95 თეზისი
95 თეზისი — მარტინ ლუთერის მიერ ლათინურ ენაზე დაწერილი დოკუმენტი. ამ დოკუმენტის დაწერით იწყება რეფორმაცია და პროტესტანტიზმის ისტორია. 95 თეზისის ძირითადი იდეა და მოტივი იყო ინდულგენციებით ვაჭრობის პრაქტიკისა და რომის პაპის ცოდვების მიტევების ექსკლუზიური უფლების კრიტიკა. XX საუკუნემდე ითვლებოდა, რომ მარტინ ლუთერმა 1517 წლის 31 ოქტომბერს გამოაკრა ვიტენბერგის ეკლესიის კარზე, მაგრამ ეს სადავო გახადა გერმანელმა ისტორიკოსმა ერვინ იზერლომ. თეზისების გამოქვეყნებამ მკვეთრი რეაქცია გამოიწვია რომში. თეზისების გამოქვეყნებიდან სამ წელიწადში მარტინ ლუთერი რომის პაპის მიერ უკვე განკვეთილი იყო კათოლიკური ეკლესიიდან, რამაც კათოლიკურ ეკლესიაში კონფლიქტები და განხეთქილება გამოიწვია. ამ კონფლიქტებმა დასავლეთ ევროპაში რელიგიური კონფლიქტებისა და ომების ტალღა ააგორეს.