Astrologiya aspekti
Aspekt – lotincha „aspectus“ soʻzidan olingan boʻlib, koʻrinish, rakurs degan maʼnoni beradi. Aspektlar astrologiyada – sayyoralarning oʻziga xos oʻzaro joylashuvini anglatadi. Yevropa anʼanalarida zodiak belgilari va munajjim uylaridan tashqari, aspektlar osmon jismlarining joylashuvini astrologik talqin qilishning asosiy yoʻnalishdan biri hisoblangan. Astrologik fikrlarga koʻra, osmon jismlari yaqin joylashganda (birlashganda) yoki ular orasidagi burchak masofa taxminan toʻliq aylanaga teng boʻlganda (yaʼni 180°, 120°, 90° va h.k.) ular bogʻlangan hisoblanadi. Astrologiya koʻp hollarda sayyoraning joylashuvini faqat ekliptik uzunligining kamayishiga qarab aniqlagani uchun, odatda, astrologiyada aspektning keng maʼnoda ekliptik uzunliklar farqida ham koʻrishadi. Aniq maʼnoda esa – bu sayyoralar bir xil „rezonans“da ekanligini anglatadi. Agar nuqtalar orasidagi burchak masofasi nominal qiymatdan oshmasa, qiymat aniq boʻlsa, aspekt taʼsiri shunchalik kuchli deb hisoblanadi. Har bir aspektning oʻziga xos tabiati mavjud boʻlib, bu tabiiy sonning mistik tabiatiga, aylananing qaysi raqam bilan boʻlinganiga bogʻliq. Astrologiyada sonlarning talqini manbai Pifagor falsafasi hisoblnadi. Misol uchun: birlashma aspekti monadaning tabiatini, yaʼni ikki sayyora energiyasining birlashishini ifodalaydi. Qarama-qarshilik aspekti – diadaning tabiatini, yaʼni kurashni ifodalaydi. Trin (120°) – triadaning tabiatini, yaʼni uygʻunlik va rivojlanishni ifodalaydi va h.k. Sayyoralar qiymatlari astrologik maʼnoda aspektlarning oʻziga xos joylashuvlarini hisobga olgan holda, burjlar va astrologik uylardagi joylashuvi asosida zodiakni talqin qilish asosini tashkil qiladi. Baʼzi astrologik maktablarda, aspektlar ekliptik uzunlikka emas. Aspektlarning oʻziga xos turi sifatida midpoyntlar konsepsiyasi ham mavjud boʻlib, bu ikki boshqa sayyora orasida aniq joylashgan sayyoraning burchak qiymatlari bogʻliq boʻlmagan holda joylashuvi hisoblanadi.