ურანი (ელემენტი)
ურანი (ლათ. Uranium; ქიმიური სიმბოლო — U {\displaystyle {\ce {U}}} ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 92, ატომური მასა — 238.03, tდნ — 1132.2 °C, tდუღ — 4131 °C, სიმკვრივე ( α {\displaystyle \alpha } -U) — 19.07 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი. ბუნებრივი ურანი შედგება სამი იზოტოპის ნარევისაგან: U 238 {\displaystyle {\ce {^{238}U}}} (99.274%; T1/2=7009446800000000000♠4.468×109 წ), U 235 {\displaystyle {\ce {^{235}U}}} (0.720%; T1/2=7008704000000000000♠7.04×108 წ) და U 234 {\displaystyle {\ce {^{234}U}}} (0.005%; T1/2=7005245500000000000♠2.455×105 წ). ხელოვნურად მიღებულია 11 რადიაქტიური იზოტოპი, რომელთა მასური რიცხვებია 227-240. მათ შორის დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობისაა U 233 {\displaystyle {\ce {^{233}U}}} (T1/2=7005159200000000000♠1.592×105 წ), რომელიც მიიღება თორიუმის ნეიტრონული დასხივებით. U 238 {\displaystyle {\ce {^{238}U}}} და U 235 {\displaystyle {\ce {^{235}U}}} რადიოაქტიური მწკრივების დამწყები ელემენტებია.