Gardiz
Gardiz (pushtucha: ګردېز / forscha: گردیز; Gardez, pahlaviychada „togʻ qalʼasi“ degan maʼnoni anglatadi) – Afgʻonistonning Paktiya viloyatining poytaxti. Shahar aholisi 1979-yilgi aholini roʻyxatga olishda taxminan 10 000 kishi, 2008-yilgi roʻyxatga olishda esa 70 000 kishi deb taxmin qilingan. Shaharning tub aholisining asosiy qismini tojiklar tashkil qiladi. Ammo yaqinda Paktiyaning turli qismlaridan bu shaharga pushtun qabilalarining koʻchishi bilan bu shahar nufusida ularning ulushi oshib ketdi. Gardiz shahri ulkan alp vodiysini kesib oʻtuvchi ikkita muhim yoʻlning tutashgan joyida joylashgan. Vodiy tubidan shimolga, sharqqa va gʻarbga qadar qaynab turgan Hindukush togʻlari va choʻllari bilan oʻralgan boʻlib, u sharqiy Afgʻonistonning ulkan hududi uchun tijoriy oʻq boʻlib, mojarolarning uzoq tarixi davomida butun mamlakat boʻylab qoʻshinlar uchun strategik joy boʻlib kelgan. Iskandar Zulqarnayn tomonidan qurilgan kuzatuv punktlari hali ham shahar chegarasidan tashqaridagi tepalik choʻqqilarida nurab bormoqda. Gardiz shahrida 70 641 nafar aholi istiqomat qiladi (2015-yilda). U 13 ta tumandan iborat boʻlib, umumiy yer maydoni 6,174 gektar (23.84 kv mi). Shahardagi turar-joylarning umumiy soni 7849 tani tashkil etadi. 2021-yil 14-avgustda Gardiz Tolibon jangarilari tomonidan bosib olindi va Tolibonning 2021-yilgi keng qamrovli hujumi doirasida qoʻlga kiritilgan oʻn toʻqqizinchi viloyat markaziga aylandi.