ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਿਆਸਤ)
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ 1846 ਤੋਂ 1858 ਤੱਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਾਜ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ (ਜਾਂ ਰਾਜਭਾਗ) ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। 1858 ਤੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੱਕ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਿਤ ਇਲਾਕਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ। ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜੰਗੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਜੰਮੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਆਂਢੀ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। 26 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜੋ ਹੁਣ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।