ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨਾ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੰਜ ਅੰਗ ਮੂੰਹ, ਦੋ ਹੱਥ ਤੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਸਰੀਰ ਢਿੱਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਾਂ ਕਈ ਵੇਰ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਲੋਕ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵੇਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪਾਠ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।