თედო სახოკია
თედო ტიმოთეს ძე სახოკია (დ. 15 მარტი, 1868, ხეთა, ახლანდელი ხობის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 თებერვალი, 1956, თბილისი) — ქართველი ეთნოგრაფი, ლექსიკოლოგი, ფოლკლორისტი, მთარგმნელი, პუბლიცისტი და პედაგოგი, რეიმსის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1902) და პარიზის ანთროპოლოგიური საზოგადოების საზღვარგარეთელი წევრ-კორესპონდენტი (1904). სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც არალეგალური საქმიანობის გამო გარიცხეს.[⇨] უმაღლესი განათლება პარიზში, ჟენევასა და ბრიუსელში მიიღო. იყო საქართველოს თავისუფლების ლიგის წევრი.[⇨] ხელმძღვანელობდა „ქართული პარტიის“ სახელით ცნობილ პოლიტიკურ მოძრაობას.[⇨] 1903-1905 წლებში იყო გაზეთ „საქართველოს“ თანარედაქტორი.[⇨] 1905 წელს თედო სახოკია საქართველოში იარაღის არალეგალურად შემოტანის გამო დააპატიმრეს.[⇨] 1908 წელს ციმბირში გადაასახლეს, საიდანაც ევროპაში გაიქცა და 1916 წლამდე ემიგრაციაში იმყოფებოდა ბელგიაში, საფრანგეთსა და ინგლისში.[⇨] საქართველოში დაბრუნების შემდეგ კიდევ უფრო აქტიურად ჩაება სამეცნიერო და საზოგადოებრივ საქმიანობაში, განსაკუთრებით, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის საქმეში.[⇨] თედო სახოკია პირველი იყო ქართველ მოღვაწეთა შორის, რომელმაც სპეციალური განათლება მიიღო ეთნოგრაფიის დარგში. მას ეკუთვნის ცნობილი ნაშრომები: „მოგზაურობანი“, „ეთნოგრაფიული ნაწერები“ და „ქართული ხატოვანი სიტყვა-თქმანი“. მისი ეთნოგრაფიული ნარკვევები იბეჭდებოდა ქართულ, ინგლისურ, რუსულ, იტალიურ და ფრანგულ ენებზე.[⇨] აქტიურად თანამშრომლობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებასთან.[⇨] რეგულარულად აქვეყნებდა მასალებს ქართულ და უცხოურ ჟურნალ-გაზეთებში: „ცნობის ფურცელი“, „მოამბე“, „დროება“, „სახალხო გაზეთი“, „Кавказ" და სხვ.[⇨] თედო სახოკია ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობასაც. მან იტალიურიდან თარგმნა ჯოვანი ბოკაჩოს „დეკამერონი“ და ჯუზეპე გარიბალდის „კლელია“, ფრანგულიდან - ვოლტერის, გი დე მოპასანის, ემილ ზოლას, ალფონს დოდეს, ფრანსუა კოპეს, ანრი ბარბიუსისა და ოქტავ მირბოს ნაწარმოებები, რუსულიდან - კორნელი ბოროზდინის „სამეგრელო“ და „ბატონყმობა სამეგრელოში“, ივანე ვაზოვის „დამონებულნი“ და ა.შ.[⇨]