ئىسپانىيە
ئىسپانىيە ئىسپانچە España غەربىي جەنۇب ياۋروپادىكى دۆلەت ئۇنىڭ ياۋروپا چوڭ قۇرۇقلۇقى ئىبىرىيە يېرىم ئارىلىغا جايلاشقان ئۇنىڭ زېمىنى يەنە ئافرىقا دېڭىز قىرغىقىدىكى كانارىي ئارىلى ۋە ئوتتۇرا دېڭىزدىكى بالارىك ئارىلىدىن ئىبارەت ئىككى تاقىم ئارالنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ بۇ دۆلەتنىڭ چوڭ قۇرۇقلۇقى گىبرالتار بىلەن كىچىك قۇرۇقلۇق چېگراسىدىن باشقا  ئوتتۇرا دېڭىز بىلەن جەنۇب ۋە شەرق بىلەن چېگرىلىنىدۇ شىمال ۋە شەرقىي شىمالدا فرانسىيە  ئاندوررا غەرب ۋە غەربىي شىمالدا پورتۇگالىيە ۋە ئاتلانتىك ئوكيان يەر مەيدانى  كىلومىتىر  ئىسپانىيە جەنۇبىي ياۋروپادىكى ئەڭ چوڭ دۆلەت  غەربىي ياۋروپا ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقىدىكى ئىككىنچى چوڭ دۆلەت  ياۋروپا چوڭ قۇرۇقلۇقىدىكى تۆتىنچى چوڭ دۆلەت نوپۇسى تەخمىنەن  مىليون ئىسپانىيە ياۋروپادىكى ئالتىنچى ئورۇندا  ياۋروپا بىرلەشمىسىدە بەشىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ ئىسپانىيەنىڭ پايتەختى ۋە ئەڭ چوڭ شەھىرى مادرىد باشقا ئاساسلىق شەھەر رايونلىرى بارسېلونا  ۋالېنسىيە  سېۋىللا  زاراگوزا  مالاگا ۋە بىلباۋنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ ئىبىرىيە مەدەنىيىتى قەدىمكى فىنلاندىيەلىك  گرېتسىيە  كېلىتلىق ۋە كارتاگىن ئولتۇراق رايونى بىلەن بىللە يېرىم ئارالدا تەرەققىي قىلىپ  مىلادىدىن ئىلگىرىكى يىللار ئەتراپىدا رىم ھۆكۈمرانلىقىغا ئۆتكەنگە قەدەر تەرەققىي قىلغان  ئۇنىڭدىن كېيىن بۇ رايوننىڭ ئىسمى ئىسپانىيە دەپ ئاتالغان لاتىنچە Hispania غەربىي رىم ئىمپېرىيىسىنىڭ ئاخىرىدا  گېرمانىيە قەبىلىلەر بىرلەشمىسى ئوتتۇرا ياۋروپادىن كۆچۈپ كېلىپ  ئىبىرىيە يېرىم ئارىلىغا بېسىپ كىرىپ  ئۇنىڭ غەربىدىكى ئۆلكىلەردە سۈيبى  ئالان ۋە ۋاندال قاتارلىق مۇستەقىل رايونلارنى قۇرغان ئاخىرىدا  ۋىسىگوتلار ئىسپانىيەنىڭ ۋىزانتىنا ئۆلكىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان يېرىم ئارالدا قالغان بارلىق مۇستەقىل تېررىتورىيەنى ۋىزىگوتىك پادىشاھلىقىغا بىرلەشتۈرىدۇ  بۇ دۆلەتلەر ئىسپانىيەنىڭ سابىق رىم ئۆلكىلىرىنىڭ سىياسىي  چېركاۋ ۋە قانۇن جەھەتتىن بىرلىككە كەلگەن سەككىزىنچى ئەسىرنىڭ باشلىرىدا  ۋىسىگوتىك پادىشاھلىقى يىلى يېرىم ئارالغا كەلگەن ئۇمەييە ئىسلام خەلىپىلىكى تەرىپىدىن بويسۇندۇرۇلدى ئۇزۇن ئۆتمەي ئىبىرىيە يېرىم ئارىلىدىكى مۇسۇلمانلار ھۆكۈمرانلىقى باغداتتىن ئاپتونومىيەگە ئايلاندى شىمالدىكى مۇسۇلمانلارنىڭ ھۆكۈمرانلىقىدىن قالغان ئاز ساندىكى كىچىك خىرىستىيان يانچۇقلىرى  پىرېنىيە دائىرىسىگە يېقىن كارولىن ئىمپېرىيىسىنىڭ مەۋجۇتلۇقى بىلەن  ئاخىرىدا لېئون  كاستىل  ئاراگون  پورتۇگالىيە ۋە ناۋاررې قاتارلىق خىرىستىيان خانلىقلىرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ يەتتە ئەسىر مابەينىدە  كېيىنكى خانلىقلارنىڭ ئارىلاپ جەنۇبقا كېڭىيىشى يۈز بېرىپ  خىرىستىيانلارنىڭ يىلى گرانادا شىتاتىنى بويسۇندۇرۇشى بىلەن ئاخىرلاشتى شۇ يىلى كرىستوفىر كولۇمبۇس يېڭى دۇنياغا كەلدى دەسلەپكى زامانىۋى دەۋردە  ئىسپانىيە تارىختىكى ئەڭ چوڭ ئىمپېرىيەلەرنىڭ بىرىنى باشقۇرۇپ  دۇنيا مىقياسىدىكى تۇنجى ئىمپېرىيەنىڭ بىرى بولۇپ   مىليوندىن ئارتۇق ئىسپانچە سۆزلىگۈچىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان چوڭ مەدەنىيەت ۋە تىل مىراسلىرىنى قالدۇردى ئالتۇن دەۋردە سەنئەتتە نۇرغۇن ئىلگىرىلەشلەر بولغان  دۇنياغا داڭلىق رەسساملار بار ئىسپانىيە دۇنيادىكى ئۈچىنچى چوڭ دۇنيا مەدەنىيەت مىراسلىرىنى كۈتۈۋالىدۇ ئىسپانىيە دۇنياۋى پارلامېنت دېموكراتىيىسى ۋە پارلامېنت پادىشاھلىق تۈزۈمى  پادىشاھ فېلىپ VI دۆلەت باشلىقى بولغان ئۇ تەرەققىي قىلغان ئاساسلىق دۆلەت ۋە كىرىمى يۇقىرى دۆلەت  دۇنيادىكى ئومۇمىي ئىقتىسادى نامدا ئورۇندا  سېتىۋېلىش كۈچى باراۋەرلىكى بىلەن ئورۇندا تۇرىدۇ ئۇ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى  ياۋروپا بىرلەشمىسى  ياۋروپا كېڭىشى  شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى  ئىقتىسادىي ھەمكارلىق ۋە تەرەققىيات تەشكىلاتى  ياۋروپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى  شېنگېن رايونىنىڭ ئەزاسى  دۇنيا سودا تەشكىلاتى ۋە باشقا نۇرغۇن خەلقئارالىق تەشكىلاتلار