Hindistonda Sherxon davlati (1540-1555)
1540 yil 17 may kuni Sherxon bilan Kanaujdagi jangda mag‘lubiyatga uchragandan so‘ng Humoyun Hindistonni tark etishga majbur bo‘ldi. O‘sha yili Shershoh Sur boburiylarning poytaxt shahri Agrada taxtga o‘tirdi. Humoyun najot istab ukasi – Qobul hukmroni Komron Mirzo huzuriga bormoqchi bo‘ladi. Ammo u Humoyunni Qobulga kiritmaydi. Humoyun ko‘p qiyinchiliklar bilan ukasi – Qandahor hokimi Askariy Mirzodan madad so‘raydi. Biroq Askariy Mirzo ham akasini shaharga qo‘y maydi, unga yordam berish o‘rniga asir olishga harakat qiladi. Humoyunning darbadarlik kunlari bosh lanadi, u viloyatdan bu viloyatga o‘tib, biridan marhamat ko‘rib, ikkinchisidan quvg‘in bo‘lib, sarson-sargardonlikda yuradi. Ayni paytda SHershoh Humoyunni taʼqib qilib, Loho‘rgacha keladi. Humoyun nochor ahvol ga tushib, dashtu-sahrolarda izg‘ib yurishga majbur bo‘ladi. Humoyun 1541 yili ukasi Hindolning piri bo‘lmish Mir Ali Akbar Jomiyning qizi Hamida Bonuga uylanadi. 1542 yili Akbar tug‘iladi. Sind hokimi SHoh Husayn Humoyunning Qandahorga o‘tib ketishiga yordam beradi. Qandahorda o‘g‘li – go‘dak Akbarni ukasi Hindol (Bobur Hindistonni olgan chog‘ida tug‘ilgan bu o‘g‘liga “Hindol” deb ism qo‘ygan edi)ga qoldiradi. Eron shohi Shoh Tahmasp Humoyunni yaxshi kutib oladi hamda unga izzat-ikrom ko‘rsatib, mablag‘ va qo‘shindan yordam berishga vaʼda beradi. Lekin bo‘lajak yordam beg‘araz emas edi. Shoh Humoyunga shia mazhabini qabul qilishni va boshqalarga ham shuni targ‘ib etishni shart qilib qo‘yadi. Humoyun og‘ir ah volda qoladi. Humoyun Shimoliy Hindistondan chiqib ketgach, mamlakatda Shershohga qarshilik ko‘rsata oladigan katta kuch yo‘q edi. O‘z davrida afg‘onlarning qudrati oshganligini sezgan Komron Mirzo ham Panjob yerlarini Shershohga bo‘shatib berishga majbur bo‘ladi. 1542 yilning boshlariga kelib Shershoh Suriy hokimiyatining chegaralarini kengaytirish maqsadida qo‘shni davlatlarga yurish uyushtiradi. Multon tomonga yuborilgan afg‘on qo‘shinlari 1542 yili Sind viloyatini egalladilar. 1540 yilning oxirlarigacha bo‘l gan davrda afg‘onlar hududi ancha kengaydi. Bu vaqtga kelib shimolda Panjob, Sind, markazda Dehli, Sambhal, Agra, sharqda Bengaliya va Bixar, g‘arbda Malva yerlari afg‘onlar tasarrufiga o‘tdi. Afg‘on hukmdori Shershoh poytaxtda 8 oy jiddiy tayyorgarlik ko‘rgandan so‘ng 1544 yil aprel oyida rojput xonlarini tor-mor kel tirish uchun Ajmir tomon yurish qildi. Afg‘onlar ning o‘z mamlakat chegaralarini kengaytirish uchun olib borgan harbiy yurishlari ichida eng jiddiy, eng og‘iri mana shu Ajmir yurishi bo‘ldi. 1544 yilning oxirida Shershoh boshliq afg‘on qo‘shinlari Kalonjorni zabt etish uchun harbiy yurish boshladi. 1545 yil 2 mayda Kalonjor qalʼasi qo‘lga kiritildi. Ammo bu vaqtda af g‘on hukmdori og‘ir jarohat azobidan vafot etgan edi.