გლადიუსი (ხმალი)
გლადიუსი (ლათ. gladius) — რომაული მოკლე მახვილი (60 სანტიმეტრამდე). სავარაუდოდ იყო ნასესხები (და გაუმჯობესებული) რომაელების მიერ პირენეს ნახევარკუნძულის უძველეს მცხოვრებთაგან. გლადიუსით გამოდიოდა მჭრელი დარტყმების მიყენება, თუმცა მისი სიმოკლის გამო ეს დარტყმები უმნიშვნელო ზიანს აყენებდა მოწინააღმდეგეს, ძლიერი დარტყმები მჭხვლეტავი დარტყმებით გამოდიოდა. გლადიუსს ძირითადად აკეთებდნენ რკინისაგან, თუმცა ზოგჯერ სპილენძისაგან.