Kosmik turizm
Kosmik turizm — yer orbitasiga koʻngilochar yoki ilmiy tadqiqot oʻtkazish maqsadida xususiy moliyalashtiriladigan kosmik parvoz. == Birinchi kosmik sayyohlar== Kosmik turizm gʻoyasi birinchi marta 1967-yilda nashr etilgan Barron Xilton va Kraft Erik asarlar turkumida aks etgan. Ular dastlab kosmosni tijoratlashtirish gʻoyasini ilgari surishga harakat qilishdi. Oʻsha paytda bu muvaffaqiyasiz tugagan. Kosmik turizm XX asr oxirida faol rivojlana boshladi. 1986-yilda Xalqaro Astronavtika Kongressida (inglizcha: International Astronautical Congress)„Kosmik turizmni rivojlanishining potensial iqtisodiy oqibatlari“ mavzusida ma’ruza taqdim etildi, bu nafaqat ilmiy, balki ishbilarmon doiralarda ham katta muhokamaga sabab boʻldi. Birinchi sayyoh amerikalik oʻqituvchi Kristi Makolif boʻlishi kerak edi. U 1986-yildagi „Challenjer“ kosmik kemasining ishga tushirilishida vafot etgan. Bu voqeadan soʻng AQSH hukumati professional boʻlmaganlarning kosmosga uchishini taqiqlovchi qonun qabul qildi. 1990 va 1991-yillarda birinchi tijorat kosmonavtlari — Toyohiro Akiyama (Yaponiya) va Xelen Sharman (Buyuk Britaniya) „TBS“ va „Juno“ telekompaniyalarining xususiy moliyalashtiriladigan loyihalari doirasida „Soyuz TM-11 / Soyuz TM-10“ va „Soyuz TM-12 / Soyuz TM-11“ kosmik kemalarida „Mir“ orbital stansiyasiga parvoz qildi. (Britaniya kompaniyalari konsorsiumi).