İqtisadi icarə
İqtisadi icarə — sahibinə və ya istehsal amilinə bu faktoru istehsala gətirmək üçün lazım olan xərcləri aşan hər hansı bir ödənişdir. Klassik iqtisadiyyatda iqtisadi kira, yer (torpaq) kimi istehsal olunmamış girişlər və təbii fürsətlər (məsələn, patentlər) üzərində rəsmi imtiyaz yaratmaqla formalaşan varlıqlar üçün alınan hər hansı bir ödənişdir (ehtimal olunan dəyər daxil olmaqla) və ya fayda. Neoklasik iqtisadiyyatın əxlaq iqtisadiyyatında iqtisadi kira, əmək gildiyaları və qeyri-rəsmi korrupsiya kimi əmək və ya digər "uydurulmuş" şəxslərin (bazarın təbiidir və dövlət və sosial güzəştlər tərəfindən meydana gəlmədiyi fərz olunur) dövlət faydalananlarının qazandığı gəlirləri əhatə edir. İqtisadiyyat ənənəsinin əxlaq iqtisadiyyatında geniş şəkildə iqtisadi renta istehsalçının artığına və ya normal mənfəətə qarşı çıxır və bunların hər ikisi də məhsuldar insan fəaliyyətini əhatə edəcək şəkildə nəzəriyyə olunur. İqtisadi renta, fürsət qiymətinin vacib bir komponent olduğu iqtisadi mənfəətdən fərqli olaraq fürsət maliyyətindən də müstəqildir. İqtisadi renta qazanılmamış gəlir kimi qəbul edilir , iqtisadi mənfəət isə riskə görə tənzimlənən alternativlər arasından seçim edərək qazanılan gəlirləri izah edən daha dar bir müddətdir. İqtisadi mənfəətdən fərqli olaraq iqtisadi renta rəqabət yolu ilə nəzəri cəhətdən aradan qaldırıla bilməz, çünki gəlir alanın icarəyə götürülən obyektin yaxşılaşdırılması kimi edə biləcəyi hər hansı bir hərəkət daha sonra ümumi gəliri müqavilə icarəsinə çevirəcəkdir. Hələ də ümumi gəlir iqtisadi qazancdan (qazanılan) və iqtisadi icarədən (qazanılmamış) ibarətdir. İstehsal olunmuş məhsul üçün iqtisadi icarə patentin qanuni mülkiyyətinə (bir prosesin və ya tərkib hissəsinin istifadəsi üçün siyasi olaraq tətbiq olunan hüquqa) görə ola bilər. Təhsil və peşə lisenziyalaşdırması üçün bilik, performans və etik standartlar, eləcə də icazə və lisenziyaların dəyəri, yalnız qiymətə rəqabət etmək istəyənlərin səriştəsindən və istəklərindən asılı olmayaraq, onların sayına görə kollektiv olaraq nəzarət olunur. lisenziyalı ərazidə. İşlə əlaqədar olaraq iqtisadi icarə kütləvi təhsil, əmək qanunları, dövlət sosial təkrar dəstəkləri, demokratiya, lonca və işçi birliklərinin mövcudluğu ilə yaradıla bilər (məsələn, kollektiv fəaliyyət bu cür işçilərin çatışmazlığını yaratdığı bəzi işçilər üçün yüksək əmək haqqı , əməyin digər istehsal faktorları ilə yalnız qiymət üzrə rəqabət etdiyi ideal bir şərtdən fərqli olaraq). Əkinçilik və hasilat da daxil olmaqla digər istehsalların əksəriyyətində iqtisadi renta təbii ehtiyatların (məsələn, torpaq, neft və ya minerallar) azlığı (qeyri-bərabər paylanması) ilə əlaqədardır. Əksinə, istehsal nəzəriyyəsində müstəsnalıq yoxdursa və mükəmməl rəqabət mövcuddursa, iqtisadi kirayələr mövcud deyil, çünki rəqabət qiymətləri öz mərtəbəsinə endirir. İqtisadi kirayə müqavilə kirayəsi də daxil olmaqla digər qazanılmamış və passiv gəlirlərdən fərqlənir. Bu fərq dövlətin gəlirləri və vergi siyasəti üçün əhəmiyyətli təsirlərə malikdir. Kifayət qədər mühasibat mənfəəti olduğu müddətdə hökumətlər dövlət maliyyəsi məqsədi ilə iqtisadi kirayənin bir hissəsini toplaya bilərlər. Məsələn, iqtisadi renta hökumət tərəfindən minerallar və neft və qaz kimi mənbələr üçün qonorar və ya hasilat haqqı kimi toplana bilər. Tarixən, icarə nəzəriyyələri ümumiyyətlə vahid bir iqtisadiyyat daxilində fərqli faktor sahibləri tərəfindən alınan rentaya tətbiq edilmişdir. Hossein Mahdavy, bir iqtisadiyyatın digər iqtisadiyyatlardan kirayə götürdüyü "xarici renta" konsepsiyasını ilk dəfə tətbiq etdi.