ਉਰੁਭੰਗ
ਉਰੁਭੰਗ ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : ਉਰੁਭੰਗਮ), (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ- "ਗੋਡਿਆਂ ਦਾ ਟੁੱਟਨਾ"), ਭਾਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਰੂਭੰਗ ਭੀਮ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਰੂਭੰਗ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਟਕਥਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਸ ਦੇ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਰੂਭੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਦੁਖਾਂਤਕ ਨਾਟਕ ਦੁਰਲੱਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਭਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਖਾਂਤਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।