ਕਾਰਤਿਕ
  ਕਾਰਤਿਕੇਯ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: कार्त्तिकेय, ਰੋਮਨਕ੍ਰਿਤ: Krttikeya), ਜਿਸਨੂੰ ਸਕੰਦ, ਮੁਰੂਗਨ (ਤਮਿਲ਼: முருகன்), ਸ਼ਾਨਮੁਗਾ ਅਤੇ ਸੁਬ੍ਰਹਮਾਨਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ। ਕਰਿਤਿਕੇਯ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੇਵਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸੈਨਾ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਰੂਗਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਰੂਗਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਤਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਬ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਰੂਗਨ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਸੰਗਮ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤੇ ਨਾਲ ਸਮਕਾਲੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਰੂਗਾ ਅਤੇ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਯ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 'ਪਲਾਨੀਅੱਪਾ' (ਪਲਾਨੀ ਦਾ ਪਿਤਾ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਰਿੰਜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਥ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਮੁਰੂਗਨ ਬਾਰੇ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਕੀਰਾਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਰੂਮੁਗਰਤੁਰਪਦਾਈ ਅਤੇ ਕਵੀ-ਸੰਤ ਅਰੁਣਾਗਿਰੀਨਾਥਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਰੂਪੁਗਲ। ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਬੂਤ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ (ਅੱਗ) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੇਵਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਲੋਰਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਲੀਫੈਂਟਾ ਗੁਫਾਵਾਂ।