ਗੁਰੂ ਜੰਭੇਸ਼ਵਰ
ਸ਼੍ਰੀ ਜੰਭੇਸ਼ਵਰ ਗੁਰੂ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੀਪਾਸਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ (ਵਿਕਰਮੀ ਸਵੰਤ 1508)1451 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਂਭੋਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਸਥਾਪਕ ਵੀ ਹਨ। ਜਾਂਭੋਜੀ ਹਰੀ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਹਰੀ ਜੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੰਭੇਸ਼ਵਰ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਭਗਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਰਖਤ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਦਰਖਤ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਚਾਉਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਏਨਾਂ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ , ਉੱਚ ਨੀਚ , ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ , ਜੀਵ ਹਤਿਆ , ਔਰਤ - ਮਰਦ ਵਿਚ ਭੇੇੇੇੇਦਭਾਵ , ਨਸੇ ਪਤੇ ਜਿਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੌਧ ਕੀਤਾ। ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਈ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਥਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।