Victor Francis Hess
Victor Franz Hess (24. juni 1883 – 17. decembar 1964.) bio je austrijsko - američki fizičar i nobelovac za fiziku koji je otkrio kosmičke zrake. Rođen je od oca Vinzenza Hessa i majke Serafine Edle von Grossbauer-Waldstätt u dvorcu Waldstein, blizu Peggaua u Štajerskoj, u Austriji, 24. juna 1883. Njegov otac je bio kraljevski šumar u službi princa Louisa od Oettingen-Wallersteina. Srednju školu u Gradačkoj gimnaziji pohađao je od 1893. do 1901. Od 1901. do 1905. Hess je bio student doiplomskih studija na Univerzitetu u Grazu, a nastavio je postdiplomske studije iz fizike sve dok nije doktorirao 1910. Radio je kao asistent kod Stefana Meyera na Institutu za istraživanje radijuma Bečke akademije nauka, od 1910. do 1920. godine. Godine 1920. oženio se sa Marie Bertha Warner Breisky. Hess je otišao na odsustvo 1921. godine i otputovao u Sjedinjene Američke Države, radeći u Američkoj radijumskoj korporaciji, u New Jerseyju, a kao fizičar konsultant američkog Zavoda za rudnike, u Washingtonu, DC, 1923. vratio se na univerzitet u Grazu, a za redovnog profesora eksperimentalne fizike imenovan je 1925. Univerzitet u Innsbrucku imenovao ga je za profesora i direktora Instituta za radiologiju 1931. Hess se preselio u Sjedinjene Države sa svojom suprugom jevrejkom 1938. godine, kako bi se sklonili od nacističkog progona. Iste godine Univerzitet Fordham imenovao ga je za profesora fizike, a kasnije je 1944. postao naturalizirani državljanin Sjedinjenih Država. Njegova supruga je umrla od raka 1955. Iste godine oženio se Elizabeth M. Hoenke, ženom koja je dojila Bertu na kraju svog života. On je bio praktikant rimokatoličke vjeroispovijesti, a 1946. je na temu odnosa nauke i religije napisao u svom članku "Moja vjera", u kojem je objasnio zašto vjeruje u Boga. Penzionisan je sa Univerziteta Fordham 1958. godine, a umro je 17. decembra 1964. godine u Mount Vernonu u New Yorku od Parkinsonove bolesti . Između 1911. i 1913. godine Hess je započeo posao koji mu je donio Nobelovu nagradu za fiziku 1936. Naučnici su godinama bili zbunjeni nivoima jonizirajućeg zračenja izmjerenim u atmosferi. Tadašnja pretpostavka je bila da će se zračenje smanjivati s povećanjem udaljenosti od zemlje, tada pretpostavljenog izvora zračenja. Ranije korišteni elektroskopi dali su približna mjerenja zračenja, ali su pokazali da bi na većoj nadmorskoj visini u atmosferi nivo zračenja mogao biti zapravo veći od onog na zemlji. Hess je ovoj misteriji pristupio prvo tako što je uveliko povećao preciznost mjerne opreme, a zatim lično uzeo opremu u balon. Sistematski je mjerio zračenje na visinama do 5,3 kilometara tokom 1911–1912. Hrabri letovi su vršeni i danju i noću, sa značajnim rizikom za njega samog.