ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ
ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ (Punjabi: شاہ مُکھی, pronounced [ʃäː(ɦ)˦.mʊ.kʰiː], ਸ਼ਾ.ਅ. 'ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ') ਸੱਜੇ-ਤੋਂ-ਖੱਬੇ ਅਬਜਦ-ਆਧਾਰਿਤ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਸੋ-ਅਰਬੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸਤਾਲੀਕ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਿਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਮਿਆਰੀ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰਮੁਖੀ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਾਧੂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 36 ਮੁੱਢਲੇ ਅੱਖਰ ਹਨ।