Elektromagnit to'lqinlar shkalasi
Elektromagnit to'lqinlarning xususiyatlari to'lqin uzunligiga (chastotaga) juda bog'liq. Elektromagnit to'lqinlar shkalasi radio to'lqinlaridan tortib radioaktiv yadrolar chiqaradigan γ nurlarigacha bo'lgan turli diapazondagi to'lqinlarni o'z ichiga oladi. Chastotaning oshishi (to'lqin uzunligining pasayishi) bilan elektromagnit nurlanishning kvant xususiyatlari kuchayadi, chunki fotonning energiyasi va impulsi chastotaga mutanosibdir. Bu fizik spektrlarning turlaridan biridir. Spektral zichlik bilan tavsiflanadi. Mumkin bo'lgan o'lchamlar: (J/m 3)/Hz, (J/m 3)/m va boshqalar, ko'pincha nisbiy o'lchovsiz birliklarda berilgan. Signaldan chiqarilgan (masalan, monoxromator yordamida) tor ekvidistant spektral intervallarda nurlanish intensivligini aniqlash orqali eksperimental ravishda qayd etiladi. To'lqin uzunligi-chastota-foton energiyasi Elektromagnit spektrning xarakteristikasi - nurlanish energiyasining spektral zichligi-bu ma'lum bir o'zgaruvchining kichik oralig'iga to'g'ri keladigan va ushbu intervalning kengligi bilan bog'liq bo'lgan energiya. Spektr nuqtalarining o'rnini belgilaydigan o'zgaruvchi sifatida • to'lqin uzunligi; • tebranish chastotasi (shuningdek, maqolaga qarang chastota shkalasi); • energiya foton (kvant elektromagnit maydon); • [kamroq tez-tez] to'lqin raqami va boshqalar. Asosiy elektromagnit diapazonlar γ-nurlanish Gamma nurlarining energiyasi 124 000 ev dan yuqori va to'lqin uzunligi 0,01 nm = 0,1 Å dan kam. Manbalar: Kosmos, yadro reaktsiyalari, radioaktiv parchalanish, sinxrotron nurlanishi. Gamma nurlari uchun moddaning shaffofligi, ko'rinadigan yorug'likdan farqli o'laroq, moddaning kimyoviy shakli va agregat holatiga emas, balki asosan moddani tashkil etuvchi yadrolarning zaryadiga va gamma kvantlarining energiyasiga bog'liq. Shuning uchun birinchi yaqinlashishda gamma kvantlari uchun modda qatlamining yutilish qobiliyatini uning sirt zichligi (g/sm2 da) bilan tavsiflash mumkin. Uzoq vaqt davomida γ-nurlar uchun ko'zgular va linzalar yaratish mumkin emas deb hisoblangan, ammo ushbu sohadagi so'nggi tadqiqotlarga ko'ra, γ-nurlarning sinishi mumkin. Bu kashfiyot, ehtimol, optikaning yangi bo'limi-γ-optikani yaratishni anglatadi Rentgen nurlari • 0,1 nm = 1 Å (12 400 ev) dan 0,01 nm = 0,1 Å (124 000 ev) gacha qattiq rentgen nurlanishi. Manbalar: ba'zi yadro reaktsiyalari, katod nurlari naychalari. • 10 nm (124 ev) dan 0,1 nm = 1 Å (12 400 ev) gacha yumshoq rentgen nurlanishi. Manbalar: katod nurlari naychalari, plazmadagi termal nurlanish. Rentgen kvantlari asosan og'ir atomlarning elektron qobig'idagi elektronlar past orbitalarga o'tganda chiqariladi. Past orbitalardagi bo'sh ish o'rinlari odatda elektron zarba bilan yaratiladi. Shu tarzda yaratilgan rentgen nurlari ma'lum bir atomga xos chastotalar bilan chiziqli spektrga ega (qarang xarakterli nurlanish); bu, xususan, moddalar tarkibini tekshirishga imkon beradi (rentgen-floresan tahlili). Issiqlik, tormoz va sinxrotron rentgen nurlari uzluksiz spektrga ega. Ultrabinafsha nurlari Diapazon: 400 nm (3,10 ev)dan 10 nm (124 ev) gacha