Katta Orol dengizi
Katta Orol dengizi (Katta Orol, Janubiy Orol dengizi deb ham ataladi) – ikkiga boʻlingan Orol dengizi havzasidagi giperhalin koʻllar tizimi boʻlib, 1989-yilda ikkinchi koʻlning sathining pasayishi natijasida hosil boʻlgan. Shimoliy Orol dengizini Janubiy Orol dengizi bilan bogʻlash uchun sunʼiy kanal qurilgan boʻlsa-da, 1999-yilda suvning tobora keskin kamayib borishi sababli aloqa uzilgan. 2001-yilda Katta Orol dengizi dengiz sathidan 34 m balandlikda joylashgan edi. Suv oqimining boshlangʻich yoʻnalishi – sharqdan gʻarbga – Amudaryo suvlarining koʻlga quyilishi toʻxtatilgandan soʻng, teskari tomonga oʻzgardi. Katta Orol qadimgi Vozrojdeniye orolini oʻrab turgan ikkita asosiy havzadan tashkil topgan. Gʻarbiy havza eng chuqur boʻlib, yiliga 2 km3 tezlikda yer osti suvlari bilan oziqlanadi. Katta Orol dengizining gʻarbiy qismining maydoni 3500-3800 km², oʻrtacha chuqurligi 14-15 m, maksimali 37-40 m. Dengizning gʻarbiy qismi yer osti suvlari bilan biroz toʻldiriladi, bu uning qurishini sezilarli darajada sekinlashtiradi. Yer osti suvlari yiliga oʻrtacha 2 km³ suv oqimini taʼminlaydi. Nisbatan nam yillarda Sharqiy dengiz qisman tiklanadi, ammo daryoning toshqinlari tugagandan soʻng, gʻarbiy qismga suv oqimi va sayoz shoʻr botqoqning katta maydonida suvning bugʻlanishi tufayli tezda yoʻqoladi.