ਗੈਂਡੇ (ਨਾਟਕ)
ਗੈਂਡੇ  (ਮੂਲ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿਰਲੇਖ Rhinocéros) 1959 ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਕਾਰ ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਮਾਰਟਿਨ ਏਸਲਿਨ ਦੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਐਵਾਂ ਗਾਰਦ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ, ਅਬਸਰਡ ਦਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਲੇਬਲ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਕੀਰਣ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਐਕਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰੂਪ ਵਟਾਕੇ ਗੈਂਡੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇਕ ਮਨੁਖ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਥੋਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਚਰਿੱਤਰ, ਬੇਰੰਜਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੌਂਦਲੀ ਹੋਈ ਹਰੇਕ ਸੂਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਅਤੇ ਗੈਂਡੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਾਸੀਵਾਦ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਈ ਇਹ ਨਾਟਕ ਅਕਸਰ ਹੁੰਗਾਰੇ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰੂਪ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜਨਤਕ ਅੰਦੋਲਨ, ਭੀੜ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।