ਕੌਕਬ ਕੁਦਰ ਮੀਰਜ਼ਾ
ਕੌਕਾਬ ਕੁਦਰ ਸੱਜਾਦ ਅਲੀ ਮੀਰਜ਼ਾ ( ਡਾ. ਐਮ ਕੌਕਾਬ ਵੀ) ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਾਨਸ਼ਵਰ ਸੀ ਅਵਧ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਨਵਾਬ, ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ (1822-1887) ਦੇ ਰਾਜ ਵੇਲ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ, ਮੀਰਜ਼ਾ ਨੇ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਨੇ ਆਪਣੀ 1977 ਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਸ਼ਤਰੰਜ ਕੇ ਖਿਲਾਰੀ ਲਈ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਮੀਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੀਰਜ਼ਾ ਸਨੂਕਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਿਲੀਅਰਡਸ ਅਤੇ ਸਨੂਕਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਬਾਨੀ-ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ 1897 ਦੀ ਅਵਧ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਅਤੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਅਤੇ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਪੜਪੋਤੇ, ਮੀਰਜ਼ਾ ਦੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 87 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਅਨ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ 14 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।