Anime
Anime (yaponcha: アニメ, XPA: [aꜜɲime] ⓘ) – Yaponiyada paydo boʻlgan qoʻlda chizilgan va kompyuterda yaratilgan animatsiya. Yaponiyadan tashqarida esa oʻziga xos yapon multfilmlari uslubini anglatadi.Biroq, Yaponiya va yapon tilida „anime“ (inglizcha „animation“ soʻzining qisqartirilgan shaklidan olingan atama) barcha animatsion asarlarni, uslubi yoki kelib chiqishidan qatʼi nazar, tasvirlaydi. Yapon animatsiyasiga oʻxshash uslubdagi koʻplab animatsion asarlar Yaponiyadan tashqarida ham ishlab chiqariladi. Video o'yinlar ham baʼzan anime deb nomlanuvchi mavzu va sanʼat uslublarini oʻz ichiga oladi. Ilk tijorat yapon animatsiyasi 1917-yilga borib taqaladi. 1960-yillarda kartonchi Osamu Tezuka asarlari bilan oʻziga xos sanʼat uslubi paydo boʻldi va keyingi oʻn yilliklarda keng tarqalib, katta ichki auditoriyani shakllantirdi. Anime kinotearlarda namoyish etiladi, televideniye orqali efirga uzatiladi, toʻgʻridan-toʻgʻri uy media vositalariga va internet orqali tarqatiladi. Original asarlardan tashqari, anime koʻpincha yapon komikslarining (Manga), yengil romanlarning yoki video oʻyinlarning adaptatsiyalari hisoblanadi. U turli keng va tor auditoriyalarga moʻljallangan koʻplab janrlarga boʻlinadi. Anime – bu yangi paydo boʻlayotgan texnologiyalarga javoban moslashgan oʻziga xos ishlab chiqarish usullariga ega boʻlgan xilma-xil vositadir. U grafik sanʼat, xarakterizatsiya, kinematografiya va boshqa ijodiy hamda individualistik texnikalarni oʻz ichiga oladi. Gʻarb animatsiyasi bilan taqqoslaganda, anime ishlab chiqarish odatda harakatga kamroq, muhitning tafsilotlari va „kamera effektlari“dan foydalanishga koʻproq eʼtibor qaratadi, masalan, panorama, yaqinlashtirish va burchak tasvirlari. Xilma-xil sanʼat uslublari qoʻllaniladi, personajlarning proporsiyalari va xususiyatlari juda xilma-xil boʻlishi mumkin, umumiy xarakterli xususiyat esa katta va ifodali koʻzlar hisoblanadi. Anime sanoati 430 dan ortiq ishlab chiqarish studiyalaridan iborat boʻlib, ularga Studio Ghibli, Kyoto Animation, Sunrise, Bones, Ufotable, MAPPA, Wit Studio, CoMix Wave Films, Production I.G va Toei Animation kabi yirik studiyalar kiradi. 1980-yillardan boshlab, chet el dublyaji va subtitrlangan dasturlarning ommalashishi tufayli bu soha xalqaro muvaffaqiyatga erishdi. 2010-yillardan boshlab esa, toʻgʻridan-toʻgʻri efir xizmatlarining rivojlanishi va anime madaniyatini qamrab oluvchi demografik guruhning kengayishi tufayli, ham Yaponiya ichida, ham butun dunyo boʻylab yanada ommalashdi. 2016-yilga kelib, yapon animatsiyasi dunyodagi animatsion teledasturlarning 60 foizini tashkil etdi.