ტმუტარაკანი
ტმუტარაკანი ან ტმუტორაკანი — შუა საუკუნეების კიევის რუსეთის ერთ-ერთი, ამავე სახელწოდების მქონე სამთავროს დედაქალაქი, რომელიც აკონტროლებდა შავი ზღვისა და აზოვის ზღვის დამაკავშირებელ კიმერიის ანუ ყირიმის ბოსფორს (დღევანდელი ქერჩის სრუტე). ანტიკურ ხანაში მის ადგილას ტამანის ნახევარკუნძულზე, ქერჩის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობდა ბერძნული კოლონია-ქალაქი ჰერმონასა (ძველი ბერძნული: Ἑρμώνασσα). ხაზართა ციხესიმაგრე ტამატარხანი (რომლიდანაც ქალაქის ბიზანტიური სახელი ტამატარხა მომდინარეობს) აშენდა ახ. წ. VII საუკუნეში, X-XI საუკუნეებში კი ცნობილი გახდა ტმუტარაკანის (უკრ. Тмуторока́нь, რუს. Тмутарака́нь) სახელწოდებით როცა იგი კიევის რუსეთმა დაიპყრო.