შავყელა ღორიხვა
შავყელა ღორიხვა, შავგულა ღორიხვა (ლათ. Gavia arctica) — ფრინველი ღორიხვასნაირთა რიგისა. დიდი ზომის წყალმცურავი ფრინველია; მისი სხეულის სიგრძეა 58–73 სმ, ფრთების შლილი 113–130 სმ, მასა 1316–3400 გრამი. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ევრაზიის ტუნდრიდან ტყესტეპამდე ზონაში, აღნიშნულია ალასკის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილშიც; იზამთრებს სამხრეთით, ატლანტის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ (მ. შ. შავ და კასპიის ზღვებზე) და წყნარი ოკეანის დასავლეთ სანაპიროებზე. საქართველოში იშვიათია, გვხვდება ზამთარში და გადაფრენისას. მიწაზე სიარული არ შეუძლია, მხოლოდ დაბობღავს; წყლის ზედაპირიდან ასაფრენად გრძელ მანძილზე გამოქანება სჭირდება. აქვს სწორი მუქი ნისკარტი, არამობუდარის მუქი ზურგი, მობუდარს — თეთრლაქებიანი (გარდიგარდმოზოლებიანი) შავი ზურგი, თავი და კისერი რუხია, ყელი — შავი, ქვემოდან შემოვლებული თეთრი ზოლით, კისრის ქვემო და ჩიჩახვის ზემო ნაწილი შავია, ტანის ქვედა მხარე თეთრი. ბინადრობს ტბებზე, დიდ მდორე მდინარეებზე, დელტებზე და ზღვაზე. ხმა — ძლიერი კივილი, რომელიც მოაგონებს კვნესას ან ხარხარს, და დაბალი „გაგა“. დებს 1–3 (ჩვეულებრივ 2) ზეთისხილისფერ-ყავისფერ კვერცხს შავი წინწკლებით. კრუხობს ორივე მშობელი, ინკუბაცია 28–30 დღე გრძელდება. ბარტყების გამოკვებაზეც ორივე ზრუნავს. 60–65 დღეში ფრენას იწყებენ. იკვებება თევზებით, კიბოსნაირებითა და წყალმცენარეებით. ცნობილია ორი ქვესახეობა (ადრე სამი): ევროპული შავგულა ღორიხვა (Gavia arctica arctica; Linnaeus, 1758) და აღმოსავლეთციმბირული შავგულა ღორიხვა (Gavia arctica viridigularis; Dwight, 1918).