Ekspertlar assambleyasi
Yetakchi ekspertlar assambleyasi, shuningdek , Ekspertlar Assambleyasi yoki Ekspertlar Kengashi deb ataladi.U o'z faoliyati uchun javobgardir. Aʼzolari toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita rahbar tomonidan tasdiqlangan nomzodlar orasidan saylov yoʻli bilan saylanadigan ushbu parlamentning har bir vakolat muddati sakkiz yilni tashkil etadi. Birinchidan, Ekspertlar Assambleyasining barcha nomzodlari tasdiqlanishi kerak Qo'riqchilar kengashi, uning a'zolari bevosita yoki bilvosita rahbar tomonidan tayinlanadi. Ekspertlar assambleyasi Vasiylik kengashi tomonidan toʻliq tasdiqlangan nomzodlar roʻyxatidan saylanadigan va toʻgʻridan-toʻgʻri xalq ovozi bilan sakkiz yillik muddatga saylanadigan 88 mujtahiddan iborat. Rahbariyat ekspertlar assambleyasi mazkur muassasa ichki tartib-qoidalarining 1 va 2-bandlarini amalga oshirish bo‘yicha beshinchi davrda 88 nafar ekspertlar soni e’lon qilindi. Ba'zi tanqidchilar ekspertlar kengashi a'zolarining birinchi muddatdagi qarorlarini ushbu Kengashning rahbariyatga nisbatan vakolatlarini amalda cheklash deb hisoblashadi. Rahbarlik Mutaxassislari Assambleyasining birinchi davrida oʻsha davr aʼzolarining Hoshimiy Rafsanjoniy va Seyyid Ali Xomanaiyga yaqinligi Seyid Ali Xomanaiyning rahbar etib saylanishiga sabab boʻldi. Bu Xomanaiyda 1358 yilda tasdiqlangan konstitutsiyada rahbarlik uchun zarur bo'lgan " hokimiyat " sharti bo'lmaganiga qaramay edi. Hozirgi rahbar Ali Xomanaiy ekspertlar majlisi a'zolarini ochiq tanqid qilgan va bu ularning hibsga olinishi va ishdan olinishiga sabab bo'lgan holatlar ham bo'lgan. Jumladan, Xomanaiy o‘sha paytdagi Mutaxassislar Majlisining a’zosi Ahmad Ozariy Qomiyni oshkora xoin deb atagan va natijada u hibsga olinib, nihoyat Ekspertlar majlisidan chetlashtirilgan. Shuningdek, Xomanaiyning buyrug‘iga ko‘ra, Qo‘riqchilar kengashi ma’lum shaxslarga qo‘yilgan taqiqni o‘zgartirgan holatlar ham bo‘lgan. Belgilanish Xusseyn Ali Montazeri qoida tariqasida, yil davomida etakchilik mavqeidan mahrum bo'lgan va tanlangan Seyid Ali Xomanaiy yilda Eron Islom Respublikasining rahbari sifatida ushbu parlamentning faoliyati davomida eng muhim qarorlari. Ammo bu qaror birinchi ekspertlar Assambleyasining yagona hal qiluvchi qarori emas edi. Xomeyni vafotidan keyin va ekspertlar Assambleyasining birinchi muddati tugashiga atigi uch oy qolganida, ushbu Assambleya a'zolari Vasiylik Kengashiga ekspertlar Assambleyasi nomzodlarining malakasini aniqladilar. Eron rahbari Konstitutsiyaga muvofiq Eron rahbari tomonidan to'g'ridan-to'g'ri saylanadigan kengash a'zolari va sud tizimiga (rahbar tomonidan saylanadigan) va Islom parlamentiga ishonch ovozini olish uchun to'g'ridan-to'g'ri saylanadigan kengash a'zolari.