შავი ჭირი (რომანი)
შავი ჭირი (ფრანგ. La Paste) 一 ფრანგი ავტორის, ალბერ კამიუს 1947 წლის რომანი, რომლის სიუჟეტიც, გადმოცემული მთავარი გმირის, ბერნარ რიეს პერსპექტივიდან, ალჟირის ქალაქ ორანში, შავი ჭირის მოდების დროს მიმდინარეობს. პროტაგონისტ ექიმს პირველად ნაწარმოების რიგით მეხუთე თავში ვაწყდებით. წიგნში გვხვდება ორანში შავი ჭირის შედეგად მყისიერად განვითარებული მოვლენები, რომლებიც ასახულია ავტორის აბსურდისტული აღქმით. კამიუ ნაწარმოებზე მუშაობისას მთავარ წყაროდ ქოლერას ეპიდემია გამოიყენა, რომელმაც მე-19 საუკუნის პირველ ნახევარში იფეთქა და 1849 წელს ორანის მოსახლეობის დიდი ნაწილი შეიწირა, თავად რომანის სიუჟეტი კი თითქმის ასი წლის შემდეგ ვითარდება. კამიუს მიერ ნაწარმოების გამოქვეყნებამდე ორანს კვლავ რამდენჯერმე დაესხა თავს ეპიდემია. ისტორიული წყაროების თანახმად, ორანი განადგურდა 1556 და 1678 წლებში ბუბონური ჭირის გააქტიურების შედეგად, თუმცა შემდგომი აფეთქებები (1921 წელი: 185 შემთხვევა, 1931 წელი: 76 შემთხვევა, 1944 წელი: 95 შემთხვევა) საკმაოდ შორს იყო რომანში აღწერილი ეპიდემიის მაშტაბებისგან. შავი ჭირი მიიჩნევა ეგზისტენციალისტურ კლასიკად, მიუხედავად იმისა, რომ თავად კამიუ ამ იდეას უარყოფდა. ნოველა ხაზს უსვამს ცალკეულ პერსონაჟთა უძლურებას, შეცვალონ საკუთარი ბედი, რაც აბსურდიზმის, როგორც ფილოსოფიური კონცეფციის, ქვაკუთხედს წარმოადგენს. მრავალმა კრიტიკოსმა აღნიშნა, რომ თხრობის ტონი საკმაოდ წააგავს ფრანც კაფკას ენას და ამ უკანასკნელის რომანის - "პროცესი" - ენას ხშირად ზემოხსენებული ნაწარმოების მთავარი გმირის თხრობის სტილს უკავშირებენ. ბერნარ რიეს მონოლოგები, და არამხოლოდ მონოლოგები, ხშირ შემთხვევაში ერთდროულად რამდენიმე მნიშვნელობას იძენენ, რითაც იგი ადამიანის ქვეცნობიერისა და სულიერი მდგომარეობის მკვეთრ ალეგორიასაც წარმოადგენს.