Kadesh jangi
Kadesh jangi — Misr va Xett qirolligi qoʻshinlari, yaqin Sharqning eng kuchli kuchlari oʻrtasidagi jang. Qoʻshinlarni Firʼavn Ramses II va Qirol Muvatalli II boshqargan. Toʻqnashuv Oʻront daryosidagi Kadesh shahrida (hozirgi Suriya hududi) sodir boʻldi. Aniq ustunlikka ega boʻlgan xetlar ularni toʻgʻri tasarruf eta olmadilar, natijada taktik durang va ikkala tomonning koʻplab yoʻqotishlariga olib keldi. Xetliklar strategik gʻalabani qoʻlga kiritdilar, chunki misrliklar Kadeshni bosib ololmadilar va xet armiyasini magʻlubiyatga uchratdilar. Natijada xet va misrliklar oʻrtasida sulh tuzildi. Ikkala tomon ham gʻalaba qozondi. Ushbu jang tarixda birinchi boʻlib, urushayotgan tomonlarning manbalarida aks ettirilgan boʻlib, bu unga harbiy fanlar tadqiqotchilari, tarixchilar, Misrologlar va butun dunyo harbiylarining qiziqishini oshirdi. Bundan tashqari, Kadesh jangi bronza davrining soʻnggi yirik jangi edi: Xettlar allaqachon temir qurollardan foydalanganlar. Kadesh jangi Ramses II hukmronligining beshinchi yilida boʻlib oʻtgan boʻlib, u turli manbalarda miloddan avvalgi 14-asr oxiri — 13-asr boshlariga toʻgʻri keladi yoki aniqrogʻi 1300, 1296, 1286, 1275, 1274 yoki miloddan avvalgi 1274—1269-yillar.