ბირთვული იარაღის გავრცელება
ბირთვული იარაღის გავრცელება — მოიცავს ბირთვული იარაღისა და ტექნოლოგიების კონტროლს. ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების თანახმად, ბირთვულ ქვეყანას არ აქვს უფლება ამ რესურსზე წვდომა სხვა ქვეყანას მისცეს და მან არ უნდა წახალისოს არაბირთვული ქვეყნები, რათა შექმნან ბითვული იარაღი. ამას უწოდებენ „ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობას“ ან „NPT“-ს. გავრცელებას ეწინააღმდეგება, როგორც ბირთვული იარაღის მქონე, ასევე არმქონე მრავალი ქვეყანა, რადგან მთავრობები შიშობენ, რომ, რაც მეტ ქვეყანას ექნება ბირთვული იარაღი, ეს უფრო გაზრდის ბირთვული ომის დაწყების რისკს. ბირთვულ კლუბში არიან სახელმწიფოები, რომელთაც გააჩნიათ ბირთვული იარაღი, თუმცა ვარაუდობენ, რომ იარაღი აქვს ინდოეთს, პაკისტანს, ჩრდილოეთ კორეასა და ისრაელს. ამ ოთხიდან არც ერთი არ არის „NPT“- ს წევრი ქვეყანა, თუმცა 1985 წელს ჩრდილოეთ კორეა შეუერთდა „NPT“- ს, შემდეგ იგი გავიდა 2003 წელს და ატარებდა ბირთვულ ტესტებს 2006, 2009, 2013, 2016 და 2017 წლებში. „NPT“– ს ერთ-ერთი უარყოფითი მხარე არის ის, რომ ხელშეკრულების თანახმად , ის ქვეყნები, რომლებმაც 1968 წლამდე გამოსცადეს ბირთვული იარაღი, აღიარებულნი არიან ბირთვულ ქვეყნებად, ხოლო, თუ სახემწიფოს სურს კავშირში შესვლა მან უარი უნდა თქვას მსგავსი ტიპის იარაღზე. ბირთვული იარაღის გავრცელების შესახებ კვლევა თავდაპირველად ჩატარდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, ამერიკის შეერთებული შტატების (გაერთიანებული სამეფოსა და კანადასთან თანამშრომლობით), გერმანის, იაპონიისა და სსრკ-ს მიერ. შეერთებული შტატები პირველი და ერთადერთი ქვეყანაა, რომელმაც ომის დროს გამოიყენა ბირთვული იარაღი, კერძოდ, მან გამოიყენა ორი ბირთვული ბომბი იაპონიის წინააღმდეგ 1945 წლის აგვისტოში. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ, გერმანიამ და იაპონიამ შეწყვიტეს ყოველგვარი მონაწილეობა რაიმე ტიპის ბირთვული იარაღის კვლევაში. 1949 წლის აგვისტოში სსრკ-მ გამოსცადა ბირთვული იარაღი და გახდა მეორე ქვეყანა, რომელმაც ააფეთქა ბირთვული ბომბი. გაერთიანებულმა სამეფომ პირველად ბირთვული იარაღი გამოსცადა 1952 წლის ოქტომბერში. საფრანგეთმა კი 1960 წელს. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკამ 1964 წელს. ინდოეთმა ჩაატარა პირველი ბირთვული ტესტი 1974 წელს, რამაც პაკისტანი აიძულა საკუთარი ბირთვული ძალები განევითარებინა. აგრეთვე ინდოეთმა ბირთვული ტესტების მეორე სერია 1998 წელს დაიწყო, რასაც პაკისტანის მხიდანაც მოჰყვა გარვეული ტესტები. 2006 წელს ჩრდილოეთ კორეამ ჩაატარა თავისი პირველი ბირთვული ტესტი.