ਕੋਇਲੀ ਦੇਵੀ
ਕੋਇਲੀ ਦੇਵੀ ਮੈਥਿਮਾ (1929-2007) ਨੇਪਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਗੀਤਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 'ਕੁੱਕੂ ਪੰਛੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਨੇਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਕੋਇਲੀ' ਦੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੱਕੂ ਪੰਛੀ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਰੀਲੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ, ਸਿੰਘ ਸੁਮਸ਼ੇਰ ਜੇ.ਬੀ.ਆਰ. ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਇਲੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਇਲੀ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੋਇਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਸਿੰਘਾ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਨੱਚਦੀ ਸੀ। ਸਾਲ 2007 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਨੇਪਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ ਜੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।