ਲਲਿਤਾ ਲਾਜਮੀ
ਲਲਿਤਾ ਲਾਜਮੀ (ਜਨਮ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1932, ਕੋਲਕਾਤਾ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਲਲਿਤਾ ਇਕ ਸਵੈ-ਸਿਖਿਅਤ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਇਕ ਕਲਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। 1994 ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਾਂਧੀ- ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ, ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਫਿਲਮ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਗੁਰੂ ਦੱਤ, ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਆਪਣੀ ਇਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਲਲਿਤਾ ਲਾਜਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਇਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਬੀਬੀ ਬੇਨੇਗਲ, ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਪੇਂਟਸ ਦਾ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ 1961 ਵਿਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਵੇਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਅਪਾਹਜ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸਿਰਫ ਸੌ ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਵੇਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪੇਂਟਿਗ ਇਕ ਜਰਮਨ ਕਲਾ ਕੁਲੈਕਟਰ, ਡਾ. ਹੇਨਜ਼ਮੋਡ ਨੂੰ ਵੇਚੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਲਾਜਮੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕੰਮ 1970 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕੋਈ ਖਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਚਿੰਗਜ਼, ਤੇਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ 1990 ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਛੁਪੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਸਕੀਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਜ਼ਿੱਦੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਸਨ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਇਕ ਲੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ "ਦਿ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੜੀ" ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੈਮੋਲਡ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।