Infraqizil spektroskopiya
Ushbu maqola vikita`lim loyihasi doirasida O`zMU Fizikasi talabasi Fatxullayeva Bahora tomonidan tarjima qilindi. Infraqizil spektroskopiya ( Infraqizil spektroskopiyasi yoki tebranish spektroskopiyasi ) infraqizil nurlanishning moddalar bilan o'zaro ta'sirini yutish orqali, emissiya yoki aks ettirish orqali o'lchashdir. U qattiq, suyuq yoki gazsimon shakldagi kimyoviy moddalar yoki funktsional guruhlarni o'rganish va aniqlash uchun ishlatiladi. U yangi materiallarni tavsiflash yoki ma'lum va noma'lum namunalarni aniqlash va tekshirish uchun ham ishlatilishi mumkin. Infraqizil spektroskopiya usuli yoki texnikasi infraqizil spektrni hosil qiluvchi infraqizil spektrometr (yoki spektrofotometr) deb nomlangan qurilma yordamida amalga oshiriladi. Infraqizil spektrni vertikal o'qdagi infraqizil nurni yutish (yoki o'tkazuvchanlik ) grafigida yoki gorizontal o'qdagi chastota, to'lqin raqami yoki to'lqin uzunligi bilan ko'rish mumkin. Infraqizil spektrlarda ishlatiladigan to'lqin sonining tipik birliklari sm −1 belgisi bilan santimetrlarda belgilanadi . Infraqizil to'lqin uzunligi birliklari odatda mikrometrlarda (ilgari "mikronlar" deb atalar edi), mkm belgisida belgilanadi, ular to'lqin raqami bilan o'zaro bog'liqdir. Ushbu texnikadan foydalanadigan keng tarqalgan laboratoriya asbobi Fourier transform infraqizil (FTIR) spektrometridir . Quyida muhokama qilinganidek, ikki o'lchovli IR ham mumkin. Elektromagnit spektrning infraqizil qismi odatda uchta qisimga bo'linadi; yaqin, o'rta va uzoq infraqizil. Ko'rinadigan spektrga munosabati uchun nomlangan. Yuqori energiyali IQ sohasi, taxminan 14,000–4,000 sm −1 (0,7–2,5 mkm to'lqin uzunligi) molekulyar tebranishlarning ortiqcha yoki kombinatsiyalangan rejimlarini qo'zg'atishi mumkin. O'rta infraqizil soha, taxminan 4000-400 sm −1 (2,5–25 mkm) odatda asosiy tebranishlarni va ular bilan bog'liq aylanish-tebranish tuzilishini o'rganish uchun ishlatiladi. Uzoq infraqizil soha, taxminan 400-10 sm −1 (25–1000 mkm) past energiyaga ega va aylanish spektroskopiyasi va past chastotali tebranishlar uchun ishlatilishi mumkin. Mintaqa 2–130 sm −1, mikroto'lqinli mintaqa bilan chegaradosh, terahertz mintaqasi hisoblanadi va molekulalararo tebranishlarni tekshirishi mumkin. Ushbu submintaqalarning nomlari va tasniflari konventsiyadir va faqat nisbiy molekulyar yoki elektromagnit xususiyatlarga asoslanadi.