ئافرىقا-ياۋروئاسىيا
ياۋرافراسىيا ئاۋراسىكا ئافرىقاياۋروئاسىيا ياكى ئافروياۋراسىيا ئافرىقا ۋە ياۋروئاسىيانى بىر قىتئە دەپ ئىپادىلەيدىغان ئاتالغۇدۇر بۇ ەەۋدىنى تەشكىل قىلغان قىتئەلەر دۇنيا نۇفۇسىنىڭ  ىنى تەخمىنەن  مىلىيارد كىشى قاپلايدۇ شۇنداقلا بۇ قىتئە كونا دۇنيا دەپمۇ ئاتىلىدۇ جۇغراپىيىلىك نوقتىدى ئافرىقا ۋە ياۋروئاسىيا سۇۋەيىش قانىلى بىلەن بۆلۈنگەن ياۋروئاسىيا بولسا ياۋروپا ۋە ئاسىيا دەپ ئىككىگە بۆلۈنگەن گېئولوگىك بۆلۈنىشىدىن زىيادە مەدەنىيەت پەرقى يۈزىسىدىن بۆلۈنگەن بەئزى ئاكادېمىكلەر ياۋرافراسىيا دەپ تىلغا ئالماقتا شۇنداقتىمۇ بۇ ئاتالغۇ كۆپ ئېتىراپ قىلىنمىغان گېئوپولىتىكادا ئافرىقاياۋروئاسىيا چوڭ قۇرۇقلىقى بېرتانىيە ئاراللىرى ياپونىيا ۋە ماداغاسقار قاتارلىق ئاراللار سىرتىدا دۇنيا ئارىلى دەپ ئاتىلىدۇ بۇ پىلانىتنىڭ ئەڭ چوڭ ئارىلىدۇر كۆھنە دۇنيا ئافرىقاياۋروئاسىيا ۋە ئەتراپىدىكى ئاراللارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ ياۋروئاسىيا ئاسىيا شىمالىي ئاسىيا غەربىي ئاسىيا ئوتتۇرا ئاسىيا شەرقىي ئاسىيا جەنۇبىي ئاسىيا شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ياۋروپا شىمالىي ياۋروپا غەربىي ياۋروپا ئوتتۇرا ياۋروپا شەرقىي ياۋروپا جەنۇبىي ياۋروپا ئافرىقا شىمالىي ئافرىقا غەربىي ئافرىقا ئوتتۇرا ئافرىقا شەرقىي ئافرىقا جەنۇبىي ئافرىقا گئېلېوگىيىلىك ئاتالغۇلاردا ئافرىقاياۋروئاسىيا ئافرىقا ياۋروپاغا سوقۇلۇپ دەرىجىدىن تاشقىرى قىتئە شەكىللىنىدۇ بۇ ۋاقىئە تەخمىنەن كۈنىمىزدىن  مىڭ يىل سوڭرە ئىسپانىيەنىڭ جەنۇبىي چوققىلىرى بىلەن ئافرىقىنىڭ ئۇچرىشىشى بىلەن ئوتتۇرىغا چىقىشى مۇمكىن بۇ ئىش يۈز بەرگەندە ئوتتۇرا يەر دېڭىزى ئاتلانتىك ئوكياندىن ئايرىلىدۇ ئافرىقىنىڭ بۇنىڭدىن  مىلىيون يىل ئىچىدە تامامەن سوقۇلىشى بىلەن ئاقدېڭىزنىڭ يوقىلىشى ۋە يېڭى تاغ تىزمىلىرىنىڭ ئالپىس تاغ تىزمىسىغا قوشۇلۇپ مەيدانغا چىقىشى كۈتۈلمەكتە