ენეიდა
ენეიდა ( უკრ. Енеїда უკრაინული " ენეიდა ") — უკრაინული ბურლესკური ლექსი, რომელიც 1798 წელს დაწერა ივან კოტლიარევსკიმ . ეს იმიტირებულ-გმირული ლექსი ითვლება პირველ ლიტერატურულ ნაწარმოებად, რომელიც სრულად იქნა გამოცემული თანამედროვე უკრაინულ ენაზე. მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინული უკრაინაში მილიონობით ადამიანის სასაუბრო ენა იყო, მისი ლიტერატურაში გამოყენება ოფიციალურად იკრძალებოდა რუსეთის იმპერიის მიერ. ენეიდა არის ვირგილიუსის ენეიდის პაროდია, სადაც კოტლიარევსკიმ ტროას გმირები გადააქცია ზაპოროჟის კაზაკებად. კრიტიკოსები თვლიან, რომ ლექსი დაიწერა ზაპოროჟის მასპინძლის განადგურების ფონზე, ეკატერინე დიდის ბრძანებით. იგი შექმნილია ევროპაში რომანტიზმისა და ნაციონალიზმის ჩამოყალიბების პერიოდში, როდესაც უკრაინული ელიტის ნაწილი ნოსტალგიამ მოიცვა კაზაკთა სახელმწიფოს მიმართ, რომელიც 1775–1786 წლებში რუსეთმა გაანადგურა. 1798 წელს გამოიცა პოემის სამი ნაწილი ქალაქ პეტერბურგში, ისე რომ ავტორმა ამის შესახებ არაფერი იცოდა. ხოლო ენეიდა სრულად 1842 წელს, კოტლიარევსკის გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. პოემის პირველი სამი ნაწილი გამოიცა.