ბრეჟნევის დოქტრინა
ბრეჟნევის დოქტრინა – საბჭოთა კავშირის საგარეო პოლიტიკა, რომელიც აცხადებდა, რომ ნებისმიერი საფრთხე ნებისმიერ საბჭოთა ბლოკის ქვეყანაში იყო საფრთხე ბლოკის ყველა სახელმწიფოსათვის და მაშასადამე ამართლებდა სხვა საბჭოთა ბლოკის ქვეყნების მიერ ამ საფრთხის შემცველ ქვეყანაში ინტერვენციას. ეს დოქტრინა გამოცხადდა იმისათვის, რომ გაემართლებინა საბჭოთა კავშირის მიერ 1968 წელს ჩეხოსლოვაკიაში შეჭრა, რათა დაემხო ადგილობრივი რეფორმისტური ხელისუფლება. დოქტრინა უარყოფილ იქნა 1980-იან წლებში, როდესაც კრემლი დათანხმდა ადგილობრივი კომუნისტური რეჟიმების მშვიდობიან დამხობაზე. პოლიტიკა პირველად მკაფიოდ გამოკვეთა სერგეი კოვალევმა 1968 წლის 26 სექტემბრის პრავდას სტატიაში, სახელწოდებით სუვერენიტეტი და სოციალისტური ქვეყნების საერთაშორისო ვალდებულებები . ლეონიდ ბრეჟნევმა ეს გაიმეორა პოლონეთის გაერთიანებული მშრომელთა პარტიის მეხუთე კონგრესზე სიტყვით გამოსვლის დროს, 1968 წლის 13 ნოემბერს, სადაც ნათქვამია: როდესაც ძალები, რომლებიც მტრულად არიან განწყობილნი სოციალიზმის მიმართ, ცდილობენ ზოგიერთი სოციალისტური ქვეყნის კაპიტალისტურად განვითარებას, ეს ხდება არა მხოლოდ ამ ქვეყნის პრობლემა, არამედ ყველა სოციალისტური ქვეყნის საერთო პრობლემა და საზრუნავი. ეს დოქტრინა გამოცხადდა იმისათვის, რომ გაემართლებინათ ჩეხოსლოვაკიის ოკუპაცია 1968 წლის აგვისტოში, რათა ჩაეხშოთ პრაღის გაზაფხული, ასევე გაემართლებინათ საბჭოთა სამხედროების შეჭრა უნგრეთში 1956 წელს. ეს ინტერვენციები საჭირო გახდა იმისათვის, რომ შეეჩერებინათ ლიბერალიზააციის მცდელობები, რომლებიც პოტენციურ საფრთხეს ქმნიდნენ იმისათვის, რომ შეესუსტებინათ საბჭოთა კავშირის ჰეგემონობა აღმოსავლეთ ბლოკში, რომელიც საბჭოთა კავშირის მიერ განიხილებოდაროგორც სასიცოცხლოდ აუცილებელი ბუფერული თავდაცვისათვის ტერიტორია, იმ შემთხვევაში თუკი ვარშავის პაქტისა და ნატოს ჯარებს შორის დაიწყებოდა სრულმასშტაბიანი ომი. პრაქტიკაში ეს პოლიტიკა გულისხმობდა იმას რომ საბჭოთა სატელიტი სახელმწიფოების კომუნისტურ პარტიებს ჰქონოდათ მხოლოდ შეზღუდული დოზით თავისუფლება და არცერთი სახელმწიფოს არ მიეცემოდა იმის საშუალება რომ დაერღვია ან საფრთხე შეექმნა საბჭოთა ჰეგემონიისათვის. შესაბამისად ვერცერთი სახელმწიფო ვერ დატოვებდა ვარშავის პაქტს და ვერ შეავიწროვებდა ადგილობრივ კომუნისტურ ხელისუფლებებს. ბრეჟნევის დოქტრინის გამოცხადების შემდეგ საბჭოთა კავშირსა და მის სატელიტ სახელმწიფოებს შორის დაიდო მრავალი ხელშეკრულება რომლების განამტკიცებდნენ ქვეყანაშორის კოოპერაციას. პრინციპებიო იმდენად განზოგადებული იყო, რომ საბჭოთა კავშირმა ის გაავრცელა ვარშავის არაწევრ სახელმწიფო ავღანეთზე 1979 წელს.წელს.ბრეჟნევის დოქტრინა ძალაში რჩებოდა 1980-81 წლის პოლონეთის კრიზისამდე. მიხეილ გორბაჩოვმა უარი თქვა გამოეყენებინა სამხედრო ძალა მაშინ როდესაც პოლონეთმა გადაწყვიტა რომ ჩაეარებინა თავისუფალი არჩევნები 1989 წელს რომელშიც სოლიდარობამ დაამარცხა პოლონეთის გაერთიანებული მუშათა პარტია.