title: OPNIEUW BEHANDELD VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD TOT VASTSTELLING VAN EEN EERSTE MEERJARENPROGRAMMA VOOR OP BIOTECHNOLOGIE GEBASEERD ONDERZOEK EN TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING OP AGRO-INDUSTRIEEL GEBIED ( 1988-1993 ) " ECLAIR " EUROPEAN COLLABORATIVE LINKAGE OF AGRICULTURE AND INDUSTRY THROUGH RESEARCH

text:
28. 3. 89                                Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                             Nr. C 76/13
               Opnieuw behandeld voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een Eerste
               Meerjarenprogramma voor op biotechnologie gebaseerd onderzoek en technologische ontwikke-
               ling op agro-industrieel gebied (1988-1993) (*) — European collaborative linkage of agriculture
                                              and industry through research (Eclair)
                                                   COM(89) 51 def. — SYN 113
                    (Door de Commissie ingediend op grond van artikel 149, lid 2, onder d), van het EEG-
                                                    Verdrag op 9 februari 1989)
                                                           (89/C 76/03)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,                              Overwegende dat de in het kader van het programma
                                                                     ontwikkelde activiteiten begeleid dienen te worden door
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese                  een permanente analyse van de daaraan verbonden kosten
Economische Gemeenschap, inzonderheid op arti-                       en baten, ten einde te voorkomen dat als gevolg van deze
kel 130Q, lid 2,                                                     activiteiten nieuwe industrieën ontstaan, welke slechts
                                                                     kunnen overleven op basis van een permanent gesubsidieer-
Gezien het voorstel van de Commissie,                                de afzet van landbouwprodukten, of nieuwe landbouw-
                                                                     overschotten ;
In samenwerking met het Europese Parlement,
                                                                     Overwegende dat dergelijke activiteiten een logische
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,              aanvulling dienen te vormen op de communautaire
                                                                     onderzoekprogramma's op het gebied van biotechnologie
Overwegende dat bij artikel 130K van het Verdrag is                  en landbouw, daar zij de toepassing van de resultaten
bepaald dat het kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd              daarvan voor het bereiken van de sociale en economische
door middel van specifieke programma's die binnen elke               doelstellingen van de Gemeenschap bevorderen;
actie worden ontwikkeld;
                                                                     Overwegende dat het Parlement de wens heeft geuit dat er
Overwegende dat de Raad bij Besluit van 28 september                 een studie wordt verricht over de structurele en sociale
1987 een Kaderprogramma van communautaire werk-                      gevolgen van de bevordering van de biotechnologie en de
zaamheden op het gebied van onderzoek en technologische              genetische technieken en heeft gewezen op de risico's die
ontwikkeling (1987-1991) heeft aangenomen (2), waarbij is            verbonden zijn aan het gebruik en vooral het in het milieu
voorzien in werkzaamheden op het gebied van de                       uitzetten van met genentechniek gemanipuleerde organis-
exploitatie en optimale benutting van biologische hulp-              men ; dat in het kader van het op 29 juni 1988 aangenomen
bronnen ;                                                            herzien meerjarenactieprogramma voor onderzoek van de
                                                                     Europese Economische Gemeenschap op het gebied van de
Overwegende dat in genoemd Besluit van 28 septem-                    biotechnologie (3) onderzoek naar deze risico's wordt
ber 1987 wordt bepaald dat het communautair onderzoek                verricht;
in het bijzonder ten doel heeft de wetenschappelijke en
technologische grondslag van de Europese industrie te                Overwegende dat ontwikkelingsactiviteiten op het raak-
versterken, met name in strategische sectoren van geavan-            vlak tussen landbouw en industrie kunnen bijdragen tot de
ceerde technologie, en de ontwikkeling van haar internatio-          oplossing van een aantal van de problemen waarmee de
nale concurrentiepositie te bevorderen; dat in hetzelfde             landbouw in de Gemeenschap thans wordt geconfron-
Besluit voorts wordt bepaald dat een communautaire actie             teerd ;
gerechtvaardigd is wanneer het onderzoek er onder andere
toe bijdraagt de economische en sociale samenhang van de             Overwegende dat de voornaamste en urgentste vereisten
Gemeenschap te versterken en de harmonische ontwikke-                waaraan voldaan moet worden, zich concentreren op het
ling van de Gemeenschap in haar geheel te bevorderen, en             terrein van landbouwprodukties voor industriële doelein-
dat in overeenstemming met het beoogde wetenschappelij-              den, van verwerkingstechnologieën en van industriële
ke en technische gehalte; dat het de bedoeling is dat het            bijdragen tot de landbouw zoals pesticiden en kunstmest-
Eclair-programma ertoe bijdraagt deze doelstellingen te              stoffen die minder schadelijk zijn voor het milieu;
bereiken;
                                                                     Overwegende dat het belangrijk is te voorkomen dat kleine
                                                                     en middelgrote landbouwbedrijven te lijden hebben onder
 Overwegende dat, aangezien de specialistische kennis en             eventuele schadelijke effecten van schaalvergroting en
het specifieke potentieel die van belang zijn voor de agro-          verdergaande specialisatie;
 industriële ontwikkeling een breed spectrum bestrijken en
het Europese potentieel met de sterkste internationale               Overwegende dat kleine en middelgrote landbouw- en
 concurrentiepositie verspeid is over verschillende Lid-             industriële ondernemingen zoveel mogelijk bij het Pro-
 Staten, samenwerking in het kader van een communautair              gramma voor op biotechnologie gebaseerde technologische
programma wederzijds voordeel zal opleveren;                         ontwikkeling op agro-industrieel gebied moeten worden
                                                                     betrokken;
 (!) PB nr. C 294 van 18. 11. 1988, blz. 7.
 (2) PB nr. L 302 van 24. 10. 1987.                                   (3) PB nr. L 206 van 30. 7. 1988.
 ---pagebreak--- Nr. C 76/14                           Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                 28. 3. 89
Overwegende dat het Comité voor Wetenschappelijk en                                        Artikel 4
Technisch Onderzoek (Crest) advies heeft uitgebracht over
het voorstel van de Commissie,                                   De Commissie is verantwoordelijk voor de uitvoering van
                                                                 het programma.
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:                       De Commissie wordt bijgestaan door een comité van
                                                                 raadgevende aard, bestaande uit vertegenwoordigers van
                          Artikel 1                              de Lid-Staten en voorgezeten door de vertegenwoordiger
                                                                 van de Commissie, hierna te noemen „het Comité".
Het in bijlage I omschreven onderzoeks- en ontwikkelings-
programma op het gebied van op biotechnologie gebaseer-
de agro-industriële ontwikkeling wordt hierbij vastgesteld                                 Artikel .5
voor een periode van vijf jaar die begint op 1 juli 1988.
                                                                 1. De Commissie legt het Comité een ontwerp voor van
Het programma omvat onderzoek onder contract en                  de te nemen maatregelen. Het Comité brengt binnen een
gecoördineerde werkzaamheden, en voorziet in de toeken-          termijn die de Voorzitter kan vaststellen naar gelang van de
ning van toelagen voor opleiding en mobiliteit. Aan het          urgentie van de materie, advies uit over dit ontwerp, zo
programma kan worden deelgenomen door zelfstandige,              nodig door middel van een stemming.
geassocieerde of coöperatieve industriële en agrarische
ondernemingen, onderzoekinstellingen, universiteiten of          2. Het advies wordt in de notulen van het Comité
combinaties daarvan, die in de Gemeenschap zijn geves-           opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht te
tigd.                                                            verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt
                                                                 opgenomen.
                          Artikel 2                              3. De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het
                                                                 door het Comité uitgebrachte advies. Zij brengt het Comité
1. In het geval van projecten die worden uitgevoerd door
middel van contracten voor gezamenlijke rekening,                op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft
bedraagt de bijdrage van de Gemeenschap in de regel niet         gehouden met dit advies.
meer dan 50 % van de totale uitgaven. De resterende
kosten moeten worden gedragen door de partners,                                            Artikel 6
hoofdzakelijk uit de industrie of de landbouw.
                                                                 1. In het derde jaar van de uitvoering van het programma
In andere gevallen, wanneer universiteiten en onderzoek-         legt de Commissie de Raad en het Europese Parlement een
instellingen projecten uitvoeren, kan de Gemeenschap tot         verslag voor op basis van een evaluatie van de tot dan toe
100 % van de daaraan verbonden extra kosten voor haar            bereikte resultaten. Dit verslag gaat vergezeld van
rekening nemen.                                                  voorstellen voor wijzigingen in de inhoud en financiering,
                                                                 of voor verlenging.
2. Voorstellen voor projecten worden ingediend naar
aanleiding van een uitnodiging tot inschrijving en in de         2. Na de beëindiging van het programma evalueert de
regel moeten bij elk project ten minste twee onafhankelijke      Commissie de bereikte resultaten en brengt zij daarover
partners zijn betrokken die niet in dezelfde Lid-Staat zijn      verslag uit bij de Raad en het Europese Parlement. Dit
gevestigd. In principe moeten onderzoekinstituten en             verslag moet worden opgesteld door onafhankelijke
universiteiten in groepsverband samenwerken met een of           deskundigen.
meer industriële of agrarische organisaties. Onderzoek-
instituten die hoofdzakelijk of uitsluitend door industriële     3. Bovengenoemde verslagen moeten worden opgesteld
organisaties worden gefinancierd, worden beschouwd als           tegen de achtergrond van de in Bijlage II van deze
deelnemers uit de industrie.                                     beschikking beschreven doelstellingen en overeenkomstig
                                                                 de bepalingen van artikel 2, lid 2, van het Kaderprogram-
                                                                 ma.
                          Artikel 3
Het bedrag dat noodzakelijk wordt geacht voor de                                           Artikel 7
uitvoering van het programma wordt geraamd op 80 mil-
joen Ecu, inclusief de uitgaven voor 13 personeelsleden.         Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.
 ---pagebreak--- 28. 3. 89                             Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                        Nr. C 76/15
                                                              BIJLAGE I
                Het eerste meerjarenprogramma voor op biotechnologie gebaseerd onderzoek en technologische
                                        ontwikkeling op agro-industrieel gebied (1988-1993)
                                                         DOELSTELLINGEN
          Het doel van het hier voorgestelde programma is in Europa de nuttige toepassing van recente ontwikkelingen op
          het gebied van de biowetenschappen en de biotechnologie bevorderen. Dit zal worden gerealiseerd door middel
          van een programma van precommerciële onderzoek- en technische ontwikkelingsprojecten en coördinatiewerk-
          zaamheden, gebaseerd op een nauwe samenwerking tussen de agrarische en de industriële sectoren en
          ondersteund door middel van toelagen voor opleiding/mobiliteit. Op middellange en lange termijn zal het
          programma bijdragen tot het concurrentievermogen van Europa met betrekking tot de op deze ontwikkelingen
          gebaseerde economische activiteiten, alsmede tot versterking van de economische en sociale samenhang in de
          Gemeenschap.
          Het programma mag geen ongunstige gevolgen hebben voor volksgezondheid en milieu en geen problemen
          veroorzaken met betrekking tot de bescherming en verbetering van de natuur.
          De voornaamste doelstellingen van dit programma worden hieronder opgesomd:
          i)  onderzoek naar, aanpassing en ontwikkeling van landbouwprodukten die geschikt zijn voor industriële
              toepassingen, alsmede onderzoek naar en bevordering van nieuwe industriële processen waarbij
              landbouwgrondstoffen worden gebruikt of omgezet ten einde, op economisch rendabele wijze,
              industrieprodukten te verkrijgen welke beantwoorden aan de marktbehoeften;
          ii) onderzoek naar en ontwikkeling van industriële inputs in de landbouw, zoals pesticiden en
              kunstmeststoffen, en technieken voor uitroeiing en bestrijding van ziekten die minder schadelijk zijn voor of
              beter aangepast aan het milieu; beperking of eliminering van bij de verwerking ontstane bijprodukten door
              grondstoffen terug te winnen en afval te beperken.
                                                               INHOUD
          Het programma omvat de volgende acties:
          1.    BEPROEVING       EN PRODUKTIE         VAN NIEUWE SOORTEN          EN NIEUWE        ORGANISMEN
                Waarbij op passende schaal en onder uiteenlopende omstandigheden nieuwe of gemodificeerde soorten of
                organismen (gewassen, landbouwhuisdieren, e.a.) zullen worden beproefd met het oog op het testen van
                de opbrengst, de bestandheid tegen schadelijke organismen, de inputvereisten, alsmede de aspecten die
                van belang zijn voor de geschiktheid voor industriële verwerking of gebruik als diervoeder en voor de
                verkoopbaarheid van het organisme, de bestanddelen daarvan en de daarvan afgeleide produkten, waarbij
                in het bijzonder aandacht wordt besteed aan het gebruik van nieuwe biotechnologische methoden voor het
                identificeren, kenmerken, selecteren, modificeren, vermeerderen, kweken en andere aspecten die een rol
                spelen bij de ontwikkeling en de evaluatie van de nieuwe organismen.
          2.    INDUSTRIËLE       PRODUKTEN        EN    DIENSTEN
                Deze sector zal bestaan uit:
          2.1. selectievere en efficiëntere inputs in de landbouw door middel van onderzoek en ontwikkelingswerkzaam-
                heden, gebaseerd op de natuurwetenschappen en de biotechnologie, die gericht zijn op de ontwikkeling
                van produkten en diensten voor de landbouw die voordelen opleveren op het vlak van selectiviteit, kosten-
                batenverhouding, opbrengst van gewassen en dieren, geschiktheid voor verdere verwerking en/of afzet, en
                voorkoming van eventuele ongewenste neveneffecten; en
 ---pagebreak--- Nr. C 76/16                             Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                         28. 3. 89
            2.2. selectievere en efficiëntere extractie-, verwerkings- en produktieprocessen door middel van onderzoek- en
                 ontwikkelingswerkzaamheden gericht op het uitwerken van methoden om op grotere schaal gebruik te
                 maken van landbouwprodukten en deze een hogere waarde te geven door toepassing van extractie-,
                 verwerkings- of andere processen, in de industrie of elders, waarbij met biotechnologische of andere
                  middelen de intrinsieke eigenschappen van deze produkten in grotere mate of met een hoger rendement
                  worden benut.
            3.    GEÏNTEGREERDE            BENADERING
                 Deze sector zal bestaan uit:
            3.1. de verbeterde toepassing van het totale gewas door de ontwikkeling, middels proefsystemen, van
                  methoden voor het oogsten van het gehele gewas, de verduurzaming en de scheiding in bestanddelen
                 geschikt voor verdere toepassingen; dergelijke proefsystemen moeten op een zodanige schaal worden
                 opgezet dat zij voldoende houvast bieden voor een economische evaluatie en interessant genoeg zijn voor
                 een substantiële participatie van de industrie en de landbouw. Prioriteit moet worden gegeven aan
                 projecten waarbij gebruik wordt gemaakt van nieuwe biotechnologie;
            3.2. studies en ontwikkelingsprojecten voor geïntegreerd gebruik van nieuwe technologieën, die gericht zijn op
                 de gezamenlijke exploitatie van nieuwe inzichten en technieken op het gebied van de biotechnologie, in
                 samenhang met op nieuwe technologie gebaseerde landbouwsystemen.
                                                                 UITVOERING
                 De projecten zullen worden uitgevoerd in de vorm van onderzoek- en ontwikkelingswerkzaamheden voor
                 gezamenlijke rekening en gecoördineerde werkzaamheden. Er zullen toelagen voor opleiding/mobiliteit
                 worden verleend om de voor de projecten noodzakelijke kennis gemakkelijker op de juiste locaties bijeen
                 te kunnen brengen om een doeltreffende verspreidirïg van de resultaten te bevorderen. Voorts zullen in het
                 kader van het programma vergaderingen worden georganiseerd, deskundigen worden geraadpleegd en
                 studies over aanverwante onderwerpen worden uitgevoerd. Informatie over de voortgang en de resultaten
                 van de projecten zal onder alle daarvoor in aanmerking komende groepen worden verspreid.
                 Elk voorstel zal een milieu-effectbeoordeling dienen te bevatten, waarin de mogelijke effecten van het
                 project op de mens, fauna, flora, bodem, water, lucht, en de interacties tussen deze verschillende factoren,
                 aangegeven worden. Tevens zal hierin een garantie dienen te worden gegeven dat bestaande
                 veiligheidsvoorschriften zullen worden gerespecteerd.
                 In de door de Commissie gesloten contracten worden de rechten en verplichtingen van iedere partij
                 vastgelegd, met inbegrip van de methoden voor verspreiding, bescherming en exploitatie van de
                 onderzoeksresultaten.
                                                               BIJLAGE II
            Beoordelingscriteria voor het eerste meerjarenprogramma voor op biotechnologie gebaseerd onderzoek en
                                 technologische ontwikkeling op agro-industrieel gebied (1988-1993)
           Volgens de mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende een communautair actieprogramma voor
           een evaluatie van communautaire onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten 1987-1991 [COM(86) 660 def.]
           moeten de doelstellingen en mijlpalen van elk onderzoekprogramma zodanig worden opgesteld dat de
           resultaten daaraan kunnen worden getoetst. De doelstellingen en mijlpalen van het bovenstaande programma
           zijn hieronder vermeld.
           1.    De doelstelling voor de lange termijn van dit programma is beschreven in Bijlage I.
           2.    Het hoofddoel voor de korte termijn is een impuls te geven tot de indiening van voorstellen voor door de
                 industrie en/of landbouw medegefinancierde ontwikkelingsprojecten op een schaal die in verhouding
                 staat tot de omvang van de voorgestelde bijdrage van de Gemeenschap. In 1991/1992 moet kunnen
                 worden geverifieerd of deze doelstelling zal worden bereikt.
                 Op dat moment moet ook blijken of het programma erin slaagt intersectoriële samenwerking over de
                 grenzen van de Lid-Staten heen te bevorderen en te stimuleren.
 ---pagebreak--- 28. 3. 89                             Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                        Nr. C 76/17
          3.    De criteria voor de evaluatie van de doelstellingen die tijdens de eerste drie jaar van de looptijd van het
                programma moeten worden bereikt, luiden als volgt:
          3.1. nieuwe of gemodificeerde soorten of organismen moeten zijn getest en de testresultaten moeten voedsel
                hebben gegeven aan de verwachting dat deze organismen of de voor de produktie of modificatie daarvan
                toegepaste processen, een vooruitgang betekenen en verdere toepassingen kunnen opleveren;
          3.2' nieuwe of gemodificeerde produkten, technieken of diensten voor gebruik in de landbouw moeten zijn
                getest; voordelen uit het oogpunt van selectiviteit, doeltreffendheid of voorkoming van eventuele
                schadelijke neveneffecten moeten zijn aangegeven; uit de testresultaten moet kunnen worden opgemaakt
                dat de produkten, technieken of diensten geschikt zijn voor praktische toepassingen;
          3.3. nieuwe extractie-, verwerkings- en produktieprocessen, waarbij biotechnologische en/of andere
                methoden worden toegepast op landbouwprodukten, moeten zijn getest op grotere selectiviteit en
                efficiëntie en daarbij moet zijn gebleken dat deze processen nuttig zijn;
          3.4. in het kader van het programma moeten regelingen zijn getroffen tussen belanghebbenden in de landbouw
                en de (verwerkende) industrie en voorzieningen of uitrusting zijn gecreëerd, aangepast of beschikbaar
                gesteld om bij een of meer gewassen de technische haalbaarheid van het oogsten en gebruiken van het
                gehele gewas te testen. Tevens moeten maatregelen ter verhoging van de opbrengst ontwikkeld of in studie
                zijn om de grondslag te leggen voor verdere systeemverbeteringen, alsmede voor de besluitvorming inzake
                de herhaling en verbreiding van soortgelijke activiteiten op grotere schaal;
          3.5. er moeten studies zijn gefinancierd en voltooid en ontwikkelingsprojecten zijn ondersteund die betrekking
                hebben op het gebruik van nieuwe technologieën in de landbouw (bijvoorbeeld geavanceerde technieken
                voor detectie, meting en registratie, informatieverwerking, automatisering van installaties en
                voorzieningen) in samenhang met de toepassing van biotechnologie; deze studies en projecten moeten
                nieuwe toepassingen hebben opgeleverd;
          3.6. er moeten studies zijn gefinancierd die de sociaal-structurele en ecologische gevolgen van de bevordering
                van de bio- en genentechnologie in de landbouw onderzoeken.
          4.    Bovendien moet erop worden toegezien dat aan de volgende algemene criteria wordt voldaan:
          4.1. de potentiële groei van de afzetmogelijkheden, op middellange of lange termijn, als gevolg van de
                 aangetoonde verbeteringen of voordelen, moet van een zodanige omvang zijn dat de uitgaven van de
                 Gemeenschap daardoor worden gerechtvaardigd, hetgeen een analyse inhoudt van de kosten en baten van
                 deze activiteiten en de eventuele toepassingen daarvan;
          4.2. rekening houdend met de eindrapporten over het Actieprogramma Biotechnologie, dat afloopt in
                 december 1989, en het Programma Biomoleculaire Techniek (1982-1986), alsmede met de evaluatierap-
                 porten over deze programma's, moet worden beoordeeld of dit programma daadwerkelijk bijdraagt tot de
                 omzetting in praktische toepassingen van de resultaten van de eerder uitgevoerde onderzoekprogramma's
                 op het gebied van biotechnologie en biomoleculaire techniek;
          4.3. de uitvoering van het programma mag geen schadelijke gevolgen hebben gehad voor de volksgezondheid
                 en het milieu en geen problemen hebben doen ontstaan op het gebied van natuurbescherming en
                 -verbetering;
           4.4. rekening houdende met de resultaten van de door de Gemeenschap, de Lid-Staten of de particuliere sector
                 uitgevoerde onderzoeksactiviteiten op het gebied van de biotechnologie, zal de evaluatiegroep nagaan of
                 in het Eclair-programma alle in Bijlage III van het Kaderprogramma weergegeven selectiecriteria
                 voldoende in aanmerking werden genomen, met inbegrip van het criterium dat het onderzoek ertoe moet
                 bijdragen de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap te bevorderen en dat in
                 overeenstemming met het beoogde wetenschappelijke en technische gehalte.