Ichki energiya
Ichki energiya – jismning faqat ichki holatiga bogʻliq boʻlgan energiya; jismni tashkil etuvchi molekulalarining xaotik (tartibsiz) ilgarilanma va aylanma harakat kinetik energiyalari bilan molekulalarning oʻzaro taʼsirlashishi natijasida vujudga kelgan potensial energiyalari hamda mo-lekulalardagi atomlarning xaotik teb-ranma harakat kinetik va potensial energiyalarining umumiy yigʻindisiga teng. Jismlar sistemasining I.e.si har bir jismning alohida olingandagi I.e.lari yigʻindisi bilan jismlar orasidagi oʻzaro taʼsir energiyasining yigʻindisidan iborat. Ideal gazning ichki energiyasi gaz molekulalarining kinetik energiyalari yigʻindisiga teng. Agar gaz N ta molekuladan tashkil topgan boʻlsa, uning ichki energiyasi U: U = N ⋅ E ¯ {\displaystyle U=N\cdot {\overline {E}}} boʻladi. Bu yerda E ¯ {\displaystyle {\overline {E}}} -bitta molekulaga toʻgʻri keluvchi oʻrtacha kinetik energiya. Gaz bir atomli molekulalardan iborat boʻlsa, gaz molekulasining oʻrtacha kinetik energiyasi quyidagi ifoda bilan aniqlanadi: Gazning umumiy energiyasi esa formulaga asosan quyidagi koʻrinishda boʻladi: U = 3 2 ⋅ N ⋅ k ⋅ T {\displaystyle U={\frac {3}{2}}\cdot N\cdot k\cdot T} Agar N = m μ ⋅ N 0 {\displaystyle N={\frac {m}{\mu }}\cdot N_{0}} ekanini eʼtiborga olsak, ideal gazning ichki energiyasi uchun quyidagi ifodani olamiz: U = 3 2 m μ ⋅ R ⋅ T {\displaystyle U={\frac {3}{2}}{\frac {m}{\mu }}\cdot R\cdot T} Bu ifodadan koʻrinadiki, berilgan massali ideal gazning ichki energiyasi faqat temperaturaga bogʻliq boladi va u bosimga ham, hajmga ham bogʻliq boʻlmaydi.