ცხელება
ცხელება — აგრეთვე ცნობილი, როგორც პირექსია, ორგანიზმში გამოვლინდება ტემპერატურის ზრდით. ადამიანის საშუალო ტემპერატურა 37.2°C-38.3°C-ის ფარგლებში მერყეობს. დასაშვები ტემპერატურის ზრდა აღიზიანებს, კუმშავს კუნთებს და აღძრავს სიცივის შეგრძნებას, რის ხარჯზეც ორგანიზმი გამოყოფს მეტ სითბოს, ტემპერატურის შესანარჩუნებლად. როდესაც სხეულის ტემპერატურა ნორმას დაუბრუნდება, ადამიანს სცხელა, წითლდება, შესაძლოა დაეწყოს ოფლიანობაც. იშვიათად, უფრო მეტად ბავშვებში, სიცხემ შეიძლება გამოიწვიოს ფებრილური გულყრა. ცხელებისას როგორც წესი სიცხე არ სცდება 41-42 °C. ცხელება, არ არის უბრალო გადახურება, რომელიც გამოწვეულია ორგანიზმის მიერ ზედმეტად გამოყოფილი, ან არასაკმარისად დახარჯული სითბოს რაოდენობით. მას იწვევს ვირუსული, ბაქტერიული და პარაზიტული ინფექციები - როგორიცაა გრიპი, გაციება, მენინგიტი, აპენდიციტი, კოვიდ 19, მალარია არაინფექციური დაავადებები - ვასკულიტი, ღრმა ვენების თრომბოზი, შემაერთებელი ქსოვილის დაავადება, წამლების გვერდით მოვლენები, ან ვაქცინაცია და სიმსივნე. ზოგადად სიცხის დასაწევად მკურნალობაზე მეტად, უმჯობესია დასვენება, სასურველია, სიცხის დამწევი წამლის მიღება. ახალშობილები, სერიოზული დაავადებების, ან ცხელებასთან ერთად სხვა სიმპტომების მქონე ზრდასრულები, კი ცხელებისას საჭიროებენ სამედიცინო დახმარებას. სხეულის გადახურებას მკურნალობა არ სჭირდება. ცხელება ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სამედიცინო ნიშანია. ექიმთან ვიზიტისას, მოზარდთა 30%, ხოლო დაავადებულ ზრდასრულთა 75%-ს აქვთ ცხელება, რაც დაავადებასთან საბრძოლველად ერთგვარი დამცავი მექანიზმია, თუმცა სიცხის განზრახ დაწევა არ აუარესებს მდგომარეობას. ცხელება ზრდასრულებსა და ექიმებს ხშიად საჭიროზე მეტად აღელვებთ, ეს მოვლენა კი ცხელების შიშითაა ცნობილი.