Kogerentlik (fizika)
Kogerentlik (lotincha: cohaerens — aloqadagi, bogʻliqlikdagi) — fizikada bir nechta tebranish yoki toʻlqin jarayonlarining vaqt boʻyicha korrelyasiyasi, ular qoʻshilganda oʻzini namoyon qiladi. Tebranishlar kogerent boʻlishi uchun ularning fazalari orasidagi farq vaqt boʻyicha doimiy va tebranishlar qoʻshilganda bir xil chastotali tebranish boʻlishi kerak. Ikki kogerent tebranishning klassik misoli — bir xil chastotali ikkita sinusoidal yoki kosinusoidal tebranishdir. Toʻlqin kogerentligi turli fazoviy nuqtalarda toʻlqinlarning sinxron tebranishini anglatadi, yaʼni ikki nuqta orasidagi fazalar farqi vaqtga bogʻliqmas. Muvofiqlikning yoʻqligi, shuning uchun ikki nuqta orasidagi fazalar farqi doimiy emas, balki vaqt oʻtishi bilan oʻzgarib turadigan holat. Agar toʻlqin bitta manba tomonidan emas, balki bir xil, lekin mustaqil manbalar toʻplami tomonidan yaratilgan boʻlsa, bunday holat yuz berishi mumkin. Yorugʻlik toʻlqinlarining izchilligini oʻrganish vaqtinchalik va fazoviy kogerentlik tushunchalariga olib keladi. Kogerentlik boʻlmasa, interferensiya kabi hodisani kuzatish mumkin emas. Kogerentlik radiusi — bu psevdotoʻlqin yuzasi boʻylab siljish paytida tasodifiy faza oʻzgarishi tartib qiymatiga yetadigan masofa π {\displaystyle \pi } . Dekogerentlik jarayoni — zarrachalarning atrof-muhit bilan oʻzaro taʼsiridan kelib chiqadigan kogerentlikning buzilishi.