ქსენონი
ქსენონი (ლათ. Xenonum < ბერძ. ξένος [Xenon] — „სხვისი“; ქიმიური სიმბოლო — Xe {\displaystyle {\ce {Xe}}} ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეთვრამეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 54, ატომური მასა — 131.29, tდნ — (−111.75) °C, tდუღ — (−108.099) °C, სიმკვრივე — 5.894 გ/ლ. ქსენონი ერთატომიანი უფერული და უსუნო აირია. მიეკუთვნება ინერტულ აირებს. გვხვდება ძირითადად ატმოსფეროში. ბუნებრივი ქსენონი შედგება 9 იზოტოპისაგან: შვიდი ( Xe 126 {\displaystyle {\ce {^{126}Xe}}} , Xe 128 {\displaystyle {\ce {^{128}Xe}}} , Xe 129 {\displaystyle {\ce {^{129}Xe}}} , Xe 130 {\displaystyle {\ce {^{130}Xe}}} , Xe 131 {\displaystyle {\ce {^{131}Xe}}} , Xe 132 {\displaystyle {\ce {^{132}Xe}}} და Xe 134 {\displaystyle {\ce {^{134}Xe}}} ) სტაბილური და ორი ( Xe 124 {\displaystyle {\ce {^{124}Xe}}} და Xe 136 {\displaystyle {\ce {^{136}Xe}}} ) სუსტად რადიოაქტიული. 1898 წელს აღმოაჩინეს ინგლისელმა მკვლევარებმა უ. რამზაიმ და მ. ტრევერზმა. ქსენონი ერთობ იშვიათი ელემენტია. ნორმალურ პირობებში 1000 მ3 ჰაერი შეიცავს დაახლოებით 87 სმ3 ქსენონს. შესწავლილია ქსენონის ნაერთები ფთორთან: XeF 2 {\displaystyle {\ce {XeF2}}} , XeF 4 {\displaystyle {\ce {XeF4}}} , XeF 6 {\displaystyle {\ce {XeF6}}} , XeF 8 {\displaystyle {\ce {XeF8}}} ; ცნობილია სხვა ნაერთებიც XeO 3 {\displaystyle {\ce {XeO3}}} , BaXeO 6 {\displaystyle {\ce {BaXeO6}}} , XeO 4 {\displaystyle {\ce {XeO4}}} და სხვა.