Alfa 1-antitripsin
Alfa-1 antitripsin ili α1-antitripsin (A1AT, α1AT, A1A ili AAT) jest protein serpinske superporodice. Kod ljudi kodiran je genom SERPINA1. Kao inhibitor proteaza, znan je kao alfa1–proteinazni inhibitor (A1PI) ili alfa1-antiproteinaza (A1AP) jer inhibira razne proteaze (ne samo tripsin). U starijoj biomedicinskoj literaturi ponekad se nazivao ""serumski inhibitor tripsina"" (STI, datirana terminologija), jer je njegova sposobnost inhibicije tripsina bila istaknuta karakteristika njegovog ranog proučavanja. Kao tip inhibitora enzima, štiti tkiva od enzimskih upalnih ćelija, posebno neutrofilna elastaza i ima referentni raspon za krvne pretrage od 0,9–2,3 g/L (u SAD-u je referentni raspon izražen u mg/dL ili mikromolima), ali koncentracija se može višestruko povećati nakon akutne upale. Kada krv sadrži neadekvatne količine A1AT ili funkcionalno oštećene A1AT (kao što je nedostatak alfa-1-antitripsina), neutrofilna elastaza se pretjerano slobodno razgrađuje elastin , degradirajući elastičnost pluća, što dovodi do respiratorne komplikacije, kao što je hronična opstruktivna plućna bolest, kod odraslih. Normalno, A1AT napušta mjesto porijekla, jetru i pridružuje se u sistemsku cirkulaciju; neispravan A1AT to ne može učiniti, nakupljajući se u jetri, što rezultira cirozom bilo kod odraslih ili djece. Osim što se veže na neutrofilnu elastazu koju oslobađaju upalne ćelije, A1AT se također veže na elastazu lokaliziranu na površini ćelije, u kojem slučaju elastaza ne djeluje kao enzim, već djeluje tako da signalizira ćelijama da se kreću. Osim ćelija jetre, A1PI se proizvodi u koštanoj srži, limfocitnim i monocitnim ćelijama u limfoidnom tkivu i Panethovim ćelijama crijeva. Inaktivacija A1AT drugim enzimima osim elastaze zbog upale/infekcije uzrokuje zaustavljanje migracije T-ćelija upravo na mjestu gdje postoji patološka uvreda. Ovo ukazuje na ulogu α1PI ne samo u kretanju limfocita kroz tkivo, već kao posljedicu infekcije, primarnu ulogu kao čuvara u imunskoj budnosti. A1AT je i endogeni inhibitor proteaza i egzogeni oblik, koji se koristi kao lijek. Farmaceutski oblik je prečišćen iz krvi dobrovoljnih davatelja i prodaje se pod nezaštićenim nazivom alfa1inhibitor proteinaze (ljudski) i pod različitim trgovačkim nazivima (uključujući Aralast NP, Glassia, Prolastin, Prolastin-C i Zemaira). Rekombinantne verzije su također dostupne, ali se trenutno koriste u medicinskim istraživanjima više nego kao lijekovi.