ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨ ਚਾਕ ਸਰਕਲ
ਦ ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨ ਚਾਕ ਸਰਕਲ (German: Der Kaukasische Kreidekreis) ਜਰਮਨ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਬਰਤੋਲਤ ਬ੍ਰੈਖਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੌਰਾਨ 1944 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇਹ ਨਾਟਕ ਬ੍ਰੈਖਤ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਮਹਾਨ ਨਾਟਕ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਬ੍ਰੈਖਤ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਐਰਿਕ ਬੈਂਟਲੀ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰੈਖਤ ਦੇ ਐਪਿਕ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਇਹ ਨਾਟਕ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਕੁੜੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਕੇ ਅਮੀਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਮਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਟਕ ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਥਾ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਖਤ ਨੇ ਕਥਾ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਉਲਟਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਮਿਤੋਜ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਮਤਰੇਈ ਨਾਂ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ੋ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।