كەڭلىك
كەڭلىك φ ئىنگىلىزچەLatitude خەنچە 纬度 يەر شارى يۈزىدىكى شىمال بىلەن جەنۇب ئوتتۇرىسىدا بۆلۈنگەن ئارىلىق گىرادۇسلىرى ئېكۋاتوردىن جەنۇبىي ۋە شىمالىي قۇتۇپلارغىچە ھەر قايسى  گرادۇسقا بۆلۈنىدۇ شىمال تەرەپتىكىسى شىمالىي كەڭلىك دېيىلىدۇ جەنۇب تەرەپتىكىسى جەنۇبىي كەڭلىك دېيىلىدۇ ئېكۋاتورغا يېقىن بولغانلىرى تۆۋەن كەڭلىك ئىككى قۇتۇپقا يېقىن بولغانلىرى يۇقىرى كەڭلىك دېيىلىدۇ ئىككىسى ئارىسىدىكى  گرادۇس ئەتراپىدىكىسى ئوتتۇرا كەڭلىك دېيىلىدۇ يەر يۈزىدىكى مەلۇم ئورۇندىن ئۆتكەن پاراللېل بىلەن ئېكۋاتور ئارىسىدىكى مەلۇم گرادۇس سانى شۇ ئورۇننىڭ كەڭلىكى بولىدۇ دۇنيا خەرىتىسىدىكى ئوخشاش كەڭلىككە ئىگە نوقتىلارنىڭ بىرلىشىشى بىلەن ھاسىل بولغان مەۋھۈم چەمبەرلەرگە پارالېل دېيىلىدۇ