Jidda
Jidda (arabcha: جِدَّة‎)— Saudiya Arabistonining Makka viloyatidagi port shahri boʻlib, Hijoz mintaqasida Qizil dengiz sohilida joylashgan. Jidda mamlakatning savdo markazidir. Jidda qachon tashkil etilgani nomaʼlum, ammo 647-yilda xalifa Usmon uni muqaddas Makka shahriga ziyorat qilish uchun boradigan musulmon sayohatchilarga xizmat koʻrsatadigan sayohat markaziga aylantirgach, Jiddaning nufuzi oshdi. Oʻsha vaqtlardan beri Jidda Saudiya Arabistoniga anʼanaviy dengiz va havo orqali kelgan millionlab ziyoratchilar uchun darvoza boʻlib xizmat qildi. 2022-yil holatiga koʻra 3,751,722 aholiga ega boʻlgan Jidda Makka viloyatidagi eng katta shahar, Hijozdagi eng yirik shahar, Saudiya Arabistonidagi ikkinchi yirik shahar (poytaxt Riyoddan keyin) va eng katta Yaqin Sharq shaharlari boʻyicha toʻqqizinchi shahardir. U IHTning maʼmuriy markazi sifatida ham xizmat qiladi. Qizil dengizdagi Jidda islom porti dunyodagi oʻttiz oltinchi yirik dengiz porti va Yaqin Sharqdagi ikkinchi eng katta dengiz porti (Dubayning Jebel Ali portidan keyin) hisoblanadi. Jidda islomning eng muqaddas shahri Makka- Sharifning asosiy darvozasidir, 65 kilometr (40 mi) sharqda, ikkinchi eng muqaddas shahar Madina esa 360 kilometr (220 mi) shimolda joylashgan. Iqtisodiy jihatdan Jidda Saudiya Arabistoni va Yaqin Sharqda ilmiy va muhandislik yetakchiligini yanada rivojlantirishga eʼtibor qaratmoqda. Jidda 2009-yilda Innovatsion shaharlar indeksida Afrika, Yaqin Sharq va Stan mamlakatlari mintaqasida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Jidda Saudiya Arabistonining asosiy kurort shaharlaridan biri boʻlib, Globallashuv va Jahon shaharlarini oʻrganish guruhi va tarmogʻi (GaWC) tomonidan Beta dunyo shahri deb nomlangan. Shaharning Qizil dengizga yaqinligi hisobga olinsa, baliq ovlash va dengiz mahsulotlari mamlakatning boshqa qismlaridan farqli oʻlaroq, oziq-ovqat madaniyatida ustunlik qiladi. Arab tilida shahar shiori „Jeddah Ghair“ boʻlib, „Jidda oʻzgacha“ deb tarjima qilinadi.