ÜSigOMMISSIE                           VAN   DE          EUROPESE               GEMEENSCHAPPEN
   •Bi                                                           COM( 94) 106 def.
  "TB                                                            Brussel, 07.04.1994
         j |                                                     94/0098 (COD)
          ugifiiljfp
      n»^.                                        Voorstel voor een
         J i             BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD
   i*mfIII                                        „    ,
   ~11«                                      betreffende communautaire
      ' "tjg                 richtlijnen         voor de ontwikkeling van een
      mum                                  transeuropees vervoersnetwerk
         gnw'jJT                                                ——
                                           (door de Commissie ingediend)
      assails
      IflïMniMn
        mm
RS-':*',*-
 'V>
  ^     'J&**' .1'
 A»*     J' in 'J .
       ' 'j ' f "JC ('•*
    '/ V»-*
  •HBS
 ---pagebreak---                                      TOELICHTING
SAMENVATTING
De onderstaande richtlijnen vormen op het gebied van het vervoer de tenuitvoerlegging van
de bepalingen van hoofdstuk XII van het Verdrag betreffende transeuropese netwerken.
In deze richtlijnen zijn eveneens de ideeën en verklaringen over de ontwikkeling van een
gemeenschappelijk vervoerbeleid verwerkt. Het belang van de totstandbrenging van deze
netwerken is met name benadrukt bij de drie laatste Europese Raden, in het bijzonder die
in Brussel in december 1993, alsmede in het Witboek betreffende de groei, het
concurrentievermogen en de werkgelegenheid.
Formeel zijn de richtlijnen gericht aan de Lid-Staten, maar zij zijn eveneens van belang
voor de instellingen van de Gemeenschap alsmede financiële instellingen en investeerders
in de particuliere sector.
Met de richtlijnen wordt een proces op gang gebracht dat de Gemeenschap door een betere
kennis van de economische, sociale en culturele factoren die van invloed zijn op de vraag
naar vervoer en op de gevolgen daarvan, voor de eerste maal de middelen in handen geeft,
de momenteel op dit gebied gevolgde strategieën, en andere communautaire richtlijnen aan
te passen en te wijzigen.
De eerste fase van dit proces wordt gevormd door dit voorstel voor een beschikking dat
gebaseerd is op bestaande gegevens en mogelijke ontwikkelingsmodellen voor verschillende
vervoerstakken in de Lid-Staten. Bij dit proces worden de verschillende ideeën en acties
met de verschillende tijdschema's geleidelijk geïntegreerd. Hiertoe moet een nauwe
samenwerking tussen de Commissie en de Lid-Staten plaatsvinden, met name via het
Comité inzake de infrastructuur.
De richtlijnen omvatten
        schema's van de verschillende vervoernetwerken die de huidige toestand weergeven
        en de geleidelijke ontwikkeling tot het jaar 2010,
        een globaal maatregelenpakket waarvan de geleidelijke totstandbrenging moet
        uitmonden in een vervoernetwerk dat kan inspelen op de behoeften van de komende
        decennia,
        de criteria en de procedure voor de selectie van projecten van gemeenschappelijk
        belang, gericht op de tenuitvoerlegging van de beoogde maatregelen.
De richtlijnen hebben als doel
        een interne transeuropese vervoermarkt tot stand te brengen door aan te geven hoe
        toereikende infrastructuren moeten worden verwezenlijkt, gericht op efficiënte en
        betrouwbare vervoerdiensten op een zo milieuvriendelijke wijze als mogelijk en
        onder optimale sociale omstandigheden,
 ---pagebreak---         de weg te openen voor een duurzame mobiliteit van personen en goederen in heel
       Europa,
        de toegankelijkheid te verbeteren en de economische en sociale samenhang te
       versterken zodat de burgers van de Unie, de economische subjecten, alsmede de
        regionale en plaatselijke gemeenschappen volledig kunnen profiteren van de
       voordelen die voortvloeien uit de totstandbrenging van een ruimte zonder
       binnengrenzen.
Bij het huidige beeld van een transeuropees transportnetwerk kan het volgende worden
opgemerkt :
       Wegen : 58 000 km weg wordt geacht transeuropees te zijn. De geplande
       activiteiten door de Lid-Staten beogen de renovatie en aanpassing van deze wegen
       en, vooral in afgelegen gebieden, de aanleg van nieuwe verbindingen.
        Spoorwegen : het spoorwegnet omvat 70 000 km spoorlijn waarvan 23 000 km
       nieuwe hoge-snelheidslijnen en verbeterde klassieke lijnen voor snelheden tot
       200 km/h of meer die hoofdzakelijk de grote stedelijke centra in de Gemeenschap
       verbinden. De overige lijnen zijn bestemd voor het gecombineerd vervoer en de
       toegang tot de regio's en havens.
       Het waterwegennet omvat 12 000 km bevaarbare waterweg.
       Het gecombineerd vervoernetwerk bestaat uit trajecten en intermodale platforms die
       zodanig goed zijn uitgerust dat de goederen efficiënt van het ene in het andere
       vervoermiddel kunnen worden overgeladen (vervoer per spoor, over de weg, over
       het water en over zee).
       De selectiecriteria voor de projecten gericht op de verbetering van de plaats van de
       havens in de transportketen en de doelmatigheid van de havenwerkzaamheden zodat
       een aanzienlijke bijdrage wordt geleverd aan de ontwikkeling van het transeuropese
       vervoernetwerk en aan de plaats van het vervoer over zee in Europa.
       Ongeveer 250 luchthavens zijn van communautair belang. De luchthavenprojecten
       dragen bij tot verbetering van de doelmatigheid en de vergroting van de capaciteit.
       De verkeersbeheer- en -leidingsystemen zijn van directe invloed op de
       doelmatigheid en de veiligheid van het vervoersysteem en door de strategische
       waarde daarvan zijn ze van essentieel belang voor de ontwikkeling van het netwerk
       en de onderdelen daarvan. Een geavanceerd Europees radionavigatiesysteem, dat
       op termijn gebruik maakt van satellieten, draagt bij tot een goed functioneren van
       dit net.
Door de geleidelijke onderlinge koppeling en integratie van de verschillende vervoerstakken
kan op efficiëntere wijze een activerende wisselwerking tot stand worden gebracht, alsmede
een verbetering van het veiligheidsniveau, een verbetering van de diensten voor de
gebruikers en een vermindering van de invloed op het milieu onder economisch
levensvatbare omstandigheden.
 ---pagebreak--- De richtlijnen vervangen de "modale" aanpak die in het verleden door de Raad is gevolgd
in de Beschikkingen 93/628/629 en 630 van 29 oktober 1993 betreffende het wegennet, het
waterwegennet en het gecombineerd vervoernetwerk.
Voor de totstandbrenging van een transeuropees vervoernetwerk zijn de komende vijftien
jaar investeringen van ten minste 400 miljard ecu nodig. Met de meest urgente
maatregelen die vanaf nu tot het jaar 2000 moeten worden gerealiseerd is een bedrag van
circa 220 miljard ecu gemoeid. Om te zorgen voor dergelijke investeringen lijkt het
noodzakelijk de overheidsinvesteringen aan te vullen met samenwerkingsprojecten tussen
de particuliere en de overheidssector, in verband waarmee allerlei bestuurlijke, juridische,
organisatorische en financiële kwesties moeten worden opgelost. De groep Christophersen
bestudeert momenteel de problemen die met een dergelijke benadering gepaard gaan. De
richtlijnen dragen bij tot vergemakkelijking van deze investeringen door de maatregelen
aan te geven waarvan de tenuitvoerlegging duidelijkheid schept rond de te maken keuzes.
A.       INLEIDING
Doel van de beschikking
 1.      Het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt in artikel 129B, lid 1, dat "de
         Gemeenschap bijdraagt tot de totstandbrenging en ontwikkeling van transeuropese
         netwerken op het gebied van vervoer-, telecommunicatie- en energie-infrastructuur"
         In artikel 129C, lid 1, eerste streepje, wordt dit nader gepreciseerd: "Voor de
         verwezenlijking van de in artikel 129B genoemde doelstellingen stelt de
         Gemeenschap een geheel van richtlijnen op betreffende de doelstellingen, de
         prioriteiten en de grote lijnen van de op het gebied van transeuropese netwerken
         overwogen maatregelen; in deze richtlijnen worden projecten van
         gemeenschappelijk belang aangegeven." Voor de tenuitvoerlegging van deze
         bepalingen voorziet het Verdrag in een medebeslissingsprocedure tussen het
         Europees Parlement en de Raad na overleg met het Economisch en Sociaal Comité
         en met het Comité van de regio's.
         Deze bepalingen plaatsen de transeuropese netwerken in een formeel kader van
         door de Gemeenschap uit te voeren activiteiten op het gebied van de
         vervoerinfrastructuur en vormen op deze wijze een aanvulling op titel IV (artikel 75
         en volgende) van het Verdrag, waarin met name de vervoerdiensten in de
         Gemeenschap aan de orde komen. In deze bepalingen worden de doelstellingen,
         de vooruitzichten en de beperkingen van de communautaire activiteiten op het
         gebied van de vervoerinfrastructuur aangegeven.
2.       Zoals reeds werd aangekondigd in de mededeling van de Commissie van
         december 1993(1) beogen de in dit document voorgestelde communautaire richtlijnen
         voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoernetwerk de tenuitvoerlegging
         van de voornoemde bepalingen van het Verdrag op het gebied van het vervoer.
3.       Deze richtlijnen vormen een eerste stap om alle voor elke vervoerstak specifieke
         richtlijnen te integreren in een totaalplan waar, in de Unie in 1995, een beeld wordt
(i)
         COM(93)701 van 21.12.1993.
 ---pagebreak---       geschetst over hoe het interne transeuropese netwerk er over een tijdsperiode van
      15 jaar uit moet zien.
      De richtlijnen voorzien in acties waarmee het plan voor een netwerk in de loop van
      de komende jaren kan worden ontwikkeld. Hiervoor moet met name een
      integratieproces op gang worden gebracht die de consument stimuleert gebruik te
      maken van verschillende transportvormen afhankelijk van de relatieve voordelen die
      de ene ten opzichte van de andere biedt. Dit proces moet uitmonden in de
      optimalisering van de netwerken, ook van de milieutechnische aspecten. Hierbij
      zijn de instellingen van de Gemeenschap en de Lid-Staten betrokken; het proces
      omvat een constante verfijning van de gemeenschappelijke kennis en de
      netwerkconfiguratie.
      In het Witboek inzake de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk
      vervoerbeleid(2) wordt overigens benadrukt dat de vervoerinfrastructuur een
      sleutelelement is bij de totstandbrenging en het functioneren van de interne markt,
      de verwezenlijking van de economische en sociale samenhang binnen de
      Gemeenschap en een bijdrage vormt aan de economische groei en de
      werkgelegenheid. Bij de Europese Raden van Edingburgh, Kopenhagen en Brussel
      is het belang daarvan duidelijk onderschreven en is met klem gewezen op het grote
      belang van transeuropese infrastructurele netwerken, met name in verband met het
      economisch herstel in Europa. In het Witboek van de Commissie inzake de
      economische groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, dat in
      december 1993 is gepubliceerd(3) en aan de Europese Raad van
       10-11 december 1993 te Brussel is voorgelegd, is derhalve een lijst van strategische
      projecten opgenomen die betrekking hebben op de totstandbrenging van een
      transeuropees vervoernetwerk.
      Met de presentatie van de richtlijnen voor de verschillende vervoerstakken in één
      beschikking geeft de Commissie gestalte aan haar beleid een communautair kader
      vast te stellen voor de ontwikkeling van de transeuropese vervoerinfrastructuur ten
      behoeve van een gemeenschappelijke vervoermarkt in de Gemeenschap. In de
      beschikkingen van de Raad van 29 oktober 1993 betreffende de totstandbrenging
      van een wegennet, een net voor het gecombineerd vervoer en een waterwegennet(4)
      wordt op deze benadering aangedrongen. In 1991 werd de Commissie in het
      ROMER A-rapport reeds verzocht de plannen voor netwerken voor alle
      vervoerstakken te bestuderen en te coördineren*5).
      Bovendien moeten dergelijke richtlijnen beschouwd worden als een kader voor
      maatregelen van de overheid en voor economische en sociale maatregelen. Voorts
      kunnen zij van dienst zijn bij de coördinatie van de communautaire financiële
      instrumenten; de Commissie reageert hiermee ook op het verslag van de
( • )
      COM(92)494
O)
      Bulletin van de Europese Gemeenschap, nummer 6/93.
(4)
      Beschikkingen 93/628-63O/EEG, van de Raad van 29 .10.1993, PB nr. L 305 van
       10.12 1993.
      Romera report A3-0161/91 on "Common policy in the field of transport
      infrastructures".
                                            5
 ---pagebreak---       Rekenkamer over de financiering van vervoerinfrastructuren (hoofdstuk 5, de
      punten 6.6 en 6.7)(6).
De context van de beschikking : naar een gemeenschappelijke vervoersmarkt en
vervoersysteem
8.     De vervoersector draagt circa 6% bij aan het BBP van de Europese Gemeenschap
       en speelt een cruciale rol bij het functioneren van de gemeenschappelijke markt. De
       verschillende takken, zoals het weg-, spoor- en luchtvervoer en het vervoer over
       water hebben zich op uiteenlopende wijze ontwikkeld in het licht van verschillende
       strategieën en richtlijnen van nationale, regionale en plaatselijke instellingen,
       overheden en administraties en een inconsequente houding ten opzichte van de
       concurrentie tussen de verschillende vervoerstakken. Dit heeft geleid tot
       onevenwichtige kosten- en prijzenstructuren, berekeningswijzen, bepalingen
       aangaande de verantwoordelijkheid,                   alsmede veiligheids- en
       milieubeschermingsnormen. Het is echter voor een gemeenschappelijk vervoerbeleid
       noodzakelijk dat alle inspanningen erop gericht zijn dat het vervoer rendabel,
       milieuvriendelijk, veilig en duurzaam is. Dit brengt met zich mee dat de
       verschillende vervoerstakken niet alleen onderling op deze markt moeten kunnen
       concurreren maar ook gebruik maken van het feit dat ze elkaar aanvullen en
       relatieve voordelen hebben.
9.     Vervoer is van belang voor het cohesiebeleid van de Gemeenschap, aangezien de
       goederen- en personenstroom tussen de regio's en de centra van economische
       bedrijvigheid in Europa daardoor tot stand worden gebracht.
 10.   Het Verdrag schrijft voor dat het milieubeleid deel uitmaakt van andere
       communautaire beleidssectoren. In het Witboek "de toekomstige ontwikkeling van
       het gemeenschappelijk vervoerbeleid" is dit punt reeds aangekaart en zoals
       aangekondigd in haar mededeling(7) zal de Commissie de strategische
       milieurapportage betrekken bij de toekomstige ontwikkeling van het netwerk.
       Samen met de sociaal-economische beoordeling vormt dit één van de
       uitgangspunten voor herziening van deze beschikking.
 11.   De gemeenschappelijke vervoermarkt moet derhalve worden ontwikkeld als een
       open markt in een concurrerende context die de burgers van de Unie, economische
       subjecten en regionale en lokale gemeenschappen, volledig profijt laten trekken van
       de totstandbrenging van een ruimte zonder binnengrenzen met een veelheid aan
       deelnemers en gebruikers die op basis van gemeenschappelijke regels handelen
 12.   Deze gemeenschappelijke vervoermarkt bestaat uit twee delen: de reizigersmarkt
       (met inbegrip van individueel vervoer) en de goederenmarkt. Beide delen kunnen
       bij gebruik van een gemeenschappelijke infrastructuur verder worden onderverdeeld
       in de lokale en regionale vervoermarkt die aan de vraag van de burgers naar
       mobiliteit in de buurt van hun huis voldoet, en in het woon-werkverkeer voorziet
       en die kan inspelen op de vraag van het bedrijfsleven naar vervoer in en rond
(6)
       PB nr. C 69 van 11.3.1993.
(7)
       COM(93)701 van 21.12.1993.
 ---pagebreak---      gebieden van economische bedrijvigheid; en de transeuropese vervoermarkt die
     in de behoefte van de burgers kan voorzien zich vrij over lange afstanden in Europa
     te bewegen en/of hun goederen te transporteren. Deze markten voldoen ook aan de
     nationale behoeften.
  13 Voor de gemeenschappelijke vervoermarkt moet de bestaande infrastructuur voor
     het transport per spoor, over water, de weg en door de lucht op peil worden
     gebracht: tot het jaar 2010 is na raming een investering van 400 miljard ecu nodig
     en tot het jaar 2000 zijn in verband hiermee projecten aangegeven ter waarde van
     220 miljard ecu.
  14 Een toekomstig transeuropees vervoernetwerk vormt de basisinfrastructuur van de
     transeuropese vervoermarkt. Een dergelijk netwerk moet de infrastructuur omvatten
     voor de verschillende vervoerstakken, alsmede beheersdiensten die een optimaal
     gebruik van dit netwerk mogelijk maken.
  15 De mate van integratie van de diverse vervoerstakken in één multimodaal netwerk
     hangt af in hoeverre zij overeenkomstig sociaal-economische, technische,
     milieutechnische en veiligheidscriteria kunnen bijdragen aan de kwaliteit van de
     infrastructuur en de mogelijkheden daarvan, die de gemeenschappelijke
     vervoermarkt en de sectoren nodig hebben. Een dergelijk geïntegreerd netwerk moet
     hen die in de infrastructuur voorzien, alsmede de eigenaars en de exploitanten in
     staat stellen hun eigen benadering te optimaliseren, terwijl de gebruikers en klanten
     van de vervoersdiensten de beste keus maken ongeacht welke vorm het betreft.
% 16 Het alles omvattende plan voor een enkel multimodaal transeuropees
s    vervoernetwerk moet echter nog geleidelijk worden ontwikkeld. Hierbij speelt ook
     het gebniik van pijpleidingen een rol. Pijpleidingen komen aan de orde in het kader
     van het transeuropese energienetwerk maar deze leidingen kunnen ook een
     interessant vervoermiddel voor andere geschikte goederen zijn. De weinige nadelige
     gevolgen voor het milieu zouden wel eens een sterke impuls voor de ontwikkeling
     van deze vervoerswijze kunnen worden.
  17 De volgende conclusies kunnen worden getrokken : vervoer is
              van fundamenteel belang voor de communicatie en leveranties in de
              Gemeenschap;
              van vitaal en strategisch belang voor de economische en sociale
              ontwikkeling en voor het welzijn in Europa;
              een belangrijke sector van de interne markt.
     De Gemeenschap moet derhalve zorgen voor een toereikende vervoerinfrastructuur
     waardoor op efficiënte en veilige wijze diensten kunnen worden verleend onder zo
     gunstig mogelijk sociale omstandigheden en met zo weinig mogelijk schadelijke
     gevolgen voor het milieu.
 ---pagebreak--- B.  ACTIES VAN DE GEMEENSCHAP EN DE SUBSIDIARITEIT
18. De hierbedoelde acties van de Gemeenschap kunnen worden geanalyseerd vanuit
    het oogpunt van de subsidiariteit door de beantwoording van zeven fundamentele
    vragen.
(a) Wat zijn de doelstellingen van de beoogde communautaire acties in hei kader van
    de verplichtingen van de Gemeenschap?
    Met deze actie voldoet de Gemeenschap aan de verplichtingen die voortvloeien uit
    hoofdstuk XII van het Verdrag.
    De voorgestelde actie van de Gemeenschap op het gebied van het transeuropese
    vervoernetwerk draagt bij tot de verwezenlijking van verschillende doelstellingen
    van de Gemeenschap, onder andere economische groei, de interne markt en de
    integratie van het grondgebied van de Gemeenschap, de versterking van de sociale
    en de economische cohesie, en de samenwerking met derde landen in Europa en het
    Middellandse Zeegebied. De voorgestelde actie van de Gemeenschap zal meer
    specifiek bijdragen tot de integratie van de diverse vervoerstakken in één enkel
    transeuropees vervoernetwerk dat dient als infrastructuur voor vervoersdiensten op
    hoog niveau waardoor de duurzame mobiliteit van personen en goederen wordt
    gegarandeerd onder optimale omstandigheden voor milieu en maatschappij.
(b) Behoort deze maatregel uitsluitend tot de bevoegdheid van de Gemeenschap of tot
    de gezamenlijke bevoegdheid met de Lid-Staten7
    De beoogde actie valt onder de gezamenlijke bevoegdheid van de Gemeenschap en
    de Lid-Staten.
(c) Wat is de omvang van het probleem op Gemeenschapsniveau (hoeveel Lid-Staten
    zijn er bij betrokken en hoe wordt het probleem momenteel opgelost?) ?
    Om de huidige situatie te verbeteren is actie van de Gemeenschap noodzakelijk
    voor :
            het in kaart brengen van alle ontwikkelingsbehoeften voor de
            vervoernetwerken, in de Gemeenschap als geheel en daarbuiten, in een
            multimodaal perspectief, waarbij ervoor gezorgd wordt dat rekening wordt
            gehouden met de capaciteit van elke vervoerstak en de bijbehorende
            problemen (opstellen van richtlijnen en netwerk schema's);
            de voorwaarden voor koppeling (aanvullen van de ontbrekende schakels) en
            de interoperabiliteit van de bestaande nationale verbindingen (b v. zorgen
            voor technische harmonisatie) zodat het systeem op communautair niveau
            zeer functioneel wordt;
            de ontwikkeling van nieuwe netwerken die een aanvulling vormen op
            bestaande netten voor die gebieden die anders geïsoleerd zouden blijven
            (waarbij eilanden of geïsoleerde gebieden worden geïntegreerd) of wanneer
            de ontwikkeling van een deel van het grondgebied van de Gemeenschap
            wordt belemmerd (deelname aan de interne markt).
                                          8
 ---pagebreak---      Het opstellen van de richtlijnen moet op communautair niveau worden uitgevoerd
     maar het wordt aan de Lid-Staten overgelaten de nadere details uit te werken, de
     tijdschema's vast te stellen en het tempo te bepalen, waarin de infrastructuur tot
     stand moet worden gebracht om het netwerk te verwezenlijken. Overeenkomstig het
     subsidiariteitsbeginsel krijgen de Lid-Staten door de aard van de richtlijnen de
     ruimte om binnen hun nationale activiteitenprogramma's afhankelijk van hun
     financiële beperkingen te handelen, maar hun acties moeten overeenkomen met de
     richtlijnen die op communautair niveau zijn vastgesteld.
     De stimuleringsmaatregelen die de Gemeenschap ter beschikking staan moeten het
     mogelijk maken bepaalde beperkingen op nationaal niveau te verminderen en een
     Lid-Staat zonodig over te halen een project uit te voeren dat binnen zijn
     bevoegdheid ligt en van gemeenschappelijk belang is. In deze geest zal de
     Gemeenschap financiële stimulerings- en steunmaatregelen nemen.
(d)   Wat is de meest doeltreffende oplossing gezien de middelen waarover de
     Gemeenschap respectievelijk de Lid-Staten beschikken?
     De voorgestelde communautaire actie bundelt de krachten van de Lid-Staten met
     het oog op de totstandbrenging van een goede infrastructuur voor de
     gemeenschappelijke vervoermarkt in de Gemeenschap. De voorgestelde
     communautaire actie vormt een aanvulling op soortgelijke activiteiten in de
     Lid-Staten, namelijk de ontwikkeling van netwerkplannen of -schema's en
     i nvesteri ngspl annen.
(e)  Welke meerwaarde levert de maatregel van de Gemeenschap concreet op en welke
     kosten zijn verbonden aan het achterwege laten van maatregelen?
     De toegevoegde waarde van de actie van de Gemeenschap kan worden afgelezen
     aan de verbetering van de vervoersdiensten in Europa wanneer de vereiste, in de
     richtlijnen genoemde investeringen hebben plaatsgevonden. Een en ander draagt bij
     aan een beter functioneren van de interne markt en aan de sociale en economische
     cohesie van de Gemeenschap en de rechten van de burgers van de Unie namelijk
     het vrije verkeer van personen en goederen.
     De prijs die betaald moet worden als geen maatregelen worden genomen is een
     onvoldoende en inefficiënte vervoerinfrastructuur die niet aan de toekomstige
     behoeften kan voldoen en die ontoereikende vervoersdiensten tot gevolg heeft,
     waardoor de huidige sociale en economische discrepanties in de Gemeenschap
     onveranderd blijven.
(f)  Welke maatregelen kunnen door de Gemeenschap Morden genomen (aanbevelingen,
    financiële steun, verordening, wederzijdse erkenning, ...)!
     Er is in de Gemeenschap een heel scala van maatregelen op dit gebied beschikbaar
     Er is voor de opstelling van richtlijnen een beschikking voorgesteld, waarin de
     netwerkschema's zijn opgenomen en waarin projecten van gemeenschappelijk
     belang worden aangegeven; in een financiële verordening wordt een kader voor
     communautaire steun aan projecten van gemeenschappelijk belang gegeven; uit het
     cohesiefonds en het regionaal fonds zal aan bepaalde Lid-Staten financiële steun
     worden verstrekt voor de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang;
     er zullen speciale richtlijnen worden vastgesteld betreffende de interoperabiliteit van
 ---pagebreak---        het netwerk; het communautaire kaderprogramma voor O&O voorziet in steun voor
       het noodzakelijk onderzoek.
(g)    Is een uniforme regeling noodzakelijk of kan worden volstaan met een richtlijn
       waarin algemene doelstellingen worden aangegeven en de concrete uitvoering aan
       de Lid-Staten wordt overgelaten?
       Er is uniforme actie noodzakelijk om de richtlijnen vast te stellen inclusief de
       doelstellingen en de globale maatregelen voor de totstandbrenging van een
       transeuropees vervoernetwerk. De meer specifieke planning en de investeringen
       worden verzorgd door de Lid-Staten of regionale of plaatselijke instanties.
C.     TOELICHTING BIJ DE ARTIKELEN VAN DE RICHTLIJNEN
19.    De communautaire richtlijnen vormen de basis voor zowel communautaire acties
       op het gebied van de vervoerinfrastructuur als door de instellingen van de
       Gemeenschap en de Lid-Staten uit te voeren acties overeenkomstig het
       subsidiariteitsbeginsel. Terwijl in sectie 1 de doelstellingen van de totstandbrenging
       van het netwerk, de onderdelen van een toekomstig transeuropees vervoernetwerk
       en de maatregelen in grote lijnen worden behandeld en de algemene regels voor
       projecten van gemeenschappelijk belang uiteengezet zijn, komen in sectie 2 tot 9
       de specifieke eigenschappen van monomodale netwerken aan de orde, alsmede de
       criteria voor de identificatie van voor dergelijke netwerken of onderdelen daarvan
       specifieke projecten van gemeenschappelijk belang.
SECTIE 1 : Algemene beginselen
Doelstellingen (artikel 2)
20.    De doelstellingen zijn een nadere uitwerking van de algemene doelstellingen van
       het Verdrag, met name de koppeling van netwerken, de interoperabiliteit en de
       toegang tot de netwerken voor de vervoersector. Met de geleidelijke
       tenuitvoerlegging van de richtlijnen wordt beoogd één enkel transeuropees
       vervoernetwerk tot stand te brengen, dat transport over land, over zee en door de
       lucht omvat. Door de totstandbrenging van het netwerk wordt het doel van
       duurzame mobiliteit bereikt, hetgeen een essentieel element is van het
       gemeenschappelijk vervoerbeleid, waarbij diensten van hoge kwaliteit die door het
       netwerk in een ruimte zonder binnengrenzen onder aanvaardbare economische
       voorwaarden ten goede komen aan alle netwerkgebruikers. Voor de integratie van
       het netwerk is het noodzakelijk de verschillende vervoerstakken te koppelen met
       behulp van geschikte intermodale verbindingspunten, de verschillende onderdelen
       te renoveren afhankelijk van hun relatieve voordelen en de noodzakelijke
       beheersystemen te installeren om ervoor te zorgen dat het netwerk op de efficiëntst
       mogelijke wijze wordt gebruikt vanuit het oogpunt van de veiligheid,
       verkeersdoorstroming, kosten en invloed op het milieu.
 ---pagebreak--- 21.  Het netwerk beslaat het grondgebied van de Gemeenschap en verbindt de grote
      stadsgebieden met de regio's. Het netwerk verbetert de toegankelijkheid in de
      Gemeenschap op een geschikte manier door een bepaald eiland of geïsoleerd gebied
      en de perifere gebieden te verbinden met de centrale regio's. Het netwerk omvat
      eveneens aansluitingen met de rond de Gemeenschap liggende landen, de EVA-
      landen, de Midden- en Oosteuropese landen en de landen rond de Middellandse
      Zee.
Omvang van het netwerk (artikel 3)
22.   Het netwerk bestaat uit de infrastructuur voor assen (trajecten, lijnen) en
      knooppunten (intra- en intermodale verbindingspunten) die worden ondersteund
      door niet-materiële elementen zoals diensten, bijvoorbeeld beheersystemen. De
      infrastructuur bestaat uit wegen, spoorwegen, waterwegen, havens, luchthavens,
      intermodale platforms, en pijpleidingen; de diensten die ervoor zorgen dat deze
      infrastructuren kunnen functioneren zijn in het bijzonder verkeersbeheer en -
      geleidingsystemen(8) voor de verschillende vervoerstakken waarbij het afzonderlijk
      en geïntegreerd bedrijf wordt vergemakkelijkt. De elementen waaruit het netwerk
      bestaat worden in dit document de onderdelen van het netwerk genoemd. Elk van
      deze onderdelen wordt in sectie 2 tot 9 van de beschikking behandeld in verband
      met de specifieke eigenschappen.
Maatregelen in grote lijnen (artikel 4)
23.   De globale maatregelen die de Commissie voor ogen heeft op het gebied van een
      transeuropees vervoernetwerk hebben diverse vormen, maar zijn alle op
      verschillende wijze gericht op het leveren van een bijdrage aan de in de
      beschikking uiteengezette doelstellingen. Deze activiteiten moeten de belangstelling
      en de betrokkenheid bij de netwerken op alle niveaus bevorderen, niet alleen op
      communautair en nationaal niveau maar ook op regionaal en plaatselijk niveau, en
      niet alleen door overheidsmaatregelen maar ook door investeringen door de
      particuliere sector. De twee belangrijkste activiteiten in het kader van de
      rechtstreekse doelstellingen van deze beschikkingen die de basis vormen van alle
      toekomstige activiteiten zijn:
               ontwikkeling van netwerkschema's
               identificatie van projecten van gemeenschappelijk belang.
(8)
       De meeste van deze systemen zullen gebruik maken van de laatste ontwikkelingen
      die de informatica (telematica) biedt. In een mededeling zullen de basisbehoeften
      voor de toepassing van de telematica nader worden behandeld.
                                             11
 ---pagebreak---      /.      Ontwikkeling van netwerkschema's
24.  Deze richtlijnen omvatten voor de eerste keer de netwerkschema's voor alle
     onderdelen tegelijk, met uitzondering van dat voor pijpleidingen(9). De
     bijzonderheden over elke transportvorm staan vermeld in het tweede deel van de
     beschikking.
     In bijlage I zijn kaarten opgenomen met het netwerkschema voor alle onderdelen;
     op deze kaarten worden havens alleen aangegeven wanneer er een verbinding met
     het netwerk bestaat(10). De luchthavens worden eveneens aangegeven, ingedeeld in
     drie verschillende categorieën die het belang op communautair niveau aangeven.
     Voor elk element van het netwerk vormen de afzonderlijke en samengestelde
     kaarten een illustratie voor de plannen en verdelingen over het grondgebied van de
     Gemeenschap. Tenslotte staan op twee kaarten de verbindingen met de naburige
     landen rond de Gemeenschap aangegeven en de prioritaire trajecten op het
     grondgebied van deze omliggende landen.
25.  De netwerkschema's zijn zodanig gepresenteerd dat reeds kan worden gezien hoe
     de afzonderlijke netwerken er als een geheel over circa 10 tot 15 jaar uitzien, met
     alle verbindingen die economisch noodzakelijk en haalbaar zijn. Bij de presentatie
     van het netwerk is echter geen rekening gehouden met het huidige stadium van de
     discussie daarover. Het proces dat met deze beschikking in gang wordt gezet brengt
     wellicht een herziening van de netwerkschema's met zich mee. In verband hiermee
     zal de beschikking uiterlijk na vijfjaar worden aangepast zoals is aangegeven in
     de slotbepalingen van deze beschikking.
     De ontwikkeling en voltooiing van het netwerk zullen voornamelijk worden
     gefinancierd door de Lid-Staten die zo nodig gebruik kunnen maken van
     particuliere investeringen, waartoe de Gemeenschap een bijdrage kan leveren via
     haar financiële instrumenten. Deze investeringen zullen plaatsvinden afhankelijk van
     de beschikbare kredieten; er kan van worden uitgegaan dat investeringen in
     projecten die bijdragen tot de voltooiing van het netwerk voorrang hebben.
26.  Een basisspoorwegnet van 70 000 km spoorlijn met inbegrip van het
     hoge-snelheidsnetwerk van 23 000 km zal uiteindelijk de verbindingen onderhouden
     in het grootste gedeelte van de Gemeenschap, waarbij de treinen met snelheden
     rijden van 200 km of meer tussen de economisch belangrijkste gebieden van de
     Gemeenschap. Er moet een wegennet van 58 000 km tot stand worden gebracht,
     hiertoe moet 15 000 km weg - voornamelijk in de Lid-Staten die voor het
     Cohesiefonds in aanmerking komen - worden rechtgetrokken en op kwalitatief hoog
     niveau gebracht. Het waterwegennetwerk omvat 12 000 km bevaarbare waterweg
     ( * klasse IV(11)) en de verbindingen voor het gecombineerd vervoer zullen 23 000
     km spoorweg omvatten, die tot stand zullen worden gebracht door de aanleg van
     omleidingen rond stadsagglomeraties ten einde de reistijden te verbeteren. Met
(9)
     Het is voorbarig om pijpleidingen als transportmiddel te beschouwen; voor het
     vervoer van energiedragers komen pijpleidingen aan de orde in de richtlijnen voor
     de transeuropese energienetwerken.
(10)
     Het feit dat havens zijn aangegeven betekent niet dat ni et-aangegeven havens
     minder belangrijk zouden zijn.
(11)
     ECE/VN-resolutie nr. 30 van 10-12.11.1992.
                                           12
 ---pagebreak---      behulp van verkeersbeheer- en geleidingsystemen zullen personen en goederen
     probleemloos via de weg, het spoor, waterwegen en de lucht worden vervoerd.
     Daarnaast zal door een hoogwaardig radionavigatiesysteem voor Europa, dat
     gebruik maakt van satellieten, het netwerk beter kunnen functioneren.
      2.       Identificatie van projecten van gemeenschappelijk belang
27.   Projecten van gemeenschappelijk belang dragen bij tot de ontwikkeling van het
      netwerk. Zij worden geïdentificeerd aan de hand van criteria, specificaties en/of
      geografische gegevens over de ter zake dienende verbindingen.
28.   Een project van gemeenschappelijk belang moet economisch levensvatbaar zijn en
      een bijdrage leveren aan een van de prioritaire activiteiten van artikel 5. Voor
      bepaalde elementen van het netwerk kunnen extra eisen worden verlangd; deze
      komen in sectie 2 tot 9 van de richtlijnen aan de orde.
29.   Elk project zal in een geschikt kader globaal worden beoordeeld zoals in het
      voorgaande punt is beschreven, waarbij rekening wordt gehouden met milieu- en
      veiligheidsaspecten, en de bijdrage aan de sociale en economische samenhang wordt
      geanalyseerd (bij voorbeeld een koster^aten-analyse).
30.   Projecten die het netwerk aansluiten op derde landen zullen in het licht van de
      overeenkomsten met de betrokken derde landen worden bestudeerd zodat deze
      projecten kunnen worden erkend als projecten van gemeenschappelijk belang (zie
      punt 39).
31.   In deze richtlijnen worden projecten als projecten van gemeenschappelijk belang
      gekenmerkt als zij een bijdrage leveren aan de interoperabiliteit. Het is echter
      mogelijk dat bepaalde projecten niet toereikend zijn en dat speciale maatregelen
      noodzakelijk zijn. Dit is bijvoorbeeld duidelijk het geval bij een verbetering van de
      interoperabiliteit van het spoorwegnet, met name het energievoorzieningssysteem
      of het besturingssysteem. Hiertoe zal de Commissie te zijner tijd overeenkomstig
      artikel 129C, eerste lid, tweede streepje, speciale maatregelen voorstellen, zoals de
      richtlijn betreffende de interoperabiliteit van hoge-snelheidstreinen(12). Zo nodig
      zullen ook voorstellen op andere gebieden worden gedaan. Aangezien dergelijke
      activiteiten ten behoeve van de interoperabiliteit onder andere voorstellen vallen,
      worden zij in deze toelichting slechts voor de volledigheid genoemd.
Aanvullende maatregelen
      3.        Toezicht op de samenhang tussen en de complementariteit van de financiële
               steunmaatregelen
32.   De sleutel tot de verdere ontwikkeling van de vervoersector tot een dienstenmarkt
      is het aantrekken van particuliere investeerders. Slechts indien de particuliere
      sector bereid is de investeringsrisico's te delen kan de markt zich ook/echt
(12)
      COM( ) "Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de interoperabiliteit
      van het hoge-snelheidsnetwerk".
                                             13
 ---pagebreak---      ontwikkelen. Een volgende stap in dit proces is het partnerschap tussen de
     particuliere en de overheidssector, hetgeen nader is uitgewerkt in het Witboek
     betreffende de groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid dat in
     december 1993 aan de Raad van de Europese Unie in Brussel is voorgelegd. Dit
     is een van de belangrijkste onderwerpen waarover de groep van persoonlijke
     vertegenwoordigers van de staats- en regeringshoofden onder voorzitterschap van
     vice-voorzitter Christophersen zich buigt.
33.  In de richtlijnen wordt een kader aangegeven voor de financiële steun uit de
     communautaire financiële instrumenten en een aanwijzing voor de
     overheidsinstanties, financiële instellingen en particuliere investeerders.
34.  Bij projecten die economisch haalbaar gebleken zijn, zal worden nagegaan of zij
     in aanmerking komen voor financiering met privémiddelen of voor een partnerschap
     tussen de overheid en de particuliere sector. Volledige uitgewerkte projecten hebben
     hierbij voorrang. Een en ander wordt aan de Lid-Staten voorgelegd wanneer
     investeringsprogramma's zijn vastgesteld.
35.  Zowel de verordening van de Raad tot vaststelling van de algemene regels voor de
     verdeling van communautaire financiële steun op het gebied van transeuropese
     netwerken, als voorgesteld in COM(94)62, als het Cohesiefonds zijn van bijzonder
     belang voor de financiële bijdrage aan een project van gemeenschappelijk belang,
     dat is aangegeven in deze beschikking, evenals andere fondsen zoals het EFRO
     voor het vervoer(13) en communautaire leningsfaciliteiten zoals die van de EIB. Voor
     garanties kan gebruik worden gemaakt van het nieuwe Europese Investeringsfonds
     (HF).
36.  In dit verband moet vermeld worden dat vele projecten van gemeenschappelijk
     belang, bijvoorbeeld havenprojecten of luchthavenprojecten, met privémiddelen
     zullen worden gefinancierd of in het kader van een partnerschap tussen de overheid
     en de particuliere sector. Voor deze projecten heeft de kwalificatie "van
     gemeenschappelijk belang" een eigen betekenis. Een goede evaluatie van de
     economische haalbaarheid van het project waarvoor nog geen volledige, algemene
     methoden voor de verschillende infrastructuren beschikbaar zijn, is van het
     allergrootste belang.
     4.       O&O-maatregelen
37.  In het vierde kaderprogramma van de Gemeenschap voor onderzoek en
     ontwikkeling is onderzoek in de vervoersector opgenomen als een belangrijk
     onderdeel      van verschillende         specifieke    programma's       (telematica,
     industrietechnologie, energie), alsmede een specifiek thema voor vervoer. Rond dit
     thema is een specifiek programma ontwikkeld ter ondersteuning van het
     gemeenschappelijk vervoerbeleid. Dit specifieke programma waarmee circa
     240 miljoen ecu is gemoeid, omvat de noodzakelijke onderwerpen die voorzien in
     de ontwikkelingsbehoeften van het transeuropese vervoernetwerk. Het strategisch
     onderzoek betreft met name prognoses, modellering en scenario's op Europees
     niveau hetgeen zal bijdragen tot het verzamelen van de noodzakelijke kennis over
(13)
     Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad, PB nr.L 79 van 1.4.1993, blz. 74.
                                            14
 ---pagebreak---      de toekomstige vervoerplannen. De Commissie ziet erop toe dat de resultaten
     hiervan en van andere specifieke programma's betrokken worden bij de verdere
     besluitvorming aangaande het netwerk zodra deze beschikbaar komen. In verband
     hiermee zal het in een later stadium mogelijk zijn de relatieve voordelen van de
     verschillende vervoerstakken ten opzichte van de algehele doelstelling van
     duurzame mobiliteit te beoordelen. In het kader van COST(14) zullen de resultaten
     van de Lid-Staten eveneens worden opgenomen in het ontwikkelingsproces.
     5.      Samenwerking en sluiting van ter zake dienende overeenkomsten met derde,
              bij de netwerkontwikkeling betrokken landen
38.  De EVA-landen hebben vorig jaar deelgenomen aan alle besprekingen van de
     werkgroepen van de Commissie voor de opstelling van plannen voor de
     afzonderlijke onderdelen van het net. In het kader van de Conferentie van Kreta(15)
     hebben besprekingen plaatsgevonden met Midden- en Oosteuropese landen. In de
     toekomst zullen de landen rond de Middellandse Zee bij deze besprekingen worden
     betrokken. In het kader hiervan zijn of zullen concrete acties voor goede
     verbindingen tussen de Gemeenschap en deze landen vastgesteld of worden
     vastgesteld. Er zal speciale aandacht worden besteed aan projecten van
     gemeenschappelijk belang (artikel 129 C, lid 1) met het oog op het opstellen van
     voorstellen in het kader van artikel 129 C, lid 3 van het EG-Verdrag. Er zal
     eveneens speciale aandacht worden geschonken aan landen die in dit verband
     geassocieerd zijn met de Unie zodat de desbetreffende bepalingen van de Europese
     overeenkomsten ten uitvoer worden gelegd.
     6.      Initiatieven van Lid-Staten om de doelstellingen te bereiken
39.  Over het algemeen zullen de Lid-Staten deze projecten ondersteunen door de
     administratieve verwerking en behandeling van regionale en lokale overheden te
     versnellen. In artikel 129 C, lid 2, worden de Lid-Staten verzocht met elkaar
     overleg te voeren over de transeuropese netwerken. De Gemeenschap zal alles in
     het werk stellen om deze actie te bevorderen.
40.  De Commissie zal de tenuitvoerlegging van de richtlijnen nauwgezet volgen. In
     verband hiermee zal het comité betreffende de Infrastructuur optreden als
     coördinerende instantie tussen Lid-Staten ten einde de gemeenschappelijke
     prioriteiten in de nationale programma's over te brengen. De Commissie zal voor
     het jaarlijkse voortgangsrapport de Lid-Staten uitnodigen verslag uit te brengen over
     hun activiteiten ter uitvoering van de richtlijnen voor hun vervoernetwerken. Het
     comité zal zich met name bezighouden met de vorderingen van het multimodale
     concept waarop in de richtlijnen wordt aangedrongen.
(14)
     COST Het Europese samenwerkingsprogramma op het gebied van wetenschap en
     technologie.
(15)
     Zie de conclusies van de van 13 tot 15.3.1994 te Kreta, Griekenland gehouden
     conferentie.
                                           15
 ---pagebreak---     7.       Bevordering van de samenwerking tussen alle betrokken partijen
41. Bij infrastructurele projecten kunnen openbare instanties op verschillende niveaus
    en/of particuliere promotors betrokken worden. De Commissie kan zo nodig
    initiatieven nemen om de samenwerking tussen de verschillende betrokkenen bij een
    bepaald project te bevorderen ten behoeve van de totstandbrenging van het netwerk.
    Er moet speciale aandacht worden geschonken aan de juridische,
    bestuursrechtelijke, financiële en organisatorische aspecten.
    Het bovenstaande is vooral van belang voor projecten die in het kader van een
    partnerschap tussen de overheidssector en de particuliere sector worden
    gefinancierd, zoals is aangegeven in het Witboek van de Commissie inzake de
    groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid.
    8.       Aanvidlende maatregelen voor de ontwikkeling van het netwerk en de
             onderdelen daarvan met het oog op de eisen van de in artikel 2
             uiteengezette doelstellingen
42. Vervoer is van groot belang voor de verbetering van de cohesie binnen de
    Gemeenschap. De kennis over de relatie tussen de totstandbrenging van een
    vervoerinfrastructuur en het effect op een bepaald gebied moet worden verbeterd
    door middel van terzake dienende studies en analyses ex-post. Er moet ook gekeken
    worden naar de toegankelijkheid van het transeuropese netwerk en verbindingen
    met de regionale en lokale infrastructuur zodat het netwerk optimaal kan
    functioneren.
43. Bij het gemeenschappelijk vervoerbeleid moet ook rekening worden gehouden met
    het milieu overeenkomstig artikel 130r van het Verdrag. Infrastructurele
    maatregelen zijn van invloed op dit beleid en het ontwerp van het toekomstig
    transeuropese vervoersnetwerk moet een bijdrage leveren aan de
    milieudoelstellingen van de Gemeenschap. In de eerste plaats is hiervoor een
    gestandaardiseerde en algemeen aanvaarde evaluatiemethode van het effect van het
    netwerk op de natuurlijke omgeving en leefomstandigheden nodig. Dergelijke
    methoden moeten een onderdeel uitmaken van de strategische milieureportage die
    hand in hand moet gaan met de ontwikkeling van het netwerk. Naar aanleiding van
    dergelijke reportage moeten de ontwerpmethoden voor het netwerk worden
    vastgelegd die erop gericht zijn negatieve milieueffecten van het netwerk tot een
    minimum te beperken overeenkomstig de doelstelling van de duurzame mobiliteit.
44. De cruciale elementen voor het toekomstig transeuropese vervoernetwerk zijn de
    intermodale knooppunten in het netwerk, de terminals of de intermodale
    raakvlakken die de gemakkelijke overslag mogelijk maken van het ene
    vervoermiddel naar het andere of naar vervoermiddelen op trajecten waarlangs
    passagiers of goederen naar hun eindbestemming worden vervoerd. Voor de
    raakvlakken tussen het vervoer over zee en het vervoer over land is een gedeelte
    van de richtlijnen speciaal gewijd aan havens. Voor raakvlakken tussen vervoer
    over land en door de lucht worden de luchthavens beschreven. Intermodale
    platforms tussen verschillende vrachtvervoervormen worden behandeld bij het
    gecombineerd vervoer. Andere verbindingen zoals hoge-snelheidstreinen en het
    luchtvervoer, of goederenopslagplaatsen zoals bij voorbeeld in binnenhavens,
                                          16
 ---pagebreak---      worden ook onder de loep genomen maar dergelijke knooppunten worden in een
     later stadium in de richtlijnen opgenomen als onderdeel van de verdere
     ontwikkeling van het netwerk. De Gemeenschap vindt het uiterst belangrijk dat bij
     de toegang tot deze knooppunten niet mag worden gediscrimineerd.
45.  Het transeuropese vervoernetwerk moet de gebruiker de vrijheid bieden zijn eigen
     keuze te bepalen ten aanzien van
             welke routine hij in het netwerk neemt
             welke dienst moet worden toegewezen
             welke en hoeveel vervoermiddelen hij wenst te gebruiken
             wat zijn tijdschema's zijn
             welke prijs hij bereid is te betalen.
     Door de koppeling en de integratie van vervoerstakken zal een wisselwerking
     ontstaan waarbij een grote doelmatigheid mogelijk is, alsmede een grotere
     veiligheid, betere dienstverlening voor de klant en minder effect op de natuurlijke
     omgeving.
46.  Op de toekomstige transeuropese vervoersmarkt zullen de exploitanten in een
     bepaalde vervoersector met elkaar concurreren onder gebruikmaking van de
     netwerkinfrastructuur waarin wordt voorzien door de netwerkexploitanten. De
     kosten voor de infrastructuur moeten op termijn voor elke vervoerstak in het
     netwerk op dezelfde wijze worden doorberekend waarbij rekening wordt gehouden
     met externe kosten. Hiervoor moeten de vervoersexploitanten betalen. Het is van
     het grootste belang dat logistieke systemen voor transportondernemers het mogelijk
     maken de verschillende transportkosten te berekenen aan de hand van de
     transportketen die wordt gekozen ten einde de kosten te optimaliseren al naar
     gelang van de eisen ten aanzien van de te transporteren goederen. Een en ander
     geschiedt overeenkomstig de handelscriteria van de transportonderneming, de
     beschikbare tijd, het prijsniveau, de voorkeur voor bepaalde transportwijzen enz. De
     regels hoe de infrastructuurkosten aan de gebruiker moeten worden doorberekend
     zodat er in de hele Gemeenschap gelijke voorwaarden zijn, blijft een in het kader
     van het gemeenschappelijk vervoerbeleid nader te bekijken kwestie, zelfs na de
     goedkeuring in oktober vorig jaar van de regels voor de luchtvervoersector(16).
47.  De ontwikkeling van een gemeenschappelijke transportmarkt is in volle gang; de
     segmenten ervan moeten nog worden geïdentificeerd en er zijn derhalve nog geen
     voldoende statistische gegevens over verkeersstromen op Europees niveau
     beschikbaar. Dit is ook een gevolg van het feit dat grensoverschrijdende statistieken
     zijn verdwenen voordat andere methoden, om gegevens over het transeuropees
     vervoer te verzamelen, werden ontwikkeld en toegepast. Methoden voor prognoses
     zijn nog in ontwikkeling en er kan slechts geraden worden naar de invloed van de
     economische ontwikkeling ten oosten van de Gemeenschap.
48.  Het toekomstige transeuropese vervoernetwerk zal worden ontwikkeld op basis van
     modale netwerken en onderdelen die met name in de richtlijnen aan de orde komen.
     Hoewel deze modale netwerken en onderdelen verder zullen worden ontwikkeld,
     overeenkomstig de intrinsieke behoeften, zal gebruik worden gemaakt van
     aanvullende optimaliseringscriteria waarin de intermodale aspecten en
(16)
     Richtlijn van de Raad 93/89/EEG van 25.10.1993
                                            17
 ---pagebreak---     transportvorm overschrijdende effecten tot uiting komen. Op deze wijze wordt het
    multimodale concept verder ontwikkeld De voorgestelde richtlijnen vormen
    derhalve het kader waarin de ontwikkeling van de modale netwerken naar een
    transeuropees vervoernetwerk zal plaats vinden. Hierbij zal ook moeten worden
    nagegaan of, en op welke wijze, produktpijpleidingen in het netwerk moeten
    worden opgenomen.
49. Er staat een specifiek actieplan op stapel om telematische systemen en -diensten
    in de vervoersector te introduceren:
      Activiteiten die leiden tot het ontwerp, de ontwikkeling en de exploitatie
            van vervoer- en verkeersmanagemenisystemen in het netwerk
                                op de Fjiropese schaal
    Voor het adequaat, efficiënt en veilig gebruik van de infrastructuur van het
    transeuropese vervoernetwerk moet het beheer daarvan worden verbeterd. Behalve
    van organisatorische, administratieve, juridische en andere maatregelen moet voor
    de verbetering van het lucht-, zee-, waterweg-, spoor- en wegvervoer in sterke
    mate gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden en diensten die de informatica
    en telecommunicatie (telematica) bieden. Bij het toenemend gebruik van de
    telematica op netwerkniveau in de vervoersector, moet er op worden toegezien dat
    de in de richtlijnen voorgestelde maatregelen voor het vervoernetwerk een
    aanvulling vormen op andere communautaire activiteiten.
50. Bij de totstandbrenging van een transeuropees vervoernetwerk staat de opzet van
    een voor de transportsector specifiek informatie- en beheerssysteem centraal;
    hierdoor kan de gebruiker (reiziger en industrie) beter worden geïnformeerd over
    de verschillende mogelijkheden die het netwerk biedt in het licht van
    bovengenoemde criteria.
    Een dergelijk systeem moet worden beschouwd als onderdeel van de
    vervoerinfrastructuur; daarbij kan ook gebruik worden gemaakt van delen van
    grotere telecommunicatie- en informatienetwerken Dit betekent niet dat slechts één
    technisch systeem in de diensten zal voorzien. Elk systeem dat een rol speelt in de
    transportsector moet echter interoperabel met alle andere voor het vervoernetwerk
    aanvaarde systemen zijn.
51. Om deze problemen het hoofd te bieden heeft de Gemeenschap met het tweede en
    derde kaderprogramma omvangrijke onderzoek- en ontwikkelingsprogramma's
    opgezet en worden de activiteiten in het vierde kaderprogramma voortgezet De
    bemoedigende resultaten die reeds zijn geboekt betekenen dat stappen kunnen
    worden ondernomen om deze resultaten te exploiteren.
    De ontwikkeling van telematicatoepassingen voor het wegvervoer, uitgaande van
    verschillende communicatiemiddelen zoals een RDS-verkeersinformatiesysteem,
    cellulaire mobiele telefonie en tweerichtingcommunicatie over korte afstand, opent
    nieuwe mogelijkheden voor het efficiënt gebruik van het netwerk. Technische
    ontwikkelingen en de beschikking van de Raad van 29 oktober 1993 inzake het
    transeuropese wegennet heeft de Commissie een impuls gegeven een actieplan op
    te stellen voor het Wegennet en het verkeerbeheer. De huidige incompatibiliteit van
    nationale spoorwegnetwerken vormt een belangrijke technische belemmering voor
                                           18
 ---pagebreak---        het transeuropese spoorwegvervoer. Recente technische ontwikkelingen, met name
       voor de hoge-snelheidstrein, bieden mogelijkheden voor interoperabiliteit die zo
       spoedig mogelijk moeten worden geïntegreerd in besturingssystemen. Op dezelfde
       wijze heeft het aandringen op een betere bewaking van schepen met gevaarlijke
       goederen in de Europese wateren tot gevolg gehad dat een actieplan is opgesteld
       voor Vessel Traffic Services (VTS) dat in 1994 operationeel kan worden. Congestie
       bij het luchtverkeer wordt in sterke mate veroorzaakt door de incompatibiliteit van
       de verkeersleidingsystemen. De Commissie is voornemens dit probleem aan te
       pakken en richtlijnen voor de luchtverkeersleiding te presenteren.
       Voor de toepassing van de telematica in netwerk- en verkeerbeheersystemen moeten
       ondersteunende maatregelen worden ontwikkeld die in het kader van het
       vervoer- en telecommunicatiebeleid moeten worden getroffen, zoals de koppeling
       van de telematicanetwerken en verkeerbeheersystemen zodat de interoperabiliteit
       van de bijbehorende apparatuur via normalisatie tot stand wordt gebracht. Hierdoor
       kunnen exploitanten en gebruikers gemakkelijk en zonder aanzien des persoons
       toegang tot deze nieuwe diensten krijgen; daarnaast kan het effect op de Europese
       industrie worden beoordeeld. Dergelijke ondersteunende maatregelen omvatten
       bijvoorbeeld ook de analyse van de behoeften en de uiteindelijke opstelling van een
       algemeen radionavigatieplan voor Europa, waartoe grond- en satellietsystemen
       behoren. De Commissie heeft zich over het een en ander gebogen en zal spoedig
       een actieplan opstellen voor de toepassing van de telematica in de vervoersector in
       nauwe samenhang met het beleid ter ondersteuning van de ontwikkeling van de
       industrie in de Gemeenschap.
Prioriteiten (artikel 5)
52.    De in dit artikel genoemde maatregelen waaraan bij het aangeven van projecten van
       gemeenschappelijk belang prioriteit wordt gegeven, gaan niet alleen uit van het
       gemeenschappelijk vervoerbeleid, maar ook van andere gemeenschappelijke
       beleidssectoren. Door deze prioritaire maatregelen worden de elementen van een
       proces vastgesteld dat in de komende vijfjaar moet leiden tot een volledig
       uitgewerkt plan voor en een schema van het netwerk, dat tot het jaar 2010 kan
       worden geïmplementeerd.
Andere projecten van gemeenschappelijk belang (artikel 6)
53.    Ieder project kan als een project van gemeenschappelijk belang worden beschouwd
       wanneer het zowel de doelstellingen nastreeft, het beoogde netwerk betreft als
       eventueel één of meerdere prioritaire maatregelen ten uitvoer legt en economisch
       haalbaar is. Er kunnen aanvullende specificaties worden verlangd voor bepaalde
       onderdelen van het netwerk (zie bijlage II).
Netwerkschema's en projecten van gemeenschappelijk belang (artikel 7)
54.    De Lid-Staten moeten deze richtlijnen gebruiken als uitgangspunt voor de
       tenuitvoerlegging van maatregelen betreffende het netwerk en om de noodzakelijke
       prioriteit te geven aan projecten van gemeenschappelijk belang op hun grondgebied.
                                              19
 ---pagebreak--- 55.    Verschillende projecten kunnen worden gecombineerd in één gezamenlijk
       actieprogramma bijvoorbeeld de installatie van een reiziger-informatiesysteem dat
       in aanmerking kan komen voor speciale steun van de Commissie in haar rol als
       coördinator overeenkomstig artikel 129c, lid 2 van het Verdrag. Ook projecten
       waarop in het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid
       wordt aangedrongen, kunnen hiervoor in aanmerking komen. Deze kunnen in de
       stimuleringsfase van een voorkeursbehandeling genieten.
Sectie 2 : Wegennet
Kenmerken van het net (artikel 8)
56.    Bijgaand voorstel voor een beschikking sluit aan bij de beschikking van de Raad
       van 29 oktober 1993; er wordt prioriteit gegeven aan de totstandbrenging van het
       netwerk en de ontwikkeling van een verkeersbeheersysteem. Ook worden specifieke
       maatregelen voor de interoperabiliteit van het netwerk voorgesteld. De werkgroep
       autosnelwegen van het Comité betreffende de vervoerinfrastructuur heeft hiervoor
       de voorbereidende werkzaamheden verricht.
57.    Ontwikkeling van het netwerk
       In deze laatste versie van de aan te leggen verbindingen wordt uitgegaan van drie
       truïsmes:
               vanuit het oogpunt van het milieu: het transeuropese netwerk kan niet
               onbeperkt worden uitgebreid;
               vanuit financieel oogpunt: de middelen zullen niet altijd binnen het gestelde
               tijdsschema voorhanden zijn (2004);
               vanuit multimodaal oogpunt: in de toekomst moeten de verschillende
               vervoerstakken elkaar beter aanvullen.
       Dit voorstel is een nauwkeurige weergave van de ideeën van de Raad van
       Ministers. Het transeuropese netwerk als geheel bestaat uit hoofdverbindingen, de
       voornaamste internationale routes, en secundaire verbindingen voor de aansluiting
       op de grote transeuropese routes, voor alternatieve routes en om de toegang tot
       bepaalde gebieden te verbeteren zodat de plaatselijke ontwikkeling wordt bevorderd.
       Een aantal geplande internationale verbindingen waarover reeds overeenstemming
       bestaat, zijn toegevoegd. Andere zijn i.v.m. nader onderzoek geschrapt.
       Verbindingen van uitsluitend regionale betekenis zijn niet in het Europese schema
       opgenomen. De Commissie heeft uiteraard de wijzigingen van het Europese
       Parlement die niet door de Raad van Ministers in oktober 1993 zijn overgenomen,
       geanalyseerd. Een aantal zijn opgenomen, andere niet aangezien het regionale
       accent teveel benadrukt wordt, en weer andere zijn nog in studie.
        Sinds haar voorstel van juni 1992 heeft de Commissie vastgesteld dat circa
        1 500 km nieuwe Europese snelweg in gebruik is genomen.
                                            20
 ---pagebreak---      In zijn huidige vorm is het transeuropese wegennet circa 58 000 km lang, waarvan
     43 000 km reeds bestaat en 15 000 km vóór 2004 moet worden aangelegd. Het net
     zorgt voor de aansluiting met de EVA-landen en de verbindingen met Oost-Europa.
58.  Verkeersbeheer
     De Commissie is voornemens één van de prioritaire acties van de Gemeenschap te
     richten op het efficiënt gebruik van het transeuropese wegennet aangezien het risico
     bestaat dat reistijden op de vele trajecten en rondwegen onvoorspelbaar worden. Uit
     reeds verrichte werkzaamheden is gebleken dat nauw moet worden samengewerkt
     tussen de overheid en de exploitanten zodat de verbruikers er zeker van kunnen zijn
     over een transeuropees wegennet te beschikken van hoge kwaliteit en met een
     goede doorstroming. Het is van belang drie taken goed uit te voeren: de
     totstandbrenging van een levensvatbare en veilige infrastructuur, een goed
     verkeersbeheer en een informatiesysteem ten behoeve van de weggebruikers.
     Er zijn twee belangrijke gebieden voor toekomstige gezamenlijke projecten: reis- en
     verkeersinformatie enerzijds en verkeersbeheer anderzijds. De ontwikkeling van
     telematische systemen is van belang voor een steeds efficiëntere verkeersgeleiding
     op het transeuropese netwerk. Het doel is een Europees verkeersgeleidingssysteem
     op te zetten dat gebaseerd is op een gemeenschappelijke benadering waarbij
     gezorgd wordt voor de koppeling en de interoperabiliteit van bestaande systemen(17).
     De Commissie stelt voor een basistelematica-infrastructuur ten behoeve van de
     belangrijkste transeuropese routes en drukke rondwegen op te zetten,
     verkeersbeheer-       en   weggebruiker-informatiecentra     te   coördineren     en
     grensoverschrijdende projecten en programma's uit te voeren. Er dient rechtstreekse
     steun te worden verleend aan het RDS-TMC systeem(18) waarvoor de technologie
     reeds beschikbaar is. Op dezelfde wijze zal de ontwikkeling van automatische
     tolbetaling en vraagbeheersingsysternen moeten worden gecoördineerd om te zorgen
     voor voldoende interoperabiliteit. De Commissie zal bijzonderheden verstrekken
     over de te volgen wekwijze in een mededeling die momenteel over de
     telematicadiensten en het vervoer wordt opgesteld.
59   Interoperabiliteit van het netwerk
     De Commissie zal voorstellen doen ter verbetering van de interoperabiliteit van de
     buitenwegen en voorzien in een referentiekader voor verkeersbeheersystemen
              In geval van buitenwegen staan in de bestaande internationale verdragen
              zoals het Verdrag van 1975 inzake internationale hoofdverkeerswegen of het
              Verdrag van Wenen van 1968 en 1973 betreffende verkeerstekens de
              technische specificaties vermeld waarvan de Gemeenschap moet uitgaan.
(17;
     Een RDS-systeem waarmee de algemene berichtstroom kan worden afgestemd op
     de afzonderlijke behoeften van de weggebruiker.
(18)
     Dit was één van de.26 projecten die in het Witboek van de Commissie betreffende
     groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid werden genoemd.
                                             21
 ---pagebreak---               Daarna zal de Commissie voorstellen een referentiekader goed te keuren
              voor de ontwikkeling van verkeersbeheersystemen voor het transeuropese
              wegennet(19) . In de praktijk is gebleken dat de ontwikkeling van een
              telematisch verkeersbeheersysteem op organisatorisch, juridisch en
              interinstitutioneel niveau ingewikkeld van aard is vanwege de nationale of
              regionale verschillen. Zonder een dergelijk communautair referentiekader
              kan er geen grootschalige ontwikkeling van verkeersbeheerfaciliteiten voor
               het transeuropese net zijn, noch een zinvol gebruik daarvan.
Bijzondere voorwaarden (artikel 9)
60.    Dit voorstel richt zich op drie soorten transeuropese wegenbouwprojecten:
               projecten voor de aanleg van transeuropese infrastructuur in de enge zin van
               het woord.
               De kaart met het schema van het net en de lijst van nog uit te voeren
               transeuropese infrastructurele wegenprojecten is toegespitst op nieuwe
               infrastructuur of op renovatie. Er zijn ongeveer 150 projecten voorgesteld
               voor de periode tot 2004. Daarenboven zijn te vaak verbredingsprojecten
               van bestaande verbindingen (zeker 5 000 km) gepland voor de korte of
               middellange termijn, zodat het onmogelijk is een limitatieve lijst samen te
               stellen. Deze projecten moeten echter wel als projecten van
               gemeenschappelijk belang worden aangemerkt.
               projecten betreffende het verkeersbeheer voor transeuropese netwerken. Alle
               projecten die kunnen bijdragen tot het beter gebruik van het transeuropese
               wegennet worden geacht van gemeenschappelijk belang te zijn. Hiertoe
               behoren zowel exploitatie- als demonstratieactiviteiten.
               projecten gericht op de interoperabiliteit van het transeuropese netwerk. Ook
               deze projecten worden geacht van gemeenschappelijk belang te zijn. De
               projecten moeten zijn opgenomen in een middellange- en lange-
               termijnplanning.
Sectie 3 : het spoorwegnetwerk
Kenmerken van het netwerk (artikel 10)
61.    De rol van de spo®rwegen
       Het spoorwegnet is van essentieel belang voor het multimodale net voor zowel
       passagiers als goederen. In de komende jaren zullen de spoorwegmaatschappijen
(19)
       Cf. de studie inzake TELTEN (Telematica-architectuur en implementatie voor het
       transeuropese wegennet), Ertico, 1994.
                                             22
 ---pagebreak---     een belangrijke rol gaan spelen op de vervoermarkt. Daarbij is het zaak dat het
    milieu wordt ontzien en een duurzame mobiliteit wordt gegarandeerd.
    Het spoorwegnet moet derhalve worden aangepast om te voldoen aan de huidige
    en toekomstige behoeften waarbij de maatschappijen met elkaar              kunnen
    concurreren met name in die marktsegmenten waar de spoorwegen bepaalde
    technische en economische voordelen hebben, zoals het snelle vervoer van grote
    aantallen reizigers en het transport van grote hoeveelheden goederen, met name
    over lange afstanden.
62. Het voorgestelde net
    De werkzaamheden van de groep op hoog niveau betreffende de HST en die van
    de werkgroep betreffende de conventionele spoorwegen, die door het Comité
    betreffende de infrastructuur worden gecoördineerd, hebben de basis gelegd voor
    de bijdrage van het spoorvervoer aan het transeuropese vervoernetwerk. Het doel
    van deze bijdrage is de Gemeenschap te voorzien van een netwerk dat het volgende
    omvat:
            Een hoge-snelheidsnet. De totstandbrenging van dit net, hetgeen de
            Europeanen mobieler maakt met minder nadelige gevolgen voor het milieu
             is een belangrijk project voor de Unie. Het net bestaat uit 23 000 km
             spoorlijn waarvan 10 000 km nieuwe lijnen voor snelheden van meer dan
             250 km/h en 12 000 km gerenoveerde lijnen voor snelheden rond 200 km/h.
             Het net zal de toegang verschaffen tot hoge-snelheidsdiensten door de
             gehele Unie en brengt de verbinding tot stand tussen de voornaamste
             Europese steden. Verbindingen met derde landen staan ook op stapel.
             De conventionele lijnen die worden gebruikt voor het gecombineerd vervoer
             en die de spoorwegen toegankelijker maken voor de verschillende regio's,
             havens en luchthavens. Met deze lijnen kan de koppeling van het net van
             de Unie met dat van derde landen tot stand worden gebracht.
             Het coherent net van hoge-snelheidstreinen tezamen met dat van
             conventionele lijnen vormen een basisnet dat uit 70 000 km spoorlijn
             bestaat, waarvan 23 000 km voornamelijk wordt gebruikt voor het
             gecombineerd vervoer. In centraal gelegen landen komen talloze knelpunten
             voor die moeten worden geëlimineerd door vergroting van de capaciteit van
             de lijnen. Dit kan worden gerealiseerd door de modernisering van de
             seingevingsysternen of door de aanleg van nieuwe sporen of omlooplijnen.
     In perifere landen gaat het voornamelijk om de verbetering van het algemene
    kwaliteitsniveau, met andere woorden de renovatie van verouderde installaties, de
    elektrificatie van bepaalde lijnen en het aanbrengen van de ontbrekende schakels
    om de toegankelijkheid te verbeteren.
    Een vereiste met betrekking tot het gehele spoorwegnet is de aanleg van nieuwe,
    of de verbetering van bestaande aansluitingen met luchthavens, zeehavens en
    reizigers- en vrachtterminals. De verbindingen van de luchthavens van Europees
    belang met stadscentra en regionale en intercity-netten moeten tot stand worden
    gebracht.
                                          23
 ---pagebreak--- 63.    Toegang tot de infrastructuur
       Eén van de factoren bij het openbreken van de Europese vervoermarkt is de
       tenuitvoerlegging van Richtlijn 91/440 van de Raad waarbij internationale
       samenwerkingsverbanden tussen spoormaatschappijen toegang mogen hebben tot
       de verschillende netten. Door de plannen voor de interoperabiliteit moet het
       mogelijk zijn de spoorwegsector concurrerender en efficiënter te maken.
Bijzondere voorwaarden (artikel 11)
64.    De belangrijkste hoge-snelheidsverbindingen staan op de kaart aangegeven evenals
       de delen van het net die speciale aandacht verdienen.
       De projecten van gemeenschappelijk belang voor dit net zijn die projecten die in
       een voldoende ver stadium zijn voor onmiddellijke actie en waardoor het net voor
       het jaar 2000 een Europese dimensie krijgt.
       Projecten van gemeenschappelijk belang voor conventionele lijnen hebben
       betrekking op lijnen voor gecombineerd vervoer zoals in die sectie is aangegeven.
       Voor alle andere conventionele lijnen zijn de projecten van gemeenschappelijk
       belang die welke:
               bijdragen tot vergroting van de capaciteit en de doelmatigheid van de lijnen,
               daar waar zich knelpunten voordoen;
               een plan omvatten ter verbetering van de veiligheid, hetzij door
               automatisering van de seingeving of via directe infrastructurele projecten.
65.    Voor zowel hoge-snelheidstreinen als conventionele lijnen worden projecten gericht
       op de totstandbrenging van de interoperabiliteit van het transeuropese net derhalve
       beschouwd als project van gemeenschappelijk belang die een hoge prioriteit hebben.
       Projecten gericht op de technische harmonisatie van de infrastructuur en het rollend
       materieel en de ontwikkeling van een Europees besturingssysteem kunnen in
       aanmerking komen voor steun van de Gemeenschap, met inbegrip van ter zake
       dienende demonstratieprojecten.
Sectie 4 : Een transeuropees waterwegennet
66.    Bij beschikking van 29 oktober 1993 heeft de Raad een beleidsplan vastgesteld
       voor het transeuropees waterwegennet. Deze beschikking is van toepassing tot en
       met 30 juni 1995, waarna zij moet worden vervangen door nieuwe bepalingen met
       betrekking tot een multimodale planning. Het onderhavige voorstel is gebaseerd
       op de grote lijnen die in de beschikking worden aangegeven.
                                             24
 ---pagebreak--- Structuur van het netwerk (artikel 12)
67.    De binnenvaart wordt algemeen beschouwd als een voordelige, veilige en
       milieuvriendelijke vorm van vervoer. Om zijn rol binnen een multimodaal
       vervoerstelsel optimaal te vervullen, moet de binnenvaart gebruik kunnen maken
       van een doelmatige infrastructuur. Overigens beschikt slechts een deel van de
       Lid-Staten over bevaarbare binnenwateren. De belangrijkste daarvan bevinden zich
       in België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. Er bestaat dan ook nog
       geen samenhangend transeuropees netwerk van doorlopende vaarwegen met
       hetzelfde profiel.
68.    Het voorgestelde transeuropees waterwegennet komt goeddeels overeen met de
       bestaande rivieren en kanalen en de verbindingen daartussen (hoofdnet). Een
       secundair net biedt toegang tot het hoofdnet of verbindt dit met andere vormen van
       vervoer.
       In grote lijnen kunnen de volgende hoofdassen en deelnetwerken worden
       aangegeven :
               De Rijn-as verbindt de belangrijkste Nederlandse en Belgische havens met
               de industriecentra in West- en Zuid-Duitsland, het oosten van Frankrijk en
               Noord-Zwitserland.
               De noord-zuid-as (de Rijn uitgezonderd) vormt de verbinding tussen
               Nederland, België en Frankrijk. Deze as, die hoofdzakelijk wordt gevormd
               door de Maas en de Schelde en door een reeks verbindingen tussen deze
               twee rivieren, omvat in het Zuiden tevens de Rhône en de Saône.
               De oost-west-as loopt door het noorden van Duitsland, vanaf de havens van
               Hamburg en Bremen, die hij verbindt met het binnenlandse waterwegennet.
               In het westen bestaan verbindingen met de Belgische en Nederlandse
               havens; in het oosten bestaan eveneens verbindingen: met de Oder (Polen),
               via de waterwegen van de deelstaat Berlijn, en met de Tsjechische grens
               (Praag) via de Elbe, die echter slechts beperkt bevaarbaar is.
               De zuid-oost-as wordt gevormd door de Donau. Het Main-Donaukanaal
               vormt de verbinding met het Rijnbekken.
       In het algemeen vormt het secundaire netwerk de verbinding met de hoofdassen.
       Een aantal waterwegen in de Gemeenschap staat echter niet in verbinding met het
       hoofdnet, bij voorbeeld de Po (Italië), de Douro (Portugal) en de Taag
       (Spanje/Portugal). Deze waterwegen kunnen echter nuttig zijn voor het
       intracommunautair vervoer van goederen, wanneer zij worden gebruikt voor
       gecombineerd vervoer of voor een combinatie van zeevervoer en binnenvaart.
69.    In het kader van de ontwikkeling van een transeuropees vervoernetwerk, moet op
       basis van de bestaande waterwegen een samenhangend, homogeen en economisch
       en ecologisch verantwoord waterwegennetwerk tot stand worden gebracht. De
       technische minimumkenmerken komen overeen met de uniforme indelingscriteria
       van de ECMV (1992); dit houdt in dat bij uitbreiding of modernisering de
       parameters van klasse Va/Vb (klasse van internationale vaarwegen) zoveel mogelijk
       in acht moeten worden genomen, en dat voor containervervoer rekening wordt
       gehouden met een diepgang van 2,80 meter en een vrije hoogte van 7 meter. Het
       profiel van sluizen moet daarop aansluiten.
                                            25
 ---pagebreak--- Bijzondere voorwaarden (artikel 13)
70.    Voor de totstandbrenging van een samenhangend en uniform netwerk van
       binnenlandse waterwegen in Europa, dienen de ontbrekende verbindingen te worden
       aangelegd en de belangrijkste knelpunten te worden opgeheven, met name door
       modernisering, verbreding of verdieping van de vaarwegen en door de aanleg van
       sluizen en andere noodzakelijke waterwerken.
       De projecten van gemeenschappelijk belang komen overeen met de in de lijst van
       bijlage II genoemde verbindingen en assen; deze werden reeds vastgesteld door de
       Raad in de beschikking van 29 oktober 1993 betreffende de ontwikkeling van een
       transeuropees waterwegennet. Met de aanleg van de belangrijkste verbindingen
       moet indien mogelijk binnen tien jaar worden begonnen. Bovendien werd rekening
       gehouden met de wijzigingen die het Europees Parlement op 26 oktober 1993 met
       betrekking tot de projecten van gemeenschappelijk belang heeft voorgesteld.
71.    De complementariteit van de binnenvaart met de andere vormen van vervoer moet
       worden verbeterd door de modernisering en de omvorming van de binnenhavens in
       intermodale overslagcentra. Daartoe moeten haventerminals kunnen beschikken
       over geschikte verbindingen met het wegen- en spoorwegnet, die een goede
       doorvoer van de goederen mogelijk maken. Ook moeten de faciliteiten voor de
       overslag van containers en het roll on/roll off-vervoer verder worden ontwikkeld.
72.    Ter ondersteuning dient de invoering van geharmoniseerde en van moderne
       informatie- en communicatietechnologie gebruik makende systemen voor het beheer
       van en het toezicht op het vervoer te worden versneld. Op deze wijze kan de
       veiligheid van het binnenvaartverkeer worden verbeterd, het goederenvervoer over
       water worden geoptimaliseerd en de doorstroming worden bevorderd.
Sectie 5 : Havens
Kenmerken (artikel 14)
73.    Havens vormen een belangrijke schakel in het transeuropees netwerk en zijn van
       vitaal belang voor de economische activiteiten en de welvaart in alle regio's van de
       Unie. Zij vormen de onmisbare verbindingspunten tussen het vervoer over land en
       het zeevervoer; meer dan 90 % van het handelsverkeer van de Gemeenschap met
       de rest van de wereld, en ongeveer 35 % van het handelsverkeer tussen de
       Lid-Staten en een belangrijk deel van het binnenlandse handelsverkeer vindt plaats
       over zee. Het zeevervoer is een milieuvriendelijke vervoerstak. Vanuit het oogpunt
       van energie is het een zuinige vorm van vervoer, terwijl de aanleg van nieuwe
       haveninfrastructuur in het algemeen geen grote belasting van het milieu tot gevolg
       heeft en op betrekkelijke bescheiden schaal kan worden gerealiseerd. Deze sector
       biedt voorts aanzienlijke groeimogelijkheden en kan een welkome bijdrage leveren
       aan het ontlasten van de verkeerscorridors op het land.
74.    Het zeevervoer kan derhalve een belangrijke bijdrage leveren aan de praktische
       verwezenlijking van de beginselen en overwegingen die aan de onderhavige
       beschikking ten grondslag liggen. Havens en zeevervoer :
                                            26
 ---pagebreak---                bieden toegang tot de Gemeenschap, en tot het transeuropees
               vervoernetwerk vanuit derde landen;
               bieden diensten aan die de verschillende delen van het netwerk op de vanuit
               milieu-oogpunt meest verantwoorde wijze met elkaar verbinden;
               verzorgen de toegang tot en de verbindingen met de andere delen van de
               Gemeenschap, met inbegrip van geïsoleerde regio's en eilanden; en
               leveren een belangrijke bijdrage aan het streven naar duurzame mobiliteit,
               met name wanneer het grootste deel van de reis over zee plaatsvindt.
75.   De bevordering van het gebruik van havens en van het zeevervoer vormt daarom
      een belangrijk en nuttig onderdeel van het gemeenschappelijk vervoerbeleid en de
      ontwikkeling van het transeuropees vervoernetwerk. Aangezien deze ontwikkeling
      in belangrijke mate betrekking heeft op de infrastructuur, is de beschikking, althans
      wat het zeevervoer betreft, toegespitst op de havens. Praktische initiatieven voor de
      bevordering van het zeevervoer in Europa, met name de kustvaart of de korte vaart,
      zullen aan de orde komen in een afzonderlijke mededeling, die binnenkort wordt
      ingediend.
76.   Een van de voordelen van de havensector is dat betrekkelijk bescheiden, met
      havenactiviteiten verband houdende projecten, een buitengewoon groot effect
      kunnen hebben op de ontwikkeling van het vervoer, en in beginsel in elke
      commerciële haven in de Gemeenschap kunnen worden gerealiseerd. Een ander
      voordeel is dat dergelijke projecten vaak binnen een redelijke termijn kunnen
      worden omschreven, voorbereid en uitgevoerd. Met oog hierop alsmede vanwege
      de grote concurrentie in de havensector, wordt in de beschikking geen netwerkplan
      voor havens geschetst, noch een aan een bepaalde termijn gerelateerde specifieke
      doelstelling voor de ontwikkeling van havens aangegeven. Een dergelijke aanpak
      zou niet goed passen bij de snelle ontwikkelingen in deze flexibele sector. Ten
      einde te voorkomen dat de concurrentie in deze sector onnodig wordt beïnvloed,
      wordt er geen selectie van "havens van communautair belang" gemaakt.
Bijzondere voorwaarden (artikel 15)
77.   Het gedeelte van de beschikking dat betrekking heeft op de havens, is derhalve
      toegespitst op projecten van gemeenschappelijk belang. In artikel 15 wordt
      gewezen naar een bijlage waarin de verschillende categorieën van met
      havenactiviteiten verband houdende projecten worden aangeduid, naast de
       specifieke doelstellingen en voorwaarden waaraan de projecten van
      gemeenschappelijk belang in deze sector moeten voldoen. De bijzondere
      voorwaarden zijn zodanig opgesteld dat een consistente selectie van de projecten
      mogelijk is, waarbij wordt vermeden dat het beginsel van vrije en eerlijke
       concurrentie tussen havens onnodig wordt verstoord. De onderlinge concurrentie
      tussen havens is zeer sterk, pngeacht de status en de bevoegdheden van de
      instanties die zijn belast met de bevordering van de havenactiviteiten en de
      opstelling van ontwikkelingsplannen. Al naar gelang de diverse "tradities" van de
      havenautoriteiten in de Lid-Staten kan deze status verschillen. Dergelijke "tradities",
      waarbij zowel de particuliere als de overheidssector betrokken zijn, worden
      gekenmerkt door een breed scala van verhoudingen met openbare of
       overheidsinstanties.
                                            27
 ---pagebreak--- 78. De eerste bijzondere voorwaarde heeft daarom betrekking op de economische
    levensvatbaarheid. Krachtens deze voorwaarde moet van elk project de
    levensvatbaarheid worden aangetoond aan de hand van een financiële analyse, of
    wanneer dat niet mogelijk is, op basis van een sociale kosten/batenanalyse, zoals
    die tussen de Commissie en de groep van nationale deskundigen voor havens en
    zeevervoer is overeengekomen. Op deze wijze moet de doelmatigheid van de
    projecten worden gegarandeerd. De andere bijzondere voorwaarden hebben
    betrekking op projecten waarmee de ontwikkeling van de korte vaart en de
    integratie van havens in het transeuropees vervoernetwerk kunnen worden
    bevorderd.
79. Om in aanmerking te komen voor communautaire steun aan met havenactiviteiten
    samenhangende projecten van gemeenschappelijk belang uit het Cohesiefonds en
    het Regionaal Fonds, moeten de projecten in de in aanmerking komende Lid-Staten
    en regio's worden uitgevoerd en beantwoorden aan de doelstellingen en de
    bijzondere voorwaarden van de beschikking, alsmede aan de doelstellingen en de
    regels in het kader van voornoemde fondsen. Na kennis te hebben genomen van de
    door vertegenwoordigers van de Lid-Staten en de havensector geuite bezorgdheid
    over de eventuele gevolgen voor de concurrentie tussen havens onderling, is de
    Commissie van oordeel dat de in artikel 129 C, van het Verdrag bedoelde steun in
    de praktijk beperkt moet blijven tot uitvoerbaarheidsstudies, garanties voor leningen
    en rentesubsidies. Afgezien van uitzonderlijke gevallen zal het geen
    medefinanciering van projecten uit de begroting voor het transeuropees netwerk
    omvatten.
80. Op de kaarten van bijlage I van de beschikking worden, overigens uitsluitend ter
    informatie, de havens aangegeven die zich aan de uiteinden van de verschillende
    delen van het transeuropees vervoernetwerk bevinden, alsmede de veerroutes in en
    tussen de Lid-Staten en met de naburige landen. Deze havens moeten niet worden
    beschouwd als "havens van communautair belang". Veerboten worden gedefinieerd
    als "schepen met meerdere dekken, bestemd voor het vervoer van wegvoertuigen
    of treinen, en met aanvullende accommodatie voor het vervoer van reizigers of
    bestuurders van voertuigen, waarvoor gescheiden of niet-gescheiden cabines
    beschikbaar zijn, en die regelmatige diensten van korte duur uitvoeren
    (veerdiensten)".
81. De Commissie is voornemens in de toekomst de methode voor de selectie van met
    havenactiviteiten verband houdende projecten van gemeenschappelijk belang uit te
    breiden tot projecten van de landen in Midden- en Oost-Europa en van de niet tot
    de EG behorende landen in het Middellandse-Zeegebied. Zij zal dit doen in
    samenwerking met de betrokken landen.
                                          28
 ---pagebreak--- Sectie 6 : Het luchthavennetwerk
Kenmerken (artikel 16)
82.    Met de op de huidige en de te verwachten behoeften(20) afgestemde ontwikkeling
       van het luchthavennetwerk in het transeuropees vervoernetwerk moet ervoor worden
       gezorgd dat :
               de luchthavencapaciteit in de Gemeenschap aan de huidige en de
               toekomstige vraag kan voldoen, waarbij rekening wordt gehouden met de
               verwachte effecten van het derde pakket "burgerluchtvaart" dat in juni 1992
               door de Raad is goedgekeurd;
               de ontwikkeling van de capaciteit verenigbaar blijft met milieu-eisen, met
               name wat betreft de invloed van het luchtvervoer en de gevolgen van de
               toegang via de weg naar de luchthaven en de daarmee gepaard gaande groei
               van het wegvervoer op de kwaliteit van het leven van de bevolking die in
               de buurt van luchthavens woont;
               de ontwikkeling van de luchtvaart een bijdrage levert aan de economische
               en sociale samenhang binnen de Gemeenschap, met bijzondere aandacht
               voor de banden tussen de perifere en de centrale gebieden in de
               Gemeenschap.
       Dit zijn uitdagingen waar het transeuropees luchthavennetwerk zich de komende
       jaren voor geplaatst ziet.
       De algemene doelstelling van het richtsnoer is de verbetering van het gebruik van
       de bestaande capaciteit van het netwerk en van de afzonderlijke luchthavens,
       alsmede, indien daar behoefte aan is, de ontwikkeling van nieuwe capaciteit die aan
       de toenemende vraag moet voldoen. Daarbij zal speciale aandacht worden gegeven
       aan initiatieven die zijn gericht op het verlichten van de druk op de grote
       luchthavens en op een betere geografische spreiding van de luchtvervoerdiensten,
       afgestemd op de huidige en de toekomstige vraag.
83.    De filosofie van het luchthavennetwerk
       De aan de richtlijnen voor het transeuropees luchthavennetwerk ten grondslag
        liggende filosofie vloeit voort uit het specifieke karakter van het luchtvervoer en
       wordt daarnaast         beïnvloed      door het       commercieel      beleid    van
        luchtvaartmaatschappijen en luchthavens. Hoewel het dus mogelijk is knelpunten
        in het luchthavennetwerk aan te geven, blijven deze knelpunten niet
       noodzakelijkerwijs dezelfde in tijd en ruimte.
        Een algemene benadering is derhalve van essentieel belang. Een dergelijke
       benadering moet gericht zijn op de identificatie van de belangrijkste functies van
        het netwerk en op de vaststelling van de ontwikkelingsprioriteiten die noodzakelijk
(20)    SEC(93)2127 "Voortgangsrapport over de richtlijnen voor het transeuropese
        luchthavennetwerk "
                                              29
 ---pagebreak---       zijn om aan de vraag te voldoen. Ook moet gestreefd worden naar een hoog niveau
      van veiligheid en verenigbaarheid met het milieu.
84.   De onderdelen van het transeuropees luchthavennetwerk
      Luchthavens van gemeenschappelijk belang
      Luchthavens van gemeenschappelijk belang liggen in de Europese Gemeenschap en
      staan open voor commercieel verkeer. Zij worden aangewezen op basis van de
      belangrijkste functies van het netwerk en de rol van de afzonderlijke luchthavens
      binnen het netwerk met betrekking tot deze functies.
      Het luchthavennetwerk vervult drie hoofdfuncties. Het moet voorzien in
                verbindingen tussen de Gemeenschap en de rest van de wereld;
                verbindingen binnen de Gemeenschap;
                toegang tot de kern van het netwerk en verbindingen met afgelegen
                gebieden.
      Deze verschillende functies worden vervuld door de volgende netwerkonderdelen:
                communautaire verbindingspunten
                regionale verbindingspunten
                toegangspunten.
      De netwerkonderdelen worden vastgesteld op basis van een aantal kwantitatieve
       criteria, zoals volume en verdeling van het passagiers- en het luchtvrachtverkeer en
      het aantal vliegbewegingen, en een aantal kwalitatieve criteria, zoals de
      geografische ligging. Luchthavens die aan de criteria voor de netwerkenonderdelen
      voldoen, worden als luchthavens van gemeenschappelijk belang beschouwd.
Bijzondere voorwaarden (artikel 17)
85.    Ontwikkelingsprioriteiten
       Om de doelstellingen van het netwerk te verwezenlijken, zijn vier groepen
       ontwikkelingsprioriteiten voor luchthavens van algemeen belang vastgesteld. Deze
      prioriteiten moeten bijdragen tot de algehele doelmatigheid van het netwerk. Het
      betreft :
                Vergroting van de bestaande capaciteit
                De vergroting van de capaciteit van luchthavens omvat verbeteringen
                waardoor luchthavens snel kunnen inspelen op een grotere vraag op de korte
                termijn, zoals verbetering van de ATC-infrastructuur. efficiëntere
                benaderingsprocedures enz.; dank zij deze verbeteringen moet de luchthaven
                in zijn categorie optimaal kunnen functioneren.
                Ontwikkeling van nieuwe capaciteit
                Qe ontwikkeling van nieuwe capaciteit omvat zowel de ontwikkeling als de
                uitbreiding van de bestaande subsystemen van de grondinfrastructuur - start-
                en landingsbanen, platforms, terminals en ATC-infrastructuur - met het oog
                op de ontwikkeling van de vraag op de middellange en lange termijn.
                                             30
 ---pagebreak---                Betere verenigbaarheid met het milieu
               De verbetering van de verenigbaarheid met het milieu houdt in dat de
               luchthaven wat betreft de milieu-eigenschappen wordt verbeterd, doordat
               zowel de door het luchtverkeer in en rond de luchthaven veroorzaakte
               overlast, als de hinder als gevolg van het met de luchthaven verband
               houdende overige verkeer, alsmede de effecten van met de luchthaven
                samenhangende activiteiten, worden beperkt.
               Ontwikkeling van aansluitingen met andere vervoernetwerken
               Een dergelijke ontwikkeling omvat de totstandbrenging van nieuwe
               toegangs-verbindingen met de luchthaven, bij voorbeeld door middel van
                snelle verbindingen met stadscentra, betere strategische verbindingen met
               andere belangrijke netwerken, bij voorbeeld zeehavens, en met andere
               luchthavens.
86.    Projecten van gemeenschappelijk belang
       Luchthavenprojecten kunnen worden aangeduid als projecten van
       gemeenschappelijk belang wanneer zij betrekking hebben op een luchthaven van
       gemeenschappelijk belang en maatregelen behelzen die passen in de vier hierboven
       omschreven ontwikkelingsprioriteiten.
       Voor de verschillende netwerkonderdelen zijn deze prioritaire activiteiten voor de
       komende vijfjaar voor projecten van gemeenschappelijk belang vastgesteld.
       De vergroting van de capaciteit van bestaande luchthavens en de verbetering van
       de veiligheid van luchthavens zijn prioriteiten voor alle netwerkonderdelen. De
       uitbreiding van bestaande luchthavencapaciteit en de verbetering van de toegang tot
       luchthavens zullen prioriteiten zijn voor de communautaire en regionale
       verbindingspunten, terwijl de ontwikkeling van nieuwe luchthavens, ter vervanging
       van reeds bestaande luchthavens, de verbetering van de verenigbaarheid met het
       milieu en de ontwikkeling van de koppeling met andere netwerken prioritaire
       activiteiten zullen zijn voor de communautaire verbindingspunten.
       Voor een optimale ontwikkeling van het luchthavennetwerk zijn verder
       begeleidende maatregelen noodzakelijk. Daaronder valt de ontwikkeling van een
       beoordelingsmethode voor de capaciteit van luchthavens en de effecten van een
       project op de capaciteit. Daarnaast moet een methode worden ontwikkeld waarmee
       de balans kan worden opgemaakt van de economische, sociale en milieu-effecten
       van luchthavenprojecten.
Sectie 7 : Het netwerk voor gecombineerd vervoer
Kenmerken (artikel 18)
87.    Het transeuropees netwerk voor gecombineerd vervoer werd op 29 oktober 1993
       goedgekeurd door de Raad. De beschikking is van toepassing tot en met
       30 juni 1995, hoewel sommige prioritaire projecten voor de totstandbrenging van
       het netwerk binnen zes jaar en andere binnen twaalf jaar na inwerkingtreding van
       de beschikking moeten worden voltooid. De Raad wilde een voorlopige tekst
       goedkeuren, waarin alle noodzakelijke elementen waren opgenomen, maar die in
                                            31
 ---pagebreak---       de bredere context van het multimodale netwerk dat door de Commissie werd
      uitgewerkt, geherformuleerd zou moeten worden. In het gedeelte dat betrekking
      heeft op het transeuropees netwerk voor gecombineerd vervoer zijn dan ook alle
      overgangsmaatregelen in hun geheel opgenomen, met inbegrip van een lijst van
      wegen waarop dringend maatregelen moeten worden genomen. De noodzakelijke
      veranderingen betroffen slechts de nadere omschrijving van drie van deze trajecten,
      alsmede de bijstelling van het tijdschema voor de voltooiing van zes/twaalf jaar tot
      vijf/tien jaar.
      Het specifieke karakter van het netwerk voor gecombineerd vervoer kon dan ook
      behouden blijven en duidelijker tot uiting worden gebracht: bij gecombineerd
      vervoer worden twee of meer vervoerwijzen voor het vervoer van dezelfde lading
      gebruikt (laadbak, container, oplegger of vrachtauto).
       Specifieke technische problemen zijn inherent aan deze vorm van vervoer,
      bijvoorbeeld de noodzakelijke harmonisatie van profielen. Het netwerk voor
      gecombineerd vervoer moet dan ook als een zelfstandig geheel worden beschouwd,
      waar ook de overslagfaciliteiten deel van uitmaken.
Bijzondere voorwaarden (Artikel 19)
88.   Het netwerk dient niet alleen de vereiste spoorweg-, wegen- en
      waterwegeninfrastructuur te omvatten, maar tevens faciliteiten voor het zeevervoer,
      met name haveninfrastructuur.
      Er zijn een aantal belangrijke werkzaamheden in het kader van het netwerk
      aangewezen, die het vervoer per spoor van ladingen die normaal over de weg
      worden vervoerd technisch mogelijk moeten maken. Deze aanpassingen zijn over
      twee fasen verdeeld; de eerste fase betreft de aanpassingen die reeds worden
      uitgevoerd (of waarmee op korte termijn wordt begonnen), terwijl de tweede fase
      de projecten behelst die momenteel nog in voorbereiding zijn. Volgens dit plan
      moeten de geselecteerde wegen of trajecten binnen de in de bijlage genoemde
      periode van vijf of tien jaar worden verbeterd.
      De terminals zijn als noodzakelijke overslagpunten een belangrijk
      netwerkonderdeel, dat vaak de zwakste schakel in de keten vormt. Zij dienen dan
      ook als integraal onderdeel van het netwerk te worden beschouwd.
       Voor de overslag bij het vervoer per spoor, moeten de desbetreffende profielen
      worden aangepast of dient rollend materieel met lage vloer te worden gebruikt.
      Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel moet op nationaal niveau voor één van
      deze oplossingen worden gekozen. Het netwerk omvat derhalve ook de faciliteiten
      van rangeerterreinen en het rollend materieel. •
 ---pagebreak--- Sectie 8 :     Het informatie- en verkeerbeheersnetwerk voor schepen in Europese
               wateren
Kenmerken (artikel 20)
89.    Het vervoer van de meeste goederen naar en uit de Gemeenschap vindt over zee
       plaats. Langs de Europese kusten ontstaan als gevolg van dit handelsverkeer grote
       verkeersstromen; daarbij komt ook nog het verkeer van doorgaande schepen.
       De totstandbrenging van een Europees systeem voor het beheer van het
       scheepvaartverkeer is gebaseerd op drie hoofdactiviteiten :
               de totstandbrenging of de verbetering van infrastructuur voor het beheer van
               het scheepvaartverkeer (STM) met name in gebieden met intensief
               doorgaand verkeer, ten einde gevoelige milieus te beschermen.
               De totstandbrenging van een communautair informatiesysteem inzake
               scheepvaartbewegingen in de Europese wateren. In september 1993 heeft de
               Raad de eerste richtlijn over dit onderwerp goedgekeurd; daarbij werd een
               systeem voor verplichte kennisgeving geïntroduceerd voor schepeii/die op
               weg zijn naar of vertrekken uit havens in de Gemeenschap of betrokken zijn
               bij incidenten in de Europese wateren. Voor de bij deze richtlijn verplicht
               gestelde uitwisseling van informatie tussen exploitanten van schepen en de
               nationale instanties en tussen de verschillende nationale instanties onderling,
               moet gebruik worden gemaakt van telecommunicatiesystemen, in het
               bijzonder EDI, waarmee de vaak zeer grote hoeveelheden informatie (met
               name over de vracht) "real-time" kunnen worden verzonden.
               Op verzoek van de Raad heeft de Commissie in december Ï993 een voorstel
               voor een grootschaliger informatiesysteem voor met name doorgaande
               schepen ingediend. Met de invoering van dit systeem zal de behoefte aan
               een Europees netwerk voor uitwisseling van informatie over de scheepvaart
               alleen maar groter worden.
               Voorts moet een Europees beleid met betrekking tot de radionavigatie-
               infrastructuur worden uitgewerkt, ten einde de gebruikers van verschillende
               vervoermiddelen betrouwbare en nauwkeurige informatie over de lokatie
               daarvan te verstrekken. In afwachting van het multimodale Europese
               radionavigatieplan, waarin ook rekening zal worden gehouden met
               ontwikkelingen op het gebied van satellietsystemen, heeft de Commissie
               belangstelling getoond voor de uitwerking en de tenuitvoerlegging van een
               Europees beleid inzake de grondstations voor het "LORAN-C" systeem.
               Zolang er nog geen civiel satellietsysteem voor geheel Europa onder
               operationeel beheer van de Europese landen bestaat, kan het Europese
               LORAN-C-netwerk de gebruikers betrouwbare radionavigatiekanalen onder
               Europees toezicht verschaffen.
90.    Het SGTIM (Management and Information System on Maritime Traffic) dat moet
        worden opgezet, dient daarom STM, radionavigatiekanalen en geschikte
        telecommunicatietoepassingen te omvatten, met name om een goede werking van
                                              33
 ---pagebreak---        het Europees kennisgevingssysteem voor de scheepvaart mogelijk te maken.
       Zonodig kan binnen dit netwerk tevens de ontbrekende infrastructuur op het land
       worden ontwikkeld, zodat het wereldwijde systeem voor schepen in nood en
       veiligheid op zee (SMDSM) van de IMO in de gehele Gemeenschap naar behoren
       kan worden toegepast.
Bijzondere voorwaarden (artikel 21)
91.    In de projecten van gemeenschappelijk belang wordt prioriteit gegeven aan
       activiteiten met betrekking tot infrastructuur en systemen op het gebied van beheer,
       toezicht en informatie, die passen bij de specifieke kenmerken van een netwerk en
       de interoperabiliteit daarvan bevorderen, alsmede aan demonstratieprojecten ter
       ondersteuning van de totstandbrenging van het netwerk.
Sectie 9 : Luchtverkeersleidingsnetwerk
Kenmerken en bijzondere voorwaarden (artikel 22 en 23)
92.    Nadat eind tachtiger jaren plotseling een duidelijke verslechtering van de
       punctualiteit van het luchtvervoer in Europa optrad, werd duidelijk dat het Europees
       luchtverkeersleidingssysteem op een aantal punten te kort schoot en dat snel
       maatregelen moesten worden genomen om te verhinderen dat deze tekortkomingen
       belemmeringen zouden gaan vormen voor het ten aanzien van luchtvaartactiviteiten
       gevolgde dereguleringsbeleid.
       De volgende tekortkomingen kunnen worden genoemd :
                onvoldoende capaciteit als gevolg van:
                       het te beperkte gebruik van het luchtruim, als gevolg van het feit dat
                       grote delen daarvan alleen voor militaire doeleinden zijn bestemd of
                       in verband daarmee slechts beperkt mogen worden gebruikt;
                       een duidelijke onderbezetting van veel luchtverkeersleidingscentra;
                       het gebrek aan optimalisering van het vliegbaannetwerk;
                       de werkmethodes als zodanig en de zwakke prestaties van de
                       verkeersleider/systeem-interface;
                capaciteitsverlies als gevolg van:
                       politieke grenzen, die een optimale verdeling van het luchtruim
                       onmogelijk maken,
                       technische grenzen, waardoor de voordelen van automatisering niet
                       over geografische grenzen heen kunnen worden uitgebreid;
                       financiële beperkingen, die het voor de meest dynamische landen
                       onmogelijk maken om optimaal van hun investeringen te profiteren,
                       aangezien in minder welvarende en minder gemotiveerde buurlanden
                       knelpunten ontstaan;
                        sociale beperkingen en een zekere inflexibiliteit bij de planning van
                       de controlecapaciteit;
                                              34
 ---pagebreak---                 een discrepantie tussen vraag en aanbod als gevolg van een gebrek aan
                kennis van verkeersstromen en een onvoldoende en niet op beschikbare
                capaciteiten afgestemde spreiding van de vraag over Europa.
93.     Deze door de European Civil Aviation Conference (ECAC) met steun van de
        Commissie uitgevoerde analyse, was voor Europese luchtvaartkringen aanleiding
        om Eurocontrol te vragen :
                een centraal systeem voor het beheer van verkeersstromen te introduceren;
                de harmonisatie en vervolgens de integratie van
                luchtverkeersleidingssystemen te bevorderen, door onder meer:
                        een herziening van de vliegbanen en van de verdeling van het
                        luchtruim tussen civiele en militaire gebruikers en een indeling in
                        verschillende sectoren;
                        standaardisering van faciliteiten en procedures, ten einde technische
                        belemmeringen op te heffen;
                        een gezamenlijke en gecoördineerde planning van investeringen;
                        gezamenlijke R&D ter bevordering van nieuwe technologieën
                        waarmee het systeem doelmatiger kan worden gemaakt en de kosten
                        kunnen worden beperkt (satellietnavigatie,                aspecifieke
                        communicatiefaciliteiten, een beter toezicht dat een efficiënter
                        gebruik van de beschikbare ruimte mogelijk maakt, hulpmiddelen
                        voor luchtverkeersleiders waardoor deze met maximale veiligheid
                        meer vliegtuigen in eenzelfde ruimte kunnen behandelen, enz).
94.      Van hun kant hebben de Lid-Staten toegezegd de voor de verwezenlijking van de
        gemeenschappelijke doelstellingen vereiste investeringen in menselijke en materiële
        hulpbronnen voor hun rekening te nemen.
        Dank zij de transeuropese dimensie van het luchtverkeersleidingssysteem moet heel
        Europa kunnen profiteren van de instrumenten waarin dit voorstel voorziet.
Sectie 10 : Gemeenschappelijke bepalingen
Projecten van gemeenschappelijk belang voor het gehele netwerk (artikel 24)
Dit artikel heeft betrekking op de communicatie- en navigatie-infrastructuur voor het gehele
netwerk.
95.     Radionavigatiesystemen zijn van groot belang voor de veiligheid van het vervoer,
         en met name voor het vervoer over zee en het luchtvervoer. De projecten van
        gemeenschappelijk belang moeten de modernisering van de huidige systemen
         ondersteunen, zodat deze doelmatiger en veiliger kunnen worden gemaakt. Dit zou
        uiteindelijk kunnen leiden tot een gemeenschappelijk systeem voor geheel Europa,
        waarin niet alleen gebruik wordt gemaakt van satelliettechnologie, maar eveneens
        van grondsystemen.
                                              35
 ---pagebreak--- 96.    Het lokaliseren van schepen, rollend materieel, containers en goederen speelt in alle
       vormen van vervoer een belangrijke rol. Dank zij moderne satelliettechnologieën,
       zoals GPS of GLONASS(21), eventueel in combinatie met grondsystemen, kunnen
       momenteel zeer nauwkeurig de coördinaten van een satellietontvanger worden
       bepaald. Hiervoor zijn zeer nauwkeurige satellietsignalen nodig, alsmede specifieke,
       enigszins "intelligente" ontvangers, die in staat zijn deze signalen om te zetten in
       de juiste geografische posities. De huidige militaire systemen worden kunstmatig
       licht vervormd en de eigenaars ervan kunnen tot nu toe een nauwkeurig gebruik
       voor civiele doeleinden niet garanderen. Een civiel systeem dat onder alle
       omstandigheden nauwkeurig kan worden toegepast, zou zeer nuttig zijn, aangezien
       dergelijke plaatsbepalingssystemen in de vervoersector grote mogelijkheden bieden
       wat betreft de verkeersveiligheid en de doelmatigheid van transportdiensten.
       Dergelijke systemen zullen echter alleen doorbreken op de vervoermarkt, wanneer
       de continuïteit van de dienst wordt gegarandeerd.
97.    Bij de uitvoering van deze projecten moet rekening worden gehouden met de
       maatregelen die de Gemeenschap neemt in het kader van haar beleid op het gebied
       van informatie en telecommunicatie.
Precisering van projecten van gemeenschappelijk belang (artikel 25)
98.    De Commissie, bijgestaan door het comité, kan de in deze beschikking omschreven
       projecten van gemeenschappelijk belang nader preciseren. Te dien einde
       functioneert het comité als een type 2a comité.
       De projecten van gemeenschappelijk belang worden in deze beschikking in de
       ruime zin van de richtlijnen omschreven. Voor de verschillende vervoertakken en
       het netwerk als geheel zal de Commissie een projectbegeleidingssysteem opzetten,
       dat in de eerste plaats moet garanderen dat aan de in de richtlijnen vervatte
       voorwaarden wordt voldaan. Ten tweede moet het begeleidingssysteem bijdragen
       aan de bevordering van projecten van gemeenschappelijk belang en de coördinatie
       tussen de Lid-Staten en de betrokken partijen ondersteunen. Ook zal voor projecten
       die daarvoor in aanmerking komen een beroep worden gedaan op financiële steun
       in het kader van andere communautaire instrumenten.
       Voorts moet ervoor worden gezorgd dat projecten die raakvlakken hebben met
       andere beleidsterreinen van de Gemeenschap, bij voorbeeld de beheerprojecten die
       ook betrekking hebben op telematica en telecommunicatie, naar behoren worden
       geëvalueerd en uitgevoerd. Eén van de middelen daartoe is het overleg met de
       desbetreffende comités van andere communautaire instrumenten.
(21)
       Satellietsystemen voor het bepalen van militaire posities; GPS (Global Positioning
       System) wordt gebruikt door de VS en GLONASS door Rusland.
                                            36
 ---pagebreak--- Comité (artikel 26)
99.    Het bij Beschikking 78/174/EEG ingestelde comité voor de vervoersinfrastructuur
       zal de Commissie bijstaan bij de follow-up van de onderhavige beschikking.
       Het comité moet de Commissie bijstaan bij de uitvoering van de projecten en dient
       als informatie- en communicatieorgaan tussen de Lid-Staten die betrokken zijn bij
       de projecten van gemeenschappelijk belang, en tussen de Lid-Staten en de
       Commissie.
Jaarlijks verslag (artikel 27)
100. De Commissie brengt jaarlijks bij de Raad, het Europees Parlement en het
     Economisch en Sociaal Comité verslag uit over de tenuitvoerlegging van de in deze
     beschikking neergelegde richtlijnen. Het eerste verslag wordt twee jaar na
     inwerkingtreding van deze beschikking ingediend.
Beoordeling van de richtlijnen (artikel 28)
101. Het netwerkschema en de aanwijzing van projecten van gemeenschappelijk belang,
     die in sectie 2 tot 9 van deze beschikking worden omschreven, zullen worden
     geëvalueerd: uiterlijk vijf jaar na de inwerkingtreding van beschikking zal de
      Commissie een uitvoerige evaluatie verrichten van de daarin opgenomen richtlijnen,
     ten einde na te gaan in hoeverre voortgang is geboekt bij de geleidelijk integratie van
     het netwerk overeenkomstig de in artikel 2 beschreven doelstellingen.
Inwerkingtreding (artikel 29)
 102 De huidige beleidsplannen voor het vervoer over de weg, de binnenwateren en het
     gecombineerd vervoer, blijven van kracht tot en met 30 juni 1995. Zij worden echter,
      overeenkomstig de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de
     Commissie(22) inzake het wetgevingsprogramma voor 1994, door de onderhavige
     richtlijnen vervangen, zodra deze zijn goedgekeurd.
Bijlage I : kaarten
103. Op de kaarten van bijlage I wordt de geografische opzet van het netwerk
     weergegeven. De kaarten hebben betrekking op de afzonderlijke vervoertakken.
     Kaarten waarop alle vervoertakken worden aangegeven, zijn momenteel in
     voorbereiding en zullen zo spoedig mogelijk in deze bijlage worden opgenomen. De
     verbindingswegen tussen de Gemeenschap en haar buurlanden zijn, ter informatie, op
(22)
        SEC (94) 277.
                                            37
 ---pagebreak---       enkele kaarten weergegeven, naar aanleiding onder meer van de conferentie van
      Kreta(23).
Bijlage II : verbindingen en specificaties
104. Projecten van gemeenschappelijk belang hebben betrekking op
           verbindingswegen en -assen voor de netwerkonderdelen, zoals omschreven in de
            secties 2 tot en met 4;
            criteria en/of specificaties voor knooppunten, zoals omschreven in de secties 5
            en 6;
           verbindingen voor de spoorwegtrajecten van het netwerk voor gecombineerd
            vervoer (zie sectie 7).
      Projecten inzake verkeerbeheer en verkeersgeleiding kunnen betrekking hebben op
      het gehele netwerk dat op de kaarten van bijlage I is aangegeven.
      Met behulp van de in bijlage II opgenomen informatie kunnen de projecten van
      gemeenschappelijk belang voor de netwerkonderdelen worden geïdentificeerd.
      Aangezien de situatie als gevolg van de concurrentieverhoudingen zeer gecompliceerd
      is, met name voor de knooppunten van het netwerk, lijkt een uniforme benadering
      van al deze netwerkonderdelen niet op zijn plaats. Bij verkeersassen en trajecten
      bleek de identificatie van de verbindingen de beste manier om projecten van
      gemeenschappelijk belang te identificeren, terwijl dat met betrekking tot knooppunten
      (terminals, havens, luchthavens) aan de hand van specifieke criteria werd gedaan.
 105. De verstrekte informatie is gebaseerd op een voorstel van de Commissie inzake het
      Europese HST-netwerk(24), de beschikkingen van 29 oktober 1993 betreffende een
      transeuropees netwerk voor gecombineerd vervoer en een transeuropees wegen- en
      waterwegennet(25), alsmede het verslag van de werkgroep inzake het conventionele
      spoorwegnetwerk en de voortgangsverslagen van de diensten van de Commissie over
      zee- en luchthavens, die verkrijgbaar zijn als documenten van de diensten van de
      Commissie(26).
(23)
         13-15.3.1994 op Kreta, Griekenland.
(24)
         SEC(90) 2402.
(25)
        Zie voetnoot 3.
(26)
         Doe. SEC(93)2128 "Report of the conventional rail working group on a Trans-
        European Rail'Network"
        Doc. SEC(93)2129 "Working report on ports and Trans-European Networks"
        Doc. SEC(93)2127 "Progress report on the guidelines for the Trans-European
         airport network".
                                               38
 ---pagebreak---                                        Voorstel voor een
     BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD
                                  betreffende communautaire
                          richtlijnen voor de ontwikkeling van een
                                transeuropees vervoersnetwerk
 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
 Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op
 artikel 129 D, eerste alinea,
 Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(1),
Gezien het advies van het Comité van de regio's(2),
(1)    Overwegende dat de totstandbrenging en de ontwikkeling van transeuropese
       netwerken bijdragen tot de verwezenlijking van belangrijke communautaire
       doelstellingen, zoals de voltooiing van de interne markt en de versterking van de
       economische en sociale samenhang;
(2)    Overwegende dat de totstandbrenging en de ontwikkeling van transeuropese
       vervoersnetwerken op het gehele grondgebied van de Gemeenschap tevens specifiek
       tot doel hebben de duurzame mobiliteit van personen en goederen onder de voor de
       samenleving en het milieu best mogelijke omstandigheden te garanderen en alle
       vervoerstakken te combineren op een manier die rekening houdt met hun relatieve
       voordelen;
(3)    Overwegende dat in het Witboek van de Commissie over de ontwikkeling van een
       gemeenschappelijk vervoersbeleid, met name met het oog op het verbeteren van de
       milieubescherming door middel van een optimaal gebruik van de bestaande
       capaciteiten, wordt aanbevolen alle netwerken voor de verschillende vervoerstakken
       te integreren in een transeuropees netwerk voor spoorweg-, weg-, lucht-, zee- en
       binnenwatervervoer van personen en goederen;
(4)    Overwegende dat de integratie van de netwerken op Europese schaal slechts
       geleidelijk tot stand kan worden gebracht door onderlinge verbinding van de
       verschillende vervoerstakken met het oog op een betere benutting van de aan elk
       daarvan inherente voordelen;
(i)
(2)
                                              39
 ---pagebreak--- (5) Overwegende dat het, om deze doelstellingen te bereiken, noodzakelijk is dat de
    Gemeenschap richtlijnen verstrekt met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel;
    dat dit optreden van de Gemeenschap betrekking moet hebben op de vaststelling van
    de prioriteiten en grote lijnen van de op het gebied van de transeuropese
    vervoersnetten overwogen maatregelen;
(6) Overwegende dat het tevens noodzakelijk is de projecten van gemeenschappelijk
    belang vast te stellen die bijdragen tot het verwezenlijken van deze doelstellingen en
    met de vastgestelde prioriteiten in overeenstemming zijn; dat uitsluitend rekening mag
    worden gehouden met projecten die uit een economisch oogpunt levensvatbaar
    worden geacht;
(7) Overwegende dat terdege rekening is gehouden met Beschikking 93/628/EEG van de
    Raad van 29 oktober 1993 betreffende de totstandbrenging van een transeuropees
    netwerk voor gecombineerd vervoer(3), Beschikking 93/629/EEG van de Raad van
    29 oktober 1993 betreffende de totstandbrenging van een transeuropees wegennet(4)
    en Beschikking 93/630/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 betreffende de
    ontwikkeling van een transeuropees waterwegennet(5) en dat de genoemde
    beschikkingen in deze beschikking zijn ingepast overeenkomstig de multimodale
    benadering die daardoor moet worden bevorderd;
(8) Overwegende dat maatregelen op het gebied van telecommunicatie en telematica
    kunnen bijdragen tot de efficiënte tenuitvoerlegging van controle- en
    beheersmaatregelen voor het netwerk in zijn geheel of onderdelen daarvan; dat moet
    worden getracht de synergieën te ontwikkelen die noodzakelijk zijn voor de integratie
    van het vervoersnetwerk; dat deze synergieën tevens betrekking hebben op algemene
    communautaire maatregelen op het gebied van de telecommunicatie; dat met het oog
    daarop reeds projecten van gemeenschappelijk belang worden geselecteerd; dat de
    Commissie in een later stadium passende voorstellen zal moeten formuleren om te
    garanderen dat deze systemen op optimale wijze worden ingezet;
(9) Overwegende dat de Commissie bij de vaststelling van de projecten van
    gemeenschappelijk belang dient te worden bijgestaan door het bij Beschikking
    78/174/EEG van de Raad(6) ingestelde Comité voor de vervoersinfrastructuur,
HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN
(3)
    PB nr.  L 305 van 10.12.1993, blz. 1.
(4)
    PB nr.  L 305 van 10.12.1993, blz. 11.
(5)
    PB nr.  L 305 van 10.12.1993, blz. 39.
(6)
    PB nr.  L 54 van 25.2.1978, blz. 16.
                                            40
 ---pagebreak---                          SECTIE 1 : ALGEMENE BEGINSELEN
                                      Artikel 1 : doel
Deze beschikking heeft tot doel richtlijnen vast te stellen met betrekking tot de
doelstellingen, prioriteiten en grote lijnen van de op het gebied van het transeuropese
vervoersnetwerk overwogen maatregelen; bovendien worden projecten van
gemeenschappelijk belang aangegeven waarvan de uitvoering moet bijdragen tot de
totstandkoming van het netwerk.
                                  Artikel 2 : doelstellingen
 1.   Het transeuropese vervoersnetwerk wordt tot stand gebracht door de nationale
      infrastructuren voor vervoer over land, over zee en door de lucht in geheel Europa
      voor het jaar 2010 geleidelijk tot een geheel te verenigen.
2.    Het netwerk moet
           in de ruimte zonder binnengrenzen een duurzame en veilige mobiliteit van
           personen en goederen garanderen onder de best mogelijke sociale
           omstandigheden,        terwijl    tevens wordt bijgedragen             aan    de
           Gemeenschapsdoelstellingen op het gebied van het milieu,
           de gebruikers hoogwaardige infrastructuren en bijbehorende diensten tegen
           aanvaardbare economische voorwaarden aanbieden,
           alle vervoerstakken met inachtneming van hun relatieve voordelen combineren,
           een optimale benutting van de bestaande capaciteiten mogelijk maken,
           op alle deelgebieden interoperabel zijn,
           zich zodanig over het gehele grondgebied van de Gemeenschap uitstrekken dat
           de stedelijke agglomeraties en de regio's van de Gemeenschap onderling zijn
           verbonden, dat de toegang in het algemeen wordt vergemakkelijkt en dat
           insulaire, niet aan de zee grenzende en perifere regio's met de centrale regio's
           worden verbonden en
           voorzien in de uitbreiding ervan naar de netwerken van de EVA-landen, van de
           Midden- en Oosteuropese landen en van de landen in het Middellandse-
           Zeegebied, terwijl tevens de interoperabiliteit en de toegang tot deze netwerken
           wordt bevorderd.
                                              41
 ---pagebreak---                          Artikel 3 : omvang van het netwerk
1.   Het transeuropese vervoersnetwerk bestaat uit infrastructuren, diensten en
     beheerssystemen. Als deze onderdelen op harmonieuze wijze functioneren kunnen de
     in artikel 2 beschreven doelstellingen worden bereikt. Het netwerk omvat de
     infrastructuren - wegen, spoorwegen, waterwegen, havens, luchthavens,
     navigatiemiddelen, overslaginstallaties, produktpij pi ei dingen - alsook de voor het
     afzonderlijke of het gecombineerde bedrijf van deze infrastructuren noodzakelijke
     diensten, met inbegrip van de verkeersgeleidings- en besturingssystemen. Daaraan
     kunnen nog andere elementen worden toegevoegd die tot het goed functioneren van
     het netwerk bijdragen.
2.   De specifieke kenmerken van bepaalde onderdelen van het netwerk zijn nader
     omschreven in de artikelen 8 tot en met 23.
                      Artikel 4 : grote lijnen van de maatregelen
De grote lijnen van het optreden van de Gemeenschap hebben betrekking op
     de ontwikkeling van netwerkplannen, die in bepaalde gevallen op landkaarten zijn
     weergegeven,
     aanwijzing van projecten van gemeenschappelijk belang,
     bevordering van de interoperabiliteit van het netwerk,
     streven naar samenhang en complementariteit van de financiële maatregelen,
     onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten,
     permanente samenwerking en sluiting van passende overeenkomsten met derde landen
     die bij de ontwikkeling van het netwerk zijn betiokken,
     stimulering van de Lid-Staten om de nagestreefde doelstellingen te steunen,
     bevordering van een permanente samenwerking van de belanghebbende partijen en
     alle andere maatregelen die noodzakelijk blijken om de in           artikel 2 bedoelde
     doelstellingen te bereiken.
                                            42
 ---pagebreak---                                  Artikel 5 : prioriteiten
Aan de volgende maatregelen wordt prioriteit gegeven:
    totstandbrenging van hoofd-, sleutel- en tussenverbindingen die het mogelijk maken
     knelpunten weg te werken, in ontbrekende schakels te voorzien en de grote
     doorgaande verbindingen te voltooien;
     verwezenlijking van de interoperabiliteit van de verschillende onderdelen van het
     netwerk;
     ontwikkeling van de toegang tot het netwerk, waarbij met name rekening wordt
     gehouden met de noodzaak de insulaire, niet aan zee grenzende en perifere regio's
     met de centrale regio's van de Gemeenschap te verbinden;
     optimalisering van de capaciteit en doeltreffendheid van de bestaande infrastructuur;
     optimale combinatie van de wijzen van vervoer met het oog op duurzame mobiliteit;
     verbetering van de knooppunten en de overslaginstallaties;
     verbetering van de veiligheid en betrouwbaarheid van het netwerk;
     integratie van het milieu-aspect in het ontwerp en de ontwikkeling van het netwerk;
     ontwerp, ontwikkeling en invoering van beheers- en besturingssystemen in het
     netwerk met het oog op de optimalisering ervan;
     ontwikkeling en bevordering van de noodzakelijke voorlichting voor de gebruiker van
     het netwerk;
     uitvoering van studies die bijdragen tot een betere bepaling van het netwerk.
                  Artikel 6 : projecten van gemeenschappelijk belang
1.   Van gemeenschappelijk belang is een project dat
          de in artikel 2 beschreven doelstellingen nastreeft,
         betrekking heeft op het in artikel 3 bedoelde netwerk,
          in overeenstemming is met de in artikel 5 vermelde prioriteiten en
         potentieel economisch levensvatbaar kan worden geacht.
2.   Een project dat betrekking heeft op een onderdeel van het netwerk moet voldoen aan
     de bijzondere voorwaarden welke voor dit onderdeel in de artikelen 8 tot en met 23
     zijn aangegeven.
                                            43
 ---pagebreak---        Artikel 7 : netwerkplannen en projecten van gemeenschappelijk belang
1.    De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen om uitvoering te geven aan de
      netwerkplannen en in het bijzonder om de verwezenlijking van projecten van
      gemeenschappelijk belang te vergemakkelijken en te bespoedigen.
2.    Projecten kunnen worden verenigd en gecombineerd tot een gezamenlijk project dat
      binnen een bepaalde termijn moet worden uitgevoerd.
                                 SECTIE 2 : WEGENNET
                                   Artikel 8 : kenmerken
1.    Het transeuropese wegennet bestaat uit autowegen en wegen van hoge kwaliteit. Het
      wordt aangevuld met nieuwe of aangepaste verbindingen.
2.    Het net omvat de infrastructuur voor verkeersgeleiding en informatie van de
      gebruikers en is gebaseerd op een actieve samenwerking van de
      verkeersgeleidingssystemen op Europees, nationaal en regionaal niveau.
3.    Het net garandeert de gebruikers een hoog, homogeen en constant niveau van
      dienstverlening, comfort en veiligheid.
4.    In het kader van de in artikel 2 bedoelde intermodale integratie wordt het wegennet
      tot het jaar 2004 geleidelijk ontwikkeld overeenkomstig het plan zoals weergegeven
      op de kaarten in bijlage I.
                           Artikel 9 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 moet een project van gemeenschappelijk belang
betrekking hebben op de verbindingen die op de lijst in bijlage II voorkomen en op de
kaarten in bijlage I zijn weergegeven.
                              SECTIE 3 : SPOORWEGNET
                                  Artikel 10 : kenmerken
1.    Het spoorwegnet bestaat uit
           het hogesnelheidsnet dat nieuwe lijnen voor snelheden van ten minste 250 km/h
           en/of aangepaste lijnen voor snelheden van circa 200 km/h omvat en
                                             44
 ---pagebreak---           conventionele lijnen voor alle spoorwegvervoer, met inbegrip van de
          verbindingslijnen voor het hogesnelheidsverkeer en de spoorwegverbindingen
          voor gecombineerd vervoer zoals bedoeld in artikel 18.
2.    Het net biedt de gebruikers een hoog niveau van kwaliteit en veiligheid dank zij
          de continuïteit en interoperabiliteit die met name door middel van technische
          harmonisatie en een geharmoniseerd besturingssysteem zijn verkregen,
          gemakkelijkere toegang tot de vervoerscentra in steden en voorsteden,
          luchthavens, zeehavens en overslaginstallaties en
          passende informatiesystemen.
3.    In het kader van de in artikel 2 bedoelde intermodale integratie moet het spoorwegnet
      voor het jaar 2010 geleidelijk worden ontwikkeld overeenkomstig de plannen die op
      de kaarten in bijlage I zijn weergegeven.
                          Artikel 11 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 moet een project van gemeenschappelijk belang
betrekking hebben op de verbindingen die op de lijst in bijlage II zijn vermeld en op de
kaarten in bijlage I zijn weergegeven.
                            SECTIE 4 : WATERWEGENNET
                           Artikel 12 : kenmerken van het net
      Het transeuropese waterwegennet omvat een hoofdnet van rivieren en kanalen en een
      secundair net van vertakkingen en verbindingen daartussen die toegang verlenen tot
      het hoofdnet en tot de voornaamste intermodale knooppunten en voorzien in
      verbindingen met de overige netwerkcomponenten. Daaronder vallen tevens
      haveninfrastructuren en hoogwaardige verkeersgeleidingssystemen.
      De voor de waterwegen van het net vastgestelde technische minimumkenmerken
      komen overeen met het profiel van klasse IV dat geschikt is voor schepen of
      duweenheden met een lengte van 80 tot 85 m en een breedte van 9,50 m. Wanneer
      een in dit net opgenomen waterweg wordt gemoderniseerd of aangelegd, dienen de
      technische specificaties ten minste overeen te komen met klasse IV en de latere
      overgang naar klasse Va/Vb mogelijk te maken alsmede voldoende ruimte te bieden
      voor de in het gecombineerd vervoer gebruikte schepen. Het profiel van klasse Va
      is geschikt voor schepen of duweenheden met een lengte van 110 m en een breedte
      van 11,40 m en dat van klasse Vb voor duweenheden met een lengte van 172 tot
       185 m en een breedte van 11,40 m.
      In het kader van de in artikel 2 bedoelde intermodale integratie wordt het
      waterwegennet voor het jaar 2010 geleidelijk ontwikkeld overeenkomstig het plan
      zoals weergegeven op de kaart in bijlage I.
                                              45
 ---pagebreak---                           Artikel 13 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 moet een project van gemeenschappelijk belang
betrekking hebben op de verbindingen die op de lijst in bijlage II zijn vermeld en op de
kaart in bijlage I zijn weergegeven.
                                   SECTIE 5 : HAVENS
                                  Artikel 14 : kenmerken
Havens vormen de verbinding tussen het vervoer over land en het zeevervoer. Zij
verschaffen de zeevervoerders de nodige installaties en diensten. Dit vervoer biedt een
reeks diensten voor reizigers en goederen, waaronder                        ferrydiensten,
scheepvaartverbindingen over korte en lange afstand binnen de Gemeenschap en met derde
landen.
                          Artikel 15 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 moet een project van gemeenschappelijk belang aan de
voorwaarden van bijlage II voldoen.
                         SECTIE 6 : LUCHTHAVENNETWERK
                                  Artikel 16 : kenmerken
Het transeuropese luchthavennetwerk bestaat uit luchthavens van gemeenschappelijk belang
op het grondgebied van de Gemeenschap die openstaan voor commercieel luchtverkeer en
die aan de criteria van bijlage II voldoen. Deze luchthavens worden naar gelang van hun
functie binnen het netwerk beschouwd als communautaire verbindingspunten wanneer zij
voornamelijk de Gemeenschap met de rest van de wereld verbinden, als regionale
verbindingspunten wanneer zij voornamelijk voor verbindingen binnen de Gemeenschap
dienen en als toegangspunten indien zij de toegang tot de kern van het netwerk
vergemakkelijken of bijdragen tot de ontsluiting van geïsoleerde gebieden.
                           Artikel 17 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 moet een project van gemeenschappelijk belang
betrekking hebben op een luchthaven van gemeenschappelijk belang zoals omschreven
volgens de in artikel 16 bedoelde criteria en aan de specificaties van bijlage II voldoen.
Deze specificaties moeten het mogelijk maken dat het luchthavennetwerk gelijke tred houdt
met de groei van de vraag tot het jaar 2005.
                                             46
 ---pagebreak---            SECTIE 7 : NETWERK VOOR GECOMBINEERD VERVOER
                                Artikel 18 : kenmerken
 1.   Het transeuropese netwerk voor gecombineerd vervoer bestaat uit zee-, spoor- en
      binnenwaterverbindingen die, met de daarop aansluitende begin- en/of eindtrajecten
      over de weg, het lange-afstandsgoederenvervoer tussen alle Lid-Staten mogelijk
      maken. De betrokken verbindingen zijn weergegeven op de kaart in bijlage I.
2.    De installaties waarmee de overslag tussen het spoorwegnet, het waterwegennet, het
      wegennet en het zeevervoer wordt bewerkstelligd, maken deel uit van het netwerk
      voor gecombineerd vervoer. Adequaat rollend materieel kan daar voorlopig eveneens
      deel van uitmaken wanneer de aard van de infrastructuur dat noodzakelijk maakt.
                          Artikel 19 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 moet een project van gemeenschappelijk belang voor
gecombineerd vervoer betrekking hebben op de verbindingen die op de lijst in bijlage II
zijn vermeld en op de kaart in bijlage I zijn weergegeven.
     SECTIE 8 : INFORMATIE- EN VERKEERSBEHEERSNETWERK VOOR
                         SCHEPEN IN EUROPESE WATEREN
                                 Artikel 20 : kenmerken
Het transeuropese informatie- en verkeersbeheersnetwerk voor de scheepvaart omvat
      kustvaart- en havenverkeersdiensten,
      positioneringssystemen voor schepen,
      meldingssystemen voor schepen die gevaarlijke goederen vervoeren en
      communicatiesystemen voor noodsituaties en de veiligheid op zee
ten einde een hoog niveau van veiligheid en efficiëntie van de scheepvaart en
milieubescherming in de Europese wateren te waarborgen.
                          Artikel 21 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 kan van gemeenschappelijk belang worden geacht een
project dat betrekking heeft op
      kennis, organisatie en beheer van het scheepsverkeer en assistentie bij de navigatie
      in Europese wateren, met name op samenlopende, gevaarlijke of drukke vaarroutes,
      dan wel met het oog op de bescherming van ecologisch gevoelige gebieden in de
      Gemeenschap tegen de risico's van de scheepvaart,
                                            47
 ---pagebreak---       invoering van het communautaire informatiesysteem over de scheepvaart in Europese
      wateren, met name over de verplaatsingen en de lading van schepen die gevaarlijke
      of verontreinigende goederen vervoeren,
      aanpassing van de apparatuur en aansluitingen voor elektronische gegevensoverdracht
      ten einde de coördinatie en de uitwisseling van elektronische gegevens binnen het
      netwerk mogelijk te maken of te optimaliseren,
      verkeerscontrole- en -beheerssystemen,
      demonstratieprojecten in samenhang met de bovengenoemde projecten.
            SECTIE 9 : NETWERK VOOR LUCHTVERKEERSBEHEER
                                 Artikel 22 : kenmerken
Het transeuropese netwerk voor luchtverkeersbeheer omvat het luchtnavigatieplan
(luchtruim dat voor algemeen luchtverkeer is bestemd, luchtroutes en
luchtnavigatiehulpmiddelen), het systeem voor regeling van de verkeersstromen en het
luchtverkeersleidingssysteem (controlecentra, bewakings- en communicatievoorzieningen)
die noodzakelijk zijn voor een veilig en efficiënt luchtverkeer in het Europese luchtruim.
Er wordt een geleidelijke totstandbrenging beoogd met het doel de capaciteit van het
netwerk te verhogen en de toepassing ervan te optimaliseren.
                          Artikel 23 : bijzondere voorwaarden
Onverminderd de artikelen 6 en 24 kan van gemeenschappelijk belang worden geacht een
project dat betrekking heeft op
      de regeling van de luchtverkeersstromen met het doel de verhouding tussen vraag en
      aanbod te verbeteren,
      een betere benutting van het luchtruim door de verschillende gebruikers en invoering
      van een coherent en efficiënt luchtnet,
      harmonisatie van de middelen en procedures om de verschillende dienstverleners in
      een uniform systeem te integreren,
      verbetering van de produktiviteit van het systeem dank zij met name
      geautomatiseerde ondersteuning van de verkeersleiding en systemen voor detectie en
      oolossine van potentiële conflictsituaties
      oplossing                conflictsituaties.
      invoering van de voor de luchtverkeersleiding noodzakelijke communicatie-,
      navigatie- en bewakingsmiddelen, met inbegrip van de bevordering van nieuwe
      technologieën, met name satellieten en verbindingen voor elektronische
      gegevensuitwisseling en
      personeelsopleiding op een geharmoniseerde basis.
                                             48
 ---pagebreak---                SECTIE 10 : GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN
    Artikel 24 : projecten van gemeenschappelijk belang voor het gehele netwerk
Onverminderd artikel 6 wordt van gemeenschappelijk belang voor alle onderdelen van het
netwerk en voor het netwerk in zijn geheel geacht elk project dat betrekking heeft op de
totstandbrenging van
      een infrastructuur voor positionering en navigatie die gebruik maakt van satellieten
      en
      de vereiste infrastructuur voor het Europese radionavigatieplan dat in samenwerking
      met de bevoegde internationale organisaties is ontwikkeld.
Meer in het algemeen zullen projecten, die gebruik kunnen maken van ontwikkelingen op
het gebied van telecommunicatie en telematica van algemeen belang, aan een nauwkeurig
onderzoek worden onderworpen met het oog op het waarborgen van de noodzakelijke
complementariteit tussen het transeuropese vervoersnetwerk en het transeuropese
telecommunicatienetwerk.
         Artikel 25 : vaststelling van projecten van gemeenschappelijk belang
De Commissie kan de projecten van gemeenschappelijk belang vaststellen overeenkomstig
de procedure van artikel 26.
                                    Artikel 26 : Comité
 1.   De Commissie wordt bijgestaan door het Comité voor de vervoersinfrastructuur.
2.    De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de
      te nemen maatregelen. Het Comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een
      termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie.
      Het Comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148,
      lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de
      Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemming in het Comité
      worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-Staat gewogen
      overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.
      De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien
      deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité
      heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad
      gebracht. In dat geval kan de Commissie de toepassing van de maatregel waartoe zij
      heeft besloten voor ten hoogste één maand na deze kennisgeving uitstellen.
      De Raad kan binnen de in de tweede alinea genoemde termijn met een
      gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen.
                                              49
 ---pagebreak--- 3.    Het Comité kan alle aangelegenheden bespreken die betrekking hebben op de
      ontwikkeling van het transeuropese vervoersnetwerk.
                             Artikel 27 : jaarlijkse verslagen
De Commissie brengt jaarlijks en voor de eerste maal twee jaar na de inwerkingtreding van
deze beschikking bij de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité
en het Comité van de regio's verslag uit over de tenuitvoerlegging van de in deze
beschikking beschreven richtlijnen.
                       Artikel 28 : beoordeling van de richtlijnen
Uiterlijk vijfjaar na de inwerkingtreding van deze beschikking beoordeelt de Commissie
de tenuitvoerlegging van de daarin vastgestelde richtlijnen, met name de netwerkplannen
en de vaststelling van projecten van gemeenschappelijk belang, om na te gaan in hoeverre
vooruitgang is geboekt bij de geleidelijke integratie van het netwerk overeenkomstig de in
artikel 2 beschreven doelstellingen.
                                         Artikel 29
Deze beschikking treedt in werking op 1 juli 1995.
                                         Artikel 30
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.
Gedaan te Brussel, op
Voor het Europees Parlement                                            Voor de Raad
         De Voorzitter                                                 De Voorzitter
                                             50
 ---pagebreak---      BIJLAGE I
NETWERKPLANNEN
  geïllustreerd met
     KAARTEN
          51
 ---pagebreak---  ---pagebreak---               SCHEMA              '     DU RESEAU ROUTIER
              TRANSEUROPEEN (HORIZON 2004)
              TRANSEUROPEAN ROAD NETWORK
              OUTLINE PLAN (2004 HORIZON)
              LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
              STRASSENNETZES (HORIZONT 2004)
              EXISTANT/EXISTING^ESTEHENO
              PLANIFIEVPLANNELVGEPLAKT
  BELGIË/BELGIQUE/LUXEMBOURG            SCALE: 1:2.000.000    03/94
                Wl                  1ÖÖ                 150 km
                                                                                f
                                                                                f
                                                                                f
                                                                                Ê
                                                                                t
                                 'BRUGGE                 fPEN                             i
                                         GENT
U''
                                         BRUSSEL
                                         BRUXELLES
                                                                          LIEGE
                                                     MONS           NAMUR
   /
   %
     I
    I
   f
  I
M
K                                                                                LUXEMBOURG
   #
   I
    \
 ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---                        SCHEMA                                        DU RESEAU ROUTIER
                       TRANSEUROPEEN (HORIZON 2004)
                       TRANSEUROPEAN ROAD NETWORK
                       OUTLINE PLAN (2004 HORIZON)
                       LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
                       STRASSENNETZES (HORIZONT 2004)
                        EXISTANT/EXISTING/BESTEHEND
                        PLANIFIE/PLANNED/GEPLANT
                        C O R R I D O R S P R I O R I T A I R E S E N E U R O P E DE L'EST
                                                                                <M^s~^<bp
                        E A S T E R N E U R O P E PRIORITY C O R R I D O R S
                        P R I O R I T A R E K O R R l D O R E IN O S T - E U R O P A
L E S C O N N E X I O N S D A N S L E S P A Y S TIERS SONT P U R E M E N T INDICATIVES
LIAISONS D A N S L ' E X - Y O U G O S L A V I E S E U L E M E N T P M
THIRD C O U N T R Y C O N N E C T I O N S A R E P U R E l Y INDICATIVE
LINKS IN F O R M E R Y U G O S L A V I A P M O N L v
V E R B I N D U N G E N M l T D R i T T L A N O E R N NUR H I N W E I S E N C
V E R B I N D U N G E N IN P R ' J H E R E N Y U G O S L A W I E N Ni,JR P M
                                                                                50 100 150km
  HELLAS                                        SCALE 1 4 500 000                          03/94
 ---pagebreak---                      SCHEMA                 DU RESEAU ROUTIER
                     TRANSEUROPEEN (HORIZON 2004)
                     TRANSEUROPEAN ROAD NETWORK
                     OUTLINE PLAN (2004 HORIZON)
                     LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
                     STRASSENNETZES (HORIZONT 2004)
                     EXISTANT/EXISTING/BESTEHEND
   • • • • • - - • • PIANIFIE/PLANNED/OEPLANT
     ESPANA                     SCALE: 1:4750.000             03/94
c\
 ---pagebreak---  ---pagebreak---           SCHEMA                  DU RESEAU ROUTIER
          TRANSEUROPEEN (HORIZON 2004)
          TRANSEUROPEAN ROAD NETWORK
          OUTLINE PLAN (2004 HORIZON)
          LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
          STRASSENNËTZES (HORIZONT 2004)
          EXISTANT/EXISTING/BESTEHEND
        - PLANIFIE/PLANNED/GEPLANT
IRELAND              SCALE: 1:2.500.000            03/94
          50;           100:            150 km
                                                                       DUBLIN
                                                         LIMERICK * •+
 ---pagebreak---                                                                                *—P——-^VTTT
                                                                                r
                                                                                \
                                        1LAN0
                                                                    VENEZIA
                                                               N
           iRINO
                                                                 \r
                                                            BOLOgNA
                                                     i
                             GENOVA
                                                   J V
                                               C^
                                                         s\                                            \
                                                            ROMA                                BARI
                                           CAGLIARI
               SCHEMA                   DU RESEAU ROUTIER
               TRANSEUROPEEN (HORIZON 2004)
               TRANSEUROPEAN ROAD NETWORK
               OUTLINE PLAN (2004 HORIZON)
                LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
               STRASSENNËTZES (HORIZONT 2004)
              > EXISTANT/EXISTING/BESTEHEND
              , PLANIFIE/PLANNED/GEPLANT
               CORRIDORS PRIORITAIRES EN EUROPE DE L'EST
                EASTERN EUROPE PRIORITY CORRIDORS
                PRIORITARE KORRIDORE IN OST-EUROPA
LES CONNEXIONS DANS LES PAYS TIERS SONT PUREMENT INDICATIVES
LIAISONS DANS L'EX-YOUGOSLAVIE SEULEMENT P M
THIRD COUNTRY CONNECTIONS ARE PURELY INDICATIVE                                        ^
LINKS IN FORMER YUGOSLAVIA P M ONLY
VERBINDUNGEN MIT DRlTTLANDERN NUR HINWEISEND
VERBINDUNGEN IN FRUHEREN YUGOSLAWIEN NUR P M
                                                                        50  100 150 km
 ITALIA                  SCALE 1 5 500 000               03/94
 ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---                   SCHEMA DU RESEAU FERROVIAIRE
                  TRANSEUROPEEN (HORIZON 2010)
                  TRANSEUROPEAN RAILWAY NETWORK
                  OUTUNE PLAN (2010 HORIZON)
                  LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
                  EISENBAHNNETZES (HORIZONT 2010)
          RESEAU EUROPEEN GV (LM « LA) / EUROPEAN HS NETWORK (NL and UL)
          EUROPAISCHES H6-NETZ (ABS uid NBS)
          LIGNES CONVENTIONNELLES / CONVENTIONAL UNES / KONVENT1CNEU.E STRECKEN
          UGNES EUROPEENNES TC / EUROPEAN CT LMES / EUROPAISCHE KV-UMEN
 •»•• +
 LIGNES A DETERMINER OU A EVALUER / UNES TO BE DETERMINED OR EVALUATED /
 FESTZULEGENOE UND ZU UNTERSUCHENOE STRECKEN
 • • M M UGNES A GV/HS UNES /HG-STRECKEN
  ™ " " " UGNES CONVENTIONNELLES / CONVENTIONAL LMES / KONVENTIONELLE STRECKEN
LES CONNEXIONS AVEC LES PAYS TIERS SONT PUREMENT NWCATIVES
TViRO COUNTRY CONNECTIONS ARE PURELY NC CATIVE
VER8MXNGEN MT OPJTTLANDERNNLJRHNWEISEND
 ---pagebreak---  ---pagebreak--- LIGNES A DETERMINER O U A EVALUER / LINES TO BE DETERMINED OR EVALUATED /
F E S T Z U L E G E N D E UNO Z U U N T E R S U C H E N D E STRECKEN
• »     »••     LIGNES A GV / HS LINES / HG-STRECKEN
• mmm —           LIGNES CONVENTIONNELLES /CONVENTIONAL LINES/KONVENTIONELLE STRECKEN
                 LIAISON FUTURE POSSIBLE / POSSIBLE FUTURE CONNECTION /
                 MÖGLICHE KÜNFT1GE VERBINOUNG
                CORRIDORS PRIORITAIRES EN EUROPE DE LEST
                 EASTERN EUROPE PRIORITY CORRIDORS
                 PRIORITARE KORRIDORE IN OST-EUROPA
LES CONNEXIONS DANS LES PAYS TIERS SONT PUREMENT INDICATIVES
LIAISONS DANS LEX-YOUGOSLAVIE SEULEMENT P M
THIRD COUNTRY CONNECTIONS ARE PURELY INDICATIVE
LINKS IN FORMER YUGOSLAVIA P M ONLY
VERBINDUNGEN MIT DRITTLANDERN NUR HINWEISEND
VERBINDUNGEN IN FRUHEREN YUGOSLAWIEN NUR P M
HELLAS / EAAAS                             SCALE: 1:4.500.000
 ---pagebreak--- hr ---pagebreak---   TRANSEUROPEAN RAILWAY NETWORK
| OLTUNE PLAN (2010 HORIZON)
  LEfTSCHEIIA DES TRANSEUROPAISCHEN
  EISENBAHNMETZES (HORIZONT 2010)
                                                   RESEAU EUROPEEN GV (UN m LA) / EUROPEAN MS NETWORK ( M . and UL)
                                                   EUROPASCHES HO-NET7 lABS und NBS)
                                                   L X » C S C O N V E N T K ) f # * a a J E S / C O ^ ^ ^ > n 1 O N » L L J ^ e S / K 0 N ^ « N T X > * ^ X E STRECKEN
                                    L I G N E S A D E T E R M I N E R O U A EVALUER / LINES T O BE D E T E R M I N E D OR EVALUATED /
                                    PESTZULEGENDE UNO ZU UNTERSUCHENDE STRECKEN
                                           •a""    UGNES A SV / MS LMES / HG-STRECKEN
                                    •aaaa « a ™ UGNES CONVENTIONNELLES /CONVENTIONAL L * C S /KONVENTIONELLE STRECKEN
                                    l £ S C O N N E X X X S DANS LES PAYS T E R S SONT PUREMENT L O C A T I V E S
                                    "HtTO COUNTRY CONFECTIONS ARE PURELY t O C A T l V E
                                    V'ERBtOUNGEN U T DfiJTTLANDERN NUR UNWEJSEND
 ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---                        SCHEMA DU RESEAU FERROVIAIRE
                       TRANSEUROPEEN (HORIZON 2010)
                       TRANSEUROPEAN RAILWAY NETWORK
                       OUTLINE PLAN (2010 HORIZON)
                       LEITSCHEMA DES TRANSEUROPAISCHEN
                       EISENBAHNNETZES (HORIZONT 2010)
 aaaaaaaajn RESEAU EUROPEEN GV (LN et LA) / EUROPEAN HS NETWORK (NL and UL)
               EUROPAISCHES HG-NETZ (ABS una NBS)
 — — •        LIGNES CONVENTIONNELLES / CONVENTIONAL LINES / KONVENTIONELLE STRECKEN
 4 4 4. 4.     LIGNES EUROPEENNES TC /EUROPEANCT LINES/EUROPAlSCHE KV-LINIEN
 LIGNES A DETERMINER OU A EVALUER / LINES TO BE DETERMINED OR EVALUATED /
 FESTZULEGENDE UND ZU UNTERSUCHENDE STRECKEN
 • • • •»•» UGNES A GV / HS LINES / HG-STRECKEN
• • aaaai aaa» LIGNES CONVENTIONNELLES / CONVENTIONAL LINES / KONVENTIONELLE STRECKEN
NEDERLAND                            SCALE: 1:1.900.000                             03/94
 ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---  ---pagebreak---                                                                           C O M M U N A U T E S EUROPEENNES
                                                                          INFRASTRUCTURES DE TRANSPORT
                                                                          EUROPEAN COMMUNITIES
                                                                          TRANSPORT INFRASTRUCTURE
                                                                          EUROPAlSCHE GEMEINSCHAFTEN
                                                                          VERKEHRSINFRASTRUKTUR
                                    SCHEMA DIRECTEUR DES VOIES NAVIGABLES
                                            D'INTERET COMMUNAUTAIRE
                                       OUTLINE PLAN OF EUROPEAN INLAND
                                                WATERWAYS NETWORK
                                          LEITSCHEMA DES EUROPA BCHEN
                                         BINNENWASSERSTRASSENNNETZES
                                                                                AUTRES PROJETS
                                                                                OTHERS PROJECTS
                                                                                ANDERE PROJEKTE
                                                                     lucke
                                                    Goulot d'el:ang(emen(
                                                                Botllenec k
                                                                  Engpcm
                                                                                O
 BASSIN DU RHIN / RHINE AND TRIBUTARIES / RHEINBECKEN
  1 C o n n ! i o i e r o l o u Rhin (Kembs)
 2 M o s e l i e ( N a n c y - Kooien?)
  ) M i t l e l i h e i n (Koln • Kobien<>>
 4 Rhein / M e u s e
 5 Woo' ( N i j m e g e n )
 AXES EST-OUEST / EAST- WEST ROUTES / OST-WEST ACHSEN
 6 - Twentekanaal / Mirtellandkanal
 7 - Dortmund-Ems-Kanal (Dotieln/Bergeshovec!<>)
 8 - Mirtellandkanal (Hannover-Minden)
 9 - Elbe - Mittellondkanal ( M a g d e b u r q )
 10 - Elbe/Oder
 11 • Elbe ( H a m b u r g / M a g d e b u r g )
 12-Elbe (Magdeburg/CS)
 13 E l b e / O d e i / D o n o u C )
A X F S N O P p - S U D / NOPTH SCliTH ROUTES / NORL> SUD ACH'.,FN
 i.l   i i i l l ï M i i P I ' i l i P!>oir   V | „ , . „ , . , - , , „ . ,., l k   V.',.-.    Vf     •>. - ' I.,> , ' -
           abetgkanoai                  -
i'3 J u l i o n u k a n u u l
24 - L a n a v e
AXE SUD-EST / SOUTH EST ROUTE / SUD-OST ACHSE
25   - Main/Mam-Donaukanal
26   - Main-Donaukanal
27   - Donau (Straublng/Vilsholen)
28   - Donau (Wlen/Budapest) C)
AXE PÔ ADRIATIQUE • DANUBE/PÔ                                           ADRIATIC DANUBE/PO ADRIA DONAU
29 • A d n a d c o / D a n u b i o (')                   (') Proiei i ton communautaire / No community protect /
30 - Po                                                                     A u b w g a r n w m c h a M c n a i Protakl
                                                                     04.93
 ---pagebreak---                                                                                Co
X <$: -^y\
            TRANSEUROPEAN NETWORK FOR TRANSPORT
              RESEAU TRANSEUROPEEN DE TRANSPORT
                TRANSEUROPÀISCHES VERKEHRSNETZ
                 PORTS, FERRY U N K S AND INLAND WATERWAYS
              PORTS, LIAISONS MARITIMES ET VOIES NAVIGABLES
           HÂFEN. FÂHRVERBINDUNCEN UND BINNENWASSERSTRASSEN
                            Main inland pons
                            Pnncincaux pons terrestres
                            Wichtige Binnenhalen
                            Sea pons at the end of an Trans European Link
                            Hurts maritimes en bout de liaison iranscuropecnne
                            itcchlfcn am Knde ciner Transcuropoischcn Verbindunf
                             Existing inland waterway
                             Voies navigables existantes
                             Bcslehendc Binncnwasscrslrasscnvcrbindungrn
                             Missing inland waterway links
                             Voies navigables manquants
                             Fchlendc Binncnwaxscrsirasscnverbindungeii
                             Ferry routes between Member Slates
                             Itinéraires ferry entre Klats Membres
                             Kahrvcrbindungcn zwischcn Mitglicdstaaten
                             Kerry routes within a Member Stale
                             Itinéraires ferry à l'intérieur d'un Etal Membre
                             Kahrvcrbindungcn innerhaJh eines Milgliedstaals
                             Kerry routes between Member States and EFTA Stales
                             Itinéraires entre Etats Membres et pays AELE
                             Kahrvcrbindungcn zwischcn Milgliedsualen und der El-TA
                            THIS MAI' IS KM INHWMATION Puni"!»*!-* ONLY
                         SI AH MOS AKI NUT -WtTTS (H COMMUNITY INTUM'-TT
                       IITTI C AKTI ICSTS1:|I|.ICMI:NTI)I VAUUIK INHWMATTVI
               IH1KTS MAKITIMI.S NI SONT PAS IM.V "fOKTS mNTViKITCOMMUNAUTAIKI
                       IMI.SI KAKTI HATNUK INKWMATOHISCHICNCHAKAKTI*
                  sia 'J«AM<:N si Ni) KI-INT: -HAÏ-UN VON nüMiumcHAPTSiNnauissi-:-
                                                                                U
 ---pagebreak---       ft
I La Reunion (F)
         Guadeloupe (F)
             Martinique (F)   •
              fc^*
       Açores (P)
           ^      Madeira (P)
             Canarias (ES)
          o\y&m>     m      ^
 ---pagebreak---  ---pagebreak---              BIJLAGE II : VERBINDINGEN EN SPECIFICATIES
Projecten van gemeenschappelijk belang hebben betrekking op
        verbindingen en hoofdverbindingen voor de netwerkonderdelen als beschreven in
        sectie 2        wegen
        sectie 3        spoorwegen
        sectie 4        waterwegen
        criteria en/of specificaties voor knooppunten als beschreven in
        sectie 5 :      havens
        sectie 6 :      luchthavens
        spoorwegverbindingen van het netwerk voor gecombineerd vervoer als beschreven in
        sectie 7 :      gecombineerd vervoer
        alle verbindingen en hoofdverbindingen van de netwerkplannen als beschreven in
        bijlage I voor projecten op het stuk van interoperabiliteit, beheer en verkeersgeleiding.
                                               82
 ---pagebreak--- SECTIE 2 : Wegen
Noord-Zuidverbindingen
Letterkenny-Sligo-Galway-Limerick-Waterford        Erfurt-Würzburg
Vigo-Braga-Porto-Lisboa-Faro                       Parma-Verona
Ponte do Freixo en toegangswegen                   Citavecchia-Livorno-Lucca-Modena
Figueira da Foz-Viseu-Vila Real-Chaves-(Verin)     Magdeburg-Halle
Ourique-Evora-Estremoz-Castelo Branco-Guarda-      Roma-Perugia-Ravenna-Venezia
Bragança                                           Dresden-(Praha)
Londondeny-Oiragh-BaUygawley-Monaghan-Aidee        Catania-Siracusa
La Coruna-Benavente                                Brindisi-Taranto-Sibari-Catanzaro-Lamezia
Larne-Belfast-Dublin-Wexford-Rosslare              Bari-Brindisi-Otranto
Sevilla-Mérida-Benavente-Oviedo                    Kalamata-Patra-Ioannina-(Durres)
Inverness-Glasgow-Carlisle                         Lamia-Trikala-Siatista-(Tirane)
Edinburgh-Carlisle                                 Korinthos-Tripoli-Kalamata
Cordoba-Mâlaga                                     Elefsis-Thiva
Santander-Burgos-(Madrid)-Bailén-Granada-Motril    Thessaloniki-(Skopje)
Imemess-Aberdeen-Dundee-Edinburgh-Newcastle-       Thessaloniki-Moudania
Leeds-Petenborough-London                          Patra-Athina-Thessaloniki-Serres-(Soflja)
Urbina-Mâlzaga                                     Kavala-Serres-(Sofija)
Pamplona-Irùn
Murcia-Albacete                                    Alexaiidroupoli-Fenes-Grieks/Bulgaars/Tuikse grens
Pau-Oloron-Huesca-Zaragoza-Sagunto
Caen-Rennes-Nantes-Niort-La Rochelle-Saintes       Oost-Westverbindingen
Cherbourg-Caen-Le Mans                             Esbjerg-Kolding-Great Belt(Storebaeltsfoibindelsen)
Abbeville-Rouen-Le Mans-Tours                      -Oeresundsfoibindelsen (Denemarken-Zweden)
Vierzon-Toulouse-Puymorens-Barcelona               Letterkenny-Londondeny-Belfast-Larne-Stranracr-
Zeebrugge-Jabbekc-Veurne-Dunkerque-Calais-         Carlisle-Newcastle
Boulogne-Aniiens-Paris                             Sligo-Enniskillen-Belfast
Lille-Amiens                                       Sligo-Kinnegad-Dublin
Paris-Nevers                                       Galway-Kinnegad
Clermont-Ferrand-Béziers                           Emmen-Meppen
Dinteloord-Bergen-op-Zoom                          Nord-Ost-Umfahrung Hamburg-Lübeck-Rostock-
Bouillon-Charleville-Reims-Troyes-Auxerre          (Szczecin)
Dijon-Dôle-Grenoble-Sisteron-AixverbindingA51 -    Limerick-Portlaoisc-Dublin
A8                                                 Holyhead-Birmingham-Cambridge-
Liège-Bastogne                                     Felixstowe/Harwich
Liège-Malmedy-Bitburg-Wittlich-Trier               Enschede-Münster
Boxmeer-Venlo-Maasbracht                           Fishguard/MilfordHaven-Carmaithen-Canüff-Severn
(Genève)-Annecy                                    Bridge-Oxford-Felixstowe/Harwich
Autoroute du Chablais                              Swansea-Raglan
Venlo-Mönchengladbach                              Cork-Portlaoise
Luxembourg-Saaibrücken                             Cork-Wexford
Emden-Rheine-Bielefeld-Osnabrück                   Göttingen-Halle
Nice-Cuneo-Asti                                    Roermond-Mönchengladbach
Strasbourg-Ludwigshafen                            Plymouth-Exeter-London-Felixstowe/Hanvich
Köln-Blankenheim-Daun( A1 )-Trier                  Kassel-Wommen
Bastia-Ajaccio                                     Bad Hersfeld-Görlitz
Sassari-Olbia-Cagliari                             Boulogne-St. Omer
Scstri Levante-Tortona                             Lillc-Tournai-Halle-Brusscl
Kassel-Frankfurt                                   Le Havre-Amiens-Saint-Quentin
Hirtshals/Frcderikshavn-Aalborg-Randers            Schweinfurt-Bayreuth
-Aarhus (Aarhus by-pass)                           Nümberg-(Praha)
Lubcck-Fehmarn                                      Strasbourg-Kehl
Erfurt-Bamberg                                     Troyes-Paris
                                                83
 ---pagebreak--- Orléans-Sens                                 Alcanena-Abranles-Castelo Branco
Vannes-Nantes-Angers-Tours-Vierzon           Igoumenitsa-Ioannina-Melsovo-Thessaloniki-Kavala
Bordeaux-Clermont-Ferrand                    -Alexandroupoli-(Istanbul)
Müchen-Memmingen-Wangen                      Metsovo-Larissa-Volos
München-Pocking                              Ciudad Real-N.IV.N.III-Valancia
Lyon-Fréjus tunnel                           Albacete-Valencia
Balbigny (A72)-Lyon                          Antirrio-Lamia
Bergamo-Como-Varese-Ivrea                    Lisboa-Evora-Estremoz-(Madrid)
Brcscia-Milano                               Messina-Palermo
Porto Garibaldi-Ferrara-Verona               Elefsis-Stavros-Spata-Lavrio
Arles-Salon-Marseille                        Granada-Murcia
Pau-Toulouse                                 Sevilla-Huelva-Ayamonte-Faro
La Coruna-Oviedo-Santander                   Almeria-Motril-Mâlaga-Algeciras-Cédiz
Palencia-Benavente-Vigo                      Noord-Kreta-as
Porto-VilaReal-Bragança-Zamora-Valladolid
Aveiro-Viseu-Guarda-Salamanca-Valladolid
Barcelona-Lérida
                                          84
 ---pagebreak--- SECTIE 3 : Spoorwegen
1. Brennerpas: spoorlijn door de Alpen             7.  Lijnen voor; hogesnelheidstreinen; Paris-
2. Parijs-Brussel-Keulen-Amsterdam-                    Strasbourg
   Londen(PBKAL); lijnen voor                      8. Lijnen voor, hogesnelheidstreinen; Karlsruhe-
   hogesnelheidstreinen; België                        Frankfurt/Main-Berlij n
3. Parijs-Brussel, Keulen-Amsterdam-Londen         9. Rotterdam-Betuwelijn (Keulen-
   (PBKAL); lijnen voor hogesnelheidstreinen;          Frankfurt/Main-Karlsruhe (-Zwitserland-
   Nederland                                           Italië); spoorlijn
   Parijs-Keulen-Amsterdam-Londen (PBKAL);         10. Lyon-Turijn; lijnen voor .
   lijnen voor hogesnelheidstreinen; verbinding        hogesnelheidstreinen/ge-combineerd vervoer
   Londen-Kanaaltunnel                             11. Rondwegen voor de corridors voor
5. Madrid-Barcelona-Perpignan; lijnen voor             gecombineerd vervoer
   hogesnelheidstreinen
   Overtocht van de Fehmarn-Belt, bouw van
   een vaste verbinding tussen Denemarken en
   Duitsland en aanpassing van de
   toegangslij nea
                                                85
 ---pagebreak--- SECTIE 4 : Waterwegen
Te voltooien verbindingen                         Binnen tien jaar tot stand te brengen verbindingen
Rij nas                                           Oost-west as
1. Rijn-zijkanaal (Kembs)                         1. verbetering van het Mittellandkanaal en
2. Moesel (Nancy-Koblenz)                             kruising met de Elbe te Maagdenburg
3. Neckar (boven Heilbronn)                       2. verbetering van de bevaarbaarheid van de
4. Mittelrhein (Keulen-Koblenz)                       Elbe tussen Maagdenburg en de Tsjechische
5. Rijn/Maas                                          grens
6. Waal (Nijmegen)                                3. verbetering van de verbindingen tussen de
Oost-west as                                          Elbe en de Oder
7. Dortmund-Ems-Kanal (Datteln/Bergeshövede)      4. verbinding Twentekanaal-Mittellandkanaal
8. Elbe (Hamburg/Magdeburg)                       Noord-zuid as/Rijnas
9. Saaie                                          5. verbinding Rijn-Rhone
Noord-zuid as                                     Noord-zuid as
10. Moselle/Saône                                 6. verbinding Seine/Schelde in Frankrijk en
11. Seine/Moselle                                     Schelde in België
12. Zeebrugge/Gent                                7. verbetering van de verbinding tussen Schelde
13. Cabergkanaal                                      en Rijn:
Secundair net                                     a) verbetering van de as Antwerpen-Brussel-
14. Po (Cremona/Adriatische Zee)                      Charleroi
15. Douro                                         b) verbetering van het oostelijk gedeelte in de
16. Taag                                              richting van de Rijn
17. Guadiana                                          via het Centrumkanaal, de Maas. het kanaal
18. Weaverkanaal/Bridgewater kanaal(kruispunt)        van Ternaaien in
                                                      België en het Julianakanaal in Nederland
                                                  Zuid-oost as
                                                  8. verbetering van de bevaarbaarheid van de
                                                      Main en van de Donau tussen Straubing en
                                                       Vilshofen
                                               86
 ---pagebreak--- SECTIE 5: Havens
1. Categorieën van havenprojecten en daarmee
     samenhangende projecten van
     gemeenschappelijk belang
Infrastructuurprojecten in of in verband met                 verbetering van de toegankelijkheid en
havens moeten ten minste onder één van de                    versterking van de economische en sociale
volgende categorieën vallen:                                 samenhang in de Europese Gemeenschappen
                                                             door het ontwikkelen van de
A. Toegang tot de haven vanuit de zee of vanuit              zeevaartverbindingen binnen de
     de binnenwateren                                        Gemeenschap, met heel bijzondere aandacht
B. Haveninfrastructuur binnen het havengebied                voor de eilanden en perifere regio's van de
C. Infrastructuur voor vervoer over land binnen              Gemeenschap.
     het havengebied
D. Infrastructuur voor vervoer over land als            3.   Te vervullen specifieke voorwaarden
     aansluiting op de verschillende onderdelen
     van het transeuropese vervoersnetwerk.             De betrouwbaarheid van de projecten moet
                                                        worden bevestigd door een financiële analyse of
2.   Doelstellingen van de projecten                    eventueel een sociale kosten/batenanalyse die
                                                        volgens de procedure van artikel 26 wordt
Havenprojecten en aanverwante projecten van             uitgevoerd.
gemeenschappelijk belang moeten ten minste één
van de volgende doelstellingen nastreven:               De projecten moeten tevens bijdragen tot:
     vergemakkelijken van de ontwikkeling van                integratie van het verkeer in een
     het intra- en extracommunautaire                        transeuropees vervoersnetwerk of een
     handelsverkeer.                                         multimodale vervoersketen dan wel
     ondersteuning van het beginsel van duurzame             betere benutting van milieuvriendelijke
     mobiliteit door bij te dragen tot de ontlasting         wijzen van vervoer.
     van overbelaste landcorridors en tot de
     vermindering van de externe kosten van het
     Europese vervoer door bijvoorbeeld het
     aandeel van het zeeverkeer in het totale
     verkeer te verhogen.
                                                     87
 ---pagebreak--- SECTIE 6: Luchthavens
1. Selectiecriteria voor luchthavens van gemeenschappelijk belang
Luchthavens van gemeenschappelijk belang moeten aan de criteria van één van de volgende
netwerkcomponenten voldoen :
(i) Communautaire verbindingspunten omvatten                 150 000 ton vracht of
                                                             1 000 000 passagiers van buiten de
alle luchthavens of luchthavensystemen^)                     Gemeenschap
met een totaal jaarlijks verkeersvolume van
ten minste
      5 000 000 passagiers min 10% of
       100 000 bewegingen van commerciële               (*) Luchthavensysteem: zie PB nr. L 240 van
      vliegtuigen of                                         24 augustus 1992. blz. 14
en alle nieuwe luchthavens die zijn gebouwd om               met een jaarlijks verkeersvolume tussen
een bestaand communautair verbindingspunt te                 250 000 min 10% en 499 999 passagiers of
vervangen waarvan het terrein niet meer kan                  met een jaarlijks verkeersvolume tussen
worden uitgebreid.                                           10 000 en 49 999 ton vracht of
                                                             die op een eiland van een Lid-Staat zijn
(ii) Regionale verbindingspunten omvatten alle               gelegen of
      luchthavens of luchthavensystemen met een              die in een geïsoleerd gebied van de
      totaal jaarlijks verkeersvolume                        Gemeenschap zijn gelegen en commerciële
      tussen 1 000 000 min 10% en 4 499 999                  diensten aanbieden met vliegtuigen met een
      passagiers of                                          maximum startmassa van ten minste 10 ton.
      tussen 50 000 en 149 999 ton vracht of
      tussen 500 000 en 899 999 passagiers              Een luchthaven wordt geacht in een geïsoleerd
      waarvan ten minste 30% uit het buitenland         gebied te liggen wanneer deze zich buiten een
      afkomstig is of                                   straal van ten minste 100 km van het dichtst-
      tussen 300 000 en 899 999 passagiers, voor        bijgelegen communautaire of regionale
      zover zij niet op het Europese vasteland en       verbindingspunt bevindt. Deze afstand kan bij
      op een afstand van ten minste 500 km van          wijze van uitzondering worden verminderd tot
      het meest nabije communautaire                    75 km wanneer de toegang werkelijk moeilijk is
      verbindingspunt zijn gelegen.                     ten gevolge van het geografische reliëf of de staat
                                                        van de infrastructuur voor het vervoer over land.
(iii) Toegangspunten zijn alle luchthavens
      met een jaarlijks verkeersvolume tussen
      500 000 en 899 999 passagiers waarvan
      minder dan 30% uit het buitenland afkomstig
      is of
                                                  88
 ---pagebreak--- II. Specificaties voor projecten van gemeenschappelijk belang in verband met het
     luchthavennetwerk
Van gemeenschappelijk belang is elk project dat aan de volgende specificaties voldoet:
                    PROJECTSPECIFICATIES                                           TYPE
  I. Optimalisering van bestaande luchthavencapaciteit
  Maatregel t - Optimalisering van de bestaande capaciteit voor     Communautair verbindingspunt
  vliegtuigen, passagiers of vracht, met inbegrip van de            Regionaal verbindingspunt
  luchtnavigatieinstallaties die tot de luchthaven behoren          Toegangspunt
  Maatregel 2 - Verbetering van de algemene beveiliging en de       Communautair verbindingspunt
  technische veiligheid van luchthavens                             Regionaal verbindingspunt
                                                                    Toegangspunt
  Maatregel 3 - Aanpassing van bestaande infrastructuur die         Communautair verbindingspunt
  noodzakelijk is geworden door de voltooiing van de interne        Regionaal verbindingspunt
  markt en met name door de maatregelen met betrekking tot het
  vrije verkeer van personen in de Europese Unie
  II. Ontwikkeling van nieuwe luchthavencapaciteit
  Maatregel 4 - Ontw ikkeling van de infrastructuur en installaties Communautair verbindingspunt
  die bepalend zijn voor de luchthavencapaciteit voor de            Regionaal verbindingspunt
  behandeling van vliegtuigen, passagiers of vracht, met inbegrip
  van de luchtnavigatieinstallaties die tot de luchthaven behoren
  Maatregel 5 - Bouw van een nieuwe luchthaven ter vervanging       Communautair verbindingspunt
  van een bestaande luchthaven of een bestaand
  luchthavensysteem welke op het bestaande terrein niet kan
  worden uitgebreid
  III. Verbetering van de bescherming tegen hinder die door luchthavenactiviteiten wordt veroorzaakt
  Maatregel 6 - Verbetering van het milieueffect uit een oogpunt    Communautair verbindingspunt
  van geluidshinder en behandeling van luchthavenafvalwater
  IV. Verbetering of ontwikkeling van de toegang tot luchthavens
  Maatregel 7 - Verbetering of ontwikkeling van interfaces          Communautair verbindingspunt
  tussen de luchthaven en de toegangsinfrastructuur                 Regionaal verbindingspunt
  Maatregel 8 - Verbetering en ontwikkeling van verbindingen        Communautair verbindingspunt
  met andere ven oersnetwerken, waaronder het spoorwegnet
                                                       89
 ---pagebreak--- SECTIE 7 : Spoorwegverbindingen voor gecombineerd vervoer
Binnen vijf jaar te voltooien verbindingen
1.  Taulov - Noord-Jutland
2.  Hamburg - Padborg - Taulov - Kopenhagen      35. Livorno - Florence
3.  Hamburg - Berlijn                            36. Patras - Athene
4.  Hannover - Berlijn                           37. Athene - Larissa (Volos) - Thessaloniki -
5.  Neurenberg - Berlijn                             noordgrens (voormalig Joegoslavië en
6.  Berlijn - Dresden                                Bulgarije)
7.  Frankfurt - Würzburg
8.  Betuwelijn (Rotterdam - Ruhrgebied) en in    Binnen tien jaar te voltooien verbindingen
    Nederland de verbindingen met Hengelo en
    Venlo                                        1.  Madrid - Albacete - Valencia
9. Rotterdam - Antwerpen/Zeebmgge - Brussel      2.  Madrid - Irun - Frankrijk
    Luxemburg - Bettembourg                      3.  Bologna - Bari/Brindisi - Griekenland
10. Antwerpen - Aken                             4.  Igoumenitsa - Patras
11. Rotterdam - Antwerpen - Brussel - Aulnoye    5.  Patras - Athene
12. Aken - Luik - Erquelinnes                    6.  Athene - Larissa (Volos) - Thessaloniki -
13. Porto - Lissabon - Madrid - Barcelona            noordgrens (voormalig Joegoslavië, Bulgarije
14. Lissabon - Burgos - Irun - grens                 en Albanië)
    Frankrijk/Spanje                             7. Igoumenitsa - Volos
15. Port Bou - Barcelona - Valencia - Murcia     8. Igoumenitsa - Thessaloniki
16. Madrid - Almeria/Algeciras                   9. Thessaloniki - Alexandroupolis - Ormenio
17. Le Havre - Parijs                                (grenzen Griekenland/Turkije -
18. Dijon - Modane                                   Griekenland/Bulgarije)
19. Parijs - Straatsburg                         10. Bologna - Rome - Napels
20. Kehl - Dijon                                 11. Napels - Reggio Calabria - Messina -
21. Nancy - Avignon                                  Palermo/Catania
22. Marseille - Genua                            12. Genua - Livorno - Rome
23. Avignon - Narbonne                           13. Civitavecchia - Olbia - Sassari - Cagliari
24. Parijs - Dijon                               14. Antwerpen - Ruhrgebied
25. Parijs - Hendaye                             15. Hengelo - Osnabrück
26. Aulnoye - Metz                               16. Venlo - Keulen
27. Tarvisio - Udine - Bologna                   17. Berlijn - Frankfurt/Oder - grens:
28. Brennerpas - Bologna                             Duitsland/Polen
29. Udine - Triëst                               18. Berlijn - Stralsund
30. Iselle - Turijn/Milaan - Bologna             19 Dresden - grens: Duitsland/Tsjechische
30. Modane - Turijn - Milaan                         Republiek
32. Chiasso - Milaan                             20. Dresden - Görlitz - grens: Duitsland/Polen
33. Verona - Triëst
34. La Spezia - Fidenza
                                              90
 ---pagebreak---                                                            ISSN 0254-1513
                                                       COM(94) 106 def.
                                  DOCUMENTEN
NL                                                                    07
                   Catalogusnummer: CB-CO-94-122-NL-C
                                                ISBN 92-77-67057-6
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen
L-2985 Luxemburg
                                       91