გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო
გევორგ გრიგორიანის მუზეუმ-სახელოსნო — ერევნის მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ცნობილი სომეხი მხატვრის გევორგ გრიგორიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. მუზეუმი მდებარეობს, ერევანში მესროპ მაშტოცის გამზირზე. მუზეუმი დაარსდა 1977 წელს მხატვრის ქვრივის დიანა უკლევისა და მხატვრების ჯგუფის ინიციატივით, 2 წლის შემდეგ იგი გახდა სომხეთის ეროვნული სამხატვრო გალერეის ფილიალი. იგი გაიხსნა 1980 წლის 25 ნოემბერს. გევორგ გრიგორიანი (1897-1976), რომელსაც ასევე უწოდებენ ჯოტო- ს, ჩამოყალიბდა მხატვარი თბილისში და ეკუთვნოდა სომხურ სახვითი ხელოვნების ეგრეთ წოდებულ "ტიფლის სკოლას". მისი თემატური კომპოზიციები ხშირად ეძღვნება ტფილისს, ზუსტად ასახავს იმდროინდელი ქალაქის ატმოსფეროს, მის ცხოვრების წესსა და მდინარეებს. მხატვრის შემოქმედებითი მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია პორტრეტების სერია. მუზეუმში წარმოდგენილია მხატვრის ნამუშევრები, საარქივო მასალები, ისევე როგორც რამდენიმე პირადი ნივთი. მუზეუმის პირველ სართულზე არის "ტიფლისის სკოლის" სხვა ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, რომელთა ერთ-ერთ დარბაზში არის დიანა უკლების რამდენიმე გამორჩეული და პოპულარული ნახატი. ჯოტო შვიდი წლის ასაკიდან იძულებული გახდა ემუშავა: საწვავის ზეთის საწყობში, საპარიკმახეროში; ის იყო კურიერი, გაზეთების დამტარებელი, ხილის მაღაზიაში გამყიდველად მშაობდა, წიგნების მაღაზიაშიც და ა.შ. 1916-1920 წლებში დაესწრო მხატვრობის და ქანდაკებების სკოლის ლექციებს კავკასიის საზოგადოებაში სახვითი ხელოვნების პოპულარიზაციისთვის (ტიფლისი), სადაც სწავლობდა ბაჟბეიქ-მელიქიანთან, კოჩართან, ლადო გუდიაშვილთან. 1918 წელს მან მონაწილეობა მიიღო სკოლის მოსწავლეთა საანგარიშო გამოფენებში და საკმაოდ წარმატებით. წლების განმავლობაში მან შექმნა მრავალი უაღრესად მხატვრული ნაწარმოები, რომელშიც აშკარად აისახა მისი თავისებური პიროვნება. შემდეგ მოჰყვა ორი ათწლეულის გაუცხოება ხელოვნების სამყაროდან, შემოქმედებითი მარტოობის წლები, რომლის დროსაც მხატვარი არ წყვეტს შექმნას, არჩეული ბილიკის შემდეგ. ამ პერიოდის ნამუშევრები ხასიათდება მკვეთრი დრამატიზმით, რაც ნათლად ჩანს მის ნახატებში, მის თითოეულ დეტალში ამოვიკითხავთ იმას რასაც მხატვარი გრძნობდა იმ პერიოდში. მუზეუმის დარბაზი არის თავისებური სომხურ-ქართული კულტურული ცენტრი, აქ იმართება ქართველი მხატვრების ნამუშევრების გამოფენები, სომხეთ-საქართველოს კულტურულ კავშირებთან დაკავშირებული ღონისძიებები.