სამი სამეფოს ომები
სამი სამეფოს ომები - ხანდახან უწოდებენ ბრიტანეთის სამოქალაქო ომებს, ჩამოაყალიბებული კონფლიქტების ერთობლივი სერია, რომელიც მოხდა ინგლისის, შოტლანდიის სამეფოებში და ირლანდიაში 1639 და 1651 წლებში. ინგლისის სამოქალაქო ომი გახდა ყველაზე ცნობილი ამ კონფლიქტებში: იგი ითვალისწინებდა მონარქიის გაუქმებას და სამეფო კარზე არსებული მონარქის, ჩარლზ I- ს სიკვდილით დასჯას ინგლისის პარლამენტის მიერ 1649 წელს. ომების ამ ისტორიაში ხშირად გვხვდება აჯანყებები და კონფლიქტები, რომლებიც გაგრძელდა მეფის სიკვდილით დასჯის შემდეგაც 1660 წლამდე, ვიდრე არ აღდგა მონარქია ინგლისში. ომები იყო რელიგიურ და სამოქალაქო საკითხებში არსებული ფართო დაძაბულობის შედეგი. რელიგიური დავები გამოწვეული იყო შეკითხვით: რამდენად ჰქონდა უფლება მონარქს აერჩია ინდივიდის რელიგიური მიკუთვნებულობა? ხომ არ იყო რელიგია პიროვნების სინდისის გამოძახილი და იგი თავისუფალი იყო მის არჩევაში. სამოქალაქო საკითხებთან დაკავშირებული დავა მდგომარეობდა მეფის მმართველობის დონეებში: რისი შეზღუდვის უფლება ჰქონდა მეფეს და უფლებრივად რა დამოკიდებლებაში უნდა ყოფილიყო იგი პარლამენტთან, შეეძლო თუ არა მეფეს ერთპიროვნულად მიეღო გადაწყვეტილება პარლამენტის თანხმობის გარეშე გადასახადების და შეიარაღებული ძალების გაზრდის შესახებ. ომებს ასევე საფუძვლად ჰქონდათ ეროვნული კონფლიქტის ელემენტები, რადგან ირლანდია და შოტლანდია აჯანყდნენ ინგლისის უზენაესობის წინააღმდეგ სამი სამეფოს შემადგენლობაში. ინგლისის პარლამენტის ფართო და მტკიცე გამარჯვებამ (ოლივერ კრომველისა და ჯარის ქვეშ) მეფის, ირლანდიელებისა და შოტლანდიელების დაძლევაში, შემდეგ კი თვით კრომველის პროტექტორატის გადაჭარბებამ ხელი შეუწყო დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მომავლის, როგორც საკონსტიტუციო მონარქიის ჩამოყალიბებას. ამ ომებში შედიოდა 1639 და 1640 წლების ეპისკოპოსთა ომები ; 1641 წლის ირლანდიის აჯანყება ; ირლანდიის კონფედერატი, 1642–1649; 1644–1645 წლების შოტლანდიის სამოქალაქო ომი და კრომველის მიერ ირლანდიის დაპყრობა 1649 წელს (ჯამში თერთმეტ წლიანი ომი ან ირლანდიის კონფედერაციული ომები ); და ინგლისის პირველი (1642–1646), მეორე (1648–1649) და მესამე (1650–1651) სამოქალაქო ომები .