მიუონი
მიუონი (ძვ. სახელწოდება μ-მეზონი) — 1/2 ტოლი სპინის მქონე არასტაბილური ელემენტარული ნაწილაკი, რომლის სიცოცხლის ხანგრძივობაა 6994220000000000000♠2.2×10−6 წმ, ხოლო მასა ≈207-ჯერ მეტია ელექტრონის მასაზე. არსებობს დადებითად დამუხტული ( μ + {\displaystyle \mu ^{+}} ) და უარყოფითად დამუხტული ( μ − {\displaystyle \mu ^{-}} ) მიუონები, რომლებიც ერთმანეთის მიმართ ნაწილაკს და ანტინაწილაკს წარმოადგენენ. მიუონები განეკუთვნებიან ლეპტონებს. ეს ნაწილაკები ერთმანეთთან და სხვა ნაწილაკებთან ბირთვულ ანუ ძლიერ ურთიერთქმედებაში არ მონაწილეობენ. 1936 წელს მიუონები აღმოაჩინეს კოსმოსურ სხივებში ამერიკელმა ფიზიკოსებმა კ. ანდერსონმა და ს. ნედრემაიერმა. ზღვის დონეზე მიუონები შეადგენენ კოსმოსური გამოსხივების დამუხტული ნაწილაკების 2/3. კოსმოსური სხივების ნაკადში მიუონების ძრითადი ნაწილი წარმოიშობა პი-მეზონების დაშლის შედეგად [ π ± → μ ± + ν μ ( ν ~ μ ) ] {\displaystyle [\pi ^{\pm }\to \mu ^{\pm }+\nu _{\mu }({\tilde {\nu }}_{\mu })]} . ხელოვნურად მიუონი მიიღება ამჩქარებლებში სამიზნეების ატომბირთვების პროტონებით დაბომბვის დროს. ამ პროცესში პირველ ეტაპზე წარმოიშობა პი- და კა-მეზონები, ხოლო შემდგომ ეტაპზე მათი დაშლის შედეგად, რაც გამოწვეულია სუსტი ურთიერთქმედებით — მიუონები; იმავე სუსტი ურთიერთქმედების გამო თვით მიუონიც იშლება ( μ − → e − + ν ~ e + ν μ , μ + → e + + ν e + ν ~ μ {\displaystyle \mu ^{-}\to e^{-}+{\tilde {\nu }}_{e}+\nu _{\mu },\mu ^{+}\to e^{+}+\nu _{e}+{\tilde {\nu }}_{\mu }} ) თავისუფალი მიუონის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 6994220000000000000♠2.2×10−6 წმ. უარყოფითი მიუონის სიცოცხლის ხანგრძლივობა ნივთიერებაში უფრო ნაკლებია, ვინაიდან ამ შემთხვევაში მიუონის გაქრობა მათ დაშლასთან ერთად გამოწვეულია აგრეთვე მათი ჩატაცებით ნივთიერების დადებითად დამუხტული ატომბირთვების მიერ სუსტი რეაქციის შედეგად: μ − + p → n + ν μ {\displaystyle \mu ^{-}+p\to n+\nu _{\mu }} ( p {\displaystyle p} პროტონია, n {\displaystyle n} — ნეიტრონი).