ივო ძიმას ბრძოლა
ივო ძიმას ბრძოლა — დიდი ბრძოლა მეორე მსოფლიო ომის წყნარი ოკეანის საბრძოლო თეატრში, რომელშიც აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა კორპუსმა და საზღვაო ძალებმა კუნძული ივო ძიმა გაათავისუფლა იაპონიის საიმპერატორო არმიისგან. ამერიკელთა იერიში კუნძულზე, ცნობილი, როგორც ოპერაცია „Detachment“, მიზნად ისახავდა ივო ძიმასა და მასზე მდებარე ორი აეროდრომის ხელში ჩაგდებას. იაპონელთა პოზიციები კუნძულზე კარგად იყო გამაგრებული ფორტიფიკაციებით, რომელიც მოიცავდა ბუნკერების მჭიდრო ქსელს, დამალულ საარტილერიო პოზიციებსა და 18 კილომეტრი სიგრძის მიწისქვეშა გვირაბებს. ამერიკულ სახმელეთო ძალებს მხარს უჭერდა საზღვაო არტილერია და საჰაერო ძალები, რომელიც კუნძულის საჰაერო სივრცეს სრულად აკონტროლებდა. ივო ძიმას ხუთკვირიანი ბრძოლა წყნარ ოკეანეში ერთ-ერთი ყველაზე სისხლისმღვრელი და სასტიკი გამოდგა. იაპონელთა საბრძოლო დანაკარგები დაღუპულების სახით ამერიკელებისაზე სამჯერ მეტი იყო, თუმცა ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების სახით (დაჭრილები და დაღუპულები) ამერიკელებმა უფრო იზარალეს. ბრძოლის დაწყებისას კუნძულზე მყოფი 21 000 იაპონელი ჯარისკაციდან საბოლოოდ ტყვედ მხოლოდ 216 აიყვანეს, რომელთაგან ზოგი დატყვევებისას გონებადაკარგული ან სხვა მხრივ გადაადგილების უნარწართმეული იყო. იაპონელთა დანარჩენი ნაწილი ბრძოლაში დაიღუპა, თუმცა ნავარაუდებია, რომ კუნძულის დაკავების ოპერაციის დამთავრებიდან გარკვეული ხნის მანძილზე ბრძოლას 3000-მდე იაპონელი კვლავ აგრძელებდა მიწისქვეშა გამოქვაბულებისა და გვირაბების საშუალებით. საბოლოოდ, კვირების შემდეგ ისინიც ან დაიღუპნენ, ან ტყვედ ჩავარდნენ. ამერიკელთა სტრატეგიული ამოცანა ორი იყო: პირველი გულისხმობდა ბრძოლაში დაზიანებული საჰაერო ძალების B-29 თვითმფრინავებისთვის ხელმისაწვდომი გაეხადათ დასაჯდომი ადგილი, რადგანაც დაზიანებების გამო თვითმფრინავები ვერ მიაღწევდნენ ამერიკის საჰაერო ბაზებამდე ტინიანში, საიპანსა და გუამში. მეორე ამოცანას წარმოადგენდა კუნძულის აეროდრომების ხელში ჩაგდება მისი შემდგომი გამოყენებისთვის საჰაერო რეიდებისთვის იაპონიის წინააღმდეგ. იაპონელთათვის კუნძული არანაკლებ მნიშვნელოვანი სტრატეგიული დანიშნულების იყო, რადგანაც ის დაახლოებით მარიანას კუნძულებსა და იაპონიის არქიპელაგს შორის მდებარეობს და საშუალებას აძლევდა მათ, გაეფრთხილებინათ იაპონიის ძირითადი კუნძულები მომავალი საჰაერო დარტყმების შესახებ და შემდეგ გზა გადაეჭრათ ამერიკული საჰაერო ძალებისათვის. კუნძულის აღების ოპერაცია ბრძოლის შემდეგ საკამათო გამოდგა, რადგანაც გადამდგარი საზღვაო ოპერაციების მეთაურის, უილიამ ვ. პრატის, თქმით, ეს „ღმერთის მიერ მიტოვებული კუნძული“ გამოუსადეგარი იყო არმიისთვის, როგორც ბაზა შემდგომი ოპერაციებისთვის და გამოუყენებელი საზღვაო ფლოტისთვის, როგორც ნავსადგური. აეროდრომი, რომელიც ამერიკელებმა ხელში ჩაიგდეს, ბრძოლის შემდეგ იშვიათად გამოიყენებოდა, წინა ბრძოლები წყნარი ოკეანის კუნძულებზე კი საშუალებას იძლეოდა ამერიკულ სამხედრო მმართველობას ევარაუდა, რომ კუნძული კარგად გამაგრებული იქნებოდა და ამერიკელთა დანაკარგები ბრძოლაში მრავალრიცხოვანი აღმოჩნდებოდა. „Associated Press“-ის ფოტოგრაფის, ჯო როზენთალის, მიერ გადაღებული ფოტო ამერიკის დროშის აღმართვისა სურიბაჩის მთაზე ექვსი საზღვაო ქვეითის მიერ აშშ-ს წყნარი ოკეანის თეატრში ბრძოლის სიმბოლოდ იქცა.