ГӀалгӀайн йукъараллаш
ГӀалгӀайчоьнан йукъараллаш я ГӀалгӀайн йукъараллаш — йуккъера бӀешерийн гӀалгӀайн мехкаш цхьаьнакхетар (тобанаш, дакъош), бух бара тайп-тайпана эвланийн а, тайпанийн а мехкаш цхьаьнакхетаран тӀаьхь. ГӀалгӀайн хьалхара мехкийн йукъараллаш, ша тайпа политикин административан кхолламаш — шахьарш, йукъаевлла XVI бӀешеран шолгӀачу декъехь. ГӀалгӀайн йукъараллин цӀераш схьайовлу уьш лаьттачу меттиган цӀарах, аьлча а, цуьнан бух тӀехь лаьтта географин хьесап. Тайп-тайпана барамашкахь, цӀерашкахь, дозанашкахь, хан заманахь хийцалуш долу, гӀалгӀайн йукъараллаш лийлира XIX бӀешеран чеккхенга кхаччалц. Хьалхарчу муьрехь гӀалгӀай ламанан чӀажашкара къевлина хьолашкахь бахаре хьаьжна ца Ӏаш, ткъа цуо цхьаьна йукъ гонаха уьйр ца лоцуьйтуш боькъура уьш мехкашка, амма цара Ӏалашдира шайн хьекъалехь, йукъара цӀе «гӀалгӀай» йолуш, цхьаъ йукъара оьздангалла, цхьа мотт, цхьа этнос хилар.