ਰਾਗ ਮਾਲਕੌਂਸ
ਮਾਲਕੌਂਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਗ ਮਾਲਕੋਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਰਾਗ ਨੂੰ ਹਿੰਡੋਲਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ ਹਿੰਡੋਲ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਨਾ ਖਾਦਾ ਜਾਵੇ। ਰਾਗ ਮਲਕੌਂਸ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀਏ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਕੋਣੀ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੁਰ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਗੰਧਾਰ (ਗ),ਮਧਯਮ (ਮ) ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ (ਨੀ) ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਸੁਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ ਕੋਮਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ਭ (ਰੇ) ਅਤੇ ਪੰਚਮ (ਪ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਜਿਤ ਹਨ ਮਤਲਬ ਇਹ ਦੋ ਸੁਰ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ। ਕਿੰਨੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕੀ ਇੰਨੇ ਕੋਮਲ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਮਧੁਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਰਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,ਮਾਲਕੌਂਸ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ "ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ,ਸੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਮਦਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।