Şirin
Şirin (fars. شيرين‎) (? – 628 AD) – Sasani şahənşahı II Xosrovun həyat yoldaşı, Sasani məlaikəsi olmuşdur. Xosrovun atası IV Hürmüzün ölümündən sonra sərkərdə Bəhram Çubin Sasani taxtını ələ keçirir. Şirin Xosrovla birgə Suriyaya qaçır və burada Bizans imperatoru Mavrikinin himayəsi altında yaşayır. 591-ci ildə Xosrov yenidən İrana qayıdır və imperiyada nəzarəti ələ alır, Şirin isə kraliça olur. Bu zamandan etibarən, Şirin öz təsirindən istifadə edərək ölkədəki xristian azlıqları dəstəkləməyə çalışır, lakin mürəkkəb siyasi vəziyyət onu mümkün qədər ehtiyatlı davranmağa məcbur edir. Şirin özü əvvəlcə nestorianlıq kimi tanınmış Şərq kilsəsinə mənsub olsa da, sonrada Suriya Ortodoks Kilsəsi kimi tanınan Antioxiya miafizit kilsəsinə qoşulmuşdur. 614-cü ildə farsların Yerusəlimi işğal etməsindən sonra İsanın xaçı ələ keçirilərək paytaxt Ktesifona gətirilir və burada Şirinin sarayında ucladılır. Ölümündən bir neçə yüz il sonra, Şirin, Şərq ədəbiyyatının mühüm obrazlarından birinə çevrilmişdir. Əvvəlcə Firdovsinin "Şahnamə"sində kiçik hekayələrdən birində adı hallanan Şirin, sonradan Nizami Gəncəvinin (1141−1209) "Xosrov və Şirin" poemasının əsas qəhrəmanlarından birinə çevrilir. Nizaminin təsiri ilə müxtəlif dövrlərdə, müxtəlif ölkələrdə və müxtəlif dillərdə yazılmış "Xosrov və Şirin", "Fərhad və Şirin" poemalarında Şirin müxtəlif şəkildə təsvir olunmuşdur. Xosrovun oğlu tərəfindən öldürülməsindən sonra, taxtı ələ keçirmiş oğul Şirini də ələ keçirməyə çalısa da, Şirin özünə qəsd edərək, sevgilisi Xosrovla birgə ölməyə üstünlük verir.