Svastika
Svastika (санскр. स्वस्तक स्वसति dan, स्वस्ति - salomlashish, omad tilash, farovonlik, सु सु -, su - "yaxshi, yaxshi bo'lsin " va अस्ति dan" ; grekcha: γαμμάδιον, nemischa: haken­kreuzinglizcha: fylfot, филфот) uchlari toʻgʻri burchak ostida egilgan xoch shaklidagi belgi koʻproq soat yoʻnalishi boʻyicha (“ kàn ”, oʻng qoʻl), yoki unga qarama-qarshi (“ kān ”, chap qo'l - odatda boshqa ma'noga ega bo'ladi, ba'zi mualliflar bunday belgini sauwastika, Sauwastika deb atashadi .[⇨]); kengroq ma'noda - uchlari bir tomonga egilgan, ham to'g'ri burchak ostida, ham silliq, lauburu kabi, yoki spiral konturlari bo'lgan rozet, ko'pincha to'rtburchak (tetraskelion), shuningdek, uchburchak (triskelion), besh, olti va shunga o'xshash n-terminalli svastikalar, masalan, arevakhach ("50x50px</img> ”). Simmetriya nazariyasiga asoslanib, svastika nafaqat rozet, balki boshqa nosimmetrik figuralar sifatida ham ko'rib chiqilishi mumkin - chegara va to'rli bezak, masalan, meander ("70x70px</img> ”) . Svastika bezakli naqsh sifatida hamma joyda uchraydi, ko'pincha meander shaklida . Bu belgi miloddan avvalgi 8-ming yillikda topilgan. Oxirgi paleolitda paydo bo'lgan romb-meander bezaklaridan kristallangan[⇨] . "Bir qadam" ("ikkita meander") metrik siljishi bilan bir-biriga o'rnatilgan ikkita meander xoch svastikani beradi. Aynan mana shu belgilar Suzadan (zamonaviy Eron hududi) loydan yasalgan idishlarda, qadimgi yunon vaza rasmining geometrik uslubida, Xitoy va Yaponiyaning qadimiy sanʼati yodgorliklarida: neolit davri kulollarida, suyak buyumlarida va Shan va Chjou davrlarining bronza idishlarida uchraydi(miloddan avvalgi 2-1 ming yilliklar). Qadimgi Rim me'morchiligida davrida svastikani tashkil etuvchi qo'sh meander Rimdagi Avgust Tinchlik qurbongohining tashqi devorlarining gorizontal kamarini bezatadi (miloddan avvalgi 13 yil). e.). Svastika Yevroosiyo, Afrika va Kolumbiyadan oldingi Amerikaning turli madaniyatlarida uchraydi. Dunyoning ko'plab xalqlarida u kundalik buyumlar, kiyim-kechak, tangalar, guldonlar, qurollar, bayroqlar va gerblarda, cherkovlar va uylarni bezashda tasvirlangan. Svastika qadimgi hind-eron dunyosida muhim rol o'ynagan, qadimgi yunon-rim madaniyatida keng tarqalgan edi. Ayniqsa, hinduizm, jaynizm va buddizmda keng tarqalgan . Ilk nasroniy va Vizantiya sanʼatida ko'p bora duch kelingan. Xristian ikonografiyasida u xochning shakllaridan biri edi. Svastika qadimgi german dunyosida ham keng tarqalgan. Svastika ko'p ma'noga ega, qadimgi xalqlar orasida u harakat, hayot, farovonlik ramzi bo'lib, yaxshi belgi, farovonlik, unumdorlik, uzoq umr ko'rish bilan bog'liq bo'lib, yovuz ruhlarga qarshi talisman bo'lib xizmat qilishi mumkin edi . Shu bilan birga, u yorug'lik, olov, chaqmoq yoki samoviy jismlarning ramzi bo'lishi mumkin. Falsafiy kategoriyalarni ramziy ma'no berishi mumkin. Hindistonda svastika hindlar, jaynlar va buddistlar orasida eng ko'p qo'llaniladigan xayrli belgi bo'lib qolmoqda. XIX-XX asrlarda u ko'p sonli siyosiy, harbiy va tijorat tashkilotlarining ramziy belgisi sifatida foydalanilgan . XIX-asrning oxirida uchlari to'g'ri burchak ostida egilgan, soat yo'nalishi bo'yicha burilgan svastika " Aryan irqi " ning ramzi hisoblana boshladi va XX-asrda u natsizm va milliy timsolga aylandi. Fashistlar Germaniyasining ramzi buning natijasida u dunyoning ko'proq qismini natsistlar mafkurasi va fashistlar rejimining siyosati va jinoyatlari bilan mustahkam aloqaga ega bo'ldi . Svastika neo - natsizmda [ va neo -butparastlikning ayrim sohalarini ifodalaydi.