ჯული დეში
ჯული დეში — (დ. 22 ოქტომბერი, 1952) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. 1985 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტის კინოსკოლა ხელოვნების მაგისტრის ხარისხით დაამთავრა და ამ სასწავლებლის კურსდამთავრებულ რეჟისორთა იმ წრეს უკუთვის, რომლებიც L.A. Rebellion-ის, ან UCLA Rebellion-ის სახელით არიან ცნობილები. ეს დაჯგუფება იმ აფრიკელ და აფრო-ამერიკელ სტუდენტებს მოიცავს, რომლებმამ პირველებმა მიიღეს განათლებას ლოს-ანჯელეს კალიფორნიის უნივერსიტეტის კინოსკოლაში პირველებმა მიიღეს განათლება. მოკლემეტრაჟიანი ფილმების შემდეგ 1991 წელს დეშმა თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „მტვრის ქალიშვილები“ (1991) გადაიღო. ესაა აფრო-ამერიკელი ქალის მიერ გადაღებული პირველი ფილმი, რომელიც აშშ-ს კინოთეატრების ჩვენებაში გაეშვა. „მტვრის ქალიშვილები“ წარმოადგენს ფიქციურ ისტორიას დეშის მამის ოჯახის შესახებ, რომელიც აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე ცხოვრობდა. ფილმში წარმოდგენილია ისტორიები შავკანიან ქალთა ცხოვრებიდან, ლოკაციაზე გადაღებული ლანდშაფტის თვალწარმტაცი კადრები, მასში ამბები არასწორხაზოვანი ნარატივის სტრუქტურით ენაცვლება ერთმანეთს. თავისი „კულტურული, ისტორიული და ესთეტიკური ნიშვნელობის გამო“ ფილმი კონგრესის ბიბლიოთეკის ეროვნულ კინორეესტრშია შეტანილი. დეშმა „მტვრის ქალიშვილების“ შესახებ ორი წიგნი დაწერა. პირველი ტონი კეიდ ბამბარასა და გლორია ჯინ უოტკინსთან თანაავტორობით ფილმის შექმნის ისტორიაზე მოგვითხრობს, ხოლო მეორე მის გაგრძელებას წარმოადგენს, რომელშიც მოქმედება ოცი წლის შემდეგ ვითარდება. 2020 წელს ჟურნალმა IndieWire „მტვრის ქალიშვილები“ უკანასკნელი 30 წლის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ ფილმებს შორის დაასახელა. სატელევიზიო სფეროში დეში 1990-იანი წლების მიწურულიიდან მუშაობდ. მის სატელევეზიო ფილმებს შორისაა Funny Valentines (1999), Incognito (1999), Love Song (2000) და „როზა პარკსის ამბავი“ (2002), რომელშიც მთავარ როლს ანჯელა ბასეტი ასრულებს. 2004 წელს მიწისქვეშა რკინიგზის თავისუფლების ეროვნულმა ცენტრმა დეშს „მოსაზღვრე ძმების“ გადაღება დაავალა, ესაა ფილმი, რომლებიც მიწისქვეშა რკინიგზაზე ქალების მიერ თავისუფლების მოპოვების ისტორიაზე მოგვითხრობს. 2017 წელს დეშმა ოპრა უინფრის ქსელის სერიალის „Queen Sugar“ ეპიზოდები გადაიღო. 2019 წელს სანდენსის კინოფესტივალზე გამოცხადაა, რომ დეშის მომდევნო პროექტი იქნება ბიოგრაფიული ფილმი სამოქალაქო უფლებების აქტივისტ ანჯელა დევისზე, რომელსაც Lionsgate გადაიღებს.