Korpus lingvistikasi
Korpus lingvistikasi – bu tilni matn korpusi orqali oʻrganishning empirik usuli. Korpuslar – bu maʼlum bir til xilma-xilligini ifodalashga qaratilgan haqiqiy, „haqiqiy dunyo“, nutq yoki yozuv matnining muvozanatli, koʻpincha qatlamli toʻplamlari. Bugungi kunda korpuslar odatda mashina tomonidan oʻqiladigan maʼlumotlar toʻplamidir Bugungi kunda korpuslar odatda mashina tomonidan oʻqiladigan maʼlumotlar toʻplamidir. Korpus lingvistikasi shuni koʻrsatadiki, tilni tahlil qilish, tabiiy ravishda, eksperimental aralashuvlarsiz toʻplangan haqiqiy til maʼlumotlaridan foydalanganda aniqroq ishlaydi. Katta hajmdagi matnlar, hatto undan ham kichikroq toʻplamlar tilshunoslarga sifat jihatidan oʻrganish qiyin boʻlgan lingvistik tushunchalar boʻyicha miqdoriy tahlillar oʻtkazish imkonini beradi Matn-korpus usuli tabiiy tildagi matnlar toʻplamidan ushbu tilni boshqaradigan mavhum qoidalarni aniqlash uchun foydalanadi. Ushbu natijalar bir xil tarzda tahlil qilingan turli tillar oʻrtasidagi munosabatlarni oʻrganishga yordam beradi. Dastlab, korpuslar manba matnlaridan qoʻlda yaratilgan boʻlsa, endi bu jarayon avtomatlashtirilgan. Korpus nafaqat lingvistik tadqiqotlar uchun, balki lugʻatlar va maʼlumotnoma grammatikalarini tuzishda ham qoʻllanilgan. Bu amaliyot 1969-yilda "The American Heritage Dictionary of English Language" nomli lugʻat bilan boshlandi va 1985-yilda "A Comprehensive Grammar of the English Language" grammatik qoʻllanmasi nashr etilishi bilan davom etdi. Mutaxassislar korpusga qanday izoh berish haqida turli fikrlarga ega. Jon MakHardy Sinklerning fikricha, matnlar oʻz ichida tushunarli boʻlishi uchun minimal izohga ega boʻlishi kerak to the Survey of English Usage team (University College, London). Boshqa tomondan, London Universitet kollejining Survey of English Usage tadqiqot guruhi batafsil izohlar tilni yaxshiroq tushunishimizga yordam beradi, deb hisoblaydi.