ਸਰਕਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਸਰਕਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰਨ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲਘੂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਅਗਸਤ, 1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹੈ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਕਲਾ ਵਸਤੂਆਂ, ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੇਂਦਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਲਾਹੌਰ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰਨ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਵੰਡ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1948 ਨੂੰ ਹੋਈ। 60 ਫੀਸਦੀ ਵਸਤੂਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ 40 ਫੀਸਦੀ ਵਸਤੂਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਈਆਂ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 6 ਮਈ 1968 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਐਮ.ਐਸ. ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।