ਹਾਰੋ ਨਦੀ
ਹਾਰੋ (Urdu: دریائے ہرو) ਇੱਕ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧ ਦੀ ਖੱਬੇ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਘਾਟੀ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਐਬਟਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਹਰੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖਾਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਾਨਪੁਰ ਡੈਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੁੜਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਭਾਵ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ( ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਰੋ ਨਦੀ ਤੋਂ ਖਾਨਪੁਰ ਡੈਮ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜੁੜਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਹਾਰੋ ਨਦੀ ਡੂੰਗਾ ਗਲੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ। ਨਦੀ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਧੂੰਦ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਕਰਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਰੋ ਨਦੀ ਭੱਲਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਟਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਲੋਰਾ ਹਾਰੋ, ਲੋਰਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਮੁਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਗਲੀਅਤ ਮੱਲਚ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸਤੋਰਾ ਹਾਰੋ ਲੋਰਾ ਹਾਰੋ ਅਤੇ ਸਤੋਰਾ ਹਾਰੋ ਦੋਨੋਂ ਜਾਬਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋਤਾਰਾ ਵਿਖੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਨੀਲਨ, ਨਾਰਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ ਕੁਨਹਦ, ਸਿਰੀਬਾਂਗ ਅਤੇ ਡੁਬਰਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਜਾਹ ਜਬ ਕਥਾ ਸਾਜੀਕੋਟ ਕਥਾ ਨਜਫਪੁਰ ਕਥਾ ਇਹ ਨਦੀ ਗਾਜ਼ੀ ਬਰੋਥਾ ਡੈਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿੰਧ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।