Suriya-Turkiya munosabatlar
Suriya-Turkiya munosabatlari jug'rofiy va tarixiy sherikliklarga ega bo'lgan Suriya Arab Respublikasi va Turkiya Respublikasining xalqaro ikki tomonlama munosabatlari va siyosatiga ishora qiladi. Tarixiy jarayonda 911 kilometr quruqlik chegarasiga ega boʻlgan ikki qoʻshni davlat oʻrtasidagi munosabatlar, umuman olganda, tarang edi. Turkiyaga koʻra, Suriya terrorizmga mezbonlik qilgani, suv resurslarini boʻlishishda muammo tugʻdirayotgani va geografik jihatdan Turkiyaning hududiy yaxlitligiga daxl qilgani uchun “dushman” davlatdir; Suriyaga koʻra, Turkiya oʻz suv resurslarini adolatli baham koʻrmagani, gʻarb davlatlarining tarafdori boʻlgani va oʻz yerlari (Hatay) ustidan huquq talab qilgani uchun “dushman” edi. 1998-yilda Adana kelishuvining imzolanishi bilan ijobiy rivojlangan munosabatlar 2011-yilda Suriya fuqarolik urushining boshlanishi bilan oʻz oʻrnini yana keskinlikka olib keldi. 1998-2011-yillar oralig’idagi o’n ikki yillik davr Suriya-Turkiya munosabatlaridagi yagona ijobiy davr hisoblanadi. Turkiyaning 1930-yillarda Fransiya mandati ostida Suriya chegaralarida joylashgan Hatayga da'vosi bilan boshlangan taranglik, Janubi- Sharqiy Anadolu loyihasi kuchga kirgandan keyin paydo bo'lgan suv tortishuvlari bilan yanada ortdi; Yevropa Ittifoqi, BMT va NATO terror tashkiloti sifatida tan olgan PKK va ASALAni Suriya hukumati qoʻllab-quvvatlagan holda choʻqqisiga chiqdi. Suriya 1998-yil oktabr oyida PKK yetakchisi Abdulla O'jalanni mamlakatdan chiqarib yuborganini e'lon qilganidan keyin aloqalar yaxshilana boshladi. Biroq Suriyadagi fuqarolar urushi davrida Turkiyaning Suriya muxolifatini qoʻllab-quvvatlagani sababli ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar yana keskinlashgan va diplomatik aloqalar toʻxtatilgan.2012-yil iyunida Turkiya samolyoti Suriya tomonidan urib tushirilganidan keyin Turkiya NATOni favqulodda yigʻilishga chaqirdi. 2012-yil oktabr oyida Suriyadan Turkiyaga artilleriya snaryadlari otilgandan soʻngTurkiya Suriya chegarasiga MIM-104 Patriot tipidagi mudofaa raketalarini joylashtirdi. 2013-yil sentabrida Suriya vertolyoti chegarani buzganligi sababli turk samolyotlari tomonidan urib tushirilgan edi. Suriyaning Anqara shahrida Turkiya elchixonasi, Istanbul va Gaziantep shaharlarida konsullik bor. Turkiyaning Damashqda elchixonasi va Halabda konsulligi bor. Biroq Suriyadagi fuqarolar urushi davrida ikki davlat oʻrtasidagi diplomatik aloqalar uzilgan va Turkiya Suriyadagi elchisini olib chiqib, mamlakatdagi diplomatik faoliyatini toʻxtatgan edi. Halab konsulligi Suriyadagi turk fuqarolariga yordam berish uchun hamon faol. Bundan tashqari, Turkiya hukumati 2012-yil 30-mayda suriyalik diplomatlarni mamlakatdan chiqarib yubordi va 15-noyabrda Suriya muxolifati va inqilobchi kuchlari milliy koalitsiyasini Suriya xalqining yagona qonuniy vakili sifatida tan oldi. Ikkala davlat ham O'rta er dengizi ittifoqining to'liq a'zolaridir. Bundan tashqari, 2012-yil 14-avgustda Suriyaning Islom hamkorlik tashkilotidagi aʼzoligi toʻxtatilgunga qadar har ikki davlat ham ushbu tashkilotning toʻlaqonli aʼzosi boʻlgan.