''Skarlatina"kasalligi
Skarlatina- Streptococcus pyogenes A guruh streptokokklar (GAS) keltirib chiqaradigan yuqumli infeksion kasallik hisoblanadi.Bu ko'pincha 5 yoshdan 15 yoshgacha bo'lgan bolalarda patologik holatlarni yuzaga keltiradi.Kasallik tomoq og'rig'i, isitma, bosh og'rig'i, limfa tugunlarining shishishi va toshmalarrning tanaga toshishi bilan xarakterlanadi[2]. Yuz qizarib, tanaga qizil toshma toshadi va oqish dog'lar paydo bo'ladi[3].Til qizil va notekis bo'lishi mumkin[2].S. pyogenes tomonidan ishlab chiqarilgan ekzotoksinlarning kapillyar shikastlanishi natijasida simptom paydo bo'ladi[4]. Qora pigmentli terida toshmalarni aniqlash qiyinchilik yuzaga keltirishi mumkin. Skarlatinaning tomoq yoki teri shakllari oz sonli odamlarda rivojlanishi mumkin. Bakteriyalar odatda yo'talayotgan yoki aksirgan odamlar tomonidan tarqaladi.Odam bakteriyalar tushgan narsaga tegib, keyin og'ziga yoki burniga tegish bilan kasallik qo'zg'atuvchisini yuqtirib oladi. Skarlatina uchun maxsus emlash choralari yo'q. Oldini olish:tez-tez qo'l yuvish, shaxsiy gigiyenaga amal qilash va kasal bilan muloqatda bo'lmaslik[1], antibakterial yo'l bilan davolanadi.Ular simptomlarni kamaytiradi va kasallik tarqalishini oldini oladi[1], .Skarlatina natijasida surunkali buyrak kasalligi, revmatik isitma va artrit asoratlari yuzaga kelishi mumkin[1]. XX asrning boshlarida skarlatina bolalar o'limining asosiy sababchilaridan edi.Lekin ikkinchi Jahon urushi va antibiotikning yaratilishi kasallikning tarqalish tezligi pasaytirdi,yashash sharoitlari yaxshilanishi, yaxshi nazorat choralari joriy etilishi yoki bakteriyalarning virulentligi pasayish holatlari ham sabab bo'ldi. So'nggi yillarda skarlatinaning antibiotiklarga qarshilik belgilari yuzaga kelganligi aniqlangan.2011-yilda Gonkongda va 2014-yilda buyuk Britaniyada kasallik avj oldi va kasallikning paydo bo'lish ko'rsatgichi 68 foizga o'sdi. 2020-yil oktyabr oyida nashr etilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki,bakteriyaning uchta virus bilan yuqishi ko'proq virusli shtammlariga yuzaga keltirgan[3].