ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਦੋਂ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ। ਕੱਝ ਸੁਣੀਆਂ-ਸੁਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੰਤ ਕੰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਹੈ ਕਿ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਪਰਬਤ ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ, ਮੌਸਕਰ, ਲਾਮ ਦੇ ਪੰਛੀ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਛੇਕ ਹਨ। ਉਹ ਛੇਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ, ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਤੇ ਸੁਣਕੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ‘ਕਲਾ’ ਨੂੰ ਮਿਊਜਿਕ ਅਤੇ “ਮੌਸੀਕੀ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਇਆ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਉੱਤਪਤੀ ਦੇ ਲਾਲ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।