ფორექსი
ფორექსი ( FOREX - Foreign Exchange Market ) — ბანკთაშორისი, გარე-საბირჟო ბაზარი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1971 წელს, როდესაც საერთაშორისო ვაჭრობა ბრეტონ ვუდის შემდეგ ვალუტის ფიქსირებული კურსიდან მცოცავზე გადავიდა. Forex -ის (იგივე Fx) მთავარი პრინციპია ერთი ვალუტის გაცვლა მეორეზე, თავისუფალი, ფორმირებული კურსით. ამასთან ერთი ვალუტის კურსი, რომელიც დამოკიდებულია მეორეზე, ძალიან მარტივად განისაზღვრება: მოთხოვნათა თანასწორობა და წინადადება მიმდინარე დროის მომენტში. სავალუტო ბაზარი ორი მთავარი კომპონენტისაგან შედგება: საბირჟო ვაჭრობის ბაზარი და გარე საბირჟო სავალუტო ბაზარი, რომელიც ფაქტობრივად არის დილერთაშორისი და ბანკთაშორისი. ზუსტად მასზე მოდის მთავარი ოპერაციის მოცულობა, რომელიც Forex - ზე ხორციელდება. ეს ბაზარი მოცულობით ყველა დანარჩენს აჭარბებს. Forex - ის ყოველდღიური სამუშაო მოცულობა დღეში 1-3 ტრილიონი დოლარით ფასდება. მაგალითად: ამერიკულ ბაზარზე ფასიანი ქაღალდების დღიური ბრუნვა შეადგენს 200 მილიარდს. ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა (NYSE) მოითხოვს რამდენიმე თვეს, რათა სავალუტო ბაზრის ყოველდღიურ ბრუნვას მიაღწიოს. ფიუჩერსს და საფონდო ბირჟას კიდევ არსებითი განსხვავება და შეზღუდვები გააჩნია: ვაჭრობა ჩერდება დღის ბოლოს და განახლდება მხოლოდ მეორე დილით. ამასთან, ბაზრის გახსნამ შეიძლება გამოიწვიოს ფასებშორისი განსხვავება, რაც არასასურველი დანაკარგის მიღების რისკის ზრდას იწვევს. Forex არ წარმოადგენს ტრადიციულ ბაზარს. მას არც გააჩნია ერთი ცენტრი და არც კონკრეტული ვაჭრობის ადგილი. მაგალითისთვის ავიღოთ სავალუტო ფიუჩერსი, ამ შემთხვევაში ვაჭრობა ხდება როგორც ტელეფონით, ასევე კომპიუტერული ტერმინალით. მთელი მსოფლიოს ბანკები ერთდროულად უკავშირდებიან ერთმანეთს. ასეულ მილიონ დოლარს ყიდულობენ და ყიდიან ყოველ წამს, რომელიც მოიცავს აზრს, სახელად სავალუტო ტრეიდინგი. Forex ვაჭრობის სამ რეგიონულ ცენტრს აერთიანებს: აზიურს, ევროპულს და ამერიკულს. გაცვლითი ოპერაციები არ წყდება, ბაზარი მუშაობს 24 საათი. არიან დილერები, რომლებიც კოტირებას ყოველ საათში მყარი ვალუტით ახდენენ. იმისთვის, რომ მიიღო ინფორმაცია, ფინანსური ბაზრის რეალური დროის რეჟიმსა და ასევე ფინანსურ-ეკონომიკურ სიახლეებზე, უნდა გამოიყენო საერთაშორისო საინფორმაციო სისტემები.