ਇਰਫ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਇਰਫਾਨ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਇਰਫਾਨ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਇਰਫਾਨ, (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Irrfan Khan; 7 ਜਨਵਰੀ, 1967 - 29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫਿਲਮੀ ਆਲੋਚਕ, ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਵਉਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਖ਼ਾਨ ਨੇ "ਸਲਾਮ ਬੰਬੇ (1988)" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮ "ਦਿ ਵਾਰੀਅਰ (2001)" ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ "ਹਾਸਿਲ (2003)" ਅਤੇ "ਮਕਬੂਲ (2004)" ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨੇ "ਨੇਮਸੇਕ" (2006), "ਲਾਈਫ ਇਨ ਏ ... ਮੈਟਰੋ" (2007) ਅਤੇ "ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ" (2011) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਅਲੋਚਨਾ ਪਾਈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਨੂੰ "ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ" ਲਈ ਸਰਵ ਉੱਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੀ ਮੁੱਖ ਸਫਲਤਾ "ਦੀ ਲੰਚਬਾਕਸ" (2013), "ਪੀਕੂ" (2015), "ਤਲਵਾਰ" (2015) ਅਤੇ "ਨੋ ਬੈੱਡ ਆਫ ਰੋਜ਼ਿਸ" (2017) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ "ਦਿ ਅਮੇਜ਼ਿੰਗ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ" (2012), "ਲਾਈਫ ਆਫ ਪਾਈ" (2012), "ਜੁਰਾਸਿਕ ਵਰਲਡ" (2015), ਅਤੇ "ਇਨਫਰਨੋ" (2016) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ "ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ" (2017) ਆਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਮ ਰੋਲ ਇਸ ਦੇ ਸੀਕਵਲ "ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ" (2020) ਵਿੱਚ ਸੀ। 2017 ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ 3.643 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਏਂਡੋਕਰੀਨ ਟਿਊਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।