Tempo
Tempo je izraz u muzičkoj teoriji koji predstavlja brzinu izvođenja nekog djela ili kompozicije. U klasičnoj muzici tempo se obično označava na početku notnog sistema (linijskog sistema) i obične se mjeri u otkucajima u minuti (oum). U modernim klasičnim kompozicijama, "metronomska oznaka" sa otkucajima u minuti može dopuniti ili zamijeniti uobičajeno tempo obilježavanje, dok se u modernim žanrovima (poput elektronske plesne muzike ili poznatije pod nazivom "dance") tempo obično jednostavno izražava otkucajima u minuti (oum). Tempo se može odvojiti od artikulacije i metrike, ili se ove muzičke pojave mogu naznačiti zajedno sa tempom, što doprinosi ukupnoj teksturi. Iako je sposobnost održavanja stalnog tempa vitalna vještina muzičkog izvođača, tempo je promjenljiv. Ovisno o žanru muzičkog djela i izvedbi samog izvođača, djelo se može svirati s blagim tempo rubato ili drastičnim ubrzanjem (accelerando). U muzičkim ansamblima tempo često označava dirigent ili neko od instrumentalista, kao na primjer bubnjar. Nazivi oznaka potiču iz italijanskog jezika. Vrste tempa počevši od najsporijeg ka najbržem su: Larghissimo – veoma, veoma sporo (20 otkucaja u minuti (oum) i ispod) Grave – sporo i lagano (20–40 oum) Lento – sporo (40–60 oum) Largo – polagano, dostojanstveno, široko (40–60 oum) Larghetto – lagano (60–66 bpm) Adagio – polako ali ne sporo kao largo (66–76 oum) Adagietto – polako ali brže od adagio (70–80 oum) Andante moderato – malo sporije nego andante Andante – koračajući, opušteno (76–108 oum) Andantino – malo brže od andante-a Marcia moderato – moderato u obliku marša Moderato – umjereno, ni brzo ni sporo (108–120 oum) Allegretto – živahno, okretno Allegro moderato – umjereno brzo (112–124 oum) Allegro – brzo, veselo (120–168 oum) Vivace – razigrano (≈140 oum) Vivacissimo – veoma brzo i živahno Allegrissimo – veoma brzo Presto – brzo (168–200 oum) Prestissimo – ekstremno brzo (više od 200 oum)