title: Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van een vijfjarenprogramma voor onderzoek en onderwijs (1980-1984) van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van de biologie en de bescherming van de gezondheid (programma stralingsbescherming) (door de Commissie bij de Raad ingediend)

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (79) 158
Vol. 1979/0070
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983,
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit
règlement.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243,
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983,
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5
der genannten Verordnung freigegeben.
 ---pagebreak--- COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                                        COM(79)158 def.
                                                        Brussel , 30 maart 1979
                               ^ !
                              •:    /
  \                              ·'
                         ■>\ν
    \                 .   >*'
                        S
        -• t ..
                    Voorstel voor een
                        BESLUIT VAN DE RAAD
      tot vaststelling van een vi j f j arenprogramma voor onderzoek en
      onderwijs ( 1980-1984 ) van de Europese Gemeenschap voor Atoom
      energie op het gebied van de biologie en de bescherming van de
      gezondheid ( programma stralingsbescherming )
                (door de Commissie bij de Raad ingediend )
  C0M(79 ) 158 def .
 ---pagebreak---                                     INHOUD
                                                                                EL .
0 . Korte inhoud                                                                  1
 1 . Inleiding                                                                     3
2 . Rol van het Programma Stralingsbescherming van de Commissie                    3
      2.1 .    Doelstellingen van de onderzoekactiviteiten                         3
      2.2 .    Coördinatie op het gebied van de stralingsbescherming - een taak
               van de Gemeenschap
3 . Huidige situatie inzake het onderzoek op het gebied van stralingsbescherming
      en de gevolgen hiervan                                                       4
      3.1 .    Het huidige onderzoekprogramma van de Gemeenschap                   4
      3.2 .    ÏCRP en UNSCEAR                                                     5
      3.3 .    Gevolgend voor het programma van de Gemeenschap                     6
      3.3.1 . Wetenschappelijke heroriëntatie                                      6
      3.3.2 . Organisatorische verbetering : een evolulief -programma              6
  4 . Voorstel voor het Programma Stralingsbescherming 1980 - 1984                 8
       4.1 .      Voorgstelde onderzoekactiviteiten                                8
      4.1.1 .     Strallngsdoslmetrie en de interpretatie hiervan                  9
       4.1.2 .    Gedrag van en controle op radionucliden in het milieu           13
      4.1 . 3 »   Vroege somatische effecten van ioniserende straling             16
       4.1.4 .    Somatische effecten van ioniserende straling                    18
      4.1.5 .     Genetsiche effecten van ioniserende straling                    22
      4.1.6 .     Beoordeling van stralingsrisico' 8                              27
      4.2 .       Tenuitvoerlegging                                               29
      4.2.1 .     Deelnemende laboratoria                                         29
       4.2.2 .    Beheer                                                          29
       4.2.3 .    CoOrdinatie                                                     30
       4.2.4 .    Evaluatie                                                       30
       4.2.5 .    Verspreiding van resultaten                                     32
      4.3 .       Middelen                                                        32
       4.3.1 .    Bersoneel                                                       32
       4.3.2 .    PinanciSle toewijzing                                           32
      4.3.3 .     Financiè'le specificatie                                        34
BIJLAGE I           wetenschappelijke resultaten                                  48
BIJLACE II          Voorstal voor edn Besluit van de Raad -f BUIAGE               49
BIJLAGE III         Advies van het RCPB "Stralingsbescherming"                    51
BUJWQE IV           Advies van het Wetenschappelijk en Iteehnisolï Comité         52
 ---pagebreak---                                    1   -
Korte  Inhoud
  Het onderhavige voorstel voor een uitbreiding van het Programma Stralings-
bescherming van de Commissie wordt overeenkomstig artikel 7 van het E.G.A. -
Verdrag ingediend .   Het wordt voorgesteld als een evolutief programma en be
strijkt de periode van 1.1.1980 tot en met 31.12.1984 .
Wetenschappelijke en administratieve overwegingen hebben de Commissie ertoe
gebracht een dergelijk evolutief programma voor te stellen , ten einde snel
profijt te kunnen trekken van de recente vooruitgang van het onderzoek op het
gebied van de stralingsbescherming in de Gemeenschap , rekening te houden met
de in dit opzicht gestelde nieuwe eisen en voorts het beheer van het programma
te vergemakkelijken .   Het Jaar 1980 is het laatste Jaar van het huidige pro
gramma ( 1976-1980 ) en zou derhalve het eerste Jaar van het nieuwe programma
worden .
Het programma is gericht op het verkrijgen van een Juist inzicht in en een af
doende bescherming tegen de stralingsrisico 's die zich kunnen voordoen , waarbij
het vooral op de volgende twee doelstellingen ia toegespitst :
- verbetering van de wetenschappelijk en technische kennis met het oog op de
   bijwerking van de basisnormen voor de bescherming van de gezondheid van de
   bevolking en van de werknemers tegen de gevaren verbonden aan ioniserende
   straling ;
- beoordeling van de biologische en ecologische gevolgen van nucleaire werk
   zaamheden en van het gebruik van kernenergie en van ioniserende stralingen ,
   met het oog op een afdoende bescherming van mens en milieu , indien anders
   onaanvaardbare schade zou kunnen worden toegebracht .
Het Programma zal bestaan uit zes , nauw met elkaar samenhangende hoofdacti
viteiten of sectoren , die op willekeurige maar passende wijze een Idee geven
van de totale opzet :
- stralingsdosimetrie en de Interpretatie daarvan ,
- gedrag van en controle op radionucliden in de omgeving ,
- korte , somatische effecten van ioniserende straling
- late , somatische effecten van ioniserende straling
 - genetische effecten van ioniserende    straling
- beoordeling van stralingsrisico 's .
 ---pagebreak---                               2  -
De tenuitvoerlegging van vroegere programma 3 heeft aangetoond     dat de
uitvoering van het Program» in het kader van onderzoekcontracten net
Nationale instituten en Universiteiten (" indirecte actie ") tezamen net
een doeltreffend beheer net de steun    van het RCFB en op basis van objec
tieve   evaluatie procedures de geëigende middelen zijn voor de tenuitvoer
legging van dit coHSHunautalre ondersoekprograraa» . Er wordt voortdurend ge
zocht naar verbeteringen in de wijze waarop het programos wordt beheerd .
Over het algemeen worden de administratieve lasten voor eontractors en we
tenschappelijke onderzoekers zo laag mogelijk gehouden, terwijl zoveel uoge-
lijk de garantie wordt gegeven dat de doelstellingen van het progranma worden
bereikt .
De Commissie raast de totale behoeften voor de gehele duur van het Programma
( 1980-1984 op r.e . 68*2 miljoen en 64 personeelsleden . H.e . 10 miljoen van
het totaalbedrag van r.e . 68,2 miljoen wordt reeds geciskt door het prograa-
tbesluit 1976-1980 .
In Bijlag» X is een samenvatting gegeven van enkele belangrijks resultaten .
                                          #♦
 ---pagebreak---                                           - 3 -
    1 . Inle ldlng
        Op 15 maart 1976 keurde d« Raad een programma voor onderzoek en onderwijs
        goed voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van de
        biologie - bescherming van de gezondheid ( Prograrana Stralingsbescherming )
        voor de periode van 5 Jaar van 1.1.1976 tot 31 . 12.1980. De toewijzing op
        de begroting bedroeg R.E. 39 Biljoen .
        Het onderhavige voorstel tot uitbreiding van het Strallngsprogranma van de
        Commissie wordt overeenkomstig artikel 7 van het Euraton-Verdrag aan de Raad
        voorgelegd , terwijl rekening is gehouden net de recente uitbreiding van de
        kennis en de veranderende eisen voor stralingsbescherming in de Getseenschap,
        faotoren die noodzakelijkerwijs leiden tot een ontwikkeling van de weten
        schappelijke inhoud van het programma .
2 . Rol van het Programma Stralingsbescherming van de Commissie
    H.l . Doelstellingen van de onderzoekactiviteiten
                                              1
          Het gebruik van kernenergie , met inbegrip van het vermoedelijke gebruik
          van thermonucleaire fusie in een verder afgelegen toekomst , het manupuleren
          van vast en vloeibaar afval en van splijtstoffen tijdens hun gehele kring
           loop alsmede de diverse toepassing van ioniserende straling en radio-iso-
          topen , met inbegrip van medische diagnostiek en therapie , zijn alle factoren
          die adekwate preventie-en controlemaatregelen noodzakelijk maken , teneinde
          voldoende bescherming tegen ioniserende straling te garanderen .     Het weten
           schappelijk onderzoekprogramma heeft ten doel voldoende gegevens te ver
           strekken om een bijdrage te leveren tot een Juiste besluitvorming inzake
          vraagstukken waarvoor de publieke opinie bijzonder gevoelig is geworden .
          Het Programma Stralingsbescherming van de Commissie is derhalve gericht
           op het verkrijgen van een juist inzicht in en een afdoende bescherming
          tegen de stralingsrisico 's die zich kunnen voordoen , waarbij het vooral op
           de volgende twee doelstellingen is toegespitst :
           - verbetering van de wetenschappelijke en technische kennis met het oog op
             het bijwerken van de basisnormen voor de bescherming van de werknemers
             en van de bevolking in het algemeen tegen de risico 's van ioniserende
             straling *
             jffien van de taken die krachtens het Euratomverdrag aan de Commissie zijn
               opgedragen is de voorbereiding van fundauBenielö veiligheidsnonnen tegen
               het risico van ioniserende straling »
 ---pagebreak---            - beoordeling van de biologische en ecologische gevolgen van nucleaire         !
             werkzaamheden en van het gebruik van de kernenergie en van ioniserende        '
             straling , met het oog op een afdoende bescherming van de mens en het        t
             milieu , telkens wanneer hieraan op enigerlei wijze onaanvaardbare schade     •
             kan worden toegebracht .
           Het is duidelijk dat deze doelstellingen rechtstreeks te maken hebben met       ;
           drie onderdelen van het beleid van de Gemeenschap waarvan de betekenis
           door niemand in twijfel wordt getrokken , te weten : het sociale beleid ,
           het milieubeleid en het energiebeleid .
 . 2 . Coördinatie op het gebied van de stralingsbescherming - een taak van de
       Gemeenschap
       Stralingsrisico 's houden niet op bij de landsgrenzen en de problemen waartoe
       zij aanleiding geven zijn in elke Lid-Staat in wezen gelijk .    Beperkte weten
       schappelijke mankracht en beperkte financiële middelen vormen een schrijnend
       contrast met de gecompliceerdheid en de omvang van de problemen die om een
                         r
       oplossing vragen .   Vanaf de aanvang van haar activiteiten op dit gebied heeft
       de Commissie dienovereenkomstig pogingen in het werk gesteld om samenwerking
       tot stand te brengen tussen de desbetreffende nationale instellingen Inzake
       activiteiten m.b.t . de kernpunten van het programma .   Het succes van deze         j
       pogingen blijkt heden ten dage duidelijk uit het feit dat de meeste nationale 1
       onderzoekinstellingen en vele universitaire instellingen , die op dit gebied
       actief zijn , op 4ên of andere wijze deelnemend aan het programma van de Ge
       meenschap .   Onnodig dubbel werk werd vermeden , terwijl een optimaal gebruik
                                                                                :
       gemaakt werd van de beperkte beschikbare oapaciteiten , door de projecten op de
       Juiste wijze op elkaar af te stemmen en maatregelen te treffen voor gezamelijke
       planning .
                                                                                i
       Dit programma vormt evenmin een doublure van nationale activiteiten .    Het
                                                                                (
       stimuleert deze en vult ze aan op punten van algemeen belang .    Gezamelijke
       planning en gecoördineerde projecten hebben de doeltreffendheid van het
       onderzoek inzake stralingsbescherming In de Lid-Staten aanzienlijk verbeterd .     '
• Huidige situatie Inzake het onderzoek op het gebied van stralingsbescherming
    en de gevolgen hiervan
  1     Het huidige onderzoekprogramma van da Oemsenschap
                                                                                ►
        Het prograaaoa heeft verschillende B oortan van resultaten opgeleverd ,
        dit mq fcfepiegellng vorwea van da belangrijks w®teMchappe liJbe voor
        uitgang .
 ---pagebreak---  Statistisch gezien heeft dit programma ln 1977 neer dan 600 wetenschap
  pelijke publicaties opgeleverd , terwijl ciroa 550 wetenschappelijke
  onderzoekers » ln bijkans alle gevallen verbonden aan nationale Instellingen ,
 aan deze arbeid hebben deelgenomen (hetgeen overeenkomt mst 300 onder
  zoekers per Jaar ).  In Bijlage I zijn enkele voorbeelden weergegeven van
 wetenschappelijke resultaten , ofschoon een volledige evaluatie van het
 huidige programma prematuur is , aangezien slechts de resultaten van de
 eerste twee Jaar van de^ vijf Jaren periode beschikbaar zijn.
 Naast de bijdrage van het huidige en vorige onderzoekprogramma aan de
 wereld omvattende compilatie en evaluatie van UNSCEAR en ICRP, hebben de
 diensten van de Commissie monografieën voorbereid m.b.t . speciale onder-
 zoek-onderwerpen (bijv . behandeling van acuur stralingsletsel, evaluatie
                        - 224
 van het risico van Ra        , verzameling van gegevens inzak» nautron-dosi-
 metrle , onderlinge vergelijkingen ).    Voorts werden de geproduceerde weten
 schappelijke gegevens geëvalueerd d.m.v . permanente activiteiten van stu
 diegroepen in elk van de sectoren van het programma .
  ICRP en UNSCEAR
  De huidige situatie op het gebied van de stralingsbescherming wordt ge
  kenmerkt door twee belangrijke gebeurtenissen .    Enerzijds werd onlangs
 f
  door UNSCEAR een zeer volledig en bijgewerkt oompendlum van wetenschap
  pelijke Informatie Inzake stralingseffecten, bronnen en rielco' s go pu
  pilceerd .* In dit verslag worden mst het oog op de beoordeling van de
  risico 's , de onderzoekresultaten geëvalueerd betreffende de somatische
 en genetische effecten op lange termijn , die tot 1977 beschikbaar waren .
  De invloed ervan op de toekomstige research op het gebied van stralings-
  bescherming zal aanzienlijk zijn, mst name waar het een licht werpt op
  tal van dringende problemen die om een oplossing Vragen .
 Bovendien heeft de ICRP        nieuwe aanbevelingen gedaan . Als gevolg daar
  van wordt gewerkt aan een herziening van de basisnormen van Euratom in
  zake stralingsbescherming .    Voor de toepassing hiervan moeten nog gede
  tailleerde richtlijnen worden opgesteld , met name wat betreft de invoe
  ring van nieuwe begrippen zoals schade » collectie?® dosis-equivalent ,
  optimalisatie «n rechtvaardiging van bestraling *
   united Rations Scientific Coismlttes on the Effects of Ato«io Radiation ,
                                    .
**
   International Coiasdsslon      R^diologioal Proteotioa .
 ---pagebreak--- Wetenschappelijke onderzoekers die aotlef betrokken zijn bij het Pro
gram» Stralingsbescherming van de Comnissle hebben Meegewerkt aan de
voorbereiding van belde doouaenten , en de onderzoekresultaten van dit
programs» hebben bijgedragen tot een aanzienlijke uitbreiding ran de
kennis op het gebied van de stralingsbescherming .
Gevolgen voor het prograaaaa van de Gemeenschap
3 ,jj.l . Wetenschappelijk» heroriëntatie
          Uit de vorige paragrafen blijkt duidelijk dat de se veranderende op
          vattingen inzake stralingsbescherming in elk tcekbrastlg programma
          tot uiting dienen te kosasn .   Dientengevolge kunnen wijzigingen in de
          voorgestelde wetenschappelijke Inhoud worden waargenomen onder punt
          4 , waar nieuwe onderwerpen en prioriteiten werden Ingevoerd .
 3.3,2 . Organisatorische verbetering ; een evolutie f-programma
          Wat betreft de gevolgen voor hst baheer van het programma dient de
          aandacht te worden gevestigd op het voorstel een avolutlef prograa-
          aa te naken, waarbij het Jaar 1980 een o'verlappend Jaar is .    Dit
          stoelt op de volgende overwegingen i
          - Wijziging en in sosalgo gevallen heroriëntatie van onderzoekpro-
             jecten
             is een noodza&elijke consequentie van de huidige situatie .    Deze
             belangrijke heroriëntatie kan echter moeilijk gedurende het laatste
             Jaar van een prograaraa plaatsvinden .   Gezien de langdurige arbeid
             die vereist is bij het onderzoek op het gebied van strallngsbescher:
             nlng , lijkt het beter te voorzien In de mogelijkheid van een gefa
             seerde periode » teneinde te kunnen ombuigen naar een nieuw neerjaren-
             progranma .
          • Voor de verplichte uitvoerige evaluatie van onderzoekprojecten , re
             kening houdend net huidige oontracten en nieuwe voorstellen , zou
             veel voordeel opleveren , aangezien lossers een overlappend Jaar zo
             wel de ontwikkeling als de oontlnuiteit van het program» wordt ge
             waarborgd .  De huidige oontracten zouden aan het eind van het over-
             lapplngojaar kunnen worden beëindigd of uitgebreid , terwijl nieuwe
             oontraoten ln de loop van ditzelfde Jaar kunnen worden aangegaan .
          - In het verleden was de initiële fase oan contract-besprekingen vaak
             erg ooeilijkf sowel Voor de oontraotors als voor de Cossolssle . Als
             gevolg van hei Bpograssaa -be sluit vaa maart 1976 bijvoorbeeld kon
 ---pagebreak---                                 -7 -
    eerst in mei 1976 worden overgegaan tot een eerste herziening van de !
    voorstellen door de ACPM, hetgeen toen nog soest worden gevolgd door j
    de onderhandelingen met de oontraotors. De ondertekening van de        |
    ooatracten die moeten Ingaan per 1.1.1976» werd zodiende verdaagd      '
    tot eind 1976 .                                                        1
 • Het aantal goede wetenschappelijke onderzoekers , dat werkzaam is op
   het gebied van de stralingsbescherming , is zeer beperkt en het neemt
    vele Jaren in beslag om goede en serieuze onderzoekprojecten op te
    zetten .   Het handhaven van de samenwerking met zeer goede groepen
    onderzoekteams is een essentieel onderdeel het programma .   Het valt
   daarom te betreuren dat de diensten van de Commissie aan het eind
    van een periode van vijf Jaar de oontraotors moeten vragen en moeten
    overreden hun onderzoekteams nog een Jaar voor hun eigen financieel
    risico aan het werk te houden totdat de ondertekening van oontracten
    de situatie zal legaliseren .
 - Bovendien, als niet tijdig vóór het aflopen van een contraot een be
    sluit wordt genomen voor de voortzetting of belflndlglng ervan , Is
   er veelal morele pressie nodig op de diensten van de Commissie en de
    RCBP ora het contract te continueren .
    In feite dreigt een laattijdige beslissing van de Raad de mogelijk
    heden van RCBP al te zeer te beperken om verwerping of heroriëntatie
    van voorgestelde projecten te adviseren , terwijl de contractors hier
    door niet in de gelegenheid zijn onderzoekteams te ontbinden of deze
    in te zetten voor andere projecten .   De maatschappelijke problemen
    van het onderzoekpersoneel , dat in het kader van deze contracten werk
    zaam , is dienen tot een minimum te worden beperkt .
Al deze factoren wijzen in de richting van een besluit tot vaststelling
van een evolutief programma waarin 1980 als overlappend jaar mede is op
genomen .    De begroting van het Jaar 1980 zal binnen de maximumgrens van
R.E. 39 miljoen voor het tijdvak 1976- 1980 volledig gedekt zijn .
Bestaande contracten zullen in 1980 worden gecontinueerd tot de verval
datum die oorspronkelijk in het contract was vastgesteld of die om andere |
redenen noodzakelijk wordt . Nieuwe contracten kunnen in 1§80 worden af
gesloten met een tijdsduur van ten hoogste 5 Jaar tot eind 1984 , volgens
de richtlijnen van het niame® wetenschap^ li jks programffla »
 ---pagebreak---                                               8 -
 4 . Voorstel voor het Programma Stralingsbescherming 1980-1984
     4.1 . Voorgestelde onderzoekactiviteiten
           Het voorgestelde Programma voor Stralingsbescherming van de Gemeenschap
           heeft ten doel door middel van Europese samenwerking te komen tot een uit
           breiding van de kennis op het gebied van de stralingsbescherming , met
           Inachtneming van de bijzondere problemen en deskundigheden die in Europa
           aanwezig zijn .
           Het programma zal bestaan uit zes hoofdactiviteiten of sectoren die een
           - willekeurige maar handige - indeling van de totale opzet vormen :
           - stralingsd08imetrie en de interpretatie hiervan ,
           - gedrag van en controle op radlonueliden in hst milieu
           - somatische effecten op korte termijn van ioniserende stralingen ,
           - somatische effecten op lange termijn van oiniserende stralingen ,
           - genetische effecten van ioniserende straling
           - beoordeling van stralingsrisico 's .
           De informatie , die is ontleend aan voorafgaande onderzoekprogramma 's
           van de Commissie en aan elders in de wereld verrichte onderzoekingen werd
           bestudeerd , de huidige stand van de kennis werd herzien , met name zoals
           deze is weergegeven in het rapport van de UNSCEAR , de toekomstige behoeften
           aan praktische beschermingsmaatregelen en richtlijnen werden omschreven
           en de gebieden waarop onderzoek dient te worden verricht werden vastge
           steld .
           Het door de Commissie voorgestelde programma is gebaseerd op de te ver
           wachten behoeften aan stralingsbescherming in de Gemeenschap en op de bij
           werking en aanpassing van de aotiviteiten die reeds aan de gang zijri , in
           het licht van de verwachte ontwikkeling van nucleaire installaties en
           andere bronnen van ioniserende straling en de mogelijke effecten hiervan
           op mens en milieu .    Het is noodzakelijk het onderzoek inzake de verschil
           lende onderwerpen , die van eruoialo betekenis lijn voor de toekomst , te
           stimuleren en voorstellen dienaangaande zijn uitgewerkt op de volgende
           bladzijden .
"*    Geen enkele onderverdeling kan op adekwate wijze de ingewikkelde weten
      schappelijke inhoud van een evenwichtig programma voor stralingsbescherming
      afbakenen . Er is een duidelijke overlapping van sectoren en er zijn onderwerpen
      die tot      alle of tot verscheidene sectoren behoren .
      Dosimetrie bijvoorbeeld is een fundamenteel vereiste voor alle sectoren , sy-
      nergistische effecten worden onder vele verschillende omstandigheden waarge
      nomen en de problemen van lage doses of lage dosistempo 's alsmede de funda
      mentele werking van de waargenomen effecten of de noodzaak van epidemiologische
               #4    T4        4 fi vrt»   -f     © m 4- 1*
 ---pagebreak---                              -  9
4 . lil . Strallngsdoslmetrie en de Interpretatie hiervan
          De toepassing van voorschriften voor stralingsbescherming en onderzoek
          inzake de gevolgen van ioniserende straling kunnen alleen op de Juiste
          wijze plaatsvinden als het mogelijk is de geabsorbeerde dosis en/ of
          andere bestralingsparameters te bepalen en deze te interpreteren in
          termen van biologische effecten en het risico waartoe zij aanleiding
          geven .   Voorts vereisen de richtlijnen van Euratom Inzake de Basisnormen
          het meten en registreren van bepaalde bestralingsgegevens die binnen de
          Gemeenschap op een vergelijkbare wijze dienen te worden uitgewerkt .    De
          volgende onderwerpen dienen derhalve verder te worden bestudeerd ter
          ondersteuning van het Programma Stralingsbescherming in zijn geheel .
          - Fyslssche    aspecten van  stralingseffecten ( mlcrodoslmetrle )
             De biologische effecten van ioniserende straling zijn afhankelijk van
             verschillende bestralingsparameters , met name van de stralingskwaliteit ,
             geïnterpreteerd als de ruimtelijke en tijdelijke verdeling van de ab-
             soptie van stralingsenergie en de overdracht daarvan in biologische
             weefsels de verdeling van energie-afzetting binnen gevoelige plaatsen
             alsmede de onmiddelijke biothermische effecten .   Ondanks de aanzienlijke
             vooruitgang die geboekt werd bij het verzamelen van de vereiste fysische
             gegevens , zijn verdere onderzoekingen nodig om de overtuigende relaties
             tussen de vorm van stralingsinteractie en de dosis-effect curves voor
             uitwendige bestraling en opgenomen radionucliden vast te stellen .
             Microdosimetrisch onderzoek inzake het tumorinductie en stoornissen
             van orgaanfuncties moeten een bijdrage kunnen leveren tot de oplossing
             van dergelijke brandende vraagstukken op het gebied van de stralings-
             bescherming , zoals de vraag of de ralatieve risico 's van lage doses en
             dosistempo 's van zowel lage als hoge LET- stralingen werden overschat
             of onderschat , en of zij enige wijziging nodig hebben gemaakt van de
             kwallteitsfactoren , met alle gevolgen dia dergelijke wijzigingen zouden
             kunnen hebben voor hst afseharmingsplan en da persoonlijks dosimetrie .
 ---pagebreak---                 -  10
- Interne dosimetrie
  Er is onderzoek nodig om verdere kwantitatieve methoden te ontwik
  kelen voor de vaststelling van de effectieve stralingsdosis in geval
  van opneming van radioactieve isotopen zoal3 tritium en de transura-
  nen en de inademing van radioactieven aerosolen .   De verbetering
  van dosimetrische modellen die door de ICHP gebruikt worden voor
  longen , darmen en botten , schatting van hst gehalte in lichaam en
  longen aan alpha-emitterende radionucllden door respectievelijk een
  " whole body counter w en excretiemetingen .   De effecten van gemerkte
  DNA - precusoren in de celkern zijn eveneens van speciale betekenis
  voor de stralingsbescherming .
- Dosimetrie in geval van externe bestraling
  Externe bestraling geeft gewoonlijk aanleiding tot heel inhomogene
  dosisverdelingen of tot een gedeeltelijke lichaamsbestraling , waar
  door het soms moeilijk wordt de dosis in bestraalde organen of weef
  sels die bedreigd worden vast te stellen .   De fysische methoden zijn
  derhalve verbeterd , teneinde de karakteristieken van externe bestra
  ling , zoals blootstelling en kwaliteit en verschillen in weefsel-
  dichtheid wat exacter in relatie te brengen tot de orgaan-dosis .
- Persoonlijke dosimetrie en zonebewaking
  N.a.v . de aanbeveling in recente publicaties van de ICRP dient her
  ziening van de normen op het gebied van de stralingsbescherming te
  worden geruggesteund door onderzoek betr . methoden die ten doel
  hebben deze aanbevelingen toe té passen en te evalueren .    De invoe
  ring van de effectie dosis-equivalent en dosisequivalent-index be
  tekent dat bestaande methoden moeten worden aangepast en conversie-        i
  factoren en - functies theoretisch en proefondervindelijk moeten          j
                                                                            *
  worden vastgesteld voor de verschillende hoeveelheden , met name          !
  wat betreft het ijken van instrumenten .
  Er zijn verschillende manieren om de persoonlijke dosisnetrie in de      !
  diverse landen uit te werken .   Er zal een analyse worden gemaakt van pt
  parameters , zoals interne en externe bestraling , besmetting , incor-   |
 ---pagebreak---                      11  -
   poratle en afscheiding , die moeten worden bepaald , teneinde beslis
   singen te nemen inzale risico-schattingen zowel voor acute als voor
   chronische bestralingen en therapeutische maatregelen .    Er zullen
   meetmethoden worden ontwikkeld en gecoördineerd .    Er is onderzoek
   vereist inzake beschermingsnormen voor bèta-deeltjes en Inzake de
   informatie die nodig is voor dit doel .    Informatie ontleend aan on
   derlinge vergelijkbare programma 's en veldstudies zullen de onder
   zoek- resultaten aanvullen .
 - Doslmetrle van hlgh-IET- straling en neutronen
   Gezamelijke inspanning is momenteel noodzakelijk om gegevens te ver
   zamelen betr . high-IET- stralingen met inbegrip van   neutronen met
   geselecteerde energiën van praktische betekenis .
   Hoewel in de afgelopen Jaren vele fysische gegevens en meetmethoden
   voor neutronen zijn gepubliceerd of uitgewerkt , moeten volledig be
   vredigende methoden inzake persoonlijke neutronendosimetrie alsmede
   voor neutronen- en high- lET-dosimetrie voor radiobiologische proeven
   nog worden ontwikkeld . Een van de problemen daarbij zal ongetwijfeld
   zijn het verzamelen en evalueren van gegevens die een algemene con-
   sencus mogelijk maken , die m.b.t . de neutronendosimetrie zelf moet
   worden bereikt .
   Op dit gebied dient ook voortdurend aandacht te worden besteed aan
   onderlinge vergelijkingen , aangezien die welke werden uitgewerkt on
   verwachte discrepanties m.b.t . de dosimetrie - procedures en de nauw
   keurigheid hiervan aan het licht brachten .
Een programma van voortdurende ontwikkeling en aanpassing voor alle do-
simetrische methoden - zoals in het verleden heeft plaatsgevonden - is
vereist om het hoofd te bieden aan de veranderende behoeften op het ge
bied van stralingsbescherming .    Daarvoor is een flexibile benadering
vereist , tenéinde taakgerichte problemen aan te pakken of oriente rende
studies uit te werken van de huidige behoeften of om nieuwe instrumenten
te ontwikkelen , ©n daarmee de flexibiliteit en de mogelijkheden voor
vernieuwing in de toekomst te garanderen .
 ---pagebreak---                 12
- Een van deze problemen zal zijn de omgevingsdosimetrie .  Er dient
  een meer realistische schatting te worden gemaakt van de dosis
  voor het publiek die het resultaat is van natuurlijke radioactiviteit
  en daaruit voortvloeiende natuurlijke bestraling .  Dit vormt een
  onderdeel van de eigenlijke beoordeling van het risico van niet-
  natuurlijke stralingsbronnen .
- Een ander probleem dat aanleiding geeft tot toenemende zorg is de
  bestraling t.b.v . medische diagnose . Dit vormt de grootste bijdrag
  van niet-natuurlijke bestralingsbronnen voor de bevolking in het
  algemeen .  Dosimetrisch onderzoek zal erop gericht zijn de niet-
  essentiële dosis van deze bestraling te beperken , met handhaving
  van de kwaliteit van de diagnostische informatie .  Het onderzoek
  zal ook het nut van dergelijke gegevens voor epidemiologische stu
  dies van stralingeffecten bestuderen .
- Een derde probleem is de mogelijkheid van het gebruik van biologische
  dosimetrie voor ongevallen , teneinde belangrijke aanvullende infor
  matie te versti-ekken betreffende de ontvangen effectieve dosis .
  Helaas bleken deze methoden in bepaalde ongevalAituaties   niet
  helemaal bevredigend te zijn .  Onderzoek is dan ook noodzakelijk
  m.b.t . de verbetering van betrouwbare biologische dosimetrische me
  thoden en de invloed van een uitgebreid gamma van dosistempo 's en
  niet-uniforme ruimtelijks dosis-verdelingen over de biologische
  indicatoren .
 ---pagebreak---                           13  -
4.1.2 . Gedrag van en controle op radlonucllden ln het milieu
        Het programma van deze sector ls gericht op het verzamelen en uit
        werken van gegevens omtrent het gedrag van bijzondere radlonucllden
        ln verschillende componenten van het leefmilieu .    Dergelijke gegevens
        vormen een wezenlijke bijdrage tot de vaststelling van stralingsletsel ,
        in termen van potentiele schade voor de gezondheid , van routine -werk
        zaamheden en gebeurtenissen ( zoals ongevallen ) die lelden tot het vrij
        komen van radioactieve stoffen in de omgeving ( zie paragraaf 4.1.6 .).
        Belangrijke onderwerpen , die geen verband houden met kernenergie , maar
        wel in het programma zullen worden opgenomen , zijn die menselijke acti
        viteiten als gevolg waarvan mensen in toenemende mate worden blootge
        steld aan natuurlijke achtergrondstraling .
        De vaststelling van de stralingsschade vereist de schatting van indi
        viduele en collectieve doses bij de aan straling blootgestelde bevol
        king , gewoonlijk door middel van modellen die weergeven op welke wijze
        radlonucllden langs verschillende en veelal ingewikkelde wegen in het
        milieu worden overgebracht .
        Daarnaast zullen deze gegevens een hulpmiddel beteken voor diegenen ,
        die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van toestemming voor de
        lozing van radioactieve stoffen en die doeltreffende grenzen moeten
        stellen aan dergelijke lozingen in het milieu terwijl zij tevens de
        wetenschappelijke basis voor pi-ogramma 's inzake milieubeheer zullen
        verbeteren .
        Vele gegevens werden reeds bijeengebracht over het gedrag van verschei
        dene radlonucllden in speciale sectoren van het milieu , bijvoorbeeld
        als het resultaat van fallout - studies i.v.m . de beproeving van kern
        wapens in de atmosfeer en i.v.m . laboratoriumproeven .   Er blijven
        echter nog vele lacunes , en veel van de beschikbare gegevens dient
        kwalitatief te worden verbeterd .
        Bij de tenuitvoerlegging van dit programma zal een redelijk evenwicht
        tussen laboratoriumproeven en veld-experiaenten noodzakelijk zijn ; hoe
        wel er een toenemende behoefte bestaat aan veldwerk , teneinde de gel
        digheid van overdracht-coëfficiënten, afgeleid van laboratoriumproeven ,
        te bevestigen .
 ---pagebreak---                   -  14  -
Nuttige informatie betr . de betrouwbaarheid van de overdrachts-
ooëfficiënten en alle onverwachte bronnen van besmetting kunnen ook
worden afgeleid van gegevens die onlangs in het kader van verschillende
stralingscontrole programma 's werden verzameld .
Er zal prioriteit worden gegeven aan die radionucliden en milieu-
wegen die de komende decennis wel eens belangrijk zouden kunnen worden
in het kader van kernenergie-programma 's of als gevolg van radioactieve
stoffen die , afkomstig van andere bronnen , in het milieu kunnen worden
gebracht .  Bij de compilatie van het gedetailleerde programma zal reke
ning worden gehouden met andere communicatieve programma 's ( zie voet
noot ), die deel uitmaken van de nucleaire veiligheid en de bescherming
van het milieu , waardoor de garantie wordt gegeven dat deze op doel
treffende wijze op elkaar zullen worden afgestemd .      Herzieningen van
bestaande gegevens en verwachte werkwijzes in verschillende stadia van
de splijtstofkringloop wijzen erop dat de volgende activiteiten in het
kader van het programma belangrijk zijn !
- uraniummijnen en uraniumerts verwerking
- uraniumverrijklngsinstallaties
- opwerking van bestraalde splijtstoffen
- terugvoer van uranium en plutonium en de vervaardiging van gemengde
  oxydesplijtstoffen
- de invoering van geavanceerde reaotorsystemen
- de mogelijke Invoer van alternatieve splijtstofkringloppn
- ontmanteling van kernreactoren
- het beheer , Inclusief de lozing . van vloeibare , gasvormige en vaste
  afvalstoffen , die door alle bovengenoemde activiteiten kunnen ont
  staan .
                          t
Er zla bijzondere aandacht worden besteed aan methoden voor het schatten
van besmettingsniveaus , afbakening van besmette gebieden en beperking
of uitschakeling van de overdraoht van radionucliden in geval Van een
ongeval .
Radionucliden die momenteel het belangrijkst schijnen zijn de transu-
ranen tevens H-3» C~lH , S-35 , Kr- 85 , Tc-99, Ru-106 , ï-129, 1-131 als
 ---pagebreak---                         - 14a -
mede bepaalde aetiveringsprodukten ( Mn-54 , C0-60 ) en natuurlijk radio-
isitopen ( radium , thorium en dochterprodukten ) . De chemische toxici
teit van sommige van deze nucllden (Tc-99» 1-129 ) moet ook in aanmer
king worden genomen .
- Programma betr . beheer en opslag van radioactieve afvalstoffen
- Programma betr . de terugvoer van plutonium in licht -waterreactoren
- Programma betr . de explorât le en extract ie van uranium
- Programma betr . de ontmanteling van kernenergiecentrales
- Programma betr . de veiligheid van licht-waterreactoren .
 ---pagebreak---                             15  -
De voornaamste overdrachtsprocessen in het milieu waarvoor verder onderzoek
noodeakelljk ia , zijn heironder beknopt weergegeven :
- hersuspenóie van radionucliden uit het oppervlak van de zee , slib en ty
  pische Europese land - oppervlakken ( met name voor Np , Pu , Am en Cm en lang
  levende splijtingsprodukten );
- fle overdracht van radionuoliden afgezet op het oppervlak van landbouwgrong
  op bodem , water , flora en fauna ( met name voor de trarisuraniumnucliden ,
  leden van de thorium en radium verval-ketens en andere radionucliden , met
  inbegrip van S-35 , Tc-99» Ru-106 , 1-129).
  De wijze waarop stelselmatige besmetting van dieren kan worden beïnvloed
  door de opneming van radionucliden in biologische stoffen en door chronische
  bestralingscondltle3 verdient speciale aandacht .
- de migratie en retentie van radionucliden in een aantal gesteenten en bo-
    demsoorten die specifiek zijn voor de landen van de Gemeenschap ( met name
  voor de transuranium nucliden en langlevende splijtingsprodukten );
- de overdracht van sedimenten van radionucliden , vrijgekomen in waterig *
  milieu , en de mogelijke ramobilisatie hiervan ( met name de transuranium-
  nucliden en langlevende splijtingsprodukten );
- de regionale verdeling en het gedrag van lang levende radionucliden (bijv .
  C-14 , To-99, 1-129) met speciale verwijzing haar de uitwisseling hiervan
  tussen verschillende componenten van het leefmilieu ( bijv . uitwisseling
  tussen water- en landmilleu ) :
- de opneming van speciale radionucliden ( bijv . Tc-99) door in water levende
  soorten , waaromtrent meer informatie is vereist :,
- bestudering van de mogelijke synerglstische effecten van radionucliden en
  conventionele verontreinigende stoffen die vrijkomen in het milieu ,- met
  speciale aandacht voor de opneming van radionucliden in voedselketens ;
- de uitwisseling van C-14 en HTO tussen lucht - en land-milieu ,
- de atmosferische dispersie - en neerslag-pracessen ln stedelijke gebieden .
 ---pagebreak---                            16
4.1.3 . Vroege somatische effecten van ioniserende straling
        Stralingsletsel treedt op op het moment van de bestraling .    Alle
        daaruitvoort vloeiende biologische effecten hangen hoofdzakelijk af
        van de snelle veranderingen die tijdens een buitengewoon korte pe
        riode , volgend op de enrgie -absorptie , optreden .
        Uitvoerige kennis van deze gebeurtenissen zou ons in staat stellen
        het mechanisme van de stralingseffecten te begrijpen .   Al vele Jaren
        is het bekend dat vrije radicalen en hun reactie produkten een essen
        tiële rol spelen in het vroege stadium van de radiologische schade ,
        maar eerst recente technologische resultaten hebben het mogelijk ge
        maakt deze in biologisch materiaal te meten en te identificeren .
        In betrekkelijk korte tijd werd grote vooruitgang geboekt en heder
        ten dage is men heel goed op de hoogte van de reactie van door stra
        ling geïnduceerde wrije radicalen met nuclelnezuren , die het voor
        naamste biologische doelwit vormen van straling .
        Verdere studies op dit gebied zouden ons , indien zij op de Juiste
        wijze worden gecoördineerd , een duidelijk inzicht geven in het pri
        maire meohanisme van het strallngsletsel , wat van onschatbare waarde
        zou zijn voor een Juist begrip van en de eventuele controle op de
        gevolgen van bestraling op levende materie .
        De bestudering van de vroege cellulaire en weefseleffecten van stra-
        lingsletsel van interne of externe oorsprong zal worden geïntensiveerd
        wegens de toenemende betekenis hiervan in Industrie , re se ach en kli
        nische geneeskunde .
        Letsel    dat wordt onderworpen aan een behandeling omvat hoofdzakelijk
        gelokaliseerdïstralingsletsel en schade aan het lympho-hemepoietische
        systeem .   Deze pathogene studies zullen van fundamentele betekenis
        zijn voor de ontwikkeling van therapeutischs methoden .   Wegens de
        grote invloed van acute , subacute of chronische lokale 'stralingslet-
        sels , zal speciale aandacht worden geschonken aan de bestudering van
        de werking , de prognose , de complicaties en de behandeling ervanv
        Al naar gelang de grote variëteit in de beatraiingsmogelijkheden ,
        welke zowel externe als interne bestraling omvatten , ( absorptie of
        radioactief materiaal door ingaatie , inademing of verwonding ) kunnen
 ---pagebreak---                               I
                 -  17  -
kunnen zij niet alleen de huid maar ook inwendige oppervlakten beïn-
vloeden zoals die van de slokdarm , de luchtpijp en vele andere organen .
Het bindweefsel en het vasculaire weefsel , dat vrijwel overal in het
lichaam aanwezig is , verdient speciale aandacht voor wat betreft de mo
gelijke late effecten .   De grote invloed van kankervorming na het ge
nezingsproces is eveneens karakteristiek voor stralings verbrandingen .
De pathogenese van deze letsels van de complicerende factoren en van
het mechanisme en de kinetica van de cellulaire repopulatie , zal der
halve grondig worden bestudeerd .       De studie zal tevens betrekking hebben op'
                                                                                r
op de karakteristieken van antigene veranderingen en mogelijke neoplas -            !
                                                                                »
ti3che alteraties van het beschadigde weefsel , de betekenis van de be -            !
schadiging voor het immuno - systeem en de specifieke problemen die zich
voordoen bij toepassing van huid-transplantatie .
Vroege effecten van stralingsschade aan de bloedvormende organen door
totale of subtotale lichaamsbestraling en de therapie van deze letsels
werden in het kader van eerdere programma 's bestudeerd en er werd aan
zienlijke vooruitgang geboekt t.a.v . het begrip en de behandeling van
het "beenmerg-syndroom" .       De vaststelling van het letsel en van regene
ratie potentieel van de bloedvormende functie aan de hand van bestaande
diagnose-methoden is nog niet optimaal , met name wat betreft de diagnose
van schade aan de stamcellen en aan bepaalde populaties van lynphocyten .
Het gebruik van chromosonen-pre paraten en andere verklikkers van stra-
lingsletsel zal worden bestudeerd .       Wat betreft de therapie , blijven
verscheidene problemen de aandaoht op eisen .       Onlangs werden nieuwe
stralingsbeschermers ontdekt die , wanneer zij nader worden onderzocht ,
waardevol kunnen zijn voor toepassing op de mens .        Problemen van immuno
logische aard blijven een enorm struikelblok , hoewel resultaten op het
gebied van de immunologie de mogelijkheid van mergtransplantaties bij
de mens aanzienlijk hebben vergroot .       Deze resultaten omvatten s de ver
wijdering van immunologisch reaotieve lymphocyten uit de mergsuspensie
( afscheiding van stamcellen ). Aanmerkelijk verbeterd weefselonderzoek          j
en cryopre serve ring van geslachtscellen ( mergbanken ) en de mogelijkheid
                          I                                                     ? .
om de immuunreactie , die een centrale rol speelt in het ziektebeeld van
patiënten die behandeld worden met beeninergtransplantaat , te "manipuleren"
( immuun-deficientie is de ernstigste late complicatie ).       Dit onderdeel
van het onderzoekprogramma zal derhalve de nadruk leggen op immunolo-
                            i                                                   t
gisohe problemen zoals t
 ---pagebreak---                    17a -
verdere verbetering van het paren ( matching ) van recent ontdekte
weefselantigenen .
scheiding en cryopreservering van stamcellen , met inbegrip van een
gestandaardiseerde methoden tot vaststelling van de levensvatbaar
heid ervan ;
bewaking van en verhoging van de immuunreactle van de met beenmerg
behandelde ontvanger , teneinde late complicaties te voorkomen
( infecties en mogelijke door stralinge geïnduceerde neoplasie )
 ---pagebreak---                        -  18   -
Jh.1,4 . Late somatische effecten van Ioniserende straling
         Straling kan leiden tot twee soorten nadelige effecten en sommige
         hiervan kunnen eerst lang na de eerste bestraling manifest worden .
         Bij de ene soort , die gepaard gaat met de zgn . "stochastische effecten"
         hangt de frekwentle waarmee het effect optreedt op typische wijze af
         van de omvang van de stralingsdosis , maar de ernst van de effecten
         hangt in het algemaen niet af van de dosis .      De inductie van kwaad
         aardig letsel vormt het belangrijkste voorbeeld van dit soort effecten .
         Bij de andere soort , die gepaard gaat met "niet-stochastische effecten"
         is gewoonlijk geen significant letsel beneden een bepaalde " drempel "
         waarneembaar , maar de ernst van het effect dat dan ontstaat kan va
         riëren met de omvang van de strallngsdosis .      Het ontstaan van cataract
         of van verminderde vruchtbaarheid en de aantasting van orgaanfuncties
         of bloedvoorziening vormen veranderingen van dit type .
       - Inductie van stochastische effecten
         a . Menselijke waarneming : kwaadaardige veranderingen tengevolge van
             straling zijn van bijzondere betekenis voor wat betreft de stra-
             lingsbescherming .   De Commissie wijst derhalve met klem op de voort
             durende noodzaak om de frekwentie vast te stellen waarmee de ver
             schillende types van kwaaxtóaadige gevolgen meer dan volgens de
             normale verwachting optreden bij bevolkingsgroepen die bij bekende
             dosisnlveau 's ( om medische of andere redenen ) zijn bestraald en
             die langdurige perioden liefèt over meerdere decennia , uitgebreid
             werden gevolgd of kunnen worden gevolgd , gedurende welke verdere
             door straling geïndureerde tumoren kunnen worden opgespoord .
             Speciale aandacht moet worden geschonken aan de doslmetrie , de
             duur en de doeltreffendheid van de follow-up , de vergelijkbaar
             heid van de controle-reeksen , de invloed van geslacht , leeftijd
                                  L
             op het moment van de bestraling , de sterfte tengevolge van door
             straling veroorzaakte tumoren , die wijzen waarop de latente pe
             riode tussen de bestraling en de opsporing van tumóren varieert
             met de dosis of met andere factoren , de invloed van de kwaliteit
             van de straling ( IET ) , het variëren van deze invloed ( REE ) met de
             dosis , en de vorm van de dosis -effeot - relatle .
 ---pagebreak---                    19
      Groepen van patiënten die aan herhaalde of uitgebreide diagnos
      tische radiologische onderzoeken zijn onderworpen zullen worden
      bestudeerd , relkens , wanneer volledige gegevens , zoals de sterfte-
      frekwentie tengevolge van kwaadaardige ziekten , beschikbaar zijn .
      Statistische studies van patiënten die inwendige of uitwendige
      radiotherapie met beperkte dosis hadden ontvangen , met name bij
      de behandeling van niet - kwaadaardige ziekten , zouden extra risico-
      schattingen opleveren voor de inductie van kanker in belangrijke
      organen .   De resultaten hiervan zullen slechts van betekenis zijn ,
      indien controle-waarden kunnen worden vastgesteld voor de invloed
      van kanker bij patiënten met dezelfde kwalen die niet met bestra
      ling behandeld zijn .   Dergelijke studies zouden tevens een leidraad
      moeten vormen voor de veiligheidseisen t.a.v . deze vormen van the
      rapie .   Soorgelijke studies betreffende de effecten van radiothe
      rapie voor kwaadaardige ziekten , kunnen , ongeaoht of deze alleen
      dan wel in combinatie met chemotherapie wordt toegepast , ook ertoe
      bijdragen de mogelijke latere gevolgen evenals de meest geschikte
      vorm van behandeling te bepalen , teneinde de frekwentie van der
      gelijke risico 's tot een minimum te beperken .   Bovendien kunnen
      deze studies licht werpen op mogelijk synergisme tussen straling
      en schemische agentia , of een grotere gevoeligheid voor stralings-
      carcinogenesis van speciale weefsels bij bepaalde ziekten aantonen .
dierstudies : teineinde meer te weten te komen over het mechanisme van
      de kankerinductie zijn er vanzelfsprekend fundamentele experimen
      tele studies nodig betreffende de aard van dit verschijnsel , en
      de frekwentie waarmee kwaadaardige veranderingen , met name door
      lage dosis en lage dosistempo 's kunnen worden geïnduceerd .   Deze
      gegevens kunnen de grondslag vormen voor geldige conclusies inzake
      de frekwentie van kwaadaardige veranderingen die zijn te verwachten ,
      na de zelfs lagere ^ doses bij beroepshalve of andere blootstelling ?
      aan straling .
      Dosis-effect relaties bij lage doses , microdosimetrische studies ,
      vergelijking van hoge en lage IET straling en van dosis verlening
      zullen worden uitgewerkt .   Bij studies inzake gebeurtenissen na
      opneming van radionuoliden zal rekening worden gehouden met de
       volgende parameters : opneming {üoor ingestle of inademing ), stra-
 ---pagebreak---                 20  -
    lingskwaliteit biologische halveringstijd , verdeling over de
    organen , affiniteit voor speciale weefsels , gebrek aan homoge
    niteit van de afzetting , stofwisseling en uitscheiding en stu
    dies inzake het voordeel of eventueel nadeel van che laatvormers .
    Tevens zal speciale nadruk worden gelegd op de variatie van
    factoren die het carciogene proces kunnen beïnvloeden .
    Deze factóren omvatten leeftijd , geslacht , homonen , virussen ,
    het iiranuno3ysteem en plaatselijke weefselreacties zoals endogene
    factoren en bepaalde aspecten van cocarcinogenesis en synergis-
    t is che effecten zoals exogene factoren .
    De Juiste indentificatie van de bedreigde cellen en van de vroeg
    tijdige en tussentijdige opeenvolging van gebeurtenissen tij
    dens de carcinogene8le zullen de ontwikkeling van nieuwe methoden
    noodzakelijk maken ( inclusief biochemische en immune logische
    merkers ).   Voorts dient het verband tussen mutagene en carcino-
    gene effecten te worden bepaald .    Normalisatie van proefnemingen
    op dieren , van de tumor-nomenclatuur en de kwantificering van
    morfologische eind punten . zullen worden voorigeaet .
Inductie van nlet-stochastlsche effecten
Wanneer men de procedures en de maximale doses voor stralingsbescher-
ming wil vaststellen , is het van belang de soorten van niet-stochas-
tlsche effecten te kannen , die door straling in de mens kunnen worden
geïnduceerd , de ernst van deze verschillende effecten en het dosis-
niveau waarop deze gemakkelijk kunnen ontstaan .    Het is met name
van belang , over gegevens te beschikken m.b.t . die effecten , die
zouden kunnen worden geïnduceerd door doses oplopend tot enkele
tienden van een sievert per Jaar gedurende vele Jaren of decennia .
Deze praktische eis geldt speciaal voor die weefsels of organen waar
bij het percentage fatale kankërinducties per eenheid geabsorbeerde
dosis waarschijnlijk laag is , aangezien voor weefsels als bot , huid
en thyrolde de maximaal toelaatbare jaarlijkse dosis vermoedelijk
minder door het mogelijke ontstaan van kwaadaardige ziekten dan door
dat van schadelijke nlet-stochastlsche veranderingen bepaald wordt .
Bij men8 en dier zal gezocht worden naar gegevens betreffende de
totaal geaccumuleerde dosis , afgegeven gedurende een belangrijk deel
van de levensduur van een mens of dier, die dezelfde gevolgen teweeg
kan brengen als één enkele dosis .
 ---pagebreak---                            - 21 -
Inzicht in deze vraagstukken dient derhalve te worden verkregen
door een herziening van zowel de effecten die ontstaan bij cte mens
als die welke proefondervindelijk bij dienen worden teweeggebracht .
Bij mensen is het van belang de dosis na te gaan waarboven verschil
lende niet-stochastische effecten worden waargenomen , met name tij
dens radiotherapie , waarbij geschikte dosisniveau 's worden bereikt ,
maar waar mogelijk mede met inachtneming van de gevolgen van straling
bij high IET en voorzover relevant die van de behandeling met radio-
nucliden .  Een studie van de pathogenesis van deze effecten zal ver
moedelijk licht werpen op de betekenis van herstel mechanismen .
                  In dit verband is het ook noodzakelijk de aard van
alle mogelijke verschillen tussen de reacties van normale en zieke
weefsels op bestraling vast te stellen .    In vele gevallen mag ver
wacht worden dat de geaccumuleerde doses , die kwaadaardige verande
ringen in een weefsel teweeg zullen brengen ook niet-kwaadaardige
veranderingen zullen hebben veroorzaakt of geïnitieerd .
Elke interactie tussen de ontwikkeling van deze twee soorten van
effecten of de Invloed van niet-kwaadaardige veranderingen op de
frekwentie van kanker is belangrijk .
De bestudering van het vroege stadium in de ontwikkeling van late
niet-stochastische effecten kunnen ook belangrijk blijken te zijn
voor de vaststelling van het vermoedelijke optreden van dergelijke
late effecten .
Met betrekking tot het risico van elke vorm van bestraling tijdens
zwangerschap , zullen teratogene effecten worden bestudeerd , met name
voor wat betreft de volgende punten : mogelijk bestaan van een drem
pel , invloed van IET , mogelijk inactivering , herstel van embryonale
cellen , verband tussen schade toegebracht aan afzonderlijke cellen
van het embryo , belangrijke stoornissen in de ontwikkeling van het
foetus , dosis/eefect relatie in verschillende stadia van de embry
onale ontwikkeling .
De frekwentie waarmee verschillende soorten van ontwikkelingsstoor-
nissen ( meestal van het zenuwstelsels ) door straling bij mensen en
bij elk "experimenteel model worden geïnduceerd dienen zoveel moge
lijk op elkaar te zijn afgestemd .
Een niet-specifieke verkorting van de levensduur door ioniserende
straling blijft nog onzeker , maar het mechanisme hiervan dient te
worden bestudeerd wanneer het bestaan hiervan proefondervindelijk
wordt bewe ze ; .
 ---pagebreak---                   -  22  -
Genetische effecten van ioniserende straling
De studie van stralingseffecten op genetissh : materiaal is van belang om
dat stralingen de invloed van chromosomale syndromen en van erfelijke
ziekten kunnen vergroten en omdat uitvoerige analyse nodig zijn van de
ingewikkelde wegen via welke de bestraalde cel de invloed ondergaat pre-
mutagene en pre-carcinogene letsels .   De algemene doelstellingen in deze
sector zijn het verstrekken van de Informatie die nodig is om :
 aan de hand van de momenteel beschikbare methoden ( directe schattings-
 methoden en verdubbelingsdosis methode ) de gentische schade vast te stellen
 die bij de mens door straling wordt teweeggebracht .   De hiervoor vereiste
 kennis omvat schattingen betreffende de geboorte-frekwenties van genetische
 ziektes , bepaling van de waarden van verdubbelingsdoses eb een evaluatie
 van de produktie van genetische afwijkingen per rad .
 inzicht te krijgen in de factoren die de vaststelling van schade regelen ,
 wijzigen of voorkomen .   Het in het verleden verrichte onderzoek maakt
 thans de genetische en biochemische karakterisering van bepaalde processen
 van DNA-herstel in menselijke cellen mogelijke .   Stimulering van het on
 derzoek naar de opheldering der mechanismen zou het niet alleen mogelijk
 maken deze werkzaamheden voort te zetten , maar uiteindelijk zou het nieuwe
 middelen verstrekken om de wisselwerking en effecten te voorspellen , om
 het verband vast te stellen tussen mutagenese en carcinogenese en om
 stralings letsel te voorkomen of daartegen te beschermen .
 Het zou tevens de ontwikkeling van methoden voor de de te «si ie van gevoelige
 individuen bespoedigen en wel met name van die individuen die hetero-
 zygoot zijn voor genetische ziekten , die gepaard gaan met een herstel-de-
 ficiëntie en die een grotere gevoeligheid hebben voor mutagene en carcion- ?
 gene agentia .
 Om deze doelstellingen te bereiken is in het hierènder voorgestelde pro
 gramma , waar mogelijk de nadruk gelegd op de directe analyse van menselijke
 systemen .  Het gebruik van experimentele soorten wordt in alle gevallen
 waar geen betrouwbaar alternatief is . gehandhaafd *
 ---pagebreak---                           -    23
- Vaststelling en analyse van genetische schade in eukaryonten
  De mutaties van genen en aberraties van chromosonen , die spontaan bij mensen
  optreden , zijn een bron van narigheid e , verantwoordelijk voor een belangrijke
  deel van alle spontane miskramen , en bij voldragen baby 's , van aangeboren mis
  vormingen , geestelijke en lichamelijke afwijkingen .
  De invloed van natuurlijk optreden erfelijke gebreken en ziekten bij menselijke
  bevolkingsgroepen werd door de UNSCEAR berekend op circa' 1.0 % voor dominerende
  en X-gebonden ziekten , 0,1 JÉ voor recessieve ziekten , 0,4 % voor chromosomale
  afwijkingen en 9,0 % voor geslachtsmisvorming , multifactoriïfle en onregelmatige
  geërfde ziekten .  Aangezien het bekend is dat bestraling mutaties en chromoso-
  male anomalitfn teweegbrengt is het derhalve van bijzonder belang de huidige
  methoden op het gebied van de detectie van genetische bestralingseffecten zo
  veel mogelijk te verbeteren en via een analyse van de inductie -me ohanismen een
  lijst op te stellen van de verschillende factoren en omstandigheden die tot
  een uitbreiding van deze gevallen kunnen lelden .
  Aangezien de menselijke systemen zich gewoonlijk niet lenen voor uitvoerige
  genetische analyses , zal een substantieel deel van het onderzoek worden uit
  gevoerd door middel van het gebruik van ander eukaryontisch materiaal , waar de
  soortgelijke chromosomaio organisatie (DNA , histonen ....) en soortgelijke cel
  lulaire organellen impliceren dat veel van de inductiemechanismen voor schade
  in de kern en in het cytoplasma identiek zijn met die van de mens ,    Het pro
  gramma houdt in :
  a ) de verbetering en ontwikkeling van analyse-systeiben en proefondervindelijke
      methoden met vergroot oplossend vermogen voor de opsporing van door straling
      geïnduceerde alteraties zowel in lichaamscellen als kiemcellen van de mens ,
  b ) opheldering van het mechanisme dat leidt tot non-dis Junctie van chromosomen
      en andere afwijkingen , met inbegrip van studie betr . het verband tussen
      structuur en gedrag van chromosomen ( heterochromatine , eynaptlnemaal complex
      en satelietverbinding )?
  c ) studie van mogelijke verbanden tussen etralingsgeVoeligheid , herstel - en
      segregationele anomaliën ,
 ---pagebreak---                    -  24   -
d ) specifieke studies inzake de interacties en relaties tussen de biologische
    effecten van straling en andere omgevingsagent ia ,
e ) aan de hand van enkele speciale studies , opheldering van de effecten van
    bestraling op het mitochondriaal gemoon en de gevolgen hiervan voor het
    overleven van de cel .
                                                                                K
Dosis-effect relatie
Het is bijzonder moeilijk de relatie tussen dosis en effect bij de mens vast
te stellen , aangezien onvoldoende menselijke gegevens beschikbaar zijn en aan
gezien de kwantitatieve extrapolatie van experimentele resultaten naar de mens
ernstige problemen oplevert . Gezien de betekenis van dosis/effect relatie
voor de vaststelling stralingsrisico omvat het programma :
a ) epidemiologische overzichten , die de aandacht richten op het verband tussen
    de ontvangen dosis , de frekwentle van afwijkingen bij lymphocyten en de
                                                                                }
    biologische gevolgen op lange termijn van de bestraling , ( aplasia bij kiem- '
    cellen en geïnduceerde effecten bij levend geboren en doodgeboren kinderen ),
b ) bepaling van de in vlvo kinetica van lymphocyten teneinde de interpretatie
    van doses van niet uniforme bestraling te vergemake lijken,
                                                                                f
                                                                                f
c ) onderzoekingen met zoogdieren ( voorzover mogelijk ook primaten ); teneinde
    meer gegevens te verzamelen ( zowel genetische als cytogenetische ), die        '
                                                                                S
    nuttig zullen zijn voor de kwantitatieve extrapolatie van genetische stra - l
    lingsrisico' s naar de mens ,
                                                                                i
d ) fetudiêd géwicht öp de bêöót\ieling van dé toethoden en waarvan men zich be -    \
    dient bij de vaststelling van het risioo van dc extrapolatie van lichaams-
    hypothesen , cellen naar kiemcellen en van experimentele soorten naar de mens
                                                                                i
e ) studies Inzake de induotie van mutaties in kiem cellen en lichaamscellen
    bij zeer lage doses en dosis tempo 's en de ontwikkeling van technieken om        |
    dergelijke studies te vergemakkelijken .
 ---pagebreak---                          -  25  -
- Biochemie en genetica van strallngsgevoellghcld en herstel
  Als gevolg van het thans goed vorderende onderzoek naar de DNA-herstelwegen
  in micro- organismen , heeft het onderzoek dat gebruik maakt van menselijke
  cellen met mutaties die leiden tot hersteldeficitfnties , aangetoond dat de me
  chanismen voor herstel van DNA -beschadiging van grote betekenis zijn voor de
  menselijke gezondheid .   Verscheidene specifieke factoren tasten de herstel-
  mogelijkheden aan en een aantal erfelijke ziekten die vergezeld gaan van een
  grotere gevoeligheid voor straling en optreden van kanker , worden in verband
  gebracht met , afwijkingen in de DNA-herstel .
  Een belangrijk deel van het voorgestelde onderzoek zal worden uitgevoerd aan
  systemen van zoogdieren en met name menselijke systemen , maar het gebruik van
  niet-zoogdier materiaal zal noodzakelijk zijn voor de diepte analyse en het
  simuleren van comlexe biochemische en genetische mechanismen .
  Het programma omvat :
  a ) bestudering van de stralingsgevoeligheid van een groot aantal verschillende
      menselijke cellen ( fibroblasten , lymphocyten, enz .) afkomstig zowel van een
      normale controlegroep als van vertegenwoordigers van menselijke ziekten
      met verhoogde gevoeligheid voor mutagene agentia uit het milieu .    Waar mo
      gelijk zal worden overgegaan tot een uitvoerige analyse van verschillen in
      strallngsgevoellgheld tussen individuën ,
  b ) identificatie en genetische en biochemische karakterisering van afwijkende
      celstammen van zoogdieren met uiteenlopende gevoeligheid en deficiënt wat
      betreft het herstel van DNA-schade ,
  c ) onderzoek naar de gedetailleerde enzymologie van DNA-herstelwegen ( dit wordt
      momenteel het best bestudeerd bij micro-organismen waar de formele bioche-
      mleen genetica vaste voet hebben gekregen ) en studies inzake de biochemische
      specificiteit en biologische betekenis van DNA - letsels in zoogdiersystemen .
      Dit zal het gebruik van proteïnen omvatten die specifieke beschadigingen
      onderkennen als analytischs sondes voor het controleren van enzymatisch
      herstel en het verband beschadigingen en mutatie , re combinatie en chromo-
      soom-afwijkingen ,
 ---pagebreak---                     -  26 -
d ) studies inzake mutagensse en de rol van constitutieve en induceerbare
    herstelwegen in zoogdierecellen . Bij dit deel van het programma zal
    tevens gebruik gemaakt worden gemaakt van verschillende onlangs in
    Drosophlla geïsoleerde DNA-hersteldeficiënte mutanten , die de mogelijk
    heid bieden de rol van DNA-herstelwegen bij de teweegbrenging van door
    straling geïnduceerde genetische schade in een eukaryontisch model-systeem
    te bestuderen ,
e ) analyse van de relaties tussen DNA-herstel en hiermee verwante mechanismen
    en oarciongenese .
 ---pagebreak--- 4.1.6 . Beoordeling van stralingsrisico 's
         De op het gebied van de stralingsbescherming gehanteerde begrippen kunnen
         in de Lid-Staten op verschillende manieren worden toegepast .    Daarom is
         het noodzakelijk te trachten gemeenschappelijke methoden te ontwikkelen
         om de gevolgen van bestraling voor de mens en zijn omgeving zo nauwkeurig
         en objectief mogelijk vast te stellen .
         De resultaten hiervan zijn ook van belang voor de besluitvorming inzake
         de bepaling van de plaats van vestiging van kernenergiecentrales en de
         keuze van de energievoorziening .
         De nieuwe beginselen van optimalisatie en beperking inzake stralings-
         bescherming , die in 1977 door de ICRP werden aanbevolen , zijn gebaseerd
         op een schade - en risicobegrip en vereisen de vaststelling van realis
         tische verhoudingen tussen de dosimetrische hoeveelheden en de genetische
         en carcinogene risico 's .  Er werden nieuwe dosimetrische hoeveelheden en
         begrippen ontwikkeld .
         Hiervan noemen wij het effectieve dosis-equivalent en de dosis-equivalent
         index voor de beschrijving van de individuele blootstelling en de collec
         tieve dosis exposie , met het oog op de vaststelling van de schade toe
         gebracht aan de collectieve gezondheid .
         De praktische toepassing van deze nieuwe termen moet worden getest en het
         verband hiervan met meetbare kwantiteiten moet worden bepaald .
         Er moeten drie categoriën van problemen worden bestudeerd .
       _ De eerste is de vaststelling van de Individuele en collectieve doses
         die het gevolg zijn van normale lozing van radioactieve stoffen en de
         vrijkoming van radioactieve stoffen in ongevalsituaties .
         Deze vaststelling van de vrijgekomen doses moet berusten op gegevens ver
         kregen door de beweging van radionucliden in het milieu , als beschreven
         onder 4.1.2 . , te bestuderen , en dient te leiden tot een betere bepaling
         van de dosisverdeling over de bevolking en de omvang van de collectieve
         dosis met inachtneming van de natuurlijke achtergrond .
         Er zijn modellen vereist voor alle vermoedelijke toegangswegen tot de
         mens en zijn omgeving , waarbij de volledigs splijtstofkringloop in aan
         merking wordt genomen .
         Wat betreft de optimalisatie op het gebied van de stralingsbescherming ,
         die momenteel wordt bepleit , dient tevens rekening te worden gehouden met
 ---pagebreak---                    28
alle risico s verbonden aan menselijke activiteiten waarbij gebruik ge
maakt wordt van ioniserende straling of die bestraling beïnvloeden , zoals
die welke medische toepassingen meebrengen en de technologisch veroor
zaakte radioactiviteit .     Het programma zal bestaan in een aantal opeen
volgende stadia , waarin de te bestuderen punten worden vastgesteld , de
door werknemers en door het publiek ontvangen doses worden bepaald en
onderzoek wordt gedaan naar mogelijke beschermende maatregelen en de
daaraanverbonden kosten .    .
Het tweede probleem is het methodologische onderzoek inzake de vaststel -
lingvan de schade .    Hierbij dient gebruik te worden gemaakt van gegevens
verkregen d.m.v . experimenteél en epidemiologisch onderzoek , beschreven
in de relevante sectoren van het programma .
Twee categorieën van problemen moeten worden bestudeerd .
In de eerste plaats die van de vaststelling van de schade in geval van
bestraling met een gemiddeld of hoog bestralingsniveau , van toepassing
bij een ongeval .
In de tweede plaats die welke verband houden met lage stralingsdoses , die
met name belangrijk zijn voor alle beroepshalve blootgestelde personen .
Het derde probleem is de vaststelling van de economische en sociale ge
volgen van bestraling .    Dit is een nieuw onderwerp dat dient te worden
ontwikkeld teneinde richtlijnen va§t te stellen voor de optimalisatie van
activiteiten op het gebied van stralingsbescherming , gebaseerd op het
bereiken van "zo laag mogelijke niveau' s als redelijkerwijze mogelijk is"
onder voorwaarden die van toepassing zijn in Europa "as low reasonably
achievable leve Is " ( ALARA ) .
 ---pagebreak---                          -  29  -
4.2 . Tenuitvoerlegging
      De tenuitvoerlegging van eerdere programma 's heeft aangetoond dat een
      " indirecte actie " gecombineerd met een efficiënt beheer dank zij de hulp
      van het RCBP en gebaseerd op een zorgvuldige beoordeling , de geëigende
      middelen zijn voor de tenuitvoerlegging van dit onderzoekprogramma van
      de Gemeenschap .   Sommige aspecten van dit systeem kunnen worden verbeterd ,
      maar in elk geval dient het de beheerskosten voor contractors en weten
      schappelijke medewerkers steeds zo laag te houden als redelijkerwijs haal
      baar is .
      4.2.1 . Deelnemende laboratoria
              Voortgaande met het beleid dat vanaf het allereerste begin van het
              programma is gevoerd , zal de Commissie trachten samenwerking tot
              stand te brengen d.m.v . gezamenlijk gefinancierde contracten met de
              nationale en universitaire instellingen , die t.a.v . de verschillende
              kernpunten van het programma werkzaam zijn .
              Gezamenlijke actie en georganiseerde taakverdeling zijn noodzakzlijk
  •           gezien de beperkte hulpbronnen , het grote aantal verschillende
              wetenschappelijke aspecten van het onderzoek op het gebied van de
              stralingsbescherming en de geografische spreiding van die onderzoek-
              teams , die over de vereiste specifieke deskundigheid beschikken .
              Bovendien zullen de werkzaamheden van de Groep Biologie van de Com
              missie te Ispra een integrerend ? maar klein onderdeel van het pro
              gramma blijven vormen ter aanvulling en ondersteuning van bepaalde
              onderzoekingen , die in het kader van de oontractprogramma' s worden
              uitgevoerd .
      4.2.2 * Beheer
              De Commissie zal met het advies van de RCFB verantwoordelijk zijn
              voor het beheer van het programma en de bijhorende contracten en zal
              zorg dragen voor het in stand houden van nauwe betrekkingen met
              onderzoek - en ontwikkelingswerkzaamheden in de Lid-Staten . Natuur
              lijk heeft het RCPB een directe Invloed op het beheer van het Pro
              gramma Stralingsbescherming van de Gemeenschap en , tengevolge van
              de nationale status van zijn leden , indirect op dat van de Lid-
              Staten .
 ---pagebreak---                              50 -
4.2.3 . CoOrdinatie
        Wanneer het RCFB onderzoekvoorstellen en contracten evalueert en ad
        viezen verstrekt inzake de betekenis hiervan en de inpassing ervan
        in het programma en de selectie van de laboratoria waaraan de werk
        zaamheden zullen worden opgedragen , is het voornaamste criterium een zo
        goed mogelijke tenuitvoerlegging en ooördinatie .
        Aan coördinatie gedurende het hele verloop van het programma zal speciale
        aandacht worden geschonken .  Bijeenkomsten van studiegroepen , symposia
        en conferenties zijn een zeer doeltreffend coördinatiemiddel gebleken ,
        omdat zij van nature zijn aangepast aan wetenschappelijk werk en gemak
        kelijk door de wetenschapsman worden geaccepteerd .     Deze bijeenkomsten ,
        gericht op de evaluatie van speciale gebieden van het programma , zullen
        worden bijgewoond door onderzoekers die bij het contractprogramma zijn
        betrokken , alsmede door wetenschapsmensen van niet deelnemende labora
        toria of organisaties en wetenschappelijke stafleden v.d . Commissie .
        Bestaande faciliteiten voor de uitwisseling van gegevens en ervaring
        tussen de contract-partners dienen te worden aangevult met arrangementen
        voor werkbezoeken van beperkte duur door onderzoekers , die werkzaam zijn
        in het kader van het contractprogramma .     Ervaringen in het verleden
        hebben het voordeel aangetoond dat de contractpartners van de Commissie
        hebben bij verbetering van de moboliteit van de onderzoekers , doordat
        deze in staat worden gesteld gedurende perioden variërend van enkele
        maanden tot twee Jaar werkzaam te zijn in laboratoria die deelnemen aan
        het programma .  Met de voornaamste internationale organisaties die werk
        zaam zijn op het gebied van de stralingsbescherming zullen nauwe contactei
        worden onderhouden .
4.2.4 . Evaluatie
        Sinds de oprichting van het RCPB in 1968 werden technieken ontwikkeld
        voor de evaluatie van projgramma ' s , maar er was een grotere mate van
        flexibiliteit nodig om deze toe te passen op hst onderzoek inzake de
        stralingsbescherming .  Universiteiten en nationale instituten werken
                                  h
 ---pagebreak---                -  31   -
samen in het kader van het programma , in de meest uiteenlopende disci
plines , zoals immunlogie en statistiek .  Door het RCPB en de diensten
van de Commissie zal op drie niveau' s tot evaluatie worden overgegaan :
De evaluatie van onderzoekvoorstellen ,v&6r de aanvang van een project :
Het aanvaarden of verwerpen van deze voorstellen , het wijzigen en aan
passen van de voorgestelde projekten in overeenstemming met de goedge
keurde programma-richtlijnen .                                               ]
Jaarlijkse evaluatie tijdens de uitvoering van een projekt , voor goed
keuring , wijziging , heroriëntering of eventuele nieuwe suggesties voor
contractors  :
                                                                            (
- De behaalde resultaten worden jaarlijks bestudeerd en geëvalueerd
  wanneer de Commissie het tussentijds Rapport indient betr . de Stralings-
  bescherming , waarin de resultaten van het voorafgaande Jaar van alle
  projekten nauwkeurig worden beschreven .   In dit opzicht vormen de we
  tenschappelijke publikaties , die de aandacht vestigen op de resultaten
  in het Kader van iast Geaeenschapsprogramma waarnaar in bovengenoemd
  Rapport wordt verwezen een belangrijk element voor de evaluatie .
- Evenzo worden jaarlijks de voor het komende Jaar geplande activiteiten
  geëvalueerd bij de bespreking van het "Werkprogramma voor het volgende
  Jaar" .
                                                                           I
- Tenslotte worden speciale onderwerpsgebieden geëvalueerd tijdens bij
  eenkomsten , van studiegroepen en rechtstreekse individuele contacten .
                                                                           5
De evaluatie van resultaten aan het eind van projekten : Definitieve
rapporten en samenvattende rapporten zoals monografieën worden hiervoor
gebruikt .
 ---pagebreak---                                       - 32 -
4.2.5 « Verspreiding van resultaten
          De wetenschappelijke onderzoekresultaten van het programma worden bekend
          gemaakt in artikelen die worden gepubliceerd in wetenschappelijke tijd
          schriften , in Euratom-verslagen , in door de Commissie uitgegeven mono
          grafieën en in de verslagen van symposia en seminaria»
4.3 * Middelen
       Bij het gebruik van de voor de tenuitvoerlegging van dit programma toege
       wezen middelen zal de Commissie streven naar een maximale efficiency * Aan
       gezien het in wezen een programma van werkzaamheden op contract is , moet
       het merendeel van de middelen aan de contracten worden toegewezen .
4»3»1 » Personeel
          De Commissie stelt een personeelssterkte voor van 64 ambtenaren voor de
          periode 1980/1984 » In dit opzicht moet erop worden gewezen dat in 1973 een
          personeelssterkte van 97 werd toegestaan en dat in 1976 68 personeelsleden
          op de begroting waren opgenomen , naast 10 plaatselijke ambtenaren voor
          de groep Biologie te Ispra»
4»3 » 2 . Financiële toewijzing
                                                                           *
          De Commissie heeft de totale kosten van het programma op 58,2 miljoen ERE
          geraamd voor de periode 1981/1984 » waaraan voor het jaar I98O circa
          10 miljoen ERE zullen worden toegevoegd , die reeds zijn voorzien in de
          budgettaire toewijzing van 39 miljoen ERE voor de periode 1976/1980.
          Dit is zeker een aanzienlijke verhoging van de absolute cijfers , verge
          leken bij het huidige programma. Gezien de algemeen aanvaarde belangrijke
          Bociale aspecten van de stralingsbescherming , het belang ervan voor de
          energieproduktie en de daaruit voortvloeiende hoge eisen die aan het radio
          biologisch onderzoek worden gesteld , wordt dit bedrag evenwel noodzakelijk
          geacht om een evenwichtig programma vast te Btellen dat alle prioritaire
          aspecten bestrijkt . De inhoud is gebaseerd op heroriëntering en verdere
          uitbouw van het huidige programma } bij- deze ontwikkeling wordt de nadruk
          gelegd op nieuwe aspecten zoals de beoordeling van stralingsrisico 's en de
          behandeling van acute bestralingsgevallen , met name van plaatselijke aard .
          De uitbreiding zal van beperkte aard zijn en alleen betrekking hebben op
          de werkzaamheden op contract , waarvoor meer dan 81 $ van ds totale middelen
          zal worden toegewezen ( minder dan 7 $ voor beheer en administratie van
          het programma)»              '
          Als grondslag voor de begrotingsraming van 58 » 2 miljosn ERE is uitgegaan
          van de volgende speciale punten t
 ---pagebreak---                        -  33
 - de uitgaven voor het jaar 1980 , oorspronkelijk gepland als het laatste Jaar
    van het huidige programma ( 1976-1980 ) (R.E. 10 miljoen )
 - de noodzaak enigermate rekening te houden met de kostenstijging        per
    Jaar ) :
 - in de uitgaven voor de contracter , herstel van de deelneming van de Commissie
   van een huidige gemiddelde van 335^ tot het oorspronkelijke niveau van
   Dit garandeert een belangrijke deelname van de Commissie aan de geaamelijke
   activiteiten in Europa op het gebied van de stralingsbescherming en opent
   met name perpectieven vvor de mobiliteit van de wetenschappelijke onderzoe
   kers in de Europese laboratoria ;
 - een beperkte uitbreiding (+ 15^ van de contractresearch ) .
Het bedrag van R.E. 10 miljoen voor het Jaar 1980 wordt volledig gedekt door
de begrotingstoewijzing van R.E. 39 miljoen voor de periode 1976-1980 .   Het
komt overeen met
 - uitgaven voor personeel , periodieke administratieve uitgaven en uitgaven in
   verband met het gebruik van de wetenschappelijke en technische diensten van h«
   het G.C.0 . te Ispra door de Groep Biologie , ala aangevrragd voor de begro-       ;
   ting voor 1980 ,                                                                   |
 - de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan contracten die het Jaar 1980        j
   bestrijken of als nog uitstaande toewijzingen van vorige Jaren binnen de          f
                                                                                )
   limiet van 39 miljoen R.E. van het Programma 1976-1980 , zijn toegestaan .
Het bedrag van R.E. 10 miljoen voor het Jaar 1980 is niet het resultaat van
enige reële uitbreiding maar van de volgende factoren :                             1
 - geschatte inflatie ge durende de Periode 1976-1980 ;                            ■
 - de invloed van " bruto salarissen" tegenover de oorspronkelijk in aanmerking
   genomen "netto salarissen"                                                     !
 ---pagebreak---                       -   34 -
 In het kort luidt de berekening als volgr s
 Begroting 1980                                                             R.E. 10,0 miljoen
Begroting 1981-84 gebaseerd op de begroting voor I98O
 + 6# stijging per Jaar                                                     R.E. 46,4 miljoen
Herstel tot gemiddeld 4o£ deelneming in contracten                          R.E.    6,9 miljoen
Uitbreiding van bepaalde activiteiten gebaseerd op
een stijging van de contracten van 15%                                      R.E.    4,9 miljoen
TOTAAL 198 1-1984                                                           R.E. 58,2 miljoen
TOTAAL 1980-1984                                                            R.E ;. 68,2a miljoen
4.3.3 . Financiële specificatie
        De staat van uitgaven per categorie ziet er als volgt uit :
                                                          R.E.    miljoen
                                                                                I
                                              1980        1981-84        Totaal       *
Contract-rescearch                      1 7,770         47,800          55,570        81
uitgaven voor deelneming in contrac
ten , kasuitgaven                         ( 5.850 )     ( 38,9 )
uitgaven voor bij de contracten be
trokken personeel van de Commissie        ( 1,920 )         8,9
Groep Biologie te Ispra :             I     1,410         6,500       i  7,910        12
                                                                                I
uitgaven voor wetenschappelijk onder
zoek                                        ( 0,110 )   ( 0,5 )
infrastructuur en technische bijstand       ( 0,330 )   ( 1,5 )
personeel van de groep                      ( 0,970 ) ! (4,6 )
Beheer en Administratie                       0,830       3,900          4,730         7
uitgaven voor deskundigen", vergade
ringen , enz .                              ( 0,140 )     ( 0,7 )
personeel van het hoofdkantoor       I      ( 0,690 )     ( 3,2 )   I
                                                                    1
                                                                                k
                                            10.010        58,200        68,210       100
 ---pagebreak---                                35  -
                  OKEERZCEKWERKZAAMHErEN    1976 - 1978
            - Een overzicht van enkele wetenschappelijke resultaten -
Mede aan de hand van de onderzoekresultaten verkregen in het kader van het
Programma Stralingsbescherming van de Europese Gemeenschap kunnen wij de we
tenschappelijke basis bepalen , waarop 'een betrouwbare evaluatie kan worden ge
maakt van de biologische e ? ecologische gevolgen van het gebruik van ioniserende
straling en van activiteiten op het gebied van de kerntechnologie en kan worden
gezorgd voor een optimalè bescherming van de mens en zijn milieu .
Deze onderzoekprojecten dragen bij tot het verkrijgen van een nauwkeuriger
vaststelling van het stralingsrisico en een beperking van de onzekerheden en
tegenstrijdigheden .
Het programma omvat momenteel 130 contracten met ca . 240 onderzoekprojekten ;
meer dan 500 onderzoekers nemen hetzij op full-time , hetzij parti-time basis
hieraan deel .
Gedurende de eerste drie Jaar van het huidige programma werden ca . 1.800 in
dividuele artikelen gepubliceerd ; tal van mongrafiè'n , verslagen en technische
rapporten inzake stralingsbescherming geven blijk van intensieve wetenschap
pelijke arbeid .
Elk Jaar leveren ca . 40 symposia , seminaria en vergaderingen van studiegroepen ,
deskundigen en commissies met zo'n 1000 dealnemers een coördinerende en sti
mulerende bijdrage hiertoe en hebben een katalytisch ; ef fsct op nationale , bi
laterale en multilaterale programma ' s .
Bij de tenuitvoerlegging van het programma stonden de Commissie de volgende
feiten voor ogen :
          - sociaal politieke doelstellingen worden in toenemende mate oriteria
            voor het onderzoekbeleid op het gebied van de stralingsbescherming ;
          - de individuele onderzoekactiviteiten dienen in een breder verband
            beter op elkaar te worden afgestemd .
Derhalve heeft de Commissie mat de haar ter beschikking staande middelen :
          - onderzoekprogramma 's op lange termijn ontwikkeld
          - het onderzoek op gebieden die van grote betekenis zijn voor het
            publiek ( bijv , evaluatie van het be stralingsrisico ) geïntensiveerd ;
          - de praktischs toepassing bevorderd van wetenschappelijke resultaten ;
 ---pagebreak---                           36  -
            ( bijv . de ontwikkeling van persoonlijke dosismeters , diagnose en
           behandeling van acuut stralingsletsel , tenuitvoerlegging van pro
           gramma 's gericht op onderlinge vergelijking )
         - prognoses op langere termijn voorbereid ( bijv . tritiumstudie ) ;
         - haar steun verleend aan de snelle vertaling van wetenschappelijke
           kennis t,b.v . besluitvormingsprocessen ( bijv . vaststelling van
           basis-veiligheidsnormen , formulering van criteria voor beslissingen
           inzake de vestiging van kerncentrales ).
Bij de aanpak, raa haar warzaamheden hanteerde de Commissie de volgende criteria ,
die een gunstige invloed hebben gehad op het wetenschappelijk onderzoek in de
Gemeenschap :
        - intensivering van interdisciplinaire onderzoeksgebieden en samenwer
           king bij de projekten die worden gestimuleerd ( bijv . groepscontracten ,
           EUIEP, CENDOS , groep Primaire effecten );
        - verbetering van de informatie -uitwisseling en samenwerking tussen
           wetenschappelijke onderzoekers , werkzaam op soortgelijke gebieden
           ( bijv . studiegroepen , conferenties , uitwisselingen van wetenschap
           pelijke onderzoekers )}
        - aanpassing van onderzoekprojekten aan de wetenschappelijke vooruit
           gang (een permanente taak in samenwerking met de RCH3 ).
Slechts enkele individuele projekten van de uitgebreide reeks van wetenschap
pelijke resultaten die de laatste Jaren werden geboekt kunnen bij wijze van
voorbeeld in het kort worden beschreven .     Daarom werd een selectie gemaakt van
een aantal details die betrekking hebben op het gebied van de dosimetrie , de
besmetting van de omgeving somatische en genetische stralingseffecten en dat
van de risico-analyse .     Deze selectie is weergegeven op de volgende bladzijden .
 ---pagebreak---                         -   37
Doslmctrle van stralingen en hun interpretatie
Het voornaamste doel van de doslmetrie is betrouwbare metingen te en bere
keningen te verkrijgen van de geabsorbeerde dosis en dösisverdelingen .   Deze
zijn noodzakelijk om het begrip van de biologische effecten te verbeteren , ten
einde te komen een Juiste beoordeling van het stralingsrisico , en zij zijn
essentieel om de bescherming van aan straling blootgestelde werknemers te kunnen
garanderen .
- gezamelljk onderzoek op het gebied van de stralingsbescherming hangt groten
  deels af van de graad van normalisatie van experimentele methoden en materialen
  Daartoe werden een aantal onderlinge vergelijkingen uitgewerkt , bijvoorbeeld
m.b.t . persoonlijke dosimeterts röntgend6simeters en met neutronen . Al deze
onderlinge vergelijkingen brachten een groot aantal onvolkomenheden aan het
licht in experimentele regelingen , verschillen in de basiswaarden , gebruikt om de
geabsorbeerde dosis te bepalen , en discrepanties in de dosimetrlsche procedures . ;
De onderlinge vergelijkingen leidden tot een aanzienlijk verbetering van de on-
derzoek-procedures en verhoogde de nauwkeurigheid en de reproduceerbaarheid van 1
de metingen .  Bij de laatste reeks onderlinge vergelijkingen van röntgenstralen ;
bleek dat eerder waargenomen grote standaard-deviaties van resultaten van ver
scheidene laboratoria kénden worden geëlimineerdn met name nadat bezoeken waren
gebracht aan de laboratoria .
Op het gebie d van de meting en berekening van fundamentele parameters in de
dosimetrie werd belangrijke vooruitgang geboekt .   Simulering van het transport
van een electron met lage energie ( 10 eV - 30 Kev ) in water leverde een bevre
digend resultaat op ; werkzame doorsneden , remvermogens en W-waarden voor ver
schillende materialen en verschillende deeltjes werden gemeten en de " cross
section library " bij transportcodes werd vebbeterd .  Sommige problemen op het     ,
gebied van de meting van de componenten van een gemengd neutronen gamma-stra -      j
lingsveld werden opgelost ; de spoorstructuur van electronen en geladen deeltjes
en de productie van secundaire elektronen , de radiale verdeling hiervan werden
bestudeerd .  Er werden microdosimetrische hoeveelheden vadtg9Steld en deze wer
den uitgebreid tot weefselgebieden van 10 tot 100 run doorsnede ; zij werden ge
bruikt bij het bepalen van een stralingskwaliteitmaat en voor de microdosime-
trische modellen , ontwikkeld voor de interpretatie van mutatie - en overlevings-
gegevens van z oogdie ree lien .
Het onderzoek naar de fundamentele mechanismen op het gebied van de stralings-
                                                                                I
fysica heeft interessante mogelijkheden aangetoond inzake het gebruik van
 ---pagebreak---                 -  38  -
 lyoluminescentie bij de straling8ongevallen-dosimetrie , aangezien sommige
menselijke weefsels lyolumine scente eigenschappen hebben .
De fundamentele aspecten van de mathematische analyse van tumorinductie door
ioniserende stralingen werden bestudeerd .      De statistische methoden voor de
vaststelling van de tumorfrequentie en van tumor- pre valenties als functie
van de tijd na de bestraling werden getest .
Het was mogelijk een statistisch significante stijging van de ontwikkeling
van de borstkankergezwellen te bewijzen bij Sprague-Dawley - ratten , bij snelle
neutronen-doses van niet meer dan 0,1 rad .      Het relatief biologisch effect
(RBE ) van deze neutronen schijnt waarden van 100 en meer te bereiken bij lage
doses .  Bij hogere doses neemt de REE -waarde af tot waarden die wij reeds
kennen van andere proefnemingen .
Aangetoond werd dat de radionucliden met lage -energie - beta - deèlt Jes af Auger
elektronsemissie , opgenomen in verschillende organen , cellen of subcellulaire
structuren biologische effecten teweegbrengen , die in belangrijke mate af
hangen van de ruimtelijke overlapping van de plaats van radioactief verval
en van de stralingsgevoelige structuur .      Het kritische micro-volume voor .
late effecten bleek de kern van stamcellen te zijn .
Aan de hand van metingen van de turnoversnelheid van de stam cel , de "up date
van de radionucliden in de kern van de stam cel en dosis berekeningen voor
speciale micro-verdelingen , werden verschillende wijzigende factoren bepaald
en berekend , teneinde de biologische effecten per opgenomen hoeveelheid te
schatten .  Het was derhalve mogelijk de stralingseffecten van bepaalde met
tritium behandelde of 1-125 gemrkte organische verbindingen te vergelijken
met die van anorganisch tritium of 1-125 "iet het oog op de bepaling van de
opnemingslimieten .   Hoewel er nag geen volledig bevredigende persoonlijke
dosimeters voor neutronen bestaan , werd vooruitgang geboekt bij de ontwik
keling van de albedo-dosismeter en ke rnspoorde te c toren .     Met nieuwe etstech-
nieken kan men thans zichtbare sporen van lage energie terugslagkernen en
alfa-deeltjes maken .
Er werd een kleine bèta - dos is me ter ontwikkeld voor het meten van de dosis op
het oppervlak van bèta - bronnen , welke nauwkeurige do?? i s -o va lua t ie voor vin
gers , handen en bovenarmen mogelijk maakt .
 ---pagebreak---                             39   -
Gedrag van en controle op radionucliden ln het milieu
De voornaamste doestelling van het onderhavige programma is de noodzakèljke
gegevens te verzamelen , die moeten worden ingevoerd in de verschillende modellen
die de overdracht van radionucliden in het milieu beschrijven , en welke dienen
om de stralingsschade te schatten .     Een andere doelstelling is methoden te vinder
om de eventuele schade toegebracht aan het milieu en de component daarvan te
  t
schatten , samen met methoden om zulks te controlen .
- Er werden vele resultaten verzameld inzake de radiochemische , chemische , bio
   logische en oceanografische aspecten van verschillende radionucliden en de
   overdracht van verbonden verontreinigende stoffen in verschillende ecosystemen
   in de zee .   Er werd speciale aandacht besteed aan het gedKag op lange termijn
   van de transuranen , demogelijke synergistische effecten van radionucliden en
   de conventionele verontreinigende stoffen ( hitte , chloorverbindingen enz .) en
   het gedrag van stabiele en radioactieve isitopen .    De wiskundige methoden om
   het kringloopproces van chemicaliën in het mariene milieu te evalueren werden
   aanmerkelijk verbeterd .   Deze studies hebben de voorspa lbaarhaid die vereist
    is voor de controle van de gebieden in de omgeving van opwerkingsinstallaties
   en in geval van de vrijkoming van radioactieve stoffen tengenvolge van een
   ongeval , verbeterd .
- Onderzoek ineake de radioactieve besmetting van ecosystemen te land en in zoet
   water werd hoofdzakelijk gericht op actiniden , maar ook op enkele belangrijke
    radloisitopen met lange halveringstijd zoals H-3 , Tc-99 » 1-129 » Pu 239 en
    Pu-240 .  Thans beschikt men over een gevoelige methode voor de bepaling van
    Pu in grote bodem-monsters ,   Niettemin dienen vele van de momenteel beschik
   bare gegevens kwalitatief te worden verbeterd ; de waargenomen wijzigingen van
    Pu-overdrachtsfactoren als gevolg van veroudering moet bijvoorbeeld worden
     gekwantificeerd en verklaard .   De oorspronkelijke waarnemingen inzake de
   eigenschappen van technetlum hebben zowel zijn mobiliteit als zijn toxiciteit
    voor levende organismen benadrukt .
- Onderzoek m.b.t . tritium heeft aangetoond dat er misschien een groter » risico
    is , wanneer tritium wordt opgenomen in levend® organismen vóór het in het
   milieu wordt verdund .
- Er zijn werkzaamheden aan de gang m.b.t . 1-129 » en de ontwikkelde extractie-
    methode wordt momenteel toegepast op thyrolde monsters , die in geselecteerde
    gebieden van de Gemeenschap worden verzameld .
 ---pagebreak---                            - 39a -
Er zijn-studies verricht m.b.t : de mogelijkheden van ontsmetting van landbouw-
gebieden na een ongeval en er werden versoheidaie ontsmettings-methoden On
derzocht . Toepassing van che laatvormend poiyamine op de bodem biedt reeds
perspectieven voor een belangrijke beperking van de bodem- plant-overdracht
van bepaalde activeringsprodukten .
 ---pagebreak---                             40   -
Somatische effacten op korte termijn van ioniserende straling
De voornaamste doestellingen van het programma I976-I98O in deze sector zijn
de diagnose en behandelingen van acuut stralings letsel .
- Na totale lichaamsbestraling met een betrekkelijk hoge dosis zijn de stamcellen
  van   de bloedvormende organen de eerste die ernstige schade oplopen .      Bij
  mensen bevinden deze    cellen zich in het beenmerg .     In beginsel zou de trans
  plantatie van een bepaalde hoeveelheid beenmerg van een gezonde donor het
  zwaar bestraalde individu moeten kunnen genezen .      In de praktijk echter hebben
  proeven aangetoond dat deze procedure veel moeilijkheden opleverd , die ge
  leidelijk worden overwonnen door voortdurende onderzoekactiviteiten .       De gever
  en de ontvanger moeten nl . genetisch zo nauw mogelijk verwant zijn , anders
  reageert het getransplanteerde merg tegen de ontvanger en kan zelfs diens dood
  veroorzaken .   Dit is de zgn . anti-gastheerreactie ,
  Het minimum aantal beenmercellen , dat vereist is voor een volledig herstel van
  de patiënt is thans vastgesteld .    Door extensieve proefnemingen met beenmerg-
  cellen van mensen en apen , kan thans het behoud van de re gene rat ie vermogen van
  deze cellen na opslag worden gegarandeerd .    De minimale liohaamsdosis straling
  die onder bepaalde omstandigheden een "take " mogelijk zal maken werd eveneens
  vastgesteld .   Er werden verscheidene methoden ontwikkeld om de anti-gastheer-
  reactie te voorkomen of te behandelen .    Onlangs werd vooruitgang geboekt bij de
  verzameling en het gebruik van bloedvormende stamcellen van het perifere bloed .
                          τ                               *
  « .
- Er werd tevens aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van de vaststel
   ling van schade veroorzaakt in desoxyribonucleïnezuur (DNA ) door ioniserende
   straling .
   Fhysische , chemische en biologische technieken werden {net succes toegepast om
  de voornaamste door straling geïnduceerde letsels in nucletriezuren en hun
   bestanddelen aan te tonen .   Er werd uitgebreide kennis opgedaan over de plaat
   sen en de structurele eigenschappen van vrije radicalen als reactieve soort die
   do stabilisatie van chamische alteraties bewerkstelligt .
   Deze laatste warden uitvoerig geanalyseerd , en vormden zo de sleutel tot ver
   anderingen die van belang zijn bij biologische misvormingen .      Biologisch le
   vensvatbare schade , zoals fundamentele alteraties en strengbreuken , werden
   goed gekarakteriseerd in passende model-systemen
 ---pagebreak---                             -  41  -
   Late Somatische effecten van Ioniserende straling
   In de huidige programma 's ls speciale aandacht besteed aan late somatische
  effecten na acute of chronische bestraling of opneming van radloisofropen .   De
  studies hadden net name betrekking op bestrallngsniveau 's bij medische diagnoses
  en op die radioisotopen die potentieel het meest schadelijk zijn , zoals plu
  tonium en de overige actlniden .
  Epidemiologische studies van aan straling blootgestelde me nse groepen , met het
  oog op de vaststelling van risico-ramingen op het gebied van de radiobiologische
  bescherming , zijn van grote praktische betekenis .
- de EUIEP is voortgegaan met de succesvolle coördinatie van het onderzoek op het
  gebied van late somatische effecten , waarbij de nadruk werd gelegd op : de nor-
  malsatie van experimentele voorwaarden in de laboratoria die betrokken zijn bij
  het onderzoek aan de late effecten van ioniserende straling , de coördinatie van
  de planning van de overeenkomstige coöperatieve onderzoekprojekten , de tenuit
  voerlegging van specifieke projekten op het gebied van de late carcinogene en
  non-carvinogene effecten en op de radiotoxiciteit van opgenomen radionucllden .
  Er werden onderlinge vergelijkingen tot stand gebracht op het gebied üan de
  dosimetrie , terwijl de eerste stappen werden gedaan in de richting van de nor
  malisatie van laboratoriumdieren .   Halfjaarlijkse workshops over de pathologie
  van door straling geïnduceerde letsels leidden tot de normalisatie van de ter
  minologie , met name op het gebied van de tumor-klassif icatie . De resultaten
  zijn gepubliceerd in de pathologie - atlas vmEUIEP , een belangrijk naslagwerk .
- Zo is in het kader van EUIEP een multidisciplinaire onderzoekgroep voortgegaan
  met het gecoördineerde onderzoek naar die betekenis van vasculaire effecten bij
  de ontwikkeling van late stralingsschade .   Kwantitatieve biologische metingen in
  de hersenschors hebben aangetoond dat belangrijke vasculaire afwijkingen voor
  afgegaan worden door een significante toeneming van het aantal bloedvaten .
  Deze veranderingen werden niet in verband gebracht met markante , buiten de
  structuur gelegen wijzigingen en derhalve beschouwd als een primair effect
  van straling .  De geringe stijging in de het totale desoxyriboncleinezuur
  (DNA)-gehalte van de hersenen gedurende dezelfde periode zouöen erop wijzen
  dat de toenemende vaatrijkdom een actief proces is ,
 ---pagebreak---                             42   -
- Een chelaatvormer bleek effectief te zijn bij de verwijdering van plutonium
  uit de longen .   Toxiciteitsstudies hebben aangetoond dat het giftiger is dan
  andere bekende agentia zoals DTPA , maar dat een enkele injectie voldoende kan
  zijn als behandeling .   De betekenis van dit onderzoek is dat het kan leiden'
  tot verwijdering van intracellulair plutonium .     De eliminatie van plutonium-
  nitraat uit intramusculaire retentie plaatsen werd gemeten .
- Am-24l is aanwezig in bestraalde splijtstoffen .     Realialitische niveaus van
  toelaatbare blootstelling aan de in de lucht zwevende Am-24l kunnen alleen
  worden opgesteld indien adekwate gegevens betr . de retentie en de verdeling
  ervan in het lichaam beschikbaar zijn .     Het gedrag van Am-24l werd nagegaan
  bij negen mensen met langdurige belasting ( in het lichaam aanwezige radio
  activiteit ) na inademing tengevolge van een ongeval .
  Deze werkzaamheden werden later uitgebreid tot studies betr . de comparatieve
                241
  retentie van       AmO^ en 238^^ in de longen van een meer recentelijk aan
  straling blootgestelde persoon .^
  Deze studie is van bijzonder belang , niet alleen vanwege de betekenis ervan
  voor de eliminatie van PuO^ uit de longen , maar ook omdat de detectie van de
  60 - Kèv-gammastralen vanuit hiermee verbonden Am-24l vaak gebruikt wordt voor
  de bepaling van de plutoniumafzetting in de longen .
- Gegevens betreffende de verschillende stadia bij de produktie van radiogrammen
  zijn van belang voor de optimalisatie van beeldkwaliteit ( met name diagnos -       j
  tische waarde ).   Dergelijke gegevens worden verkregen door spectrometrische en !
  dosisnietrische onderzoekingen van röntgen spectra en door de bepaling van de       <
  spectrale gevoeligheid van de verschillende beeld-registratiesystemen .      De in
  vloed van verschillende plaatsbepalingsfactoren , geomitrische en exposiefacto- ;
  ren op de orgaandoses werd berekend , teneinde het risico voor de patiënt te
  beperken .                                                                           j
- Een significante bescherming tegen het late effect werd aangetoond bij een
  muis die was behandeld met een mengeling van chemische beschermingsmiddelen
  en vervolgens bloothesteld aan röntgenstralen .     De bescherming was hoofdzakelijk
  effectief tegen thymische lymphoma , myeloide leukemie , sarcoma , glomeruloscle-
  rosis en niet - kankerachtige longziekten .
- Studies met een kort levende osteotropische ulfa-straler Ra-224 hebben aange
  toond dat protrahering van de dosis door gafractionneerde toepassing leidt tot
  een veelruldiger optreden van osteosarcoma ( toenemend met de protraheringstijd
  en de totale dosis .
 ---pagebreak---                   -  4}   -
  Het veelvuldigdte optreden van              van meer dan 9056 , werd waargenomen
  na een gemiddelde skelet-dosis van - totaal 10B0 rad over een periode van 36
  weken .  Andere recente resultaten hebben aangetoond dat het optreden van bot . . i
  tumoren na opneming van een kort levende bSta-straler ( LU-177 ) ook kan toe -     j
  nemen als de dosis i2p.v . in één enkele hoeveelheid in gedeelten over een         '
                                                                                i
  langdurige periode wordt gegeven .
- Het proces van kankerinductie door ioniserende straling kan vermoedelijk
                                                                                ι
                                                                                ν
  worden beïnvloed door virussen ,   er werden vergelijkende studies van diverse
  viruspopulaties bij door straling geïnduceerde leukemie verricht en er werden
  twee stammen van splenotropische virussen geïsoleerd en gekarakteriseerd op
  een fysisch-chemische basis en geldentif icieerd als endogene murine virussen .
  Na oncorporatie van Ra-224 in muizen , werd in het skelet een glijdende expres
  sie van C-type RNA-virussen onmiddelijk na het begin van de straling waarge
  nomen en een tweede type van virus-expressie tijdens de ontwikkeling van de
  tumor ( 11 tot 12 maanden na bestraling ).  Bij de'-risico beoordeling zal reke
  ning moeten worden gehouden met synergistische effecten tussen bestraling en      r
  andere omgevingsfactoren , aangezien zij de biologische stralingseffecten kunnex
  beïnvloeden .  Derhaltre werd recentelijk begonnen met onderzoek inzake syner-
  gistische effecten .
  Een effect kan als voorbeeld worden aangehaald : de ontwikkeling van door
  straling geïnduceerde bot sarcoma schijnt te worden bespoedigd door de toepas
  sing van cyclophosphamide tijdens de latentie-periode , een op grote schaal
  toegepaste antimitotisch agens .
- Epidemiologisch onderzoek aan patiënten behandeld met Thorotrast of RA-224
  vindt thans plaats .    De eerste resultaten werden geboekt met betrekking tot
  de risico-coëfficiënten voor RA-224 .   Toch zullen nog verdere statistische
  analyses nodig zijn , wanneer alle relevante gegevens zijn verzameld .
 ---pagebreak---                         -  ilii _
Genetische effecten van ioniserende straling
De doelstellingen in deze sectoren zijn hoofdzakelijk de diepte - analyse van de
mechanismen die ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van geïnduceerde ge
netische afwijkingen in bestraalde cellen , en het ontwikkelen van methoden om
de aard en de frekwentie van cytogenetische schade bij aan straling blootge
stelde personen vast te stellen .
- Onderzoek inzake de gevoeligheid en het herstel bij experimentale soorten
  met name bacteria , gist en Tetrahymena leverden een belangrijke bijdrage tot
  het inzicht in de zeer ingewikkelde wegen via welke de bestraalde cel zich
  weer stelt tegen zijn beschadiging .    Veel van de enzymatische en regulerende
  processen die met het herstel gepaard gaan , en onder andere "S.O„S ." inductie
  ( een nood - syndroom dat een ingewikkeld stofwisselingsproces activeerd als
  antwoord op niet herstelde DNA *- letsel en waarschijnlijk zowel betrokken is
  bij de mutagenese als bij de kwaadaardig® transformatie van zoogdiereellen ),
  werden geïdentificeerd en de voornaamste wegen voor mutagenes© werden gere-
  constitueerd .
- Aan de hand van de uit het onderzoek inzake micro-organismen verkregen résul-
  taten werden met succes diverse biochemische technieken , methoden voor de
  lokalisatie van genei}, screening tests en procedures voor de prenatale dia
  gnose ontwikkeld met het oog op de opsporing en specificatie van DNA - herstel
  de f fa eten bij mensen en de ontwikkeling van een moderne molecolaire benade
  ring van de bescherming van de mens tegen straling .
  Van de vele belangwekkende resultaten noemen wij de werkzaamheden die de iso
  latie en karakaterisering mogelijk maakten van de eerste menselijke mutant-
  cellen , aangetast bij past - replicatie herstel en bij droegen tot het ont
  dekken van het bestaan van de eerste menselijke cellijn die abnormaal gevoe
  lig is voor ioniserende straling .
  Er werden verschillende relaties tussen stralingsgevoe ligheid en uitwisseling
  van zuster chromatiden , mutagenese en predispositie voor kanker vastgesteld
  voor bepaalde niet te herstellen cellijnen .    Voor de ziekte Xeroderma pig-
  mentosum werden zeven genetisch verschillende vormen opgespoord door middel
  van complenmsntatia analyses .    Uit een onderzoek aan apen werd de conclusie
  getrokken dat een dosis van 85Ö rad de eierstok van primaten aantaèt en aan
  wijzingen werden verkregen m.b.t . het bestaan van induceerbare herstel sys
  temen gelijkend op het S.O.S. herstel-mechanisme , gevonden bij bacteriën .
 ---pagebreak---                         -  *»5
- Op het gebied    van de radiocytogenetica werd vooruitgang geboekt inzake het
  inzicht in de werking van de mechanismen via welke ioniserende straling chro-
  mo80omafwiJkingen teweegbrengt alsmede in de afhankelijkheid van dosis-effect
  relaties van de stralingskwaliteit en van verschillende combinaties van
  onderzoeks voorwaarden .  Een analyse van het optreden van mutatie bij 13
  chromosoom loei in Drosophila toonde aan dat er verband bestaat tussen spon
  tane en geïnduceerde mutatiefrekwentie .
  De dosis respons-relatie na röntgenbestraling werd vastgesteld voor afwijkin<-
  gen in de verdeling van geslachtschromosomen bij kiemcellen van zoogdieren .
  Er werd met succes gewerkt aan de analyse van bestralingseffecten op menselij
  ke meiosis in twee verschillende richtingen , door de ontwikkeling van kweek-
  technieken en door drie-dimensionele reconstructies van menselijke kernen uit
  elektron-microgrammen .
 ---pagebreak---                           46
Beoordeling van stralingsrisico s
De waarneming en beoordeling van het " stralingsrisico" hebben zich dermate
ontwikkeld dat het noodzakelijk is geworden alle aspecten hiervan grondig te
analyseren .     Tijdens het huidige programma werden reeds werkzaamheden in die
richting aangevangen , met de bedoeling de optimale voorwaarden vast te stellen
voor de invoering van kernenergie . Te dien einde werd een begin gemaakt met
het onderzoek betreffende de economische en maatschappelijke gevolgen van be
straling , de vaststelling van de radiologische schade , met name de totale scha
delijke gevolgen die voor een bevolking zouden kunnen ontstaan als gevolg van
radioactieve bestraling , en betreffende de vaststelling van de individuele en
collectieve doses bij normale lozingen van kernernërgie centra les en de vrij
komende radioactiviteit in ongevalsituaties .
- Er zijn thans waarden beschikbaar betreffende bepaalde parameters die gebruikt
  worden voor de vaststelling van de collectieve dosis .     Met name werd een at
  mosferisch dispersiemodel op lange afstand ontwikkeld , ( MESOSXmodel ) , waarmee
  het mogelijk is de atmosferische besmetting te bepalen op basis van gasach
  tige afvalstoffen op middel grote afstanden .     Voort6 werd de laatste hand            !
                                                                                r
  gelegd aan het in kaart brengen van de geografische verdeling van de bevol- j
  king in de negen landen van de Gemeenschap , op basis van een programma dat
  gegevens verstrekt omtrent de be volk ingsverdeling voor een roosterunlt van
  10 km x 10 km .     Er zij op gewezen dat deze werkzaamheden , die werden ver-         i
  richt om een nauwkeurig beeld te krijgen van de collectieve dosis die door             i
  de Europese bevolking wordt opgenomen , ook voor andere doeleinden kunnen
  worden aangewend . Voorts werd een model uitgewerkt van de verspreiding van j
  besmette radioactleve produkten via de distribut ie -en marketingnetten pro -        <
  dukten uit zee in Frankrijk .     Dit kam ode worden toegepast op de overige
  landen van de Gemeenschap .                                                        j
- Wat betreft deipogingen om de radiologische schade vast te stellen , bevindt       j
  een groot aantal studies van zowel bibliografische als experimentele aard
  zich in een ver gevorderd stadium . De epidemiologische studies betr . indi
  viduen die hetzij in het kader van een medische behandeling , hetzij tenge
  volge van hun beroepsactiviteit aan straling werden blootgesteld , zijn
  echter aanleiding tot geheel nieuwe ideeën .
                                                                                !
  In liet laatste geval ( beroepsactiviteit ) werd een begin gemaakt met een       i
  feasibiiJty-stuaie inzake de voorbereiding van een Europees bestralingsre- |
  y">.    7,x.|>                                          vorften *an straling.    f
 ---pagebreak---                            47   -
- Wat betreft de otepassing van methoden voor de evaluatie van de economische
   en sociale gevolgen van bestraling , werd het onderzoek rechtstreeks gericht op
   de vaststelling van niveau 's die " zo laag zijn als redelijkerwijze haalbaar
   is"("as low as reasonably achievable ") ( ALARA ).  Er werd een lijst opgesteld
   van de verschillende methoden aan de hand waarvan de stralingsbescherming kan
  worden geoptimaliseerd , teneide de respectieve voor- en nadelen hiervan te
  bepalen .   Als eerste werd de mólticriteriamethode toegepast voor een bepaald
  doel ( Spli jtstofkriogloop voor een programma van 100 1-GWe PWR-reactoren ) ; deze
  methode , die een bepaalde weging vereist t.o.v . de verschillende criteria op
  grond waarvan getracht wordt de keuzemogelijkheden vast te stellen , doet de
  veranderlijkheid uitkomen van de keuze -mogelijkheden ( m.a.w . de " ALARA" ni
  veau 's ) in het licht van de prioriteiten die naar voren worden gebracht door
  degenen die een beslissing nemen .
                                       *
                              *               *
Uit deze selectie van resultaten van de huidige projekten in het kader van het
Programma Stralingsbescherming blijkt duidelijk dat op verscheidene gebieden
definiteive resultaten zijn geboekt , die reeds van grote betekenis zijn voor wat
betreft de praktische toepassing .
Tegelijkertijd kan men constateren dat er vele tussentijdse resultaten zijn , die
verdere intensieve werkzaamheden noodzakelijk maken .     Het zijn Juist deze werk
zaamheden die de komende maanden en Jaren van onschatbare waarde zullen zijn/
Een deel van het research programma is op lange termijn basis , en resultaten
kunnen slechts in een verdere toekomsttegemoet worden gezien .     Verwacht wordt
dat deze werkzaamheden aet name fundamentele gegevens zullen verstrekken m.b.t .
de stralingseffecten van lage en zeer lage doses , een uiterst belangrijk probleert
op het gebied van de stralingsbescherming .
Tenslotte dient te worden vermeld dat de resultaten van onderzoekingen op het
gebied van stralingsbescherming veelal effecten hebben die zich uitstrekken tot
andere aanverwante gebieden .     Het voorbeeld van beenmerg-transplantatie is ty
perend voor de nauwe relaties tussen stralingsbescherming en medische therapie .
Deze ingewikkelde methode die ontwikkeld wordt voor de behandeling van ernstige
stralingsongevallen wordt momenteel uitgebrobeerd voor ds klinische behandeling
van leukemie .
 ---pagebreak---                                   - 48 -
                                                            BIJLAGE    II
                               Voorstel voor een
                              BESLUIT VAN DE RAAD
                       TOT VASTSTELLING VAN EEN VIJFJAREN-
PROGRAMMA VOOR ONDERZOEK EN ONDERWIJS ( 1980-1984 ) VAN DE EUROPESE GEMEEN
SCHAP VOOR ATOOMENERGIE OP HET GEBIED VAN EE BIOLOGIE EN DE BESCHERMING
VAN DE GEZONDHEID ( PROGRAMMA STRALINGSBESCHERMING )
De Raad van de Europese Gemeenschappen ,.
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoom
energie , inzonderheid op artikel 7 »
Gezien het voorstel van de Commissie , dat na raadpleging van het Wetenschap
pelijk en Technisch Comité is ingediend ,
Gezien het advies van het Europese Parlement ,
Gezien ' he t advies van tiet Economisch en Sociaal Comité ,
Overwegende dat de Gemeenschap er belang bij heeft de kennis aan te vullen ,
uit te breiden en te verdiepen , welke nodig is voor esn objektiev® beoordeling
van de uitvoering en de gevaren van ioniserende straling , ten einde een
gepaste bescherming van mens en milieu te waarborgen .
Overwegende dat wetenschappelijke samenwerking , uitwisseling van gegevens en
ai mobiliteit of onderlinge uitwisseling van wetenschappelijke onderzoekers
op het niveau van de Gemeenschap noodzakelijk zijn op het gebied van de stra-
 Unosbescherming ,
Overwegende dat door de uitbreiding van de kennis , nieuwe opvattingen op
het gebied van de stralingsbescherming en de behoefte aan verbetering op het
stuk van het beheer , de noodzaak is ontstaan het huidige programma
1976-1980 te vervangen door een nieuw programma 1980-1984, waarbij 1980 een
 overlappingsjaar is ; dat Besluit 76 / 309 / Euratom van de Raad ( 1 ) derhalve
 dient te worden ingetrokken ;
Overwegende dat het wetenschappen jk onderzoek waarop dit besluit betrekking heeft een
passend middel vormt ■. om een dergelijke actie voort te zetten en dat het ge -
meenschappelijk belang dientengevolge gediend is met de vaststel l ing van een meer
 jarenprogramma op het gebied van de stralingsbescherminq,
                                                                            •••/•••
 ( 1 ) PS L 74 van 20.3.1976 , blz . 32
 ---pagebreak---                                     - 49 -
 BESLUIT :
                               Artikel 1
 Voor de duur van vijf . jaar , ingaande op 1 januari 1980 , wordt een programma
 voor onderzoek en onderwijs op het gebied van de stralingsbescherming vast
gesteld als omschreven in de Bijlage .
                               Artikel 2
Het totale bedrag dat nodig is voor de tenuitvoerlegging van het programma
wordt geraamd op 68,2 miljoen ERE , als omschreven in artikel 10 van het
Financieel reglement van 21 december 1977 , en de personeelsbehoeften op 64
personeelsleden . Deze cijfers dienen slechts te worden opgevat als richtcijfe
                            Artikel 3
  Besluit 76/309/ Euratom wordt met ingang van 1 januari 1980 ingetrokken .
       Gedaan te Brussel .                           Voor de Raad :
                                                     De Voorzitter
 ---pagebreak---                               - 50 -
                                                          BIJLAGE
                . STRALINGSHESCHERMINGSPROGRAMMA
                     ( indirecte actie )
Het doel van het programma is door middel van Europse samenwerking te komen tot
uitbreiding van de kennis op het gebied van de stralingsbescherming , met inach
neming van de bijzondere problemen deskubdigheden die in Europa bestaan .
Het beoogt adekwaat inzicht te verwerven in en controle uit te oefenen op de
bestralingsrisico 's die zich voordoen , met het oog op de volgende doelstellingen
- verbetering van de wetenschappelijke en technische kennis met het oog op het
  bijwerken van de basisnormen voor de bescherming yan de gezondheid van het
  publiek in het algemeen en van de werknemers tegen de risico 's verbonden aan
  ioniserende straling ;
- evaluatie van de biologische en ecologische gevolgen van nucleaire activi
  teiten en van het gebruik van kernenergie en ioniserende straling , teneinde
  een adekwate bescherming van mens en milieu te verzekeren telkens wanneer zij
  op een of andere wijze onaanvaardbaar risico lopen .
Hot programma aal bestaan uit zos hoofdseotoren .   Deze zijn :
- stralingsdosimetrie en de Interpretatie daarvan ,
- gedrag van radionucliden ln het milléu en controle daarop ,
- somatische effecten op korte termijn van ioniserende stralingen ,
- somatische effecten op lange termijn van ioniserende stralingen ,
- genetische effecten van ioniserende straling ,
- beoordeling van stralingsrisico 's .
De werkzaamheden zullen voornamelijk        worden uitgevoerd in het kader van
onderzoekcontracten en ten dele        door de  groep Biologie van de Commissie
in ^et Gemeenschappelijk Centrun voor Ondersoek te Ispra # .
 ---pagebreak---                                                     BIJLAGE III
Advies van het Raadgevend Comité voor het Programmabeheer     Stralingsbe-
scherming " inzake een voorstel van de Commissie voor een Programma voor
Onderzoek en Onderwijs ( 1980-1984 ) voor de Europese Gemeenschap voor
Atoomenergie op het gebied van de Biologie - Bescherming van de Gezondheid
( Programma Stralingsbescherming )
Tijdens zijn vergadering van 17 oktober 1978 en 13/14 november 1978 , heeft
het RCPB "Stralingsbescherming " het voorstel van de Commissie voor een
Programma Onderzoek en Onderwijs ( 1980-1984 ) voor de Europese Gemeenschap
voor Atoomenergie op het gebied van de Biologie - Bescherming van de Gezond
heid { Programna Stralingsbescherming ) uitvoerig bestudeerd ; en met name de
stappen die moeten worden ondernomen om coördinatie tussen nationale acti
viteiten en de activiteiten van de Gemeenschap op dit gebied te verzekeren .
Het RCEB is unaniem van oordeel dat de Gemeenschap er belang bij heeft de
kennis aan te vullen , uit te breiden en te verdiepen , welke nodig is voor
een objektieve beoordeling van de effecten en gevaren die ioniserende stra
lingen inhouden , teneinde een adekwate bescherming van mens en milieu te
garanderen .
Het RCPB heeft unaniem verklaard dat de wetenschappelijke inhoud van het
voorstel gebaseerd is op een eerlijke vaststelling van de huidige en te
verwachten onderzoek , eisen van de Gemeenschap op het gebied van de stra-
lingsbescherming .
Het RCPB heeeft unaniem voorgesteld zijn giedkeuring te verlenen aan een
hernieuwd meerjarenprogramma als een passende wijze van voortzetting van het
onderzoek op het gebied van de stralingsbescherming .
                                               J.W.  HARMAN
                                           Voorzitter van het RCFB
 ---pagebreak---                               -    52 -                BIJLAGE IV
                           Advies van het
     Wetenschappelijk en Technisch Comité van 19 januari 1979
                              inzake het
         Voorstel voor een programma op het gebied van de
             BIOLOGIE - BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID .
           programma stralingsbescherming , voor 1980-84
      In zijn vergadering van 19 januari 1979 heeft het Wetenschap
pelijk en Technisch Comité het ontwerp-voorstel onderzocht voor een
"programma voor onderzoek en onderwijs ( 1980-84) voor de Europese
Gemeenschap voor Atoomenergie op het gebied van de biologie -
bescherming van de gezondheid (programma stralingsbescherming)' , dat
door de Commissie bij de Raad zal worden ingediend .
      Het Wetenschappelijk en Technisch Comité onderschrijft het
oordeel dat reeds door het raadgevend comité inzake programmabeheer
is uitgesproken t namelijk dat " de Gemeenschap er belang bij heeft
de kennis aan te vullen , uit te breiden en te verdiepen , welke nodig
is voor een objectieve beoordeling van de effecten en gevaren die
ioniserende stralingen inhouden , ten einde een adequate bescherming
van mens en milieu te garanderen ".»
      Voorts merkte het Wetenschappelijk en Technisch Comité op dat
de wetenschappelijke en technische kennis die uit dit programma zal
voortvloeien een grote hulp zal zijn bij het bijwerken van de basis-
normen inzake stralingsbescherming *
      Het Wetenschappelijk en Technisch Comité staat zowel om weten
schappelijke als om organisatorische redenen volledig achter het
voorstel van de Commissie om een programma ten uitvoer te leggen dat
zich over verschillende gebieden uitstrekt en brengt een gunstig
advies uit inzake het voorstel *
 ---pagebreak---                                   FINANCIELE STAAT
                     BIOLOGIE - BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID
                           PROGRAMMA STRALINGSBESCHERMING
1 . DESBETREFFENDE BEGROTINGSLIJN
    - Post t 3352
    - Omschrijving : Biologie - Bescherming van de gezondheid , stralings-
                        bescherming
1«1 « Omschrijving van de werkzaamheden
        Biologie - Bescherming van de gezondheid , stralingsbescherming
2 . JURIDISCHE GRONDSLAG
    - Toepassing van artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de EGA
        en bijlage 1 ervan
    - Besluit van de Raad van •••
3 . BESCHRIJVING VAN DE WERKZAAMHEDEN
3*1 * Beschrijving
        Voortzetting van een gecoördineerd onderzoekprogramma op het gebied
        van de stralingsbescherming dat met name via contracten op basis
        van gedeelde kosten wordt uitgevoerd*
3.2 . Doel
        Studie en evaluatie van de aan ioniserende Btraling verbonden risico 's
        waarbij twee hoofddoelstellingen worden nagestreefd i
        - verbetering van de wetenschappelijke en technische kennis met het
          oog op een bijwerking van de basisnormen voor de bescherming van
          de bevolking en van de werknemers tegen de risico 's van bloot-
          stelling aan ioniserende straling ;
        – evaluatie van de biologische en ecologische gevolgen van nucleaire
          werkzaamheden en van het gebruik van kernenergie en van ioniserende
          straling ten einde een passende bescherming van mens en milieu
          mogelijk te maken indien deze aan onaanvaardbare risico 's zouden
          worden blootgesteld .
4 . MOTIVERING VAN DE WERKZAAMHEDEN
    Dit doel betreft drie soorten beleid waarvan het belang thans niet
    wordt betwist    :
    - het sociaal beleid ,
    - het milieubeleid ,
    - het energiebeleid .
5 . FINANCIËLE WEERSLAG VAN DE WERKZAAMHEDEN VOOR DE BEGROTINGSKREDIETEN
     ( pet inbegrip van personeelsuitgaven en uitgaven voor technische en
    admin : stratievs >;s rMz-.'    cn )
 ---pagebreak---              5«1 « Totale kosten gedurende de hele overwogen duur t                143 » 2 10 . 000 EUS
             5*2# Aandeel in de financiering
                    - Communautaire begroting                                        68 « 210 « 000 ERS
                    – Nationale begrotingen
                                                                                75.000.000 ERE
                    - Andere Motoren op nationaal nivaau
             5.3 . Meerjaren vervalboek
             5*3 . 1.1 * Vastleggingskredieten
                               1980           1980        1981         19Θ2      1983            1984            1985
                         vroeger          nieuw
                          programma       programma
  Personeel              3.583.000                     3.797.000    4.025.000 4.267.000     4.526.000
  Administ ratieve
  en technische
  we rkzaamheden              579.000                    615.000      650.000   689.000         731.000
  Contracten            (5.848.00^ 15.000.000         16.000.000    5.000.000 2.900.000
                                  (1)            (2 )
  Totaal                 4.162.000 15.000.000 20.412.000            9.675.000 7.856.000     5.257.000
                                   (*)  \
                                                                       v
                       (1-5 . 848.00α
                       ko.oio.ooo!                               - 58.200.000
                     '
             5.3.1.2 . Betalingskredieten
                               1980           1980        1981         1982      1983            1984            1985
                         vroeger       ; nieuw
                         programma        programma
  Personeel              3.583.000                     3.797.000    4.025.000 4.267.000     4.526.000
  Administratieve
  en technische
  w« rkzaamheden              579.000                    615.000      650.000   689 .OOO        731.000
  Contracten             4.100.000                     6.900.000    9.150.000 9.750.000 10.400.000          2.700.000
                                                         756.000)
                                                              (3 )
  Totaal                 8.262.000 1         :        11.312.000 13.825.000 14.706.000     i5.657 .OOO |1   2.700.000
                                       κ                                                                              y
                                                                 '  n   Y
                                                                 - 58.200.000
( 1 ) Het bedrag van 5*848.000 komt overeen met de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor
      de contracten in 19Ö0 , die wordt gedekt door vroeger aangpgane en nog niet afgewikkelde
      vastleggingen en door van het vroegere programma resterende vaet leggingskredieten .
(2 ) Aan de hand van de vast leggingskredieten ten bedrage van 15.000.000 zal het mogelijk zijn
      in 1980 contracten voor te bereiden , erover te onderhandelen en te ondertekenen waarvan
      de looptijd op zijn vroegst ingaat op 1.1.1981 .
( 3 ) Het betreft hier betalingskredieten van het vroegere programma .
(4 ) 11.312.000 betalingskredieten van het nieuwe programma
      + 1.7S6.000 betalingskredieten van het vroegere programma
      13.068.000
(*) Wordt ten belope van 4.045*000 ERE gedekt door kredieten van het vroegere programma die
      nog niet via de begroting zijn besteed en ten belope van 117.000 ERE door resterende
      vastleggingekredieten.
                                                                                • • •/ • • •
 ---pagebreak---                   5»1 * Tot&la koaten gedurende de hele overwogen duur I                  143.210.000 EXE
               : 5*2 . Aandeel ln de f intvneiering
                        – Coiuaiunautaire begroting                                        68.210.000 ERB
                        – Nationale begrotingen                             )              75.000,000 ERS
               '        - Andere sectoren op nationaal niveau }
                ' 5*3 * Moerjaren vervalboek
                  5*3*1*1 » Vastlegftingakredieten                                                                    I
                                                                                I
                                                                                \
                                                                                1
                         |      1930            1980         1981           1982        1983        1984      1985
                            vroeger         nieuw
                         | programma        programma
                         i
  Personeel                 3.583.000                   3.797.000       4.025.000    4.267.000  4.526.000
  Administratieve
  •n technische
  werkzaamheden                579.000                      615.000        650.000     689.000    731.000
  Contracten               (5.848.OOO) 15.000.000 16.000.000            5.000.000    2.900.000
                                   (1 ) !          (2)
  Totaal                    4.162.000 15.000.000 20.412.000             9.675.000    7.856.000  5.257.000
                                    0                                      V
                           6-5.848.000)
                           cio.oio.oool                             - 58.200.000
                  5*3.1.2 . Betalingskredieten
                                1980            1980         1981           1982        1983        1984      1985
                            vroeger         nieuv
                            programma       programma
 Personeel                  3.583.000                   3.797.000       4.025.000    4.267.000  4.526.000
  Administratieve
                                                                                I
  en technische                                                                    I
  werkzaamheden                579.000                      615.000        650.000     689.000     731.000
  Contracten                4.100.000                    6.S00.000      9.150.000    9.750.000 10.400.000 ; 2.700.000
                                                        (1.756.000)
                                                                 (3 )
  Totaal                    8.262.000                  11.312.000 13.825.000 14.706.000 15.657.000          2.700.000
                                          t
                                                                            -y
                                                                    - 58.200.000
( 1 ) Het bedrag van 5*848.000 komt overeen met de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor
       de contracten in 1980 , die wordt gedekt door vroeger aangegane en nog niet afgewikkelde
       vastleggingen en door van het vroègere programma resterende vaetleggingakredieten .
(2 ) Aan de hand van de vastleggingskredieten ten bedrage van 15 »000.000 zal het mogelijk zijn
       in 1980 contracten voor te bereiden , erover te onderhandelen en te ondertekenen waarvan
       de looptijd op zijn vroegst ingaat op 1.1.1981 .
!3)4 ) Het    betreft betalingekredieten
       11.312.000        hier betalingskxedieten  van hetvannieuwe
                                                              het vroegere
                                                                      programmaprogramma.
       + 1 . 756.000 betalingskredieten van het vroegere programma
       13.068.000
(*) Wordt ten belope van 4.045»000 ERE gedekt door kredieten van het vroegere programma die
       nog niet via de begroting zijn beeteed en ten belope van 117.000 EHE door resterende
       vastleggingskredieten *
 ---pagebreak---                ^ 5*1 » Totale kosten gedurende do hele overwogen duur t                       143.210.000 ERE
                 5.2 . Aandeel ln de financiering
                       – Communautair® begroting                                                68.210.000 ERE
                       – Nationale begrotingen                                 )
                                                                                75.000.000 22US
                       – Andere Beotoren op nationaal niveau J
                 5.3 . Meerjaren vervalboek
                 5.3.1.1 . Vastleggingskredieten
                               1980           1980            1981             1982         1983          1984           1985
                            vroeger       nieuw
                        ; programma       programma
                                                                                I
                                                                                I
                                                                                I
 Personeel                  3.583.000                    3.797.000         4.025.000     4.267.000     4.526.000
  Administ ratieve
  en technische
  we rkzaamhe den             579.000                        615.000          65O.OOO      689.OOO       731.000
  Contracten               (5.848.000) 15.000.000 16.000.000 5.000.000                   2.900.000
                                   (1 )          (2 )
  Totaal                    4.162.000   15.000.000 j 20.412.000 9.675.000 7.856 .OOO                   5.257.000
                                   (*)  N_
                                                                              V
                          '*5.848.000}                                 - 58.200.000
                          ko.oio.ooq
                 5.3.1.2 * Betalingskredieten
                               1980           1980
                                          nieuw
                                                              1981             1982         1983 j        1984           1985
                            vroeger                                                                 I
                        I   programma     programma
 Personeel                  3.583.000                    3.797.000         4.025.000     4.267.000     4.526.000
  Administratieve
  en technische
  werkzaamheden               579.000                        615.000          65O.OOO      689 .ΟΟΟ      731.000
  Contracten                4.100.000                    6.900.000         9.150.000     9.750.000 10.400.000         2.700.000
                                                         (L. 756.000)
                                                                  01
  Totaal                    8.262.000                   11.312.000 13.825.000 14.706.000              15.657.000      2.700.000
                                        V     I       I           / .. \
                                                                  yH ,         V
                                                                       - 58.200.000
( 1 ) Het bedrag van 5.848 .OOO komt overeen met de financiële bijdrage van de Oemeenschap voor
       de contracten in 1980 , die wordt gedekt door vroeger aangegane en nog niet afgewikkelde
       vastleggingen en door van het vroegere programma resterende vast leggingskredieten .
( 2 ) Aan de hand van de vaBt leggingskredieten ten bedrage van 15.000.000 ssal het mogelijk zijn
        in 1980 contracten voor te bereiden , erover te onderhandelen en te ondertekenen waarvan
       de looptijd op zijn vroegst ingaat op 1.1.1981 .
S3)4 ) Het    betreft
        ll . 3i2        hier betalingskredieten
                 . OOO betalingskredieten       van hetvannieuwe
                                                               het vroegere
                                                                         programma programma*
       -t-1.7^6 . 000 betalingskredieten van het vroegere programma
        13 .060.000
(*) Wordt ten belope van 4.045.000 EHE gedekt door kredieten van het vroegere programma die
       nog niet via de begroting zijn besteed en ten belope van 117*000 ERE door resterende
       vastleggingskredieten .
                                                                                • • •/• • •
 ---pagebreak---                                         - 3 -
5»3»2 » Wi.jze van berekening
           Voor de raming van de kosten voor de jaren 1981 tot 1984 werd ala
           hypothese een stijgingspercentage van 6 $ aangenomen *
           a) Uitgaven voor personeel
              De behoeften zijn berekend op basis van een tewerkstelling van
              64 personeelsleden voor dit programma t
              - 41 personeelsleden van categorie A ,
              - 12 personeelsleden van categorie B ,
              - 10 personeelsleden van categorie C ,
              - 1 personeelslid      van categorie I).
              De "totale personeelssterkte (64 personeelsleden) en de verdeling
              over de rangen , komen overeen met de situatie inzake personeels
              sterkte van de begroting 1979 *
           b) Uitgaven voor administratieve en/of technische werkzaamheden
              Deze dekken de uitgaven voor dienstreizen en de organisatie van
              vergaderingen , de uitgaven voor technische werkzaamheden van de
              groep Biologie in Ispra , alsmede het gebruik van de wetenschappe
              lijke en technische steun van de inrichting van het GCO in Ispra »
           c) Uitgaven per contract
              Aangezien de aard van de onderwerpen en de kwalificaties van de
              contractsinten uiteenlopen , is het niet mogelijk een unifoime wijze
              van berekening vast te stellen » Als uitgangsbasis werd evenwel
              een gemiddelde bijdrage van 40 $ in de totale kosten van de
              contractpartners aangehouden » Het raadgevend comité inzake het
              beheer van programma 's zal echter steeds worden geraadpleegd
              voor de definitieve vaststelling van de communautaire bijdragen»
6 . FINANCIËLE WEERSLAG VOOR DE KREDIETEN VOOR PERSONEEL EN LOPENDE
    ADMINISTRATIEVE WERKZAAMHEDEN
     ( zie punt 5 hierboven»)
7 » FINANCIERING VAN DE UITGAVEN
    Op de toekomstige begrotingen in te schrijven kredieten»
8 » EVENTUELE WEERSLAG VOOR DE INKOMSTEN
    Communautaire belastingen op de salarissen van de ambtenaren
    Bijdrage van de ambtenaren in de pensioenregeling
9 . CONTROLESTELSEL
    - Wetenschappelijke controle door het comité inzake het beheer van de
        associatiecontracten , het raadgevend comité inzake het beheer van
        programma 's (CCICrF ) en de ter zake bevoegde ambtenaren van DO XII »
    – Administratieve controle door het DG voor de financiële controle
        voor wat betreft de uitvoering van de              begroting , alsmede
        de regelmatigheid en conformiteit van de uitgave en door de dienst
        " Contracten" van DG XII »