Real Madrid CF
Real Madrid Club de Fútbol (ispancha talaffuzi: [reˈal maˈðɾið ˈkluβ ðe ˈfuðβol] ( tinglang)) – odatda Real Madrid deb ataladi. Madridda joylashgan Ispaniya professional futbol klubi. Klub tashkil etilgan davridan boshlab Ispaniya futbolining eng yuqori pogʻonasi La Ligada ishtirok etgan. 1902-yilda Madrid futbol klubi sifatida tashkil etilgan klub tashkil etilganidan buyon anʼanaviy ravishda oq uy libosini kiyib keladi. Real faxriy unvoni ispancha „qirollik“ maʼnosini anglatadi va gerbdagi qirollik toji bilan birga 1920-yilda qirol Alfonso XIII tomonidan klubga berilgan. „Real Madrid“ oʻz uy uchrashuvlarini 1947-yildan beri Madridning markazidagi 85 000 tomoshabinga moʻljallangan „Santyago Bernabeu“ stadionida oʻtkazib keladi. Koʻpgina Yevropa sport tashkilotlaridan farqli oʻlaroq, „Real Madrid“ mulislar jamoasi (socios) oʻz tarixi davomida klubga egalik qilgan va boshqargan. Rasmiy Madrid madhiyasi RedOne va Manuel Jabois tomonidan yozilgan „Hala Madrid y nada más“dir. Klub dunyodagi eng koʻp qoʻllab-quvvatlanadigan klublardan biri boʻlib, CIES Football Observatory maʼlumotlariga koʻra, 2023-yil maʼlumotlariga koʻra, ijtimoiy tarmoqlarda eng koʻp kuzatuvchisi boʻlgan futbol klubidir va uning qiymati 6,07 milliard dollarga baholangan va bunday natija 2023-yil dunyodagi eng qimmat futbol klubiga aylantiradi. 2024-yilda u 831,4 million yevro yillik daromad bilan dunyodagi eng koʻp daromad oladigan futbol klubi boʻldi. Mahalliy futbolda klub 71 ta sovrin yutgan; rekord 36 La Liga chempionligi, 20 Qirollik Kubogi, 13 Ispaniya Superkubogi, Copa Eva Duarte va Copa de La Liga sovrinlari sohibi boʻlgan. Xalqaro futbolda „Real Madrid“ rekord darajadagi 32 ta kubokni qoʻlga kiritgan: rekord – 14 marta Yevropa kubogi/UEFA Chempionlar ligasi gʻolibi, qoʻshma rekord – beshta UEFA Superkubogi, ikkita UEFA kubogi, qoʻshma rekord – ikki Lotin kubogi, rekord – bitta Iberoamerikalik Kubogi va rekord – sakkizta FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempioni. Madrid jamoasi 2000, 2002, 2014, 2017-yillardagi Xalqaro futbol tarixi va statistikasi boʻyicha Klublar reytingida birinchi oʻrinni egallagan. UEFAda Madrid barcha vaqtlardagi klublar reytingida birinchi oʻrinni egallagan. 1929-yilda tashkil etilganidan beri (Bilbaoning „Atletik“ va „Barselona“ bilan bir qatorda) hech qachon yuqori diviziondan tushib ketmagan La Liganing uchta asoschi aʼzolaridan biri. „Real Madrid“ koʻplab jamoalar bilan uzoq muddatli raqobatlarga ega, ayniqsa „Barselona“ qarshi oʻtadigan oʻyinlar "El Klasiko", „Atletiko Madrid“ bilan oʻyinlar Derbi Madrilenyo nomini olgan. Klub 1950-60-yillarda Ispaniya va Yevropa futbolida oʻzini katta kuch sifatida koʻrsatdi. Ketma-ket beshta va oltita umumiy yevrokuboklarda gʻalaba qozondi va yana ikkita finalga chiqdi. Bu muvaffaqiyat ichki jabhada ham takrorlandi. Madrid klubi 16 yil ichida 12 marta chempionlikni qoʻlga kiritdi. Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás, Pako Gento va Raymond Kopani oʻz ichiga olgan bu jamoa, baʼzi sportchilar tomonidan barcha davrlarning eng zoʻr jamoasi deb hisoblanadi. Real Madrid "Galaktikos" siyosati bilan mashhur boʻlib, u super yulduzlar jamoasini yaratish uchun Ronaldo, Zinedine Zidane va David Beckham kabi dunyoning eng yaxshi oʻyinchilari bilan shartnoma imzolashni oʻz ichiga oladi. „Galaktikos siyosati“ atamasi odatda Florentino Pérezning klub prezidentligining ikki davriga (2000—2006 va 2009—2018-yillar) ishora qiladi, biroq uning amal qilish muddatidan avval olib kelingan futbolchilar baʼzan klubning bir qismi sifatida qabul qilingan. Eʼtiborli misollardan biri Steve McManaman, u boshqa koʻplab oʻyinchilar kabi ushbu siyosat ostida muvaffaqiyatga erisha olgan. 2009-yilning 26-iyunida Madrid klubi Cristiano Ronaldoni rekord darajadagi 80 million funt sterling (94 million yevro) evaziga sotib oldi va u klub tarixidagi eng yaxshi toʻpurarga aylandi. Madrid yaqin yillarda Galaktikos siyosatini yumshatib, uning oʻrniga Vinícius Júnior, Rodrygo va Judi Bellingham kabi yosh isteʼdodlarni qoʻlga kiritishga eʼtibor qaratdi. „Real Madrid“ FIFA tomonidan 20-asrning eng buyuk futbol klubi va ayni vaqtda IFFHS tomonidan Yevropaning eng yaxshi klubi deb tan olingan, ayni paytda 2004-yilda FIFAning 100 yillik xizmatlari uchun ordenini olgan. Yevropa kubogi/Chempionlar ligasidagi eng koʻp ishtirok etgan (42), turnirda ular eng koʻp gʻalaba qozongan, eng koʻp durang va eng koʻp gol urish boʻyicha umumiy rekordlarga ega. „Real Madrid“ Yevropa kubogi/Chempionlar ligasida ikki marta ketma-ket uchta chempionlikni qoʻlga kiritgan yagona klubdir, birinchisi 1955/1956, 1956/1957 va 1957/1958da, ikkinchisi esa 2015/2016, 2016/2017 va 2017/2018-yilgi mavsumlarda qoʻlga kiritgan va Ginnesning rekordlar kitobi tomonidan eʼtirof etilgan. 2022-yilning may oyida ular 14-chempionlar ligasi chempionligini (toʻqqiz mavsumda beshinchi) qoʻlga kiritishgan. „Real Madrid“ Yevropaning barcha top-besh ligalari ishida barcha musobaqalarda 100 ta sovrin yutgan birinchi klubdir. 2023-yil mart oyi holatiga koʻra, „Real Madrid“ UEFA klublar reytingida beshinchi va soʻnggi 10 yil ichida esa (2013-2023) birinchi oʻrinni egallab turibdi.