Ekologik inqiroz
Ekologik inqiroz-bu ekologik vaziyatning o'ziga xos turi bo'lib, unda turlardan biri yoki populyatsiyasining yashash muhiti uning mavjudligini shubha ostiga qo'yadigan darajada o'zgaradi. Inqirozning asosiy sabablari: Abiotik: atrof-muhit sifati abiotik atrof-muhit omillari o'zgarganidan keyin (masalan, haroratning oshishi yoki yomg'irning kamayishi) turlarning ehtiyojlariga nisbatan yomonlashadi. Biotik: atrof-muhit yirtqichlarning bosimi ortishi yoki aholi sonining ko'payishi tufayli turlarning (yoki populyatsiyaning) omon qolishi uchun qiyinlashadi. Antropogen: inson faoliyati natijasida atrof-muhit holati yomonlashadi (cheklangan tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va taqsimlash, korxonalar tomonidan zararli issiqxona gazlarining atmosfera qatlamlariga chiqarilishi va boshqalar). Inqiroz bo'lishi mumkin: global; mahalliy. Global ekologik inqirozga qarshi kurashish mahalliy inqirozga qaraganda ancha qiyin. Ushbu muammoni hal qilishga faqat insoniyat tomonidan ishlab chiqarilgan ifloslanishni ekotizimlar o'zlari hal qila oladigan darajaga kamaytirish orqali erishish mumkin. Hozirgi vaqtda global ekologik inqiroz to'rtta asosiy komponentni o'z ichiga oladi: kislotali yomg'ir, issiqxona effekti, sayyoramizning superekotoksikantlar bilan ifloslanishi va ozon teshiklari. Uzluksiz muvozanatning evolyutsion nazariyasi shuni ko'rsatadiki, noyob ekologik inqirozlar tez evolyutsiyaning dvigateli bo'lishi mumkin.