Viki
Wiki (/ˈvɪki/ ( tinglang) /ˈwɪki/ WIK-ee) – bu oʻz auditoriyasi tomonidan bevosita veb-brauzer yordamida birgalikda tahrirlangan va boshqariladigan gipermatnli nashr hisoblanadi. Odatda viki loyihaning mavzulari yoki koʻlami uchun bir nechta sahifalarni oʻz ichiga oladi hamda jamoatchilik uchun ochiq boʻlishi yoki tashkilot ichida ichki maʼlumotlar bazasini saqlash uchun foydalanish bilan cheklangan boʻlishi mumkin. Vikilar viki-dasturiy taʼminot tomonidan yoqiladi, aks holda viki dvigatellari deb nomlanadi. Viki-motori kontentni boshqarish tizimining bir shakli boʻlib, boshqa veb-ga asoslangan tizimlardan, masalan, blog dasturiy taʼminotidan farq qiladi, chunki kontent hech qanday aniq egasi yoki yetakchisisiz yaratilgan va wikilar foydalanuvchilarning ehtiyojlariga koʻra oʻziga xos tuzilishga ega boʻlmaydi, bu esa tuzilishga koʻra paydo boʻlishiga imkon yaratadi. Viki dvigatellari odatda soddalashtirilgan belgilash tilidan foydalangan holda tarkibni yozishga va baʼzan boy matn muharriri yordamida tahrirlashga ruxsat beradi. Oʻnlab turli xil viki dvigatellari qoʻllaniladi, ular mustaqil va boshqa dasturiy taʼminotning bir qismi boʻladi masalan, xatolarni kuzatish tizimlarini aytish mumkin. Baʼzi viki dvigatellari ochiq manbali, boshqalari esa xususiyligi bilan farqlanadi. Baʼzilar turli funksiyalarni hamnazorat qilish imkonini beradi; masalan, tahrir qilish huquqi materialni oʻzgartirish, qoʻshish yoki oʻchirishga ruxsat berishi mumkin. Boshqalar kirishni boshqarishni majburlamasdan ruxsat berishlari mumkin. Kontentni tartibga solish uchun boshqa qoidalar oʻrnatilish holatini ham koʻrish mumkin. Vikipediya onlayn ensiklopediya loyihasi eng ommabop vikiga asoslangan veb-sayt boʻlib, 2007-yildan beri eng yaxshi yigirmatalikka kiruvchi dunyodagi eng koʻp koʻrilgan saytlardan biri hisoblanadi. Vikipediya bitta viki emas, balki har biri maʼlum bir tilga tegishli boʻlgan yuzlab vikilar toʻplamini oʻz ichiga oladi. Vikipediyaga qoʻshimcha ravishda, umumiy va xususiy boʻlgan yuz minglab boshqa vikilar, jumladan, bilimlarni boshqarish resurslari, qayd qilish vositalari, hamjamiyat veb-saytlari va intranetlar sifatida ishlaydigan vikilar ham qoʻllaniladi. Ingliz tilidagi Vikipediya eng katta maqolalar toʻplamiga ega: 2020-yil fevral holatiga koʻra, unda 6 milliondan ortiq maqolalar mavjud. Uord Kanningem, birinchi WikiWikiWeb viki-dasturini ishlab chiquvchisi dastlab vikini „ishlashi mumkin boʻlgan eng oddiy onlayn maʼlumotlar bazasi“ deb taʼriflagan. „Wiki“ (talaffuz qilinishi [viki] ) gavayicha soʻz boʻlib, „tez“ degan maʼnoni anglatadi.