Rudolf Arnheim
Rudolf Arnxaym (1904-yil 15-iyul — 2007-yil 9-iyun) asli nemis yozuvchisi, sanʼat va kino nazariyotchisi, perseptiv (idrok) psixolog. U Berlin universitetida Maks Vertxaymer va Volfgang Köhler qoʻl ostida tahsil olib, geshtalt psixologiyasini oʻrgangan va uni sanʼatda qoʻllagan. Uning asosiy asari „ Sanʼat va vizual idrok: Ijodiy koʻzning psixologiyasi“ (1954) kitobi edi. Arnxaymning boshqa yirik kitoblari orasida „ Visual fikrlash“ (1969) va "Markazning kuchi: tasviriy sanʼatda kompozitsiyani oʻrganish" (1982) mavjud. " Sanʼat va vizual idrok " 1974-yilda qayta koʻrib chiqilgan, kengaytirilgan va yangi versiya sifatida nashr etilgan va u oʻn toʻrt tilga tarjima qilingan. U Germaniya, Italiya, Angliya va Amerikada yashagan u yerda Sara Lourens kolleji, Garvard universiteti va Michigan universitetida dars bergan. U Amerikada sanʼat tarixi va psixologiyasiga katta taʼsir koʻrsatgan. " Sanʼat va vizual idrok " asarida Arnxaym sanʼatni yaxshiroq tushunish uchun fandan foydalanishga harakat qiladi. Arnxeym oʻzining keyingi " Visual fikrlash " kitobida (1969) til idrokdan oldin turadi, degan taxminni tanqid qildi. Arnxaym uchun biz haqiqatga faqat his-tuygʻularimiz orqali kirishimiz mumkin. Arnxaym taʼkidlaganidek, idrok tafakkur bilan chambarchas bogʻliq va badiiy ifoda fikrlashning yana bir usuli hisoblanadi. „ Markazning kuchi“ asarida Arnxaym sanʼat va arxitekturaning konsentrik va panjarali fazoviy naqshlardagi oʻzaro taʼsirini koʻrib chiqdi. U shakl va mazmunning ajralmasligini, rassomlar yaratgan naqshlar inson tajribasining mohiyatini ochib berishini taʼkidladi.