçün məcburidir. Adi beynəlxalq hüquqla əlaqədar olaraq, Lotus işi vacibdir. Beynəlxalq hüququn daxili xüsusiyyətlərindən fərqləndirən öz xüsusiyyətləri var. Beynəlxalq hüquq subyektləri öz aralarında sazişlər qururlar; xarici “hakim” yoxdur, bütün ölkələr bir-birlərinə bərabərdir. Hər bir dövlətə subyektiv hüquq və vəzifələr verilir; mübahisələr ümumiyyətlə dövlətlərin daha subyektiv öhdəlikləri ilə əlaqədardır. Köməkçi (ikinci): məhkəmə qərarları hüquqi doktrina