Yarimo'tkazgichning ichki o'tkazuvchanligi
O'z-o'zidan kimyoviy toza yarimo'tkazgichning o'tkazuvchanligi deyiladi. Bunday holda, elektronlar va teshiklar teng miqdorda paydo bo'ladi va o'tkazuvchanlik yarim elektron, yarim teshikdir. Har qanday moddaning o'tkazuvchanligi ushbu moddada zaryad tashuvchilarning mavjudligi va harakatchanligi bilan belgilanadi va maxsus formulalar yordamida hisoblanadi. Deyarli barcha qattiq moddalarda o'tkazuvchanlik erkin elektronlar tomonidan ta'minlanadi. Biroq, yarimo'tkazgichlarda u o'ziga xos xususiyatlarga ega. Oddiy yarimo'tkazgich — kremniy kristalini ko'rib chiqing. Kremniy to'rt valentli, tashqi valentli elektronlarning energiya barqaror soni sakkizta. Natijada, kremniy qo'shni atomlar bilan to'rtta ikkita elektron aloqani yaratish uchun" energetik jihatdan foydalidir" Harorat ko'tarilganda, ba'zi elektronlarning energiyasi aloqani uzish uchun etarli bo'ladi. Kristalda erkin salbiy tashuvchilar paydo bo'ladi. Ular elektron deb ataladigan o'tkazuvchanlikni ta'minlaydi. Shu bilan birga, kristall panjarada elektronlar etishmasligi bilan aloqalar mavjud. Bunday bog'lanish teshik deb ataladi. Atomga yaqinlashganda aloqa tarkibidagi elektron to'rtta bog'lanishning har qandayida harakatlanishni davom ettirishi mumkinligi sababli, teshik istalgan vaqtda elektron bilan to'ldirilib, qo'shni bog'lanishda teshik hosil qilishi mumkin. Bunday hodisani teshikning harakati deb hisoblash mumkin. Va teshik elektronlarning etishmasligini ifodalaganligi sababli, u musbat zaryadlangan tashuvchi sifatida harakat qiladi. Ushbu o'tkazuvchanlik teshik deb ataladi. Elektronlarning bog'lanishlarni uzishi natijasida paydo bo'ladigan elektron va teshik o'tkazuvchanligi o'tkazgichning o'z o'tkazuvchanligi deb ataladi.== Manbalar ==