Nerchinsk shartnomasi
Nerchinsk shartnomasi (Xitoy tilida: 尼布楚條約) – 1689-yilda imzolangan Rossiya podsholigi va Xitoyning Sin sulolasi oʻrtasidagi birinchi shartnoma. Ruslar Amur daryosining shimolidagi Stanovoy tizmasigacha boʻlgan hududdan voz kechdilar va Argun daryosi va Baykal koʻli orasidagi hududni saqlab qoldilar. Argun daryosi va Stanovoy tizmasi boʻylab bu chegara 1858 yildagi Aigun shartnomasi va 1860-yildagi Pekin konventsiyasi orqali Amurning qoʻshilishigacha davom etdi. U Xitoyda rus tovarlari uchun bozorlarni ochdi va ruslarga Xitoy zahiralari va boyliklaridan foydalanish imkonini berdi. Shartnoma 1689-yil 27-avgustda Nerchinskda imzolangan Imzolovchilar Kansi imperatori nomidan Songgotu va rus podsholari Pyotr I va Ivan V nomidan Fyodor Golovin edi. Nufuzli versiya lotin tilida boʻlib, rus va manjur tillariga tarjima qilingan, ammo bu versiyalar sezilarli darajada farq qilgan. Keyingi ikki asr davomida rasmiy xitoycha matn mavjud emas edi, lekin chegara belgilari manjur, rus va lotin tillari bilan birga xitoy tilida ham yozilgan edi. Keyinchalik, 1727-yilda Kiaxta shartnomasi Argun gʻarbidagi hozirgi Moʻgʻuliston chegarasini aniq belgilab berdi va karvon savdosi uchun yoʻl ochdi. 1858-yilda (Aygun shartnomasiga koʻra) Rossiya Amur shimolidagi yerni qoʻshib oldi va 1860-yilda (Pekin shartnomasiga koʻra) Vladivostokgacha boʻlgan qirgʻoqlarni oʻziga qoʻshib oldi. Hozirgi chegara Argun, Amur va Ussuri daryolari boʻylab oʻtadi.