گاۋار-باتى تىلی
  گواربتی چترال دا ئارندئۇیار دەپ ئاتىلىدۇ  چۈنكى ئۇ ئاراندۇ يېزىسىدا سۆزلىنىدۇ  بۇ چىترالنىڭ ئاستىدىكى ئەڭ ئاخىرقى يېزا بولۇپ  ئافغانىستاننىڭ بېركوتتىن كۇنار دەرياسىنىڭ ئۇدۇلىدا چىترال ئافغانىستاننىڭ ھۇجۇمىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن ئاراندۇدىكى ھەربىي بازىنى ساقلايدۇ گاۋارباتىنىڭ  ياڭراتقۇسى بار  ئەمما پاكىستاندا پەقەت  ئادەم بار قالغانلىرى ئافغانىستاندا گاۋارباتى تىلى جورج مورگېنسىتېرنې  ۋە كېندال دېككېر  تىلغا ئېلىنغاندىن باشقا  ئېغىر تىلشۇناسلار تەرىپىدىن تەتقىق قىلىنمىغان ئۇ داردىك تىلى دەپ ئايرىلىدۇ  ئەمما بۇ تىل جەھەتتىكىگە قارىغاندا تېخىمۇ جۇغراپىيىلىك تۈرگە ئايرىلىدۇ نورۋېگىيەلىك تىلشۇناس جورج مورگېنسىتېرنې چىترالنىڭ دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ تىل كۆپ خىللىقى رايونى ئىكەنلىكىنى يازدى گەرچە خوۋار چىترالنىڭ ئاساسلىق تىلى بولسىمۇ  ئەمما بۇ يەردە باشقا ئون نەچچە خىل تىل سۆزلىنىدۇ بۇلار كالاشامۇن  پالۇلا  دامېلى  گاۋارباتى  نۇرىستان  يىدغھ  بۇرۇشاسكى  گۇجار  ۋاخى  قىرغىزىستان  پارس تىلى ۋە پۇشتۇ تىلى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ بۇ تىللارنىڭ كۆپىنچىسىدە يازما شەكىل بولمىغاچقا  ھەرپلەر ئادەتتە ئوردۇچە ياكى پارسچە يېزىلغان