ფრანსაიელოზი
ფრანსაიელოზი, ბაბეზიოზი, პიროპლაზმოზი — ცხოველების (მცოხნელების, მ.შ. მსხვილი რქოსანი საქონლის, ასევე ცხენის, ღორის, ძაღლისა და სხვ.) მწვავე პარაზიტული დაავადება; გამომწვევია Babesia-ს გვარის უმარტივესები — ერითროციტებში ლოკალიზებული შიდაუჯრედული პარაზიტები. გამომწვევს ავრცელებენ საძოვრის ტკიპები. ვრცელდება ტკიპების კბენით. საინკუბაციო პერიოდი 14 დღემდეა. ცნობილია ადამიანზე რეგისტრაციის შემთხვევებიც. ქართულად ეწოდება ნაბარევი, ციება, დასიცხვა ან ტკიპარა. დაავადების ნიშნები: ცხოველი უძლურდება, კარგავს მადას, აღენიშნება ლორწოვანი გარსების სიყვითლე, გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მოქმედების დარღვევა, კუჭ-ნაწლავის აშლილობა, რძის პროდუქციის შემცირება; მე-2–3 დღეს — სისხლიანი შარდი (ჰემოგლობინურია), მაღალი ტემპერატურა (40,0—42,0°); შეიძლება გამოიწვიოს აბორტი. მკურნალობის გარეშე ავადმყოფი ცხოველები (40—50%-მდე) იხოცებიან. დაავადებაგადატანილი ცხოველები დიდი ხნის განმავლობაში არიან აღმძვრელები, ტკიპები — მთელი ცხოვრება. დიაგნოზი: ეპიდემიოლოგიურ მონაცემებსა და კლინიკურ ნიშნებზე დაყრდნობით, პარაზიტისა და სპეციფიკური ანტისხეულის აღმოჩენით სისხლის ნაცხში. მკურნალობა: ფლავაკრიდინი, აზიდინი და სხვა. პროფილაქტიკა: ტკიპების მოსპობა ცხოველებზე და საძოვრებზე (აკარიციდების გამოყენება), საქონლის ბაგაზე შენახვა; ტკიპებისგან თავისუფალი კულტურული საძოვრების გამოყენება.