კარტერის დოქტრინა
კარტერის დოქტრინა — პოლიტიკა , რომელიც გამოქვეყნდა შეერთებული შტატების პრეზიდენტის ჯიმი კარტერის მიერ 1980 წლის 23 იანვარს, სადაც ნათქვამია, რომ შეერთებული შტატები გამოიყენებდა სამხედრო ძალას, საჭიროების შემთხვევაში, სპარსეთის ყურეში საკუთარი ეროვნული ინტერესების დასაცავად. ეს იყო პასუხი საბჭოთა კავშირის 1979 წელს ავღანეთში ჩარევაზე და იგი მიზნად ისახავდა სპარსეთის ყურის რეგიონში საბჭოთა კავშირის შეკავებას, რათა შეერთებულ შტატებს შეენარჩუნებინა ჰეგემონია სპარსეთის ყურეში. საკვანძო წინადადება, რომელიც დაწერა პრეზიდენტ კარტერის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველმა ზბიგნევ ბრეჟინსკიმ, გულისხმობს შემდეგს: მოდით, ჩვენი პოზიცია იყოს ნათელი: გარე ძალის ნებისმიერი მცდელობა, რომ მოიპოვოს სპარსეთის ყურის რეგიონის კონტროლი, განიხილება, როგორც თავდასხმა ამერიკის შეერთებული შტატების სასიცოცხლო ინტერესებზე და ასეთ შეტევას ვუპასუხებთ ნებისმიერი საჭირო საშუალებით, მათ შორის სამხედრო ძალის ჩათვლით. ბრეჟინსკის მოდელის ფორმულირება განხორციელდა ტრუმენის დოქტრინით და ის ამტკიცებდა, რომ დოქტრინაში შეტანილი უნდა ყოფილიყო შემდეგი სიტყვები: „ნათელყოფა იმისა, რომ საბჭოთა კავშირმა სპარსეთის ყურისგან თავი შორს უნდა დაჭიროს“. ავტორი დანიელ ერგინი თავის წიგნში პრიზი: ნავთობის, ფულის და ენერგიის ეპიკური ძიება , აღნიშნავს, რომ კარტერის დოქტრინას „აშკარად ჰქონდა მსგავსებები“ 1903 წლის ბრიტანეთის დეკლარაციასთან, რომელშიც ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ლორდი ლენდსდაუნი აფრთხილებდა რუსეთსა და გერმანიას, რომ ბრიტანელები „მიიჩნევდნენ, სპარსეთის ყურეში საზღვაო ბაზის განთავსება ან პორტის გამაგრება ნებისმიერი სხვა ძალის მიერ, აღიქმება როგორც უაღრესად სერიოზული საფრთხე ბრიტანეთის ინტერესებისთვის და ჩვენ, რა თქმა უნდა, გავუწევთ წინააღმდეგობას ამ გარე ძალას ჩვენს განკარგულებაში არსებული ყველა საშუალებით “.