ილმენის მთები
ილმენის მთები, ილმენის ქედი, ილმენები — ქედი სამხრეთ ურალში, რუსეთში, ჩელიაბინსკის ოლქში. სიგრძე 50 კმ-ზე მეტი, სიმაღლე 753 მეტრამდე (მთა ილმენთაუ). წარმოადგენს ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით ხაზოვნად გადაჭიმულ, ძველი ბლოკის ძლიერ დისლოცირებულ შვერილს, რომელსაც დაბალმთიანი რელიეფი ახასიათებს. აგებულია გრანიტებით, გნაისებით, რთული და მრავალფეროვანი შემადგენლობის (ილმენიტი, აპატიტი, გრანატი, ტოპაზი და სხვ.) პეგმატიტური ძარღვებით. რთულმა გეოლოგიურმა აგებულებამ და ფორმირების ხანგრძლივმა ისტორიამ ილმენის მთებში განაპირობა მრავალფეროვანი ქანების უნიკალური კომპლექსისა და მასთან დაკავშირებული მინერალების გაჩენა. მთებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რუსული გეოლოგიის ისტორიაში: XVIII საუკუნეში აქ აღმოჩინეს და შეისწავლენ ქანების ახალი სახეობები — მიასკიტები, ხოლო პეგმატიტურ ძარღვებში ნაპოვნია დაახლოებით 250 მინერალი (მათ შორი 11 — მსოფლიოში პირველად). ილმენის მთებს იკვლევდნენ რუსი მეცნიერები: დ. ბელიანკინი, ვ. ვერნადსკი, ა. ზავარიცკი, ა. ფერსმანი და სხვ. ბევრი ლამაზი ტბაა. კალთები შემოსილია ფიჭვისა და არყის ტყეებით, ხეობებში მდელოები და ჭაობებია. აღმოსავლეთ კალთაზე შექმნილია ილმენის ნაკრძალი.