Marsilio Ficino
Marsilio Ficino – lotincha: Marsilius Ficinus, italyanca: Marsilio Ficino. 1433-yil 19 -oktyabrda Florensiya yaqinidagi Figline Valdarnoda tugʻilgan, 1499-yil 1-oktyabrda, Villa Caredgi shahrida olamdan oʻtgan. Italyan faylasufi, gumanist, munajjim, katolik ruhoniysi. Florensiyada Platonik akademiya rahbari. Ilk Uygʻonish davrining yetakchi mutafakkirlaridan biri, Florensiya Platonizmining eng muhim vakili – Platon falsafasiga qiziqishning yangilanishi bilan bogʻliq harakat. Ficino 19-asr boshlarigacha eng yaxshi deb hisoblangan Platon asarlarining lotin tiliga birinchi toʻliq tarjimasi muallifi sifatida tanilgan. Ficino neoplatonistlarning asarlarini ham tarjima qilgan, xususan, u Plotinning Enneads va boshqa koʻplab platonik mutafakkirlarning asarlarini birinchi tarjimasini tugatgan. Ficinoning Germetizm korpusi tarjimasi Gʻarbiy Yevropa okkultizmining rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning Platonning dialoglari haqidagi mulohazalari qadimgi yunon faylasufi taʼlimotining ommalashishiga xizmat qildi. Mustaqil mutafakkir sifatida Fichino nasroniy va falsafiy bilimlar sintezining asl kontseptsiyasining muallifi sifatida tanilgan. Qadimgi davr donishmandlari oʻrtasida Zardushtdan Platongacha va undan keyingi davrlarga uzatilgan cherkovning dastlabki otasi sifatida ham tanilgan. Ficinoning diniy gʻoyalari asarlarida „Xristian dini toʻgʻrisida“ va Platonning „Ruhning oʻlmasligi haqidagi ilohiyot“i kitobida jamlangan. Ficinoning soʻnggi muhim asari „Uch hayot kitobi“ tibbiy, falsafiy va okkultizmga oid turli nazariyalarni oʻz ichiga oladi. Uning asarlarida mavjud boʻlgan, ammo oʻzi tomonidan ishlab chiqilmagan panteizm asoslari Piko della Mirandola, Franchesko Patrizi va Giordano Brunoning falsafiy qarashlariga sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Yer yuzidagi goʻzallik va inson qadr-qimmati uchun uzr soʻrash oʻrta asr asketizmini yengishga yordam bergan. Shu bilan bir qatorda tasviriy sanʼat va adabiyot rivojiga taʼsir koʻrsatgan. Ficinoning kult, marosim va dogmatik tafovutlar bilan cheklanmagan „umumiy din“ gʻoyasi 16-17-asrlar falsafasida „tabiiy din“ taʼlimotini ham tubdan oʻzgartirgan.