განჯის ციხესიმაგრე
განჯის ციხესიმაგრე (აზერ. Gəncə qalası) XVI საუკუნის ისტორიული და არქიტექტურული ძეგლია, რომელიც ქალაქ განჯის ისტორიულ ცენტრში მდებარეობს. 1588 წელს ოსმალების მიერ ოკუპირებული უძველესი განჯის ციხე-სიმაგრის სამართვად, ფარჰად ფაშას ბრძანებით, აშენდა კოშკი, რომელშიც შეიარაღებული ძალები იქნა განლაგებული. მოგვიანებით კი, შაჰ აბასისა და ჯავად ხანის მმართველობის დროს, ციხე გაფართოვდა და გამაგრდა. შაჰ აბასის განკარგულების თანახმად, ქალაქ განჯის ცენტრის უძველესი განჯის ციხიდან განჯის ციხესიმაგრეში გადატანის შემდეგ, განჯის ციხე ქალაქის ცენტრში მთავარი კომპლექსი გახდა. განჯის ხანების სასახლე მდებარეობს ციხე-სიმაგრეში. ალყისა და სისხლიანი ომის შემდეგ, რომელიც 1804 წელს თვეზე მეტხანს გაგრძელდა, განჯის ციხე მეფის რუსეთმა დაიკავა. ამის შემდეგ ხანების სასახლე, რომელიც ციხის ბირთვი იყო, გაძარცვეს და გაანადგურეს. ვინაიდან ჩვენს დრომდე განჯის ციხის მხოლოდ ნაწილები შემორჩა, მისი არქიტექტურული მახასიათებლები ძირითადად ემყარებოდა ისტორიულ რუკებსა და გეგმებს, აგრეთვე გრავიურებსა და ფოტოსურათებს. 1797 წლის კოშკის გეგმიდან ირკვევა, რომ ქალაქს დიდი ფართობი ეკავა და ტერიტორიის უმეტეს ნაწილზე ბაღები იყო გაშენებული. ქალაქის ტერიტორია დაყოფილი იყო კოშკებად და ციხეებად. გეგმის მიხედვით, განჯის ციხე არაწესიერი ექვსკუთხა ფორმის იყო. ციხე-სიმაგრეში მდებარეობდა ორსართულიანი კოშკები. ციხის კედლები განლაგებული იყო ერთმანეთისაგან 70 და 80 მეტრის მანძილზე. ციხე-სიმაგრის მთავარ შიდა კედლებს ექვსი საყრდენი ჰქონდა. მის გარე კედლებზე იყო კოშკები, რომლებიც ერთმანეთისგან საკმარისად შორს იყო. ციხის კედლების გარეთ მდებარე ბაღები და სახლები მხოლოდ აგურის კედლებით იყო დაცული.