Dengiz boʻrisi
„Dengiz boʻrisi“ — psixologik sarguzasht romani 1904-yilda amerikalik yozuvchi Jek London tomonidan yozilgan. Kitobning asosiy qahramoni adabiy tanqidchi, okean toʻlqinlaridan omon qolgan, Wolf Larsenning qoʻl ostidagi, qudratli va lekin axloqsiz Humfrey Van Vaydendir. Kitobning ilk nashrining toʻrt ming nusxasi yozuvchining The Call of the Wild asarining qoʻllab quvvatlashi taʼsirida bosib chiqarilishidan avval sotib boʻlingan. Romanning antagonisti „Boʻri“ Larsenning shaxsiy harakteri yozuvchi oʻzi tanigan haqiqiy dengizchi kapitan Aleks Maklinga tegishli edi. Londonning gaplariga koʻra, „Dengiz boʻrisining koʻp qismi toʻqima, ammo asosi Aleksandr Maklin hisoblanadi“. Kapitan Aleks Maklin 1858-yilning 15-mayida Yangi Shotlandiyaning East Bay shahrida tugʻilgan. U asosan Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida akasi kapitan Den Maklin bilan suzib yurgan. Maklin bir vaqtlar Alyaskaning Nome sherifi boʻlgan. Maklin kapitanlari umrining koʻp qismini Tinch okeani sohilida suzib oʻtkazgan va avlodlari oʻsha yerda boʻlishiga qaramay, Keyp-Breton oroli bilan aloqalarini saqlab qolishgan. Yozuvchini yaqin doʻstlari „Boʻri“ deb atashgan va u oʻz kitob lavhasida boʻri rasmini ham ishlatgan. Qolaversa, u oʻz uyiga Wolf House deb nom bergan. Van Veydenning romandagi boshidan kechirganlari Londonning Sofiya Sazerlendda suzib yurganida boʻlgan yoki eshitgan tajribalariga oʻxshashligini hisobga olsak, avtodidakt dengizchi Van Veyden avtodidakt dengizchi Jek Londonga solishtirishgan[ iqtibos kerak ] Londonning "Dengiz boʻrisi" asarini yozishdan maqsadi „(Nitshening) super-odam falsafasini yaratish“ edi Doʻsti Xamfri Van Veyden kema halokatidan oldin tashrif buyurishini oʻqishni avzalroq deb Nitsshe va Shopengauer romanning ikkinchi jumlasida eslab oʻtiladi. Shuningdek, romanning 8, 10-boblarida Gerbert Spenser, 5, 6, 10, 13-boblarda Charlz Darvin, 11, 17, 26-boblarda Umar Xayyom, 5-bobda Shekspir va 26-bobda Jon Milton eslab oʻtiladi. Bu syujetda Rudyard Kiplingning "Captains Courageous „ asariga oʻxshashliklari bor, chunki ularning har birida bekorchi va boy, dengizdan qutqarilib, shanxayda dengizchi boʻlib ishlayotgan yigit bor; ammo bu ikki hikoya syujet va axloqiy tarafdan bir-biridan katta farq qiladi.