Serviçen Efendi
Serviçen Efendi (yoki Serovpe Vichenyan arman tilida: Սերովբե Վիչենյան) kelib chiqishi arman boʻlgan Usmonli tabibidir. Serçiven 1839-yilda Parij universitetining tibbiyot fakultetini tamomlaydi. Keyin Italiyaga borib, 1840 yilda Piza universitetida doktorlik dissertatsiyasini tamomlaydi; U Parijga borib, siydik yoʻllari orqali yuqadigan kasalliklar boʻyicha tadqiqotlar olib boradi. 1842 yilda Istanbulga qaytib keladi. 1848-yilda „Mekteb-i Tıbbiye-i Shahane“da dastlabki tibbiy yuridik (sud tibbiyoti) sohadagi darslarini berishni boshlaydi. Xuddi shu yili „Bab-i Seraskeri“ga bosh shifokor etib tayinlandi. Shuningdek, „Mekteb-i Tıbbiye-i Shahane“da fizikadan dars bergan va ichki kasalliklar boʻyicha maxsus kurslar tashkil qilgan edi. U fransuz tibbiyot gazetasi „Gazette Médicale de Constantinople“ning bosh muharriri (1849-1852) sifatida faoliyat olib boradi. 1853-1856 yillardagi Qrim urushida ham qatnashadi. U 1856-yilda „Cemiyet-i Tıbbiye-i Shahane“ nomi tibbiy tashkilotning asoschilaridan biri boʻlgan va 1858-1859 va 1865-1866 yillarda unga rahbarlik qilgan edi. U uzoq vaqt Harbiy tibbiyot bilim yurtining bosh vrachi bo‘lib xizmat qiladi. Fuqaro farmatsevtlari uchun shahar farmatsevtika reglamentini tayyorlab chiqadi; U ayni paytda „Hilol-i Ahmer“ (Qiziloy jamiyati)ning asoschilaridan biri edi. 1887 yil boshida u „Sitsil-i Ahval“ va „Intihob-i Memurin“ning komissiya aʼzosi sifatida faoliyat olib boradi. U 1878 yilda tibbiyot fakultetidagi ishidan nafaqaga chiqadi va 1891 yilda II. Birinchi darajali „Nishan-i Ali-yi Usmoniy“ ordeni bilan taqdirlanadi. Birinchi konstitutsiyaviy davrda (I. Meşrutiyet) Abdulhamid II tomonidan Majlisga aʼzo etib tayinlanadi. Shu bilan birga, 1863 yilgi „Nizamnoma-i Millet-i Armanyan“ning eʼlon qilinishidagi muhim shaxslardan biri boʻlgan edi.