ماخمۇت مۇھەممەت
ماخمۇت مۇھەممەت  يىلى ئاينىڭ كۈنى غۇلجا شەھىرىنىڭ ھەرەمباغ مەھەللىسىدە ئوقۇتقۇچى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان باشلانغۇچ مەكتەپنى غۇلجا شەھەرلىك باشلانغۇچ مەكتەپتە ئوتتۇرا مەكتەپنى ئوتتۇرا مەكتەپتە ئوقىغان يىلى ئايدا نىلقا ناھىيەلىك ھەسەلچىلىك فېرمىسىغا زىيالى ياش بولۇپ بارغان يىلى غۇلجا شەھەرلىك قارادۆڭ يېزىسىغا ئالمىشىپ كېلىپ داۋاملىق قايتا تەربىيە ئېلىپ يىلغىچە شۇ يەردە ئىشلىگەن يىلى ئايدا غۇلجا شەھەرلىك مەدەنىيەت يۇرتىغا خىزمەتكە ئورۇنلاشقان شۇندىن كېيىن تاكى يىلغىچە شەھەرلىك مەدەنىيەت ئىدارىسى ۋىلايەتلىك مەدەنىيەت باشقارمىسى ئاممىۋى سەنئەت سارىيى كۇتۇپخانا قاتارلىق ئورۇنلاردا خىزمەت قىلغان يىلى ئايدا خىزمەت ئىھتىياجى بىلەن ئاپتونۇم رايونلۇق رادىيوكىنو تېلىۋىزىيە ئىدارىسىغا ئالمىشىپ كېلىپ خىزمەت قىلغان يىلى ئايدا دەم ئېلىشقا چىققان 　　ماخمۇت مۇھەممەت يىلى شېئىر ئىجادىيىتى يىلى ھېكايە ئىجادىيىتى بىلەن ئەدەبىيات سېپىگە قەدەم قويغان ئۇ ئەدەبىياتنىڭ ھەرقايسى ژانېرلىرىدا ئەتراپلىق قەلەم تەۋرىتىپ نۇرغۇن ئەسەرلەرنى ئېلان قىلدى ھازىرغىچە شۇنداق كۈنلەرمۇ ئۆتكەن ھېسام ھەققىدە قىسسە چۈمبەل ناملىق رومانلىرى ئاخىرقى كۈلكە ھاسان قايماقنىڭ سەرگۈزەشتلىرى تارىخنىڭ كۆزىموللا مۇسا سايرامى ناملىق پوۋېست توپلاملىرى  سالچىنىڭ ئوغلى  ئاھ يانتۇ سۈرەت  سومكىدىكى جىدەل كۆزلەر سۆزلەيدۇ كارۋات ئاستىدىكى ئەر ئايالىمنىڭ دوستى قاتارلىق ھېكايە توپلاملىرى قوڭغۇراق  ئالتۇن مۇنار  چەشمىلەر باغقا بارايلى مۇھەببەت مۇڭلىرى قاتارلىق شېئىر توپلاملىرى كۆڭۈل ئىزھارىم ناملىق پوبلىستىك ماقالىلەر توپلىمى قايغۇلۇق ئەسلىمىلەر قەلبىمدىكى زوردۇن سابىر ئابرال ئوغلى ناملىق بىيوگرافىيەلىك قىسە ۋە ئەسلىمە كىتابلىرى تېيىپچان ئېلىيۇپ چاقچاقلىرى دۇردانە لەتىپىلەر ناملىق خەلق ئېغىز ئەدەبىياتىغا دائىر كىتابلىرى شۇنداقلا يىرىك ئەمگەكلىرىنىڭ بىرى بولغان ھېسام چاقچاقلىرى ناملىق  ئۇيغۇرچە خەنزۇچە ئون كىتابى نەشر قىلىندى 　　ماخمۇت مۇھەممەت يازغۇچى شائىر خەلق ئېغىز ئەدەبىياتى تەتقىقاتچىسى سۈپىتىدە ئىشلىگەن ئۇزاق يىللىق ئەمگەكلىرىنىڭ نەتىجىسىدە يىلى مۇئاۋىن تەتقىقاتچى ئۇنۋانىغا شۇ يىلى ئايدا مۇنەۋۋەر مۇتەخەسسىس بولۇپ باھالىنىپ گوۋۇيۈەننىڭ ھۆكۈمەت ئالاھىدە تەمىنات پۇلىدىن ئۆمۈرۋايەت بەھرىمان بولۇشقا ئېرىشتى يىلى مۇدىر مۇھەررىر ئۇنۋانى ئالدى ھازىر ئۇ جۇڭگو يازغۇچىلار جەمئىيىتىيىل جۇڭگو خەلق ئېغىز ئەدەبىياتچىلىرى جەمئىيىتىيىل  شىنجاڭ يازغۇچىلار جەمئىيىتىيىل قاتارلىق توققۇز جەمئىيەتنىڭ ئەزاسى يىلى ئاينىڭ كۈنى غۇلجىدا ئۇنىڭ ئىجادىيىتىگە بېغىشلانغان ماخمۇت مۇھەممەت پروزا ئىجادىيىتى ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى ئىجادىي پائالىيەتلىرى ئىلگىرىئاخىر بولۇپ دۇنيا ئىقتىساسلىقلار قامۇسى جۇڭگو يازغۇچىلىرى قامۇسى جۇڭگودىكى مەشھۇر ياشلار لۇغىتى جۇڭگو مۇتەخەسىسلىرى قامۇسى شىنجاڭ ئاز سانلىق مىللەت سەرخىللىرى قاتارلىق يازمىلاردا تونۇشتۇرۇلغان 　　ھازىرقى زامان ئۇيغۇر ئەدىبلىرى ئىچىدە ئادەتتە پىروزا ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۇللانغانلار شېئىرىيەت ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۇللانمايدۇ شېئىرىيەت ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۈللانغانلار پىروزا ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۇللانمايدۇ ئەمما ئەدەبىي ئىجادىيەتنىڭ بۇ ئىككى تۈرى بىلەن تەڭ شۇغۇللىنىدىغانلارمۇ يوق ئەمەس ھالبۇكى ئەدەبىي ئىجادىيەتنىڭ ئىككى تۈرى بىلەن تەڭ شۇغۇللىنىدىغان پىروزا ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۇللانغاندىمۇ ھېكايە پوۋېست رومان يېزىش بىلەنلا قالماي بىيوگرافىك قىسسە ئەدەبىي خاتىرە تېلېۋىزىيە فىلىمى تېلىۋىزىيە تىياتىرى ئەدەبىي ئوبزور ئىلمىي ماقالىلەرنىمۇ يازالايدىغان شۇنداقلا خەلق ئېغىز ئەدەبىياتى ئەسەرلىرىنى توپلاپ رەتلەپ نەشر قىلدۇرۇشقا ئالاھىدە تۆھپە قوشقان ئەدىبلەر كەمدىن  كەم ئۇچرايدۇ كۆپ قىرلىق ئەدىب ئىقتىدارلىق يازغۇچى شائىر ماخمۇت مۇھەممەت ئەنە شۇ كەمدىن  كەم ئۇچرايدىغان ئەدىبلەردىن بىرى ماخمۇت مۇھەممەتنىڭ يېزىقچىلىقتىكى ئالاھىدىلىكى قىسقا ۋە ھەجۋىي يېزىش بولۇپ بۇ ئۇسلۇب ئۇنىڭ ھېكايىلىرىدا ئالاھىدە كۆزگە تاشلىنىپ تۇرىدۇ ئۇ ئېلان قىلغان ھېكايىلەرنىڭ مۇتلەق كۆپچىلىكى قىسقا ھېكايىلەردۇر كېيىنكى يىللاردا يازغۇچى ھېكايە ئىجادىيىتىدىكى ئۆزگىچىلىكى ۋە خاسلىقىنى ئىزدەپ ھەمدە يېتىلدۈرۈپ ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدا يىپيېڭى بىر ھالەت بولغان شىڭگىل ھېكايىلەر يانفون ھېكايىلىرى قاتارلىق يېڭىچە شەكىللەر ئۈستىدە ئىزدىنىپ مۇۋەپپەقىيەت قازاندى دەۋر بىلەن نەپەسداش يېڭىدىن  يېڭى تېمىلارغا مۇراجىئەت قىلىنغان بۇ ئۆزگىچە ھېكايىلارنىڭ ھەر بىرى ئوقۇغان ئادەمنىڭ يادىدا تولىمۇ تەسىرلىك شېئىردەك ئۇنتۇلماي ساقلىنىپ قالىدۇ ھېكايە ئىجادىيىتىنىڭ راۋاجى سۈپىتىدە ماخمۇت مۇھەممەت كېيىنكى پەيتلەردە پوۋېست ئىجادىيىتىدىمۇ ئۆزىنىڭ ئالاھىدىلىكىنى جارى قىلدۇردى يەنى ئۇنىڭ قىسقا ۋە يۇمۇرلۇق بولۇشتەك ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە نەزمەت كۆلەڭگىنىڭ ئاجايىپ سەرگۈزەشتلىرى ئاخىرقى كۈلكە قاتارلىق ساتىرىك پوۋېستلىرى ۋە ئۆچمەس گۈلخان يۈرەك چىدىمايدىكەن قاتارلىق شېئىرى تىلغا باي پوۋېستلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان  پوۋېستى ئوقۇرمەنلەر بىلەن ئىلگىرى  ئاخىر بولۇپ يۈز كۆرۈشۈپ مۇئەللىپنىڭ يىرىك پىروزا ژانېرى بىلەن شۇغۇللىنىشىغا ئاساس سالدى بولۇپمۇ ئۇنىڭ ھاسان قايماقنىڭ سەرگۈزەشتلىرى ناملىق قىسسە خاراكتېرلىك پوۋېستىدا ھاللىق سەۋىيەگە يېتىش يولىدا تىرىشىۋاتقان ئىلى دېھقانلىرىنىڭ ئۆزگىچە ۋە قىزىقارلىق تۇرمۇشى ئەكس ئەتتۈرۈلگەن  پىروزا ئىجادىيىتىدىكى ئۇزاق يىللىق قەلىمىنى سىناش ماخمۇت مۇھەممەتنى پىروزىنىڭ ئەڭ يىرىك ژانېرى بولغان رومان ئىجادىيىتى بىلەن شۇغۇللىنىش يۈكسەكلىكىگە ئېلىپ باردى   يىلى ئۇنىڭ شۇنداق كۈنلەرمۇ ئۆتكەن ناملىق رومانى نەشر قىلىنىپ كەڭ ئوقۇرمەنلەرنىڭ بولۇپمۇ ياش ئوقۇرمەنلەرنىڭ ياقتۇرۇپ ئوقۇشىغا ئېرىشتى ئوبزورچىلار بۇ رومانغا پەلسەپىۋى ئويلىنىش ئىقتىدارى نامايان قىلىنغان ئەسەر دەپ باھا بەردى   يىلى ئۇنىڭ ھېسام ھەققىدە قىسسە ناملىق بىيوگرافىك رومانىنى نەشر قىلدى بۇ ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدا ھايات شەخس ھەققىدە يېزىلغ