დემოკრატიის ეროვნული ფონდი
დემოკრატიის ეროვნული ფონდი (ინგლ. National Endowment for Democracy), შემოკლებით: NED — 1983 წელს დაარსებული ამერიკული საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მიზანია მსოფლიოში დემოკრატიის გავრცელება. ფონდი საკუთარ საქმიანობას ახორციელებს პოლიტიკურ ორგანიზაციებთან, პროფკავშირებთან, არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და სხვა ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის შედეგად. NED-ს ყოველწლიურად აფინანსებს აშშ-ის კონგრესი. NED-ი შეიქმნა დემოკრატიის პროგრამის ფარგლებში, როგორც ორპარტიული დამოუკიდებელი და არაკომერციული კორპორაცია, რომელსაც გააჩნია გრანტების გამცემი ფუნქციაც. დაფუძნებისთანავე, NED-მა აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოსგან (CIA) რამდენიმე საქმიანობა გადაიბარა, მათ შორის საზღვარგარეთ ფარულ პოლიტიკურ გავლენასთან დაკავშირებული ინიციატივები. ორგანიზაციის შექმნის მიზანია მსოფლიო მასშტაბით დემოკრატიული ინსტიტუტების გაძლიერება, გრანტების გამოყოფის გზით მხარდაჭერა ისეთი სამოქალაქო საზოგადოებრივი ჯგუფების, პოლიტიკური პარტიების, შრომითი კავშირებისა და სხვა ორგანიზაციების, რომლებიც დემოკრატიულ პრინციპებს ემხრობიან. განსხვავებით CIA-სგან, NED-ის საქმიანობა გამჭვირვალედ და საჯარო ზედამხედველობის პირობებში უნდა წარმართულიყო. [საჭიროებს წყაროს მითითებას] მიუხედავად თავდაპირველი მიზნებისა, NED ხშირად ხდება კრიტიკის ობიექტი. პოლიტიკური ჯგუფები, აქტივისტები, აკადემიკოსები და რამდენიმე უცხო ქვეყნის მთავრობა ამტკიცებენ, რომ ორგანიზაცია აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის გასატარებელ ინსტრუმენტად გამოიყენება. მათი თქმით, NED, დემოკრატიის ხელშეწყობის საფარქვეშ, არაერთხელ ყოფილა ჩართული ანტიამერიკულად განწყობილი რეჟიმების დესტაბილიზაციასა თუ დამხობაში. 2022 წლის ივლისში საქართველოში ჩამოსული იყო დემოკრატიის ეროვნული ფონდის პრეზიდენტი დეიმონ უილსონი.