ਲੰਡੇ
ਲੰਡੇ ਪਿੰਡ ਮੋਗਾ-ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਸਮਾਲਸਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਹੱਦ ’ਤੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 20 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸ਼ਾਹ ਮਾਰਗ 16 ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਰਿਆਸਤ ਮਾੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਮਲਦਾਰੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੀ। ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤਲੋਕਾ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਨੂੰ 1820 ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਖੇ ਸਰਾਂ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡ ਸਰਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਤਲੋਕਾ ਪੱਤੀ, ਬੁੱਢਾ ਪੱਤੀ,ਸਰਾਂ ਪੱਤੀ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਕੋਈ 8000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਸਰਾਂ, ਬਰਾੜ, ਔਲਖ, ਵਿਰਕ, ਧਾਲੀਵਾਲ, ਜੈਦ ਗੋਤ ਹਨ। ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਚੋਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਹੀ ਗੋਤ ਹਨ ਕਲਸੀ ਅਤੇ ਗਾਲ੍ਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ, ਚਮਾਰ, ਹਿੰਦੂ ਘੁਮਿਆਰ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਘੁਮਿਆਰ, ਹਿੰਦੂ ਨਾਈ ਸਿੱਖ ਨਾਈ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਈ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਛੀਂਬਿਆਂ ਦਾ ਕਦੀ ਇੱਕ ਘਰ ਸੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਵਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੋਈ 250 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਚੇਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।