Afgʻoniston iqtisodiyoti
Afg‘oniston iqtisodiyoti xarid qobiliyati paritetiga (PPP) asoslangan yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi bo‘yicha dunyoda 103-o‘rinda turadi. Taxminan 40 million aholiga ega Afgʻonistonning YaIM (PPP) miqdori taxminan 77 milliard dollarni tashkil etadi, ayirboshlash kursi 20 milliard dollar (2020) va aholi jon boshiga YaIM (PPP) taxminan 2000 dollarni tashkil qiladi. Mamlakatning umumiy tashqi qarzi 2022-yil holatiga koʻra 0 ga teng. Afgʻoniston iqtisodiyoti chet elliklarning kirib kelishi, milliy infratuzilmaning yaxshilanishi, qoʻshni va mintaqaviy davlatlar bilan koʻproq savdo aloqalarining oʻrnatilishi, qishloq xoʻjaligi va togʻ-kon sanoatining kengayishi hisobiga yaxshilanishda davom etmoqda. Afgʻoniston NATOga qoʻshilgach, boshqa mamlakatlarning unga siyosiy ishonchli kuchaydi va shu sababli chet elliklar hamda xalqaro hamjamiyat tomonidan kelgan milliardlab dollarlik yordamlar hajmi ham oʻsdi. Hozirda Afgʻoniston 5 milliard dollarga yaqin mahsulot import qiladi va 1,8 milliard dollardan ortiq qonuniy mahsulotlarni (asosan yangi va quritilgan mevalarni) eksport qiladi. Kelgusi yilda mamlakatning yillik eksporti 2 milliard dollarga yetishi taxmin qilinmoqda. Bir trillion dollardan ortiq qiymatga baholanuvchi qazib olinmagan foydali qazilma konlariga ega boʻlishiga qaramay, Afgʻoniston dunyodagi eng kam rivojlangan mamlakatlardan biri boʻlib qolmoqda. Mamlakatda ishsizlik darajasi 23% dan ortiq va aholisining qariyb yarmi qashshoqlik chegarasidan pastda yashaydi. Bularning barchasi ortida turgan asosiy omil Afgʻonistonda davom etayotgan urush boʻlib, bu nafaqat yirik xorijiy sarmoyadorlarning investitsiyasini va yordamlarni yetkazib berishni toʻxtatibgina qolmay, balki butun aholi salomatligiga ham taʼsir qiladi. Afgʻoniston iqtisodiyotini yaxshilash uchun uzoq vaqtdan beri chet el investitsiyasini qidirib keladi. NATO Afgʻonistondan chiqib ketganidan soʻng, Qoʻshma Shtatlardagi Biden maʼmuriyati Afgʻonistonning 9,5 milliard dollarlik aktivlarini musodara qilishga qaror qildi. Afgʻonistonning milliy valyutasi afgʻoni (AFN) boʻlib, uning kursi 1 AQSh dollariga 88 afgʻonini tashkil qiladi. Afgʻonistonning markaziy banki Da Afgʻoniston bankidir. Mamlakatda bir qator mahalliy banklar, jumladan Afgʻoniston xalqaro banki, Azizi banki, New Kabul banki va Pashtany banki faoliyat yuritadi. Afgʻonistonda xorijiy valyutalardan foydalanish rasman taqiqlangan. Kriptovalyutadan foydalanish ham hukumat tomonidan taqiqlangan.