Atmosferadan tashqi astronomiya
Atmosferadan tashqi astronomiya – amaliy astro-fizikaning zamonaviy boʻlimi; aso-san Yer atmosferasi ta’siri tufayli uning sirtidan kuzatish qiyin boʻlgan toʻlqin uzunlik (X) diapazonlarida tadqiqot olib borish maqsadida kos-mosga chiqariladigan maxsus teleskop va ilmiy asboblarni yaratish hamda ku-zatuv natijalarini taxlil qilish bilan shugʻullanadi. Xususan, atmosferadagi kislorod va suv butlari X q 1 sm gacha boʻlgan radionurlarning yutilishi, op-tik nurlarning 20 – 30% susayishi, u<3000 X soha nurlari N, N2,O,, O2, O3 va boshqa atom, molekula hamda ionlarda yutilishi osmon jismlarida roʻy berayot-gan fizik jarayonlarni toʻla oʻrganishga halal beradi. Atmosferadan tashqi astronomiya a. usullari yordamida hozir radio, infraqizil, optik, ultra-binafsha, rentgen va gamma diapazonlarda kosmosdan kuzatish ishlari olib borilmoqda.