Protoplazma
Protoplazma (grč. πρώτοσ - protos = prvi + πλάσμα - plasma = formirana tvar) je živi sadržaj ćelija, koji je okružen plazma membranom. To je opći zajednički pojam za citoplazmu i membranu. Protoplazma se sastoji od mješavine malih molekula kao što su ioni, aminokiseline, monosaharida, vode i makromolekula, kao što su nukleinske kiseline, proteini, lipidi i polisaharidi. Kod eukariota, protoplazma koja okružuje ćelijsko jedro je poznata kao citoplazma, a unutar jedra je nukleoplazma. Kod prokariota materijal unutar plazma membrane je bakterijska citoplazma, dok se kod Gram-negativnih bakterija područje van plazma membrane, ali unutar vanjske membrane naziva periplazma. Riječ "protoplazma" je prvi put upotrijebio (Hugo von Mohl) 1846. godine u namjeri da opiše "tešku, ljigavu, zrnastu, polufluidnu" – supstancu unutar biljne ćelije, za razlikovanje one iz ćelijskog zida, ćelijskog nukleusa i sadržaja vakuola. Thomas Huxley je kasnije označava kao "fizička osnova života" i smatra da je sopstvenost života rezultat distribucije molekula unutar ove supstance. Njegov sastav, međutim, bio je nepoznat i bilo je mnogo polemika oko sastavnih tvari protoplazme, sve do trenutka kada je Huxley je napisao dugogodišnjiu raspravu o "Osnovna jedinica života: da li je to ćelija ili protoplazma?" Do kraja 1860-ih, u raspravi su uglavnom dolazile podrške u korist protoplazme. Ćelija je bila kontejner za protoplazmu, osnovni i univerzalni materijal materije života. Glavni doprinos Huxleya je bio da se uzspostavi mišljenje o protoplazmi kao nespojivom sa vitalističkom teorijom života. Pokušaji da se istraži nastanak života stvaranjem sintetičke "protoplazme" u laboratoriji nisu bili uspješni. Ideja da je protoplazma eukariota djeljiva u onom što se označava kao "citoplazma" i strukturnom tijelu pod nazivom ćelijsko jedro odražava početna poznavanja strukture ćelija koja su prethodila razvoju elektronske mikroskopije, kada je izgledalo je da je citoplazma homogeni fluid i postojala kao podćelijski pretinac. Međutim, kako ćelije održavaju svoj oblik, nije bilo poznato. Danas se zna da je sadržaj ćelije strukturno veoma složen i sadrži više organela. Protoplazma se javlja u dva reverzibilna oblika: tečnom (sol), i želatinoznom (gel) stanjuGreška kod citiranja: Nedostaje oznaka za zatvaranje </ref> nakon <ref>