ასლი
ასლი, წყვილმარცვალა (Triticum dicoccum) — ერთწლოვანი მცენარე მარცვლოვანთა ოჯახისა. აერთიანებს მთელ ქვესახეობებსა და კილიანი ხორბლის ფორმებს. ასლის თავთავი მტვრევადია, მკვრივი და უმეტესად ფხიანი. მარცვალი ზის ყვავილის კილში. თითოეულ თავთუნში 2 მარცვალია (აქედან სახელწოდება წყვილმარცვალა). კულტურაში ცნობილია უძველესი დროიდან — აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, ევროპაში. ამჟამად ასლს მცირე ფართობი უჭირავს უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ვოლგისპირა და კავკასიის ზოგიერთ რაიონებში. საქართველოში იგი მთიან ზონაშია (ფშავ-ხევსურეთი, სამხრეთი ოსეთი, დმანისის, წალკის, ახალქალაქის, თიანეთის რაიონები) აქა-იქ შემორჩენილია. ასლი გვალვაგამძლეა, ჩაწოლა არ ახასიათებს, ჟანგა და გუდაფშუტოვან დაავადებათა მიმართ გამძლეა, იყენებენ ხორბლის სელექციაში, მარცვლისაგან ამზადებენ ფქვილსა და ფურაჟს.