მაუ-მაუს აჯანყება
მაუ-მაუს აჯანყება (1952–1960) — ასევე ცნობილი როგორც მაუ-მაუს ამბოხი, კენიის საგანგებო მდგომარეობა და მაუ-მაუს ბუნტი, იყო ომი ბრიტანულ კენიის კოლონიაში (1920–1963) კენიის მიწასა და თავისუფლების არმიას შორის (KLFA). ), ასევე როგორც ცნობილია მაუ-მაუ-სა და ბრიტანეთის ხელისუფლებას შორის. KLFA-ში დომინირებდნენ კიკუიუს ხალხი, მერუს ხალხი და ემბუს ხალხი. მათ ასევე კომპრომისს მიაღწიეს კამბას და მასაის ხალხებთან, რომლებიც ებრძოდნენ ევროპელ თეთრკანიან კოლონისტებს კენიაში, ბრიტანეთის არმიის და ადგილობრივი კენიის პოლკის (ბრიტანელი კოლონისტების ადგილობრივი დამხმარე მილიცია და პრო – ბრიტანული კიკუიუს ხალხით დაკომპლექტებული) წინააღმდეგ. აჯანყებულთა ლიდერის, ფელდმარშალის დედან კიმატის დაპატიმრებამ, 1956 წლის 21 ოქტომბერს, მიანიშნებდა მაუ-მაუს დამარცხებაზე, თუმცა, აჯანყება გადარჩა მანამ, სანამ კენიამ არ მოიპოვა დამოუკიდებლობა ბრიტანეთისგან. აჯანყებას ძირითადად მერუს დანაყოფები ხელმძღვანელობდნენ, ფელდმარშლის მუსა მვარიამა და გენერალი ბაიმუნგის მეთაურობით. ბაიმუნგი, ერთ – ერთი უკანასკნელი მაუ-მაუს გენერალი, მოკლეს ცოტა ხნის შემდეგ რაც კენიამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. KLFA– მ ვერ შეძლო ფართო საზოგადოების მხარდაჭერის მოპოვება. ფრანკ ფურედი, ვარაუდობს, რომ ეს მოხდა ბრიტანული პოლიტიკის 'დაყავი და იბატონეს' დამსახურებით. მაგრამ ბრიტანეთის მთავრობის თანამედროვე დოკუმენტებით ეს მოსაზრება არ მტკიცდება. გენერალმა სერ ფრანკ კიტონმა, რომელიც მსახურობდა კენიის ბრიტანეთის კოლონიურ ძალებში, დაწერა წიგნი სახელწოდებით 'ბანდები და კონტრ-ბანდები', რომელშიც აღწერილა მაუ-მაუს მეტოქე ბანდების მანიპულირების ტაქტიკა და მათ ერთმანეთთან შეპირისპირება. მაუ-მაუს მოძრაობა შინაგანად გაყოფილი იყო, მიუხედავად გაერთიანების მრავალი მცდელობისა, ხშირი იყო განხეთქილებები. ამავდროულად, ბრიტანელებმა გამოიყენეს იგივე სტრატეგია და ტაქტიკა, რომელიც მათ შეიმუშავეს მალაიზიის საგანგებო სიტუაციის ჩახშობისას (1948–60). მაუ-მაუს აჯანყებამ გახლიჩა ერთმანეთისგან კენიის საზოგადოება და მეტროპოლია. ასევე შეიქმნა ძალადობრივი დანაწილებები კიკუიუს საზოგადოებაში. კენიის კოლონიაში მაუ-მაუს აჯანყების ჩახშობა ბრიტანეთს 55 £  მილიონი დაუჯდა. დაიღუპა მინიმუმ 11,000 ადამიანი მაუ-მაუს და სხვა ძალებს შორის, ზოგიერთი შეფასებით, დაღუპულთა რაოდენობა უფრო მაღალია. ეს მოიცავდა ომის ბოლოს 1,090 ადამიანის სიკვდილით დასჯას და მიიჩნევა ბრიტანეთის იმპერიის მიერ სიკვდილით დასჯების ყველაზე დიდ ომად.