Pluća
Pluća su primarni organi respiratornog sistema u ljudi i mnogih drugih životinja, uključujući nekoliko riba i neke puževe. Kod sisara i većine drugih kičmenjaka, dva plućna krila nalaze se u blizini kičmenog stuba s obje strane srca. Njihova funkcija u respiratornom sistemu je da izdvajaju kisik iz atmosfere i prebacuju ga u krvotok, a oslobađaju ugljik-dioksid iz krvotoka u atmosferu, u procesu razmjene plinova. Disanje pokreću različiti mišićni sistemi kod različitih vrsta. Sisari, gmizavci i ptice koriste različite mišiće za podršku i podsticanje disanja. Početkom evolucije tetrapoda, ždrijelni mišići su, uz usno pumpanje, stvarali mehanizam za podsticanje dotoka zraka u pluća, koji je još uvijek pisutan kod vodozemaca. Kod ljudi, glavni mišić koji pokreće disanje je dijafragma. Pluća također pružaju protok zraka, koji omogućava vokalne zvukove, uključujući ljudski govor. Ljudi imaju dva plućna krila, desno i lijevo. Smještena su unutar grudne šupljine grudnog koša. Desno plućno krilo je veće od lijevog, koje u grudima dijeli prostor sa srcem. Pluća zajedno teže približno 1,3 kg, a desno je teže. Pluća su dio donjeg respiratornog trakta koji počinje na dušniku i grana se u bronhije i bronhiole, a koji primaju zrak udisanjem kroz provodnu zonu. Provodna zona završava na terminalnim bronhiolama. One se dijele na respiratorne bronhiole respiratorne zone, koji se dijele na alveolske kanaliće koji stvaraju alveolne kesice koje sadrže alveole, gdje se odvija razmjena plinova. Alveole su također rijetko prisutne na zidovima respiratornih bronhiola i alveolskih kanala. Zajedno, pluća sadrže približno 2.400 km disajnih puteva i 300 do 500 miliona alveola. Sva pluća su zatvorena unutar pleurskee vrećice koja sadrži pleursku tečnost, da omogući da unutrašnji i vanjski zidovi klize jedno preko drugog dok traje disanje, bez većeg trenja. Ova vrećica takođe dijeli svako pluće na dijelove koji se nazivaju režnjevi. Desno pluće ima tri režnja, a lijevo dva. Režnjevi su dalje podijeljeni na bronhoplućne segmente i plućne režnjiće (lobule). Pluća imaju jedinstvenu opskrbu krvlju, koja prima deoksigeniranu krv iz srca u plućnu cirkulaciju u cilju primanja kisika i oslobađanja ugljik-dioksida, te odvojenu opskrbu kisikom krvi u plućnom tkivu, u bronhijskoj cirkulaciji. Na plućno tkivo može uticati niz respiratornih bolesti, uključujući takve kao što su u rasponu upala pluća i rak pluća. Hronična opstruktivna plućna bolest uključuje hronični bronhitis i emfizem, a mogu se povezati sa pušenjem ili izloženošću štetnim supstancama. Niz profesionalnih bolesti pluća mogu izazvati supstance kao što su ugljena prašina, azbestna vlakna i kristali linija silicij-dioksid silicijska prašina . Bolesti poput bronhitisa mogu također uticati na respiratorni trakt. Medicinski izrazi povezani s plućima često počinju sa pulmo-, od latinski pulmonarius (=pluća) kao u pulmonologija, ili sa pneumo- (iz grčki πνεύμων – pneuman = pluća) kao u upala pluća. U embrionskom razvoju, pluća se počinju razvijati kao evaginacije (izbočenja) prednjeg crijeva, cijevi koja nastavlja da čini gornji dio probavnog sistema. Kada se formiraju pluća, fetus se drži u tečnost napunjenom amnionskoj vrećici i tako ne funkcioniraju za disanje. Krv se takođe preusmjerava iz pluća kroz ductus arteriosus. Rođenjem međutim, vazduh počinje da prolazi kroz pluća, a diverzijski kanal se zatvara, tako da pluća mogu početi da se odmaraju. Pluća se u potpunosti razvijaju tek u ranom djetinjstvu