ਓਮਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ
ਓਮਕਾਰੇਸ਼ਵਰ (IAST : Ōṃkārēśvar) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਖੰਡਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੰਡਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੰਧਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 12 ਪੂਜਨੀਕ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੀਲ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸਥਾਨ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੰਡਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਖੰਡਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮੰਧਾਤਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਹੈ; ਟਾਪੂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ॐ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਰਗੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਇੱਕ ਓਮਕਾਰੇਸ਼ਵਰ (ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ " ਓਮਕਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਓਮ ਧੁਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ") ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਮਲੇਸ਼ਵਰ (ਅਮਲੇਸ਼ਵਰ) (ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਅਮਰ ਭਗਵਾਨ" ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ "ਅਮਰ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ")। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਹਨ, ਦੂਜਾ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਓਮਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 140 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।