შავჩოხა (მცენარე)
შავჩოხა (ლათ. Anchusa ovata) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 10–40 სმ სიმაღლის, სწორი და დატოტვილი ღერო, მთელი მცენარე შებუსულია უხეში ბეწვით. ფოთლები მოგრძო, ოვალური ფორმისაა, ძირითადად, კიდემთლიანი, ქვედა ფოთლები ყუნწიანია, ზედა — მჯდომარე. ყვავილედი წაგრძელებულია, მცირეყვავილიანი. გვირგვინი ლურჯია. ყვავის მაისში, ნაყოფმსხმოიარობს ივლისში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, ირანში, მცირე, ცენტრალურ, სამხრეთ-დასავლეთ და აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში. გვხვდება მთელ საქართველოში. იზრდება მშრალ ფერდობებზე, მინდვრებზე, რუდერალურ ადგილებში, გზისპირებზე, ნათესებში. თესლი შეიცავს საკვებ ზეთს. ქართლურად და ხევსურულად ეწოდება მბილა; კახურად — ყანის მხალი; ფშავურად — თიკნიყურა; მესხურად — ქიცნარა; ზემოიმერულად — ქათამბარკალა; რაჭულად — ცისნარა, ქისნარა; ლეჩხუმურად — ქისუნარე; სვანურად — მგწრანილ. ქართულ ლიტერატურაში უფრო მეტად ცნობილია როგორც Lycopsis orientalis ან Anchusa arvensis subsp. orientalis, რომლებიც დღეს აღარ მიიჩნევა სწორ დასახელებად.