बासमती तण्डुलम्
बासुमतीः भारतस्य दीर्घतमेषु तण्डुलशस्येषु  एकः उत्कृष्टः प्रकारः भवति। अस्य वैज्ञानिक नामः भवति ओराय्जा सैटिवा। इदं स्वस्य स्वतन्त्र स्वाद एवं च सुगन्धं कृते प्रसिद्धः वर्त्तते। अस्य नाम वासुमती अर्थात् सुगन्धयुक्त प्रकारः बाभवति। अस्य अपरं अर्थः कोमल मृदुल वा शस्यापि भवति। भारतं अस्य शस्यस्य सर्वेषु उत्पादकेषु बृहतमः उत्पादकः भवति। तदनन्तरं पाकिस्तानः, नेपालः एवं च बाङ्गलादेशः आगच्छन्ति। पारप्मरिक बासुमती वृक्षाः दीर्घाकृशाश्च भवन्ति। एतेषां सुगन्धयुक्तवायुः सोढुं न शक्यते। अस्मिन् अपेक्षाकृतन्यून परन्तु श्रेष्ठोत्पादः जायते। अस्य विक्रयमूल्यं अन्तराष्ट्र तथा भारतीय आपणेषु उच्चतम भवति। बासुमती शस्यस्य तण्डुलकणं अन्येषु तण्डुलकणेषु अधिकतरः दीर्घतरः भवति। पचनानन्तरं अस्य तण्डुलकणानि पृथक् पृथक् भवन्ति। इदं शस्यं प्रकारद्वये विभज्यते। श्वेत एवं च भूरा। कनाडियाई मधुमेह संघानुसारं बासुमती शस्ये मध्यम ग्लाइसेमिक सूचकांक ५६ तः ६९ मध्यवर्त्ती भवति, यः मधुमेहरोगीणां कृते अन्य शस्य तथा श्वेताटापेक्षया अधिकं श्रेयस्करं भवति।