როზა ლუქსემბურგი
როზა ლუქსემბურგი (გერმ. Rosa Luxemburg, პოლ. Róża Luksemburg, ებრ. רוזה לוקסמבורג; ნამდვილი სახელი როზალია ლუქსენბურგი; დ. 5 მარტი, 1871 — გ. 15 იანვარი, 1919) — ევროპაში სოციალ-დემოკრატიის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური და გავლენიანი მოღვაწე. მეგობრობდა ცნობილ ფემენისტთან კლარა ცეტკინთან. რამდენიმეჯერ იყო დაპატიმრებული, მაგრამ ციხეშიც ახერხებდა პროპაგანდას ომის შეწყვეტასა და რევოლუციაზე. ლუქსემბურგმა დაგვიტოვა შემდეგი ნამუშევრები: „სოციალური რეფორმა და რევოლუცია“ (1899), „მასობრივი გაფიცვა, პარტია და პროფკავშირები“ (1906), „კაპიტალის დაგროვება“ (1913), „სოციალ-დემოკრატიის კრიზისი“ (1916), „ანტი-კრიტიკა“ (1916), „რუსეთის რევოლუცია. სისუსტის კრიტიკული შეფასება“ (1922, სიკვდილის შემდეგ). 1919 წელს ქ. ნოსკში როზა ლუქსემბურგი სიტყვით გამოვიდა, რის შემდეგაც ის დააპატიმრეს და იმავე დღეს (15 იანვარს) ციხისაკენ მიმავალ გზაზე დახვრიტეს.