Adversus Haereses (Irenaeus)
Adversus Haereses ( Graece : Ἔλεγχος καὶ ἀνατροπὴ τῆς εὐωνύμου γνώσεως, "Elenchus et refutatio gnoseos pseudonymae ") est opus theologiae Christianae Graece ab Irenaeo, Lugdunensi episcopo scriptum. In quo Irenaeus describit complures gnosticismi scholas necnon alias doctrinae Christianae scholas, earumque opiniones contendit cum sententia Christianitatis orthodoxae. Usque ad Bibliothecam Nag Hammadi anno 1945 detectam, Adversus Haereses erat optima coaevaque gnosticismi descriptio. Hodie tractatus protinus evangeliorum epistularumque Paulinarum canonem haud ambigue attestatur. Irenaeus imprimis de canone citat Novi Testamenti, et aliorum operum haud canonicorum, utputa primam Clementis epistulam Hermaeque Pastorem. Verumtamen Philemonem, secundam Petri, tertiam Ioannis, et Iudae epistulam, quattuor ex brevissimis epistulis, neutiquam commemorat. Textus Graece scriptus tantummodo in fragmentis superest, alia vero exemplaria Latina, quorum exarandi tempus ignotum manet, etiamnunc exstant. Libri quarti et quinti omnes in versione litterali Armeniaca exstant.