Transaminaza
Transaminaza ili aminotransferaza – u biohemiji – je enzim koji katalizira reakciju između aminokiseline i alfa;-keto kiseline. Značajna je u sintezi aminokiselina, koje grade proteine. U medicini, važan je pokazatelj oštećenja jetre. Aminokiselina sadrži amin (NH2), a keto kiselina keto (=O) grupu. U transaminaciji, NH2 grupa na nekoj molekuli se zamijeni =O grupom na drugoj molekuli. Aminokiselina postaje keto kiselina, a ova aminokiselina. Neke transaminacijske aktivnosti na ribosomu katalizirane su putem tzv. ribozima (RNK enzima). Primeri su čekićasti ribozim, VS ribozim i ukosnica ribozim. Transaminazni enzimi su važni u proizvodnji raznih aminokiselina, a mjerenje koncentracija raznih transaminaza u krvi je važno u dijagnostici i praćenju mnogih bolesti. Transaminaze zahtijevaju koenzim piridoksal-fosfat, koji se, u prvoj fazi reakcije, pretvara u piridoksamin, kada se aminokiselina pretvara u keto kiselinu. Enzim vezan piridoksamin zauzvrat reagira s piruvatom, oksaloacetatom ili alfa-ketoglutaratom, dajući alanin, asparaginsku kiselinu ili glutaminsku kiselinu. Mnoge reakcije transaminacije koje se odvijaju u tkivima s katalizirane su transaminazama, specifičnim za određeni par amino / keto kiselina. Reakcije su lako reverzibilne, pravac određuje koja je od reaktanti u suvišku. Specifični enzimi se nazvivaju po jednom od reaktantnih parova; primjerice: reakcije između glutaminske kiseline i piruvata, kada nastaje alfa ketoglutarna kiselina i alanin, a zove se glutaminska-piruvat transaminaza ili skraćeno GPT. Tkivne transaminazne aktivnosti mogu biti istraženi inkubacijom homogenata s raznim parovima amino/keto kiselina. Transaminacija se javlja ukoliko se formiraju odgovarajuće nove aminokiseline i keto kiselina, što otkriva čak i papirna hromatografija. Reverzibilnost se ispoljava pomoću komplementarne keto/amino kiseline kao para za pokretanje reaktanata. Prema hromatograma se uzima otapalo, pa se tretira ninhidrinom za lociranje mjesta enzima. Prisustvo povišene transaminaze može biti pokazatelj oštećenja jetre. Dva važna transaminazna enzima su aspartat transaminaza (AST), poznat i kao serum glutaminska oksalosirćetna transaminaza (SGOT) i alanin transaminaza (ALT), koja se naziva i alanin aminotransferaza (ALAT) ili serum glutamat-piruvat transaminaza (SGPT). Do ovog otkrića je došao Fernando De Ritis, Mario Coltorti i Giuseppe Giusti u 1955., na napuljskom unuverzitetu (University of Naples).