ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ (The First and Last Freedom) ਜਿੱਦੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ (1895–1986), ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1954 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਅਤੇ (ਨਾਲ ਹੀ ਯੂ ਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬੰਦ ਐਲਡਸ ਹਕਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।