ਐਸ.ਐਨ.1054
ਐਸ.ਐਨ.1054 ਇੱਕ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 4 ਜੁਲਾਈ 1054 ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੇਖਣਯੋਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਖ਼ਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਰਬ ਜਗਤ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਦੁਚਿੱਤੀਪੂਰਨ ਹਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਦੀ ਪੁਏਬਲਿੰਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚਿੱਤਰ ਨਵੇਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪਨੈਸਕੋ ਬਲਾਂਕੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਐਸ.ਐਨ.1054 ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮਲਬਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੀਟਾ ਟੌਰੀ (ζ ਟੌਰੀ) ਤਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਵਿਸਫੋਟਕ ਤਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਨੇ ਇਸਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਇੱਕ ਪਲਸਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕ੍ਰੈਬ ਪਲਸਰ (ਜਾਂ PSR B0531+21) ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਨੈਬੀਊਲੇ ਤੇ ਪਲਸਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਸੁਪਰਨੋਵਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ (luminous) ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਐਸ.ਐਨ.1054 ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੌਂਕੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਛੇਤੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਵਤੀਰੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਕੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। 1758 ਈਃ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਫਰਾਂਸੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਹੈਲੀ ਦੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਇਲੇ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਨੇ ਗੈਰ-ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੈਬੀਊਲਿਆਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨਾ-ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨ ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਫਿਰ ਐਮ.1 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।