ਮਿਡਲਮਾਰਚ
ਮਿਡਲਮਾਰਚ, ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Middlemarch, A Study of Provincial Life) ਜਾਰਜ ਐਲੀਅਟ) ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਹ 1869 ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਜਾਰਜ ਹੇਨਰੀ ਲੇਵਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਅੰਤਮ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਤਰਫ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ। 1871–72 ਦੌਰਾਨ ਇਹ 8 ਲੜੀਆਂ(ਜਿਲਦਾਂ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਮਿਡਲਮਾਰਚ ਮੂਲ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਇਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਨਾਵਲ ਕਿਹਾ ਪਰ ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਰਜ ਐਲੀਅਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।