U-კვარკი
u-კვარკი, ზედა კვარკი (ინგლ. Up quark < Up — „ზედა“; აღნიშვნა: u) — ფუნდამენტური ელემენტარული ნაწილაკი, კვარკი. შედის ფერმიონების პირველ თაობის ჯგუფში, აქვს მუხტი +(2/3)e. როგორც ყველა კვარკი, ის მონაწილეობს ოთხივე სახის ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, სუსტში, ელექტრომაგნიტურსა, გრავიტაციულში. d-კვარკებთან ერთად u-კვარკები ქმნიან ნუკლეონებს (პროტონებსა და ნეიტრონებს), რომლებიც ატომის ბირთვის ძირითადი კომპონენტებია. პროტონი შედგება ორი u-კვარკისა და ერთი d-კვარკისგან, ხოლო ნეიტრონი შედგება ერთი u-კვარკის და ორი d-კვარკისგან. არსებობს სხვა ჰადრონები, რომლებიც შეიცავს u-კვარკებს. u-კვარკის ანტინაწილაკი არის u ანტიკვარკი, რომელიც განსხვავდება u-კვარკისგან ურთიერთქმედების ზოგიერთი მახასიათებლის ნიშნით. ცოდნის ამჟამინდელ დონეზე, u-კვარკი არის უსტრუქტურო ნაწილაკი, ანუ ფუნდამენტური, ისევე როგორც სხვა კვარკები და ლეპტონები. u-კვარკის არსებობა გამოთქვეს მიურეი გელ-მანმა და ჯორჯ ცვაიგმა 1964 წელს, ხოლო მისი არსებობის ექსპერიმენტული მტკიცებულება მოიპოვეს 1968 წელს სტენფორდის ხაზოვანი დამაჩქარებლის ცენტრში (SLAC).