Hezb-e Islami Gulbuddin
Hizb-i Islomiy Gulbiddin (forscha: حزب اسلامی گلبدین ; qisqartirilgan HIG), Hizb-e-Islomi yoki Hizb-i-Islomi Afgʻoniston (HIA) deb ham ataladi, Afgʻoniston siyosiy partiyasi va sobiq militsiyasi boʻlib, dastlab 1976-yilda Hizb-e-Islomi va Gulbiddin Hikmatyor boshchiligida. 1979-yilda Mulavi Yunas Xolis Hikmatyor bilan ajralib, oʻz guruhini tuzib, „ Hizb-i Islomi Xolis“ nomi bilan mashhur boʻldi; Hikmatyor boshqargan Hizb-i Islomiyning qolgan qismi Hizb-e Islomi Gulbiddin nomi bilan tanildi. Hizbiy Islomiy Musulmon Birodarlariga taqlid qilishga va Afgʻonistondagi turli qabila guruhlarini yagona islomiy davlatga almashtirishga intiladi. Bu ularni qabilaga yoʻnaltirilgan Tolibon bilan qarama-qarshi qoʻyadi. Sovet-Afgʻon urushi (1979-1989) davrida Hizb-e Islomi Gulbiddin Pokiston Xizmatlararo razvedka boshqarmasi (ISI) orqali antisovet kuchlari tomonidan yaxshi moliyalashtirilgan. 1990-yillarning oʻrtalarida Tolibon kuchayishi tufayli HIG „afgʻon siyosatidan chetlashtirildi“. 2001-yildan keyingi Afgʻonistondagi urushda HIG „ koalitsiya kuchlari va prezident Hamid Karzay maʼmuriyatiga qarshi koʻplab qonli hujumlar uchun masʼuliyatni oʻz zimmasiga olib, tajovuzkor jangari guruh sifatida qayta paydo boʻldi“. Uning jangovar kuchi „baʼzan minglab kishilar“ edi. Guruh 2016-yilda G‘ani maʼmuriyati bilan tinchlik bitimini imzolagan edi. Afg‘oniston Islom Respublikasi parchalanganidan so‘ng, 2021-yil 17-avgust kuni Hikmatyor Dohada Afg‘onistonning sobiq prezidenti Karzay va Milliy yarashuv bo‘yicha Oliy kengash raisi, sobiq ijroiya raisi Abdulla Abdulla bilan hukumat tuzish niyatida uchrashdi. (garchi Karzay yoki Abdullaning bunday hukumatda bevosita ishtirok etishi nomaʼlum edi). Prezident Ashraf Gʻani mamlakatdan Tojikistonga yoki Oʻzbekistonga qochib, BAAda paydo boʻldi va bunday muzokaralarni qoʻllab-quvvatlashini va Afgʻonistonga qaytish boʻyicha muzokaralar olib borayotganini aytdi.