ਨੇਵਿਲ ਚੈਂਬਰਲੇਨ
ਆਰਥਰ ਨੇਵਿਲ ਚੈਂਬਰਲੇਨ (18 ਮਾਰਚ 1869 – 9 ਨਵੰਬਰ 1940) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਈ 1937 ਤੋਂ ਮਈ 1940 ਤੱਕ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮਈ 1937 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1940 ਤੱਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 30 ਸਤੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਮਿਊਨਿਖ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੇ ਜਰਮਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੁਡੇਟਨਲੈਂਡ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ। 1 ਸਤੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਪੋਲੈਂਡ 'ਤੇ ਜਰਮਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਨੇ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 10 ਮਈ 1940 ਨੂੰ ਉਹਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 1916 ਅਤੇ 1917 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੋਸੇਫ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਆਸਟਨ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1918 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। 49 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ ਲੇਡੀਵੁੱਡ ਡਿਵੀਜ਼ਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, 1922 ਤੱਕ ਬੈਕਬੈਂਚਰ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1923 ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੇਬਰ -ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ, 1924 ਤੋਂ 1929 ਤੱਕ ਕਈ ਸੁਧਾਰ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੈਂਬਰਲੇਨ 28 ਮਈ 1937 ਨੂੰ ਸਟੈਨਲੀ ਬਾਲਡਵਿਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਧਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਜਰਮਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿਊਨਿਖ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਨੂੰ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜੇਕਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਗਠਜੋੜ ਜਿਸ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਜਰਮਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ। ਨਾਰਵੇ ਉੱਤੇ ਜਰਮਨ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੇ ਮਈ 1940 ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਰਵੇ ਬਹਿਸ ਕਰਵਾਈ। ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਆਚਰਣ ਦੀ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਵੋਟ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਬਹੁਮਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ, ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਨੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 22 ਸਤੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਸਿਹਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਨ ਤੱਕ, ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਚਰਚਿਲ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਲਾਰਡ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਯੁੱਧ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਮਈ 1940 ਦੇ ਯੁੱਧ ਕੈਬਨਿਟ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਿਲ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰਸ਼ਿਪ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ 71 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਦੀ ਸਾਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੁਲਾਈ 1940 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗਿਲਟੀ ਮੈਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਊਨਿਖ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚਰਚਿਲ ਨੇ ਦਿ ਗੈਦਰਿੰਗ ਸਟੋਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਬਾਅਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 1938 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਕੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਉਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।