ਦ ਏਜ ਆਫ਼ ਰੀਜ਼ਨ
ਦ ਏਜ ਆਫ਼ ਰੀਜ਼ਨ; ਬੀਇੰਗ ਐਨ ਇੰਵੇਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਆਫ ਫੈਬੁਲਸ ਥਿਆਲੋਜੀ (The Age of Reason; Being an Investigation of True and Fabulous Theology) ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਥਾਮਸ ਪੇਨ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਵਾਦ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਹੱਕ ਦਲੀਲ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ  ਦੇਵਵਾਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬਾਇਬਲ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੋਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 1794, 1795, ਅਤੇ 1807 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਈਸ਼ਵਰਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ, ਫ਼ਰੈਂਚ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵੈਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਆਮ ਦਲੀਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਪੇਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਚਰਚ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੇਨ ਨੇ ਇਲਹਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪਾਠ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਹਿੱਤ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਟੁਕੜਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ-ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਪੇਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਲੀਲਾਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਇਲੀਟ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਕਿਰਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਦੇਵਵਾਦ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਪੀਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਲਦ ਰਹਿਤ ਪੈਂਫਲਟਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਸਸਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿੰਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਅਤੇ ਵੰਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਪੈਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ। 