Cyril Ramaphosa
Matamela Cyril Ramaphosa (17-noyabr 1952) – Janubiy Afrika Respublikasi Prezidenti (2018-yildan). Janubiy afrikalik tadbirkor va siyosatchi, demokratik yoʻl bilan saylangan beshinchi prezident. 2017-yildan buyon Afrika Milliy Kongressi (ANC) prezidenti. Aparteidga qarshi faol, kasaba uyushmasi rahbari va biznesmen Ramafosa 2014-yildan 2018-yilgacha ANC prezidenti Nelson Mandelaning bosh kotibi, prezident Jacob Zumaning oʻrinbosari va milliy rejalashtirish komissiyasi raisi lavozimlarida ishlagan. Uni mohir muzokarachi va strateg deb atashadi. Janubiy Afrikaning demokratiyaga oʻtishi davrida ANCning bosh muzokarachisi boʻlgan. Ramafosa mamlakatdagi eng yirik va eng qudratli kasaba uyushmasi – konchilar milliy uyushmasini (NUM) tuzdi. Milliy partiya vakili Roelf Meyer bilan aparteidga tinch yoʻl bilan barham berish va mamlakatni 1994-yil aprel oyida oʻtkaziladigan birinchi toʻliq demokratik saylovlar sari yoʻnaltirish boʻyicha muzokaralar chogʻida hal qiluvchi rol oʻynadi. Ramafosa Nelson Mandelaning boʻlajak prezidentlikka tanlagan nomzodi edi. Ramafosa biznesmen va uning taxminiy boyligi 2018-yil holatiga koʻra 450 million dollardan oshadi. 31 ta koʻchmas mulkka ega. MTN boshqaruvi raisi va Lonmin boshqaruv kengashi aʼzosi. Ramafosa 2014-2018-yillarda Janubiy Afrika prezidenti oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Keyinchalik 2017-yil dekabr oyida ANC milliy konferensiyasida Afrika Milliy Kongressi (ANC) prezidenti etib saylangan. Ramafosa Milliy rejalashtirish komissiyasining sobiq raisi. Janubiy Afrikani „uzoq muddatda rivojlanishni taʼminlash uchun umumiy maqsad va ustuvorliklar atrofida birlashtirish“ maqsadi bilan mamlakat kelajagini strategik rejalashtirish uchun mas’uldir. 2018-yilda Jacob Zuma isteʼfoga chiqqanidan keyin umumiy saylovlarsiz Janubiy Afrika prezidenti boʻldi. Ramafosa milliy assambleya tomonidan 2019-yil may oyida ANCning 2019-yilgi Janubiy Afrikadagi umumiy saylovlardagi gʻalabasidan soʻng qayta saylandi. Ramafosa 2020-yildan 2021-yilgacha Afrika Ittifoqiga raislik qilgan. Oʻz mamlakatining demokratiyaga tinch yoʻl bilan oʻtishning muhim tarafdori sifatidagi ishonch maʼlumotlariga qaramay, oʻz biznes manfaatlarini amalga oshirgan. Uning oʻzi noqonuniy daromad olganlik haqidagi daʼvolarni qatʼiyan rad etgan. Uning „Lonmin“ shirkati direktorlar kengashiga aʼzoligi aniqlangan. 2022-yil 19-dekabrda ANCning 55-milliy konferensiyasida ikkinchi muddatga ANC prezidenti etib saylangani eʼlon qilindi.