Pele (iloha)
Pele (talaffuzi [ˈpɛlɛ]) — gavayi dinida vulqonlar va olov maʼbudasi va Gavayi orollarining yaratuvchisi hisoblanadi. Koʻpincha hurmat belgisi sifatida „Madam Pele“ yoki „Tūtū Pele“ deb ham ataladi, u Gavayi mifologiyasida taniqli ilohadir va oʻzining zamonaviy mavjudligi va qadimiy Gavayidagi doimiy shaxs sifatida madaniy taʼsiri bilan ajralib turadi. Maʼbuda epitetlari orasida Pele-honua-mea („Muqaddas yerning Pelesi“) va Ka vahine ʻai honua („Yer yeyuvchi ayol“) lardan iborat. Maʼbuda Pele haqidagi gapiriladigan turli hikoyalarda u Haumea ismli ayol ruhidan tugʻilgan deyiladi. Bu ruh Gavayining xudolari haqida gapirganda muhim ahamiyatga ega, chunki u Papa yoki Yer Onasi va Vakea, Osmon Otasi. Ikkalasi ham oliy mavjudotlarning avlodlari. Shuningdek Pele qadimgi Gavayi qoʻshiqlarida aytilgan „Muqaddas yerni shakllantiradigan u“ sifatida ham tanilgan. Pelening birinchi nashr etilgan hikoyalari Uilyam Ellis tomonidan yozilgan.