ტრანსპლანტაცია
ტრანსპლანტაცია(ლათ. transplatatio, transplanto - გადავნერგავ) — ქსოვილთა და ორგანოთა გადანერგვა. ადამიანისა და ცხოველების ორგანოთა ტრანსპლანტაციას სხვადასხვა დანიშნულება აქვს: გადანერგვა სხეულის დეფექტის აღსადგენად, რეგენერაციის დასაჩქარებლად. კოსმეტიკური მიზნით, ქსოვილური თერაპიისთვის, ექსპერიმენტული კვლევისთვის. ორგანიზმს, რომლიდანაც იღებენ გადასანერგ მასალას, დონორი ეწოდება, ხოლო რომელშიც გადააქვთ - რეციპიენტი. გადანერგვისას აუცილებლად გასათვალისწინებელია ეგრეთ წოდებული ტრანსპლანტანტის გადანერგვის რეაქცია. ეს პროცესი იმუნოლოგიური ხასიათისაა, რაც კარგად მტკიცდება იმავე დონორიდან ტრანსპლანტატის ხელმეორედ გადანერგვით. ეს იწვევს ტრანსპლანტანტის ორჯერ უფრო სწრაფად დაშლას და განდევნას. ტრანსპლანტაცია იმუნოლოგიური კონფლიქტის გარეშე მიმდინარეობს, თუ დონორი და რეციპიენტი ერთი კვერცხისეული ტყუპია,თუ ორივე ცხოველი მიეკუთვნება წმინდა ხაზს (ორივე შემთხვევაში გადანერგვას ეწოდება სინგენური), თუ რეციპიენტს ემბრიონულ პერიოდში ან დაბადებისთანავე შევუყვანთ დონორის ლიმფურ უჯრედებს. ასეთი რეციპიენტი შემდეგ მიიღებს დონორის ყველა ტრანსპლანტატს. ტრანსპლანტატის სიცოცხილს გახანგრძლივება შეიძლება, თუ რეციპიენტს დავასხივებთ. გარდა ამისა, გადანერგვა ხარისხიანია იმ შემთხვევაში, თუ ქსოვილი არ შეიცავს ან ნაკლები რაოდენობით შეიცავს ლიმფურ ქსოვილს (რქოვანას გადანერგვა). ძვლოვანი და სისხლძარღვების ტრანსპლანტატნტები, მართალია განიდევნებიან, მაგრამ მანამდე ერთგვარი ხარაჩოს მაგივრობას სწევენ, რაც აადვილებს რეციპიენტის შესაბამისი ქსოვილების რეგენერაციას. ტრანსპლანტაციის მეთოდს ხშირად მიმართავენ ექსპერიმენტულ ემბრიონოლოგიაში. ასე გამოიკვლიეს ცენტრალური ნერვული სისტემის, გრძნობის ორგანოების განვითარების თავისებურებები, ერთი ჩანასახის ზეგავლენა მეორეზე და ასე შემდეგ. ტრანსპლანტაციის მეთოდს მიმართავენ პოსტემბრიონულ პერიოდში, სხვადასხა პროცესის ჩამოყალიბების ან ამა თუ იმ ორგამოს ფუნქციების კვლევის დროს.