ენცელადი
ენცელადი — სატურნის მეექვსე უდიდესი მთვარე. მისი დიამეტრი დაახლოებით 500 კილომეტრია და ამ მაჩვენებლით თითქმის ათჯერ ჩამოუვარდება სატურნის უდიდეს მთვარეს, ტიტანს. ენცელადი დაფარულია სუფთა ყინულით, რის გამოც, არის მზის სისტემის ერთ-ერთი ყველაზე ამრეკლავი სხეული. შედეგად, მისი ზედაპირის ტემპერატურა შუადღეს −198 °C-ია, ანუ გაცილებით ცივია, ვიდრე სინათლის შთანთმთქმელი სხეული იქნებოდა. მიუხედევად პატარა ზომისა, ენცელადი გამოირჩევა ზედაპირის მახასიათებელთა ფართო სპექტრით, დაწყებული ძველი, ძლიერ კრატერირებული რეგიონებით, დამთავრებული ახალგაზრდა, ტექტონიკურად დეფორმირებული რელიეფით. ენცელადი 1789 წლის 28 აგვისტოს, ინგლისელმა ასტრონომმა უილიამ ჰერშელმა აღმოაჩინა, მაგრამ მის შესახებ ძალიან ცოტა რამ იყო ცნობილი იქამდე, ვიდრე 1980-იან წლებში მას ორი ხომალდი, Voyager 1 და Voyager 2 გადაუფრენდა. 2005 წელს, ენცელადზე ახლო გადაფრენები დაიწყო ხომალდმა „კასინიმ“, რომელმაც დიდი დეტალებით შეისწავლა მისი ზედაპირი და გარემო. განსაკუთრებით აღსანიშნავის ის, რომ „კასინიმ“ აღმოაჩინა, როგორ იფრქვევა სამხრეთ პოლარული რეგიონიდან წყლის ჭავლები. გაირკვა, რომ სამხრეთ პოლუსის სიახლოვეს არსებული კრიოვულკანები კოსმოსში ისვრის წამში 200 კგ ოდენობის გეიზერის მსგავს ჭავლებს, რომლებიც შედგება წყლის ორთქლის, მოლეკულური წყალბადის, სხვა აქროლადებისა და მყარი მასალებისაგან, მათ შორის, ნატრიუმის ქლორიდის კრისტალებისა და ყინულის ნაწილაკებისგან. აღმოჩენილია 100-ზე მეტი გეიზერი. წყლის ორთქლის გარკვეული ნაწილი უკან, „თოვლის“ სახით ბრუნდება; დანარჩენი კი გარბის და მატერიით ამარაგებს სატურნის E რგოლს. NASA-ს მეცნიერების განცხადებით, ჭავლები შემადგენლობით კომეტებს ჰგავს. 2014 წელს, NASA-მ განაცხადა, რომ „კასინიმ“ სამხრეთ პოლუსთან აღმოაჩინა თხვეადი წყლის ვრცელი ზედაპირქვეშა ოკეანე, რომლის სიღრმეც დაახლოებით 10 კილომეტრია. გეიზერებზე დაკვირვება, ზემოთ ამოსული წიაღისეული სითბო და ძალიან ცოტა დარტყმითი კრატერი სამხრეთ პოლუსთან, მიუთითებს, რომ ენცელადი გეოლოგიურად აქტიურია. გიგანტურ პლანეტათა სხვა მრავალი თანამგზავრის მსგავსად, ენცელადი ორბიტულ რეზონანსშია ჩაჭედილი. მისი რეზონანსი კიდევ ერთ მთვარე დიონასთან, იწვევს ორბიტულ ექსცენტრიულობას, რასაც ახშობს გრავიტაციული ძალები, გრავიტაციულად აცხელებს მის წიაღს და წარმართავს გეოლოგიურ აქტიურობას. 2018 წლის 27 ივნისს, მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ ენცელადიდან ამოფრქვეულ ჭავლებში, რომელთა ნიმუშებიც ხომალდმა „კასინიმ“ აიღო, აღმოჩენილია კომპლექსური მაკრომოლეკულური ორგანული ნივთიერებები.