Vitamin A
Vitamin A- kimyoviy tarkibi jihatidan o'xshash moddalar guruhi bo'lib, u retinol (vitamin A 1, akseroftol) va shunga o'xshash biologik faollikka ega bo'lgan boshqa retinoidlarni o'z ichiga oladi: degidroretinol (vitamin A 2 ), retinal (retin, A vitamini aldegid 1 ) va retinoik kislota. Pro- vitaminlar tarkibiga A vitaminining metabolik kashshoflari bo'lgan karotenoidlar kiradi. Ular orasida eng muhimi b- karotindir . Retinoidlar hayvon mahsulotlarida, karotenoidlar esa o'simlik mahsulotlarida mavjud. Bu moddalarning barchasi qutbsiz organik erituvchilarda (masalan, moylarda yaxshi eriydi va suvda yomon eriydi). A vitamini jigarda va to'qimalarda to'planishi mumkin. Dozani oshirib yuborilganda esa toksik ta'sir ko'rsatishi mumkin.Retinol 1913 -yilda kashf etilgan. 1931-yilda uning tuzilishi tasvirlangan, 1937-yilda esa kristallangan. A vitamini inson va hayvonlar organizmida ko'plab biokimyoviy muhim funksiyalarni bajaradi. Retina - asosiy vizual ( koʻruv) pigmenti bo'lgan rodopsinning tarkibiy qismidir. Retinoik kislota shaklida vitamin o'sish va rivojlanishni rag'batlantiradi. Retinol hujayra membranalarining tarkibiy qismi bo'lib, organizmning antioksidant himoyasini ham ta'minlaydi. A vitamini yetishmasligi bilan turli epiteliy yaralar rivojlanadi, ko'rish yomonlashadi, shox pardaning namlanishi buziladi. Immunitet funksiyasining pasayishi va o'sishning kechikishi ham kuzatiladi.