Jazira (xalifalik viloyati)
Jazira (arabcha: الجزيرة), shuningdek, Jazirat Aqur yoki Iqlim Aqur nomi bilan ham taniqli, Rashidun, Umaviy va Abbosiy xalifaliklarining viloyati boʻlib, Yuqori Mesopotamiyaning (Jaziraga tegishli) koʻp qismini qamrab olgan va Diyor Bakr, Diyor Rabiʼa va Diyor Mudar tumanlari oʻrtasida boʻlingan va baʼzida sub-viloyatlar sifatida Mosul, Arminiya va Ozarbayjonni ham oʻz ichiga olgan. 639/40-yillarda musulmon arablar tomonidan bosib olingandan soʻng, Jund Hims yirik tumani tarkibidagi maʼmuriy birlikka aylangan. Hudud xalifa Muoviya I yoki Yazid I davrida Himsdan ajratilib, Jund Qinnasrin tasarrufiga o‘tgan. 692-yilda xalifa Abdulmalik tomonidan alohida viloyatga aylantirilgan. 702-yildan keyin hudud chegarasi koʻpincha xalifalikning shimoliy chegarasi boʻylab Arminiya va Ozarbayjonning asosiy tumanlarini qamrab olib, super-viloyatga aylangan. Qays/Mudar va Rabiʼa guruhlari arablarining koʻpligi tufayli hudud Umaviylar qoʻshinlari uchun asosiy zahira manbaiga aylangan. Jazira qoʻshinlari 8-asrda, Umaviylar xalifalari davrida asosiy harbiy rol oʻynagan. Qoʻshin oxirgi marta Umaviylar xalifasi Marvon II (h. 744–750) davrida, 750-yilda sulola hokimiyati Abbosiylar tomonidan agʻdarilgunga qadar siyosiy qudratga ega boʻlgan.