Abdulloh ibn Abdulaziz as-Saud
Abdulloh ibn Abdulaziz Al Saud (arabcha: عبد الله بن عبدالعزيز آل سعود, Najdiy arabcha talaffuzi: [ ʢæbˈdɑɫ.ɫɐ ben ˈʢæbdæl ʢæˈziːz ʔæːl sæˈʢuːd ]; 1924-yil 1-avgust – 2015-yil 23-yanvar) – 2005-yil 1-avgustdan 2015-yilda vafot etgunigacha Saudiya Arabistoni qiroli va Bosh vaziri boʻlgan. Taʼkidlanishicha, 1982-yil 13-iyundan beri Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi edi. Saudiya Arabistoni asoschisi qirol Abdulazizning oʻninchi oʻgʻli edi. Abdulloh qirol Abdulaziz va Fahda binti Asi al-Shuraimning oʻgʻli edi. Uning onasi al-Saud sulolasining tarixiy raqiblari – al-Rashidlar sulolasining aʼzosi edi. Abdulloh hayoti davomida muhim siyosiy lavozimlarni egallagan. 1961-yilda Makka shahar rahbari boʻldi. Keyingi yili Saudiya Arabistoni Milliy gvardiyasi qoʻmondoni etib tayinlandi, u qirol boʻlganida ham bu lavozimni oʻzida saqlab qoldi. Mudofaa vaziri oʻrinbosari boʻlib ham ishlagan va 1982-yilda oʻgay akasi Fahd taxtga oʻtirganida valiahd shahzoda etib tayinlangan. 1995-yilda qirol Fahd insultga uchraganidan soʻng, Abdulloh Saudiya Arabistonining amaldagi hukmdori boʻldi. Oradan oʻn yil oʻtib taxtga oʻtirdi. Abdulloh oʻz hukmronligi davrida AQSh va Buyuk Britaniya bilan yaqin aloqada boʻlgan va har ikki davlatdan milliardlab dollarlik harbiy texnikalarini xarid qilgan. Ayollarga shahar kengashlariga ovoz berish va Olimpiada oʻyinlarida qatnashish huquqini berdi. Arab bahori paytida qirollikda norozilik toʻlqinlari boʻlgan paytida Abdulloh status-kvoni saqlab qoldi. BBC agentligining 2013-yilgi hisobotiga koʻra, Saudiya Arabistoni ikki davlat oʻrtasidagi yaqin aloqalar tufayli Abdulloh Pokistondan oʻz xohishiga koʻra yadro qurolini olishi mumkin edi. Abdulloh Pokiston bilan uzoq yillik munosabatlarga ega edi. General Pervez Musharraf 1999-yilda Pokistondagi davlat toʻntarishi natijasida hokimiyatdan agʻdarilganidan soʻng, Saudiya Arabistonidan siyosiy boshpana soʻragan. Abdulloh bu maslada yordam bergan. Abdulloh Fahdning ukalaridan biri edi. 2005-yilda qirol boʻlgach, Abdulloh oʻgay ukasi Sulton bin Abdulazizni valiahd shahzoda etib tayinladi. Sulton 2011-yilda vafot etgach, Sultonning ukasi Naif taxt vorisi etib tayinlangan, ammo keyingi yili Naifning oʻzi vafot etgan. Keyin Abdulloh Salmon ibn Abdulazizni valiahd shahzoda etib tayinladi. Turli maʼlumotlarga koʻra, Abdulloh 30 marta uylangan va 35 dan ortiq farzand koʻrgan. Dunyodagi eng boy qirollardan biri edi. 2015-yilda 90 yoshida vafot etgach, uning oʻrniga oʻgay ukasi Salmon keldi.