ਵਾਲ ਝੜਨੇ
ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਲੋਪਸੀਆ ਜਾਂ ਗੰਜਾਪਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜ ਜਾਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਛੋਟੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਲੂਣ ਜਾਂ ਦਾਗ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਝੜਨ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਮੇਲ-ਪੈਟਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਫੀਮੇਲ-ਪੈਟਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਅਲੋਪਸੀਆ ਅਰੇਟਾ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੇਲੋਜਨ ਇਨਫਲੂਵੀਅਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦ-ਪੈਟਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮਰਦ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ, ਮਾਦਾ ਪੈਟਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਐਲੋਪਸੀਆ ਆਇਰਿਟੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਵੈ- ਇਮੂਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੇਲੋਜਨ ਐਫਲੁਵਿਅਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਟੈਲੋਜਨ ਐਫਲੁਵਿਅਮ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ। ਜਲੂਣ ਜਾਂ ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਘੱਟ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖਿਚਣਾ, ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ, ਐੱਚਆਈਵੀ / ਏਡਜ਼, ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਸਮੇਤ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਕਿ ਦਾਗ- ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਸੋਜਸ਼ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਲੂਪਸ ਏਰੀਥੀਮੇਟਸ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ, ਅਤੇ ਸਾਰਕੋਇਡੋਸਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੈਟਰਨ ਵਾਲ ਝੜਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਮਾਈਨੋਕਸਿਡਿਲ (ਜਾਂ ਫਾਈਨਸਟਰਾਈਡ) ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਰਜਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਲੋਪਸੀਆ ਅਰੇਟਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਟੀਰੌਇਡ ਟੀਕੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਵਾਲ ਝੜਨਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਪੈਟਰਨ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਅੋਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ 2% ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਐਲੋਪਸੀਆ ਅਰੇਟਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।