कर्णसुन्दरी
 साक्षात् अधः गच्छतु  कर्णसुन्दरीनाटिकया, विक्रमाङ्कदेवचरितमहाकाव्येन च प्रख्यातो बिल्हणः । सुधीषु काव्यप्रतिभानेन समग्रमपि भारतं वर्षं समुद्भासयन्नसौ १०३० ख्रीष्टतः ११०० पर्यन्तं व्यराजत । वितस्ता-परिसरेऽस्य मातृभूमिः “खुनमुह” इतिनामा श्रीनगराद् गव्यूतिप्राय-दूरे हर्षीश्वरतीर्थसविधे विद्यते। तत्र क्षेत्रेषु कुङ्कमकेसराणां सौरभेण सुवासिता आसन् भूमागाः इति बिल्हणः स्तौति - सहोदराः कुङ्कुम-केसराणां भवन्ति नूनं कविताविलासाः। न शारदा-देशमपास्य दृष्टस्तेषां यदन्यत्र मया प्ररोहः।। असावात्मानमपि श्लाघते - यन्मूलं करुणानिधिः स भगवान् वल्मीकजन्मा मुनि- र्यस्यैके कवयः पराशर-सुतप्रायाः प्रतिष्ठां दधुः। सद्यो यः पथि कालिदासवचसां श्रीबिल्हणः सोऽधुना निर्व्याजं फलितः सहैव कुसुमोत्तसेन कल्पद्रुमः।। शास्त्र-तत्त्वार्थ-विनिश्चय-विवाद-परायणमसावात्मानं वर्णयति - यं तु ग्रन्थ-सहस्र-शाण-कषण-त्रुट्यत्कलङ्कैर्गिरा- मुल्लेखैः कवयन्ति विल्हणकविस्तेष्वेव संन्नह्यति। लब्ध्वा लक्ष्मीर्दिशि दिशि कृताः सम्पदः साधुभोग्याः प्राप्ता योग्यैः सह कलहतः कुत्र नोच्चैर्जयश्रीः॥ गोष्ठीबन्धाः सपदि सुजनैः सार-निष्कर्ष-दक्ष- प्रज्ञा-लब्धस्तुतिभिरचिरादस्तु काश्मीरकैर्मे।। वृन्दावन-कान्यकुब्ज-प्रयाग-काशीक्षेत्रेषु पर्यटन्नसौ सेतुबन्धं सोमनाथं दृष्ट्वात्मानं सनाथयन् राज्ञो काव्यामृतं पाययन् गुर्जरेषु कर्णनृपतेः सभायां वसन् कर्णसुन्दरीं नाम नाटिकां व्यरचयत् प्रायेण १०७५ ई० वर्षे । तदैव कर्णः (१०६४-१०९४ ई०) गर्जनवंश्यान् राज्ञः सिन्धुतटे विजित्य-गजनकाधिराजपदवीं लभते स्म । अस्याः नाटिकायाः प्रथमोऽभिनयप्रयोगोऽणहिलपत्तने यात्रामहोत्सवावसरे प्रातः संपेदे । कर्णस्य राज्ञा महामात्येन संपत्करेणायं यात्रामहोत्सवः प्रवर्तितो बभूव।