მონღოლეთის არქიტექტურა
მონღოლეთის არქიტექტურა - მონღოლეთის არქიტექტურული ტრადიციების ერთობლიობა. მონღოლეთის არქიტექტურა ძირითადად ეფუძვნება ტრადიციული საცხოვრებლების ფორმაა, მაგ, იურტას (მონღ. Гэр, გერ) და კარავს - მათი ფორმების გავლენა სხვა დანიშნულების ნაგებობებში იგრძნობა. XVI-XVII საუკუნეების განმავლობაში დაიწყო ქვეყნის ტერიტორიაზე ლამანსარების (მონასტრების) აშენება, რომლებიც მოგვიანებით ტაძრებად კეთდებოდა მორწმუნეების მზარდი რაოდენობების დასატევად. მათ ექვსიდან თორმეტ კუთხამდე და პირამიდის ფორმის სახურავი ჰქონდათ, მონღოლმა არქიტექტორებმა თავიანთი ტაძრები შექმნეს ექვსიდან თორმეტი კუთხით და პირამიდული სახურავებით, მათი ფორმა იურტის მრგვალ ფორმასთან იყო მიახლოვებული. შემდგომმა გაფართოებამ გამოიწვია ტაძრების კვადრატული ფორმის მიღება. მონღოლმა მხატვარმა და ხელოვნების ისტორიკოსმა ნ. ჩულტემ გამოავლინა ტრადიციული მონღოლური არქიტექტურის სამი სტილი - მონღოლური, ტიბეტური და ჩინური, ცალკე ან კომბინირებულად. ამის რამდენიმე მაგალითი არსებობს: XVIII საუკუნის ლავრინის ტაძარი ერდენ – ცუუს ლამასერში ტიბეტური ტრადიციით აშენდა; ჩოიჯინ ლამა სიუმის ტაძარი (1904), ამჟამად მუზეუმი, ჩინეთის ტრადიციით აშენებული ტაძრის მაგალითია; კვადრატული ფორმის ცოგჩინის ტაძარი, ულანბატარის განდის მონასტერში, აერთიანებს მონღოლურ და ჩინურ ტრადიციებს; მაიტრეას ტაძარი (დანგრეული 1938 წელს) ტიბეტო-მონღოლური არქიტექტურის მაგალითი იყო. იგრძნობა ასევე ინდოეთის არქიტექტურის გავლენა, განსაკუთრებით ბუდისტური სტუპების დიზაინში.