Nuklon magnit momenti
Nuklon magnit momentlari proton va neytronning ichki magnit dipol momentlari, m p va m n belgilaridir. Atomlarning yadrosi proton va neytronlardan iborat bo'lib, ikkala nuklon ham kichik magnit kabi ishlaydi. Ularning magnit kuchlari magnit momentlari bilan o'lchanadi. Nuklonlar oddiy materiya bilan yadroviy kuch yoki ularning magnit momentlari orqali o'zaro ta'sir qiladi, zaryadlangan proton ham Kulon kuchi bilan o'zaro ta'sir qiladi. Magnit maydonlar magnitlangan materiallarni o'rab oladi va elektromagnitlarda ishlatiladigan elektr toklari va vaqt bo'yicha o'zgaruvchan elektr maydonlari tomonidan yaratiladi. Magnit maydonning kuchi va yo'nalishi joylashuvga qarab o'zgarishi mumkinligi sababli, u matematik tarzda fazoning har bir nuqtasiga vektorni tayinlaydigan vektor maydoni deb ataladigan funktsiya bilan tavsiflanadi.Magnit maydon — harakatlanayotgan elektr zaryadlarga va magnit momenpish jismlarga taʼsir qiladigan kuch maydoni. Ajablanarli darajada katta bo'lgan protonning magnit momenti 1933 yilda to'g'ridan-to'g'ri o'lchangan, neytron esa 1930-yillarning o'rtalarida bilvosita usullar bilan magnit momentga ega ekanligi aniqlangan. Luis Alvares va Feliks Bloch 1940 yilda neytronning magnit momentini birinchi aniq, to'g'ridan-to'g'ri o'lchashni amalga oshirdilar. Protonning magnit momentidan proton yadro magnit rezonansi orqali molekulalarni o'lchash uchun foydalaniladi. Neytronning magnit momentidan materiallarning atom tuzilishini sochish usullari yordamida tekshirish va zarracha tezlatgichlarida neytron nurlarining xossalarini boshqarish uchun foydalaniladi.Elektromagnitikada "magnit maydon" atamasi B va H belgilari bilan belgilangan ikkita aniq, lekin bir-biriga yaqin vektor maydonlar uchun ishlatiladi. Xalqaro birliklar tizimida H ning birligi magnit maydon kuchining birligi metrga amper (A/m) hisoblanadi.  : 22 B ning birligi, magnit oqimining zichligi, tesla (SI asosiy birliklarida: amper uchun sekundiga 2 kilogramm),  : 21 bu amper uchun metr boshiga nyutonga teng. Magnit maydonlar harakatlanuvchi elektr zaryadlari va asosiy kvant xususiyati bilan bog'liq bo'lgan elementar zarrachalarning ichki magnit momentlari, ularning spini bilan hosil bo'ladi.   : ch1 Magnit maydonlar va elektr maydonlari o'zaro bog'liq va ikkalasi ham tabiatning to'rtta asosiy kuchidan biri bo'lgan elektromagnit kuchning tarkibiy qismidir.Harakatlanuvchi elektr zaryadi Magnit maydon da tekis aylanma (vint chizigʻi boʻyicha) harakat qiladi. Magnit maydonning ayrim joylarida elektr zaryadlarning harakat yoʻnalishi qarama-qarshisiga oʻzgarishi mumkin. Magnit maydonning bunday joylari magnit koʻzgular deyiladi. Magnit maydon taʼsirida atom ichidagi elektronlar qoʻshimcha harakat qiladi. Atomning nurlanishi Magnit maydon taʼsirida oʻzgaradi (qarang Zeyeman effekti). Neytronning magnit momentining mavjudligi va proton magnit momentining katta qiymati nuklonlarning elementar zarrachalar emasligini ko'rsatadi. Elementar zarracha ichki magnit momentga ega bo'lishi uchun u spin va elektr zaryadiga ega bo'lishi kerak. Nuklonlar spin-1/2 ga ega ħ, lekin neytron aniq zaryadga ega emas. Ularning magnit momentlari hayratlanarli edi va 1960-yillarda adron zarralari uchun kvark modeli ishlab chiqilgunga qadar to'g'ri tushuntirishga qarshi edi. Nuklonlar uchta kvarkdan tashkil topgan va bu elementar zarrachalarning magnit momentlari birlashib, nuklonlarga magnit momentlarini beradi. Magnit maydoni va elektromagnit hodisalarni toklarning o‘zaro magnit ta’siriga asoslanib o‘rganishga o‘tamiz, chunki bu o‘zaro ta’sirni ifodalovchi Amper qonunidan elektromagnetizmning eng muhim qonunlari: Bio-Savar-Laplas qonuni va Amper formulasi deyarli bevosita kelib chiqadi. Parallel toklarning o‘zaro ta’sirini birinchi bo‘lib Amper tajriba orqali aniqlagan. Agar ikki parallel uzun o‘tkazgichlardan o‘tuvchi toklarning yo‘nalishlari bir xil bo‘lsa (2a - rasm), bu tokli o‘tkazgichlar o‘zaro torti-ladi, toklarning yo‘nalishlari qarama-qarshi (2b - rasm) bo‘lsa, bu tokli o‘tkazgichlar o‘zaro itarishishadi. Toklarning o‘zaro ta’siriga sabab, toklarning har biri o‘z atrofidagi fazoda magnit maydon hosil qiladi va bu maydon ikkinchi tokli o‘tkazgichga ta’sir qiladi.