ਫਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ
ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ (24 ਸਤੰਬਰ, 1825 – 22 ਫਰਵਰੀ, 1911) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਾਤਮਾਵਾਦੀ, ਮਤਾਵਾਦੀ, ਕਵੀ, ਸੰਜਮ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਧਿਆਪਕ, ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। 1845 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਫਰੀਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਬਾਲਟਿਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਜਨਮੇ, ਹਾਰਪਰ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕਰੀਅਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। 67 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਾਵਲ ਆਇਓਲਾ ਲੇਰੋਏ (1892) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। 1850 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬਸ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਏਐਮਈ ਚਰਚ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਕੂਲ ਹੈ। 1851 ਵਿੱਚ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਐਬੋਲੀਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਲਰਕ, ਵਿਲੀਅਮ ਸਟਿਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਭੂਮੀਗਤ ਰੇਲਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਹਾਰਪਰ ਨੇ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1853 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਐਂਟੀ-ਸਲੇਵਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਰਪਰ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹਾਰਪਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਵੀ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੋਇਮਜ਼ ਆਨ ਮਿਸੈਲੇਨਿਅਸ ਸਬਜੈਕਟਸ (1854) ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਲ ਲੌਰੈਂਸ ਡਨਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ "ਦੋ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ" 1859 ਵਿੱਚ ਐਂਗਲੋ-ਅਫਰੀਕਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਰਪਰ ਨੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ। 1886 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਟੈਂਪਰੈਂਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕਲਰਡ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਣ ਗਈ। 1896 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਕਲਰਡ ਵੂਮੈਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਰਪਰ ਦੀ ਮੌਤ 22 ਫਰਵਰੀ, 1911 ਨੂੰ 85 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਨੌਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ।