Termoyadroviy sintez reaksiyalari
Yadro sintezi, asosan, bo'linish jarayoniga ziddir. Termoyadroviy sintez reaksiyalarida yengil yadrolar ortiqcha bog'lanish energiyasini chiqarish uchun birlashtiriladi va ular og'irroq yadro hosil qiladi. Yulduzlar energiyasi uchun ham termoyadroviy sintez reaksiyalar javobgardir. Ular, shuningdek, yer yuzida termoyadro yoki "vodorod" bombalarida katta miqdordagi energiyani nazoratsiz chiqarish uchun ishlatilgan. Biroq, hozirgi vaqtda termoyadroviy reaksiyalarning tinch tijorat maqsadlarida qo'llanilishi mavjud emas. Ushbu mohiyatan tugamaydigan energiya manbasidan nazorat ostida foydalanish bilan bog'liq ulkan salohiyat va muammolar ushbu maqolada qisqacha muhokama qilinadi. Har qanday elektr stansiya tizimini ishlab chiqish va qurishda termoyadroviy sintez reaksiyasi muhim rol o'ynaydi. Tegishli kinematikani aniq tushunish uchun termoyadroviy mahsulotlar tomonidan chiqarilgan energiyani boshqaradigan mumkin bo'lgan mexanizm uchun fizik xatti-harakatlarni o'rganish kerak. Ushbu ishda termoyadroviy sintezning umumiy qo'llaniladigan reaksiyalarini boshqaradigan nazariy formulaga reaktivlarning fizik xususiyatlariga qarab termoyadroviy sintez mahsulotlarining energiyasini hisoblash uchun erishiladi va shuning uchun berilgan reaksiyani boshqaradigan boshqa parametrlarni hisoblash mumkin. Ushbu formuladan foydalanib, T(tretiy) - ³He termoyadroviy reaksiyasidan hosil bo'lgan ⁴He ning energiya spektri reaktsiya kesimi.org burchagiga[sayt ishlamaydi] va tushish energiyasiga (0,08-0,6) MeV ga nisbatan chizilgan. Samarali termoyadroviy tasavvurlar qanchalik yuqori bo'lsa, sintez ehtimoli shunchalik yuqori bo'ladi. Umuman olganda, sintez ehtimoli yadrolarning kinetik energiyasi ortishi bilan ortadi. Yadrolarning kinetik energiyalari ularning T haroratiga mutanosibdir, shuning uchun T - ³He termoyadroviy sintezning eng yuqori kesimi taxminan 1000 KeV energiyadagi haroratga ega. Reaksiya mahsulotining energiyasi reaksiyada ishtirok etuvchi zarrachalar massasiga (engil yadrolar orasidagi termoyadroviy to‘qnashuvlarda sezilarli pasayish sodir bo‘ladi) va reaktivlar tezligiga bog‘liq bo‘lib, reaktivlar Maksvell tezlik taqsimotiga ega. Og'ir mahsulot uchun maksimal termoyadroviy energiya nol reaksiya burchagida, minimal 180 ° da olinadi. Eng tez-tez uchraydigan to'qnashuvlar termoyadroviy mahsulotning 90 ° burchak ostida og'ishiga olib keladigan to'qnashuvlardir. Reaksiya burchaklariga mos keladigan energiyaga ega bo'lgan termoyadroviy tritonning hosil bo'lishining qoidasi yoki asosiy hodisalarini aks ettiruvchi ajoyib faktlarga erishayotganimizni yoki keltirganimizni ko'rish kerak. Hisoblangan natijalar va tegishli eksperimental natijalar o'rtasidagi kelishuv va atamalar nuqtai nazaridan bizning nazariy modelimizdan manfaatdor termoyadroviy parametrlarni va boshqa tegishli parametrlarni hisoblash uchun foydalanish mumkin va bu nazariyalarni alfa zarralar, neytronlar va proton sintezi mahsulotlarining energiyasini kuzatish orqali bog'lash mumkin. Ushbu maqola Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekisto Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Mirxaydarov Mirjavohir tomonidan wikitaʼlim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.