Нохчийн бӀаьвнийн архитектура
Нохчийн бӀаьвнин архитектура Нохчийчохь йуккъерачу бӀаьшерашкахь маса йаьржира. БӀаьвнаш йора хӀусаман а, мостагӀчун бӀо йухатоха а. Цхьайолу бӀаьвнаш и ши а функции кхочуш йеш йара. Гуш ду нохчийн бӀаьвнийн архитектура кхоллайалар геннара схьадогӀуш хилар. Царех тера гӀишлош хаало хурритийн а, урартхойн, вайн эрал II—I эзар шо хьалха йина йолу, кхин тӀе дуккха а историкаш дийцарехь, нохчийн къаоман бӀаьвнашца цхьана кепара а йолу. Вайн эрал I бӀаьшо хьалха, Румера авторо дийцарехь, Ӏаьржа хӀордан малбуза берда тӀийра шайн схьабовлар нахашна гергара болу Колхидан бахархой, бехаш бара йеакӀо бух а болуш, лакхахь гатлуш пенаш а долуш, гӀаргӀа тхьоьвнаш а долуш йолчу бӀаьвнаш чохь. Нохчийн бӀаьвнийн планировка къаьсташ йу къилбехьара къаьмнаш йинчу гоьрга бӀаьвнех. Нохчийн къамн дехачу махкара шира тӀеман гӀишлош вайн эрал III эзар шо хьалха йина йу. Оцу махкахь карийна йолу йоьхна шира бӀаьвнийн гӀишлош вайн эран I бӀешарахь йина йу, тӀеман а, бахаман а бӀаьвнаш къасталуш йу оццахь а. XII—XIII бӀешерашкахь алсамделира царех тера гӀишлош йар. БӀаьвнаш йаран архитектура а, технологи маса делира XV—XVII бӀешерашкахь.