ინგლისის რეფორმაცია
ინგლისის რეფორმაცია — XVI საუკუნის ინგლისში მოვლენების მთელი რიგი, რომლითაც ინგლისის ეკლესია განუდგა რომის პაპისა და რომის კათოლიკური ეკლესიის ავტორიტეტს. ეს მოვლენები ნაწილობრივ უკავშირდებოდა ფართო ევროპულ პროტესტანტულ რეფორმაციას, რელიგიურ და პოლიტიკურ მოძრაობას, რომელიც გავლენას ახდენდა დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში არსებულ ქრისტიანულ პრაქტიკაზე. რეფორმაციის გამომწვევ სხვა მიზეზებს წარმოადგენდა სტამბის გამოგონება და ბიბლიის ტირაჟის გაზრდა. ამ ყოველივემ გამოიწვია ახალი ცოდნისა და იდეების გავრცელება მეცნიერებს, ზედა და საშუალო კლასებსა და ზოგადად მკითხველებს შორის. ამასთან, ინგლისური რეფორმაციის სხვადასხვა ფაზა არსებობს, რომელიც მოიცავს უელსსა და ირლანდიას და მნიშვნელოვანწილად განაპირობებს სამთავრობო პოლიტიკის ცვლილებებს, რასაც საზოგადოებრივი აზრის ცვლილებაც თან ახლდა. რეფორმაციას ბიძგი მისცა 1527 წელს რომის პაპი კლემენტ VII–ს უარმა ჰენრი VIII-ს მიერ განქორწინების თხოვნაზე. ამ მოვლენის შემდეგ, ინგლისის რეფორმაცია უფრო მეტად პოლიტიკურ საქმეს წარმოადგენდა, ვიდრე სასულიერო დავას. რომსა და ინგლისს შორის პოლიტიკური განსხვავებები მრავლად იყო, რამაც მზარდი სასულიერო დავები წარმოქმნა. რომისგან განდგომამდე, რომის პაპი და ეკლესიის საერთო საბჭო წყვეტდნენ დოქტრინას. საეკლესიო სამართალს მართავდა კანონიკური სამართალი რომში არსებულ საბოლოო იურისდიქციასთან ერთად. საეკლესიო გადასახადები პირდაპირ რომში მიდიოდა, ხოლო პაპი წყვეტდა ეპისკოპოსების დანიშვნის საკითხს. რომისგან განდგომა მოხდა 1532 და 1534 წლებში მიღწეული პარლამენტის მთელი რიგი აქტებით, მათ შორისაა 1534 წლის უზენაესი აქტი, რომლის თანახმად, ჰენრი გახდა „ინგლისის ეკლესიის უზენაესი ხელმძღვანელი დედამიწაზე“. ინგლისის ეკლესიის ღვთისმეტყველება და ღვთისმსახურება აშკარად პროტესტანტული გახდა ჰენრის ვაჟის, ედუარდ VI- ის მეფობის დროსაც. მერი I-ის მმართველობის პირობებში მთელი ეს პროცესი შეცვალა და ინგლისის ეკლესია კვლავ მოექცა პაპის იურისდიქციის ქვეშ. მალევე, ელიზაბეტმა კვლავ აღადგინა პროტესტანტული რწმენა, მაგრამ უფრო ზომიერი ფორმით და მისი ტიტული გახდა უზენაესი მმართველი. საბოლოო უფლებამოსილების დოქტრინალური და იურიდიული დავები ახლა განიხილებოდა მონარქთან ერთად, ხოლო პაპს ჩამოართვეს შემოსავლების მიღების ფუნქცია და საბოლოო სიტყვა ეპისკოპოსების დანიშვნის შესახებ. ამ დავების ძალადობრივი ასპექტი გამოიხატა ინგლისის სამოქალაქო ომებში, რომელიც დასრულდა მაშინ, როდესაც მოხსნეს უკანასკნელი რომის კათოლიკე მონარქი ჯეიმზ II და პარლამენტმა თხოვა უილიამ III- სა და მერი II- ს, რომ ერთად ემართათ ქვეყანა 1688 წელს ინგლისის უფლებათა დაცვის კანონპროექტთან ერთად. „სახელოვანი რევოლუციის “ დროს), საიდანაც წარმოიშვა საეკლესიო პოლიტიკა დამკვიდრებული ეკლესიით და არაერთი არაკონფორმისტული ეკლესიით, რომელთა წევრები თავიდანვე განიცდიდნენ სხვადასხვა სამოქალაქო ჩაგვრას, რაც დროთა განმავლობაში მოხსნეს.