COVID-19-ის გადადება
COVID-19-ის გადადება — 2019 წლის კორონავირუსული დაავადების გადაცემაა ადამიანიდან ადამიანზე. COVID-19 ძირითადად გადადის აირწვეთოვანი გზით. ინფიცირებული ადამიანები ამოისუნთქავენ ვირუსიან ჰაერს სუნთქვის, ლაპარაკის, ხველების, ცემინების ან სიმღერის დროს. გადადება უფრო სავარაუდოა, როდესაც ადამიანები ფიზიკურად ახლოს არიან. თუმცა, ინფიცირება შეიძლება მოხდეს უფრო დიდ დისტანციებზე, განსაკუთრებით შენობაში. დაინფიცირება შეიძლება მოხდეს სიმპტომების დაწყებამდე 1-3 დღით ადრე. ინფიცირებულ პირებს შეუძლიათ დაავადების გავრცელება მაშინაც კი, თუ ისინი არიან პრესიმპტომური ან ასიმპტომური . ყველაზე ხშირად, ვირუსული დატვირთვის პიკი ზედა სასუნთქი გზების ნიმუშებში ხდება სიმპტომების გამოვლენიდან მალე და მცირდება სიმპტომების დაწყებიდან პირველი კვირის შემდეგ. ამჟამინდელ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, ინფიცირების პერიოდი სიმპტომების დაწყებიდან 10 დღეა მუსბუქი COVID-19-ის მქონე პირებისთვის და 20 დღემდე მძიმე COVID-19-ის მქონე პირებისთვის, მათ შორის იმუნოკომპრომეტირებული პირებისთვის. ინფექციური ნაწილაკები ზომით მერყეობს აეროზოლებიდან, რომლებიც რჩება ჰაერში ხანგრძლივი დროის განმავლობაში, უფრო დიდი წვეთებით დამთავრებული, რომლებიც რჩება ჰაერში ან ეცემა მიწაზე. გარდა ამისა, COVID-19-ის კვლევამ ხელახლა განსაზღვრა ტრადიციული გაგება იმის შესახებ, თუ როგორ ხდება რესპირატორული ვირუსების გადაცემა. სასუნთქი სითხის ყველაზე დიდი წვეთები შორს არ მიდის და შეიძლება ჩასუნთქვით ან თვალის, ცხვირის ან პირის ღრუს ლორწოვანი გარსით დაინფიცირება. აეროზოლები ყველაზე მაღალი კონცენტრაციით არიან ადამიანების სიახლოვისას, შედეგად ვირუსის უფრო ადვილად გადადის, როდესაც ადამიანები ფიზიკურად ახლოს არიან, მაგრამ გადადება შეიძლება მოხდეს უფრო დიდ დისტანციებზე, ძირითადად ისეთ ადგილებში, რომლებიც ცუდად ვენტილირებადია; ამ პირობებში მცირე ნაწილაკები შეიძლება დარჩეს ჰაერში რამდენიმე წუთიდან რამდენიმე საათამდე. ზოგადად, ერთი ინფიცირებული ადამიანის მიერ ინფიცირებულთა რაოდენობა ცვალებადია; რადგან ადამიანების მხოლოდ 10-დან 20%-მდეა პასუხისმგებელი დაავადების გავრცელებაზე. ის ხშირად ვრცელდება კლასტერებად. ამ შემთხვევებში ბევრი ადამიანი ინფიცირდება ერთი ადამიანისგან. შესაძლებელია ადამიანი COVID-19-ით დაავადდეს დაბინძურებულ ზედაპირთან ან საგანთან შეხებისას, სანამ საკუთარ პირს, ცხვირს ან თვალებს შეეხება. ვარაუდობენ, რომ ეს არსებითად არ უწყობს ხელს ახალი ინფექციებს. თუმცა ძლიერი მტკიცებულება მიუთითებს, რომ ეს არ უწყობს ხელს არსებითად ახალ ინფექციებს. მიუხედავად, მტკიცე ვარაუდისა, ცნობილი არ არის, რომ ვირუსი ვრცელდება ფეკალიებით, შარდით, დედის რძით, საკვებით, ჩამდინარე წყლებით, სასმელი წყლით ან ცხოველთა დაავადების ვექტორებით (თუმცა ზოგიერთ ცხოველს შეუძლია ვირუსი ადამიანისგან გადასცეს). ორსულობის დროს ის ძალიან იშვიათად გადადის დედიდან ბავშვზე.