სამების ეკლესია
სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლების ვაჩნაძიანისა და კალაურის მიდამოებში. შვიდიოდე კილომეტრის მანძილზე. მაღალი მთის წვერზე. ყველაწმინდის სამონასტრო კომპლექსიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით ორასიოდე მეტრზე. ეკლესია ღრმა ხევის პირასაა აგებული. დროთა განმავლობაში ხევის ნაპირი ჩაშლილია, რის გამოც ეკლესიის აღმოსავლეთ ბოლო ქარაფზეა გადაკიდებული. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და დიდი ზომის, მეტ-ნაკლებად დამუშავებული შირიმის ქვით, კუთხეები ძირითადად გამოყვანილია დიდი ზომის გათლილი კვადრებით. გარედან კედლის ზედაპირის მნიშვნელოვანი ნაწილი გასწორებულია ბათქაშით, ხოლო შიგნით მთლიანად შელესილია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. იგი კედლის ღერძიდან ოდნავ სამხრეთითაა გადაადგილებული. კარი გარედან გადახურულია აგურით ნაწყობი ნახევარწრიული თაღით. შიგნით სწორკუთხაა. შესასვლელის წინ, ფასადის გასწვრივ ქვით ნაშენი, დაახლოებით 1,5 მეტი სიმაღლისა და 1 მეტრი სიგანის ბაქანია რომელსაც სამხრეთ ბოლოში მოწყობილი აქვს ოთხსაფეხურიანი კიბე. ეკლესიის დარბაზი გეგმით კვადრატულია. აღმოსავლეთიდან მას ერთვის ღრამ ნალისებრი აფსიდი, რომელიც დარბაზისგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი. აფსიდში მცირე ზომის სწოკუთხა სარკმელი და ორი პატარა კვადატული ნიშაა სამხრეთ და ჩრდილოეთ გვერდებში. ერთი პატარა სწოკუთხა სარკმელია გაჭრილი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ბოლოში. საკუთხევლისა და დარბაზის იატაკი ერთ დონეზეა. აფსიდის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. დასავლეთ კედელს საფეხური გასდევს. შიგნით ეკლესია გადახურულია არაწესიერი ნახევარწრიული სხმული კამარით.