ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਗੀਤ
ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਗੀਤ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਥਿਲਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਜੋ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨੰਦਾ ਨਦੀ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਤਲਹੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤਰਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਗੀਤ ਕਦੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਉਮਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰੂਪ ਉੱਗ ਆਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਹੈ। ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਗੀਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੀਲਾ ਸੰਗੀਤ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਥਿਲੀ ਸੰਗੀਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਯੰਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਧੁਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂ ਕਵੀ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਠਾਕੁਰ, ਉਦਿਤ ਨਰਾਇਣ ਝਾਅ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਸਿਨਹਾ, ਕੁੰਜ ਬਿਹਾਰੀ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਖੰਡੇਲਵਾਲ, ਡਾ. ਸ਼ਾਂਤੀ ਜੈਨ, ਰਜਨੀ ਪੱਲਵੀ, ਪੂਨਮ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਰੰਜਨਾ ਝਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਨ।