Toros qurbaqasi
Toros qurbaqasi (Rana holtzi), Ranidae oilasiga mansub, oʻrtacha uzunligi 6. 7,5 sm boʻlgan qurbaqa. Rana holtzi Turkiyadagi endemik qurbaqa turi. Bundan tashqari, ovoz chiqarmaydigan yagona qurbaqa turi — bu toros qurbaqasi. Markaziy Toros togʻlaridagi Bolkar togʻlarida faqat Ciniligʻ (2600 m.) va Karagʻol (2500 m.)da yashashi aniqlangan. Tashqi tuzilishi orqa tarafdan sariq, yashil va qora naqshli, qorni esa pushti yoki sargʻish. Ularning asosiy ozuqasi koʻl boʻyidagi oʻtloqlarda yashaydigan hasharotlar va boshqa artropodlardir. 1990-yillarda Toros qurbaqasi koʻpayadigan koʻllarga oynali sazan baliqlari kiritilganligi sababli u yoʻq boʻlib ketish xavfi ostida qolgan edi. Toros qurbaqalarining yashash joyi juda kam, shuning uchun ularning yoʻq boʻlib ketishi xavf ostida. 2007-yil oktyabr oyida Nigʻde viloyati atrof-muhit va oʻrmon xoʻjaligi direktori Metin Süzgec, toros qurbaqalari sonining sezilarli darajada koʻpayishini kuzatganliklarini eʼlon qildi. Dastlab, Toros qurbaqasi 1984-yilda tabiatdagi tirik mavjudotlarni va ular yashaydigan muhitni himoya qilish uchun tashkil etilgan Xalqaro BERN konventsiyasi bilan himoyalangan. 1999-yildan beri bu qurbaqalar Qishloq va oʻrmon xoʻjaligi vazirligi, Nigʻde gubernatorligi va Xalqaro atrof-muhitni muhofaza qilish tashkilotlari tomonidan himoya ostiga olingan. Maden-Der nomli qurbaqalarni himoya qilish uyushmasi Nigʻdening Ulukishla shahridagi Maden qishlogʻida tashkil etilgan. Nigʻde gubernatorligi bu hududda sayr qilishni va hatto Karagʻoldan suv olishni taqiqladi. Oʻtgan yili Nigʻde gubernatorligi atrof-muhitni muhofaza qilish kengashi Bolkar togʻlarini maxsus himoya hududi deb eʼlon qildi.