ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਮਰਾਠੀ ਉਚਾਰਨ: (saːtaraː) ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 10,480 km2 (4,050 sq mi) ਹੈ। ਅਤੇ 3,003,741 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 14.17% ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਨ। ਸਤਾਰਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਧਾ, ਵਾਈ, ਕਰਾੜ, ਮਲਕਾਪੁਰ, ਕੋਰੇਗਾਓਂ, ਰਹਿਮਤਪੁਰ,ਪੁਸੇਗਾਓ, ਦਹੀਵੜੀ, ਕੋਯਨਾਨਗਰ, ਫਲਟਨ, ਲੋਨੰਦ, ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ, ਪੰਚਗਨੀ, ਵਡੁਜ ਅਤੇ ਮਹਸਵੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਣੇ, ਸਾਂਗਲੀ, ਸੋਲਾਪੁਰ ਅਤੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੋਲਾਪੁਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਾਂਗਲੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਹਿਆਦਰੀ ਰੇਂਜ, ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ,ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਓ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 10 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਭੀਮਾ ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ, ਮਹਾਦੇਓ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਉੱਪਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਪੂਰਾ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਡੇਕਨ ਟਰੈਪਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਹਿਰ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ। ਵਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੰਧਰਾਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਮੰਡੇਰ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਕਾਲੂਬਾਈ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ 1,417 m (4,649 ft) ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਬਾਗ ਨੂੰ ਚਮਤਕਾਰੀ ਬਾਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਰ 400 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਤਾਰੀਖ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਥੇ 25 ਜਨਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਭਗਦੜ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।