Bîrdoziya xilîska deziyan
Bîrdoziya xilîska deziyan (bi inglîzî: sliding filament theory) modeleke zanistî ye ji bo pêvajoya girjbûn û xavbûna masûlkerîşalan. Li gor bîrdoziya xilîska deziyan, sarkomer kin dibin lê ne dirêjiya deziyê stûr ne jî yê barik (zirav) naguhere. Ji ber ko deziyê zirav ji aliyê deziyê stûr ve ber bi hêla Z ve tê kişandin, deziyên zirav ên li herdû aliyên sarkomerê nêzî hev dibin û sarkomer kin dibe . Kinbûna sarkomeran dibin sedema kinbûna masûlkeyê.