Хараппа
Кеп:НП Хараппа (урду ہڑپہ, инг. Harappa) — ширахӀиндин гӀала ю, хараппин цивилизацин (вайн эрал 3 эз. — 17—16 бӀешо хьалха) коьртачех цхьа центр. Лаьтта Пакистанера (хӀинцалерачу Пенджабан мохк) Сахивал гуо чохь, Рави хин шира харш уллохь. «Хараппа» йац хьалхалера гӀалин цӀе. И цӀе йелла цунна ширачу керлачу Хараппа гӀалин цӀарах, 6 километр генахь лаьттинчу. Керла Хараппа — тӀеман хенахь йисина британин колонизацин цӀерпоштнекъан станци ю. ХӀинца иза жима некъан йисттера гӀала ю, 15 эз. вахархо а волуш. Шира Хараппа карийна 1920-гӀачу шш., оцу хенара дӀахьуш ду археологин ахкарш. Карийна Борзанан бӀешерера йохийна йолу чӀагӀйина гӀала, иза шен хенахь хилла уггар йоккха гӀала. Бахархой бара 23,5 эз. ст. Шира Хараппан къапалгаш чӀогӀа йохийнера ХӀиндера британин олаллаш, цуьнан кибирчигаш лелон йолийра Лахор — Мултан цӀерпоштнекъ буьллуш. Оцу меттигехь ойла яра самукъанен парк хӀотто, Белхаш совцийра 2005 шарахь, дуккха а археологин артефакташ карийча. ГӀараваьлла Пакистанан археолога Ахьмад Хьасан Дани бахьнехь оьздангаллин Министралло барт бира гӀала меттахӀотто.