აფხაზები (საგვარეულო)
აფხაზები, აფხაზი(ს)შვილები (ანუ აბხაზები, აბხაზიშვილები) ― ქართული თავადური საგვარეულო, შარვაშიძეების განშტოება. მათი წინაპარი, თავადი მანუჩარი, დაახლოებით 1632 წ. გადასახლდა აფხაზეთიდან კახეთში (კერძოდ ― კარდენახში). ქართულ და სპარსულ სიგელ-გუჯრებში მოიხსენიებიან თავადებად. ისინი ფლობდნენ კარდანახის სასახლეს. რუსეთის იმპერიის უღლის ქვეშ კვლავ დაუმტკიცდათ თავადობა 1826 წლის 7 აპრილს. გვარი რუსიფიცრებული იყო, როგორც "აბხაზოვი" (რუს. Абхазов). საგვარეულოს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ადამიანები, როგორიცაა ნიკოლოზ და კოტე აფხაზები.