Tyndall effekti
Tyndall effekti — kolloid yoki juda nozik tinch turgan zarralar tomonidan yorugʻlik tarqalishi hodisasidir. Tyndall tarqalishi sifatida ham tanilgan, u Reylining tarqalishiga oʻxshaydi, chunki tarqalgan yorugʻlikning intensivligi toʻlqin uzunligining toʻrtinchi kuchiga teskari proportsionaldir, shuning uchun koʻk yorugʻlik qizil nurga qaraganda ancha kuchliroq tarqaladi. Kundalik hayotda baʼzan mototsikllar chiqaradigan tutunda koʻrinadigan koʻk rang misol boʻladi, xususan, yonib ketgan dvigatel moyi bu zarralarni taʼminlaydigan ikki zarbali mashinalar. Tyndall effekti ostida uzunroq toʻlqin uzunliklari koʻproq uzatiladi, qisqaroq toʻlqin uzunliklari esa tarqalish orqali koʻproq diffuz tarzda aks etadi . Tyndall effekti yorugʻlik sochuvchi zarrachalar boshqa yorugʻlik oʻtkazuvchi muhitda tarqalganda namoyon boʻladi, bu erda alohida zarrachaning diametri taxminan 40 dan 900 nm oraligʻida, yaʼni koʻrinadigan yorugʻlik toʻlqin uzunliklaridan biroz past yoki yaqin joylashgan (400-750 nm). Bu, ayniqsa, kolloid aralashmalar va nozik suspenziyalar uchun qoʻllaniladi; masalan, aerozollar va boshqa kolloid moddalardagi zarrachalarning oʻlchami va zichligini aniqlash uchun nefelometrlarda Tindall effekti qoʻllaniladi. Ushbu hodisani oʻrganish toʻgʻridan-toʻgʻri ultramikroskop va turbidimetriya ixtirosiga olib keldi. Bu hodisani birinchi marta keng oʻrgangan 19-asr fizigi Jon Tyndall sharafiga nomlangan.