Tiyana kîlkeyê
Tiyana kîlkeyê, cure xwarineke ji koma xwarinên masî û çêjên deryayê ye. Di pêjgeha kurd, romî (tirk) û lazan de herwiha cihê xwe girtiye. Ji kîlkeyên biçûk re li Tirkiyeyê hamsî dibêjin. Pirraniya kurdên bakurê Kurdistanê jî bi bandora zimanê romiyan (tirkî) êdî hamsî bikartînin. Navê kîlkeyê yê zanistî Engraulis encrasicholus e. Kîlkeyên mezin jî hene. Li Tirkiyeyê li Deryaya Reş, bi taybetî li Rize, Samsun û cihên din ên gelê laz lê cihwar e, tê xwarin. Li bakurê Kurdistanê jî kîlke hezkirî ye. Li Amed, Dîlok, Erzîrom û Xarpêtê gelek cureyên tiyanê (taveya davêjin firneyê) yên kîlkeyan tên zanîn.