Tamamlıq
Tamamlıq — ikinci dərəcəli cümlə üzvlərindən biri. Adlıq və yiyəlik hallarından başqa, qalan halların suallarına cavab verir. Tamamlıq kimi? nəyi? nə? kimə? nəyə? kimdə? nədə? kimdən? nədən? kim ilə? nə ilə? kim üçün? nə üçün? kim haqqında? nə haqqında? nə barədə? suallarından birinə cavab verir. Tamamlıq adətən isim və əvəzliklərlə ifadə olunur. Məsdərlər və isimləşmiş başqa nitq hissələri də cümlədə tamamlıq olur. Nitq hissələri ilə ifadə olunan tamamlıqlar quruluşca sadə olur. Söz birləşmələri, mürəkkəb adlar, feli sifət və məsdər tərkibləri ilə ifadə olunanlar isə mürəkkəbdir. Tamamlıq ikinci dərəcəli cümlə üzvüdür; üzərində iş icra olunan və ya hərəkətlə dolayı yolla əlaqələnən əşyanı, obyekti bildirir; cümlədə xəbər zonasına aid olub, xəbərlə birbaşa bağlı olur; adətən, xəbərlə mübtəda arasında, güclü pozisiyada - aktuallaşma məqamında cümlənin sonunda işlənir; əksərən xəbərlə idarə, bəzən yanaşma əlaqəsində olur. Tamamlıq ifadə vasitələrinə görə mübtədanı xatırladır. Mübtəda kimi, tamamlıq da isim, sifət, say, əvəzlik, məsdər, feili sifət, bəzi zərflər, ismi birləşmələr, məsdər və feili sifət tərkibləri ilə ifadə olunur. Mübtəda vəzifəsində olduğu kimi, tamamlıq vəzifəsində də bunların bir qismi - sifət, say, işarə əvəzlikləri, feili sifətlər isimləşməli olur. Lakin tamamlığın ifadə imkanları daha genişdir: mübtəda yalnız adlıq halda olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunduğu halda, tamamlıq dörd halda — yönlük, təsirlik, yerlik və çıxışlıq hallarında olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunur. Bundan əlavə, üçün, ötrü, ilə, qarşı, haqda, barədə, haqqında, barəsində və s. qoşmaların qoşulduğu sözlər və birləşmələr də qeyri-müstəqim obyekt bildirməklə cümlədə tamamlıq vəzifəsində işlənə bilir. Tamamlıq qeyd edilən nitq hissələri və söz birləşmələri içərisində daha çox isim, əvəzlik və məsdərlərlə ifadə olunur. Sifət, say, işarə əvəzlikləri və feili sifətlər tamamlıq vəzifəsində işlənmək üçün isimləşməli olur. Qoşmalı sözlər və birləşmələr tamamlıq vəzifəsində işlənməklə qeyri-müstəqim obyektlə hərəkət arasında əlaqə yaradır. Substantiv ismi birləşmələr, məsdər və feili sifət tərkibləri mürəkkəb tamamlığın əsas ifadə vasitələridir.