ოლივიე მესიანი
ოლივიე ეჟენ პროსპერ შარლ მესიანი (ფრანგ. Olivier Eugène Prosper Charles Messiaen [ɔlivje mɛsjɑ̃]; დ. 10 დეკემბერი, 1908 – გ. 27 აპრილი, 1992) — ფრანგი კომპოზიტორი, ორგანისტი და ორნითოლოგი. XX საუკუნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კომპოზიტორი. მისი მუსიკა რიტმულად კომპლექსურია. ჰარმონიულად და მელოდიურად იყენებდა შეზღუდული ტრანსპოზიციის კილოებს, რომლებიც თავისივე ადრინდელ ნაწარმოებებში და იმპროვიზაციებში არსებული მასალიდანაა ამოღებული. წერდა მუსიკას კამერული ანსამბლებისთვის და ორკესტრისთვის, ვოკალურ მუსიკას, აგრეთვე სოლო საორგანო და საფორტეპიანო მუსიკას. ეწეოდა ექსპერიმენტულ მუშაობასაც ახალი ელექტრონული ინსტრუმენტების გამოყენებით, რომლებიც ევროპაში მის სიცოცხლეში განვითარდა. მესიანი ბევრს მოგზაურობდა და ქმნიდა ნამუშევრებს ისეთი განსხვავებული ფაქტორების გავლენით, როგორიცაა იაპონური მუსიკა, ბრაისის კანიონის ლანდშაფტები იუტაში და წმ. ფრანცისკ ასიზელის ცხოვრება. ამბობდა, რომ აღიქვამდა ფერებს გარკვეული მუსიკალური აკორდების მოსმენისას (ფენომენი, რომელსაც სინესთეზია ეწოდება) და რომ ეს ფერები მნიშვნელოვანი იყო მისთვის კომპოზიციის პროცესში. მოკლე პერიოდის განმავლობაში ატარებდა ექსპერიმენტებს „ტოტალურ სერიალიზმთან“ დაკავშირებულ პარამეტრიზაციაში, რის ერთ-ერთ ინოვატორადაც თავადვე ითვლება. მისი მუსიკალური სტილი, ასევე, ასახავდა არაერთ გლობალურ მუსიკალურ გავლენას, როგორიცაა, მაგალითად, ინდონეზიური გამელანი (მომართულ დასარტყამ ინსტრუმენტებს მის საორკესტრო ნამუშევრებში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს). მესიანმა პარიზის კონსერვატორიაში სწავლა 11 წლის ასაკში დაიწყო. მის მასწავლებელებს შორის იყვნენ პოლ დიუკა, მორის ემანუელი, შარლ-მარი ვიდორი და მარსელ დიუპრე. 1931 წელს პარიზის წმინდა სამების ეკლესიაში ორგანისტად დაინიშნა და ამ პოსტზე გარდაცვალებამდე მუშაობდა. 1930-იან წლებში ასწავლიდა Schola Cantorum de Paris-ში. 1940 წელს, საფრანგეთის დაცემისას, მესიანი ტყვედ ჩავარდა. ტყვეობის დროს დაწერა „კვარტეტი დროის დასასრულისთვის“ (ფრანგ. Quatuor pour la fin du temps), რომელშიც ტყვეთა ბანაკში იმ დროს არსებული ინსტრუმენტები – ფორტეპიანო, ვიოლინო, ჩელო და კლარნეტია გამოყენებული. ნაწარმოები პირველად მესიანის და სხვა ტყვეების მიერ შესრულდა აუდიტორიისთვის, რომელიც პატიმრების და ზედამხედველებისგან შედგებოდა. 1941 წელს, გათავისუფლებიდან მალევე, დაინიშნა ჰარმონიის, ხოლო 1966 წელს კომპოზიციის პროფესორად პარიზის კონსერვატორიაში. ამ პოზიციებზე 1978 წლამდე მუშაობდა. ასწავლიდა არაერთ გამორჩეულ მუსიკოსს, მათ შორის იყვენენ ჯორჯ ბენჯამინი, ალექსანდრ გერი, პიერ ბულეზი, კარლჰაინც შტოკჰაუზენი და ივონ ლორიო, რომელიც მისი მეორე ცოლი გახდა. გატაცებული იყო ფრინველთა გალობით, იწერდა მათ და იყენებდა მათ ტრანსკრიპციებს კომპოზიციაში. ფერების ინოვაციური გამოყენება, მიდგომა დროისა და მუსიკის ურთიერთმიმართებასთან და ფრინველთა გალობის გამოყენება არის არასრული სია იმ ფაქტორებისა, რომლებიც მესიანის მუსიკას გამოარჩევს.