Аба (гӀала)
Аба́ (инг. Aba, игбо Abá) — Нигерин Абия штатера гӀала. Лаьтта Аба хин тӀехь, Порт-Харкорт — Энугу цӀерпоштнекъ а, шоссе а вовшахкхетачехь. Бахархой — 802,5 эз. стаг (2004 шо). Дуьххьала ибо тайпа охьахиина меттиг яра. 1901 шарахь кхузахь хӀоттийра британин тӀеман пост, 1915 шарахь йихкира иза Порт-Харкортца. Британин колонин администрацин административан центр яра. 1929 шарахь хилира колонин Ӏедалан налогийн политикин дуьхьала хиллачу зударийн гӀаттаман центр. 1967 шарахь правительствон эскарш дӀахилар бахьнехь, йоцачу хенахь сепаратистийн пачхьалкхан Биафран центр хилира. Къилбаседа Нигерийра шортта мухажираш бахкар бахьнехь хилира уггар боьха пачхьалкхера гӀала. Абех кхин а олу «пийлин гӀала». ГӀалахь долу белхаш. Даьттан пальмах даьхна сурсаташ дохкар. Сабан а, йий доккху а заводаш, даьттадаккхаран, молханийн, чӀургийн, кӀадешдаран заводаш, фабрикаш ю гӀалахь. Абехь ю дуккха а йохк-эцаран центраш, царна юкъахь ю гӀараяьлла базар «Ариариа». Йохк-эцаран а, техникин а дешаран меттигаш ю. Меттигера футболан «Эньимба» клубо АФК Чемпионийн Лигехь (2003 а, 2005 а ш.ш.) шозза толам баьккхина.