ਮਾਰਵਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਮਾੜਵਰੀ (ਮਾਰਵਾੜੀ; ਮਾਰਵਾੜੀ, ਮਾਰਵਾੜੀ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਮਾਰਵਰੀ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮਾਰਵਾੜੀ ਨੂੰ ਲਗਭੱਗ 2 ਕਰੋੜ ਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਲੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਬੁਲਾਰੇ ਹੰਨ। ਮਾਰਵਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦਰਜਨ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਮਾਰਵਾੜੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ, ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹਾਜਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਾੜਵਰੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਸਤਾਲੀਕ ਲਿਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਵਰੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਧੱਕਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜੇ ਵੀ ਬੀਕਾਨੇਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰਵਾੜੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੰਨ।