ਕੁਕੁਰ ਤਿਹਾਰ
ਕੁਕੁਰ ਤਿਹਾਰ ( ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ, Nepali: कुकुर तिहार ) ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ (ਅਕਤੂਬਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਟ, ਦੁੱਧ, ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਕੁਰ ਤਿਹਾਰ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਹਾਰ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ-ਲੰਬਾ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ; ਦਸ਼ੈਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।ਕੁਕੁਰ ਤਿਹਾਰ ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ।ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਏ।ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ।ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਕੁੱਤਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯਮ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਕੁੱਤੇ ਹਨ - ਸ਼ਿਆਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਰਾ - ਜੋ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਨੇਪਾਲੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ. ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦਾ ਸਾਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਏਬੀਸੀ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।