BASIC
BASIC (talaffuzi: Beysik; toʻliq nomi Beginners' All-purpose Symbolic Instruction Code — „boshlovchilar uchun universal ramziy oʻquv kod“) — ishlatish oson bo'lgan universal yuqori darajali dasturlash tillari oilasi. Original versiyasi Jon G.Kemeni va Tomas E.Kurtz tomonidan Dartmont kollejida 1964-yilda yaratilgan. Ularning maqsadi ilm-fan yo'nalishida o'qimayotgan studentlarga ham kompyuter ishlata olish imkoniyatini yaratib berish edi. O'sha paytda deyarli barcha kompyuterlar faqat olimlar va matematiklar o'rganishga moyil bo'lgan maxsus dasturiy ta'minotni yozishni talab qilar edi. Dastur tiliga qo'shimcha ravishda Kemeny va Kurts Dartmut vaqtini almashish tizimini (DTSS) ishlab chiqdilar, bu bir nechta foydalanuvchilarga bir vaqtning o'zida BASIC dasturlarini masofaviy terminallarda tahrirlash va boshqarish imkonini berdi. Ushbu umumiy model 1960-yillarning oxiri va 1970-yillarning boshlarida PDP-11 va Data General Nova kabi mini-kompyuter tizimlarida juda mashhur bo'ldi. Hewlett-Packard 1960-yillarning oxirida HP2000 seriyasini taqdim etgan va 1980-yillarda sotuvni davom ettirib, ushbu operatsiya usuli uchun butun kompyuter liniyasini ishlab chiqardi. Ko'pgina dastlabki video o'yinlar o'z tarixini BASIC ning ushbu versiyalaridan biriga olib boradi. 1970-yillarning oʻrtalarida mikrokompyuterlarning paydo boʻlishi bir nechta BASIC dialektlarining, jumladan, 1975-yilda Microsoft BASIC-ning rivojlanishiga olib keldi. Ushbu mashinalarda mavjud boʻlgan kichik asosiy xotira tufayli, koʻpincha 4 KB, Tiny BASIC dialektlarining xilma-xilligi ham yaratilgan. BASIC o'sha davrning deyarli har qanday tizimi uchun mavjud edi va 1970-yillarning oxirida paydo bo'lgan uy kompyuterlari tizimlari uchun de-fakto dasturlash tiliga aylandi. Ushbu shaxsiy kompyuterlarda deyarli har doim sukut bo'yicha BASIC tarjimoni o'rnatilgan bo'lib, ko'pincha mashinaning dasturiy ta'minotida yoki ba'zan ROM kartridjida. 1990-yillarda BASIC mashhurligi pasaydi, chunki bozorga yanada kuchli mikrokompyuterlar paydo bo'ldi va ilg'or funksiyalarga ega dasturlash tillari (masalan, Paskal va C) bunday kompyuterlarda foydalanish mumkin bo'ldi. 1991 yilda Microsoft Visual Basic-ni chiqardi, u BASIC-ning yangilangan versiyasini vizual shakllar yaratuvchisi bilan birlashtirdi. Ushbu til va "VB" dan qaytadan foydalanish VBA va VB.NET shakllarida asosiy dasturlash tili bo'lib qolmoqda [iqtibos keltirish kerak].