1772-yildagi Varshava shartnomasi
1772-yildagi Varshava shartnomasi — Polsha qiroli va Seym tomonidan Varshavada Rossiya imperiyasi, Prussiya Qirolligi va Avstriya imperiyasi bilan tuzilgan va ushbu vakolatlar tomonidan amalga oshirilgan Polsha-Litva Hamdoʻstligining birinchi boʻlimini qonuniylashtirgan xalqaro shartnoma. Rossiya Polshada Advokatlar konfederatsiyasini bostirib, yoʻq qilganda va rus-turk urushi baxtli yakuniga yaqinlashganda, Prussiya qiroli Fridrix II Usmonli imperiyasi ustidan qozonilgan gʻalabalar va Rossiya taʼsirining toʻliq ustunligi tufayli rus qudratining keskin oshishidan qoʻrqib, Polshada oxirgisini boʻlish rejasini tuzdi, bundan tashqari, Rossiya Polsha yerlaridagi turk urushi uchun haq olardi, Prussiya va Avstriya ham uning bir qismini olishlari kerak edi. U Avstriya va Rossiyani bu rejaga koʻndira olgan. Uch hokimiyat oʻzaro ittifoq tuzib, oʻz qoʻshinlari bilan: Prussiya — sharqiy yoki qirollik, Prussiyani, Avstriya — Galisiya va Podoliyaning bir qismini, Rossiya — Belarusiyani ishgʻol qilishdi. Shundan soʻng Polshada Seym chaqirilgan va knyaz Adam Poninskiy uning marshali yoki prezidenti boʻlib, ittifoqchi kuchlardan oyiga 3000 chervonets maosh oladigan boʻlgan. Seym masalalarni koʻpchilikning ovozi bilan hal qilishga majbur boʻlgan; poraga uchmaganlar Seym aʼzolari chiqarib yuborilgan, qolganlari delegatsiya tayinlashga majbur boʻlganlar, bu delegatsiya ittifoqchilar bilan ular tomonidan bosib olingan yerlarni berish toʻgʻrisida risola tuzishi kerak boʻlgan. Bu amalga oshirilgan va tuzilgan risola Seym tomonidan tasdiqlangan. Rossiya 2200 kv. milya va taxminan 1,500,000 aholi, Avstriya — 1600 kv. milya va 2 500 000 aholi, Prussiya — 700 kv.milya, 900 000 aholisi boʻlgan yerlarni qoʻlga kiritganlar, ammo Polshaga Danzig va Tornni qoldirishgan. Boʻlinishda ishtirok etgan vakolatlar Polshaga uning qolgan mulkining daxlsizligini kafolatlagan va Rossiya, bundan tashqari, unda oʻrnatilgan qoidalarni himoya qilishni oʻz zimmasiga olgan va shu bilan Polshada oʻz taʼsirini kuchaytirgan. Prussiya siyosatidan kelib chiqqan risola unga eng katta foyda keltirgan, ammo polyaklar Rossiyani asosiy aybdor deb bilishgan va bu ularning ruslar taʼsiridan voz kechish istagini kuchaytirgan.