Неолиберализм
Неолиберализм (инг. neoliberalism) я неолибералан институционализм — дуьненайукъара йукъаметтигийн теорин ишкол ю, ШолгӀа дуьненан тӀом чекхбаьлча политикин либералан-идеалистийн парадигман ойланаш кхиошйолу. Оцу теорино чӀагӀдо, дуьненайукъара политикин институтийн таро ю дуьненайукъара юкъаметтигашкахь пачхьалкхашка аьттонца коопераци яйта. Уггар гӀарабевлла неолиберализман векалш хилла Роберт Кеохэйн а, Най Джозеф а. Либералан-идеалистийн парадигман шийлачу тӀамехь йохийна позицеш денъяр, нисделла биполяран дуьненайукъара юкъаметтигийн система йоьхначул тӀехьа. Цуьнца цхьаьна дуьххьарлера парадигма дуьненайукъара арени тӀехь баккхий хийцамаш хилар бахьна долуш (дуьненайукъара интеграцин процессаш чӀагӀъялар; дуьненан политикин карти тӀехь керла пачхьалкхаш кхоллаялар, кхерамазаллин гӀиллакхца боцу кхерамаш тийсар; глобализацех йоьзна процессаш) кӀоргера трансформаци йира, цуо неолиберализман ойланаш кхолларе ялийра. Дуьненайукъара юкъаметтигашкахь неолиберализм тождество йолуш йац экономикин теорера неолиберализман — уьш ю йукъараллин Ӏилманан тайп-тайпана областашкара, йукъара аматаш елахь а, масала, тера методологи лелор (ловзарийн теори, кхин дӀа а). Цул сов, церан коьрта ойла хила тарло иштта формулировка йина: интенсификаци а, паргӀата базар дуьненахь яржар, экстенсиван — дуьненайукъара масштабехь, интенсиван — йукъараллин дахаран массо а сферашна. Иштта, неолиберализмо гойту глобализацица принципан гергарло, экономикин сферехь муххале а. Дуьненан экономикин юкъайоьдуш, паргӀата йолу дуьненайукъара базар Ӏаткъам бан йолало нийсса дӀа дуьненайукъара юкъаметтигашна — айало транскъаьмнийн корпорацийн роль. Оцу хьолехь пачхьалкхан интересаш йолало ловзо ладаме, амма хьалхара тӀегӀан тӀиера йоцу роль.