Peregrinatio puerorum
Peregrinatio sive Expeditio puerorum fuit motus velut popularis puerorum necnon pauperum quorundam praecipue Francicorum et Germanorum qui congregaverunt iterque fecerunt anno 1212 ut Terram Sanctam e religione Islamica converterent. Ex eis qui peregrinare inceperunt fere nulli in Palaestinam venerunt. Narratio huius expeditionis in fontibus contemporaneis nusquam reperitur. Anno 1212 de praedicationibus et peregrinationibus auctores chronicorum tam monasticorum quam civicorum res varias referunt quas ipsi viderunt, comprehensione causarum, originum, eventuum carente. Saeculo XIII medio rerum gestarum scriptores e talibus chronicis et fortasse e traditionibus localibus narrationes breves confecerunt; quas res nesciebant ex opinionibus necnon coniecturis fingebant mythistoriamque volentes nolentes creabant. Inde usque ad saeculum XIX medium perpauca de peregrinatione puerorum scripta sunt. Temporibus recentioribus scientia huius rei surrecta est, sed ab initio fontibus narrativis recentioribus infidelioribusque adhibitis, e quibus mythistoriam ornaverunt auctores nonnulli litterarii et scaenici, inter quos Marcellus Schwob Francicus, Lucianus Blaga Dacoromanus, Georgius Andrzejewski Polonus, Thea Beckman Batava. Chronicis anterioribus iam latius divulgatis, licebat historiam fidelem sed lacunosam evolvere: ita fecerunt praesertim Normannus Zacour, Petrus Raedts et Gary Dickson. Ex horum inquisitionibus, e quaestione (primum a Ioanne Miccoli edicta) de vera sententia verbi "puer" quo peregrinatores in fontibus mediaevalibus descripti sunt, atque ex ipso titulo "La croisade des enfants a-t-elle eu lieu?" a Raedts in commentatione Francogallica praefixo, orta sunt dubia eorum qui linguis vernacularibus loquuntur: num fuit "crusade, croisade, crociata"? num fuerunt "children, enfants, fanciulli"? Quae dubia aliam etiam quaestionem interdum oriri permiserunt, an haec peregrinatio omnino ficticia sit; iniuste autem, sicut e fontibus primariis satis constat.