Klirens (farmakologija)
Klirens – u farmakologiji – je farmakokinetička mjera zapremine krvne plazme iz koje se supstanca potpuno uklanja po jedinici vremena. Obično se klirens mjeri u L/h ili mL/min. Količina odražava brzinu eliminacije lijeka podijeljenu s koncentracijom u plazmi. Izlučivanje je, s druge strane, mjera količine supstance uklonjene iz tijela u jedinici vremena (npr. mg/min, μg / min itd.). Iako su klirens i izlučivanje supstance povezani, to nije isto. Koncept klirensa opisao je Thomas Addis, diplomac Medicinskog fakulteta Univerziteta u Edinburgu (University of Edinburgh Medical School). Supstance u tijelu mogu se očistiti od različitih organa, uključujući bubrege, jetru, pluća itd. Dakle, ukupni tjelesni klirens jednak je zbroju klirensa supstance svakog organa (npr. bubrežni klirens + jetrin klirens + plućni klirens = ukupni tjelesni klirens). Međutim, za mnoge lijekove klirens je isključivo funkcija bubrežnog izlučivanja. U tim slučajevima ro je gotovo sinonim za bubrežni klirens ili renalnii klirens. Svaka supstanca ima specifičan klirens koji ovisi o načinu na koji nefron „rukuje“ supstancom. Klirens je funkcija: glomerulske filtracije, sekrecije iz peritubulskih kapilara u nefronu i reapsorpcije iz nefrona natrag u peritubulske kapilare. Klirens je varijabilan u kinetici nultog reda, jer se konstantna količina lijeka eliminira u jedinici vremena, ali je konstantna u kinetici prvog reda, jer se količina eliminiranog lijeka u jedinici vremena mijenja s koncentracijom lijeka u krvi. Klirens se može odnositi na volumen plazme iz koje se tvar uklanja (tj. „očisti“) u jedinici vremena ili, u nekim slučajevima, može se raspravljati o međusobnim razmacima kada se govori o preraspodjeli između dijelova tijela kao što su plazma, mišići i masti.