Sicbeis
Sicbeis (conversio Latina nominis Arabici السكباج al-sikbāj) est ferculum in textibus Arabicis a saeculo X celebratum. Id nomen ultimam originem suam Persicam esse reclamat, qua lingua mediaevali sik "acetum" et bāg "decoctum" significabant. Ex Arabico derivantur nomina ferculorum in Europa mediaevali paratorum, videlicet Latinum scapeta, Catalanum escabeig, Hispanicum escabeche, Francogallicum medium espinbesche, Occitanum scabeg (cf. Arabicum Algeriense skabetch) verbaque Italiana regionalia inter quae scabbeci in Sicilia. Methodus autem, multo antiquior quam ea mediaevalia nomina, iam apud Apicium brevissime descripta est: "Ut pisces fricti diu durent: Eodem momento quo friguntur et levantur ab aceto calido perfunduntur." Sicbeis vel sikbāj, fide Baghdādī auctorisque anonymi Kitāb waṣf al-ʿaṭima al-muʿtada, coqui hoc modo saeculis XIII et XIV confecerunt. Carnem satis adiposam in offas praecisam ex aqua elixaverunt; eximierunt; cinnamomo et coriandro leviter condierunt. Ius e cepis, porris, carotis, melongenis praecoctum super carnem infuserunt; rursus coxerunt. Cui iam partim coctae mixturam aceti et suci dactylorum superfuserunt, safrano tinxerunt. Ferculum iam coctum prope ignem posuerunt, concisis et inspersis amygdalis, uvis siccis, ficis siccis. Saepe ergo a principio praecepta sicbeidis carnes animalium plurium postulaverunt. Semel apud thesaurum Kanz al-fawāʾid fī tanwīʿ al-mawāʾid, saeculo XIII vel XIV in Aegypto scripto, non pluralitas carnis sed vervecina tanta praecepta est. Nautae nihilominus regionumque littoralium incolae sicbeis de cibo marino sine dubio cognoscebant. Scriptor enim qui "Buzurg ibn Shahriyār" appellatur, libri Kitāb ʿajāyib al-Hind(fr) de mirabilibus Indiae rebus auctor, iam saeculo X exeunte sicbeis ferculum praecipuum de piscibus factum suggessit. Unum praeceptum in illo thesauro repertum, methodo omnium simplicissima adhibita, non carnes sed pisces mandavit: quo praecepto recipiuntur piscis recens, acetum, mel, tritura ʿaṭrāf al-ṯīb, piper, cepa, safranum, oleum sesaminum, farina. Si sicbeis de piscibus epulum gentium maritimarum fuerit, facilius intellegitur cur sicbeis praecipue de piscibus ad populos mediterraneos occidentalioribus transmissum est. Eisdem enim saeculis scripta sunt prima recepta Europaea huius ferculi, omnia de piscibus composita (videlicet Latinum fortasse apud aulam Neapolitanam, Catalanum aut ibidem aut in Hispania, Occitanum fortasse Montispessulani, Francogallicum Lutetiae elaboratum), e quibus provenit traditio scapetae Europaeae et Americanae. Sicbeis inter celeberrima fercula a populis Arabice loquentibus semper habebatur. Auctor de hoc ferculo antiquissimus, videlicet Ibn Sayyār al-Warrāq saeculo X scribens, eas res mandans, ad praecepta sua culinaria fabulam praefixit de fama antiqua sicbeidis: Chosroem I regem Persarum saeculi VI omnibus suis coquis praeparationem ferculi, quod ipsi maxime delectavissent, mandavisse; omnes, separatim laborantes, idem ferculum, videlicet sicbeis, proposuisse. Idem auctor calipham saeculi IX Amine (Aaronis Rascidi filium), sicbeis deliciarum plenum fruentem, aequale ferculis triginta proclamavisse refert. Anecdota etiam recitantur de Ibrāḥīm ibn al-Mahdī(en) ganeone (Aaronis Rascidi fratre ex alia matre) et de al-Mutawakkil(en), calipha paulo recentiore, ambobus sicbeis amatoribus. Sicbeis saepe in fabulis Mille noctium et unius refertur. Ex alio fonte Lilia Zaouali fabulam de arte coquinaria narrat quae sicbeide sicut exemplo utitur.