Irfan Xon
Irfan Xon (hindcha: इरफान खान, ruscha: Ирфан Хан, inglizcha: Irrfan Khan, talaffuzi: ɪrfaːn xaːn, 7-yanvar 1967-yil — 2020-yil 29-aprel) — Irfan nomi bilan ham tanilgan, hind kinosida, Britaniya va Amerika filmlarida ham faoliyat olib borgan hind aktyori. Hind kinosining eng yaxshi aktyorlaridan biri sifatida keng eʼtirof etilgan. Xonning faoliyati 30 yildan ortiq davom etgan va unga koʻplab mukofotlar, jumladan, Milliy kino mukofoti, Osiyo kino mukofoti va oltita Filmfare mukofoti berilgan. 2011-yilda u Hindistonning toʻrtinchi eng yuqori fuqarolik sharafi — Padma Shri bilan taqdirlangan. 2021-yilda u vafotidan keyin Filmfare Lifetime Achievement Award mukofotiga sazovor boʻldi. Xon kinodagi debyutini Salaam Bombay! (1988) filmidagi kichik rol bilan qilgan. U Sandeep Chattopadhyay rejissyori boʻlgan „Reconnaissance“ (1990) filmida Hindiston kino va televideniye instituti talabalari uchun bir nechta filmlarda rol ijro etgan. Britaniyaning Jangchi (The Warrior 2001) filmida bosh rolni ijro etganidan soʻng, u Haasil (2003) va „Maqbul“ (Maqbool 2004) dramalarida bosh rollarni ijro etish orqali oʻzining muvaffaqiyatiga erishgan. U The Namesake (2006), Life in a…Metro (2007) va Paan Singx Tomar (2011) filmlaridagi rollari uchun tanqidchilarning eʼtirofiga sazovor boʻldi, buning uchun u Independent Spirit mukofotiga Eng yaxshi yordamchi erkak nominatsiyasida nomzod boʻldi. Ularning oxirgisida bosh qahramonni tasvirlagani uchun u eng yaxshi aktyor uchun Milliy kino mukofotiga sazovor boʻldi. Keyingi muvaffaqiyat uning „Tushlik qutisi“ (The Lunchbox 2013), „Piku“ (2015) va „Talvar“ (2015) filmlaridagi bosh rollari uchun keldi va u Hollywoodning Yangi oʻrgimchak odam (The Amazing Spider-Man 2012), Pi hayoti (Life of Pi 2012), Yura olami (Jurassic World 2015) va Inferno (2016) filmlarida ikkinchi darajali rollarni ijro etdi. Uning boshqa muhim rollari Slumdog Millionaire (2008), Nyu-York (2009), Haider (2014), Gunday (2014) va „In Treatment“ (2010) teleseriallarida edi. Uning eng yuqori daromad keltirgan hind filmi komediya-drama Hind Medium (2017) filmi bilan chiqdi va uning soʻnggi filmdagi chiqishi oʻzining davomi Angrezi Medium (2020)da boʻldi, har ikkisi ham unga 2018-yilda va 2021-yil eng yaxshi aktyor uchun Filmfare mukofotini qoʻlga kiritdi. 2017-yil holatiga koʻra, uning filmlari butun dunyo boʻylab AQSh$3,643 million toʻplagan. 2018-yilda Xonga neyroendokrin saraton tashxisi qoʻyilgan. U 2020-yil 29-aprelda 53 yoshida oʻsimta sabab boʻlgan yoʻgʻon ichak infeksiyasining qaytalanishi tufayli vafot etdi. Xonni The Guardian jurnalisti Piter Bredshou „hind va ingliz tilidagi filmlardagi taniqli va xarizmatik yulduz, uning mehnatkash faoliyati Janubiy Osiyo va Hollywood kinosi oʻrtasida juda qimmatli koʻprik boʻlgan“ deb taʼriflagan.