Bolduin effekti
Bolduin effekti (baʼzan Bolduin evolyutsiyasi) – amerikalik psixolog va faylasuf Jeyms Bolduinning nazariyasi boʻlib, unga koʻra inson bir qobiliyatni tugʻma ravishda emas, balki hayotida davomida oʻrgangan boʻlsa, bu insonning avlodi oʻsha qobiliyatga tugʻma ravishda ega boʻladi.  Nazariya haqida Jeyms Bolduin ilk bor 1896-yili, „Evolyutsiyaning yangi faktori“ asarida yozgan. Oddiyroq qilib tushuntiriladigan boʻlsa, agar insonda matematikani oʻrganishga qobiliyat boʻlmasa („qonida yoʻq“ boʻlsa), lekin hayoti davomida muntazam matematika bilan shugʻullanish natijasida fanni chuqur oʻrgansa, uning farzandida matematika „qoni“ paydo boʻladi