ਫ਼ਰਮੀਔਨ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਫ਼ਰਮੀਔਨ (ਐਨਰੀਕੋ ਫ਼ਰਮੀ ਦੇ ਉੱਪਨਾਮ ਤੋਂ ਪੌਲ ਡੀਰਾਕ ਵੱਲੋਂ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਨਾਮ) ਫਰਮੀ-ਡੀਰਾਕ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਣ ਪੌਲੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ [ਕੁਆਰਕ]] ਅਤੇ ਲੈਪਟੌਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਔਡ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬੇਰੌਨ ਅਤੇ ਕਈ ਐਟਮ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਆਈ । ਫਰਮੀਔਨ ਬੋਸੌਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੋਸ-ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇੱਕ ਫਰਮੀਔਨ ਇੱਕ ਮੁਢਲਾ ਕਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਟੌਨ । ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਕਸੰਗਤ ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚਲੀ ਸਪਿੱਨ-ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਥਿਊਰਮ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਇੰਟਜਰ ਸਪਿੱਨ ਵਾਲੇ ਕਣ ਬੋਸੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਅੱਧੇ-ਇੰਟਜਰ ਸਪਿੱਨ ਵਾਲੇ ਕਣ ਫਰਮੀਔਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਸਪਿੰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੇਰੌਨ ਜਾਂ ਲੈਪਟੌਨ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ । ਇਸਲਈ ਜਿਸਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਸਪਿੱਨ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਸਬੰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨ ਸਟੈਸਟਿਸਟਿਕਸ-ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੌਲੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਇੱਕ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਫਰਮੀਔਨ ਹੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਘੇਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਈ ਫਰਮੀਔਨ ਇੱਕੋ ਸਥਾਨਿਕ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵੰਡ ਰੱਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਫਰਮੀਔਨ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ , ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਪਿੱਨ, ਜਰੂਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਰਮੀਔਨ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਬੋਸੌਨ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਫੋਰਸ ਕੈਰੀਅਰ (ਬਲ ਢੋਣ ਵਾਲੇ) ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਤੇ ਗੈਰ-ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਲਈ ਸੁੱਪਰਫਲੱਡਿਟੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਲਈ ਸੁੱਪਰਕੰਡਕਟੀਵਿਟੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਸੰਯੁਕਤ ਫਰਮੀਔਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਟੌਨ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੀਹਾਂ ਹਨ । ਕਮਜੋਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਫਰਮੀਔਨ ਸੁੱਪਰਕੰਡਕਟੀਵਿਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੱਦ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਅਧੀਨ ਬੋਸੌਨਾਂ ਵਰਗਾ ਵਰਤਾਓ ਵੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ।