Imperator Yongle
  Imperator Yongle (xitoycha: 永乐帝) 1360-yil 2-may - 1424-yil 12-avgust), tugʻilgandagi ismi Chju Di (xitoycha: 朱棣), 1402-yildan 1424-yilgacha hukmronlik qilgan Ming sulolasining uchinchi imperatori edi. Chju Di Min sulolasining asoschisi imperator Hongvuning toʻrtinchi oʻgʻli edi. U 1370-yil may oyida Beiping (hozirgi Pekin) rahbari sifatida Yan sahhzodasi unvonini oladi. Chju Di moʻgʻullarga qarshi kurashda qobiliyatli qoʻmondon ekanligini namoyon qildi. U dastlab otasining katta akasi Chju Byao, soʻngra Chju Byaoning oʻgʻli Chju Yunvenni valiahd shahzoda etib tayinlashiga qarshilik qilmadi. Lekin Chju Yunven imperator Szyanven sifatida taxtga oʻtirib, qudratli amakilarini qatl qilib, lavozimlarini pasaytira boshlaganida, Chju Di jiyaniga qarshi isyon koʻtarib, lavozimini oshirish uchun bahona topdi. Imperatorlar Hungvu va Jianven davrida yomon munosabatda boʻlingan amaldorlar guruhi tomonidan koʻp miqdorda yordam koʻrsatildi. Ushbu ikkala imperatorlar ham oʻz davrida konfutsiy olim-byurokratlarini qoʻllab-quvvatlaganlar. Chju Di oʻziga qarshi qilingan dastlabki siyosiy hujumlardan omon qoldi va Nankindagi imperator Szyanvenga qarshi Jingnan kampaniyasini boshlash uchun janubga yoʻl oldi. 1402-yilda u jiyanini muvaffaqiyatli agʻdarib, imperator poytaxti Nankinni egalladi. Shundan soʻng u imperator deb eʼlon qilindi va "abadiy baxt" degan maʼnoni anglatuvchi Yongle davri nomini oldi. oʻzining qonuniyligini oʻrnatishga intilgan Chju Di imperator Szyanvenning hukmronligini bekor qildi va uning isyoniga oid maʼlumotlarni yoʻq qilish yoki soxtalashtirish uchun keng koʻlamli saʼy-harakatlarni boshladi. Bunga Nankindagi konfutsiy olimlarining ommaviy tozalanishi va maxfiy politsiyaga favqulodda qonundan tashqari vakolatlar berilishi kabilar kiradi. Uning sevimli insonlaridan biri Chjan Xe edi. U oʻz vakolatidan Tinch okeani janubiga va Hind okeaniga yirik sayohatlarni amalga oshirish uchun foydalangan. Nankindagi qiyinchiliklar imperator Yongle Beipingni (hozirgi Pekin) yangi imperator poytaxti sifatida qayta tiklashiga olib keldi. U Buyuk Kanalni taʼmirladi va qayta ochdi. 1406—1420-yillarda Yopiq shahar qurilishiga rahbarlik qildi. U, shuningdek, 1856-yilda Taypin qoʻzgʻolonchilari tomonidan vayron qilinishidan oldin dunyo moʻjizalaridan biri hisoblangan Nankin chinni minorasi qurilishini ham boshlagan edi. Imperator Yongle konfutsiychi olim-byurokratlarni nazorat qilish boʻyicha davomli urinishlarining bir qismi sifatida otasining shaxsiy tavsiyasi va tayinlash tizimi oʻrniga imperatorlik imtihon tizimini rivojlantirdi. Olimlar uning hukmronligi davrida monumental Yongle ensiklopediyasini yozib tugatdilar. Imperator Yongle moʻgʻullarga qarshi harbiy yurishni shaxsan oʻzi boshqarayotganda vafot etdi. U Pekin shimolida joylashgan Min sulolaviy maqbaralarining markaziy va eng katta maqbarasi Changling maqbarasiga dafn etilgan.