Kuchli o'zaro ta'sir
  Kuchli oʻzaro taʼsir yoki kuchli yadroviy kuchlar — bu kvarklarni proton, neytron va boshqa adron zarralari ichida ushlab turadigan asosiy oʻzaro taʼsir . Kuchli oʻzaro taʼsir, shuningdek, atom hosil qilish uchun neytron va protonlarni bogʻlaydi va baʼzida yadroviy kuch deb ataladi. Umumiy proton yoki neytron massasining katta qismi kuchli oʻzaro taʼsir energiyasining natijasida hosil boʻladi; alohida kvarklar proton massasining deyarli 1 % ni beradi. 10-15 m oraligʻida (nuklon radiusidan bir oz koʻproq), kuchli oʻzaro taʼsir  elektromagnit oʻzaro taʼsirdan taxminan 137 marta, kuchsiz oʻzaro taʼsirdan 106 marta va gravitatsion taʼsirdan 1038 marta kuchli. Kuchli oʻzaro taʼsir ikkita diapazonda kuzatiladi va unga ikkita taʼsir tashuvchisi vositachilik qiladi. Kattaroq oʻlchamda (taxminan 1-3 femtometr), bu atom yadrosini hosil qilish uchun proton va neytronlarni (nuklonlarni) bir-biriga bogʻlaydigan kuch hisoblanadi (taʼsir tashuvchisi — mezonlar) . Kichikroq (nuklon radiusidan yoki, taxminan 0,8 fm dan kam) miqyosda, bu protonlar, neytronlar va boshqa adron zarralarini hosil qilish uchun kvarklarni bir-biriga bogʻlab turadigan kuch (glyuonlar tomonidan olib boriladigan). Ikkinchi holatda uni koʻpincha rang oʻzaro taʼsir deb ham ataladi. Kuchli oʻzaro taʼsir tabiatan shunday yuqori kuchga egaki, kuchli oʻzaro taʼsir bilan bogʻlangan adronlar yangi massiv zarrachalarni hosil qilishi mumkin. Shunday qilib, agar adronlar yuqori energiyali zarralar bilan urilsa, ular erkin harakatlanuvchi nurlanish (glyuonlar) chiqarish oʻrniga yangi adronlarni keltirib chiqaradi. Kuchli oʻzaro taʼsirning bu xususiyati deyiladi rang chegarasi va u kuchli kuchning erkin „emissiyasi“ ni oldini oladi: buning oʻrniga, amalda, massiv zarrachalarning oqimlari ishlab chiqariladi. Kuchli oʻzaro taʼsir kvarklar, antikvarklar va boshqa glyuonlar oʻrtasida harakat qiluvchi glyuonlar deb ataladigan massasiz zarrachalar almashinuvi orqali amalga oshiriladi. Glyuonlar kvarklar va boshqa glyuonlar bilan rang zaryad deb ataladigan zaryad turi orqali oʻzaro taʼsir qiladi deb taxmin qilinadi. Rangli zaryad elektromagnit zaryadga oʻxshaydi, lekin u bitta emas, balki uchta turdagi (± qizil, ± yashil va ± koʻk) zaryadga ega, bu esa turli tabiatga ega boʻlgan boshqa turdagi kuchning paydo boʻlishiga olib keladi. Ushbu qoidalar kvant xromodinamikasi (KXD) nazariyasida batafsil yoritilgan, yaʼni kvark-glyuon oʻzaro taʼsiri nazariyasi.