ਮਾਲ ਪੂੜਾ
ਗੁੜ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ/ਮੈਦਾ ਘੋਲ ਕੇ ਆਮ ਪੂੜੇ ਨਾਲੋਂ ਮੋਟਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਤੇਲ/ਘਿਉ ਵਿਚ ਤਲ ਕੇ ਬਣਾਏ ਖਾਣ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ 'ਮਾਲ ਪੂੜਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਲ ਪੂੜੇ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਕਈ ਸੰਤ ਮਾਲ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਲੰਗਰ ਵੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਲ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੜ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁੜ ਦੀ ਥਾਂ ਫੇਰ ਚੀਨੀ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ । ਫੇਰ ਉਸ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ/ਮੈਦਾ ਪਾ ਕੇ ਗਾੜਾ ਜਿਹਾ ਘੋਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਪੂੜ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਜਲੰਬੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕੜਾਹੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੜਾਹੀ ਵਿਚ ਤੇਲ ਘਿਉ ਪਾ ਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਰਮ ਹੋਏ ਤੇਲ ਵਿਚ ਕੋਲੀ ਨਾਲ ਘੋਲ ਪਾ ਕੇ ਮਾਲ ਪੂੜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤੀ। ਜਦ ਮਾਲ ਪੂੜੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪੂੜੇ ਨੂੰ ਚਿਮਟ ਨਾਲ ਚੱਕ ਕੇ ਪੂੜੇ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਚਿਮਟੇ ਨਾਲ ਪੂੜੇ ਨੂੰ ਕੜਾਹੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਲ ਪੂੜਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਮਾਲ ਪੂੜੇ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਮਾਲ ਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਮਾਲ ਪੂੜੇ ਬਣੇ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।