ਬਿੰਦੂ ਕਣ
ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਕਣ (ਆਦਰਸ਼ ਕਣ ਜਾਂ ਬਿੰਦੂ-ਵਰਗਾ ਕਣ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ੀਕਰਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਥੋੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਜ਼ੀਰੋ-ਅਯਾਮੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਪੇਸ ਨਹੀਂ ਘੇਰਦਾ। ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਕਣ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਢੁਕਵੀਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਕਾਰ, ਸ਼ਕਲ, ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੰਦ੍ਰਭ ਅੰਦਰ ਅਸਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੀਮਤ-ਅਕਾਰ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੀ-ਵਰਗੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਸੇਗੀ ਅਤੇ ਵਰਤਾਓ ਕਰੇਗੀ। ਗਰੈਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਪੁੰਜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਿੰਦੂ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਸਿਫਰ ਪੁੰਜ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਬਣਤਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਅੰਦਰ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਚਾਰਜ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਫਰ ਚਾਰਜ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ, ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਕਰਕੇ, ਵਧਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਤੁਰੰਤ ਆਸਪਾਸ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੂ-ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, 3-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਗੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਇਨਵਰਸ ਸਕੁਏਅਰ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰਿਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਦਾਰਥ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਨਿਉਟੋਨੀਅਨ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਿਸੇ ਗੋਲ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਸਬੰਧਤ ਫੀਲਡ ਗੋਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਬਰਾਬਰ ਚਾਰਜ/ਪੁੰਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਕਣ ਦੀ ਫੀਲਡ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਕਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣ, ਜਿਸਦੀ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਜ਼ੀਰੋ ਵੌਲੀਉਮ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਐਟਮ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਚੱਕਰਪਥ ~10−30 m3 ਜਿੰਨਾ ਵੌਲੀਊਮ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ, ਹੋਰ ਅੱਗੇ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਜਾਂ ਕੁਆਰਕਾਂ ਵਰਗੇ ਅਜਿਹੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਆਤ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਨਾਮ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਟੌਨਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਵਖਰੇਵਾਂ ਵੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੌਨ ਤਿੰਨ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ, ਬਿੰਦੂ ਕਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਓਪਰੋਕਤ ਚਰਚਿਤ ਸਮਝ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।