ელიზე რეკლიუ
ჟან ჟაკ ელიზე რეკლიუ (ფრანგ. Élisée Reclus; დ. 15 მარტი 1830 — გ. 4 ივლისი 1905) — ფრანგი გეოგრაფი, სოციოლოგი, პოლიტიკური მოღვაწე. ანარქიზმის ერთ-ერთი თეორეტიკოსი. I ინტერნაციონალის წევრი, ემხრობოდა ბაკუნისტებს, ლუი ბონაპარტის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში; ცხოვრობდა დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში, სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებში. პარიზის კომუნის (1871) პერიოდში იყო ეროვნული გვარდიის მებრძოლი. რეკლიუ ტყვედ იგდეს ვერსალელებმა და დასაჯეს სამშობლოდან სამუდამო განდევნით. ცხოვრობდა იტალიაში, შვეიცარიაში, ბელგიაში. 1892-1905 წლებში იყო გეოგრაფიის პროფესორი ბრიუსელში (თავდაპირველად თავისუფალ უნივერსიტეტში, შემდეგ მისი ინიციატივით შექმნილ ახალ უნივერსიტეტში). თავის შრომებში რეკლიუმ განამტკიცა ისტორიის როლი ქვეყანათმცოდნეობაში. საყოველთაო აღიარეა მოიპოვა რეკლიუს 19 ტომიანმა შრომამ „ადამიანი და დედამიწა“ (1876-1894), რომელსაც მკვლევარი დაახლოებით 20 წელი წერდა. ამ წიგნში რეკლიუს მასალა კავკასიის შესახებ მიაწოდა ქართველმა პუბლიცისტმა იონა მეუნარგიამ. რეკლიუ საზოგადოების განვითარებაში დიდ როლს ანიჭებდა გეოგრაფიულ გარემოს, მაგრამ არ იყო გეოგრაფიული დეტერმინიზმის თანამიმდევრული მომხრე. გეოგრაფიაში „ანარქიული“ მიმართულების წარმომადგენელი იყო. 1892 წელს საფრანგეთის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ მიანიჭა ოქროს მედალი.