तेय्यम
फलकम्:Infobox dance तेय्यम् इति उत्तरकेरलदेशे कर्नाटकस्य केषुचित् भागेषु च प्रचलिताः हिन्दुसंस्काराः सन्ति । तेय्यम् इति अपि ज्ञायते । तेय्यम् मलबारस्य मन्दिरैः पवित्रवृक्षैः च सम्बद्धाः परम्पराः, संस्काराः, रीतिरिवाजाः च सन्ति । अस्य प्रदेशस्य जनाः तेय्यम् एव देवस्य मार्गं मन्यन्ते, ते च तेय्यम् इत्यस्मात् आशीर्वादं याचन्ते । कासरगोड् तथा कन्नूरमण्डलेषु एषा संस्कारकला मुख्यतया थिय्यार, नम्बियार, वनियर, मनियानी समुदायस्य कवूस् (मन्दिरेषु) अथवा पैतृकगृहेषु क्रियते तेय्यम् सामान्यतया पुलयार्, वन्नान्, मलयन, अन्हूट्टन्, मुनूट्टन्, माविलन, कोप्पलान्, वेलन, चिंगथन, कलानाडी, परवन, नालिकेयावर इत्यादीनां जाति-जनजातीनां जनानां कृते भवति तेषु कलानाडीजनाः केवलं वायनाडमण्डले एव प्रदर्शनं कुर्वन्ति, परावः, पम्पथा, नालिकेयावरः केरलस्य उत्तरदिशि उडुपी, कृष्णपुरम् इत्यादिषु स्थानेषु प्रदर्शनं कुर्वन्ति तत्र प्रायः ४५६ प्रकाराः तेय्यम् इति दस्तावेजिताः सन्ति । तेय्यम् मुख्यतया पुरुषैः क्रियते, देवाकूथु थेय्यं विहाय ; देवकोथुः एकमात्रः तेय्यम् संस्कारः स्त्रियः क्रियते। देवकूथुः केवलं थेक्कुम्बादकुलोममन्दिरे एव क्रियते । तेय्यम् इत्यस्य ४५० तः अधिकाः विविधताः सन्ति, प्रत्येकस्य स्वकीया अद्वितीयशैली, सङ्गीतं, नृत्यनिर्देशनं च अस्ति । केचन अधिकप्रसिद्धाः तेय्यम् विष्णुमूर्ति, गुलिकान्, कुट्टिचाथन् च सन्ति । हिन्दुकथानां अनुसारं भगवान् विष्णुस्य षष्ठः अवतारः परशुरामः उत्तरकेरलस्य विशेषतः मालाबारप्रदेशस्य जनानां कृते तेय्यम् अयच्छत् । द्वौ दिवसौ यावत् भवति तेय्यम्-उत्सवः प्रतिवर्षं मे-मासे डिसेम्बर-मासे वा भवति । सम्पूर्णे उत्तरकेरलस्य १२०० तः अधिकेषु मन्दिरेषु अयं उत्सवः आचर्यते । अधिकांशसमुदायस्य, गृहेषु, ग्रामेषु च स्वकीयाः देवताः सन्ति, तदनुसारं ते तेय्यम् आचरन्ति । केरलदेशे थेयम् मुख्यतया उत्तरमालाबारक्षेत्रे (वर्तमानस्य कासरगोड्, कन्नूर्मण्डलानि, वायनाडस्य मनन्थवाडी तालुक् तथा कोझिकोडस्य वडाकारः कोयिलण्डी तालुकाः च सन्ति) क्रियते समीपस्थस्य कर्नाटकस्य तुलुनाडुप्रदेशे भूतकोला इति नाम्ना प्रसिद्धे अपि एतादृशी प्रथा अनुसृता अस्ति | तेय्यम्-ऋतुः मलयालम-मासस्य थुलाम- मासस्य दशमदिनात् आरभ्य (प्रायः अक्टोबर्-मासे पतति, तथा च पथथम्-उदयम् इति नाम्ना प्रसिद्धः) एडव-मासस्य मध्यभागपर्यन्तं सप्तमासान् यावत् (सामान्यतया मे-मासस्य अन्ते जून-मासस्य परितः) भवति ऋतुस्य अन्तिमः कलियाट्टमः मदयी कावुः कालरिवाथुक्कलभागवतीमन्दिरः च भवति, एतौ द्वौ अपि कोलाथिरीराजपरिवारस्य पारिवारिकतीर्थौ स्तः