ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ
ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ (ਬੰਗਾਲੀ: সত্যজিৎ রায়) (2 ਮਈ 1921–23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਰਵੋੱਤਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ (ਤੱਦ ਕਲਕੱਤਾ) ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੇਜੀਡੇਂਸੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜਾਂ ਰੰਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਅਤੇ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਫਿਲਮ 'ਲਾਦਰੀ ਦੀ ਬਿਸਿਕਲੇਤ' (Ladri di biciclette, ਬਾਈਸਿਕਲ ਚੋਰ) ਦੇਖਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੋਇਆ। ਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ 37 ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ, ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਪਥੇਰ ਪਾਂਚਾਲੀ (পথের পাঁচালী, ਰਸਤੇ ਦਾ ਗੀਤ) ਨੂੰ ਕੈਨਜ ਫਿਲਮ ਸਰਵੋੱਤਮ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁਲ ਗਿਆਰਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਅਪਰਾਜਿਤੋ (অপরাজিত) ਅਤੇ ਅਪੁਰ ਸੰਸਾਰ (অপুর সংসার, ਅਪੂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਪੂ ਤਿੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਰੇਅ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਕੰਮ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ: ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣਾ, ਐਕਟਰ ਭਾਲਣਾ, ਪਿਠਭੂਮੀ ਸੰਗੀਤ ਲਿਖਣਾ, ਚਲਚਿਤਰਣ, ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਮਗਰੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ। ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਪਰਕਾਸ਼ਕ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਵੀ ਸਨ। ਰੇਅ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿਸ਼ੈਲਾ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।