Zachary Taylor
Zachary Taylor (talaffuzi: Zakari Teylor; 1784-yil 24-noyabr — 1850-yil 9-iyul) Amerika harbiy boshligʻi, 1849-yildan to 1850-yil vafotiga qadar Qoʻshma Shtatlarning 12-prezidenti boʻlgan. Taylor Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasida mansab zobitidan general-mayor darajasiga koʻtarilgan va Meksika-Amerika urushidagi gʻalabalari sababli milliy qahramonga aylangan. Natijada, noaniq siyosiy qarashlariga qaramay Oq uy saylovlarida gʻalaba qozondi. Uning prezident sifatidagi ustuvor vazifasi Ittifoqni saqlab qolish edi. U oʻz muddatidan oʻn olti oy oʻtgach vafot etadi, Kongressdagi eng ziddiyatli masala — qullik boʻyicha hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi. Taylor taniqli plantatsiya egalari oilasida tugʻilgan va uning yoshligida oilasi Virginiadan Kentukki shtatidagi Louisvillega koʻchib oʻtadi; Konstitutsiya qabul qilinishidan oldin tugʻilgan oxirgi prezident edi. 1808-yilda AQSh armiyasiga ofitser sifatida tayinlanadi va 1812-yilgi urushda kapitan sifatida nom qozonadi. U harbiylar safiga koʻtariladi, Mississippi daryosi boʻyida harbiy qal’alar oʻrnatdi va 1832-yilda polkovnik sifatida Qora kalxat (Black Hawk War) urushiga kirdi. Ikkinchi Seminole urushidagi muvaffaqiyati butun xalqning eʼtiborini tortadi va unga „Old Rough and Ready“, yaʼni „Eski qoʻpol va tayyor“ laqabini berishadi. 1845-yilda, Texas anneksiyasi paytida prezident James K. Polk Taylorni Texas-Meksika chegarasi boʻyicha Meksika bilan jangni kutgan holda Rio Grandega joʻnatadi. 1846-yil aprel oyida Meksika-Amerika urushi boshlanadi va Taylor general Mariano Arista boshchiligidagi Meksika qoʻshinlarini Palo Alto va Resaka de la Palma janglarida magʻlub etib, Arista qoʻshinlarini Texasdan haydab chiqaradi. Shundan soʻng Taylor oʻz qoʻshinlarini Meksikaga olib bordi va u yerda Monterrey jangida Pedro de Ampudiya boshchiligidagi meksikan qoʻshinlarini magʻlub etadi. Buyruqlarga boʻysunmay oʻz qoʻshinlarini janubga olib boradi va soni juda koʻp boʻlishiga qaramasdan Buena Vista jangida general Antonio López de Santa Anna boshchiligidagi Meksika kuchlariga qattiq zarba beradi. Keyinchalik uning qoʻshinlari general-mayor Winfield Scott qoʻmondonligiga oʻtkazildi, shunday boʻlsa ham Taylor oʻzining mashhurligini saqlab qoldi. Vig partiyasi noaniq siyosiy tamoyillari va siyosatga qiziqishi, xohishi yoʻqligiga qaramay Taylorni 1848-yilgi prezidentlik saylovlarida partiya nomidan chiqishiga ishontirdi. 1848-yilgi Vig milliy konvensiyasida Taylor partiyaga nomzodlik uchun Winfield Scott va sobiq senator Henry Clayni magʻlub etdi. U nyu-yorklik siyosatchi Millard Fillmore bilan birgalikda Demokratik partiya nomzodlari Lewis Cass va William Orlando Butlerni, shuningdek, sobiq prezident Martin Van Buren va Free Soil partiyasi aʼzosi Charles Francis Adams Sr. boshchiligidagi uchinchi tomon harakatlarini magʻlub etdi. Taylor oldin hech qanday siyosiy idorada ishlamagan birinchi prezident boʻldi. Garchi partizan kuchlar  Ittifoqni boʻlish bilan tahdid qilgan boʻlsa ham, Taylor prezident sifatida Kongress va Vazirlar Mahkamasidan uzoqlashdi. Meksikadagi qullik holati boʻyicha munozaralar milliy siyosiy kun tartibiga qoʻyildi va janubdan ajralib chiqish tahdidlariga olib keldi. Janubdan va oʻzi quldor boʻlishiga qaramay, Taylor qullikning kengayishiga intilmadi va boshqa barcha tashvishlardan ustun boʻlgan seksional uygʻunlikni qidirdi. Qullik muammosidan qochish uchun u Nyu-Meksiko va Kaliforniyadagi koʻchmanchilarni hududiy bosqichni chetlab oʻtishga va davlatchilik uchun konstitutsiya loyihalarini ishlab chiqishga chaqirib, 1850-yilgi murosaga zamin yaratdi. Taylor 1850-yil 9-iyulda oshqozon kasalligidan toʻsatdan vafot etdi, uning hokimiyati Clayton-Bulwer shartnomasini ratifikatsiya qilishdan tashqari juda oz narsaga erishdi. Vitse-prezident Fillmore prezidentlik lavozimini egalladi va Taylor muddatining qolgan qismidan vakolatlarni oʻz zimmasiga oladi. Tarixchilar va olimlar Taylorni qisqa muddatga (16 oy) xizmat qilgani sababli AQSh prezidentlarining eng quyi kvartiliga joylashtirishdi va „muvaffaqiyatsiz prezidentdan koʻra unutilmas prezident“ deb taʼrif berishdi.