Alp shoxi
Alp shoxi (alp shoxi, nemischa: Alphorn) — yogʻochdan yasalgan bas-tenor registrli puflama cholgʻu asbobi. Uzunligi 5 metrga yetadigan asbob, faqat tabiiy miqyosdagi tovushlarni chiqarishga qodir. Oqqaragʻaydan yasaladi. Daraxt mukammal tekis, novdalarsiz, diametri bir uchida etti santimetr va boshqa uchida-uch boʻlishi kerak. Poyasi quriganida, ular teshikning diametrini asta-sekin qisqartirib, pastki yoʻgʻon qismidan boshlab oʻyishni boshlaydilar. Voronkasimon kengaygan joyi alohida kesiladi va tepasiga yopishtiriladi. Qadimda mundshtuk truba bilan bir butun edi. Zamonaviy asboblarda olib qoʻyiladigan mundshtuklardan foydalaniladi. Shoxning tovush diapazoni tabiiy truba ovozi bilan taxminan bir xil. Tovushlar aniq va toza, fa bundan mustasno, bu deyarli ga-diez tovushiga oʻxshaydi (11-garmonik). Ushbu nota markaziy Shveysariya yodlerlarining qoʻshiqlarida doimiy ravishda eshitiladi. Mutaxassislarning fikriga koʻra, Alp choʻponlarining mashhur falsetto yodl-kuylash va boshqa qoʻshiqlari aynan shox asbobidan kelib chiqqan. Koʻpincha alp gornlari folklor guruhlari tomonidan, shuningdek, turli shoularda qoʻllaniladi. Shu bilan birga, alp shoxi uchun akademik musiqaning kichik repertuari ham mavjud — xususan, Leopold Motsartning alp shoxi va torlari uchun Pastoral simfoniyasi (1755) va Ferens Farkasning alp shoxi va torlari uchun Concertino rustico (1977), shuningdek, Shveysariya bastakorlarining bir qator asarlari (xususan, Jan Detviler va Karl Ryutti), zamonaviy ijrochilar Jozsef Molnar va Mattias Kofmel uchun yozilgan.