Viktoriya adabiyoti
Viktoriya adabiyoti-Viktoriya davrida (1837-1901) paydo boʻlgan ingliz adabiyoti asarlari. Romantizm oʻrnini egallagan bu adabiy yoʻnalish hayotni sheʼriyatdan koʻra realizm nuqtai nazaridan tasvirlagan, uzoqroq nasriy janrlar ommalashdi 1840—1850-yillarda ijtimoiy romanlarga talab katta boʻla boshladi.Ushbu janrning rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan Charlz Dikkens bugungi kungacha eng koʻp oʻqilgan mualliflardan biri hisoblanadi.Uning sarguzasht romanlarida ham muhim ijtimoiy masalalar muhokama qilinadi, jamiyatning har tomonlama va keng tavsifi berilgan, o‘nlab, yuzlab personajlarning yorqin obrazlari berilgan. Uilyam Tekerey („Karyera yarmarkasi“), Sharlotta Bronte („Jeyn Osten“),Entoni Trollop va Tomas Xardi ham mashhur romanlar yozdilar. Jon Ryoskin,Metyu Arnold,Tomas Karlaylning asarlari hujjatli va tarixiy nasrda yozilgan, kardinal Nyumanning avtobiografik va diniy asarlari kitobxonlar tomonidan yuqori baholandi. Hazilli asarlar orasida Dikkensning birinchi romani „Pikvik klubi maktublari“ va Jerom Klapka Jeromning "Qayiqdagi uchtasi " romani mashhurdir 19-asrning ikkinchi yarmida bolalar adabiyoti shakllana boshladi, bunga Lyuis Kerroll („Alisa moʻjizalar mamlakatida“) va Stivenson („Xazinalar oroli“) katta hissa qoʻshdilar. Sheʼriyatda Alfred Tennison,Robert Brauning va Tomas Xardining sheʼrlari oʻquvchilar tomonidan ayniqsa yuqori baholandi.