ნაქსოსის ალყა
ნაქსოსის ალყა (ძვ. წ. 499) — მილეტელი ტირანის არტისტაგორას მიერ კუნძულ ნაქსოსის წარუმატებელი დაპყრობის მცდელობა. არტისტაგორას ეხმარებოდა, სპარსი მეფე დარიოს დიდი. ეს იყო ბერძენ-სპარსელთა ომების ღია დაპირისპირება რომელიც გაგრძელდა 50 წელი. არტისტაგორას დაუკავშიდნენ, კუნძულიდან გამოსახლებული არისტოკრატია და სთხოვეს დახმარება უკან დაბრუნებისთვის. მან დაინახა შესაძლებლობა მილეტში თავისი პოზიციის გასამყარებლად სთხოვა დახმარება თავის, მეფეს დარიოს დიდს და ადგილობრივ სატრაპს არტაფერნესს, მიხმარებოდნენ კუნძულის დაპყრობაში. ამ შემოთავაზებას დასთანხმდნენ და შეკრიბეს 200 ტრიმერა, მეგაბეტეს მეთაურობით. ექსპედიციამ მალევე რეგრესი განიცადა. არისტაგორასა და მეგაბატესმა იჩხუბეს ნაქსოსისკენ მიმავალ გზაზე და ვიღაცამ (შესაძლოა მეგაბატესმა) აცნობა ნაქსოსელებს ჯარის მოახლოებული შესახებ. როდესაც, ადგილზე მივიდნენ სპარსელებს, დახვდათ კარგად მომზადებული ქალაქი. სპარსელებმა კარგად შემოარტყეს ალყა მაგრმ, ოთხი თვის შემდეგ ფული ამოეწურათ და უკან დაბრუნდნენ. ამ საშინელი ექსპედიციის შემდეგ, ტირანმა იგრძნო რომ მისი პოზიცია შეირყა და გადაწყვიტა ქალაქი აეჯანყებინა სპარსეთის წინააღმდეგ. მოგვიანებით, აჯანყება კარიასა და კვიპროსზე გავრცელდა. სამწლიანი უშედეგო კამპანიის შემდეგ, სანამ სპარსელები გადაჯგუფდებოდნენ, ლადეს ბრძოლაში გადამწყვეტად დაამარცხეს იონიის ფლოტი და ფაქტობრივად დაასრულეს აჯანყება. მიუხედავად იმისა, რომ მცირე აზია დააბრუნეს სპარსეთის საზღვრებში, დარიუსმა პირობა დადო, რომ დასჯიდა ათენსა და ერეტრიას, რომლებიც მხარს უჭერდნენ აჯანყებას.