Bir urugʻpallali oʻsimliklar
Bir urugʻpallalilar yoki monokotiledonlar (/ˌmɒnəˌkɒtəˈliːdənz/), odatda lolasimonlar deb ataluvchi, oʻt va oʻtga oʻxshash gulli oʻsimliklar (angiospermlar), urugʻlarida, asosan, faqat bitta embrion mavjud. Ular anʼanaviy ravishda gullaydigan oʻsimliklar boʻlingan asosiy guruhlardan birini tashkil qiladi; qolgan gulli oʻsimliklarda ikkita urugʻdon boʻlib, ikki urugʻpallali yoki dikotiledonlar deyiladi. Lolasimonlar deyarli har doim bir guruh sifatida tan olingan, ammo bir necha turli nomlar ostidagi turli sistematik darajalarga ega. 2009-yilgi APG III tizimi „monokotlar“ deb nomlangan sinfni tan oladi, ammo uni taksonomik darajaga kiritmaydi. Bir urugʻpallalilar 70 000 ga yaqin turni oʻz ichiga oladi, bu barcha angiospermlarning toʻrtdan bir qismidir. Turlar soni boʻyicha ushbu guruhdagi (va umuman gulli oʻsimliklarda) eng katta oila orxideyalar (Orchidaceae oilasi) boʻlib, 20 000 dan ortiq turga ega. Iqtisodiy jihatdan eng muhim 12000 ga yaqin turlar bir pallalilar oilasi boʻlgan bugʻdoydoshlar (Poaceae)ga tegishli. Qishloq xoʻjaligida ishlab chiqarilgan biomassaning asosiy qismi bir urugʻpallali oʻsimliklardan olinadi. Bularga nafaqat asosiy don (guruch, bugʻdoy, makkajoʻxori va boshqalar), balki yem-xashak oʻtlari, shakarqamish, bambuk va boshqa koʻplab oddiy oziq-ovqat va bezak ekinlari kiradi.