     COMMISSIE V A N DE EUROPESE G E M E E N S C H A P P E N
                                                         COM(83) 260 d e f .
                                                         B r u s s e l , 24 mei 1 9 8 3 .
                             VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD
                    INZAKE HET KADERPROGRAMMA     VOOR WETENSCHAPPELIJKE EN
                  TECHNISCHE WERKZAAMHEDEN VAN DE GEMEENSCHAP 1984-1987
    ( M e d e d e l i n g van de Commissie a a n de Raad en h e t e u r o p e e s P a r l e m e n t )
COM(83) 260 d e f .
 ---pagebreak---  I N H O U D
     Inleiding
     1)     Keuzecriteria             v o o r d o e l s t e l l i n g e n v a n de g e m e e n s c h a p p e l i j k e  strategie
            op h e t g e b i e d v a n 0, 0 & D.
    2)      Deelneming           v a n de L i d - S t a t e n     i n de g e m e e n s c h a p p e l i j k e   strategie
-   3)      Uitvoering           van h e t kaderprogramma
                  Programmering            v a n de 0, 0 & D - a c t i v i t e i t e n
                  Periodieke herzieningen
                  Budgettaire aspecten
                  Financiering           van h e t kaderprogramma
-   O n t w e r p - b e s l u i t v a n de Raad
-   Bijlagen          :
         B i j l a g e I : m e d e d e l i n g v a n de C o m m i s s i e         a a n de Raad en h e t             Parlement
                                "Voorstellen                 voor          een         Europese              strategie        op
                                wetenschappelijk                 en      technisch         gebied;            kaderprogramma
                                 1984-1987" (COM(82)865 d e f . v a n                     21.12.1982).
         B i j l a g e I I : Programmapunten                   en     doelstellingen;                door      de      Commissie
             aangebrachte             preciseringen             en a a n p a s s i n g e n i n de       oorspronkelijk        in
             doe.      C0M(82)865 d e f . i n g e d i e n d e v o o r s t e l l e n .
 ---pagebreak---                                                            - 1 -
INLEIDING
T i j d e n s de z i t t i n g v a n          8 f e b r u a r i 1983          h e e f t de " O n d e r z o e k " Raad de medede
ling       van     de     Commissie            "Voorstellen               voor      een    Europese        strategie           op     weten
schappelijk              en     technisch gebied;                        kaderprogramma             1984-1987"            (COM(82)          865
d e f . ) b e s t u d e e r d en         besproken.
Aan h e t e i n d e v a n d e z e z i t t i n g h e e f t de Raad o n d e r meer                                   ;
"...        zijn       goedkeuring               gehecht          aan       de     fundamentele           doelstelling               van      de
 C o m m i s s i e de      c o n c e n t r a t i e van        alle       onderzoek-          en   ontwikkelingsactiviteiten
 i n Europa t e b e v o r d e r e n ,              o n g e a c h t o f h i e r a a n op n a t i o n a a l , dan w e l communau
 t a i r niveau wordt gewerkt,                         ten einde grote gemeenschappelijke                                 doelstellingen
 te kunnen v e r w e z e n l i j k e n d i e i n g e m e e n s c h a p p e l i j k                o v e r l e g i n een         strategisch
                                                                   1 1
 kader moeten worden v a s t e g e s t e l d .
 "...       gewezen op h e t b e l a n g v a n                  communautair onderzoek                    g e r i c h t op de v e r b e t e
 r i n g van        de     c o n c u r r e n t i e p o s i t i e van        industrie         en   l a n d b o u w , a l s m e d e op        een
  s t e r k e r e o n a f h a n k e l i j k h e i d op e n e r g i e g e b i e d en op de               milieubescherming."
  V o o r t s h e e f t de Raad de n o o d z a a k g e c o n s t a t e e r d de u i t g a v e n op e v e n w i c h t i g e r
 w i j z e t e doen e v o l u e r e n en een                     g r o t e mate v a n         overeenstemming b e r e i k t                 over
  de     noodzaak           de     communautaire                uitgaven          voor      onderzoek          en     o n t w i k k e l i n g te
  v e r h o g e n en      over het           aandeel van               d e z e u i t g a v e n i n de       totale        begroting          van
  de Gemeenschap, h e t een                        en a n d e r        onder voorbehoud van                 aanvullende              precise
   ringen        inzake tijdens                 de b e s p r e k i n g n a a r        voren      gekomen b u d g e t t a i r e           conse
   quenties .
   Naast        deze      preciseringen inzake                         de    budgettaire consequenties                        verzoekt         de
   Raad om n a d e r e g e g e v e n s o v e r :
         de     criteria          die ten grondslag                     liggen       aan    de   keuze van           specifieke            doel
         s t e l l i n g e n en       onderzoekprogramma's,
    (1)       Op b a s i s v a n de o n t w e r p - n o t u l e n             d i e na de v e r g a d e r i n g op          8.2.1983
              door het s e c r e t a r i a a t - g e n e r a a l van               de Raad z i j n o p g e s t e l d .
 ---pagebreak---                                                         - 2 -
-   de     t o t a l e omvang v a n           de     hulpmiddelen           en     de    wijze     waarop        deze   over     de
    voornaamste             programmapunten z i j n                  gespreid,
    de    verbetering            van     de     structuren            en  procedures            voor   de     uitwerking,        de
    g o e d k e u r i n g en de u i t v o e r i n g v a n c o m m u n a u t a i r e 0 & O-werkzaamheden.
Het   i s de b e d o e l i n g      met     deze mededeling              en de a a n v u l l e n d e g e g e v e n s v e r m e l d
in  bijlage II enerzijds                      een      ontwerp-besluit              i n te dienen           ter definitieve
formulering           van     de v o o r s t e l l e n v a n de C o m m i s s i e en a n d e r z i j d s          de  gevraagde
preciseringen             te verstrekken              ( e c h t e r met   u i t z o n d e r i n g van d i e welke        betrek
king    h e b b e n op       de   structuren            en p r o c e d u r e s    d i e reeds       i n een a f z o n d e r l i j k
document v a n de C o m m i s s i e t e r s p r a k e kwamen)
Op b a s i s v a n de o o r s p r o n k e l i j k e m e d e d e l i n g       - d i e a l s b i j l a g e I i s opgenomen
- en de a a n v u l l e n d e g e g e v e n s z o u de R a a d , a l s v o o r z i e n             i n de c o n c l u s i e s   van
zijn    zitting          op    8  februari          1983,        i n staat      moeten z i j n        t i j d e n s het    eerste
halfjaar        1983      t o t overeenstemming                   t e komen o v e r         een   eerste       kaderprogramma
voor gemeenschappelijke onderzoek-                                en   ontwikkelingswerkzaamheden.
Met  h e t oog h i e r o p        v o e r z o e k t de C o m m i s s i e h e t P a r l e m e n t      om a d v i e s   en     stelt
zij  de Raad v o o r h e t aan d i t document g e h e c h t e b e s l u i t v a s t                          te    stellen.
(1)    C0M(83)143 d e f .              M e d e d e l i n g v a n de C o m m i s s i e aan de Raad o v e r              de
       s t r u c t u r e n en p r o c e d u r e s v a n h e t g e m e e n s c h a p p e l i j k e b e l e i d op h e t
       g e b i e d v a n w e t e n s c h a p en          technologie.
 ---pagebreak---                                                           - 3 -
1)     KEUZECRITERIA VOOR DE DOELSTELLINGEN VAN                                      DE    GEMEENSCHAPPELIJKE STRATEGIE
        OP HET        GEBIED VAN          ONDERZOEK, ONWIKKELING EN DEMONSTRATIE
De    C o m m i s s i e h e e f t v i j f c r i t e r i a v a s t e g e s t e l d om         de aan        t e houden        specifieke
wetenschappelijke                    en     technische             doelstellingen                te      definiëren           die    als
grondslag            kunnen         dienen        voor       de      op    communautair              niveau         te    waarborgen
politieke            keuzen,          hierbij         rekening           houdende          met      het       in    de    Lid-Staten
aanwezige            p o t e n t i e e l en      met       de     noodzaak          dit      p o t e n t i e e l verder         uit    te
breiden.             Deze v i j f       criteria          overlappen           elkaar        i n het        algemeen of          vullen
e l k a a r aan       en s l u i t e n e l k a a r hoe         dan     ook n i e t u i t .
Deze        criteria          worden        hieronder            nader       gepreciseerd               en     aan     de    hand     van
concrete voorbeelden                      toegelicht.
        a)      C r i t e r i a i . v . m . h e t w e r k e n op          communautaire s c h a a l
-     Omvang v a n          de b e h o e f t e n    aan mensen en financiële                         middelen
      Aangehouden w o r d e n w e t e n s c h a p p e l i j k - t e c h n i s c h e               doelstellingen              die,    qua
      vereiste           hoeveelheid            personeel            en    financiële            en     technische            middelen,
      n i e t op n a t i o n a l e b a s i s k u n n e n w o r d e n v e r w e z e n l i j k t .              In d i t verband        kan
      bijvoorbeeld              worden verwezen naar                      de    beheersing            van      de    thermonuclaire
       fusie        die      op     lange       termijn          zou      moeten        leiden         tot      een     aanzienlijke
      beperking            van     de    a f h a n k e l i j k h e i d van      de     Gemeenschap             op    energiegebied,
       daar voor          deze e n e r g i e b r o n      g e b r u i k w o r d t gamaakt v a n             praktisch onuitput
       telijke         en o v e r a l v e r k r i j g b a r e b r a n d s t o f f e n ;        de v e r e i s t e m i d d e l e n    voor
       het b e r e i k e n van         deze d o e l s t e l l i n g gaan e c h t e r zowel                  op m e n s e l i j k a l s op
       financieel             gebied,        de    mogelijkheden               van      één     staat        verre      te    boven     en
       daarom          is     Europese         of     zelfs        internationale                samenwerking              automatisch
       vereist.
 -     Omvang v a n          de potentiële m a r k t
       Hierbij         gaat      het     om    wetenschappelijke                  doelstellingen               voor     de    verwezen
       l i j k i n g w a a r v a n een       g r o t e r e o f een        goed g e o r g a n i s e e r d e      markt i s v e r e i s t .
       Ter      illustratie            verwijzen wij               hier     naar      de     o n t w i k k e l i n g van     de   nieuwe
       technologieën op                  het    gebied        van      de   i n f o r m a t i c a en      op    de    afzetproblemen
       die      zich hierbij             reeds      i n een        recent      verleden          h e b b e n v o o r g e d a a n en   die
       t h a n s meer dan           o o i t naar voren             komen.
                              /
                          /
 ---pagebreak---                                                           - 4 -
     Het      gebrek        aan     samenwerking             en   de     opsplitsing            van      het     onderzoek          over
      talrijke          Europese         firma's          heeft     i n het        verleden          (bijvoorbeeld               bij   de
     k l e u r e n - T V ) v e e l a l g e l e i d t o t een v e r s n i p p e r i n g v a n de m a r k t               die u i t e i n
     delijk         voor     i e d e r e e n n a d e l i g was.         Een     z e k e r e mate v a n          harmonisatie of
     zelfs        van     prenormalisatie                op   grond     van      gemeenschappelijk onderzoek                         had
     iedereen winst opgeleverd.                            I n d i t v e r b a n d mag        worden verwezen                naar    het
     i n J a p a n en de V e r e n i g d e S t a t e n g e v o e r d e            beleid.
     Heden t e n dage l e i d e n de a a n z i e n l i j k e                 o n t w i k k e l i n g e n d i e deze t e c h n o l o
     gieën k e n m e r k e n en de omvang en de g e s p r e i d e a a r d v a n                              de v r a a g i n a l l e
    w e t e n s c h a p p e l i j k o n t w i k k e l d e l a n d e n t o t a a n z i e n l i j k e i n s p a n n i n g e n op h e t
     gebied        van      onderzoek           en     de   produktie.             Prestaties            en    betrouwbaarheid
     zijn      naast       de    k o s t e n de       belangrijkste            factoren         voor het           handhaven         van
    onderzoek-             en      produktiecentra               daar       de     internationale                 handelsstromen
    berusten           op    concurrentie              door    innovatie.             De    omvang v a n          de    huidige       en
    v o o r de t o e k o m s t       t e p l a n n e n i n v e s t e r i n g e n i s v a n d i e n a a r d d a t de              landen
    v a n de Gemeenschap v o o r wat                      de a f z e t b e r e f t t e n m i n s t e z i j n aangewezen op
    de    Europese          markt,       een v a a k n o o d z a k e l i j k e      t u s s e n s c h a k e l a l v o r e n s t o t de
    wereldmarkt            t e kunnen d o o r d r i n g e n .
    Bij     h e t programma ESPRIT i s g r o t e n d e e l s r e e d s v a n a f h e t e e r s t e                             stadium
   van d i t c r i t e r i u m uitgegaan.
-   Grensoverschrijdende aard
   In    d i t o p z i c h t d i e n e n w e t e n s c h a p p e l i j k e en        technische doelstellingen                       te
   w o r d e n a a n g e h o u d e n v o o r de v e r w e z e n l i j k i n g w a a r v a n e s s e n t i e e l          internatio
   nale       maatregelen            moeten w o r d e n         ontwikkeld.               De    m i l i e u b e s c h e r m i n g komt
   rechtstreeks              i n aanmerking              ter illustratie              van     d i t keuzecriterium,                 dat
   o v e r i g e n s z e e r goed         a a n s l u i t b i j de d o e l s t e l l i n g v a n h e t V e r d r a g i n z a k e
   de v e r b e t e r i n g v a n de l e v e n s o m s t a n d i g h e d e n        i n de     Lid-Staten.
  Talrijke            specifieke            doelstellingen             in      verband         met      het      milieu         en   de
  voorkoming              van      hinder          zijn       zonder       communautaire                samenwerking               niet
  realiseerbaar.                  Het    s p r e e k t immers v a n z e l f         - en h i e r m e e       komen w i j         terug
  op     een     onderwerp          voor      onderzoek         dat k o r t e l i n g s      door      een     Lid-Staat          werd
  v o o r g e s t e l d - d a t de g e c o m p l i c e e r d e p r o c e s s e n , z o a l s d a t v a n h e t                afster
  ven     van      de    bossen        (zure       regen)      i n het kader van                 een     Europese          of    zelfs
 ---pagebreak---                                                             - 5 -
    i n t e r n a t i o n a l e samenwerking moeten worden benaderd,                                       w i l men       een    oplossing
    v i n d e n v o o r de d a a r b i j b e t r o k k e n v r a a g s t u k k e n .
      b)       C r i t e r i a i.v.m. h e t communautaire b e l a n g
-    Collectieve              behoeften
     In      d i t verband              dient       aandacht            te    worden          besteed          aan       doelstellingen
     waarmee w o r d t            ingegaan         op     i d e n t i e k e of      soortgelijke              collectieve            behoef
     ten       in      de      Lid-Staten.               Het       feit       dat       bepaalde           wetenschappelijke                en
     t e c h n i s c h e p r o b l e m e n g e l i j k z i j n , v o r m t immers v a a k een r e d e n om                           gemeen
     s c h a p p e l i j k naar         een     o p l o s s i n g t e zoeken.               Z o w e l om      onnodig          dubbel werk
     te      vermijden             als      om     de     harmonisatie                van      de      aangewende            methodes        en
     maatregelen               t e b e v o r d e r e n kunnen door                s y s t e m a t i s c h e samenwerking goedko
      per o p l o s s i n g e n worden gevonden v o o r t a l r i j k e                           gemeenschappelijke                 proble
      men.         Het      v o o r b e e l d van       de b e v o r d e r i n g v a n         de    kernsplijtingsenergie                   en
      meer i n h e t b i j z o n d e r v a n               de v e r b e t e r i n g v a n        de v e i l i g h e i d v a n e n e r g i e
      c e n t r a l e s i s op d i t p u n t b i j z o n d e r d u i d e l i j k .
  -    S t e u n v o o r de g r o t e d o e l s t e l l i n g e n v a n              de Gemeenschap
       In d i t verband                wordt       gedacht         aan w e t e n s c h a p p e l i j k e en           technische doel
       s t e l l i n g e n d i e m o e t e n w o r d e n a a n g e h o u d e n om b i j t e d r a g e n                    t o t de    uitvoe
       ring       van      reeds        op    communautair               niveau         b e s l o t e n p r o j e c t e n of        voor    het
       bepalen van nieuwe p r o j e c t e n waarvan het                                    gemeenschappelijke                   belang    door
       de i n s t e l l i n g e n v a n de Gemeenschap i s e r k e n d .
       Het        gaat       hier        bijvoorbeeld               om     specifieke              doelstellingen                waarvan      de
       v e r w e z e n l i j k i n g een b e l a n g r i j k e r o l s p e e l t , h e t z i j               t e r ondersteuning             van
        een b i j z o n d e r e a c t i v i t e i t v a n de Gemeenschap - z o a l s de o n t w i k k e l i n g s p o
        l i t i e k -, h e t z i j b i j h e t h e l p e n de g r o n d s l a g e n t e l e g g e n v o o r                        toekomstige
        communautaire b e l e i d s l i j n e n .                    In d i t verband              noemen w i j t e r             toelichting
        de g r o n d s t o f f e n .
        Onder d i t c r i t e r i u m v a l l e n ook de a c t i v i t e i t e n d i e m o e t e n w o r d e n o n t w i k
        keld       of deskundige               a d v i e z e n d i e moeten worden v e r s t r e k t                      om h e t h o o f d   te
         k u n n e n b i e d e n aan v e r z o e k e n v a n              d i e n s t e n van       de    C o m m i s s i e b e l a s t met     de
         uitvoering              van       verschillende                communautaire                beleidslijnen,                zoals      het
         sociale          beleid.
 ---pagebreak---                                                            - 6 -
   Deze v i j f         criteria        d i e r e c h t s t r e e k s worden g e b r u i k t b i j het k i e z e n van           de
                                                                        N _
   in         het          kaderprogramma                1984-1987 '            voorgestelde                doelstellingen,
   beantwoorden              i n feite       alle    a a n één       streven     : h o e k a n de E u r o p e s e d i m e n s i e
   h e t b e s t de h e l e Gemeenschap t e n g o e d e komen?
  Voor        0,     0    &    D    zijn    op   middellange             en   lange     termijn       vaak        aanzienlijke
  investeringen vereist.                      Hoe m o e t e n r i s i c o ' s   en k o s t e n worden v e r d e e l d ?        Hoe
  moeten         de     onmisbare s t a b i l i t e i t        en     continuïteit       worden        gewaarborgd?            Hoe
  moeten g e v a a r l i j k e b a r s t e n i n h e t o n d e r z o e k f r o n t worden vermeden?
  Gemeenschappelijke                  maatregelen           vormen        vaak   de   beste      o p l o s s i n g voor       deze
  fundamentele problemen.
(1)     V e r g e l i j k o v e r z i c h t aan h e t e i n d e v a n b i j l a g e     I I " P r o g r a m m a p u n t e n en
        d o e l s t e l l i n g e n " b i j d i t document.
 ---pagebreak---                                                             - 7 -
2)      DEELNEMING VAN                DE L I D     STATEN IN DE GEMEENSCHAPPELIJKE STRATEGIE
Bovenbedoelde k e u z e c r i t e r i a                kunnen j u i s t       wegens de u i t e e n l o p e n d e n a t i o n a l e
0, 0 & D-strategieën en m o g e l i j k h e d e n , d o o r de L i d - S t a t e n v a n de Gemeenschap
verschillend              worden b e o o r d e e l d .           Daarom s t e l t        de    Commissie v o o r            om    b i j de
f o r m e l e g o e d k e u r i n g v a n h e t programma d o o r                 de Raad en h e t P a r l e m e n t              ook    de
m o g e l i j k h e i d t e erkennen             :
        a)      dat onder            de m a a t r e g e l e n   d i e moeten worden t o e g e p a s t v o o r                 het
                bereiken           van      de   gemeenschappelijke                 doelstellingen                ook     maatregelen
                kunnen voorkomen w a a r b i j n i e t a l l e L i d - S t a t e n z i j n b e t r o k k e n ,
         b)     dat kan           w o r d e n d e e l g e n o m e n aan      geplande         of    i n uitvoering               begrepen
                n a t i o n a l e of i n t e r n a t i o n a l e p r o j e c t e n wanneer deze beantwoorden                            aan
                 de     doelstellingen                van      communautair            belang         als       voorzien          in    het
                 kaderprogramma.
 Deze       beide         mogelijkheden               kunnen          gemakkelijk           worden          toegepast           bij     een
 omvattend           k a d e r p r o g r a m m a v o o r een p e r i o d e v a n v i e r j a a r t e r w i j l e r m o e i l i j k
 of     zelfs      o n m o g e l i j k r e k e n i n g mee        k o n w o r d e n g e h o u d e n b i j sectoriële                actie
 programma' s.
 Een k a d e r p r o g r a m m a d a t a l l e w e t e n s c h a p p e l i j k e en t e c h n i s c h e a c t i v i t e i t e n i n
 de      Gemeenschap               omvat,       biedt        immers       de     m o g e l i j k h e i d het        belang         van    de
 Gemeenschap              i n evenwicht             t e brengen         met      nationale          of     r e g i o n a l e belangen,
 die       tot uitdrukking                  komen      i n verschillende                prioriteiten,               waarin        zich    de
 verschillen              weerspiegelen              tussen het          i n iedere Lid-Staat                    gevolgde          beleid,
  z u l k s op n a t i o n a a l n i v e a u o f i n h e t k a d e r v a n                een     door     de L i d - S t a t e n r e e d s
  tot      stand       gebrachte            of   geplande         internationale             s a m e n w e r k i n g op      het    gebied
 v a n w e t e n s c h a p en t e c h n i e k .
  Deze       nieuwe         benaderingswijze                 die      uitstekend          past      i n het         s t r e v e n van     de
  Commissie            om     binnen         de    Gemeenschap           te     komen       tot      de     beste       keuze        tussen
  n a t i o n a l e , i n t e r n a t i o n a l e en c o m m u n a u t a i r e m a a t r e g e l e n ,      zou t o t u i t d r u k k i n g
  komen :
  -      i n een       s a m e n s t e l van a l dan n i e t g e p r o g r a m m e e r d e c o m m u n a u t a i r e m a a t r e g e
         len       (stimuleringsmaatregelen) a l s                            vastgelegd             in     het       kaderprogramma
        waaraan           soms        alle      tien       en     soms      een     verschillend               aantal        Lid-Staten
         deelnemen,
 ---pagebreak---                                                               - 8 -
        i n het       nemen d o o r de            Gemeenschap v a n                een     m i n d e r h e i d s a a n d e e l i n de     grote
        nationale             en/of        internationale                 programma's^'                    die      betrekking         kunnen
        h e b b e n op      zuiver wetenschappelijk,                         maar ook           op    toegepast           onderzoek.
        Een     d e r g e l i j k e deelneming z a l s l e c h t s b i j u i t z o n d e r i n g betekenen dat                              het
        o n d e r z o e k o n d e r auspiciën v a n                 de    Gemeenschap w o r d t u i t g e v o e r d               of dat      de
       Gemeenschap h e t                beheer over             deze p r o j e c t e n          op    z i c h neemt, maar zou               het
       in     ieder        geval       mogelijk          maken d a t           alle      Lid-Staten              gelijkelijk         toegang
       k r i j g e n t o t de        r e s u l t a t e n van       d e z e programma's.
  Een     dergelijke ontwikkeling                         van     het      g e m e e n s c h a p p e l i j k 0,       0 & D-beleid          kan
  echter        alleen        op     een     gezonde          en     ondubbelzinnige                  basis       worden       gewaarborgd
  voor zover :
  -    de v e r w e z e n l i j k i n g v a n       het     h e l e kaderprogramma i n overeenstemming i s                                  met
      de     d u i d e l i j k tot uitdrukking                   g e b r a c h t e p o l i t i e k e w i l van            Raad en     Parle
      ment ,
      de     voor       de     uitvoering            daarvan          vereiste           financiële m i d d e l e n              ten   laste
      worden g e b r a c h t van              de b e g r o t i n g     van      de    Gemeenschap ( e i g e n               middelen),
 -    de v e r s p r e i d i n g v a n        de    kennis,          behalve i n gemotiveerde                           uitzonderingsge
     vallen,          p l a a t s v i n d t op      b a s i s van        communautaire v o o r s c h r i f t e n , k r a c h t e n s
     welke a l l e L i d - S t a t e n           t o e g a n g h e b b e n t o t de           i n f o r m a t i e en de       resultaten,
     informatie             i n v e r b a n d met         het     n a t i o n a l e b e l e i d en met             name de       nationale
     vooruitzichten                 op     middellange               termijn          op     het       gebied         van     0,   0   &     D,
     regelmatig            aan     de    i n s t e l l i n g e n van       de Gemeenschap w o r d v e r s t r e k t                 (dit is
     van      belang         om     de     i n s t e l l i n g e n van         de     Gemeenschap               de    mogelijkheid          te
    bieden          z i c h een       oordeel         t e vormen o v e r p r o j e c t e n                 die b i j voorkeur            door
     een      aantal         Lid-Staten            dienen         te    worden          gerealiseerd               dan     wel    over     een
    eventuele             deelneming              in     dergelijke             projecten).                 Deze        informatie         zou
    tevens           de     door        de     Lid-Staten              aangegane             of      geplande            internationale
    wetenschappelijke                    en t e c h n i s c h e     samenwerking moeten omvatten.
(1)     V o o r wat       b e r e f t de      grote       i n t e r n a t i o n a l e programma's komen                      hiervoor
        de    r e e d s g e l a n c e e r d e of g e p r o j e c t e e r d e          b i l a t e r a l e en m u l t i l a t e r a l e
        projecten           i n aanmerking
 ---pagebreak---                                                             - 9 -
3;     TENUITVOERLEGGING VAN HET KADERPROGRAMMA
       a)       P r o g r a m m e r i n g v a n de 0, 0 & D - a c t i v i t e i t e n
In     h e t kaderprogramma                   zijn       een a a n t a l        specifieke           wetenschappelijke                  en
technische             doelstellingen             omschreven d i e t o t g r o n d s l a g moeten d i e n e n                        voor
de     u i t w e r k i n g v a n communautaire                   actieprogramma's                 e n werkprogramma's d i e
zijn       aangepast             b i j de v a s t g e s t e l d e b e h o e f t e n          (doelstelling)              e n b i j de
desbetreffende p r i o r i t e i t e n                (afweging).
Het      kaderprogramma vormt n i e t                      alleen      een g i d s voor            de w e t e n s c h a p p e l i j k e en
 technische             programmering             maar        ook een f i n a n c i e r i n g s g i d s         zoals        d i e werd
 aangehouden d o o r                de c o m m u n a u t a i r e i n s t e l l i n g e n om b i j de p r o g r a m m e r i n g a a n
 te     duiden          hoeveel          a a n de       afzonderlijke               p r o j e c t e n k a n worden             besteed.
 Bovendien            kunnen         de Raad       en h e t P a r l e m e n t        a a n de h a n d v a n d e z e           g i d s met
 financiële              referenties            per d o e l s t e l l i n g ,         b i j de       indiening           van       nieuwe
 programma's o f a c t i e p r o g r a m m a ' s                controleren            i n hoeverre         de     doelstellingen
 van h e t kaderprogramma z i j n o f worden                             gerealiseerd.
 Zodra        h e t kaderprogramma                 i s goedgekeurd              wordt       het voor        de u i t w e r k i n g v a n
 programmavoorstellen                       aan a l l e         bevoegde          sectoriële          wetenschappelijke                  en
  t e c h n i s c h e d i e n s t e n e n comités              toegezonden.
  In i e d e r       door       de C o m m i s s i e    ingediend sectorieel                    voorstel          (actieprogramma)
  worden n i e t a l l e e n de w e t e n s c h a p p e l i j k e e n t e c h n i s c h e i n h o u d v a n de v o o r g e
  s t e l d e w e r k z a a m h e d e n e n de omvang v a n de geraamde b e h o e f t e n                             aan p e r s o n e e l
  en financiële m i d d e l e n v e r m e l d maar o o k :
   -     h e t programmapunt                 /de p u n t e n      en de d o e l s t e l l i n g ( e n )      van het kaderpro
         gramma w a a r o n d e r h e t v o o r s t e l          valt,
         h e t o f de financiële a a n d e l e n , u i t g e d r u k t i n p e r c e n t e n , v o o r de b e t r o k k e n
         doelstellingen,                  d.w.z.,       i n financiële              termen        uitgedrukt,           de      spreiding
         van      de k r e d i e t e n v o o r h e t b e t r o k k e n v o o r s t e l o v e r de d o e l s t e l l i n g e n v a n
         h e t kaderprogramma.
 ---pagebreak---                                                               - 10 -
  Deze d o o r de C o m m i s s i e a a n b e v o l e n methode h e e f t d r i e v o o r d e l e n :
  -     h e t permanent v o o r                de    g e e s t houden v a n w e t e n s c h a p p e l i j k e en t e c h n i s c h e
        d o e l s t e l l i n g e n b i j de o r g a n i s a t o r e n v a n de          programma's,
  -     de m o g e l i j k h e i d t e b i e d e n          om   z i c h voor        e l k v o o r s t e l op p o l i t i e k  niveau
        (Commissie,              Raad,       Parlement)           een      oordeel         t o vormen          over    de     invloed
        daarvan          op     de     verwezenlijking                van      de    doelstellingen             en   prioriteiten
        z o a l s d i e d o o r de i n s t e l l i n g e n v a n de Gemeenschap                       zijn    aangehouden,
 -      het      vergemakkelijken                  van       de   b e o o r d e l i n g van      de     wetenschappelijke             en
        t e c h n i s c h e r e s u l t a t e n v a n de programma's                  i n h e t l i c h t v a n de aangehouden
        doelstellingen.
         b)      Periodieke herziening
 Waar z e l f s         a l h e t concept v a n d i t kaderprogramma een b e l a n g r i j k e                            wijziging
 i n h o u d t t e n o p z i c h t e v a n de t o t op h e d e n g e v o l g d e                 benaderingswijze, dienen
 de d a a r i n v e r v a t t e p l a n n i n g s - e n h e r z i e n i n g s m e t h o d e s          geleidelijk        t e worden
 geëvalueerd en v e r v o l m a a k t .
 Zo     zou       het      eerste        kaderprogramma               1984-1987          tijdens          de   eerste     jaren      op
 g e z e t t e t i j d e n opnieuw moeten worden b e o o r d e e l d .
 Dit      zo     zijnde         i s de      Commissie van mening                      dat, aangezien             z i j een     solide
 g r o n d s l a g w e n s t t e l e g g e n v o o r de c o m m u n a u t a i r e werkzaamheden op h e t g e b i e d
van       w e t e n s c h a p en       t e c h n i e k , de     kaderprogramma's                op     deze     gebieden       steeds
v o o r e e n p e r i o d e v a n v i e r j a a r moeten w o r d e n v a s t g e s t e l d .
Zodoende            zouden         de    instellingen             van      de     Gemeenschap            om   de   vier     jaar     de
p r o g r a m m a p u n t e n en h o o f d d o e l s t e l l i n g e n , h e t financiële s t r e e f c i j f e r             en h e t
percentage              van      de     communautaire             begroting            dat    aan      wetenschappelijke             en
technische              werkzaamheden              moet       worden       besteed,         opnieuw         onder    ogen     moeten
zien.
G e z i e n e c h t e r de a a n z i e n l i j k e o n z e k e r h e i d v o o r wat b e t r e f t de s o c i a a l - e c o n o
mische         conjunctuur             en     de    evolutie         v a n w e t e n s c h a p en        techniek, l i j k t      het
reeds         thans        w e n s e l i j k om       de      twee      jaar      de     kaderprogramma's             opnieuw       te
b e s t u d e r e n t e n e i n d e de p r i o r i t e i t e n e n de a a n d a c h t             d i e a a n de a f z o n d e r l i j k e
d o e l s t e l l i n g e n moet w o r d e n b e s t e e d o p n i e u w t e b e o o r d e l e n en z o n o d i g a a n t e
passen.
 ---pagebreak---                                                          - 11 -
Ter     gelegenheid             van deze h e r z i e n i n g e n         z a l de C o m m i s s i e de v o o r u i t z i c h t e n
voor      de d o e l s t e l l i n g e n e n de f i n a n c i e r i n g v o o r n o g twee j a a r                 toelichten.
De C o m m i s s i e i s d e r h a l v e v a n m e n i n g d a t h e t e e r s t e k a d e r p r o g r a m m a               1984-1987
i n de l o o p v a n h e t tweede h a l f j a a r                 1985 moet w o r d e n h e r z i e n w a a r b i j               tevens
de v o o r u i t z i c h t e n v o o r    de j a r e n 1988 en 1989 w o r d e n                   beoordeeld.
Het      v o o r s t e l voor      h e t tweede k a d e r p r o g r a m m a z o u dan e i n d                 1986 aan de           Raad
 en    het Parlement               worden       voorgelegd            zodat      het      i n de       l o op    van het         eerste
 halfjaar           1987       kan   worden       vastgesteld;                d i t voorstel             zou      dan      betrekking
 h e b b e n op de j a r e n 1988 t o t 1991.
 De C o m m i s s i e i s v a n m e n i n g d a t b i j de v o o r               e i n d 1985 g e p l a n d e h e r z i e n i n g de
 vooruitzichten                voor     doelstellingen              en     financiering            voor        1988      en    1989 h e t
 onderwerp            zouden moeten            vormen        van het u i t s p r e k e n van                 een     politieke w i l
 d o o r de Raad t e n e i n d e v o o r b e r e i d i n g en v a s t s t e l l i n g v a n h e t t w e e d e                      kader
  programma t e v e r g e m a k k e l i j k e n .            Alvorens          d i t voorstel           formeel         i n te     dienen
  zou     z i j op g r o n d v a n de i n de j a r e n 1984 en 1985 opgedane e r v a r i n g k u n n e n
  beschikken            o v e r de n o d i g e     beoordelingselementen.
          c)      Budgettaire           aspecten
  I e d e r j a a r w o r d t , t e n t i j d e v a n de b e g r o t i n g s p r o c e d u r e ,             t e n b e h o e v e v a n de
  Raad en h e t P a r l e m e n t           een r a p p o r t       opgesteld          over      de t e n u i t v o e r l e g g i n g v a n
   het kaderprogramma.                   A l s boven gezegd wordt i n d i t r a p p o r t naar gelang                                 van
   de v o o r g e s t e l d e     en b e s l o t e n programma's e n / o f                 a c t i e p r o g r a m m a ' s , de    omvang
   van      de     inbreng        van h e t kaderprogramma                    per d o e l s t e l l i n g       en     de     uitvoering
   daarvan per s e c t o r g e p r e c i s e e r d .                Zodoende         k u n n e n de p o l i t i e k e         instanties
   z i c h i e d e r j a a r e e n o o r d e e l vormen o v e r de g e l e i d e l i j k e v e r w e z e n l i j k i n g v a n
    de v a s t g e s t e l d e s t r a t e g i e en e v e n t u e e l o v e r        de w e n s e l i j k h e i d h e t s t r e v e n i n
    de t o e k o m s t om t e b u i g e n ,        te bespoedigen of g e d e e l t e l i j k t e h e r z i e n .
    Voorts         wordt        i n d i t rapport            ieder       jaar       de    b i j voorkeur               aan     te   houden
    oriëntering              voor    het     punt       " s t i m u l e r i n g van       de     d o e l t r e f f e n d h e i d van   het
    wetenschappelijk                e n t e c h n i s c h e p o t e n t i e e l v a n de Gemeenschap"                      gepreciseerd
    en v o o r g e s t e l d .
 ---pagebreak---                                                             - 12 -
        d)      F i n a n c i e r i n g v a n h e t kaderprogramma
Op b a s i s v a n h e t r i t m e v a n de v o o r                  t o t op h e d e n d o o r de Raad             goedgekeurde
p r o j e c t e n a a n g e g a n e v e r p l i c h t i n g e n , v a n h e t r i t m e v o o r z i e n v o o r de d o o r de
Commissie v o o r g e s t e l d e           p r o j e c t e n en v a n e e n v e r o n d e r s t e l l i n g v o o r de i n de
l o o p v a n de t i j d          optredende p r o g r e s s i e voor                 de t e l a n c e r e n   p r o j e c t e n , zou
het     r i t m e v a n de v a s t l e g g i n g s k r e d i e t e n v o o r h e t k a d e r p r o g r a m m a h e t v o l g e n d e
b e e l d kunnen v e r t o n e n          ( u i t g e d r u k t i n m i l j o e n E c u v a n 1982) :
                                                                                s
Restant          1982              Totaal       1984-1987                1984^"'         1 9 8 5 1 9 8 6         ~ '          1987 -~'
          567                              3.750                         /835/           /905/            /970/             /1.040/
Rekening           houdende          met     de      reeds       vastgestelde            programma's           en     de      huidige
v o o r s t e l l e n v a n de C o m m i s s i e , a l s m e d e z i c h b a s e r e n d e op e e n b e o o r d e l i n g v a n
de    soorten          projecten        d i e i n een l a t e r           s t a d i u m op g r o n d v a n de a a r d          v a n de
d o e l s t e l l i n g e n v a n h e t kaderprogramma kunnen worden v o o r g e s t e l d , k a n worden
gekomen t o t de v o l g e n d e a l g e m e n e v e r d e l i n g v a n de v o o r z i e n e                 middelen :
Ten     d e l e d o o r de Gemeenschap g e f i n a n c i e r d e p r o j e c t e n                (O&O-projecten
voor gezamenlijke                  rekening,          demonstratieprojecten)                                                     75 %
G e h e e l d o o r de Gemeenschap g e f i n a n c i e r d e                   projecten
( e i g e n werkzaamheden, s t i m u l e r i n g , s t u d i e s )                                                               23 %
Gecoördineerde p r o j e c t e n                ( w a a r b i j u i t s l u i t e n d de coördinatie
wordt g e f i n a n c i e r d )                                                                                2 %
Opgemerkt z i j d a t d e z e v e r d e l i n g s l e c h t s een i n d i c a t i e                    v o r m t v o o r de d o o r
de C o m m i s s i e b e o o g d e o r d e s v a n g r o o t t e .
(1)       Naar g e l a n g       v a n de i n h o u d v a n h e t b i n n e n k o r t      d o o r de C o m m i s s i e v a s t t e
          s t e l l e n voorontwerp van begroting                         te preciseren           cijfers.
 ---pagebreak--- VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD
    INZAKE EEN KADERPROGRAMMA VOOR COMMUNAUTAIRE
 WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE A C T I V I T E I T E N OP HET
 GEBIED VAN ONDERZOEK, ONTWIKKELING EN DEMONSTRATIE,
     ALSMEDE INZAKE HET KADERPROGRAMMA 1984-1987
 ---pagebreak---                          VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD
                               INZAKE EEN KADERPROGRAMMA VOOR COMMUNAUTAIRE
                          WETENSCHAPPELIJKE                EN TECHNISCHE A C T I V I T E I T E N OP HET
                          GEBIED VAN ONDERZOEK, ONTWIKKELING EN DEMONSTRATIE,
                                 ALSMEDE INZAKE HET KADERPROGRAMMA                              1984-1987
  DE RRAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
  G e l e t op h e t V e r d r a g        t o t o p r i c h t i n g v a n de E u r o p e s e E c o n o m i s c h e Gemeenschap,
  i n z o n d e r h e i d op a r t i k e l 2 3 5 ,
  Gelet        op      het Verdrag              t o t o p r i c h t i n g v a n de          Europese         Gemeenschap        voor
  A t o o m e n e r g i e , i n z o n d e r h e i d op a r t i k e l    7,
  Gezien        h e t v o o r s t e l v a n de C o m m i s s i e ,
 Gezien        h e t advies van h e t Europese                      Parlement,
 Gezien        h e t a d v i e s v a n h e t E c o n o m i s c h e n S o c i a a l Comité,
 Overwegende              d a t de Gemeenschap                op g r o n d v a n a r t i k e l        2 v a n h e t EEG-Verdrag
 onder        meer       t o t taak       heeft       de h a r m o n i s c h e   o n t w i k k e l i n g v a n de e c o n o m i s c h e
 activiteiten              i n de h e l e Gemeenschap, e e n g e s t a d i g e                  en e v e n w i c h t i g e expansie
 en e e n toenemende v e r b e t e r i n g v a n de l e v e n s s t a n d a a r d                   t e bevorderen;         d a t de
 doelstellingen                van het hierop                gerichte         streven        v a n de Gemeenschap             nader
 z i j n omschreven i n a r t i k e l                3 van het Verdrag,
Overwegende d a t de Raad i n z i j n r e s o l u t i e v a n 14.1.74 i n z a k e de coördinering
van      het nationale beleid                     e n de d e f i n i t i e    v a n de p r o j e c t e n v a n c o m m u n a u t a i r
belang         op h e t g e b i e d        van wetenschap            en t e c h n i e k ,      zijn w i l tot uitdrukking
heeft         gebracht,
Overwegende d a t de o n t w i k k e l i n g v a n e e n g e m e e n s c h a p p e l i j k e                  wetenschappelijke
en t e c h n i s c h e      s t r a t e g i e i m p l i c e e r t d a t op g e z e t t e t i j d e n d o o r de i n s t e l l i n g
en v a n de Gemeenschap                     de d o e l s t e l l i n g e n v o o r d e z e s t r a t e g i e e n de v o o r de
v e r w e z e n l i j k i n g daarvan benodigde m i d d e l e n worden v a s t g e s t e l d ,
                                                                  4
 ---pagebreak---                                                        - 2 -
Overwegende d a t h e t v a n b e l a n g i s - a l s d o o r                     de Raad t i j d e n s          de   zittingen
op 9 november              1981, 8 m a a r t      en 30 j u n i        1982    en 8 f e b r u a r i       1983 b e v e s t i g d    -
de    gemeenschappelijke                 strategie        op    het      gebied van          wetenschap            en t e c h n i e k
nader        te preciseren            en op     t e nemen i n k a d e r p r o g r a m m a ' s v o o r            verschillende
j a r e n w a a r i n a l l e w e t e n s c h a p p e l i j k e en t e c h n i s c h e a c t i v i t e i t e n d i e op      basis
v a n de V e r d r a g e n z i j n o f w o r d e n u i t g e v o e r d , z i j n v e r e n i g d ,
 Overwegende d a t de C o m m i s s i e             i n h a a r m e d e d e l i n g v a n 21 december 1982 a a n                   de
 Raad       (COM(82)865 d e f . ) h e e f t           gemeend d a t h e t           percentage van                de  begroting
 van      de    Gemeenschap          dat voor        de    financiering            van     de     communautaire           0,    0    &
 D-activiteiten              i s vereist,         tegen het einde van                  de    door h e t         kaderprogramma
 1984-1987 b e s t r e k e n p e r i o d e o n g e v e e r           4%    per    jaar     van      de     inkomsten van            de
 Gemeenschap z o u d i e n e n t e b e d r a g e n ,
 Overwegende d a t de Raad i n de l i j n v a n de d o o r h e t P a r l e m e n t t o t u i t d r u k k i n g
  g e b r a c h t e w e n s e n i n z a k e een o m b u i g i n g v a n de b e g r o t i n g v a n de Gemeenschappen
  ten      gunste       van     het     onderzoek,         een      g r o t e mate       van      overeenstemming             heeft
  uitgedrukt            ten     aanzien        van    de     noodzaak         de     communautaire               uitgaven       voor
  onderzoek          en o n t w i k k e l i n g t e v e r h o g e n    en v a n h e t r e l a t i e v e a a n d e e l      daarvan
  i n de t o t a l e b e g r o t i n g v a n de Gemeenschap,
  Overwegende d a t             i n het Verdrag t o t o p r i c h t i n g van                  de    Europese         Economische
   Gemeenschap n i e t i s v o o r z i e n i n de v o o r d i t d o e l v e r e i s t e b e v o e g h e d e n ,
   Overwegende h e t             a d v i e s van    het      Comité v o o r        W e t e n s c h a p p e l i j k en   Technisch
   Onderzoek          (CREST) i n z a k e h e t v o o r s t e l v a n de            Commissie,
   BESLUIT
 ---pagebreak---                                                           - 3 -
Artikel 1
1. De       t e n u i t v o e r l e g g i n g v a n een g e m e e n s c h a p p e l i j k e s t r a t e g i e op h e t g e b i e d
      v a n w e t e n s c h a p en          techniek       geschiedt       o n d e r de       i n d i t besluit        genoemde
      voorwaarden.
2. B i j de o n t w i k k e l i n g v a n de g e m e e n s c h a p p e l i j k e            strategie        bedoeld      in l i d
      1) w o r d t r e k e n i n g         gehouden met           de o v e r i g e    strategieën en             beleidslijnen
      v a n de       Gemeenschap.
Artikel         2
De     gemeenschappelijke                    strategie         op   het gebied          v a n w e t e n s c h a p en    techniek
wordt       om     de v i e r       jaar      vastgelegd         i n een a l g e m e e n k a d e r p r o g r a m m a w a a r i n  de
wetenschappelijke                    en t e c h n i s c h e    doelstellingen            d i e op    communautair n i v e a u
moeten         worden         verwezenlijkt,               zijn     weergegeven.             Op   deze b a s i s      werkt       de
C o m m i s s i e a a n de p r o g r a m m e r i n g d i e o v e r e e n k o m t met d e z e d o e l s t e l l i n g e n t e n
einde        de     uitwerking,              vaststelling           of h e r z i e n i n g   van    d o o r de      Gemeenschap
v e r r i c h t e o f t e v e r r i c h t e n w e t e n s c h a p p e l i j k e werkzaamheden t i j d e n s de o n d e r
h e t kaderprogramma v a l l e n d e p e r i o d e , t e waarborgen.
Artikel 3
Op v o o r s t e l v a n de C o m m i s s i e en n a i n w i n n i n g v a n h e t a d v i e s v a n h e t P a r l e
ment :
-      stelt      de Raad om de v i e r                j a a r h e t algemene k a d e r p r o g r a m m a en de            indica
      tieve       s a m e n v a t t i n g v a n de financiële m i d d e l e n v o o r de                  tenuitvoerlegging
      daarvan v a s t ;
      stelt        de Raad          de p r i o r i t e i t e n   vast    en e e n i n d i c a t i e f     overzicht        van    de
      spreiding             over        de     verschillende            programmapunten               en      doelstellingen,
      vermeld i n h e t kaderprogramma, h i e r b i j                        r e k e n i n g houdende met de financië
       l e i n d i c a t i e s vermeld i n bovenbedoelde m e e r j a r i g e                     samenvatting;
-      onderzoekt            de     Raad      om   de    twee      jaar   h e t kaderprogramma                en w i j z i g t d i t
       indien hiertoe aanleiding                        bestaat;
      besluit         de Raad op b a s i s v a n h e t v a s t g e s t e l d e k a d e r p r o g r a m m a en v o l g e n s
       de     daartoe          b i j de        Verdragen         ingestelde          procedures,           de     afzonderlijke
      programma's en s a m e n s t e l l e n v a n programma's (sectoriële a c t i e p r o g r a m m a ' s )
      voor       onderzoek, ontwikkeling                        en    demonstratie             tijdens       de    periode       die
       onder h e t kaderprogramma v a l t .
 ---pagebreak---                                                         - 4 -
Artikel        4
Onverminderd              de t a k e n v a n h e t Comité b e d o e l d         in artikel          4 van het Verdrag
van     8 april           1965     tot instelling            van     één   Raad     en     één     Commissie welke             de
E u r o p e s e Gemeenschappen             gemeen h e b b e n , s t a a t h e t Hoge Comité v o o r W e t e n s c h a p
en    Techniek, dat b i j b e s l u i t               v a n de Raad v a n                            i s opgericht,            de
Raad        terzijde            bij     de   besluitvorming               over     dit       kaderprogramma           en       de
periodieke herziening                    daarvan.
Artikel         5
V o o r de p e r i o d e        1984-1987 z i j n de p r o g r a m m a p u n t e n en d o e l s t e l l i n g e n v a n h e t
kaderprogramma                 neergelegd       i n de       overzichtstabel             die als bijlage            b i jd i t
besluit         i s gevoegd en e r een i n t e g r e r e n d d e e l v a n v o r m t .
 Op d e z e b a s i s v o o r z i e t de C o m m i s s i e i n de p r o g r a m m e r i n g o v e r e e n k o m s t i g d e z e
 programmapunten en d o e l s t e l l i n g e n .
 De    financiële r a m i n g e n d i e i n de b i j g a a n d e              tabel       zijn     opgenomen       tegenover
 de t e v e r w e z e n l i j k e n d o e l s t e l l i n g e n d i e n e n a l s i n d i c a t i e t e w o r d e n b e s c h o u w d
 die     kan dienen b i j           de p r o g r a m m e r i n g v a n de p r o j e c t e n .
 Artikel         6
 Het      ligt      i n de b e d o e l i n g   d a t a a n h e t e i n d e v a n de p e r i o d e         die valt        onder
 het     k a d e r p r o g r m m a d a t i n d i t b e s l u i t w o r d t v a s t g e s t e l d , 4% v a n de b e g r o t i n g
 van      de     Gemeenschappen            aan     communautaire werkzaamheden                      op   het      gebied      van
  onderzoek, o n t w i k k e l i n g en d e m o n s t r a t i e w o r d t b e s t e e d .
 ---pagebreak---                                                          - 5 -
    OVERZICHTSTABEL VAN DE DOELSTELLINGEN EN VAN DE VOOR DE VERWEZENLIJKING
                                     DAARVAN NOODZAKELIJK GEACHTE BEDRAGEN
                                                                                (1)
                                                                                MioECUs        %
 1.    Bevordering van het                    concurrentievermogen
       v a n de l a n d b o u w                                                              130          3,5
       - O n t w i k k e l i n g v a n de p r o d u k t i v i t e i t i n de
             l a n d b o u w en v e r b e t e r i n g v a n de p r o d u k t e n :
             landbouw                                                                        115
             visserij                                                                          15
 2.    Bevordering van het concurrentievermogen                                   van
       de i n d u s t r i e                                                                 1060        28,2
             O p h e f f i n g en b e p e r k i n g v a n h a n d e l s b e l e m
             meringen                                                                          30
             Nieuwe t e c h n i e k e n en p r o d u k t e n v o o r c o n v e n
             tionele bedrijven                                                               350
       - Nieuwe technologieën                                                                 680
3.     Verbetering van het grondstoffenbeheer                                                  80         2,1
4.    V e r b e t e r i n g v a n h e t b e h e e r o v e r de e n e r g i e b r o n n e n  1770        47,2
             O n t w i k k e l i n g v a n de k e r n s p l i j t i n g s e n e r g i e      460
      - Beheerste thermonucleaire kernversmelting                                            480
      - Ontwikkeling van vernieuwbare energiebronnen                                         310
      - Rationeel energieverbruik                                                            520
5.    U i t b r e i d i n g v a n de s t e u n a a n o n t w i k k e l i n g s l a n d e n   150         4,0
6.    V e r b e t e r i n g v a n de l e v e n s - en a r b e i d s
      omstandigheden                                                                         385        10,3
      - V e r b e t e r i n g v a n de v e i l i g h e i d en b e s c h e r m i n g
            v a n de g e z o n d h e i d                                                     190
      - Milieubescherming                                                                    195
7.    V e r b e t e r i n g v a n de d o e l t r e f f e n d h e i d v a n h e t
                                                                                (2)
      w e t e n s c h a p p e l i j k en t e c h n i s c h p o t e n t i e e l                85         2,3
-   H o r i z o n t a l e maatregelen                                                          90        2,4
                                                                                3750       100,0
(1)     I n E c u v a n 1982.
(2)     O v e r e e n k o m s t i g 5% a a n h e t e i n d v a n de p e r i o d e