ئاسىيا
ئاسىيا ئاسىيا قىتئەسى يەرشارىدىكى ئەڭ چوڭ قۇرۇقلۇق قىتئەسى بولۇپ غەرىپ تەرەپتە ياۋروپا قىتئەسى بىلەن تۇتۇشۇپ ياۋروئاسىيا چوڭ قۇرۇقلىقىنى ھاسىلق قىلىدۇ ئاسىيا قىتئەسىنى شەرقتە تېنىچ ئوكيان شىمالدا شىمالى مۇز ئوكيان جەنۇپتا ھىندى ئوكيان بىلەن قورشىلىپ تۇرىدۇ ئاسىيا قىتئەسىدە ھەرخىل يەرشەكىللىرى بار يەرشارىدىكى ئەڭ ئىگىز چوققا جۇمۇلاڭما چوققىسى ئەڭ چوڭ كۆچمە قۇملۇق تەكلىماكان قۇملۇقى قاتارلىقلار ئاسىيا قىتئەسىگە جايلاشقان ئاسىيا دېگىنىمىز قەدىمكى فىنىكىيە تىلىدا قۇياش كۆتۈرۈلىدىغان جاي دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ ئاسىيا قىتئەسى يەرشارىنىڭ شەرقىي يېرىم شارىغا چايلاشقان بولۇپ شىمالدا شىمالىي مۇز ئوكيان جەنۇبتا ھىندى ئوكيان شەرقتە تېنچ ئوكيان غەربتە ئوتتۇرا دېڭىز ۋە قارا دېڭىزلارغا تۇتىشىدۇ شەرقىي شىمال تەرىپى ئۇرال تاغلىرى ئۇرال دەرياسى بۈيۈك كاۋكاز تاغلىرى بوسپورۇس بوغۇزى ۋە داردانىل ئارقىلىق ياۋرۇپا بىلەن چىگرالىنىدۇ غەربىي جەنۇب تەرەپتە سۇۋەيىش قانىلى ۋە قىزىل دېڭىز ئارقىلىق ئافرىقا بىلەن ياندىشىپ تۇرىدۇ شەرقىي جەنۇپتا دېڭىزلار ئارقىلىق ئوكيانىيەدىن ئايرىلىپ تۇرىدۇ شەرق تەرەپتە بولسا بېرىنگ بوغۇزىدىكى  كىلومېتىرلىق ئارىلىق بىلەن شىمالىي ئامېرىكىغا ئۇلىشىپ تۇرىدۇ ئاسىيا قىتئەسىنىڭ مېردىئان كەڭلىكى ئەڭ ئۇزۇن بولۇپ شەرقتىن غەبكە بولغان ۋاقىت پەرقى  سائەتكە يېتىپ بارىدۇ ئومۇمىي يەر كۆلىمى  مىليون كۋادىرات كىلومېتىر بولۇپ يەرشارى قۇرۇقلۇقىنىڭ نى تەشكىل قىلىدۇ ئاسىيا قىتئەسى شۈبھىسىزكى دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ قىتئە ھېساپلىنىدۇ