Gavayidagi oʻrmon yongʻinlari (2023)
2023-yil avgust oyi boshida AQShning Gavayi shtatida, asosan, Maui orolida qator yongʻinlar boshlandi. Shamol taʼsirida yanada kuchaygan yongʻinlar evakuatsiyaga, keng koʻlamli vayronagarchiliklarga sabab boʻldi. Lahaina shahrida kamida 101 kishi halok boʻldi. Kamida 1,300 kishi bedarak yoʻqolgan, yongʻinlar qurbonlari soni yaqin kunlarda ikki yoki uch baravar koʻpayishi mumkin. Oʻrmon yongʻinlari koʻpayishiga Gavayi shimolidagi kuchli yuqori bosimli hudud va janubdagi Dora toʻfoni natijasida shakllangan quruq va kuchli shamol sabab boʻgan. 8-avgust kuni Favqulodda holat toʻgʻrisida deklaratsiya imzolangan boʻlib, unga koʻra, yongʻinlar natijasida yuzaga kelgan sharoitlar tufayli bir qator harakatlar, jumladan, Gavayi milliy gvardiyasini faollashtirish, Gavayi favqulodda vaziyatlarni boshqarish agentligi direktori va favqulodda vaziyatlar boshqaruvi ma’muriyatining tegishli harakatlari hamda davlatning umumiy daromadlari mablagʻlarini yordam uchun sarflanishi kabilar amalga oshirilishi mumkin. 9-avgustda Gavayi shtati hukumati butun shtatda favqulodda holat eʼlon qildi. 10-avgust kuni AQSh prezidenti Joe Biden yirik tabiiy ofat haqida federal deklaratsiya qabul qildi. 12-avgust holatiga koʻra, Lahainadagi yongʻin qurbonlari soni 1918-yilgi Cloquet yongʻinidan keyin Qoʻshma Shtatlar tarixidagi oʻrmon yongʻinlari uchun eng katta koʻrsatkich boʻldi. Tinch okeanidagi tabiiy ofatlar markazi (PDC) va Favqulodda vaziyatlarni boshqarish boʻyicha federal agentlik (FEMA) faqat Lahayna yongʻinlari davomida 2200 dan ortiq binolar vayron boʻlganligini taxmin qildi. Binolarning aksariyati tabiat qoʻynidagi turar-joylar va Lahainadagi koʻplab tarixiy diqqatga sazovor joylarni oʻz ichiga oladi. Yongʻin yetkazgan zarar miqdori qariyb 6 milliard dollarga baholanmoqda.