Katafora
Tilshunoslikda katafora ( /kəˈtæfərə/ ; yunoncha, kalaphora, katafora, “pastga harakat” κατά, kata, “pastga” va phthrō soʻzlaridan “ Ipherō ”) bir nutq bo'lagining o'zidan keyingi qismga ishora qiluvchi ibora yoki so'z. Ma'nosi keyingi ifoda bilan aniqlanadigan iborani katafora deb atash mumkin. Anafora va anaforik ifodalarning joylashish tartibi birmuncha aniq va qat'iy tartibli bo'lishiga qaramasdan, kataforada buning aksi kuzatiladi va u anaforaning bir ko'rinishi hisoblanadi. Ingliz tilida katafora misolini quyidagi jumlada ko'rishimiz mumkin: When he arrived home, John went to sleep. Yuqoridagi jumlada "he" (katafora) olmoshi u ishora qilgan matn bo'lagi Jon ( postsedent ) atoqli otidan oldin kelib unga ishora qilgan. Bu odatiy anaforaning qolipidan farqli bo'lib, ushbu va quyidagi askar otlari o'zlariga birikuvchi olmoshdan keyin kelgan. Odatiy anaforada esa buning teskarisi, ya'ni avval otlar kelib, ulardan so'ng anaforik ishoralar kelishi kerak edi. Bularning har ikkisi endoforaning turidir.