ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
19 ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮਾਜੀ ਬੁਨਿਆਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਮਲੀ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਖੋਜ਼ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੋ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀਵਾਦ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਝੰਡਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਹੜੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਨੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ।