გრაფინია ფესენკოს აგარაკი
გრაფინია მარია ფესენკოს აგარაკი, იგივე მახინჯაურის ბავშვთა სახლი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ბათუმში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. აგარაკის მშენებლობა მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში დაიწყო და რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორის, ნიკოლოზ II-ის ძიძას, გრაფინია მარია ფესენკოს ეკუთვნოდა. ადგილობრივების ინფორმაციით, აგარაკი 1900—1907 წლებშია აგებული. გადმოცემით, შენობა ქართველმა არქიტექტორმა დააპროექტა, თუმცა პეტერბურგიდან მოწვეულმა არქიტექტორებმა დაასრულეს. მისი ანალოგი იტალიაშიც ყოფილა. ისტორიული წყაროები ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია, თუმცა მეცნიერები დარწმუნებული არიან, რომ სასახლის დიასახლისი სწორედ გრაფინია მარია ფესენკო იყო: როგორც ისტორიულ წყაროებშია მოხსენებული, „რომანოვების კუთვნილი ჩაქვის საუფლისწულო მამულების ადმინისტრაციისთვის აგებული ულამაზესი სასახლე იმპერატორმა აღმზრდელს უსახსოვრა.“ II მსოფლიო ომის დროს აგარაკი სამხედრო ჰოსპიტლად გადააკეთეს. შემდეგ გრაფინია ფესენკოს აგარაკი ბავშვთა სახლს გადაეცა. 90-იან წლებში შენობაში იძულებით გადაადგილებული პირები შეასახლეს. ამჟამად შენობა ცარიელია, არც ფანჯრები აქვს და არც კარები, მხოლოდ კარკასია შემორჩენილი. საუკუნის განმავლობაში აგარაკს ხშირად სტუმრობდნენ ინგლისელი, რუსი და გერმანელი არისტოკრატები. გრაფინიას ვერანდა წვეულებების ადგილი იყო. 2006 წელს აგარაკს სახელმწიფო დაცვა დაენიშნა. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის 2013 წლის 28 ოქტომბრის ბრძანების შესაბამისად, გრაფინია მარია ფესენკოს აგარაკს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.