ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ
ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Female infanticide), ਨਵਜੰਮੇ ਮਾਦਾ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਮਾਰਨਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਾਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨਸੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ "ਨੀਵੀਂ ਸਥਿਤੀ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪੱਖਪਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 1978 ਵਿਚ, ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਲੈਲਾ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਨੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਕੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ, ਜਾਂ "ਸਭਿਅਕ" ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਬਾਲ-ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚ ਵਿਕਸਤ ਸਮਾਜਾਂ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਉੱਤਰੀ ਅਲਾਸਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਬਰਾ ਮਿਲਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ "ਲਗਭਗ ਵਿਆਪਕ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮਿਲਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਆਮ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਫਿਰ 1871 ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਚੋਣ ਵਿਚ, ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਆਮ ਸੀ। 1990 ਵਿਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਿਵਿਊ ਬੁੱਕਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰਿਤਾ ਸੇਨ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ "ਲਾਪਤਾ" ਔਰਤਾਂ "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੇਨ ਦੇ ਲਿੰਗ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਬੀ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਣ ਗਰਭਪਾਤ, ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਅਰਬ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਾਲ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ "ਸੰਪਤੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਮਾਵਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।