ئوسمان ئىمپېرىيىسى
ئوسمان ئىمپېرىيىسى ياكى ئوسمانلى دۆلىتى ئوسمانلىچە دولت عليه عثمانیه دەۋلەتى ئالىي ئوسمانىييە بۈيۈك ئوسمانىيە دەۋلەتى  يىللار ئارىسى مەۋجۇدلىقىنى سۈردۈرگەن تۈرك دۆلىتىدۇر دۇنيا تارىخىدا ئەڭ ئۇزۇن ھۆكۈم سۈرگەن ئىمپىراتورلىقلاردىن بىرى بولمىش ئوسمان ئىمپېرىيىسى شەرقىي ياۋروپا غەربىي جەنۇبىي ئاسىيا شىمالىي ئاڧرىقا ۋە ئاتلانتىك ئوكياننىڭ تەبىئىي چىگرىلىرىگە ئۇلاشقۇنچە قەدەر توپراقلىرىنى كېڭەيتكەن شۇنداقلا تېخىمۇ كەڭ جۇغراپىيەگە ھەم تۈرلۈك مۇۋاپپەقىيەتلەر نامايەن قىلىپ قىسقا مۇدەتتىلىك بولسىمۇ لانزاروتە  مادېئىرا  لۇندي  ۋەستمانن ئاراللىرى  بالتىمور  قاتارلىق جايلارنى ڧەتىھ قىلغان ۋە بۇ يەردە بازالار قۇرۇپ زېرىكتۈرۈش ۋاستىلىرىنى قوللانغان ئوسمانلى ئىمپېرىيىسىنى ئوغۇزلارنىڭ قايى قەبىلىسىگە مەنسۇب ئوسمان غازى سوگۈت ۋە دومانىچ ئەتراپىدا ئاناتولىيە سەلجۇقىي دۆلىتىنىڭ قشلاقى ۋە ئۇچبېگى سۈپىتىدە تەسىس قىلىنغان رايوندا سەلجۇقىي سۇلتانى ئالائىددىن كەيقۇبات III نىڭ ئىلىخانىيلار تامانىدىن ئىرانغا ئېلىپ كېتىلىشى نەتىجەسىدە ئوتتۇرىغا چىققان ھاكىمىيەت بوشلىقىدىن سەبەب مۇستەقىللىق ئېلان قىلىپ  يىلى قۇرۇلغان دۆلەت تۆرتىنچى پادىشاھ بولغان يىلدىرىم بايەزىدنىڭ تىمۇرغا ئەسىر تۈشىشى بىلەن تەپرىقىچىلىك دەۋرىگە كىرگەن  يىل سۈرگەن تەخت غەۋغالىرىدىن سوڭرە مەمەت چەلەبى تەپرىقىچىلىق دەۋرىگە نىھايەت بەرگەن ڧاتىھ سۇلتان مۇھەممەد كونىستانتانىيەنى ڧەتىھ قىلىدىغان شەرقىي رىم ئىمپېرىيىسىنى ئاخىرىلاشتۇرغان بەزى مۇئەررىخلەرگە كۆرە بۇ زەڧەر بىلەن ئوتتۇرا ئەسر ئاخىرلىشىپ يېڭى بىر دەۋىرگە كىرگەن شۇنداقلا بۇ ڧەتىھ بىلەن بىرگە دۆلەت رەسمىي ئىمپېراتورلۇق بولغان  ئىمپېرىيىنىڭ قۇرغۇچىسى ئوسمان تەختكە چىقتى  ئوسمان سەلجۇق ئىمپېرىيىسىدىن ئايرىلىپ چىقتى ئوسمان ئىمپېرىيىسى قۇرۇلدى  ئوسماننىڭ ئوغلى سۇلتان ئورخان غازى بۇرسانى ئىشغال قىلىپ ئىمپېرىيىنىڭ پايتەختى قىلدى  ئىمپېرىيە ئارمىيىسى داردانېل بوغۇزى چاناققەلئە بوغۇزى دىن تۇنجى قېتىم ئۆتتى ئىمپېرىيىنىڭ ياۋروپاغا كېڭىيىشى باشلاندى  سۇلتان بىرىنچى مۇراد ئادرىيانوپول ئەدىرنە شەھىرىنى ئىشغال قىلىپ ئىمپېرىيە پايتەختىنى بۇ شەھەرگە كۆچۈردى  ئوسمان ئىمپېرىيىسى بۇلغارىيىنى ئىشغال قىلدى  بىرىنچى قېتىملىق كوسوۋو ئۇرۇشى پارتلىدى ئوسمان ئىمپېرىيىسى سېربىيىنىڭ بىر قىسىمىنى ئىشغال قىلدى  سۇلتان بىرىنچى بايازىد ئىمپېرىيە ئارمىيىسىنى باشلاپ پۈتكۈل بۇلغارىيە ۋە سېربىيىنى ئىشغال قىلدى  تېمۇرئوسمان ئۇرۇشى پارتلىدى تېمۇر ئاقساق تېمۇر ئوسمان ئىمپېرىيە زېمىنىغا بېسىپ كىردى ئوسمان ئارمىيىسى ئۇرۇشتا مەغلۇپ بولدى سۇلتان بىرىنچى بايازىد ئەسىرگە ئېلىنىپ كېيىن ئۆلتۈرۈلدى    سۇلتان بايازىدنىڭ ۋاپاتىدىن كېيىن تۆت ئوغلى ئارىسىدا تەخت تالىشىش ئۇرۇشى پارتلىدى سۇلتان مەھمەد چەلەبى تەختنى قولغا ئالدى    ئوسمانۋېنتىسىيە ئۇرۇشى پارتلاپ ئوسمان ئىمپېرىيىسى دېڭىز ئارمىيىسى ئوتتۇرا دېڭىزنى كونترول قىلدى  ئىككىنچى قېتىملىق كوسوۋو ئۇرۇشى پارتلىدى ئىمپېرىيە پۈتۈن بالقاننى كونترول قىلدى  ئوسمانۋىزانتىيە كونستانتىنوپول ئىستانبۇل مۇھاسىرە ئۇرۇشى پارتلىدى سۇلتان فاتىھ مەھمەد قوماندانلىقىدىكى ئوسمان ئىمپېرىيىسى ئارمىيىسى ۋىزانتىيىلىكلەرنى مەغلۇپ قىلىپ شەھەرنى ئىشغال قىلدى ۋىزانتىيە ئىمپېراتورى كونستانتىن ئۇرۇشتا ئۆلدى ئىمپېرىيە پايتەختى ئىستانبۇلغا كۆچۈرۈلدى  توپقاپى سارىيىدا قۇرۇلۇش باشلاندى    سۇلتان فاتىھ مەھمەد گرېتىسىيە ترابزون ۋە قىرىمنى ئىستېلا قىلدى  ئوسمانسەفەۋىي چالدىران ئۇرۇشى پارتلىدى ئوسمان سۇلتانى سەلىم سەفەۋىي شاھى ئىسمائىلنى مەغلۇپ قىلىپ تەبرىزنى ئىشغال قىلدى ئىمپېرىيە ئارمىيىسى نۇرغۇن پارس سەنئەتكار ھۈنەرۋەنلەرنى ئەسىر ئېلىپ ئىستانبۇلغا ئېلىپ كەتتى    سۇلتان سەلىم قوشۇن باشلاپ شەرقىي ئاناتولىيە ئىراقنىڭ شىمالى قىسىمى سۈرىيە پەلەستىن مىسىر ۋە سەئۇدىي ئەرەبىستانىنىڭ ھىجاز رايونىنى ئىشغال قىلدى  ئوسمان سۇلتانلىرىنىڭ ئەڭ مەشھۇرلىرىدىن سۇلتان سۇلايمان تەختكە چىقتى  سۇلتان سۇلايمان قوماندانلىقىدىكى ئىمپېرىيە ئارمىيىسى بېلگرادنى ئىشغال قىلدى  رودېس ئارىلى ئۇرۇشى پارتلىدى ئىمپېرىيە دېڭىز ئارمىيىسى ئارالنى ئىشغال قىلدى  موھاكس ئۇرۇشى پارتلىدى سۇلتان سۇلايمان ۋېنگىرىيەبوھېمىيە بىرلەشمە قوشۇنىنى مەغلۇپ قىلىپ بۇداپېشتنى ئىشغال قىلدى  فرانسىيە پادىشاھى سۇلتان سۇلايماندىن ئاۋستىرىيە ھابىسبۇرگ خاندانلىقىغا قارشى ھەربىي ۋە ئىقتىسادىي ياردەم تەلەپ قىلدى سۇلتان سۇلايمان ماقۇل بولدى ئوسمان ئىمپېرىيىسى ياۋروپا دىپلوماتىيىسدە كۈچلۈك ئورۇنغا چىقتى  ۋېنگىرىيە پادىشاھى ئوسمان ئىمپېرىيىسىنىڭ ھامىي ھۆكۈمرانلىقىنى قوبۇل قىلدى  ئىمپېرىيە ئارمىيىسى ۋېنانى بىرىنچى قېتىم مۇھاسىرىگە ئالدى كېيىن ئوڭۇشسىزلىققا ئۇچراپ مۇھاسىرىنى بوشىتىپ چېكىندى  ئىمپېرىيە ۋەزىرى ئىبراھىم پاشا باشچىلىقىدا زور كۆلەملىك شەرق دېڭىز ئېكىسپېدىتسىيىسى باشلاندى    ئىمپېرىيە ئارمىيىسى گېنىرالى خەيرۇددىن پاشا ئالجىرىيە ۋە تۇنىسنى ئىشغال قىلدى    سۇلتان سۇلايمان ئىراق ۋە ئىراننى ئىشغال قىلدى  پرېۋىزا دېڭىز ئۇرۇشى پارتلىدى ئىمپېرىيە دېڭىز ئارمىيىسى ياۋروپا بىرلەشمە دېڭىز ئارمىيىسىنى مەغلۇپ قىلىپ پۈتكۈل ئوتتۇرا دېڭىزنى كونترول قىلدى  ئىستانبۇلنى ياۋروپانىڭ ئەڭ چوڭ شەھىرى قىلىپ قۇرۇپ چىققان سۇلتان سۇلايمان ۋاپات بولدى ئوغلى سۇلتان ئىككىنچى سەلىم تەختكە چىقتى  ئىستانبۇلدا زور ئوت ئاپىتى يۈز بەردى  لېپانتو دېڭىز ئۇرۇشى پارتلىدى ياۋروپا بىرلەشمە دېڭىز ئارمىيىسى ئوسمان دېڭىز ئارمىيىسىنى مەغلۇپ قىلدى  مېمار سىنان ۋاپات بولدى  سۇلتان ئەھمەد جامەسى قۇرۇلۇشى باشلاندى سۇلتان فاتىھ مەھمەد ئىستانبۇلغا كىردى   سۇلتان ئىككىنچى ئوسمان ئىمپېرىيە ھۆكۈمىتى ۋە ئارمىيىدىكى زور كرىزىسلارنى يېڭىپ سۇلتاننىڭ ئارمىيىگە بولغان مۇتلەق ھۆكۈمرانلىقىنى كۈچەيتتى  سۇلتان تۆتىنچى مۇراد شەرققە بويسۇندۇرۇش يۈرۈشى قىلىپ باغدادنى ئىشغال قىلدى    ئوسمان ئارمىيىسى ۋېنتىسىيىنى مەغلۇپ قىلىپ كىرتنى ئىشغال قىلدى  ئىستانبۇلدا زور يەر تەۋرەش ئاپىتى يۈز بەردى  ئىستانبۇلدا ئىككىنچى ق