Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudi
Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudi (Strasburg sudi sifatida ham barchaga maʼlum) — Yevropa Kengashining xalqaro sudi boʻlib, Inson huquqlari boʻyicha Yevropa konvensiyasini amalda qoʻllaydi. Sud konvensiyaga aʼzo boʻlgan davlatlarning yoki uning huquqiy bayonnomalarida keltirib oʻtilgan bir yoki bir nechta inson huquqlari buzganligida arizalarni qabul qiladi va koʻrib chiqadi. Sud Fransiyaning Strasburg shahrida joylashgan. Sud 1959-yilda tashkil etilgan va oʻzining birinchi ishini 1960-yilda Lawlessning Irlandiyaga qarshi sud ishida hal qilgan. Ariza jismoniy shaxs, bir guruh shaxslar yoki bir yoki bir nechta boshqa Ahdlashuvchi (yaʼni ushbu konvesiyani qabul qilgan) davlatlar tomonidan berilishi mumkin. Sud qarorlardan tashqari, tavsiyaviy xulosalari ham berishi mumkin. Konvensiya Yevropa Kengashi tomonida olib borilgan tashkiliy ishlari natijasida qabul qilingan va unga aʼzo 46 davlatning barchasi konvensiyaning ahdlashuvchi tomonlari hisoblanadi. Sudning sud talqinining asosiy vositasi ayni vaqtdagi hujjat doktrinasi boʻlib, Konvensiya bugungi kun sharoitlarini hisobga olgan holda talqin qilinadi. Xalqaro huquqshunos olimlar Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudini dunyodagi eng samarali inson huquqlari boʻyicha xalqaro sud deb hisoblaydilar. Shunga qaramay, aʼzo davlatlar tomonidan sud hukmlari bajarilmayapti va Yevropa sudi shu sababli bir qancha muammolarga duch kelmoqda.