მესენიელთა ომები
მესენიელთა ომები — სამი ომი სპარტასა და მესენიის მცხოვრებთა შორის. პირველი ორი ომის მოვლენები მეტად ლეგენდარულ ხასიათს ატარებს და ძირითადად ცნობილია უფრო გვიანი ტრადიციიდან (პავსანია და სხვ.). მესენიელთა პირველი ომი (ძვ. წ. VIII საუკუნის II ნახევარი) მესენიელთა მეორე ომი (ძვ. წ. VII საუკუნე) მესენიელთა მესამე ომი (ძვ. წ. 464–455 წლები)