Vabo (roman)
Vabo (fransuzcha: La Peste) – Alber Kamyuning 1947-yilda yozilgan absurd romani. Asarda Jazoirning Oran shahrini qamrab olgan vabo haqida hikoya qilinadi. Hikoyachi oxirgi bobning boshigacha nomaʼlumligicha qoladi. Romanda muallifning oʻziga xos absurdistik nuqtai nazarlari Orandagi hayot bilan ifodalanadi. Romanni 1940-yillarda yaratilganiga qaramay, Kamyu 1849-yilda Oran aholisining katta qismini halok qilgan vabo epidemiyasidan manba sifatida foydalangan. Kamyu oʻz romanini nashr etishdan oldin Oran va uning atrofi bir necha marta kasallikdan aziyat chekkan. Akademik tadqiqotga koʻra, Oran aholisining koʻp qismi 1556-va 1678-yillarda bubon vabosi bilan nobud boʻlgan, ammo keyingi barcha epidemiyalar (1921-yilda: 185 holat; 1931-yilda: 76 holat; va 1944-yilda: 95 holat) romanda tasvirlangan epidemiya koʻlamidan ancha yiroq edi. Kamyuning Vabo romani ekzistensialistik klassik asar hisoblanadi. Romanda individual qahramonlarning oʻz taqdirlariga taʼsir oʻtkaza olmasligi tasvirlangan. Hikoya ohangi Kafkanikiga (ayniqsa, "Jarayon") oʻxshasa-da, uning alohida jumlalari koʻp maʼnoga ega; material koʻpincha fenomenal ong va inson holatning keskin allegoriyasi sifatida aks-sado beradi.