ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੋਂ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 48.7 ਕਰੋੜ ਮਜਦੂਰ ਸਨ, ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 90% ਆਨਿਗਮਨ (unincorporated) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਮੇ, ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਕਾਮੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। 2008 ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 2.75 ਕਰੋੜ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 1.73 ਕਰੋੜ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।