Qora ritsar (film)
Qora ritsar (inglizcha: The Dark Knight) 2008-yilda katta ekranlarga chiqqan hamda amerikalik taniqli rejissor Kristofer Nolan tomonidan suratga olingan superqahramonlar haqidagi AQSh filmidir. Film gʻoyasi DC Comics nashriyotidan tushirilgan Batman personajiga asoslangan boʻlib, kartina Nolan rejissorligidagi Qora ritsar trilogiyasining ikkinchi filmi hamda Batman: Muqaddima filmi davomidir. Shuningdek, filmda bosh rollarni ijro etgan aktyorlar sirasiga Kristian Beyl (Bruce Wayne / Batman sifatida), Michael Caine, Heath Ledger, Gary Oldman, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal va Morgan Freeman kirishadi. Film sujetiga, Bruce Wayne / Batman, politsiya leytenanti Jeyms Gordon (Oldman) va tuman prokurori Harvey Dent (Eckhart) Gotham shahrida uyushgan jinoyatchilikni yoʻq qilish maqsadida ittifoq tuzishadi. Ammo, ularga Joker (Ledger) toʻsqinlik qiladi va shaharni zulmatga koʻmishga intiladi. Nolanning filmga boʻlgan ilhomi 1940-yilda Joker haqidagi komikslarda, keyinchalik 1988-yildagi The Killing Joke qoʻshigʻi va 1996-yilgi The Long Halloween qismlaridagi „Two-Face“ning kelib chiqishi haqida hikoya qilgan. „Qora ritsar“ atamasi ilk marta Batman #1 (1940)da Bill Finger yozgan hikoyada qoʻllaniladi. Qora ritsar filmi, asosan, Chikagoda, shuningdek AQSh, Birlashgan Qirollik va Hong Kongda suratga tushirilgan. Nolan filmdagi birinchi marta Jokerning paydo boʻlishi bilan bir qatorda, filmlarni suratga olish uchun IMAX 70 mm kino kameralarini ishlatgan. Warner Bros. dastlab Qora ritsar uchun virusli marketing kompaniyasini yaratdi, reklama agentliklari va treylerlarni ishlab chiqdi va Ledgerni Joker sifatida ekranlashtirdi. Ledger 2008-yilning 22-yanvarida, filmning tugatilishidan bir necha oydan keyin vafot etgan. Qora ritsar filmi premyerasi AQShda 18-iyul 2008-yilda, Birlashgan Qirollikda esa 25-iyul 2008-yilda boʻlib oʻtdi. Kartina dunyo boʻylab $1 milliardan ortiq mablagʻ toʻplab, 2008-yildagi eng kassabop film, dunyo miqyosida esa 36chi eng kassabop film hisoblanadi.