ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ
ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ (13 ਅਕਤੂਬਰ 1884 -4 ਮਾਰਚ 1939) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸਭਗਤੀ ਦੀ ਜੋ ਅਲਖ ਜਗਾਈ ਉਸਦਾ ਆਵੇਗ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧਦਾ ਹੀ ਗਿਆ। ਕਾਕੋਰੀ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਫੈਸਲਾ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਈ, ਸੰਨ 1927 ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1938 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਆਗਿਆ ਤਾਂ ਮਿਲੀ ਪਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ 4 ਮਾਰਚ, 1939 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।