Петарбухан филармонин йукъаралла
Петарбухан филармонин йукъаралла кхоьллина 1802 шарахь «Музыкхойн жеройн кассаш» цӀе йолуш, Ӏалашо хилла «шира а, керла а классикан музыкин тӀе публикан ойла яхийтархьама» а, рицкъаца гӀодархьама шайн декъашхойн жерошна а, байшна а, ткъа церан декъашхой хила йиш яра беккъа «Императоран капеллан декъашхойн» (Императорийн театрийн оркестрийн музыкхойн). XIX бӀешо чекхдолуш йукъаралло дерзийра шен гӀуллакх диканашдаре, хӀора шарахь пенсеш лора 10 000 сом. 1865 шеран керла уставо тӀедожийра боккъала болчу берриг керла юкъабогӀучу декъахошна, йукъадилла 250 сом (50 сом дуьххьала, 1 туьма хӀора шарахь 20 шо чекхдаллалц). 1892 шарахь йукъараллин капитал 199 807 соьме кхечира. Йукъараллин декъахь бара, масала, И. А. Всеволожский, В. В. Вурм, И. К. Ф. Габерцеттель, И. А. Л. Габерцеттель И. Х. Гинрихс, Д. Н. Шереметев.