ბაბი-იარი
ბაბი-იარი (უკრ. Бабин Яр) — ხეობა უკრაინის დედაქალაქ კიევის ჩრდილოეთ ნაწილში, ებრაელების, ბოშებისა და საბჭოთა ტყვეების მასობრივი დახვრეტის ადგილი მეორე მსოფლიო ომის დროს. პირველი მასობრივი დახვრეტა წარიმართა 1941 წლის 29-30 სექტემბერს. ამ პერიოდში დახოცეს 33 771 ებრაელი. კიევში ებრალეთა დახოცვის გადაწყვეტილება მიიღეს ნაცისტმა ოფიცერმა კურტ ებენჰარდმა, ობერგრუპენფიურერმა ფრიდრიხ ეკლენმა და ოტო რაშმა. ბაბი-იარის ხოცვა-ჟლეტვა საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის დროს ნაცისტური რეჟიმის და უკრაინული კოლაბორაციონისტების უმსხვილესი მასობრივი მკვლელობა იყო. ხოცვა-ჟლეტვა ჰოლოკოსტის ისტორიაში ყველაზე მასიური მკვლელობაა. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით დახოცეს 100-დან 150 ათასზე მეტი ადამიანი. ბაბი-იარის დახვრეტას გადაურჩა 29 ადამიანი. მასობრივი ხოცვა-ჟლეტების მსხვერპლი გახდნენ საბჭოთა ომის პატიმრები, კომუნისტები, უკრაინელი ნაციონალისტები და ბოშები. 2022 წლის 22 აპრილს მარიუპოლის მერმა ვადიმ ბოიჩენკომ, უკრაინაზე რუსეთის მიერ განცხორციელებული თავდასხმის შემდეგ ქალაქში მიმდინარე მოვლენები ბაბი-იარს შეადარა და აღნიშნა: