ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਲਿਮਿਟੇਡ (HUL) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਸਫਾਈ ਉਤਪਾਦ, ਨਿੱਜੀ ਦੇਖਭਾਲ ਉਤਪਾਦ, ਵਾਟਰ ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ (FMCGs) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1931 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਨਸਪਤੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1956 ਵਿੱਚ ਸੰਘਟਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਰਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਲੀਵਰ ਲਿਮਿਟੇਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਲਿਮਟਿਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਾਰਾ -ਦੂਸ਼ਿਤ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਡੰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਡੰਪ ਕਰਨਾ, ਕੋਡੈਕਨਾਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ। (ਵੇਖੋ: ਕੋਡੈਕਨਾਲ ਪਾਰਾ ਜ਼ਹਿਰ )। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਮਾੜੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੁੰਭ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਢੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਟਵੀਟ ਨੂੰ ਨਸਲਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਤੱਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੀਆਂ 14 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ 21,000 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2017-18 ਵਿੱਚ ₹34,619 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1:4.39 ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਰੇ ਇਕੁਇਟੀ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਗਲੈਕਸੋਸਮਿਥਕਲਾਈਨ ਨੂੰ US$3.8 ਬਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ GSK ਦੇ 3,800 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ HUL ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੋਈ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਵਿੱਚ, HUL ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੈਕਸੋਸਮਿਥਕਲਾਈਨ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਹੈਲਥਕੇਅਰ (GSKCH India) ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, HUL ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ 638548.42 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।