Suyunchxoʻjaxon
Suyunchxoʻjaxon, Suyunchakxon, Suyunchik sulton (taxminan 1454—1525, Toshkent) – Toshkentni boshqargan shayboniylardan boʻlgan oʻzbek xoni (1503—25). Abulxayrxon va Ulugʻbekning qizi Robiya Sulton begimning farzandi. Oʻzbek ulusiga hukmronlik qilish uchun shayboniylarning Oʻrusxon, Kirayxon va Jonibeklar bilan boʻlgan kurashida qatnashgan. Shayboniyxon bilan birga Movarounnahrni bosib olishda faol ishtirok etgan. Shayboniyxon Movarounnahrni egallagach, Samarqandni poytaxt qilib, Turkistonni Koʻchkunchixonga, Toshkentni Suyunchxoʻjaxonga bergan. Xoja Abulbaqo ibn Bahouddinning „Jome al-maqomot“ asari (17-asr)da yozilishicha, Suyunchxoʻjaxon boshliq shayboniylar qoʻshini Toshkentni qamal qilganda Shayx Xovand Tohurning avlodi – Xoʻja Tohir shaharni qahramonona mudofaasiga rahbarlik qilgan, biroq shahar Suyunchxoʻjaxon qoʻliga oʻtgan. Suyunchxoʻjaxonning chigʻatoylardan Sulton Saidxon bilan Toshkent uchun kurashi xalq boshiga koʻp kulfatlar keltirgan. 1509-yil 23-fevralda Sayxun boʻyida Qozoq xonligiga qarshi otlangan Shayboniyxon huzuriga boshqa sultonlar qatori Suyunchxoʻjaxon ham Toshkentdan 13 ming kishilik qoʻshin bilan yordamga kelgan. Roʻzbehxon Isfahoniyning yozishicha, bu qoʻshin oʻzining jipsligi, jangovarligi bilan alohida ajralib turgan va jangda katta shijoat koʻrsatgan. 1510-yil Shayboniyxon oʻlimidan soʻng Samarqanddagi Bibixonim masjidida shayboniy sultonlar Toshkent hokimi Suyunchxoʻjaxonga qasamyod qilganlar, Suyunchxoʻjaxon sulola boshligʻi deb eʼlon qilingan. Suyunchxoʻjaxon qarindosh-urugʻlariga Shayboniyxon tortib olgan mulklarini qaytarib bergan. Lekin shunga qaramay shayboniy sultonlar oilasidagi ittifoq oʻz oʻrniga tushmagan. 1510-yil shayboniylarning yoshi ulugʻi Koʻchkunchixon yangi xon etib saylangan. 1511—1512-yillarda Suyunchxoʻjaxon shayboniylarning Boburga va Sulton Saidxonga (1512—1514) qarshi kurashlarida qatnashgan. Suyunchxoʻjaxon esdaliklari Mahmud ibn Usmon Koʻhistoniyning „Tarixi Abulxayrxoniy“ asariga asos qilib olingan. Suyunchxoʻjaxonning qabri Toshkentdagi Baroqxon madrasasida joylashgan.