               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 5.11.2018
            COM(2018) 729 final
            2018/0377(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Gezamenlijke Raad die is opgericht krachtens de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars

               TOELICHTING

               1.Onderwerp van het voorstel

               Dit voorstel betreft het besluit tot bepaling van het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Gezamenlijke Raad, die is opgericht krachtens de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de EPO-staten van de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika ("SADC"), anderzijds, met betrekking tot de voorgenomen vaststelling van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars.

               2.Achtergrond van het voorstel

               2.1.De economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds

               De economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds, ("de overeenkomst") heeft tot doel:

               a)bij te dragen tot het terugdringen en uitroeien van armoede door de instelling van een handelspartnerschap dat in overeenstemming is met het doel van duurzame ontwikkeling, de MDG's en de Overeenkomst van Cotonou;

               b)regionale integratie, economische samenwerking en goed bestuur te bevorderen met het oog op de totstandbrenging en uitvoering van een doeltreffend, voorspelbaar en transparant regionaal regelgevingskader voor handel en investeringen tussen de partijen en tussen de SADC-EPO-staten onderling;

               c)de geleidelijke integratie van de SADC-EPO-staten in de wereldeconomie te bevorderen, in overeenstemming met hun politieke keuzes en ontwikkelingsprioriteiten;

               d)de capaciteit van de SADC-EPO-staten op het gebied van handelsbeleid en handelsgerelateerde vraagstukken te verbeteren;

               e)de voorwaarden voor meer investeringen en initiatieven van de particuliere sector te ondersteunen en de leveringscapaciteit, het concurrentievermogen en de economische groei in de SADC-EPO-staten te verbeteren; en

               f)de bestaande relaties tussen de partijen op basis van solidariteit en wederzijdse belangen te versterken.

               De overeenkomst wordt sinds 10 oktober 2016 voorlopig toegepast tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Botswana, Lesotho, Namibië, Eswatini en Zuid-Afrika, anderzijds, en sinds 4 februari 2018 tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Mozambique, anderzijds.

               2.2.De Gezamenlijke Raad

               Bij artikel 100 van de overeenkomst is de Gezamenlijke Raad opgericht en is bepaald dat deze "toezicht houdt op de uitvoering van deze overeenkomst en deze beheert".

               Bij artikel 101 van de overeenkomst is bepaald dat de Gezamenlijke Raad bestaat uit de betrokken leden van de Raad van de EU en de betrokken leden van de Europese Commissie of hun vertegenwoordigers, enerzijds, en de betrokken ministers van de SADC-EPO-staten of hun vertegenwoordigers, anderzijds.

               Bij artikel 89, lid 1, is voorzien dat de Gezamenlijke Raad een reglement van orde en een gedragscode op grond van deel III van de overeenkomst met betrekking tot het vermijden en beslechten van geschillen goedkeurt.

               Bij artikel 102 van de overeenkomst is voorzien dat de Gezamenlijke Raad besluiten bij consensus neemt en dat deze besluiten bindend zijn voor de partijen.

               2.3.De beoogde handeling van de Gezamenlijke Raad

               De Gezamenlijke Raad zal op zijn eerste vergadering besluiten betreffende de goedkeuring van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars vaststellen ("de beoogde handeling").

               De beoogde handeling strekt ertoe een operationeel kader vast te stellen voor de bepalingen van deel III van de overeenkomst over het vermijden en beslechten van geschillen.

               3.Namens de Unie in te nemen standpunt

               In dit voorstel voor een besluit van de Raad wordt het standpunt vastgesteld dat namens de Unie moet worden ingenomen in de Gezamenlijke Raad, opgericht krachtens de EU-SADC-EPO, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars.

               De partijen bij de overeenkomst hebben overeenstemming bereikt over deze ontwerpbesluiten en deze moeten, behoudens de besluitvormingsprocedures van de EU, tijdens de eerste vergadering van de Gezamenlijke Raad, die voor de eerste helft van 2019 is gepland, worden vastgesteld.

               De inhoud van het aangehechte reglement van orde en de aangehechte gedragscode is zeer vergelijkbaar met die van andere economische partnerschapsovereenkomsten of andere handelsovereenkomsten.

               Deze besluiten zijn essentieel om de bepalingen van deel III van de overeenkomst over het vermijden en beslechten van geschillen operationeel te maken, en dus voor een vlotte uitvoering van de overeenkomst.

               4.Rechtsgrondslag

               4.1.Procedurele rechtsgrondslag

               4.1.1.Beginselen

               Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van "de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst".

               Het begrip "handelingen met rechtsgevolgen" omvat tevens handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die "beslissende invloed [hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt"
                  1
               .

               4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De Gezamenlijke Raad is een lichaam dat is opgericht krachtens een overeenkomst, te weten de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds.

               De door de Gezamenlijke Raad vast te stellen handeling is een handeling met rechtsgevolgen. De beoogde handeling zal overeenkomstig artikel 102 van de overeenkomst uit hoofde van het volkenrecht bindend zijn.

               De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.

               De procedurele rechtsgrondslag voor de voorgestelde besluiten is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU.

               4.2.Materiële rechtsgrondslag

               4.2.1.Beginselen

               De materiële rechtsgrondslag voor een overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt wordt ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of overwegende component, terwijl de andere doelstelling of de andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is gelet op de hoofddoelstelling of de overwegende component.

               4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling hebben in de eerste plaats betrekking op het gemeenschappelijke handelsbeleid.

               De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 207 VWEU.

               4.3.Conclusie

               De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 207 VWEU, in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU.

               2018/0377 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Gezamenlijke Raad die is opgericht krachtens de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, in samenhang met artikel 218, lid 9,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de EPO-staten van de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika ("SADC"), anderzijds, is op 10 juni 2016 door de Europese Unie en haar lidstaten ondertekend ("de overeenkomst"). De overeenkomst wordt sinds 10 oktober 2016 voorlopig toegepast tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Botswana, Lesotho, Namibië, Eswatini en Zuid-Afrika, anderzijds, en sinds 4 februari 2018 tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Mozambique, anderzijds.

               (2)Overeenkomstig artikel 102, lid 1, van de overeenkomst heeft de Gezamenlijke Raad beslissingsbevoegdheid ten aanzien van alle onder deze overeenkomst vallende aangelegenheden. Bij artikel 89, lid 1, is voorzien dat de Gezamenlijke Raad een reglement van orde en een gedragscode op grond van deel III van de overeenkomst met betrekking tot het vermijden en beslechten van geschillen goedkeurt.

               (3)Tijdens de eerste vergadering van de Gezamenlijke Raad moeten besluiten worden vastgesteld met betrekking tot het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars.

               (4)Het is passend het standpunt te bepalen dat namens de Unie moet worden ingenomen in de Gezamenlijke Raad, aangezien het beoogde besluit voor de Unie bindend zal zijn.

               (5)De goedkeuring van een reglement van orde en een gedragscode is bepaald in deel III van de overeenkomst,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Het namens de Unie op de eerste vergadering van de Gezamenlijke Raad in te nemen standpunt is gebaseerd op het aan dit besluit gehechte ontwerpbesluit van de Gezamenlijke Raad met betrekking tot het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars.

               Artikel 2

               Dit besluit is gericht tot de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014, Duitsland/Raad, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61 tot en met 64.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 5.11.2018
            COM(2018) 729 final
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor een besluit van de Raad
            betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Gezamenlijke Raad die is opgericht krachtens de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds, met betrekking tot de vaststelling van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars

               AANHANGSEL

               BESLUIT NR. 2 VAN DE GEZAMENLIJKE RAAD

               van …

               betreffende de vaststelling van het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen en de gedragscode voor arbiters en bemiddelaars

               DE GEZAMENLIJKE RAAD,

               Gezien de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika ("SADC"), anderzijds ("de overeenkomst"), ondertekend op 10 juni 2016 in Kasane, en met name de artikelen 89, lid 1, 100, 101 en 102,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               1.Het reglement van orde voor het vermijden en beslechten van geschillen wordt vastgesteld zoals beschreven in bijlage I.

               2.De gedragscode voor arbiters en bemiddelaars wordt vastgesteld zoals beschreven in bijlage II.

               3.Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

               Gedaan te … op …

                        Voor de Gezamenlijke Raad

                        Minister van Handel van

                        Vertegenwoordiger van de EU

               BIJLAGE I

               REGLEMENT VAN ORDE VOOR HET VERMIJDEN EN BESLECHTEN VAN GESCHILLEN

               Artikel I

               Definities

               1.In deel III (Vermijden en beslechten van geschillen) van de overeenkomst en in dit reglement van orde wordt verstaan onder:

               a)"administratief personeel": met betrekking tot een arbiter, andere personen dan assistenten die onder de leiding en het toezicht van een arbiter werkzaam zijn;

               b)"adviseur": een persoon die door een partij is aangesteld om haar in verband met de arbitrageprocedure te adviseren of bij te staan;

               c)"overeenkomst": de economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de SADC-EPO-staten, ondertekend op 10 juni 2016;

               d)"arbiter": een lid van het arbitragepanel;

               e)"arbitragepanel": een op grond van artikel 80 (Instelling van het arbitragepanel) van de overeenkomst ingesteld panel;

               f)"assistent": een persoon die in het kader van het mandaat van een arbiter en onder de leiding en het toezicht van die arbiter voor die arbiter onderzoek verricht of ondersteunende taken uitvoert;

               g)"klagende partij": de partij die op grond van artikel 80 (Instelling van het arbitragepanel) van de overeenkomst om de instelling van een arbitragepanel verzoekt;

               h)"dag": een kalenderdag;

               i)"partij(en)": de partijen bij het geschil;

               j)"partij waartegen de klacht gericht is": de partij die ervan beschuldigd wordt de in artikel 76 van de overeenkomst (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen te schenden; en

               k)"vertegenwoordiger van een partij": een persoon in dienst van of aangewezen door een ministerie, een overheidsdienst of een ander overheidsorgaan van een partij, die de partij met betrekking tot een geschil op het gebied van de overeenkomst vertegenwoordigt.

               Artikel II

               Kennisgevingen

               1.Alle verzoeken, mededelingen, schriftelijke stukken of andere documenten van:

               a)het arbitragepanel worden tegelijkertijd verzonden naar beide partijen;

               b)een partij die aan het arbitragepanel zijn gericht, worden tegelijkertijd als kopie naar de andere partij verzonden; en

               c)een partij die aan de andere partij zijn gericht, worden in voorkomend geval tegelijkertijd als kopie naar het arbitragepanel verzonden.

               2.Alle kennisgevingen als bedoeld in lid 1 van dit artikel worden gedaan via e-mail of, indien van toepassing, via enige andere vorm van telecommunicatie waarbij de verzending wordt geregistreerd. Een dergelijke kennisgeving wordt geacht te zijn afgeleverd op de datum van verzending, tenzij wordt aangetoond dat dit niet het geval is.

               3.Alle kennisgevingen worden respectievelijk gericht aan het directoraat-generaal Handel van de Europese Commissie van de Europese Unie en aan de coördinator van de SADC-EPO-staten, als bedoeld in artikel 105 van de overeenkomst.

               4.Kleine verschrijvingen in verzoeken, mededelingen, schriftelijke stukken of andere documenten in verband met de procedure bij het arbitragepanel kunnen worden verbeterd door indiening van een nieuw document waarin de wijzigingen duidelijk zijn aangegeven.

               5.Indien de laatste dag waarop een document kan worden ingediend op een officiële feestdag van de Europese Commissie of van de betrokken SADC-EPO-staat of -staten valt, wordt het document geacht op de volgende werkdag te worden ingediend.

               6.Afhankelijk van de aard van het geschil wordt van alle verzoeken en kennisgevingen die aan het Handels- en ontwikkelingscomité EU-SADC worden gericht ook een kopie gestuurd naar de andere bevoegde, krachtens de overeenkomst opgerichte subcomités.

               Artikel III

               Aanwijzing van arbiters

               1.Indien op grond van artikel 80 van de overeenkomst door middel van loting een arbiter wordt aangewezen, stelt de voorzitter van het Handels- en ontwikkelingscomité de partijen onmiddellijk in kennis van de datum, het tijdstip en de plaats van de loting.

               2.De partijen mogen bij de loting aanwezig zijn en de loting wordt verricht met de partij of de partijen die aanwezig zijn.

               3.De voorzitter van het Handels- en ontwikkelingscomité stelt elke persoon die is aangewezen om te fungeren als arbiter schriftelijk van zijn of haar aanstelling in kennis. Elke persoon bevestigt zijn of haar beschikbaarheid aan beide partijen binnen vijf (5) dagen vanaf de datum waarop die persoon over zijn of haar aanstelling werd geïnformeerd.

               4.Indien de in artikel 94 van de overeenkomst bedoelde lijst niet is opgesteld of op het tijdstip van indiening van een verzoek als bedoeld in lid 80, lid 3, van de overeenkomst niet voldoende namen bevat, worden de arbiters door middel van loting aangewezen uit de personen die door een van de partijen of door beide partijen formeel zijn voorgedragen.

               Artikel IV

               Organisatorische bijeenkomst

               1.Tenzij de partijen anders overeenkomen, komen zij binnen tien (10) dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel met dat panel bijeen om te beslissen over aangelegenheden die de partijen of het arbitragepanel passend achten, met inbegrip van:

               a)de aan de arbiters verschuldigde bezoldigingen en onkostenvergoedingen, die in overeenstemming zullen zijn met de normen van de Wereldhandelsorganisatie;

               b)de aan de assistent(en) verschuldigde bezoldigingen, waarvan het totale bedrag niet meer bedraagt dan 50 % van de bezoldiging van de arbiter(s); of

               c)het tijdschema van de procedure.

               2.De arbiters en de vertegenwoordigers van de partijen kunnen per telefoon of per videoconferentie aan deze bijeenkomst deelnemen.

               Artikel V

               Mandaat

               1.Tenzij de partijen binnen zeven (7) dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel anders overeenkomen, luidt het mandaat van dit panel als volgt:

               a)de in het verzoek om instelling van het arbitragepanel vermelde aangelegenheid onderzoeken in het licht van de door de partijen aangehaalde relevante bepalingen van de overeenkomst;

               b)uitspraak doen over de overeenstemming van de betwiste maatregel met de bepalingen van de overeenkomst als bedoeld in artikel 76 van de overeenkomst; en

               c)verslag uitbrengen overeenkomstig de artikelen 81 en 82 van de overeenkomst.

               2.Indien de partijen overeenstemming bereiken over een ander mandaat, stellen zij het arbitragepanel binnen de in lid 1 van dit artikel vastgestelde termijn van het overeengekomen mandaat in kennis.

               Artikel VI

               Schriftelijke opmerkingen

               De klagende partij dient haar schriftelijke opmerking uiterlijk twintig (20) dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel in. De partij waartegen de klacht gericht is, dient haar schriftelijke opmerking uiterlijk twintig (20) dagen na de datum van indiening van de schriftelijke opmerking van de klagende partij in.

               Artikel VII

               Werkwijze van het arbitragepanel

               1.De voorzitter van het arbitragepanel zit alle bijeenkomsten van het panel voor. Het arbitragepanel kan aan de voorzitter de bevoegdheid tot het nemen van administratieve en procedurele besluiten delegeren.

               2.Tenzij in deel III van de overeenkomst of dit reglement van orde anders is bepaald, kan het arbitragepanel bij zijn werkzaamheden alle mogelijke middelen gebruiken, waaronder telefoon-, fax- en computerverbindingen.

               3.Hoewel alleen arbiters aan de beraadslagingen van het arbitragepanel mogen deelnemen, kan het panel toestaan dat hun assistenten de beraadslagingen van het panel bijwonen.

               4.Het opstellen van besluiten en verslagen blijft de exclusieve bevoegdheid van het arbitragepanel, die niet mag worden gedelegeerd.

               5.Wanneer zich een procedureel vraagstuk voordoet dat niet in deel III van de overeenkomst en de bijlagen daarbij is geregeld, kan het arbitragepanel na overleg met de partijen een geschikte procedure vaststellen die in overeenstemming is met die bepalingen.

               6.Wanneer het arbitragepanel van oordeel is dat andere procedurele termijnen dan die welke zijn vastgesteld in deel III van de overeenkomst moeten worden gewijzigd of dat een andere procedurele of administratieve aanpassing nodig is, stelt het de partijen schriftelijk en na overleg met de partijen in kennis van de redenen voor de wijziging of aanpassing, onder vermelding van de vereiste termijn of aanpassing.

               Artikel VIII

               Vervanging

               1.Indien een arbiter niet aan de procedure kan deelnemen, zich terugtrekt of moet worden vervangen, wordt overeenkomstig artikel 80, lid 3, van de overeenkomst in vervanging voorzien.

               2.Wanneer een partij van oordeel is dat een arbiter de vereisten van bijlage II (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars) niet naleeft en om die reden moet worden vervangen, stelt zij de andere partij daarvan in kennis binnen een termijn van vijftien (15) dagen vanaf het tijdstip waarop zij voldoende bewijs heeft verkregen van de vermeende niet-naleving van de vereisten van bijlage II (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars) door de arbiter.

               3.De partijen plegen binnen vijftien (15) dagen na de kennisgeving aan de andere partij overleg.

               4.De partijen stellen de arbiter in kennis van zijn vermeende niet-naleving en zij kunnen de arbiter verzoeken stappen te ondernemen om de niet-naleving te corrigeren. Indien zij daarover tot overeenstemming komen, kunnen zij de arbiter ook uit zijn functie ontzetten en een nieuwe arbiter aanwijzen overeenkomstig artikel 80 van de overeenkomst.

               5.Indien de partijen het niet eens worden over de vraag of een arbiter, die niet de voorzitter van het arbitragepanel is, moet worden vervangen, kan elke partij verzoeken de aangelegenheid voor te leggen aan de voorzitter van het arbitragepanel, van wie de beslissing definitief is.

               6.Indien de voorzitter van het arbitragepanel oordeelt dat de arbiter niet voldoet aan de vereisten van bijlage II (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars), wordt de nieuwe arbiter aangewezen overeenkomstig artikel 80 van de overeenkomst.

               7.Indien de partijen het niet eens worden over de vraag of de voorzitter moet worden vervangen, kan elke partij verzoeken de kwestie voor te leggen aan een van de overige personen op de krachtens artikel 94 van de overeenkomst opgestelde lijst van personen die zijn aangewezen om de rol van voorzitter van het arbitragepanel waar te nemen. De desbetreffende naam wordt door loting aangewezen door de voorzitter van het Handels- en ontwikkelingscomité. De aldus aangewezen persoon beslist of de voorzitter voldoet aan de vereisten van bijlage II (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars). Die beslissing is onherroepelijk.

               Indien het besluit luidt dat de voorzitter niet aan de vereisten van bijlage II (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars) voldoet, wordt een nieuwe voorzitter aangewezen overeenkomstig artikel 80 van de overeenkomst.

               Artikel IX

               Hoorzittingen

               1.Op basis van het tijdschema dat is vastgesteld krachtens artikel IV, lid 1, onder c), stelt de voorzitter van het arbitragepanel, na overleg met de partijen en de overige arbiters, de partijen in kennis van de datum, het tijdstip en de plaats van de hoorzitting. Tenzij de hoorzitting achter gesloten deuren plaatsvindt, wordt deze informatie door de partij op het grondgebied waarvan de hoorzitting plaatsvindt openbaar gemaakt.

               2.Tenzij de partijen anders overeenkomen, wordt de hoorzitting in Brussel gehouden als een SADC-EPO-staat of de SACU de klagende partij is, en op het grondgebied van de SADC-EPO-staten als de Europese Unie de klagende partij is. Indien het geschil betrekking heeft op een door een SADC-EPO-staat gehandhaafde maatregel, wordt de hoorzitting op het grondgebied van die staat gehouden, tenzij die staat het arbitragepanel binnen tien (10) dagen na de instelling van het panel schriftelijk meedeelt dat de hoorzitting op een andere plaats moet worden gehouden.

               3.De partij waartegen de klacht gericht is, staat in voor de kosten van de logistieke organisatie van de hoorzitting, waaronder de huurkosten van de locatie voor de hoorzitting. Deze kosten omvatten niet de eventuele kosten voor vertaling en vertolking, noch eventuele kosten in verband met en te betalen aan de adviseurs, de arbiters, hun administratief personeel en assistent(en).

               4.Het arbitragepanel kan aanvullende hoorzittingen organiseren indien de partijen zulks overeenkomen.

               5.Alle arbiters zijn gedurende de gehele hoorzitting aanwezig.

               6.Tenzij de partijen anders overeenkomen, kunnen de volgende personen de hoorzitting bijwonen, ongeacht of de hoorzitting openstaat voor publiek:

               a)vertegenwoordigers van een partij;

               b)adviseurs;

               c)assistenten en administratief personeel;

               d)tolken, vertalers en rechtbankverslaggevers van het arbitragepanel; en

               e)deskundigen, zoals besloten door het arbitragepanel overeenkomstig artikel 90 van de overeenkomst.

               7.Uiterlijk zeven (7) werkdagen voor de datum van een hoorzitting verstrekt elke partij het arbitragepanel en de andere partij een lijst met de namen van de personen die namens die partij op de hoorzitting pleidooien of uiteenzettingen zullen houden en van andere vertegenwoordigers en adviseurs die de hoorzitting zullen bijwonen.

               8.Krachtens artikel 89, lid 2, van de overeenkomst zijn de hoorzittingen van het arbitragepanel openbaar, tenzij het arbitragepanel op eigen initiatief of op verzoek van de partijen anders besluit.

               9.Het arbitragepanel stelt in overleg met de partijen de nodige logistieke regelingen en procedures vast om de openbare hoorzittingen in goede banen te leiden. Voor deze procedures kan gebruik worden gemaakt van rechtstreekse uitzendingen via internet of van gesloten televisiecircuits.

               10.De hoorzitting wordt door het arbitragepanel op de volgende wijze gevoerd, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de klagende partij en de partij waartegen de klacht gericht is evenveel tijd krijgen toegewezen, zowel voor het pleidooi als de weerlegging:

               pleidooi

               a)pleidooi van de klagende partij;

               b)pleidooi van de partij waartegen de klacht gericht is.

               weerlegging

               a)antwoord van de klagende partij;

               b)repliek van de partij waartegen de klacht gericht is.

               11.Het arbitragepanel kan op elk moment van de hoorzitting aan beide partijen vragen stellen.

               12.Het arbitragepanel laat een proces-verbaal van de hoorzitting opstellen en laat dit binnen een redelijke termijn na de hoorzitting aan de partijen bezorgen. De partijen kunnen opmerkingen maken over het proces-verbaal, die door het arbitragepanel in overweging kunnen worden genomen.

               13.Binnen tien (10) dagen na de datum van de hoorzitting kan elk van beide partijen een aanvullende schriftelijke opmerking indienen over alle aspecten die tijdens de hoorzitting aan de orde zijn gekomen.

               Artikel X

               Schriftelijke vragen

               1.Het arbitragepanel kan op elk moment van de procedure aan een partij of aan beide partijen schriftelijk vragen stellen. Van alle vragen die aan een partij worden gesteld, wordt een kopie aan de andere partij bezorgd.

               2.Elke partij verstrekt aan de andere partij een kopie van haar antwoorden op de vragen van het arbitragepanel. De andere partij heeft de gelegenheid om binnen zeven (7) dagen na de bezorging van deze kopie schriftelijk opmerkingen in te dienen over de antwoorden van de partij.

               Artikel XI

               Vertrouwelijkheid

               1.Elke partij en het arbitragepanel behandelen informatie die door de andere partij aan het arbitragepanel is verstrekt en als vertrouwelijk is aangemerkt, als vertrouwelijk. Wanneer een partij bij het arbitragepanel een schriftelijke opmerking indient die vertrouwelijke informatie bevat, verstrekt zij daarvan binnen vijftien (15) dagen ook een versie zonder de vertrouwelijke informatie, die openbaar kan worden gemaakt.

               2.Niets van dit reglement van orde belet dat een partij haar eigen standpunten openbaar maakt voor zover zij, wanneer zij naar door de andere partij verstrekte informatie verwijst, geen informatie openbaar maakt die door de andere partij als vertrouwelijk is aangemerkt.

               3.Het arbitragepanel komt achter gesloten deuren bijeen wanneer de stukken en pleidooien van een partij vertrouwelijke bedrijfsinformatie bevatten. Wanneer een hoorzitting van het arbitragepanel achter gesloten deuren plaatsvindt, respecteren de partijen het vertrouwelijke karakter van de hoorzitting.

               Artikel XII

               Eenzijdige contacten

               1.Het arbitragepanel ontmoet een partij niet of communiceert niet met een partij in afwezigheid van de andere partij.

               2.Een arbiter mag inhoudelijke aspecten van de procedure niet met een of beide partijen bespreken in afwezigheid van de andere arbiters.

               Artikel XIII

               Bijdragen van amici curiae

               1.Tenzij de partijen binnen vijf (5) dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel anders overeenkomen, kan het arbitragepanel ongevraagde schriftelijke bijdragen van natuurlijke personen van een partij of rechtspersonen die op het grondgebied van een partij gevestigd zijn en die onafhankelijk zijn van de regeringen van de partijen in ontvangst nemen, op voorwaarde dat zij:

               a)binnen tien (10) dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel door het arbitragepanel zijn ontvangen;

               b)rechtstreeks van belang zijn voor een feitelijke of juridische kwestie die door het arbitragepanel wordt onderzocht;

               c)een beschrijving bevatten van de persoon die de bijdrage indient, voor een natuurlijke persoon met inbegrip van zijn of haar nationaliteit en voor een rechtspersoon met inbegrip van zijn plaats van vestiging, de aard van zijn activiteiten, zijn rechtsvorm, zijn algemene doelstellingen en zijn financieringsbron;

               d)nadere gegevens bevatten over het belang dat de persoon bij de procedure voor het arbitragepanel heeft; en

               e)zijn opgesteld in de talen die de partijen overeenkomstig artikel XV, leden 1 en 2, van dit reglement van orde hebben gekozen.

               2.De bijdragen worden verstrekt aan de partijen, zodat zij hierover opmerkingen kunnen maken. De partijen kunnen binnen tien (10) dagen na de bezorging opmerkingen indienen bij het arbitragepanel.

               3.Het arbitragepanel vermeldt in zijn verslag alle bijdragen die het overeenkomstig artikel XIII, lid 1, heeft ontvangen. Het arbitragepanel is niet verplicht in zijn verslag op de in de bijdragen naar voren gebrachte argumenten in te gaan, maar als het dit doet, moet het ook rekening houden met eventuele opmerkingen van de partijen uit hoofde van lid 2 van dit artikel.

               Artikel XIV

               Dringende gevallen

               In dringende gevallen, zoals bedoeld in deel III van de overeenkomst, past het arbitragepanel na overleg met de partijen in voorkomend geval de in dit reglement van orde bedoelde termijnen aan. Het arbitragepanel stelt de partijen in kennis van die aanpassingen.

               Artikel XV

               Vertaling en vertolking

               1.Tijdens het in artikel 77 van de overeenkomst bedoelde overleg, en uiterlijk op de in artikel IV, lid 1, van dit reglement van orde bedoelde bijeenkomst, trachten de partijen tot overeenstemming te komen over een gemeenschappelijke werktaal voor de procedure voor het arbitragepanel.

               2.Indien de partijen niet tot overeenstemming komen over een gemeenschappelijke werktaal, is het bepaalde in artikel 91, lid 2, van de overeenkomst van toepassing.

               3.De partij waartegen de klacht gericht is, zorgt voor de vertolking van mondelinge bijdragen naar de door de partijen gekozen talen.

               4.De verslagen en besluiten van het arbitragepanel worden uitgebracht in de door de partijen gekozen taal of talen. Indien de partijen geen overeenstemming hebben bereikt over een gemeenschappelijke werktaal, wordt het tussentijdse verslag en het eindverslag van het arbitragepanel in een van de werktalen van de WTO uitgebracht.

               5.Elke partij kan opmerkingen maken over de nauwkeurigheid van een overeenkomstig het reglement van orde gemaakte vertaling van een document.

               6.Elke partij draagt zelf de kosten die zij maakt in verband met de vertaling van haar schriftelijke opmerkingen. Eventuele kosten voor het vertalen van een uitspraak worden door de partijen gelijkelijk gedragen.

               Artikel XVI

               Andere procedures

               De termijnen in dit reglement van orde worden aangepast overeenkomstig de bijzondere termijnen die voor de vaststelling van een verslag of besluit door het arbitragepanel tijdens de procedure zijn vastgesteld op grond van de artikelen 84, 85, 86 en 87 van de overeenkomst.

               ****

               BIJLAGE II

               GEDRAGSCODE VOOR ARBITERS EN BEMIDDELAARS

               Artikel I

               Definities

               1.In deze gedragscode wordt verstaan onder:

               a)"administratief personeel": met betrekking tot een arbiter, andere personen dan assistenten die onder de leiding en het toezicht van die arbiter werkzaam zijn;

               b)"assistent": een persoon die in het kader van het mandaat van een arbiter en onder de leiding en het toezicht van die arbiter voor die arbiter onderzoek verricht of ondersteunende taken uitvoert;

               c)"kandidaat": een persoon waarvan de naam voorkomt op de in artikel 94 van de overeenkomst bedoelde lijst van arbiters en van wie de aanwijzing als arbiter overeenkomstig artikel 80 van de overeenkomst wordt overwogen;

               d)"bemiddelaar": een persoon die overeenkomstig artikel 78 van de overeenkomst als bemiddelaar is aangewezen;

               e)"lid" of "arbiter": een lid van een op grond van artikel 80 van de overeenkomst ingesteld arbitragepanel.

               Artikel II

               Grondbeginselen

               1.Om de integriteit en onpartijdigheid van het mechanisme van geschillenbeslechting te verzekeren, geldt voor iedere kandidaat en iedere arbiter dat zij:

               a)zich vertrouwd maken met deze gedragscode;

               b)onafhankelijk en onpartijdig zijn;

               c)directe of indirecte belangenconflicten vermijden;

               d)laakbaar gedrag en de schijn van laakbaar gedrag of partijdigheid vermijden;

               e)de hoogste gedragsnormen in acht nemen; en

               f)ervoor zorgen zich niet te laten beïnvloeden door eigenbelang, druk van buitenaf, politieke overwegingen, publieke protesten, trouw aan een partij of vrees voor kritiek.

               2.De arbiters gaan direct noch indirect verplichtingen aan en aanvaarden geen voordelen die op welke wijze dan ook de goede uitoefening van hun taken verstoren of lijken te verstoren.

               3.De arbiters gebruiken hun positie als lid van het arbitragepanel niet om persoonlijke of particuliere belangen te dienen. Zij onthouden zich van handelingen die de indruk kunnen wekken dat anderen in een bijzondere positie verkeren waardoor zij invloed op hen kunnen uitoefenen.

               4.De arbiters laten hun gedrag of oordeel niet beïnvloeden door vroegere of huidige financiële, zakelijke, professionele, persoonlijke of sociale relaties of verantwoordelijkheden.

               5.De arbiters gaan geen relaties aan en verwerven geen financiële belangen wanneer daardoor hun onpartijdigheid in het gedrang kan komen of wanneer redelijkerwijs kan worden aangenomen dat daardoor de schijn van laakbaar gedrag of partijdigheid wordt gewekt.

               6.De arbiters bepalen hun standpunt zonder instructies van enige regering, internationale, gouvernementele of niet-gouvernementele organisatie of particuliere bron te aanvaarden of te vragen en zonder dat zij in een eerder stadium van het aan hen toegewezen geschil al hebben geïntervenieerd.

               Artikel III

               Openbaarmakingsplicht

               1.Voorafgaand aan de aanvaarding van hun aanstelling als arbiter op grond van artikel 80 van de overeenkomst maken de kandidaten die gevraagd worden als arbiter op te treden alle eventuele belangen, relaties of aangelegenheden openbaar die van invloed kunnen zijn op hun onafhankelijkheid of onpartijdigheid of waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zij tijdens de procedure de schijn van laakbaar gedrag of partijdigheid zouden kunnen wekken.

               2.Daartoe doen de kandidaten alle redelijke inspanningen om zich bewust te worden van dergelijke belangen, relaties en aangelegenheden, met inbegrip van financiële belangen, professionele belangen, tewerkstellings- of familiebelangen.

               3.Op grond van de openbaarmakingsplicht krachtens lid 1 van dit artikel blijven de arbiters voortdurend gehouden dergelijke belangen, relaties en aangelegenheden openbaar te maken wanneer deze zich tijdens de procedure voordoen.

               4.De kandidaten of arbiters delen het Handels- en ontwikkelingscomité ter overweging door de partijen alle eventuele aangelegenheden met betrekking tot feitelijke of mogelijke schendingen van deze gedragscode mee op het vroegste tijdstip waarop zij zich ervan bewust worden.

               Artikel IV

               Taken van arbiters

               1.Na de aanvaarding van hun aanstelling zijn de arbiters beschikbaar voor de uitoefening van hun taken en oefenen zij hun taken gedurende de gehele procedure nauwgezet, snel en billijk uit.

               2.De arbiters onderzoeken uitsluitend vragen die tijdens de procedure aan de orde worden gesteld en die voor het besluit noodzakelijk zijn, en dragen deze taak niet over aan een andere persoon.

               3.De arbiters nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat hun assistenten en administratief personeel bekend zijn met de door de arbiters krachtens de artikelen II, III, IV en VI van deze gedragscode aangegane verplichtingen en deze naleven.

               Artikel V

               Verplichtingen van voormalige arbiters

               1.Voormalige arbiters onthouden zich van handelingen die de schijn kunnen wekken dat zij bij de uitoefening van hun taken niet onpartijdig waren of dat zij voordeel hebben ontleend aan het besluit van het arbitragepanel.

               2.Voormalige arbiters leven de verplichtingen van artikel VI van deze gedragscode na.

               Artikel VI

               Vertrouwelijkheid

               1.Een arbiter maakt op geen enkel moment niet-publieke informatie over de procedure, of informatie die is verkregen tijdens de procedure waarvoor hij of zij is aangesteld, openbaar. Een arbiter maakt dergelijke informatie in geen geval openbaar en gebruikt dergelijke informatie niet om persoonlijk voordeel te verwerven, anderen voordeel te verschaffen of de belangen van anderen in negatieve zin te beïnvloeden.

               2.Een arbiter maakt een besluit van het arbitragepanel of delen daarvan niet openbaar vóór de bekendmaking ervan overeenkomstig deel III van de overeenkomst.

               3.Een arbiter maakt op geen enkel moment informatie openbaar over de beraadslagingen van een arbitragepanel of over het standpunt van individuele arbiters, en legt geen verklaringen af over de procedure waarvoor hij of zij is aangesteld of over de litigieuze kwesties in de procedure.

               Artikel VII

               Onkosten

               Elke arbiter houdt de door hem of haar aan de procedure bestede tijd en de hierbij gemaakte onkosten bij, evenals de tijd en onkosten van zijn of haar assistenten en administratief personeel, en overlegt hiervan een eindafrekening.

               Artikel VIII

               Bemiddelaars

               Deze gedragscode is mutatis mutandis van toepassing op bemiddelaars.

               ****


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 30.11.2018
            COM(2018) 901 final
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
            betreffende de terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter financiering van onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de huidige met migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid verband houdende problemen

               TOELICHTING

               Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot vaststelling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020
                  1
                biedt de mogelijkheid het flexibiliteitsinstrument in te zetten om nauwkeurig bepaalde uitgaven te financieren die niet binnen het beschikbare maximum van een of meer andere rubrieken van het meerjarig financieel kader kunnen worden gefinancierd.

               In overeenstemming met artikel 11 van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad en punt 12 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer
                  2
               , na alle mogelijkheden om kredieten te herschikken te hebben onderzocht en de niet toegewezen marge van de uitgaven voor Veiligheid en burgerschap (rubriek 3) volledig te hebben benut, stelt de Commissie voor om het flexibiliteitsinstrument in 2019 aan te spreken. Het totale beschikbare bedrag in 2019 is 600 miljoen EUR (prijzen van 2011), oftewel 703 miljoen EUR in lopende prijzen. Bovendien is 520 miljoen EUR beschikbaar uit het ongebruikte deel van 2018.

               De terbeschikkingstelling betreft een bedrag van 985,6 miljoen EUR boven het maximum van rubriek 3 van het meerjarig financieel kader, en is bedoeld om de steun voor maatregelen voor de aanpak van de migratie-, vluchtelingen- en veiligheidscrisis te financieren. Tegelijk met de oorspronkelijke ontwerpbegroting 2019 diende de Commissie een voorstel in om voor hetzelfde doel middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking te stellen
                  3
               . Deze eerste terbeschikkingstelling, die ook 38,1 miljoen EUR omvatte die beschikbaar zou worden gesteld boven het maximum van rubriek 1b ter financiering van de uitbreiding van het steunprogramma voor structurele hervormingen, werd ingetrokken bij een tweede voorstel
                  4
                dat de nota van wijzigingen 1/2019
                  5
               , aangenomen door de Commissie op 16 oktober 2018, vergezelde.

               Bij gebreke van overeenstemming over de begroting 2019 in het bemiddelingscomité tijdens de periode van eenentwintig dagen als bedoeld in artikel 314, lid 6, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), die op 19 november 2018 is afgelopen, stelt de Commissie vandaag een tweede ontwerpbegroting (OB) voor het begrotingsjaar 2019
                  6
                voor, overeenkomstig artikel 314, lid 8, VWEU. Het onderhavige voorstel om middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking te stellen, vergezelt deze tweede OB en strekt ertoe het tweede voorstel van 16 oktober 2018 in te trekken en te vervangen.

               De met het voorgestelde gebruik van het flexibiliteitsinstrument corresponderende indicatieve betalingskredieten zijn berekend op basis van de regels die van toepassing zijn op voorfinancieringen, de clearing van voorfinancieringen en eindbetalingen van de verschillende soorten te financieren maatregelen, en zijn samengevat in onderstaande tabel:

               (in miljoen EUR, tegen lopende prijzen)

                        Jaar

                        Betalingskredieten voor de terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument in 2019

                        2019

                        496,7

                        2020

                        198,8

                        2021

                        118,5

                        2022

                        119,3

                        2023

                        52,3

                        Totaal

                        985,6

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

               betreffende de terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter financiering van onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de huidige met migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid verband houdende problemen

               HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

               Gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer
                  7
               , en met name punt 12,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Met het flexibiliteitsinstrument kunnen nauwkeurig bepaalde uitgaven worden gefinancierd die niet binnen de voor een of meer andere rubrieken beschikbare maxima konden worden gefinancierd.

               (2)Het jaarlijks maximumbedrag dat beschikbaar is voor het flexibiliteitsinstrument is 600 000 000 EUR (prijzen van 2011), zoals vastgesteld in artikel 11 van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013
                  8
               , te verhogen in voorkomend geval met vervallen bedragen die ter beschikking worden gesteld overeenkomstig lid 1, tweede alinea, van dat artikel.

               (3)Het is noodzakelijk om met spoed aanzienlijke extra kredieten ter beschikking te stellen ter financiering van maatregelen voor de aanpak van de huidige met migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid verband houdende problemen.

               (4)Nadat alle mogelijkheden tot herschikking van kredieten onder het uitgavenmaximum voor rubriek 3 (Veiligheid en burgerschap) zijn onderzocht, is het nodig middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen om de op de algemene begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2019 beschikbare financiering aan te vullen met 985 629 138 EUR boven het maximum van rubriek 3 ter financiering van maatregelen op het gebied van migratie, vluchtelingen en veiligheid.

               (5)Op basis van het verwachte betalingsprofiel moeten de met het gebruik van het flexibiliteitsinstrument corresponderende betalingskredieten worden verdeeld over verschillende begrotingsjaren.

               (6)Om de middelen snel te kunnen inzetten, moet dit besluit van toepassing zijn vanaf het begin van het begrotingsjaar 2019,

               HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               (1)Voor de algemene begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2019 wordt uit het flexibiliteitsinstrument 985 629 138 EUR aan vastleggingskredieten in rubriek 3 (Veiligheid en burgerschap) ter beschikking gesteld.

               Het in de eerste alinea genoemde bedrag zal worden gebruikt ter financiering van maatregelen voor de aanpak van de huidige met migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid verband houdende problemen.

               (2)Op basis van het verwachte betalingsprofiel worden de met het gebruik van het flexibiliteitsinstrument corresponderende betalingskredieten als volgt verdeeld:

               (a)496 697 300 EUR in 2019;

               (b)198 761 656 EUR in 2020;

               (c)118 520 503 EUR in 2021;

               (d)119 297 639 EUR in 2022;

               (e)52 352 040 EUR in 2023.

               De specifieke bedragen van de betalingskredieten worden voor elk begrotingsjaar goedgekeurd in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure.

               Artikel 2

               Dit besluit treedt in werking op de datum van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

               Het is van toepassing met ingang van 1 januari 2019.

               Gedaan te Brussel,

                  Voor het Europees Parlement
                        Voor de Raad

                  De voorzitter
                        De voorzitter

                     (1)

                        PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

                     (2)

                        PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

                     (3)

                        COM(2018) 280 van 23.5.2018.

                     (4)

                        COM(2018) 708 van 16.10.2018.

                     (5)

                        COM(2018) 709 van 16.10.2018.

                     (6)

                        COM(2018) 900 van 30.11.2018.

                     (7)

                        PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

                     (8)

                        Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884).


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 12.6.2018
            COM(2018) 454 final
            2018/0240(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie,van de Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee

               TOELICHTING

               1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

               •Motivering en doel van het voorstel

               De Commissie heeft, op basis van de desbetreffende onderhandelingsrichtsnoeren
                  1
               , onderhandelingen gevoerd met de delegaties van Canada, de Volksrepubliek China, het Koninkrijk Denemarken voor wat de Faeröer en Groenland betreft, IJsland, Japan, de Republiek Korea, het Koninkrijk Noorwegen, de Russische Federatie en de Verenigde Staten van Amerika om te komen tot een bindende Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee ("de overeenkomst").

               De overeenkomst moet ongereglementeerde commerciële visserij voorkomen in de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee, een gebied dat een oppervlakte van ongeveer 2,8 miljoen vierkante kilometer beslaat. Voor zover bekend, heeft in dat gebied nooit commerciële visserij plaatsgevonden, en het is evenmin waarschijnlijk dat er in de nabije toekomst commerciële visserij zal plaatsvinden. Gezien de veranderende omstandigheden in de Noordelijke IJszee hebben de betrokken regeringen echter deze overeenkomst uitgewerkt in overeenstemming met de voorzorgsaanpak van het visserijbeheer.

               De overeenkomst zal ertoe strekken een gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht op te zetten en te beheren teneinde het begrip van de ecosystemen in dit gebied te verbeteren en meer in het bijzonder te bepalen of er in dit gebied visbestanden aanwezig kunnen zijn die op duurzame basis zouden kunnen worden bevist. De overeenkomst biedt de mogelijkheid om in de toekomst een of meer regionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer in te stellen voor dit gebied.

               •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

               In zijn conclusies van 2009 inzake het EU-beleid voor het noordpoolgebied
                  2
                heeft de Raad zich ertoe bereid verklaard een voorstel te bestuderen om een regelgevingskader op te stellen voor het deel van de volle zee dat nog niet onder een internationale instandhoudingsregeling valt door het mandaat van de desbetreffende regionale organisaties voor visserijbeheer uit te breiden, of elk ander door de betrokken partijen overeengekomen voorstel van gelijke strekking. De Raad merkte ook op dat zolang een dergelijk kader niet is ingesteld, hij voorstander blijft van een tijdelijk verbod op nieuwe visserij in die wateren.

               In zijn conclusies van 2012 over de mededeling van de Commissie inzake de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid
                  3
                heeft de Raad onder meer benadrukt dat in gevallen waarin bestanden worden gedeeld met derde landen, gemeenschappelijke beheersinitiatieven nodig zijn om een gelijk speelveld te creëren, en bevestigd dat regionale organisaties voor visserijbeheer een fundamentele rol spelen in het duurzame beheer van de visbestanden op internationaal niveau.

               De overeenkomst zal, zodra zij in werking is getreden, een belangrijke regelgevingsleemte in het huidige kader voor het internationaal beheer van de oceanen opvullen.

               •Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

               Het voorstel is in overeenstemming met het gemeenschappelijk visserijbeleid van de Europese Unie en het internationaal beheer van de oceanen, met inbegrip van het EU-beleid voor het noordpoolgebied.

               2.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

               •Raadpleging van belanghebbenden

               Op 31 maart 2016 heeft de Raad onderhandelingsrichtsnoeren goedgekeurd waarbij de Commissie werd gemachtigd om namens de Europese Unie onderhandelingen te starten over een internationale overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee. De lidstaten werden op de hoogte gehouden van de voortgang van de onderhandelingen tijdens de vergaderingen.

               •Bijeenbrengen en gebruik van expertise

                  De Commissie heeft een beroep gedaan op de deskundigheid van de lidstaten bij de voorbereidingen van en tijdens elke onderhandelingsronde. Tijdens de laatste twee onderhandelingsronden maakte ook een externe jurist deel uit van de EU-delegatie.

               3.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

               Dit voorstel houdt geen extra kosten voor de EU-begroting in.

               2018/0240 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie,
                  van de Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 43, lid 2, juncto artikel 218, lid 5,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De Unie heeft de exclusieve bevoegdheid om maatregelen inzake de instandhouding van biologische rijkdommen van de zee vast te stellen en om met derde landen of internationale organisaties overeenkomsten te sluiten.

               (2)De Unie is overeenkomstig Besluit 98/392/EG van de Raad
                  4
                en Besluit 98/414/EG van de Raad
                  5
                verdragsluitende partij bij respectievelijk het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 ("het verdrag") en de Overeenkomst over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van de grensoverschrijdende en de over grote afstanden trekkende visbestanden ("de visbestandenovereenkomst"). Zowel het verdrag als de visbestandenovereenkomst schrijven voor dat de staten moeten samenwerken bij de instandhouding en het beheer van de biologische rijkdommen van de zee. De Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee ("de overeenkomst") komt aan die verplichting tegemoet.

               (3)In Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                  6
                is bepaald dat de Unie haar externe betrekkingen op visserijgebied moet onderhouden in overeenstemming met haar internationale verplichtingen en de beleidsdoelstellingen, alsook met de doelstellingen en de beginselen, bedoeld in de artikelen 2 en 3 van die verordening, om duurzame exploitatie, beheer en instandhouding van biologische rijkdommen van de zee en het mariene milieu te verzekeren. De overeenkomst strookt met die doelstellingen.

               (4)Op 31 maart 2016 heeft de Raad
                  7
                de Europese Commissie gemachtigd om namens de Europese Unie te onderhandelen over een internationale overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee. Die onderhandelingen zijn met succes afgerond op 30 november 2017.

               (5)Partij worden bij de overeenkomst zal de samenhang van de op instandhouding gerichte benadering van de Unie in alle wereldzeeën bevorderen en haar betrokkenheid bij de instandhouding op de lange termijn en het duurzame gebruik van de biologische rijkdommen van de zee wereldwijd versterken.

               (6)Daarom dient de overeenkomst namens de Unie te worden ondertekend, onder voorbehoud van de sluiting ervan,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Er wordt machtiging verleend voor de ondertekening, namens de Unie, van de overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee ("de overeenkomst"), onder voorbehoud van de sluiting ervan.

               De tekst van de overeenkomst is aan dit besluit gehecht.

               Artikel 2

               Het Secretariaat-generaal van de Raad stelt het volmachtinstrument op dat de persoon (personen) die daartoe door de onderhandelaars over de overeenkomst is (zijn) aangewezen, machtiging verleent de overeenkomst, onder voorbehoud van de sluiting ervan, te ondertekenen.

               Artikel 3

               Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Goedgekeurd door de Raad op 31.3.2016.

                     (2)

                        Doc. 16857/09 + CORI

                     (3)

                        Doc. 7087/12 REV 1 ADD 1 COR 1

                     (4)

                        Besluit 98/392/EG van de Raad van 23 maart 1998 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 en de Overeenkomst inzake de toepassing van deel XI van dat verdrag van 28 juli 1994 (PB L 179 van 23.6.1998, blz. 1).

                     (5)

                        Besluit 98/414/EG van de Raad van 8 juni 1998 inzake de bekrachtiging door de Europese Gemeenschap van de Overeenkomst over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van de grensoverschrijdende en de over grote afstanden trekkende visbestanden (PB L 189 van 3.7.1998, blz. 14).

                     (6)

                        Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en Besluit 2004/585/EG van de Raad (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 22).

                     (7)

                        Goedgekeurd door de Raad op 31.3.2016, met documentnummer ST 7411 2016 ADD 1.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel,12.6.2018
            COM(2018) 454 final
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor een besluit van de Raad
            betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie,van de Overeenkomst ter voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee

               BIJLAGE

               OVEREENKOMST TER VOORKOMING VAN ONGEREGLEMENTEERDE VISSERIJ OP VOLLE ZEE

               IN DE CENTRALE NOORDELIJKE IJSZEE

               De partijen bij deze overeenkomst,

               Erkennende dat de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee tot voor kort het hele jaar door bedekt was met ijs, waardoor visserij in die wateren onmogelijk was, maar dat het ijsoppervlak in dat gebied de laatste jaren is afgenomen;

               Erkennende dat de ecosystemen in de centrale Noordelijke IJszee weliswaar nauwelijks aan menselijke activiteiten zijn blootgesteld, maar dat die ecosystemen veranderen als gevolg van de klimaatverandering en andere fenomenen, en dat de effecten van die veranderingen onduidelijk zijn;

               Erkennende dat gezonde en duurzame mariene ecosystemen en visserijen een cruciale rol spelen op het gebied van voedsel en voeding;

               Erkennende dat de kuststaten van de centrale Noordelijke IJszee bijzondere verantwoordelijkheden en belangen hebben met betrekking tot de instandhouding en het duurzame beheer van de visbestanden in de centrale Noordelijke IJszee;

               In dat verband nota nemende van het initiatief van de kuststaten van de centrale Noordelijke IJszee, zoals vermeld in de verklaring inzake de voorkoming van ongereglementeerde visserij op volle zee in de centrale Noordelijke IJszee die op 16 juli 2015 is ondertekend;

               Herinnerende aan de beginselen en bepalingen van de verdragen en andere internationale instrumenten met betrekking tot de mariene visserij die reeds van toepassing zijn in de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee, met inbegrip van de bepalingen van:

               het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 ("het verdrag");

               de Overeenkomst van 4 augustus 1995 over de toepassing van de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982 die betrekking hebben op de instandhouding en het beheer van de grensoverschrijdende en de over grote afstanden trekkende visbestanden ("de overeenkomst van 1995"); en

               de gedragscode voor een verantwoorde visserij van 1995 en andere relevante instrumenten die zijn goedgekeurd door de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties;

               Onderstrepende dat samenwerking en coördinatie tot stand moet worden gebracht tussen de partijen en de Visserijcommissie voor het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, die bevoegd is voor de vaststelling van instandhoudings- en beheersmaatregelen in een deel van de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee en andere relevante mechanismen voor visserijbeheer die worden ingesteld en beheerd volgens het internationale recht, alsook met de relevante internationale instellingen en programma's;

               Menende dat het weinig waarschijnlijk is dat commerciële visserij in de nabije toekomst rendabel zal worden in de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee en dat het in de huidige omstandigheden bijgevolg voorbarig is om aanvullende regionale of subregionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer op te zetten voor de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee;

               Vanuit de wens om, in overeenstemming met de voorzorgsaanpak, ongereglementeerde visserij in de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee te voorkomen en regelmatig opnieuw te beoordelen of er aanvullende instandhoudings- en beheersmaatregelen nodig zijn;

               Wijzend op de Verklaring van de Verenigde Naties inzake de rechten van inheemse volkeren van 2007;

               Erkennende dat de inwoners van het noordpoolgebied, met inbegrip van de inheemse volkeren in dat gebied, belang hebben bij de instandhouding op de lange termijn en het duurzame gebruik van de biologische rijkdommen van de zee en bij gezonde mariene ecosystemen in de Noordelijke IJszee en onderstrepende dat zij en hun gemeenschappen daarbij moeten worden betrokken; en

               Verlangende om het gebruik van zowel wetenschappelijke kennis als inheemse en lokale kennis over de biologische rijkdommen van de wateren van de Noordelijke IJszee en de ecosystemen waarin zij voorkomen, te bevorderen als basis voor de instandhouding en het beheer van de visserij in de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee,

               Zijn het volgende overeengekomen:

               Artikel 1

               Gebruikte termen

               Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt verstaan onder:

               a)
                     "overeenkomstgebied": uitsluitend de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee, die omgeven is door wateren waarin Canada, het Koninkrijk Denemarken voor wat Groenland betreft, het Koninkrijk Noorwegen, de Russische Federatie en de Verenigde Staten van Amerika visserij-jurisdictie bezitten;

               b)
                     "vis": soorten vis en schaal-, schelp- en weekdieren, met uitzondering van die welke behoren tot de sedentaire soorten zoals omschreven in artikel 77 van het verdrag;

               c)
                     "visserij" of "vissen": het opsporen, aantrekken, lokaliseren, vangen of oogsten van vis, en het verrichten van elke activiteit waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zij leidt tot het aantrekken, lokaliseren, vangen of oogsten van vis;

               d)
                     "commerciële visserij": het vissen voor commerciële doeleinden;

               e)
                     "experimentele visserij": het vissen om de duurzaamheid en haalbaarheid van toekomstige commerciële visserij te beoordelen aan de hand van wetenschappelijke gegevens met betrekking tot die visserij;

               f)
                     "vaartuig": een vaartuig dat wordt gebruikt, is uitgerust of is bedoeld om te vissen.

               Artikel 2

               Doel van de overeenkomst

               Het doel van deze overeenkomst bestaat erin ongereglementeerde visserij in de volle zee van de centrale Noordelijke IJszee te voorkomen door voorzorgsmaatregelen op het vlak van instandhouding en beheer toe te passen in het kader van een langetermijnstrategie, teneinde mariene ecosystemen gezond te houden en de instandhouding en de duurzame bevissing van de visbestanden te verzekeren.

               Artikel 3

               Voorlopige instandhoudings- en beheersmaatregelen met betrekking tot de visserij

               1.
                     De partijen verlenen tot het voeren van hun vlag gemachtigde vaartuigen alleen machtiging om commerciële visserijactiviteiten te verrichten in het overeenkomstgebied uit hoofde van:

               a)
                     instandhoudings- en beheersmaatregelen voor het duurzame beheer van visbestanden die zijn vastgesteld via een of meer regionale of subregionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer die zijn of kunnen worden opgezet en die er in overeenstemming met het internationale recht voor zorgen dat die visserij volgens erkende internationale normen wordt beheerd, of

               b)
                     voorlopige instandhoudings- en beheersmaatregelen die door de partijen worden vastgesteld overeenkomstig artikel 5, lid 1, onder c), punt ii).

               2.
                     De partijen worden aangemoedigd wetenschappelijk onderzoek te verrichten in het kader van het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht dat is opgezet overeenkomstig artikel 4 en in het kader van hun respectieve nationale wetenschappelijke programma's.

               3.
                     Een partij kan tot het voeren van haar vlag gemachtigde vaartuigen alleen machtigen om experimentele visserijactiviteiten te verrichten in het overeenkomstgebied uit hoofde van instandhoudings- en beheersmaatregelen die door de partijen zijn vastgesteld op grond van artikel 5, lid 1, onder d).

               4.
                     De partijen dragen er zorg voor dat hun wetenschappelijke onderzoeksactiviteiten waarbij vis wordt gevangen in het overeenkomstgebied, de voorkoming van ongereglementeerde commerciële en experimentele visserij en de bescherming van gezonde mariene ecosystemen niet ondermijnen. De partijen worden ertoe aangemoedigd elkaar op de hoogte te brengen van hun voornemens om dergelijke wetenschappelijke onderzoeksactiviteiten toe te staan.

               5.
                     De partijen verzekeren de naleving van de bij dit artikel vastgestelde voorlopige maatregelen en van eventuele aanvullende of afwijkende voorlopige maatregelen die zij vaststellen overeenkomstig artikel 5, lid 1, onder c).

               6.
                     In overeenstemming met artikel 7 van de overeenkomst van 1995 werken de overeenkomstsluitende kuststaten en andere partijen samen om de verenigbaarheid te garanderen van de instandhoudings- en beheersmaatregelen voor visbestanden die voorkomen in gebieden binnen en buiten de nationale jurisdictie in de centrale Noordelijke IJszee, teneinde de instandhouding en het beheer van de volledige visbestanden te verzekeren.

               7.
                     Naast de bepalingen van lid 4 mag niets in deze overeenkomst worden uitgelegd op een wijze die de rechten van de partijen met betrekking tot marien wetenschappelijk onderzoek in de zin van het verdrag beperkt.

               Artikel 4

               Gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht

               1.
                     De partijen bevorderen de samenwerking op het gebied van wetenschappelijke activiteiten teneinde de kennis over de biologische rijkdommen van de wateren van de centrale Noordelijke IJszee en de ecosystemen waarin zij voorkomen, te vergroten.

               2.
                     De partijen komen overeen uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht op te zetten teneinde hun begrip van de ecosystemen in het overeenkomstgebied te verbeteren en, meer in het bijzonder, te bepalen of er in het overeenkomstgebied visbestanden voorkomen of in de toekomst zouden kunnen voorkomen die op duurzame basis zouden kunnen worden bevist en wat de mogelijke effecten van een dergelijke visserij op de ecosystemen van het overeenkomstgebied zijn.

               3.
                     De partijen begeleiden de ontwikkeling, coördinatie en uitvoering van het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht.

               4.
                     De partijen zorgen ervoor dat in het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht rekening wordt gehouden met het werk van relevante wetenschappelijke en technische organisaties, organen en programma's en met inheemse en lokale kennis.

               5.
                     Als onderdeel van het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht stellen de partijen uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een protocol voor gegevensuitwisseling vast en wisselen zij relevante gegevens uit, rechtstreeks of via relevante wetenschappelijke en technische organisaties, organen en programma's, in overeenstemming met het aldus vastgestelde protocol.

               6.
                     De partijen organiseren ten minste om de twee jaar en ten minste twee maanden voor de vergaderingen van de partijen die overeenkomstig artikel 5 plaatsvinden, gezamenlijke wetenschappelijke vergaderingen, persoonlijk of anderszins, om de resultaten van hun onderzoek toe te lichten, de best beschikbare wetenschappelijke informatie te bestuderen en tijdig wetenschappelijk advies te verstrekken aan de vergaderingen van de partijen. De partijen stellen uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een mandaat en andere procedures voor de werking van de gezamenlijke wetenschappelijke vergaderingen vast.

               Artikel 5

               Beoordeling en verdere uitvoering

               1.
                     De partijen vergaderen om de twee jaar of vaker indien zij daartoe besluiten. Tijdens hun vergaderingen doen de partijen onder meer het volgende:

               a)
                     de uitvoering van deze overeenkomst beoordelen en zich indien nodig buigen over eventuele kwesties die verband houden met de duur van deze overeenkomst in overeenstemming met artikel 13, lid 2;

               b)
                     alle beschikbare wetenschappelijke informatie die tot stand komt via het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht, uit de nationale wetenschappelijke programma's en uit andere relevante bronnen bestuderen, met inbegrip van inheemse en lokale kennis;

               c)
                     op basis van de wetenschappelijke informatie uit het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht, de nationale wetenschappelijke programma's en andere relevante bronnen en rekening houdend met relevante overwegingen met betrekking tot visserijbeheer en ecosystemen, met inbegrip van de voorzorgsaanpak en mogelijke nadelige effecten van visserij op de ecosystemen, onder meer bekijken of de spreiding, migratie en abundantie van vissen in het overeenkomstgebied een duurzame commerciële visserij zou kunnen ondersteunen en op basis daarvan bepalen:

               i)
                     of er onderhandelingen moeten worden gestart om een of meer aanvullende regionale of subregionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer op te zetten om de visserij in het overeenkomstgebied te beheren; en

               ii)
                     of er, zodra uit hoofde van punt i) onderhandelingen zijn gestart en de partijen mechanismen zijn overeengekomen om de duurzaamheid van de visbestanden te verzekeren, aanvullende of afwijkende tussentijdse instandhoudings- en beheersmaatregelen moeten worden vastgesteld voor die bestanden in het overeenkomstgebied;

               d)
                     uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst instandhoudings- en beheersmaatregelen vaststellen voor experimentele visserij in het overeenkomstgebied. De partijen kunnen die maatregelen van tijd tot tijd wijzigen. In de maatregelen wordt onder meer vastgelegd dat:

               i)
                     experimentele visserij het doel van deze overeenkomst niet mag ondermijnen;

               ii)
                     de duur, omvang en schaal van de experimentele visserij wordt beperkt om de effecten ervan op de visbestanden en ecosystemen te beperken en dat deze visserij wordt onderworpen aan standaardvereisten zoals beschreven in het protocol voor gegevensuitwisseling dat is vastgesteld overeenkomstig artikel 4, lid 5;

               iii)
                     een partij experimentele visserij alleen mag toestaan op grond van gedegen wetenschappelijk onderzoek en wanneer dat strookt met het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht en de eigen nationale wetenschappelijke programma's;

               iv)
                     een partij experimentele visserij slechts mag toestaan nadat zij de andere partijen van haar voornemens met betrekking tot dergelijke visserijactiviteiten op de hoogte heeft gebracht en de andere partijen in de gelegenheid heeft gesteld op die voornemens te reageren; en

               v)
                     een partij passend toezicht moet uitoefenen op experimentele visserijactiviteiten waarvoor zij toestemming heeft gegeven en de resultaten van die visserijactiviteiten moet melden aan de andere partijen.

               2.
                     Om de uitvoering van deze overeenkomst te bevorderen, ook met betrekking tot het gezamenlijk programma voor wetenschappelijk onderzoek en toezicht en andere activiteiten uit hoofde van artikel 4, kunnen de partijen comités of soortgelijke organen opzetten waaraan vertegenwoordigers van gemeenschappen in het noordpoolgebied, met inbegrip van inheemse volkeren in het noordpoolgebied, kunnen deelnemen.

               Artikel 6

               Besluitvorming

               1.
                     Besluiten van de partijen inzake procedurele aangelegenheden worden genomen met een meerderheid van de partijen die hun stem voor of tegen uitbrengen.

               2.
                     Besluiten van de partijen omtrent inhoudelijke kwesties worden genomen bij consensus. In deze overeenkomst wordt onder "consensus" verstaan: de afwezigheid van formele bezwaren op het moment dat het besluit wordt genomen.

               3.
                     Een kwestie wordt geacht van inhoudelijke aard te zijn als een van de partijen de kwestie als dusdanig beoordeelt.

               Artikel 7

               Beslechting van geschillen

               De in deel VIII van de overeenkomst van 1995 vastgestelde bepalingen voor geschillenbeslechting zijn mutatis mutandis van toepassing op geschillen tussen partijen met betrekking tot de uitlegging of toepassing van deze overeenkomst, ongeacht of die partijen eveneens partij zijn bij de overeenkomst van 1995.

               Artikel 8

               Staten die geen partij zijn

               1.
                     De partijen sporen staten die geen partij zijn bij deze overeenkomst ertoe aan maatregelen te treffen die in overeenstemming zijn met de bepalingen van deze overeenkomst.

               2.
                     De partijen nemen maatregelen in overeenstemming met het internationale recht om de vaartuigen die gemachtigd zijn de vlag te voeren van staten die geen partij zijn bij de overeenkomst, te weerhouden van activiteiten die de doeltreffende uitvoering van deze overeenkomst aantasten.

               Artikel 9

               Handtekening

               1.
                     Deze overeenkomst staat met ingang van [datum] te [plaats] open voor ondertekening door Canada, de Volksrepubliek China, het Koninkrijk Denemarken voor wat de Faeröer en Groenland betreft, IJsland, Japan, de Republiek Korea, het Koninkrijk Noorwegen, de Russische Federatie, de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie en blijft voor ondertekening openstaan gedurende twaalf maanden vanaf die datum.

               2.
                     Voor ondertekenende partijen bij deze overeenkomst blijft de overeenkomst te allen tijde open voor bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring.

               Artikel 10

               Toetreding

               1.
                     Deze overeenkomst blijft te allen tijde open voor toetreding door de in artikel 9, lid 1, opgesomde staten die deze overeenkomst niet hebben ondertekend, en door de Europese Unie indien zij deze overeenkomst niet heeft ondertekend.

               2.
                     Na de inwerkingtreding van deze overeenkomst kunnen de partijen andere staten met een reëel belang uitnodigen om toe te treden tot deze overeenkomst.

               Artikel 11

               Inwerkingtreding

               1.
                     Deze overeenkomst treedt in werking op de 30e dag volgende op de datum van ontvangst door de depositaris van alle akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van of toetreding tot deze overeenkomst door de in artikel 9, lid 1, opgesomde staten en de Europese Unie.

               2.
                     Na de inwerkingtreding van deze overeenkomst treedt zij voor elke staat die overeenkomstig artikel 10, lid 2, is uitgenodigd om toe te treden en die een akte van toetreding heeft neergelegd, in werking op de 30e dag volgende op de datum van neerlegging van die akte.

               Artikel 12

               Terugtrekking

               Een partij kan zich op elk moment uit deze overeenkomst terugtrekken door schriftelijk via diplomatieke kanalen haar terugtrekking aan de depositaris te melden, onder vermelding van de effectieve datum van de terugtrekking, die ten minste zes maanden na de datum van de melding valt. De terugtrekking uit deze overeenkomst verandert niets aan de toepassing ervan door de overige partijen of de plicht van de zich terugtrekkende partij om de in deze overeenkomst neergelegde verplichtingen na te komen die ook zonder deze overeenkomst voor haar zouden gelden uit hoofde van het internationale recht.

               Artikel 13

               Duur van de overeenkomst

               1.
                     Deze overeenkomst blijft van kracht voor een eerste periode van 16 jaar na de inwerkingtreding ervan.

               2.
                     Na het verstrijken van de in het eerste lid vermelde eerste periode wordt deze overeenkomst verlengd voor opeenvolgende perioden van vijf jaar tenzij een partij:

               a)
                     formeel bezwaar maakt tegen een verlenging van deze overeenkomst tijdens de laatste vergadering van de partijen voorafgaand aan het verstrijken van de eerste periode of een latere verlenging; of

               b)
                     uiterlijk zes maanden voor het verstrijken van de desbetreffende periode schriftelijk bezwaar maakt tegen een verlenging bij de depositaris.

               3.
                     De partijen zorgen voor een doeltreffende overgang tussen deze overeenkomst en een eventuele nieuwe overeenkomst tot vaststelling van aanvullende regionale of subregionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer voor het beheer van de visserij in het overeenkomstgebied teneinde de mariene ecosystemen gezond te houden en de instandhouding en het duurzame gebruik van de visbestanden in het overeenkomstgebied te verzekeren.

               Artikel 14

               Verhouding tot andere overeenkomsten

               1.
                     De partijen erkennen dat zij gebonden zijn en blijven door hun verplichtingen uit hoofde van de desbetreffende bepalingen van het internationale recht, met inbegrip van de bepalingen van het verdrag en van de overeenkomst van 1995, en erkennen het belang van een verdere samenwerking bij de nakoming van die verplichtingen, ook indien deze overeenkomst afloopt of wordt beëindigd zonder dat er een overeenkomst is bereikt tot vaststelling van aanvullende regionale of subregionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer voor het beheer van de visserij in het overeenkomstgebied.

               2.
                     Deze overeenkomst doet op generlei wijze afbreuk aan de standpunten van de partijen met betrekking tot hun rechten en verplichtingen uit hoofde van internationale overeenkomsten en hun standpunten met betrekking tot aangelegenheden die verband houden met het zeerecht, met inbegrip van eventuele standpunten met betrekking tot de uitoefening van rechten en jurisdictie in de Noordelijke IJszee.

               3.
                     Deze overeenkomst doet op generlei wijze afbreuk aan uit de desbetreffende bepalingen van het internationaal recht voortvloeiende rechten, jurisdictie en verplichtingen van partijen zoals vermeld in het verdrag of in de overeenkomst van 1995, met inbegrip van het recht om de opening van onderhandelingen voor te stellen over het opzetten van een of meerdere aanvullende regionale of subregionale organisaties of regelingen voor visserijbeheer voor het overeenkomstgebied.

               4.
                     Deze overeenkomst verandert niets aan de rechten en de verplichtingen van de partijen op grond van andere overeenkomsten die met deze overeenkomst verenigbaar zijn en geen afbreuk doen aan de rechten en de verplichtingen van andere partijen uit hoofde van deze overeenkomst. Deze overeenkomst doet geen afbreuk aan en is niet strijdig met de rol en het mandaat van bestaande internationale mechanismen met betrekking tot visserijbeheer.

               Artikel 15

               Depositaris

               1.
                     De Canadese regering treedt op als depositaris van deze overeenkomst.

               2.
                     De akten van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding worden nedergelegd bij de depositaris.

               3.
                     De depositaris stelt alle ondertekenaars en alle partijen in kennis van alle akten van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding en verricht alle andere functies die zijn vastgelegd in het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht van 1969.

               Gedaan te _________________________, op de ______  dag van _________, 201X, in een enkel exemplaar in de Chinese, de Engelse, de Franse en de Russische taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.