Xolesistit
Xoletsistit — bu oʻt pufagining yalligʻlanishi. Simptomlari orasida qorinni oʻng yuqori sohasida ogʻriqlar, oʻng yelkadagi ogʻriqlar, koʻngil aynishi, qusish va vaqti-vaqti bilan isitma bor. Koʻpincha oʻt pufagi xurujlari oʻtkir xoletsistitdan oldin sodir boʻladi. Ogʻriq xoletsistitda odatdagi oʻt pufagi xurujiga qaraganda uzoqroq davom etadi. Oʻtkir xoletsistitning asoratlari orasida oʻt pufagidagi tosh pankreatit, umumiy oʻt yoʻllarida toshlar yoki umumiy oʻt yoʻllarining yalligʻlanishi kiradi. Oʻtkir xoletsistitning 90% dan koʻprogʻi oʻt pufagidagi tosh bilan kista kanalining tiqilib qolishi natijasida yuzaga keladi. Oʻt pufagida tosh paydo boʻlishining xavf omillari orasida homiladorlikda ichilgan tabletkalari, homiladorlik, nasliy oʻt pufagida tosh kasalligi boʻlganda, semirish, diabet, jigar kasalligi yoki tez vazn yoʻqotish kiradi. Oʻtkir xoletsistit vaskulit yoki kimyoterapiya natijasida yoki jiddiy travma yoki kuyishdan tiklanish paytida yuzaga keladi. Simptomlar va laboratoriya tekshiruvlari asosida xoletsistitga shubha qilish mumkin. Tashxisni tasdiqlash uchun qorin boʻshligʻini ultratovush tekshiruvi qoʻllaniladi. Rivojlangan mamlakatlardagi kattalarning 10-15 foizida oʻt pufagida toshlar borligi aniqlangan. Ayollarda toshlar erkaklarnikiga qaraganda tez-tez uchraydi va ular 40 yoshdan keyin paydo boʻla boshlaydi. Baʼzi etnik guruhlar koʻproq taʼsir qiladi; masalan, Amerika hindularining 48 foizida oʻt pufagida tosh bor. Toshli barcha odamlarning 1-4 foizida har yili oʻt pufagi ogʻrigʻi bor. Agar davolanmasa, jigar ogʻriqlari bilan ogʻrigan odamlarning taxminan 20% oʻtkir xoletsistit rivojlanadi. Oʻt pufagi olib tashlanganidan keyin natijalar odatda yaxshi boʻladi. Davolash kechiktirilsa surunkali xoletsistit paydo boʻlishi mumkin. Bu soʻz yunoncha, xoletsis — „oʻt pufagi“ va -itis „yalligʻlanish“ degan maʼnoni anglatadi.