ئايشەم كېرىم
خەلقنىڭ قەلبىدىكى ئارتىس  ئايشەم كېرىم   يىلى  ئاينىڭ   كۈنى ئۇزىنىڭ يېرىم ئەسىر ھاياتىنى ئۇيغۇر كىنوچىلىقى  درامىچىلىقى ۋە ناخشا ئۇسسۇل  مۇقام تەتقىقاتى ئىشلىرى ئۈچۈن بېغىشلاپ  سەھنە ۋە ئېكراندا ئۆز تالانتىنى نامايەن قىلىپ مىليۇنلىغان تاماشىبىنلارنىڭ قەلبىدە ئۇنتۇلماس ئىز قالدۇرغان   يىللارنىڭ بېشدا سەھنە ھاياتىنى    يىلى تەڭرىتاغ كىنو سىتودىيىسى  ئەينى يىللادا شىنجاڭ كىنو سىتودىيىسى دەپ ئاتالغان  بىلەن شاڭخەي خەييەن كىنو سىتودىيىسى بىرلىشىپ ئىشلىگەن ئۇيغۇر تۇرمۇش تېما ئالىي كوپىراتسىيىلىشش دەۋردىكى ۋەقەلەر سيۇژىت قىلىنغان تۇنجى ھېكايە فىلىم بوستانلىقتا تەنتەنە  دە ئايال باش قەھرىمان ئايىمخان مۇدىر ئوبرازىنى ئاجايىپ مۇۋەپپەقىيەتلىك يارىتىش بىلەن تونجى ئېكران ھاياتىنى باشلىغان ئاتاقلىق كىنو ۋە تىياتىر سەنئەتكارى مۇقامچى  مەملىكەتلىك   دەرىجىلىك ئارتىس ئايشەم كېرىمنىڭ يۈرىكى سوقۇشتن توختىدى    يىللارنىڭ ئاخىرلىرى ئۇيغۇر كىنوچىلىقىدا تۇنجى قېىتىم چاقنىغان  ئۇيغۇر كىنوچىلىقى ئۈچۈن تۇنجى ئاساس سالغان چولپاننىڭ ۋاپاتى شىنجاڭ كىنوچىلىقى تىياتىر چىلىق ئۈچۈن زور يۇقىتىش بولدى  ئايشەم كېرىم   يىل   ئايدا  نەشپۈت يۇرتى  كورلىنىڭ توۋۇرچى يېزىسى ئەللىك كەتمەن كەنىتىدە سەنئەتخۇمار كەمبەغەل ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن بولۇپ  ناھىيىدىن يىراق بۇ جايدا ئۇنىڭ دادىسى ئۇزىنىڭ سازەندىلىكتىكى ئۆزگىچە ماھارىتى ئارقىلىق خەلققە مەنىۋى ئۇزۇق بەخىش ئېتىپ تۇراتتى  ئۇنىڭ دادىسى داپ غېجەك چېلىشقا ئانىسى دۇتار چېلىش ناخشا ئېيتىشقا ماھىر بولغاچقا  بۇنداق ئائىلە مۇھىتى گۆدەك ئايشەم كېرىمنىڭ قەلبىدە سەنئەتكە بولغان ئىشتىياق ئىنتىلىشى كىچىكىدىنلا بىخلاندۇرغانىدى شۇنداق بولغاچقا ئۇ    ياشلارغا كىرمەيلا دادىسى ياساپ بەرگەن داپ ۋە غېجەكنى تەمتىرىمەي چالالايدىغان بولدى ئانىسى دۇتار چېلىپ ناخشا ئېيتسا  ئۇ يۇمران قۇللىرى بىلەن قاس چىقىرىپ زۇق شۇخ بىلەن ئۇسسۇل ئۇينايتتى  ناھىيىدىن يىراق ئەللىك كەتمەن كەنىتىدە ئاخشىمى ئېتىز ئېرىق ئىشلىردىن ھاردۇق يېتىپ قايتىپ كەلگەن دېھقانلار ئۈچۈن كەچلىك مەشرەپ ئەلنەغمە سورۇنلىرى ھاردۇق چىقىرىشنىڭ ئەڭ ياخشى پۇرسىتى سەنئەتخۇمارلار ئۈچۈن ئۆز ماھارىتىنى كۆرسىتىدىغان سەھنە ئىدى  ئۆز مەھەللىسى ۋە قوشنا مەھەللىلەردىكى توي تۆكۈن مەشرەپ سورۇنلىرى دادىسىنىڭ باشلىشى بىلەن كېچىك ئايشەم كۆزى ئىچىلدى  ئۇنىڭ سەنئەتكە بولغان ئىنتىلىشىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى  ئۇنىڭ جاراڭلىق ئاۋازى  نەپىس ئۇسسۇل ھەرىكىتى يېقىن  يىراقتىكىلەرنىڭ دىققىتىنى جەلىپ قىلىشقا باشلىدى كېچىك ئايشەم ئۆز كەنتىدە باشلانغۇچ مەكتەپكە كىرگەندىن كېيىن مەكتەپ ئۇيۇشتۇرغان ئەدەبىيات  سەنئەت پائالىيەتلىرگە قاتنىشىپناخشا ئېيتىپئۇسسۇل ئۇيناپ  ئۆزىنىڭ سەنئەت تالانتىنى نامايەن قىلىپ كەلگۈسى پارلاق ئىستىقبالىدىن بېشارەت بەردى  باشلانغۇچ مەكتەپ ھاياتىدا ئۇ سەھىنىدە ئېيتقان يېتىم قىز  ناخشىسى ئۇنىڭدىن ئۆزگىچە تالانتنى نامايەن قىلدى قىزغىن ئالقىش سادالىرى ئۇنىڭ روھىغا ئىلىھام بەردى بىراق يوقسۇللۇقكونا ئۆرۇپ  ئادەت تۈپەيلىدىن ئۇ ئۇقۇشنى داۋاملاشتۇرالماي ئۇزۇنغا قالماي تۇرمۇشلۇق بولۇپ  ئائىلە خىزمىتىنىڭ قۇربانى بولۇپ كەتتى بەختىگە يارىشا  ئۇنىڭ يولدىشى ئابدۇكېرىم ئەبەيدۇللا ئوقۇمۇشلۇق زىيالى بېشىدىن نۇرغۇن ئىسسىق سوغۇق ئۆتكەن  سەنئەتنى چۈشىنىدىغان كىشى ئىدى ئازادلىقتىن كېيىن ئۇ يولدىشىنىڭ خىزمىتىنى يۆتكىلىشى بىلەن ئۈرۈمچىگە كەلدى ۋە شۇ يىلىلار يولدىشىنىڭ قىزغىن مەدەت بېرىشى بىلەن ئۆزىنىڭ ئالغا ئىنتىلىش ئارزۇسىنى قەلبىگە پۈكۈپ سابىق شىنجاڭ ئۆلكىلىك بيۇرو كادىرلار مەكتىپىگە ئوقۇشقا كىردى بيۇرو كادىرلار مەكتىپىدە تەشكىلەنگەن سەنئەت ئۆمىكىنىڭ پائالىيىتىنى ياش ئايشەم كېرىمنىڭ سەھنە ھاياتنى باشلاش تالانتىنى نامايەن قىلىشنىڭ مۇقەددىمىسىنى ئاچتى  ئۇ كادىرلار مەكتىپى سەھىنلىردىمۇ تاماشىبنىلارنى ھاڭ تاڭ قالدۇردى ئۇنىڭ نەپىس جازىبىلىك ئۇسسۇللىرى جاراڭلىق ئاۋازدا ئېيتقان ناخشىلىرى بيۇرو كادىرلار مەكتىپىدە ئۇقۇغۇچىلارنىڭ رەھبەرلەرنىڭ يۇقىرى باھاسغا ئېرىشتى ئۇ سەھنىلەردە پارتىينى ئازاد يېڭى زاماننى كۈيلەيدىغانيەر ئىسلاھاتىنى تەشۋىق قىلدىغان مەزمۇنلاردىكى ناخشا ئۇسسۇللارنى ئۇرۇنلىدى ئۆمەك تەركىبدە ئۆز يۇرتى كورلىغا بېرىپ ئېجارە ھەققىنى كېمەيتىش ۋە يەر ئىسلاھاتى ھەرىكىتىگە قاتناشتى  ئۇ كورلىدىن بيۇرو كادىرلار مەكتىپىگە يېنىپ كەلگەندىن كېيىن   يىلى كادىرلار مەكتىپى سەنئەت ئۆمىكىدىكى بارىلىق خادىملار بىرقلا سابىق شىنجاڭ ئۆلكىلىك ناخشا ئۇسسۇل ئۆمىكىگە ئۆتكۈزۈپ بېرىلدى  ئايشەم كېرىم شۇنىڭدىن باشلاپ ئۆمەكتە ناخشىچى ۋە ئۇسسۇلچىبولۇپ سەنئەت ھاياتىنى رەسمىي باشلىدى ئارتىسلىق ھاياتىنىڭ دەسلەپكى مەزگىلدە ئۇ ئۆزىنىڭ جاراڭلىق يېقىملىقتەبىئىي ئاۋازى بىلەن  پارتىيگە مەد ھىيە   گۈل قىسقان مېنىڭ يايرىم    قادىر مەۋلان   ئالتۇن بىلەن رەنا   دا ھىي ماۋزېدۇڭ  تاڭ ئاتقاندا  ئۇلۇغ پارتىيەم  ئانا ئارزۇسى ئالتۇنجان  ئاشنالىرى زەگەرمىكىن  ئاللا يارەي قاتارلىق ئۇيغۇرچە ناخشىلاردىن باشقا يەنە خەنزۇچە ئۆزبېكچە قازاقچە تاجىكچە ناخشلارنىمۇ ۋايىغايەتكۈزۈپ ئېيتىپ ھەرمىللەت تاماشىبنلارنىڭ قىزغىن ئالقىشىغا دىققىتىگە سازاۋەر بۇلدى ئۇ يەنە شۇ مەزگىلدە تۈنجى قېتىم توي ئۈستىگە توي  ناملىق درامىدا تۇنساخان موماينىڭ رولىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك ئويناپ چىقىپ ئۇزىنىڭ ئۇرغۇپ تۇرغان سەنئەت تالانتىنى نامايەن قىلدۇ  بو دراما مەملىكەتلىك تىياتىر كۆرىكىگە قاتناشتۇرلۇپ مۇكاپاتلاندى    سابىق شىنجاڭ ئۆلكىسى ئەمەلدىن قالدۇرلۇپ  مىللىي تېررىتورىيىلىك ئاپتونومىيە قانۇنغا ئاساسەن شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونۇم رايۇنى رەسمىي قۇرۇلدى شىنجاڭدا كىنو سىتودىيسى قۇرۇش توغرىسىدىكى ئوي  پىكىر لەر شۇ يىلىنىڭ ئاخىردا غۇلغۇلا قىلنىشقا باشلىدى  يىلى شىنجاڭ كىنو سىتودىيسى قۇرۇش تەييارلىق خىزمىتى رەسمىي باشلىنىپ كەتتى  شىنجاڭدا بۇ يېڭى شەيئى ئۆزىنىڭ ئىجادىيەت خادىملىرى ئاپىرىدە قىلش كېرەك ئىدى بۇ ئىشقائاپتونۇم رايۇنىلۇق مەدەنىيەت نازارىتى كونكىرىت مەسئۇل بولدى   يىلى ئۈرۈمچى ئاپتونۇم رايۇن بويىچە كىنو ئارتىسلىرىنى يېتشتۇرۇپ تەربىيلەش سىنىپى ئېچىلىپ بىر تۈركۈم سەنئەتكارلار بۇ سىنىپقا ئۇقۇشقا كىرد