ფარნავაზიანები
ფარნავაზიანები — ქართლის (იბერიის) სამეფო დინასტია ძვ. წ. IV საუკუნის მიწურულს და ახ. წ. VI ს. 20-იანი წლები, რომლის ფუძემდებელი იყო მეფე ფარნავაზ I. დინასტიას ეკუთვნოდნენ იბერიის ცნობილი მეფეები ფარსმან I, ფარსმან II, მირიან III, ვახტანგ I გორგასალი, იყო გურგენი. ზოგიერთ ისტორიულ წყაროებში ქართლის ერის მთავრებიც ფარნავაზიანებად იწოდებოდნენ. იბერია-ქართლის მეფენი ფარნავაზიანები ფარნავაზ I — IV-III საუკ. (მამის სახელი ცნობილი არ არის) მცხეთის მამასახლის სამარას ძმისწული. გამეფდა 27 წლის. იმეფა 65 წელი, აღესრულა 92 წლის. საურმაგ I — ფარნავაზის ძე. ძვ. წ. III საუკუნე. მირიან I — საურმაგის ძე. ძვ. წ. III საუკუნე. ფარნაჯომი — მირიან I-ის ძე. III-II საუკ. მიჯნა. არსოკ I — ქართლის მეფე. ძვ. წ. II საუკ. არტაგი — ძვ. წ. I საუკ. მისი მეფობის დროს ძვ. წ. 65 წელს იბერიას შემოესია პომპეუსი. ფარნავაზ II ანუ ბარტომი — არტაგის ძე. მირიან II — I საუკუნე. მირდატ I ანუ ადერკი — გამეფდა ქრისტეს დაბადების წელს. მის დროს მოვიდნენ ანდრია პირველწოდებული და სვიმონ კანანელი. თვითონ მირდატ I აღმოჩნდა ქრისტიანობის მოძულე. ფარსმან I — ახ. წ. I საუკუნე. მირდატ II — ფარსმან I-ის ძე. I საუკუნის 70-80-იანი წლები. ქართამი — ახ. წ. II საუკუნე. ფარსმან II ქველი — II საუკ. 1-ლი ნახევარი. პატივისცემის ნიშნად მას რომში ძეგლი დაუდგეს. მირდატ III — II საუკ. შუა წლები. ფარსმან II ქველის ბიძაშვილი. ქსეფარნუგი — II საუკუნის დასასრული. ადამი (ღადამი) — III საუკ. დასაწყისი ფარსმა II ქველის ძე. ფარსმან III — III საუკ. 1-ლი ნახევარი. ადამის ძე და ფარსმან II ქველის შვილიშვილი. ამაზასპი — III საუკ. შუა წლები – ფარსმან III-ის ძე. რევ I „მართალი“ — III საუკ. 70-იანი წლები. ამაზასპ მეფის დისწული. ვაჩე — III საუკ. 80-იანი წლები. ბაკურ I — III საუკ. 80-90-იანი წლები. მირდატ IV — III საუკ. დასასრული. ასფარუგი — III-IV საუკ. მიჯნა. რევ II — IV საუკ. დასაწყისი. მირიან III — IV საუკ. I ნახევარი. ბაქარი — IV საუკ. შუა წლები. ძე მირიან III-ისა. მირდატ V — IV საუკ. შუა წლები. ბაქარის ძე. საურმაგ II — IV საუკ. 70-იანი წლები. მირდატ V-ის ძე. ვარაზ-ბაკური — IV საუკ. 70-იანი წლები. საურმაგ II-ის ძე. ფარსმან IV — იმეფა 400–412 წლებში. ვარაზ-ბაკურის ძე. ბუზმარი — იმეფა 412–430 წლებში. გამოჩენილი ფილოსოფოსის პეტრე იბერის (მურვანოსი) მამა. არჩილ I — იმეფა 430 წელს. ფილოსოფოს პეტრე იბერის (მურვანოსი) ბიძა. მირდატ VI — V საუკ. 30–40-იანი წლები. ვახტანგ გორგასალი — გამეფდა 15 წლის (457 წელს), აღესრულა 60 წლის იბერიის ყველაზე გამოჩენილი მეფე. გოლიათური აგებულების (დაახ. 2,40 სმ). დაჩი ანუ დარჩილი — იმეფა 502–512 წლებში. ძე ვახტანგ გორგასალისა. ბაკურ II — დაჩის ძე. გამეფდა დაახ. 515 წელს და რამდენიმე თვეში გარდაიცვალა. გურგენი — იმეფა 515–523 წლებში. ძამანარსე — იმეფა 523–535 წლებში.