Lingua Rusinica
Vide etiam paginam discretivam: Lingua Ruthenica. Lingua Rusinica seu Russinica (ipsorum lingua русиньскый язык / lingua Rusinica) vel Carpato-Ruthenica (exonymum), est lingua gentis Rusinorum seu Russinorum (ipsorum lingua Русины / Rusini) vel Carpato-Ruthenorum (exonymum archaicum). Una est linguarum Slavicorum orientalium. Multas habet formas, quas in duas dialectus principales coniungere potes; hae sunt dialectus orientalis (in regionibus carpaticis) et dialectus meridionalis (in regionibus pannonicis). Dialectus orientalis est lingua Rusinorum in regionibus Rutheniae Carpaticae, in Ucraina, Polonia, Slovacia, Hungaria et in terris finitimis vulgata. Circa 33 milia hominum in Slovacia hac lingua utuntur, c. 7 milia in Ucraina, c. 10 milia in Polonia, c. mille in Hungaria. In nonnullis districtis statum linguae nationalis habet, sed non iam stabilita est. In arte grammatica Ioannis Garajda regulae eius hodie inveniuntur (etiam ad Vicipaediam Rusinicam scribendam). Dialectus australis (quondam Jugoslavo-Ruthenicus/Rusinicus) est lingua Rusinorum in regionibus Pannoniae australis, in Serbia et Croatia. Circa 15 milia hominum in Serbia et circa duo milia in Croatia ea utuntur. In Voivodina (provincia Serbiae) statum publicum habet. Anno 2022 lingua Rusinica australis codicem ISO rsk accepit sub nomine "lingua Ruthenica vel Rusnakica" (Anglice Ruthenian/Rusnak language). Omnes dialectus linguae Rusinicae scriptura Cyrillica utuntur. Scientifica linguae Rusinicae (atque litterarum et historiae) studia, rusinistica (ipsorum lingua русинистика) et studia rusinica appellantur. Michael Lutskay artem grammaticam Russinicam et Palaeoslovenicam comparativam primam Latine composuit.