ტიბეტური მითოლოგია
ტიბეტური მითოლოგიის უმნიშვნელოვანეს ნაწილს წარმოადგენს ხალხის ისტორია თავისი მრავალფეროვანი და ჭკუის სასწავლებელი მითებით. ეს ტრადიციული გადმოცემები ყოფიერების არსს ხსნიან - სამყაროსა და თავისი ხალხის წარმოშობას, მიწათმოქმედებისა და ტექნოლოგიების განვითარებას, თავიანთი მეფეების ძლიერებასა და დიდებულებას და მათი სამეფოს მიერ ბუდიზმის აღიარებას. ეს მითები დაფიქსირებული არ არის, მაგრამ ზეპირსიტყვიერი კულტურის ცხოვრებისა და განვითარების ნაწილს წარმოადგენს. მოხეტიალე ბარდები ამ ლეგენდებს შორეულ ტერიტორიაზე ავრცელებდნენ, თუმცა ტიბეტის ვრცელი კულტურული ტერიტორიის სხვადასხვა რეგიონს თავისი ვიწრო, ლოკალური ტრადიციები ჰქონდა. ზოგიერთი მითი ჩაწერილია და ისტორიოგრაფების სხვადასხვა შეხედულებების შესაბამისადაა გადაკეთებული. ბუნებრივი პირობებისა და ბუნების ძალების თანდათანობით დამორჩილება და მათთან შეგუება ტიბეტური მითოლოგიის მნიშვნელოვა ნაწილს საწმოადგენს. პადმასამბჰამამ, ანუ გურუ რინპოჩემ , XVIII საუკუნის ტანტრის ოსტატმა, რომელსაც თაყვანს სცემდნენ, რადგან ინდოეთიდან ტიბეტში ბუდიზმი შეიტანა, ამ პროცესს დაუდო სათავე. ასევე გესარის მეფის, ტიბეტის ცნობილი გმირი მეომრის თავგადასავლები ძალიან ვრცელია იმისთვის, რომ ამ წიგნში შეგვეტანა. ლინგის ეპოსის ბირთვს, რომლის შედარება ილიადასა და ოდისეასთან ან ინდურ მაჰაბჰატასთან შეიძლება გესარის დაბადება, ბავშვობა და ქორწინება წარმოადგენს. ასევე ისიც, თუ როგორ გახდა მმართველი და როგორ იბრძოდა ჩრდილოეთის დემონური ხალხებისა და თურქმენების წინააღმდეგ. ჩვეულებრივ, მეგე გესარი და მისი ჯარი მტერს ამარცხებდა, რაც ხშირად როგორც საბრძოლო ძლიერების, ისე ეშმაკობისა და მოხერხებულობის შედეგი იყო და შინ სამკურნალო მცენარეებით, პირუტყვით, ჯადოსნური სამკაულებით და სხვა ძვირფასეულობით დატვირთულნი ბრუნდებოდნენ. გესარი დაპყრობილ ქვეყნებს უფლებას აძლევდა ავტონომია შეენარჩუნებინათ და აიძულებდა მისი მოკავშირეები გამხდარიყვნენ. ეს პროცესი ირეკლავს „ტიბეტიზაციის“ პოლიტიკურ პროცესს, რომელიც ტიბეტური ბუდიზმის მიღების გზით ხდებოდა ამ მითებში ფაქტობრივი ისტორიის მარცვლები ჩანს, თუმცა ტიბეტური დამოკიდებულება ისტორიოგრაფიისადმი სასურველი ღირებულებების შექმნას, ადამიანებისა და საზოგადოების განდიდებას კეთილის მიერ ბოროტის დამარცხების საშუალებით და წარსულის გაცოცხლებას გულისხმობს. ტიბეტის ხალხისათვის ეს ხალხური გადმოცემები სინამდვილეს წარმოადგენს, მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს სხვადასხვა წყაროებს შორის სხვაობები სახელებში, ადგილებსა თუ მოტივებში. ეს ვრცელი ჟანრი შედგება პოეზიისა და პროზისაგან, რომელიც ცეკვებით, სიმღერებითა და უბრალოდ თხრობით სრულდებოდა. ქვემოთ მოყვანილი შესაქმის მითები მთელ ტიბეტში კარგად არის ცნობილი და ტიბეტელი ისტორიოგრაფების მიერ XII საუკუნის უძველეს ტექსტში - "მანი კამუბის" პირველ ნაწილშია შეტანილი, რომელიც "თავიდან აღმოაჩინეს" და ამჟამად შეისწავლება.