გურჯაანის პირველი ეკლესია
გურჯაანის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანში, ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. საკურთხეველში შემორჩენილი ნალესობის კვალი ადასტურებს, რომ ეკლესია შიგნით შელესილი ყოფილა. დაზიანებულია, მთელს სიმაღლეზე შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხეველი. კამარა ჩამონგრეულია, დანარჩენ კედლებს ზედა ნაწილები მონგრეული აქვთ. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარის გადახურვა ჩამონგრეულია. აღმოსავლეთით აფსიდია, რომელშიც მცირე ზომის ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშიაა. აფსიდის ჩრდილოეთით გვერდში მდებარე ნიშა გეგმით თითქმის ნახევარწრიულია, სამხრეთ ისაში კი ოთხკუთხა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ტრაპეზია მიშენებული. აფსიდი დასრულებულია კონქით, რომლის თაღი ნახევარწრიული მოხაზულობისაა. სამხრეთ კედელში ერთი სარკმელია გაჭრილი.