Hijazma (genetika)
U citogenitici, hijazma je tačka kontakta, fizička veza, između dvije (nesestrinske) hromatidne jedinice koje pripadaju homolognim hromosomima. U datoj hijazmi može doći do razmiene genetičkog materijala između obje hromatide, što se naziva hromosomska rekombinacija, ali to je mnogo češće tokom mejoza nego mitoza. U mejozi, odsustvo hijazme generalno dovodi do nepravilne hromozomske segregacije i aneuploidije. Tačke križanja postaju vidljive kao hijazme nakon što se sinaptonemski kompleks raspari i homologni hromosomi malo razmaknu jedan od drugog. Fenomen genetičkih hijazmi (hijazmatipije) je 1909. otkrio i opisao Frans Alfons Janssens (1834–1968), profesor na Katoličkom univerzitetu u Leuvenu, Belgija. Kada svaka tetrada, koja se sastoji od dva para sestrinskih hromatida, počne da se dijeli, jedine tačke kontakta su na hijazmama. Hijazme postaju vidljive tokom diplotenske faze profaze I mejoze, ali se smatra da se stvarni "krosing-overi" genetičkog materijala dešavaju tokom prethodne pahtenske faze. Sestrinske hromatide takođe međusobno formiraju hijazme (takođe poznate kao chi struktura), ali budući da je njihov genetićki materijal identičan, ne izaziva nikakvu primjetnu promjenu u rezultirajućim ćelijama kćerima. Čini se da kod ljudi postoji jedna hijazma po hromozomskom kraku, a kod sisara, broj krakova hromozoma je dobar prediktor broja krosingovera Ipak, kod ljudi i moguće drugih vrsta, dokazi pokazuju da je broj krosingovera reguliran na nivou cijelog hromosoma, a ne kraka. Skakavac Melanoplus femurrubrum je bio izložen akutnoj dozi rendgenskih zraka tokom svake pojedinačne faze mejoze, a izmjerena je učestalost hijazmi. Utvrđeno je da zračenje tokom leptotensko-zigotenskih faza mejoze, odnosno prije perioda pahitena u kojem dolazi do krosingoverske rekombinacije, povećava učestalost naknadnih hijazmi. Slično, kod skakavca Chorthippus brunneus, izlaganje X-zračenju tokom zigotena – ranih faza pahitena izazvalo je značajno povećanje srednje učestalosti ćelijskih hijazmi. Učestalost hijazmi ocijenjena je u kasnijim fazama diplotene-diakineze mejoze. Ovi rezultati sugeriraju da rendgenski zraci izazivaju oštećenja DNK, vjerovatno uključujući lomljenje dvostrukih lanaca, a ta oštećenja se popravljaju putem hromosomskog krosing-overa koji vodi do formiranja hijazmi.