دۇنيا بانكىسى
  دۇنيا بانكىسى مەبلەغ سېلىش تۈرلىرىنى يولغا قويۇش مەقسىتىدە ئوتتۇرا ۋە تۆۋەن كىرىملىك دۆلەتلەر ھۆكۈمەتلىرىنى قەرز ۋە ياردەم بىلەن تەمىنلەيدىغان خەلقئارالىق پۇلمۇئامىلە ئورگىنى  دۇنيا بانكىسى دۇنيا قايتا قۇرۇش ۋە تەرەققىيات بانكىسى IBRD ۋە خەلقئارا تەرەققىيات جەمئىيىتى IDA نىڭ ئورتاق ئىسمى بولۇپ دۇنيا بانكىسى گۇرۇھىغا تەۋە بەش خەلقئارالىق تەشكىلاتنىڭ ئىككىسى ئۇ يىلدىكى برېتتون ۋودس يىغىنىدا خەلقئارا پۇل فوندى تەشكىلاتى بىلەن بىرلىكتە قۇرۇلغان ئاستا باشلانغاندىن كېيىن ئۇنىڭ تۇنجى قەرزى يىلى فرانسىيەگە بېرىلگەن ئالدىنقى ئەسىرنىڭ يىللىرىدا ئۇ تەرەققىي قىلىۋاتقان دۇنيا دۆلەتلىرىگە قەرز بېرىشكە ئەھمىيەت بېرىپ يىللاردىكى بۇ بۇرچتىن يىراقلاشتى يېقىنقى  يىلدا ئۇ ئاممىۋى تەشكىلاتلار ۋە مۇھىت ئاسراش گۇرۇپپىلىرىنى قەرز مەبلىغىگە كىرگۈزدى ئۇنىڭ قەرز ئىستراتېگىيىسى مىڭ يىللىق تەرەققىيات نىشانى شۇنداقلا مۇھىت ۋە ئىجتىمائىي كاپالەتنىڭ تەسىرىگە ئۇچرايدۇ يىلغا قەدەر دۇنيا بانكىسىنى پرېزىدېنت ۋە  ئىجرائىيە مۇدىر شۇنداقلا  تۈرلۈك مۇئاۋىن رەئىس باشقۇرىدۇ IBRD ۋە IDA ئايرىمئايرىم ھالدا  ۋە  ئەزا دۆلەت ئامېرىكا ياپونىيە جۇڭگو گېرمانىيە ۋە ئەنگىلىيەنىڭ بېلەت تاشلاش ھوقۇقى ئەڭ كۆپ بۇ بانكا تەرەققىي قىلىۋاتقان دۆلەتلەرگە قەرز بېرىپ نامراتلىقنى ئازايتىشقا ياردەم بېرىدۇ بۇ بانكا يەرشارىدىكى بىر قانچە ھەمكارلىق ۋە تەشەببۇسلار بىلەن شۇغۇللىنىپ كېلىمات ئۆزگىرىشىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ دۇنيا بانكىسى بىر قاتار مەشىق قاناتلىرىنى باشقۇرىدۇ ئۇ پاكىز ھاۋا تەشەببۇسى ۋە ب د ت تەرەققىيات سودىسى بىلەن ھەمكارلىشىدۇ ئۇ ئوچۇق سانلىق مەلۇمات تەشەببۇسى ئىچىدە ئىشلەيدۇ ۋە ئوچۇق بىلىم ئامبىرىغا ساھىبخانلىق قىلىدۇ دۇنيا بانكىسى پۇل پاخاللىقىنى ئىلگىرى سۈرۈش ۋە ئىقتىسادىي تەرەققىياتقا زىيان يەتكۈزۈش دەپ تەنقىدلىنىپ  ۋە يىللىرى نامايىش پەيدا قىلدى بۇ بانكىنىڭ باشقۇرۇش ۋە COVID يۇقۇم ىغا بولغان ئىنكاسىمۇ تەنقىد قىلىنغان