სპერმატოგენეზი
სპერმატოგენეზი (ძვ. ბერძნ. σπέρμα — თესლი; ძვ. ბერძნ. γένεσις — განვითარება) — მამრობითი გამეტების, სპერმატოზოიდების წარმოქმნის პროცესი სათესლე ჯირკვლებში. სპერმატოგენეზში არჩევენ ოთხ პერიოდს: გამრავლების, ზრდის, მომწიფებისა და ფორმირების (სპერმატოგენეზის საბოლოო პერიოდი - სპერმატოზოიდების ჩამოყალიბების პერიოდი - სპერმიოგენეზი) პერიოდებს. ამ პერიოდების შესაბამის სპერმატოგენური ეპითელიუმის (რომელიც ასრულებს სპერმატოგენეზისა და სპერმიოგენეზის ფუნქციებს) უჯრედულ ფორმებს ეწოდება: სპერმატოგონიები პირველი რიგის სპერმატოციტები მეორე რიგის სპერმატოციტები, ანუ პრესპერმიციტები სპერმატიდები და შემდგომ სპერმატოზოიდები სპერმიოგენეზის, ანუ სპერმატიდების სპერმატოზოიდებად გარდაქმნის გამოვლინებაა: ფირფიტოვან კომპლექსში აკრობლასტის (აკრობლასტი - Acrobastis - აკროსო (სომა) - ბერძ. blastos - ღივი - ფირფიტოვანი კომპლექსის წარმონაქმნი სპერმატიდის ციტოპლაზმაში. აკროსომის ნერგი) ჩამოყალიბება; აკრობლასტის დიფერენცირება აკროსომად; ცენტროსომის გადაადგილება აკროსომიდან საწინაააღმდეგო მიმართულებით; დისტალური ცენტრიოლების გაყოფა წინა და უკანა ცენტრიოლებად; შოლტის გამოცალკავება დისტალური ცენტრიოლის წინა ნაწილიდან; დისტალური ცენტრიოლის გარდაქმნა რგოლად ბირთვის გამკვრივება; შოლტის პროქსიმული ნაწილის გარშემო მიტოქონდრიების სპირალური განლაგება. სპერმატოგენეზის ერთ-ერთი მთავარი მოვლენაა მეიოზი, რომლის შედეგადაც ხორციელდება ქრომოსომების რედუქცია და დიპლოიდური ქრომოსომების გარდაქმნა ჰაპლოიდურ უჯრედებად.