Yazid II
Yazid ibn Abdulmalik ibn Marvon (arabcha: يَزِيد ٱبْن عَبْد الْمَلِك ٱبْن مَرْوَان; tax. 690/91 – 724-yil 26-yanvar) yoki Yazid II -Umaviylarning toʻqqizinchi xalifasi boʻlib, 720-yildan 724-yilda vafot etgunigacha hukmronlik qilgan. U maʼmuriy va harbiy tajribaga ega boʻlmasa-da, Umaviylar sulolasining ikkala hukmron tarmogʻi, 661-yilda Umaviylar xalifaligiga asos solgan Sufyoniylar va 684-yilda ularning oʻrniga kelgan Marvoniylar avlodi boʻlgan holda oʻz nasl-nasabi tufayli obroʻ-eʼtibor qozongan. Uni oʻgay ukasi xalifa Sulaymon ibn Abdulmalik (h. 715–717), amakivachchasi Umardan (h. 717–720), Abd al-Malik (h. 685–705) oʻgʻillari bilan murosa qilgani aytiladi. Umarning islohotchilik siyosatini, asosan, jizyani va arab boʻlmagan musulmonlar toʻlaydigan soliqni qayta joriy qildi. Xalifalik chegaralarida, xususan, Kavkazdagi xazarlarga, Anadolu va Vizantiyaga qarshi urush harakatlarini qayta tikladi. Yazidning harakatlari arab militaristik lageri va Umaviylar sulolasining xohish-istaklariga mos kelardi. Lekin xalifalikning moliyaviy inqirozini hal qila olmadi, chunki urush oʻljalari yetarli boʻlmagani va jizyaning qayta tiklanishi yirik viloyatlar – Xuroson va Ifriqiyadagi aholining kuchli noroziliklariga duch kelgan. Xalifalik boʻylab cherkovlarda nasroniylik ikonalari yoʻq qilindi. Yazid Iroqda Umaviylar hukmronligini amalga oshirish uchun Suriya qoʻshinlarini qayta kiritdi. Bu yerda ularning hukmronligidan uzoq vaqtdan beri norozlar koʻp edi. Uning hukmronligi davridagi birinchi voqealardan biri iroqliklarning Yazid ibn al-Muhallab boshchiligidagi keng koʻlamli qoʻzgʻoloni boʻlib, uning bostirilishi notinch viloyatda Umaviylarga qarshi jiddiy qoʻzgʻolonlarni tugatdi. Ibn al-Muhallab Yamaniylar tarafdori edi va Yazidning Iroqni boshqarish uchun Qaysiy aygʻoqchilarini tayinlashi u yerdagi fraksiyalarning keskinligini kuchaytirdi, ammo boshqa joylarda Yazid ikki raqib firqaning manfaatlarini muvozanatlashtirdi. Muhallabiylarning halokatli bostirilishi 750-yilda Umaviylarni agʻdargan Abbosiylar inqilobi davrida qasos olish uchun imkoniyatga aylandi.