Перун коьртийн исписка
Респу́блика Перу́н президе́нт (испан. Presidente de la República del Perú, официалан доцуш Перу́н президе́нт, испан. Presidente del Perú) — пачхьалкхан корта Перухь, республикин лакхара пачхьалкхан дарж. Перун конституцица президенто билгалйоккху чоьхьара а, арахьара а пачхьалкхан политика, кхин а президент тӀеман а, полицин а ницкъийн коьртабаьчча ву. Пачхьалкхан коьртан дарж цӀе Перухь дуккха а хийцайелла, амма дукха хьолехь республикин Перун коьртех билламан терминца «президент» алар тӀеэцна. 1993 шеран Перун конституцица(испан.)нохч. президент хоржу массара къайлаха кхаж тасарца пхеа шарна, хьалхий-тӀаьхьий харжа йиш йоцуш. Президентан инаугураци хуьлу гуттаренна а 28 июлехь, иза къоман Ӏида а, мукъа де а ду. Колонин муьрехь 1542 шеран 20 ноябрехь (1542-11-20) Испанин паччахьо Карлос I-чо шен грамотица Перун вице-паччахьалла (испан. El Virreinato del Perú) кхоьллинчу хенахь дуьйна, испанин колонин империн йукъадогӀу мехкан дакъа, урхалла деш дара вице-паччахьо, иза паччахьан векал вара вице-паччахьаллехь: цуьнан «alter ego». Цуо жоп лора кхелах, пачхьалкхан хазнин урхаллех, индахошна йукъахь католикалла а, инжил а даржорех, хӀордан талорхошах бердаш лардарех, кхин а чоьхьара кхерамзалла латторех. Перун вице-паччахьалла йолуш цунна урхалла дина вице-паччахьан даржера шовзткъа сардало. Вице-паччахьаллин кхин ладаме пачхьалкхан меже йара Лимин паччахьан аудиенси (испан. Real Audiencia de Lima), йуьхьанца цуьнан апелляцин суьдан статус йара, амма колонин урхаллин системехь дукхаха дерг хилира законашкхолларан меже бахархойн векалийн дакъолгашца йолу. Аудиенсин лакхара ойдораш(испан.)нохч. (испан. Oidor decano Real Audiencia de Lima) дуккха а хилира вице-паччахьаллин ханна губернаторш (испан. Gobernador interino del Virreinato del Perú) вице-паччахь воцучу муьрашкахь. Аудиенсешна а, вице-паччахьаллашна тӀехулара лакхара инстанци, йуьсура Индийн паччахьан а, лакхара а кхеташо (испан. Real y Supremo Consejo de Indias). Перун кхочушдаран Ӏедалан башхалла (президентан урхаллин кеп йолу Латинан Америкин мехкашна йукъахь) йу правительствон куьйгалхочун ша долу дарж — Перун министрийн кхеташонан председатель (нийсо хир ду: Перун министрийн Кхеташонан президент, испан. Presidente del Consejo de Ministros del Perú), иза коьртехь ву Министрийн кхеташонан а, председатель а ву. И дарж йукъадаьлла 1856 шеран политикин конституцица(испан.)нохч. (амма дуьххьара оцу дарже стаг ца хӀоттийра 1857 шеран 14 февралехь (1857-02-14) бен). Перун правительствош мехкан президенташа хӀиттайо дера, шайна чохь коьртан дарж а доцуш йа цхьа Министрийн кхеташонан председатель дӀа а ваьккхина керланиг хӀоттаваллалц йоцучу хенахь вакансий йолуш правительствош йара.