ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ
ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vani Jairam; ਜਨਮ ਕਾਲਾਇਵਾਨੀ ; 30 ਨਵੰਬਰ 1945 – 4 ਫਰਵਰੀ 2023) ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ " ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੀਰਾ " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਣੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਚੱਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੋਲੋ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਵੋਕਲ ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਚਨਾ ਲਈ ਆਸਾਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵਾਣੀ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਚੋਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (19 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ), ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਨੜ, ਤਾਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਉੜੀਆ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਹਰਿਆਣਵੀ, ਅਸਾਮੀ, ਤੁਲੂ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਮਾਰਵਾੜੀ, ਉਰਦੂ, ਕੋਂਕਣੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ। ਵਾਣੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ - ਦੱਖਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ NAFA 2017 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ, ਠੁਮਰੀ, ਗ਼ਜ਼ਲ, ਭਜਨ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।