Ekonomija obima
U mikroekonomiji, ekonomija obima je troškovna prednost koju preduzeća ostvaruju zbog svog obima poslovanja, a obično se mjere količinom proizvedenog dobra. Smanjenje troškova po jedinici proizvodnje omogućava povećanje obima. U osnovi ekonomije obima mogu biti tehnički, statistički, organizacioni ili srodni faktori stepena tržišne kontrole. Ekonomija obima primjenjuje se na različite organizacijske i poslovne situacije i na različitim nivoima, kao što su proizvodnja, pogon ili cijelo preduzeće. Kada prosječni troškovi počnu padati kako se proizvodnja povećava, tada dolazi do ekonomije obima. Neke ekonomije obima, kao što su kapitalni troškovi proizvodnih objekata i gubitak zbog trenja transportne i industrijske opreme, imaju fizičku ili inženjersku osnovu. Ekonomski koncept datira još od Adama Smitha i ideje o dobijanju većeg doprinosa od proizvodnje korištenjem podjele rada. Disekonomija obima je suprotna. Ekonomija obima često ima ograničenja, kao što je prolazak optimalne tačke projektiranja u kojoj troškovi po dodatnoj jedinici počinju da rastu. Uobičajena ograničenja uključuju prekoračenje obližnjih zaliha sirovina, kao što je drvo u industriji drveta, celuloze i papira. Uobičajeno ograničenje za nisku cijenu po jedinici težine robe je zasićenje regionalnog tržišta, zbog čega se mora isporučiti proizvod na neekonomičnim udaljenostima. Ostala ograničenja uključuju manje efikasno korištenje energije ili veću stopu kvarova. Veliki proizvođači su obično efikasni u dugim serijama klase proizvoda (roba) i smatraju da je izuzetno skupo često mijenjati razrede. Stoga će izbjegavati specijalističke ocjene iako imaju veće marže. Često manji (obično stariji) proizvodni pogoni ostaju održivi prelaskom sa robne proizvodnje na specijalne proizvode. Ekonomija obima mora se razlikovati od ekonomije koja proizlazi iz povećanja proizvodnje date biljke. Kada se postrojenje koristi ispod svog optimalnog proizvodnog kapaciteta, povećanje stepena njegove iskorištenosti dovodi do smanjenja ukupnih prosječnih troškova proizvodnje. Kao što su, između ostalih, primijetili Nicholas Georgescu-Roegen i Nicholas Kaldor, ove ekonomije nisu ekonomije obima.