პირველი ტრიუმვირატი
პირველი ტრიუმვირატი — არაფორმალური პოლიტიკური ალიანსი გვიანი რომის რესპუბლიკის სამ გამოჩენილ პოლიტიკოსს — გაიუს იულიუს კეისარს, გნეუს პომპეუს მაგნუსსა და მარკუს ლიცინიუს კრასუსს შორის. რომის რესპუბლიკაში სენატს უმაღლესი პირების გადაწყვეტილებაზე ვეტოს დადების უფლება ჰქონდა. ასეთი დაბრკოლებების გვერდის ასავლელად და წინააღმდეგობის გადასალახად განსხვავებული პოლიტიკური მიზნების მქონე სამი კაცი გაერთიანდა. მათ ფარულად შექმნეს ალიანსი, სადაც შეთანხმდნენ, რომ გამოიყენებდნენ თავიანთ გავლენას ერთმანეთის მხარდასაჭერად. „ტრიუმვირატი“ არ იყო ფორმალური მაგისტრატი და არც სახელმწიფო საქმეებზე გრძელვადიანი ბატონობისთვის მიუღწევია. იგი ჩამოყალიბდა სამ კაცს შორის, მათი ურთიერთსაწინააღმდეგო საჭიროების გამო, მათი მიზანი იყო გადაელახათ წინააღმდეგობა სენატში და განეხორციელებინათ ისეთი მიზნები, რაც წინა წლებში ვერ შეძლეს. თავდაპირველად საიდუმლო ხელშეკრულება დაიდო, მოგვიანებით კი გასაჯაროვდა კეისრის პირველი კონსულობის დროს ძვ. წ. 59 წელს. ტრიუმვირატის წევრებმა ორი კანონის რატიფიცირება მოახდინეს. ესენია: პომპეუსის განკარგულებების რატიფიკაცია აღმოსავლურ პროვინციებთან მიმართებით მესამე მითრიდატული ომის შემდეგ და კანონმდებლობა პროვინციული ადმინისტრაციისა და გადასახადების შეგროვების შესახებ. კეისარი ასევე დაინიშნა გალიის გრძელვადიან გუბერნატორად. თუმცა, ალიანსის ადრეულმა წარმატებამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური პრობლემები გამოიწვია. რომში პოლიტიკური ალიანსები რეორგანიზებულ იქნა სამი კაცის საპირწონედ მომდევნო წლებში. ძვ. წ. 55 წლისთვის ალიანსი დაიშალა. თუმცა, მოგვიანებით კვლავ შეიკრიბნენ საერთო ინტერესების გამო და განაახლეს პაქტი. ძალით და რღვევით, ასევე პოლიტიკური მოკავშირეების საშუალებით შეაფერხეს ძვ. წ. 55 წლის საკონსულო არჩევნები და დაინიშნა კომისია, რომელიც დაეხმარა პომპეუს და კრასუს კვლავ კონსულები გამხდარიყვნენ. საბოლოოდ კეისრის სარდლობა გალიაში კიდევ 5 წლით გაგრძელდა; ხოლო პომპეუსი ესპანეთში წავიდა, კრასუსი კი სირიაში. რომში ძალიან დიდი წინააღმდეგობა მოჰყვა ამ მოვლენებს, სანამ კრასუსი არ მოკლეს ძვ. წ. 53 წელს კარეს ბრძოლაში მარცხის შემდეგ. კრასუსის დაღუპვის შემდეგ კეისარი და პომპეუსი ინარჩუნებდნენ მეგობრულ ურთიერთობას რამდენიმე წლის განმავლობაში. ისინი მოკავშირეებად დარჩნენ მას შემდეგაც, რაც ძვ. წ. 52 წელს პომპეუსი გახდა ერთადერთი კონსული და იულია (კეისრის ქალიშვილი და პომპეუსის ცოლი) გარდაიცვალა. პომპეუსმა მოგვიანებით მხარე შეიცვალა და შექმნა ალიანსი კეისრის გავლენის წინააღმდეგ. ამან კი გამოიწვა დაპირისპირება. ძვ. წ. 50 წელს კიდევ უფრო გამძაფრდა დაპირისპირება, რის გამოც ძვ. წ. 49 წელს კეისარი ღიად აჯანყდა.