Ignaz Semmelweis
Ignaz Philipp Semmelweis (nemischa: Ignaz Filipp Zemmelveys; [ˈɪɡnaːts ˈzɛml̩vaɪs]) — Venger akusheri, professor, tugʻruq paytida isitma sabablarini aniqlagani uchun „onalarning qutqaruvchisi“ laqabini olgan. Aseptika asoschilaridan biri, qoʻl va tibbiyot jihozlarini xlorli suv bilan yuvish amaliyotini tibbiyotga kiritgan. U tarixga taniqli jarroh ginekolog sifatida kirgan, Vengriyada birinchi tuxumdon operatsiyasini va kesarcha kesish amaliyotini amalga oshirgan. Markaziy Vena shifoxonasi ishlagan tugʻruq vaqtidagi ayollar oʻlimini 0,85 % gacha kamaytirgan, bu vaqtgacha butun Yevropada tugʻruqdan keyingi kasalxona isitma epidemiyasi bemorlarning 60 % va ularning bolalarining hayotiga zomin boʻlgan. Semmelweisning kashfiyoti oʻsha paytdagi tibbiyotda keng tarqalgan qarashlarni darhol rad etgan, koʻpchilik hamkasblar uning kashfiyotini amalga oshirishni qatʼiyan rad etishdi va rasmiylar uni faqat oʻz pozitsiyalariga tahdid sifatida koʻrishdi. Ilmiy hamjamiyatning qarshiliklari tufayli Semmelweis asabiy tushkunlikka tushib, depressiyani oʻzida rivojlantirgan. 1865-yilda qirq yetti yoshli Semmelweis, uning roziligisiz, aldanib, psixiatriya shifoxonasiga yotqizilgan va u yerda klinika xodimlari tomonidan kaltaklanganidan soʻng vafot etgan. Bir necha oʻn yillar oʻtgach, Semmelweisning kashfiyotlari va uning aseptik ishlov berishni amaliy qoʻllash usuli keng eʼtirof etilgan, olimning nomi tarixga kirgan, bir qancha taʼlim muassasalari va tibbiyotdagi xizmatlari uchun mukofotlar uning nomi bilan ataldi.