ადამიანის უფლებები მონღოლეთში
ადამიანის უფლებები მონღოლეთში — 1990 წელს დემოკრატიული რევოლუციის შემდეგ, მონღოლეთმა აღიარა ადამიანისა და სამოქალაქო უფლებების კონცეფცია. ერთ–ერთი უფლებათდამცველი ორგანიზაციის თანახმად, „ადამიანის უფლებათა კანონი“ მონღოლეთის იურიდიულ სისტემაში სწრაფად ფართოვდება.” 2000 წლის სექტემბერში მონღოლეთმა ცალმხრივად მიიღო ეგრეთ წოდებული „ათასწლეულის 9 მიზანი“, რომელიც არის „ადამიანის უფლებების განმტკიცება და დემოკრატიული მმართველობის განვითარება“. 2012 წელს ჯაკარტა ფოსტაში, ინდონეზიის საზოგადოების გენერალურმა მდივანმა, რომელიც „მონღოლეთში დემოკრატიისა და რეფორმების პირველ დემონსტრაციებს ხელმძღვანელობდა“, წერდა, რომ „თავისუფლება და ადამიანის უფლებები“ არის მისთვის საგრძნობი საკითხი. 2011 წელს ნიუ-იორკში აზიის საზოგადოების წინაშე სიტყვით გამოსვლისას, ელბეგდორჟ ცახიამ თქვა: „თავისუფლება, ადამიანის უფლებები, სამართლიანობა, კანონის უზენაესობა და ამ ფასეულობებით სარგებლობა შეუძლიათ ღარიბ ხალხს, მონღოლეთის ღარიბ მესაქონლესაც კი“. მისი თქმით, ადამიანის უფლებების დაცვის სურვილი, „ყოველთვის არსებობს“, ყველა ადამიანში. „ზოგჯერ ეს სურვილი შეიძლება განადგურდეს ტირანიით. მაგრამ ისევ გაიზრდება. ეს მონღოლეთია“. კომუნიზმის დასრულების შემდეგ მონღოლეთის ეკონომიკური და სოციალური პროგრესის მიუხედავად, „ძველი ტოტალიტარული რეჟიმის მემკვიდრეობა“, დამკვირვებლის აზრით, „უარყოფით გავლენას ახდენს მონღოლეთში ადამიანის უფლებების რეალიზებაზე“. უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება ფართოდ არის გავრცელებული და სამართალდამცავი ორგანოები „სათანადო პატივს არ სცემენ ხალხის უსაფრთხოებასა და თავისუფლებას“. მიუხედავად იმისა, რომ მედია ხშირად იუწყება ადამიანის უფლებათა დარღვევების შესახებ, „ადამიანების უმეტესობას, ადვოკატებისა და პროფესორების გარდა, არ აქვთ სისტემური ცოდნა ადამიანის უფლებების შესახებ, რათა შეძლონ ადამიანის უფლებების შესახებ ახალი ამბების სათანადოდ შეფასება. . . . მოქალაქეები ადამიანის უფლებების რეალური მნიშვნელობის დანახვას იწყებენ მხოლოდ უსამართლობით დატანჯვის შემდეგ.“ ექსტრემალური სიღარიბის და გაეროს სპეციალური მომხსენებლის მოხსენებაში, მონღოლეთში ადამიანის უფლებების შესახებ, 2012 წლის დეკემბერში ნათქვამია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მონღოლეთი „ამჟამად განიცდის რესურსების დიდ ბუმს, ქვეყანა, თავის ისტორიაში, ერთ-ერთი ყველაზე დრამატული გარდაქმნის ზღვარზეა“, მინერალური სიმდიდრის მოპოვებითა და უცხოური ინვესტიციების მოზიდვით „2020 წლისთვის ეროვნული ეკონომიკის გასამმაგებას აპირებდნენ“, მაგრამ ქვეყანა, „იმედგაცრუების ფონზე, განაწილებულია ადამიანის განვითარების საერთაშორისო ინდექსის უარეს ქვეყნებს შორის (110-ე 187–დან 2011 წლის ადამიანის განვითარების განვითარების ინდექსის მიხედვით)”. მონღოლეთში ადამიანის უფლებების სერიოზულ პრობლემებს შორისაა პოლიციისა და უსაფრთხოების სექტორი: პოლიციის მიერ პატიმართა მიმართ ძალის ბოროტად გამოყენება, სამართალდამცავი ორგანოების უთანასწორობა, არასათანადო პირობები ციხეში, თვითნებური დაპატიმრება, წინასწარი პატიმრობა დიდი ხნის განმავლობაში, სასამართლო კორუფცია, მედიის დამოუკიდებლობა, სამთავრობო საიდუმლოებები, ოჯახში ძალადობა და ტრეფიკინგი. აკრძალულია დისკრიმინაცია „ეთნიკური წარმოშობის, ენის, რასის, ასაკის, სქესის, სოციალური წარმოშობის ან სტატუსის საფუძველზე“ და არსებობს ოფიციალური სექსუალური თანასწორობა „პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ, კულტურულ სფეროებსა და ოჯახში“. ბოლო დროს სულ უფრო მეტი ყურადღება ექცევა მონღოლეთში სამთო მრეწველობის სწრაფ გაფართოებას, რამაც მავნე ზეგავლენა იქონია ადგილობრივი მეცხვარეების გარემოზე, მათ ყოველდღიურ ცხოვრებასა და პროფესიულ პერსპექტივებზე.