ਕਾਂਸਾ
ਕਾਂਸਾ, ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਧਾਤ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਤਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12% ਟੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਮੀਨੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਜ, ਨਿਕੋਲ ਜਾਂ ਜਸ) ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੈਰ-ਧਾਤਾਂ ਜਾਂ ਮੈਟਾਲੋਇਡ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਸੈਨਿਕ, ਫਾਸਫੋਰਸ ਜਾਂ ਸਿਲਿਕਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਅਲੌਇਸਿਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕੱਲੇ ਤਾਈਂ ਨਾਲੋਂ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਪਯੋਗੀ ਸੰਪਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਠੋਰਤਾ, ਲਚਕੀਲੇਪਨ ਜਾਂ ਕਾਢ ਪਾਉਣ ਯੋਗਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਿੱਥੇ ਕਾਂਸਾ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਔਸਤ ਮੋਟਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਂਸਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 4 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 2,000 ਮੀਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ ਸੀ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਇਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਂਸਾ ਯੁਗ ਮਗਰੋਂ ਲੋਹੇ ਦੀ ਉਮਰ 1300 ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲਗਪਗ 500 ਬੀ ਸੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਿੱਤਲ (ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਜਸ) ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧੇਰੇ ਸੰਮਲਿਤ ਸ਼ਬਦ "ਪਿੱਤਲ ਅਲਾਇ", 'ਮਿਸ਼ਰਤ ਧਾਤ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।