ისტორიული მატერიალიზმი
ისტორიული მატერიალიზმი, ასევე ცნობილი, როგორც ისტორიის მატერიალური გაგება — მარქსისტული ფილოსოფიის თეორია, რომლის მიხედვითაც ისტორიის მანძილზე საზოგადოების ცხოვრებას, მის მოძრაობა-განვითარებას მატერიალური ფაქტორები წარმართავს. ფაქტობრივად ესაა ისტორიული თეორია, რომლის მიხედვითაც წარმოების საშუალებების, მარქსისტული ტერმინოლოგიით, საწარმოო ძალებისა და წარმოებითი ურთიერთობების ერთიანობის, მატერიალური პირობები ფუნდამენტურად განსაზღვრავს საზოგადოების ორგანიზებასა და განვითარებას. ისტორიული მატერიალიზმი მარქსისა და ენგელსის მეცნიერული სოციალიზმის ფუნდამენტური ასპექტია, რომლის მიხედვოთაც კაცობრიობის ისტორიისთვის სამეცნიერო ანალიზის მორგება ავლენს კაპიტალისტურ სისტემაში არსებულ წინააღმდეგობებს, რომლის გადაჭრაც შესაძლებელია ძალაუფლებაში პროლეტარიატის მოსვლისა და სოციალიზმის დანერგვის პროცესის დაწყებით.