Koʻz kasalliklari
Koʻz kasalliklari — ko'z soqqasi, qovoq, konyuktiv, koʻz yoshi aʼzolari va koʻz kosasi kasalliklari. Yaqindan va uzoqdan koʻrolmaslik, koʻz astigmatizm ham koʻz kasalliklariga kiradi. Koʻz kasalliklari tugʻma va hayotda orttirilgan, yuqumli va yuqumsiz, oʻtkir va surunkali, bitta yoki ikkala koʻzda boʻladi. Organizmning umumiy kasalliklari: infeksion (sil, zaxm, revmatizm, gripp, difteriya, tiflar va boshqalar), parazitlar (har xil gelmintlar, mas, exinokokklar qoʻzgʻatadigan), endokrin (qandli diabet va h.k.), qon tomir (gipertoniya kasalligi va boshqa) kasalliklar, qon kasalliklari (leykoz), oʻsmalar (rak, sarkoma va boshqalar), markaziy nerv sistemasi kasalliklari (meningit, miya oʻsmasi), shuningdek, burun boʻshligidagi patologik jarayonning atrofga tarqalishi koʻz kasalliklariga sabab boʻladi. Koʻzga infeksiya tushishi, mexanik, kimyoviy (kislota va ishqorlar) va fizik omillar (issiqlik, yorugʻlik, radioaktiv nur)dan shikast yetishi ham koʻz kasalliklariga olib keladi. Glaukoma, traxoma kabi kasalliklarda, koʻz ogʻir shikastlangan va kuyganda kishi vaqtida davolanmasa koʻr boʻlib qolishi mumkin. Koʻz kasalliklarining paydo boʻlish sabablari, davosi va oldini olish masalalarini oftalmologiya oʻrganadi. Koʻz kasalliklari  — inson vizual analizatorining organik va funktsional shikastlanishi, uning koʻrish qobiliyatini cheklash, shuningdek, appendaj apparati ko'zlar shikastlanishi. Koʻz kasalliklari qadim zamonlardan beri maʼlum. Koʻz kasalliklarini davolagan birinchi tabiblardan biri miloddan avvalgi 2-ming yillik oʻrtalarida Misrda yashagan Pepi Ankh Iri deb ataladi. 18-asrning oʻrtalarida fransuz shifokori Jak Daviel birinchi marta katarakta tufayli xiralashgan linzalarni olib tashlaganidan keyin koʻrish qobiliyatini tiklash imkoniyatini isbotlaydi. Koʻz kasalliklarini davolashga ixtisoslashgan dunyodagi birinchi shifoxona 1805 yilda Moskvada professor Fyodor Andreevich Giltebrandt tomonidan ochilgan. 1886 yilda gollandiyalik oftalmolog Hermann Snellen jadvallar yordamida koʻrish keskinligini aniqlashni taklif qildi. Koʻz kasalliklari boʻyicha birinchi qoʻllanma Gustav Ivanovich Braun tomonidan 1862 yilda yozilgan. . 2010 yil holatiga koʻra, 285 million odam koʻrish qobiliyatidan aziyat chekdi, ulardan 39 millioniga koʻrlik tashxisi qoʻyilgan. Bu raqamning qariyb yarmi oldini olish yoki davolashning etishmasligi bilan bog'liq. Sahroi Kabirdan janubiy Afrika va Janubiy Osiyodagi rivojlanayotgan mamlakatlarda koʻrlik barcha rivojlangan mamlakatlarga qaraganda sakkiz baravar koʻp uchraydi. Vizual analizatorning kasalliklari xilma-xil boʻlib, xalqaro kasalliklar tasnifi (ICD-10) boʻyicha koʻz kasalliklarining quyidagi 11 guruhi ajratiladi.