ეშმაკის ხიდი
ეშმაკის ხიდი (ბულგ. Дяволски мост) — ხიდი მდინარე არდაზე არდინოს მუნიციპალიტეტში, კარჯალის რეგიონში (ბულგარეთი). იგი მდებარეობს ულამაზეს ხევში, ქალაქ არდინოდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 10 კილომეტრში, სოფელ დიადოვცის მახლობლად და სოფელ ლათინკადან არც თუ ისე შორს. ხიდი მდებარეობს ზღვის დონიდან 420 მეტრზე, ხეობაში, ორივე მხრიდან გარშემორტყმულია ციცაბო ფერდობებით, რომლებიც ზღვის დონიდან 800 მეტრამდე აღწევს. მისი სიგრძე 56 მეტრია, სიგანე 3,5 მეტრი, სამკამარია, ხოლო გვერდითი ნეკნების სარდაფებზე წყლის დრენაჟისთვის გაკეთებულია ღიობები ნახევარწრიული თაღებით. ცენტრალური კამარის სიმაღლე 11-12 მეტრია, კიდეზე შემორჩენილია ქვის პარაპეტი 12 სმ სიმაღლით . ხიდი აშენდა XVI საუკუნის დასაწყისში სულთან სელიმ I-ის ბრძანებით, როგორც გზის ნაწილი, რომელიც აკავშირებს ზემო თრაკიის დაბლობს თრაკიის თეთრ ზღვასთან და ეგეოსის ზღვასთან. დღევანდელი ხიდის ადგილზე ოდესღაც რომაული ხიდი იყო, მნიშვნელოვანი უძველესი გზის ვია იგნატიუსის ნაწილი, რომელიც აკავშირებდა თეთრ ზღვასა და თრაკიას მაკასას უღელტეხილის გავლით. სულთან სელიმ I-ის ბრძანებით, ხიდი აღადგინეს ორ გეოგრაფიულ არეალს შორის სავაჭრო კავშირების გასაგრძელებლად. იგი ცნობილი იყო სახელით „შაიტან კიუფრია“. საუკუნეების მანძილზე ხიდზე ლეგენდები დადიოდა და თან ახლდა საიდუმლოები. მისი მშენებლობის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი, მაგრამ ლეგენდების თანახმად, მისი შემქმნელი იყო ოსტატი დიმიტარი ახლომდებარე სოფელ ნედელინოდან. მან მიიღო გამოწვევა, აეშენებინა ხიდი ქარიშხლიან მდინარეზე, თუმცა მანამდე ყველაფერი წარუმატებელი აღმოჩნდა. მან ბრწყინვალედ და რეკორდულ დროში გააკეთა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა. აქ ცრურწმენები ჩურჩულებენ, რომ ხიდის აგებაში სატანის ხელი ერია. ეშმაკი ოსტატს დაჰპირდა საიდუმლოებას, რომელიც მის შემოქმედებას მარადიულს გახდიდა, თუ მას 40 დღეში დაასრულებდა. თუმცა, თუ ის ვერ შეძლებდა, სულს წაართმევდა. დიმიტარმა გაართვა თავი ეშმაკეულ ამოცანას და სატანამ პირობა შეასრულა, მაგრამ ამის შემდეგ ნიჭიერი ოსტატი გარდაიცვალა და საიდუმლო ცოდნა საფლავში წაიღო. ამბობენ, რომ ეშმაკის ხიდიდან სატანის სახეს დაინახავთ, თუ მდინარე არდას წყლებს 11.00-დან 12.00 საათამდე უყურებთ, როცა ხიდი და მისი ანარეკლი ქმნის წრეს. გარდა ამისა, ზოგიერთის აზრით, მის ერთ-ერთ ქვაში ეშმაკის ნაბიჯის კვალი ჩანს. 1984 წლის 24 თებერვალს ხიდი გამოცხადდა კულტურის ძეგლად. ხიდთან აშენდა ტურისტული ინფრასტრუქტურა დასვენებისა და პიკნიკისთვის. აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების შემდეგ, 2013 წ. არდინოდან ეშმაკის ხიდამდე გზა დაიგო.