Çakra
Çakra (sanskr. चक्र; tib. khorlo; çin. 轮) sanskrit mənşəli söz olub çarx, dönüş mənasına gəlir. Hindu adətlərinə və bəzi inanc sistemlərinə görə insanın enerji mərkəzlərinin girdab formasında dönən enerji nöqtələrindən ibarət olduğuna inanıldığı üçün onlara bu ad verilmişdir. Çakra Hind fəlsəfəsi və bəzi oxşar Asiya mədəniyyətlərində insan bədənində mövcud olan metafiziki və ya biofiziki enerjinin əlaqə nöqtəsi olaraq qəbul edilir. Yoqa ustaları insanın görünən fiziki mövcudluğundan əlavə daha həssas bir orqanizmə sahib olduğunu iddia edirlər. Biz isə bunu ancaq bəzi özəl vəziyyətlərdə duyğularımızın vasitəsiylə sezə bilərik. Əslində bədənimizdə bir çox vacib çakra olduğu düşünülür: məsələn, ovucların içində, dabanlarda, diz qapaqlarında, dirsəklərdə olan çakralar digərlərinə görə daha vacibdir, amma əsas çakra mərkəzləri bədənimizdə onurğa boyunca sıralanır. Hind fəlsəfəsinə görə insanın başının üstündə müsbət bir axın, onurğa sümüyünün altında, büzdümdə mənfi bir axın vardır. Bu iki "qütb"arasında dövr edən elektrik gücü "həyat"dır. Hər yoqa ustasının məqsədi büzdümdə, Muladhara Çakra yaxınında, ilan kimi öz üzərinə üç dəfə bürmələnib yatan Kundaliniyi, yəni mənfi enerjini oyandırıb, onu Sushumna Nadi (onurğa beyin boyunca) Sahasrara Çakrada (başın təpəsində) olan müsbət axınla birləşdirməkdir. Bu hadisə səbir və əzmlə tətbiq edilən Pranayama (nəfəs məşqləri), asanalar (yoqa duruşları), və meditasiya sayəsində həyata keçə bilir. Buna səviyyəyə çata bilən yoqa ustalarının sayı çox deyil. Kundalini yuxarıya yönələrkən, onurğa boyunca sıralanan enerji mərkəzləri (çakraları) tək-tək deşərək kəllənin təpəsində olan müsbət axınla birləşəndə yoqa ustadının bədəni elektrik axınına tutulmuş kimi titrəyir və xoşbəxtliyin ən üst həzzini dadır; beləliklə müqəddəslik zirvəsinə yüksəldiyi qəbul edilir. Yoqa ustalarına görə müqəddəslik zirvəsinə çatmış insanlar qarşısındakı adamın düşüncəsini oxuya bilir, gələcəyi görmə qabiliyyətini əldə edir və s. Ancaq pis şərait altında oyandırılan Kundalini təhlükəli ola bilir, ən azından tətbiq edənin ruhani tarazlığı pozula bilir. Tarixi məlumatlarda 7 əsas enerji mərkəzi olduğu yazılır. Ancaq hal-hazırda Pranik şəfa kimi daha modern sistemlərdə 11 əsas çakra və 114 minor və mini çakra olduğu müəyyən edilmişdir. Yenə də tarixi məlumatların məşhurluğu davam edir. Hər bir çakra son dərəcə vacibdir, amma Anahata çakra (qəlb çakrası) digər bütün çakraların tənzimlənməsində böyük rol almağa başladı, çünki dünya əhalisi eqo/entellektual şüurla yaşamaqdan qəlb/sevgi şüuruyla yaşamağa doğru keçir. Modern sanskrit dilində çakra olaraq adlandırılan bu enerji mərkəzləri güclü elektrik sahələridir, gözlə görülə bilməz. Bu yeddi güc stansiyasının hər biri bədənimizdə hormon ifraz edən vəzilərlə qarşılıqlı qoyula bilər. Bu vəzilərin hormon ifrazını xəbərdar edir. Başqa sözlə, fiziki bədənimizdəki adı ilə hormon ifraz edən daxili sekresiya vəziləri ruhani bədənimizdəki çakralara qarşılıqlı uyğun gəlir. Dr. Aleksis Karelin sözləri: