სიამოვნების პრინციპის მეორე მხარეს
სიამოვნების პრინციპის მეორე მხარეს (გერმ. Jenseits des Lustprinzips) — ზიგმუნდ ფროიდის 1920 წელს დაწერილი ესეი, რომელშიც იგი განიხილავს მარტივი, სიამოვნების პრინციპის მეორე მხარეს. წინად, ფროიდი მხოლოდ სექსუალურ ინსტინქტებს (ლიბიდო ან ეროსი) არსებობას აღიარებდა, ამ ესეში იგი გამოყოფს სიკვდილისადმი სწრაფვას, რომელსაც მოგვიანებით ფროიდის მიმდევრებმა სიმბოლურად „თანატოსი“ უწოდეს. პირველი, მეორე და მესამე თავები ეფუძნება ფროიდის კლინიკურ გამოცდილებას, ხოლო მეოთხედან მეშვიდე თავის ჩათვლით ფროიდი განავრცობს და წინა თავებში მოცემული მონაცემებით სპეკულირებს.