Alcatraz Federal Penitentiary
Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Alkatraz oroli, Alkatraz qamoqxonasi nomi bilan ham tanilgan (inglizcha: /ˈælkəˌtræz/, Spanish: [ a l k a ˈ t ɾ a s ] "the gannet"). Alkatraz orolida maksimal xavfsizlik federal qamoqxonasi joylashgan. 1850-yillardan beri qal’a sifatida foydalanilgan bino 1910-1912-yillarda Qoʻshma Shtatlar armiyasining harbiy qamoqxonasi sifatida qurilgan. Qoʻshma Shtatlar Adliya vazirligi 1933-yil 12-oktyabrda Alkatrazdagi Tinch okeani boʻlimi boʻlgan Qoʻshma Shtatlar intizomiy kazarmasini sotib oldi. Orol 1934-yil avgust oyida binolar modernizatsiya qilingandan va xavfsizlik kuchaytirilgandan soʻng Federal Qamoqxonalar Byurosining qamoqxonasi sifatida moslashtirib, foydalanila boshladi. Bu yuqori xavfsizlik va orolning San-Fransisko koʻrfazining sovuq suvlari va kuchli oqimlarida joylashganligini hisobga olgan holda qurilgan. Alkatrazga tushgan mahbuslar qochib qutula olmaydi. Bu qamoqxona Amerikaning eng kuchli qamoqxonasi sifatida tanilgan. Uch qavatli kamera toʻrtta asosiy hujayra bloklarini oʻz ichiga olgan. Bular A-blok, D-blok, nazoratchining kabineti, tashrif xonasi, kutubxona va sartaroshxonalar. Qamoqxona kameralari balandligi odatda 2.7 m, 1.5 m va 2.1 m.ni tashkil etgan. Kameralar juda „ibtidoiy“ shaklda edi. Ularga toʻshak, stol, lavabo, orqa devordagi hojatxona, koʻrpa va bir nechta narsalar qoʻyilgan. Jim Krou davrida irqchilik tufayli afro-amerikaliklar boshqa mahbuslardan kamera belgilariga ko‘ra ajratilgan. D-blokda eng yomon mahbuslar joylashgan. Uning oxiridagi oltita kamera „Teshik“ deb belgilangan. Xulq-atvori bilan bogʻliq muammolarga duchor boʻlgan mahbuslar koʻpincha shafqatsiz jazoga tortilgan. Mahbuslar va xodimlar kuniga uch mahal birga ovqatlangan. Alkatraz kasalxonasi ovqat zalining tepasida joylashgan. Qamoqxona koridorlari Nyu-York va Chikagodagi Brodvey va Michigan avenyusi kabi AQShning yirik koʻchalari sharafiga shu nomlar bilan atalgan. Qamoqxonada ishlash mahbuslar uchun imtiyoz hisoblangan. Imtiyozlarga ega bo‘lganlar kunduzi namunali sanoat binosi va yangi sanoat binosiga ishga joylashtirilgan. Ular tikuvchilik, yog‘ochsozlik, turli taʼmirlash va kir yuvish kabi ishlarni bajarishgan. 1963-yilda qamoqxona yopilgandan soʻng, Alkatraz jamoat muzeyi sifatida qayta ochildi. Bu San-Fransiskoning asosiy sayyohlik joylaridan biri boʻlib, har yili 1,5 millionga yaqin tashrif buyuruvchilarni o‘ziga jalb qiladi. Hozirda Milliy bogʻ xizmatining Golden Gate National Recreation Area tomonidan boshqariladigan sobiq qamoqxona qayta tiklangan va saqlanmoqda.