Arnaldus de Villa Nova
Arnaldus de Villa Nova seu Villanovanus (anno circiter 1240 natus; mortuus die 6 Septembris 1311) fuit theologus et medicus Aragonensis. Medicinae professor fuit apud Universitatem Montispessulani medicusque et consiliarius iuxta reges Aragonenses papasque Avenionenses. Opera sua praecipue Latine scripsit, quibusdam popularibus exceptis, quae Catalanice composuit. Omnia fere genera scriptorum medicorum illuminavit, videlicet versiones auctorum antiquorum, commentaria, aphorismos, summa tam theoretica quam practica, consilia patientibus singulis dicata, monographias de morbis, regimina, fortasse etiam antidotaria. Insuper de religione vera falsaque et de rebus futuris disseruit. Arnaldus de Villa Nova Valentiae in regno (eo tempore coronae Aragonum tributo) natum esse censetur e familia ab oppido quodam "Villa Nova" oriunda. Valentiae sine dubio educatus est. Ibi ordinatum esse refert documentum papae Clementis V ubi clericus dioecesis Valentianae nuncupatus est. Anno fere 1260 scholam medicam Montispessulani petivit titulumque magistri meruit. Breviter eisdem annis in eadem urbe theologiae apud Dominicanorum conventum studuit. Agnetem Blasii ibi cognovit et in matrimonium duxit, quae eo filiam Mariam peperit. Valentiae habitavit ab anno 1276, sed anno 1281 ad officium medici privati regi Petro III convocatus aulam Barcinone constitutam petivit. Ibi anno insequenti opus Galeni Graecum e versione Arabica in Latinum sermonem vertit. Eisdem annis opera Avicennae celebri et Abū al‐Ṣalt (auctoris Hispani saec. XI ineuntis) e lingua Arabica convertisse, librumque contra magiam episcopo Valentiano Iasperto de Botonac(ca) (qui anno 1288 mortuus erit) dicavisse censetur: Abū al‐Ṣalt De medicinis simplicibus (1270/1279: de simplicibus 420 secundum facultates ordinatis) Galeni De rigore et tremore et iectigatione et spasmo (1282) Avicennae De viribus cordis (1280/1289: de corde, de motibus spiriti, de medicamentis quae cor confortant) De amore heroico (ante 1288: epistula ad amicum Sardum de amore morbido) De reprobacione nigromantice ficcionis seu De improbatione maleficiorum (ante 1288: magum daemones imperare non posse; illos, qui magiam veram scientiam esse credunt, morbo melancholico affici) Linguae Hebraicae docente Raimundo Martini studuit. Rege Petro III aegrotante et anno 1285 mortuo, Arnaldus medicus meruit iuxta successorem Alphonsum III, sed anno insequenti in Valentiam rediit et quinque annos mansit. Ibi filia eius monacha Dominicana facta est. Professor medicinae anno fere 1291 factus est apud universitatem Montispessulanensem, cuius schola medica iam diu illustris ante duos tantum annos in novum studium generale congregata est. Annis insequentibus opera medica nonnulla composuit tam ad discipulos adiuvandos quam ad novas cogitationes proponere: aphorismata, commentarios in opera Hippocratis et Galeni, libros de pharmacologia et medicina theoretica. Lecturas suas non tantum e libris Arabicorum manualibus iam bene cognitis sed ex operibus Graecis usque eo inter Europaeos fere incognitis hausit. Ita medicinam in scientiam autonomam a philosophia naturali distinctam erigere curavit: Tractatus de intentione medicorum (1291/1295: de philosophia medicinae; de dissonantia Aristotelis et Galeni) Commentum super tractatum Galieni De malitia complexionis diversae (e Galeno, 1292/1295, de constitutione pathologica) Commentum super De morbo et accidenti (e Galeno; an textus nobis servatus genuinus sit nescitur) De dosi tyriacalium medicinarum (de natura antidotorum; de dosi theriaci) Aphorismi de gradibus (1295/1300: expositio operis Alkindi De gradibus medicinarum) De considerationibus operis medicinae (1298/1300: de arte medicina et praecipue de phlebotomia) Tractatus de humido radicali (opusculum philosophiae naturalis de humido radicali Avicennae) Eisdem annis, a Franciscanis reformantibus (sicut Petro Ioannis Olivi(en) qui apud scholam theologicam Montepessulanensem legebat) suasus, opera theologica et de adventu imminenti Antichristi scribere coepit: Allocutio super significatione nominis Tetragrammaton (1292: de tetragrammatibus יהזה, IHS, XPS) Introductio in librum Ioachim de semine scripturarum (c. 1292: commentum operis De semine scripturarum re vera non ab Ioachimo Florensi sed a monacho quodam Bambergensi scripti) Alphabetum catholicorum sive elementis catholicae fidei (1295/1297: de vita Christiana; regi Iacobo II dicatum ad liberos educandos) Tractatus de prudentia catholicorum scolarium (1295/1297: de educatione et eruditione Christianorum) Montepessulani etiam degens commentaria antiquorum de medicina operum in usum discipulorum aut scripsit aut dictitavit. Anno fere 1297 medicus factus est regi Iacobo II uxorique Blancae Andegavensi et liberis quos ex ea genuerit. Arnaldi nepos, nomine Armengandus Blasii, eodem regi medicus meruerit. Arnaldus ipse sub specie consiliarii regii Lutetiam anno 1299 vel 1300 missus est ad regem Philippum IV ut de pago Aranensi(ca) negotiaret. Ibi ergo opiniones suas apocalypticas apud scholam theologicam universitatis Parisiensis exposuit. Ab inquisitores requisitus, in carcerem breviter inclusus, a quaestionibus disputationibusque ita evocatis fere nunquam se liberaverit, sed anno 1301 Anagniam petivit ubi papa Bonifacius VIII, scriptis theologicos perlectis leviterque reprobatis, auctorem sine poena remissum se ad opera sua medica cohibere hortatus est. Eodem tempore papa ipse, calculis affectus, ab Arnaldo curatus est. His fere annis hae opera medica scripsit: Compendium regimenti acutorum (e libro Hippocratico De regimine acutorum) Doctrina Galieni de interioribus (1300, e Galeni De locis affectis) Medicationis parabolae (1300, aphorismi 342 de medicina et chirurgia, regi Philippo IV dicati) et Commentum super quasdam parabolas (opus imperfectum) Repetitio super canonem Vita brevis (ante 1301, de aphorismo Hippocratico "Ars longa, vita brevis") Tabula super Vita brevis (de eodem) Aphorismi particulares, Aphorismi de memoria et Aphorismi extravagantes (aphorismi 162, 25 et 24 de morbis) Expositio super isto aphorismo Ypocratis: In morbis minus (de Galeno qui aphorismos Hippocraticus elucidavit) Compilatio de conceptione (de causis sterilitatis tam virorum quam feminarum) Controversias de Antichristo adveniente, quas Arnaldus inceperat, annis insequentibus persecuti sunt scriptis variis Ioannes Quidort Parisiensis, Petrus Cros de Arvernia, Dominicanique Bernardus de Puigcercós, Ioannes Vigoros, Martinus de Atheca(es). Arnaldus opiniones suas defendit Gerundae anno 1302, Ilerdae 1303, Massiliae 1304, Barcinone 1305 atque apud papas Benedictum XI et Clementem V: Tractatus de tempore adventus Antichristi (1297-1300: de fine mundi et adventu Antichristi) Protestatio facta coram domino rege Francorum et Appellatio ad apostolicam sedem contra cancellarium et collegium theologorum Parisiensium (1300: ad regem Philippum IV et papam Bonifacium VIII missae) Tractatus de mysterio cymbalorum ecclesiae et Tractatus epistolarum christini (medio anno 1301: de fine mundi, cum epistolis de eadem re duodecim) Philosophia catholica et divina et Epistolae nuncupatoriae (medio anno 1302: de membris Antichristi, cum epistolis de eadem re tribus) Apologia de versutiis atque perversitatibus pseudotheologorum et religiosorum, Eulogium de notitia verorum et pseudoapostolorum, Denuntiationes Gerundenses tres, Confessio Ilerdensis de spurcitiis pseudoreligiosorum (1302/1303) Gladius iugulans thomatistas, Denuntiationes Massiliae factae et Carpinatio poetriae theologi deviantis (ineunte anno 1304) Protestatio Benedicto XI et Protestatio Perusii facta (1304) De esu carnium (1304? de regimine vegetali Carthusianorum) Allocutio Christini de hiis quae conveniunt homini secundum propriam dignitatem creaturae rationalis (1302-1305: de principe Christiano, Friderico II regi Siciliae dicata) Antidotum contra venenum effusum per fratrem Martinum de Atheca praedicatorem (ineunte anno 1305) Confessió de Barcelona (1305) Praesentatio facta Burdegaliae coram domino summo pontifice Clemente V (1305) Epistola ad Bremundum, dominum Montisferrarii et Epistola ad Bartholomaeam Montaneri (1305: de cura tam medica quam spirituali) Dancia Iacobi II cum commento Arnaldi de Villanova (c. 1305: carmen allegoricum a rege composito) Clemens V enim, omnibus operibus Arnaldianis evangelicis congessis, ad sanctam sedem inquisitionem horum operum reservavit. Eisdem annis rex Iacobus II, eisdem scriptis ab inquisitore Valentiano Guillelmo de Caucolibero reclamatis, se ipsum librorum Arnaldianorum possessorem et lectorem proclamavit. Finis ita ad interim controversiarum facta est. Arnaldus ab anno fere 1305 crebriter missus est inter reges fratres Iacobum II Aragonensem Fridericumque Siciliae et papam Clementem V. Anno 1308 in persecutione Templariorum intervenit. Eodem anno Massiliae monachis Athois receptis petitionem de montis sacri a praedationibus Catalanorum immunitate ad regem Iacobum transmisit, bono eventu. His annis Arnaldus opera medica et theologica scribebat patronisque variis mandabat: Regimen sanitatis ad regem Aragonum (regi Iacobo II dicatum, 1305/1308: de morbis et regimine regis ipsius) Speculum medicinae (c. 1308: opus generale de medicinae theoria) et Pars operativa (imperfecta) Responsio ad cavilationes (1306) Lliçó de Narbona (1305/1308) Epistola ad priorissam de caritate (1305/1308) Epistola ad gerentes zonam pelliceam (1307/1309) Epistola ad Clementem papam V de Templariis et Epistola ad Iacobum regem II de Templariis (1308) Practica summaria (de cura morborum 31) Regimen podagrae (consilium patienti singulo dicatum) Avenione anno 1309 palam cardinales religionem Christianam reformare suasit ducibus Friderico Siciliae (hoc favente) et Iacobo Aragonensi (dubitante). Narbone cum Franciscanis spiritualibus concurrit. Papa Clemens V curriculum medicum Montepessulanensem, ab Arnaldo elaboratum, confirmavit. Hoc anno Arnaldus scripsit: Interpretatio de visionibus in somniis dominorum Iacobi secu