Gadsden shartnomasi
Gadsden shartnomasi - 1853-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan Meksikadan sotib olingan, 120 ming kvadrat metr maydon. Shartnoma Amerika elchisi Jeyms Gadsden sharafiga nomlangan. 1853-yil 30-dekabrda Meksika hukmdori Santa Anna bilan shartnoma tuzilgan. Bitim qiymati 10 million AQSh dollarini tashkil etadi. Olingan yer Gila daryosining janubida va Rio Grande'nin g'arbiy qismida joylashgan. Ular hozirda Arizona va Nyu-Meksiko shtatlarining bir qismini tashkil qiladi. Bu Qoʻshma Shtatlarning kontinental hududining oxirgidan oldingi yirik kengayishi boʻlib, nihoyat ularning Meksika bilan chegarasini tashkil etadi.Yerni olishning asosiy sababi bu joylardan oʻtishi kerak boʻlgan transokeanik temir yoʻlning ishlab chiqilgan loyihasi edi. Bundan tashqari, Gvadalupe-Hidalgo shartnomasi boʻyicha AQShdan olingan mablag'dan norozi boʻlgan Meksika rahbariyati bilan keskin munosabatlar saqlanib qoldi. Jeyms Gadsden Temir yoʻl loyihasini amalga oshirishda moliyaviy manfaatlarga ega boʻlgan AQSh prezidenti Franklin Pirs nomidan ushbu bitimni Meksika vakillari bilan tuzdi. Kelishuv, shuningdek, Meksika hududida Tehuantepek Istmusidagi transokeanik kanalni qurishni ham oʻz ichiga olgan. Bu shart hech qachon amalga oshirilmagan.AQShning asl rejalari, shuningdek , Kaliforniya yarimoroli, Sonoran choʻli va Rio Grande janubidagi erlarni (Meksikaning Chihuahua (247 087 km²) va Sonora (184 934 km²) shtatlari hududi) kabi yirik hududlarni sotib olishni ham oʻz ichiga olgan. Butun Kaliforniya yarim oroli - Quyi (70 113 km²) va Quyi Kaliforniya Sur (73 677 km²), ya'ni yana 575 881 km² (jami - Gvadalupe Hidalgo shartnomasidan keyin qolgan Meksika hududining 31,5%). Ammo bu nafaqat Meksika tomonining, balki janubning haddan tashqari kuchayishidan qoʻrqqan Kongressdagi qullikka qarshi senatorlarning qarshiliklarini keltirib chiqardi, chunki Arizona mustamlakasi asosan qul shtatlaridan kelgan. Yerning yangi ajralishi Meksika rahbari Antonio Santa Annaning karerasi pasayishining boshlanishini belgiladi. Meksika xalqi kelishuvni milliy manfaatlarga xiyonat sifatida baholadi.