ნახიჩევანის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი
ნახიჩევანის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი (აზერ. Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyi) — არის ნახიჩევანის ისტორიის მუზეუმი, დაარსდა 1924 წელს. მუზეუმი მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ნახიჩევანის ქალაქ ისტიგალალის ქუჩაზე. ნახიჩევანის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი გაიხსნა 1924 წელს. მუზეუმი თავდაპირველად შეიქმნა, როგორც ისტორიული და ეთნოგრაფიული მუზეუმი. მომდევნო წლებში მუზეუმს ეწოდა ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმი. 1968 წელს მუზეუმს მიენიჭა სახელმწიფო მუზეუმის სტატუსი. 1969 წლის ნოემბერში ნახიჩევანის სახელმწიფო ისტორიულ მუზეუმში ჩატარდა სამეცნიერო და თეორიული კონფერენცია, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტთან ერთად. კონფერენციაზე განხილული ძირითადი საკითხები ეხებოდა ნახიჩევანის უძველესი ისტორიის შესწავლას, აზერბაიჯანში ანთროპოლოგიური მეცნიერების განვითარებას, ნახიჩევანში საბჭოთა ეპოქის ისტორიას, აგრეთვე ავტონომიური რესპუბლიკის ეთნოგრაფიის ისტორიის შესწავლას. მუზეუმში აგრეთვე ტარდება სამეცნიერო კვლევები, სტაციონარული და მობილური გამოფენები, შეხვედრები, მემორიალური ცერემონიები, სამეცნიერო-თეორიული და ექსპერიმენტული კონფერენციები, მრგვალი მაგიდები და ა.შ. ნახიჩევანის სახელმწიფო ისტორიულ მუზეუმში დაცულია 48000-ზე მეტი ექსპონატი. ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მიმდინარე არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოაჩინეს გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშები, უძველესი ნუმიზმატიკური მასალები, აგრეთვე ეროვნული სამოსი, ნაქარგები და ხალიჩის ნაწარმი, ძვირფასი ლითონებისაგან დამზადებული სამკაულები, საყოფაცხოვრებო საგნები და ნახატები. ექსპოზიცია ძირითადად მოიცავს უძველეს, შუა საუკუნეების, თანამედროვე და ახალ პერიოდს. მუზეუმი შედგება 10 ფილიალისგან. აქ მოცემულია სხვადასხვა სახის ხელსაწყოები, საგნები პალეოლითისა და ნეოლითის ხანიდან, ქვები, ობსსიანური დაფები, ქვის ძვლები, სპილენძი და ვერცხლის მონეტები ნაპოვნი ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. მუზეუმს სახელმწიფო სტატუსი მიენიჭა 1968 წელს. ნახჩივანის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმის წარმატება 1969 წლით თარიღდება. 1969 წელს ჰეიდარ ალიევის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, მუზეუმების განვითარებისა და მათი ავტორიტეტის გაზრდისთვის განხორციელებული ზომების შედეგად, აზერბაიჯანული მუზეუმები, მათ შორის ნახიჩევანის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი, ფუნქციონირებს არა მხოლოდ როგორც კულტურული მომსახურების ცენტრები, არამედ როგორც კვლევითი ბაზები. მათი ურთიერთობა ფართოვდება. ამ დროიდან ნახიჩევანის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმს ასევე აქვს მრავალი დასამახსოვრებელი ღონისძიება და ღირსშესანიშნავი დღე ჩატარებული.