ნეპტუნიუმი
ნეპტუნიუმი (ლათ. Neptunium; ქიმიური სიმბოლო — Np {\displaystyle {\ce {Np}}} ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 93. tდნ — 639±3 °C, tდუღ — 4174 °C, სიმკვრივე — 20.45 გ/სმ3. ვერცხლისებრი ბზინვარების რბილი ლითონი. 1940 წელს აღმოაჩინეს ამერიკელმა მეცნიერებმა ე. მაკმილანმა და ფ. ეიბლსონმა. 1973 წლისათვის მიღებული იყო ნეპტუნიუმის 15 იზოტოპი. ყველაზე მდგრადია Np 237 {\displaystyle {\ce {^{237}Np}}} (T1/2=7006214400000000000♠2.144×106 წ). ნეპტუნიუმი ქიმიური თვისებებით ემსგავსება ურანსა და პლუტონიუმს. ნაერთებში მისი ჟანგვის ხარისხი+2-დან +7-მდეა. ხსნარებში წარმოქმნის Np 3 + {\displaystyle {\ce {Np^{3+}}}} , Np 4 + {\displaystyle {\ce {Np^{4+}}}} , NpO 2 + {\displaystyle {\ce {NpO2^+}}} (ყველაზე მდგრადი), NpO 2 2 + {\displaystyle {\ce {NpO2^{2+}}}} და NpO 5 3 − {\displaystyle {\ce {NpO5^{3-}}}} იონებს. ნეპტუნიუმი ბუნებაში აღმოჩენილია უმნიშვნელო რაოდენობით. ღებულობენ ხელოვნურად. ნეპტუნიუმს (განსაკუთრებით β-რადიოაქტიურ იზოტოპს Np 239 {\displaystyle {\ce {^{239}Np}}} ) ძირითადად იყენებენ სამედიცინო კვლევისათვის.