დატუმბვის ლემა რეგულარული ენებისთვის
დატუმბვის ლემა რეგულარული ენებისთვის — ლემა ფორმალური ენების თეორიაში. აღწერს რეგულარული ენის აუცილებელ თვისებას: საკმარისად გრძელი ყველა სიტყვა არის „დატუმბვადი“, ანუ გააჩნია შუა ნაწილი, რომლის ნებისმიერ რაოდენობაჯერ განმეორების შემთხვევაში მიიღება იმავე ენის სხვა სიტყვა. იმის ჩვენებით, რომ რაიმე ენას არ აქვს ეს თვისება, მტკიცდება მისი არარეგულარულობა. გამოიყენება უსასრულოდ დიდი ენებისათვის, რადგან ყველა სასრული ენა რეგულარულია. ლემის მიხედვით, ნებისმიერი რეგულარული L {\displaystyle L} ენისათვის არსებობს p {\displaystyle p} მუდმივა და ამ ენაში მასზე სიგრძით არამკაცრად დიდი ყველა სიტყვა w {\displaystyle w} დაიყოფა სამ ქვესტრიქონად ( w = x y z {\displaystyle w=xyz} ), ისე, რომ y {\displaystyle y} -ს განმეორებით მიღებული სიტყვები x z , x y z , x y y z , x y y y z , . . . {\displaystyle xz,xyz,xyyz,xyyyz,...} მაინც L {\displaystyle L} -ს ეკუთვნის. ეს პროცესი ცნობილია დატუმბვის სახელით. ლემისათის აუცილებელია, რომ x y {\displaystyle xy} ქვესტრინგის სიგრძე იყოს მაქსიმუმ p {\displaystyle p} , რაც ამცირებს სიტყვის დაჭრის ვარიანტებს. ყველა სასრული ენა დატუმბვადია და ეს მათთვის p {\displaystyle p} რიცხვად უგრძესი სიტყვის სიგრძეზე ერთით მეტის აღებით ჩანს.