Yaponiyaning Manchjuriyaga bosqini
Yaponiyaning Manchuriyaga bosqini - 1931-yil 18-sentabrda Yaponiya imperiyasining Kvantung armiyasi Mukden voqeasidan keyin darhol Manchuriyaga bostirib kirishi. Urush tugagach, 1932-yil fevral oyida yaponlar qoʻgʻirchoq Manchjou-Go davlatini tuzdilar. Ularning ishg'oli Sovet Ittifoqi va Mo'g'ulistonning 1945-yil avgust oyi o'rtalarida, Ikkinchi Jahon urushining oxirida Manchjuriya strategik hujum operatsiyasigacha davom etdi. Janubiy Manchuriya temir yo'l zonasi va Koreya yarim oroli 1904-1905 yillardagi rus-yapon urushidan beri Yaponiya imperiyasi nazorati ostida edi. Yaponiyada davom etayotgan sanoatlashtirish va harbiylashtirish ularning AQShdan neft va metall importiga o'sib borayotgan qaramligini ta'minladi Amerika Qo'shma Shtatlari (taxminan bir vaqtning o'zida Filippinni bosib olgan) bilan savdo qilishga to'sqinlik qilgan AQSh sanksiyalari Yaponiyaning Xitoy va Janubi-Sharqiy Osiyo hududida o'z ta'sirini kengaytirishga olib keldi. Manchuriyaning bostirib kirishi yoki 1937-yil 7-iyuldagi Marko Polo koʻprigi voqeasi, 1939-yil 1-sentyabrdagi koʻproq qabul qilingan sanadan farqli oʻlaroq, baʼzan Ikkinchi jahon urushining muqobil boshlanish sanalari sifatida tilga olinadi. Bosqin xalqaro miqyosda katta e'tiborni jalb qilganligi sababli, Millatlar Ligasi vaziyatni baholash uchun Litton komissiyasini (buyuk Britaniya siyosatchisi Viktor Bulver-Litton boshchiligida) tuzdi va tashkilot o'z xulosalarini 1932-yil oktabr oyida e'lon qildi. Uning xulosalari va Yaponiya qo'g'irchoq davlati Manchjou-Go tan olinmasligi va Manchuriyaning Xitoy suverenitetiga qaytishi Yaponiya hukumatini Ligadan butunlay chiqib ketishga undadi. 1933-yilda Yaponiya Millatlar Ligasidan chiqdi. Shu tariqa, Ikkinchi jahon urushi arafasida Uzoq Sharq va Sharqiy Osiyoda yangi urush o'chog'i paydo bo'ldi.