Genetik modifikatsiyalangan organizm
Genetik modifikatsiyalangan organizm (GMO) — genotipi genetik muhandislik usullari yordamida sun'iy ravishda o'zgartirilgan organizm. Ushbu jarayon o'simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlar uchun qo'llanilishi mumkin. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti genetik modifikatsiyalangan organizmlar genetik material (DNK) o'zgartirilgan organizmlar ekanligi to'g'risida torroq ta'rif beradi, bunda ko'payish yoki tabiiy rekombinatsiya natijasida tabiatda bunday o'zgarishlar mumkin bo'lmaydi[1]. Genetik o'zgarishlar odatda ilmiy yoki iqtisodiy maqsadlarda amalga oshiriladi. Genetik modifikatsiya tabiiy va sun'iy mutatsion jarayonga xos bo'lgan tasodifiy holatdan farqli ravishda, organizm genotipining maqsadli o'zgarishi bilan tavsiflanadi. Hozirgi vaqtda genetik modifikatsiyaning asosiy turlaridan biri transgen organizmlarni yaratish uchun transgenlardan foydalanishdir. GMOning rivojlanishi, ayniqsa ularni tijoratlashtirish borasida ko'plab e'tirozlar bildirildi. Masalan, ko'pchilik GM ekinlari bilan bog'liq, shuningdek, ulardan ishlab chiqarilgan mahsulotlar xavfsizmi yoki ularni yetishtirish atrof-muhitga qanday ta'sir qiladi, boshqa muammolar-regulyatorlarning ob'ektivligi va qat'iyligi, genetik jihatdan o'zgartirilmagan oziq-ovqat mahsulotlarining ifloslanishi, oziq-ovqat ta'minotini nazorat qilish, hayotni patentlash va intellektual mulk huquqlaridan foydalanish to'g'risida. Hozirgi vaqtda GM ekinlaridan olinadigan oziq-ovqat mahsulotlari inson salomatligi uchun oddiy oziq-ovqatdan ko'ra ko'proq xavf tug'dirmaydi degan ilmiy konsensus mavjud bo'lsa ham, GM oziq-ovqat xavfsizligi tanqidchilar uchun asosiy muammo hisoblanadi. Genlar oqimi, maqsadsiz organizmlarga ta'siri va o'simlik migratsiyasi atrof-muhitning asosiy muammolaridan biri hisoblanadi.