ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਕਿੱਸਾ ਉਹ ਲੰਮੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਇਕ ਤੇ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਜਾਂ ਬੀਰਤਾ ਦਾ ਸੁਵਿਸਥਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੋਵੈ।" ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਇਸ਼ਕੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਬੀਰ ਰਸੀ ਵਾਰਾਂ ਮੱਧਕਾਲ ਯੁਗ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੰਚ ਅਨੇਕਾਂ ਇਸ਼ਕ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਹੁੱਬਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ `ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੂਫੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਮੁਰਸ਼ਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਸੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੀਆਂ ਨਾਇਕ-ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸੇ ਤੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹਨ- ਹੀਰ (ਵਾਰਿਸ), ਸੱਸੀ (ਹਾਸ਼ਮ), ਸੋਹਣੀ (ਫਜ਼ਲਸ਼ਾਹ), ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ (ਪੀਲੂ), ਪੂਰਨ (ਕਾਦਰ ਯਾਰ), ਸ਼ਾਹ ਬਹਿਰਾਮ (ਇਮਾਮ ਬਖ਼ਸ), ਸੈਫੂਲ ਮਲੂਕ (ਮਹੁੰਮਦ ਬਖ਼ਸ), ਯੂਸਫ਼ ਜੁਲੈਖਾ (ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ)। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿੱਸੇ ਰਚੇ ਗਏ। ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਨੁੰ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਹਾਸਿਲ ਨਾ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਣਗੌਲੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਹੋਰ ਕਿੱਸਾਕਾਰ