Friedreichova ataksija
Friedreichova ataksija (FRDA ili FA) je autosomno-recesivna genetička bolest koja uzrokuje poteškoće pri hodanju, gubitak čula dodira u rukama i nogama i oštećuje govor koji se vremenom pogoršava. Simptomi obično počinju između 5 i 20 godina života. Mnogi razviju hipertrofnu kardiomiopatiju i trebaju pomoć za kretanje kao što su štap, hodalica ili invalidska kolica u tinejdžerskim godinama. Kako bolest napreduje, neki oboljeli gube i vid i sluh. Ostale komplikacije mogu uključivati skoliozu i dijabetes melitus. Stanje je uzrokovano mutacijama u genu "FXN" na hromosomu 9, koji stvara protein koji se zove frataksin. U FRDA, ćelije proizvode manje frataksina. Degeneracija nervnog tkiva u kičmenoj moždini uzrokuje ataksiju; posebno su pogođeni senzorni neuroni neophodni za usmjeravanje pokreta mišića ruku i nogu putem veza sa cerebelumom. Kičmena moždina postaje tanja, a nervne ćelije gube nešto mijelinskog omotača. U Sjedinjenim Državama, FRDA pogađa jednog od 50.000 ljudi i najčešća je nasljedna ataksija. Stope su najviše kod ljudi zapadnoevropskog porijekla. Stanje je nazvano po njemačkom ljekaru Nikolaus uFriedreichu, koji ga je prvi opisao 1860-ih.