Mutavakkil
Jaʼfar ibn Muhammad ibn Horun (arabcha: جعفر بن محمد بن هارون); 822-yil mart – 861-yil 11-dekabr), hukmronlik nomi Mutavakkil ala Alloh (arabcha: المتوكل على الله) nomi bilan mashhur oʻninchi Abbosiy xalifasi boʻlib, 847-yildan toki 861-yilda oʻldirilgunga qadar hukmronlik qilgan. Oʻz akasi Vosiqdan (h. 842–847) keyin taxtga chiqqan va mamlakat hududini maksimal darajada kengaytira olgani bilan mashhur. U kuchli dindor boʻlgan va moʻtaziladan voz kechgani, Mihnaga (islom ulamolarining taʼqiblari davri) yakun yasagani va Ahmad ibn Hanbalni ozod qilgani bilan tarixda qolgan. Ayniqsa, musulmon boʻlmagan fuqarolarga nisbatan qattiqqoʻlligi bilan mashhur. 861-yil 11-dekabrda oʻgʻli Muntasir koʻmagida turkiy gvardiyachilar tomonidan oʻldirilgan. Bu voqea „Samarradagi anarxiya“ deb atalgan ichki nizolar davrining boshlanishi boʻlgan.