ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਗੇਨ ਵਾਂਗਚੱਕ (1907-26) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤਕ, ਹਾ ਅਤੇ ਬੁਮਥਾਂਗ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭੂਟਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਧੀ ਮੱਠਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸਕੂਲ ਬਿਨਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਏ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਇੱਥੇ 29 ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤੀਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ 2,500 ਬੱਚੇ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸਨ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਥੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ (1961-66) ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 108 ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ 15,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਮੇਜ਼ਰਮੈਂਟ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ (HRMI) ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਭੂਟਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 73.1% ਹੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਮੇਜ਼ਰਮੈਂਟ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਆਮਦਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤਾਂ (ਆਮਦਨ) ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 73.8% ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿਰਫ 72.5% ਹੈ।