Sistem određivanja spola
Sistem determinacije spola je biološki sistem koji određuje razvoj spolnih obilježja datog organizma. Većina vrsta organizama koji stvaraju potomstvo putem spolnog razmnožavanje imaju dva spola. Međutim, postoje i hermafroditne, kod kojih jedinke, umjesto jednog imaju komplete obilježja i funkcije oba spola. Postoje i neke jednospolne vrste koje se razmnožavaju putem partenogeneze, što je način ženske reprodukcije bez oplodnje. U mnogim vrstama, određivanje spola je genetičko: mužjaci i ženke imaju različite alele ili čak i različite gene koji određuju njihove seksualne morfološke oznake. Kod životinja to je često praćeno hromosomskimraz likama, uglavnom putem kombinacija XY, ZW, XO, ZO hromosoma, ili haplodijom. Spolnu diferencijaciju obično aktivira glavni gen ("spolni lokus"), uz mnoštvo drugih gena koji djeluju u domino efektu. U drugim slučajevima, spol je određen okolinskim varijablama (kao što su temperatura i neki drugi) ili društvenih varijabli (npr. veličine organizma u odnosu na druge članove pripadajuće populacije). Neke vrste nemaju fiksno stalni spol, a umjesto togana spol se mijenja pod uticajem određenih znakova. Detalji determinacije nekih sistema nisu još u potpunosti shvaćeni. Na temelju osnovnih naznaka mođućih sistema biološke kontrole spolne pripadnosti organizama, može se sumirati da ona može biti genetička i negenetička, odnosno da je određena okolinskim ili (nedovoljno poznatim) nekim drugim faktorima. Genetička determinacija spola se odvija na tri moguće razine uključenog genetičkog materijala: genska, hromosomska, i genomska.