Birek
Birek, Arxût (bi tirkî: Yoncalı) yek ji gundên girêdayî Erxewan a Meletîyê ye û li Bakurê Kurdistanê ye. Gund li birekê ye, ji ber wê gotine Birek. Beriya Komkujiya Ermeniyan li vê gundê Ermenî û Kurd bi hevre dijîyan. Kurdên gund wekî Birek û Ermeniyan jî Arxût binavdikir. Di salên giran ên asîmîlasyona dewleta Tirk a Kurdên de (1930 - 1960 ango demên dijwar ên pişavtinê) wekî hemî navan navê vê gundê jî kirine tirkî. Serkeftina sazûmaniya leşkerî ya Tirk biserdikeve û îcar jî oto-asîmîlasyon (xwepişavtin) dest pê dike. Li Birekê gelek bermahiyên dîrokî hene û gelek ji wan jî hatine talankirin. Bingeha wê di dest pêka 1800´î de hatiye avêtin û berîya wê jî gelek şarezayiyên Kurd li vir cîhwar bûne. Di salên 40'î de derûdora 150 mal hebûne. Niha derûdora 20-30 mal in. Tenê 300 malên ku ji Birekê hatine niha li Stenbolê dijîn. Ango vî gundî jî koçberî daye.