Müqəddəs Sofiya kafedralı (Kiyev)
Müqəddəs Sofiya kafedralı (Sofiya kafedralı) — XI əsrin birinci yarısında Kiyevin mərkəzində, salnamələrə görə, şahzadə Yaroslav Müdrik tərəfindən 1036-cı ildə peçeneqlər üzərində qələbənin yerində tikilmiş məbəd. XVII–XVIII əsrlərin sonlarında Vilna Barokko üslubunda xaricdən yenidən quruldu. Kafedralın içərisində XI əsrin birinci yarısına aid dünyanın ən tam orijinal mozaika ansamblı (260 m²) və freskalardan (3000 m²) və XVII–XVIII əsrlərə aid divar rəsmlərinin əhəmiyyətli fraqmentləri qorunub saxlanılmışdır. Sovet dövründə 1929-cu ilə qədər aktiv məbəd idi; 1934-cü ildə muzeyə — Sofiya Qoruğuna çevrildi. Hal-hazırda bu, Ukraynanın ən böyük muzey mərkəzlərindən biri olan "Sofiya Kiyev" Milli Qoruğunun əsasını təşkil edir ki, bura həmçinin ХІ əsrin Qızıl Qapısı, ХІІ əsrin Müqəddəs Kiril kilsəsi və Kiyevdə yerləşən XVIII əsrə aid Andreyev kilsəsi. 1990-cı ildə Müqəddəs Sofiya Kafedralı, Kiyev Peçersk Lavrası kimi, Ukrayna ərazisində YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilmiş ilk memarlıq abidəsi oldu. Kafedralın binası Kiyev Milli Qoruğunun Sofiyasının bir hissəsi olduğundan və YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edildiyi üçün onun hər hansı dini quruma verilməsi və orada xidmətlər keçirilməsi qadağandır. İstisna 24 avqust — Ukraynanın Müstəqillik Günüdür, dini təşkilatların nümayəndələri Ukrayna üçün dua edirlər (2005-ci ildən tətbiq olunur); 22 noyabr 2006-cı ildə Ukrayna Pravoslav Kilsəsinin (Moskva Patriarxlığının) Müqəddəs Sinodunun belə tədbirlərdə iştirakının özünün qeyri-mümkün olduğunu bəyan etdi. Müqəddəs Sofiya Kafedralının ansamblına YUNESKO-nun siyahısına daxil edilmiş XVIII əsrin monastır binaları daxildir: zəng qülləsi, cənub giriş qülləsi, yeməkxana, çörək sexi, bursa, metropoliten evi və Zaborovski qapısı.