იზაბელა ბაუმფრი
იზაბელა ბაუმფრი (ინგლ. Isabella Baumfree; ცნობილი, როგორც მოგზაური სიმართლე (ინგლ. Sojourner Truth); დ. დაახლ. 1797 – გ. 1883 წლის 26 ნოემბერი) — აფრო-ამერიკელი აბოლიციონისტი და ქალთა უფლებების აქტივისტი. იზაბელა მონობაში დაიბადა სვარტეკილში, ნიუ-იორკში, მაგრამ თავის ჩვილ ქალიშვილთან ერთად გაიქცა1826 წელს. 1828 წელს შვილის დასაბრუნებლად სასამართლო დავის შემდეგ, იგი გახდა პირველი შავკანიანი ქალი, რომელმაც მოიგო ასეთი საქმე თეთრკანიანის წინააღმდეგ. მან საკუთარ თავს დაარქვა სახელი Sojourner Truth (მოგზაური სიმართლე) 1843 წელს, მას შემდეგ რაც დარწმუნდა, რომ ღმერთმა მას მოუწოდა დაეტოვებინა ქალაქი და წასულიყო სოფლად „იმ იმედის დასამოწმებლად, რომელიც მასში იყო“. მისი ყველაზე ცნობილი გამოსვლა 1851 წელს ოჰაიოში, აკრონში, ქალთა უფლებების კონვენციაზე შედგა. ეს სიტყვით გამოსვლა ფართოდ გახდა ცნობილი სამოქალაქო ომის დროს სათაურით „მე ქალი არ ვარ?“, ორიგინალური სიტყვის ვარიაცია, რომელიც ხელახლა დაიწერა ვიღაცის მიერ, სტერეოტიპული სამხრეთული დიალექტის გამოყენებით. იგი იყო ნიუ იორკიდან, თუმცა მისი მშობლიური ენა ნიდერლანდული იყო. სამოქალაქო ომის დროს იგი დაეხმარა შავკანიანებს ჩრდილოეთის არმიაში მოსახვედრად; ომის შემდეგ, მან წარუმატებლად სცადა ფედერალური მთავრობისგან მიწის გრანტების აღება, გათავისუფლებული მონებისათვის. მან სიკვდილამდე განაგრძო ბრძოლა ქალებისა და აფრო-ამერიკელების სახელით. როგორც მისი ბიოგრაფი ნელ ირვინ პეინტერი წერდა, „იმ დროს, როცა ამერიკელთა უმეტესობა მონებს მამაკაცებად მიაჩნევდა და ქალებს თეთრებად, ჭეშმარიტება იყო ის, რაც ჯერ კიდევ აგრძელებს გამეორებას: შავკანიანებს შორის არიან ქალები, ქალებს შორის არიან შავკანიანები“. იზაბელას მემორიალური ბიუსტი გაიხსნა 2009 წელს აშშ-ის კაპიტოლიუმის ვიზიტორთა ცენტრში, ემანსიპაციის დარბაზში. ის პირველი აფროამერიკელი ქალია, რომელსაც ქანდაკება კაპიტოლიუმის შენობაში დაუდგეს. 2014 წელს ის შეიყვანეს ჟურნალ Smithsonian-ის „ყველა დროის 100 ყველაზე მნიშვნელოვანი ამერიკელის“ სიაში.