Rustika
Rustovka, shuningdek rustik (lot lotincha: rusticus букв. — «деревенский» ← rus “qishloq; oddiy, qo'pol, kesilmagan") - arxitekturada binoning tashqi devorlarini yoki ulardagi ba'zi joylarni to'rtburchaklar, to'g'ri buklangan va bir-biriga mahkam o'rnatilgan, old tomoni kesilmagan yoki juda qo'pol kesilgan toshlar bilan qoplash. va faqat qirralarning atrofida kichik silliq chiziq bilan o'ralgan. Shu bilan birga, "zang" atamasi bunday toshning o'zini yoki toshlar orasidagi bo'linuvchi chiziqni anglatadi . Toshlarni silliq chok bilan hoshlashsiz, bu yuzlash usuli birinchi bo'lib rimliklar tomonidan massivlik va mustahkamlik taassurot qoldirishi kerak bo'lgan me'moriy qismlarda (masalan, strukturaning podvalida ) ishlatilgan. Qadimgi Rimning shahar sharoitida rustikatsiya amaliy ahamiyatga ega bo'lib, binolarning birinchi qavatlarini namlik va shovqindan izolyatsiya qilishni ta'minlaydi va devorlarni tor Rim ko'chalari orqali o'tadigan aravalarning zarbalaridan himoya qiladi. Uyg'onish davrining dastlabki davrida, ayniqsa Toskana me'morchiligida rustizmdan foydalanish qayta tiklandi, buni Florensiyadagi ko'plab binolar, jumladan, jabhasi butunlay rustikatsiya bilan qoplangan Pitti saroyi tasdiqlaydi . Keyinchalik, tabiiy, kesilmagan toshlar bilan bir qatorda, qo'pol, shimgichli tuzilishga ega bo'lgan ohaktosh tüflaridan foydalangan holda "rustik uslub" ostida shlyapa taqlidi va stilizatsiyasi qo'llanila boshlandi . "Rustik" atamasining ikkinchi ma'nosi "qishloq uslubi" tushunchasiga yaqin - XVI-asr italyan mannerizmi san'atining ichki uslubi. Qishloq uslubi asosan qishloq villalari arxitekturasida, bog' va park san'atida, dekorativ haykaltaroshlikda namoyon bo'ldi. Ushbu tendentsiya ustalari atrofdagi tabiat bilan eng katta ekspressivlik, g'ayrioddiylik va organik aloqani izlab, shakllarni dinamika, ifoda bilan to'yingan, ularni tabiiy, organik shakllanishlarga o'xshatgan, toshlar, grottolar, g'orlar va haykallar kabi me'moriy hajmlarni stilize qilgan., ularni qo'pol materialdan yasash - ohaktosh, tsement, - go'yo mox bilan o'sib ketgan yoki vaqti-vaqti bilan yorilib ketgan. Rustiklikni taqlid qilish devor tekisligining to'rtburchaklar bo'lishi bilan fasadni gips bilan bezashda amalga oshiriladi. Vertikal tikuvsiz bunday rustikatsiya (faqat gorizontal chuqurchalar bilan) fransuz rustikatsiyasi deb ataladi ( Versalning Buyuk saroyida modellashtirilgan). Tetraedral piramidalar shaklida (ba'zan sayqallangan granitdan) o'yilgan, binoning jabhasida chiaroscuro o'yinini tashkil etuvchi yirik tosh kvadratlardan yasalgan toshlar "olmos zanglari" deb ataladi. Italiya me'morchiligida "diamanti" nomi ( italyancha: diamanti - olmos). Italiyaning shimolidagi Ferrara (Emilia-Romagna) shahrida mashhur me'moriy yodgorlik mavjud: Palazzo Diamanti ( Palazzo dei Diamanti , 1493-1503), uning jabhasi butunlay sayqallangan marmardan "olmos zanglari" bilan qoplangan. kvadratlar. Manneristik va barokko me'morchiligida olmos rustikatsiyasi, asosan, Alp tog'larining shimolidagi mamlakatlarda, ko'pincha rasmga taqlid qilingan . Rustiklangan ustunlar muffed deb ataladi. Rossiyada rustikatsiya XVIII-asrda Petrin barokko va rus klassitsizmi me'morchiligida paydo bo'ldi. XIX -asrda, tarixshunoslik va zamonaviylik davrida, Venetsiya va Florentsiya Uyg'onish palazzolaridan keyin qurilgan Neorenessans binolarida rustikizatsiya qo'llanilgan .