O‘rtacha tezlik
Oʻrtacha tezlik ⟨ V ⟩ {\displaystyle \langle V\rangle } deb hisoblangan miqdorlar yigʻindisiga aytiladi: ⟨ V ⟩ = 1 t 2 − t 1 ∫ t 1 t 2 V ( t ) d t {\displaystyle \langle V\rangle ={\frac {1}{t_{2}-t_{1}}}\,\int _{t_{1}}^{t_{2}}V(t)\,dt} , bu yerda t 1 … t 2 {\displaystyle t_{1}\ldots t_{2}}  — tezlikni oʻrtacha hisoblash uchun vaqt oraligʻi V {\displaystyle V} , bu tana tezligining fizik vektor miqdori boʻlishi mumkin v → {\displaystyle {\vec {v}}} , tezlikning baʼzi oʻqdagi proyeksiyasi (aytaylik, v x {\displaystyle v_{x}} ), harakat tezligi (tezlik moduli) | v → | {\displaystyle |{\vec {v}}|} yoki yer tezligi d s / d t {\displaystyle ds/dt} ( s {\displaystyle s} traektoriya boʻylab koordinatadir). Hisoblash natijasi qaysi tezlik oʻrtacha hisoblanganiga bogʻliq. Shunday qilib, agar u oʻrtacha hisoblansa v → {\displaystyle {\vec {v}}} , Bu ⟨ v → ⟩ = r → 2 − r → 1 t 2 − t 1 {\displaystyle \langle {\vec {v}}\rangle ={\frac {{\vec {r}}_{2}-{\vec {r}}_{1}}{t_{2}-t_{1}}}} , bu yerda r → 2 {\displaystyle {\vec {r}}_{2}} Va r → 1 {\displaystyle {\vec {r}}_{1}} vaqtning oxirgi va boshlangʻich momentlarida harakatlanuvchi nuqtaning radius vektorlari va agar tezlik moduli oʻrtacha hisoblansa. | v → | {\displaystyle |{\vec {v}}|} , Bu ⟨ | v → | ⟩ = l t 2 − t 1 {\displaystyle \langle |{\vec {v}}|\rangle ={\frac {l}{t_{2}-t_{1}}}} , bu yerda l {\displaystyle l}  — koʻrib chiqilayotgan vaqt oraligʻida bosib oʻtgan masofa. Birinchi holda, oʻrtacha tezlik vektor, ikkinchisida skaler boʻladi. Raqamli farq ham bor: masalan, tana radiusli aylana atrofida toʻliq inqilob qilganda R {\displaystyle R} , Bu ⟨ v → ⟩ = 0 {\displaystyle \langle {\vec {v}}\rangle =0} , A ⟨ | v → | ⟩ = 2 π R / ( t 2 − t 1 ) . {\displaystyle \langle |{\vec {v}}|\rangle =2\pi R/(t_{2}-t_{1}).} Qoʻshimcha tushuntirishlar boʻlmasa, kundalik vaziyatlarda (avtomobilni haydash va hokazo) P.) oʻrtacha tezlik odatda harakatning oʻrtacha tezligi deb tushuniladi ⟨ | v → | ⟩ {\displaystyle \langle |{\vec {v}}|\rangle } . Vaqt oʻtishi bilan T 1 {\displaystyle T_{1}} tana bir tekis harakat qiladi va masofani bosib oʻtadi L 1 {\displaystyle L_{1}} , keyin vaqt oʻtishi bilan T 2 {\displaystyle T_{2}}  — masofa L 2 {\displaystyle L_{2}} va hokazo, keyin bu boʻlimlarning har birida tezlik moduli boʻlgan v i = L i / T i {\displaystyle v_{i}=L_{i}/T_{i}} , va butun harakat vaqti uchun boʻladi: ⟨ v ⟩ = ∑ L i ∑ T i {\displaystyle \langle v\rangle ={\frac {\sum L_{i}}{\sum T_{i}}}} . Xuddi shu muddat bilan T 1 = T 2 = … {\displaystyle T_{1}=T_{2}=\ldots } harakatning oʻrtacha tezligi tananing tezliklarining oʻrtacha arifmetik qiymatiga teng v i {\displaystyle v_{i}} . Ammo, agar tana teng boʻlmagan vaqt oraligʻida turli tezliklarda harakat qilsa, oʻrtacha tezlikni tegishli nisbiy vaqt oraliqlariga teng ogʻirliklar bilan ushbu tezliklarning oʻrtacha arifmetik qiymati sifatida hisoblash mumkin. T i / ∑ T i {\displaystyle T_{i}/\sum T_{i}} . Agar masofalar bir xil boʻlsa L 1 = L 2 = … {\displaystyle L_{1}=L_{2}=\ldots } muddatlar emas, balki vaziyat oʻzgaradi. Aytaylik, agar mashina yarim yoʻlda 180 km/soat, ikkinchi yarmi esa 20 km/soat tezlikda ketayotgan boʻlsa, u holda oʻrtacha tezlik 36 km/soat (100 km/soat emas) boʻlar edi. Bu kabi misollarda oʻrtacha tezlik alohida, teng boʻlimlardagi barcha tezliklarning oʻrtacha garmonikiga teng. Agar boʻlimlar bir-biriga teng boʻlmasa, u holda oʻrtacha tezlik ogʻirliklari bilan barcha tezliklarning oʻrtacha ogʻirlikdagi garmonikiga teng boʻladi — bu tezliklarga mos keladigan kesimlarning nisbiy uzunliklari.