Vratar (Žepa)
Vratar tvrđava (Žepa) je smještena na teritoriji opštine Rogatice, iznad desne obale rijeke Žepe (lijeve pritoke Drine), na izduženoj zaravni visokog grebena (oko 400 m), oko 5 km do ušća Žepe u rijeku Drinu, Bosna i Hercegovina. Ime tvrđave Vratar asocira na strateški položaj utvrde koji čuva širi prostor kao glavna kapija. Pored Vratara kod Žepe, postojale su tvrđave istog imena u župi Luka na ušću Neretve i u župi Sutjeska, na putu iz Gacka prema dolini rijeke Drine. Vratar se prruža u pravcu sjeverozapad-jugoistok, liči na nepravilan dugi petougao čija je dužina oko 120 m, a širina mu je u srednjim dijelovima 20-28 m. Dvije kule okrenute prema istoku i zapadu (promjera oko 5 m) spojene su su sa južne strane 110 m dugim zidom. Sa po 10 m dužine ovaj odbrambeni bedem se lomi na istočnu i zapadnu stranu. Sa sjevera nije bilo bedema. Do tvrđave se dolazilo samo sa južne strane. Između dvije kule bila je zgrada pravouglog oblika, a kod istočne kule bila je još jedna kula. Ispod je lokalitet Podgrađe. To je naselje Vratar. Tvrđava Vratar pripadala je vlasteli Kovačevići-Dinjičići. Vratar se spominje u osmanskim popisima 1469. i 1485.