ਰੋਨਾਲਡ ਰੌਸ
ਸਰ ਰੋਨਾਲਡ ਰੌਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sir Ronald Ross; 13 ਮਈ 1857 - 16 ਸਤੰਬਰ 1932) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮਲੇਰੀਆ ਦੇ ਸੰਚਾਰਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ 1902 ਵਿੱਚ ਫਿਜ਼ੀਓਲੌਜੀ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਬਣਿਆ ਜੋ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1897 ਵਿਚ ਇਕ ਮੱਛਰ ਦੇ ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿਚ ਮਲੇਰੀਅਲ ਪਰਜੀਵੀ ਦੀ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਲੇਰੀਆ ਮੱਛਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਢੰਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਇਕ ਪੌਲੀਮੈਥ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਕਈ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗਣਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 25 ਸਾਲ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲਿਵਰਪੂਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਰਿਹਾ। 1926 ਵਿਚ ਉਹ ਰੌਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਫ੍ਰੋਪਿਕਲ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਬਣੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਉਥੇ ਰਿਹਾ।