Iraklion jangi
Iraklion jangi Krit jangining bir qismi boʻlib, Ikkinchi jahon urushi paytida Gretsiyaning Krit orolida 1941-yil 20-30-may kunlari boʻlib oʻtgan. Brigadir Brayan Chappel qoʻmondonligidagi 14-piyoda brigadasining Britaniya, Avstraliya va Gretsiya kuchlari Iraklion porti va aerodromini polkovnik Bruno Brauer boshchiligidagi 7-havo diviziyasining 1-parashyut polkining nemis parashyutchilari hujumiga qarshi himoya qildi. 20-may kuni tushdan keyin Iraklionga qilingan hujum, ertalab Krit g'arbidagi Maleme aerodromi va Chaniyaning asosiy portiga qilingan hujumlaridan so'ng, o'sha kuni Kritga amalga oshirilgan to'rtta havo hujumidan biri edi. Ertalab hujumchilarni tushirgan samolyot o'sha kuni Iraklion ustidan 1-polkni tushirishi rejalangan edi. Gretsiya hududida yuzaga kelgan aerodromlardagi chalkashlik va kechikishlar hujumning bir vaqtning o'zida emas, balki to'g'ridan-to'g'ri havo yordamisiz va bir necha soatdan ko'proq vaqt davomida boshlanganini anglatadi, ba'zi bo'linmalar kun oxirigacha haliham aerodromlarda qolgan edi. Iraklion yaqiniga tushgan nemis bo'linmalari tushgan joylarida otishma va qo'nish natijasida juda katta talofat ko'rdilar. Qurollangan Krit fuqarolari uzoqroqqa qulaganlarga jiddiy to'sqinlik qilishdi. Germaniyaning dastlabki hujumi muvaffaqiyatsizlikka uchradi; ertasi kungi hujum ham yana muvaffaqiyatsiz bo'ldi. Keyin janglar boshi berk ko'chaga kirib qoldi. Germaniyaning 5-tog'li diviziyasining bataloni Irakliondagi parashyutchilarni dengiz orqali kuchaytirishi, o'zi bilan artilleriya va zenit qurollarini olib kelishi kerak edi. U yo'lda kechiktirildi, Malemega yo'naltirildi, keyin Britaniya dengiz floti eskadroni tomonidan ushlab qolindi va tarqatib yuborildi. Nemis qo'mondoni, general-leytenant Kurt Student barcha resurslarni nemislar g'alaba qozongan Maleme aerodromi uchun jangga jamladi. Ittifoqchilarning Yaqin Sharqdagi Bosh qo'mondoni general Archibald Vavel 27-may kuni Kritni evakuatsiya qilishni buyurdi va 14-brigada 28-maydan 29-mayga o'tar kechasi Ittifoqning harbiy kemalari tomonidan evakuvatsiya qilindi. Iskandariyaga qaytish paytida ikkita yanchuvchi kema cho'kib ketdi, ikkita kreyser jiddiy shikastlandi, 440 dan ortiq ittifoqchi harbiy xizmatchilar halok bo'ldi, 250 dan ortiq yarador va 165 kishi asirga olindi. Kritdagi og'ir yo'qotishlar tufayli nemislar urush paytida boshqa keng ko'lamli havo operatsiyalarini o'tkazmadilar.