In Catilinam
In Catilinam orationes Cicero consul contra Catilinam et coniurationem eius declamavit. Prima oratio, in senatu, brevis est, sed discipuli latinae linguae saepe eam legunt quod facilior lectu est quam alia carmina et orationes. Catilina ipse in senatu aderat. Cicero igitur eum, qui dux coniurationis esset, proficisci in socios suos iussit; imperare autem non poterat quoniam testis testimoniumque coniurationis deerant. Cicero se potestatem eum mittendi in exilium nondum habere censebat. Prima verba praeclara sunt "Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? Quam diu etiam furor iste tuus nos eludet?" Locus ille notissimus "O tempora, o mores!" quoque hac in oratione accidit. Altera oratio habita a Cicerone ad Quirites non longe post primam orationem in senatu, mense Novembri anno 63. L. Sergio Catilina e Roma egresso, Cicero populum dicit tandem salvum esse. Tertia oratio quoque ad Quirites dicitur. Quarta in senatu de coniuratorum poena tractat; pars est disputationis quam describit Sallustius, etiamsi de hac Ciceronis oratione nihil dicit.