Nekroptoz
Nekroptoz – nekrozning dasturlangan shakli hisoblanadi yoki iltijoli hujayra oʻlimidir. Anʼanaviy ravishda, nekroz apoptoz orqali tartibli, dasturlashtirilgan hujayra oʻlimiga nisbatan qaraganda, kasallik agentlari tomonidan hujayralarga zarar yetkazilishi yoki infiltratsiyasi natijasida dasturlanmagan hujayralarning oʻlimi bilan bogʻliq boʻladi. Nekrotozning kashfiyoti hujayralar nekrozni dasturlashtirilgan tarzda amalga oshirishi mumkinligini koʻrsatadi va apoptoz esa har doim ham hujayra oʻlimining afzal shakli emasligini koʻrish mumkin boʻladi. Bundan tashqari, nekroptozning immunogen xususiyati uning immunitet tizimi tomonidan kasallik tugʻdiruvchi moddalarga qarshi boʻlgan himoya qilish reaksiyasi kabi muayyan holatlarda ishtirok etishiga imkon beradi. Nekroptoz virusning himoya mexanizmi boʻlib, bu hujayra virusni takrorlashni cheklash uchun virus kaspasining ingibitorlari mavjudligida kaspase mustaqil tarzda „hujayra oʻzini oʻldirish“ imkonini beradi. Nekroptoz kasallikka javob berishdan tashqari, Krohn kasalligi, pankreatitis va miokard infarkt kabi iltijo kasalliklarining ham tarkibiy qismidir. Nekroptoz amalga oshirilishi uchun javob beruvchi asosiy signal deganda odatda signal yoʻli tushuniladi. Bu esa TNFα uning TNFR1 reseptorini ragʻbatlantirilib, uning miqdorini oshishiga olib keladi. TNFR1 bogʻlovchi proteini TNFR bilan bogʻliq oʻlim proteini TRADD va TNF retseptorlari bilan bogʻlangan faktor 2 TRAF2 RIPK1 ga signal beradi, bu RIPK3-ni oʻz ichiga oladi va nekrosomni ham ripoptosom deb ataydi. MLKL ripoptosom tomonidan fosforlashishi MLKL oligomerizatsiyasini taʼminlaydi, bu esa MLKL-ga plazma membranalari va organellalarini oʻtkazishga va oʻtkazilishiga imkon beradi. MLKL ni integratsiyalash iltijoli fenotipga va immun reaksiyalarini keltirib chiqaradigan zarar bilan bogʻliq molekulyar namunalarning (DAMP) chiqarilishiga olib keladi.