ਸਟੋਇਕਵਾਦ
ਸਟੋਇਕਵਾਦ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਪੂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਐਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀਅਮ ਦੇ ਜ਼ੀਨੋ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਹੈਲਨਿਸਟਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ।ਇਹ ਸੁਕਰਾਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਸਟੋਇਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਹੇਰਾਕਲੀਟਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਸਤੋਇਕਵਾਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਹ ਇਸ ਪਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਾ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਜਾਂ ਦਰਦ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਵਰਤਾਉ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।  ਸਟੋਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ "ਨੇਕੀ ਹੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਚੰਗਿਆਈ ਹੈ" ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਹਤ, ਦੌਲਤ, ਅਤੇ ਅਨੰਦ - ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਨੇਕੀ ਲਈ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ" ਲਈ ਕਦਰ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨੀ ਹਨ। ਅਰਸਤੂਵਾਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਸਟੋਇਕ ਪਰੰਪਰਾ ਪੱਛਮੀ ਨੇਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਹੁੰਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਟੋਇਕ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਜਾ (prohairesis ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਅਰਥਾਤ "ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਰਜਾ ਵਿੱਚ" (ਇੱਕ ਵਾਕ ਜਿਸਦੇ ਕਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਰਥ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ) ਚੱਲਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪ੍ਰਗਟਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ? ਚੰਗਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਲਈ, ਬੰਦੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਜਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਸਟੋਇਕਾਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਨੇਕਾ ਅਤੇ ਇਪਿਕਟੇਟਸ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ " ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਨੇਕੀ ਕਾਫੀ ਹੈ", ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਕੰਸ਼ "ਸਟੋਇਕ ਸ਼ਾਂਤ" ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ "ਰੈਡੀਕਲ ਨੈਤਿਕ" ਸਟੋਇਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨੈਤਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੇ ਭੈੜੇ ਹਨ। ਸਟੋਇਕਵਾਦ ਪੂਰੇ ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਗਰੀਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤਕ ਵਧਿਆ ਫੁੱਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਮਾਰਕਸ ਔਰੇਲੀਅਸ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਰਾਜ ਦਾ ਧਰਮ ਬਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁੜ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਤੀ (ਨਵ ਸਟੋਇਕਵਾਦ) ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ (ਆਧੁਨਿਕ ਸਟੋਇਕਵਾਦ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।