ਜ਼ੈਤੂਨ ਬਾਨੋ
ਜ਼ੈਤੂਨ ਬਾਨੋ (18 ਜੂਨ 1938 – 14 ਸਤੰਬਰ 2021), ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ੈਤੂਨ ਬਾਨੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਪ੍ਰਸਾਰਕ, ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਸ਼ਤੋ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਕਈ ਵਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਖਾਤੂਨ-ਏ-ਅਵਲ (ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ) ਜਾਂ "ਪਸ਼ਤੋ ਗਲਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਖਿਤਾਬ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 24 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹਿੰਦਾਰਾ (ਸ਼ੀਸ਼ਾ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੁਫੈਦ ਢੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਸੱਯਦ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਾਜ ਸਈਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੋ ਕਵੀ ਪੀਰ ਸਈਅਦ ਅਬਦੁਲ ਕੁਦੁਸ ਟੁੰਡਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਲੀ ਪਸ਼ਤੋ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।