Azix gʻori
39°37′09″N 46°59′19″E﻿ / ﻿39.619189°N 46.988603°E﻿ / 39.619189; 46.988603 Azix yoki Azox gʻori (ozar. Azıx mağarası - ayiq g'ori, qadimgi turkiycha azik - ayiq) – ashel madaniyatiga mansub manzilgoh. Ozarbayjonning Xoʻjavend tumanidagi Azix qishlogʻi yaqinidagi olti kamerali gʻor. Kichik Kavkazning janubi-sharqiy qismida, Kuruchay daryosining chap qirgʻogʻida, dengiz sathidan taxminan 900 m balandlikda, Fuzuli shahridan 14 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Ozarbayjondagi eng katta karst g'ori. Gʻor shimol va janubdan togʻ oldi oʻrmoni bilan oʻralgan. Oltita kirish qismi mavjud. Azix g'orida ko'p qatlamli manzilgoh - Ozarbayjondagi eng qadimiy odamzod yashagan maskan va Yevrosiyoda odamsimonlarning eng qadimgi izlari mavjud sobiq SSSR hududidagi ibtidoiy odamlarning eng qadimgi manzilgohi. G‘ordan topilgan asboblarning yoshi kamida 700 ming yil ekani taxmin qilinadi. Paleolit ​​davri birinchi marta 1960 yilda ozarbayjonlik sovet arxeologi Mamedali Huseynov tomonidan topilgan. Arxeologik qazishmalar davomida ikkita mustye va ikkita ashel madaniy qatlamlari topilgan. G‘orda umumiy qalinligi 10-14 metr bo‘lgan 10 ta madaniy qatlam topilgan. Yuqori ashel qatlamida qo'l boltalari, qo'pol qirg'ichlar va uchli nayzalar mavjud. Bu yerda, 1968-yilda azixantrop nomi bilan mashhur bo'lgan archantropning pastki jag'ining bo'lagi topilgan. Pastki qatlam qadimiyroqdir. Bu qatlamdan bolta, maydalagich va tosh asboblar topilgan. Gʻorning oltinchi qatlami ostidan yoshi 700 ming yildan ortiq boʻlgan, Olduvay tipidagi shagʻal madaniyatini eslatuvchi yoki Olduvay madaniyatiga oid Kuruchay madaniyati ashyolari topilgan. O'sha paytda g'orda Homo habilis vakillari yashagan. Ibtidoiy odamlarning g'orlari Kavkaz orqali tabiiy yo'lda joylashgan bo'lib, u orqali ilk odamsimonlar va hayvonlar Afrikadan Yevropa va Osiyoga ko'chib o'tishlari mumkin bo'lgan. G'orda uchta turdagi odamsimonlarning - Heidelberg odami, Neandertal odami va g'orda navbatma-navbat yashagan Homo sapiensning tarqoq qazilma qoldiqlari mavjud.