O‘xshash zarralar
Kvant mexanikasida aynan oʻxshash zarralar (farqlanmas yoki ajratilmaydigan zarralar deb ham ataladi) hatto prinsipial jihatdan ham bir-biridan ajratib boʻlmaydigan zarralardir . Bir xil zarrachalar turlariga elementar zarralar (masalan, elektronlar), kompozit subatomik zarralar (masalan, atom yadrolari), shuningdek, atomlar va molekulalar kiradi. Kvazizarralar ham shunday turga kiradi. Garchi maʼlum boʻlgan barcha aynan oʻxshash zarralar faqat kvant shkalasida mavjud boʻlsa-da, kvant statistikasida oʻrganilganidek, barcha mumkin boʻlgan zarrachalarning toʻliq roʻyxati yoki qoʻllanilishining aniq chegarasi yoʻq. Aynan oʻxshash zarrachalarning ikkita asosiy toifasi mavjud: kvant holatlarida boʻlishi mumkin boʻlgan bozonlar va fermionlar (Pauli prinsipida tasvirlanganidek). Bozonlarga fotonlar, glyuonlar, fononlar, geliy-4 yadrolari va barcha mezonlar misol boʻla oladi. Fermionlarga elektronlar, neytrinolar, kvarklar, protonlar, neytronlar va geliy-3 yadrolari misol boʻla oladi. Zarrachalar bir xil boʻlishi mumkinligi statistik mexanikada muhim natijalarga olib keladi, bu yerda hisob-kitoblar oʻrganilayotgan ob’ektlar oʻxshash yoki oʻxshash emasligiga sezgir boʻlgan ehtimolliy dalillariga tayanadi. Natijada, oʻxshash zarralar ajralib turadigan zarralardan sezilarli darajada farq qiladigan statistik xatti-harakatlarni namoyish etadi. Masalan, Gibbsning aralash paradoksiga yechim sifatida zarrachalarning farqlanmasligi taklif qilingan.