Tug'loqiylar hukmronligi
Yangi sulton ba’zi chora-tadbirlarni amalga oshirdi. Yer solig‘i hosilning 1/10 ga kamaytirildi va davlat hisobidan kanallar qazildi. Sulton G‘iyosiddin Dehlida o‘zi uchun qizil qoya toshdan shahar qurdirdi va uni mustahkam qo‘rg‘on bilan o‘rab, unga Tug‘loqobod deb nom berdi. O‘zidan avvalgi sultonlar singari G‘iyosiddin faol tashqi siyosatni amalga oshirdi. Xazinani to‘ldirish maqsadida u o‘z o‘g‘li Jaunxon boshchiligida Dekanga yurish uyushtirdi, o‘zi esa Sharqiy Bengaliyani zabt etib, uning hukmdorini o‘z vassaliga aylantirdi (1324 y.). Jaunxon g‘alaba bilan poytaxtga qaytayotgan otasi sharafiga tantanali marosim o‘tkazdi. Ammo otasi turgan joydan jangovar fillar o‘tayotgan paytda yog‘ochdan qad ko‘targan ayvon qulab tushadi va sulton G‘iyosiddin halok bo‘ladi. Bu “baxtsiz hodisa” taxtni egallash payiga tushgan Jaunxon tomonidan tayyorlangan edi. Jaunxon Muhammadshoh nomi bilan taxtga chiqdi (1325–1351 yy.). Muhammad Tug‘loq layoqatli sarkarda, ammo beshafqat, o‘z boshimcha hukmdor bo‘lib, o‘zining noma’qul xatti-harakatlari bilan davlatni halokat yoqasiga olib keldi. Ma’lumki, ulkan Dehli imperiyasini boshqarish, ko‘p sonli armiyani ta’minlash, davlat apparatini idora qilish ko‘p mablag‘ talab qilar edi. SHu bois Muhammadshoh dehqonlardan qo‘shimcha soliqlar – abvob yig‘a boshladi. Bu soliqlar nihoyatda og‘ir bo‘lgani sababli dehqonlar xonavayron bo‘lib, o‘z xo‘jaliklarini tashlab, o‘rmon lardan panoh topar edilar. Viloyatlarda dehqonlar siyraklashib, xazinaga daromad tushmay qoladi. Buning ustiga mamlakatda qurg‘oqchilik ro‘y beradi. Sulton bu murakkab ahvoldan chiqish niyatida mamlakatda mis tangalar zarb ettirib, ularni tilla va kumush tangalar o‘rnida muomalaga kiritishga farmoyish berdi. Natijada o‘sha paytda ijod qilgan tarixchining yozishicha, “har bir hinduning uyi o‘ziga xos pul zarbxonasiga aylandi”. Savdogarlar bu chaqa pullarga mol sotmay qo‘yadilar. Oqibatda o‘lkada pul tizimi va iqtisod barbod bo‘ladi. Sulton mis tangalarni oltin va kumush tangalar bahosida sotib oladi, xazina esa batamom bo‘shab qoladi. O‘ta qattiqqo‘lligi va shafqatsizligi bilan nom chiqargan Muhammad Tug‘loq “Xuniy” (“Qonxo‘r”) laqabiga “sazovor” bo‘ladi. Sulton isyonkor amirlarni ta’qib etib, Txatta (Sind)ga kelganda, bezgak kasalidan o‘ladi. Taxtga uning amakivachchasi Feruz Tug‘loq chiqadi (1351–1388 yy). Feruzshoh avvalgi sulton hukmronligining halokatli oqi batlarini bartaraf etish yuzasidan keskin choralar ko‘radi. Jumladan, abvob solig‘i bekor qilinadi, yer solig‘i kamaytiriladi, hosildor yerlarning ko‘paytirish maqsadida Duobda yangi kanallar ochiladi, bozorlardagi og‘ir boj solig‘i yo‘q qilinadi, harbiy boshliqlarga qo‘shimcha yerlar in’om etiladi, haddan tashqari azobu qiynoqlarni man etish haqida farmoyish beriladi. Musulmon harbiy boshliqlarga bir qator imtiyoz berilgan bo‘lsada, ularning ayirmachilik xatti-harakatlariga barham bera olinmaydi. Feruzshohning davlat butunligini saqlab qolishga qaratilgan urinishlari muvaffaqiyatsiz chiqadi. Bengaliya bilan Dekan Muhammadshoh davridayoq saltanatdan ajralib chiqqan edi. Orissa bilan Sindga yurishlar samara bermaydi. Keksaygan sulton dunyo dan o‘tishi bilan feodal guruhlari ichidagi kurash qizib ketadi. Zaiflashib, kuchsizlanib borayotgan imperiyaga yurish qilgan Amir Temur qo‘shinlari unga qaqshatqich zarba beradi (1398 y).