Blastula
Blastula (lat. blastula = mala klica, od grč. βλαστός - blastós klica, zametak) je šuplja sferna tvorevina, koja okružuje unutrašnju – tekućinom ispunjenu – šupljinu zvanu blastocel koji se formira u ranom stadiju embrionskog razvoja u životinja. Razvoj embrija počinje kada spermatozoid oplodi jaje, kada nastaje zigot koji prolazi mnogo brazdanja da bi se razvila u kuglasta, dudolika grupa ćelija zvana morula. Tek nakon formiranja blastocela rani embrion postaje blastula. Blastula prethodi formiranju gastrule u kojoj se formiraju klicini listovi embriona. Opće obilježje blastule kičmenjaka je da se sastoji od sloja blastomera, zvanog blastoderm, koji okružuje blastocel. Kod sisara, blastula se naziva blastocist. Blastocist sadrži embrioblast ili unutrašnju ćelijsku masu, koja se kasnije razvija u konačne strukture fetusa, te trofoblast, koji nastavlja formiranje vanembrionskih tkiva. Tokom razvoja blastule, u ranom embriju se odvijajaju brojnez aktivnosti koje uspostavljaju ćelijsku polarnost, ćelijske specifikacije, formiranje osi i regulaciju genske ekspresije. U mnogim vrstama poput Drosophile i Xenopusa midblastularna tranzicija (MBT) jest presudan korak u razvoju tokom kojeg se maternalna mRNA degradira, a kontrolu nad razvojem preuzima embrij. Mnoge interakcije između blastomera ovise o ekspresiji kaderina, naročito E-kaderina u sisara i EP-hadherina u vodozemaca. ž U oblasti istraživanja matičnih ćelija, istraživanje blastule i ćelijske specifikacije ima mnogo implikacija, a kontinuirano poboljšava liječenje plodnosti. Embrionalnske matične ćelije formiraju polje koje, iako kontroverzno, ima ogroman potencijal u liječenju bolesti. Kod pripadnika roda Xenopus blastomere se ponašaju kao ćelijski multipotentne (tzv. totipotentnost) matične ćelije koje mogu migrirati po nekoliko puteva, ovisno o ćelijskoj signalizaciji. Manipuliranjem ćelijskim signalima tokom razvoja blastule mogu se formirati razna tkiva. Ovaj potencijal može biti primijenjen u regenerativnoj medicini za liječenje bolesti i ozljeda. Fertilizacija in vitro uključuje implantaciju blastule u majčinu maternicu. Implantacija stanica blastule može služiti u eliminaciji neplodnosti.