პალიატიური მზრუნველობა
პალიატიური მზრუნველობა (მომდინარეობს ლათინური pallium-იდან, რაც „ნიღაბს“ ან „ლაბადას“ ნიშნავს) — უკურნებელი და პროგრესირებადი სენით დაავადებული ადამიანების დახმარებას გულისხმობს. მისი არსია უკურნებელი დაავადების გამოვლინებათა შერბილება-დაფარვა და/ან ლაბადა-საფარველის უზრუნველყოფა მათთვის, ვისაც „სცივა და უმწეოა“. ეს არის მულტიდისციპლინური მიდგომა, რომლის უპირველესი ამოცანაა ტკივილისა და სხვა პათოლოგიური სიმპტომების (გულისრევა, შეშუპება, სუნთქვის უკმარისობა და სხვ.) მოხსნა, ავადმყოფთა სოციალური და ფსიქოლოგიური დახმარება. მასში ჩართულია ყველა იმ დარგის სპეციალისტი, რომელსაც შეუძლია, პაციენტს გაუწიოს შესაბამისი დახმარება, რათა ის სიცოცხლის ბოლომდე საზოგადოების სრულყოფილ წევრად დარჩეს. პალიატიური მზრუნველობის მულტიდისციპლინურ გუნდში შედიან როგორც სამედიცინო პერსონალი, ისე არასამედიცინო სფეროს წარმომადგენლებიც: ფსიქოლოგები, სოციალური მუშაკები, სასულიერო პირები და სხვა. პალიატიური მზრუნველობა უზრუნველყოფს ღირსეულ, უტანჯველ სიცოცხლეს. მისი მიზანია, აამაღლოს ქრონიკული დაავადების მქონე პაციენტის და მასზე მზრუნველი პირების ცხოვრების ხარისხი. გამოქვეყნებულ ლიტერატურაში პალიატიური მზრუნველობის მრავალი განმარტება არსებობს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია აღწერს პალიატიურ მზრუნველობას, როგორც „მიდგომას, რომელიც აუმჯობესებს პაციენტებისა და მათი ოჯახების ცხოვრების ხარისხს, რომლებიც აწყდებიან სიცოცხლისათვის საშიშ დაავადებასთან დაკავშირებული პრობლემების პრევენციისა და ტანჯვის შემსუბუქების გზით ადრეული იდენტიფიკაციისა და უნაკლო შეფასების გზით. და ტკივილის, დაავადებების, მათ შორის სხვა პრობლემების მკურნალობა, იქნება ეს ფიზიკური, ფსიქოსოციალური და სულიერი“. წარსულში პალიატიური მზრუნველობა იყო დაავადების სპეციფიკური მიდგომა, მაგრამ დღეს ჯანმო იყენებს პაციენტზე ორიენტირებულ უფრო ფართო მიდგომას, რომელიც ვარაუდობს, რომ პალიატიური მზრუნველობის პრინციპები რაც შეიძლება ადრე უნდა იქნას გამოყენებული ნებისმიერი ქრონიკული და საბოლოოდ ფატალური დაავადების მიმართ. მტკიცებულებები მხარს უჭერს პალიატიური მზრუნველობის მიდგომის ეფექტურობას პიროვნების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებაში. პალიატიური მზრუნველობის ძირითადი მიმართულებაა ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება. ჩვეულებრივ ხდება, რომ პალიატიური მზრუნველობა უზრუნველყოფილია სიცოცხლის ბოლოს, მაგრამ ის შეიძლება სასარგებლო იყოს დაავადების ნებისმიერი სტადიის ან ნებისმიერი ასაკის პირისთვის.