კონსტიტუცია
კონსტიტუცია (ლათ. constitutio — „დადგენა“, „დაწესება“) — განსაკუთრებული წესით მიღებული უმაღლესი იურიდიული ძალის მქონე სახელმწიფოს ძირითადი კანონი. კონსტიტუცია არეგულირებს საზოგადოებაში პიროვნების სამართლებრივ მდგომარეობას, საჯარო ხელისუფლების ორგანიზაციასა და ფუნქციონირებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს. კონსტიტუცია რთული მრავალფუნქციური საზოგადოებრივი ინსტიტუტია. ხშირად განმარტავენ, როგორც სახელმწიფოს უზენაეს კანონს, წესების კატალოგს, ინდივიდის გარანტს სახელმწიფოსთან ურთიერთობაში და სხვა. ლიბერალურ-დემოკრატიული სკოლის მიმდევრები კონსტიტუციაში ძირითადად საგანთა ბუნებით განპირობებულ საზოგადოებრივი ხელშეკრულების არსს (ბუნებითი სამართლის სამეცნიერო სკოლა), სამართლებრივი იდეის უმაღლეს გამოხატულებას (ნორმატივისტები), სახელმწიფოსა და ნაციის სტატუსის განმსაზღვრელ წესთა ერთობლიობას (ინსტიტუციონალისტები) ხედავენ. მარქსისტულ-ლენინური მოძღვრება კონსტიტუციას განიხილავა, როგორც ინსტრუმენტს, რომლის მეშვეობითაც სხვადასხვა სოციალური კლასი განიმტკიცებს საკუთარ პოლიტიკურ ბატონობას. კონსტიტუციის ოდნავ განსხვავებულ სოციალურ დანიშნულებას აღნიშნავენ თანამედროვე მკვლევარებიც, რომლებიც მარქსიზმისაგან შორს არიან. პროფესორ ანდრაშ შაიოს აზრით, კონსტიტუციათა უმრავლესობა შეიქმნა იმისთვის, რომ დაეგვირგვინებინა და დაესრულებინა სოციალური რევოლუცია; სხვა კონსტიტუციების შექმნის მიზანი კი, მისი აზრით, რევოლუციის თავიდან აცილებასა წინარევოლუციური მდგომარეობის აღდგენას წარმოადგენს. თითქმის ყველა თანამედროვე მკვლევარი კონსტიტუციის საზრისის განსაზღვრისას ყურადღებას ამახვილებს მის დამფუძნებლურ ხასიათსა და მარეგულირებელ ფუნქციაზე. კონსტიტუციის ნორმებით ხდება საჯარო ინსტიტუტების ლეგიტიმაცია, მათი ძალაუფლების ფარგლებისა და მოქალაქეთა ძირითადი უფლებების განსაზღვრა, სახელმწიფოსა და ადამიანებს შორის ურთიერთობათა მოწესრიგება.