ਸੂਫ਼ੀ ਸਿਲਸਿਲੇ
ਤਰੀਕਤ (ਜਾਂ ਤਰੀਕਾਹ; Arabic: طريقة ṭarīqah) ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਅੰਦਰ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਦਰਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਿਕ ਆਪਣੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਾਤਿਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਵੱਜਾ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੇਖ, ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਜਾਂ ਪੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੇਖ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨਸਾਨ ਇਕੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਗਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸ਼ੇਖ ਦੀ ਬੈਅਤ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀਆਂ ਕਾਨਾਫੂਸੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੇਖ ਦੀ ਨਸੀਅਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਫ਼ਸ ਨੂੰ ਐਬਾਂ ਤੋਂ ਪਾਕ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਨੇੜ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਅਮਲ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਤਰੀਕਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਰੀਕਤ ਦਾ ਮੰਤਵ ਅਗਲੀ ਮੰਜਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੌਥੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਮਾਰਫ਼ਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਰਹੱਸਵਾਦ ਵਿੱਚ "ਹਕੀਕਤ" ਦਾ "ਅਦਿੱਖ ਕੇਂਦਰ" ਹੈ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਉਦੇਸ਼, ਜੋ ਯੂਨੀਓ ਮਾਇਸਟਿਕਾ ਦੇ ਸੰਗਤ ਹੈ। ਤਸਵੁਫ਼, ਰਹੱਸਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਪੁਰਦਵਾਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।