Rodrigo Duterte
Rodrigo Roa Duterte (inglizcha: /dəˈtɜːrteɪ/, 1945-yil 28-martda tugʻilgan), Digong, Rodi, DU30, PRRD – filippinlik huquqshunos va siyosatchi, 2016-yildan 2022-yilgacha Filippinning 16-prezidenti. Oʻz prezidentligi davrida Filippindagi hukmron siyosiy partiya – PDP-Labanning raisi. Duterte Filippinning Mindanao shahridan boʻlgan birinchi prezidenti va bu lavozimni egallagan eng keksa shaxs boʻlib, oʻz muddatini 71 yoshida boshlagan. Leyte shtatining Maasin shahrida (hozirgi Janubiy Leyte) tugʻilgan. Bolaligida oilasi Davaoga koʻchib oʻtgan, otasi Visente Duterte viloyat gubernatori boʻlib ishlagan. U Filippin universiteti litseyida siyosatshunoslik boʻyicha oʻqigan, 1968-yilda tamomlagan, 1972-yilda San-Beda yuridik kollejida huquqshunoslik diplomini olgan. Advokat boʻlib ishlagan va Davao shahri prokurori boʻlgan, 1986-yilgi Xalq hokimiyat inqilobidan keyin shahar vitse-meri va keyinchalik shahar meri boʻlgan. Duterte yetti muddatda gʻolib boʻldi va Davao meri boʻlib 22 yildan ortiq vaqt davomida ishladi, shu vaqt ichida bir vaqtlar jinoyatchilik yuqori boʻlgan shahar tinch va investorlar uchun qulay boʻldi. Dutertening 2016-yilgi prezidentlik kampaniyasi uning saylovdagi gʻalabasiga olib keldi. Uning prezidentligi davrida ichki siyosati giyohvandlikka qarshi urush, jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashishga qaratilgan. Ulkan infratuzilma rejasini ishga tushirdi, liberal iqtisodiy islohotlarni boshladi, hukumat tuzilmalarini soddalashtirdi. Ferdinand Markosning dafn etilishini, 2017-yilgi Maravi jangini va hukumatning COVID-19 pandemiyasiga munosabatini nazorat qildi. U „mustaqil tashqi siyosat“ olib borish niyatini eʼlon qildi. Xitoy va Rossiya bilan munosabatlarni mustahkamladi. 2022-yilgi saylovda vitse-prezidentlikka nomzodini eʼlon qildi, ammo 2021-yil oktyabr oyida siyosatdan ketishini aytdi. Senatorlikka nomzodini qoʻydi, lekin keyinroq qaytarib oldi. 2023-yil sentyabr oyida boʻlib oʻtgan norasmiy uchrashuvda sobiq prezident va kongressmen Gloriya Makapagal Arroyo Duterteni yana siyosatda faol boʻlishga ishontirdi. Duterte katta velosipedlarning ashaddiy muxlisi sifatida tanilgan, lekin hashamatli avtomobillardan nafratlanadi. Harley-Davidson va Yamaha Virago avtomobillariga ega edi. U bir paytlar odat tusiga kirgan, lekin oxir-oqibat sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli shifokor tavsiyasidan keyin chekishni tashlagan. Robert Ludlum va Sidney Sheldon romanlarini sevib oʻqigan. Duterte, shuningdek, omma oldida, ayniqsa intervyularda, ommaviy axborot vositalari guruhlari va maktablarning oldindan tiyilish boʻyicha rasmiy iltimoslariga qaramay, koʻp hollarda jonli efirda haqoratli soʻzlarni ishlatishda, oʻzining ochiq va ovozli munosabati bilan mashhur.