მარუხის უღელტეხილი
მარუხის უღელტეხილი (რუს. Марухский перевал) — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში და ყარაჩაი-ჩერქეზეთში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მწვერვალ მარუხის დასავლეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2746 მ. მიდამოები აგებულია გრანიტოიდებით. დამახიათებელია გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტი. საცალფეხო გზით აკავშირებს ჩხალთის ხეობასა (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი) და მარუხის ხეობას (ყარაჩაი-ჩერქეზეთი). 1942 წლის 25 აგვისტოდან მოყოლებული, მარუხის უღელტეხილზე მიმდინარეობდა უმძიმესი ბრძოლები, ქართული დივიზიები გენერალ-მაიორ კონსტანტინე ლესელიძის მეთაურობით გმირულად ებრძოდნენ ნაცისტური გერმანიის არმიას.