Corc Marşall
Corc Ketlet Marşall (31 dekabr 1880[…] – 16 oktyabr 1959[…], Vaşinqton) — Amerika əsgəri və dövlət xadimi. Prezidentlər Franklin Delano Ruzvelt və Harri Trumenin yanında Baş qərargah rəisi olmaq üçün Birləşmiş Ştatlar Ordusundan keçdi, sonra Trumenin yanında ABŞ dövlət katibi və Müdafiə katibi vəzifələrini tutdu. Vinston Çörçill Marşallı İkinci Dünya Müharibəsindəki Müttəfiq qələbəsinə rəhbərliyi üçün "qələbənin təşkilatçısı" olaraq təriflədi, baxmayaraq ki, Marşall sonuncu liderlik mövqeyindən imtina etdi, daha sonra ABŞ prezidenti olan Duayt Eyzenhauerin köməkçisi olaraq getdi. Müharibədən sonra, dövlət katibi olaraq, Marşall ABŞ-nin müharibədən sonra Qərbi Avropa dövlətlərinin bərpası üçün əhəmiyyətli olan iqtisadi və siyasi öhdəliyi müdafiə etdi, o cümlədən onun adını daşıyan Marşall Planını hazırladı. Bu işin tanınması ilə, 1953-cü ildə Nobel sülh mükafatına layiq görüldü. Yuniontaun, Pensilvaniya ştatında anadan olan Marşall, 1901-ci ildə Virciniya Hərbi İnstitutunu (VMI) bitirib. Virciniyadakı, Danville Hərbi Akademiyasında tələbələrin komendantı olaraq qısa müddətə xidmət etdikdən sonra, Marşall, 1902-ci ilin fevralında ikinci piyada leytenantı oldu. İspan-ABŞ müharibəsindən sonrakı illərdə, ABŞ-də və xaricdə artan rütbə və məsuliyyət vəzifələrində xidmət etmiş, o cümlədən Filippin-Amerika müharibəsi zamanı Filippində taqım komandiri və rota komandiri vəzifələrində çalışmışdır. 1907-ci ildə piyada-süvari məktəbi kursunun fəxri məzunu,1908-ci ildə ordu heyəti kolleci sinifinin ilk məzunu oldu. 1916-cı ildə Marşal Franklin Bellə adyudant, Qərb cəbhəsinin komandiri təyin edildi. Birləşmiş Ştatlar Birinci Dünya Müharibəsinə girdikdən sonra Marşall Bell ilə birlikdə xidmət etdi, Bell Şərq departamentinə komandirlik edirdi. 1-ci Diviziya heyətinə təyin olundu və təşkilatın ABŞ-dəki səfərbərliyi və təliminə, həm də Fransadakı döyüş əməliyyatlarının planlaşdırılmasına kömək etdi. Sonradan Amerika Ekspedisiya Qüvvələri qərargahının heyətinə təyin olunaraq Myoz-Arqonn hücumu da daxil olmaqla Amerika əməliyyatlarının əsas planlayıcısı olmuşdur. Müharibədən sonra Marşall o vaxt Ordunun Baş qərargah rəisi olmuş Con Perşinqin adyudantı oldu. Daha sonra Marşall Ordu heyətində xidmət etdi, Çindəki 15-ci piyada alayına rəhbərlik etdi, Ordu Döyüş Kollecində müəllim işlədi. 1927-ci ildə Ordunun Piyada Məktəbi komandirinin köməkçisi oldu, burada İkinci Dünya Müharibəsi zamanı böyük fayda gətirən komanda və kadr proseslərini modernləşdirdi. 1932 və 1933-cü illərdə Taybi Aylenddə 8-ci piyada alayına komandirlik etdi. Marşall 1936–1938-ci illərdə Vaşinqtonda 3-cü piyada diviziyasının 5-ci briqadasına və Vankuver kazarmalarına rəhbərlik etdi və 1936-cı ilin oktyabrında briqada generalı vəzifəsinə qaldırıldı. Bu komandanlıq zamanı Marşall eyni zamanda Oreqon və Vaşinqtonun cənubundakı 35-ci Mülki Mühafizə Korpusunun (CCC) düşərgələrinə də cavabdeh idi. 1938-ci ilin iyul ayında, Marşall, Müharibə Dairəsi heyətinə təyin olundu, sonralar Ordunun Baş qərargah rəisinin müavini oldu. Baş qərargah rəisi Malin Kreyq 1939-cu ildə təqaüdə çıxdıqda, Marşall Baş qərargah rəisi vəzifəsini icra etdi, sonra Baş qərargah rəisi, 1945-ci ildə müharibə bitənə qədər tutduğu vəzifədə qaldı. Baş Qərargah rəisi olaraq, Marşall ABŞ tarixində ən böyük hərbi genişlənməni təşkil etdi və Ordunun generalı olaraq beşulduzlu rütbəyə yüksəldi. Marşall müharibənin sonuna qədər Avropa və Sakit okeanda Müttəfiq əməliyyatlarını əlaqələndirdi. Çörçill və digər müttəfiq liderlərinin verdiyi mükafatlara əlavə olaraq Times jurnalı Marşallı 1943-cü ildə ilin adamı seçdi. Marşall 1945-ci ildə aktiv xidmətdən təqaüdə çıxdı, lakin beş ulduzlu dərəcə sahibləri üçün tələb olunduğu kimi vəzifəsində qaldı. 1945-ci il dekabrın 15-dən 1947-ci ilin yanvarınadək Marşal Çində xüsusi elçi olaraq xidmət etdi,Çan Kayşi millətçiləri ilə Mao Tszedunun rəhbərliyi altındakı kommunistlər arasında koalisiya hökuməti ilə danışıqlar aparmaq səyi uğursuz oldu. 1947–1949-cu illərdə Dövlət Katibi olaraq Marşall, Marşal planı olaraq bilinən və 1953-cü il Nobel sülh mükafatına layiq görülən proqram ilə Avropanın yenidən qurulmasını müdafiə etdi. Dövlət katibi vəzifəsindən istefa etdikdən sonra, Marşall Amerika Hərb Abidələri Komissiyasının sədri və Amerika Milli Qırmızı Xaçın prezidenti vəzifələrini icra etdi. Koreya müharibəsinin əvvəlində Müdafiə Katibi olaraq, Marşall, İkinci Dünya Müharibəsindən sonrakı səfərbərliyin sonunda hərbçinin inamını və mənəviyyatını qaldırmaq, sonra Koreyadakı döyüş və Soyuq müharibə illərindəki əməliyyatlar üçün çalışdı. Müdafiə katibi vəzifəsindən istefa verdikdən sonra təqaüdə çıxdı, Virciniyadakı evində yaşadı. 1959-cu ildə vəfat etdi və Arlinqton milli qəbiristanlığında dəfn edilməsinə layiq görüldü.