Tor (film, 2011)
Tor (ing. Thor) – Marvel Studios tərəfindən istehsal olunmuş, eyniadlı Marvel Comics personajının komikslərinə əsaslanan 2011-ci il ABŞ superqəhrəmanlıq filmi. Marvel Kinematoqrafiya Kainatının 4-cü filmidir. Kennet Brananın rejissorluğu, Eşli Edvard Miller, Zak Stentsin və Don Peynin ssenaristlikləri ilə çəkilmiş filmin əsas rollarında Kris Hemsvort, Natali Portman, Tom Hiddlston, Stellan Skarsqard, Kolm Fiori, Rey Stivenson, İdris Elba, Ket Denninqs, Rene Russo və Entoni Hopkins çıxış edirlər. Filmdə Tor buz nəhənglərinə qarşı özbaşına müharibə başlatdığı üçün Asqarddan Yerə sürgün edilir, güclərindən və çəkici Myolnirdən məhrum edilir. Loki Asqard taxtını ələ keçirməyə cəhd edir, Tor isə Lokini dayandırıb taxta layiq olmağa çalışır. Tor üçün ilk film adaptasiyası konsepsiyasını 1991-ci ildə Sem Reymi inkişaf etdirmişdir, lakin tezliklə layihə tərk edilmiş, bir neçə il boyunca "inkişaf cəhənnəmi"ndə qalmışdır. Bu zaman ərzində filmin müəllif hüquqları müxtəlif studiyalarda olmuş, nəhayət 2006-cı ildə Marvel layihəni inkişaf etdirməsi üçün Mark Protoseviçlə müqavilə imzalamış və filmi Paramount vasitəsilə maliyyələşdirib buraxmağı planlaşdırmışdır. İlk buraxılış tarixi 2010-cu il olan filmin rejissorunun Mettyü Von olması planlaşdırılsa da, o, 2008-ci ildə layihədən ayrılmış, onu Brana əvəz etmiş, filmin yeni buraxılış tarixi 2011-ci il olmuşdur. Əsas personajları canlandıracaq şəxslər 2009-cu ildə seçilmiş, filmin çəkilişləri isə 2010-cu ilin yanvarından mayına kimi Kaliforniya və Nyu-Meksikoda baş tutmuşdur. İstehsal sonrası prosesdə film 3D formata uyğunlaşdırılmışdır. "Tor" filminin premyerası 17 aprel 2011-ci ildə Sidneydə, 6 may 2011-ci ildə ABŞ-də baş tutmuşdur. Film yaxşı gəlir əldə etmiş, aktyor heyətinin performansı bəyənilmişdir, lakin filmin Yerlə bağlı elementləri bir az tənqid edilmişdir. İki sikvel — "Tor: Zülmət dünyası" və "Tor: Raqnarök", uyğun olaraq, 8 noyabr 2013-cü il və 3 noyabr 2017-ci il tarixlərində buraxılmışdır. 5 noyabr 2021-ci ildə "Tor: Sevgi və şimşək" adlı üçüncü sikveli də buraxılacaq.