ਚੌਂਦਾ
ਚੌਂਦਾ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ 16.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 21 ਕਿ ਮੀ ਤੇ ਹੈ। ਸੰਗਰੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 35.8 ਕਿ ਮੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ 74 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਹੱਦ ਲਗਦੀ ਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਹੱਦ ਵੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਚੌਂਦਾ ਚਾਰ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾ ਚਾਰ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ,ਡਾਲਾ ਪੱਤੀ,ਜੈਮਲ ਪੱਤੀ,ਸੱਜਾ ਪੱਤੀ ਅਤੇ ਭੇਖੋ ਪੱਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 15000 ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 3400 ਵੋਟ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਰੂਘਰ ਹਨ ਇਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਰਾਏਪੁਰ ਸੜਕ ਤੇ ਹੈ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦ ,ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ, ਬਾਲਮੀਕ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਬਾਰਵੀਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਏਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਪਾਰਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਡਾਲਾ ਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਫੇਰ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਹੋਣ ਜਾ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ, ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ,ਮੁਢਲੀ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਤੇ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਡੀਪੂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਗ੍ਰੀਬਦਾਸੀ ਭੂਰੀ ਵਾਲਿਆ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਗਰ ਜੀ ਦਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜੋ ਗਦਰੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੀ,ਓਹਨਾ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਜੋ ਗਦਰੀ ਸਨ ਓਹਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾਈ। ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਅਬਦੁਲ ਗਫ਼ੂਰ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਅਪਰੈਲ 1922 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚ ਹੀ ਓਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦਾ ਅਦਬ ਤੇ ਤਾਰੀਖ (1956)' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ। ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਿੱਤਲ ਜੋ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਓਹਨਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹੈ।