ਜਗੀਰ
ਜਗੀਰ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਜਗੀਰਦਾਰ ( ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਜਗੀਰੂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਗਰਾਂਟ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਾਸਨ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਯੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਪੱਤੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਾਗੀਰ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਸਨ, ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ। ਸ਼ਰਤੀਆ ਜਾਗੀਰ ਲਈ ਹਾਕਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਰਾਜ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਨੂੰ ਇਕਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ, ਅਤੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਗੀਰਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਨਾਲ। ਮੁਗਲ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਗੀਰਦਾਰ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੀ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਮੁਗਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਮੁਗਲ ਨਿਯੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਗੀਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਰਾਠਿਆਂ, ਰਾਜਪੂਤ, ਜਾਟ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਾਟ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।