ვეშაპი (არქეოლოგიური ძეგლი)
ვეშაპი — მეგალითური ძეგლი. ფანტასტიკური თევზის — ვეშაპის ქვის ქანდაკება (5 მ-მდე სიმაღლისა). ვარაუდით ძვ. წ. II ათასწლეულს მიაკუთვნებენ. ასეთი ძეგლები გვხვდება სომხეთში, საქართველოში, ჩრდილოეთ კავკასიასა და მონღოლეთში. თავდაპირველად ეს ქანდაკებები ნაყოფიერებისა და წყლის ღვთაებასთან უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული; მოგვიანებით მათ სომხები ავი სულების გამოსახულებად თვლიდნენ და დრაკონს და გველეშაპს უწოდებდნენ. ვეშაპის მეგალითური ძეგლი პირველად სომხეთში გეღამის მთებში აღმოაჩინეს. იმ ადგილს სადაც მიაგნეს ამდაგვარ ძეგლებს, ადგილობრივი მოსახლეობა „ვიშაპნერ“-ს უწოდებს. შემდეგ ამგვარისახის ძეგლები საქართველოშიც აღმოჩნდა. ზემოთ აღნიშნულის გავლენით ესენიც ვეშაპებად არიან ცნობილნი ლიტერატურაში. ასეთივე სახის ძეგლები აღმოჩნდა ზიარეთის ტბასთან მდინარე ჭოროხის აუზში. გარდა ამისა ლიტერატურაში აღნიშნულია, რომ ვეშაპები გავრცელებული უნდა იყოს მდინარე არაქსის სამხრეთ რაიონებშიცო. ამ რიგის ძეგლები კაკასიის გარეთაც არის ცნობილი, მაგალითად, საიანის მთების ფერდობებზე ჩრდილოეთ მონღოლეთში. ეს ძეგლებიც ვეშაპთა რიცხვშია მოქცეული.