Transplantatsiya
Transplantatsiya – odam va hayvonlarda patologik jarayon natijasida shikastlangan yoki olib tashlangan toʻqimalar va organlar oʻrniga sogʻlomini koʻchirib oʻtqazish. Xirurgiya usuli sifatida qadimdan maʼlum. Teri, muskul, nervlar, koʻzning muguz pardasi, yogʻ va suyak toʻqimasi, yurak, buyrak va boshqa organlar koʻchirib oʻtqaziladi. Qon quyish-transplantatsiyaning alohida turi. Koʻchirib oʻtkaziladigan toʻqima yoki organ kimdan olinganiga qarab transplantantlar quyidagicha farqlanadi: autotransplantant-bemorning oʻzidan, allotransplantant-odamdan odamga, ksenotransplantant-boshqa individdan. Hozirgi buyrak transplantatsiyasi juda keng yoʻlga qoʻyilgan. Boshqa organlar: yurak, jigar, endokrin bezlar, oʻpka va boshqa organlarni koʻchirib oʻtqazish maxsus klinikalarda bajariladi. Transplantatsiya tibbiyoti zamonaviy tibbiyotning eng qiyin va murakkab sohalaridan biri hisoblanadi. Tibbiy boshqaruvning asosiy yoʻnalishlaridan baʼzilari transplantatsiyani rad etish muammolari boʻlib, bu davrda tananing transplantatsiya qilingan organga qarshi immuniteti mavjud boʻlib, ehtimol transplantatsiya muvaffaqiyatsizlikka olib keladi va organni qabul qiluvchidan darhol olib tashlash zarurati tugʻiladi. Iloji boʻlsa, transplantatsiya rad etilishini serotiplash orqali donor va qabul qiluvchining eng mos kelishini aniqlash va immunosupressant dorilarni qoʻllash orqali havfni kamaytirish mumkin.