იზრაელ გელფანდი
იზრაელ გელფანდი (რუს. Изра́иль Моисе́евич Гельфа́нд; დ. 2 სექტემბერი, 1913 — გ. 5 ოქტომბერი, 2009) — მოწინავე საბჭოთა მათემატიკოსი. 800-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიისა და დაახლოებით 30 მონოგრაფიის ავტორი; დიდი სამეცნიერო სკოლის დამაარსებელი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1940). მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა (1941–1990) და რატგერსის უნივერსიტეტის (1990–2009) პროფესორი. შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიისა (1974) და ლონდონის სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი (1977). მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურის დამთავრების (1935) შემდეგ მუშაობდა იქვე, ხოლო 1953 წლიდან რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მ. კელდიშის სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტში. მოსკოვის მათემატიკური საზოგადოების პრეზიდენტი (1966–1970), სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1984; 1991 წლიდან რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი). გელფანდის ძირითადი შრომები მიეძღვნა კომუტატური ნორმირებული რგოლების თეორიას, განზოგადებული ფუნქციების თეორიასა და ინტეგრალურ გეომეტრიას. ცდილობდა მათემატიკური მეთოდების გამოყენებას ბიოლოგიაში. ავტორია მრავალრიცხოვანი ნაშრომებისა ნებისყოფითი მოძრაობების, ქსოვილურ კულტურებში უჯრედული მიგრაციის, პროტეომიკისა და ექიმების კლინიკური მუშაობის ალგორითმიზაციის საკითხებზე. მთავარი რედაქტორი ჟურნალისა „ფუნქცონალური ანალიზი და მისი გამოყენება“ (1967). მიღებული აქვს სსრკ სახელმწიფო პრემია (1951, 1953), ლენინური პრემია (1961), კიოტოს პრემია (1989). 1978 წელს გადაეცა ვოლფის ჯილდო. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1954, 1956, 1973).