title: Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling op energiegebied - niet-nucleaire energie en rationeel energiegebruik - 1989 - 1992 "JOULE" (Joint Opportunities for Unconventional or Long-Term Energy Supply) (door de Commissie ingediend)

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (88) 388
Vol. 1988/0141
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 concernant
l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique européenne et de
la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, p. 1) modifié en dernier
lieu par le règlement (UE) 2015/496 du Conseil du 17 mars 2015 (JO L79 du 25. 3.2015, p. 1), ce
dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents classifiés présents dans ce dossier
ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit règlement ou sont considérés déclassifiés
conformément aux articles 26(3) et 59(2) de la décision (UE, Euratom) 2015/444 de la
Commission du 13 mars 2015 concernant les règles de sécurité aux fins de la protection des
informations classifiées de l'Union européenne.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 concerning
the opening to the public of the historical archives of the European Economic Community and the
European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as last amended by Council
Regulation (EU) 2015/496 of 17 March 2015 (OJ L 79, 27.3.2015, p. 1), this file is open to the
public. Where necessary, classified documents in this file have been declassified in conformity
with Article 5 of the aforementioned regulation or are considered declassified in conformity with
Articles (26.3) and 59(2) of the Commission Decision (EU, Euratom) 2015/444 of 13 March 2015
on the security rules for protecting EU classified information.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. Februar
1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft und
der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983, S. 1), zuletzt geändert durch die
Verordnung (EU) Nr. 2015/496 vom 17. März 2015 (ABI. L 79 vom 25.3.2015, S. 1), ist dieser Akt
der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit erforderlich, wurden die Verschlusssachen in diesem Akt in
Übereinstimmung mit Artikel 5 der genannten Verordnung freigegeben; beziehungsweise werden
sie auf Grundlage von Artikel 26(3) und 59(2) der Entscheidung der Kommission (EU, Euratom)
2015/444 vom      13.   März 2015     über die   Sicherheitsvorschriften für den Schutz von  EU-
Verschlusssachen als herabgestuft angesehen.
 ---pagebreak--- COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                                 COM ( 88 ) 388 def . - SYN 143
                                                 Brussel , 20 juli 1988
                               Voorstel voor een
                          BESCHIKKING VAN DE RAAD
      tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek en
               technologische ontwikkeling op energiegebied
          - niet-nucleaire energie en rationeel energiegebruik -
                                   1989 - 1992
                                  " JOULE "
  ( Joint Opportunities for Unconventional or Long-Term Energy Supply )
                       (door de Commissie ingediend )
                    /ST         A
                  fej
                   S g 00 h A3d;       1383 |E
                                AGüi 1383
                  V&A ^olii 0'u Secrétariat  J
                   Xè>\      Général        A
 ---pagebreak---                                     SAMENVATTING
               Specifiek O & O-programma op energiegebied
               - niet-nucleaire energie en rationeel energiegebruik -
                                   ( 1989 - 1992 )
                                    " JOULE "
       (Joint Opportunities for Unconventional or Long-term Energy supply )
   In het kaderprogr amma van communautaire werkzaamheden op het gebied van
  onderzoek en technologische pntwikkeling ( 1987-1991 ) werd gesteld dat het
  noodzakelijk was de sinds 1975 lopende 0 & O-aktiviteit op energiegebied
   (programmapunt 5.3 .) voort te zetten , zij het in enigszins aangepaste
  vorm .
  De Gemeenschap heeft nieuwe energiedoelstellingen voor 1995 vastgesteld
  en aangegeven hoe deze kunnen worden verwezenlijkt . De milieu-eisen ,
  vooral het terugdringen van de luchtverontreiniging , houden in dat de
  doelstellingen op milieu- en energiegebied in evenwicht met elkaar moeten
  worden nagestreefd .
  De ontwikkeling van geavanceerde energietechnologieën moet bijdragen tot
  het stimuleren en verbeteren van het concurrentievermogen van het
  bedrijfsleven in de Gemeenschap waaronder ook de kleine en middelgrote
  ondernemingen ( KMO 's ).  Met het oog op de adequatie van behoeften en
  hulpbronnen moeten de ontwikkelingslanden de beschikking krijgen over
  passende technologische hulpmiddelen .
  Al deze doelstellingen kunnen worden bereikt als er voortgang wordt
' gemaakt bij de ontwikkeling en terbeschikkingstelling van technieken ,
  procédés en produkten die kunnen leiden tot een rationeel energiegebruik ,
  een schoon gebruik van vaste brandstoffen , olie en gas en een efficiënt
  en economisch gebruik van duurzame energiebronnen .
  Deze overwegingen vormen de basis van het voorstel voor een specifiek
  vierj arenprogramma voor 0 & 0 op energiegebied - niet-nucleaire energie
  en rationeel energiegebruik - ( 1989-1992 ), dat zorgt voor de continuïteit
  van de sinds 1975 ondernomen werkzaamheden en een optimale benutting
  garandeert van de tot dusverre verkregen resultaten en gemaakte
  vorderingen op het gebied van energietechnologie .
  Het voorgestelde programma richt zich voornamelijk op de volgende
  onderwerpen :
         * systeemanalyse en modellering
         * rationeel energiegebruik
         * optimalisatie van de doeltreff ende en schone exploitable van
           fossiele brandstoffen
         * ontwikkeling van duurzame energiebronnen .
  Voor de uitvoering van het specifieke programma , dat in lijn is met punt
  5.3 . van het kaderprogramma , wordt een bedrag van 122 miljoen Ecu
  noodzakelijk geacht .
                                                                              л
                                                                              -4
 ---pagebreak---                               i
                          INHOUD
1. INLEIDING
2. WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE INHOUD
3. FINANCIERING EN UITVOERING
4. PROGRAMMAONDERDELEN
     I  ENERGIE- EN MILIEUMOD ELLEN
    II  RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK
   III  ENERGIE UIT FOSSIELE BRANDSTOFFEN
    IV  DUURZAME ENERGIE
 ---pagebreak---                     VOORSTEL VOOR EEN SPECIFIEK PROGRAMMA
      VOOR ONDERZOEK EN TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING OP ENERGIEGEBIED
         - NIET-NUCLEAIRE ENERGIE EN RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK -
                                  1989 - 1992
                                   " JOULE”
    (Joint Opportunities for Unconventional or Long-term Energy supply)
I. INLEIDING
   Het onderhavige voorstel heeft betrekking op een meerjaren O & 0
   programma op energiegebied voor 1989 - 1992 . Met de indiening van dit
   voorstel wordt punt 5.3 van het kaderprogramma voor 0 & TO 1987 - 1991
   ten uitvoer gelegd . Het programmavoorstel bestrijkt in principe alle
   0 & 0 aspecten van energieopwekking en -gebruik met uitzondering van
   nucleaire veiligheid , de verwijdering van radio-actieve afvalstoffen ,
   de buitenbearijf stelling van kerncentrales en energie .uit kernfusie ,
   waarvoor afzonderlijke programma 's bestaan .
   Het voorstel wordt hier in verkorte vorm weergegeven .     Bijzonderheden
   over ieder hoofdstuk zijn te vinden in het werk document XII /336 / 88 .
   De doelstellingen van het programma zijn een bijdrage te leveren tot :
   1 ) verhoging van de zekerheid op lange termijn van de energievoor¬
       ziening en vermindering van energ ie invoer , door middel van difer-
       sif lering van energiebronnen en een hoger rendement van het energie¬
       gebruik , m.a.w . de technische ondersteuning te leveren bij de
       realisering van de energledoelstellingen van de Gemeenschap voor 1995 ;
   2 ) verlichting van de milieuproblemen waarmee energieomzetting en
       -gebruik gepaard gaat ;
   3 ) versterking van het concurrentievermogen van de Europese industrie
       door a ) verlaging van de energiekosten en b ) ontwikkeling van
       energietechnologieën ;
 ---pagebreak---                                                                2.
 4 ) de totstandkoming van een grote interne markt in 1992 in de energie¬
     sector , onder meer door middel van onderzoek ter voorbereiding van
     normen en standaards ;
 5 ) de oplossing van technische problemen bij de energievoorziening en
     het energiegebruik in ontwikkelingslanden .
De reden voor overheidsfinanciering van 0 & 0 op energiegebied is het
 strategisch belang van energie . Energievoorziening is geen doel op
 zichzelf maar meer een factor in de economische en maatschappelijke
ontwikkeling . Op energiegebied worden omvangrijke investeringen
gedaan ( ongeveer 70 miljard Ecu per jaar voor de EG ). De recente
verlaging van de olieprijzen heeft geleld tot een aanzienlijke
vermindering van de investeringen in 0 & 0 zowel in de particuliere
als in de overheidssector .    Toch is het noodzakelijk door te gahn met
het onderzoek en de vaart erin te houden , zodat er geschikte techno¬
logieën gebruiksklaar zijn op een moment dat de bevoorradingssituatie
moeilijk wordt .    Vooral duurzame energiebronnen missen nog een brede
industriële basis ;    om de ontwikkeling hiervan los van de korte
termljnschommelingen van de energieprijzen te kunnen voortzetten zijn
0 & 0- inspanningen op lange termijn en waarschijnlijk politieke
afspraken noodzakelijk .
0 & 0 alsook demonstratieprojecten op energiegebied zijn noodzakelijk
op communautair niveau , omdat hiermede wetenschappelijke en tech¬
nische ondersteuning moet worden gegeven voor de realisering van de
doelstellingen op energiegebied , zoals die door de Raad zijn vast ¬
gesteld , alsmede voor het communautair milieubeleid , dat beperkingen
oplegt aan energieopwekking en gebruik . Met behulp van 0 & 0 moet
schone energie goedkoper worden gemaakt , zodat het concurrentie¬
vermogen van de industrie in het algemeen wordt versterkt en nieuwe of
betere energietechnologieën worden ontwikkeld , die op de wereldmarkt
kunnen concurreren . Zij kan tevens een bijdrage leveren tot de
totstandkoming van goede prestatie- en kwaliteitsnormen en -standaards
ten behoeve van de grote interne markt van 1992 . 0 & 0 is een terrein
                                                                          <
 ---pagebreak---                                                               3
waarop bijzonder goed transnationale samenwerking tussen de Lid-Staten
kan worden bevorderd en de gezamenlijke waarde van op nationaal niveau
gefinancierd onderzoek door coördinatie van grote nationale projecten
kan worden verhoogd .
Een Interessant punt is verder dat bij 0 & 0 op het gebied van niet-
nucleaire energie een relatief groot aantal KMO 's ( kleine en middel¬
grote ondernemingen) betrokken zijn , b.v . op gebieden als duurzame
energiebronnen en koolwaterstoffen (meer dan 50 Z van de contracten
met de industrie ) .
Dank zij de vorige 0 & 0 programma 's op energiegebied zijn grote –
vorderingen gemaakt met de fundamentele energlewetenschappen en
-technologieën . Wij noemen een paar voorbeelden op zeer uiteen¬
lopende gebieden zoals : de verlaging van het specifiek energie¬
gebruik in vele industrietakken , de ontwikkeling van warmtepompen ,
warmtewisselaars , geavanceerde elektrische batterijen , brandsof-
cellen , betere en minder verontreiniging veroorzakende verbranding ,
verbetering van de technologie en verlaging van de kosten van wind¬
generatoren , ontwikkeling van dunne film zonneceltechnologie en
fotovoltaische conversiesystemen , de opstelling van gemeenschap snormen
voor actieve zonnevangsystemen , passieve zonnearchltectuur , biolo¬
gische conversiemethoden , conversiemethoden en energiegewassen voor de
exploitatie van biomassa ; valldering van prospectietechnieken en
opsporing van bruikbare aardwarmtevoorkomens , betere technieken voor
diepboren in warmtereservolrs , en vorderingen met de hete droge
rotstechnologie , verdere ontwikkeling en verbetering van beproefde
energiemodellen en hun toepassing , en de ontwikkeling van nieuwe
modellen .
De dank zij deze vorderingen bereikte resultaten hebben geleid tot een
groot aantal industriële toepassingen , zoals erkend is in een onlangs
opgesteld evaluatierapport van een panel van onafhankelijke deskun¬
digen . Het panel uitte zijn tevredenheid over de omvang en de
kwaliteit van het tijdens het derde programma verrichte werk en
adviseerde met een nieuw programma te beginnen .   Zij gaven enige
richtlijnen voor de uitwerking daarvan en bij de formulering van het
onderhavige voorstel is met hun advies rekening gehouden .
                                                                         C
 ---pagebreak---                                                                    4
II . WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE INHOUD
     De inhoud van programma is komen vast te staan na uitgebreid overleg
     met verschillende instanties uit de energievereldregeringen (met name
     het Raadgevend Comité - CGC ) , nutsbedrijven , industriële- en onder¬
      zoekorganisaties - terwijl rekening is gehouden met de aanbevelingen
     van het evaluatlepanel . Bij de planning van het hier voorgestelde
     programma is ten volle rekening gehouden met de algemene selectie¬
     criteria voor acties van het kaderprogramma ( 1987 - 91 ).
     Een flinke tegenvaller was de beperkte financiële ruimte die binnen
     het kaderprogramma is toegestaan en die gerekend in lopende Ecu 's tot
     een aanzienlijke budgetverlaging ten opzichte van het programma
      1985 - 1988 heeft geleld . Het gevolg was een aantal moeilijke
     keuzes , vaarbij waardevolle onderzoekprojecten plaats moesten inaken
     voor projecten waaraan groter belang voor het EG-onderzoek verd
     gehecht . Over het algemeen is de voorkeur gegeven aan twee soorten
     activiteiten : in samenwerking uit te voeren onderzoekprojecten van
     strategisch belang en technologische projecten , waarvan wordt
     verwacht dat ze op korte tot middellange termijn tot een doorbraak
     zullen leiden , terwijl verder wel enige ruimte is opengelaten voor
     financiering van verkennend onderzoek .
     In de gegeven omstandigheden was men van mening dat niet alleen
     verdere ondersteuning op lange termijn moest worden gegeven aan
     duurzame energiebronnen , maar dat in het programma ook een grotere
     plaats moet worden ingeruimd voor energierendement en fossiele
     brandstoffen met het oog op de mogelijkheid van praktische resultaten
     op korte termijn . De analyse van energiesystemen (modellering) moet
     worden voortgezet en gediversifieerd in verband met de centrale rol
     daarvan op het vlak van de energie- en 0 & 0 planning .
     Er zal meer aandacht worden besteed aan de sociaal-economische
     aspecten van energieprodukten en -gebruik omdat die in hoge mate
     bepalend zijn voor de afzetmogelijkheden van nieuwe technologieën
     en energlebesparingsmaatregelen .
 ---pagebreak---                                                                5.
  Derhalve stellen wij een onderverdeling van het programma in vier
  punten voor :
   I. Modellering van energlesystemen , met speciale nadruk op de
       Interactie tussen energiemilieu en energieeconomle , ten einde een
      bijdrage te leveren tot het uitstippelen van veelbelovende
      beleidslijnen op energiegebied en op dat van energieonderzoek ,
      daarbij rekening houdend met de verwezenlijking van de Europese
      interne markt .
 II . Rendementsverbetering bij energieopwekking en -gebruik .
      Energiebesparing is over het algemeen goedkoper dan opwekking van
      energie . Zoals bekend zijn er nog steeds ruimte mogelijkheden tot
      energiebesparing bij de eindgebruikers : gebouwen , industrie en
      vervoer .  Bovendien kan het rendement van energieconversie en
      -opslag worden verhoogd door het gebruik van brandstofcellen ,
      betere verbranding en wellicht , op langere termijn , het gebruik
      van "warmte" supergeleiders .
III . Een optimaal en " schoon" gebruik van fossiele brandstoffen , zoals
      steenkool , olie en aardgas . Hiermee zal de komende jaren nog
      steeds voor een groot deel in de energiebehoeften van de EEG
      worden voorzien . Het is belangrijk dat een wetenschappelijk
      technische basis wordt gelegd voor de opsporing van nieuwe
      voorkomens van koolwaterstoffen en een efficiënte exploitatie
      daarvan . Verder is het van belang dat bij de omzetting van
      fossiele brandstoffen in bruikbare energie een zo hoog mogelijk
      rendement wordt bereikt , zonder dat het milieu schade lijd .
 IV . Verdere ontwikkeling van duurzame energiebronnen (met inbegrip
      van aardwarmte ) : sommige van deze energiebronnen leveren in
      specifieke situaties reeds een aanzienlijke bijdrage in de
      energievoorziening . Deze inspanningen moeten worden voortgezet
      ter verbetering van de prestaties , verlaging van de kosten en
      verhoging van de betrouwbaarheid van duurzame energiesystemen .
Nadere bijzonderheden over de programma-inhoud zijn te vinden in
punt 4 .
 ---pagebreak---                                                                    6.
3 . FINANCIERING EN UITVOERING
    Het totale budget mag volgens de bepalingen van het huidige kader¬
    programma niet de voor de programma periode uitgetrokken 122
    miljoen Ecu overschrijden . De verdeling van de middelen over de
    verschillende programmaonderdelen wordt pas definitief na beoordeling ,
    in overleg met het CGC , van het belang en de kwaliteit van de
    projectvoorstellen die bij de inschrijving zijn binnengekomen . Wij
    kunnen hier echter wel een indicatief schema van de verdeling geven :
          I Energie- en milieumodellen                 6 miljoen Ecu
         II  Rationeel energieverbruik                 35 miljoen Ecu
        III Fossiele brandstoffen                     34 miljoen Ecu
         IV Duurzame energiebronnen en aardwarmte     47 miljoen Ecu
    De beschikbare kredieten zullen worden gebruikt voor :             '
    a ) financiering van onderzoekcontracten voor gezamenlijke rekening in
        het kader van transnationale projecten die zijn ingediend bij
        openbare inschrijvingen .  Hoewel in de regel de EEG-bijdrage 50 Z
        zal bedragen (voor universiteiten 100 Z van de marginale kosten)
        wordt een flexibele aanpak gevolgd .  Projecten waarvan de
        ontwikkeling al zover gevorderd is dat geen overheidsfinanciering
        meer nodig is na het huidige programma ( en eventueel de projecten
        die het resultaat zijn van eerder gefinancierd onderzoek) mogen een
        lager f inancieringspercentage verwachten , terwijl de meer op
        fundamenteel onderzoek gerichte projecten meer financiële steun
        kunnen krijgen ;
    b ) coördinatie van op nationaal niveau gefinancierde projecten ,
        vooral de projecten met betrekking tot volledige systemen
        voor energieopwekking of –conversie ;
 ---pagebreak---                                                               7.
c ) geavanceerde , niet in eigen land plaats vindende opleiding
    van vetenschappers en ingenieurs op energiegebied ;
d ) uitvoering van studies en beoordelingen van met energie verband
    houdende technische ontwikkelingen en ondersteuning van een
    beperkte mate van verkennend onderzoek ;
e ) verspreiding van 0 & O-resultaten en bevordering van de toepassing
    daarvan .
Er zal naar worden gestreefd zoveel mogelijk verschillende organisa¬
ties aan het programma te laten deelnemen (onderzoekinstellingen ,
bedrijven - vooral KMO 's -, universiteiten) . Voor dat doel zullen
informatiepaketten worden verspreid , nationale contactpunten worden
aangewezen en contacten tot stand worden gebracht met beroepsorganisa¬
ties . De eerste algemene öproep tot indiening van voorstellen fcordt
in december 1988 gepubliceerd . Meer specifieke oproepen zullen later
volgen . Prioriteitsgebieden of projecten zullen , in overleg met het
CGC , zo nauwkeurig worden omschreven om de indieners van de voorstel¬
len bij het opzetten van hun projecten van dienst te zijn en om te
voorkomen dat er al te veel afwijzingen zijn .   De projecten moeten
over het algemeen transnationaal zijn . Ze zullen door onhafhankelijke
deskundigen worden beoordeeld op kwaliteit , belang voor het programma ,
vooruitzichten op succes en industriële toepassingsmogelijkheden . De
beslissing tot financiële steunverlening wordt door de Commissie na
raadpleging van het CGC genomen .
De associatie of deelname van Europese niet-EEG-landen zal mogelijk
worden gemaakt door per project passende regelingen te treffen .
 ---pagebreak---                                                                8.
Bepaalde aspecten van het energieonderzoek en technologische
ontwikkeling worden verricht krachtens andere verordeningen en
besluiten van de Raad ( b.v . het steenkoolonderzoek van de EGKS ,
technologische ontwikkeling koolwaterstoffen ). Daarnaast worden
demonstratieprojecten gefinancierd krachtens een afzonderlijke
verordening . Voor de coördinatie met deze activiteiten wordt gezorgd
door middel van wederzijdse vertegenwoordiging in de respectievelijke
raadgevende comités , regelmatige inf ormatie-uitwisseling enz . ter
voorkoming van overlapping of lacunes .
Speciale aandacht zal worden besteed aan verspreiding van de
resultaten tijdens vergaderingen van contractanten , symposia en
conferenties , terwijl de informatie in databases ter beschikking
zal komen (b.v . SESAME en AMPERE ) .
Het programma zal door de Commissie worden beheerd en wordt hierin
bijgestaan door CGC nr . 7 dat is opgericht bij de resolutie van de
Raad van june 1984 .
Er zal een onafhankelijke algemene beoordeling worden verricht die
vervat zal zijn in rapporten die overeenkomstig de betreffende
resolutie van de Raad en mededeling van de Commissie worden
opgesteld , alsook in overeenstemming met artikel 2 ( 2 ) van het
Raamprogramma .
                                                                      Au
 ---pagebreak---                                                                   9.
4 . SUB-PROGRAMMA 1 S
    I. ENERGIE- EN MILIEUMODELLEN
    1.1 Verantwoording
         In het kader van de voorgaande programma’s is op het gebied van
        modelvorming voor analyse van het energiebeleid een uitgebreid
        hulpmlddelenpotentieel ontwikkeld . Deze hulpmiddelen worden
        zowel door nationale als communautaire Instanties op ruime schaal
        gebruikt , niet alleen op energiegebied maar ook bij de analyse van
        milieu-, macro-economische en Industriële vraagstukken .
    1.2 Doelstellingen
        De modellen zullen worden verbeterd en de toepassing er van worden
        uitgebreid , zodat men de beschikking zal krijgen over een anslyse-
        lnstrumentarium dat kan worden aangewend voor beleidsoriëntatie en
        prioriteitsbepaling op energiegebied en energieonderzoekgebied .
        De voornaamste doelstellingen zijn verbeteringen en uitbreiding
        van het analysepotentieel , voor toepassing in de Lid-Staten ,
        alsmede de ontwikkeling van een algemeen Europees instrumentarium
        voor beleidsanalyse .
        De belangrijkste onderzoekgebieden worden gevormd door de
        beschrijving en formalisering van de energievoorzieningsstelsels
        en de energievraag alsmede de interactie daarvan met milieu en
        economie .
        De aandacht zal komen te liggen op de volgende specifieke
        gebieden :
        1 . Energiereserves en energievoorziening ( EFOM model ).
                                                                            À2
 ---pagebreak---                                                                    10 .
       2 . Vraag naar energie ( de modellen M1DAS , MEDEE en STEM) gerela¬
           teerd aan de brandstofprijzen , voorkeur van de consument ,
           structurele veranderingen in de economie , verbreiding van
           nieuwe energiezuinige technologieën en energierbesparings-
           reacties .
      3 . Energie en milieu : analyse en modellering van de interactie
           tussen energie en milieu en van het effect daarvan op de
           industriële sectoren (EFOM-model ) ; ontwikkeling van een meer
           sectorgerichte aanpak met Inbegrip van evaluatie van opties op
           het gebied van de elektriciteitsopwekking ; verbetering van de
           Informatie over energlereserves ;   effect van regelgeving op de
           kosten en de daaruit voortvloeiende veranderingen van de
           concurrentiepositie .
      4 . Interactie tussen energie en economie , verscherpte concurren¬
           tie , opheffing van handelsbelemmeringen , deregulering en het
           effect van de Europese Akte (HERMES-model ) .
      5 . Technlsch-economische studies over energie-technologieen .
II . RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK
II . 1 Verantwoording
        39 Z van het primaire energiegebruik in de EEG vindt plaats in
        gebouwen ( 24 Z ruimteverwarming , 15 Z elektriciteit )  36 Z in de
        industrie en 25 Z in het vervoer .
        Er zijn nog steeds veel mogelijkheden tot vermindering van de
        vraag naar primaire energie door middel van energiebesparing in
        deze eindgebruikssectoren , en tot verbetering van de energie¬
        voorziening en -opslag . Energiebesparing van ekele procenten
        betekent besparing van miljarden Ecu 's , en minder verontreini¬
        ging . Bovendien kan het streven naar rationeler energiegebruik
        leiden tot technologische vooruitgang , waardoor de concurrentie¬
        positie van de Europese industrie ten opzichte van de rest van de
       wereld verbeterd kan worden .
 ---pagebreak---                                                                  11 .
II . 2 Doelstellingen
       Doelstelling ls de ontwikkeling van energietechnologieën en
       -technieken voor de energlegebruiks - en -produktiesectoren , die
       zullen lelden tot sterke verhoging van het energierendement en
       tot vermindering van de vervuiling .
       Na raadpleging van het bedrijfsleven en deskundigen zijn een
       aantal sleuteltechnologieën uitgekozen .    Van enkele daarvan reikt
       de Invloed verder dan alleen de eindgebruikssector .    Ze staan
       vermeld onder de hoofden : eindgebruikssector en energievoor¬
       ziening en opslag .
II . 2.1 . Energiebesparing in de elndgebruikssectoren
11.2.1.1 Gebouwen : doelstelling is beperking van het warmte- en
           elektriciteitsverbruik in gebouwen .    Daarbij wordt gedacht
           aan gebouwen met een hoog rendement en een grotere energie¬
           zuinigheid . waarbij toch voldoende ruimte wordt gelaten voor
           regionale verschillen en architecturale creativiteit , hetgeen
           men wil bereiken met een combinatie van energiebesparing en
           toepassingen van zonne-energie .
       a)  Energiebesparing : besparing van elektriciteit in gebouwen
           door efficiëntere verlichting , apparatuur , enz .; luchtinfil¬
           tratie , ventilatie en aanverwante problemen ; energiebeheer
           en -beheersing (b.v . beheersystemen voor gebouwen);
           ontwikkeling van grote absorptiewarmtepompen (> 100 kV) ( ook
           voor gebruik in de industrie ) ;
       b)  Toepassingen van zonne-energie in gebouwen : ontwikkeling van
           geïntegreerde ontwerp-gereedschappen voor de passieve
           zonneverwarming en energiebesparing , tegelijk met methoden
           voor prestatiebeoordeling ; ontwikkeling van componenten voor
           passieve zonneverwarming en energiebesparing en het testen
           daarvan ; informatietechnologie voor regeling van die
           systemen ; bevordering van technologieoverdracht naar de
           gebruiker (architecten en aannemers ) .
                                                                            ЛЧ
 ---pagebreak---                                                                       12 .
   II . 2 . 1.2 Verbrandings technologie : onderzoek naar verbranding , die in
                 vele conversieprocessen een rol speelt , kan een grote
                 bijdrage leveren tot energiebesparing en bestrijding van
                 verontreiniging .   Dit geldt ook voor de vervoersector , de
                 industrie en de energleproducerende sector .   De in 1985
                 gestarte samenwerking , in het kader waarvan 50 industriële en
                 universitaire laboratoria zich bezighouden met fundamenteel 0
                 & 0 naar verbranding , zal worden uitgebreid .
                 De belangrijkste aandachtsgebieden -zijn :
             a)  Ontwikkeling van gereedschappen en fundamenteel onder¬
                 zoek , dat nodig is voor de ontwikkeling van verschil¬
                 lende verbrandingssystemen : fundamenteel 0 & 0 naar
                 verbrandings- en turbulentleprocessen ;   ontwikkeling van
                 diagnose ( laser) technieken voor metingen met betrekking
                 tot verbrandingsprocessen ; ontwikkeling van computer-
                 simllatiemodellen , de experimentele verificatie en
                 vallderlng daarvan ;
             b)  Ontwikkeling van zuinige , weinig vervuiling veroor¬
                 zakende en kosten effectieve verbrandinssystemen voor
                 interne verbrandingsmotoren , verbrandingsinstallaties in
                 de industrie (b.v . ovens ) en verbranding van
                 gasturbines .
II . 2 . 2 . 1.3 Industrie : Geschat wordt dat de uiteindelijke toepas¬
                 sing van nieuwe energiebesparende technologieën op den
                 duur zal leiden tot een verlaging van het huidig
                 energieverbruik in de industrie met 20 % . Het is de
                 bedoeling technieken en technologieën te ontwikkelen die
                 meer energie besparen en minder verontreiniging veroor¬
                 zaken in de industrie .   Natuurlijk kunnen er naast energie-
 ---pagebreak---                                                                      13
             besparing nog vele andere redenen zijn om wijzigingen aan te
             brengen in industriële processen : b.v . produktiviteitsver-
             hoging , besparingen op grandstoffen , minder verontreiniging
             en afval . Projecten kunnen voor financiering in aanmerking
             komen , Indien energiebesparing één van de belangrijkste
             resultaten is die wordt verwacht .
             Besprekingen met de Industrie hebben de volgende prioriteits¬
             gebieden opgeleverd : vernieuwing en verbetering van.de
             werking van eenheden en reactieroutes voor energiebesparing ;
             componenten en systemen als warmtewisselaars , absorbtie-
             warmtepompen (hoge-temperatuur) en warmteovens ;     simulatie¬
             modellen van energie-intensieve processen ;     sensoren ,
             Instrumentatie en procesregeling .
II . 2 . 2   Energievoorziening en -opslag
II . 2 . 2.1 Brandstofcellen : Brandstofcellen bieden grote mogelijkheden
             tot energiebesparing (het omzettingsrendement kan met 50 %
             worden verhoogd ) en vermindering van verontreiniging (die een
             orde lager "kan liggen dan bij rechtstreeks brandstofgebruik) .
             Algehele doelstelling is de ontwikkeling van kosteneffectieve
             brandstofcellen voor grootschalige ( tot 200 MW ) en klein¬
             schalige ( 1-50 kW) stroomproduktie .
             Voorgesteld worden de volgende onderwerpen :
         a)  Brandstofcellen voor grootschalige stroomproduktie : De
             nadruk ligt op vast-oxyde brandstofcellen ( SOFC ).    Er zal
             fundamenteel onderzoek worden verricht op het gebied van
             elektroden , elektrolyten en geavanceerde keramische
             structuren , met name voor gebruik bij lage temperaturen
             ( 700-800°C ). Ontwikkeling van 1-3 kW proefinstallaties .
             Integratie van SOFC in gecombineerde systemen van gas- en
             stoomturbines .  Fundamenteel onderzoek naar gesmolten
             carbonaat-brandstof cellen (MCFC ) , oplossing van nikkel ,
             elektrolytebeheer en interne reforming .
 ---pagebreak---                                                                       14 .
         b)    Brandstofcellen voor kleinschalige toepassingen :
               Fundamenteel 0 & 0 op het gebied van nieuwe geavanceerde
               brandstofcellen , zoals directe methanol-, alkaline -, solid
               proton en solid polymer-brandstof cellen voor kleinschalige
               stroomproduktie ( 1-50 kW ) .
II . 2 . 2 . 2 Hoge-temperatuur supergeleiders : Met de pas ontwikkelde
               "hoge” temperatuur supergeleiders zouden in de toekomst grote
               energiebesparingen kunnen worden gerealiseerd bij gebruik ,
               produktie en opslag van elektriciteit . In het kader van een
               gemeenschappelijke meerdere sectoren omvattende EEG-
               inspanning , wordt voorgesteld om te zijner tijd ontwerp- en
               experimentele studies te starten voor een aantal toepassingen
               zoals kabels , generatoren , motoren , omvormers , en supergelei¬
               dende magneten voor opslag en transport van elektriciteit .
                                                                           /
II . 2 . 2 . 3 Opslag : Opslag van energie , een belangrijk onderdeel van
               energiebeheer , is nodig voor aanpassing van de energievoor¬
               ziening aan de vraag (b.v . bij toepassingen van wind en
               zonne-energie en bij elektrisch aangedreven voertuigen en
               kernenergie ).  Het werk zal vooral gericht zijn op :
               -  afronding van eerder gedaan onderzoek naar solid
                  lithium-batterij en
               -  systeemstudies om de mogelijkheden van waterstofopslag
                  te onderzoeken .
III . ENERGIE UIT FOSSIELE BRANDSTOFFEN ( olie , aardgas , steenkool )*
         In het jaar 2000 zal 80 % van het totale energiegebruik in de EEG
        nog steeds door fossiele brandstoffen worden gedekt , en de helft
        uitsluitend door koolwaterstoffen . Met betrekking tot deze brand ¬
        stoffen moeten echter nog grote 0 & O-problemen worden opgelost
        wat betreft de bevoorradingszekerheid , een economisch
        verantwoorder prospectie en produktie , diversificatie van
 ---pagebreak---                                                                  15 .
       energiebr onnen en milieuverontreiniging .  Ofschoon de momenteel
       bekende olie- en gesreserves In de komende eeuw uitgeput zullen
       raken , zullen , dank zij meer verfijnde technieken , de voorraden
       worden uitgebreid . Vaste brandstoffen zijn er nog genoeg voor
       een aantal eeuwen . De fossiele brandstoffen zullen derhalve nog
       lang een overheersende rol spelen . Het is daarom van belang dat
       de produktie en het gebruik er van worden uitgebreid en
       verbeterd .
III . 1 Koolwaterstoffen ( olie en aardgas )
III . 1.1  Verantwoording
           Het is belangrijk voor de Gemeenschap om te komen tot een
           optimaal gebruik van ingevoerde dan wel uit eigen bodem
           afkomstige koolwaterstoffen , en er dient dan ook een krachtig
           0 & O-beleid te worden gevoerd dat gericht is op de
           ontwikkeling van geavanceerde of betere technologieën op dit
           gebied . Dank zij deze 0 & 0- Inspanningen zullen de bestaande
           reserves kunnen worden uitgebreid en wordt een vollediger en
           schoon gebruik van koolwaterstoffen mogelijk .
           De koolwaterstoffenindustrie beschikt reeds over uitgebreide
           onderzoekprogramma’s , maar vooral in verband met de huidige
           lage olieprijzen zijn die nu meer gericht op korte-termijn-
           doelstellingen en vaak om commerciële redenen geheim .     Het
           programma van de Commissie is meer gericht op bevordering van
           onderzoek op lange termijn . Vooral de aan de olie-industrie
           diensten verlenende bedrijven , die naar verluidt 25 % van de
           off shore-wereldmarkt van 6 miljard USD in handen hebben ,
           zullen naar verwachting aan het programma gaan deelnemen .
                                                                          ЛР
 ---pagebreak---                                                                 16 .
III . 1.2 Doelstellingen
       e)  Exploratie- en verkenningstechnieken : Bedimentologie van het
          moedergesteente , reservoirmodellering , geïntegreerde
          methoden , enz .
       b) Ontwikkeling van geavanceerde ondersteunende technologieën
          voor het boren .
       c) Produktietechnieken : kennis van de reservoirs , vloeistof -
          mechanica , betere oliewinningsmethoden , enz .
       d) Ondersteunende studies voor de of f shore-technologie
       e) Ontwikkelingen op het gebied vanaardgasbehandeling en
          conversie in vloeibare brandstof .
       f) Conversie van zware stookolie en de zwaarste fracties in
          lichte produkten , enz .
De hier vermelde 0 & O-werkzaamheden zijn bedoeld als voorbereiding en
aanvulling op de technologische ontwikkelingsinspanningen die
krachtens Verordening 3639 / 85 van de Raad worden uitgevoerd .
111.2 Vaste brandstoffen
111.2.1   Verantwoording
          Steenkool blijft een belangrijke bron van energie voor de
          elektriciteitsopwekking , zeker nu een aantal Lid-Staten nogal
          terughoudend staan tegenover uitbreiding van kernenergie . Het
          gebruik van steenkool moet rendabeler worden gemaakt en vooral
          minder schadelijk voor het milieu .
                                                                         •Ά
 ---pagebreak---                                                                   17 .
III . 2 . 2 Doelstellingen
            Specifieke doelstellingen zijn : verhoging van het omzettings-
            rendement en vermindering van de milieueffecten ( S02 , NO^) .
            De nadruk ligt meer op gecombineerde cyclus-technologleën en
            intrinsiek schone conversieprocessen dan aanpassingssystemen
            die de verontreiniging moeten verminderen . Gezien het
            beperkte budget zal bij het onderzoek zoveel mogelijk gebruik
            worden gemaakt van bestaande installaties .
       a)   Wervelverbranding - gecombineerde cyclus (PFBC-CC) : systemen
            voor de reiniging van het hete gas , corrosie en erosie bij
            buizen van warmtewisselaars , enz .
       b)   Naverbranding - gecombineerde cyclus : het pyrolysestadium ,
            secundaire verbrandingsinstallaties , met Inbegrip van ^proeven
            op beperkte schaal in een bestaande installatie .
       c)   Circulerende atmosferische wervelverbranding - gecombineerde
            cyclus ( CAFBC-CC ) : duurzaamheid van luchtverhittingsbuizen ,
            de nageschakelde verbrander , enz .
       d)   Kolenvergassing - gecombineerde cyclus ( CGCC) : kolen-
            vergassinsproces , zwavelverwij oering , reiniging van het
            hete gas .
       e)   Aanvullend 0 & 0 : kool-watermengsels , ontwikkeling van
            branders , enz .
       Het voorgestelde 0 & 0 betekent een aanvulling op het steenkool-
       onderzoek van de EGKS , dat vooral gericht is op mijnbouw¬
       technologie en produktverbetering .    Ook demonstratieprojecten op
       dit terrein worden financieel gesteund .
                                                                            2D
 ---pagebreak---                                                                  18
IV .   DUURZAME ENERGIE
IV . 1 Verantwoording
       Nog steeds is er binnen het energiebeleid van de Europese
       Gemeenschap belangstelling voor het terrein van de duurzame
       energiebronnen ( zonne-, wind-, golf-, getijdenenergie , energie
       uit biomassa , elektriciteit uit waterkracht , aardwarmte , enz .,
       zoals ondermeer blijkt uit de verschillende resoluties en
       aanbevelingen van de Raad van ministers en het Europese
       Parlement . OolT'vobr de andere beleidssectoren , zoals het
       regionaal beleid , het ontwikkellngshulpbeleld en het
       landbouwbeleid (biomassa ) zijn deze energiebronnen aantrekkelijk .
       Zij dragen bij tot de oplossing van het C02 -probleem .
       Het streven om het rendement van deze energiebronnen te verhogen
       en ze economisch aantrekkelijker te maken moet worden voortgezet ,
       ongeacht de schommelingen van de energieprijzen .
       Het programma omvat de volgende 0 & O-gebleden en doelstellingen :
IV . 2 Energie uit zonnestraling en aanverwante energiebronnen
IV . 2.1   Windenergie
           Doelstelling is verlaging van de kosten en verhoging van
           de betrouwbaarheid van windturbines .  De nadruk ligt op
           machines van het MW gebied .
           Belangrijkste 0 & O-gebieden :
           1 . Windmetingen en modellering .
           2 . Experimenten met en gebruik van windturbines .
           3 . Ontwikkeling van componenten en computermodellen .
           4 . Grootschalige windturbines .
 ---pagebreak---                                                                     19 .
 IV . 2 . 2  Toestellen en systemen voor de f otovoltalsche omzetting
             van zonne-energie
            De afgelopen jaren zijn de kosten van fotovoltalsche
             systemen aanzienlijk gedaald en zijn er afzetmogelijkheden
             gekomen voor b.v . telecommunicatiesystemen , afgelegen hulzen ,
            enz .  Doel is de kosten van fotovoltalsche toestellen verder
            omlaag te krijgen door rendementsverhoging van de cel en
            ontwikkeling van nieuwe produktieprocessen , alsmede door
            optalisatie van het PV-systeem .
            Onderzoekgebieden zijn :
            1 . Kristallijn sellclum : algemene studies over zonnecellen
                van kristallijn silicium .
            2 . Amorf silicium - en andare dunne film-cellen .
            3 . Fundamentale studies .
            4 . Proef systemen : werkzaamheden met betrekking tot
                specifieke kernproblemen zoals regeling van de stroom
                en de batterij , ondersteunende constructies , enz .
                Een en ander moet ontwerp-gereedschappen opleveren
                waarmee geoptimaliseerde systemen kunnen worden gebouwd .
IV . 2.3    Energie uit waterkracht
            Doel is de Europese industrie voor de kleine waterkracht
            installaties ( in het kW-MW-gebied ) steun te verlenen bij
            de verbetering van hun produkten en invoering hiervan op
            ruimere schaal te bevorderen .   Voor golf - en getijden¬
            energie wordt voorgesteld nieuwe ontwikkelingen te
            evalueren met het oog op eventuele onderzoekprojecten in
            de toekomst .
 ---pagebreak---                                                                    20 .
 IV . 2 . 4   Biomassa
              Na het jaar 2000 kunnen land- en bosbouw ln de
              Gemeenschap op een kosten-effectieve , vanuit milieu-
              oogpunt aanvaardbare wijze voorzien in 10 Z van de
              energiebehoeften . Vooruitgang op dit gebied hangt
              grotendeels af van de leveringsprijs van biomassa en de
             kosten van omzettingstechnologieën .
             De voornaamste doelstelling is ontwikkeling van technieken
             voor de produktie , omzetting en het gebruik van brandstof
             verkregen uit biomassa , hetgeen moet gebeuren ln nauwe
             samenwerking met de EG-programma 's ÉCLAIR , hout , en onderzoek
             in de landbouw .
             Prioriteitsgebieden zijn :
             1 . De produktie , het oogsten en de opslag van specifieke
                 energiegewassen met een hoog rendement
             2 . Biologische omzettlng
             3 . Warmteomzetting
                   pyrolyse
                   verbranding van afval (beheersing milieuverontreiniging )
                   katalytische processen
             4 . Deelname aan proefprojecten en grootschalige geïntegreerde
                 projecten .
IV . 3 Geothermische energie en diepe geologie
        Er bestaan geen afzonderlijke nationale onderzoekprogramma 's op
        het gebied van aardwarmte ; de werkzaamheden in de Lid-Staten
         zijn reeds goed geïntegreerd ln het communautaire programma . Er
        is nog ruimte voor verdere ontwikkelingen , zoals het economisch
        winbaar maken van de reeds opgespoorde grote reserves warm
        zoutwater eu het aantonen van de commerciële haalbaarheid van het
                                                                              13
 ---pagebreak--- HDR ( hete droge rotsen ) -concept . Het onderzoek zal zich
concentreren op :
.   Hete droge rotsen : Europees proefproject (vanaf de definitie
    en de opsporingbepaling tot aan de werkzaamheden ) , en
    ondersteunde studies
.   Hoge enthalpievoorkomens : methoden voor de behandeling
    van zout water
.   Corrosie en scaling in hoge en lage enthalple-installatles
.   Diepe geologie : er is belangstelling voor wetenschappelijk
    onderzoek op lange termijn ter verkrijging van meer inzicht
    in de structurele aspecten van reservolr-f ormatie en mineraal
    afzetting .  De financiering .van het onderzoek en de –'
    coördinatie van de nationale activiteiten zal gericht zijn op
    de voltooiing van netwerken van lange seismische profielen ,
    3D-seismlsche profilering in speciaal daartoe geselecteerde
    gebieden en het leggen van verbanden met magneto-tellurische
    en andere geofysische onderzoeken . Verder zullen metingen
   worden verricht in diepe boorgaten . Het onderzoek zal
    energiegericht zijn .
 ---pagebreak---                                    Voorstel voor een
                                BESCHIKKING VAN DE RAAD
            tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek en
                     technologische ontwikkeling op energiegebied
                - uiet-nucleaire energie en rationeel energiegebruik -
                                       1989 - 1992
                                      " JOULE "
         ( Joint Opportunities for Unconventional or Long-Term Energy Supply )
      DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
      gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
      Gemeenschap , inzonderheid op artikel 130 Q , lid 2 ,
      gezien het voorstel van de Commissie ( 1 ),
      in samenwerking met het Europese Parlement ( 2 ) ,
      gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité ( 3 ) ,
      overwegende dat artikel 130 K van het Verdrag bepaalt dat het kader¬
      programma ten uitvoer moet worden gelegd door middel van specifieke
      programma 's die in het kader van elke actie worden ontwikkeld ;
      overwegende dat de Raad bij Besluit 87 /516 / Euratom, EEG ( 4 ) het
      kaderprogramma van communautaire werkzaamheden op net gebied van
      onderzoek en technologische ontwikkeling ( 1987 tot en met 1991 )
      heeft vastgesteld waarin de acties op energiegebied - niet-nucleaire
      energie en rationeel energiegebruik - zijn omschreven ;
      overwegende dat één van de criteria die het kaderprogramma geeft voor
      de evaluatie van leder specifiek programma en de selectie van de
      communautaire acties is dat een bijdrage moet worden geleverd tot
      versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap ,
      waarbij rekening wordt gehouden met de doelstelling van
      wetenschappelijke en technische kwaliteit ;
      overwegende dat de Raad op 16 september 1986 Resolutie 86 / C241 /01 ( 5 )
      betreffende nieuwe doelstellingen inzake het energiebeleid van de
      Gemeenschap voor 1995 en de convergentie van het beleid van de
      Lid-Staten heeft aangenomen ;
      overwegende dat voor de tenuitvoerlegging van een strategie op ener¬
      giegebied voor de Gemeenschap opvoering van de activiteiten op het
      gebied van onderzoek , ontwikkeling en demonstratie op communautair
      niveau vereist is ;
(1)  PB  nr . C
(2)  PB  nr . C
(3 ) PB  nr . C
(4 ) PB  nr . L 302 van 24.10.1987 , blz . 1
(5 ) PB nr .  C 241 van 25.09.1986, blz . 1
 ---pagebreak---                                                                         2.
overwegende dat de bij de Besluiten 75 /510/EEG ( 6 ), 79 /785 / EEG ( 7 ) en
 85 / 198/ EEG ( 8 ) van de Raad vastgestelde onderzoek - en onwikkelings -
 programma 's op energiegebied tot positieve resultaten hebben geleid
 en voor wat de nagestreefde doelstellingen betreft veelbelovende vooi–
 uitzichten bieden ;
overwegende dat de bij deze beschikking vastgestelde acties op het
gebied van onderzoek en ontwikkeling noodzakelijk blijken en passende
middelen zijn tot voortzetting van de reeds begonnen activiteiten en
tot het ondernemen van nieuwe activiteiten met het oog op de verwezen¬
lijking van de nagestreefde doelstellingen ;
overwegende dat Verordening (EEG) nr. 3640/85 van de Raad (9) voorziet in toekenning
van financiële steun -voor demonstratieprojecten op het gebied van de
exploitatie van alternatieve energiebronnen , energiebesparing en
vervanging van koolwaterstoffen , alsmede voor industriële proef- en
demonstratieprojecten op het gebied van vloeibaarmaking en vergassing
van vaste brandstoffen ; dat deze steun uitsluitend mag worden verleend
aan projecten die gebaseerd zijn op afgesloten onderzoek- en
ontwikkelingswerk ;
overwegende dat Verordening (EEG) nr. 3639/85 van de Raad (10) voorziet in financiële
steunverlening voor de uitvoering van communautaire projecten voor
technologische ontwikkeling in de sector koolwaterstoffen ; dat
dergelijke financiële steun alleen aan projecten wordt toegekend waarvoor
de onderzoekt ase is afgesloten ;
overwegende dat de Raad op 26 november 1986 Resolutie 86 / C316 / 1 ( 11 )
betreffende beleidslijnen van de Gemeenschap voor de ontwikkeling van
nieuwe en hernieuwbare energiebronnen heeft aangenomen ;
overwegende dat de Raad op 19 oktober 1987 Resolutie 87 / C328/ 01 ( 12 )
over de voortzetting en uitvoering van een communautair milieubeleid
en milieu-actieprogramma ( 1987-1992 ) heeft aangenomen ;
overwegende dat de uitvoering van het milieubeleid betekent dat , met
name in het geval van bijzonder sterk verontreinigende energiebronnen ,
schone technologieën moeten worden ontwikkeld , onder meer door middel
van passende onderzoekprogramma 's ;
overwegende dat het Comité voor Wetenschappelijk en Technisch onderzoek
( CREST) is geraadpleegd ,
  (6 ) PB  nr . L   231 van 02.09.1975, blz . 1
  (7)  PB  nr . L   231 vau 13.09.1979, blz . 30
  (8)  PB  nr . L    83 van 25.03.1985, blz . 16
  (9 ) PB  nr.  L   350 van 27.12.1985, blz . 29
( 10 ) PB  nr.  L   350 van 27.12.1985, blz . 25
( 11 ) PB  nr.  C   316 van 01.12.1986, blz . 1
( 12 ) PB  nr.  C   328 van 07.12.1987, blz . 1
 ---pagebreak---                                                               3.
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN :
Artikel 1
Voor de Europese Economische Gemeenschap wordt een specifiek programma
voor onderzoek en technologische ontwikkeling op energiegebied -
niet-nucleaire energie en rationeel energiegebruik     als omschreven in
de bijlage , vastgesteld voor een periode van vier jaar die begint op
I januari 1989 .
Artikel 2
Het voor de uitvoering van het programma nodig geachte bedrag beloopt
122 miljoenen Ecu , waarin de aan een personeelssterkte van 34 personen
verbonden uitgaven zijn begrepen .
Artikel 3
De nadere bepalingen voor de uitvoering van het programma alsmede de
financiële bijdrage van de Gemeenschap zijn in de bijlage neergelegd .
 Artikel 4
 In het derde jaar van de uitvoering van het programma onderwerpt de
  Commissie het aan een herziening en dient bij de Raad en het Euro¬
 pese Parlement een rapport over de resultaten hiervan in , indien
 nodig met bijvoeging van voorstellen tot wijziging of verlenging
 van het programma .
 De Commissie verricht een evaluatie van de bereikte resultaten . Zij
dient hierover een rapport in bij de Raad en het Europese Parlement .
Bovengenoemde rapporten worden opgesteld overeenkomstig het bepaalde
 in artikel 2 , lid 2 , van het kaderprogramma .
                                                                      U
 ---pagebreak---                                                                     4.
 Artikel 5
 De Commissie draagt zorg voor de uitvoering van het programma en wordt
 hierin bijgestaan door het Raadgevend Comité inzake beheer en
 coördinatie nr . 7 , dat is opgericht bij BesLuit 84 / 338 / Euratom , EGKS ,
 EEG van de Raad ( 13 ).
 In de door de Commissie afgesloten contracten worden de rechten en
 verplichtingen van elke partij vastgelegd, met name de wijze van
verspreiding , bescherming en benutting van de onderzoeksresultaten .
Artikel 6
Wanneer er kaderovereenkomsten voor wetenschappelijke en technische
samenwerking zijn gesloten tussen derde Europese landen en de Europese
Gemeenschappen kunnen in die landen gevestigde organisaties en onder¬
nemingen deelnemen aan in het kader van dit programma opgezette
proj ecten .
Artikel 7
Dit besluit is gericht tot de Lid-Staten .
Gedaan te Brussel ,
                                     Voor de Raad ,
                                     De Voorzitter .
( 13 ) PB nr . L 177 van 04.07.1984 , blz . 25
                                                                               Zâ
 ---pagebreak---                                  BIJLAGE
           SPECIFIEK PROGRAMMA VOOR ONDERZOEK EN ONTWIKKELING
                            OP ENERGIEBELEID
         - NIET-NUCLEAIRE ENERGIE EN RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK -
                               1989 - 1992
                             DOELSTELLINGEN
De doelstelling van dit programma , ontwikkeling van energietechnolo¬
gieën , houdt rechtstreeks verband met de door de Gemeenschap gevolgde
strategie op energiegebied , die erop gericht is , op lange termijn , de
zekerheid van de energievoorziening te verhogen en de kosten van de
ingevoerde energie tot een redelijk peil terug te brengen , daarbij
rekening houdend met het milieu . Wat de onder dit programma vallende
technologieën betreft vergt deze doelstelling op middellange en lange
termijn een grotere bijdrage van de vaste fossiele brandstoffen en
nieuwe en duurzame energiebronnen , alsmede een aanzienlijke verhoging
van het energierendement .
Eerstgenoemde doelstelling dient mede te worden verwezenlijkt d.m.v .
onderzoeksinspanningen die er op gericht zijn een aanzienlijke
vermindering te bewerkstelligen van de hinder en verontreiniging
waarmede de produktle en het gebruik van energie gepaard gaan .
Bovendien moet de ontwikkeling van geavanceerde energietechnologieën
bijdragen tot bevordering en verhoging van het concurrentievermogen van
de industrie - met Inbegrip van de kleine en middelgrote ondernemingen -
in de Gemeenschap .
Deze doelstellingen kunnen worden bereikt dank zij vooruitgang bij de
ontwikkeling en het beschikbaar komen van technieken , processen en
produkten die rationeel energiegebruik mogelijk maken , bij het gebruik
zonder verontreiniging van vaste brandstoffen en koolwaterstoffen , bij
het doeltreffend en economisch verantwoord gebruik van duurzame
energiebronnen en bij de ontwikkeling van energie- en milieumodellen .
 ---pagebreak---                               FINANCIEEL MEMORANDUM
1 . Begrotingslijn
    Hoofdstuk 73 - artikel 735 - post 7356
2 . Omschrijving van de maatregel
    Specifiek 0 & O-programma op energiegebied - niet-nucleaire energie en
    rationeel energiegebruik -
3 . Juridische grondslag
    Artikel 130 Q , lid 2 , van het Verdrag tot oprichting van de Europese
    Economische Gemeenschap
4 . Beschrijving en motivering van de maatregel
    DJ.t specifieke programma vormt een onderdeel van het kaderprogramma
    van communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en techno¬
    logische ontwikkeling ( 1987-1991 ). Het valt onder programmapunt 5.3
    "niet-nucleaire energie en rationeel energiegebruik".
    Het programma moet voornamelijk tot het volgende bijdragen :
    * de continuïteit van de energievoorziening te garanderen en de
       afhankelijkheid van geïmporteerde energie te verkleinen door
       diversif lering van de bronnen en een betere energie-ef f iciencie ;
    * de vraagstukken in verband met de adequatle energie /milieu op te
       lossen ;
    * het industrieel concurrentievermogen van de Gemeenschap te
       verbeteren door verlaging van de energiekosten en ontwikkeling van
       energietechnologieën ;
    * de grote interne markt van 1992 op energiegebied tot stand te
       brengen , onder meer door onderzoek dat tot normen en standaards moet
       leiden ;
    * oplossingen aan te dragen voor vraagstukken in verband met de
       energievoorziening en het energiegebruik in de ontwikkelingslanden .
 ---pagebreak---                                                                 2.
 Hiertoe wordt het volgende vier-sporenprogramma voorgesteld :
 * systeemanalyse en modellering
 * rationeel energiegebruik
 * optimalisatie van de doeltreffende en schone exploitatie van
   fossiele brandstoffen
 * ontwikkeling van duurzame energiebronnen .
 Het programma omvat vier sub-programma ' s :
 - energie- en milieumodellen
 - rationeel energiegebruik
- energie uit fossiele brandstoffen
- hernieuwbare en geothermische energie .
Het programma waarborgt de continuïteit van het vorige programma , maar
vorm en inhoud zijn enigszins bijgesteld , ten einde enerzijds te
kunnen aansluiten bij veelbelovende eerdere ontwikkelingen en '
anderzijds de Inmiddels vastgestelde nieuwe doelstellingen te kunnen
bereiken .
Het programma is zowel gericht op een onderzoek naar potentieel en
haalbaarheid als op de verbetering van bestaande technologieën , de
ontwikkeling van nieuwe technieken , procédés en produkten en het
realiseren van proef systemen en -projecten om het stadium van
demonstratie en commercialisering te kunnen bereiken .
Het programma richt zich zowel tot de industrie - met inbegrip van
KMO’ s - als tot universiteiten en openbare en particuliere
onderzoekcentra .
Het programma bestaat uit werkzaamheden die worden uitgevoerd door
middel van onderzoek voor gezamenlijke rekening en studiecontracten ,
coördinatie en de toekenning van beurzen voor opleiding en mobiliteit .
Voor de uitvoering van het programma wordt de Commissie bijgestaan
door het Comité voor Beheer en Coördinatie ( CGC ) nr . 7 en door
onafhankelijke deskundigen .  Er wordt prioriteit gegeven aan projecten
die worden uitgevoerd door onafhankelijke deelnemers uit meer dan één
Lid-Staat . Er wordt speciaal getracht de kleinere en middelgrote
ondernemingen bij het programma te betrekken . Van project tot project
wordt zonodig deelneming of associatie van in derde landen gevestigde
organisaties of bedrijven overwogen .
Voor de verspreiding , exploitatie en benutting van de resultaten
zullen alle middelen waarover de Commissie beschikt worden ingezet .
 ---pagebreak---                                                                       3
    Het programma wordt in de loop van het derde jaar van uitvoering
    heroverwogen en eventueel herzien . Het wordt overeenkomstig de
    geldende bepalingen geëvalueerd .
    Voor de samenhang , coördinatie en complementariteit van het programma
    ten opzichte van de direct hieraan gerelateerde communautaire
    activiteiten en nationale 0 & O-werkzaamleden wordt op optimale wijze
    gezorgd ( CREST , CGC ...). De samenwerking met het IEA , de ISO , EUREKA
    en in het kader van bilaterale akkoorden met derde landen wordt
    voortgezet en uitgebreid .
5 . Financiële implicaties
    5 . 1 Aard van de uitgaven
          a) Personeelsuitgaven voor 34 functionarissen ( 18A , 7B en 9C ) met
          – inbegrip van kosten van dienstreizen , uitgaven voor de
              deelneming van geassocieerde onderzoekers die door de
              Lid-Staten worden gedetacheerd en uitgaven voor hulppersoneel .
          b ) Uitgaven voor administratieve werkzaamheden , onder meer
              vergaderingen van beheerscomités en werkgroepen , convocaties
              van deskundigen , huishoudelijke uitgaven van eventuele   '
              netwerken , kosten in verband met de organisatie van
              conferenties , kosten van deelneming aan door derden
              georganiseerde seminaries , publikatles .
          c ) Uitgaven voor technische werkzaamheden , onder meer aanschaf ,
              huur en onderhoud van apparatuur voor geautomlseerd beheer , met
              Inbegrip van de noodzakelijke software .
          d ) Uitgaven voor contracten voor de uitvoering van het programma
              en de hiervoor genoemde projecten . Het betreft hier met name
              onderzoek-, associatie- en studiecontracten , contracten voor
              deskundigen en projectleider , dienstverlening en coördinatie
              alsmede voor beurzen en toelagen voor opleiding en mobiliteit
              van wetenschappers , deelneming aan internationale overeen¬
              komsten , levering van apparatuur , infrastructuur en materieel .
    5.2 Totale kosten
          122 miljoen ECU voor de gehele duur van het programma ( 1989-1992 ).
          Dit is het bij 5.3 van het kaderprogramma geraamde bedrag .
                                                                                n
 ---pagebreak---                                                                4.
5.3 Berekeningswijze
    a) Per6oneelsuitgaven
        De behoeften worden geraamd op basis van het volgende
        personeelsbestand :
             18 functionarissen van categorie A
              7 functionarissen van categorie B
              9 functionarissen van categorie C
        De bezoldigingen worden berekend op basis van 1989 met een
        jaarlijkse verhoging van 4 % voor de volgende begrotingsjaren .
        Deze uitgaven worden geraamd op 12.242.000 ECU voor de duur van
        het programma .
    b ) Huishoudelijke uitgaven
        De uitgaven worden geraamd op grond van de statistische
        gegevens over de vorige begrotingsjaren voor de drie eerdere
        vierjaren-programma 's , waarbij rekening wordt gehouden met de
        inflatie en de vermoedelijke ontwikkeling van de behoeften .
        Deze uitgaven worden geraamd op 4.920.000 ECU voor de duur van
        het programma .
    c ) Uitgaven voor contracten
        Het betreft hier onderzoekcontracten voor gezamenlijke rekening
        die worden gesloten op grond van de selectie van de naar
        aanleiding van een openbare oproep tot het indienen van
        voorstellen binnengekomen projecten , contracten voor
        coördinatie , eventuele studiecontracten en contracten voor
        deskundigen en voor de toekenning van opleidlngs- en
        mobiliteitsbeurzen , voorzover hieraan behoefte bestaat .
        Deze uitgaven worden gedaan binnen de grenzen van de
        beschikbare kredieten en worden geraamd op 104.838.000 ECU .
                                                                        33
 ---pagebreak---                                                                        5
          5.4 Meerjarig tijdschema
VASTLEGG INGSKRED IETEH     1989      1990       1991     1992      1993+     Totaal
Personeel                  2.883     2.998     3.118     3.243                12.242
Huishoudelijke uitgaven 1.125        1.170     1.287     1.338                  4.920
                                                Μ i ;
Contracten                 9.992    60.832    34.014         0               104.838
TOTAAL                    14.000    65.000    38.419    4.581                122.000
                         .....
BELASTINGKREDIETEN          1989      1990      1991      1992      1993+     Totaal
Personeel                  2.883     2.998     3.118    3.243                 12.242
Huishoudelijke uitgaven 1.125 –      1.170     1.287     1.338                 4.920
Contracten                 2.392   21.832    28.595    20.419     31.600     104.838
TOTAAL                     6.400   26.000    33.000    25.000     31.600     122.000
     6 . Financiering van de uitgaven
         De noodzakelijke kredieten moeten worden opgenomen in de begrotingen
         voor de jaren 1989 - 1990 - 1991 - 1992 .
     7 . Controle
         7.1 Financiële controle
              - door DG Financiële Controle voor wat betreft de tenuitvoer¬
                legging van de begroting en de regelmatigheid en de conformiteit
                van de uitgaven
              - door de afdeling Contractbeheer van DG XII .
         7.2 Wetenschappelijke controle
              - door de ter zake bevoegde ambtenaren van DG XII
              - door de projectleiders en dekundigen
              - door het Raadgevend Comité voor Beheer en Coördinatie (CGC) nr . 7 .
 ---pagebreak---      Nadere bepalingen voor de uitvoering
Het programma bestaat uit activiteiten , die worden uitgevoerd op basis
van onderzoekcontractenvoor gezamenlijke rekening en studiecontracten ,
alsmede in het kader van coördinatieacties en door toekenning van
opleidings- en mobiliteitsbeurzen .
De deelnemers kunnen industriële ondernemingen zijn - waaronder kleine
en middelgrote ondernemingen    onderzoekinstellingen , universiteiten ,
natuurlijke personen of combinaties van in de Gemeenschap gevestigde
organisaties en/of personen . De projecten moeten worden uitgevoerd
door deelnemers uit meer dan één Lld-Staat .
Bij de contracten voor gezamenlijke rekening draagt de Gemeenschap over
het algemeen 50 Z van de totale kosten bij , maar dit percentage kan
worden gewijzigd indien de ondersteunde projecten enerzijds al zover
gevorderd zijn dat verwacht mag worden dat overheidsfinanciering na
beëindiging van het programma verder achterwege kan blijven of ,
anderzijds juist van meer fundamenteel wetenschappelijke aard zijn .
                                                                     3^


Belangrijke juridische mededeling

|

52008PC0047

Voorstel voor een beschikking van de Raad tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais GA21 (MON-ØØØ21-9) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)  /* COM/2008/0047 def. */

	[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |Brussel, 31.1.2008COM(2008) 47 definitiefVoorstel voor eenBESCHIKKING VAN DE RAADtot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais GA21 (MON-ØØØ21-9) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGHet bijgevoegde voorstel voor een beschikking van de Raad betreft levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais GA21, waarvoor op 29 juli 2005 door Syngenta Seeds S.A.S. bij de bevoegde instanties van het Verenigd Koninkrijk een verzoek voor het in de handel brengen is ingediend uit hoofde van Verordening (EG) nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders.Het bijgevoegde voorstel heeft ook betrekking op het in de handel brengen van andere producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit mais GA21 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere mais, met uitzondering van de teelt.Op 31 maart 2006 heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid overeenkomstig de artikelen 6 en 18 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een gunstig advies uitgebracht en geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais GA21, zoals beschreven in de aanvraag, schadelijke gevolgen voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu zal hebben.Tegen deze achtergrond is op 20 december 2007 een ontwerpbeschikking van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais GA21 ter stemming voorgelegd aan het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid. Het comité heeft geen advies uitgebracht: dertien lidstaten (155 stemmen) stemden voor, vijf lidstaten (65 stemmen) stemden tegen, zes lidstaten (114 stemmen) onthielden zich en drie lidstaten (11 stemmen) waren niet vertegenwoordigd.Daarom moet de Commissie krachtens artikel 35, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 en overeenkomstig artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van de Raad, gewijzigd bij Besluit 2006/512/EG van de Raad, een voorstel betreffende de te nemen maatregelen indienen bij de Raad, die over drie maanden beschikt om daarover met gekwalificeerde meerderheid een besluit te nemen, en het Parlement daarover informeren.Voorstel voor eenBESCHIKKING VAN DE RAADtot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais GA21 (MON-ØØØ21-9) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst)DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders[1], en met name op artikel 7, lid 3, en artikel 19, lid 3,Gezien het voorstel van de Commissie,Overwegende hetgeen volgt:1.  Op 29 juli 2005 heeft Syngenta Seeds S.A.S. namens Syngenta Crop Protection AG bij de bevoegde instanties van het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een aanvraag ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais GA21.2.  Die aanvraag heeft ook betrekking op het in de handel brengen van andere producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit mais GA21 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere mais, met uitzondering van de teelt. Daarom omvat zij overeenkomstig artikel 5, lid 5, en artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 de gegevens en de informatie als voorgeschreven in de bijlagen III en IV bij Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad[2] en de informatie en de conclusies over de risicobeoordeling die is uitgevoerd overeenkomstig de beginselen van bijlage II bij Richtlijn 2001/18/EG.3.  Op 17 april 2007 heeft Syngenta Seeds S.A.S. namens Syngenta Crop Protection AG overeenkomstig artikel 8, lid 4, en artikel 20, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een aanvraag ingediend voor de verlening van een vergunning voor bestaande producten die met mais GA21 zijn geproduceerd (levensmiddelenadditieven, voedermiddelen en toevoegingsmiddelen voor diervoeders die zijn geproduceerd met mais GA21 ).4.  Op 2 oktober 2007 heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) overeenkomstig de artikelen 6 en 18 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een enkel omvattend gunstig advies voor beide aanvragen uitgebracht en geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais GA21, als beschreven in de aanvragen, ("de producten") schadelijke gevolgen voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu zal hebben[3]. In haar advies heeft de EFSA aandacht besteed aan alle specifieke kwesties en problemen die door de lidstaten aan de orde waren gesteld in de context van de raadpleging van de nationale bevoegde instanties, als bedoeld in artikel 6, lid 4, en artikel 18, lid 4, van die verordening.5.  De EFSA heeft in haar advies ook geconcludeerd dat het door de aanvrager ingediende monitoringplan voor de milieueffecten, dat bestaat uit een algemeen toezichtsplan, aansluit bij het beoogde gebruik van de producten.6.  Gezien het bovenstaande moet een vergunning voor de producten worden verleend.7.  Er moet aan ieder ggo een eenduidig identificatienummer worden toegekend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 65/2004 van de Commissie van 14 januari 2004 tot vaststelling van een systeem voor de ontwikkeling en toekenning van eenduidige identificatienummers voor genetisch gemodificeerde organismen[4].8.  Op grond van het advies van de EFSA lijken voor de levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais GA21 geen andere specifieke etiketteringsvoorschriften nodig te zijn dan die welke zijn vastgesteld in artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003. Om ervoor te zorgen dat de producten binnen de grenzen van deze vergunning worden gebruikt, moet op het etiket van diervoeders en andere producten dan levensmiddelen en diervoeders, die geheel of gedeeltelijk bestaan uit het ggo waarvoor een vergunning wordt aangevraagd, ook duidelijk worden vermeld dat de producten in kwestie niet voor de teelt mogen worden gebruikt.9.  Het advies van de EFSA rechtvaardigt evenmin het opleggen van specifieke voorwaarden of beperkingen voor het in de handel brengen en/of specifieke voorwaarden of beperkingen voor het gebruik en de behandeling, met inbegrip van voorschriften voor monitoring na het in de handel brengen, of specifieke voorwaarden voor de bescherming van bijzondere ecosystemen/het milieu en/of geografische gebieden, als bedoeld in punt e) van artikel 6, lid 5, en artikel 18, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1829/2003.10.  Alle relevante informatie over de vergunning voor de producten moet worden opgenomen in het Communautair register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, als bedoeld in Verordening (EG) nr. 1829/2003.11.  In artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wĳziging van Richtlĳn 2001/18/EG[5] worden etiketteringsvoorschriften vastgesteld voor producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit ggo's.12.  Krachtens artikel 9, lid 1, en artikel 15, lid 2, onder c), van Verordening (EG) nr. 1946/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2003 betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen[6] moeten de partijen bij het aan het Verdrag inzake biodiversiteit gehechte Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid via het uitwisselingscentrum voor bioveiligheid van deze beschikking in kennis worden gesteld.13.  Het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid heeft binnen de door zijn voorzitter vastgestelde termijn geen advies uitgebracht en de in deze beschikking vervatte maatregelen moeten daarom door de Raad worden vastgesteld,HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:Artikel 1 Genetisch gemodificeerd organisme en eenduidig identificatienummerAan de genetisch gemodificeerde mais ( Zea mays L.) GA21, als nader gespecificeerd in punt b) van de bijlage bij deze beschikking, wordt het eenduidige identificatienummer MON-ØØØ21-9 toegekend, als bedoeld in Verordening (EG) nr. 65/2004.Artikel 2 VergunningVoor de volgende producten wordt voor de doeleinden van artikel 4, lid 2, en artikel 16, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 een vergunning verleend overeenkomstig de voorwaarden van deze beschikking:a) levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais MON-ØØØ21-9;b) diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais MON-ØØØ21-9;c) andere producten dan levensmiddelen en diervoeders, die geheel of gedeeltelijk bestaan uit mais MON-ØØØ21-9 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere mais, met uitzondering van de teelt.Artikel 3 Etikettering1. Voor de etiketteringsvoorschriften van artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 en artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 is de naam van het organisme "mais".2. De woorden "niet voor teeltdoeleinden" worden aangebracht op het etiket en in de begeleidende documenten van de in artikel 2, onder b) en c), bedoelde producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit mais MON-ØØØ21-9.Artikel 4 Monitoringplan van de milieueffecten1. De vergunninghouder zorgt ervoor dat het in punt h) van de bijlage omschreven monitoringplan voor de milieueffecten wordt vastgesteld en uitgevoerd.2. De vergunninghouder dient bij de Commissie elk jaar een verslag in over de uitvoering en de resultaten van het monitoringplan.Artikel 5 Communautair registerDe informatie in de bijlage bij deze beschikking wordt opgenomen in het Communautair register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 28 van Verordening (EG) nr. 1829/2003.Artikel 6 VergunninghouderDe vergunninghouder is Syngenta Seeds S.A.S., Frankrijk, als vertegenwoordiger van Syngenta Crop Protection AG, Zwitserland.Artikel 7 GeldigheidDeze beschikking is van toepassing gedurende een periode van tien jaar na de datum van de kennisgeving daarvan.Artikel 8 AdressaatDeze beschikking is gericht tot Syngenta Seeds S.A.S., Chemin de l'Hobit 12, BP 27 – F-31790 Saint-Sauveur - Frankrijk.Gedaan te Brussel,Voor de RaadDe voorzitterBIJLAGEa) Aanvrager en vergunninghouder:Naam: Syngenta Seeds S.A.S.Adres: Chemin de l'Hobit 12, BP 27 – F-31790 Saint-Sauveur – FrankrijkNamens Syngenta Crop Protection AG - Schwarzwaldallee 215 - CH 4058 Bazel - Zwitserlandb) Benaming en specificatie van de producten:1) levensmiddelen en levensmiddeleningrediënten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais MON-ØØØ21-9;2) diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met mais MON-ØØØ21-9;3) andere producten dan levensmiddelen en diervoeders, die geheel of gedeeltelijk bestaan uit mais MON-ØØØ21-9 voor dezelfde gebruiksdoeleinden als andere mais, met uitzondering van de teelt.De genetisch gemodificeerde mais MON-ØØØ21-9, zoals beschreven in de aanvraag, brengt het mEPSPS-eiwit tot expressie dat tolerantie veroorzaakt tegen het herbicide glyfosaat.c) Etikettering:1) Voor de etiketteringsvoorschriften van artikel 13, lid 1, en artikel 25, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 en artikel 4, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1830/2003 is de naam van het organisme "mais".2) De woorden "niet voor teeltdoeleinden" worden aangebracht op het etiket en in de begeleidende documenten van de in artikel 2, onder b) en c), bedoelde producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit mais MON-ØØØ21-9.d) Detectiemethode:-  Modificatiespecifieke real-time kwantitatieve PCR-methoden voor genetisch gemodificeerde mais MON-ØØØ21-9.-  Gevalideerd door het communautair referentielaboratorium, opgericht bij Verordening (EG) nr. 1829/2003, gepubliceerd op http://gmo-crl.jrc.it/statusofdoss.htm-  Referentiemateriaal: AOCS 0407-A en AOCS 0407-B toegankelijk via American Oil Chemists Society (AOCS) op http://www.aocs.orge) Eenduidig identificatienummer:MON-ØØØ21-9f) Informatie die vereist is krachtens bijlage II van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid dat aan het Verdrag inzake biodiversiteit gehecht is:Uitwisselingscentrum voor bioveiligheid, Record ID: zie [ wordt ingevuld bij de kennisgeving ]g) Voorwaarden of beperkingen met betrekking tot het in de handel brengen, het gebruik en de behandeling van het product:Niet van toepassing.h) MonitoringplanMonitoringplan voor de milieueffecten overeenkomstig bijlage VII bij Richtlijn 2001/18/EG.[Link naar het plan op internet]i) Voorschriften voor monitoring, na het in de handel brengen, van het gebruik van het levensmiddel voor menselijke consumptieNiet van toepassing.Opmerking: het kan gebeuren dat de links naar de desbetreffende documenten gewijzigd moeten worden. Dergelijke wijzigingen worden bekendgemaakt door bijwerking van het Communautair register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders.[1] PB L 268 van 18.10.2003, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1981/2006 van de Commissie (PB L 368 van 23.12.2006, blz. 99).[2] PB L 106 van 17.4.2001, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1830/2003 (PB L 268 van 18.10.2003, blz. 24).[3] http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753816_1178620785956.htm[4] PB L 10 van 16.1.2004, blz. 5.[5] PB L 268 van 18.10.2003, blz. 24.[6] PB L 287 van 5.11.2003, blz. 1.