ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა
ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა (ხორ. Hrvatska Republika Herceg-Bosna; ასევე ხორ. Hrvatska Zajednica Herceg-Bosna ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა ერთობა) — ბოსნიელ ხორვატთა სეპარატისტული წარმონაქმნი, რომელიც არსებობდა 1992 წლიდან 1994 წლამდე ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე. ამ რესპუბლიკის წარმომადგენლების განცხადებით, იგი წარმოადგენდა განსხვავებულ პოლიტიკურ, კულტურულ, ეკონომიკურ და ტერიტორიულ მთლიანობას ბოსნიაში. მეორე მხრივ, ხორვატების მტკიცებით, ჰერცეგ-ბოსნიას არასდროს გამოუცხადებია ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკიდან გამოყოფა, ან დაუსახავს ასეთი მიზანი რომელიმე ოფიციალურ განცხადებაში და იგი ყოველთვის ცნობდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის სუვერენიტეტს. თუმცა ჰააგის ტრიბუნალის გამოძიებამ დაასკვნა, რომ ჰერცეგ-ბოსნია სწორედ იმ მიზნით შეიქმნა, რომ ბოსნიის ხორვატებით დასახლებული ტერიტორიები გამოყოფოდა შემდგომში ხორვატიასთან შეერთების მიზნით. ეს მიზნები, ასევე მხარდაჭერილი ხორვატიის რესპუბლიკის მხრივ, დამატებით დასტურდება იმითაც, რომ ხორვატია საშუალებას აძლევდა ამ წარმონაქმნს გამოეყენებინა ხორვატულ ვალუტა და ხორვატული პასპორტები. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის საკონსტიტუციო სასამართლომ ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა ერთობა უკანონო ორგანიზაციად გამოაცხადა 1992 წლის 14 სექტემბერს. წარმონაქმნმა ოფიციალურად არსებობა შეწყვიტა 1994 წელს, როდესაც იგი ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ფედერაციას შეუერთდა ვაშინგტონის შეთანხმების საფუძველზე ხორვატიასა და ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკას შორის. რესპუბლიკის ოფიციალურ დედაქალაქს წარმოადგენდა მოსტარი, მაგრამ რადგან მოსტარი საომარი ზონა იყო (აღმოსავლეთ მოსტარი ომის დასასრულამდე ბოსნიის არმიის კონტროლქვეშ იყო), ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობდა ქალაქ გრუდეში.