ਰੰਗਭੂਮੀ (ਨਾਵਲ)
ਰੰਗਭੂਮੀ: ਦ ਅਰੇਨਾ ਆਫ ਲਾਇਫ਼ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਪਾਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਅੰਨ੍ਹੇ ਭਿਖਾਰੀ, ਸੂਰਦਾਸ, ਦੀ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸੂਰਦਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।