კავკასიის გამაგრებული ხაზი
კავკასიის გამაგრებული ხაზი (რუს. Кавказская укреплённая линия) — სიმაგრეთა სისტემა, რომელიც ააგო რუსეთის ჯარმა კავკასიის ომების დროს. შედგებოდა ციხესიმაგრეებისა და სტანიცებისაგან (მოზდოკი, გროზნაია, ვლადიკავკაზი, გეორგიევსკაია, ეკატერინოდარი და ა. შ.), რომელთა შორის 25-30 კმ დაშორებით, განლაგებული იყო ფორტები, ყოველ 3-5 კმ-ზე საგუშაგოები. კავკასიის გამაგრებული ხაზის მშენებლობა დაიწყო 1735-1739 წლებში, როცა ყიზლარი დაარსდა და მდინარე თერგზე აიგო სიმაგრეები. 1785 წელს ძირითადად დასრულდა კავკასიის გამაგრებული ხაზის აგება. შემდეგ იგი დაიყო მარცხენა ფლანგად, ცენტრად, მარჯვენა ფლანგად და შავი ზღვის ხაზად. 1830 წელს დაღესტანსა და კახეთს შორის (ყვარელ-ზაქათალა) აიგო ლეკეთის ხაზი, 1837-1839 წლებში შავიზღვისპირეთის ხაზი (ანაპა-სოხუმი). 1860 წელს კავკასიის გამაგრებული ხაზი გაუქმდა.