ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਲੋਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਰਹੱਸਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਿਤ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਅੰਤਰ-ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੋਜਰ ਬੈਲਾਰਡ (1999) ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੰਥ, ਧਰਮ, ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਸਮਟਿਕ (ਕਿਸਮਤ, ਜਾਂ ਅਲੌਕਿਕ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਦਕਿਸਮਤੀ) ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਸਮੇਟਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੋਨੋ ਅਪੂਰਣ, ਈਰਖਾਲੂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂਤ, ਢਾਗਾਂ, ਜਿਨ, ਅਤੇ ਚੁੜੇਲਾਂ (ਡੈਣਾਂ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਦੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਦੂ ਅਤੇ ਜਾਦੂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਗਨ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਜਾਂ ਬਲੀਦਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਕਸਰ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬੇਔਲਾਦਤਾ ਵਰਗੇ ਜੀਵਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਧੂਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਜੀਵਣ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਜ਼ਾਰ, ਈਰਖਾ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ, ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਵੀਜ਼, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਢਾਡੀ ਜਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਕੱਵਾਲੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੰਗੀਤ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ।