Plutoniy reaktori
Reaktor (re… va lot. actor — harakatga keltiruvchi) — 1) elektr Reaktorlar— qisqa tutashuv tokini cheklash va tarmoqda qisqa tutashuv sodir boʻlganda taqsimlash qurilmalari shinalarida yetarlicha kuchlanishni tutib turuvchi yuqori voltli elektr apparati. Induktivlik gʻaltagiga oʻxshash yasaladi. Elektr uzatuvchi liniyaning sigʻim oʻtkazuvchanligini kompensatsiyalaydigan shuntlovchi Reaktorlar qisqa tutashish tokini cheklaydigan tok cheklovchi Reaktorlar yerga ulash sigʻim toklarini kompensatsiyalaydigan, yerga ulanadigan, yey soʻndiruvchi Reaktorlarga boʻlinadi; 2) kimyoviy Reaktorlar — kimyoviy reaksiyalar oʻtkaziladigan apparat. Alomatlariga koʻra, gomogen tizimlar va geterogen tizimlarda oʻtkaziladigan reaksiyalar uchun past, oʻrtacha va yuqori bosimli xillarga boʻlinadi. Sanoatda kolonka, kamera, avtoklav va boshqa nomlar bilan ataladi; 3) biologik Reaktorlar (fermentyor) — mikroorganizmlarni ozuqa muhitida va xoli sharoitda koʻpaytirib turli biologik mahsulotlar olishga moʻljallangan apparat. Davriy va uzluksiz oʻstirish, aerob (aeratsiya uchun havo berib turiladigan) va anaerob oʻstirish xillariga boʻlinadi; 4) yadro Reaktorlari — boshkariladigan zanjir reaksiyasi — atom yadrolarining parchalanish reaksiyasi sodir boʻladigan qurilma. Birinchi yadro R. AQSH da (1942), keyin SSSRda (1946) ishga tushirilgan (yana qarang Atom reaktori).Reaktor darajasidagi plutoniy (RGPu) — yadroviy energetika reaktori ishlatadigan uran-235 asosiy yoqilgʻisi yonib ketganidan keyin ishlatilgan yadro yoqilgʻisida topilgan plutoniyning izotopik darajasi. Neytron tutilishi natijasida plutoniy izotoplarining koʻp qismi olinadigan uran-238 fuqarolik reaktorlarining past boyitilgan uran yoqilgʻisida U-235 bilan birga topilgan. Odatda qurol darajasidagi plutoniyni (WGPu/ <sup id="mwEw">239</sup> Pu) ishlab chiqarish uchun talab qilinadigan haftalar yoki oylarning kam yonishidan farqli oʻlaroq, reaktor darajasidagi plutoniyni ishlab chiqaradigan reaktorda uzoq vaqt ishlash boʻlinishning katta qismini, nisbatan uzoq vaqt davomida oʻzgarishiga olib keladi. yarimparchalanish davri <sup id="mwGA">239</sup> Pu izotopi plutoniyning kamroq parchalanadigan yoki koʻproq radioaktiv boʻlgan boshqa bir qator izotoplariga aylanadi. Qachon 239</br> 239 neytronni yutadi, u har doim ham yadro parchalanishiga uchramaydi. Baʼzida neytronning yutilishi oʻrniga 240 hosil qiladi240</br> 240 neytron harorati va yoqilgʻi tarkibidagi odatdagi engil suv reaktorlarida mavjud boʻlib, konsentratsiyasi 240</br> 240 uzoqroq nurlanish bilan doimiy ravishda koʻtarilib, vaqt oʻtishi bilan past va past darajadagi plutoniy ishlab chiqaradi. Ikkinchi avlod issiqlik-neytron reaktorlari (hozirgi eng koʻp atom elektr stantsiyalari) reaktor darajasidagi plutoniyni faqat cheklangan darajada MOX yoqilgʻisi sifatida va faqat ikkinchi davr uchun qayta ishlatishi mumkin. Tez neytronli reaktorlar, bugungi kunda bir necha yarim oʻnlab qurilish ishlari olib borilmoqda, ishlatilgan yadro yoqilgʻisi / yadro chiqindilaridagi transuran miqdorini kamaytirish vositasi sifatida reaktor darajasidagi plutoniy yoqilgʻidan foydalanishi mumkin. Rossiya, shuningdek, reaktor sinfidagi plutoniyni 1% yoki undan kam konsentratsiyada toʻgʻridan-toʻgʻri qayta ishlaydigan yangi yoki qayta boyitilgan uran yoqilgʻisiga aylantiradigan yangi turdagi Remix yoqilgʻisini ishlab chiqardi.