ჰამზათ წადასას სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტი
ჰამზათ წადასას სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტი რუს. Институ́т языка́, литерату́ры и иску́сства имени Гамзата Цадасы ДНЦ РАН — სამეცნიერო და კვლევითი ინსტიტუტი, კავკასიოლოგიის მთავარი ცენტრი დაღესტანში და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რუსეთში. ინსტიტუტი დაარსებული იქნა დაღესტნის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების სახალხო კომისრის ალიბეკ ტახო-გოდის (რუს. Алибе́к Алибе́кович Та́хо-Го́ди; დარგუულად Гlялибекла урши Тахукьади) ინიციატივის საფუძველზე ჯერ კიდევ 1925 წელს როგორც სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის დაღესტნის ფილიალი. 1992 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის დადგენილების თანახმად სასწავლო დაწესებულება დაიყო ორ უმაღლეს სასწავლებლად ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტად და ენის ლიტერატურისა და ხელოვნების ინსტიტუტად. ინსტიტუტი მდებარეობს მაჰაჩყალაში, მაჰომეტ ჰაჯიევის ქუჩაზე, ჰამზათ წადასას (ხუნძურად Хӏамзат Цӏадаса) სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტის მიზნებს შორისაა ფუნდამენტალური სამეცნიერო კვლევებისა და გამოყენებითი პროექტების ჩატარება ენათმეცნიერების, ლიტერატურათმცოდნეობის, ფოლკლორისტიკისა და ხელოვნებათმცოდნეობის დარგებში, რამაც ხელი უნდა შეუწყოს დაღესტნელი ხალხების კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებასა და განვითარებას. ჰამზათ წადასას სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტი ინტენსიურად აწარმოებს რეგიონის სოციოლინგვისტური მონიტორინგს.