Pulpit
Pulpit — tish boʻshligʻini toʻldirib turadigan gʻovak biriktiruvchi toʻqima — pulpaning yalligʻlanishi. P. davolanmasa, vaqt oʻtishi bilan oʻlgan pulpadagi Mikroorganizmlar mikroblar tish kanali orqali tish atrofidagi toʻqimalarga oʻtadi, natijada tish ildizi uchidagi toʻqimalar yalligʻlanib, periodontit kelib chiqadi Pulpaning yallig‘lanishi unga taʼsir etgan taassurotlar oqibatida kelib chiqadi. Bu taʼsirlarning asosini kariyes bo‘shlig‘idagi mikroorganizmlar, ularning toksinlari, dentinning organik yemirilishi oqibatida hosil bo‘lgan taassurotlar, kimyoviy va termik taʼsiri ostida kelib chiqadi. Pulpitni keltirib chiqaruvchi sabablarga quyidagilar kiradi: — Ko‘pincha karyies kovagidagi infeksiyalar dentin kanallari orqali pulpa bo‘shlig‘iga kiradi va natijada yallig‘lanish hosil bo‘ladi. — Pulpaning gematogen yallig‘lanishi ham kuzatilgan. Masalan gripp, osteomiyelit va boshqa kasalliklarda. — Jarohat tishning maʼlum qismi sinishi oqibatida tish bo‘shlig‘ining ochilib qolishi, kariyes kovagiga ishlov berish va shakllantirish jarayonida tish bo‘shlig‘ining ochilib qolishi, tishga sunʼiy qoplamalardan metallokeramika qoplamasini qo‘yish uchun charxlanganda pulpa kamerasining ochilib qolishi. — Parodontda jarrohlik davo muolajalarini o‘tkazayotganda. — Kimyoviy moddalar taʼsiri ostida (ayrim plomba ashyolari). — Harorat taʼsiri ostida (kariyes kovagiga ishlov berish va sunʼiy qoplama qo‘yish maqsadida tish to‘qimalari charxlanganda).