Triumphi Gai Iulii Caesaris
Vide etiam paginam fere homonymam: Triumphi Caesaris (Mantegna). Triumphi Gai Iulii Caesaris quinque, annis 46 a.C.n. et 45 a.C.n. celebrati a Caesare dictatore, describuntur a Plutarcho in "Vita Caesaris", ab Appiano in Romaica, a Dione Cassio in Historia Romana, a Velleio Paterculo in Historiis et a Suetonio in libris De vita Caesarum. Sic a Suetonio enumerantur: "Confectis bellis quinquiens triumphavit, post devictum Scipionem quater eodem mense, sed interiectis diebus, et rursus semel post superatos Pompei liberos. Primum et excellentissimum triumphum egit Gallicum, sequentem Alexandrinum, deinde Ponticum, huic proximum Africanum, novissimum Hispaniensem, diverso quemque apparatu et instrumento". Sic a Velleio: "... magnificentissimisque gladiatorii muneris, naumachiae et equitum peditumque, simul elephantorum certaminis spectaculis epulique per multos dies dati celebratione replevit eam. Quinque egit triumphos: Gallici apparatus ex citro, Pontici ex acantho, Alexandrini testudine, Africi ebore, Hispaniensis argento rasili constitit. Pecunia ex manubiis lata paulo amplius sexiens miliens sestertium." Sic autem ab Appiano: Ipse Romam reversus quattuor interpositis diebus peregit triumphos: de Gallis primum, in quo plurimas et magnas subduxerat nationes aliasque rebellantes devixerat; Ponticum contra Pharnacem; Libycum in Afros qui Scipioni adhaeserant, inter hos Iuba; Iubae filius infans adhuc afferebatur. Attulit et cuiusdam circa Nilum naumachiae triumphum Aegyptium, Gallorum et Pharnacis in medio. Quae vero ad Romanos pertinebant veluti inter cives gesta, neque sibi admodum honesta et Romanis insuper turpia infaustaque videbantur, triumpho per imagines inscripsit, eorumque passiones pariter expressit. Viros quoque similitudinibus variis scriptisque repraesentavit, Pompeii imagine excepta. Huius solum deferri et ostendi vetuit, cum populum erga illum benevolentia affectum adhuc esse intelligeret. Populus igitur domesticis in malis quoquo timore oppressus suspirio tamen maerorem prodidit, potissimum cum Lucium Scipionem imperatorem suum a seipso sub pectore traiectum et in mare collabentem, et Petreium se inedia ferroque conficientem intueretur, et Catonem fere in modum viscera dilacerantem sua. Achillae necem ac Pothini gaudio prosecuti sunt omnes, et in Pharnaci fuga risum emiserunt. Pecuniarum in triumphis summam delatam ferunt sexaginta quinque talentorum milium; coronas ex auro duas et viginti ac octingentas supra duo mille, quae quattuor supra decem et quadringentarii amplius, vigintique milium librarum pondus excellerent. Ex quibus statim post triumphum quaecumque exercitui pollicitus fuerat ampliore adhuc pecunia exsolvit: militi drachmas quinque mille Atticas; centurioni bis totidem; tribunis militum equitibusque in duplo maius; ad haec singulis ex populo minam unam Atticam (Appianus, Bella civilia 2.101-102).