Kuru kasalligi
Kuru - Yangi Gvineya togʻlarida Fore qabilasining aborigenlari orasida uchraydigan noyob, davolab boʻlmaydigan, halokatli neyrodegenerativ prion kasalligi. Bu gʻayritabiiy oqsillarni (prionlar) oʻtkazish natijasida kelib chiqadigan transmissiv spongiform ensefalopatiyaning (TSE) bir shakli boʻlib, neyrodegeneratsiya tufayli tremor va muvofiqlashtirishni yoʻqotish kabi alomatlarga olib keladi. Birinchi marta 20-asr boshlarida kashf etilgan. Kuru atamasi kasallikning klassik alomati boʻlgan tana titrashi tufayli Fore qabilasining kuriya yoki guriya („silkitish“) soʻzidan olingan. Kuruning oʻzi „qaltirash“ degan maʼnoni anglatadi. Kasallikning alomati boʻlgan gʻayritabiiy kulish kramplari tufayli „kulish kasalligi“ deb ham ataladi. Hozirgi kunda Papua-Yangi Gvineyadagi Fore qabilasi aʼzolari orasida dafn marosimida kannibalizm yoʻli bilan kuri yuqtirilgan, degan fikr keng tarqalgan. Oʻlgan oila aʼzolari anʼanaviy tarzda pishirilgan va isteʼmol qilingan, bu marhumning ruhini ozod qilishga yordam beradi deb hisoblashgan. Ayollar va bolalarda miya, yuqumli prionlarning eng koʻp toʻplangan organi tez-tez taʼsirlanadi, bu esa kuruni uzatishni osonlashtiradi. Shuning uchun kasallik ayollar va bolalar orasida koʻproq uchraydi. Epidemiya, ehtimol, qabila aʼzosi Kreytsfeldt-Yakob kasalligini rivojlantirib, vafot etganida boshlangan. Qishloq aholisi miyani isteʼmol qilganda, ular kasallik bilan kasallangan, keyin esa kasal miyasini yegan boshqa qishloq aholisiga yuqtirishgan. Fore odamlari kuru endokannibalizm yoʻli bilan yuqadi degan fikr paydo boʻlganida yaʼni 1960-yillarning boshlarida inson goʻshtini isteʼmol qilishni toʻxtatgandan keyin ham kasallik 10 yildan 50 yilgacha davom etgan uzun inkubatsiya davri tufayli oʻzini namoyon qilishda davom etdi. Epidemiya nihoyat yarim asrdan keyin keskin pasayib ketdi, 1957-yilda yiliga 200 ta oʻlim holati boʻlgan. Manbalarda qurining oxirgi maʼlum qurboni 2005 yoki 2009-yilda vafot etganini qayd etilgan. 2010-yildan beri oʻlim kuzatilmadi.