Böyük transformasiya
Böyük transformasiya (ing. The Great Transformation) — Macarıstan mənşəli Amerika alimi Karl Polaninin tarixi və iqtisadi araşdırmaları. İlk dəfə 1944-cü ildə nəşr edilmişdir. Tədqiqat kapitalizmin formalaşması və inkişafı dövrünün siyasi və sosial proseslərinə həsr edilmişdir. Polani, bazar iqtisadiyyatı və millət dövləti ayrı-ayrılıqda deyil, tək bir fenomen olaraq qəbul edilməli olduğunu iddia edir  — bazar cəmiyyəti və ya cəmiyyət bazarı. Onun meydana çıxması ənənəvi ictimai düzəni məhv etdi - bəşər tarixinin əksər hissəsində iqtisadi fəaliyyət ictimai münasibətlərdən ayrılmadı, müəllif dəyişikliklərin böyüklüyünü vurğuladı. Yeni institusional quruluş XX əsrin kataklizmlərinə yol açan əks tendensiyalara səbəb oldu. Polaninin fikrincə, özünü tənzimləyən bazar ideyası insan təbiətindən və ya sosial inkişafdan qaynaqlanmayıb, sənaye inqilabının sosial fəlakətlərini izah etməyə çalışaraq XIX əsrin əvvəllərindəki konkret tarixi şəraitdə ortaya çıxdı. Müdaxilə etməmək prinsipi (fr. laissez-faire) planlı şəkildə həyata keçirilmiş, dövlətin birbaşa iştirakı ilə siyasi mübarizə gedişində tətbiq edilmişdir. Sərbəst bazarın formalaşması iqtisadi və siyasi sahələrə institusional bir bölgü və əməyin, torpağın və pulun əmtəəyə çevrilməsini tələb edirdi. XIX əsrin iqtisadi sistemi rəqabətçi əmək bazarı, sərbəst ticarət və qızıl standartına söykənirdi. Özünü tənzimləyən bazar, misli görünməmiş maddi rifah səviyyəsində bir artım təmin etdi, bununla birlikdə cəmiyyəti öz qanunlarına tabe edərək, spontan bir reaksiyaya, cəmiyyətin özünümüdafiə tədbirləri şəklində təbii bir reaksiyaya səbəb oldu. "Böyük transformasiya" sosial liberalizmin və sərbəst bazar kapitalizminin tənəzzülünü təhlil etmək üçün ümumi bir çərçivə yaradaraq, ictimai düşüncədə klassik oldu. Kitabın bir çox fikri elmi dövriyyəyə daxil oldu və sosial elmlərdə müxtəlif araşdırmalara təkan verdi, baxmayaraq ki, müəllifin bir sıra müddəaları rədd edildi və yenidən nəzərdən keçirildi.