               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 31.5.2018
            COM(2018) 359 final
            2018/0192(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            over het namens de Unie in te nemen standpunt in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde van dat Gemengd Comité
            (Voor de EER relevante tekst)

               TOELICHTING

               1.Onderwerp van het voorstel

               Dit voorstel heeft betrekking op het besluit tot vaststelling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, wat de voorgenomen vaststelling van het reglement van orde van dat Gemengd Comité betreft.

               2.Achtergrond van het voorstel

               2.1.De overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten

               De overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten ("de overeenkomst") heeft tot doel de emissiehandelsregeling van de Unie (EU Emission Trading System, EU-ETS) te koppelen aan de Zwitserse, door toe te staan dat de in het ene systeem verleende emissierechten in het andere systeem kunnen worden verhandeld en voor naleving kunnen worden gebruikt, wat de mogelijkheden voor de beperking van de klimaatverandering vergroot. De overeenkomst is op 23 november 2017 ondertekend. Zij treedt in werking op de 1e januari na de uitwisseling van de akten van ratificatie of goedkeuring door de partijen. In de overeenkomst is echter bepaald dat de artikelen 11 tot en met 13 met ingang van de datum van ondertekening van de overeenkomst voorlopig van toepassing zijn.

               2.2.Het Gemengd Comité

               Het krachtens artikel 12 van de overeenkomst opgerichte Gemengd Comité is belast met het beheer van de overeenkomst en ziet toe op de uitvoering ervan. Het kan besluiten nieuwe bijlagen bij de overeenkomst goed te keuren of bestaande bijlagen te wijzigen. Het kan ook wijzigingen van de artikelen van de overeenkomst bespreken, gedachtewisselingen over de wetgeving van de partijen bevorderen en evaluaties van de overeenkomst verrichten.

               Het Gemengd Comité is een bilateraal orgaan dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de partijen (de EU en Zwitserland). Beide partijen moeten met de door het Gemengd Comité genomen besluiten instemmen.

               2.3.De beoogde handeling van het Gemengd Comité

               Op 27 juni 2018, tijdens zijn eerste vergadering, moet het Gemengd Comité zijn reglement van orde vaststellen.

               Het doel van de beoogde handeling is het vaststellen van de regels volgens welke het Gemengd Comité moet functioneren en zijn taken moet ontwikkelen.

               In artikel 12, lid 4, van de overeenkomst is bepaald dat het Gemengd Comité zijn reglement van orde vaststelt.

               3.Standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen

               Het voorstel bepaalt het standpunt van de Unie met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde van het Gemengd Comité. Het ontwerpreglement van orde bevat standaardbepalingen inzake het functioneren van dit orgaan: de samenstelling, het voorzitterschap en de secretariaatswerkzaamheden, regels met betrekking tot de te houden vergaderingen, het vaststellen van de agenda, het nemen van besluiten enz. Het voorziet ook in de mogelijkheid om werkgroepen op te richten, overeenkomstig artikel 12, lid 5, van de overeenkomst.

               De vaststelling van het reglement van orde van het Gemengd Comité is nodig opdat het Comité kan starten met de voorbereidende werkzaamheden voor de uitvoering van de overeenkomst. Hierdoor zullen de praktische regelingen kunnen worden vastgesteld om de koppeling van de twee emissiehandelsregelingen te verwezenlijken.

               De ontwikkeling van een goed functionerende internationale koolstofmarkt via een bottom-up koppeling van emissiehandelsregelingen is een beleidsdoelstelling op lange termijn van de EU en de internationale gemeenschap, met name als middel om de klimaatdoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken. In dit verband voorziet artikel 25 van de richtlijn tot vaststelling van de EU-regeling voor de handel in emissierechten (EU-ETS) in de koppeling van de EU-ETS aan andere emissiehandelsregelingen op voorwaarde dat zij bindend zijn, een absoluut emissieplafond hebben en verenigbaar zijn, zoals het geval is met de Zwitserse regeling. Om de blijvende verenigbaarheid tussen de EU-ETS en de Zwitserse ETS te waarborgen. moet het Gemengd Comité starten met de uitvoering ervan.

               4.Rechtsgrondslag

               4.1.Procedurele rechtsgrondslag

               4.1.1.Beginselen

               Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van "de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst".

               Het begrip "handelingen met rechtsgevolgen" omvat handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die een "beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt"
                  1
               .

               4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval

               Het Gemengd Comité is een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, namelijk de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten.

               De door het Gemengd Comité vast te stellen handeling is een handeling met rechtsgevolgen. De voorgenomen handeling heeft rechtsgevolgen omdat hierin de regels worden vastgesteld die gelden voor het Gemengd Comité: het orgaan dat de overeenkomst beheert en beslissingen kan nemen over de vaststelling van nieuwe of de wijziging van bestaande bijlagen.

               De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.

               De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU.

               4.2.Materiële rechtsgrondslag

               4.2.1.Beginselen

               De materiële rechtsgrondslag voor een overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt wordt ingenomen. Wanneer de voorgenomen handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of overwegende component, terwijl de andere doelstelling of de andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is gelet op de hoofddoelstelling of de overwegende component.

               4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling hebben in de eerste plaats betrekking op het milieu.

               De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 191 VWEU.

               4.3.Conclusie

               De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 191 VWEU, in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU.

               2018/0192 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               over het namens de Unie in te nemen standpunt in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde van dat Gemengd Comité

               (Voor de EER relevante tekst)

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 191, in samenhang met artikel 218, lid 9,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De overeenkomst tussen de Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten ("de overeenkomst") is op 23 november 2017 ondertekend.

               (2)Krachtens artikel 22 van de overeenkomst worden de artikelen 11 tot en met 13 vóór de inwerkingtreding van de overeenkomst voorlopig toegepast met ingang van de datum van de ondertekening van de overeenkomst.

               (3)Overeenkomstig artikel 12 van de overeenkomst moet het Gemengd Comité tijdens zijn eerste vergadering op 27 juni 2018 zijn reglement van orde vaststellen.

               (4)Het is wenselijk het standpunt te bepalen dat namens de Unie moet worden ingenomen in het Gemengd Comité, omdat het reglement van orde de werking van dit orgaan, dat belast is met het beheer van de overeenkomst en het toezicht op de uitvoering ervan, zal bepalen.

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen op de eerste vergadering van het Gemengd Comité dat is opgericht bij de overeenkomst tussen de Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde van dat Gemengd Comité, wordt gebaseerd op het aan dit besluit gehechte ontwerpbesluit van het Gemengd Comité.

               Artikel 2

               Dit besluit is gericht tot de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014 in Zaak C-399/12, Duitsland tegen de Raad, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61 tot en met 64.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel,31.5.2018
            COM(2018) 359 final
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor een besluit van de Raad
            over het namens de Unie in te nemen standpunt in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde van dat Gemengd Comité

               Bijlage

               BESLUIT NR. 1/2018 VAN HET GEMENGD COMITE DAT IS OPGERICHT BIJ DE OVEREENKOMST TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN DE ZWITSERSE BONDSSTAAT INZAKE DE KOPPELING VAN HUN REGELINGEN VOOR DE HANDEL IN BROEIKASGASEMISSIERECHTEN

               met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde van dat Gemengd Comité

               HET BIJ DE OVEREENKOMST TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN DE ZWITSERSE BONDSSTAAT OPGERICHTE GEMENGD COMITÉ

               Gezien de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten, en met name artikel 12,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1) De artikelen 11 tot en met 13 van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat inzake de koppeling van hun regelingen voor de handel in broeikasgasemissierechten worden sinds de ondertekening ervan voorlopig toegepast.

               (2) Overeenkomstig artikel 12, lid 1, van de overeenkomst is een Gemengd Comité met vertegenwoordigers van de partijen opgericht.

               (3) Overeenkomstig artikel 12, lid 4, van de overeenkomst moet het Gemengd Comité zijn reglement van orde vaststellen.

               (4) Overeenkomstig artikel 12, lid 5, van de overeenkomst, kan het Gemengd Comité besluiten tot het oprichten van werkgroepen om het bij zijn werkzaamheden bij te staan.

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Enig artikel

               Het reglement van orde van het Gemengd Comité, als opgenomen in de bijlage bij dit besluit, wordt hierbij vastgesteld.

               Gedaan in het Engels te Zürich.

               Voor het Gemengd Comité

               De voorzitter

               Secretaris voor de Europese Unie

               Secretaris voor Zwitserland

               Reglement van orde van het ETS-COMITÉ EUROPESE UNIE/ZWITSERLAND ("HET GEMENGD COMITÉ")

               Artikel 1

               Samenstelling van het Gemengd Comité

               1. Het Gemengd Comité wordt samengesteld uit vertegenwoordigers van de Europese Commissie ("de Commissie") die namens de "Europese Unie" optreden, enerzijds, en vertegenwoordigers van de Zwitserse Bondsstaat ("Zwitserland"), anderzijds. De twee zijden worden hierna afzonderlijk "de partij" of gezamenlijk "de partijen" genoemd.

               2. De vertegenwoordigers van de partijen kunnen zich laten vergezellen door andere ambtenaren die namens de partijen handelen.

               Artikel 2

               Voorzitterschap

               1. Het voorzitterschap van het Gemengd Comité wordt bij toerbeurt voor een periode van twaalf maanden bekleed door de partijen. In het eerste kalenderjaar wordt het voorzitterschap door Zwitserland bekleed.

               2. De partij die het voorzitterschap bekleedt, wijst de voorzitter van het Gemengd Comité aan, alsook zijn of haar vervanger.

               3. De voorzitter leidt de werkzaamheden van het Gemengd Comité.

               Artikel 3

               Waarnemers

               Het Gemengd Comité kan in onderlinge overeenstemming tussen de partijen besluiten deskundigen of vertegenwoordigers van andere organen uit te nodigen om als waarnemers de vergaderingen van het Gemengd Comité bij te wonen met het oog op informatieverstrekking over specifieke onderwerpen. Het Gemengd Comité bepaalt onder welke voorwaarden die waarnemers de vergaderingen kunnen bijwonen.

               Artikel 4

               Secretariaat

               1. Een ambtenaar van de Europese Commissie en een ambtenaar van de regering van Zwitserland treden gezamenlijk op als secretarissen van het Gemengd Comité.

               2. Het secretariaat van het Gemengd Comité is verantwoordelijk voor de communicatie tussen de partijen, met inbegrip van de verzending van documenten.

               3. De secretariaatswerkzaamheden vallen onder de verantwoordelijkheid van de partij die het voorzitterschap bekleedt.

               Artikel 5

               Vergaderingen van het Gemengd Comité

               1. Het Gemengd Comité komt bijeen wanneer dat nodig is, doch in beginsel eenmaal per jaar. De voorzitter roept, na overleg met de partijen, de vergaderingen van het Gemengd Comité bijeen, die op een onderling overeengekomen plaats en tijdstip worden gehouden. Indien de partijen zulks overeenkomen, kan ook gebruik worden gemaakt van telefonische vergaderingen en videoconferenties. De voorzitter roept een buitengewone zitting van het Gemengd Comité bijeen op verzoek van de Europese Unie of van Zwitserland. Het Gemengd Comité komt bijeen binnen 30 kalenderdagen na de indiening van het in artikel 12, lid 2, van de overeenkomst bedoelde verzoek.

               2. Het Gemengd Comité komt bijeen in Brussel of in Zwitserland, afhankelijk van de partij die het voorzitterschap bekleedt, tenzij de partijen anders overeenkomen.

               3. De voorzitter doet uiterlijk 21 kalenderdagen voor de vergadering de convocatie met de ontwerpagenda en de vergaderingsdocumenten toekomen aan de vertegenwoordigers van de partijen. Documenten voor overeenkomstig artikel 12, lid 2, van de overeenkomst bijeengeroepen vergaderingen worden uiterlijk zeven kalenderdagen vóór de vergadering toegezonden.

               4. De voorzitter kan met instemming van de partijen de in lid 3 bedoelde termijnen inkorten als dat in een bepaald geval noodzakelijk is.

               5. Ten minste zeven kalenderdagen vóór elke vergadering wordt de voorzitter in kennis gesteld van de samenstelling van de delegatie van elke partij.

               6. De vergaderingen van het Gemengd Comité zijn niet openbaar, tenzij de partijen anders besluiten.

               Artikel 6

               Vaststelling van de agenda

               1. De voorzitter stelt, bijgestaan door de secretarissen, voor elke vergadering een voorlopige agenda op.

               2. Elke partij kan verzoeken om bijkomende punten op de agenda te zetten. Een dergelijk verzoek moet naar behoren worden gemotiveerd en uiterlijk zeven kalenderdagen vóór de vergadering schriftelijk worden ingediend bij de voorzitter.

               3. Het Gemengd Comité keurt aan het begin van elke vergadering de agenda goed.

               Artikel 7

               Werkgroepen van het Gemengd Comité

               1. De samenstelling en de werkwijze van de overeenkomstig artikel 12, lid 5, van de overeenkomst op te richten werkgroepen of subcomités worden overeengekomen door het Gemengd Comité.

               2. De werkgroepen of subcomités passen dit reglement van orde mutatis mutandis toe.

               3. De werkgroepen of subcomités werken onder het gezag van het Gemengd Comité, waaraan zij na elke vergadering verslag uitbrengen. Zij zijn niet bevoegd besluiten te nemen, maar kunnen aanbevelingen ten behoeve van het Gemengd Comité formuleren.

               4. Het Gemengd Comité kan overeenkomstig artikel 8 van dit reglement van orde besluiten het mandaat van de werkgroepen of subcomités te beëindigen of te wijzigen.

               Artikel 8

               Besluiten en aanbevelingen

               1. Het Gemengd Comité neemt besluiten en doet aanbevelingen bij overeenstemming tussen de partijen, in overeenstemming met de overeenkomst. Deze krijgen de benaming "besluit" of "aanbeveling", gevolgd door een volgnummer, de datum van vaststelling en een vermelding van het onderwerp.

               2. De besluiten en aanbevelingen van het Gemengd Comité worden ondertekend door de voorzitter en de secretarissen, en worden aan de partijen gezonden.

               3. Elke partij kan besluiten tot bekendmaking van besluiten of aanbevelingen van het Gemengd Comité, in haar respectieve staatsblad. De partijen stellen elkaar in kennis van hun voornemen tot bekendmaking van een besluit of aanbeveling.

               4. Het Gemengd Comité kan zijn besluiten vaststellen of aanbevelingen doen via een schriftelijke procedure, indien beide partijen daarmee instemmen. Een schriftelijke procedure bestaat uit een uitwisseling van notities tussen de secretarissen, die in overleg met de partijen handelen. Hiertoe wordt de tekst van het voorstel schriftelijk meegedeeld, waarbij een termijn van niet minder dan 21 kalenderdagen wordt gesteld waarbinnen voorbehouden of gewenste amendementen ter kennis kunnen worden gebracht. In bijzondere omstandigheden kan de voorzitter in overleg met de partijen deze termijn inkorten. Zodra overeenstemming is bereikt over de tekst, wordt het besluit of de aanbeveling ondertekend door de voorzitter en de secretarissen.

               5. Besluiten van het Gemengd Comité tot wijziging van de bijlagen bij de overeenkomst worden vastgesteld in de authentieke talen van de overeenkomst.

               6. Tijdens de voorlopige toepassing van de artikelen 11 tot en met 13 van de overeenkomst kan het Gemengd Comité besluiten voorbereiden die nodig zijn voor de uitvoering van de overeenkomst. Een formeel besluit van het Gemengd Comité met een bindend karakter zal pas na de inwerkingtreding van de overeenkomst gevolgen hebben.

               Artikel 9

               Notulen

               1. Het secretariaat stelt van elke vergadering ontwerpnotulen op. In de ontwerpnotulen worden de genomen besluiten en de geformuleerde aanbevelingen vermeld. De ontwerpnotulen worden het Gemengd Comité ter vaststelling voorgelegd. Na vaststelling door het Gemengd Comité worden de notulen ondertekend door de voorzitter en de secretarissen.

               2. De ontwerpnotulen worden opgesteld binnen 21 kalenderdagen na de vergadering en ter goedkeuring voorgelegd aan het Gemengd Comité, hetzij via de schriftelijke procedure hetzij tijdens de volgende vergadering van het Gemengd Comité.

               Artikel 10

               Correspondentie

               Alle briefwisseling voor of van de voorzitter van het Gemengd Comité wordt aan het secretariaat van het Gemengd Comité toegezonden.

               Artikel 11

               Regelmatige uitwisseling van informatie en regelmatig overleg

               1. Overeenkomstig artikel 10, lid 2, van de overeenkomst stelt een partij de andere partij in kennis van de ontwikkelingen in haar wetgeving op de gebieden die van belang zijn voor deze overeenkomst.

               2. Hiertoe zal een regelmatige uitwisseling van informatie en regelmatig overleg plaatsvinden tussen de partijen via de secretarissen van het Gemengd Comité.

               Artikel 12

               Vertrouwelijkheid

               Wanneer een partij aan het Gemengd Comité informatie overlegt die zij als vertrouwelijk aanduidt, behandelt de andere partij die informatie als zodanig.

               Artikel 13

               Onkosten

               Elke partij draagt de kosten die zij maakt voor haar deelname aan de vergaderingen van het Gemengd Comité en aan de werkgroepen of subcomités.

               Artikel 14

               Wijziging

               Dit reglement van orde kan worden gewijzigd bij besluit van het Gemengd Comité in overeenstemming met artikel 8.

               Artikel 15

               Voorlopige toepassing

               Tijdens de voorlopige toepassing van de artikelen 11 tot en met 13 van de overeenkomst is dit reglement van orde mutatis mutandis van toepassing.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 31.5.2018
            COM(2018) 360 final
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
            betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor bijstand aan Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen

               TOELICHTING

               1.Achtergrond van het voorstel

               Dit besluit heeft betrekking op de beschikbaarstelling, in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002
                  1
                (hierna "de verordening" genoemd), van een bedrag van 33 992 206 EUR uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (SFEU) voor het verlenen van bijstand aan Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen naar aanleiding van rampen die zich in 2017 in die landen hebben voorgedaan. Deze beschikbaarstelling van middelen gaat vergezeld van ontwerp van gewijzigde begroting (OGB) nr. 4/2018
                  2
               , waarmee wordt beoogd de nodige vastleggings- en betalingskredieten in de algemene begroting 2018 op te nemen.

               2.Informatie en voorwaarden

               2.1Bulgarije - overstromingen

               Op 25 en 26 oktober 2017 kreeg het zuidoosten van Bulgarije te maken met ongewoon zware neerslag en hevige stormen die bruggen, afwateringskanalen, keermuren en basisinfrastructuur beschadigden.

               (1)Bulgarije heeft een aanvraag voor een bijdrage uit het Solidariteitsfonds ingediend op 11 januari 2018, binnen de termijn van twaalf weken na de vaststelling van de eerste schade op 25 oktober 2017. De aanvraag werd ingediend als "regionale natuurramp" overeenkomstig artikel 2, lid 3, van de verordening.

               (2)De ramp heeft een natuurlijke oorzaak en valt derhalve onder het toepassingsgebied van het SFEU.

               (3)De Bulgaarse autoriteiten ramen de totale directe schade van de ramp op 90,3 miljoen EUR. De aanvraag werd ingediend op grond van de bepalingen inzake "regionale natuurrampen" van artikel 2, lid 3, van de verordening, dat als "regionale natuurramp" aanmerkt een natuurramp die in een regio op NUTS-niveau 2 van een subsidiabele staat tot directe schade leidt van meer dan 1,5 % van het bruto binnenlands product (bbp) van die regio. De schade die door de overstromingen in Burgas is veroorzaakt, vertegenwoordigt 1,6 % van het bbp van de betrokken Yugoiztochen NUTS-niveau 2 regio
                  3
                en overstijgt dus de drempel van 1,5 % uit de verordening. De aanvraag van Bulgarije komt bijgevolg in aanmerking voor een bijdrage uit het SFEU.

               (4)In hun aanvraag hebben de Bulgaarse autoriteiten om de betaling van een voorschot verzocht. Na een voorlopige beoordeling van de aanvraag was de Commissie van oordeel dat het opgevoerde schadebedrag, dat de subsidiabiliteitsdrempel slechts marginaal overstijgt, een grondigere beoordeling vergde en dat de betaling van een voorschot dus niet gerechtvaardigd was.

               (5)De Bulgaarse aanvraag geeft een nadere beschrijving van de meteorologische situatie en de effecten van de storm. Tussen 25 en 26 oktober 2017 hebben intense en zware neerslag, felle winden en een stormvloed vanuit de Zwarte Zee het grondgebied van het district Burgas getroffen, hetgeen tot een kritieke situatie heeft geleid. De noodtoestand werd uitgeroepen en het regionale rampenplan werd geactiveerd. De overstromingen eisten vijf slachtoffers en troffen zo'n 6 000 mensen; 142 woningen en meer dan 1 200 andere panden kwamen onder water te staan. Door hoge waterstanden in rivieren en vloedgolven geraakten bruggen overstroomd en werden weginfrastructuur, afwateringskanalen, riolen en keermuren beschadigd, maar ook het nationale wegennet. Gemeentelijke infrastructuur zoals wegen, bruggen, waterleidingen, steunmuren, afwateringsbeschermingen, sloten, rivierbeddingen, zorg- en kinderopvangvoorzieningen werden beschadigd of vernield. De regionale vuilstort werd zwaar beschadigd en werd tijdelijk buiten gebruik gesteld. De waterzuiveringsinstallatie in Dolno Ezerovo werd overstroomd en functioneerde tijdelijk niet.

               (6)Bulgarije heeft de kosten voor nood- en herstelactiviteiten die volgens artikel 3, lid 2, van de verordening subsidiabel zijn, op 90,1 miljoen EUR geraamd. Het heeft ook een uitsplitsing naar soort activiteiten verschaft. Verreweg het grootste deel van de subsidiabele kosten (meer dan 65 miljoen EUR) heeft betrekking op de vervoersector.

               (7)Volgens de Bulgaarse autoriteiten is 0,33 % van de subsidiabele kosten verzekerd. Daarvoor kan er geen bijdrage uit het SFEU komen.

               (8)De getroffen regio's zijn "minder ontwikkelde regio's" in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI) (2014-2020). De Bulgaarse autoriteiten hebben niet aan de Commissie te kennen gegeven dat zij voornemens zijn middelen van de programma's van de ESI-fondsen naar herstelmaatregelen over te hevelen.

               (9)Bulgarije heeft het Uniemechanisme voor civiele bescherming niet geactiveerd.

               (10)Wat betreft de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer, momenteel lopen er geen inbreukprocedures.

               (11)De Bulgaarse aanvraag bevat een beschrijving van de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer met betrekking tot de aard van de natuurramp. Zo zijn Richtlijn 2000/60/EG (kaderrichtlijn water) en Richtlijn 2007/60/EG (hoogwaterrichtlijn) omgezet in de Bulgaarse Waterwet. Richtlijn 2008/114/EG van de Raad betreffende kritieke infrastructuurvoorzieningen is omgezet in de Bulgaarse Rampenwet.

               2.2Griekenland - aardbeving op Kos in 2017

               Op 20 juli 2017 heeft een aardbeving met een magnitude van 6,6 op de schaal van Richter de Zuid-Egeïsche eilanden tussen Bodrum (Turkije) en het eiland Kos (Griekenland) getroffen, gevolgd door talrijke naschokken. De daardoor ontstane schade trof vooral openbare infrastructuur en activa, maar ook belangrijke culturele erfgoedsites.

               (1)Griekenland heeft een aanvraag voor een bijdrage uit het SFEU ingediend op 11 oktober 2017, binnen de termijn van twaalf weken na de vaststelling van de eerste schade op 21 juli 2017. De aanvraag werd ingediend als "regionale natuurramp" overeenkomstig artikel 2, lid 3, van de verordening. Op 9 maart 2018 heeft Griekenland, na een verzoek van de Commissie, aanvullende informatie verschaft die nodig was om de beoordeling van deze zaak te kunnen afronden.

               (2)De ramp heeft een natuurlijke oorzaak en valt derhalve onder het toepassingsgebied van het SFEU.

               (3)De Griekse autoriteiten ramen de totale directe schade van de ramp op 101,4 miljoen EUR. De aanvraag werd ingediend op grond van de bepalingen inzake "regionale natuurrampen" van artikel 2, lid 3, van de verordening, dat als "regionale natuurramp" aanmerkt een natuurramp die in een regio op NUTS-niveau 2 van een subsidiabele staat tot directe schade leidt van meer dan 1,5 % van het bruto binnenlands product (bbp) van die regio. De schade die door de aardbeving op Kos is veroorzaakt, vertegenwoordigt 1,8 % van het bbp van de betrokken NUTS-niveau 2 regio Zuid-Egeïsche eilanden
                  4
                en overstijgt dus de drempel van 1,5 % uit de verordening. De aanvraag van Griekenland komt bijgevolg in aanmerking voor een bijdrage uit het SFEU.

               (4)In hun aanvraag hebben de Griekse autoriteiten om de betaling van een voorschot verzocht. De Commissie oordeelde dat de betaling van een voorschot niet gerechtvaardigd was, omdat essentiële aanvullende informatie van Griekenland nodig was om de voorlopige beoordeling van artikel 4 bis van de verordening te kunnen maken.

               (5)Na de aardbeving zijn reddingsteams gestuurd om de situatie in te schatten, reddingsactiviteiten uit te voeren, de vitale functies van het eiland (luchthaven, haven, ziekenhuis) te herstellen en lokale beheersinstanties van noodsituaties te coördineren. Brandweerlieden en de nationale ambulancedienst werden ingeschakeld om op zoek te gaan naar mensen die klem zaten of gewond waren. Speciale teams hebben de geknapte elektriciteitslijnen hersteld. Griekenland meldde 10 slachtoffers en meer dan 100 gewonden. Eilandbewoners en een groot aantal toeristen moesten meerdere nachten in scholen, in parken en in open lucht slapen. De haven van Kos bleek aanzienlijke schade te hebben opgelopen en kon een aantal dagen niet worden gebruikt. 150 huizen moeten worden hersteld en 10 huizen herbouwd. 33 bedrijven moeten hersteld en 5 herbouwd. Ook 3 openbare gebouwen werden getroffen. Veel cultureel erfgoed raakte beschadigd, vooral aan de oostzijde van het eiland, die dichter bij het epicentrum van de aardbeving lag, met name monumenten en archeologische sites in Kos-stad.

               (6)Griekenland heeft de kosten voor nood- en herstelactiviteiten die volgens artikel 3, lid 2, van de verordening subsidiabel zijn, op 93,9 miljoen EUR geraamd. Het heeft ook een uitsplitsing naar soort activiteiten verschaft. Het grootste deel van de subsidiabele kosten (meer dan 47,8 miljoen EUR) betreft maatregelen om het culturele erfgoed te beschermen. Het op één na grootste deel (zo'n 41,1 miljoen EUR) betreft kosten om de vervoerinfrastructuur te herstellen.

               (7)De Griekse autoriteiten hebben bevestigd dat de subsidiabele kosten niet door verzekeringen worden gedekt.

               (8)De getroffen regio is een "meer ontwikkelde regio" in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI) (2014-2020). De Griekse autoriteiten hebben aan de Commissie te kennen gegeven dat zij voornemens zijn middelen van de programma's van de ESI-fondsen naar herstelmaatregelen over te hevelen.

               (9)Griekenland heeft het Uniemechanisme voor civiele bescherming niet geactiveerd.

               (10)Als secundair effect van de aardbeving ontstond er een lokale tsunami die de kust van het schiereiland van Bodrum en delen van de kustlijn van het eiland Kos heeft getroffen. Een internationaal team van wetenschappers uit Turkije, Griekenland en van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) van de Commissie heeft een post-event survey uitgevoerd.

               (11)Wat betreft de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer, momenteel lopen er geen inbreukprocedures.

               (12)De Griekse aanvraag bevat een beschrijving van de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer met betrekking tot de aard van de natuurramp. Na de zware aardbevingen in de periode 1978-1981 had de Griekse regering besloten een beleid voor risicopreventie en -beheer van natuurrampen uit te werken. Dit moest de weerbaarheid van lokale gemeenschappen vergroten via een raamwerk voor de uitvoering van beleidsmaatregelen om bekende risico's te beperken, de impact van aardbevingen te beheren, en nieuwe risico's te vermijden door de invoering van procedures of maatregelen.

               2.3Litouwen - overstromingen

               In de zomer en het najaar werd Litouwen getroffen door aanhoudende regenval waardoor de bodem volledig verzadigd geraakte en deze het overtollige water niet kon absorberen. Deze situatie leidde tot overstromingen die vooral schade veroorzaakten aan de netwerkinfrastructuur en in de landbouwsector.

               (1)Litouwen heeft een aanvraag voor een bijdrage uit het Solidariteitsfonds ingediend op 22 december 2017, binnen de termijn van twaalf weken na de vaststelling van de eerste schade op 4 oktober 2017. De aanvraag werd ingediend als "grote natuurramp" overeenkomstig artikel 2, lid 2, van de verordening. Op 6 februari 2018 heeft Litouwen verdere informatie verschaft.

               (2)De ramp heeft een natuurlijke oorzaak en valt derhalve onder het toepassingsgebied van het SFEU.

               (3)Litouwen raamde de totale directe schade van de ramp op 407,4 miljoen EUR. Dit bedrag overstijgt de voor Litouwen geldende drempel voor "grote natuurrampen" van 214,9 miljoen EUR in 2017 om op het SFEU een beroep te kunnen doen (d.w.z. 0,6 % van het bruto nationaal inkomen (bni), op basis van gegevens over 2015). Aangezien de geraamde totale directe schade die drempel overstijgt, kwalificeert de ramp als een "grote natuurramp" en komt zij dus in aanmerking voor een bijdrage uit het SFEU.

               (4)Litouwen heeft niet om betaling van een voorschot verzocht.

               (5)De Litouwse aanvraag geeft een nadere beschrijving van de meteorologische situatie en de effecten van de aanhoudende regenval. Een periode van overvloedige regenval over meerdere maanden, met neerslaghoeveelheden tot 280 % van het normale niveau resulteerden in een met water verzadigde bodem, wateroverlast en kritieke overbelasting van afwateringssystemen. Op 4 oktober 2017 heeft Litouwen de nationale noodtoestand uitgeroepen. De aanhoudende stroom overtollig water met plotse veranderingen in het waterpeil, modder en slib en sterke druk van het water hebben de afvoersystemen beschadigd, waardoor deze zich in kritieke toestand bevinden. Over het hele land konden landaanwinningen en afvoersystemen het water niet absorberen. Rivieren zijn buiten hun oevers getreden en hebben akkers, boerderijen, huizen en transformatorhuisjes onder water gezet en begraafplaatsen getroffen. De zware neerslag beschadigde ook meer dan 100 kilometer regionale wegen. Zo'n 50 gevallen van stroomuitval werden genoteerd, en verwarmingsbuizen en thermische isolatie raakte beschadigd.

               (6)Litouwen heeft de kosten voor nood- en herstelactiviteiten die volgens artikel 3, lid 2, van de verordening subsidiabel zijn, op 240,2 miljoen EUR geraamd. Het heeft ook een uitsplitsing naar soort activiteiten verschaft. Bijna het volledige bedrag aan subsidiabele kosten gaat op aan het onmiddellijke herstel van infrastructuurvoorzieningen op het gebied van water-/afvalwaterbeheer, met onder meer dammen en afvoersystemen. De bijdrage uit het SFEU mag echter niet worden gebruikt voor herstelwerkzaamheden die verder gaan dan de toestand van deze activa vóór de natuurramp.

               (7)De Litouwse autoriteiten hebben bevestigd dat de subsidiabele kosten niet door verzekeringen worden gedekt.

               (8)De getroffen regio is een "minder ontwikkelde regio" in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI) (2014-2020). De Litouwse autoriteiten hebben niet aan de Commissie te kennen gegeven dat zij voornemens zijn middelen van de programma's van de ESI-fondsen naar herstelmaatregelen over te hevelen. Nadat Litouwen in november 2017 echter bij de Commissie een verzoek om steun voor landbouwers had ingediend, heeft de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) 2018/108 betreffende een noodmaatregel in de vorm van steun aan landbouwers wegens overstromingen en zware regenval in bepaalde gebieden van Litouwen, Letland, Estland en Finland vastgesteld. Het maximumbedrag voor Litouwen bedraagt 9,1 miljoen EUR.

               (9)Litouwen heeft het Uniemechanisme voor civiele bescherming niet geactiveerd.

               (10)Wat betreft de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer, momenteel lopen er geen inbreukprocedures.

               (11)De Litouwse aanvraag bevat een beschrijving van de nationale wetgeving inzake rampenpreventie, zonder dat evenwel specifiek sprake is van de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer met betrekking tot de aard van de natuurramp. De Wet burgerbescherming van de Republiek Litouwen beregelt de procedures die nationale en gemeentelijke instellingen en instanties, landbouwbedrijven en andere organisaties moeten toepassen om zich voor te bereiden op noodsituaties en deze te voorkomen. Op grond van wetgevingshandelingen hebben het ministerie van Landbouw, het ministerie van Milieuzaken en de gemeentediensten driejaarsplannen met preventiemaatregelen tegen noodsituaties goedgekeurd. In het landelijke rampenplan dat in 2010 is goedgekeurd, wordt de activering en het beheer beschreven van materiële en personele middelen na de afkondiging van een nationale noodsituatie. Op grond van besluit nr. IV-114 van 2007 ligt de verantwoordelijkheid om te informeren over gebeurtenissen en noodsituaties die worden veroorzaakt door hydrometeorologische en geologische gebeurtenissen, bij het ministerie van Milieuzaken en de daaronder ressorterende instanties.

               2.4Polen - storm

               Tussen 9 en 12 augustus 2017 werden delen van Polen getroffen door uitzonderlijk hevige stormen en zware neerslag die omvangrijke schade hebben veroorzaakt aan particuliere en publieke bossen, publieke infrastructuur en ander activa.

               (1)Polen heeft een aanvraag voor een bijdrage uit het Solidariteitsfonds ingediend op 25 oktober 2017, binnen de termijn van twaalf weken na de vaststelling van de eerste schade op 9 augustus 2017. De aanvraag werd ingediend als "regionale natuurramp" overeenkomstig artikel 2, lid 3, van de verordening. Op 23 maart 2018 heeft Polen, na een verzoek van de Commissie, essentiële aanvullende informatie verschaft die nodig was om de beoordeling van deze zaak te kunnen afronden.

               (2)De ramp heeft een natuurlijke oorzaak en valt derhalve onder het toepassingsgebied van het SFEU.

               (3)De Poolse autoriteiten ramen de totale directe schade van de ramp op 491,2 miljoen EUR. De aanvraag werd ingediend op grond van de bepalingen inzake "regionale natuurrampen" van artikel 2, lid 3, van de verordening, dat als "regionale natuurramp" aanmerkt een natuurramp die in een regio op NUTS-niveau 2 van een subsidiabele staat tot directe schade leidt van meer dan 1,5 % van het bruto binnenlands product (bbp) van die regio. De schade die door de storm werd veroorzaakt, vertegenwoordigt 2,0 % van het gewogen regionale bbp-gemiddelde
                  5
                van de drie betrokken regio's, de woiwodschappen Koejavië-Pommeren, Pommeren en Groot-Polen, en overstijgt dus de drempel van 1,5 % uit de verordening. De aanvraag van Polen komt bijgevolg in aanmerking voor een bijdrage uit het SFEU.

               (4)Polen heeft niet om betaling van een voorschot verzocht.

               (5)De Poolse aanvraag geeft een nadere beschrijving van de meteorologische situatie en de effecten van de storm begin augustus 2017. De storm ging gepaard met intense regenval en lokale hagelbuien en veroorzaakte 6 dodelijke slachtoffers en 39 gewonden. De districten Toruń en Gdańsk werden het hardst getroffen. Polen nam onmiddellijk actie om mensenlevens te redden, beschadigde gebouwen te beveiligen, omgevallen bomen te verwijderen die talrijke wegen en spoorlijnen blokkeerden en de elektriciteitslijnen hadden beschadigd. De meeste schade was er in de bosbouw. Volgens Poolse ramingen werd in de drie getroffen regio's voor in totaal 9,8 miljoen m3 timmerhout vernietigd. De ramp veroorzaakte aanzienlijke verliezen aan natuurlijke hulpbronnen en trof bijvoorbeeld 22 bosreservaten, 15 vogelsoorten en 134 habitats (Natura 2000), waaronder het oudste bosreservaat "Czeszewski-bos" in het Jarocin-bosdistrict. Bosinfrastructuur zoals wegen, bruggen, boshutten en centra voor natuureducatie, toeristische sites en andere voorzieningen werden zwaar beschadigd. Daarnaast werden meer dan 13 600 landbouwbedrijven en rond 99 000 ha landbouwgewassen getroffen. In de energiesector moeten 5 000 hoogspanningsmasten worden hersteld, alsmede 758 transformatorstations en meer dan 451 elektriciteitslijnen.

               (6)Bossen in Polen zijn van bijzonder belang voor het milieu en worden door een reeks besluiten beschermd. Zij bestrijken rond 30 % van het Poolse grondgebied en 81 % ervan is toegankelijk voor het publiek. 77 % van de Poolse bossen wordt beheerd door het Poolse staatsbosbeheer (Lasy Państwowe). Daarbij gaat het om nationale parken, natuurreservaten, beschermde landschappen, Natura 2000-gebieden, gebieden van ecologisch belang, natuur- en landschapsgebieden, en documentatiesites. De gebieden van het Natura 2000-netwerk bestrijken rond 20 % van Polen.

               (7)Polen heeft de kosten voor nood- en herstelactiviteiten die volgens artikel 3, lid 2, van de verordening subsidiabel zijn, op 324,5 miljoen EUR geraamd. Het heeft ook een uitsplitsing naar soort activiteiten verschaft. Het grootste deel van de subsidiabele kosten (meer dan 259,1 miljoen EUR) betreft maatregelen met betrekking tot het onmiddellijke herstel van getroffen zones, om directe gevolgen van bodemerosie te vermijden. Het op één na grootste deel (42,4 miljoen EUR) betreft kosten om de vervoerinfrastructuur te herstellen.

               (8)De Commissie tekende aan dat er in het verleden bij het bosbeheer problemen waren met de inachtneming van EU-milieuwetgeving. Om te voorkomen dat bij de voorgenomen bosbeheeractiviteiten de EU-milieuwetgeving niet acht wordt genomen, kan de Commissie in de latere uitvoeringshandeling passende bepalingen opnemen.

               (9)De Poolse autoriteiten hebben bevestigd dat de subsidiabele kosten niet door verzekeringen worden gedekt.

               (10)De getroffen regio's zijn "minder ontwikkelde regio's" in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI) (2014-2020). De Poolse autoriteiten hebben niet aan de Commissie te kennen gegeven dat zij voornemens zijn middelen van de programma's van de ESI-fondsen naar herstelmaatregelen over te hevelen.

               (11)Polen heeft het Uniemechanisme voor civiele bescherming niet geactiveerd.

               (12)Wat betreft de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer, momenteel lopen er geen inbreukprocedures.

               (13)De Poolse aanvraag geeft een beschrijving van de uitvoering van Uniewetgeving inzake rampenpreventie en -beheer, zoals Richtlijn 2007/60/EG over beoordeling en beheer van overstromingsrisico's (de overstromingsrichtlijn), alsmede Richtlijn 2008/114/EG inzake de identificatie van Europese kritieke infrastructuren en de beoordeling van de noodzaak de bescherming van dergelijke infrastructuren te verbeteren en Richtlijn 2012/18/EU betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken. Momenteel is er geen Uniewetgeving die specifiek betrekking heeft op stormen.

               2.5Conclusie

               Om bovengenoemde redenen voldoen de natuurrampen die in de aanvragen van Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen zijn beschreven, aan de in de verordening vastgestelde voorwaarden voor het inzetten van het SFEU.

               3.Financiering uit de SFEU-toewijzingen 2018

               Krachtens Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020
                  6
                (hierna de "MFK-verordening" genoemd), en met name artikel 10, is jaarlijks een bedrag van maximaal 500 000 000 EUR (in prijzen van 2011) aan SFEU-middelen beschikbaar. De voorwaarden voor de beschikbaarstelling van SFEU-middelen zijn vastgesteld in punt 11 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer
                  7
               .

               Aangezien solidariteit de belangrijkste reden voor de oprichting van het SFEU was, is de Commissie van mening dat de SFEU-steun progressief moet zijn. Dat betekent, gelet op de praktijk tot dusver, dat het deel van de schade dat de drempel voor SFEU-steun bij een "grote natuurramp" overstijgt (0,6 % van het bni of, indien dit bedrag lager is, 3 miljard EUR in prijzen van 2011) recht geeft op een hogere steunintensiteit dan schade onder de drempel. In het verleden werden de toewijzingen voor grote natuurrampen vastgesteld op 2,5 % van de totale directe schade onder de drempel en op 6 % van het deel van de schade boven de drempel. Voor regionale rampen en rampen aanvaard op basis van de "buurland-regel" bedraagt het percentage 2,5 %.

               De bijdrage mag de geraamde totale kosten van de subsidiabele acties niet overschrijden. De methode voor het berekenen van de steun is in het SFEU-jaarverslag 2002-2003 beschreven en door de Raad en het Europees Parlement goedgekeurd.

               Op basis van de aanvragen van Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen en uitgaande van de raming van de totale veroorzaakte directe schade, wordt de financiële bijdrage uit het SFEU als volgt berekend:

                        Lidstaten

                        Kwalificatie van de ramp

                        Totale directe schade

                        (x mln EUR)

                        Drempel voor grote natuurrampen

                        (x mln EUR)

                        2,5 % van de directe schade tot de drempel

                        (in EUR)

                        6 % van de directe schade boven de drempel

                        (in EUR)

                        Voorgesteld totaal steunbedrag

                        (in EUR)

                        Betaalde voorschotten

                        (in EUR)

                        BULGARIJE

                        Regionaal

                        (art. 2, lid 3)

                        90,329

                        288,020

                        2 258 225

                        -

                        2 258 225

                        0

                        GRIEKEN-LAND

                        Regionaal

                        (art. 2, lid 3)

                        101,432

                        1 057,800

                        2 535 796

                        -

                        2 535 796

                        0

                        LITOUWEN

                        Groot

                        (art. 2, lid 2)

                        407,366

                        214,944

                        5 373 600

                        11 545 341

                        16 918 941

                        0

                        POLEN

                        Regionaal

                        (art. 2, lid 4)

                        491,170

                        2 501,280

                        12 279 244

                        -

                        12 279 244

                        0

                        TOTAAL

                        33 992 206

                        0

               Overeenkomstig artikel 10, lid 1, van de MFK-verordening bedroeg het totale, begin 2018 voor SFEU-steun beschikbare bedrag 421 142 057 EUR, d.w.z. de som van de resterende toewijzing voor 2018 van 280 371 754 EUR (nl. 574 342 834 EUR min 293 971 080 EUR, het bedrag dat al in 2017 beschikbaar werd gesteld
                  8
               ), vermeerderd met de resterende toewijzing voor 2017 van 140 770 303 EUR, het bedrag dat niet is uitgegeven en overgedragen naar 2018.

               Het bedrag dat in dit stadium van het jaar 2018 beschikbaar kan worden gesteld, is gelijk aan 173 389 397 EUR. Dit stemt overeen met het totale, begin 2018 voor SFEU-steun beschikbare bedrag (421 142 057 EUR), verminderd met het gereserveerde bedrag van 143 585 709 EUR om te voldoen aan de in artikel 10, lid 1, van de MFK-verordening neergelegde verplichting om 25 % van de jaarlijkse toewijzing voor 2018 tot 1 oktober 2018 opzij te zetten, en verminderd met het bedrag van 104 166 951 EUR dat eerder dit jaar voor Griekenland, Spanje, Frankrijk en Portugal beschikbaar is gesteld
                  9
               .

                        Overzichtstabel SFEU-financiering

                        Bedrag

                        in EUR

                        Naar 2018 overgedragen toewijzing voor 2017

                        140 770 303

                        Toewijzing voor 2018

                        574 342 834

                        Toewijzing voor 2018 vervroegd beschikbaar gesteld in 2017 overeenkomstig artikel 10, lid 2, van de MFK-verordening

                        -293 971 080

                        ----------------

                        Begin 2018 beschikbaar totaalbedrag

                        421 142 057

                        Min in 2018 reeds beschikbaar gesteld voor Griekenland, Spanje, Frankrijk en Portugal

                        -104 166 951

                        Min 25 % van de gereserveerde toewijzing voor 2018

                        -143 585 709

                        ----------------

                        Momenteel beschikbaar maximumbedrag (toewijzingen 2017+2018)

                        173 389 397

                        Voorgesteld totaal steunbedrag beschikbaar te stellen voor Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen

                        - 33 992 206

                        Resterend beschikbaar bedrag tot 1 oktober 2018

                        139 397 191

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

               betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor bijstand aan Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen

               HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

               Gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie
                  10
               , en met name artikel 4, lid 3,

               Gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer
                  11
               , en met name punt 11,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (hierna "het fonds" genoemd) heeft tot doel de Unie in staat te stellen snel, doeltreffend en soepel op noodsituaties te reageren in solidariteit met de bevolking van door natuurrampen getroffen regio's.

               (2)Zoals vastgesteld in artikel 10 van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad
                  12
                mag het fonds het jaarlijkse maximumbedrag van 500 000 000 EUR (in prijzen van 2011) niet overschrijden.

               (3)Op 11 januari 2018 heeft Bulgarije een aanvraag tot beschikbaarstelling van middelen uit het fonds ingediend, na een overstroming veroorzaakt door zware neerslag en hevige stormen van 25 en 26 oktober 2017.

               (4)Op 11 oktober 2017 heeft Griekenland een aanvraag tot beschikbaarstelling van middelen uit het fonds ingediend, nadat de Zuid-Egeïsche regio en het eiland Kos op 20 juli 2017 door een aardbeving waren getroffen.

               (5)Op 22 december 2017 heeft Litouwen een aanvraag tot beschikbaarstelling van middelen uit het fonds ingediend, na een overstroming veroorzaakt door aanhoudende neerslag in de zomer en het najaar 2017.

               (6)Op 25 oktober 2017 heeft Polen een aanvraag voor een bijdrage uit het fonds ingediend, na uitzonderlijk hevige stormen en zware neerslag tussen 9 en 12 augustus 2017.

               (7)De aanvragen van Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen voldoen aan de voorwaarden voor het verlenen van een financiële bijdrage uit het fonds, zoals bepaald in artikel 4 van Verordening (EG) nr. 2012/2002.

               (8)Er dienen derhalve middelen uit het fonds beschikbaar te worden gesteld om te voorzien in een financiële bijdrage aan Bulgarije, Griekenland, Litouwen en Polen.

               (9)Teneinde zo snel mogelijk middelen uit het fonds ter beschikking te stellen, dient dit besluit van toepassing te zijn vanaf de datum waarop het wordt vastgesteld,

               HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               In het kader van de algemene begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2018 wordt uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie een bedrag aan vastleggings- en betalingskredieten van 2 258 225 EUR beschikbaar gesteld aan Bulgarije, een bedrag van 2 535 796 EUR aan Griekenland, een bedrag van 16 918 941 EUR aan Litouwen en een bedrag van 12 279 244 EUR aan Polen.

               Artikel 2

               Dit besluit treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

               Het is van toepassing met ingang van … [de datum van vaststelling ervan]
                  13***.

               Gedaan te Brussel,

                  Voor het Europees Parlement
                        Voor de Raad

                     (1)

                        PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3.

                     (2)

                        COM(2018) 361 van 31.5.2018.

                     (3)

                        BG34 = het regionale bbp voor Yugoiztochen bedraagt 5 327 miljoen EUR (gegevens over 2015).

                     (4)

                        EL42 =  het regionale bbp voor Notio Aigaio/Zuid-Egeïsche eilanden bedraagt 6 045 miljoen EUR (gegevens over 2014).

                     (5)

                        Het gewogen regionale bbp-gemiddelde bedraagt 24,1 miljoen EUR (gegevens over 2014).

                     (6)

                        PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

                     (7)

                        PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

                     (8)

                        Besluit (EU) 2017/1599 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2017 betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor bijstand aan Italië (PB L 245 van 23.9.2017, blz. 6) en daarvan vergezeld gaande gewijzigde begroting nr. 4/2017 (PB L 330 van 13.12.2017, blz. 1).

                     (9)

                        Voorstel voor een Besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor steun aan Griekenland, Spanje, Frankrijk en Portugal (COM(2018) 150 van 22.2.2018) en daarvan vergezeld gaande gewijzigde ontwerpbegroting nr. 1/2018 (COM(2018) 150 van 22.2.2018).

                     (10)

                        PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3.

                     (11)

                        PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

                     (12)

                        Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884).

                     (13)
                  *** Datum door het Parlement in te voegen vóór bekendmaking in het PB.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 5.6.2018
            COM(2018) 449 final
            2018/0237(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) te ondertekenen

               TOELICHTING

               1.ONDERWERP VAN HET VOORSTEL

               Dit voorstel heeft betrekking op een besluit waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) ("het wijzigingsprotocol") te ondertekenen. De Commissie heeft tegelijkertijd een voorstel ingediend voor een besluit van de Raad waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het wijzigingsprotocol te ratificeren.

               2.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

               2.1.Achtergrond

                  Het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens ("Verdrag 108") is het enige juridisch bindende multilaterale verdrag op het gebied van gegevensbescherming. Doel van het verdrag is de bescherming van het recht op privacy, dat is erkend in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Het recht op privacy en het recht op bescherming van persoonsgegevens zijn ook vastgelegd in de artikelen 7 en 8 van het EU-Grondrechtenhandvest en in artikel 16 VWEU.

                  Op grond van Verdrag 108 moeten de partijen in hun nationale wetgeving de nodige maatregelen opnemen om het universele mensenrecht met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens te doen eerbiedigen. Het verdrag was een van de voornaamste inspiratiebronnen voor de ontwikkeling van het EU-acquis op het gebied van gegevensbescherming. Volgens overweging 11 van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, heeft die richtlijn onder meer ten doel de beginselen en de rechten van Verdrag 108 te "verduidelijken en [te] versterken".

                  Tot nog toe hebben 51 staten Verdrag 108 geratificeerd, waaronder alle 28 EU-lidstaten, de vier EVA-staten, alle landen van de Westelijke Balkan, verschillende nabuurschapslanden (bijv. Armenië en Georgië), de Russische Federatie, Turkije en verschillende niet-Europese landen in Afrika (bijv. Senegal en Tunesië) en Latijns-Amerika (Uruguay). Verschillende toetredingsverzoeken (bijv. van Argentinië, Mexico en Marokko) zijn in behandeling en een aantal landen heeft de status van waarnemer (bijv. Japan en Zuid-Korea).

                  Verdrag 108 werd voor ondertekening opengesteld in 1981, lang vóór het tijdperk van internet en elektronische communicatie. De ontwikkeling van technologie en de globalisering van informatie heeft nieuwe uitdagingen op het gebied van de bescherming van persoonsgegevens meegebracht. Het doel van het wijzigingsprotocol is Verdrag 108 te moderniseren om die uitdagingen het hoofd te bieden.

               2.2.Het wijzigingsprotocol

                  Het gemoderniseerde verdrag (d.w.z. Verdrag 108 zoals gewijzigd door het wijzigingsprotocol) zal dezelfde werkingssfeer hebben voor alle partijen bij het verdrag, die niet langer de mogelijkheid zullen hebben om sectoren of activiteiten (bijv. op het gebied van de nationale veiligheid) volledig van de toepassing ervan uit te sluiten, zoals op basis van het huidige Verdrag 108 wel mogelijk is. Het zal dus betrekking hebben op alle vormen van gegevensverwerking die onder de jurisdictie van de partijen vallen, zowel in de openbare als in de particuliere sector.

                  Met het wijzigingsprotocol wordt het niveau van gegevensbescherming dat uit hoofde van Verdrag 108 wordt geboden, aanzienlijk verhoogd. Het gemoderniseerde verdrag zal met name het beginsel van rechtmatige verwerking verder specificeren (voornamelijk wat de vereisten voor toestemming betreft) en de bescherming van bijzondere categorieën gegevens verder versterken (en tegelijkertijd de categorieën uitbreiden tot die welke in het Unierecht zijn erkend als bijzondere categorieën persoonsgegevens). Daarnaast zal het gemoderniseerde verdrag personen aanvullende garanties bieden wanneer hun persoonsgegevens worden verwerkt (met name de verplichting om de waarschijnlijke impact van een voorgenomen gegevensverwerking na te gaan en om de relevante technische en organisatorische maatregelen uit te voeren, en de verplichting om ernstige inbreuken op het gebied van gegevensbescherming te melden) en hun rechten versterken (vooral op het gebied van transparantie en toegang tot gegevens). Er worden ook nieuwe rechten ingevoerd, zoals het recht om niet te worden onderworpen aan een louter op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit dat de betrokkene in aanmerkelijke mate treft, het recht om bezwaar te maken tegen de verwerking en het recht op een voorziening in rechte in geval van schending van de rechten van een betrokken persoon.

                  In het gemoderniseerde Verdrag zullen herziene bepalingen (die momenteel zijn opgenomen in een aanvullend protocol dat slechts door sommige partijen is ondertekend) worden opgenomen, op grond waarvan de partijen een of meer onafhankelijke instanties moeten oprichten die erop moeten toezien dat de bepalingen van Verdrag 108 worden nageleefd. Die instanties zouden meer armslag krijgen doordat de partijen hen aanvullende bevoegdheden moeten geven, zoals de bevoegdheid om besluiten te nemen met betrekking tot schendingen van Verdrag 108 en om administratieve sancties op te leggen.

                  Het systeem van afwijkingen op de bovengenoemde rechten en verplichtingen, zoals geformuleerd in het wijzigingsprotocol, voldoet aan drie essentiële voorwaarden: behoud van de brede werkingssfeer van Verdrag 108 (geen algemene uitzonderingsbepalingen), flexibiliteit (waardoor hoge gegevensbeschermingsnormen in overeenstemming kunnen worden gebracht met andere belangrijke openbare belangen, bijvoorbeeld in verband met nationale veiligheid) en algehele samenhang met de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (met name geen wezenlijke inperking van het fundamentele recht op gegevensbescherming).

                  Al bij al zou het gemoderniseerde verdrag een hoog niveau van bescherming bieden en tegelijkertijd de partijen een zekere flexibiliteitsmarge bieden voor de omzetting van de bepalingen ervan in nationaal recht. Op die manier wordt toetreding tot het gemoderniseerde Verdrag 108 aantrekkelijk voor die landen, ook buiten Europa, die erover denken een systeem voor gegevensbescherming op te zetten of een bestaand systeem te versterken. De praktische gevolgen zullen naar verwachting veel groter zijn dan die van het huidige Verdrag 108, zowel wat de reikwijdte als wat de erin vastgestelde verplichtingen betreft.

                  Zodra het in werking is getreden zal het wijzigingsprotocol de Unie de mogelijkheid bieden partij te worden bij het (gemoderniseerde) verdrag. Wat het stemrecht in het Verdragscomité betreft, waarborgt de overeengekomen tekst het beginsel dat de Unie, binnen haar bevoegdheidsgebied, een aantal stemmen voor de Unie mag uitbrengen dat overeenstemt met het aantal lidstaten die partij zijn bij het verdrag. Om tegemoet te komen aan bezwaren in verband met het gewicht van de stemmen van de Unie, werd een compromis bereikt waarbij besluiten alleen kunnen worden genomen met een "supermeerderheid" (vier vijfde) van de partijen en waarbij, voor de belangrijkste besluiten die betrekking hebben op de naleving van het verdrag door een partij, een "dubbele meerderheid" is vereist (gekwalificeerde meerderheid plus een gewone meerderheid van niet-EU-partijen).

                  Het gemoderniseerde verdrag zou ook de effectiviteit van gegevensbescherming versterken door te bepalen dat het Verdragscomité de doeltreffendheid kan beoordelen van de maatregelen die in nationale wetgeving zijn genomen om uitvoering te geven aan de bepalingen van het verdrag.

                  De tekst van het wijzigingsprotocol is gecoördineerd met de vertegenwoordigers van de lidstaten in de bevoegde werkgroep van de Raad en geeft uitvoering aan de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad. Hij is ook volledig in overeenstemming met zowel Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (algemene verordening gegevensbescherming of "GDPR") als met Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens ("politierichtlijn" gegevensbescherming), waardoor wordt uitgesloten dat de lidstaten worden onderworpen aan verschillende of zelfs tegenstrijdige verplichtingen uit hoofde van het recht van de Unie en het recht van de Raad van Europa. De vaststelling van een robuust verdrag, gebaseerd op dezelfde aanpak en dezelfde beginselen als het (nieuwe) acquis van de Unie, is van bijzonder belang voor de internationale strategie van de Unie op het gebied van gegevensbescherming. Verdrag 108, dat ook openstaat voor niet-Europese staten, heeft sterk aan aantrekkingskracht gewonnen bij landen in de hele wereld die wetgeving inzake gegevensbescherming aan het opstellen zijn of die van plan zijn dergelijke wetgeving vast te stellen. In haar mededeling van januari 2017, getiteld "Uitwisseling en bescherming van persoonsgegevens in een geglobaliseerde wereld" (COM(2017) 7 final), heeft de Commissie verwezen naar Verdrag 108 en heeft zij erkend dat het gemoderniseerde verdrag op dezelfde beginselen zou gebaseerd zijn als de EU-gegevensbeschermingswetgeving en aldus zou "bijdragen tot convergentie in de richting van hoge gegevensbeschermingsnormen" op mondiaal niveau. Zij heeft daarom toegezegd "de snelle vaststelling" van het wijzigingsprotocol te zullen "bevorderen".

               2.3.Bestaande wetgeving en bestaand beleid van de Unie op dit gebied

                  Het gebied waarop het gewijzigde verdrag betrekking heeft, valt nu grotendeels onder het wetgevingskader inzake gegevensbescherming van de Unie. De GDPR, die van toepassing is sinds 25 mei 2018, en de politierichtlijn, waarvan de omzettingstermijn is verstreken op 6 mei 2018, voorzien in een omvattend systeem van regels op het gebied van gegevensbescherming en staan borg voor een niveau van bescherming dat ten minste gelijkwaardig is en in veel gevallen hoger ligt. Overeenkomstig artikel 13 van het gemoderniseerde verdrag kunnen de partijen de betrokkenen een "ruimere mate van bescherming bieden dan in dit verdrag is vastgesteld", zodat het hen vrijstaat in een sterkere bescherming te voorzien.

               2.4.Motivering van het voorstel

                  Het wijzigingsprotocol treedt in werking zodra alle partijen hun akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring hebben neergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa. Gezien het grote aantal partijen dat het wijzigingsprotocol moet ratificeren, is voorzien in de mogelijkheid van een "gedeeltelijke inwerkingtreding" voor een kleinere groep partijen na vijf jaar, zodra ten minste 38 partijen hebben verklaard dat zij ermee instemmen erdoor gebonden te zijn. De ondertekeningsceremonie voor het wijzigingsprotocol zal naar verwachting op 25 juni 2018 plaatsvinden in Straatsburg.

                  De EU-lidstaten (momenteel alleen apart partij bij Verdrag 108) moeten de nodige stappen zetten om ervoor te zorgen dat het wijzigingsprotocol snel in werking treedt:

                  In de eerste plaats zou de (gedeeltelijke) inwerkingtreding van het gemoderniseerde verdrag, dat grotendeels gelijkaardige waarborgen zou bieden als de GDPR en de politierichtlijn, bijdragen tot de bevordering van de normen inzake gegevensbescherming van de Unie over de hele wereld. Verdrag 108 heeft immers een cruciale rol gespeeld in de wereldwijde verspreiding van het "Europese model voor gegevensbescherming", gezien het feit dat het vaak een inspiratiebron is geweest voor landen die overwegen privacywetgeving aan te nemen of bestaande wetgeving te moderniseren. Het belang daarvan is vandaag nog groter, gezien het toenemende aantal landen in veel regio's van de wereld die dergelijke wetgeving vaststellen. Als de partijen bij het verdrag een hogere norm voor gegevensbescherming hanteren, kunnen ook gemakkelijker gegevens worden uitgewisseld tussen de EU en derde partijen bij het verdrag. Voor een aantal landen is de toetreding tot Verdrag 108 ook een nuttige voorbereiding gebleken voor het verkrijgen van een adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie. De GDPR heeft dit aspect versterkt door uitdrukkelijk te bepalen dat de toetreding tot Verdrag 108 een belangrijke factor is waarmee de Europese Commissie rekening moet houden bij haar beoordeling van de adequaatheid. Zelfs bij gebrek aan adequaatheid zou een hoger niveau van bescherming (vooral wat betreft de beschikbaarheid van zowel gerechtelijke als buitengerechtelijke rechtsmiddelen, alsmede een doeltreffend toezicht door de toezichthoudende autoriteiten) de uitwisseling van gegevens op basis van passende waarborgen vergemakkelijken (met name omdat die waarborgen gemakkelijker zouden kunnen worden afgedwongen in de rechtsstelsels van de partijen).

                  In de tweede plaats is het van belang dat het gemoderniseerde verdrag ten volle in overeenstemming is met de bepalingen van de GDPR en de politierichtlijn, zodat de EU-lidstaten partij bij het verdrag kunnen blijven en de bepalingen ervan kunnen naleven zonder inbreuk te maken op de wetgeving van de Unie. Dit geldt in het bijzonder voor de bepalingen inzake het vrije verkeer van gegevens tussen de partijen. In tegenstelling tot de huidige tekst bevat het gemoderniseerde verdrag immers een uitzondering op deze regel voor partijen die "gebonden zijn door geharmoniseerde regels inzake bescherming die worden gedeeld door staten die behoren tot een regionale internationale organisatie". Dit zal ervoor zorgen dat de EU-lidstaten aan het verdrag kunnen voldoen, ondanks de bepalingen in de Uniewetgeving inzake gegevensbescherming die betrekking hebben op internationale doorgiften.

                  In de derde plaats voorziet het huidige Verdrag 108 niet in de mogelijkheid van toetreding door internationale organisaties. Het wijzigingsprotocol brengt daar verandering in en de inwerkingtreding ervan is bijgevolg noodzakelijk voor de toekomstige toetreding van de EU tot het Verdrag.

               3.RECHTSGRONDSLAG

                  Het voorgestelde besluit van de Raad is gebaseerd op artikel 218, lid 5, VWEU, in samenhang met artikel 16 VWEU.

               2018/0237 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) te ondertekenen

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name op artikel 218, lid 5, in samenhang met artikel 16,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 31 mei 2013 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om namens de Unie deel te nemen aan de onderhandelingen over de modernisering van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108, hierna "Verdrag 108" genoemd) en over de voorwaarden voor toetreding van de Unie tot het gemoderniseerde verdrag.

               (2)Het Protocol tot wijziging van Verdrag 108 (hierna "het wijzigingsprotocol" genoemd) is op 18 mei 2018 aangenomen door het Comité van Ministers van de Raad van Europa en staat met ingang van 25 juni 2018 open voor ondertekening.

               (3)Het wijzigingsprotocol heeft ten doel de werkingssfeer van Verdrag 108 te verruimen en het niveau en de doeltreffendheid van de in het kader van dat verdrag geboden gegevensbescherming te verhogen.

               (4)Voor zover de bepalingen van het gewijzigde Verdrag 108 van toepassing zijn op de verwerking van persoonsgegevens in het kader van activiteiten die binnen de werkingssfeer van het Unierecht vallen, kunnen zij gevolgen hebben voor gemeenschappelijke regels of de strekking daarvan wijzigen in de zin van artikel 3, lid 2, VWEU, aangezien die bepalingen samenvallen met de verplichtingen die zijn vervat in Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad
                  1
                en Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad
                  2
               .

               (5)Aangezien het gemoderniseerde Verdrag 108 grotendeels gelijkaardige waarborgen zou bieden als Verordening (EU) 2016/679 en Richtlijn (EU) 2016/680, zal de inwerkingtreding ervan bijdragen tot de bevordering van de EU-normen inzake gegevensbescherming op mondiaal niveau, gegevensuitwisseling tussen de EU en derde partijen bij het verdrag vergemakkelijken, ervoor zorgen dat de EU-lidstaten voldoen aan hun internationale verplichtingen uit hoofde van het verdrag en de toekomstige toetreding van de EU tot het verdrag mogelijk maken.

               (6)De Unie kan het wijzigingsprotocol niet ondertekenen of ratificeren, aangezien bij het huidige Verdrag 108 alleen staten partij zijn.

               (7)De lidstaten moeten daarom worden gemachtigd om, gezamenlijk handelend in het belang van de Unie, het wijzigingsprotocol te ondertekenen,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               De lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) te ondertekenen, voor zover de bepalingen ervan onder de bevoegdheid van de Unie vallen.

               Artikel 2

               De lidstaten worden aangespoord het protocol te ondertekenen in Straatsburg, tijdens de ondertekeningsceremonie op 25 juni 2018, of op de eerst mogelijke datum daarna.

               Artikel 3

               Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

               Artikel 4

               Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).

                     (2)

                        Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Kaderbesluit 2008/977/JBZ (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 89).


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 5.6.2018
            COM(2018) 451 final
            2018/0238(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) te ratificeren

               TOELICHTING

               1.ONDERWERP VAN HET VOORSTEL

               Dit voorstel heeft betrekking op een besluit waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) ("het wijzigingsprotocol") te ratificeren.

               2.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

               2.1.Achtergrond

                  Het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens ("Verdrag 108") is het enige juridisch bindende multilaterale verdrag op het gebied van gegevensbescherming. Doel van het verdrag is de bescherming van het recht op privacy, dat is erkend in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Het recht op privacy en het recht op bescherming van persoonsgegevens zijn ook vastgelegd in de artikelen 7 en 8 van het EU-Grondrechtenhandvest en in artikel 16 VWEU.

                  Op grond van Verdrag 108 moeten de partijen in hun nationale wetgeving de nodige maatregelen opnemen om het universele mensenrecht met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens te doen eerbiedigen. Het verdrag was een van de voornaamste inspiratiebronnen voor de ontwikkeling van het EU-acquis op het gebied van gegevensbescherming. Volgens overweging 11 van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, heeft die richtlijn onder meer ten doel de beginselen en de rechten van Verdrag 108 te "verduidelijken en [te] versterken".

                  Tot nog toe hebben 51 staten Verdrag 108 geratificeerd, waaronder alle 28 EU-lidstaten, de vier EVA-staten, alle landen van de Westelijke Balkan, verschillende nabuurschapslanden (bijv. Armenië en Georgië), de Russische Federatie, Turkije en verschillende niet-Europese landen in Afrika (bijv. Senegal en Tunesië) en Latijns-Amerika (Uruguay). Verschillende toetredingsverzoeken (bijv. van Argentinië, Mexico en Marokko) zijn in behandeling en een aantal landen heeft de status van waarnemer (bijv. Japan en Zuid-Korea).

                  Verdrag 108 werd voor ondertekening opengesteld in 1981, lang vóór het tijdperk van internet en elektronische communicatie. De ontwikkeling van technologie en de globalisering van informatie heeft nieuwe uitdagingen op het gebied van de bescherming van persoonsgegevens meegebracht. Het doel van het wijzigingsprotocol is Verdrag 108 te moderniseren om die uitdagingen het hoofd te bieden.

               2.2.Het wijzigingsprotocol

                  Het gemoderniseerde verdrag (d.w.z. Verdrag 108 zoals gewijzigd door het wijzigingsprotocol) zal dezelfde werkingssfeer hebben voor alle partijen bij het verdrag, die niet langer de mogelijkheid zullen hebben om sectoren of activiteiten (bijv. op het gebied van de nationale veiligheid) volledig van de toepassing ervan uit te sluiten, zoals op basis van het huidige Verdrag 108 wel mogelijk is. Het zal dus betrekking hebben op alle vormen van gegevensverwerking die onder de jurisdictie van de partijen vallen, zowel in de openbare als in de particuliere sector.

                  Met het wijzigingsprotocol wordt het niveau van gegevensbescherming dat uit hoofde van Verdrag 108 wordt geboden, aanzienlijk verhoogd. Het gemoderniseerde verdrag zal met name het beginsel van rechtmatige verwerking verder specificeren (voornamelijk wat de vereisten voor toestemming betreft) en de bescherming van bijzondere categorieën gegevens verder versterken (en tegelijkertijd de categorieën uitbreiden tot die welke in het Unierecht zijn erkend als bijzondere categorieën persoonsgegevens). Daarnaast zal het gemoderniseerde verdrag personen aanvullende garanties bieden wanneer hun persoonsgegevens worden verwerkt (met name de verplichting om de waarschijnlijke impact van een voorgenomen gegevensverwerking na te gaan en om de relevante technische en organisatorische maatregelen uit te voeren, en de verplichting om ernstige inbreuken op het gebied van gegevensbescherming te melden) en hun rechten versterken (vooral op het gebied van transparantie en toegang tot gegevens). Er worden ook nieuwe rechten ingevoerd, zoals het recht om niet te worden onderworpen aan een louter op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit dat de betrokkene in aanmerkelijke mate treft, het recht om bezwaar te maken tegen de verwerking en het recht op een voorziening in rechte in geval van schending van de rechten van een betrokken persoon.

                  In het gemoderniseerde Verdrag zullen herziene bepalingen (die momenteel zijn opgenomen in een aanvullend protocol dat slechts door sommige partijen is ondertekend) worden opgenomen, op grond waarvan de partijen een of meer onafhankelijke instanties moeten oprichten die erop moeten toezien dat de bepalingen van Verdrag 108 worden nageleefd. Die instanties zouden meer armslag krijgen doordat de partijen hen aanvullende bevoegdheden moeten geven, zoals de bevoegdheid om besluiten te nemen met betrekking tot schendingen van Verdrag 108 en om administratieve sancties op te leggen.

                  Het systeem van afwijkingen op de bovengenoemde rechten en verplichtingen, zoals geformuleerd in het wijzigingsprotocol, voldoet aan drie essentiële voorwaarden: behoud van de brede werkingssfeer van Verdrag 108 (geen algemene uitzonderingsbepalingen), flexibiliteit (waardoor hoge gegevensbeschermingsnormen in overeenstemming kunnen worden gebracht met andere belangrijke openbare belangen, bijvoorbeeld in verband met nationale veiligheid) en algehele samenhang met de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (met name geen wezenlijke inperking van het fundamentele recht op gegevensbescherming).

                  Al bij al zou het gemoderniseerde verdrag een hoog niveau van bescherming bieden en tegelijkertijd de partijen een zekere flexibiliteitsmarge bieden voor de omzetting van de bepalingen ervan in nationaal recht. Op die manier wordt toetreding tot het gemoderniseerde Verdrag 108 aantrekkelijk voor die landen, ook buiten Europa, die erover denken een systeem voor gegevensbescherming op te zetten of een bestaand systeem te versterken. De praktische gevolgen zullen naar verwachting veel groter zijn dan die van het huidige Verdrag 108, zowel wat de reikwijdte als wat de erin vastgestelde verplichtingen betreft.

                  Zodra het in werking is getreden zal het wijzigingsprotocol de Unie de mogelijkheid bieden partij te worden bij het (gemoderniseerde) verdrag. Wat het stemrecht in het Verdragscomité betreft, waarborgt de overeengekomen tekst het beginsel dat de Unie, binnen haar bevoegdheidsgebied, een aantal stemmen voor de Unie mag uitbrengen dat overeenstemt met het aantal lidstaten die partij zijn bij het verdrag. Om tegemoet te komen aan bezwaren in verband met het gewicht van de stemmen van de Unie, werd een compromis bereikt waarbij besluiten alleen kunnen worden genomen met een "supermeerderheid" (vier vijfde) van de partijen en waarbij, voor de belangrijkste besluiten die betrekking hebben op de naleving van het verdrag door een partij, een "dubbele meerderheid" is vereist (gekwalificeerde meerderheid plus een gewone meerderheid van niet-EU-partijen).

                  Het gemoderniseerde verdrag zou ook de effectiviteit van gegevensbescherming versterken door te bepalen dat het Verdragscomité de doeltreffendheid kan beoordelen van de maatregelen die in nationale wetgeving zijn genomen om uitvoering te geven aan de bepalingen van het verdrag.

                  De tekst van het wijzigingsprotocol is gecoördineerd met de vertegenwoordigers van de lidstaten in de bevoegde werkgroep van de Raad en geeft uitvoering aan de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad. Hij is ook volledig in overeenstemming met zowel Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (algemene verordening gegevensbescherming of "GDPR") als met Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens ("politierichtlijn" gegevensbescherming), waardoor wordt uitgesloten dat de lidstaten worden onderworpen aan verschillende of zelfs tegenstrijdige verplichtingen uit hoofde van het recht van de Unie en het recht van de Raad van Europa. De vaststelling van een robuust verdrag, gebaseerd op dezelfde aanpak en dezelfde beginselen als het (nieuwe) acquis van de Unie, is van bijzonder belang voor de internationale strategie van de Unie op het gebied van gegevensbescherming. Verdrag 108, dat ook openstaat voor niet-Europese staten, heeft sterk aan aantrekkingskracht gewonnen bij landen in de hele wereld die wetgeving inzake gegevensbescherming aan het opstellen zijn of die van plan zijn dergelijke wetgeving vast te stellen. In haar mededeling van januari 2017, getiteld "Uitwisseling en bescherming van persoonsgegevens in een geglobaliseerde wereld" (COM(2017) 7 final), heeft de Commissie verwezen naar Verdrag 108 en heeft zij erkend dat het gemoderniseerde verdrag op dezelfde beginselen zou gebaseerd zijn als de EU-gegevensbeschermingswetgeving en aldus zou "bijdragen tot convergentie in de richting van hoge gegevensbeschermingsnormen" op mondiaal niveau. Zij heeft daarom toegezegd "de snelle vaststelling" van het wijzigingsprotocol te zullen "bevorderen".

               2.3.Bestaande wetgeving en bestaand beleid van de Unie op dit gebied

                  Het gebied waarop het gewijzigde verdrag betrekking heeft, valt nu grotendeels onder het wetgevingskader inzake gegevensbescherming van de Unie. De GDPR, die van toepassing is sinds 25 mei 2018, en de politierichtlijn, waarvan de omzettingstermijn is verstreken op 6 mei 2018, voorzien in een omvattend systeem van regels op het gebied van gegevensbescherming en staan borg voor een niveau van bescherming dat ten minste gelijkwaardig is en in veel gevallen hoger ligt. Overeenkomstig artikel 13 van het gemoderniseerde verdrag kunnen de partijen de betrokkenen een "ruimere mate van bescherming bieden dan in dit verdrag is vastgesteld", zodat het hen vrijstaat in een sterkere bescherming te voorzien.

               2.4.Motivering van het voorstel

                  Het wijzigingsprotocol treedt in werking zodra alle partijen hun akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring hebben neergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa. Gezien het grote aantal partijen dat het wijzigingsprotocol moet ratificeren, is voorzien in de mogelijkheid van een "gedeeltelijke inwerkingtreding" voor een kleinere groep partijen na vijf jaar, zodra ten minste 38 partijen hebben verklaard dat zij ermee instemmen erdoor gebonden te zijn.

                  De EU-lidstaten (momenteel alleen apart partij bij Verdrag 108) moeten de nodige stappen zetten om ervoor te zorgen dat het wijzigingsprotocol snel in werking treedt:

                  In de eerste plaats zou de (gedeeltelijke) inwerkingtreding van het gemoderniseerde verdrag, dat grotendeels gelijkaardige waarborgen zou bieden als de GDPR en de politierichtlijn, bijdragen tot de bevordering van de normen inzake gegevensbescherming van de Unie over de hele wereld. Verdrag 108 heeft immers een cruciale rol gespeeld in de wereldwijde verspreiding van het "Europese model voor gegevensbescherming", gezien het feit dat het vaak een inspiratiebron is geweest voor landen die overwegen privacywetgeving aan te nemen of bestaande wetgeving te moderniseren. Het belang daarvan is vandaag nog groter, gezien het toenemende aantal landen in veel regio's van de wereld die dergelijke wetgeving vaststellen. Als de partijen bij het verdrag een hogere norm voor gegevensbescherming hanteren, kunnen ook gemakkelijker gegevens worden uitgewisseld tussen de EU en derde partijen bij het verdrag. Voor een aantal landen is de toetreding tot Verdrag 108 ook een nuttige voorbereiding gebleken voor het verkrijgen van een adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie. De GDPR heeft dit aspect versterkt door uitdrukkelijk te bepalen dat de toetreding tot Verdrag 108 een belangrijke factor is waarmee de Europese Commissie rekening moet houden bij haar beoordeling van de adequaatheid. Zelfs bij gebrek aan adequaatheid zou een hoger niveau van bescherming (vooral wat betreft de beschikbaarheid van zowel gerechtelijke als buitengerechtelijke rechtsmiddelen, alsmede een doeltreffend toezicht door de toezichthoudende autoriteiten) de uitwisseling van gegevens op basis van passende waarborgen vergemakkelijken (met name omdat die waarborgen gemakkelijker zouden kunnen worden afgedwongen in de rechtsstelsels van de partijen).

                  In de tweede plaats is het van belang dat het gemoderniseerde verdrag ten volle in overeenstemming is met de bepalingen van de GDPR en de politierichtlijn, zodat de EU-lidstaten partij bij het verdrag kunnen blijven en de bepalingen ervan kunnen naleven zonder inbreuk te maken op de wetgeving van de Unie. Dit geldt in het bijzonder voor de bepalingen inzake het vrije verkeer van gegevens tussen de partijen. In tegenstelling tot de huidige tekst bevat het gemoderniseerde verdrag immers een uitzondering op deze regel voor partijen die "gebonden zijn door geharmoniseerde regels inzake bescherming die worden gedeeld door staten die behoren tot een regionale internationale organisatie". Dit zal ervoor zorgen dat de EU-lidstaten aan het verdrag kunnen voldoen, ondanks de bepalingen in de Uniewetgeving inzake gegevensbescherming die betrekking hebben op internationale doorgiften.

                  In de derde plaats voorziet het huidige Verdrag 108 niet in de mogelijkheid van toetreding door internationale organisaties. Het wijzigingsprotocol brengt daar verandering in en de inwerkingtreding ervan is bijgevolg noodzakelijk voor de toekomstige toetreding van de EU tot het Verdrag.

               3.RECHTSGRONDSLAG

                  Het voorgestelde besluit van de Raad is gebaseerd op artikel 218, lid 6, VWEU, in samenhang met artikel 16 VWEU.

               2018/0238 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               waarbij de lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) te ratificeren

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 218, lid 6, onder a), v), in samenhang met artikel 16,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 31 mei 2013 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om namens de Unie deel te nemen aan de onderhandelingen over de modernisering van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108, hierna "Verdrag 108" genoemd) en over de voorwaarden voor toetreding van de Unie tot het gemoderniseerde verdrag.

               (2)Het Protocol tot wijziging van Verdrag 108 (hierna "het wijzigingsprotocol" genoemd) is op 18 mei 2018 aangenomen door het Comité van Ministers van de Raad van Europa en staat met ingang van 25 juni 2018 open voor ondertekening.

               (3)Het wijzigingsprotocol heeft ten doel de werkingssfeer van Verdrag 108 te verruimen en het niveau en de doeltreffendheid van de in het kader van dat verdrag geboden gegevensbescherming te verhogen.

               (4)Voor zover de bepalingen van het gewijzigde Verdrag 108 van toepassing zijn op de verwerking van persoonsgegevens in het kader van activiteiten die binnen de werkingssfeer van het Unierecht vallen, kunnen zij gevolgen hebben voor gemeenschappelijke regels of de strekking daarvan wijzigen in de zin van artikel 3, lid 2, VWEU, aangezien die bepalingen samenvallen met de verplichtingen die zijn vervat in Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad
                  1
                en Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad
                  2
               .

               (5)Aangezien het gemoderniseerde Verdrag 108 grotendeels gelijkaardige waarborgen zou bieden als Verordening (EU) 2016/679 en Richtlijn (EU) 2016/680, zal de inwerkingtreding ervan bijdragen tot de bevordering van de EU-normen inzake gegevensbescherming op mondiaal niveau, gegevensuitwisseling tussen de EU en derde partijen bij het verdrag vergemakkelijken, ervoor zorgen dat de EU-lidstaten voldoen aan hun internationale verplichtingen uit hoofde van het verdrag en de toekomstige toetreding van de EU tot het verdrag mogelijk maken.

               (6)De Unie kan het wijzigingsprotocol niet ondertekenen of ratificeren, aangezien bij het huidige Verdrag 108 alleen staten partij zijn.

               (7)De lidstaten moeten daarom worden gemachtigd om, gezamenlijk handelend in het belang van de Unie, het wijzigingsprotocol te ratificeren,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               De lidstaten worden gemachtigd om, in het belang van de Europese Unie, het Protocol tot wijziging van het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens (ETS nr. 108) te ratificeren, voor zover de bepalingen ervan onder de bevoegdheid van de Unie vallen.

               Artikel 2

               Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

               Artikel 3

               Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).

                     (2)

                        Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Kaderbesluit 2008/977/JBZ (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 89).