ოპერაცია აიაქსი
ოპერაცია „აიაქსი“ (ინგლ. Operation Ajax) — 1953 წელს ამერიკის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მიერ ჩატარებული აქცია, რომლის შედეგადაც ირანის დემოკრატი პრემიერ-მინისტრი მოჰამედ მოსადეღი დაამხეს და შაჰის რეჟიმი აღდგა. ამით აშშ-მა ხელი შეუშალა მოსადეღის გეგმას ნავთობის ინდუსტრია სახელმწიფო საკუთრება გამხდარიყო. აქციას მეთაურობდა აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტის თეოდორ რუზველტის შვილიშვილი კერმიტ რუზველტი. მან დაითანხმა შაჰი მოჰამედ რეზა ფეჰლევი მოსადეღის რეჟიმს დამხობაზე. შაჰმა, თითქოს და მოსადეღის მიერ დევნილმა, ირანი დატოვა და თავი იტალიას შეაფარა. ამასობაშო აშშ-ის აგენტებმა თავის საქმე გააკეთეს და 1953 წლის 22 აგვისტოს ირანში დაბრუნებულმა შაჰმა დაამხო პრემიერ-მინისტრის მთავრობის რეჟიმი.