Avis juridique important

|

52000PC0854(02)

Voorstel voor een Kaderbesluit van de Raad ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie  /* COM/2000/0854 def. - CNS 2001/0025 */

Publicatieblad Nr. 062 E van 27/02/2001 blz. 0327 - 0330

Voorstel voor een KADERBESLUIT VAN DE RAAD ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografieMEMORIE VAN TOELICHTING1. INLEIDINGOp 24 februari 1997 heeft de Raad een gemeenschappelijk optreden goedgekeurd voor acties tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen [1]. Het gemeenschappelijk optreden omvat een grote reeks onderwerpen zoals definities (onverminderd meer specifieke definities in de wetgeving van de lidstaten), rechtspraak, strafrechtelijke procedure, bijstand aan slachtoffers en politiële en justitiële samenwerking. In het kader van het gemeenschappelijk optreden hebben de lidstaten hun wetgeving herzien om er aldus voor te zorgen dat mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen worden beschouwd als strafbare feiten.[1]   PB L 063 van 4.3.1997 Sedert de goedkeuring van het gemeenschappelijk optreden in 1997 zijn de acties en initiatieven tegen seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, zowel wat het aantal als de inhoud ervan betreft, aanzienlijk uitgebreid op het niveau van zowel de Europese Unie als op plaatselijk, regionaal en internationaal niveau binnen een bredere context. Seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie hebben een steeds zorgwekkender karakter gekregen, en het is zonder meer duidelijk dat het nodig is de uiteenlopende wettelijke benaderingen in de lidstaten door verder optreden aan te pakken.Bovendien wordt in artikel 29 van het Verdrag van Amsterdam uitdrukkelijk verwezen naar misdrijven tegen kinderen. In het Actieplan van Wenen [2] en in de conclusies van de Europese Raad van Tampere wordt duidelijk opgeroepen tot meer wetgevend optreden tegen seksuele uitbuiting van kinderen. Optreden op wetgevingsgebied wordt ook vermeld in het Scorebord van de Commissie [3]. Op 29 mei 2000 heeft de Raad een besluit goedgekeurd [4] ter bestrijding van kinderpornografie op internet.[2]    PB C 19 van 23.1.1999.[3]   COM (2000) 167 def. van 24.3.2000[4]   PB L 138/1 van 9.6.2000.Twee voorbeelden van de ontwikkeling op ruimer internationaal niveau zijn het vrijwillig protocol van de Verenigde Naties bij de Conventie inzake de rechten van het kind met betrekking tot verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie alsook de toekomstige Conventie inzake cybercriminaliteit die binnen de Raad van Europa wordt ontwikkeld, en onder meer gericht is op kinderpornografie in de context van computersystemen. De Commissie heeft actief deelgenomen aan de uitwerking van dit laatste instrument en belangrijke elementen van de toekomstige Conventie inzake kinderpornografie en computersystemen zijn opgenomen in dit voorstel, hoewel dit voorstel ook vormen van kinderpornografie bestrijkt die niet samenhangen met computersystemen.Verder moet het specifieke karakter van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid die binnen de Europese Unie tot stand moet worden gebracht, de lidstaten ertoe in staat stellen een kaderbesluit te ontwikkelen waarin bepaalde aspecten van strafrecht en justitiële samenwerking grondiger worden aangepakt dan mogelijk was via de instrumenten die voor de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam beschikbaar waren, en instrumenten die op breder internationaal niveau tot ontwikkeling werden gebracht. In een kaderbesluit moet bijvoorbeeld duidelijker aandacht worden besteed aan kwesties zoals strafbaarstelling, straffen en andere sancties, bezwarende omstandigheden, rechtspraak, inclusief bepalingen inzake extraterritoriale rechtspraak, en uitlevering.Tot slot is de Commissie van oordeel dat op het gebied van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie verder inspanningen moeten worden gedaan op het niveau van de Europese Unie. Gebruikmaking van een kaderbesluit, een door het Verdrag van Amsterdam ingevoerd instrument, zal een gemeenschappelijke aanpak van de Europese Unie op dit gebied verbeteren en de leemtes binnen de bestaande wetgeving aanvullen. De noodzaak van een duidelijke gemeenschappelijke aanpak van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie moet ook worden gezien tegen de achtergrond van de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie.Zoals aangekondigd in het kader van het Scorebord heeft de Commissie daarom besloten een voorstel in te dienen voor een kaderbesluit met betrekking tot de onderlinge aanpassing van het strafrecht van de lidstaten, inclusief straffen, en wel met betrekking tot seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Het voorstel bevat ook bepalingen inzake horizontale justitiële onderwerpen zoals rechtspraak en samenwerking tussen de lidstaten. Het voorstel bestrijkt seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, doch niet mensenhandel voor uitbuitingsdoeleinden, wat in een afzonderlijk voorstel zal worden behandeld. De opsplitsing in twee kaderbesluiten zal de Raad ertoe in staat stellen speciaal aandacht te besteden aan seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie.2. RECHTSGRONDDit voorstel voor een kaderbesluit betreft de onderlinge aanpassing van de wetgeving en de regelgeving van de lidstaten op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in criminele aangelegenheden. Het betreft in grote mate ook "minimumregels betreffende de elementen van strafbare feiten en straffen op het gebied van georganiseerde misdaad". De in de inleiding tot het voorstel genoemde rechtsgronden zijn daarom de artikelen 29, waarin uitdrukkelijk wordt verwezen naar misdrijven tegen kinderen, 31, sub e), en 34, lid 2, sub b), van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Het voorstel zal geen financiële gevolgen hebben voor de begroting van de Europese Gemeenschappen.3. HET KADERBESLUIT: ArtikelenArtikel 1 (Definities)Artikel 1 bevat de definities van termen die in het kaderbesluit worden gebruikt. De punten a), b) en c) bevatten kerndefinities. Punt a) bevat de definitie van "kind", punt b) die van "kinderpornografie" en punt c) "computersysteem". De definitie van "kind" heeft betrekking op elke persoon van jonger dan 18 jaar. Wat deze leeftijd in verband met kinderpornografie betreft, is de Commissie van oordeel dat afbeeldingen van personen beneden de leeftijd van 18 jaar die bij duidelijk seksueel gedrag betrokken zijn, een vorm van seksuele uitbuiting van kinderen zijn. Ook al hebben kinderen beneden de 18 jaar de volwassenheid bereikt om een eigen beslissing te nemen inzake hun deelneming aan seksuele activiteiten, toch mag een en ander geen afbeeldingen van dergelijke activiteiten behelzen. De leeftijd van 18 jaar is ook in overeenstemming met de Conventie inzake de rechten van het kind.Punt b) bestrijkt pornografisch materiaal waarbij een kind is afgebeeld dat betrokken is bij een duidelijk seksueel gedrag. De term visuele afbeelding moet ook worden geïnterpreteerd als niet-ontwikkelde film en videotape, en gegevens die zijn opgeslagen op een computerschijf of via elektronische middelen die de mogelijkheid bieden om te komen tot een visueel beeld. Duidelijk seksueel gedrag houdt hierbij ten minste in:a) geslachtsgemeenschap, inclusief genitaal-genitaal, oraal-genitaal, anaal-genitaal of oraal-anaal verkeer;b) bestialiteit;c) masturbatie; d) sadistisch of masochistisch misbruik; ofe) wellustig tonen van de geslachtsdelen of de onderbuik.Punt e) bevat de definitie van « rechtspersoon ». De definitie van rechtspersoon is ontleend aan het tweede Protocol bij de Conventie inzake de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen [5]. [5]   PB C 221 van 19.7.1997.Artikel 2 (Misdrijven op het gebied van seksuele uitbuiting van kinderen)Door artikel 2 wordt de lidstaten de verplichting opgelegd om ervoor te zorgen dat seksuele uitbuiting van kinderen strafbaar is. Punt (a) bepaalt dat de verschillende vormen van uitbuiting van een kind in prostitutieverband strafbaar zijn. Punt (b) bepaalt dat de gebruikmaking van een kind bij seksueel gedrag strafbaar is wanneer er sprake is van de omstandigheden bedoeld in de punten (i) tot en met (iii). Seksueel gedrag moet in het raam van dit kaderbesluit worden geïnterpreteerd als gedrag bedoeld in artikel 1 inzake duidelijk seksueel gedrag met betrekking tot kinderpornografie.Artikel 3 (Misdrijven op het gebied van kinderpornografie)Door artikel 3 wordt de lidstaten de verplichting opgelegd om ervoor te zorgen dat de verschillende vormen van opzettelijke daden in verband met kinderpornografie strafbaar zijn. Lid 1, sub a), is gewijd aan de vervaardiging van kinderpornografie, lid 1, sub b), de verspreiding en de toezending van kinderpornografie, lid 1, sub c), aan het aanbieden of op een andere wijze beschikbaar stellen van kinderpornografie, en tenslotte lid 1, sub d), aan de verwerving of het bezit van kinderpornografie.De activiteiten bedoeld in de punten a) tot en met d) hebben niet alleen betrekking op de toekomstige Conventie inzake cybercriminaliteit, doch ook op elementen die kunnen worden aangetroffen in het strafrecht van de lidstaten. Het lag in de bedoeling van de Commissie zo volledig mogelijk de gedragingen te bestrijken die duidelijk kinderpornografie inhouden. Lid 1 van het artikel bepaalt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de opgesomde misdrijven ook strafbaar zijn wanneer het gedrag geheel of gedeeltelijk het gebruik van een computersysteem inhoudt.Lid 2 is gewijd aan twee specifieke soorten kinderpornografisch materiaal dat visueel een kind afbeeldt dat betrokken is bij een duidelijk seksueel gedrag. Ten eerste wanneer een persoon een kind blijkt te zijn, en ten tweede wanneer afbeeldingen gewijzigd zijn of zelfs volledig gevormd zijn door bijvoorbeeld een computer, d.w.z. gesimuleerd of vervaardigd. Lid 2 is derhalve gewijd aan pornografisch materiaal wanneer geen "eigenlijke" seksuele uitbuiting met de afbeelding samenhangt. De betrokken bescherming is derhalve verschillend van de kinderpornografie bedoeld in lid 1; terwijl lid 1 erop is gericht kinderen te beschermen tegen seksueel misbruik, is lid 2 erop gericht kinderen te beschermen tegen misbruik als seksueel object, en om te voorkomen dat pseudo-kinderpornografische afbeeldingen meer verspreid worden waarbij seksuele uitbuiting van kinderen mogelijk wordt versterkt.Lid 2 vereist dat de lidstaten de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat handelingen in verband met pornografisch materiaal strafbaar zijn waarbij een kind uitdrukkelijk betrokken is bij seksueel gedrag. Deze maatregelen mogen geen afbreuk doen aan de definities die verder vervat zijn in dit kaderbesluit. Wat evenwel specifiek de situatie betreft waarbij de afbeelding een persoon betreft die een kind blijkt te zijn, d.w.z. geen vervaardigde afbeelding, doch een afbeelding van een echt persoon, mogen de lidstaten de gevallen niet strafbaar stellen waarbij kan worden vastgesteld dat het beeld in feite betrekking heeft op een persoon van 18 jaar of ouder. Hiermee wordt bereikt dat, wanneer een rechtbank ervan overtuigd is dat het beeld een kind betreft, doch de eigenlijke leeftijd onbekend is, een en ander strafbaar blijft.Artikel 4 (Instigatie, hulp, aanstoking en poging)Door artikel 4, lid 1, wordt de lidstaten de verplichting opgelegd om ervoor te zorgen dat instigatie, hulp of aanstoking op het gebied van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie strafbaar zijn.Lid 2 van artikel 4 betreft specifiek een poging. Hierbij wordt de lidstaten de verplichting opgelegd om ervoor te zorgen dat poging om kinderen seksueel te misbruiken, alsook vervaardiging, verspreiding, toezending, aanbieding of op een andere wijze beschikbaar stellen van kinderpornografie strafbaar zijn. Lid 2 behelst niet pogingen tot opzettelijke verwerving of opzettelijk bezit van kinderpornografisch materiaal.Artikel 5 (Straffen en bezwarende omstandigheden)Artikel 5 betreft de straffen en bezwarende omstandigheden. In lid 1 is bepaald dat de in de artikelen 2,3 en 4 bedoelde misdrijven worden bestraft met daadwerkelijke, evenredige en afschrikkende straffen, inclusief hechtenis van niet minder dan vier jaar. Wat betreft opzettelijke verwerving of opzettelijk bezit, is specifiek aangegeven dat de maximumstraf niet minder dan één jaar mag bedragen. Deze straffen volstaan om seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie te bestrijden binnen de strekking van andere instrumenten die reeds werden goedgekeurd met het oog op meer politiële en judiciële samenwerking binnen de Europese Unie zoals gemeenschappelijk optreden 98/699/JBZ [6] inzake witwassen van geld, identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en van de opbrengsten van misdrijven, alsook gemeenschappelijk optreden 98/733/JBZ [7] inzake de strafbaarstelling van deelneming aan een criminele organisatie in de lidstaten van de Europese Unie.[6]   PB L 333/1 van 9.12.1998.[7]   PB L 351/1 van 29.12.1998.Daar seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie zeer ernstige misdrijven zijn, wordt in de leden 2 tot 4 uiteengezet dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat, wanneer zich bezwarende omstandigheden voordoen, de misdrijven moeten worden bestraft met een maximum gevangenisstraf van niet minder dan acht jaar. Het voorstel van de Commissie om een straf van ten minste acht jaar toe te passen bij bezwarende omstandigheden is gebaseerd op de zienswijze dat mogelijke straffen voor seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie een weerspiegeling van het ernstige karakter van het misdrijf moeten vormen, en een sterk afschrikkend effect moeten hebben.De bezwarende omstandigheden die speciaal moeten gelden voor kinderprostitutie, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie zijn hieronder opgesomd. Het gaat hierbij om een minimumlijst, waarbij in de wetgeving van de lidstaten bijkomende omstandigheden kunnen worden vermeld. Een verdere uitlegging van wat met deze omstandigheden is bedoeld in het kader van dit kaderbesluit, is de volgende:- "betreft een kind van jonger dan tien jaar", of in geval van kinderpornografie "...afbeeldingen van een kind van jonger dan tien jaar" moeten rechtsbescherming verschaffen voor zeer jonge kinderen en de ernst beklemtonen van seksuele uitbuiting van zeer jonge kinderen wat mogelijke straffen betreft;- "houdt bijzondere ruwheid in" is bedoeld voor het niveau van geweld of druk alsook onverschilligheid ten aanzien van de gezondheid en de integriteit van het slachtoffer, in zowel fysisch als mentaal opzicht; hoe meer sprake is van ernstig geweld of ernstige druk of onverschilligheid, hoe ernstiger het misdrijf is;- "brengt aanzienlijke opbrengsten mee" zou, wanneer van toepassing, kunnen worden opgevat in analogie met bezwarende "souteneurschap", en moet tenminste de verrijking van de dader van de criminele activiteiten inhouden;- "is begaan in het kader van een criminele organisatie" moet worden geïnterpreteerd overeenkomstig artikel 1 van gemeenschappelijk optreden 98/733/JBZ inzake de strafbaarstelling van deelneming aan een criminele organisatie in de lidstaten van de Europese Unie [8];[8]   PB L 351/1 van 29.12.1998.- "behelst afbeeldingen van een kind dat is blootgesteld aan geweld of dwang" is bedoeld voor afbeeldingen die elementen van geweld of dwang inhouden die erop wijzen dat het kind is gedeerd of een zeer angstig gedrag vertoonde; hoe meer sprake is van ernstig geweld of ernstige dwang, hoe ernstiger het misdrijf is.Lid 5 van artikel 5 vereist dat de lidstaten in overweging nemen om fysieke personen te verbieden om tijdelijk of permanent activiteiten uit te oefenen die samenhangen met toezicht op kinderen, en wel wanneer zij zijn veroordeeld voor een van de misdrijven zoals bedoeld in dit kaderbesluit.Artikel 6 (Aansprakelijkheid van rechtspersonen)Ook is het hierbij nodig aandacht te besteden aan de situatie waarin de rechtspersonen zich bevinden die betrokken zijn bij seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Daarom bevat artikel 6 bepalingen waarbij een rechtspersoon aansprakelijk wordt geacht voor de in de artikelen 2, 3 en 4 bedoelde misdrijven die ten voordele ervan zijn begaan door een persoon die individueel optreedt dat wel in het kader van de betrokken rechtspersoon. De term aansprakelijkheid moet op een dusdanige wijze worden geïnterpreteerd dat hij zowel criminele als civiele aansprakelijkheid omvat (zie ook artikel 7 inzake straffen).Bovendien is in lid 2 bepaald dat een rechtspersoon ook als aansprakelijk kan worden beschouwd wanneer het gebrek aan supervisie of controle door een persoon die de nodige controle moet uitoefenen, het misdrijf in zijn voordeel mogelijk heeft gemaakt. In lid 3 is bepaald dat wettelijke procedures tegen een rechtspersoon parallelle wettelijke procedures tegen een fysiek persoon niet uitsluiten.Wat meer in het bijzonder het misdrijf kinderpornografie door middel van een computersysteem betreft, is artikel 6 van belang in verband met de aansprakelijkheid van de dienstverleners in het kader van de informatiemaatschappij. Artikel 6 doet geen afbreuk aan de bepalingen van Richtlijn 2000/31/EG betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name elektronische handel, in de interne markt (Richtlijn inzake elektronische handel) [9], waarin de aansprakelijkheid van intermediaire dienstverleners wordt behandeld. De artikelen 12 tot 14 van deze richtlijn bevatten de voorwaarden waaronder intermediaire dienstverleners niet aansprakelijk kunnen worden geacht voor "mere conduit" (doorgeefluik), "caching" (wijze van opslag) alsook "hosting" ("host"-diensten), terwijl in artikel 15 is bepaald dat de lidstaten dergelijke intermediaire dienstverleners geen algemene verplichting kunnen opleggen om de informatie te controleren die zij doorgeven of opslaan, en evenmin een algemene verplichting om actief te zoeken naar feiten of omstandigheden die op onwettige activiteiten duiden.[9]   PB L 178 van 17.7.2000, blz. 1Dit kaderbesluit is bedoeld om ervoor te zorgen dat dienstverleners aansprakelijk zijn wanneer zij misdrijven inzake kinderpornografie begaan ten voordele van de dienstverlener. Evenzo is er sprake van aansprakelijkheid wanneer het gebrek aan toezicht misdrijven op het gebied van kinderpornografie mogelijk heeft gemaakt door een persoon die optreedt namens de dienstverlener, of wanneer het misdrijf werd begaan ten voordele van de dienstverlener.Artikel 7 (Sancties betreffende rechtspersonen)Artikel 7 bevat een eis inzake sancties tegen rechtspersonen. Hierbij worden daadwerkelijke, evenredige en afschrikkende straffen vereist met de minimumverplichting om criminele of niet-criminele boetes op te leggen. Ook worden andere sancties genoemd die speciaal van toepassing zouden kunnen zijn op rechtspersonen.Artikel 8 (Rechtspraak en vervolging)Het internationaal karakter van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie impliceert dat een doeltreffende wetgevende reactie procedurele regels vereist inzake rechtspraak en uitlevering die even duidelijk zijn en even ver reiken als de nationale rechtsstelsels met betrekking tot de bescherming tegen personen die vervolging proberen te ontkomen.Lid 1 bevat een reeks criteria waarbij rechtspraak inzake nationale rechtshandhaving en justitiële instanties worden aangewezen om de gevallen te vervolgen en te onderzoeken die misdrijven vormen waarnaar in dit kaderbesluit wordt verwezen. De lidstaten moeten hun rechtspraak in drie situaties uitwerken:(a) wanneer het misdrijf geheel of gedeeltelijk op hun grondgebied is gepleegd, ongeacht de positie of de nationaliteit van de betrokken persoon (territorialiteitsbeginsel), of(b) wanneer de dader een onderdaan is (actief personaliteitsbeginsel). Het criterium van het statuut van onderdaan betekent dat de rechtspraak mogelijk is ongeacht de lex locus delicti. Het is de taak van de lidstaten om misdrijven buiten hun grenzen te vervolgen. Dit is vooral van belang voor lidstaten die hun eigen onderdanen niet uitleveren, of(c) wanneer het misdrijf is begaan ten voordele van een rechtspersoon die is gevestigd op het grondgebied van die lidstaat.Daar niet alle lidstaten in hun rechtstraditie extraterritoriale bevoegdheid voor alle soorten strafbare feiten erkennen, kunnen de lidstaten echter, afhankelijk van de in lid 1 bedoelde verplichting, hun bevoegdheid beperken tot de eerste van deze drie situaties. Zelfs indien zij dit niet doen, kunnen zij bovendien bepalingen vaststellen tot beperking van de toepasbaarheid van de leden 1, sub b), en sub c), tot gevallen waarin het misdrijf werd gepleegd buiten het grondgebied van die lidstaat.In lid 3 wordt rekening gehouden met het feit dat bepaalde lidstaten hun onderdanen niet uitleveren en ervoor proberen te zorgen dat personen die ervan worden verdacht misdrijven te hebben gepleegd op het gebied van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, vervolging niet kunnen ontkomen omdat de uitlevering in beginsel wordt afgewezen op grond van het feit dat zij onderdanen van die lidstaat zijn.Een lidstaat die zijn onderdanen niet uitlevert, moet, overeenkomstig lid 3, de nodige maatregelen nemen om zijn rechtspraak aan te passen en, zonodig de betrokken misdrijven te vervolgen die door zijn eigen onderdanen buiten zijn grondgebied zijn gepleegd. In lid 4 is bepaald dat de lidstaten het Secretariaat-generaal van de Raad en de Commissie op de hoogte moeten brengen wanneer zij ertoe besluiten lid 2 toe te passen.Artikel 8, lid 5, is bedoeld om ervoor te zorgen dat de lidstaten jurisdictie hebben over misdrijven die zijn begaan door toegang tot een computersysteem in een derde land vanuit hun eigen lidstaat, bijvoorbeeld bij opslag of beschikbaar stellen van kinderpornografie op/vanaf een server in een derde land.Artikel 9 (Slachtoffers)Bij de benadering van de Europese Unie van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie werd speciaal aandacht besteed aan de bescherming van en de bijstand aan slachtoffers. Daarom is de Commissie van oordeel dat een artikel inzake de slachtoffers in dit kaderbesluit moet worden opgenomen. Sociale bijstand voor slachtoffers om hen te helpen bij het verwerken van bedoelde misdrijven en om hen ertoe in staat te stellen opnieuw te worden geïntegreerd in het normale leven, maakt deel uit van het algemeen beleid.Artikel 10 (Samenwerking tussen de lidstaten)Artikel 10 heeft tot doel gebruik te maken van de instrumenten van internationale justitiële samenwerking waarbij de lidstaten betrokken zijn, en die moeten gelden voor de aangelegenheden die onder dit kaderbesluit vallen. Bijvoorbeeld regelingen inzake wederzijdse rechtsbijstand en hun uitlevering zijn behandeld in een aantal bilaterale en multilaterale overeenkomsten alsook conventies van de Europese Unie. Een bijkomend doel van dit artikel bestaat erin informatie-uitwisseling in de hand te werken.Lid 1 vereist dat de lidstaten elkaar zo veel mogelijk wederzijdse bijstand verlenen bij gerechtelijke procedures met betrekking tot seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Voor de situatie waarin zich een positief justitieel conflict voordoet, bepaalt lid 2 dat de lidstaten elkaar moeten raadplegen met het oog op de coördinatie van hun optreden om daadwerkelijk te vervolgen. Dit lid bepaalt ook dat passend gebruik moet worden gemaakt van de bestaande samenwerkingsmechanismen, zoals die waarbij verbindingsmagistraten [10] betrokken zijn, alsook het Europees Justitieel Netwerk [11]. In artikel 3 wordt de nadruk gelegd op het belang contactpunten aan te wijzen met het oog op de uitwisseling van informatie. Daarin wordt uitdrukkelijk gesteld dat Europol en de medegedeelde contactpunten in het kader van het besluit van de Raad tot bestrijding van kinderpornografie [12] op passende wijze moeten worden ingeschakeld. Lid 4 is gewijd aan de verspreiding van informatie over welke contactpunten werden aangewezen voor de uitwisseling van informatie in verband met seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie.[10]   PB L 105 van 27.4.1996.[11]   PB L 191/4 van 7.7.1998.[12]   PB L 138/1 van 9.6.2000.Artikel 11 (Tenuitvoerlegging)Artikel 11 heeft betrekking op de tenuitvoerlegging en de follow-up van dit kaderbesluit. Daarin wordt gesteld dat de lidstaten de maatregelen moeten nemen die nodig zijn om voor 31 december 2002 aan dit kaderbesluit te voldoen. Ook wordt erin gezegd dat de lidstaten tegen die tijd aan het Secretariaat-generaal van de Raad en aan de Commissie de bepalingen moeten toezenden tot omzetting in hun nationale wetgeving van de verplichtingen die op hen rusten op grond van dit kaderbesluit. Op basis van een verslag dat moet worden opgesteld uitgaande van deze informatie en een schriftelijk verslag van de Commissie zal de Raad tegen 30 juni 2004 beoordelen in hoeverre de lidstaten de maatregelen hebben genomen die nodig zijn om aan dit kaderbesluit te voldoen.Artikel 12 (Inwerkingtreding)In artikel 12 is bepaald dat dit kaderbesluit in werking zal treden op de dag van de publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.2001/0025 (CNS)Voorstel voor een KADERBESLUIT VAN DE RAAD ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografieDE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op de artikelen 29, 31, sub e), en 34, lid 2, sub b), Gezien het voorstel van de Commissie;Gezien het advies van het Europees Parlement;Overwegende hetgeen volgt:(1) Het Actieplan van de Raad en de Commissie met betrekking tot de beste tenuitvoerlegging van de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam inzake een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid [13], de conclusies van de Europese Raad van Tampere, de Commissie in haar Scorebord [14], het Europees Parlement in zijn Resolutie van 11 april 2000 [15] bevatten of roepen op tot wetgevende maatregelen ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en pornografie, inclusief gemeenschappelijke definities, strafbaarstellingen en sancties;[13]   PB C 19, 23.1.1999[14]   COM (2000) 167 def, blz. 4.3 Bestrijding van alle vormen van misdaad.[15]   A5-0090/2000(2) Het gemeenschappelijk optreden van 24 februari 1997 betreffende de actie ter bestrijding van mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen [16] en het besluit van de Raad ter bestrijding van kinderpornografie op internet [17] moeten worden aangevuld met verdere wetgevende maatregelen in verband met het uiteenlopende karakter van de wetgevende benaderingen van de lidstaten, alsook om bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van een doeltreffende justitiële samenwerking en een samenwerking op het gebied van rechtshandhaving ten aanzien van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie;[16]    PB L 063, 4.3.1997[17]   PB L 138/1, 9.6.2000(3) Het Europese Parlement in zijn Resolutie van 30 maart 2000 [18] inzake de mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bestrijding van kindersekstoerisme [19] herhaalt dat kindersekstoerisme een strafbaar feit is dat nauw samenhangt met de seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, waarbij het de Commissie verzoekt om bij de Raad een voorstel voor een kaderbesluit in te dienen met minimumregels betreffende de elementen van deze strafbare handelingen;[18]   A5-0052/2000[19]   COM (99) 262(4) Seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie vormen ernstige schendingen van de mensenrechten en het fundamenteel recht van een kind om op harmonieuze wijze te worden opgevoed en tot ontwikkeling te komen;(5) Kinderpornografie, een zeer ernstige vorm van seksuele uitbuiting van kinderen, neemt altijd maar toe en raakt steeds meer verspreid door de gebruikmaking van nieuwe technologieën en internet;(6) De belangrijke werkzaamheden van internationale organisaties moeten worden aangevuld met die van de Europese Unie;(7) Het is nodig dat de ernstige strafbare feiten seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie worden aangepakt door een alomvattende benadering waarbij elementen van het strafrecht die alle lidstaten gemeen hebben, inclusief daadwerkelijke, evenredige en afschrikkende sancties, een integrerend deel vormen tezamen met een zo breed mogelijke justitiële samenwerking; overeenkomstig de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit blijft dit kaderbesluit evenwel beperkt tot het minimum dat is vereist om deze doelstellingen op Europees niveau te bereiken, en gaat het niet verder dan wat daartoe nodig is;(8) Het is nodig voldoende strenge sancties in te voeren ten aanzien van daders teneinde seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie op te nemen binnen de reikwijdte van instrumenten die reeds werden goedgekeurd met het oog op de bestrijding van georganiseerde misdaad, zoals gemeenschappelijk optreden 98/699/JBZ [20] inzake witwassen van geld, identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en opbrengsten uit misdaad, alsook gemeenschappelijk optreden 98/733/JBZ [21] waarbij deelneming in een criminele organisatie strafbaar wordt gesteld;[20]   PB L 333/1, 9.12.1998[21]   PB L 351/1, 29.12.1998(9) Dit kaderbesluit doet geen afbreuk aan de bevoegdheden van de Europese Gemeenschap;(10) Dit kaderbesluit moet bijdragen tot de bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie door de aanvulling van de instrumenten die werden goedgekeurd door de Raad, zoals gemeenschappelijk optreden 96/700/JBZ [22] tot vaststelling van een stimulerings- en uitwisselingsprogramma ter bestrijding van mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen (STOP), gemeenschappelijk optreden 96/748/JBZ [23] tot uitbreiding van het mandaat van de Europol-Drugseenheid, Besluit van de Raad en het Europees Parlement 293/2000/EG [24] inzake het Daphne-programma met betrekking tot preventieve maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen, gemeenschappelijk optreden 98/428/JBZ [25] inzake de totstandbrenging van een Europees justitieel netwerk, het Actieplan tegen illegale en schadelijke inhoud op internet [26], gemeenschappelijk optreden 96/277/JBZ [27] betreffende een raamwerk voor de uitwisseling van verbindingsmagistraten ter verbetering van justitiële samenwerking tussen de lidstaten van de Europese Unie, en tenslotte gemeenschappelijk optreden 98/427/JBZ [28] inzake goede praktijken bij wederzijdse rechtshulp in strafzaken;[22]   PB L 322, 12.12.1996[23]   PB L 342, 31.12.1996[24]   PB L 34, 9.2.2000[25]   PB L 191/4, 7.7.1998[26]   PB L 33, 6.2.1999[27]   PB L 105, 27.4.1996[28]   PB L 191, 7.7.1998HEEFT HET VOLGENDE KADERBESLUIT GOEDGEKEURD:Artikel 1 DefinitiesMet het oog op dit kaderbesluit:(a) betekent "Kind" elke persoon beneden de leeftijd van achttien jaar;(b) betekent "Kinderpornografie" pornografisch materiaal dat een visuele afbeelding inhoudt van een kind dat betrokken is bij uitdrukkelijk seksueel gedrag;(c) betekent "computersysteem" elk apparaat of groep van onderling verbonden apparaten, waarbij een of meer ervan, overeenkomstig een programma, gegevens automatisch verwerkt;(d) betekent "rechtspersoon" elke entiteit die een dergelijke status geniet in het kader van de toepasselijke wet, met uitzondering van staten of openbare organen bij de uitoefening van hun staatsmacht en internationale organisaties;Artikel 2 Misdrijven op het gebied van seksuele uitbuiting van kinderenElke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat het hieronder bedoeld gedrag strafbaar is:(a) dwang, uitbuiting, aanzetting, voordeel halen uit de prostitutie van een kind of deze anderszins vergemakkelijken;(b) een kind betrekken bij seksueel gedrag, wanneer:(i)  gebruik wordt gemaakt van aanzetting of dwang, geweld of bedreigingen, of(ii)  geld, andere artikelen met economische waarde of andere vormen van beloning aan een kind worden verstrekt voor seksuele diensten, of(iii)  gebruik is gemaakt van gezag of invloed ten aanzien van de kwetsbaarheid van het kind.Artikel 3 Misdrijven op het gebied van kinderpornografie1. Elke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat het volgende opzettelijk gedrag strafbaar is, en wel onverschillig of daarbij van een computersysteem gebruik wordt gemaakt of niet:(a) vervaardiging van kinderpornografie, of(b) verspreiding of toezending van kinderpornografie, of(c) aanbieden van of anderszins kinderpornografie beschikbaar stellen, of(d) verwerving en bezit van kinderpornografie.2.  Elke lidstaat moet ook de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat, onverminderd andere definities in dit kaderbesluit, het in het 1 bedoeld gedrag strafbaar is wanneer sprake is van pornografisch materiaal dat een visuele weergave behelst van een kind dat bij duidelijk seksueel gedrag betrokken is, tenzij wordt vastgesteld dat de persoon die een kind voorstelde, ouder dan achttien jaar was op het ogenblik dat de afbeelding werd vervaardigd.Artikel 4 Instigatie, hulp, aanstoking en poging1. Elke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de in de artikelen 2 en 3 bedoelde instigatie, hulp of aanstoking strafbaar zijn.2. Elke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat poging om het misdrijf te plegen dat is bedoeld in de artikelen 2 en 3, lid 1, sub a) tot c), strafbaar is.Artikel 5 Straffen en bezwarende omstandigheden1. Elke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat een misdrijf zoals bedoeld in de artikelen 2, 3, lid 1, sub a) tot c) en artikel 4 strafbaar is door middel van daadwerkelijke, evenredige en afschrikkende sancties, inclusief hechtenis met een maximumstraf van niet minder dan vier jaar; voor een misdrijf als bedoeld in artikel 3, lid 1, sub d), mag de gevangenisstraf niet minder dan een jaar bedragen.2. Onverminderd bijkomende definities in de wetgeving van de lidstaten moet elke lidstaat de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat een misdrijf zoals bedoeld in de artikelen 2, sub a) en 4 met hechtenis wordt bestraft met een maximumstraf van niet minder dan acht jaar, wanneer: - het gaat om een kind van jonger dan tien jaar, of - een en ander bijzondere ruwheid inhoudt, of - een en ander aanzienlijke opbrengsten meebrengt, of - een en ander is begaan in het kader van een criminele organisatie.3. Onverminderd bijkomende definities in de wetgeving van de lidstaten moet elke lidstaat de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat een misdrijf als bedoeld in de artikelen 2, sub b), en 4 wordt bestraft met hechtenis met een maximumstraf van niet minder dan acht jaar, wanneer: - het gaat om een kind van jonger dan tien jaar, of - een en ander bijzondere ruwheid inhoudt.4. Onverminderd bijkomende definities in de wetgeving van de lidstaten, moet elke lidstaat de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat een misdrijf als bedoeld in de artikelen 3, lid 1, a) tot c), en 4 strafbaar is, en wel met hechtenis met een maximumstraf die niet minder dan acht jaar mag bedragen, wanneer: - sprake is van afbeeldingen van een kind van jonger dan tien jaar, of - sprake is van afbeeldingen van een kind dat is blootgesteld aan geweld of dwang, of - een en ander aanzienlijke opbrengsten meebrengt, of - een en ander is begaan in het kader van een criminele organisatie.5.  Elke lidstaat moet ook in overweging nemen om fysieke personen te verbieden om tijdelijk of permanent activiteiten uit te oefenen die samenhangen met toezicht op kinderen, en wel wanneer zij zijn veroordeeld voor een van de misdrijven zoals bedoeld in de artikelen 2, 3 en 4.Artikel 6 Aansprakelijkheid van rechtspersonen1. Elke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat rechtspersonen aansprakelijk kunnen worden geacht voor een in de artikelen 2, 3 en 4 bedoeld misdrijf dat ten voordele ervan is begaan door een persoon die individueel optreedt dan wel in het kader van de betrokken rechtspersoon, en die een leidende positie binnen de rechtspersoon bekleedt, welke gebaseerd is op:(a) bevoegdheid van representatie van de rechtspersoon, of(b) bevoegdheid om beslissingen te nemen namens de rechtspersoon, of(c) de bevoegdheid heeft om in het kader van de rechtspersoon controle uit te oefenen.2. Los van de gevallen bedoeld in lid 1 moet elke lidstaat de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat rechtspersonen aansprakelijk kunnen worden gesteld wanneer het gebrek aan supervisie of controle door een persoon zoals bedoeld in lid 1 een misdrijf zoals bedoeld in de artikelen 2, 3 en 4 mogelijk heeft gemaakt ten voordele van bedoelde rechtspersoon door een persoon die onder zijn gezag valt.3. Aansprakelijkheid van rechtspersonen zoals bedoeld in de leden 1 en 2 sluit geen strafrechtelijke procedures uit tegen fysieke personen die optraden als daders, aanstokers of medeplichtigen bij een misdrijf zoals bedoeld in de artikelen 2, 3 en 4. Artikel 7 Sancties betreffende rechtspersonenElke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat een rechtspersoon die overeenkomstig artikel 6 aansprakelijk wordt geacht, strafbaar is door middel van daadwerkelijke, evenredige en afschrikkende sancties, die criminele en niet-criminele boetes dienen te behelzen, naast andere sancties zoals:(a) uitsluiting van aanspraak op openbare uitkeringen of steun, of(b) tijdelijke of permanente uitsluiting van commerciële activiteiten, of(c) plaatsing onder gerechtelijk toezicht, of(d) gerechtelijke surseance van betaling, of(e) tijdelijke of permanente sluiting van vestigingen die werden gebruikt voor het plegen van het misdrijf.Artikel 8 Rechtspraak en vervolging1. Elke lidstaat moet de maatregelen nemen die nodig zijn om zijn rechtspraak af te stemmen op een misdrijf zoals bedoeld in de artikelen 2, 3 en 4, wanneer:(a) het misdrijf geheel of gedeeltelijk op zijn grondgebied is gepleegd, of(b) de dader een van zijn onderdanen is, of(c) wanneer het misdrijf is begaan ten voordele van een rechtspersoon die is gevestigd op het grondgebied van die lidstaat.2. Een lidstaat kan ertoe besluiten al dan niet slechts in specifieke gevallen of omstandigheden de regels inzake rechtspraak bedoeld in de leden 1, sub b), en c), toe te passen indien het misdrijf buiten zijn grondgebied is gepleegd.3. Een lidstaat die in het kader van de eigen wetgeving eigen onderdanen niet uitlevert, moet de maatregelen nemen die nodig zijn om zijn rechtspraak om te werken en zonodig misdrijven zoals bedoeld in de artikelen 2, 3 en 4 te vervolgen wanneer deze door eigen onderdanen buiten zijn grondgebied werden gepleegd.4. De lidstaten moeten het Secretariaat-generaal van de Raad en de Commissie op de hoogte stellen wanneer zij ertoe besluiten lid 2 toe te passen, zonodig met vermelding van de specifieke gevallen of omstandigheden waarin het besluit van toepassing is. 5. Met het oog op de vaststelling van de rechtspraak over een misdrijf als bedoeld in artikel 3, moet het misdrijf worden beschouwd als geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van de lidstaat te zijn begaan, wanneer het misdrijf is begaan door middel van een computersysteem waartoe toegang werd verkregen vanuit zijn grondgebied, onverschillig of het computersysteem zich zelf op zijn grondgebied bevindt.Artikel 9 SlachtoffersElke lidstaat moet ervoor zorgen dat een slachtoffer van een misdrijf zoals bedoeld in het raam van dit kaderbesluit de nodige rechtsbescherming geniet en voor gerechtelijke procedures in aanmerking komt. De lidstaten moeten er vooral voor zorgen dat crimineel onderzoek en gerechtelijke procedures voor het slachtoffer geen bijkomende schade meebrengen.Artikel 10 Samenwerking tussen de lidstaten 1. Overeenkomstig de toepasselijke conventies, multilaterale en bilaterale overeenkomsten en regelingen moeten de lidstaten elkaar zoveel mogelijk bijstaan met betrekking tot de gerechtelijke procedures in verband met de in dit kaderbesluit bedoelde misdrijven.2. Wanneer verschillende lidstaten gerechtelijke bevoegdheid hebben met betrekking tot de misdrijven die in dit kaderbesluit zijn bedoeld, moeten die lidstaten mekaar raadplegen met het oog op de coördinatie van hun optreden om op doeltreffende wijze tot vervolging over te kunnen gaan. Daarbij moet passend gebruik worden gemaakt van de bestaande samenwerkingsmechanismen, zoals het netwerk van verbindingsmagistraten en het Europees Justitieel Netwerk.3. Met het oog op de uitwisseling van informatie in verband met de misdrijven bedoeld in de artikelen 2, 3 en 4, en in overeenstemming met de regels inzake gegevensbescherming, moeten de lidstaten contactpunten instellen of gebruik maken van bestaande samenwerkingsmechanismen. De lidstaten moeten er vooral voor zorgen dat Europol, binnen de grenzen van zijn opdracht, daarbij ten volle wordt betrokken, en dat de medegedeelde contactpunten in het kader van het besluit van de Raad ter bestrijding van kinderpornografie ten volle worden benut.4. Elke lidstaat moet het Secretariaat-generaal van de Raad en de Commissie op de hoogte stellen omtrent de aangewezen contactpunten met het oog op de uitwisseling van informatie in verband met seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Het Secretariaat-generaal moet verder alle lidstaten op de hoogte stellen inzake de aangewezen contactpunten.Artikel 11 Tenuitvoerlegging1. De lidstaten dienen de maatregelen te nemen die nodig zijn om uiterlijk op 31 december 2002 aan dit kaderbesluit te voldoen.2. Tegen dezelfde datum moeten de lidstaten aan het Secretariaat-generaal van de Raad en de Commissie de tekst toezenden van de bepalingen tot omzetting in hun nationaal recht van de verplichtingen die zijn opgelegd op grond van dit kaderbesluit. De Raad zal uiterlijk tegen 30 juni 2004 op basis van een verslag dat is opgesteld uitgaande van deze informatie en een door de Commissie toegezonden schriftelijk verslag, beoordelen in hoeverre de lidstaten de maatregelen hebben genomen die nodig zijn om aan dit kaderbesluit te voldoen.Artikel 12 InwerkingtredingDit kaderbesluit treedt in werking op de dag van de publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.Gedaan te Brussel, op  Voor de Raad De Voorzitter


title: VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD TOT VASTSTELLING VAN EEN SPECIFIEK PROGRAMMA VOOR ONDERZOEK EN TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING OP HET GEBIED VAN DE MEDISCHE BIOLOGIE EN DE GEZONDHEID ( 1990-1994 )

text:
 16. 7. 90                            Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                   Nr. C 174/65
            4. Bij de selectie van de projecten wordt in beginsel de eerste hieronder beschreven methode gevolgd; in
               uitzonderingsgevallen kan een beroep worden gedaan op de tweede methode.
               De deelnemers aan de projecten worden geselecteerd aan de hand van de normale procedure van de in
               artikel 6, lid 3, bedoelde uitnodigingen tot het indienen van voorstellen welke in het Publikatieblad van
               de Europese Gemeenschappen wordt bekendgemaakt.
               Bovendien kan de Commissie onder de hieronder genoemde voorwaarden volgens een buitengewone
               procedure voorstellen aanvaarden, wanneer deze een buitengewoon veelbelovende en waardevolle bijdrage
               kunnen leveren door een origineel onderzoekthema, een nieuwe wetenschappelijke en technische benade-
               ring of op het gebied van de methodiek, terwijl ook de specifieke aard van de indieners in aanmerking
               wordt genomen.
               Een gunstig uitvallende technische beoordeling van dergelijke voorstellen vormt op zich onvoldoende
               rechtvaardiging voor de selectie van het project; deze buitengewone procedure kan alleen worden toegepast
               nadat is vastgesteld dat de normale procedure van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen niet in
               aanmerking komt omdat het project de hierbovengenoemde kenmerken bezit.
               De buitengewone procedure moet worden voltooid vóór de normale, zodat het bedrag dat beschikbaar is
               voor de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan de volgens de normale procedure geselecteerde
               projecten nauwkeurig kan worden bepaald. De sluitingsdatum voor de buitengewone procedure wordt
               jaarlijks in het Publikatieblad bekendgemaakt.
               Het bedrag van de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor alle volgens de buitengewone procedure
               geselecteerde projecten te zamen wordt jaarlijks vastgesteld aan de hand van de volgens buitengewoon
               strenge criteria geselecteerde projecten. Dit bedrag mag in geen enkel geval meer bedragen dan 15%; het
               kan jaarlijks worden herzien in het licht van de opgedane ervaring.
               De Commissie zal een vademecum opstellen waarin alle regels die voor deze buitengewone procedure
               gelden, met het oog op de transparantheid ervan worden uiteengezet.
            5. Aan de projecten moet worden deelgenomen door ten minste twee van elkaar onafhankelijke, niet in
               dezelfde Lid-Staat gevestigde partners.
            6. De Commissie kan de deelnemers stimuleren om voor de uitvoering van projecten, met name die welke
               groot zijn opgezet, een EESV op te richten of andere regelingen te treffen waarmee een gedecentraliseerd,
               op de specifieke kenmerken van het project afgestemd beheer mogelijk wordt.
            7. De verbreiding van de kennis die bij de uitvoering van de projecten is verworven, geschiedt enerzijds
               binnen het specifieke programma en anderzijds door middel van gecentraliseerde acties, overeenkomstig
               het in artikel 4, derde alinea, van Besluit 90/221/Euratom, EEG, bedoelde besluit.
            Voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een specifiek programma
            voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van de medische biologie en
                                                    de gezondheid (1990-1994)
                                                  COM(90) 162 def. — SYN 267
                                         (Door de Commissie ingediend op 3 mei 1990)
                                                             (90/C 174/10)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,                                 Overwegende dat de Raad bij Besluit 90/221/Euratom,
                                                                        EEG (!) een derde kaderprogramma van communautai-
                                                                        re werkzaamheden op het gebied van onderzoek en
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese                    technologische ontwikkeling (1990-1994) heeft vastge-
Economische Gemeenschap, inzonderheid op arti-                          steld waarin met name de acties worden omschreven
kel 130 Q, lid 2,                                                      die moeten worden ondernomen om bij te dragen tot
                                                                       de ontwikkeling van het Europese potentieel dat nood-
                                                                       zakelijk is voor het begrip en de benutting van de
Gezien het voorstel van de Commissie,
                                                                       eigenschappen en structuren van de levende materie;
                                                                       dat de onderhavige beschikking in het licht van de in de
In samenwerking met het Europese Parlement,                            preambule van genoemd besluit vervatte overwegingen
                                                                       dient te worden vastgesteld;
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal
Comité,                                                                (*) PB nr. L 117 van 8. 5. 1990, blz. 28.
 ---pagebreak--- Nr. C 174/66                            Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                            16. 7. 90
Overwegende dat in artikel 130 K van het Verdrag                  130 O van het Verdrag bedoelde middelen gebruik te
is bepaald dat het kaderprogramma door middel van                 maken, indien deze overeenkomstig de bij artikel 2,
specifieke, binnen elke actie te ontwikkelen pro-                 lid 2, van Besluit 90/221/Euratom, EEG geboden moge-
gramma's moet worden uitgevoerd;                                  lijkheid tot de verwezenlijking van de programmadoel-
                                                                  stellingen bijdragen;
Overwegende dat het bedrag van de voor de uitvoering
van dit specifieke programma vereiste communautaire               Overwegende dat, volgens artikel 130 G van het Ver-
middelen moet worden geraamd; dat de definitieve                  drag, de acties die door de Gemeenschap worden ge-
bedragen door de begrotingsautoriteit worden vastge-              voerd om de wetenschappelijke en technologische
steld met inachtneming van de aan het Inter-                      grondslag van de Europese industrie te versterken en
institutioneel Akkoord van 29 juni 1988 (x) gehechte              de ontwikkeling van haar concurrentievermogen te be-
financiële vooruitzichten voor de periode 1988-1992               vorderen, stimulering van de samenwerking op het ge-
alsmede van de eventuele financiële vooruitzichten voor           bied van onderzoek en technologische ontwikkeling met
de periode 1993/1994;                                             derde landen en internationale organisaties omvatten;
                                                                  dat een dergelijke samenwerking voor de ontwikkeling
Overwegende dat, krachtens artikel 4 en bijlage I van             van dit programma bijzonder vruchtbaar kan blijken;
Besluit 90/221/Euratom, EEG, het voor het kaderpro-
gramma als geheel noodzakelijk geachte bedrag een                 Overwegende dat, zoals bepaald in bijlage II bij Besluit
bedrag van 57 miljoen ecu voor gecentraliseerde acties            90/221/Euratom, EEG, aan de verhoging van de ef-
inzake verbreiding en benutting van de resultaten om-             ficiëntie van het onderzoek en de ontwikkeling op het
vat, dat naar rato van het voor elke actie uitgetrokken           gebied van geneeskunde en gezondheid van de Lid-
bedrag moet worden verdeeld; dat, gezien de omvang                Staten moet worden bijgedragen, met name door een
van dit specifieke programma binnen de actie „bio-                betere coördinatie van de onderzoek- en ontwikkelings-
wetenschappen en biotechnologie", de voor dit pro-                activiteiten van de Lid-Staten en de toepassing van de
gramma noodzakelijk geachte financiële middelen die-              resultaten daarvan, dank zij communautaire samenwer-
nen te worden verminderd met 1,33 miljoen ecu, welk               king en het gemeenschappelijk gebruik van de be-
bedrag voor genoemde gecentraliseerde werkzaamhe-                 schikbare middelen;
den moet worden gereserveerd, zulks met het oog op                Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en
de naleving van artikel 130 P, lid 2, tweede zin, van het         technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd,
Verdrag;
Overwegende dat de Commissie voor de uitvoering van
                                                                  HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:
dit programma zorg moet dragen; dat de Lid-Staten,
om de vervulling van haar taak te vergemakkelijken,
krachtens artikel 5 van het Verdrag ertoe gehouden zijn                                    Artikel 1
haar bij de uitvoering van dit programma alle nodige
bijstand te verlenen, met name in het kader van een               Voor een op 1 januari 1990 ingaande periode van vijf
comité;                                                           jaar wordt een in bijlage I nader omschreven specifiek
                                                                  programma voor onderzoek en technologische ontwik-
Overwegende dat dit programma hoofdzakelijk dient                 keling voor de Europese Economische Gemeenschap op
te worden uitgevoerd door met het oog op een bijdrage             het gebied van de medische biologie en de gezondheid
van de Gemeenschap projecten voor onderzoek en ont-               vastgesteld.
wikkeling te selecteren; dat de Commissie tot indiening
van dergelijke projecten moet aanzetten door middel                                        Artikel 2
van de gebruikelijke in het Publikatieblad op te nemen
uitnodigingen tot het indienen van voorstellen; dat               1. Het bedrag aan communautaire middelen dat voor
eveneens dient te worden voorzien in een bijzondere               de uitvoering van de actie waarin deze beschikking
procedure die de Commissie de nodige ruimte moet                  voorziet noodzakelijk wordt geacht, beloopt 133 mil-
geven om, met het oog op de voortdurende ontwikkelin-             joen ecu. Op dit bedrag wordt ten behoeve van de
gen en de geleidelijke versnelling van de technologische          gecentraliseerde werkzaamheden inzake verbreiding en
vooruitgang, ook spontaan ingediende, met de pro-                 benutting van de resultaten 1,33 miljoen ecu in minde-
grammadoelstellingen sporende voorstellen in aanmer-              ring gebracht. In het dan overblijvende bedrag van
king te kunnen nemen;                                              131,67 miljoen ecu zijn de personeelsuitgaven begrepen
                                                                  die ten hoogste 4 % daarvan mogen bedragen. Een
Overwegende dat bij de selectie van de in het kader van
het programma uit te voeren projecten in het bijzonder            indicatieve verdeling van de middelen is in bijlage II
belang moet worden gehecht aan het beginsel van de                vervat.
economische en sociale samenhang van de Gemeen-                   2. Indien door de Raad in toepassing van artikel 1,
schap en aan het transnationale karakter van de projec-           lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG een besluit
ten, alsmede aan de ondersteuning van kleine en mid-              wordt genomen, wordt om met dat besluit rekening te
delgrote ondernemingen;                                           houden de onderhavige beschikking aangepast.
Overwegende dat alleen in het licht van de bij de                 3. De begrotingsautoriteit stelt de voor ieder begro-
verwezenlijking van dit programma opgedane ervaring               tingsjaar beschikbare kredieten vast.
door de Commissie kan worden voorgesteld en door de
Raad kan worden besloten om bij de uitvoering daarvan                                      Artikel 3
als aanvulling van de in de artikelen 130 L, 130 M of
                                                                   Bijlage III behelst de nadere regels voor de uitvoering
(') PB nr. L 185 van 15. 7. 1988, blz. 33.                        van het programma.
 ---pagebreak--- 16. 7. 90                           Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                          Nr. C 174/67
                          Artikel 4                            2. De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast
                                                               wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van
 De hoogte van de financiële bijdrage van de Gemeen-           het Comité.
 schap wordt vastgesteld overeenkomstig bijlage IV bij
 Besluit 90/221/Euratom, EEG.                                  3. Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeen-
                                                               stemming zijn met het advies van het Comité of indien
                                                               geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onver-
                          Artikel 5                            wijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te
                                                               nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeer-
                                                               de meerderheid van stemmen.
 1. In de loop van 1992 evalueert de Commissie het
programma en legt zij over de uitkomsten van die
 evaluatie aan de Raad en aan het Europese Parlement           4. Indien de Raad binnen een termijn van één maand,
een verslag voor. Zo nodig gaat dit verslag vergezeld          te rekenen vanaf de datum waarop het voorstel bij hem
 van voorstellen tot wijziging van het programma.              is ingediend, geen besluit heeft genomen, worden de
                                                               voorgestelde maatregelen door de Commissie vastge-
2. Aan het eind van het programma evalueert de Com-            steld.
 missie de bereikte resultaten en legt daarover aan de
 Raad en aan het Europese Parlement een verslag voor.
3. De verslagen worden opgesteld aan de hand van de                                    Artikel 8
in bijlage I omschreven doelstellingen en overeenkom-
stig artikel 2, lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG.        1. De procedure van artikel 7 geldt voor:
                                                              — de opstelling en bijwerking van de in artikel 6,
                                                                   lid 3, bedoelde werkprogramma's;
                          Artikel 6                           — de beoordeling van de in bijlage III, punt 2, bedoelde
                                                                   projecten alsmede het geraamde bedrag van de fi-
 1. De Commissie is voor de uitvoering van het pro-                nanciële bijdrage van de Gemeenschap, wanneer
gramma verantwoordelijk. Zij wordt bijgestaan door                 deze projecten aan de in bijlage III, punt 4, bedoelde
een uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten bestaand              normale procedure zijn onderworpen en het bedrag
en door de vertegenwoordiger van de Commissie voor-                hoger is dan 5 miljoen ecu;
gezeten comité, hierna „het Comité" te noemen.
                                                              — de beoordeling van alle projecten die aan de in
2. In de door de Commissie gesloten contracten wor-                bijlage III, punt 4, bedoelde buitengewone proce-
den de rechten en verplichtingen van iedere partij vast-           dure zijn onderworpen alsmede het geraamde be-
gesteld, met inbegrip van de regeling voor verbreiding,            drag van de financiële bijdrage van de Gemeen-
bescherming en benutting van de onderzoekresultaten                schap;
overeenkomstig de krachtens artikel 130 K, tweede
                                                              — de maatregelen ter evaluatie van het programma.
alinea, van het Verdrag vastgestelde bepalingen.
3. Voor elk jaar wordt een werkprogramma vastge-              2. De Commissie kan over elke met het toepassings-
steld waarin gedetailleerde doelstellingen en de aard         gebied van het programma verband houdende aangele-
van de te ondernemen projecten worden aangegeven,             genheid het Comité raadplegen.
en waarin tevens de ter zake vast te stellen financiële
bepalingen worden omschreven; dit werkprogramma               3.    De Commissie stelt het Comité in kennis van:
wordt in voorkomend geval bijgewerkt. De Commissie
stelt op grond van de jaarlijkse werkprogramma's uit-         — de voortgang van het programma;
nodigingen tot het indienen van voorstellen op.
                                                              — de ontwerpen van de in artikel 6, lid 3, bedoelde
                                                                   uitnodigingen tot het indienen van voorstellen;
                          Artikel 7                           — de in bijlage III, punt 2, bedoelde, aan de normale
                                                                   procedure onderworpen projecten, waarvoor de bij-
                                                                   drage van de Gemeenschap ten hoogste 5 miljoen
1. In de in artikel 8, lid 1, bedoelde gevallen legt de            ecu bedraagt, alsmede de uitkomsten van de evalua-
vertegenwoordiger van de Commissie het Comité een                  tie daarvan;
ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het Comité
brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn         — de in bijlage III, punt 2, bedoelde begeleidende maat-
die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de               regelen;
urgentie van de aangelegenheid. Het Comité spreekt
zich uit met de meerderheid van stemmen die in ar-            — de in bijlage III, punt 2, bedoelde gecoördineerde
tikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor           acties.
de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel
van de Commissie dient te nemen. Bij stemming binnen
het Comité worden de stemmen van de vertegenwoordi-                                    Artikel 9
gers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig ge-
noemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de                Bij de uitvoering van dit programma kan, indien nodig,
stemming deel.                                                eveneens tot aanvullende programma's in de zin van ar-
 ---pagebreak--- Nr. C 174/68                           Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                         16. 7. 90
tikel 130 L, deelnemingen in de zin van artikel 130 M en                derden vergt, is de Commissie gemachtigd om, overeen-
gemeenschappelijke ondernemingen of andere structu-                     komstig artikel 130 N van het Verdrag, over internatio-
ren in de zin van artikel 130 O van het Verdrag worden                  nale overeenkomsten waarin deze samenwerking wordt
besloten.                                                               geregeld, te onderhandelen.
                                                                        Het besluit over de sluiting van deze overeenkomsten
                                                                        wordt volgens de procedure van artikel 130 Q, lid 2,
                            Artikel 10                                  van het Verdrag genomen.
Ingeval de samenwerking met derde landen en inter-
nationale organisaties met het oog op de verwezenlij-                                              Artikel 11
king van de doelstellingen van dit programma juridische
verbintenissen tussen de Gemeenschap en de betrokken                    Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.
                                                               BIJLAGE 1
                                   Wetenschappelijke en technische doelstellingen en inhoud
             Dit specifieke programma is geheel in overeenstemming met de beleidslijnen van het derde kaderprogramma,
             de wetenschappelijke en technische doelstellingen die het volgt en de motivatie waarop het steunt.
             Punt II.4.C van bijlage II van hogergenoemd kaderprogramma maakt in zijn geheel deel uit van dit specifieke
             programma.
             Er zal worden gezorgd voor een nauwe coördinatie met andere relevante onderzoekprogramma's, zoals
             „biowetenschappen en biotechnologie ten behoeve van de ontwikkelingslanden", „telematicasystemen —
             gezondheidszorg" en „medisch onderzoek", onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
             voor Kolen en Staal.
             Het subsidiariteitsbeginsel zal zoveel mogelijk worden toegepast, door te stimuleren dat de in de verschillende
             nationale programma's gehanteerde benaderingen en methodieken worden geharmoniseerd. De projecten zelf
             zullen een Europese dimensie hebben als gevolg van het feit dat de uitvoering plaatsvindt in verscheidene
             onderzoekcentra welke onderzoeknetwerken vormen. Door middel van in de relevante protocollen opgegeven
             geharmoniseerde methodes zal worden bewerkstelligd dat de gegevens afkomstig van de in de gehele
             Gemeenschap uitgevoerde projecten statistisch kunnen worden geanalyseerd en overal in de Gemeenschap
             coherent kunnen worden toegepast.
             Waar dit met het oog op de behoeften van de patiënten en de voltooiing van de interne markt nodig is, zal
             prenormatief onderzoek worden opgezet.
             Op basis en uit hoofde van de voornoemde elementen volgt hierna een analytische beschrijving van de inhoud
             van dit specifieke programma.
             Hoofdlijn 1. Harmonisatie van methodieken en protocollen in epidemiologisch, biologisch en klinisch onder-
                            zoek
             Hieronder worden de belangrijkste kenmerken van dit onderwerp beschreven:
             Voor het beproeven van geneesmiddelen zullen netwerken worden opgezet, waarmee klinische en epide-
             miologische gegevens kunnen worden verzameld en voorschriften en bijwerkingen van geneesmiddelen kunnen
             worden gecontroleerd en bewaakt.
             Risicofactoren zullen worden gescreend, met name in het kader van de bedrijfsgeneeskunde. Voorbeelden
             van risicofactoren op het werk zijn ploegendienst, nieuwe technologie op kantoor en bedrijfsgeneeskundige
             risico's bij gezondheidswerkers. De veiligheid in laboratoria is van bijzonder belang. Aanverwante onderwer-
             pen zijn de controle in de bedrijfsgeneeskundige sector en ethische problemen.
             Op het gebied van de biomedische technologie zal het onderzoek worden gericht op de ontwikkeling van
             nieuwe coherente methodes voor diagnose, bij voorbeeld medische beeldvormingstechnieken. Op het gebied
             van de biomedische technologie is het doel functies zo volledig mogelijk te herstellen bij gehandicapten, met
             name door nieuwe biomaterialen te ontwikkelen voor prothesen, weefselvervanging en kunstorganen. Tevens
             zullen methodes worden ontwikkeld om de gevolgen van de behandelingen en het daarmee verkregen
             functieherstel te volgen.
             Er wordt veel belang gehecht aan de harmonisatie van protocollen en benaderingen in verband met het beheer
             van de gezondheidsdiensten.
 ---pagebreak--- 16. 7. 90                            Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                       Nr. C 174/69
           Hoofdlijn 2. Toepassing op ziekten van groot sociaal-economisch belang
           Er zal worden gewerkt aan de hieronder beschreven vijf groepen van ziekten van economisch en sociaal
           belang:
           Aids
           Het onderzoek, dat zal voortbouwen op de reeds door de Gemeenschap opgezette activiteiten, bestrijkt vijf
           thema's:
           Bij het thema Aids-preventie zal men zich concentreren op specifieke epidemiologische projecten, studies
           inzake primaire en secundaire preventie, beoordeling van preventieve strategieën, gedragsonderzoek en
           voorspellend onderzoek, waarbij onder andere een beroep zal worden gedaan op centra of faciliteiten met
           unieke eigenschappen.
           In het kader van het thema fundamenteel onderzoek zal vooral aandacht worden besteed aan Aids-virussen,
          gastheerreactie, pathogenese en dierstudies.
           Bij het thema klinisch onderzoek zal men zich toeleggen op klinische proeven, klinische kenmerken, steun
           voor klinische centra en voor nationale coördinatie, bij voorbeeld door het opzetten van een netwerk van
          klinische referentiecentra voor Aids-patiënten en andere relevante groepen. Aan dit uitermate gevoelige
          onderdeel van het programma zal buitengewone prioriteit worden toegekend. Tevens zal prenormatief
          onderzoek plaatsvinden, waarbij de nadruk ligt op de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.
           De ontwikkeling van een Europees vaccin tegen Aids (EVA) zal actief worden voortgezet. Met dit initiatief
           wordt beoogd gemeenschappelijk onderzoek te bevorderen door hoogwaardige reagentia beschikbaar te
          stellen voor onderzoek naar de immuunrespons op lentivirussen en de inductie van beschermende immuniteit.
          Er zal worden voorzien in een gecentraliseerde laboratoriumvoorziening en er zullen regelingen worden
          getroffen voor industriële en academische laboratoria om de benodigde hoeveelheden antigenen, sera, cellen
          en andere stoffen volgens overeengekomen specificaties te vervaardigen; de gecentraliseerde voorziening is
          verantwoordelijk voor het keuren van de stoffen en voor de adequate opslag en verspreiding ervan.
          Het meest recente thema, methodes voor de beproeving van antivirale geneesmiddelen bij de bestrijding van
          Aids (ADAM) zal verder worden ontwikkeld. De primaire screeningscapaciteit zal worden opgevoerd door
          de introductie van nieuwe technieken; er zal verder onderzoek worden verricht naar de werkingswijze van
          veelbelovende stoffen; eventueel kan worden nagegaan hoe de produktie daarvan kan worden opgevoerd.
          Kanker
          Het onderzoek zal zich concentreren op betere methoden waarin gebruik wordt gemaakt van verschillende
          combinaties van chirurgie, radiotherapie, chemotherapie en immunotherapie en vervolgens op de harmonisatie
          daarvan. Lokale behandelingen door middel van operatief ingrijpen en radiotherapie zullen worden bestudeerd
          vis-a-vis verbeterde methoden voor het verwijderen van al het zichtbare tumorweerfsel, met het doel zo min
          mogelijk van de tumor over te laten waardoor nieuwe systematische behandelingen, wanneer die beschikbaar
          komen, een maximaal effect zullen kunnen sorteren. Effectievere methoden voor plaatselijke bestrijding
          en systemische behandelingen zullen worden ontwikkeld voor een snelle verbetering van de algemene
          overlevingskansen. De selectiviteit van radiotherapie zal verder worden verbeterd door toepassing van de
          lichte-ionentherapie en de „Boron neutron capture therapy" (BNCT), waarmee hogere overlevingspercentages
          worden beoogd.
          Het epidemiologisch en fundamenteel onderzoek naar genetische en fenotypische veranderingen in kan-
          kercellen (invasie en metastase) en de immuunbewaking zullen worden uitgebreid. Er zal onder andere
          voorrang worden gegeven aan verbetering van de bestanden van de Europese tumorcellen- en weefselbanken
          en de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor gemeenschappelijke richtlijnen voor het screenen
          van geneesmiddelen tegen kanker.
          Hart- en vaatziekten
          De verschillende vormen van hart- en vaatziekten zullen worden onderzocht, met de nadruk op onderzoek
          waar coherente, ruim opgezette klinische surveys het meest zinvol zijn; dit omvat de correlatie tussen leefwijze,
          voeding en het optreden en de ontwikkeling van hart- en vaatafwijkingen, de gevolgen van profylactische
          en therapeutische maatregelen, de ontwikkeling van nieuwe behandelingswijzen en de beproeving van
          geneesmiddelen.
          Psychische en neurologische aandoeningen en geestelijke handicaps
          Er zal een vergelijkende analyse worden verricht van etiologisch-pathogenetische factoren en omstandigheden
          die een rol spelen bij het optreden van psychische aandoeningen in sterk uiteenlopende sociaal-psychologische
          milieus, ten einde inzicht te krijgen in de mechanismen die er aan ten grondslag liggen. De systemen voor de
 ---pagebreak--- Nr. C 174/70                          Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen                                         16. 7. 90
           behandeling en verzorging van de patiënten zullen worden vergeleken, zodat kan worden nagegaan welke
           het meest doelmatig zijn. Voor het onderzoek van aandoeningen van het centrale zenuwstelsel welke zowel
           psychische als neurologische aandoeningen tot gevolg hebben, zal een coherente multidisciplinaire benadering
           worden gevolgd. Voorbeelden zijn multiple sclerose en de ziekte van Parkinson.
           Er zal een vergelijkend onderzoek worden verricht van de behandeling en revalidatie van geestelijk gehandicap-
           ten. Dit zal breed en veelzijdig worden opgezet, uiteenlopend van de moleculaire tot de sociaal-economische
           aspecten.
           Veroudering en leeftijdsgebonden gezondheidsproblemen      en handicaps
           Er zal een vergelijkend onderzoek worden verricht naar perinatale ziekten en kinderziekten en naar de
           doelmatigheid van profylactische en therapeutische maatregelen.
           Het verouderingsonderzoek zal gecoördineerd worden opgezet, met de nadruk op de klinische aspecten, ten
           einde op grond van een groot aantal feitelijke gegevens na te gaan welke essentiële elementen er een rol
           spelen bij het in stand houden van het welzijn van bejaarden, de preventie of het vertragen van de achteruitgang
           van functies bij het individu en de verlaging van de kosten voor de samenleving. Er zal bijzondere aandacht
           worden geschonken aan de invloed van het milieu op de gezondheid, met name bij mensen in de meer kwetsbare
           leeftijdsgroepen; hierbij zal nauw worden samengewerkt met het onderzoek inzake milieubescherming.
           Hoofdlijn 3. Analyse van het menselijk genoom
           Dit onderzoek zal worden gericht op de voltooiing en integratie van genetische en fysische kaarten. Bovendien
           zal het onderzoek naar de genetische basis van biologische functies worden voortgezet en zal een consortium
           worden opgericht om een uit biologisch oogpunt zeer belangrijk deel van het genoom te sequentiëren
           (bij voorbeeld het gedeelte dat codeert voor het HLA (Human Lymphocyte Antigen)-systeem.
           Er zal speciale aandacht worden geschonken aan medische toepassingen die bijdragen tot het welzijn van de
           patiënten: met name inzicht in de genetische component van aandoeningen waarbij verschillende factoren
           een rol spelen, bij voorbeeld de ziekte van Alzheimer, en de ontwikkeling van methodes om therapieën te
           verbeteren. Er zullen contacten worden onderhouden met geschikte internationale organisaties of fora (bij
           voorbeeld HUGO, de Human Genome Organization) en met onderzoekactiviteiten in niet-Lid-Staten waarin
           een vergelijkbare of aanvullende benadering wordt gelegd. Het programma van de Gemeenschap wordt
           gekenmerkt door de nadruk op de opbouw van genetische kaarten en door het gebruik van informatie
           afkomstig van de analyse van het genoom van andere soorten.
           De ethische, de sociale en wettelijke aspecten van deze werkzaamheden, met name daar waar mogelijkerwijze
           misbruik van de onderzoekresultaten kan worden gemaakt, zullen met bijzondere aandacht en zorg worden
           omgeven. In dit programma zal geen onderzoek worden verricht waarin de genetische structuur van de mens
           wordt gewijzigd of dat tot doel heeft deze structuur te wijzigen door in te grijpen in voortplantingscellen of
           enig stadium van de embryonale ontwikkeling op een wijze welke erfelijk overdraagbare gevolgen heeft.
                                                             BIJLAGE II
                             Indicatieve verdeling van de middelen voor de periode 1990-1994
                                                                                (in %)
           Hoofdlijn 1. Harmonisatie van methodieken en protocollen voor epidemiologisch, bio-
                          logisch en klinisch onderzoek                                                             20 - 25
           Hoofdlijn 2. Toepassing op ziekten van groot sociaal-economisch belang                                   45 - 50
           Hoofdlijn 3. Analyse van het menselijk genoom                                                            30 - 35
           Deze verdeling over verschillende hoofdlijnen impliceert niet dat projecten geen betrekking kunnen hebben
           op meer dan een hoofdlijn.
 ---pagebreak--- lo.Bm^                             ^ubln^aUebladvandeEuroneseC^emeenschannen                                        Nr.C^l^^l
                                                              ^ ê A G ^ ^
       Nadere regels voor de uitvoering van het programma en acties inzake verbreiding en benutting
                                                           van de resultaten
       n   Oe Gommissie voert het programma uit op basis van de in bijlage t gegeven wetenschappelijke en
           technische invulling daarvan.
       ^. Ue in artikel 3 bedoeldenadere regels v o o r d e uitvoeringvan hetprogramma hebben betrekkingop
           projecten voor onderzoekentechnologischeontwikkehng,begeleidendemaatregelenen gecoördineerde
           acties.
           Voor de projecten worden contracten voor gezamenlijke rekening voor onderzoek en technologische
           ontwikkeling gesloten.
           Oe begeleidende maatregelen bestaan erin gebruik te maken van passende middelen voor een goede
           technische uitvoering en voor het beheer en de evaluatie van het programma, voor de adequate verbreiding
           en de beschikbaarstelling van de resultaten, voor coördinatie, alsmede voor opleidings^ en bewustmakings^
           activiteiten ten behoeve van de deelnemers aan het programma.
           Oe gecoördineerde acties zijn die welke zijn omschreven in het financieel reglement.
       3. Aan de projecten kan uitsluitend worden deelgenomen door in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of
           rechtspersonen, zoals universiteiten, onderzoekorganisaties en industriële ondernemingen, waaronder
           ookkleineenmiddelgroteondernemmgen, of veremgingendaarvan, metnameMiropeseeconomische
           samenwerkingsverbanden^^.
           natuurlijke of rechtspersonen die zijn gevestigd in landen die met de Gemeenschap overeenkomsten voor
           wetenschappelijke en technische samenwerking hebben gesloten, kunnen op basis van het criterium van
           wederzijds voordeel aan in het kader van dit programma opgezette projecten deelnemen. Oe in dit verband
           geselecteerde contractanten komen niet voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking
           en moeten bijdragen in de algemene beheerskosten.
       ^t. ^ij deselectie v a n d e projecten wordt inbeginseldeeerstehieronderbeschreven methode gevolgd, in
           uitzonderingsgevallen kan een beroep worden gedaan op de tweede methode.
           Oe deelnemers aan de projectenworden geselecteerd aan de handvan de normale procedure van de in
           artikels, lid 3,bedoelde uitnodigingen tot het indienen van voorstellen welke in het ^ ^ ^ ^ ^ ^ B ^ ^
           ^ ^ ^ o ^ ^ G ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ wordt bekendgemaakt.
           bovendien kan de Commissie onder de hieronder genoemde voorwaarden volgens een buitengewone
           procedure voorstellen aanvaardend wanneer deze een buitengewoon veelbelovende en waardevolle bijdrage
           kunnen leveren door een origineel onderzoekthema, een nieuwe wetenschappelijke en technische benader
           ring of o p h e t gebied van de methodiek,terwijlook de specifieke aard van de indieners in aanmerking
           wordt genomen.
           ^en gunstig uitvallende technische beoordeling van dergelijke voorstellen vormt op zich onvoldoende
           rechtvaardiging voor de selectie van het project deze buitengewone procedure kan alleen worden toegepast
           nadat is vastgesteld dat de normale procedure van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen niet in
           aanmerking komt omdat het project de hierbovengenoemde kenmerken bezit
           Oe buitengewone procedure moet worden voltooid vóór de normale, zodat het bedrag dat beschikbaar is
           voor de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan de volgens de normale procedure geselecteerde
           projecten nauwkeurig kanwordenbepaald.Oesluitmgsdatumvoordebuitengewone procedure wordt
           jaarlijks in het B ^ ^ r ^ ^ bekendgemaakt.
           t^tet bedrag van de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor alle volgens de buitengewone procedure
           geselecteerde projectentezamenwordt jaarlijks vastgesteld aan de h a n d v a n de volgens buitengewoon
           strenge criteria geselecteerde projecten.Oit bedrag mag in geen enkel geval meer bedragen dan t ^ ^ ^ h ^ t
           kan jaarlijks worden herzien in het licht van de opgedane ervaring.
           OeGommissiezaleen vademecumopstellen waarin alleregels die voordezebuitengewone procedure
           gelden, met het oog op de transparantheid ervan worden uiteengezet.
       ^. Aandeprojecten moet wordendeelgenomendoor ten mmstetwee vanelkaaronafhankelijke, niet in
           dezelfde Md^taat gevestigde partners.
       ^. Oe Gommissie kan de deelnemers stimuleren om voor de uitvoering van projecten, met name die welke
           groot zijn opgezet, een ^C6^Vop te richten of andere regelingen te treffen waarmee een gedecentraliseerd,
           op de specifieke kenmerken van het project afgestemd beheer mogelijk wordt.
       7. Oe verbreiding v a n d e k e n n i s d i e bij de uitvoering vandeprojecten is verworven, geschiedtenerzijds
           binnen het specifieke programma en anderzijds door middel van gecentraliseerde acties, overeenkomstig
           het in artikels, derde alinea,van besluit ^ 0 ^ ^ r ^ u r a t o m , ^ G , b e d o e l d e besluit.


title: VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD tot verlenging van de geldigheidsduur van de beschikking van 4 april 1978 betreffende de toepassing van enkele richtsnoeren op het gebied van exportkredieten die overheidssteun genieten (door de Commissie bij de Raad ingediend)

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (81) 22
Vol. 1981/0005
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983,
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit
règlement.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243,
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983,
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5
der genannten Verordnung freigegeben.
 ---pagebreak---                                                                COM ( 81 ) 22 def .
         COMMISSIE                      „                      Brussel, 29 januari 1981
          VAN DE
EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
            –'                                                 INTERN DOCUMENT
      Secretorioat-generaol
                             VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD
                   tot verlenging van de geldigheidsduur van de beschikking
         van 4 april 1978 betreffende de toepassing van enkele richtsnoeren
           op het gebied van exportkredieten die overheidssteun genieten
                            (door de Commissie bij de Raad ingediend )
     COM ( 81 ) 22 def .
 ---pagebreak---                                      TOELICHTING
                Verlenging van de geldigheidsduur van de beschikking
                van 4 april 1978 betreffende de toepassing van enkele
                richtsnoeren op het gebied van exportkredieten die
                                overheidssteun genieten
1.     Bij beschikking van 4 april 1978 had de Raad besloten bepaalde richtsnoeren toe
te passen op aan derde landen verstrekte exportkredieten die overheidssteun genieten ,
zulks wanneer de terugbetalingstermijn twee jaar of meer beloopt . De beschikking
van 4 april was tot 31 oktober 1978 van kracht . Zij is achtereenvolgens bij
beschikking van 16 november 1978 tot 31 mei 1979 , bij beschikking van 12 juni 1979
tot 30 november 1979 , bij beschikking van 10 december 1979 tot 31 mei 1980 , bij
beschikking van 28 mei 1980 tot 30 november 1980 en bij beschikking van
8 december 1980 tot 28 februari 1981 verlengd .
2.     De Gemeenschap is tot dusver vrij tevreden over de werking van dit Jnstrument
voor internationale discipline op het gebied van exportkredieten . Het is derhalve
in het belang van de Gemeenschap dat het na 28 februari 1981 van kracht blijft .
Het is evenwel gewenst om, evenals in het verleden , de verlengingstermijn ervan
te beperken .
3.     Dé . Commissie verzoekt derhalve de Raad een beschikking vast te stellen ,
waarvan het ontwerp bij dit document is gevoegd , door de toepassing van de
richtsnoeren te verlengen voor een periode tot 31 augustus 1981 .
4.     Evenals voorheen worden de op artikel 113 van het EEG-Verdrag gebaseerde
richtsnoeren alleen toegepast op exportverrichtingen naar derde landen ; de door de
iid-staten toegekende overheidssteun voor kredieten die betrekking hebben op
intracommunautaire verkoop , blijft onderworpen aan de artikelen 92 en 93 van het
EEG-Verdrag en aan de op basis van deze bepalingen genomen besluiten alsmede aan de
beginselen die de Commissie in het kader van deze bepalingen laat gelden .
 ---pagebreak---                                     VOORSTEL VOOR EEN
                            BESCHIKKING VAN DE RAAD
           tot verlenging van de geldigheidsduur van de beschikking
            van 4 april 1978 betreffende de toepassing van enkele
             richtsnoeren op het gebied van exportkredieten die
                            overheidssteun genieten
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap ,
inzonderheid op artikel 113 ,
Gezien het voorstel van de Commissie ,
 ---pagebreak---                                 - 2 -
Overwegende dat de beschikking van de Raad van 4 april 1978 betreffende
de toepassing van enkele richtsnoeren op het gebied van exportkredieten
dié overheidssteun genieteri> waarvan de geldigheidsduur laatstelijk bij
beschikking van 8 december 1980 is verlengd , op 28 februari 1981
haar geldigheid verliest ;
Overwegende dat het in het belang van de Gemeenschap en ter versterking
van het beginsel van internationale samenwerking noodzakelijk is de toepassing
door de Gemeenschap van dit instrument van internationale regeling opnieuw
te verlengen ,
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING   GEGEVEN :
                              Artikel 1
      De geldigheidsduur van de beschikking van 4 april 1978 betreffende de
toepassing van enkele richtsnoeren op het gebied van exportkredieten die
overheidssteun genieten , wordt  verlengd tot 31 augustus 1981 .
                             Artikel 2
      Deze beschikking is gericht tot de lid-staten .
                                               Gedaan te Brussel ,          1981
                                                  Voor de Raad :
                                                  De voorzitter ,


title: BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij de Italiaanse Republiek wordt gemachtigd onderhandelingen te openen met het oog op het sluiten van een handelprotocol met de Volksrepubliek Bulgarije voor het jaar 1972

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (72) 266
Vol. 1972/0024
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983,
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit
règlement.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243,
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1.
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983,
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5
der genannten Verordnung freigegeben.
 ---pagebreak--- COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                                      COM(72)266 def.
                                                      Brussel , 15 maart 1972
                                                      vwmimmim:
                          Voerstel voor een
                        BESCHUNEING VAS ES RAM>
         j l: alhauss Republiek wordt gannacridg onderhandelingen te opanan** mat;
 com. er ;i .:v slus. ten van een haxdelzprovocol met de Volkan ubJ ?. $>;■?  j«
                          voor hat jaar 1972
            (door de Commisera bij de Rand ingadierk . j
 ---pagebreak---                               VOORSTEL VOOR EEN
                      BESCHIKKING VAK DE RAAD
         waartij de I fcaliaanse Republiek wordt gemachtigd onderhandelingen
         te openen met het oog op het sluiten van een handelprotocol met
         de Volksrepubliek Bulgarije voor het jaar 1972
                            f
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
gelet op liet Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap ,
gelet op de "beschikking van de Raad van 16 december 1969 betreffende de geleidelijke
eenmaking van de akkoorden inzake de handelsbetrekkingen tussen de Lid-Staten en
derde landen en betreffende onderhandelingen over communautaire akkarden ( l ) ,
inzonderheid op de artikelen $ en 12 $
gezien het voorstel van de Commissie ,
overwegende dat de Italiaanse Republiek de Commissie heeft medegedeeld dat zij
meent te moeten overwegen, krachtens haar handelsakkoord op lange termijn met
de Volksrepubliek Bulgari^ voor het tijdvak 1970-1974» te onderhandelen over een
Protocol inzake het handelsverkeer voor het jaar 1972 , ten einde een onderbreking
van de op overeenkomst berustende handelsbetrekkingen, met dit land ten gevolge
van het verstrijken vin het Protocol voor het jaar 1971 "t e voorkomen ;
overwegende dat communautaire onderhandelingen met de Volksrepubliek Bulgarije uit
hoofde van artikel 113 nog niet mogelijk blijken ;
overwegende da~t de in titel II van de beschikking van de Raad van 16 december 1969
genoemde communautaire regeling ten opzichte van dit derde land nog niet volledig
is vastgesteld ;
overwegende dat over de fundamentele bepalingen van het Protocol      en met name over
contingentenlijsten voor 1972 die daaraan zullen worden gehecht vooraf overleg is
gepleegd, waarbij een coördinatie heeft plaatsgevonden om de goede werking van de
gerrêenschappeli jke markt te verzekeren , rekening te houden met de wettige belengen
van de andere Lid-Staten en bij te dragen tot de vaststelling van de uniforme
beginselen inzake de geneanschappelijke handelspolitiek :
                                                                    ./•
(1 ) PB No. L 326 van 29.i2.i969 . blz. 39
 ---pagebreak---                                      mm 2. ~
    /
* '' *
                                                                  ?
overwegende dat de conclusies waartoe deze coördinatie heeft geleid de betrokken
Lid–Staat tijdens de onderhandelingen tot leidraad moeten stekken ;
overwegende dat deze machtiging betrekking heeft op onderhandelingen van de betrokken
Lid-Staat over een handelsprotocol voor het jaar 1972 met bovengenoemd derde land
op basis van deze conclusies , onverminderd de andere verplichtingen die voor deze
Lid-Staat uit het communautaire recht voortvloeien .
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD :
                                 Artilïel    1
        De Italiaanse Republiek wordt gemachtigd met de Volksrepubliek Bulgarije
onderhandelingen te openen met het oog op het sluiten van een handelsprotocol
voor het jaar 1972 . op basis van de in de bijlage vermelde conclusies .
                                 Artikel     2
        Deze beschikking is gericht tot de Italiaanse Repuoliek.
Gedaan te Brussel .
 ---pagebreak---                                                        BIJLA.GE
        Conclusiss die als leidreiad moeten dienen voor de onderhandelingen
        over een handelsprotocol voor het jaar 1972 tussen de Italiaande Republiek
        en de Volksrepubliek Bulgarije
1.      De Italiaande Republiek onderhandelt met de Volksrepubliek Bulgarije
krachtens het handelsakkoord op lange termijn voor het tijdvak 1970-1974 over het
sluiten van een Protocol inzake het handelsverkeer voor het jaar 1972 » zonder de
mogelijkheid van stilzwijgende verlenging, waarin het bepaalde in het Protocol
voor 1971 kan worden overgenomen.
2.      Ten aanzien van de lijst inzake de uitvoer van Bulgarije naar Italië , die
is gehecht aan het voor 1971 geldende Protocol , zullen de beoogde afschaffing
van sommige contingentn en de beoogde verruiming van de contingenten die zullen
worden gehandhaafd, alsmede de opneming van nieuwe contingenten in de aan het
                                                                         ,de
Protuol voor 1972 te hechten lijst , plaatsvinden op basis van de door/Italiaanse
Republiek in het kader van de   overlegco'drdinat ieprocedure verstrekte gegevens
die door de Commissie aan de Raad zijn medegedeeld.