მაკბეტი (შოტლანდია)
მაკბეტი (შუასაუკუნეების გელური: Mac Bethad mac Findlaích; თანამედროვე გელური: MacBheatha mac Fhionnlaigh; მეტსახელად Rí Deircc, „წითელი მეფე“; დ. 1005 — გ. 15 აგვისტო, 1057) — შოტლანდიის მეფე 1040 წლიდან გარდაცვალებამდე. იგი მართავდა დღევანდელი შოტლანდიის მხოლოდ გარკვეულ ნაწილს. ცოტა რამ არის ცნობილი მაკბეტის ადრეული ცხოვრების შესახებ, თუმცა ის იყო მორაიის მმართველის, ფინდლეხის ვაჟი და შესაძლოა იყო მალკომ II-ის შვილიშვილი. 1032 წელს მან მოიპოვა ნახევრად ავტონომიური ბატონობა მორაიზე და გახდა მორმერი და სავარაუდოდ, იყო პასუხისმგებელი წინა მორმერის, გაილ კოემგინის გარდაცვალებაზე. მოგვიანებით მან ცოლად გაილ კოემგინის ქვრივი, გრუოჩი შეირთო, თუმცა მათ ერთად შვილები არ ეყოლათ. 1040 წელს დუნკან I–მა წამოიწყო შეტევა მორეიზე, თუმცა მოკლული იქნა მაკბეტის ჯარების მოქმედებით. მაკბეტმა დაიკავა მისი ტახტი და თავი ალბას მეფედ გამოაცხადა, რაც ადგილობრივებმა მხოლოდ მსუბუქად გააპროტესტეს. მისი 17-წლიანი მმართველობა ძირითადად მშვიდობიანი იყო, თუმცა 1054 წელს მას მოუწია ინგლისურ ლაშქრობასთან შერკინება, რომელსაც ედუარდ აღმსარებლის სახელით ხელმძღვანელობდა სიუორდი, ნორთუმბრიის ერლი. მაკბეტი მოკლეს ლუმფანანის ბრძოლაში, 1057 წელს, მომავალი მალკოლმ III-ის ერთგულმა ძალებმა. იგი დაკრძალეს შოტლანდიის მეფეების ტრადიციულ განსასვენებელ იონაზე. მაკბეტის შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი მემკვიდრე (გერი) ლულახი, მაგრამ ლულახმა მხოლოდ რამდენიმე თვის განმავლობაში იმეფა, სანამ მოკლეს ისევ მალკოლმ III-ის მიერ კონტროლირებადმა ძალებმა, რომლის შთამომავლებმა მომავალში 13-ე საუკუნის მიწურულამდე მართეს შოტლანდია. მაკბეტი დღეს ყველაზე უკეთ ცნობილია, როგორც უილიამ შექსპირის ტრაგედიის — მაკბეტის მთავარი გმირი და მრავალი ნამუშევარი, რომელიც მან შთააგონა. ამასთან, შექსპირის მაკბეტი ემყარება ჰოლინსჰედის ქრონიკებს, რომელიც გამოქვეყნდა 1577 წელს და ისტორიულად არ არის ზუსტი.