ბარნუმის ეფექტი
ბარნუმის ეფექტი, ასევე ცნობილი როგორც ფორერის ეფექტი, ან იშვიათად როგორც ბარნუმ-ფორერის ეფექტი, გავრცელებული ფსიქოლოგიური ფენომენია, რომლის ზემოქმედებით ინდივიდები სიზუსტის მაღალ ხარისხს ანიჭებენ მათი პიროვნების იმგვარ აღწერებს, რომლებიც, თითქოს, მათზე არის მორგებული. სინამდვილეში, ეს აღწერები იმდენად ბუნდოვანია, რომ ბევრ ადამიანს შეიძლება მიეწეროს. ამ ეფექტით შეიძლება ნაწილობრივ ავხსნათ ზოგიერთი პარანორმალური რწმენისა და პრაქტიკის ფართოდ გავრცელებული პოპულარობა. როგორებიცაა ასტროლოგია, მკითხაობა, აურის წაკითხვა და გარკვეული ტიპის პიროვნების ტესტები. პრაქტიკოსები ამ დახასიათებებს ხშირად იყენებენ, რომ დაარწმუნონ მსხვერპლი თითქოსდა პარანორმალურ ძალებს ფლობენ. იმის გამო, რომ ეს აღწერითი დებულებები ასეთი ბუნდოვანია, ადამიანები საკუთარ შინაარსს დებენ მასში, შედეგად დებულება მათთვის პიროვნულ მნიშვნელობას იძენს. ასევე, როცა ინდივიდები საკუთარ თავზე ნეგატიურ შეფასებას იგებენ, მაღალია ალბათობა მიიღონ ის, თუ შემფასებელი (მათი წარმოდგენით) მაღალი დონის პროფესიონალია. ცნება „ბარნუმის ეფექტი“ პირველად გვხვდება ფსიქოლოგ, პოლ მილის ესეში „იძებნება — რეცეპტების კარგი წიგნი.“