ირანის საგარეო ურთიერთობები
ირანის საგარეო ურთიერთობები ირანის მთავრობისა და და სხვა სახელმწიფოების მთავრობებს შორის ეკონომიკურ და დიპლომატიურ ურთიერთობებს აღნიშნავს. ირანის საგარეო პოლიტიკის განსაზღვრაში დიდ როლს თამაშობს ქვეყნის გეოგრაფია. 1979 წლის ირანის ისლამური რევოლუციის შემდეგ ახლადშექმნილმა ისლამურმა რესპუბიკამ აიათოლა ხომეინის ხელმძღვანელობით რადიკალურად შეიცვალა პროამერიკული საგარეო პოლიტიკა, რომელსაც ირანის უკანასკნელი შაჰი მოჰამედ რეზა ფეჰლევი ატარებდა. მას შემდეგ ირანის საგარეო პოლიტიკა ორ საწინააღმდეგო ტენდენციას შორისაა, რომელთაგან ერთი რევოლუციური მიდგომაა და დასავლური და არამუსლიმური გავლენების აღმოფხვრას გულისხმობს საზღვარგარეთ ისლამური რევოლუციის წახალისებით, ხოლო მეორე პრაგმატიზმია, რომელიც ეკონომიკური განვითარების საწინდარი და ურთიერთობების ნორმალიზების საშუალებაა. ირანის ორმხრივი შეთანხმებები ზოგჯერ დამაბნეველი და წინააღმდეგობრივია. ირანს მსოფლიოს 97 სახელმწიფოსთან აქვს დიპლომატიური ურთიერთობები. The Reputation Institute-ის მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით 2016, 2017 და 2018 წელს ირანი მსოფლიოში მეორე ყველაზე ნაკლებად მოწონებადი სახელმწიფო (ერაყის შემდეგ) იყო. ირანის საგარეო პოლიტიკაში ხშირი განხილვის საგანია ისლამიზმი და ბირთვული შეიარაღების საკითხი. Pew Research-ის მიერ 2012 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით ირანის მიერ ბირთვული იარაღის შექმნას მხოლოდ ერთი ქვეყნის (პაკისტანი) მოსახლეობის უმრავლესობა უჭერდა მხარს. მსოფლიოს სხვა სახელმწიფოების მოსახლეობის უმრავლესობა (90-95%) ირანის ბირთვული იარაღის განვითარების მოწინააღმდეგე იყო და დიდი ნაწილი ბირთვული პროგრამის შესაჩერებლად ირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებების მხარდამჭერი იყო. ამერიკელების, ბრაზილიელების, იაპონელების, მექსიკელების, ეგვიპტელების, გერმანელების, ბრიტანელების, ფრანგების, იტალიელების, ესპანელების და პოლონელებსი უმრავლესობა ირანის წინააღმდეგ „მკაცრ სანქციებს“ უჭერს მხარს, ხოლო ჩინელების, რუსებისა და თურქების უმრავლესობა უფრო მკაცრი სანქციების მოწინააღმდეგეა.