Paranoya
Paranoya — vahima yoki qo'rquv taʼsirida yuzaga keluvchi instinkt yoki fikrlash jarayoni. Koʻpincha aldanish va mantiqsizlik bilan bogʻliq holatlar sababli kelib chiqadi. Paranoyd fikrlash, odatda, insonni taʼqib etuvchi yoki oʻziga nisbatan tahdid va fitna kabi fikrlarni oʻz ichiga oladi. Paranoya fobiyalardan farq qiladi. Ular kabi ushbu kasallik ham mantiqsiz qoʻrquvni oʻz ichiga oladi, lekin odatda paranoyaga, fobiyalar singari, nimadir aybdor boʻlmaydi. Soxta ayblovlar va boshqa odamlarning umumiy ishonchsizligi ham koʻpincha paranoyaga sabab boʻladi. Masalan, paranoyak odam voqea qasddan sodir boʻlganiga ishonadi, hattoki koʻpchilik buni baxtsiz hodisa yoki tasodif deb hisoblagan taqdirda ham. Paranoya psixozning asosiy alomatlaridan biri hisoblanadi.