ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਦਵਲੀ
ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਦਵੀ (ਬੰਗਾਲੀ: বৈষ্ণব পদাবলী ) ਅੰਦੋਲਨ 15 ਵੀਂ ਤੋਂ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਰਾਧਾ - ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਦਵਲੀ (ਪਦਾਬਲੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ" ( ਪੜਾ = ਛੋਟੀ ਕਵਿਤਾ, ਗੀਤ; +ਵਾਲੀ = ਬਹੁਵਚਨ; ਸੰਗ੍ਰਹਿ)। ਪਦਵਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੈਵੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤਾਮਿਲ ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ (600 ਬੀ.ਸੀ.-300 ਈ.) ਦੀ ਅਗਮ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਤੇਲਗੂ (ਨੰਨਯਾ, ਅੰਨਾਮਯ) ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ (ਦਾਸਾ ਸਾਹਿਤ) ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਸਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਾਵਿਕ ਥੀਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਇੱਕ ਤੀਬਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲਹਿਰ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ 13ਵੀਂ-17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼) ਜਾਂ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਪਤੀ (14ਵੀਂ ਸਦੀ) ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦਦਾਸ ਕਵੀਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਬ੍ਰਜਬੁਲੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।