ხახულის ხატი
ხახულის ღვთისმშობლის ხატი, ხახულის კარედი — შუა საუკუნეების ქართული ჭედური ხელოვნების მნიშვნელოვანი ძეგლი. ღვთისმშობლის კარედი ხატი (სიმაღლე 1.47 მ, სიგანე გაშლილი კარით 2.02 მ. ოქრო, ოქროში დაფერილი ვერცხლი, ვერცხლი). ხატი თავდაპირველად ინახებოდა ხახულის მონასტერში, სახელწოდებაც აქედანაა. ვერცხლით მოჭედილი დიდი კარედი ღვთისმშობლის ვედრების ხატისათვის იყო შესრულებული, როგორც შესანახი ბუდე. კარედის მოჭედილობიდან შემოინახა კარების გარეთა ნაწილზე დაბალი რელიეფით, ჭედურით შესრულებული ორნამენტული შეკულობა (X საუკუნე). შემდეგ ხატი გელათის მონასტერში გადაიტანეს და ღვთისმშოლის ეკლესიაში დაასვენეს. XII საუკუნეში აქ იგი თავიდან მოჭედეს (ცენტრალური ნაწილი ოქროთი, კარები ოქროში დაფერილი ვერცხლით), რელიეფური ორნამენტით შეამკეს და ძვირფასი ქვებით, აჟურული ვარდულებით, სხვადასხვა დროისა და ფორმის ტიხრული მინანქრითა და ჯვრებით მორთეს. კარების მოჭედილობა ორ ოსტატს შეუსრულებია, ამაზე მეტყველებს ორნამენტის შესრულების ხასიათი, მისი მხატვრული გადაწყვეტა. ორივე კარის ბოლოში მოთავსებულ წარწერაში მოხსენიებულია მეფე დავით აღმაშენებელი და მისი ძე დემეტრე.