კოსმოსური სიჩქარე
კოსმოსური სიჩქარე (პირველი v I {\displaystyle v_{I}} , მეორე v I I {\displaystyle v_{II}} , მესამე v I I I {\displaystyle v_{III}} ) — მინიმალური სიჩქარეები, რომლებიც უნდა მიენიჭოს დედამიწიდან გაშვებულ კოსმოსურ აპარატს, მატარებელი რაკეტის მუშაობის შეწყვეტის მომენტში, რომ ის გახდეს დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი ( v I {\displaystyle v_{I}} ), ან გავიდეს დედამიწის მიზიდულობის მოქმედების სფეროდან ( v I I {\displaystyle v_{II}} ), ან დაძლიოსმზის მიზიდულობა და გავიდეს მზის სისტემიდან ( v I I I {\displaystyle v_{III}} ). ცის მექანიკიდან ცნობილია: თუ რომელიმე m {\displaystyle m} მასის მქონე სხეული მოძრაობს გაცილებით დიდმასიანი ( M ≫ m {\displaystyle M\gg m} ) სხეულის ირგვლივ r რადიუსიან წრეწირზე, მაშინ მისი სიჩქარე განისაზღვრება ფორმულით: v წრ = G M R {\displaystyle v_{\text{წრ}}={\sqrt {G{\frac {M}{R}}}}} (1), სადაც G გრავიტაციული მუდმივაა. ამ სიჩქარეს წრიული სიჩქარე ეწოდება. თუ მოძრაობს პარაბოლურ ორბიტაზე, მაშინ სიჩქარე განისაზღვრება ფორმულით: v პარ = 2 G M R {\displaystyle v_{\text{პარ}}={\sqrt {2G{\frac {M}{R}}}}} (2). და მას პარაბოლური სიჩქარე ეწოდება.