Xêza navneteweyî ya guhertina demê
Xêza navneteweyî ya guhertina demê yan jî xêza navneteweyî ya demê sînoreke navbera navçeya saetiyê de ye, ko ji bo diyarkirin li kû roj dike dest pê bike û li kû jî dike dawî bide ye. Ewê li derûdorê qincok 180an di Okyanûsa Mezin de ye. Li rojhelat û rojava yê wê xêzê 24 saet (UTC-12 û UTC+12) cûdayî he ye. Gerek bûna xêza navneteweyî ya demê ya herî pêş de, paş Ferdinand Magellan derûdorê dinê re zivirî şinda derket. Ew 1519an de li Spanyayê derket û 1521an de dîsa hata Spanya. Kingê ewna gihîştinê Spanya dema wan di gerê xwe de berisandînî û dema li spanya de ciyawazî he bû. Lê gorî wan pir baldar dem berisandi bûbû gerek tu ciyawazî tune bû ye. Ji bo dinê gindor bû, û him rojava de him jî rojhelat de mirov dikane dor dinê re bizivîre ew xêzedema girîng e. Jules Verne jî di pirtûka xweya navdar de Le tour du monde en quatre-vingts jours (80 rojan de derûdorê dinê re zivirîn) li wê gelşe behs dikê.