Alisher Usmonov
Alisher Burxonovich Usmonov (ruscha: Алише́р Бурха́нович Усма́нов; 9-sentyabr 1953-yil, Chust, Namangan) — rossiyalik oʻzbek tadbirkor, sarmoyador, USM holdings kompaniyasi asoschisi. Forbes jurnalining ruscha versiyasiga koʻra, Rossiyadagi eng boy biznesmenlardan biri. Alisher Usmonov, shuningdek, The Sunday Times reytingiga koʻra, Buyuk Britaniyaning eng boy rezidentlaridan biri hisoblanadi. 2022-yilga kelib Usmonovning boyligi 19,5 milliard dollarga yetib, dunyoning eng badavlat 100 kishisi qatoridan joy oldi. Millioner turli xayriyalar ulashish bilan ham shugʻullanib keladi. Usmonov oʻz boyliklarini Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin metall va togʻ-kon sanoatiga sarmoyalar kirgizish orqali orttirgan. U 2006-yilda „Metalloinvest“ OAJ aktivlarini (Mixaylovskiy GOK va Ural Steel) „Gazmetall“ OAJ (Lebedinskiy GOK va Oskol elektrometallurgiya zavodi) bilan birlashtirgan, Rossiya sanoat konglomerati, Metalloinvestning asosiy aksiyadoridir. U Kommersant(ingl.)oʻzb. nashriyotiga egalik qiladi. Shuningdek, Rossiyaning ikkinchi yirik uyali aloqa operatori, Megafonning hammuallifi va dunyodagi eng yirik mis konlaridan biri boʻmish Udokan mis konining egasidir. Usmonov Yuriy Milner bilan hamkorlik qilib, Digital Sky Technologies („DST“) kompaniyasining eng yirik investoriga aylandi. 2010-yil 16-sentyabrda Digital Sky Technologies (DST) oʻz nomini „Mail.ru Group“ ga oʻzgartirdi. Shuningdek, u bir qator xalqaro texnologiya kompaniyalarining ham aksiyalariga egalik qiladi. U 2008-yildan 2022-yilgacha 3 marta Xalqaro qilichbozlik federatsiyasi (FIE) prezidenti boʻlgan. 2022-yil 28-fevralda Yevropa Ittifoqi Kengashi unga Rossiyaning Ukrainaga bosqini sababli „Ukrainaning hududiy yaxlitligi, suvereniteti va mustaqilligiga putur yetkazuvchi yoki tahdid soluvchi harakatlari“ uchun sanksiyalar kiritib, unga Yevropa Ittifoqi boʻylab sayohat qilishni taqiqlab, barcha aktivlarini muzlatgan. Buyuk Britaniya, AQSh, Yaponiya, Kanada va Avstraliya davlatlari ham sanksiyalarga qoʻshildi va 2022-yilning 16-martida Usmonov AQShning sanksiya nazorati boʻyicha asosiy roʻyxatidan joy olgan. Shuningdek, keyinroq, Usmonovga Shveysariya, Ukraina va Yangi Zelandiya ham sanksiyalar kiritdi. Yevropa Ittifoqining rasmiy nashri boʻlmish Yevropa Ittifoqining rasmiy jurnali(ingl.)oʻzb.da Alisher Usmonov „Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan yaqin aloqada boʻlgan, Putinning sevimli Kremlparast oligarxi“ sifatida tilga olingan. Alisher Usmonov 1980-yillarda firibgarlik va davlat mablagʻlarini oʻzlashtirishda ayblanib, olti yilni sovet qamoqxonasida oʻtkazgan, biroq keyinchalik hukm bekor qilingan. 2000-yilda u Oʻzbekiston Oliy sudi tomonidan ayblangan. Soʻngra „unga nisbatan qoʻzgʻatilgan ish soxtalashtirilgan va hech qanday jinoyat sodir etilmagan“ deb topilgan.