Xitoy armiyasi tarixi
Dastlabki Xitoy jangarilari jang aravalari va bronza qurollardan foydalanishgan. Ularning soni kam va jangovar samaradorligi bilan ajralib turardi. Urushayotgan davlatlar davrida, markazlashgan davlatning shakllanishi bilan bir vaqtda, armiya sezilarli darajada mustahkamlandi, temir qurollar, arbaletlar va otliqlar paydo bo'ldi. Xan imperiyasi katta qo'shinga ega edi, ammo ko'pincha ko'chmanchilar tomonidan mag'lubiyatga uchragan. Uning qulashi Xitoy hududidagi raqib davlatlarning, ham xitoy, ham "varvar"larning harbiy kuchayishiga turtki bo'ldi. Xitoydan tashqari davlatlar bilan turli aloqalarda bo'lgan Tan imperiyasi davri imperator Xitoyning harbiy qudratining cho'qqisi edi, ammo bu kuch imperiyaning o'zini parchalanishiga olib keldi. Natijada, Song davrida qo'shin davlatning unga nisbatan shubhali munosabati tufayli zaiflashdi, bu esa XIII asrda mo'g'ullar tomonidan Xitoyni tezda bosib olishga yordam berdi. O'shandan beri Xitoy armiyasi zaiflashgan bo'lib qoldi, garchi XIV-asrda mo'g'ullar sulolasi o'z navbatida ag'darilgan. XVII-asrda Xitoy Qing sulolasiga asos solgan manjurlar tomonidan bosib olindi; kelib chiqishi xitoydan bo'lmagan harbiy tashkilot imperiyaning butun ma'muriy tuzilishining tashkiliy tamoyiliga aylandi. Shunga qaramay, "Qingning oltin davri" (uzoq barqarorlik davri) harbiy qudratning yo'qolishiga va texnologik turg'unlikka olib keldi. XIX-asrda Yevropa davlatlari va modernizatsiya qilingan Yaponiya bilan qarama-qarshiliklar Xitoy imperiyasining parchalanishining asosiy omillaridan biriga aylandi. Andoza:История китайской армии