Ziryab
Abu'l Hesen 'Elî ibn Nafî anjî bi navê naskirî Ziryab (jdb. 789, Mûsil – m. 857, Endulus), stêrnas, erdnîgarnas, helbestvan, stranbêj û hunermendê kurd e. Ziryab xwendekarê Îsheqê Mewsilî yê kurê Îbrahîmê Mewsilî bû. Piştî ku jêhatîbûna wî di muzîkê de ji ya mamosteyê wî buhurî, neçar ma ji Bexdayê veqete. Wî jî berê xwe da başûrê Spanyaya îroyîn Kordobayê. Li wir melîkê mîrîtiya emewiyan a Ebdurehmanê II. Ew girte cem xwe. Bi vî awayî jîrbûna muzîkvanên kurd bi Ziryab dewam kir û tesîreke mezin li muzîka Spanyayê kir. Ziryab têla 5an li ûdê zêde kir û yekem car bi pirtikekî êlo li ûdê da. Wî tesîreke mezin li muzîka spanî kir û weke damezrênerê kevneşopiya muzîka Endulusî tê nasîn. Evdirrehmanê II azadiyeke mezin dabû Ziryab û Ziryab bi vê azadiyê dibistaneke muzîkê saz kir. Ziryab her weha tar û sêtar jî anîn Kordobayê û ev amûr paşê veguherî gîtara Spanyayê. Muzîk û reqsên Kurdistan û Rojhilata Navîn paşê bi tekiliya muzîk û reqsên qereçiyan veguherî flamenkoya spanî. Li gorî gelek çavkaniyan Ziryab bandora xwe her weha li mode, xwarin û mîmariya welatên nîvgirava Îberî û Ewropayê jî kiriye. Ziryab di sala 857an de dimire.