ამერიციუმი
ამერიციუმი (ლათ. Americium; ქიმიური სიმბოლო — Am {\displaystyle {\ce {Am}}} ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 95, tდნ — 1176 °C, tდუღ — 2607 °C, სიმკვრივე — 12 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო ლითონი. არ გააჩნია სტაბილური იზოტოპები. 1944-1945 წლებში ამერიციუმი მიიღეს ამერიკელმა მეცნიერებმა გ. სიბორგმა, რ. ჯეიმსმა, ლ. მორგანმა და ა. გიორსომ ნეიტრონებით პლუტონიუმის Pu 239 {\displaystyle {\ce {^{239}Pu}}} დასხივების შედეგად. ცნობილია ამერიციუმის იზოტოპები, როელთა მასური რიცხვებია 237-246. ყველაზე სიცოცხლისუნარიანია Am 243 {\displaystyle {\ce {^{243}Am}}} იზოტოპს (T1/2=7350 წ). ამერიციუმის მეორე იზოტოპი Am 241 {\displaystyle {\ce {^{241}Am}}} იზოტოპს (α=აქტიური, T1/2=432.2 წ) ატომურ რეაქტორში შუალედური პროდუქტის სახით წარმოიქმნება Pu 239 {\displaystyle {\ce {^{239}Pu}}} -გან. საკუთარი ალფა-გამოსხივების გამო ამერიციუმი და მისი მყარი ნაერთები სიბნელეში ანათებენ. ნაერთებში ამერიციუმი ამჟღავნებს 3-დან 6-მდე ვალენტობას.ამერიციუმი ხსნარებში ძირითადად სამვალენტოვანია, მისი ოთხვალენტოვანი ნაერთებიდან ცნობილია სამი ნაერთი ( AmO 2 {\displaystyle {\ce {AmO2}}} , AmF 4 {\displaystyle {\ce {AmF4}}} და KAmF 5 {\displaystyle {\ce {KAmF5}}} ). ცნობილია აგრეთვე ამერიციუმის ხუთ-და ექვსვალენტოვანი ნაერთები. ბერილიუმისა და Am 241 {\displaystyle {\ce {^{241}Am}}} -ის ნარევი ნეიტრონების მიღების წყაროა.