Gjekë Marinaj
Gjekë Marinaj ((talaffuzi: Jeke Marinay); 1965-yil 26-may, Malësi e Madhe tumani (talaffuzi: Malesi e made), Albaniya) — alban-amerikalik shoir, yozuvchi, adabiy tanqidchi, noshir, falsafa fanlari doktori va tarjimon. Adib adabiy tanqidning bir shakli sifatida tinchlikni mustahkamlash va ijobiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan oʻz falsafasi — Protonizm nazariyasiga asos solgan. Bu nazariya beshta tamoyilga asoslangan. Marinaj 2001-yilda tashkil etilgan Alban-Amerika yozuvchilari jamiyatining birinchi prezidenti boʻlgan. Bir nechta sheʼriy, nasriy va adabiy tanqidga oid kitoblari nashr etilgan. Marinajning „Mos më ik larg“ (talaffuzi: Mos me ig lag — Mendan olis ketma), „Infinit“ (Cheksizlik), „Lutje në ditën e tetë të javës“ (talaffuzi: Luche ne diten e tete te yaves — Haftaning sakkizinchi kunidagi ibodat), „Ana tjetër e pasqyrës“ (talaffuzi: Ana tyeter e paschures — Koʻzguning aks tomoni), „Ca gjëra nuk mund të mbeten sekret“ (talaffuzi: Sanjere nuk mun te mbeten sekret — Sir tutib boʻlmaydigan baʼzi narsalar), „46 Sahifa“ nomli yigirmadan ortiq sheʼriy va nasriy kitoblari dunyoning oʻnlab davlatlarida, jumladan, alban, rumin, serb, nemis, italyan, rus, vyetnam, ozarbayjon, oʻzbek, fransuz, lao, bengal va ispan tillarida chop etilgan. U hozirda Amerika Qoʻshma Shtatlarida yashaydi. 2008-yilda Marinaj Albaniyaning Turizm, Madaniy aloqalar, Yoshlar va Sport vazirligi qoshidagi „Qendra Ndërkombëtare e Kulturës“ (talaffuzi: Chendra derkombetare e kultures) tashkiloti tomonidan adabiyot boʻyicha „The Pjeter Arbnori Prize“ga loyiq koʻrilgan. 2021-yilda u Janubiy Koreyaning „Changvon KC“ xalqaro adabiyot mukofotini qoʻlga kiritgan. Uning asarlari va tinchlikparvarlik harakatlari Albaniya va Yevropaning boshqa joylarida, shuningdek AQSh va Osiyoning turli davlatlarida eʼtirofga sazovor boʻlgan. U „Kuvendi“ jurnali tomonidan har yili oʻtkaziladigan „Adabiyot haftaligi“ nomli sheʼriyat va nasr tanlovlari, shuningdek, Albaniya-Amerika yozuvchilar assotsiatsiyasining „Golden Pen Award“ va amerikalik yoki xalqaro muallifga beriladigan „Gjenima“ adabiy mukofoti hayʼati tarkibida faoliyat yuritadi. Gjekë Marinaj 1967-yilda asos solingan va hozirda AQShning Texas universiteti tarjima tadqiqotlari markazi bilan hamkorlikda ishlaydigan jahon adabiyoti nashriyoti — „Mundus Artium Press“ning direktori sifatida faoliyat yuritadi.