იგორ სტრავინსკი
იგორ ფიოდორის ძე სტრავინსკი (რუს. И́горь Фёдорович Страви́нский; დ. 17 ივნისი [ძვ. სტ. 5 ივნისი], 1882, ორანიენბაუმი, რუსეთის იმპერია — გ. 6 აპრილი, 1971, ნიუ-იორკი, აშშ, დაკრძალულია იტალიაში) — რუსული წარმომავლობის კომპოზიტორი, პიანისტი და დირიჟორი. ფართოდ განიხილება, როგორც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი კომპოზიტორი XX საუკუნეში. საფრანგეთის (1934) და აშშ-ის (1945) მოქალაქე. სტრავინსკის საკომპოზიტორო კარიერა გამოირჩევა სტილისტური მრავალფეროვნებით. მან საერთაშორისო აღიარება პირველად მოიპოვა სამი ბალეტით, რომელიც იმპრესარიო სერგეი დიაგილევმა შეუკვეთა და პირველად შესრულდა პარიზში დიაგილევის „რუსული ბალეტის“ (Ballets Russes) მიერ: „ფასკუნჯი“ (L'Oiseau de feu, 1910), „პეტრუშკა“ (1911) და „კურთხეული გაზაფხული“ (Le Sacre du printemps, 1913). ამ უკანასკნელმა გარდაქმნა მომდევნო თაობის კომპოზიტორთა წარმოდგენა რიტმულ სტრუქტურებზე და მეტწილად, ამ ნაწარმოებმა შეუქმნა სტრავინსკის რეპუტაცია მუსიკალური რევოლუციონერისა, რომელმაც მუსიკალური დიზაინის საზღვრები გააფართოვა. მისი „რუსული ფაზა“ გაგრძელდა ისეთი ნამუშევრებით, როგორიცაა „რენარი“ (Renard), „ჯარისკაცის ისტორია“ (L'Histoire du soldat) და „ქორწილი“ (Les Noces). ამას მოჰყვა სტრავინსკის შებრუნება ნეოკლასიციზმისკენ 1920-იან წლებში. ამ პერიოდის ნაწარმოებებში გამოყენებულია ტრადიციული მუსიკალური ფორმები (concerto grosso, ფუგა და სიმფონია) და ეყრდნობა ადრინდელ სტილებს, განსაკუთრებით, XVIII საუკუნიდან. 1950-იან წლებში დაიწყო სერიული პროცედურების გამოყენება. მისი კომპოზიციები ამ პერიოდიდან, ადრინდელი ნიმუშების მსგავსად, ხასიათდება რიტმული ენერგიით, ხანგრძლივი მელოდიური მასალა აგებულია მცირე, ორ ან სამ ნოტიანი უჯრედისგან, ხოლო ნაწარმოებების ფორმა და ინსტრუმენტული არანჟირება ნათელი და გასაგებია.