Virusli ensefalit
Virusli ensefalit — bu ensefalit deb ataladigan miya parenximasining virus tomonidan yalligʻlanish kasalligi. Bu ensefalitning eng keng va koʻp tarqalgan turi hisoblanib, koʻp hollarda virusli meningit bilan sodir boʻladigan kasallik hisoblanadi. Ensefalitik viruslar dastlab infektsiyani keltirib chiqaradi va markaziy asab tizimidan (MAT) tashqarida koʻpayadi, aksariyati markaziy asab tizimiga qon aylanish tizimi orqali, kam qismi esa asab tugunlaridan MAT tomon yetib boradi. Miyaga kirgandan keyin, virus va uy egasining yalligʻlanish reaksiyasi asab tizimi funktsiyasini buzadi. Bu kasallik va asoratlarga olib keladi, ularning aksariyati koʻp holatlarda nevrologik xususiyatga ega boʻladi. Masalan, vosita qobiliyatlari va xatti-harakatlarning oʻzgarishi. Virusli ensefalitni shaxsning alomatlari, shaxsiy tarix, masalan, sayohat tarixi va boshqa klinik testlardan foydalanib aniqlangan gistologiyasi, tibbiy rasmlar va lumbar ponksiyalar yordamida aniqlanadi. Ensefalitning boshqa sabablarini istisno qilish uchun differentsial tashxis qoʻyish ham mumkin. Koʻpgina ensefalitik viruslar asosan infektsiyaning xarakterli belgilariga ega boʻlib, tashxis qoʻyishga yordam beradi. Davolash odatda qoʻllab-quvvatlovchi xususiyatga ega boʻlib, antiviral dori terapiyasini ham taʼminlaydi. Buning asosiy istisnosi asiklovir bilan davolash mumkin boʻlgan oddiy gerpes ensefalitidir. Ensefalitik virus bilan kasallangan koʻpchilik odamlarda prognoz yaxshi, ammo ogʻir simptomlar, shu jumladan virusli ensefalit rivojlanayotgan odamlar orasida qiyin kechadi. Virusli ensefalitning uzoq muddatli asoratlari, asosan, tutilishlar, xotira yoʻqolishi va aqliy zaiflashuv kabi nevrologik buzilishlar bilan bogʻliq boʻladi.