Alternativna prerada RNK
Alternativna prerada RNK ili alternativni splajsing (ili diferencijalna prerada) je proces kojim se egzoni RNK, nakon transkripcije gena (primarni genski transkript ili pre-iRNK) ponovno spajaju na više načina tokom njene prerade. Rezultujuće različite molekule iRNK mogu biti prevedene u različite proteinske izoforme; tako jedan gen može kodirati više proteina.. Alternativna prerada se javlja kao normalna pojava kod eukariotskih organizama, gdje to znatno povećava raznolikost proteina koji mogu biti kodirani istim genomom.. Kod ljudi preko 80% gena su alternativno splajsovani. Zabilježeni su brojni modovi alternativne prerade, od kojih je najčešći preskakanje egzona. U tom modu, pojedini egzoni mogu biti uključenu u iRNK, pod određenim uvjetima ili u pojedinim tkivima, a izostavljeni iz iRNK u drugim modovima. Proizvodnja alternativno prerađenih molekula iRNK je regulirana sistemom trans-delujućih proteina koji se vežu za cis-delujuća mjesta na samim pre-iRNK molekulama. Takvi proteini obuhvataju aktivatore prerade, koji podstiču upotrebu njenog određenog mjesta, kao i represore prerade RNK, koji umanjuju upotrebu pojedinih mjesta. Mehanizmi alternativne prerade su visoko varijabilni, a novi primjeri se konstantno otkrivaju, posebno upotrebom visokoprotonskih tehnika. Istraživači se nadaju da će vremenom regulatorni sistem prerade iRNK biti u potpunosti poznat, tako da će postati moguće predvidjeti i proizvode alternativne prerade pod datim uslovima, upotrebom „splajsnog koda“. Abnormalne varijacije u preradi mogući su uzrok mnogih bolesti. Veliki dio ljudskih nasljednih bolesti i mahana je posljedica neodgovarajućih varijanti prerade.. Za abnormalne splajsne varijante se takođe smatra da doprinose razvoju raka.