Bufer tizim (qon)
Qonni kuchsiz ishqoriy muhitga ega boʻlishini taʼminlab turuvchi tizim uning bufer tizimi deyiladi. (arterial qonda pH=7.4 hamda venoz qonda CO2 koʻp boʻlganligi sababli pH=7.35). pH ning shu oraliqdan siljishi organizmda salbiy oqibatlarni keltirib chiqarsa, koʻrsatkichning keskin siljishi oʻlimga olib keladi. Masalan H ionlari konsentratsiyasi oshib pH=7.7 ga tenglashsa tetaniya holati kuzatiladi. Sogʻlom odamlarda normal pH 7.38-7.42 oraligʻida boʻlib, uning 0,1-0,2 birlikka uzoq vaqt siljishi halokatli yakunlanishi mumkin. (pH chegarasining 0,1ga siljishi funksiyalarning buzilishiga 0,3ga siljishi komatoz holatga 0,4 ga siljish esa oʻlimga olib keladi). Metabolizm natijasida koʻproq kislatali mahsulotlar hosil boʻlishini inobatga oladigan boʻlsak, muhit koʻproq kislatali sharoitga siljuvchan boʻladi. Muhitning ishqoriy tomonga siljishi alkaloz, kislatali tomonga siljishi atsidoz deb nomlanadi va bu qon tomirlardagi xemoretseptorlar tomonidan seziladi. Keyinchalik axborot markaz orqali muhitni taʼminlovchi oʻpka, buyrak, ter bezlari va hazm yoʻllari bilan birgalikda qon bufer tizimiga ham yuboriladi, natijada muhit doimiyligi taʼminlanadi. Qonning bufer tizimini quyidagilar hosil qiladi:                                                             Gemoglobin bufer tizimi                                                                                                                                               Karbonat bufer tizimi                                                                                                                                                     Fosfat bufer tizimi                                                                                                                                                                               Plazma oqsillari bufer tizimi