Ekološka specijacija
Ekološka specijacija je evolucijski proces koji je zasnovan na ekološkoj divergentnoj selekciji među dijelovima populacije sa različitim stanišnim potrebama, što, u konačnici, vodi ka reprodukcijskim barijerama između nastajućih populacija. To je često rezulat selekcije preko osobina koje su genetiči povezane sa reprodukcijskom izolacijom, fako da se specijacija javlja kao sporedni proces adaptivne divergencije. Ekološka selekcija je "interakcija individua sa njihovom okolinomtokom pribavljanja resursa". Prirodna selekcija je sama po sebi proces koji je uključen specijaciju, pri čemu, pod ekološkom specijacijom je populacija u različitim sredinama ili kada eksploatira različite resurse, podrazumijeva različite pritiske prirodne selekcije na osobine koji direktno ili indirektno pridonose evoluciji reproduktivne izolacije. Postoje očiti dokazi uloge ekoloških faktora u procesu specijacije Studije populacija ribe gregorac podržavaju ekološki povezanu specijaciju u kojoj su vrste ovog roda nastale kao nusproizvod. Brojne studije o paralelnoj specijaciji, potvrđuju pojavu specijacija u prirodii, kao i srodnost novonastalih (pod)vrasta. Ključna razlika između ekološke i ostalih oblika specijacoje je je da se aktiviraju oprečni pravci prirodne selekcije između različitih staništa, za razliku od drugih vrsta specijacijskih procesa, kao što su slučajni genetički drift, fiksiranje nekompatibilnih mutacija u populacijama koje doživljavaju slične selekcijske pritiske ili razni oblici spolnog odabiranja, koji ne uključuju selekciju ekološki relevantnih osobina. Ekološka specijacija može se javiti bilo u alopatrijskoj, simpatrijskoj ili parapatrijskoj specijaciji. Jedini uslov je da se specijacija odvija kao rezultat adaptacije na različite ekološke ili mikro-ekološke uvjete. Postoje izvjesne rasprave koje se odnose na razgraničenje da li je specijacije ekološki ili neekološka pojava. "Sveprisutni učinak selekcije ukazuje na to da su adaptivna evolucija i specijacija nerazdvojne, baca sumnju na to da li je specijacija ikada neekološka.