მონტესუმა II
მონტესუმა II (1466 – 1520) — ტენოჩტიტლანის რიგით მეცხრე მბრძანებელი (1502-1520 წ.წ.). მისი მმართველობის პერიოდი იმითაა გამორჩეული, რომ სწორედ ამ დროს დაიპყრეს ესპანელებმა აცტეკების იმპერია. მონტესუმას პორტრეტს ისტორია გვიხატავს მისი, როგორც დამარცხებული ხალხის ბელადის ჭრილში. ბევრი წყარო მას საკმაოდ სუსტ და მერყევ მმართველად აღწერს. მისი მმართველობისას, აცტეკების იმპერიამ მიაღწია მაქსიმალურ ზომას. ექსპანსიური ომების ხარჯზე მონტესუმამ თავისი იმპერია გააფართოვა სამხრეთით და მას შემოუერთა ისეთი სამხრეთ ტერიტორიები, როგორიცაა – ხოკონოსკო, ჩიაპასი, ტეუანტეპეკის ყელი. ასევე შეიერთა საპოტეკის და იოპის ხალხები. მონტესუმას ჰყავდა რვა ქალიშვილი, რომელთაგან ჩვენ ვიცნობთ ტეკუიჩპოს – იგივე დონა ისაბელ მონტესუმას და თერთმეტი ვაჟი. მათგან ისტორიისთვის ცნობილია ჩიმალპოპოკა და ტლალტეკაცინი.