ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ (Urdu: ایوانِ زیریں, romanized: Aiwān-e-Zairīñ, ਸ਼ਾ.ਅ. 'ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ' ਜਾਂ Urdu: قومی اسمبلی, romanized: Qọ̄mī Assembly) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋ ਸਦਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਸਦਨ ਸੈਨੇਟ ਹੈ। 2023 ਤੱਕ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 336 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 266 ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਤ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲੀ-ਪਾਸਟ-ਦ-ਪੋਸਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 70 ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ। ਮੈਂਬਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਦਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਦਨ ਦੀ ਬੈਠਕ ਸੰਸਦ ਭਵਨ, ਰੈੱਡ ਜ਼ੋਨ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਬਾਲਗ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ-ਅਤੀਤ-ਦਾ-ਪੋਸਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਚੋਣਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ 70 ਸੀਟਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤਕ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਗਠਨ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। 13ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੋਣ 18 ਫਰਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੈਸ਼ਨ ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। 17 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ, 13ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 52 ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ. 2013 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣ (14ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ) 11 ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਹੋਈ। 14ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ 1 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। 14ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ 31 ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 52 ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 15ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ 13 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਰਿਫ ਅਲਵੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਧਾਰਾ 58-I ਅਤੇ 48-I ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 7 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਯਾਜ਼ ਸਾਦਿਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਪੀਟੀਆਈ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੀਐਮਐਲਐਨ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ 123 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵਾਕਆਊਟ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਵੀ ਵਾਕਆਊਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਯਾਜ਼ ਸਾਦਿਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵੋਟਿੰਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੈਲੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, 16 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (ECP) ਨੇ 08 ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੀਟੀਆਈ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ 8 'ਚੋਂ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ 7 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੇ ਹਨ। ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, 1 ਸੀਟ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਆਈ (ਕਰਾਚੀ) ਕੋਲ ਸੀ, ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਦਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ। ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ 29 ਫਰਵਰੀ 2024 ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।