ਨਵਾਬ ਫੈਜੁਨਨੇਸਾ
ਨਵਾਬ ਬੇਗਮ ਫੈਜ਼ੁੰਨੇਸਾ ਚੌਧਰੀ ( ਬੰਗਾਲੀ: নওয়াব বেগম ফয়জুন্নেসা চৌধুরানী  ; 1834–1903) ਅਜੋਕੇ ਕੋਮਿਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਮਨਾਬਾਦ-ਪਸ਼ਚਿਮਗਾਓਂ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ, 1889 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨੇ ਫੈਜ਼ੁਨੇਸਾ ਨੂੰ " ਨਵਾਬ " ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਵਾਬ ਬਣ ਗਈ। ਫੈਜ਼ੁਨਨੇਸਾ ਦਾ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ 1857 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੰਚਿਤ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਨਾਦਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਫੈਜ਼ੁਨੇਸਾ ਨੇ ਉਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਰੂਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰੂਪਜਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਨਾਇਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੱਤਾ। ਔਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵਕੀਲ, ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ, ਫੈਜੁਨਨੇਸਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਮਿਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 1860 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਗਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਰਸ਼ਦੁੰਨੇਸਾ ਅਤੇ ਬਦਰੂਨੇਸਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1883 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1889 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਵਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਸਾਰਾ, ਸੰਗੀਤ ਲਹਿਰੀ ਅਤੇ ਤੱਤ ਓ ਜਾਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੂਪਜਲਾਲ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ।