ბერენგარია ნავარელი
ბერენგარია ნავარელი (ბასკ. Berengela Nafarroakoa, ესპ. Berenguela de Navarra, ფრანგ. Bérengère de Navarre, ინგლ. Berengaria of Navarre; დ. დაახლ. 1165-1170, პამპლონა, ნავარა — გ. 23 დეკემბერი, 1230, ლე-მანი, საფრანგეთი) — ხიმენესების დინასტიის წარმომადგენელი. ნავარის მეფე სანჩო VI-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ სანჩა კასტილიელის შუათანა ქალიშვილი. ინგლისის დედოფალი 1191-1199 წლებში როგორც რიჩარდ I ლომგულის მეუღლე. ტრადიციულად იგი ცნობილია, როგორც "ერთადერთი ინგლისის დედოფალი რომელსაც არასდროს დაუდგამს ფეხი ქვეყანაში". შესაძლოა ბერენგარია მართლაც ესტუმრა ინგლისს, თუმცა რიჩარდის გარდაცვალების შემდეგ, ანუ მას შემდეგ რაც უკვე აღარ იყო ინგლისის დედოფალი, აქედან გამომდინარე მასსა რიჩარდს შვილები არ ჰყოლიათ. იგი ჯვაროსნულ ეპოქაში ცხოვრობდა და ქმართან ერთად მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობაშიც იმყოფებოდა. მან თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი საფრანგეთში გაატარა, სადაც იგი გულუხვ შესაწირს აძლევდა ეკლესიას. თუმცა მისი მდგომარეობა მას შემდეგ გაუარესდა, რაც ტახტზე მისი მაზლი, მეფე ჯონ უმიწაწყლო ავიდა.