Sipohiylar qo‘zg‘oloni (1857–1859)
Qo‘zg‘olonning asosiy harbiy yadrosi armiya bo‘lgani bois uni sipohiy qo‘g‘oloni deb atashadi. Unda mamlakatning turli tabaqalariga mansub aholi – dehqonlar, hunarmandlar va feodallar ishtirok etadilar. Ingliz mustamlakachilari Hindistonni zabt etgandan keyin mahkam o‘rnashib olish uchun armiyaga mahalliy aholini jalb qila bosh laydilar. Sipohiylar deb atalmish hind askarlari hindular, musulmonlar va sikxlardan iborat edi. Ingliz bosqini natijasida mamlakat iqtisodi in qirozga uchragan, qishloq va shaharlarda tirikchilik nihoyat darajada og‘irlashgan bir paytda yoshlar armiyadan panoh topganlar. Armiya ularni moddiy jihatdan nisbatan durustroq ta’ minlagan. Sipohiylar armiyasining asosiy vazifasi mustamlakachilarning manfaatlarini qo‘riqlash, shuningdek xalq harakatini bostirishdan iborat bo‘lgan. Sipohiylarga ingliz zobitlari boshchilik qilganlar. Sipohiylarning hech qanday ijtimoiy va siyosiy huquqlari bo‘lmagan. Mustamlakachilarning shafqatsiz zo‘ravonlik buyruqlarini bajargan sipohiylarning bora-bora ko‘zi ochilib erkparvarlik tuyg‘usi uyg‘ona boshladi. Mustamlakachilar sipohiylardan qo‘shni mamlakatlar Eron, Afg‘oniston, Birma (Myanma), Xitoyga qarshi yurishlarda ham foydalanar edilar. Bunday harbiy yurishlarda ko‘p hind askarlari halok bo‘lganidan sipohiylar juda norozi edilar. Inglizlar sipohiylarni moddiy, ma’naviy jihatdan kamsitardilar. Sipohiyning maoshi ingliz soldatining maoshidan juda kam edi. Sipohiy bir necha o‘n yil davomida harbiy xizmatni o‘tasa-da, u rag‘batlantirilmasdi, unga harbiy unvon ham berilmasdi. Ko‘pincha sochiga oq o‘ragan hind sipohiysi endi harbiy xizmatga qadam qo‘ygan ingliz o‘spirinining buyrug‘ini bajarishga majbur edi.