Saʼd ibn Abu Vaqqos
Saʼd ibn Abu Vaqqos, baʼzi manbalarda Saʼd ibn Molik (arabcha: سعد بن أبي وقاص) – Islom paygʻambari Muhammad sollallohu alayhi va sallamning sahobalaridan biri, Sosoniylar davlati – Forsning harbiy fathchisi va Kufaning asoschisi. Saʼd oʻn yetti yoshida Islomni qabul qilgan yettinchi erkin voyaga yetgan erkak kishi edi. Saʼd Madinada boʻlganlarida Muhammad sollallohu alayhi va sallam qoʻl ostidagi barcha janglarda qatnashgan. Saʼd ibn Abu Vaqqos Qodisiya jangida, 636-yilda Sosoniylar imperiyasining poytaxtini zabt etishda va 651-yilda Xitoyga hali bahsli diplomatik muhojirlar boʻlganligi haqidagi daʼvolari bilan mashhur boʻlgan. 637-yilda Ktesifon qamalida, Saʼd Xuziston viloyatini zabt etgan Iroqdagi Roshidun qoʻshinining oliy qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan va Saʼdning xatti-harakati haqidagi shov-shuvli xabar tufayli uning oʻrniga xalifa Umar tayinlanishidan oldin Kufa shahrini qurishga koʻrsatma bergan. Kufada, Birinchi fitna paytida Saʼd Muhammad sollallohu alayhi va sallamning koʻp sahobalari va ularning shogirdlarini oʻz ichiga olgan betaraf firqani boshqarganligi bilan mashhur edi. Uning tarjimai holini yozgan sunniy musulmon tarixchilari va olimlari Saʼdni Muhammad sollallohu alayhi va sallam bilan hamrohligi, jannat vaʼda qilingan sahobalar qatoriga qoʻshgani va Badr jangidagi ishtiroki tufayli Islomning sharafli avliyolaridan, deb hisoblashgan>.