მდგრადი მოდა
მდგრადი მოდა (ასევე ცნობილი, როგორც ეკო-მოდა) — ტერმინი, რომელიც აღწერს პროდუქტებს, პროცესებს, საქმიანობას და აქტორებს (პოლიტიკოსები, ბრენდები, მომხმარებლები), რომელიც მიზნად ისახავს დანერგოს ნახშირბადნეიტრალური მოდის ინდუსტრია, რომელიც აგებულია თანასწორობაზე, სოციალურ სამართლიანობაზე, ცხოველთა კეთილდღეობაზე და ეკოლოგიურ მთლიანობაზე. მდგრადი მოდა უფრო მეტ საკითხებს აერთიანებს, ვიდრე მხოლოდ ტექსტილს ან პროდუქტებს. ეხება მთელ პროცესს, რომელშიც პროდუქტის წარმოება, მოხმარება და განკარგვა ხდება; ვინ, რა, როგორ, როდის, სად. პროდუქტით სარგებლობის ვადიდან ნაგავსაყრელზე შესვლამდე. მდგრადი მოდა მიზნად ისახავს ებრძოლოს ნახშირბადის დიდ კვალს, რომელიც სწრაფმა მოდამ შექმნა, როგორიცაა ჰაერის დაბინძურება, წყლის დაბინძურება და მთლიანი კლიმატის ცვლილება. 2020 წელს დადგინდა, რომ ტექსტილის წარმოების და მიწოდების ჯაჭვების ნებაყოფლობითი, თვითმართული რეფორმის მიდგომა მსხვილი კომპანიების მიერ მოდის გარემოზე ზემოქმედების შესამცირებლად, წარუმატებელი აღმოჩნდა. გამწვანების მიღმა საჭიროა მიღებულ იქნეს ძირეული რეფორმის ზომები, სტანდარტიზებული სერტიფიკატების შექმნა, აღსრულების პოლიტიკის ჩართვა იმპორტის კონტროლთან, სუბსიდიებთან და ეკოტარიფის მსგავს ინტერვენციებთან ერთად. „მწვანე“ ან „ეკო“ მოდის პრინციპები ეფუძნებოდა ეკოლოგების — არნე ნესის, ფრიტიოფ კაპრას და ერნესტ კალენბახის და დიზაინის თეორეტიკოსის ვიქტორ პაპანეკის ფილოსოფიას. ეს პრინციპები ასევე დაკავშირებულია ადამიანისა და ბუნების ურთიერთობის, ურთიერთდაკავშირებისა და „ზრუნვის ეთიკის“ ფემინისტურ გაგებასთან, როგორც ამას მხარს უჭერენ კაროლინ მერჩანტი, სუზი გაბლიკი, ვანდანა შივა და კეროლ გილიგანი. Patagonia-სა და ESPRIT-ის ადრეული მუშაობის მემკვიდრეობა დღესაც განაგრძობს საუბრის ფორმირებას მოდის მდგრადობის გარშემო. 1990 წელს ESPRIT-მა განათავსა რეკლამა Utne Reader-ში პასუხისმგებლიანი მოხმარების მოთხოვნით და ESPRIT-მა და Patagonia-მ დააფინანსეს პირველი ორგანული ბამბის კონფერენცია, რომელიც გაიმართა 1991 წელს ვიზალიაში (კალიფორნია), რომლის მიზანი იყო მოძრაობის გაფართოება მრავალი მოდის ბრენდების ჩათვლით. 1992 წელს ESPRIT ელექტრონული კოლექცია, რომელიც ეფუძნება Elmwood Institute-ის Eco Audit-ის სახელმძღვანელოს, შეიმუშავა მთავარმა დიზაინერმა ლინდა გროსმა და გამოუშვა საცალო ვაჭრობაში. 2011 წელს ბრენდმა Patagonia-მ გაუშვა რეკლამა და პიარკამპანია სახელწოდებით „არ იყიდო ეს ქურთუკი“ Patagonia-ს საქონლის სურათით. ეს გზავნილი მიზნად ისახავდა ხალხის წახალისებას, დაფიქრებულიყვნენ რა გავლენა აქვს მოხმარებას გარემოზე, შეიძინათ მხოლოდ ის, რაც მათ სჭირდებათ. ინდუსტრიის პარალელურად, 1990-იანი წლების დასაწყისიდან ვითარდებოდა კვლევები მდგრადი მოდის ირგვლივ, ამ სფეროს ახლა აქვს საკუთარი ისტორია, დინამიკა, პოლიტიკა, პრაქტიკა, ქვემოძრაობები და ანალიტიკური და კრიტიკული ენის ევოლუცია. ეს სფერო ფართოა, მათ შორის ტექნიკური პროექტები, რომლებიც მიზნად ისახავს გააუმჯობესოს არსებული ოპერაციების რესურსების ეფექტურობა, ბრენდებისა და დიზაინერების ჩართულობა, რომლებიც მუშაობენ ამჟამინდელ დადგენილ ჩარჩოებში, ისევე როგორც ისინი, რომლებიც ფუნდამენტურად ხელახლა წარმოსახავს მოდის ინდუსტრიას, მათ შორის ზრდას. 2019 წელს მკვლევართა ჯგუფმა ჩამოაყალიბა მოდის მკვლევართა კავშირი (UCRF), რათა მხარი დაუჭიროს რადიკალურ და კოორდინირებულ კვლევით საქმიანობას ბიომრავალფეროვნების დაკარგვისა და კლიმატის ცვლილების გამოწვევების გასამკლავებლად. 2019 წლის შემოდგომაზე, UCRF-მა მიიღო North Star Award-ი მილანის მოდის კვირეულის Green Carpet Fashion Awards-ზე.