Factorum et dictorum memorabilium libri IX
Factorum et dictorum memorabilium libri IX vel De factis dictisque memorabilibus vel Facta et dicta memorabilia est collectio mille fere exemplorum a scriptore Latino Valerio Maximo (nato ca. 20 a.C., mortuo 50 p.C.n.) Tiberio imperatore composita, quibus imprimis virtutes priscorum Romanorum aetate rei publicae Romanae illustrentur. In praefatione operis auctor haec exempla et docendi causa instituit et, ut aemulentur, explicavit. Usque ad initium aevi illuminationis hoc opus ubique in Europa magni momenti erat. Multi exempla eius consulebant num quid ex iis sumptum etiam vitae cottidianae eorum prosit.? Valerius decem fere annos in componendo libro versabatur scripta Ciceronis, Livii, Sallustii, Pompeii Trogi, Marci Terentii Varronis aliorumque scriptorum historiae perscrutans. Valerius, cum unumquemque novem librorum in partes affines dividisset, primus hac dispositione usus est. Valerius Maximus variis de rebus exempla componens vel redigens praecipue has tractavit: Fortitudinem Crudelitatem Somnia Fidem Amicitiam Qualitates imo celatas Moderationem Verecundiam Omina Amorem parentum Similitudines speciei Auctoritate, Ultionem Superstitionem