Mustafo Jemilev
Mustafo Abduljemil Jemilev (qrim tatarcha: Mustafa Abdülcemil Cemilev, ukraincha: Мустафа Джемілєв; 13-noyabr 1943-yil , Ai-Serez, Qrim ASSR, RSFSR, SSSR) — sovet inson huquqlari faoli va dissidenti, ukrainalik siyosatchi, Qrim-tatar milliy harakati yetakchilaridan biri, 1991—2013-yillarda Qrim-tatar xalqi majlisi raisi boʻlgan. Siyosiy qarashlari va antisovet faoliyati tufayli Jemilev universitetdan haydalgan va yetti marta bir necha aybdorlik ishlari bilan sudlangan. Hammasi boʻlib u oʻn besh yil qamoqda oʻtirdi. 1966—1967, 1969—1972, 1974—1975, 1975—1976, 1983—1986-yillarda mahbus boʻlgan va 1979—1982-yillarda Yakutiyada boʻlinmada xizmat qilgan. SSSRda inson huquqlarini himoya qilish tashabbuskor guruhining asoschilaridan biri va aʼzosi. Ukraina mustaqilligi eʼlon qilinganidan keyin Jemilev Ukraindagi siyosiy jaroyonlarga qoʻshildi. 1998-yildan — Ukrainaning III, IV, V, VI, VII, VIII va IX chaqiriq xalq deputati, bir necha oʻnlab qonun loyihalari muallifi, Ukraina Oliy Radasining Inson huquqlari, milliy ozchiliklar va millatlararo munosabatlar qoʻmitasi aʼzosi (1998-yildan), deportatsiya qilingan xalqlar, milliy ozchiliklar va siyosiy qatagʻon qurbonlari masalalari boʻyicha qoʻmita raisi (2003—2007), etnosiyosat, Ukrainadagi mahalliy xalqlari va milliy ozchiliklarining huquqlari, siyosiy qatagʻon qurbonlari boʻyicha quyi qoʻmita raisi (2012-yil dekabrdan) vazifalarini bajargan. 2014-yilgi Qrim voqealari paytida Jemilev Ukrainaning hududiy yaxlitligini qoʻllab-quvvatlagan va Qrimning maqomi boʻyicha referendumni tan olmadi. 2015-yil oxirida u yarimorol blokadasi tashkilotchilaridan biri sifatida harakat qildi.