Coco Chanel
Gabrielle Bonheur (Coco) Chanel (fransuzcha: Gabrielle Bonheur "Coco" Chanel, talaffuzi: Gabriel Bonyor "Koko" Shanel,1883-yil 19-avgust, Saumur — 1971-yil 10-yanvar, Parij) — 20-asr Yevropa modasiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan fransuz dizayneri va Chanel moda uyining asoschisi. Birinchi jahon urushidan keyingi davrda u modaga anʼanaviy erkaklar garderobidan elementlarni olish hamda „hashamatli soddalik“ (le luxe de la simplicité) tamoyiliga amal qilish hos boʻlgan ayollar kostyumini soddalashtirishga xizmat qiluvchi oʻz uslubini taqdim etdi. Ushbu uslub ayollar modasida avvallari dominantlik qiluvchi „ korset silueti“ ning oʻrnini egalladi. Undan farqli oʻlaroq, Shanelning innovatsion uslubi anchayin soddaligi bilan ajralib turar, kiyish va yechish uchun ancha kam vaqt talab qilar, kiyimlar qulayroq va arzonroq boʻlishi bilan birga nafislikda qolishmas emas edi. U ayollar modasiga uzun jaket va kichkina qora koʻylakni olib kirdi. Chanel Time jurnalining 20-asrning 100 ta eng nufuzli odamlari roʻyxatiga moda olamidan kiritilgan yagona odam boʻldi. Sermahsul modeler sifatida Shanel zargarlik buyumlari, sumkalar va parfyumeriya yaratishda oʻz isteʼdodidan foydalangan holda yuqori modadan tashqarida ham shuhrat qozondi. Uning tomonidan yaratilgan aksessuarlarning eng mashhurlari zanjirli sumka va yirik bijuteriya — birinchi navbatda kameliya broshlari va sunʼiy marvaridlar edi. Uning firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan " Chanel No. " 5 " atri 20-asrning parfyumeriya bestselleriga aylandi. Chanel 1920-yillardan beri ishlatilib kelinadigan, oʻzaro birlashtirilgan CC harflari aks etgan mashhur monogrammasini oʻzi oʻylab topgan. Shanelni Ikkinchi Jahon urushi paytida Germaniya Fransiyani bosib olgan davrda oʻz professional nuqtai nazaridan kelib chiqib yoʻl tutgan holda natsistlar hukumati bilan yaqin aloqada boʻlganligi uchun tanqid qilishar edi. Shu yoʻl bilan Chanel nemis diplomati baron (Fraygerr) Xans Gunter fon Dinklage bilan yaqin munosabat oʻrnatgan edi. Urushdan keyin Chanel u bilan boʻlgan munosabatlari haqida soʻroqqa tutildi, ammo Britaniya bosh vaziri Uinston Cherchillning aralashuvi tufayli unga hamkorlik qilish aybi qoʻyilmadi. Urushdan keyingi bir necha yilni Shveysariyada oʻtkazgandan soʻng, u Parijga qaytib keldi va oʻz moda uyini qayta tikladi. 2011-yilda amerikalik jurnalist Xel Vogan Chanel haqida u Reyxsfürer-SS natsistlar xavfsizlik xizmati bilan toʻgʻridan-toʻgʻri hamkorlik qilganligini va 1943-yil oxirida goʻyoki unga Cherchillga urushni tugatish uchun tinchlik togʻrisidagi taklifni yetkazish topshirigʻi yuklatilganligini isbotlovchi yaqinda ochiqlangan hujjatlarga asoslangan kitobni chop ettirdi.