Osovinski mezoderm
Osovinski mezoderm ili aksijalni mezoderm ili hordomezoderm, je vrsta mezoderma koja se pruža duž centralne osi ispod nervne cijevi. Osovinski mezoderm leži duž anteroposteriorne ("glava-rep") osi, obično bliže leđnoj nego trbušnoj površini životinja, a sastoji se od ćelija izvedenih iz mezoderma . Poznato je da ima mnoge funkcije, uključujući i razvojne. Najčešće se navodi kao prekursor mišićnih veza, kičmemnim pršljenova i tkivo koje je uključeno u signalizaciju za okolno tkivo u toku razvoja. Na ventralnoj strani neuronskog žlijeba nastaje osovinsko zadebljavanje endoderma. To zadebljanje se pojavljuje kao brazda (brazda horde) na marginama koje anastomoziraju (dolaze u kontakt), i tako ga pretvaraju u čvrsti stub poligonalnog oblika (notochord) koji se zatim odvaja od endoderma. Osovinski mezoderm obilježen je mnogimvažnim pojavama i procesima: Dovodi do stvaranje notohorda; Počinje kao notohordni proces, čije formiranje završava 20. dana; Važan je ne samo u formiranju samog notohorda, već i u isignalizaciji razvoja disproporcionalnog ektoderma u nervnu cijev; U konačnici dovodi do formiranja tijela kičmenih pršljenova. Trbušnog katu notochordal procesa osigurači sa endoderma. Notohord formira pulpozno jezgro (nucleus pulposus) međupršljenskog diska. Još uvijek se rasprevlje o tome da li ćelije iz notohorda zamenjuju druge iz susjednog mezoderma. Osovinski mezoderm se, u toku embriogeneze uključuje u notohordni proces, u kojem kasnije nastaje notohord.