Jîngeha xwezayî
Jîngeha xwezayî yan jî cîhana xwezayî, her tiştên zindî an nezindî be li derdora me di jiyanê de ye. dibi xwezayî . Peyv bi piranî li ser Erdê an hin deverên Erdê tê bikar anîn. Mînak jîngeha Kurdistanê bi çiyayê û bi kêrî giyandarên kîvî dihê. Jîngeha Kurdistanê ji bo seyran û geştan jî gûnceya wek av û ciwaniya çîyayên wê. jîngaha welatê Rûsya bi befir û sar. Jîngeha Siudiya erebî jî bi biyban û hişke. Gellek welat girîngiyê bi jîngaha xwe didin giyandarên kîvî diparêzên û dar û baran welatên pêşketî herdem dixwazin ku hewltiyên wan jîngahê pîs nekin bi sotin û kirin daran. An jî welatên wek çîn û Emrîka ji bo parastina jîngah pişt bi qewat rojê girêdidin bo kar û barên welatî çûnke ne xwazin jîngah welatên xwe pîsbikin. Ev jîngeh pêwendiya hemû cureyên zindî, avhewa, hewa û çavkaniyên xwezayî yên ku bandorê li ser jiyana mirovan û çalakiya aborî dike dihewîne. Têgeha jîngeha xwezayî dikare wekî pêkhateyan were cûda kirin.