Vostok (koʻl)
Vostok — Antarktidadagi eng katta muz osti koʻli. Vostok koʻli " Vostok " Antarktika stansiyasi hududida (77 ° S, 105 ° E) qalinligi taxminan 4000 m muz qatlami ostida joylashgan va oʻlchamlari taxminan 250 × 50 km. Taxminiy maydoni 15,5 ming km². Chuqurligi 1200 m dan ortiq suv hajmi 5400 km³ ga yaqin. Vostok koʻli noyob, chunki u bir necha million yillar davomida atrof-muhitdan ajratilgan boʻlishi mumkin. Uning ustidagi toʻrt kilometrlik muz qobigʻi koʻlning tabiiy izolyatori boʻlib xizmat qilgan. Olimlarning fikricha, koʻl suvlarida tirik organizmlar yashashi mumkin, chunki u hayot uchun zarur boʻlgan barcha omillarni oʻz ichiga oladi: Oddiy toza suvdan taxminan 50 marta kislorod miqdori koʻp boʻlgan toza suv[manba kerak] . Kislorod koʻl suviga muzning yuqori qatlamlari asta-sekin chuqurlikka choʻkishi orqali yetkazib beriladi. Suv harorati juda yuqori - chuqurlikda 10 °C gacha[manba kerak] . Koʻl issiqlikni, ehtimol, yer osti geotermal manbalaridan oladi. Suv-muz chegarasidagi harorat -3 °C. Koʻldagi suv bosimi, hisob-kitoblarga koʻra, 300 atmosferadan ortiq (bosim muz qatlami tomonidan yaratilgan), ammo mikroorganizmlar bunday sharoitlarga moslasha oladi. Bunday sharoitda hayotga moslashgan mikroorganizmlar oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlishi mumkin, chunki ular yer biosferasidan juda uzoq vaqt ajratilgan, yaʼni evolyusiya jarayonlari u yerda mustaqil ravishda davom etgan. Koʻl oʻz nomini ushbu hududda 1957-yildan beri ishlayotgan Sovet (hozirgi rus, xalqaro ekipaj) „ Vostok“ ilmiy stansiyasidan olgan. Vostok koʻlining ochilishi 20-asrning ikkinchi yarmidagi eng yirik geografik kashfiyotlardan biridir.