თურქეთის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი (2017)
საკონსტიტუციო რეფერენდუმი თურქეთში, გაიმართა 2017 წლის 16 აპრილს, კვირა დღეს. ამომრჩევლებს ხმა უნდა მიეცათ თურქეთის კონსტიტუციაში შემოთავაზებულ 18 ცვლილებას. ცვლილებები შემოსთავაზა მმართველმა სამართლიანობისა და განვითარების პარტიამ და მისმა დამფუძნებელმა, პრეზიდენტმა ერდოღანმა, რომელიც შეთანხმდა ოპოზიციურ ნაციონალისტური მოძრაობის პარტიასთან (ნმპ). ცვლილებები მოიცავს ქვეყნის საპარლამენტო სისტემიდან საპრეზიდენტოზე გადასვლას, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის გაუქმდებას, ასევე საპარლამენტო მანდატთა რაოდენობის 550-დან 600-მდე გაზრდას და თურქეთის უზენაესი სასამართლოსა და პროკურორების კოლეგიის (HSYK) რეფორმირებას. თავდაპირველად საკონსტიტუციო რეფორმაზე საუბარი სგპ-მ, 2011 წლის არჩევნების გამარჯვების შემდეგ დაიწყო, მაგრამ პარლამენტში საკონსტიტუციო კომიტეტის შექმნაზე კონსენსუს ვერ მიაღწიეს, რაც ოპოზიციური პარტიების ბოიკოტის შედეგად მოხდა. 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, სადაც რეჯეფ თაიფ ერდოღანი პრეზიდენტი გახდა, საკონსტიტუციო რეფორმის აუცილებლობა გაიზარდა, ხოლო 2015 წლის ორივე არჩევნებზე სგპ-ს წინაპირობა ამ ცვლილების შესრულება იყო. 2016 წლის 24 მაისს, პრემიერ-მინისტრის პოსტზე აჰმეთ დავუთოღლუ ბინალი ილდირიმმა შეცვალა, როდესაც დავუთოღლუ გადადგა, სავარაუდოდ, იმის გამო, რომ მას უთანხმოება მოუვიდა ერდოღანთან საკონსტიტუციო ცვლილებებთან დაკავშირებით, რომელიც შეამცირებს უფლებამოსილებას ან საერთოდ გააუქმებს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას. 2015 წლის ოქტომბერში, ოპოზიციურმა პარტია ნმპ-მ, რომელიც ისტორიულად ეწინააღმდეგებოდა აღმასრულებელი ხელისუფლების სათავეში პრეზიდენტის მოქცევას, მთავრობას მოუწოდა, რომ ისინი საკონსტიტუციო ცვლილებების პაკეტი პარლამენტს წარუდგინონ, ხოლო პარტიის ლიდერი დევლეთ ბაჰჩელი განაცხადა, რომ ითანამშრომლებს ცვლილებების შემუშავების პროცესში სგპ-სთან. ერთი თვის შემდეგ, 8 დეკემბერს სგპ-მ და ნმპ-მ მიაღწიეს შეთანხმებას ახალ კონსტიტუციასთან დაკავშირებით და დაიწყეს მოლაპარაკებები, საპარლამენტო პროწესისა და რეფერენდუმის შესახებ. 2017 წლის 20 იანვარს, პარლამენტმა კენჭი უყარა შემოთავაზებულ ცვლილებების, სადაც რეფერენდუმისთვის საჭირო 330 ხმის ნაცვლად 339 ხმა მოგროვდა. ამის საპასუხოდ, მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ, სახალხო რესპუბლიკურმა პარტიამ (სრპ) განაცხადა, რომ ისინი შეეცდებიან გააუქმონ საპარლამენტო კენჭისყრა, საკონსტიტუციო სასამართლოს მეშვეობით, იმ მოტივით, რომ ხმის მიცემის დროს იყო დარღვევები, როგორიცაა ღია კენჭისყრა და დეპუტატების დაშინება კენჭისყრის პროცესში. თებერვალში, პრეზიდენტმა ერდოღანმა განაცხადა, რომ რეფერენდუმი ჩატარდება 2017 წლის 16 აპრილს.