Kumulipo
Kumulipo in antiqua religione Havaiana est poema originis mundi et stirpis regiae, plus duo milia versuum habens, quod coram populo in gravissimis ritibus feriisque ex memoria cecinerunt kahunae, homines doctrinae periti. Poema saeculo octavo decimo ineunte a poeta ignoto classis hakumele 'musicae periti' compositum est. Nonnulli poematis versus, Germanice conversi (saepe falsissime), Lipsiae anno 1881 divulgati sunt (Bastian 1881), et omnia poematis verba primum Honolului anno 1889 concessu Kalakauae Regis edita sunt. Carmen Anglice conversum ab Liliuokalani Regina Bostoniae anno 1897 prolatum est. Carmen compositum est ut honoretur stirps principis Kalani‘īimamaonis, cuius pater, Keaweikekahiali‘iokamoku, iussit Kumuliponem componi exemplum carminum appellatorum pule ho‘ola‘a ali‘i, orationum quibus princeps sanctificetur. Fertur Kumulipo Iacobo Cook, praefecto navium recens in Sinu Kealakekua, recitatus esse, quia Cook a populo habitus est Lono, unus ex praecipuorum deorum (akua) (Beckwith 1970:311, 1972:9). Quod attinet ad sermonis genus, nonnullae memoriae Maorianae huius poematis similes sunt, sicut carmina Rapanuiana, Marquesana, Tahitiana, Tuamotuana.