ჰარიეტ ტაბმენი
ჰარიეტ ტაბმენი (ინგლ. Harriet Tubman; თავისი გვარი არამინტა როსი; ინგლ. Araminta Ross; დ. 1820 ან 1821 — გ. 10 მარტი, 1913) — აფრო-ამერიკელი მონობის წინააღმდეგ მოღვაწე და ჰუმანიტარი. ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს ის იყო შეერთებული შტატების მთავრობის ჯაშუში. ის დაიბადა მონობაში, მაგრამ გაიქცა. თავისი ცხოვრების განმავლობაში მან 19-ჯერ იმოგზაურა. იგი დაეხმარა 300-ზე მეტ მონას გაქცევაში. ჰარიეტი იყენებდა მიწისქვეშა რკინიგზას. როდესაც ტრუმენი ბავშვი იყო, მას სხვადასხვა ბატონი სცემდა და ამათრახებდა. ახალგაზრდობაში გაბრაზებულმა ზედამხედველმა ერთ მონას მძიმე მეტალი ესროლა. შემთხვევთ ეს მეტალი ჰარიეტს მოხვდა თავში. რამაც გამოიწვია კრუნჩხვები, ნარკოლეფტიური შეტევები, თავის ტკივილი და ხშირი მოჩვენებები. ეს პრობლემები მთელი ცხოვრება სტანჯავდა მას. ტაბმენს სჯეროდა, რომ ეს მოჩვენებები და სიზმრები ღვთისგან მოვლენილი იყო. 1849 წელს ტაბმენი გაიქცა ფილადელფიაში. მონები თავისუფლები იყვნენ. შემდგემ იგი დაბრუნდა მერილენდში, რათა დაეხსნა ოჯახი მონობისგან. საბოლოოდ მან უხელმძღვანელა ათობით მონის გაქცევას. მონათმფლობელები მათ პოვნაში დიდ ჯილდოებს აწესებდნენ. ტაბმენი არასდროს დაუჭერიათ, რადგან არ იცოდნენ, რომ ის ანთავისუფლებდა მონებს. როდესაც ამერიკაში სამოქალაქო ომი დაიწყო, ტაბმენი მუშაობდა ამერიკის არმიაში. იგი მუშაობდა მზარეულად და მედდად. მოგვიანებით ის იყო შეიარაღებული სკაუტი და ჟაშუში. ის ხელმძღვანელობდა მდინარე კომბეჰეს თავდასხმას, რომელმაც 700-ზე მეტი მონა გაათავისუფლა. ომის შემდეგ იგი, თავის ოჯახთან ერთად, ავბორნში გადავიდა (ნიუ-იორკი). იქ ჰარიეტი ზრუნავდა ხანდაზმულ მშობლებზე. ნიუ-იორკში ის ძალიან აქტიურიად ჩაერთო ქალთა სუფრაჟისტულ (საარჩევნო) მოძრაობებში, სანამ ის ავად არ გახდა. სიცოცხლის დასასრულს ის ხანდაზმულ აფრო-ამერიკელების სახლში ცხოვრობდა. წლების წინ, ის ხელმძღვანელობდა ამ სახლის აშენებას.