Banjica konslageri
Banjica konslageri (nemischa: KZ Banjica, Serbian) — Serbiyadagi Harbiy qoʻmondonlik hududidagi natsistlar konslageri, Ikkinchi jahon urushi davrida Yugoslaviya bosib olinganidan keyin tashkil etilgan Uchinchi Reyxning harbiy maʼmuriyati. Qarshilikning kuchayishiga javoban nemis armiyasi qattiq repressiv choralarni qoʻlladi — tinch aholini garovga olganlarni ommaviy qatl qilish va konslagerlarni barpo etishni boshlab yubordi. Belgradning chekkasidagi Banjika hududi dastlab nemislar tomonidan garovga olinganlarni ushlab turish markazi sifatida ishlatilgan. Keyinchalik lagerda antifashistik serblar, yahudiylar, siganlar, asirga olingan partizanlar, chetniklar va fashistlar Germaniyasining boshqa muxoliflarini saqlash uchun foydalanilgan. 1942-yilga kelib, qatllarning aksariyati Yajinchi, Marinkova Bara va yahudiy qabristonidagi otishma maydonlarida sodir boʻlgan. Banjica 1941-yil iyuldan 1944-yil oktyabrgacha ishlagan. Lagerni gestapo rasmiysi Villi Fridrix va Milan Nedichning qoʻgʻirchoq hukumati qoʻmondonligi ostida nemis bosqinchilari birgalikda boshqargan. Konslager ishgʻol kuchlarining toʻliq nazorati ostida edi. Biroq, nemis kuchlari Serbiyadagi Nemislar yahudiylarni oʻldirishni o‘zlari amalga oshirgan boʻlsalar ham, ularga serb hamkorlari bu rolda faol yordam berishgan Keyinchalik Fridrix Yugoslaviyaning urushdan keyingi kommunistik organlari tomonidan urush jinoyatlari uchun sudlangan, aybdor deb topilgan va qatl etilgan. Urush davomida Banjicada 23 697 kishi hibsga olingan, ulardan kamida 3 849 nafari halok boʻlgan. Urushdan keyin lager qurbonlariga bagʻishlangan kichik yodgorlik qurildi. Hudud hozirda muzeyga aylandi.