ჰასან ალ-თურაბი
ჰასან ალ-თურაბი (არაბ. حسن الترابي; დ. 1 თებერვალი, 1932 — გ. 5 მარტი, 2016),— სუდანელი პოლიტიკოსი და მეცნიერი. ის იყო 1989 წლის სუდანის სამხედრო გადატრიალების სავარაუდო ორგანიზატორი, რომლის შედეგადაც ჩამოგდებული იქნა სადიკ ალ-მაჰდი და პრეზიდენტის პოზიცია დაიკავა ომარ ალ-ბაშირიმა; წარმოადგენდა ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურას ბოლო საუკუნის სუდანის პოლიტიკაში, იყო „მკაცრი იდეოლოგიური ლიდერი", რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში შარიათის კანონების ინსტიტუციონალიზაციაში; ხშირად იჯდა სუდანის ციხეში; პერიოდულად ეჭირა მაღალი პოლიტიკური თანამდებობები. . ალ-თურაბი იყო „ნაციონალური ისლამური ფრონტის“ (NIF) ლიდერი (1990 -იანი წლების ბოლოს შეიცვალა სახელი და ეწოდა „ნაციონალური კონგრესი“), აღნიშნულმა პოლიტიკურმა მოძრაობამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური გავლენა მოიპოვა სუდანში და პოპულარული გახდა სუდანელ ამომრჩევლებში. რელიგიური პოლიტიკით და თავისი პარტიის წევრების მთავრობასა და უსაფრთხოების სამსახურებში მაღალ თანამდებობებზე დანიშვნის გზით, ალ-თურაბიმ და ნაციონალურიმა ისლამურმა ფრონტმა მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელთ, რომელმაც თავის პიკს მიაღწია 1989 წლის სამხედრო გადატრიალებიდან 2001 წლამდე პერიოდში. ალ-თურაბის ბრალს დებენ (ორგანიზაცია Human Rights Watch) პოლიციური სახელმწიფოს შექმნაში, რომელმაც ადამიანის უფლებების არაერთი დარღვევა ჩაიდინა, მათ შორის სიკვდილით დასჯა, წამება, არასათანადო მოპყრობა, სიტყვის, შეკრების და რელიგიის თავისუფლების უარყოფა, ომის წესების ხელყოფა, განსაკუთრებით ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ალ-თურაბიმ, სპარსეთის ყურის ომის დროს, 1990–1991 წლებში დააარსა „სახალხო არაბული და ისლამური კონგრესი“ (PAIC), რომელიც რეგიონალური ქოლგა იყო ისლამისტი მებრძოლებისთვის; მისი სათაო ოფისი მდებარეობდა ხარტუმში. 1996 წლის შემდეგ, ალ-თურაბის და მისი პარტიის გავლენა შემცირდა, რაც გამოწვეული იყო სუდანზე გაეროს სანქციების დაწესებით; სანქციები სასჯელი იყო, რაც სუდანის მიერ ეგვიპტური ისლამური ჯიჰადის ორგანიზაციისათვის დახმარების მცდელობას მოჰყვა. ალ-ტურაბი 1999 წელს სახელმწიფო ძალაუფლებას ჩამოცილდა და ნაციონალურ კონგრესს ხელმძღვანელობდა. არაბულ სამყაროში არსებული მღელვარების პერიოდში, 2011 წლის 17 იანვარს, პრეზიდენტმა ომარ ალ-ბაშირმა ის ცხრა დღით დააპატიმრა. ალ-თურაბი გარდაიცვალა 2016 წელს.