Makartni elchiligi
Makartni elchiligi (xitoycha 马加尔尼使团), 1793-yilda boʻlib oʻtgan Buyuk Britaniyaning Xitoydagi birinchi diplomatik missiyasi boʻlib, Makartni missiyasi deb ham ataladi. U oʻz rahbari, Buyuk Britaniyaning Xitoydagi birinchi vakili Jorj Makartni sharafiga nomlangan. Missiyaning maqsadlari Xitoyda Britaniya savdosi uchun yangi portlarni ochish, Pekinda doimiy elchixona tashkil etish, Britaniya foydalanishi uchun Xitoy qirgʻoqlaridagi kichik orolni berish va Guanchjoudagi ingliz savdogarlari uchun savdo cheklovlarini yumshatishdan iborat edi. Macartni delegatsiyasi imperator Syanlun bilan uchrashdi, u Britaniyaning barcha soʻrovlarini rad etdi. Missiya oʻz rasmiy maqsadlariga erisha olmagan boʻlsa-da, keyinchalik uning ishtirokchilari Xitoyda yozib olib, Yevropaga olib kelgan keng qamrovli madaniy, siyosiy va geografik maʼlumotlari bilan eʼtirof etildi.