ਨਛੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਨਛੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪੰਧ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਨਛੱਤਰ 27 (ਪਹਿਲੇ ਅਭਿਜੀਤ ਸਮੇਤ 28 ) ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਾਰੇ ਜਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ (ਪੱਛਮੀ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ), ਇੱਕ ਨਛੱਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਪੱਥ ਜੋ ਕਿ 12 ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵੀ 27 ਨਛੱਤਰ ਜਾਂ ਭਾਗ ਹਨ। ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾ ਦੋ ਨਛੱਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਦੰਗਾ ਜਯੋਤੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਈ. ਪੂ. ਦਾ ਇੱਕ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]ਨਛੱਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਉੱਤੇ ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਨਛੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਨਛੱਤਰੀ ਮਹੀਨੇ ਲਈ 27-28 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਫ 27 ਦਿਨ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਸੂਚੀ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ-ਅਜੇ ਵੀ ਨਛੱਤਰਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ-ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਦਾਰਥਕ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਾਮਕਰਨ ਦੌਰਾਨ-ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ-ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ। ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਜਿਸ ਨਛੱਤਰ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੀ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਇੱਕ ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਰਾਂਦ ਅਤੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਬਾਰਾਬਰ (ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ) ਇੱਕੋ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।