आदिशङ्कराचार्यः
शङ्कराचार्यः (मलयाळम्: ശങ്കരാചാര്യൻ,शङ्कराचार्यन्) (क्रिस्ताब्दम् ७८८ - क्रिस्ताब्दम् ८२०), यस्यान्येऽभिधाने शङ्करभगवत्पादाचार्यस्तथा चादिशङ्कराचार्य इति । आदिशङ्कराचार्यः कश्चन भारतीयो दार्शनिक आसीत् । येनाद्वैतवेदान्तस्य सिद्धान्तो दृढतया प्रोद्बलितः । अद्वैतवेदान्तो वेदान्तस्योपसम्प्रदायो वर्तते । उत्तरमीमांसेत्यप्तयेस्यापरं नाम । अद्वैतवेदान्तानुसारं जीवब्रह्मणोरभेदो ब्रह्मणो निर्गुणत्वञ्चोच्यते । शङ्करः समग्रभारतवर्षस्य यात्रां कृत्वा स्वकीयं दर्शनं प्रवचनेभ्यः शास्त्रार्थेभ्यश्च प्रसारितवान् । स दशनामीति अद्वैतसम्प्रदायस्य सङ्घटनकर्ता मन्यते । तथा च षण्मत इति पूजनपरम्परायाः संस्थापको मन्यते । संस्कृतेन रचितास्तस्य कृतयो याः सर्वा अप्यद्यापि प्राप्यमाना अद्वैतवेदान्तसिद्धान्तस्थापनविषयकाः सन्ति । स उपनिषद्ब्रह्मसूत्रसम्मतस्य सन्न्यासस्य महत्तामपि प्रतिपादितवान् । यस्मिन् काले मीमांसा सम्प्रदायेन दृढं कर्मकाण्डं स्थापितमासीत् सन्न्यासश्च निन्दित आसीत् । शङ्करो ब्रह्मविषय उपनिषदः प्रामाण्यं प्रोक्तवान् । तथा च ब्रह्मसूत्राणामुपनिषदां भगवद्गीतायाश्च भाष्यं लिखितवान् । कर्मवादस्स्य प्रवर्तकेन मण्डनमिश्रेण सह ज्ञानवादं मण्डयित्वा जितवान् । आचार्यशङ्करोऽनेकान् ग्रन्थानपि लिखितवान् तेषु विवेकचूडामणिरुपदेशसहस्री प्रपञ्चसारश्च प्रमुखाः सन्ति तस्याद्वैतवेदान्तसिद्धान्तो माध्यमिकबौद्धसिद्धान्त इव प्रतीयते। यथाद्वैतवादः तथैव शून्यवादो वर्तते, न तस्मात् भिन्नः। अतः केचित् तं प्रच्छन्नबौद्धं कथयन्ति