ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਈ 2019 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 5.5% ਸੀ। ਇਹ ਜੂਨ 2011 ਲਈ 9.6% ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਥੋਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (WPI) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਪ ਵਜੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (ਸੀਪੀਆਈ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, CPI (ਸੰਯੁਕਤ) ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ (ਅਪ੍ਰੈਲ 2014) ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। CPI ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸਿਕ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਛੜ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੀਤੀਗਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅਣਉਚਿਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਸੀਪੀਆਈ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡਬਲਯੂਪੀਆਈ ਥੋਕ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਟੋਕਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਟੋਕਰੀ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲੇਖ (ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਦਾ 22.62%), ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ (13.15%) ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਉਤਪਾਦ (64.23%)। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲੇਖ ਸਮੂਹ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲੇਖ ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਦਾ 15.26% ਹੈ। ਨਿਰਮਿਤ ਉਤਪਾਦ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦ (19.12%); ਰਸਾਇਣਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤਪਾਦ (12%); ਮੂਲ ਧਾਤ, ਮਿਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਉਤਪਾਦ (10.8%); ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਟੂਲ (8.9%); ਟੈਕਸਟਾਈਲ (7.3%) ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਪੁਰਜੇ (5.2%)। WPI ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਇਸਨੂੰ ਪਛੜਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ CPI ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2009 ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਸਿਕ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।