გლიოგი
გლიოგი ან გლოგი ( დან. gløgg, ნორვ. gløgg , შვედ. glögg, ფინ. glögi, ესტ. glögi ) — სანელებლიანი ალკოჰოლური სასმელი, გლინტვეინი ან სპირტი. ეს არის ტრადიციული სკანდინავიური სასმელი ზამთარში, განსაკუთრებით შობის დღესასწაულის განმავლობაში. XVI საუკუნიდან სკანდინავიაში ცხელი ღვინო გავრცელებული სასმელია. გლიოგის თავდაპირველი ფორმა სანელებლებიანი ალკოჰოლური სასმელი იყო, რომელსაც მოიხმარდნენ კურიერები და ფოსტალიონები. ისინი ცხენით ან თხილამურებით მოგზაურობდნენ ცივ ამინდში და მგზავრობისას ხშირად მიირთმევდნენ სანელებლებიან ცხელ ღვინოს. XIX საუკუნის დასაწყისიდან გლიოგი გახდა ზამთრის ჩვეულებრივი სასმელი, რომელიც იყო სხვადასხვა ინგრედიენტების ნაზავი. ის იყო თბილი წვენი, სიროფით და ზოგჯერ უფრო ძლიერი ალკოჰოლური სასმელებით ან პუნშით . გლიოგის რეცეპტები ძალიან განსხვავდება ერთმანეთისგან. ვარიაციები, ჩვეულებრივ, იწყება თეთრი ან ტკბილი ღვინით ან კიდევ სხვა ალკოჰოლური სასმელებით, როგორიცაა კონიაკი ან ბრენდი. გლიოგის წარმოება იწყება წყლის ადუღებით და მასში სანელებლების დამატებით. რამდენიმე წუთის ხარშვის შემდეგ, ნარევი სათანადოდ გაჟღენთილია და მას ემატება ხილის წვენი, ღვინო ან სუფთა სპირტი. გლიოგის შემადგენლობაში ყველაზე გავრცელებული სანელებლები არის მიხაკის ხე, დარიჩინი, ილი და ჯანჯაფილი. სხვა საერთო ინგრედიენტებში შეიძლება შევიდეს ციტრუსის კანი ფორთოხლისგან ან ლიმონისგან, ქიშმიში ან ნუში . გლიოგის მიღება შესაძლებელია ალკოჰოლის გარეშეც, ღვინის ხილის ან კენკრის წვენების ჩანაცვლებით. მაღაზიებში მზა გლიოგი ჩვეულებრივ ემყარება ყურძნის წვენს, ზოგჯერ ასევე მოცხარის წვენს, შერეულ ხილის წვენს, ვაშლის წვენს ან ღვინოს. ასევე არსებობს უფრო ძლიერი გლიოგი რომის შემცველობით. მაღაზიიდან შეძენილი მზა გლიოგი თბება გამოყენებამდე, მაგრამ თუ იგი შეიცავს ღვინოს ან სხვა სახეობის ალკოჰოლს, იგი არ უნდა გაცხელდეს დუღილის წერტილამდე . ჩვეულებრივია, რომ ნუშს ან ქიშმიშს დაუმატებთ წვნიანს, როდესაც ის თბება ან დალევის წინ. გლიოგი ფინეთში შევიდა შვედეთიდან. ფინური და ესტონური სიტყვა გლიოგი მომდინარეობს შვედური სიტყვიდან glögg, რაც თავის მხრივ მოდის სიტყვებიდან glödgat vin ანუ ცხელი ღვინო. XIX საუკუნის ბოლოს ღვინოში შერეული გლიოგის დალევა იყო შესაძლებელი, მაგრამ აკრძალვის გამო, გლიოგის მოხმარება თითქმის მთლიანად შეწყდა. როდესაც 1930-იან წლებში აკრძალვა მოიხსნა, გლიოგი რეკლამირდებოდა ფინო-შვედურ ჟურნალებში, ხოლო 1950-60-იან წლებში გლიოგის დალევა ფინო-შვედური ტრადიცია გახდა. 1960-იანი წლების ბოლოს და 70-იანი წლების დასაწყისში გლიოგის რეცეპტები დაიბეჭდა ფინურენოვან ჟურნალებშიც, რის შემდეგაც გლიოგის მომზადება საშობაო ტრადიციად იქცა მთელ ფინეთში.