Antigenska raznolikost
Antigenska varijacija ili antigenska alteracija odnosi se na mehanizam kojim se infektivni agensi, kao što su protozoa, bakterije ili virusi, na svojoj površini mijenjaju protein ili ugljikohidrat i na taj način izbjegavaju imunski odgovor domaćina. Antigenska varijacija ne samo da omogućava patogenu da izbjegne imunski odgovor u svom trenutnom domaćinu, nego također omogućava ponovnu infekciju prethodno zaraženih domaćina. Imunost na ponovnu infekciju zasnovana je na prepoznavanju antigena koje nosi patogen, a koji se "pamte“ kao stečen imunski odgovor. Ako se dominantni antiges patogena može izmijeniti, on može tada izbjeći imunski sistem koji je stekao domaćin. Antigenske varijacije mogu nastati mijenjanjem različitih površinskih molekula, uključujući proteine i ugljikohidrate. Antigenska varijacija može biti rezultat promjene gena ili invezije DNK specifičnih lokusa ili rekombinacijom sekvenci. Rezultat toga je da čak i klonska populacija patogena izražava heterogeni fenotip.