Ibn al-Javziy
Abu al-Farash Abdurahmon ibn Ali ibn Muhammad ibn al-Javziy (arabcha: ابن الجوزي; taxminan 1116-yilda tugʻilgan — 1201-yil 16-iyunda vafot etgan) — musulmon huquqshunosi, voiz, notiq, bid’atshunos, tarixchi, qozi, agiograf va filolog, XII asrda Bagʻdodda sunniylikning hanbaliylik mazhabini targʻib qilishda muhim rol oʻynagan. Diniy va siyosiy faoliyati davomida oʻzi eʼtiqod qiladigan hanbaliylik mazhabi sunniylikning asosiy toʻrttta mazhablari orasida eng kichigi boʻlishiga qaramay, molikiylik, shofi’iylik va hanafiylik mazhablari bilan bir qatorda oʻziga xos muhim ahamiyatga ega ekanligini taʼkdlab kelgan va bu yoʻldagi harakatlari orqali koʻpchilikning hurmatiga sazovor boʻlgan. Ibn al-Javziy oʻsmirlik yillarida juda puxta taʼlim olgan va oʻsha davrning eng mashhur Bagʻdodiy olimlari, jumladan, Ibn al-Zagʻoniy (vafoti: 1133), Abu Bakr al-Dinovariy (vafoti: 1137—1138), Sayyid Razzoq Ali Jiloniy (vafoti: 1208), Abu Mansur al-Javolikiy (vafoti: 1144—1145) qoʻl ostida bilim olgan. Ibn al-Javziyning ilmiy faoliyati keyingi bir necha yil ichida gullab-yashnagan boʻlsa, mashhur Abbosiylar xalifasi al-Mustadiy (vafoti: 1180) davrida, ayniqsa, mashhurlikka erishgan. Xalifa al-Mustadiy Ibn al-Javziyning Bagʻdod boʻylab oddiy xalq vakillariga, shuningdek, katta shaharlarda ulkan olomon qarshisida ochiq vaʼz qilishini maʼqullaganligi sababli ham u Bagʻdoddagi eng nufuzli shaxslardan biriga aylangan. Shu bilan birga, Ibn al-Javziy olim sifatida ham yuksak obroʻga ega shaxs boʻlgan va u mintaqadagi koʻplab eng muhim madrasalarni boshqarishda ham muhim rol oʻynagan, shuningdek, Ibn al-Javziy tomonidan yozilgan koʻplab asarlar ham uning ilmiy jihatdan oʻsishiga sabab boʻlgan. Ibn al-Javziy barcha davrlarning eng sermahsul yozuvchilaridan biri boʻlib, Ibn Taymiya (vafoti: 1328) ham uning mingdan ortiq asarlarini oʻrgangan.