ਹਾਨ ਚੀਨੀ
ਹਾਨ ਚੀਨੀ (ਚੀਨੀ: 汉族, ਹਾਨਜੂ ਜਾਂ ਹਾਨਰੇਨ) ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 1,31,01,58,851 ਹਾਨ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਸੰਨ 2010 ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 20% ਜਿੰਦਾ ਮਨੁੱਖ ਹਾਨ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਨ। ਚੀਨ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ 92% ਲੋਕ ਹਾਨ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹਾਨ ਲੋਕ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ 98% ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 78% ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਨ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਨੁਵੰਸ਼ਿਕੀ (ਯਾਨੀ ਜਨੈਟਿਕ) ਵਖਰੇਵੇਂ ਹਨ। ਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਚੀਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਚਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਾਂਧਾ ਅਤੇ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਨ ਜੋਂਗ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ੀਰਮਾਰਗ (ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ) ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ (天河, ਤੀਯਾਨ ਹੇ) ਬੁਲਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਨ ਦੇ ਲੋਕ (漢人) ਜਾਂ ਹਾਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਇਹੀ ਨਾਮ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਿਤ੍ਰਵੰਸ਼ ਸਮੂਹ ਓ ਦੀ ਓ3 (O3) ਸ਼ਾਖਾ ਲਗਭਗ 50% ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਨਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਵੱਧ ਕੇ 80% ਤੱਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਅਤਿ-ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪਿਤ੍ਰਵੰਸ਼ ਸਮੂਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਤ੍ਰਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਰਾਬਰੀ ਤੋਂ ਉਲਟਿਆ ਮਾਤ੍ਰਵੰਸ਼ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਦੀ ਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।