Germetizm
Germetizm Germetizm – yunon tilida: Ἑrmῆs soʻzidan olingan boʻlib, shuningdek, sinkretik, diniy-falsafiy, orifiy taʼlim berish turi. Ellinizm va kech antik davr davri, gnostikaga yaqin, yarim afsonaviy shaxsga tegishli muqaddas bilimga ega matnlarni oʻrgangan – donishmand Hermes Trismegistus nomidan kelib chiqqan. 12-15 oʻrta asrlar va uygʻonish davrida matnlarning tarjimalari tufayli germetizm Yevropa alkimyogarlarining taʼlimotiga (Ars Hermetica) aylandi va Yevropa falsafasining rivojlanishiga taʼsir qiladi. Taʼlimot ezoterik xarakterga ega boʻlib, amaliy taqdimotida mashhur qadimgi yunon falsafasi, xaldey astrologiyasi, fors sehrlari va qadimgi Misr, keyinchalik yunon va Arab alkimyosi elementlarini birlashtirgan. Germetizm ezoterizmning sabeizm, mandeizm, soʻfiylik, rozenkreyserlik, masonlik, martinizm, okkultizm, teosofiya shuningdek kemetizm va boshqa yoʻnalishlarga taʼsir koʻrsatdi. Keng ma'noda germetizm (ingliz tilida: Hermetikizm) — G'arbning ezoterik an'analari konglomerati, shu jumladan mistik-falsafiy, alkimyoviy, astrologik, magiya va mantik ta'limotlar va matnlar. Antuan Fevr tomonidan kiritilgan terminologiyaga ko'ra, Hermes Trismegistus ta'limotining ustasi hermeticist deb ataladi. An'analariga ko'ra, germetizm — bu sababiylik printsipiga ham, o'xshashlik printsipiga ham bo'ysunadigan tabiatning yuqori qonunlari haqidagi ta'limot. Germetizm tarafdorlari, o'xshashlik printsipi tufayli, u yoki bu sababiy bog'liqlikni tushunish maxfiy ta'limot haqiqiyligiga sehrli ta'sir bilan to'ldirilishi mumkin, deb hisoblashadi. Germetizm tushunchasi bilan bog'liq bo'lgan va jamoatchilik tomonidan qabul qilingan yana bir so'z — germenevtika — matnlarni "talqin qilish san'ati" sifatida tanilgan.