ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ
ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ "ਨਾ ਕੇਵਲ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ" ਵਜੋਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਸਮੂਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਸਹਿਤ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, "ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ" ਵਜੋਂ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਤਭੇਦ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦੋਨੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਜੈਂਡਰ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਸਿਹਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਰਧਾਰਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਗਰੀਬੀ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਪੱਖੋਂ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ  ਸਿਹਤ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸਮੇਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ  ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪੱਧਰ ਘਾਟੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਓਨਾ ਹੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਹੈ। ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੱਚਾ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੌਤ ਦਰ 25 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੀ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਜਨਨਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਪ੍ਰੀ-ਏਕਲਪਸੀਆ ਸਮੇਤ ਮੌਤ ਦਰ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਰੋਗ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਕਸ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਮਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲੱਗੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਰੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਨਿਆਣੇ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਤੇ ਪੇਲਵਿਕ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਂਝ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਂਝ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਜਨਮ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਅਚਿੰਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣਾ, ਬਿਨਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਸੈਕਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗਰਭਪਾਤ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਬੋਝ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 