ლუდმილა ალექსეევა
ლუდმილა ალექსეევა (რუს. Людми́ла Алексе́ева; დ. 20 ივლისი, 1927, ევპატორია, რსფსრ, სსრკ — გ. 8 დეკემბერი, 2018, მოსკოვი, რუსეთი) — ადამიანის უფლებათა დამცველი და საბჭოთა დისიდენტი. ალექსეევა ცნობილია, როგორც მოსკოვის ჰელსინკის ჯგუფის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და თავმჯდომარე. 1970-იანი წლებიდან ლუდმილა ალექსეევა მონაწილეობდა სსრკ-ში დისიდენტურ მოძრაობაში, შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1993 წელს კი დაბრუნდა რუსეთში და ეწეოდა საგანმანათლებლო საქმიანობას და ადამიანის უფლებების დაცვას. რუსეთის ფედერაციაში დაბრუნების შემდეგ ალექსეევა რადიო თავისუფლების და ამერიკის ხმის პროგრამებში იღებს აქტიურ მონაწილეობას, უტარებს კონსულტაციებს უფლებადამცველ ორგანიზაციებს, ეწინააღმდეგება ერაყის ომს, „დიმა იაკოვლევის კანონს“ და აქტიურად მონაწილეობს აქციაში „სტრატეგია 31“, რუსეთის ფედერაციის კონსტიტუციის 31-ე მუხლის შეკრების თავისუფლების დაცვისთვის. მოგვიანებით იგი რუსეთის პრეზიდენტთან არსებული ადამიანის უფლებათა საბჭოს წევრი ხდება (2018). სიცოცხლის უკანსკნელ წლებში იგი უფრო წერით სამუშაოებს უძღვნიდა დროს. ადამიანის უფლებების საკითხებზე 100-ზე მეტი ნაშრომის ავტორია.