               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 2.7.2019
            COM(2019) 600 final
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
            tot wijziging van Besluit (EU) 2019/276 wat betreft aanpassingen van de uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking gestelde bedragen voor 2019 die moeten worden gebruikt voor migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid

               TOELICHTING

                  Het Europees Parlement en de Raad hebben op 12 december 2018 besloten middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen voor een bedrag van 1 164 miljoen EUR: 179 miljoen EUR voor rubriek 1a Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid om voor het concurrentievermogen cruciale programma’s te versterken (met name Horizon 2020 en Erasmus+), en 985,6 miljoen EUR voor rubriek 3, zoals voorgesteld door de Commissie.

               De Commissie dient vandaag ontwerp van gewijzigde begroting nr. 4/2019
                  1
                in, dat voorziet in verlaging van de vastleggingskredieten voor zowel rubriek 1a als rubriek 3, waardoor ook minder gebruik hoeft te worden gemaakt van het flexibiliteitsinstrument. Het onderhavige voorstel vergezelt dit OGB en is erop gericht de beschikbaar gestelde bedragen van het flexibiliteitsinstrument dienovereenkomstig aan te passen, met inachtneming van het doel van de beschikbaarstelling.

               De aangepaste beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument bedraagt 1 090 miljoen EUR (was 1 164 miljoen EUR), waarvan 160 miljoen EUR voor rubriek 1a en 930 miljoen EUR voor rubriek 3.

               Bij dit voorstel voor een besluit tot beschikbaarstelling wordt Besluit (EU) 2019/276 van 12 december 2018
                  2
                gewijzigd.

               De met het voorgestelde verlaagde gebruik van het flexibiliteitsinstrument corresponderende indicatieve betalingskredieten staan in de onderstaande tabel:

               (in miljoen EUR, lopende prijzen)

                        Jaar

                        Betalingskredieten voor de terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument in 2019

                        2019

                        511,5

                        2020

                        242,3

                        2021

                        126,3

                        2022

                        132,0

                        2023

                        78,3

                        Totaal

                        1 090,4

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

               tot wijziging van Besluit (EU) 2019/276 wat betreft aanpassingen van de uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking gestelde bedragen voor 2019 die moeten worden gebruikt voor migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid

               HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

               Gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer
                  3
               , en met name punt 12,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Met het flexibiliteitsinstrument kunnen nauwkeurig bepaalde uitgaven worden gefinancierd die niet binnen de voor een of meer andere rubrieken beschikbare maxima konden worden gefinancierd.

               (2)Het jaarlijks voor het flexibiliteitsinstrument beschikbare maximumbedrag is 600 000 000 EUR (prijzen 2011), zoals vastgesteld in artikel 11 van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013
                  4
               , te verhogen in voorkomend geval met vervallen bedragen die ter beschikking worden gesteld overeenkomstig lid 1, tweede alinea, van dat artikel.

               (3)Op 12 december 2018 hebben het Europees Parlement en de Raad Besluit (EU) 2019/276
                  5
                vastgesteld, waarbij voor het begrotingsjaar 2019 middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking worden gesteld boven het maximum van rubriek 1a (Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid) met een bedrag van 178 715 475 EUR ter versterking van voor het concurrentievermogen cruciale programma’s, en boven het maximum van rubriek 3 (Veiligheid en burgerschap) met een bedrag van 985 629 138 EUR ter financiering van maatregelen op het gebied van migratie, vluchtelingen en veiligheid.

               (4)Het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 4/2019
                  6
                voorziet in verlaging van de vastleggingskredieten voor zowel rubriek 1a als rubriek 3, waardoor ook minder gebruik hoeft te worden gemaakt van het flexibiliteitsinstrument. Het is derhalve noodzakelijk de voor 2019 ter beschikking gestelde bedragen uit het flexibiliteitsinstrument dienovereenkomstig aan te passen. Ook moet het verwachte betalingsprofiel worden aangepast.

               (5)Besluit (EU) 2019/276 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.

               (6)De beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument wordt gelijktijdig met de wijziging van de begroting van 2019 vastgesteld, aangezien het de financiering mogelijk maakt van sommige acties boven het maximum van het meerjarig financieel kader. Met het oog op de samenhang met die wijziging moet dit besluit in werking treden op de dag waarop het wordt vastgesteld,

               HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Artikel 1, lid 1, eerste alinea, van Besluit (EU) 2019/276 wordt als volgt gewijzigd: “178 715 475 EUR” wordt vervangen door “160 195 475 EUR” en “985 629 138 EUR” wordt vervangen door “930 188 138 EUR”. Het bepaalde in lid 2, eerste alinea, onder a) tot en met e), wordt vervangen door:

               “a)
                     511 468 976 EUR in 2019;

               b)
                     242 308 256 EUR in 2020;

               c)
                     126 300 853 EUR in 2021;

               d)
                     131 990 641 EUR in 2022;

               e)
                     78 314 887 EUR in 2023.”

               Artikel 2

               Dit besluit treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

               Gedaan te Brussel,

                  Voor het Europees Parlement
                        Voor de Raad

                  De voorzitter
                        De voorzitter

                     (1)

                        COM(2019) 610 van 2.7.2019.

                     (2)

                        PB L 54 van 22.2.2019, blz. 3.

                     (3)

                        PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

                     (4)

                        Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884).

                     (5)

                        Besluit (EU) 2019/276 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2018 over de terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter versterking van belangrijke programma's betreffende het concurrentievermogen van de EU en ter financiering van onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de huidige met migratie, vluchtelingeninstroom en veiligheid verband houdende problemen (PB L 54 van 22.2.2019, blz. 3).

                     (6)

                        COM(2019) 610 van 2 juli 2019.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 3.7.2019
            COM(2019) 313 final
            2019/0147(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap, met betrekking tot de vaststelling van de lijst van arbiters

               TOELICHTING

               1.Onderwerp van het voorstel

               Dit voorstel betreft het besluit tot bepaling van het namens de Unie in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap in te nemen standpunt met betrekking tot de voorgenomen vaststelling van de lijst van personen die bereid en in staat zijn als arbiter op te treden.

               2.Achtergrond van het voorstel

               2.1.De Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap

               De Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap ("de overeenkomst") heeft tot doel de handel en investeringen tussen de partijen te liberaliseren en te vergemakkelijken en de economische banden tussen de partijen aan te halen.

               De overeenkomst is op 20 december 2018 door de Raad van de Europese Unie gesloten nadat zij op 12 december 2018 door het Europees Parlement was geratificeerd. De overeenkomst is op 1 februari 2019 in werking getreden.

               2.2.Het Gemengd Comité

               Bij artikel 22.1, lid 1, van de overeenkomst wordt het Gemengd Comité opgericht, bestaande uit vertegenwoordigers van beide partijen. Alle besluiten en aanbevelingen van het Gemengd Comité worden, tijdens een vergadering dan wel schriftelijk, bij consensus vastgesteld (artikel 22.2, lid 3).

               Overeenkomstig artikel 22.1, lid 4, onder f), van de overeenkomst heeft het Gemengd Comité tijdens zijn eerste vergadering op 10 april 2019 het reglement van orde van een panel en de gedragscode voor arbiters als bedoeld in artikel 21.30 in het hoofdstuk over geschillenbeslechting vastgesteld.

               2.3.De beoogde handeling van het Gemengd Comité

               Overeenkomstig artikel 21.9, lid 1, stelt het Gemengd Comité tevens een lijst op van ten minste negen personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden ("de beoogde handeling").

               Een dergelijk besluit had het Gemengd Comité in beginsel moeten vaststellen tijdens zijn eerste vergadering overeenkomstig artikel 22.1, lid 2, van de overeenkomst. Het kan evenwel ook schriftelijk worden vastgesteld overeenkomstig artikel 22.2, lid 3, van de overeenkomst.

               Overeenkomstig artikel 21.9, lid 1, bestaat de lijst uit drie sublijsten: een sublijst voor elke partij en een sublijst van personen die geen onderdaan van een van de partijen zijn en als voorzitter van het panel optreden. Elke sublijst bevat ten minste drie personen. Voor de opstelling of actualisering van de sublijst van voorzitters kan elke partij maximaal drie personen voordragen.

               De partijen hebben een ontwerplijst opgesteld van vijftien personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden.

               3.Namens de Unie in te nemen standpunt

               Dit voorstel voor een besluit van de Raad heeft betrekking op het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap met betrekking tot de vaststelling van de lijst van personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden.

               De partijen hebben een ontwerplijst opgesteld van vijftien personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden. De lijst voldoet aan de voorschriften van artikel 21.9, lid 1, van de overeenkomst, waarin wordt bepaald dat elke sublijst ten minste drie personen bevat. De sublijst voor de EU bevat vier personen, de sublijst voor Japan bevat vijf personen en de sublijst van gezamenlijk overeengekomen voorzitters bevat zes personen.

               De vaststelling van deze documenten is van essentieel belang om de bepalingen in hoofdstuk 21 van de overeenkomst (Geschillenbeslechting) operationeel te maken en dus om een vlotte uitvoering van de overeenkomst te verzekeren.

               4.Rechtsgrondslag

               4.1.Procedurele rechtsgrondslag

               4.1.1.Beginselen

               Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van "de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst".

               Het begrip "handelingen met rechtsgevolgen" omvat onder andere handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die "beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt"
                  1
               .

               4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval

               Het Gemengd Comité is een lichaam dat is opgericht krachtens een overeenkomst, te weten de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap.

               De door het Gemengd Comité vast te stellen handeling is een handeling met rechtsgevolgen. De beoogde handeling zal overeenkomstig artikel 102 van de overeenkomst volkenrechtelijk bindend zijn.

               De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.

               De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU.

               4.2.Materiële rechtsgrondslag

               4.2.1.Beginselen

               De materiële rechtsgrondslag voor een overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU vast te stellen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt wordt ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of hoofdcomponent, terwijl de andere doelstelling of de andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU vast te stellen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is voor de hoofddoelstelling of de hoofdcomponent dan wel de belangrijkste doelstelling of component.

               4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling hebben in de eerste plaats betrekking op het gemeenschappelijk handelsbeleid.

               De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 207 VWEU.

               4.3.Conclusie

               De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 207 VWEU, in combinatie met artikel 218, lid 9, VWEU.

               2019/0147 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap, met betrekking tot de vaststelling van de lijst van arbiters

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 3, en artikel 207, lid 4, eerste alinea, in combinatie met artikel 218, lid 9,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap ("de overeenkomst") is door de Unie gesloten bij Besluit (EU) 2018/1907 van de Raad van 20 december 2018
                  2
                en is op 1 februari 2019 in werking getreden. Ingevolge artikel 22.1, lid 4, van de overeenkomst verzekert het Gemengd Comité de goede en doeltreffende werking van deze overeenkomst.

               (2)Ingevolge artikel 21.9, lid 1, van de overeenkomst stelt het Gemengd Comité tijdens zijn eerste vergadering een lijst op van ten minste negen personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden. Ingevolge artikel 22.2, lid 3, van de overeenkomst kunnen besluiten van het Gemengd Comité ook schriftelijk worden vastgesteld.

               (3)Het is passend het namens de Unie in het Gemengd Comité in te nemen standpunt te bepalen, aangezien het beoogde besluit voor de Unie bindend zal zijn,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Het standpunt dat in het bij de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap opgerichte Gemengd Comité namens de Unie moet worden ingenomen met betrekking tot de vaststelling van de lijst van arbiters, is gebaseerd op het ontwerpbesluit van het Gemengd Comité dat bij dit besluit is gevoegd.

               Artikel 2

               Dit besluit is gericht tot de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014, Duitsland/Raad, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61 tot en met 64.

                     (2)

                        PB L 330 van 27.12.2018, blz. 1.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 3.7.2019
            COM(2019) 313 final
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor een besluit van de Raad
            betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in het Gemengd Comité dat is opgericht bij de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap, met betrekking tot de vaststelling van de lijst van arbiters

               ONTWERP

               BESLUIT Nr. …/2019 VAN HET GEMENGD COMITÉ

               OP GROND VAN DE OVEREENKOMST TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN JAPAN BETREFFENDE EEN ECONOMISCH PARTNERSCHAP

               van …

               betreffende de vaststelling van de lijst van

               personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden

               HET GEMENGD COMITÉ,

               Gezien de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Japan betreffende een economisch partnerschap, ondertekend te Tokio op 17 juli 2018, en met name artikel 21.9, lid 1, en artikel 22.2, lid 3,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               1.De lijst van personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden, wordt overeenkomstig de bijlage vastgesteld.

               Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

               Gedaan te … op …

                        Voor het Gemengd Comité

                        Minister van Buitenlandse Zaken van Japan

                        Vertegenwoordiger van de EU

               BIJLAGE

               LIJST VAN ARBITERS

               ALS BEDOELD IN ARTIKEL 21.9, LID 1, VAN DE OVEREENKOMST

               Door de Europese Unie voorgedragen arbiters

               1.Pieter Jan KUIJPER

               2.Laurence BOISSON DE CHAZOURNES

               3.Giorgio SACERDOTI

               4.Hélène RUIZ FABRI

               Door Japan voorgestelde arbiters

               1.Akio SHIMIZU

               2.Ichiro ARAKI

               3.Shotaro OSHIMA

               4.Kozo KAWAI

               5.Hironobu SAKAI

               Voorzitters

               1.Merit JANOW (Verenigde Staten)

               2.David UNTERHALTER (Zuid-Afrika)

               3.Christian HAEBERLI (Zwitserland)

               4.Armand DE MESTRAL (Canada)

               5.William DAVEY (Verenigde Staten)

               6.Jennifer A. HILLMAN (Verenigde Staten)


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 20.9.2019
            COM(2019) 432 final
            2019/0204(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            betreffende het namens de Europese Unie in te nemen standpunt in het Associatiecomité dat is ingesteld bij de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, betreffende de uitwisseling van informatie met het oog op de effectbeoordeling van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling over de wijziging van bedoelde overeenkomst

               TOELICHTING

               1.Voorwerp van het voorstel

               Dit voorstel heeft betrekking op het besluit tot vaststelling van het namens de Unie in te nemen standpunt in het Associatiecomité dat is ingesteld bij de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds
                  1
               , met het oog op de voorgenomen vaststelling van een besluit betreffende de uitwisseling van informatie met Marokko, met het oog op de effectbeoordeling van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling van 25 oktober 2018 over de wijziging van bedoelde overeenkomst
                  2

               2.Achtergrond van het voorstel

               2.1.Associatieovereenkomst Europese Unie/Marokko

               Bij de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds (hierna “de associatieovereenkomst” genoemd), wordt een vrijhandelszone tussen de Europese Unie en Marokko ingesteld, op basis van een wederzijdse tariefliberalisering van de handel in producten uit de industrie, de landbouw en de visserij.  De overeenkomst stelt een vrijhandelszone in, waarbij aan Marokko zeer uitgebreide preferentiële toegang tot de EU-markt wordt toegekend. De overeenkomst is op 1 maart 2000 in werking getreden.

               Bij Besluit (EU) 2019/217 van de Raad van 28 januari 2019
                  3
                hechtte de Raad zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko over de wijziging van de Protocollen 1 en 4 van de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, die ertoe strekt de tariefpreferenties waarin de associatieovereenkomst voorziet, uit te breiden tot de producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara.

               2.2.Associatiecomité Europese Unie-Marokko

               Het Associatiecomité EU-Marokko is een orgaan dat bij de associatieovereenkomst is opgericht en verantwoordelijk is voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst. Het heeft tevens de bevoegdheid besluiten te nemen met het oog op het beheer van de overeenkomst. De besluiten worden vastgesteld in onderlinge overeenstemming tussen de partijen. Indien beide partijen daarmee instemmen, kunnen tussen de vergaderingen in besluiten via schriftelijke procedure worden vastgesteld.

               2.3.De beoogde handeling van het Associatiecomité Europese Unie-Marokko

               Het Associatiecomité EU-Marokko dient een besluit vast te stellen betreffende de modaliteiten voor de effectbeoordeling van de overeenkomst die door de Raad op 28 januari 2019 is goedgekeurd, in het bijzonder op de duurzame ontwikkeling, met name wat betreft de voordelen voor de betrokken bevolking en de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen in de Westelijke Sahara (hierna “de beoogde handeling” genoemd). Dit besluit dient uiterlijk twee maanden na de inwerkingtreding van bedoelde overeenkomst te worden vastgesteld.

               De beoogde handeling heeft tot doel de modaliteiten vast te stellen voor de uitwisseling van informatie tussen de partijen om het effect te kunnen beoordelen van de uitbreiding van de tariefpreferenties waarin de associatieovereenkomst voorziet, tot de producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara.

               De beoogde handeling zal voor de partijen bindend zijn overeenkomstig artikel 83, lid 2, van de overeenkomst, waarin het volgende wordt bepaald: “Besluiten worden in overleg tussen de partijen genomen en zijn bindend voor de partijen, die gehouden zijn de maatregelen te nemen die voor de uitvoering ervan nodig zijn.”

               3.Namens de Unie in te nemen standpunt

                  Sinds de inwerkingtreding van de associatieovereenkomst werden de handelspreferenties die in de associatieovereenkomst zijn opgenomen, de facto toegepast op producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara, een niet-zelfbesturend gebied. In zijn arrest van 21 december 2016 in de zaak C-104/16P
                     4
                   heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat de associatieovereenkomst tussen de Unie en Marokko niet van toepassing is op de Westelijke Sahara.

                  Daardoor was het niet langer mogelijk om de handelspreferenties die in de associatieovereenkomst en de protocollen zijn opgenomen, de facto toe te passen op producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara. De bilaterale overeenkomsten tussen de Europese Unie en Marokko kunnen echter onder bepaalde voorwaarden tot de Westelijke Sahara worden uitgebreid, op voorwaarde dat er een gepaste rechtsgrondslag bestaat.

                  Op 29 mei 2017 heeft de Raad de Commissie de toestemming gegeven om onderhandelingen op te starten over een rechtsgrondslag om preferenties toe te kennen aan de producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara. Tegelijk heeft de Raad onderhandelingsrichtsnoeren opgesteld. Er werden in 2017 twee onderhandelingsrondes gehouden. De hoofdonderhandelaars hebben de ontwerpovereenkomst op 31 januari 2018 geparafeerd. De overeenkomst werd door de partijen ondertekend op 25 oktober 2018. De Raad hechtte op 28 januari 2019, na goedkeuring door het Europees Parlement, zijn goedkeuring aan het besluit betreffende de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko over de wijziging van de Protocollen 1 en 4 van de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, en verschafte aldus de rechtsgrondslag voor de toekenning van dezelfde tariefpreferenties aan producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara als aan producten uit Marokko.

                  Door de betreffende protocollen van de associatieovereenkomst te wijzigen, kan de toekenning van tariefpreferenties van de Unie bovendien worden gebaseerd op een beoordeling van de voordelen ervan voor de lokale bevolking en van de eerbiediging van de mensenrechten.

                  Zoals door de Raad was gevraagd in zijn onderhandelingsrichtsnoeren van 29 mei 2017, hebben de diensten van de Commissie de mogelijke gevolgen van de overeenkomst op de duurzame ontwikkeling geëvalueerd, met name wat betreft de voordelen voor de betrokken bevolking en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de Westelijke Sahara (hierna “de betreffende gebieden” genoemd). De beoordeling heeft met name betrekking op het handelsverkeer vanuit de Westelijke Sahara en meer in het bijzonder op visserijproducten, landbouwproducten en fosfaten. De beoordeling is gebaseerd op een analyse van beschikbare gegevens uit het verleden, maar ook op een prognose voor de toekomst. Uit de beoordeling blijkt dat de toekenning van de tariefpreferenties waarin de associatieovereenkomst EU-Marokko voorziet, een positief effect heeft gehad voor de betrokken bevolking en dat dit effect in de toekomst alleen maar zou aanhouden of zelfs toenemen. De effectbeoordeling is opgenomen in het verslag van 11 juni 2018 dat de diensten van de Commissie gezamenlijk hebben opgesteld met de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO)
                     5
                   over de voordelen voor de bevolking van de Westelijke Sahara en over de raadpleging van deze bevolking in verband met de uitbreiding van de tariefpreferenties tot de producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara.

                  Teneinde een follow-up van de gevolgen van de overeenkomst voor de betrokken bevolking en voor de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de betreffende gebieden te verzekeren, voorziet de overeenkomst uitdrukkelijk in een passend kader en een passende procedure aan de hand waarvan de partijen via regelmatige informatie-uitwisselingen de gevolgen van deze overeenkomst tijdens de tenuitvoerlegging ervan kunnen beoordelen. De Europese Unie en Marokko zijn overeengekomen om minstens eenmaal per jaar onderling informatie uit te wisselen in het kader van het Associatiecomité dat door de associatieovereenkomst EU-Marokko is opgericht, . Onderhavig voorstel heeft tot doel de specifieke modaliteiten vast te stellen voor deze evaluatie waarin de overeenkomst voorziet, teneinde deze te laten goedkeuren door het Associatiecomité.

                  Het voorwerp van de uitwisseling van informatie komt overeen met het voorwerp van het voornoemde verslag van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO).

                  Wat het effect aangaat op de economie van het grondgebied, hebben de tot dusver beschikbare gegevens voornamelijk betrekking op landbouw en visserij, maar de preferenties hebben betrekking op alle producten. De gegevens die moeten worden uitgewisseld, kunnen dus evolueren naar gelang van de veranderingen van de activiteiten in de Westelijke Sahara. Daarnaast heeft de uitwisseling niet uitsluitend betrekking op economische aspecten (voordelen in strikte zin), maar moet zij een veel bredere evaluatie mogelijk maken, met aspecten als duurzame ontwikkeling en de effecten op de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen.

                  Naast de uitwisseling van informatie waarin de overeenkomst voorziet, is Marokko overeengekomen een mechanisme op te zetten voor de vergaring van statistische gegevens over de uitvoer naar de EU van producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara, die op maandbasis bij de Commissie en de douaneautoriteiten van de lidstaten zullen worden gemeld.

                  Ten slotte wordt met het woord “wederzijds” in de overeenkomst van 25 oktober 2018 het feit onderstreept dat de uitwisseling niet unilateraal is. Marokko kan dus ook de Europese Unie om informatie verzoeken over de productie en de verhandeling van bepaalde specifieke producten die voor Marokko van belang zijn, op basis van de reeds bestaande informatiesystemen.

                  Dit voorstel is in overeenstemming met het huidige handelsbeleid. Daarnaast strookt het voorstel ook met de algemene doelstellingen van het Europese nabuurschapsbeleid en met het algemene beleid van de Unie ten aanzien van Marokko, dat een bevoorrecht partnerschap met dit land wil versterken zonder vooruit te lopen op de resultaten van de procedure van de Verenigde Naties in verband met de Westelijke Sahara.

               4.Rechtsgrondslag

               4.1.Procedurele rechtsgrondslag

               4.1.1.Beginselen

               Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van “de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst”.

               Het begrip “handelingen met rechtsgevolgen” omvat onder meer handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen ook instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die een “beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt”
                  6
               .

               4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval

               Het Associatiecomité EU-Marokko is een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, in dit geval de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds.

               De door het Associatiecomité vast te stellen handeling is een handeling met rechtsgevolgen. De beoogde handeling zal overeenkomstig artikel 83 van de overeenkomst uit hoofde van het volkenrecht bindend zijn.

               De beoogde handeling vormt geen aanvulling op of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.

               De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU.

               4.2.Materiële rechtsgrondslag

               4.2.1.Beginselen

               De materiële rechtsgrondslag voor een krachtens artikel 218, lid 9, VWEU, te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt wordt ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of hoofdcomponent, terwijl de andere doelstelling of component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU, te nemen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is gelet op de hoofddoelstelling of hoofdcomponent.

               4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling hebben in de eerste plaats betrekking op het gemeenschappelijk handelsbeleid.

               De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 207, lid 3, en lid 4, eerste alinea, VWEU.

               4.3.Conclusie

               De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 207, lid 4, eerste alinea, VWEU, in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU.

               5.BEKENDMAKING VAN DE BEOOGDE HANDELING

               Aangezien de handeling van het Associatiecomité het reglement van orde van het Associatiecomité zal aanvullen, dient zij na de vaststelling ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie te worden bekendgemaakt.

               2019/0204 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               betreffende het namens de Europese Unie in te nemen standpunt in het Associatiecomité dat is ingesteld bij de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, betreffende de uitwisseling van informatie met het oog op de effectbeoordeling van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling over de wijziging van bedoelde overeenkomst

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 3, en lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 9,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt,

               (1)De Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds (hierna “de associatieovereenkomst” genoemd), werd namens de Unie gesloten bij Besluit 2000/204/EG, EGKS
                  7
                van de Raad en de Commissie van 24 januari 2000, en is op 1 maart 2000 in werking getreden.

               (2)Bij Besluit (EU) 2019/217 van de Raad van 28 januari 2019 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko over de wijziging van de Protocollen 1 en 4 van de associatieovereenkomst (hierna “de wijziging van de Protocollen 1 en 4” genoemd)
                  8
               , die ertoe strekt de tariefpreferenties waarin de associatieovereenkomst voorziet, uit te breiden tot producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara.

               (3)Overeenkomstig artikel 81 van de associatieovereenkomst wordt een Associatiecomité ingesteld dat belast is met het beheer van de overeenkomst. Op grond van artikel 83, lid 1, van bedoelde overeenkomst heeft het Associatiecomité de bevoegdheid besluiten te nemen met het oog op het beheer van de overeenkomst en op beleidsterreinen waarop de Associatieraad bevoegdheden aan het Associatiecomité heeft gedelegeerd.

               (4)Binnen twee maanden na de inwerkingtreding van de wijziging van de Protocollen 1 en 4 dient het Associatiecomité een besluit vast te stellen betreffende de modaliteiten voor de effectbeoordeling van deze overeenkomst, in het bijzonder van het effect op de duurzame ontwikkeling, met name wat betreft de voordelen voor de betrokken bevolking en de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen in de Westelijke Sahara (hierna “de betreffende gebieden” genoemd).

               (5)Het is passend het standpunt te bepalen dat namens de Unie in het Associatiecomité moet worden ingenomen, aangezien het beoogde besluit voor de Unie bindend zal zijn.

               (6)Teneinde een follow-up van de gevolgen van deze overeenkomst voor de betrokken bevolking en voor de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de betreffende gebieden te verzekeren, voorziet de overeenkomst uitdrukkelijk in een passend kader en een passende procedure aan de hand waarvan de partijen via regelmatige informatie-uitwisselingen de gevolgen van deze overeenkomst tijdens de tenuitvoerlegging ervan kunnen beoordelen. De Europese Unie en Marokko zijn overeengekomen om minstens eenmaal per jaar onderling informatie uit te wisselen in het kader van het Associatiecomité dat bij de associatieovereenkomst EU-Marokko is opgericht. . Het is derhalve passend de specifieke modaliteiten voor deze evaluatie vast te stellen, teneinde deze te laten goedkeuren door het Associatiecomité.

               (7)Het voorwerp van de uitwisseling van informatie stemt overeen met het voorwerp van het verslag van 11 juni 2018 dat de diensten van de Commissie gezamenlijk hebben opgesteld met de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) over de voordelen voor de bevolking van de Westelijke Sahara en over de raadpleging van deze bevolking in verband met de uitbreiding van de tariefpreferenties tot producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara
                  9
               .

               (8)Wat het effect aangaat op de economie van het grondgebied, hebben de tot dusver beschikbare gegevens voornamelijk betrekking op landbouw en visserij, maar de preferenties hebben betrekking op alle producten. De gegevens die moeten worden uitgewisseld, kunnen dus evolueren naar gelang van de veranderingen van de activiteiten in de Westelijke Sahara. Daarnaast heeft de uitwisseling niet uitsluitend betrekking op economische aspecten (voordelen in strikte zin), maar moet zij een veel bredere evaluatie mogelijk maken, met aspecten als duurzame ontwikkeling en de effecten op de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen.

               (9)Marokko is eveneens overeengekomen een mechanisme op te zetten voor de vergaring van statistische gegevens over de uitvoer naar de EU van producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara, die op maandbasis bij de Commissie en de douaneautoriteiten van de lidstaten zullen worden gemeld.

               (10)Marokko kan de Europese Unie om informatie verzoeken over de productie en de verhandeling van bepaalde specifieke producten die voor Marokko van belang zijn, op basis van de reeds bestaande informatiesystemen,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Het namens de Unie in te nemen standpunt op de vergadering van het Associatiecomité EU-Marokko dat is ingesteld krachtens artikel 81 van de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, wordt gebaseerd op het aan dit besluit gehechte ontwerpbesluit van bedoeld Associatiecomité.

               Artikel 2

               Dit besluit is gericht tot de lidstaten en de Commissie.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        PB L 70 van 18.3.2000, blz. 2.

                     (2)

                        PB L 34 van 6.2.2019, blz. 4.

                     (3)

                        PB L 34 van 6.2.2019, blz. 1.

                     (4)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 21 december 2016, Raad/Front Polisario, C-104/16 P, ECLI:EU:C:2016:973.

                     (5)

                        Werkdocument van de diensten van de Commissie (SWD (2018) 346 final) bijgaand bij het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko over de wijziging van de Protocollen 1 en 4 van de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds (COM (2018) 481 final).

                     (6)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014, Duitsland/Raad (OIV), C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61 tot en met 64.

                     (7)

                        PB L 70 van 18.3.2000, blz. 1.

                     (8)

                        PB L 34 van 6.2.2019, blz. 4.

                     (9)

                        SWD (2018) 346 final.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 20.9.2019
            COM(2019) 432 final
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor een besluit van de Raad
            betreffende het namens de Europese Unie in te nemen standpunt in het Associatiecomité dat is ingesteld bij de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, betreffende de uitwisseling van informatie met het oog op de effectbeoordeling van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling over de wijziging van bedoelde overeenkomst

               ONTWERP

               BESLUIT Nr. ../.....
               VAN HET ASSOCIATIECOMITÉ EU-MAROKKO

               van ...

               betreffende de informatie-uitwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko met het oog op de effectbeoordeling van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling van 25 oktober 2018

               HET ASSOCIATIECOMITÉ EU-MAROKKO,

               Gezien de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko van 25 oktober 2018 over de wijziging van de Protocollen 1 en 4 van de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds,

               Gezien de Euro-mediterrane overeenkomst van 26 februari 1996 waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, en met name artikel 83,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko over de wijziging van de Protocollen 1 en 4 van de Euro-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, is op 19 juli 2019 in werking getreden.

               (2)Door deze overeenkomst genieten de producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara (hierna “de betreffende gebieden” genoemd) die zijn onderworpen aan controle door de douaneautoriteiten van het Koninkrijk Marokko, dezelfde handelspreferenties als die welke door de Europese Unie zijn toegekend aan de producten die onder de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko vallen.

               (3)In een geest van partnerschap en teneinde de partijen in staat te stellen de effecten van de overeenkomst te beoordelen, in het bijzonder op de duurzame ontwikkeling, met name wat betreft de voordelen voor de betrokken bevolking en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de betreffende gebieden, zijn de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko overeengekomen om minstens eenmaal per jaar informatie uit te wisselen in het kader van het associatiecomité.

               (4)De specifieke modaliteiten van deze effectbeoordeling worden uiterlijk twee maanden na de inwerkingtreding van de overeenkomst door het Associatiecomité vastgesteld,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               1.
                     Teneinde de partijen in staat te stellen de effecten van de overeenkomst tijdens haar looptijd te beoordelen vanuit het oogpunt van de duurzame ontwikkeling, zijn de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko het volgende overeengekomen:

               -
                     De Europese Unie en Marokko wisselen nuttig geachte gegevens uit voor de belangrijkste betrokken sectoren, naast statistische, economische, sociale en milieu-informatie, met name wat betreft de voordelen voor de betrokken bevolking en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de betreffende gebieden. Een lijst met relevante informatie staat in de bijlage bij dit besluit.

               -
                     Deze uitwisseling geschiedt op basis van een briefwisseling die uiterlijk twee maanden vóór de vergadering van het Associatiecomité wordt verzonden. Deze briefwisseling kan worden gevolgd door verzoeken om toelichting en aanvullende vragen, met betrekking tot de door dit besluit bestreken onderwerpen, die uiterlijk één maand vóór de vergadering moeten worden verzonden.

               2.
                     Voorts zijn de partijen tevens overeengekomen, in een geest van partnerschap en teneinde de partijen in staat te stellen de effecten van de overeenkomst te beoordelen, dat Marokko de Europese Unie om informatie kan verzoeken over de productie en de verhandeling van categorieën specifieke producten die voor Marokko van bijzonder belang zijn, op basis van de reeds bestaande informatiesystemen.   De Europese Unie en het Koninkrijk Marokko zijn het volgende overeengekomen:

               -
                     Marokko verzendt zijn verzoek schriftelijk naar de Europese Unie uiterlijk drie maanden vóór de vergadering van het Associatiecomité.

               -
                     De uitwisseling geschiedt op basis van een briefwisseling die uiterlijk twee maanden vóór de vergadering van het Associatiecomité door de Europese Unie wordt verzonden. Deze briefwisseling kan worden gevolgd door verzoeken om toelichting en aanvullende vragen, die uiterlijk één maand vóór de vergadering moeten worden verzonden.

               3.
                     De partijen wisselen hun respectieve conclusies in het kader van het Associatiecomité uiterlijk op (xx) van elk jaar uit.

               4.
                     De partijen hechten hun goedkeuring aan de notulen van de conclusies van het Associatiecomité binnen de maand die op de vergadering volgt.

               Artikel 2

               De bijlage vormt een integrerend onderdeel van dit besluit.

               Artikel 3

               Dit besluit treedt in werking op de datum van de vaststelling ervan door het Associatiecomité.

               Gedaan te [Rabat][Brussel], [x/x/]2019

               Voor het Associatiecomité EU-Marokko

               BIJLAGE

               Relevante informatie in het kader van de informatie-uitwisseling waarin de overeenkomst voorziet

               De uitgewisselde informatie heeft tot doel de actualisering van het verslag van 11 juni 2018 van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden
                  1
                te faciliteren, waarmee de voordelen voor de betrokken bevolking van de uitbreiding van de tariefpreferenties tot producten van oorsprong uit de betreffende gebieden zijn aangetoond. De uitwisseling van informatie moet met name gedetailleerde gegevens omvatten waarmee de effecten van de overeenkomst tijdens de tenuitvoerlegging kunnen worden nagegaan, met inbegrip van algemene informatie over de betreffende gebieden en bevolking. Deze gegevens dienen alleen voor de evaluatie en de actualisering van bedoeld verslag door de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden.  Als relevante informatie geldt bijvoorbeeld het volgende:

               1.Algemene informatie

               Statistische sociale gegevens voor de betreffende gebieden waarvan de producten onderworpen zijn aan de douanecontrole van het Koninkrijk Marokko, zoals bevolking (indien mogelijk opgesplitst per leeftijd en geslacht), werkgelegenheid (absoluut cijfer, cijfer afhankelijk van de uitvoer, en van de uitvoer naar de Europese Unie), salarisniveau, menselijke ontwikkelingsindex, onderwijs (bv. aantal onderwijsinrichtingen, aantal plaatsen, aantal leerlingen, inschrijvingspercentage), gezondheid (bv. aantal ziekenhuizen, bedden en artsen), basisdienstverlening (bv. toegang tot drinkbaar water en elektriciteit), armoedepercentage, vervoer.

               Statistische economische gegevens voor het gebied, zoals de jaarlijkse groeipercentages voor het bbp en het bbp per inwoner, belangrijke sectoren, grootte van de productie, percentage voor uitvoer en voor uitvoer naar de Europese Unie.

               Statistische milieugegevens voor het gebied, zoals: gebruik van natuurlijke hulpbronnen en meer bepaald van water, afvalverwerking (landbouw, mijnbouw), duurzaam beheer van de visbestanden, verontreiniging.

               2.Gegevens voor de voornaamste economische sectoren voor uitvoer

               Meer bepaald voor de sectoren landbouw en visserij, en voor andere sectoren waarvoor uitvoer uit de betreffende gebieden naar de Europese Unie plaatsvindt, gegevens zoals de volgende:

               - de productie per type product (bv. tomaten, meloenen, en per soort in het geval van vis)

               -de geëxploiteerde oppervlakten (geïrrigeerd en onder glas) en de geoogste volumes

               -de uitvoer naar de Europese Unie (en eventueel naar andere bestemmingen) naar hoeveelheid en prijs

               -de verwerkingsinstallaties per sector en de aldaar verrichte activiteiten

               -de werkgelegenheid (tijdelijk of blijvend) die direct en indirect wordt gecreëerd (vervoer, leveranciers, opslag ...) door deze activiteiten en in deze installaties

               -de bestaande maatregelen voor een duurzaam beheer van de hulpbronnen, waaronder water (gemiddeld waterverbruik en de voorzieningsbronnen voor water).

               3.Lopende projecten

               Lopende projecten die een belangrijk effect hebben op de ontwikkeling van de betreffende gebieden, met inbegrip van de duurzame ontwikkeling (hernieuwbare energie, oordeelkundig gebruik van natuurlijke hulpbronnen) van het gebied.

               4.Andere relevante informatie

               Elke informatie die een evaluatie mogelijk maakt van de activiteiten van de lokale marktdeelnemers die bij de overeenkomst zijn betrokken, zoals in verband met maatschappelijk verantwoord ondernemerschap (“corporate social responsibility”).

               Zoals vastgelegd in de briefwisseling tussen de Commissie en het Koninkrijk Marokko van 6 december 2018, stelt Marokko een mechanisme in voor het vergaren van informatie over de uitvoer die door de associatieovereenkomst wordt bestreken, zoals gewijzigd bij de briefwisseling, waardoor op systematische en regelmatige wijze precieze gegevens worden verzameld en maandelijks ter beschikking worden gesteld, teneinde de Europese Unie en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten in staat te stellen per regio over transparante en betrouwbare gegevens te beschikken over de oorsprong van deze uitvoer naar de Unie.

               5.Informatie verstrekt door de Europese Unie

               Informatie over de handel in specifieke producten die naar Marokko worden uitgevoerd, per type product, naar hoeveelheid en prijs, alsook, voor zover deze informatie beschikbaar is, over hun productie.

                     (1)

                        Verslag over de voordelen van de uitbreiding van de tariefpreferenties naar producten van oorsprong uit de Westelijke Sahara voor de bevolking van de Westelijke Sahara, en over de raadpleging van deze bevolking, gepubliceerd op 11.6.2018, SWD(2018) 346 final.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 18.9.2020
            COM(2020) 570 final
            2020/0261(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            betreffende het namens de Europese Unie in de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV) in te nemen standpunt

               TOELICHTING

               1.Onderwerp van het voorstel

               Dit voorstel betreft het besluit tot vaststelling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen in de algemene vergadering van de OIV op 27 november 2020 met betrekking tot de voorgenomen goedkeuring van OIV-resoluties die rechtsgevolgen kunnen hebben voor het recht van de Unie.

               2.Achtergrond van het voorstel

               2.1.Bijzondere status van de EU binnen de OIV

               Momenteel zijn 47 landen lid van de OIV, waaronder 20 lidstaten van de Unie. De EU is geen lid van de OIV. Sinds 20 oktober 2017 heeft de OIV de Unie echter de bijzondere status verleend waarin artikel 4 van het reglement van orde van de OIV voorziet, waardoor zij kan interveniëren in de werkzaamheden van de commissies, subcommissies en deskundigengroepen, en de bijeenkomsten van de algemene vergadering en van het uitvoerend comité kan bijwonen.

               2.2.De OIV

               De Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV – Organisation internationale de la vigne et du vin) is een intergouvernementele wetenschappelijke en technische organisatie die werkzaam is op het gebied van wijnbouw, wijn, dranken op basis van wijn, tafeldruiven, krenten en rozijnen en andere wijnbouwproducten. De doelstellingen van de OIV zijn (i) voorlichting geven over maatregelen waarbij rekening kan worden gehouden met de bezorgdheid van producenten, consumenten en andere spelers in de sector wijnbouwproducten, (ii) andere internationale organisaties die bij standaardiseringsactiviteiten betrokken zijn, bijstaan en (iii) bijdragen aan de internationale harmonisatie van bestaande praktijken en normen.

               2.3.Beoogde handeling van de OIV

               De volgende algemene vergadering van de OIV vindt plaats op 27 november 2020 in Parijs. In die context en in het licht van de besprekingen die zijn gevoerd in de deskundigengroep tijdens de videovergadering van juni 2020, kan worden verwacht dat de onderstaande resoluties, die gevolgen hebben voor het recht van de Unie, ter goedkeuring op de agenda van de algemene vergadering zullen staan:

               –ontwerpresolutie OENO-TECHNO 19-659, waarbij de desbetreffende oenologische procedés worden geactualiseerd, en de ontwerpresoluties OENO-TECHNO 17-614A, 17-614B en 18-634, waarbij nieuwe oenologische procedés worden vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013
                  1
                zullen deze resoluties rechtsgevolgen hebben voor het recht van de Unie;

               –ontwerpresolutie OENO-MICRO 16-594B, waarbij een nieuw oenologisch procedé wordt vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 zal deze resolutie rechtsgevolgen hebben voor het recht van de Unie;

               –ontwerpresolutie OENO-SPECIF 18-643, waarbij een monografie wordt vastgesteld ter bepaling van de specificaties voor de identificatie van absorberende styreen-divinylbenzeenkorrels; ontwerpresolutie OENO-SPECIF 18-644, waarbij de specificaties voor de identificatie van calciumsulfaat worden vastgesteld, en ontwerpresolutie OENO-SPECIF 18-645, waarbij de methode voor de bepaling van de gemiddelde moleculaire massa van kaliumpolyaspartaat wordt vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 en artikel 9 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 van de Commissie
                  2
                zullen deze resoluties rechtsgevolgen hebben voor het recht van de Unie;

               –de ontwerpresoluties OENO-SCMA 17-618 en 17-620 waarbij nieuwe analysemethoden worden vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 80, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 zullen deze resoluties rechtsgevolgen hebben voor het recht van de Unie.

               Net als in het verleden kan worden verwacht dat de agenda van de algemene vergadering van de OIV nog zal worden aangepast en dat daaraan nog andere resoluties zullen worden toegevoegd die gevolgen hebben voor het recht van de Unie. Om de efficiëntie van de werkzaamheden van de algemene vergadering te garanderen en tegelijk de bepalingen van de Verdragen na te leven, zal de Commissie dit voorstel tijdig aanvullen of wijzigen om de Raad in staat te stellen ook ten aanzien van die resoluties te bepalen welk standpunt moet worden ingenomen.

               3.Namens de Unie in te nemen standpunt

               De ontwerpresoluties die ter stemming worden voorgelegd op de volgende algemene vergadering van de OIV, zijn uitvoerig besproken door wetenschappelijke en technische deskundigen uit de wijnsector. Deze resoluties dragen bij aan de internationale harmonisatie van de wijnnormen en zullen een kader bieden voor eerlijke concurrentie in de handel in wijnbouwproducten. Daarom moeten zij worden gesteund.

               4.Rechtsgrondslag

               4.1.Procedurele rechtsgrondslag

               4.1.1.Beginselen

               Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van “de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst”.

               Artikel 218, lid 9, VWEU is van toepassing ongeacht of de Unie lid is van het lichaam of partij is bij de overeenkomst
                  3
               .

               Het begrip “handelingen met rechtsgevolgen” omvat handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die een “beslissende invloed [hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt”
                  4
               .

               4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV – Organisation internationale de la vigne et du vin) is een intergouvernementele wetenschappelijke en technische organisatie die werkzaam is op het gebied van wijnbouw, wijn, dranken op basis van wijn, tafeldruiven, krenten en rozijnen en andere wijnbouwproducten. Momenteel zijn 47 landen lid van de OIV, waaronder 20 lidstaten van de Unie. De EU is geen lid van de OIV. Sinds 20 oktober 2017 heeft de OIV de Unie echter de bijzondere status verleend waarin artikel 4 van het reglement van orde van de OIV voorziet, waardoor zij kan interveniëren in de werkzaamheden van de commissies, subcommissies en deskundigengroepen, en de bijeenkomsten van de algemene vergadering en van het uitvoerend comité kan bijwonen.

               Bepaalde door de OIV vastgestelde en gepubliceerde resoluties hebben krachtens Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad en Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 van de Commissie rechtsgevolgen voor het recht van de Unie. Het standpunt van de Unie met betrekking tot die resoluties ten aanzien van aangelegenheden die tot haar bevoegdheid behoren, moet derhalve door de Raad worden vastgesteld en tijdens de vergaderingen van de OIV door de lidstaten die lid zijn van de OIV, worden uitgedragen, waarbij zij gezamenlijk in het belang van de Unie handelen.

               Derhalve is de procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit artikel 218, lid 9, VWEU.

               4.2.Materiële rechtsgrondslag

               4.2.1.Beginselen

               De materiële rechtsgrondslag voor een overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt moet worden ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of overwegende component, terwijl de andere doelstelling of de andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is gelet op de hoofddoelstelling of de overwegende component.

               4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval

               De hoofddoelstelling van de beoogde ontwerpresoluties is de harmonisatie van de wijnnormen en bijgevolg de uitvoering van een gemeenschappelijk landbouwbeleid. De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 43 VWEU.

               4.3.Conclusie

               De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 43 VWEU in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU.

               5.Bekendmaking van de beoogde handeling

               Niet van toepassing.

               2020/0261 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               betreffende het namens de Europese Unie in de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV) in te nemen standpunt

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 43, in samenhang met artikel 218, lid 9,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV) zal tijdens haar volgende algemene vergadering (op 27 november 2020) resoluties met rechtsgevolgen, als bedoeld in artikel 218, lid 9, VWEU, onderzoeken en mogelijk goedkeuren.

               (2)De Unie is geen lid van de OIV. De OIV heeft de Unie op 20 oktober 2017 echter de bijzondere status verleend waarin artikel 4 van het reglement van orde van de OIV voorziet.

               (3)Twintig EU-lidstaten zijn lid van de OIV. Die lidstaten hebben de mogelijkheid wijzigingen van de ontwerpresoluties van de OIV voor te stellen en hun zal tijdens de volgende algemene vergadering van de OIV op 27 november 2020 worden gevraagd enkele ontwerpresoluties van de OIV vast te stellen.

               (4)Het standpunt van de Unie met betrekking tot die resoluties ten aanzien van aangelegenheden die tot haar bevoegdheid behoren, moet derhalve door de Raad worden vastgesteld en tijdens de vergaderingen van de OIV door de lidstaten die lid zijn van de OIV, worden uitgedragen, waarbij zij gezamenlijk in het belang van de Unie handelen.

               (5)Krachtens Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                  5
                en Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 van de Commissie
                  6
                zullen bepaalde door de OIV vastgestelde en gepubliceerde resoluties rechtsgevolgen hebben.

               (6)Artikel 80, lid 3, onder a), van Verordening (EU) nr. 1308/2013 bepaalt dat de Commissie, wanneer zij oenologische procedés toestaat, rekening moet houden met de door de OIV aanbevolen en gepubliceerde oenologische procedés en analysemethoden.

               (7)Artikel 80, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 bepaalt dat de Commissie, wanneer zij analysemethoden voor het bepalen van de samenstelling van de wijnbouwproducten vastlegt, die methoden moet baseren op relevante methoden die zijn aanbevolen en gepubliceerd door de OIV, tenzij ze ondoeltreffend of ongeschikt zouden zijn om de door de Unie nagestreefde doelstelling te verwezenlijken.

               (8)Artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 bepaalt dat in de Unie ingevoerde wijnbouwproducten moeten zijn geproduceerd overeenkomstig oenologische procedés die zijn toegestaan door de Unie op grond van die verordening, of, voorafgaand aan die toestemming, moeten zijn geproduceerd overeenkomstig oenologische procedés die zijn aanbevolen en gepubliceerd door de OIV.

               (9)Artikel 9, lid 1, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 bepaalt dat de specificaties met betrekking tot de zuiverheid en de identificatie van de bij de oenologische procedés gebruikte stoffen, voor zover zij niet zijn vastgelegd door de Commissie, die moeten zijn welke worden bedoeld in deel A, tabel 2, kolom 4, van bijlage I bij die verordening en verwijzen naar het dossier van de OIV-codex.

               (10)Bij ontwerpresolutie OENO-TECHNO 19-659 worden de desbetreffende oenologische procedés geactualiseerd. Bij de ontwerpresoluties OENO-TECHNO 17-614A, 17-614B en 18-634 worden nieuwe oenologische procedés vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 zullen deze resoluties rechtsgevolgen hebben.

               (11)Bij ontwerpresolutie OENO-MICRO 16-594B wordt een nieuw oenologisch procedé vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 zal deze resolutie rechtsgevolgen hebben.

               (12)Bij de ontwerpresoluties OENO-SPECIF 18-643, 18-644 en 18-645 worden de specificaties voor de identificatie van bepaalde bij oenologische procedés gebruikte stoffen vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 90, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 en artikel 9 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 zullen deze resoluties rechtsgevolgen hebben.

               (13)Bij de ontwerpresoluties OENO-SCMA 17-618 en 17-620 worden nieuwe analysemethoden vastgesteld. Overeenkomstig artikel 80, lid 3, onder a), en artikel 80, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 zullen deze resoluties rechtsgevolgen hebben.

               (14)Wetenschappelijke en technische deskundigen uit de wijnsector hebben deze ontwerpresoluties uitvoerig besproken. Deze resoluties dragen bij aan de internationale harmonisatie van de wijnnormen en zullen een kader bieden voor eerlijke concurrentie in de handel in wijnbouwproducten. Daarom moeten zij worden gesteund.

               (15)Om tijdens de onderhandelingen in de aanloop naar de bijeenkomst van de algemene vergadering van de OIV over de nodige flexibiliteit te beschikken, moeten de lidstaten die lid van de OIV zijn, worden gemachtigd om met wijzigingen in deze resoluties in te stemmen voor zover die wijzigingen die resoluties inhoudelijk niet veranderen,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Het standpunt van de Unie wordt uiteengezet in de bijlage en wordt tijdens de algemene vergadering van de OIV op 27 november 2020 uitgedragen door de lidstaten die lid zijn van de OIV, en die daarbij gezamenlijk optreden in het belang van de Unie.

               Artikel 2

               1.Als het in artikel 1 bedoelde standpunt waarschijnlijk nog zal worden beïnvloed door nieuwe wetenschappelijke of technische informatie die vóór of tijdens de vergaderingen van de OIV wordt gepresenteerd, verzoeken de lidstaten die lid van de OIV zijn, om uitstel van de stemming in de algemene vergadering van de OIV totdat de Unie haar standpunt heeft bepaald op basis van de nieuwe elementen.

               2.De lidstaten die lid van de OIV zijn en gezamenlijk in het belang van de Unie optreden, kunnen, na coördinatie, met name ter plaatse, en zonder verder besluit van de Raad tot vaststelling van het standpunt van de Unie, instemmen met wijzigingen in de ontwerpresoluties die in de bijlage zijn vermeld, voor zover die wijzigingen die resoluties inhoudelijk niet veranderen.

               Artikel 3

               Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671).

                     (2)

                        Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 van de Commissie van 12 maart 2019 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de wijnbouwoppervlakten waar het alcoholgehalte mag worden verhoogd, de toegestane oenologische procedés en de beperkingen met betrekking tot de productie en de bewaring van wijnbouwproducten, het minimale alcoholpercentage voor bijproducten en de verwijdering van die producten, en de bekendmaking van OIV-dossiers (PB L 149 van 7.6.2019, blz. 1).

                     (3)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014, Duitsland/Raad, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, punt 64.

                     (4)

                        Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014, Duitsland/Raad, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61 tot en met 64.

                     (5)

                        Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671).

                     (6)

                        Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934 van de Commissie van 12 maart 2019 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de wijnbouwoppervlakten waar het alcoholgehalte mag worden verhoogd, de toegestane oenologische procedés en de beperkingen met betrekking tot de productie en de bewaring van wijnbouwproducten, het minimale alcoholpercentage voor bijproducten en de verwijdering van die producten, en de bekendmaking van OIV-dossiers (PB L 149 van 7.6.2019, blz. 1).

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 18.9.2020
            COM(2020) 570 final
            BIJLAGE
            bij
            Voorstel voor eenBESLUIT VAN DE RAAD
            betreffende het namens de Europese Unie in de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding (OIV) in te nemen standpunt

               BIJLAGE

               De lidstaten, die gezamenlijk in het belang van de Unie handelen, verlenen, onder voorbehoud van eventuele toekomstige herzieningen in het licht van nieuwe ontwikkelingen, uitsluitend steun aan de volgende ontwerpresoluties in stap 7 die betrekking hebben op oenologische procedés, op specificaties betreffende de zuiverheid en de identificatie van de bij de oenologische procedés gebruikte stoffen en op analysemethoden voor het bepalen van de samenstelling van wijnbouwproducten:

               –OENO-TECHNO 17-614A - Behandeling van most met absorberende styreen-divinylbenzeenkorrels

               –OENO-TECHNO 17-614B - Behandeling van wijn met absorberende styreen-divinylbenzeenkorrels

               –OENO-TECHNO 18-634 - Behandeling van druiven met pulserende elektrische velden (pulsed electric fields, PEF)

               –OENO-TECHNO 19-659 - Actualisering van blad 3.3.14. Behandeling met cellulosegom (carboxymethylcellulose)

               –OENO-MICRO 16-594B - Verwijdering van wilde micro-organismen in most door discontinue hogedrukprocessen (homogenisatie onder zeer hoge druk – UHPH)

               –OENO-SPECIF 18-643 - Monografie inzake absorberende styreen-divinylbenzeenkorrels

               –OENO-SPECIF 18-644 - Monografie inzake calciumsulfaat

               –OENO-SPECIF 18-645 - Methode voor de bepaling van de gemiddelde moleculaire massa van kaliumpolyaspartaat

               –OENO-SCMA 17-618 - Kwantificering van glucose, appelzuur, azijnzuur, fumaarzuur, shikiminezuur en sorbinezuur in wijn met behulp van kwantitatieve nmr-spectrometrie (1H NMR)

               –OENO-SCMA 17-620 - Bepaling van alkylfenolen in wijn door gaschromatografie-massaspectrometrie (GC-MS of GC-MS/MS)