მაპუდუნგუნი
მაპუდუნგუნი (mapu - დედამიწა, dungun - ლაპარაკი) აგრეთვე ცნობილი როგორც არაუკანული ენა — მაპუჩეს (არაუკანების) ხალხის ენა. გავრცელებულია ცენტრალურ ჩილესა და მის მოსაზღვრე არგენტინის რაიონებში. ამ ენაზე მოსაუბრეთა ზუსტი რაოდენობა უცნობია. ამავე დამწერლობაზე გამოცემული პუბლიკცაციების თანახმად, მათი რიცხვი 2008 წლისთვის 700 000 იყო, სხვა მოხსენებების თანახმად კი 240 000, საიდანაც 200 000 ჩილეში ცხოვრობს, ხოლო 40 000 არგენტინაში. საერთო ჯამში კი მაპუდუნგუნზე ყოველდღიურად მოლაპარაკეთა რიცხვი 150,000 შეადგენს. მაპუდუნგუნი დაცვის თვალსაზრისით სერიოზულ საფრთხეს განიცდის, მიუხედავად ჩილეს მთავრობის მიერ აღებული ვალდებულებისა სიტუაციის გამოსასწორებლად მაპუჩეს ხალხით დასახლებულ რაიონებში მის საგანმანათლებლო დონეზე აყვანისა. ასევე სერიოზული განხილვის საგანია თუ რომელი ანბანი უნდა იქნეს გამოყენებული ამ ენისთვის.