კატაფრაქტები
კატაფრაქტები (ბერძ. ϰατάφραϰτος — აბჯრით დაფარული) — მძიმე ცხენოსანი ჯარი მაკედონიაში (საბერძნეთში). შეიქმნა ძვ. წ. IV საუკუნეში, V საუკუნის მიწურულის სპარსული ცხენოსანი ჯარის საბრძოლო გამოცდილების გამოყენებით. განვითარება პოვა ალექსანდრე მაკედონელის ჯარში. დაკომპლექტებული იყო მიწათმოქმედი დიდგვაროვნებისაგან. შეიარაღებული იყვნენ გრძელი შუბებით, ატარებდნენ მუზარადსა და აბჯარს, თეძოებზე ჰქონდათ დამცავი ფირფიტები. ცხენებსაც შუბლს რკინის ფირფიტა უფარავდა. ბრძოლის დროს მოქმედებდა კატაფრაქტის კომპაქტური მასა, რომელთა კოლონასაც სოლისებური ან მოგრძო ფორმა ჰქონდა და ეფექტური იყო მოწინააღმდეგის ფლანგზე ან ზურგში დარტყმის მისაყენებლად. იყოფოდნენ ილებად (64 ცხენოსანი), ბრძოლის დროს იქმნებოდა 4 მწკრივი 16–16 ცხენოსნით. კატაფრაქტებს ალექსანდრე მაკედონელის არმიაში გადამწყვეტი შეტევების დროს იყენებდნენ.