Oeconomia mercatus
Oeconomia mercatūs est systema oeconomicum, in quo collocandae pecuniae et producendarum consumptoribusque distribuendarum mercium consilia signis pretii vi oblati et quaesiti creatis reguntur[verba obscura], ubi omnes oblatores et consumptores a moderamine pretii vacui sunt aut restrictione libertatis contrahendi non impediuntur. Nota characteristica oeconomiae mercatus est exsistentia mercatuum factoriorum, in allocatione capitalis et factoribus productionis supremi momenti vicem supplentium. Oeconomiae mercatus variantur a mercatu licentissimo (systema "laissez-faire"), ubi actuositas civitatis ad provisionem bonorum publicorum munerumque et tutelam possessionis privatae restringitur, usque ad formas interventionisticas, ubi regimen operose se immiscet ad specialia commoda asservienda et salutem publicam provehendam. Interventio civitatis effectuatur in campis productionis, distributionis, commercii et consumptionis oeconomiae. Distributio munerum bonorumque fundamentalium sicut insituta sanitaria regulari potest a politica sanitaria aequalitaria, quae efficaciter vires oblati et quaesiti eximit. Oeconomiae a civitate directae vel dirigisticae dicuntur illae, ubi civitas vicem dirigentem supplet in moderatione provectionis mercatûs per consilia politica industrialia vel praedispositionem, - quae mercatum quidem moderatur, eam tamen praedispositione oeconomica non substituit -, forma interdum oeconomia mixta vocata. Oeconomiae mercatus cum oeconomiis praedispositis discrepant, ubi arbitria quoad ependysim et procreationem per consilium oeconomicum integratum ad effectum perducuntur. In oeconomia centraliter praedisposita, praedispositio ipsa est primarius mechanismus allocationis inter societates potius quam in mercatu, cum instrumenta productionis a quodam singulari corpore possideantur et ordinentur.