ზაზა ოსმანოვი
ზაზა ოსმანოვი — ქართველი ფიზიკოსი, თავისუფალი უნივერსიტეტის პროფესორი და ფიზიკის სკოლის კოორდინატორი. თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, ამავე უნივერსიტეტში სწავლა გააგრძელა ასპირანტურაში, ხოლო მომდევნო პერიოდში გაემგზავრა ტურინის (იტალია) უნივერსიტეტში, სადაც წარმატებით დაიცვა სადოქტორო ხარისხი ფიზიკის დარგში. დისერტაციის დაცვის შემდეგ აქტიურ სამეცნიერო–კვლევით საქმიანობას ეწევა ასტროფიზიკაში. ხშირად მონაწილეობს საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებზე და აქტიურად თანამშრომლობს უცხოეთის რამდენიმე წამყვან კვლევით ცენტრთან. სხვადასხვა დროს ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2019 წელს ზაზა ოსმანოვმა იტალიელი მეცნიერის, ენრიკო ფერმის ჩამოყალიბებულ ფერმის პარადოქსს ახალი ახსნა გამოუძებნა, რომელიც ჟურნალ International Journal of Astrobiology-ში გამოქვეყნდა. ასტროფიზიკოსი მიიჩნევს, რომ კაცობრიობამ უცხოპლანეტელთა ცივილიზაციის კვალი იმიტომ ვერ აღმოაჩინა, რომ ისინი კოსმოსური ხომალდების ნაცვლად ნანოსტრუქტურულ ზონდებს იყენებენ. ოსმანოვის იდეა ეფუძნება ფონ ნოიმანის ზონდების ჰიპოთეტურ კონცეფციას, რომლის მიხედვითაც, გალაქტიკებში მოგზაურობა-კვლევისთვის არამიწიერი ცივილიზაციები შესაძლოა, თვითაღწარმოებად ხომალდებს იყენებენ, თანაც ისე, რომ ამისათვის საჭირო არ არის, თავადაც დატოვონ მშობლიური პლანეტა. ნოიმანის ზონდების შესაძლო ფუნქციონირების გარკვევის წინა მცდელობები ერთ საერთო პრობლემას წააწყდა — თვითაღწარმოებას ახალი მასალებით გამუდმებული მომარაგება სჭირდება და უცნობია, არის თუ არა ღრმა კოსმოსში მონახულების ღირსი საკმარისი პლანეტა ან კლდოვანი სხეული. ამ პრობლემის დასაძლევად, ზაზა ოსმანოვმა ხომალდების მასშტაბები შეამცირა. მიკროსკოპულ ზონდებს გზადაგზა გაცილებით ცოტა მასალა დასჭირდებათ და შესაძლოა, ენერგიის მხრივ სულაც დამოკიდებული იყვნენ ვარსკვლავთშორისი სივრცის მტვერში მოფარფატე წყალბადის ატომებზე. ფერმის პარადოქსი ეხება აშკარა წინააღმდეგობას არამიწიერი სიცოცხლის არსებობის არანაირ მტკიცებულებასა და მის დიდ ალბათობას შორის. ამ მოვლენას სახელი მეცნიერ ენრიკო ფერმის პატივსაცემად უწოდეს. ოსმანოვის ნაშრომს გამოეხმაურა ცნობილი ამერიკელი მეცნიერი, ფიზიკოსი და მათემატიკოსი ფრიმენ დაისონი. ის მიმართავს ოსმანოვს: „პროფესორო ოსმანოვ, თქვენი სამეცნიერი ნაშრომის ხიბლი არის ის რომ შესაძლებელია ჩატარდეს ცდები, რისი საფუძველზეც თქვენი თეორია კიდევ უფრო გამყარდება. ამით გავზრდით შანსს, რომ დამტკიცდეს თქვენი მოსაზრება და კიდევ უფრო მეტი აღმოჩენების საფუძველი გახდეს.“ თანამშრომლობს წმინდა პავლე მოციქულის სახელობის მართლმადიდებლური ღვთისმეტყველების ცენტრთან. ცენტრის ფარგლებში სტატიებს აქვეყნებს რელიგიისა და მეცნიერების ურთიერთკავშირის თემაზე, აღნიშნული თემატიკის გარშემო ხშირად მართავს სემინარებს და ცენტრში კურირებს მეცნიერებისა და რელიგიის მიმართების საკითხებს.