ნალაპანის ბრძოლა
ნალაპანის ბრძოლა — 1814–1816 წლების ინგლის-ნეპალის ომის პირველი ბრძოლა, რომელიც მიმდინარეობდა ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიისა და ნეპალის ძალებს შორის, რომელსაც მაშინ მართავდა გორქას სამეფო. ბრძოლა გაიმართა ნალაპანის ციხესიმაგრის ირგვლივ, დეჰრადუნთან ახლოს, რომელიც ბრიტანელებს ალყაში ჰქონდათ 1814 წლის 31 ოქტომბრიდან 30 ნოემბრამდე. ციხესიმაგრის გარნიზონს მეთაურობდა კაპიტანი ბალბჰადრა კუნვარი, ხოლო გენერალ-მაიორი რობერტ როლო გილესპი, რომელიც ადრე იბრძოდა ჯავის ბრძოლაში, უტევდა ბრიტანულ ჯარებს. გილესპი მოკლეს ალყის პირველივე დღეს. მიუხედავად მოწინააღმდეგის სიძლიერისა, როგორც რაოდენობის, ისე ცეცხლსასროლი იარაღის თვალსაზრისით, ბალბჰადრა და მისი 600-კაციანი გარნიზონი წარმატებით ებრძოდნენ 5000-ზე მეტ ბრიტანელ ჯარისკაცს ერთი თვის განმავლობაში. ორი ძვირადღირებული და წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ ხელში ჩაეგდოთ ციხესიმაგრე პირდაპირი შეტევით, ბრიტანელებმა შეცვალეს მიდგომა და წყლის მიწოდება შეუწყვიტეს ციხესიმაგრეს. სამდღიანი უწყლობის შემდეგ, ალყის ბოლო დღეს, ბალბჰადრამ უარი თქვა დანებებაზე, გარნიზონის 70 გადარჩენილ წევრთან ერთად, ციხესიმაგრის გარეთ, გაემართა საბრძოლველად. ციხესიმაგრიდან გამოსვლის შემდეგ, ბრძოლაში გადარჩენილები გაიქცნენ ახლომდებარე ბორცვებში. იმ დროის, იმ ძალისხმევისა და რესურსების გათვალისწინებით, რომელიც დაიხარჯა პატარა ციხე-სიმაგრის დასაპყრობად, ეს იყო ბრიტანელების პიროსული გამარჯვება. ომის ნებისმიერ სხვა ბრძოლაზე მეტად, ნალაპანის ციხის ირგვლივ ბრძოლებმა გურქას მეომრების რეპუტაცია დაამკვიდრა. მოგვიანებით ისინი დაიქირავეს ბრიტანელებმა თავიანთი ჯარის სამსახურში.