ਧੰਨਾ ਨੰਦਾ
ਧੰਨਾ ਨੰਦਾ (381 ਈ.ਪੂ. - ਅੰ. 321 BCE), ਬੋਧੀ ਪਾਠ ਮਹਾਬੋਧੀਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੰਦਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਪਦਮ ਨੰਦਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨੰਦਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਾਟਲੀਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਇਸ ਹਾਰ ਨੇ ਨੰਦਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਅਤੇ ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨੰਦਾ ਸਮਰਾਟ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਕਥਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ "ਨੰਦਾ" ਆਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਰਾਣ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਖ਼ਰੀ ਨੰਦਾ ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਵਰਣਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਪਦਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਐਗ੍ਰਾਮਸ ਜਾਂ ਜ਼ੈਂਡਰਾਮੇਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਖਰੀ ਨੰਦਾ ਸਮਰਾਟ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।