ჩეჩნეთის ისტორია
ჩეჩნეთის ისტორია — ჩეჩნეთის, ამჟამად რუსეთის ფედერაციის სუბიექტის, ისტორია, რომელიც მჭიდროდაა დაკავშირებული ჩრდილო-აღმოსავლეთ კავკასიის სხვა რეგიონების წარსულთან. ადამიანის უძველესი დასახლება აქ ზედა პალეოლითში გაჩნდა. ჩეჩნების პირდაპირი წინაპრები, რომლებიც ვაინახურ ენაზე მეტყველებდნენ, მთებში ცხოვრობდნენ და XV საუკუნეში დაბლობშიც დასახლდნენ. XVIII საუკუნის დამდეგიდან ერთ-ერთი ვაინახური ტომის – ნოხჩუოს ტომის ეთნიკურ სახელწოდებად თანადათანობით დამკვირდა ჩეჩნები (ჩაჩნები, აულ ჩეჩენიდან). XVI საუკუნიდან ჩეჩნებს შორის გავრცელდა მუსლიმანობა. XVIII-XIX საუკუნეებში ჩეჩნები აქტიურად იბრძოდნენ რუსეთის იმპერიის ექსპანსიონისტური პოლიტიკის წინააღმდეგ. 1936 წელს ჩეჩნეთი და მეზობელი ინგუშეთი რუსეთის სფსრ-ში შემავალი ავტონომიური რესპუბლიკის სახით გაერთიანდა. 1944-1957 წლებში ჩეჩნები მასობრივად დეპორტირებული იყვნენ სამშობლოდან. 1991 წლიდან რუსეთიდან გამოყოფის მიზნით ჩეჩნეთში დაწყებულ მოძრაობას მოჰყვა ორი დამანგრეველი ომი ცენტრალურ ხელისუფლებასთან (1993-1996, 1999-2001), რის შემდეგაც რუსეთის არმიამ მოახერხა ჩეჩნეთის ტერიტორიაზე კონტროლის დამყარება, თუმცა პარტიზანული მოძრაობა, დივერსიული და ტერორისტული თავდასხმები მომდევნო წლებშიც არ შეწყვეტილა. 2003 წელს ახალი კონსტიტუციით განისაზღვრა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის, როგორც რუსეთის ფედერაციის სუბიექტის, სტატუსი.