ჯონ კეიჯი
ჯონ მილტონ კეიჯ უმცროსი (5 სექტემბერი, 1912 – 12 აგვისტო, 1992) ― ამერიკელი კომპოზიტორი და მუსიკის თეორეტიკოსი. მუსიკაში ინდეტერმინიზმის, ელექტროაკუსტიკური მუსიკის და მუსიკალური ინსტრუმენტების არასტანდარტული გამოყენების პიონერი, კეიჯი ომისშემდგომი ავანგარდის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა იყო. კრიტიკოსები მე-20 საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან კომპოზიტორად ასახელებდნენ. ასევე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა თანამედროვე ცეკვის განვითარებაში, ძირითადად ქორეოგრაფ მერს კანინგემთან ასოციაციის მეშვეობით, რომელიც ასევე კეიჯის რომანტიკული პარტნიორი იყო მათი ცხოვრების უმეტესი ნაწილის განმავლობაში. კეიჯის მასწავლებლებს შორის იყვნენ ჰენრი კაუელი (1933) და არნოლდ შონბერგი (1933–35), ორივე ცნობილი მუსიკაში რადიკალური ინოვაციებით, მაგრამ კეიჯის მთავარი გავლენები სხვადასხვა აღმოსავლეთის და სამხრეთ აზიის კულტურებში იძებნება. 1940-იანი წლების ბოლოს ინდური ფილოსოფიის და ძენ ბუდიზმის შესწავლით, კეიჯი ალეატორული ან შემთხვევითობით კონტროლირებადი მუსიკის იდეამდე მივიდა, რომლის შექმნაც 1951 წელს დაიწყო. „იცზინი“, უძველესი ჩინური კლასიკური ტექსტი და გადაწყვეტილების მიღების ინსტრუმენტი, კეიჯის სტანდარტული საკომპოზიციო ინსტრუმენტი გახდა მისი ცხოვრების დანარჩენი ნაწილისთვის. 1957 წლის ლექციაში, „ექსპერიმენტული მუსიკა“, მუსიკას „უმიზნო თამაშად“ აღწერდა, რომელიც „ცხოვრების დადასტურებაა – არა მცდელობა ქაოსიდან წესრიგის შექმნის ან შემოქმედების გაუმჯობესებისა, არამედ უბრალოდ გზა იმ ცხოვრებისთვის გაღვიძების, რომელსაც ვცხოვრობთ“. კეიჯის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები არის 1952 წლის კომპოზიცია 4′33″, ნაწარმოები, რომელიც გამიზნული ჟღერადობის გარეშე სრულდება; მუსიკოსები, რომლებიც ნაწარმოებს ასრულებენ, არაფერს აკეთებენ, გარდა იმისა, რომ სათაურით მითითებული ხანგრძლივობის განმავლობაში იქ იმყოფებიან. კომპოზიციის შინაარსი გარემოს ხმებია, რომლებსაც აუდიტორია შესრულების დროს ისმენს. ნაწარმოების გამოწვევამ მუსიკალობისა და მუსიკალური გამოცდილების მიღებული განსაზღვრებების მიმართ, იგი პოპულარულ და საკამათო თემად აქცია როგორც მუსიკოლოგიაში, ასევე ხელოვნებისა და შესრულების უფრო ფართო ესთეტიკაში. კეიჯი ასევე პრეპარირებული პიანინოს (პიანინო, რომლის ხმაც შეცვლილია სიმებს ან ჩაქუჩებს შორის ან მათზე მოთავსებული ობიექტებით) პიონერი იყო, რომლისთვისაც მრავალი ცეკვასთან დაკავშირებული ნაწარმოები და რამდენიმე საკონცერტო პიესა დაწერა. მათ შორისაა „სონატები და ინტერლუდიები“ (1946–48).