Xurosonga moʻgʻul bosqini
Moʻgʻullarning Xurosonni zabt etishi 1220—1221-yillarda, Moʻgʻullar Xorazm imperiyasini bosib olishi davrida sodir boʻlgan. Moʻgʻullar imperiyasi Samarqand va Buxoroning yirik shaharlarini egallab olganidan soʻng Xorazm imperiyasi parchalanib ketgach, Shoh Muhammad II qoʻshin toʻplash umidida gʻarbga qarab qochadi. Chingizxon oʻzining ikki yetakchi sarkardasi Subutay va Jebega shohni taʼqib qilishni va Xorazmliklar kuchlarining qayta tiklanishiga yoʻl qoʻymaslikni buyurdi. Bu orada u har qanday qarshilikni bostirish uchun kenja oʻgʻli Tuluni janubga yubordi. Xuroson hududi Ipak yoʻlidagi Marv, Nishopur va Hirot kabi dunyoning eng yirik va eng boy shaharlaridan iborat edi. Tulu muntazam ravishda ularni qamal qildi, boyliklarini talon-toroj qildi va aholisini qatl qildi. Garchi zamonaviy tarixchilar oʻrta asr yilnomachilarining raqamlarini boʻrttirib koʻrsatsalar-da (bir hisobda faqat Nishopurda 2,4 million odam oʻldirilgan), yuzaga kelgan ocharchilik eʼtiborga olinsa, halok boʻlganlar sonini millionlar tashkil etishi mumkin boʻladi. Harbiy kampaniya, shubhasiz, insoniyat tarixidagi eng qonli kampaniyalardan biri edi. Bu orada, Subutoy va Jebe Shohni Kaspiy dengizidagi Ashuro oroliga qadar taʼqib qilishdi. Shoh ushbu orolda vafot etgan. Ikki general xonning ruxsati bilan Kaspiy dengizi boʻylab uch yil davom etadigan harbiy ekspeditsiyaga yoʻl oldi. Biroq, Shohning oʻgʻli Jaloliddin Tulu qoʻshinlarini yorib oʻtib, Gʻazni yaqinida katta qoʻshin toʻplashga muvaffaq boʻldi. U 1221-yil kuzida Parvon jangida Shiki Xutuxuga moʻgʻullarning birinchi yirik magʻlubiyatlaridan birini taqdim etdi. Ammo Jaloliddin keyinchalik Chingizxonning oʻzi tomonidan magʻlubiyatga uchratildi.