Islom davri qabrtoshlardagi yozuv
Islom davri qabrtoshlaridagi yozuvlar Ma’lumki, qabrtoshlar oʻtmishning oʻziga xos san’at asari, arxitektura yodgorligi bo'lib, ularni tayyorlash juda katta mehnat va mahoratni talab etgan. Dastlab yodgorlik uchun noyob va qimmatli tosh tanlangan. Tarixiy manbalarda bunday toshlar xukumdorlar buyrugʻiga koʻra ba’zan uzoq oʻlkalardan tashib keltirilganligi to'g'risida ma’lumotlar bor. Keltirilgan ashyo tosh yo'nuvchi usta(sangrez)ga topshirilgan. U toshni yoʻnib sandiqsimon yoki beshiksimon shaklga solgan. Bu orada toshga bitilguchi yodnoma matni ham tayyorlab qoʻyilgan. Matn, odatda, olim, muarrix yo shoirlar, diniy ulamolar tomonidan tuzilar edi. Ulugʻ kishilarga atalgan yodnomani tuzish uchun ba'zan ular orasida tanlov ham oʻtkazilgan. Oqibat, matnlardan eng ma’quli, talabga javob beradigani tanlab olinib, xattot ga topshirilgan. Toshni bezashda naqqosh ning xizmati aloxida o'rin tutadi. U silliqlangan toshning yuzasi va yon bag'irlarini naqshlar hamda islom san’atida ommalashgan geometrik shakllar bilan bezagan. Harqalay, keyingi jarayon xattot bilan hamkorlikda bajarilgan deya olamiz. Chunki, toshning qanchalik go'zal chiqishi xattot va naqqoshning hamkorlikdagi mehnatiga bog'lik edi. Bu yumushlar tugagach, tosh sangtaroshga topshirilgan. Soʻnggi va eng zaxmatli ishni sangtarosh yakunlagan. Shunday qilib, chiroyli bir qabrtoshni tayyorlash uchun oylab vaqt sarflangan.