ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ
ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਵਿੱਦਤ (ਪ੍ਰਗਟ) ਹੈ ‘ਸ੍ਰੀ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ’ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਾਵਿਕ ਬਣਤਰ ਗਣਿਕ ਛੰਦਾ-ਬੰਦੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁਲ 199 ਛੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਛਪੈ ਛੰਦ 1 ਵਾਰੀ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ 6 ਵਾਰੀ ਚਾਚਰੀ ਛੰਦ 5 ਵਾਰੀ ਚਰਪਟ ਛੰਦ 2 ਵਾਰੀ ਰੂਆਲ ਛੰਦ 1 ਵਾਰੀ ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ 2 ਵਾਰੀ ਭਗਵਤੀ ਛੰਦ 2 ਵਾਰੀ ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ 1 ਵਾਰੀ ਹਰਿਬੋਲਮਨਾ ਛੰਦ 1 ਵਾਰੀ ਏਕ ਅਛਰੀ ਛੰਦ 1 ਵਾਰੀ