Krit amirligi
Krit amirligi (arabcha: إقريطش or إقريطية, Iqrīṭiya; grekcha: Κρήτη) 820-yillarning oxiridan 961-yil Vizantiya imperiyasi orolni qayta bosib olishigacha Oʻrta yer dengizidagi Krit orolida mavjud boʻlgan islom davlati. Garchi amirlik Abbosiylar xalifaligi hukmronligini tan olgan va Tuluniylar Misri bilan yaqin aloqada boʻlsa-da, amalda mustaqil edi. Abu Hafs Umar al-Iqritishiy boshchiligidagi bir guruh Andalusiya qochqinlari 824 yoki 827/828-yillarda Kritni bosib olib, mustaqil islom davlati barpo etdi. Vizantiyaliklar 842—843-yillarda Feoktist davrida yurish boshlab, orolning koʻp qismini qaytarib olishdi. Qayta bosib olish tugallanmay, tez orada vizantiyaliklar ortga qaytarildi. Keyinchalik Vizantiya imperiyasining orolni qaytarib olishga urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchrab, taxminan 135 yil davomida amirlik Vizantiyaning asosiy dushmanlaridan biri boʻlib qoldi. Krit Sharqiy Oʻrta yer dengizi dengiz yoʻllarini boshqargan va Egey dengizining Vizantiya nazorati ostidagi qirgʻoqlarini talagan musulmon korsar flotlari uchun tayanch va boshpana vazifasini oʻtagan. Amirlikning ichki siyosati tarixi toʻliq maʼlum emas, ammo barcha mavjud maʼlumotlar nafaqat qaroqchilikdan, balki keng savdo va qishloq xoʻjaligidan ham farovonlikka erishganiga ishora qiladi. Amirlikka 960—961-yillarda muvaffaqiyatli qarshi yurish qilgan Nikiforos II Fokas batamom tugatdi.