Vladimir Nabokov
Vladimir Vladimirovich Nabokov [asl nomi; taxallusi Sirin; 1899.10(22).4, Peterburg - 1977.2.7, Shveysariya] — rus yozuvchisi. Ingliz tili va madaniyatiga ixlosmand boy dvoryan oilasida dunyoga kelgan. Bir necha Yevropa tillarini mukammal bilgan N. 1914—17 yillarda otasining mablagʻi hisobiga ilk sheʼriy toʻplamlarini chop etgan. 1919-yilda Angliyaga borib, Kembrij universitetida tahsil koʻradi, 1922-yil esa Berlinga koʻchib oʻtadi. N. shu yerda rus muhojirlarining "Rul" gaz.da, shuningdek, "Zamonaviy bitiklar" jurnali (Parij)da Sirin (jannat qushi) taxallusi ostida sheʼr va hikoyalarini eʼlon qiladi. "Mashenka" (1926) romani va undan keyingi "Chorbaning qaytishi" (1928) lirik novellalari, mashhur shaxmatchining hayot fojiasiga bagʻishlangan "Lujin himoyasi" (1930) qissasi va boshqa asarlari N.ga shuhrat keltiradi. N. rus tilida 9 roman ("Qirol, dama, valet", "Isteʼdod" va boshqalar), bir qancha pyesa ("Oʻlim", "Voqea", "Valsning kashf etilishi" va boshqalar), hikoya va sheʼrlar yozgan. Uning ijodiy uslubida mistifikatsiya, turli-tuman oʻyinlar, xayolot va alahsirashlar, parodiyalar, kutilmagan syujet qurilmalari ustuvorlik qiladi. N. 1940-yilda AQShga koʻchib borib, asosan, ingliz tilida ijod etgan. "Sebastian Naytning chinakam xayoti", "Ada", "Nursiz olov", "Lolita", "Yorqin narsalar","Arlekinlarga bir qara!" singari romanlari, "Yevgeniy Onegin"ning tarjimasi va Pushkin asariga yozgan 3 jildli izohlari N. adabiy merosining asosiy qismini tashkil etadi.