Moʻgʻullarning maxfiy tarixi
"Moʻgʻullarning maxfiy tarixi" (adabiyotda koʻpincha Yuan-chao bi-shi yoki Yuan-chao mi-shi xit. 元朝秘史, pinyin Yuáncháo bìshǐ — oʻrta moʻgʻul tilida Mongɣol‑un niɣuca tobciyan, moʻgʻul tilida Mongolin nuuts tovchoo „Monggul nighucha tobchiyan“ning xitoycha tarjimasi) — eng qadimgi moʻgʻul adabiy va tarixshunoslik yodgorligi, dastlabki moʻgʻullar tarixi, davlati hamda uning asoschisi Chingizxon, shuningdek XII-XIII asrlardagi Oʻrta Osiyo tarixi haqida qimmatli manba hisoblanadi. „Maxfiy tarix“ 1240-yili ismi nomaʼlum boʻlgan bir moʻgʻul muallifi tomonidan xitoy ieroglifi transkripsiyasi asosida moʻgʻul tilida bitilgan. Uning tezisli tarjimasi xitoy tilida nashr etilgan. Shuningdek, xitoylik diplomatlarni moʻgʻul tiliga oʻrgatish maqsadida transkripsiyasi ham eʼlon qilingan. Xitoycha nomining soʻzma-soʻz tarjimasi „Yuan sulolasining maxfiy (oilaviy) tarixi“dir. Asl nusxa boʻlgan yagona moʻgʻul-xitoy tillaridagi qoʻlyozmasini 1872-yili Pekindagi saroy kutubxonasidan Xitoydagi rus missioneri arximandrit Palladi (Kafarov) sotib olgan. Sovet davrida bu qoʻlyozma A. M. Gorkiy nomidagi Leningrad davlat universitetida saqlangan. Qoʻlyozma uchta parallel matnni oʻz ichiga oladi: xitoycha belgilar bilan ifodalangan moʻgʻulcha; moʻgʻulcha soʻzlarning xitoy tiliga taglama tarjimasi; moʻgʻulcha matnning xitoycha toʻgʻridan-toʻgʻri tarjimasi.