Poremećaj trinukleotidnog ponavljanja
Poremećaji ponavljanja trinukleotida, također poznati kao bolesti mikrosatelitne ekspanzije, skup su od preko 50 genetičkih poremećaja uzrokovanih ekspanzimom trinukleotidnih ponavljanja, tipom mutacija u kojima se ponavljaju kopije od po tri nukleotida, sve dok ne pređu prag iznad kojeg postaju nestabilne. Ovisno o svojoj lokaciji, nestabilni trinukleotidni ponavljač može uzrokovati defekte u proteinu kodiranom genom; promijeniti regulaciju ekspresije gena; proizvode toksičnu RNA, ili dovode do hromosomske nestabilnosti. Općenito, što je veća ekspanzija, to je brža pojava bolesti, i što bolest postaje teža. Ponavljanja trinukleotida su podskup veće klase nestabilnih mikrosatelitnih ponavljanja koja se javljaju kroz sve genome. Prvi slučaj mikrosatelitske bolesti ponavljanja trinukleotida koji je identifikovan bio je sindrom fragilnog X, koji je od tada mapiran na dugom kraku X-hromosoma. ]]Pacijenti nose od 230 do 4000 ponavljanja truplet CGG u genu koji uzrokuje sindrom fragilnog X, dok neaficirane osobe imaju do 50 ponavljanja, a nositelji bolesti 60 do 230 ponavljanja. Hromosomska nestabilnost koja je posljedica ove ekspanzije trinukleotida klinički se manifestira kao intelektualna nesposobnost, karakteristične crte lica i makroorhidizam kod muškaraca. Druga bolest ponavljanja DNK tripleta, sindrom fragilnog X-E, također je identificirana na hromosomu X], ali je utvrđeno da je rezultat proširenog CCG ponavljanja. Otkriće da se ponavljanja trinukleotida mogu proširiti tokom međugeneracijskog prijenosa i uzrokovati bolest bilo je prvi dokaz da se sve mutacije koje uzrokuju bolesti ne prenose stabilno s roditelja na potomstvo. Postoji nekoliko poznatih kategorija poremećaja trinukleotidnih ponavljanja. Kategorija I uključuje Huntingtonovu bolest (HD) i spinocerebelarne ataksije. Uzrokovane su ekspanzijom CAG ponavljanjem u dijelovima koji kodiraju proteine ili egzon specifičnih gena. Kategorije ekspanzije II se takođe nalaze u egzonima i imaju tendenciju da budu više fenotipski raznovrsnije sa heterogenim ekspanzijama koje su općenito male veličine. Kategorija III uključuje sindrom fragilnog X, miotonusnu distrofiju, dvije spinocerebelarne ataksije, juvenilnu mioklonsku epilepsiju i Friedreichovu ataksiju. Ove bolesti karakteriziraju tipski mnogo veće ekspanzije ponavljanja od prve dvije grupe, a ponavljanja se nalaze u intronima, a ne u egzonima.