ئىسرائىلىيە
ھۆججەتFlag of Israelsvgthumbئىسرائىلىيە دۆلەت بايرىقى altright ئىسرائىلىيە  تەلەپپۇزى ɪzriəl ˈɪzreɪəl  يەھۇدىيچە ישראל ئەرەبچە إسرائيل بولسا ئاسىيا قىتئەسىگە جايلاشقان دۆلەت بولۇپ ئىسرائىلىيە جۈمھۈرىيىتى دەپمۇ ئاتىلىدۇ ئىسرائىلىيە ئوتتۇرا شەرقتىكى بىردىىنبىر دېموكراتىك دۆلەت بولۇپ ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ئېرۇسالىم ئەڭ چوڭ شەھىرى بولسا تېلاۋىف دۆلەت تىلى بولسا ئىبرانى ۋە ئەرەب تىلى ئىسرائىلىيە ئوتتۇرا دېڭىزنىڭ جەنۇبىي قىرغىقى ۋە قىزىل دېڭىزنىڭ شىمالىي قىرغىقىغا جايلاشقان شىمالدا لىۋان  شەرقىي شىمالدا سۈرىيە  شەرقتە ئىئوردانىيە  ئىيوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقى ۋە غەززە رايونىنىڭ پەلەستىن زېمىنى ئايرىمئايرىم ھالدا شەرق ۋە غەربتە    مىسىر بىلەن غەربىي جەنۇبتا تۇتىشدۇ بۇ دۆلەت بىر قەدەر كىچىك رايوننىڭ جۇغراپىيىلىك جەھەتتىن كۆپ خىل ئالاھىدىلىكلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ  ئىسرائىلىيەنىڭ ئىقتىسادىي ۋە تېخنىكا مەركىزى تېل ئاۋىۋ بولۇپ   ئۇنىڭ ھۆكۈمەت ۋە ئېلان قىلىنغان پايتەختى ئېرۇسالىم  گەرچە دۆلەتنىڭ ئېرۇسالىمغا بولغان ئىگىلىك ھوقۇقىنى ئېتىراپ قىلىش چەكلىك بولسىمۇ     fn  ئىسرائىلىيەنىڭ ئەڭ بالدۇر ئافرىقىدىن كۆچۈپ كەلگەنلىكىنىڭ ئىسپاتى بار كەنئان قەبىلىلىرى ئوتتۇرا مىس قوراللار دەۋرىدىن باشلاپ ئارخولوگىيەلىك ئىسپاتلانغان     ئىسرائىلىيە ۋە يەھۇدىيە پادىشاھلىقى تۆمۈر دەۋردە بارلىققا كەلگەن   يېڭى ئاسسۇر ئىمپېرىيىسى مىلادىدىن ئىلگىرىكى يىللىرى ئىسرائىلىيەنى ۋەيران قىلغان يەھۇدىيە كېيىنچە بابىلون  پارس ۋە گرېتسىيە ئىمپېرىيىسى تەرىپىدىن بويسۇندۇرۇلدى ۋە يەھۇدىيلارنىڭ ئاپتونوم ئۆلكىسى سۈپىتىدە مەۋجۇت بولۇپ تۇراتتى مۇۋەپپەقىيەت قازانغان مەككە قوزغىلاڭلىرى مىلادىدىن ئىلگىرىكى يىلغىچە مۇستەقىل خاسمون خانلىقىنى بارلىققا كەلتۈردى   مىلادىدىن ئىلگىرىكى يىلى رىم جۇمھۇرىيىتىنىڭ خېرىدارى دۆلىتىگە ئايلانغان  كېيىن مىلادىدىن بۇرۇنقى يىلى ھىرود خاندانلىقىنى ئورناتقان  مىلادىيە يىلى رىمنىڭ يەھۇدىيە ئۆلكىسىنى قۇرغان   يەھۇدىيە قوزغالغان مەغلۇبىيەتلەر كەڭ كۆلەمدە بۇزغۇنچىلىققا ئۇچرىغۇچە  يەھۇدىيە رىم ئۆلكىسى سۈپىتىدە داۋاملاشتى   يەھۇدىيلار نوپۇسىنىڭ قوغلىنىشى   ۋە بۇ رايوننىڭ ئىدائادىن سۈرىيە پالاستىناغا ئۆزگەرتىلىشى يەھۇدىيلارنىڭ بۇ رايوندىكى مەۋجۇتلۇقى ئەسىرلەردىن بۇيان مەلۇم دەرىجىدە ساقلىنىپ كەلگەن مىلادىيە ئەسىردە  لېۋانتلار ۋىزانتىيە ئىمپېرىيىسىدىن ئەرەبلەر تەرىپىدىن ئېلىپ كېتىلگەن ۋە يىلدىكى بىرىنچى قېتىملىق ئەھلى سەلىپلەرگىچە مۇسۇلمانلارنىڭ كونتروللۇقىدا تۇرغان  ئۇنىڭدىن كېيىن ئاييۇبلار يىلى بويسۇندۇرۇلغان مىسىرنىڭ ماملۇك سۇلتانلىقى لېۋانتتىكى كونتروللۇقىنى كېڭەيتكەن ئەسىر يىلى ئوسمانلى ئىمپېرىيىسى تەرىپىدىن مەغلۇپ قىلىنغانغا قەدەر ئەسىردە  يەھۇدىيلار ئارىسىدا مىللىي ئويغىنىش دىئاسپورادا زىئونىستلار ھەرىكىتىنىڭ قۇرۇلۇشىغا ئەگىشىپ  ئوسمانلى سۈرىيىسىگە  كېيىنچە مەجبۇرى پەلەستىنگە كۆچۈپ كەلگەن يىلى  بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى پەلەستىننىڭ بۆلۈش پىلانىنى ماقۇللاپ  مۇستەقىل ئەرەب ۋە يەھۇدىي دۆلەتلىرى ۋە خەلقئارالاشقان ئېرۇسالىم قۇرۇشنى تەۋسىيە قىلدى بۇ پىلان يەھۇدىيلار ئورگىنى تەرىپىدىن قوبۇل قىلىنغان ۋە ئەرەب رەھبەرلىرى تەرىپىدىن رەت قىلىنغان    كېيىنكى يىلى  يەھۇدىيلار ئورگىنى ئىسرائىلىيە دۆلىتىنىڭ مۇستەقىللىقىنى ئېلان قىلدى  كېيىنكى يىلدىكى ئەرەبئىسرائىلىيە ئۇرۇشىدا ئىسرائىلىيەنىڭ سابىق ماندات زېمىنىنىڭ كۆپ قىسمىدا قۇرۇلغانلىقى  ئىيوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقى ۋە غەززەنىڭ قوشنا ئەرەب دۆلەتلىرى تەرىپىدىن تۇتۇلغانلىقى كۆرسىتىلدى  ئىسرائىلىيە شۇنىڭدىن كېيىن ئەرەب دۆلەتلىرى بىلەن بىر قانچە قېتىم ئۇرۇش قىلدى   ۋە يىلى ئايدىكى ئالتە كۈنلۈك ئۇرۇشتىن بۇيان  ئىيوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقى  گولان ئېگىزلىكى ۋە غەززە رايونى قاتارلىق ئىشغال قىلىنغان يەرلەرنى ئىگىلىدى گەرچە بىر قىسىم قانۇن مۇتەخەسسىسلىرى بولسىمۇ  يىلى چېكىنگەندىن كېيىن ئىشغال قىلىنغان دەپ قارىلىدۇ بۇ تەلەپنى تالاشتارتىش قىلىش    fn  كېيىنكى قانۇن چىقىرىش ھەرىكەتلىرى ئىسرائىلىيە قانۇنىنىڭ گولان ئېگىزلىكى ۋە شەرقىي ئېرۇسالىم ئىچىدە تولۇق ئىجرا قىلىنىشىنى  شۇنداقلا ئىئوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقىدا قىسمەن ئىجرا قىلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى  تۇرۇبا يولى ئىسرائىلىيە ئولتۇراق رايونىغا     ئىسرائىلىيەنىڭ پەلەستىن زېمىنىنى ئىشغال قىلىشى خەلقئارادا ھازىرقى زاماندىكى دۇنيادىكى ئەڭ ئۇزۇن ھەربىي ئىشغالىيەت دەپ قارىلىدۇ Fn   ئىسرائىلىيەپەلەستىن توقۇنۇشىنى ھەل قىلىش تىرىشچانلىقى ئاخىرقى تىنچلىق كېلىشىمىنى ھاسىل قىلمىدى  ئىسرائىلىيە بولسا تىنچلىق شەرتنامىسى ئىمزالىدى مىسىر ۋە ئىئوردانىيە بىلەن ئىسرائىلىيە ئۆزىنىڭ ئاساسىي قانۇنىدا ئۆزىنى يەھۇدىي ۋە دېموكراتىك دۆلەت ۋە يەھۇدىيلارنىڭ مىللىي دۆلىتى دەپ ئېنىقلىما بېرىدۇ بۇ دۆلەتتە ئەركىن دېموكراتىيە بار ئوتتۇرا شەرق ۋە شىمالىي ئافرىقا رايونىدا پەقەت ئىككىسىنىڭ بىرى  يەنە بىرى تۇنىس    پارلامېنت تۈزۈمى  نىسبەتتىكى ۋەكىللىك ھوقۇقى ۋە ئومۇمىي سايلام ھوقۇقى بار   باش مىنىستىر ھۆكۈمەت باشلىقى  كېنسېت قانۇن چىقىرىش ئورگىنى يىلغا قەدەر  مىليون ئەتراپىدا نوپۇسى بار   ئىسرائىلىيە تەرەققىي تاپقان دۆلەت ۋە ئىقتىسادىي ھەمكارلىق ۋە تەرەققىيات تەشكىلاتىغا ئەزا دۆلەت ئۇ نامدىكى GDP بويىچە دۇنيادىكى چوڭ ئىقتىسادى گەۋدىگە ئىگە  شۇنداقلا ھازىر توقۇنۇشۇۋاتقان ئەڭ تەرەققىي قىلغان دۆلەت ئۇ ئوتتۇرا شەرقتىكى ئەڭ يۇقىرى تۇرمۇش سەۋىيىسىگە ئىگە   ۋە ھەربىي مەشىققە قاتناشقان پۇقرالارنىڭ نىسبىتى بويىچە دۇنيادىكى ئالدىنقى قاتاردىكى دۆلەتلەر قاتارىدىن ئورۇن ئالىدۇ   ئالىي مائارىپ ئۇنۋانىغا ئېرىشكەن پۇقرالارنىڭ نىسبىتى   تەتقىقات ۋە تەرەققىيات خىراجىتى GDP نىسبىتى   ئاياللارنىڭ بىخەتەرلىكى   ئۆمرى   يېڭىلىق يارىتىش   ۋە خۇشاللىق