Gürcü Pravoslav Kilsəsi
Gürcü Pravoslav Kilsəsi (rəsmi adı: Gürcü Həvari Avtokefal Pravoslav Kilsəsi, gürc. საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია) yaxud GPK — Gürcüstanın rəsmi kilsəsi. Dünyanın ən qədim xristian kilsələrindən biri . 1995-ci ildən etibarən GPK Nizamnaməsinə əsasən, GPK-nin yurisdiksiyası (nominal olaraq) qismən tanınmış Abxaziya və Cənubi Osetiya daxil olmaqla Gürcüstanın bütün ərazisini, Ermənistanda yaşayan pravoslav xristianları, habelə Gürcüstan xaricində yaşayan və başqa bir yerli Pravoslav Kilsəsinin yurisdiksiyasına tabe olmayan və ya GPK-nin yurisdiksiyasında olmaq istəyən pravoslav gürcüləri əhatə edir. Rəvayətə görə, İberiya Tanrı Anasının həvari partiyasıdır. 337-ci ildə İberiyanı vəftiz edən Həvarilərə bərabər olan Müqəddəs Ninonın missionerlik fəaliyyəti sayəsində xristianlıq Gürcüstanın dövlət dini oldu. Kilsə təşkilatı Antakya Kilsəsinin daxilində idi . Gürcü Kilsəsinin avtokefal statusu alması tarixi məlum deyil. 5-ci əsrin sonlarında İberiya kralı Vaxtanq Qorqasali dövründə kilsə müəyyən dərəcədə müstəqillik (qeyri-rəsmi muxtariyyət) əldə edir. Dolayı dəlillər əsasında birləşmiş GPK-nin ilk katolikos-patriarxı İoann Okropiri (980–1001) hesab edilir. 19-cu əsrin əvvəlində indiki Gürcüstan ərazilərinin Rusiya İmperiyasına daxil olması səbəbindən (1801) Gürcü Kilsəsi 1917-ci ilə qədər Gürcüstan Exarxiyası şəklində Rus Pravoslav Kilsəsinə tabe edildi. 1917-ci ildə GPK avtokefal statusu əvvəlcədən razılaşdırılmadan bərpa edildi. 1943-cü ildə Gürcüstan Kilsəsinin avtokefallığı Moskva Patriarxlığı tərəfindən, 3 mart 1990-cı ildə isə Konstantinopol Patriarxlığı tərəfindən tanınmışdır . Gürcüstan Konstitusiyasının 9-cu maddəsində deyilir: "Dövlət Gürcüstan tarixində Gürcü Pravoslav Kilsəsinin müstəsna rolunu tanıyır və eyni zamanda dini inanc və etirafların tam azadlığını, kilsənin dövlətdən müstəqilliyini elan edir".