Ventilyatsiya nazorati
Ventilyatsiyani boshqarish nafas olishni boshqarishda ishtirok etadigan fiziologik mexanizmlarni anglatadi, yaʼni oʻpka ichiga va tashqariga yoʻnalgan havo harakati. Ventilyatsiya nafas olishni osonlashtiradi. Nafas olish deganda organizm tomonidan kisloroddan foydalanish va karbonat angidridni muvozanatlash yoki hujayra nafas olishda alohida hujayralar tushuniladi. Nafas olishning eng muhim vazifasi tanani kislorod bilan taʼminlash va karbonat angidrid miqdorini muvozanatlashdir. Koʻpgina sharoitlarda karbonat angidridning qisman bosimi (PCO2) yoki karbonat angidrid konsentratsiyasi nafas olish tezligini nazorat qiladi. Kislorod va karbonat angidrid darajasidagi oʻzgarishlarni aniqlaydigan periferik kemoreseptorlar arterial aorta tanalarida va karotid tanalarda joylashgan . Markaziy xemoreseptorlar, birinchi navbatda, qonning pH oʻzgarishiga sezgir (karbonat angidrid darajasining oʻzgarishi natijasida) va ular nafas olish markazining medullar nafas olish guruhlari yaqinidagi medulla oblongatasida joylashgan. Periferik xemoreseptorlardan olingan maʼlumotlar nervlar boʻylab nafas olish markazining nafas olish guruhlariga uzatiladi. Toʻrtta nafas olish guruhi mavjud, ikkitasi medullada va ikkitasi koʻprikda. Koʻprikdagi ikkita guruh pontin nafas olish guruhi sifatida tanilgan. Dorsal nafas olish guruhi — medullada Ventral nafas olish guruhi — medullada Pnevmotaksik markaz — koʻprikning turli yadrolarida Apneustik markaz — koʻprik yadrosida Nafas olish markazidan nafas olish mushaklari, xususan, diafragma faollashadi va oʻpka ichiga va tashqarisiga havo harakatlanadi.