Uxayzir qal’asi
Uxayzir qal’asi- (arab. حصن الأخيضر) Iroqning Karbalo shahridan taxminan 50 km janubda joylashgan. Bu katta, toʻrtburchak shaklidagi qalʼa boʻlib, eramizning 775-yilida oʻziga xos mudofaa uslubida qurilgan. Abbosiylar xalifasi As-Saffohning jiyani Iso ibn Muso tomonidan qurilgan Uxayzir qal’asi oʻzining hovlilari, qarorgohlari va masjidlari inshootlari bilan abbosiylar meʼmorchiligining yangiligini ifodalaydi. Uxayzirdagi qazishmalar XX asr boshlarida qoldiqlar haqida birinchi yirik qaydlarni yozgan Gertrude Bell tomonidan olib borilgan. Uxayzir qal’asi Atshan va Mujdaga oʻxshash mintaqaviy savdo yoʻllarining muhim toʻxtash joyi edi. Majmua asosiy zal, katta peshtoq, qabulxona va xizmatchilar xonasidan iborat. Qal’a Iroqdagi abbosiylar me’morchiligining namunasi boʻlib, “sulolaning despotik va zavq-shavqni yaxshi koʻradigan xarakterini” oʻzining katta hajmli, ammo tor yashash joylarida namoyish etadi.