ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ
ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ (1902-1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੇਵਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਰਡਿੰਗ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ, ਧਰਮਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੋੜ੍ਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਲੈਪਰਜ਼ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲ਼ੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਨ ਡੈਡੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਵ ਇਜ਼ ਸਟ੍ਰੋਂਜਰ ਦੈਨ ਹੇਟ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। 1957 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਡਾ. ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ ਹਸਪਤਾਲ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਹੈ।