ئەقلىي ئىقتىدارغا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئامىللار
تەتقىقات نەتىجىلىرىدىن كۆرە ئوخشاش بولمىغان مىللەت ۋە ئىرقتىكلەر ئارلاشمىسىدىن بولغان كىشلەرنىڭ نىڭ ئەقلىي ئىقتىدار كۆرسەتكۈچى ئوخشاش مىللەت ۋە ئىرىقتىكىلەر ئارلاشمىسىدىن بولغان كىشلەرنىڭ ئەقلىي ئىقتىدار كۆرسەتكۈچىدىن يۇقىرى بولغان  يەنە شۇنداقلا ئوخشاش بولمىغان مىللەت ۋە ئىرىقتىكىلەرنىڭ ئارلاشمىسىدىن بولغان كىشلەرنىڭ روھىي كىسەل بولۇش نىسبىتىمۇ كۆرۈنەرلىك يۇقىرى بولغان  باشقا تەتقىقات نەتىجىلىرىدىن كۆرە  ئانا سۈتى بىلەن بېقىلغان پەرزەنىتلەرنىڭ ئەقلىي ئىقتىدار كۆرسەتكۈچى ئانا سۈتى بولمىغان سۈتلۈك يىمەكلىكلەر بىلەن بېقىلغان پەرزەنىتلەرنىڭكىگە قارىغاندا  نومۇر يۇقىرى بولغان   يىمەكلىك  گۆش ۋە چىلانغان يىمەكلىك ۋە چىرىگەن يىمەكلىكلەرلەرنى كۆپ يىگۈچىلەرنىڭ ئەقلى ئىقتىدارى تۆۋەن بولغان   يۇقىرى مايلىق يىمەكلىك كانادا ئالىملىرىنىڭ تەتقىقاتتىن بايقىشىچە  يۇقىرى مايلىق يىمەكلىكلەرنى ئىستىمال قىلغاندا ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى ۋە دىققەتنى مەركەزلەشتۈرۈش ئىقتىدارىغا زىيىنى بولغان  تەجىربىلەردىن ئىسپاتلىشىچە  يۇقىرى مايلىق ھايۋان چاشقان گۆشىنى ئىستىمال قىلغاندا  ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى ۋە دىققىتىنى مەركەزلەشتۈرۈش ئىقتىدارى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە تۆۋەنلەپ كەتكەن   تاماكا ۋە ھاراق  كۆپ مىقداردا ھاراق ئىستىمال قىلىش ۋە تاماكا چىكىش ئادەم چوڭ مىڭە ھۈجەيرىلىرىدىكى ئاقسىلنىڭ بىركىشىگە بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغان بولۇپ  ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارىنى چېكىندۈرىۋېتىدۇ بىر تال تاماكا چەككەندە  ئادەم بەدىنىدە  مىللىگىرام ۋىتامىن C كەملەپ كىتىدۇ  ئېغىر مىتاللار بىلەن بۇلغانغان سۇ ۋە يىمەكلىك بىلەن ئۇچۇرىشىشتىن ساقلىنىش  لىدىي ۋە ئاليۇمىنغا ئوخشاش ئېغىر مىتال تەركىبلىرى ئادەم بەدىنىگە كىرسە چىقىرىۋېتىش تەس بولۇپ  ئۇ ئادەم بەدىنىنىڭ بالدۇر قېرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ  ئۇزۇن مەزگىل ئاليۇمىن تەركىبلىك ئاشخانا بۇيۇملىرىنى ئىشلەتكەندە ۋە يوتىياۋ پىنتوزا  سىرتقى قەۋىتى ھاكلاشتۇرۇلغان تۇغۇم قاتارلىقلارنى ئۇزۇن مەزگىل ئىستىمال قىلغاندا ئادەم بەدىنىدىكى ئاليۇمىن تەركىب مىقدارىنى ئاشۇرىۋېتىدۇ ۋە ئاليۇمىندىن زەھەرلىنشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ  ئېلىكتىر ماگىنىت بۇلغۇنىشى  بىزنىڭ كۈندۈلۈك تۇرمۇشىمىزدىكى ئېلىكتىر ماگىنىت بۇلغۇنىشى ئاڭ تەپەككۇرنىڭ قالايمىقان بولۇشى  ئەستە تۇتۇشنىڭ خۇۋا بولۇشى  نورمال مىڭە ئىقتىدارىنىڭ زىيانغا ئۇچىرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ  مەسلەن  ھاۋالىغۇچ  تىلۋىزور كومپيۇتېر  سىناق نەتىجىلىرىدىن كۆرە  تۆۋەن دولقۇنلۇق ئېلىكتىر ماگىنىت مەيدانى كۆپ ھەركەت قىلىش ۋە ئۇيقۇسىزلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ  ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى ۋە لوگىكىلىق تەپەككۇرىنى زىيانغا ئۇچىرىتىدىكەن  رادىئو  تىلۋىزىيە ئىستانسىلىرىنىڭ ئانتىنا مۇنارى  يۇقىرى بېسىملىق توك سىمى  ئايرىدىروم  رادار  ئائىلە ئىكىترى ئۈسكۈنىلىرى رادىئاتسىيىسى ئېلىكتىرون توزانلىرىنى پەيدا قىلىدىغان بولۇپ  ئۇ چوڭ مىڭىنىڭ ئىقتىدارىنى تۆۋەنلىتىۋېتىدىكەن زىيادە تويۇنۇپ يىمەكلىنىش  زىيادە تويۇنۇپ يىمەكلىنىش ئادەم بەدىنى ۋە مېڭىدە ھارغىنلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىغان بولۇپ  ئۇزۇن مەزگىل زىيادە تويۇنۇپ تاماقلانغاندا  ئەقلىي ئىقتىدارىنىڭ يىتىلىشىگە ئەكىس تەسىرى بولىدىكەن  ئۇزۇن مەزگىل تىز تاماقخانىدىن تاماقلىنىش ياكى تەييار تاماق يىگەندە  ئوزۇقلۇق يىتىشمەسلىك ياكى ماددىنىڭ بىرخىللا بولۇپ قېلىشىنى پەيداقىلىپ مېڭىنىڭ ساغلاملىقىغا تەسىرى بولىدىكەن   ئۇزۇن مەزگىل ئۇيقۇ دورىسى ۋە تىنىچلاندۇرۇش دورىسى ئىستىمال قىلغاندا  چوڭ مىڭىگە زىيىنى بولىدۇ  تاماقنى چاينىمايلا  يالماپ يۇتۈش  بىر ئوزۇقلۇقشۇناس ئالىم  بىر مايمۇننىڭ سول تەرەپ چىشلىرىنى يۇلىۋېتىپ  پەقەت ئوڭ تەرەپ چىشلىرىنى قالدۇرۇپ قويۇپ  يېرىم يىلدىن كىيىن كۆزىتىش ۋە تەجىربە ئارقىلىق ئۇ مايمۇننىڭ ئوڭ تەرەپ مېڭىسىنىڭ نورمال تەرەققىي قىلغانلىقىنى بايقىغان  ئەكىسچە چىشى كەمتۇك بولغا نسول تەرەپ مېڭىسى ئازراق كىچىكلىگەنAtrophy   بۇ تەجىربە نەتىجىسىدىن كۆرە  چوڭ مىڭە ئۈزلۈكسىز ئىشلىتىلىپ تۇرمىغاندا  چىكىنىش ۋە كىشىكلەش ئەھۋالى كۆرۈلىدۇ  تاماق يىگندە كۆپ چايناش ۋە تىز چاينىغاندامېڭىدىكى قان ئايلىنىش ياخشى بولغان بولۇپ  چىشى بار ياشلار بىلەن چىشى يوق ياشانغانلارنىڭ مېڭىسىدىكى قان ئايلىنشى پەرق كۆرسەتكۈچى  بولغان  دەنخامھارمان دوكتۇرنىڭ كۆرسىتىشىچە  ئادەم بەدىنىدە ئەركىن رادىكال Free radical  دەپ ئاتىلىدىغان بىر خىل ماددا بار بولۇپ  ئۇ ئادەم بەدىنىدىكى ھەرقايسى ئەزالارنىڭ چىكىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىكەن  ئۇ DNA نىڭ غەيرىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان بولۇپ Deaeration دىن ئۆتكەندە  چوڭ مىڭىگە نىسبەتەن بۇزغۇنچىلىق يەنى مىڭە ھۈجەيرىلىرىنىڭ ئۆلۈشى ۋە بالدۇر قېرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىكەن يەنە ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى تۆۋەنلەش  بالدۇر قېرىش  داغ  سەپكۇ قورۇقلار كۆپ بولۇش  بوغۇم ياللۇغى  ھەركىتى ئاستا ئېغىر بولۇش  سەكتە راك كىسەللىرىنىڭ پەيدا بولۇشىنىمۇ كەلتۈرۈپ چىقىرىدىكەن  بۇلغانغان مۇھىتتا ئەركىن رادىكال Free radical  لار پەيدا بولىدۇ  مەسلەن  رىنتىگىن نۇرى  مىكرو دولقۇن  يادىرو رادىئاتسىيەسى  زەھەرلىك ئېغىر مىتاللار  ئىش تۈتەك  تاماكا ئىس تۈتىكى  خىمىيىلىك Chemical additive 添加剂 قوشۇلغان يىمەكلىك  ماشىنىلارنىڭ كىرەكسىز گازى  ھىدىروگىنلاشتۇرۇلغان ئۆسۈملۈك مېيى  ئادەم ياسىغان ياغسىز يىمەكلىكلەر سۈت پاراشوكى  ئوكسىگىنلاشتۇرغان ئۆسۈملۈك مېيى  ھەرخىل تەم تەڭشەش ماتىرىياللىرى سۈپىتى ناچار ئاشلىق مايلىرى بۇ خىل يىمەكلىكلەرنى پىشىقلاپ ئىشلەنگەن  تاماقخاناۋە تىز تاماقخانىلارنىڭ تامىقى  ئىستىمال قىلغاندا ئادەم بەدىنىدە ئەركىن رادىكال Free radical  پەيدا قىلىدۇ  مايلىق يۇقىرى تېمپىراتۇرىدىكى يىمەكلىكلەرنى ئىستىمال قىلغاندا  ئوكسىدلاش سۈرئىتىنى تىزلەشتۈرۈپ  تېخىمۇ كۆپ ئەركىن رادىكال Free radical  نى پەيدا قىلىدۇ  شۇنداقلا ئادەم چوڭ مىڭىسىگە كىرىدۇ  ئادەم چوڭ مىڭىسى بولسا ئەركىن رادىكال Free radical  لار ئادەم بەدىنىدىكى ئەڭ ئاسان تەسىر كۆرسىتەلەيدىغان ئورۇن 