Rukoveti
Rukoveti su ciklus od petnaest muzičkih rapsodija, kojima se obično pridodaju Primorski napjevi kao šesnaesta. Komponovao ih je srpski kompozitor Stevan Stojanović Mokranjac u periodu od 1883. do 1909. Kao muzičku osnovu koristio je srpske narodne melodije i neke melodije bliskih susjednih naroda. Riječ rukovet, Stevan Mokranjac je preuzeo iz narodnog govora. Time je dočarao viziju spleta ili rukoveti livadskog cveća, koje podsjeća na pregršt narodnih pjesama. Tako su rukoveti postale muzički pojam, sinonim za rapsodiju umjetnički obrađenih i povezanih narodnih pjesama. Svojom formom, rukoveti se inspirišu i nadovezuju na djelo "Kolo" Josifa Marinkovića. Pri komponovanju rukoveti, Mokranjac se vodio slijedećim principima: Preuzete narodne melodije su bile odabrane po visokom muzičkom kvalitetu. Mokranjac ih je izabrao između blizu 500 narodnih pjesama koje je sakupio. Pjesme su grupisane prema srodnosti teme ili kraja iz koga potiču Mokranjac se trudio da svaka rukovet čini stilsku cjelinu. Tu je, po uzoru na druge ciklične muzičke forme kao što su svita i sonata, smjenjivao brze i lagane pjesme, vesele i tužne. Time je učinio rukoveti raznovrsnim i zanimljivim. U prve dvije rukoveti Mokranjac po ugledu na Marinkovića koristi veći broj pjesama, ali u kasnijim rukovetima ograničava broj muzičkih tema. Narodne melodije nisu u osnovi mjenjane. Mokranjac je insistirao na detaljnoj umetničkoj obradi ovog materijala, na primer primjenom polifonije i kontrapunkta. U rukovetima je naglašena psihološka veza riječi i muzike. Mokranjac često režira dijalog muškog i ženskog hora, gotovo na operski način. Najljepši takvi primeri su u petoj i jedanaestoj rukoveti.