ბაიონა
ბაიონა (ფრანგ. Bayonne [bajɔn]; ოქსიტ. Baiona [baˈjunɔ]; ბასკ. Baiona [baiona]; ესპ. Bayona) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში, ატლანტური პირენეების დეპარტამენტში, მდინარეების ადურისა და ნივის შესართავთან. 51 228 მცხოვრები (2017). ძირითადად დასახლებულია ბასკებით. სამდინარო და საზღვაო პორტი ბისკაის ყურეში. სატრანსპორტო კვანძი. დაარსდა რომაული გამაგრებული დასახლების ადგილზე კელტური დასახელებით ლაპურდუმი (Lapurdum, Laburdum); სახელი „ბაიონა“ პირველად 1059–1061 წლებში იხსენიება. 1154 წლიდან ინგლისის მეფეთა მფლობელობაში იყო, 1451 წლიდან — საფრანგეთის შემადგენლობაში. შემონახულია საფორტიფიკაციო ნაგებობების ნაშთები — რომაული, შუა საუკუნეებისა და XVII საუკუნის. წმინდა მარიას გოტიკური ტაძარი (მშენებლობა 1258 წელს დაიწყო; XV–XVI საუკუნეში დასრულდა) მასთან მომიჯნავე XIII საუკუნის კლუატრით. ძველი (XI ს.) და ახალი (XII ს.) ციხე-დარბაზები, XVII საუკუნის ფახვერკიანი საცხოვრებელი სახლები. მუზეუმები: ბასკური (XVI საუკუნის შენობაში), ლ. ბონის (ბაიონელი პიროვნების; დასავლეთევროპული ფერწერა და ბონის ქმნილებები). განვითარებულია საავიაციო და ქიმიური მრეწველობა. ბაიონის სიახლოვესაა კურორტი ბიარიცი.