Belangrijke juridische mededeling

|

52005PC0346

Voorstel voor een beschikking van de Raad tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met de genetisch gemodificeerde Roundup-Ready-maïslijn GA21 als nieuwe voedingsmiddelen of nieuwe voedselingrediënten krachtens Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad  /* COM/2005/0346 def. */

	[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |Brussel, 29.7.2005COM(2005)346 definitiefVoorstel voor eenBESCHIKKING VAN DE RAADtot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met de genetisch gemodificeerde Roundup-Ready-maïslijn GA21 als nieuwe voedingsmiddelen of nieuwe voedselingrediënten krachtens Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad(door de Commissie ingediend)TOELICHTINGDe bijgevoegde ontwerp-beschikking van de Raad betreft voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met de genetisch gemodificeerde maïslijn GA21, waarvoor Monsanto op 24 juli 1998 krachtens Verordening (EG) nr. 258/97 een verzoek voor het in de handel brengen heeft ingediend bij de bevoegde autoriteiten van Nederland.Nadat Nederland zijn verslag van de eerste beoordeling had uitgebracht, waarin GA21-maïs even veilig als conventionele maïs werd geacht, zijn door enkele lidstaten met redenen omklede bezwaren ingediend. Deze bezwaren zijn voorgelegd aan het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding, dat op 27 februari 2002 het advies heeft uitgebracht dat GA21-maïs even veilig is als conventionele maïs. De detectiemethode is op 17 januari 2005 door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) gevalideerd en gepubliceerd.De oorspronkelijke aanvraag van Monsanto had betrekking op voedingsmiddelen en voedselingrediënten afgeleid van genetisch gemodificeerde organismen. Op 24 april 2002 verzocht Monsanto de aanvraag te beperken tot voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met genetisch gemodificeerde organismen.Verordening (EG) nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders is vanaf 18 april 2004 van toepassing. Op grond van artikel 46, lid 1, van die verordening worden verzoeken die krachtens Verordening (EG) nr. 258/97 vóór 18 april 2004 zijn ingediend en waarvoor het verslag van een aanvullende beoordeling vóór die datum bij de Commissie is ingediend, behandeld overeenkomstig Verordening (EG) nr. 258/97.Tegen deze achtergrond is op 27 april 2005 een ontwerp-beschikking van de Commissie betreffende het in de handel brengen van met de gemodificeerde maïslijn GA21 geproduceerde voedingsmiddelen en voedselingrediënten in de Gemeenschap ter stemming voorgelegd aan het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid. Negen lidstaten stemden vóór de ontwerp-beschikking, vijf ertegen en acht lidstaten onthielden zich van stemming. Drie lidstaten waren niet aanwezig.Het comité heeft geen advies uitgebracht. Daarom moet de Commissie, krachtens artikel 13, lid 4, onder b), van Verordening (EG) nr. 258/97 en overeenkomstig artikel 5 van Besluit 1999/468/EG van de Raad, een voorstel betreffende de te nemen maatregelen indienen bij de Raad, die over drie maanden beschikt om daarover met gekwalificeerde meerderheid een besluit te nemen. Het Europees Parlement is op 28 april 2005 op de hoogte gebracht.Voorstel voor eenBESCHIKKING VAN DE RAADtot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met de genetisch gemodificeerde Roundup-Ready-maïslijn GA21 als nieuwe voedingsmiddelen of nieuwe voedselingrediënten krachtens Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad(Slechts de tekst in de Nederlandse en in de Franse taal is authentiek)DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad van 27 januari 1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten[1], en met name op artikel 7,Gezien het voorstel van de Commissie,Overwegende hetgeen volgt:(1) Op 24 juli 1998 heeft Monsanto bij de bevoegde autoriteiten van Nederland overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 258/97 een verzoek ingediend voor het in de handel brengen van voedingsmiddelen en voedselingrediënten afgeleid van de genetisch gemodificeerde maïslijn GA21 als nieuwe voedingsmiddelen of nieuwe voedselingrediënten.(2) In haar verslag van de eerste beoordeling van 21 december 1999 kwam de Nederlandse bevoegde instantie voor de beoordeling van voedingsmiddelen tot de conclusie dat GA21-maïs en daaruit geproduceerde voedingsmiddelen en voedselingrediënten even veilig voor consumptie zijn als maïs en maïsproducten die niet genetisch gemodificeerd zijn.(3) De Commissie heeft het verslag van de eerste beoordeling op 18 februari 2000 aan alle lidstaten toegezonden. Binnen de in artikel 6, lid 4, van Verordening (EG) nr. 258/97 vastgestelde termijn van 60 dagen zijn overeenkomstig die bepaling met redenen omklede bezwaren tegen het in de handel brengen van dit product ingediend.(4) Op 18 mei 2000 heeft de Commissie het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding (WCMV) overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 258/97 geraadpleegd. Op 27 februari 2002 heeft het WCMV het advies uitgebracht dat GA21-maïs en daarvan afgeleide producten uit het oogpunt van de gezondheid van de consument even veilig zijn als maïs en daarvan afgeleide producten van conventionele maïslijnen. Bij dit advies heeft het WCMV alle specifieke vraagpunten en bedenkingen in beschouwing genomen die door de lidstaten naar voren gebracht waren.(5) Op 24 april 2002 verzocht Monsanto het verzoek te beperken tot voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met genetisch gemodificeerde organismen.(6) Met betrekking tot het gebruik van het product als diervoeder of in diervoeders heeft Monsanto op 12 december 1997 een kennisgeving overeenkomstig deel C van Richtlijn 90/220/EEG[2] ingediend. In het op 22 september 2000 door het Wetenschappelijk Comité voor planten goedgekeurde advies werd geconcludeerd dat er geen aanwijzingen zijn dat het in de handel brengen van GA21-maïs voor dit gebruik nadelige gevolgen voor de gezondheid van de mens en het milieu kan veroorzaken. De aanvraag werd echter om commerciële redenen ingetrokken.(7) Ingevolge artikel 46, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders[3] worden verzoeken krachtens artikel 4 van Verordening (EG) nr. 258/97 die vóór de datum van toepassing van eerstgenoemde verordening waren ingediend, ongeacht artikel 38 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 volgens de bepalingen van Verordening (EG) nr. 258/97 behandeld wanneer het verslag van de aanvullende beoordeling die volgens artikel 6, lid 3, of artikel 6, lid 4, van Verordening (EG) nr. 258/97 nodig is, vóór de datum van toepassing van Verordening (EG) nr. 1829/2003 naar de Commissie is gestuurd.(8) Het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO) van de Europese Commissie heeft in samenwerking met het Europees netwerk van GGO-laboratoria (ENGL) een detectiemethode voor GA21-maïs gevalideerd. Het GCO heeft een volledige valideringsstudie (ringonderzoek) aan de hand van internationaal aanvaarde richtsnoeren uitgevoerd om de prestaties van een kwantitatieve modificatiespecifieke methode voor het opsporen en kwantificeren van de GA21-transformatiestap bij maïs te testen. Het voor de studie benodigde materiaal is door Monsanto verstrekt. Volgens het GCO zijn de prestaties van de methode geschikt voor het beoogde doel, rekening houdend met de door ENGL voorgestelde prestatiecriteria voor methoden die zijn ingediend in verband met naleving van de regelgeving, enerzijds, en de gangbare wetenschappelijke opvattingen over bevredigende prestaties van een methode, anderzijds. Zowel de methode als de resultaten van de validatie zijn door het GCO gepubliceerd.(9) Het referentiemateriaal voor GA21-maïs is door het GCO geproduceerd.(10) Voedingsmiddelen en voedselingrediënten afkomstig van GA21-maïs moeten worden geëtiketteerd overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1829/2003 en moeten voldoen aan de traceerbaarheidsvereisten van Verordening (EG) nr. 1830/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wijziging van Richtlijn 2001/18/EG[4].(11) Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 65/2004 van de Commissie[5] is aan het product een eenduidig identificatienummer toegekend met het oog op de toepassing van Verordening (EG) nr. 1830/2003.(12) De in de bijlage opgenomen informatie over de identificatie van voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met GA21-maïs, met inbegrip van de gevalideerde detectiemethode en het referentiemateriaal, moet terug te vinden zijn in het register bedoeld in artikel 28 van Verordening (EG) nr. 1829/2003.(13) Het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid heeft geen advies uitgebracht,HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:Artikel 1Voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met de genetisch gemodificeerde maïslijn GA21 (hierna “de producten” genoemd), overeenkomstig de benaming en specificatie in de bijlage, mogen als nieuwe voedingsmiddelen of nieuwe voedselingrediënten in de Gemeenschap in de handel worden gebracht.Artikel 2De producten worden geëtiketteerd als “genetisch gemodificeerde maïs” of “geproduceerd met genetisch gemodificeerde maïs” overeenkomstig de etiketteringsvoorschriften van artikel 13 van Verordening (EG) nr. 1829/2003.Artikel 3De producten en de in de bijlage opgenomen informatie worden opgenomen in het communautair register van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders.Artikel 4Deze beschikking is gericht tot Monsanto Europe NV, België, als vertegenwoordiger van Monsanto Company, U.S.A. Zij heeft een geldigheidsduur van 10 jaar.Gedaan te Brussel,Voor de RaadDe VoorzitterBIJLAGEINFORMATIE VOOR HET COMMUNAUTAIR REGISTER VAN GENETISCH GEMODIFICEERDE LEVENSMIDDELEN EN DIERVOEDERS1.  Aanvrager en vergunninghouder:Naam: Monsanto Europe NVAdres: Tervurenlaan 270-272, B-1150 Brussel, BelgiëNamens Monsanto Company, 800 N. Lindbergh Boulevard St. Louis, Missouri 63167, U.S.A.2.  Benaming en specificatie van de producten:Voedingsmiddelen en voedselingrediënten geproduceerd met genetisch gemodificeerde maïs ( Zea mays L.) van lijn GA21, met een verhoogde tolerantie voor het herbicide glyfosaat, en van alle kruisingen daarvan met traditioneel geteelde maïslijnen. GA21-maïs bevat de coderende sequentie van gemodificeerd 5-enolpyruvylshikimaat-3-fosfaatsynthase (mEPSPS), gereguleerd door de promoter van het actine 1-gen van rijst (r-act) en een geoptimaliseerd transportpeptide (OPT)-sequentie op basis van sequenties voor het chloroplasttransportpeptide uit Helianthus annuus en het RuBisCo-gen uit Zea mays L.3.  Etikettering:“Genetisch gemodificeerde maïs” of “Geproduceerd met genetisch gemodificeerde maïs”4.  Detectiemethode:5.  Modificatiespecifieke real-time kwantitatieve PCR-methode voor de genetisch gemodificeerde maïslijn GA21.6.  Gevalideerd door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (GCO) van de Europese Commissie, in samenwerking met het Europees netwerk van GGO-laboratoria (ENGL); gepubliceerd op http://gmo-crl.jrc.it/statusofdoss.htm.7.  Referentiemateriaal: IRMM-414, geproduceerd door het GCO van de Europese Commissie.8.  Eenduidig identificatienummer:MON- ØØØ21-99.  Krachtens bijlage II van het Protocol van Cartagena vereiste informatie:Niet van toepassing10.  Voorwaarden of beperkingen met betrekking tot het in de handel brengen van het product:Niet van toepassing11.  Voorschriften voor monitoring na het in de handel brengen:Niet van toepassing[1] PB L 43 van 14.2.1997, blz. 1.[2] PB L 117 van 8.5.1990, blz. 15-27.[3] PB L 268 van 18.10.2003, blz. 1.[4] PB L 268 van 18.10.2003, blz. 24.[5] PB L 10 van 16.1.2004, blz. 5.


Voorstel voor een Beschikking van de Raad betreffende de vaststelling van milieucriteria voor de toekenning van de communautaire milieukeur aan machine-afwasmiddelen


title: VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD TOT VASTSTELLING VAN EEN MEERJARENPROGRAMMA VOOR ONDERZOEK EN ONTWIKKELING OP HET GEBIED VAN VOEDINGSMIDDELENWETENSCHAP EN -TECHNOLOGIE (1989 tôt medio 1993) FLAIR (Food-Linked Agro-Industrial Research) (door de Commissie ingediend)

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (88) 351
Vol. 1988/0127
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 concernant
l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique européenne et de
la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, p. 1) modifié en dernier
lieu par le règlement (UE) 2015/496 du Conseil du 17 mars 2015 (JO L79 du 25. 3.2015, p. 1), ce
dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents classifiés présents dans ce dossier
ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit règlement ou sont considérés déclassifiés
conformément aux articles 26(3) et 59(2) de la décision (UE, Euratom) 2015/444 de la
Commission du 13 mars 2015 concernant les règles de sécurité aux fins de la protection des
informations classifiées de l'Union européenne.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 concerning
the opening to the public of the historical archives of the European Economic Community and the
European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as last amended by Council
Regulation (EU) 2015/496 of 17 March 2015 (OJ L 79, 27.3.2015, p. 1), this file is open to the
public. Where necessary, classified documents in this file have been declassified in conformity
with Article 5 of the aforementioned regulation or are considered declassified in conformity with
Articles (26.3) and 59(2) of the Commission Decision (EU, Euratom) 2015/444 of 13 March 2015
on the security rules for protecting EU classified information.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. Februar
1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft und
der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983, S. 1), zuletzt geändert durch die
Verordnung (EU) Nr. 2015/496 vom 17. März 2015 (ABI. L 79 vom 25.3.2015, S. 1), ist dieser Akt
der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit erforderlich, wurden die Verschlusssachen in diesem Akt in
Übereinstimmung mit Artikel 5 der genannten Verordnung freigegeben; beziehungsweise werden
sie auf Grundlage von Artikel 26(3) und 59(2) der Entscheidung der Kommission (EU, Euratom)
2015/444 vom      13.   März 2015     über die   Sicherheitsvorschriften für den Schutz von  EU-
Verschlusssachen als herabgestuft angesehen.
 ---pagebreak--- COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
                                                       COM ( 88 ) 351  def . - SYN 140
                                                      Brussel , 28    juni 1988
i
     VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD TOT VASTSTELLING
  VAN EEN MEERJARENPROGRAMMA VOOR ONDERZOEK EN ONTWIKKELING OP HET
       GEBIED VAN VOEDINGSMIDDELENWETENSCHAP EN - TECHNOLOGIE
                          ( 1989 tôt medio 1993 )
                             F   L    A   I     R
               ( Food-Linked Agro-Industrial Research )
                       ( door de Commissie ingediend )
                                     £? U
 ---pagebreak---                                        2
                                     INHOUD                     * . - 3
                                                               C*H    , i„ I
SAMENVATTING      .                                                       3
1.     Inleiding    .                                                     5
2.     Doelstel 1 ingen .                                                 6
3. (   De behoefte aan voedingsmiddelenwetenschap en - technologie
       in Europa .1 .                                                     6
4.     Overzicht van communautaire initiatieven op het gebied van
       voedingsmiddelenonderzoek . .                                      7
5.     Overleg met onderzoekers en de levensmiddelen- en
       industr iesector .   .                                           10
6.     Inhoud van het programma   ..                                    11
       6.1  Vaststelling en verhoging van de kwaliteit van
            voedingsmiddelen .           ..          ..                 11
       6.2  Hygiène , veiligheid en toxicologische aspecten van
            voeding . .                ..... .                          13
                                                ■y
       6.3  Voedingswaarde en gezondheidsaspecten . . .                 13
7.     Beheer van het programma
       7.1  Voorbereiding en beheer . .                                 14
       7.2  Gecoôrdineerde acties en acties voor gezamenlijke            14
            rekening . .                  .....
       7.3  Evaluatie   .      ....                                     15
       7.4  Deelname en programmacoôrdinatie . . .                      15
       7.5  Toelagen voor opleiding en mobiliteit      .                16
       7.6  Exploitatie van de resultaten ; verspreiding van
             informatie . . . .                                         16
8 . Criteria voor de selectie van projecten . .                         16
9 . Raakpunten en samenwerking met andere communautaire
    programmai . .                      ....                            17
10 . Contracten en financiële aspecten .    .                           17
VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD
       TECHNISCHE BIJLAGE
     . BEOORDELINGSCRITERIA
FINANCIEEL MEMORANDUM
NOTITIE OVER DE EFFECTEN OP CONCURRENTIEVERMOGEN EN WERKGELEGENHEID
 ---pagebreak---                                         3
                                   SAMENVATTING
Het is de bedoeling de doelstellingen van actiepunt 4.2 van het
Kaderprogramma na te streven ( agro - industr iële technologieën ) door middel
van twee aanvullende communautaire acties . Het eerste programma ,
ingediend onder de naam " European Col laborati ve Linkage of Agriculture
and Industry t-hrough Research ( ÉCLAIR )", heeft tot doel de samenwerking
tussen de agrarische en industriële sector te verbeteren middels O & 0
projecten die gebaseerd zijn op recente vooruitgang in de
biowetenschappen en de biotechnologie .
Het hier onder de naam " Food-Linked Agro-Industr ial Research ( FLAIR )"
ingediende tweede voorstel is uitsluitend op de voedingsmiddelensector
gericht , met name op het gedeelte verwerk ing-distr ibut ie-consument van
het voedselcircuit . In het kader van dit programma zal steun gegeven
worden aan onderzoek naar de kwaliteit en het concurrentievermogen van
voedingsmiddelen alsmede naar de voedingswaarde en toxicologische
eigenschappen ervan , zoals omschreven in het kaderprogramma . Het
voorgestelde programma bouwt voort op de successen van de programma 's
COST90 , 91 , 90bis en 91bis en op de met die programma 's opgedane
ervaringen .
Dit meerjarenprogramma beslaat drie sectoren . Binnen elke sector zullen
acties voor gezamenlijke rekening of gecoördineerde acties uitgevoerd
worden , naar gelang wat voor iedere actie afzonderlijk het meest geschikt
is . Verder kunnen in elke sector toelagen toegekend worden voor opleiding
en mobiliteit om het verwerven van de relevante vaardigheden en de
verspreiding van resultaten te vergemakkelijken . De voorgestelde inhoud
van het programma is als volgt :
Het onderdeel vaststelling en verhoging van de kwaliteit van
voed i ngsm i dde 1 en zal bestaan uit onderzoek en ontwikkeling op hat gebied
van  :
- kwanti tat ieve maatstaven m.b.t . " kwaliteit " ;
- objectieve organoleptische en sensoriële criteria en het verband ervan
  met kwaliteit ;
- kwanti tatieve maatstaven m.b.t . de " versheid " van verwerkt voedsel ;
- de eigenschappen van grondstoffen aangezien deze de verwerking en de
  kwaliteit van het eindprodukt beïnvloeden ; en
- nieuwe technologieën en innovaties op het gebied van verwerking die de
  kwaliteit van voedingsmiddelen verhogen en daarbij tevens de verwerking
  vergemakkelijken en bijdragen tot het scheppen van vertrouwen bij de
  consument .
Het onderdeel Hygiëne , veiligheid en toxicologische aspecten van voeding
zal bestaan uit onderzoek en ontwikkeling op het gebied van :
- betere snelle screening tests om mogelijke toxiciteit te voorspellen ;
- de aanwezigheid van natuurlijke plantgiften en de uitwerkingen ervan op
  voed i ngsm i dde 1 en ;
- het voorspellen van de groeisnelheid van micro-organi smen , versnelde
  methoden voor specifieke Organismen en totale tellingen ;
- beter   inzicht in het verband tussen voedselbestanddelen en voedsel -
  allergieën ( immunogène eigenschappen ) ; en
- de toepassing van deze tests en technieken bij de varier king van
 ---pagebreak---                                         4
    voedingsmiddelen en de ontwikkeling van nieuwe voedingsmiddelen     om de
    veiligheid van zowel procédé als produkt te waarborgen .
  Het onderdeel Voedingswaarde en gezondheidsaspecten zal bestaan uit
 onderzoeks - en ontwi kkel ingswer kzaamheden op het gebied van :
  - rueuwe verwerk ingstechnieken , toepassingen en natuurlijke bestanddelen
    die een hoge voedings - en gezondheidswaarde opleveren ;
  - de van nature ir. het voedsel aanwezige bestanddelen ( bijv . vitaminen en
    mineralen ) en de effecten van verwerking , distributie , catering , opslag
    en huishoudelijk gebruik ;
 - de voedings - en gezondheidswaarde van levensmiddelen ten behoeve van
    speciale doeleinden ( bijv . vermagering of athletiek ) of van
    levensmiddelen die van belang zijn voor bepaalde subgroepen in de
    bevolking ( bijv . kinderen en bejaarden ); en
 - nieuwe procédés en technologieën die de voedings - en gezondheidswaarde
    van levensmiddelen verhogen .
Het FLAIR - programma behelst twee soorten acties : gezamenlijke of
gecoördineerde activiteiten en projecten voor gezamenlijke rekening ;
beide soorten acties zijn precommercieel van karakter en zijn gericht op
het raakvlak van industrie en consument . Via dergelijk onderzoeks - en
ontwikkel ingswerk zal het op middellange en lange termijn bijdragen tot
het versterken van Europa’s concurrent ievermogen met betrekking tot de
economische activiteiten van de voedingsmiddelenindustr ie en de
harmonische ontwikkeling van de interne markt .
De deelname aan de projecten voor gezamenlijke rekening staat open voor
alle universitei ten , onderzoeksinstituten , industriële bedrijven die
gevestigd zijn in de Lid-Staten alsmede voor die welke gevestigd zijn in
 ( Europese ) derde landen die kaderovereenkomsten hebben gesloten op het
gebied van W / T samenwerking met de Gemeenschap . Daar gecoördineerde
acties mogelijk zijn in het kader van COST , staan deze projecten open
voor Europese derde landen die aan dat programma hebben deelgenomen .
Aanbevolen wordt dat universitei ten deelnemen met ( een )   industriële
partner(s ), met name voor de co~f inancier ing van het project . Voor alle
projecten geldt dat de deelnemers uit meer dan één Lid-Staat afkomstig
moeten zijn . klaar nodig zullen voorzorgsmaatregelen genomen worden ter
bescherming van intellectuele eigendom .
De verwachting is dat het FLAIR-programma in januari 1989 zal starten en
4 1 / 2 jaar zal duren . De begroting voor het project is 25 mio . ECU ,
waarbij de kosten van een personeelsformatie van 5 personen zijn
inbegrepen .
 ---pagebreak---                                                5
1. I ■ 1 1 e i d i ng
De Europese Akte^nderkent onder iü=er_ de doelstelling van de Gemeenschap
om de wetenschappelijke en technologische basis van de Europese industrie
ten opzichte van de internationale concurrentie te versterken door middel
van onderzoek , technologische projecten en demonstratieprogr amrna ' s ter
aanvulling van de activiteiten op dit gebied in de Lid-Staten . Het
voorgestelde programma draagt bij tot dit doel op het gebied van
voedingsmiddelenwetenschap en - technologie .
In het huidige Kader programrna-Voor communautaire activiteiten op het
gebied van onderzoek en technologie-ontwi kkel ing wordt onder actiepunt
4.2 ( agro - industr iële technologieën ) de doelstelling genoemd van het
gelijktijdig bevoordelen van landbouw , industrie en consument , met name
door de toepassing van technologieën die gebaseerd zijn op de nieuwe
concepten in de biowe tenschappen . Het is de bedoeling deze doelstelling
na te streven middels twee aanvullende communautaire acties .               Het eerste
prog amma ,         ingediend onder de naam " European Col laborat i ve Linkage of
Agriculture and Industry through Research ( ÉCLAIR ) ,,;3 , heeft tot doel de
samenwerking tussen de agrarische en industriële sector te verbeteren
middels 0 & 0 projecten die gebaseerd zijn op recente vooruitgang in de
biowe tenschappen en de biotechnologie .
Het hier onder de naam “ Food-Linked Agro-Industr ial Research ( FLAIR )"
ingediende tweede voorstel is uitsluitend op de voedingsmiddelensector
gericht , met name op het gedeelte verwerking-distr ibutie-consument van
het voedsel c i rcuit . In het kader van dit programma zal steun gegeven
worden aan onderzoek naar de kwaliteit en het concurrentievermogen van
voedingsmiddelen alsmede naar de voedingswaarde en toxicologische
eigenschappen ervan , zoals omschreven in het kaderprogramma .
1  Zoals uiteengezet in de Europese Akte , artikel 24 , betreffende de
   toevoeging van Titel VI , artikel 130 F en G aan het derde deel van het
   EEG Verdrag .
2  C0M       ( 37 )  516 : " Besluit van de Raad betreffende het kaderprogramma van
   communautaire wer kzaamheden op het gebied van onderzoek en
   technologische ontwikkeling ( 1987 tôt en met 1991 )", 28 september
   1987 .       PB L 302 ,   24.10.1987 .
3  C0M       ( 87 )  667 def . : " Voorstel voor een besluit van de Raad tot
   vaststelling van een eerste meerjarenprogramma             ( 1988-1993 )  voor op
   biotechnologie gebaseerd onderzoek en technologische ontwikkeling op
   agro-industr ieel gebied , 18 december 1987 .
 ---pagebreak---                                                 6
Het voorgestelde programma bouwt voort op de successen van de programma 's
COST90 , 91 , 90bis en 91bis en op de met die programma 's opgedane
ervaringen'’ en zal zowel gecoördineerde acties als acties voor
gezamenlijke rekening omvatten .
2 . Poe 1 ste 1 1 i ngen van het voorgestelde programma
De doelstel 1 ingen van dit communautair initiatief zijn : het bevorderen
van de efficiëntie en het concurrentievermogen van de
voedingsmiddelenindustr ie ; het verhogen van de veiligheid en kwaliteit
van voedingsmiddelen voor de consument ; het verbeteren van de
wetenschappelijke en technische infrastructuur ten behoeve van de
Europese voedingsmiddelenindustr ie ; het bijdragen aan de harmonieuze
verwezenl i jking van de interne markt .
Het programma heeft tot doel de bestaande onderzoeksprogramma ' s op het
gebied van voedingsmiddelen in de Lid-Staten aan te vullen door nauwere
sarnenwer k ing tussen de diverse onderzoeksteams en de industrie aan te
moedigen . Het programma zal gericht zijn op het raakvlak van de
verwerking en distributie van voedingsmiddelen en de consument , waarbij
de nadruk zal        liggen op betere kwal i teitsnormsn .     Bovendien zal met
mogelijke neveneffecten voor de landbouw en het milieu rekening worden
gehouden .
De nadruk van het programma zal liggen op het behoud en da verhoging van
de kwaliteit van voedingsmiddelen , met name door het ontwikkelen en met
elkaar in verband brengen van objectieve kwaliteits - en sensoriële
waarderingen ; het verder ontwikkelen van de veiligheid , hygiëne en
toxicologische methoden m.b.t . voedingsmiddelen om da bescherming van da
consument te verzekeren ; het kwant i f iceren van de effecten van
verschi 1 lende technologische procédés op de van nature in het voedsel
aanwezige bestanddelen en voedingswaarde ; en het ontwikkelen van een
reeks nieuwe of geïntegreerde technologieën die da kwaliteit , de
veiligheid en voedingswaarde van levensmiddelen verhogen .
3 . De behoefte aan voedingsmiddalenwetenschap en - technologie in Europe
Voedingsmiddelenwetenschap en - technologie maken een integrerend deel uit
van het voedselsysteem , dat zich uitstrekt van de producenten tot de
verwerkers , de verdelers en ten slotte tot de consument . De Europese
voedingsmiddelenindustr ie vormt ongeveer 10 V, van het Europese Bruto
Intern Prodiikt5 en heeft een complexe en gefragmenteerde structuur .
4   Besluiten van de Raad Nr 78 / 117 / EEG , 20.02.1978 ( PB Nr L54 ( blz . 25 ),
    25.02.1978 ) ;     Nr . 79 / 878 / EEG , 22.10.1979 ( PB Nr L270 ( blz . 53 ),
    27.10.1979 ) ;     Nr 8Ü / 179 / EEG , 18.12.1979 ( PB Nr L39 ( blz 30 ),
    15.02.1980 ) ;     Nr 80 / 1183 / EEG , 4.12.1980 ( PB Nr L350 ( blz 54 ),
    23.12.1980 ) ;     Nr 82 / S40 / EEG , 22.11.1982 ( PB Nr L353 ( blz 25 ),
    15.12.1982 );      en Nr 84 / 304 / EEG , ( PB Nr L151 ( blz 46 ), 07.06.1934 ).
5   Uit : " Future of the European Food System ; implications for Science
    and Technology ", synthese van de resultaten van de FAST II ALIM
    studies ,     ( ter perse ).
 ---pagebreak---                                                7
In de
    oi EL •         il.r.?cj:',5chap zi n kZt' ongeveer 23 / 3u vosdsei verwerkende
b idr ’■» ji'■ "
b-ïdr            2 elk aan meer dan 20 personen rüi k verschaffen en in totaal
aan 2 , 5 miljoen personen . Ongeveer 3 X ven deze bedrijven is groot er.
besteedt belangrijke bedragen aan O 8< O. De overgrote meerderheid werkt
echter OP kleine schaal en met kleine marges . Deze verwerkers zijn
afhankelijk van de nationale overheden en onderzoeksinstituten voor de
watenschappel i jke en technologische steun die noodzakelijk is om met
succes te kunnen wedijveren op de markt . De voedingsmiddelenmarkt heeft
een eindige omvang , dus om het marktaandeel te vergroten is de industrie
gedwongen zich eerder toe te leggen op de verbetering van de kwaliteit
van haar produkten dan op de vergroting van de kwantiteit ; en deze
omstandigheid leidt op haar beurt weer tot een grotere afhankelijkheid
van wetenschappel i jke en technologische innovatie .
Geschat wordt dat de regeringen van de Lid-Staten mogelijk meer dan 500
mio Ecu per jaar aan O & O op het gebied van voeding besteden . 7. Het
Europese voedselsysteem verandert echter constant en is een integrerend
onderdeel van de wereldvoedselmar kt .           De toenemende concurrentie en
transnat ionals handel heeft nu een schaal bereikt die de mogelijkheden
van veel individuele nationale onderzoeksprogramma ’ s overtreft .
In de laatste jaren zijn er nieuwe dimensies aan het voedselsysteem
toegevoegd ; te noemen valt de toegenomen belangstel 1 ing voor en vraag
naar gezonde en voedzame levensmiddelen bij de consument , samen met een
vraag naar meer variëteit en gastronomische kwaliteit .
Studies over voedingsmiddelentechnologie worden derhalve bemoeilijkt door
de voortdurende verander ingen in de voedingsmiddelenproduktie ,
- verwerking en - distributie aan de ene kant en verander ingen in de
sociaal - economische en voedselconsumptiepatronen / percepties anderzijds .
Veel van deze moeilijkheden zouden echter effectief ondervangen kunnen
worden indien de bestaande nationale wetenschappelijke inspanningen
zouden worden aangevuld met een transnat ionaal , wetenschappelijk
programma van de Gemeenschap . Dit zou gericht moeten zijn op het creëren
van nauwere banden en meer vertrouwen tussen verwerkers , onderzoekers en
consumenten .
4.  Overzicht van de communautaire initiatieven op het gebied van
    voed i ngsm i dde 1 enonder zoek
Het voorgestelde programma bouwt voort op verschi 1 lende jaren van
ervaring met Europese samenwerking in het kader van de COST programma’s ,
en zal aangevuld en gesteund worden door interacties met diverse andere
Gemeenschapsacties , die hieronder beschreven worden .
6   EUR0STAT
7   Gebaseerd op gegevens die de secretaris van het ad hoe COST
    levensmiddelentechnologie comité op 10.06.1987 verstrekt heeft , op
    gegevens van individuele nationale vertegenwoordigers en op
    persoonlijke mededelingen uit de FAST 1 evensm i dde 1 engr oep .
 ---pagebreak---                                               s
CQST - yoedi ngsrn i dde 1 enact i esg ; in 1978 werd een besluit var. de Raad
vastgesteld om een meer jarenprog ; amma inzake voed i ngsrn i dde lenwetenschap
en - technologie te starten , namelijk COST90 ( De effecten van verwerking
op de fysische eigenschappen van levensmiddelen ) . Een jaar later werd een
tweede actie, C0ST91         ( De effecten var thermische verwerking en
distributie op de kwaliteit en voedingswaarde van levensmiddelen )
goedgekeurd . Deze programma 's werden ondernomen als gecoördineerde acties
in samenwerking met de landen die deelnemen aan het Europees initiatief
tot samenwerking op het gebied van wetenschappelijk en technologisch
onderzoek    ( COST ) .
COST90 en C0ST91 werden voor 4 extra jaren verlengd als gecoördineerde
programma 's 90 bis en 91 bis , respectievelijk eindigend in 1987 en 1988 .
Ze zijn uiterst nuttig geweest voor het bevorderen van internationale
samenwerking , met name op het gebied van analytische methodologieën , voor
de uitwisseling van wetenschappelijke en technologische informatie en
voor het identificeren van gebieden waar meer wetenschappelijke inbreng
nodig is .
In 1987 werd een ad hoe comité opgezet , waarin de aan COST deelnemende
landen vertegenwoordigd waren , om voorstellen op te stellen voor verdere
COST acties op het gebied van voedingsmiddelenwetenschap en - technologie .
Enkele van deze voorstellen worden op advies van de COST topambtenaren en
de aanbevel ingen van het CBC voor Agro-industr iële technologieën
waarschi jnl i j k opgenomen en uitgevoerd als onderdeel van het FLAIR
programma .
Landbouwonderzoeksprogramma :            In het kader van de communautaire
programma 's voor de coördinatie van 1 andbouwonderzoek’werden een aantal
onderzoeksthema ' s op het gebied van voedingsmiddelen behandeld in het
agro-voedingsprogramma . Deze werkzaamheden hadden voornamelijk betrekking
op de kwaliteit van de landbouwprodukten en de wijze waarop deze
beïnvloed wordt door produktiemethoden en - technieken . Het verbeteren van
de kwaliteit van de landbouwprodukten , met name die van verse produkten
bestemd voor onmiddel 1 i jke consumptie , is de belangri jkst-e doelstelling
van een programma inzake landbouwonderzoek dat is opgesteld voor de
periode 1989-1993 . De effecten van nieuwe produktiemethoden en van
behandel ingen tijdens en na de oogst op de samenstel 1 ing en kwaliteit van
landbouwprodukten vallen hier ook onder . Na uitvoerige besprekingen
tussen de betrokken Commissiediensten is bepaald dat landbouwonderzoek op
het gebied van kwaliteit produktger icht zal zijn en zorgvuldig
geselecteerd zal worden om ervoor te zorgen dat dit onderzoek FLAIR
aanvul t en om duplicatie te voorkomen .
8  zie voetnoot Nr 4 .
9  COM ( 83 ) 641 , " Besluit van de Raad tôt vaststelling van
   gemeenschappelijke programma 's en coördinat ieprogramma ' s inzake het
   onderzoek in de landbouw ",           12.12.1983 . PB Nr L 358 / 56 , 22.12.1983 .
 ---pagebreak---                                            9
Voed inQsmiddelenonder zoek : het huidige coördinatieprogramma voor
medisch en gezondheidsonderzoek 1 " is gericht op het bevorderen van
communautaire acties op gebieden die van wezenlijk belang zijn voor het
oplossen van ernstige gezondheidsproblemen . Hieronder vallen projecten
inzake eetgewoonten en daarmee verband houdende ziekten en de
ontwikkeling van epidemiologische methodologieën bij voedingsonderzoek .
Deze projecten worden aangevuld door het onderhavige voorstel .
Onlangs heeft de Commissie tevens een O & 0 programma uitgevoerd ten
behoeve van ontwi kkel ings landen , dat aspecten van voeding omvat die van
belang zijn voor subtropische en tropische gebieden 11 . Het- hier
voorgestelde programma is bedoeld voor het voedselsysteem van de streken
met een gematigd klimaat en voor de industriële
levensmiddelentechnologie . Tussen deze twee programma 's zal worden
samengewerkt zodat alle relevante resultaten uitgewisseld en toegepast
zullen worden .
Programma van het Communautair referent iebureau ( BCR ) : dit programma is
gericht op het verbeteren en nauwkeuriger maken van de meetmethoden op
gebieden waar metingen aanleiding zouden kunnen geven tot
problemen / meningsverschi 1 len op communautair niveau . BCR heeft
laboratoria in Lid-Staten voorzien van middelen om gezamenlijke
meetstudies uit te voeren op het gebied van de metrologie ( fysische
metingen ) en chemische analyse . Thans is een uitgebreid nieuw programma
in behandeling 12 dat veterinaire en fytosanitaire controle en
voedsel verwer k ing omvat ( additieven , vermelding van gegevens over de
voedingswaarde op de etikettering , dieetvoeding en bacteriële
besmetting ). Nauwe samenwerking tussen het BCR en het FLAIR team zal
ervoor zorgen dat van de resultaten van beide programma 's gepast gebruik
gemaakt zal worden .
10  COM    ( 87 ) 551 " Besluit van de Raad betreffende een
    coördinat ieprogramma van de Europese Economische Gemeenschap inzake
    onderzoek en ontwikkeling op het gebied van geneeskunde en
    vo 1 k sgezondhe i d , 17.11.1987 . P. B. Nr . L 334 ( blz . 20 ), 24.11.1987 .
11  COM ( 86 ) 550 def . / 2 , " Voorstel voor een Verordening ( EEG ) van de
    Raad inzake het programma voor onderzoek en ontwikkeling op het
    gebied van wetenschap en techniek ten dienste van de ontwikkeling ,
    1987-1990 ", 17.11.1986 .
12  COM ( 87 ) 444 def . , Besluit van de Raad tot vaststelling van een
    programma voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van toegepaste
    rnetrologie en chemische analyses in de Europese Economische
    Gemeenschap ( 1987-1992 ) ( Communautair Referent iebureau , BCR ). Eerste
    gemeenschappelijk standpunt ingenomen door de Raad in april 1933 .
 ---pagebreak---                                           10
5 . Qverleg met onderzoekers en de levensmiddelen - en industr iesector
Het thans voorgestelde programma is enorm gesteund door de bovengenoernde
communautaire acties en een reeks van besprekingen en onderzoeken die
hieronder worden samengevat .
Na de Europese Raad van Versai lies in 1982 deed een werkgroep inzake
Technologie ,    Groei en Werkgelegenheid een aantal voorstellen die geschikt
geacht werden voor internationale samenwerking op het gebied van
levensmiddelentechnologie . Deze voorstellen omvatten : grondstoffen ;
factoren die de voedselkwaliteit beïnvloeden ; verwerkingscontrole en
automatisering ; levensmiddelentechnologie en ontwikkelingslanden ; en de
uitwissel ing / opleiding van wetenschappers .
Tijdens een in 1985 door de EEG gesponsord symposium in Kopenhagen werden
door voedsel wetenschappers uit verschi 1 lende Europese landen
voorstellen besproken en ingediend voor een gezamenlijk Europees
onderzoeksprogramma op het gebied van voedingsmiddelen . De
onderzoeksthema 1 s omvatten : de fysiologische eigenschappen van
levensmiddelen ; de effecten van thermische verwerking en van distributie ;
kwal iteitsgarantie ; veiligheid en gezondheid van voeding . Voor het
onderhavige voorstel is uitgegaan van deze pr ior iteiten .
Het FAST programma heeft de ontwi kkel ingen in de voedingsmiddelen ¬
industrie op middellange tot lange termijn en de gevolgen ervan voor
0 & O bestudeerd . Het heeft de noodzaak onderstreept * 3 om het accent te
leggen op kwaliteit , van het belang van de biotechnologie voor de
voedingsmiddelenindustr ie en van een betere coördinatie tussen landbouw
en industrie om de kwaliteit van de grondstoffen zeker te stellen .
In 1986 publiceerde de Commissie een verzoek om reacties van
belangstel lenden ter stimulering van de agro-industr iële ontwikkel ing 1 -».
Ongeveer 70 uit een totaal van 856 reacties hadden betrekking op de
lever ing van grondstoffen aan de voedingsmiddelenindustrie en op de
toepassing en omzetting ervan . Hoewel de meeste ideeën onder de reacties
in aanmerking zijn gekomen voor het ÉCLAIR programma hadden sommige
reacties die niet in aanmerking kwamen betrekking op kwaliteit ,
veiligheid en voedingswaarde van levensmiddelen . Tijdens verder overleg
werd de Commissie gewezen op het belang van voedingsmiddelenwetenschap en
- technologie en op de noodzaak van extra steun hiervoor . Onafhankelijk
hiervan waren in de laatste twee jaren een aanzienlijk aantal niet
officiële reacties van belangstel lenden en suggesties voor een
communautaire actie op het gebied van voedingsmiddelentechnologie
13   zie voetnoot nr.    5
14   het verzoek was gebaseerd op het discussiestuk " Biotechnologie in de
     Gemeenschap : Stimulering van de agro-industr iële ontwikkel ing " , COM
     ( 86 ) 221 , 15 april 1986 ; een samenvatting van de resultaten is
     beschikbaar in werkdocument CUBE XII / 233 / 87 , " Stimulation of
     activities at the interface between agriculture en industry ", maart
     1987 .
 ---pagebreak---                                         11
ontvangen van nationale onderzoeksteams voor voedingsmiddelen en van de
levensmiddel en industr ie zelf .
De diensten van de Commissie ontvingen verder advies en steun bij de
voorbereiding van dit voedingsmiddelenprogramma van :
-  de beheerscomi tés van de gezamenlijke acties COST90 en 91 ;
-  de " Confédérat ion des Industries agro-alimentaires " ( CIAA ) ;
-  het Permanent Comité voor Onderzoek in de Landbouw ( CPRA ) ;
-  Het Raadgevend Comité voor Onderzoek en Ontwikkeling in de industrie
   ( IRDAC ), werkgroep 5 .
- de nationale instanties die verantwoordel i jk zijn voor onderzoek in de
   verschi 1 lende Lid-Staten en COST landen die deelnemen aan
   voedingsm i dde 1 enpr o j ecten ;
- individuele topexperten op het gebied van voedingsmiddelen die werkzaam
   zijn in de Lid-Staten ;
- het ad hoc comité COST voor voedingsmiddelentechnologie ;
- de verschi 1 lende Commissiediensten die zich bezighouden met
   voedingsmiddelen , met name de FAST-ALIM programmagroep en het BCR
   programma .
6.   Structuur en inhoud van het programma
De onderzoeksact i vitei ten die in dit programma worden voorgesteld zullen
alle de " stroomafwaartse " aspecten van de voedingsmiddelentechnologie
benadrukken . Ze zijn onderverdeeld in de volgende drie groepen :
- Vaststelling en verhoging van de kwaliteit van voedingsmiddelen ;
- Hygiène , veiligheid en toxicologische aspecten van voeding ;
- voedingswaarde en gezondheidsaspecten .
Nieuwe technologieën en innovaties op het gebied van verwerking die
bijdragen tot een verhoogde kwaliteit en veiligheid van voedingsmiddelen
en een hogere voedingswaarde zijn eveneens belangrijk en zullen in elk
van de drie groepen beschouwd worden . Dergelijke procédés zouden nieuwe
biofysische scheidings- / spl i tsingstechnieken omvatten ( bijv . de
toepassing van superkr itische C0= splitsing ) gericht op de verbetering
van smaak en kwaliteit ; nieuwe toepassingen van micro-organismen en
enzymen ; nieuwe toepassingen voor aseptische verwerk ingstechnologieën ;
ontwikkeling en toepassing van bewaartechnieken met variabele
temperatuur / ti jd en geïntegreerde procesbewakingssystemen die snelle
methoden met lage kosten aanwenden en die gebruik maken van nieuwe
controle - en meettechnieken ( bijv . bio-sensoren ) . De technologieën en
innovaties echter die de gecombineerde ontwikkeling van
voedingsmiddelentechnologie met niet-voedingsmiddelen betreffen of die
niet direct te maken hebben met kwaliteit , veiligheid of voedingswaarde
zullen normaal gesproken onderdeel vormen van het ÉCLAIR programma 10 .
6.1 Vaststelling en verhoging van de kwaliteit van voedingsmiddelen
Tegenwoordig is de kwaliteit van voedingsmiddelen de sleutel factor voor
de consument en op de voedingsmiddelenmar kt van de ontwikkelde landen .
Met kwaliteit worden die eigenschappen en waarneembare kenmerken van
15    Zie voetnoot nr.     3
 ---pagebreak---                                           12
voedingsmiddelen bedoeld welke bijdragen tot het genot en het welzijn van
de mens .
Voorgesteld wordt om objectieve beoordel ingen voor kwaliteit op te
stellen i.p.v . de huidige subjectieve door het stimuleren van de verdere
ontwikkeling van analytische methoden en procedures die betrouwbare ,
herhaalbare en snellere kwantitatieve metingen geven . De nadruk zal
liggen op de toepassing van nieuw fysische meettechnieken ( bijv .
kernspinr esonantie , infraroodspectroscopie , gas-vloeistofchromatograf ie
en biologische, methoden ( b.v . immunologische technieken en bio-sensoren )
naast de f ysisch-chemische , microbiologische , enzym en monoclonale
methoden . Deze doelstelling moet een breder gamma van mogelijke
toepassingen opleveren dat onderdeel vormt van algemene
kwal itei tscontrolemethoden en dat beantwoordt aan de vraag op de markt .
Met de resultaten van het in het kader van dit programma gevoerde
onderzoek zouden wetenschappelijk gefundeerde normen vastgesteld kunnen
worden om de kwaliteit van voedingsmiddelen te bepalen , met name op het
gebied van industriële toepassingen en zou een bijdrage geleverd kunnen
worden aan de ontwikkeling van de interne markt .
Het wordt algemeen erkend dat er geen aparte objectieve analytische
meting mogelijk is van " kwaliteit " aangezien de waargenomen eigenschappen
van voedingsmiddelen afhankelijk zijn van de omgeving en de achtergrond
en smaak van de consument . Ondanks de inherente problemen die verbonden
zijn met het samenstellen van een universeel pakket van sensoriële tests ,
blijft het een feit dat organoleptische en sensoriële kwaliteit wezenlijk
bepalend is voor de aanvaardbaarheid van voedingsmiddelen . Derhalve is
het dringend noodzakelijk onderzoek te stimuleren dat gericht is op de
ontwikkeling van objectieve sensoriële testmethoden en methodologieën en
de resultaten te correleren met andere objectieve metingen .
Met het oog op de voorkeur van de consument voor " verse ", " natuurlijke "
en " organische " produkten is het noodzakelijk dat nauwer wordt
samengewerkt tussen de verschi 1 lende laboratoria voor de ontwikkeling van
aanvaardbare objectieve technieken ter bepaling van de " versheid " van
verwerkt voedsel . Op korte termijn toepasbare technieken ter bepaling van
kwaliteit ( versheid )   zouden enorm bijdragen tot een verhoogde
doelmatigheid in deze sector en met name in de kleine bedrijven .
Een belangrijk aspect voor de levensmiddelenindustr ie is de bepaling van
de samenstelling van de grondstoffen daar deze de kwaliteit beïnvloeden
van het verwerkte eindprodukt . Voorgesteld wordt om onderzoek te steunen
naar de eigenschappen van grondstoffen die de produktiekosten verlichten
of verminderen en de aanvaardbaarheid voor de consument verhogen . Deze
tests zouden gebaseerd moeten zijn op chemische , microbiologische ,
monoclonale - antistof - , enzym - en andere moderne technologieën . Om het
vertrouwen van de consument in deze technieken te verhogen moeten deze
tests snel , betrouwbaar en transparent zijn ; tevens zouden ze gebruikt
kunnen worden voor het verschaffen en herzien van informatie voor de
verkooppunten .
 ---pagebreak---                                        13
6.2   Hygiène , veiligheid en toxicologische aspecten van voedino
                                      Omdat voedsel en levensmiddelen
bederven en tevens mogelijke dragers zijn van schadelijke organismen ,
zijn hoge veiligheids - en hygiënische normen belangrijk . Het mogelijke
gevaar voor consumenten en schade aan de hele levensmiddel en industr ie
maken het noodzakel i jk dat het vertrouwen van de klant gehandhaafd blijft
door de ontwikkeling van een transparente gedragscode voor het hele
voedselcircuit .
De problemen aangaande het identif iceren en lokaliseren van
besmettingsbronnen ( bacteriologische en andere ) in levensmiddelensystemen
leveren aanzienlijke moeilijkheden op en vereisen transnationale
wetenschappelijke samenwerking voor meer controle en inzicht op dit
gebied . Bovendien is nieuwe produktontwikkel ing vertraagd door de kosten
en tijdomstandigheden die gepaard gaan met de conventionele
toxiciteitstests . Daarom is er aanzienlijke ruimte voor de ontwikkeling
van nieuwe evaluatiemethoden inzake veiligheid , met inbegrip van een
protocol voor de evaluatie van nieuwe voedsel procédés , waarbij de
aandacht vooral uitgaat naar belangrijke chemische en micro-biologische
verander ingen die samengaan met deze procédés . Dergelijke acties zouden
omvatten :
- betere snelle screening tests om mogelijke toxiciteit te voorspellen ;
- onderzoek naar de aanwezigheid van natuurlijke plantgiften en de
   effecten ervan op voedingsmiddelen ;
- het voorspellen van de groeisnelheid van micro-organismen , versnelde
   methoden voor specifieke Organismen en totale tellingen ;
- onderzoek om het inzicht in de relatie tussen voedselbestanddelen en
   voedselal lergieën te verbeteren ( immunogène eigenschappen ) ; en
- de toepassing van deze tests bij de verwerking van levensmiddelen en
   bij de ontwikkeling van nieuwe voedingsmiddelen om de veiligheid van
   zowel procédés als produkten te verzekeren .
6. 3  Voedingswaarde en gezondheidsaspecten
De toegenomen belangstelling van de consument voor gezondheidsaspecten
van voedingsmiddelen hebben geleid tot het ter beschikking komen van een
reeks van nieuwe en gewijzigde levensmiddelen , zoals vezelrijke diëten en
bal laststof fen met een lage calor iewaarde .
Onderzoek dat bijdraagt tot het oplossen van problemen met het reduceren
van de gehaltes van bepaalde ingrediënten ( zoals vet , suikers , zout )
tijdens de verwerking van levensmiddelen zal gesteund worden . In het
bijzonder zal prioriteit gegeven worden aan toepassingen van nieuwe
enzymen of systemen die de vervanging van ingrediënten door andere met
dezelfde of betere functionele eigenschappen maar met hogere
voedingswaarde mogelijk maken .
Daarnaast zou het onderzoek naar moderne voedingsmethodologieën verder
toegepast moeten worden bij de evaluatie van de meest essentiële
 ---pagebreak---                                           14
voedingsmiddelen en van voedingsmiddelen die vo'. -'tv loei en uit nieuwe
procédés . Dit omvat de bestanddelen die van nature in het voedsel
aanwezig zijn ( zoals vitaminen en mineralen ) en de wijze voorop deze
aangetast worden door verwerking , distributie , opslag , catering en
thu i sberei ding .
De effecten van verwerkingsprocédés op de verandering van de
voedingswaarde van levensmiddelen bestemd voor of gebruikt door bepaalde
sub-groepen van de bevolking , zoals jonge kinderen of bejaarden of zij
die frequent een beperkte reeks van bepaalde voedingsmiddelen consumeren ,
zou verder onderzocht moeten worden . Eveneens zou aandacht besteed moeten
worden aan voedingsmiddelen voor bepaalde doeleinden , bijv .
voed i ngsm i dde 1 en met lage energiewaarde voor vermagering ;
voedingsmiddelen met hoge energiewaarde voor athletiek . Waar dit van
belang is zou rekening gehouden moeten worden met de vocdingsonderzoeks -
activiteiten in het kader van het programma betreffende onderzoek op het
gebied van geneeskunde en gezondheid 10-.
7.   Beheer van het programma
7.1     Voorbereiding en beheer
Op basis van het programma dat uiteengezet wordt in de beschikking van de
Raad zal de Commissie de eigenlijke activiteiten nader bepalen en
voorbereiden en vervolgens het programma beheren . Bij deze taken zal de
Commissie bijgestaan worden door een CBC ( Raadgevend Comité voor
Beheer en Coördinatie ) Agro-industr iële Technologie .
FLAIR en ÉCLAIR zullen beide de doelstellingen van actiepunt 4.2 van het
Kaderprogramma , " agro-industr iele technologieën " , nastreven . De twee
programma’s zijn ontworpen met de bedoeling elkaar aan te vullen hoewel
ze eigen karakter i st iaken hebben . Om derhalve een maximale samenhang en
doeltreffendheid te verzekeren stelt de Commissie voor dat hetzelfde CBC ,
dat in speciale samenstel 1 ing bijeen zal komen al naar gelang het geval ,
zich met beide programma’s zal bezighouden .
7. 2    Gecoordineerde acties en acties voor gezamenl i j ke rekening
De projecten zullen ofwel als gezamenlijke acties ofwel als O & O
contracten voor gezamenlijke rekening uitgevoerd worden .
De keuze tussen gecoördineerde acties en acties voor gezamenlijke
rekening zou moeten geschieden op basis van de urgentie waarmee
resultaten behaald moeten worden ; of er op het betrokken gebied al een
belangrijke onderzoeksinbreng van nationale onderzoeksteams bestaat , die
alleen maar aangevuld hoeft te worden met internat ionale samenwerking
( gecoördineerde acties ) ; dan wel of er een belangri jk nieuw
onderzoeksprogramma nodig is ( gezamenlijke rekening ) .
Enkele mogelijke gecoördineerde acties worden hier voorgesteld : de
ontwikkeling van methoden voor het meten van de " versheid' van
16    Z i e voetnoot 1 0
 ---pagebreak---                                           15
voedingsmiddelen ; het bepalen van de kwaliteit van de grondstof f en ;
natuurlijke plantgiften ; snelle tests voor commerciële bedrijven
 ( toepassingen ); substitutie van voedsel ingrediënten ; effecten van koken
op de voedingswaarde .
7.3    Evaluatie
Het programma zal geëvalueerd worden volgens het " Communautair
actieprogramma voor een evaluatie van communautaire onderzoek - en
ontwi kkel ingsacti vi tei ten 1937-1991 " ( COM ( 86 ) 660 def . ) . Er is een
bedrag van ongeveer 120.000 ECU voor dit doel uitgetrokken .
7. 4   Deelname en programmacoördinat ie
Doelmatige coördinatie met in het bijzonder de nationale teams is van
belang voor het succes van dit programma . Deelname in een communautair
kader zou deze teams toegang kunnen bieden tot een breder spectrum van
know-how , technologieën en van industriële partners met wie kosten en
risico 's gedeeld kunnen worden ; zou kleine onderzoeksteams toegang geven
tot communautaire technische informatie die anders moelijk te verkrijgen
zou zijn ; en zou hen in staat stellen deel te nemen met grotere groepen
en bij te dragen tot het bereiken van succesvolle resultaten .
Deze samenwerking kan verwezenl i jkt worden met de steun en medewerking
van nationale vertegenwoordigers in ter zake bevoegde CBCs , het PCOL
en COST / voedingsmiddelenprogramma ' s , via individuele IRDAC - leden 1 ^ en v ia
nauwe samenwerking tussen de betrokken diensten van de Commissie .
De projecten die uitgevoerd worden als gecoördineerde acties staan open
voor alle Lid-Staten , voor Europese derde landen die kaderovereenkomsten
hebben gesloten voor W / T samenwerking met de Gemeenschap of voor landen
die deelnemen aan COST . De gezamenlijke acties waaraan deelgenomen wordt
door de   industrie hebben de voorkeur .
Deelnemers aan acties voor gezamenlijke rekening kunnen industriële en
levensmiddelenbedr i jven zijn , coöperatieve groeperingen van dergelijke
bedrijven , onderzoeksinstituten en universiteiten die gevestigd zijn in
de Gemeenschap of in Europese derde landen die kaderovereeenkomsten
hebben gesloten voor W / T samenwerking met de Gemeenschap . Aanbevolen
wordt dat bij ieder project in de vorm van een actie voor gezamenlijke
rekening een industriële partner betrokken is .
Er zal een " informat iepakket " uitgegeven worden dat aanvullende relevante
informatie bevat alsmede de benodigde formulieren ; hiervan zal van te
voren kennis gegeven worden in het Publ i katieblad .
17    Zie deel 5 voor de volledige benaming
 ---pagebreak---                                                16
7.5 Beurzen voor QPleiding / mobi 1 itei *
Het programma zal voorzien in beurzen voor opleiding /mobi 1 itei t , die
specifiek verbonden zijn met de doelstellingen van de uit te voeren
projecten . Dit zal gebeuren op dezelfde wijze als bij ÉCLAIR , d.w.z . dat
dergelijke beurzen normaliter gebruikt zullen worden om individuen te
steunen die deelnemen aan projecten . Hierbij zal de nodige flexibiliteit
betracht worden om maximale resultaten en het beste gebruik van middelen
te verzekeren .
7. 6    Exploitatie van de resultaten en verspreiding van informatie
De algemene regels met betrekking tot de verspreiding en het gebruik van
resultaten van onderzoek op het gebied van wetenschap en technologie ,
zoals bepaald in COM < 88 ) 260 10 , zullen bij FLAIR toegepast worden .
Nadere bi jzonderheden inzake toegangsrecht , vergunningen en verdere
algemene informatie zullen evenals bij ECLAIR vermeld .. orden in een
" Informatiepakket " dat beschikbaar zal zijn v66r de officiéle " oproep tot
het indienen van voorstel len " .
8 . Criteria bii de selectie van projecten
Het actiegebied is bij een dergelijk ontwikkel ingsprogramma potentieel
breed . Om versnipper ing van begrotingsmiddelen over een breed scala van
onderzoeksacties die waarschijnlijk niet een kritische omvang bereiken te
vermijden , is het belangrijk zich te concentreren op bepaalde soorten
acties , die geselecteerd worden door de stringente toepassing van
passende criteria . De volgende criteria zullen worden toegepast :
(i)     De projecten moeten hoofdzakelijk gericht zijn op de praktische
        toepassing van de resultaten van meer fundamenteel of laborato ¬
        riumonderzoek en moeten steunen op solide wetenschappelijke en
        technische grondslagen ;
( ii ) Bij de selectie zal vooral worden gekeken naar de vooruitzichten
        inzake de uiteindelijke economische haalbaarheid en of bijgedragen
        wordt aan de kracht en het concurrentievermogen van de Europese
        voed i ngsm i dde 1 en i ndust r i e .
( iii ) Van voorstellen met betrekking tot projecten voor gezamenlijke
        rekening wordt in principe verwacht dat toezeggingen zijn gedaan
        voor de financiering van tenminste 50 V. van de projectkosten tijdens
        de looptijd van het contract . De voorkeur zal gegeven worden aan
        voorstellen waarbij deze 50 V. overwegend uit industriële bron
        afkomstig is . Bij de keuze van gebieden voor gecoördineerde acties
        zal eveneens priorititeit gegeven worden aan voorstellen waarbij de
        industrie betrokken is ;
18    C0M ( 88 ) 260 , " Mededeling van de Commissie vergezeld van een
      ontwerp-beschikking van de Raad tot goedkeuring van een specifiek
      programma voor de verspreiding en de toepassing van de resultaten van
      wetenschappen jk en technologisch onderzoek ". 10 mei 1988 .
 ---pagebreak---                                          17
 ( iv ) De projecten moeten zodanig zijn opgezet dat ongewenste effecten op
         het milieu worden vermeden ; specifieke gunstige effecten worden
         beschouwd als een pluspunt- bij de selectie ;
 (v)     De voorstellen moeten zodanig opgezet zijn dat ze gemakkelijk kunnen
         worden geevalueerd en internationaal vergeleken kunnen worden ;
 ( vi ) de projecten mogen niet leiden tot concurrentievervalsingen op de
         Europese markten ; projecten waar kleine en middelgrote ondernemingen
         bij betrokken zijn zullen daarentegen positief bekeken worden ;
 ( vii ) De voorstellen moeten duidelijk bijdragen tot het verwezenl i j ken van
         de beschreven doelstellingen van het programma en moeten direct
         betrekking hebben op de kwaliteit , de veiligheid ( toxicologie ) en de
         voedingswaarde van levensmiddelen en / of op nieuwe technologieën
         waarvan gedacht wordt dat zij deze aspecten verbeteren .
9 . Raakpunten en samenwerking met andere communautaire programma 's
De algemene benadering van het voorgestelde programma zal versterkt
worden door nauwe coördinatie en samenwerking met de communautaire
programma 's op het gebied van voedingsmiddelen , met name de hierboven in
hoofdstuk 4 beschreven programma 's . Deze samenwerking zal wederzijdse
voordelen opleveren , duplicatie voorkomen en het beste gebruik van de
onderzoeksresul taten moeten bevorderen .
10 .   Contracten en financiële aspecten
Voorzien wordt dat de communautaire bijdrage in de kosten van
gecoördineerde projecten waarbij een aantal staten betrokken zijn
gemiddeld 200.000 ECU per jaar zal belopen . Ongeveer 7 dergelijke acties
zouden gesteund kunnen worden , wat neer komt op een totale bijdrage van
5,6 mio . ECU voor de Commissie .
Bij de projecten voor gezamenlijke rekening wordt voorzien dat de totale
kosten gemiddeld 100.000 ECU per deelnemer per jaar bedragen ( waarvan de
Gemeenschap maximaal 50 ’/. voor haar rekening zou nemen ) .
De resterende 50 V. wordt geacht door de deelnemers gefourneerd te worden ,
voornamelijk door de industrie . Op basis van een gemiddelde van 5
samenwerkende groepen of organisaties per project komt dit neer op een
totaalbedrag van ongeveer 2 mio . ECU over een periode van 4 jaar per
project voor gezamenlijke rekening . Voorzien wordt dat ongeveer 16
dergelijke projecten uitgevoerd zouden kunnen worden waarbij de bijdrage
van de Gemeenschap minder dan 50 V. van de totale kosten beloopt .
Het voorgestelde programma omvat een breed scala van onderwerpen en er
wordt gehoopt op een groot aantal deelnemers . Vanwege de omvang en het
bereik van de projecten , die ofwel als gecoördineerde acties ofwel als
acties voor gezamenlijke rekening uitgevoerd worden met mogelijke
deelname van Europese derde landen , wordt een personeelsformatie van 5
ambtenaren noodzakelijk geacht voor de effectieve uitvoering van dit
programma : 2 ambtenaren van categorie A , 1 van categorie B en 2 van
categorie C.
 ---pagebreak---                  VOORSTEL VOOR EEN BESCHIKKING VAN DE RAAD
      TOT VASTSTELLING VAN EEN ONDERZOEK - EN ONTWIKKELINGSPROGRAMMA
       OP HET GEBIED VAN VOEDINGSMIDDELENWETENSCHAP en - TECHNOLOGIE
                             ( 1989 tôt medio 1993 )
                                 " FLAIR ":
                   Food-Linked Agro-Industrial Research
     DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap , inzonderheid op artikel 130 Q , lid 2 ,
Gezien het voorstel van de Commissie 1 ,
In samenwerking met het Europese Parlement3 ,
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité3*,
Overwegende dat bij artikel 130 K van het Verdrag is bepaald dat
het kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd door middel van
specifieke programma 's die binnen elk activiteitsgebied worden
ontwikkeld ;
Overwegende dat de Raad bij zijn besluit van 28 september 1987** een
Kaderprogramma van communautaire werkzaamheden op het gebied van
onderzoek en technologische ontwikkeling ( 1987-1991 ) heeft aangenomen ,
waarbij is voorzien in werkzaamheden op het gebied van de exploitatie
en optimale benutting van biologische hulpbronnen ;
Overwegende dat het Kaderprogramma criteria vast legt om elk specifiek
programma te evalueren en om communautaire werkzaamheden te selecteren
die bijdragen tot de versterking van de economische en sociale cohesie
van de Gemeenschap , in overeenstemming met het streven naar
wetenschappelijke en technische kwaliteit ;
1)  PB Nr C
2)  PB Nr C
3)  PB Nr C
4 ) PB Nr L302 , 24.10.1987 , blz . 1
                                       18
 ---pagebreak--- Overwegende dat een meerjarenprogramma voor onderzoek en ontwikkeling
op het gebied van voedingsmiddelenwetenschap en - technologie ( FLAIR )
zal bijdragen tot de vooruitgang van zowel de publieke gezondheidszorg
en de bescherming van de consument als de industriële en economische
ontwikkeling in de Gemeenschap ;
Overwegende dat , aangezien de specialistische kennis en het specifieke
potentieel die van belang zijn voor de voedingsmiddelentechnologie een
breed spectrum bestrijken en het Europese potentieel met de sterkste
internationale concur r ent i epos i t i e verspreid is over verschi 1 lende
Lid-Staten , samenwerking in het kader van een communautair programma
wederzijds voordeel kan opleveren ;
Overwegende dat overeenkomstig het Besluit van de Raad van . .
1938'» tot vaststelling van een eerste meer jarenprogramma voor op
biotechno logie gebaseerd onderzoek en technologische ontwikkeling op
agro-industrieel gebied ( ECLAIR ) een Raadgevend Comité voor Beheer en
Coòrdinatie ( CBC ) werd opgericht en dat het wenselijk is dat hetzelfde
CBC de Commissie bijstaat bij de tenuitvoer leggi ng van dit programma ;
Overwegende dat vier communautaire COST-samenwerkingsakkoorden
betreffende vier gecoördineerde projecten op het gebied van
voedingsmiddelenwetenschap en -technologie0 bemoedigende resultaten
hebben opgeleverd en dat verdere initiatieven op dit gebied binnen het
kader van COST in voorbereiding zijn ;
Overwegende dat het wenselijk is dat Europese derde landen voor
het geheel of voor een deel deelnemen aan projecten uit dit programma ;
Overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen zoveel mogelijk bij
het onderzoek - en ontwikkel ingsprogramma op het gebied van
voedingsmiddelenwetenschap en - technologie moeten worden betrokken ;
Overwegende dat het Comité voor Wetenschappel i jk en Technisch Onderzoek
( CREST ) advies heeft uitgebracht over het voorstel van de Commissie ;
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD ;
                                    Artikel    1
Een programma van de Europese Gemeenschap voor onderzoek en
technologische ontwikkeling op het gebied van voedingsmiddelen -
technologie wordt hierbij vastgeste ld , zoals omschreven in de
5)  PB Nr
6 ) PB Nr L54 ( blz . 25 ), 25.02.1978 ; PB Nr L270 ( blz . 53 ), 27.10.1979 ;
    PB Nr L39 ( blz . 30 ), 15.02.1980 ; PB Nr L350 ( blz . 54 ), 23.12.1980 ;
    PB Nr L353 ( blz . 25 ), 15.12.1982 ; en PB Nr L151 ( blz . 46 ),
    07.06 . 1984 .
                                           19
 ---pagebreak--- Technische Bijlage , voor een periode van vier en een half jaar ,     die
ingaat op 1 januari 1989 .
                                    Artikel 2
De voor de uitvoering van het programma vereiste middelen worden
geraamd op 25 miljoen Ecu , inclusief de kosten van vijf personeels ¬
leden .
                                    Artikel 3
Het programma zal bestaan uit werkzaamheden die als gecoördineerde
acties en als acties voor gezamenlijke rekening uitgevoerd worden .
Gedetailleerde regels voor de uitvoering van het programma zijn
opgenomen in de Technische Bijlage .
                                    Artikel 4
Tijdens het derde jaar van de looptijd van het programma zal de
Commissie een voortgangsonderzoek verrichten en een rapport indienen
bij de Raad en het Europese Parlement inzake de resultaten van dit
onderzoek ; indien nodig zal zij in het licht van de tussentijdse
resultaten eveneens voorstellen formuleren tot wijziging of verlenging
van het programma .
Onafhankelijke experts zullen een evaluatieverslag opstellen over de
behaalde resultaten ; dit verslag zal gepubliceerd worden in de vorm van
een mededeling aan het Europese Parlement en de Raad van Ministers .
De bovengenoemde rapporten zullen worden opgesteld aan de hand van de
in de Bijlage van deze beschikking vermelde doelstel 1 ingen , met name
die met betrekking tot de verbetering van de veiligheid en kwaliteit
van voedingsmiddelen voor de consument , en in overeenstemming met het
bepaalde in Art . 2 , lid 2 , van het Kaderprogramma .
                                    Artikel 5
De Commissie is verantwoordel ijk voor het programma en zal bij de
uitvoering daarvan worden bijgestaan door het overeenkomstig Besluit
../.../ EEG van ..      ....... 1988 opgericht Raadgevend Comité voor Beheer
en Coordinatie    ( CSC ) .
De door de Commissie aangegane contracten zullen de rechten en
ver pl icht ingen van elke partij regelen , in het bijzonder met
betrekking tot de methoden ter verspreiding , bescherming en
exploitatie van de onderzoeksresul tatan .
                                    Artikel 6
De Commissie wordt overeenkomstig Art .     130 N van het EEQ-Verdrag
gemachtigd te onderhandelen over overeenkomsten met internationale
organisaties , met derde landen die deelnemen aan de Europese
samenwerking op het gebied van Wetenschappel i j k en technologisch
                                       20
 ---pagebreak--- onderzoek  ( C03T ) en met- de Europese staten die kaderovereenkomsten
hebben gesloten voor W / T samenwerking met de Gemeenschap ; het is de
bedoeling hen geheel of gedeeltelijk te betrekken bij gecoördineerde
acties in het kader van dit programma .
Indien Kaderovereenkomsten voor wetenschappelijke en technische
samenwerking afgesloten zijn tussen Europese derde landen en de
Europese Gemeenschap kunnen organisaties en ondernemingen uit deze
landen deelnemen aan een project voor gezamenlijke rekening in het
kader van dit programma . Hun deelneming is onderworpen aan de
voorwaarden die de Commissie bepaalt en gebeurt op basis van het
criterium van wederzijds voordeel .
                                   Artikel 7
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten .
Gedaan te Brussel ,                                   Voor de Raad ,
                                                      De voorzitter
 ---pagebreak---                              TECHNISCHE BIJLAGE
voor een specifiek technologisch ontwikkelingsprogramma OP het gebied
van voedingsmiddelenwetenschap en - technologie ( 1989 tôt medio 1993 )
DOELSTELLINGEN
De doelstel 1 ingen van het hier voorgestelde programma zijn ï het op
middellange en lange termijn bijdragen tot het concurrentievermogen van
Europa met betrekking tot de voedingsmiddelenindustr ie ; het verhogen
van de veiligheid en de kwaliteit van voedingsmiddelen voor de
consument ; het verbeteren van de Europese infrastructuur op het gebied
van voedingsmiddelenwetenschap en - technologie in samenhang met de
harmonieuze ontwikkeling van de interne markt . Het programma heeft tot
doel de bestaande onderzoeksprogramma 's in de Lid-Staten aan te vullen
door nauwere samenwerking tussen de diverse onderzoeksteams en de
industrie te bevorderen ; het programma zal gericht zijn op het raakvlak
van de verwerking en distributie van voedingsmiddelen en de consument .
Aan het verlangen van de consument naar meer natuurlijke en gezonde
voedingsmiddelen , met meer variëteit , zal tegemoet gekomen worden door
de gezamenlijke inspanningen van de onderzoekers en de
voedingsmiddelenindustr ie . Bij de uitvoering van het programma zal
systematisch rekening worden gehouden met vraagstukken inzake
natuurbehoud , natuurverbetering en mi 1 ieubescherming .
INHOUD
De onderzoeksacti viteiten in het kader van dit programma zijn verdeeld
in drie sectoren . Nieuwe technologieën en innovaties op het gebied van
verwerking die de kwaliteit , veiligheid en voedingswaarde van
voedingsmiddelen verhogen , zullen in elke sector eveneens gesteund
worden .
1      Het onderdeel  VASTSTELLING EN VERHOGING VAN DE KWALITEIT VAN
       VOEDINGSMIDDELEN zal bestaan uit onderzoek en ontwikkeling op
       het gebied van :
- kwantitatieve maatstaven m.b.t .   " kwaiiteit " ;
- objectieve organolept ische en senscriële criteria en het verband
  ervan met kwaliteit ;
- kwantitatieve maatstaven m.b.t . de " versheid " van verwerkt voedsel ;
- de eigenschappen van grondstoffen aangezien deze de verwerking en de
  kwaliteit van het eindprodukt beïnvloeden ; en
- nieuwe technologieën en innovaties op het gebied van verwerking die
  de kwaliteit van voedingsmiddelen verhogen en daarbij tevens de
  verwerking vcrgemakkel i jken en bijdragen tot het scheppen van
  vertrouwen bij de consument .
2    Het onderdeel HYGIENE , VEILIGHEID EN TOXICOLOGISCHE ASPECTEN VAN
     VOEDING zal betrekking hebben op onderzoek en ontwikkeling op
     het gebied van :
- betere snelle screening tests om mcgelijke tcxiciteit te voorspellan ;
- de aanwezigheid van natuurl i jke plantgiften en de uitwerkingen ervan
  op voedingsmiddelen ;
- het voorspeilen van de groeisnelheid van æicro-organisnien , varsnelde
  methcden voor specifieke organismen en totale tellingen ;
- betar  inzicht  in het verband t-ussen voedsel bestanddel en en voedsel -
  allergieën ( immunogène eigenschappen ) ; en
- de toepassing van deze tests en technieken bij da verwerking van
  voedingsmiddelen en de ontwikkeling van nieuwe voedingsmiddelen om de
  veiligheid van zowel procédé als produkt te waarborgen .
                                      22
 ---pagebreak--- 3     Het onderdeel VOEDINGSWAARDE     Г-
                                       ko» . 'J EEZONDHEIDSARPECTEN zal bestaan
      uit. onderzoek en ontwikkel ir.      op het gebied van :
- nieuwe verwerkingstechnieken , toepassingen en natuurlijke
  bestanddelen die een hoge voedings - en gezondheidswaarde opleveren ;
- methodologieën voor de evaluatie van de voedingswaarde van
  voed i ngsm i dde 1 en ;
- de van nature in het voedsel aanwezige bestanddelen ( bijv . vitaminen
  en mineralen ) en de effecten van verwerking , distributie , catering ,
  opslag en huishoudel i jk gebruik ;
- de voedings - en gezondheidswaarde van levensmiddelen ten behoeve van
  speciale doeleinden ( bijv . vermagering of athletiek ) of van
   levensmiddelen die van belang zijn voor bepaalde subgroepen in de
  bevolking ( bijv . kinderen en bejaarden ) ; en
- nieuwe procédés en t-echno 1 og i eën die de voedings - en
  gezondheidswaarde van levensmiddelen verhogen .
UITVOERING
Het programma zal bestaan uit werkzaamheden die als gecoördineerde
acties en als acties voor gezamenlijke rekening worden uitgevoerd en
uit de toekenning van toelagen voor opleiding en mobiliteit . Alle
projecten moeten worden uitgevoerd door deelnemers uit meer dan één
Lid-Staat .
Deelname aan gecoördineerde acties staat open voor alle Lid-Staten ,
voor Europese derde landen die kaderovereenkomsten hebben gesloten met
de Gemeenschap op het gebied van W / T samenwerking en voor landen die
deelnemen aan COST .
Deelnemers aan projecten voor gezamenlijke rekening kunnen industriële
bedrijven zijn , onderzoeksinstituten , universiteiten , of combinaties
hiervan , die gevestigd zijn in de Gemeenschap of in Europese derde
landen die kaderovereeenkomsten hebben gesloten op het gebied van W /T
samenwerking met de Gemeenschap .
Als regel moeten onderzoeksinstituten en universiteiten in
groepsverband samenwerken met een of meer industriële organisaties .
Onderzoeksinstituten die hoofdzakelijk of uitsluitend door industriële
organisaties gefinancierd worden , worden beschouwd als deelnemers uit
de industrie .
Bij de acties voor gezamenlijke rekening wordt in principe verwacht dat
de communautaire bijdrage niet meer dan 50 X van de totale uitgaven
bedraagt ; het resterende bedrag moet hoofdzakelijk door de industrie
worden geleverd , naar gelang de aard van het project .
Er zullen toelagen voor opleiding /mobiliteit worden verleend om de voor
de projecten noodzakelijke kennis gemakkelijker op de juiste locaties
bijeen te kunnen brengen en om een doel tref fende verspreiding van de
resultaten te bevorderen . Het programma zal tevens coördinatie -
werkzaamheden omvatten zoals de organisatie van vergader ingen ,
raadpleging van nationale deskundigen en de verspreiding van
informatie inzake de voortgang en de resultaten van de projecten .
                                       23
 ---pagebreak---                                  BEOORDELINGSCRITERIA
Volgens de mededeling van de Commissie aan de Raad inzake een
communautair actieprogramma voor de evaluatie van de onderzoek - en
ontwikkelingsactiviteiten van de Gemeenschap voor de periode
1987-1991 ( COM ( 86 ) 660 def . ) moeten de doelstel 1 ingen en mijlpalen
van elk onderzoekprogramma zodanig worden vastgesteld dat de
resultaten daaraan kunnen worden getoetst . De doelstel 1 ingen en
mijlpalen van het bovenstaande programma zijn hieronder vermeld .
1.   De doelstelling voor de lange termijn van dit programma is bij
     te dragen tot het concurrentievermogen van de Europese
     voedingsmiddelenindustrie , de verbetering van de bescherming van
     de consument en het vergroten van zijn vertrouwen ; daartoe moeten
     de banden tussen de bedrijven onderling versterkt worden door
     onderzoek en ontwikkel ing . De Commissie wil dit doel bereiken via
     dit programma van gecoördineerde acties en acties voor
     gezamenlijke rekening . Met deze projecten wordt beoogd een nauwe
     samenwerking tussen onderzoekers en industrie te bevorderen door
     gezamenlijke deelneming aan onderzoek en technologische
     ontwikkeling op het gebied van de kwaliteit , hygiëne , veiligheid ,
     toxicologie , voedings - en gezondheidswaarde van voedingsmiddelen .
2.   Het hoofddoel voor de korte termijn is een impuls te geven tôt
     de indiening van voorstellen voor gecoôrdineerde acties ( met
     nationale goedkeuring ) en voor Onderzoek en Technologie
     Qntwi kkel ingspro jecten voor gezamenlijke rekening ( door de
     industrie medegaf inancierd ) op een schaal die in verhouding staat
     tot de omvang van de voorgestelde bijdrage van de Gemeenschap . In
     1991 / 1992 moet kunnen worden geverifieerd of deze doelstelling zal
     worden bereikt . Op dat moment moet ook blijken of het programma
     erin slaagt intersector iele samenwerking over de grenzen van de
     Lid-Staten heen en in Europa te bevorderen en te stimuleren .
3.   Binnen de eerste drie jaar van de looptijd van het programma
     moeten de volgende specifieke doelstel 1 ingen worden gehaaids
3.1  Betere becordel ings - en vaststel 1 ingstechnieken moeten
     ontwikkeld zijn , met name wat betreft sensor iële analyse , en uit
     de resultaten moet afgeleid kunnen worden of zij toepassingen
     zullen krijgen ten bate van cle industrie en / of da consument ;
3.2  Nieuwe , snelie tests op het gebied van hygiène , veiligheid ,
     en toxicologische aspecten van voedingsmiddelen moeten ontwikkeld
     zijn ; voordelen uit het oogpunt van precisie , doel tref fendheid , of
     de voorkoming van mcgeiijke neveneffecten moeten aangetoond zijn ;
     en uit de testresultaten moet kunnen worden opgemaakt of de
     produkten , technieken of diensten al dan niet geschikt zijn voor
     praktische toepassingen voor da industrie of voor da consument ;
                                         24
 ---pagebreak--- 3.3 Onderzoek       ontwikkeling moet, uityevoerd zijn op hot gebied van
    de voed i ng awarde van voedingsmiddelen ; nuttige tests moeten
    ontwikkeld zijn om de voedingswaarde van voedingsbestanddelen
    en de mogelijke uitwerkingen hierop van verwerking te meten ; de
    voedings - en gezondhe i dswaar de van de betrokken voedingsmiddelen
    moeten hierdoor verhoogd zijn ; en
3.4 Studies en tests moeten uitgevoerd zijn met betrekking tot de
    ontwikkeling van nieuwe , onbekende technologieën of innovaties
    op het gebied van verwerking die de kwaliteit , veiligheid en
    voedingswaarde van voedingsmiddelen verhogen ; deze studies en
    projecten moeten dan al nieuwe toepassingen hebben opgeleverd .
4.  Bovendien moet erop worden toegezien dat aan de volgende algemene
    criteria wordt voldaan :
4.1 De potentiële groei van de afzetmogelijkheden , op middellange of
    lange termijn , als gevolg van de aangetoonde verbeteringen of
    voordelen , moet van een zodanige omvang zijn dat de uitgaven van
    de Gemeenschap daardoor worden gerechtvaardigd .
4.2 Het vertrouwen van de consument in voedingsmiddelenonderzoek en in
    de industrie moet versterkt worden en voor de bescherming van de
    consument moeten hoge normen aangehouden worden ;
4.3 Tijdens de uitvoering van het programma moeten de projecten op
    passende wijze rekening gehouden hebben met vraagstukken inzake
    natuurbehoud , natuurverbetering en mi 1 ieubescherming ;
4.4 Rekening houdend met de resultaten van de door de Gemeenschap , de
    nationale overheden en de particuliere sector uitgevoerde
    onderzoeksactiviteiten op het gebied van voedingsmiddelen ¬
    wetenschap en - technologie , moet het beoordel ingspanel nagaan of
    het FLAIR-programma heeft bijgedragen tot de toepassing van de
    resultaten van genoemde onderzoeksactiviteiten in andere regio 's
    van de Gemeenschap dan die waar het onderzoek werd uitgevoerd , en
    of het een toegevoegde waarde heeft opgeleverd die kan worden
    toegeschreven aan de communautaire opzet van het programma ( met
    andere woorden of het gaat om resultaten die met nationale
    maatregelen alleen slechts moeilijk hadden kunnen worden behaald ).
                                      25
 ---pagebreak---                             FINANCIEEL MEMORANDUM
1.    Beqrotingspost : 7354
FLAIR    < Food-Linked Agro-Industr ial Research ) is een
meerjarenprogramma ter ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling
op het gebied van voedingsmiddelenwetenschap en - technologie .
2.    Juridische grondslag : artikel 130 , beschikking van de Raad
3.    Qmschr i iving van de maatreqel en doelstelling
De algemene doelstelling van het hier voorgestelde programma is bij
te dragen tot het op middellange en lange termijn verhogen van
Europa 's concurrentievermogen met betrekking tot de
voedingsmiddelenindustr ie ; het verhogen van de veiligheid en
kwaliteit van voedingsmiddelen voor de consument ; het verbeteren
van de inf rastructuur voor voedingsmiddelenonderzoek en
- technologie ; de harmonieuze ontwikkeling naar de interne markt .
Het programma is gericht op het aanvullen van bestaande programma 's
in de Lid-Staten door nauwere samenwerking tussen de diverse
onderzoeksteams en de industrie aan te moedigen . Tevens beantwoordt
het aan de vraag van de consument naar meer natuurlijke en gezonde
voedingsmiddelen , met meer variëteit .
Het FLAIR-programrna behelst twee soorten acties : gecoördineerde of
gezamenlijke acties ; en precommerciële 0 & T ontwikkel ingspro jecten
voor gezamenlijke rekening ; beide soorten acties zijn gericht op het
raakvlak van industrie en consument .
Dit meerjarenprogramma beslaat drie sectoren . Binnen elke sector
zullen acties voor gezamenlijke rekening en gecoördineerde acties
uitgevoerd worden , naar gelang wat voor iedere actie afzonderlijk
het meest geschikt is . Verder kunnen in elke sector toelagen
toegekend worden voor opleiding en mobiliteit om het verwerven van
de relevante vaardigheden en de verspreiding van resultaten te
vergemakkelijken .
Sector  1   :
Vaststelling en verhoging van de kwaliteit van de voedingsmiddelen
door middel    van
onderzoek en ontwikkeling op het gebied van nieuwe toepassingen van
analytische en fysische technieken om betrouwbare , herhaalbare en
snelle metingen te verkrijgen van :
- kwantitatieve maatstaven m.b.t . " kwaliteit " ;
- objectieve organoleptische en sensoriële criteria en het verband
   ervan met kwaliteit ;
- kwantitatieve maatstaven m.b.t . de " versheid " van verwerkt voedsel ;
- de eigenschappen van grondstoffen aangezien deze de verwerking en de
   kwaliteit van het eindprodukt beïnvloeden ; en
- nieuwe technologieën en innovaties op het gebied van verwerking die
   de kwaliteit van voedingsmiddelen verhogen en daarbij tevens de
   verwerking vergemakkeli jken en bijdragen tot het scheppen van
   vertrouwen bij de consument .
                                      26
 ---pagebreak---           O
Sector
Hygiène , veiligheid en toxicologische aspecten van voeding
door middel van
onderzoek en ontwi kkel ing op het gebied van :
- betere snelle screening tests om mogelijke toxiciteit te voorspellen ;
- de aanwezigheid van natuurlijke plantgiften en de uitwerkingen ervan
   op voedingsmiddelen ;
- het voorspellen van de groeisnelheid van micro-organismen , versnelde
   methoden voor specifieke Organismen en totale tellingen ;
- beter inzicht in het verband tussen voedselbestanddelen en voedsel -
   allergieën ( immunogène eigenschappen ) ; en
- de toepassing van deze tests en technieken bij de verwerking van
   voedingsmiddelen en de ontwikkeling van nieuwe voedingsmiddelen om de
   veiligheid van zowel procédé als produkt te waarborgen .
Sector 3 :
Voedingswaarde en gezondheidsaspecten
door middel      van
Onderzoeks - en ontwikkel ingswer kzaamheden op het gebied van Ï
- nieuwe verwerkingstechnieken , toepassingen en natuurlijke
   bestanddelen die een hoge voedings - en gezondheidswaarde opleveren ;
- methodologieën voor de evaluatie van de voedingswaarde van
   voed i ngsm i dde 1 en ;
- de van nature in het voedsel aanwezige bestanddelen ( bijv . vitaminen
   en mineralen ) en de effecten van verwerking , distributie , catering ,
   opslag en huishoudel i jk gebruik ;
- de voedings - en gezondheidswaarde van levensmiddelen ten behoeve van
   speciale doeleinden ( bijv . vermagering of athletiek ) of van
   levensmiddelen die van belang zijn voor bepaalde subgroepen in de
   bevolking ( bijv . kinderen en bejaarden ) ; en
- nieuwe procédés en technologieën die de voedings - en
   gezondheidswaarde van levensmiddelen verhogen .
4.  Motivering van de maatregel
Voedingsmiddelenwetenschap en - technologie maken een integrerend deel
uit van het voedselsysteem , dat zich uitstrekt van de producenten tot
de verwerkers , de verdelers en ten slotte tot de consument . Deze grote
sector van de economie bestaat uit veel kleine bedrijven die
afhankelijk zijn van onderzoek door de overheid voor de
wetenschappelijke en technologische steun die noodzakelijk is om op de
                                       27
 ---pagebreak--- markt, te kunnen wedijveren . Het voedselsysteem verandert cor-^ant .
wordt meer transnationaal en commercieel van karakter en vereist steeds
hogere niveaus van technisch geavanceerde en multidisciplinaire
vaardigheden . Bovendien is er sprake van nieuwe belangstel 1 iny voor en
vraag naar gezonde en voedzame levensmiddelen en meer variëteit bij de
consument . Deze behoeften en gecompl iceerde niveaus overtreffen de
mogelijkheden van veel nationale programma 's . Om de samenhang en
efficiëntie van deze nationale programma 's te verhogen is een
communautaire actie nodig .
Overleg met verschi 1 lende nationale organisaties en vertegenwoordigers
van de industrie toonde aan dat er veel steun was voor een door de
Gemeenschap geleid initiatief op dit gebied , dat de nationale
onderzoeksinspanningen zou aanvullen tot wederzijds voordeel .
Op middellange en lange termijn zal het programma leiden tot meer
economische groei en de ontwikkeling van meer marktmogel i jkheden voor
kwaliteitsvoedingsmiddelen ; het versterken van het concurrentievermogen
van de Europese voedingsmiddelenindustr ie ; de harmonieuze ontwikkeling
van de interne markt ; en meer vertrouwen bij en bescherming van de
consument .
5.    Financiële weerslag van de maatregel 1   (x mln Ecu ) ( inclusief
     personeelskosten en uitgaven voor administratief en technisch
     beheer )
5. 1   Totale kosten voor de geplande loopti jd :
       Voor de begroting van de Gemeenschappen :        25 . 000
       Voor de betrokken nationale sectoren      :      45.000
                                    TOTAAL              70.000
(1)  In het besluit van de Raad betreffende het Kaderprogramma van
     communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en
     technologische ontwikkeling ( 1987-1991 ) COM ( 86 ) 430 def . zijn de
     kredieten voor deze maatregel opgenomen onder actie 4 .
 ---pagebreak--- 5.2      Tijdschema voor de vastleggings - en betal ingskredieten
         voor   FLAIR
    Vastleggingskredieten             1989       1990     1991        1992       1993     Totaal
    Contracten                        4.846     4.700     5 . 060     4.590      1.940    21 . 136
    Lopende uitgaven                  0.220     0.480     0.570       0.520      0.560    2 . 350
    Personeelskosten                  0.234     0.320     0.370       0.390      0.200    1.514
    TOTAAL                            5 . 300   5.500     6 . 000     5.500      2.700    25 . 000
                                        .     .                          . . .
 ! Betal ingskredieten        1989         1990    1991   1992      1993       1994   1995     Totaal
                                         .       .       ....
 ! Contracten               1 . 146 3 . 179 4.356 4.831           4 . 056 2.429     1 . 139    21 . 136
                                   ..
 ! Lopende u i tgaven       0.220 0.480         0.570   0.520     0.560                        2.350
ί Personeelskosten          0.234 0.320 0.370 0.390 0.200                                      1.514
                                                                       .
! TOTAAL                    1.600 3.979 5.296 5.741               4.816 2.429 1.139            25 . 000
                                 .                                .
5.3      Berekeningsmethode
a)   Uitgaven voor contracten
Deze uitgaven omvatten de financiële bijdragen van de Gemeenschap
voor : activiteiten in het kader van gecoördineerde acties , die
uitgevoerd worden door de deelnemende Europese landen ; precommerciële
onderzoeks - en ontwi kkel ingswerkzaamheden in het kader van contracten
voor gezamenlijke rekening met onderzoeksteams en industriële
( voedingsmiddelen ) bedrijven die gevestigd en actief zijn in Europa ,
inclusief kleine en middelgrote ondernemingen ( gemiddelde financiële
bijdrage van de Gemeenschap : circa 50 '/. van de totale kosten ); voor
studies , analyses en toelagen voor opleiding / mobiliteit voor elke soort
actie .
b)   Lopende uitgaven
Administratieve kosten ( vergader ingen van comités van beheer en werk ¬
groepen , toezending en ronddeling van documenten of verspreiding van
gegevens over technieken , gebruik van voorzieningen voor gegevens ¬
verwerking en telecommunicatie ), alsmede kosten van ondersteunende
coör d i nat i ewer kzaamheden .
                                                29
 ---pagebreak--- c)    Personee 1 skosten
Voor het beheer van dit programma wordt ten als volgt samengestelde
personeelsformatie noodzakelijk geacht :
2 tijdelijke functionarissen van categorie A
1 tijdelijke functionaris van categorie B
2 tijdelijke functionar issen van categorie C
Bovenop de daaraan verbonden uitgaven komen nog de kosten van
dienstreizen en adviseurs . Deze personeelsformatie wordt aangevraagd
voor de begrotings jaren 1988 tot en met 1993=. Voor 1989 zijn de
uitgaven voor het personeel berekend op de volgende basis ( zie
ontwerp-begroting voor 1989 ) : A = 93.000 Ecu ; B = 58.000 Ecu ; C- =
37.000 Ecu . Voor 1993 zijn de uitgaven voor personeel berekend op basis
van 50 Y, omdat het programma volgens de planning medio 1993 afloopt .
6.   Financiering
De kredieten ter dekking van de bijdrage van de Gemeenschap voor dit
project moeten worden opgenomen in de begrotingen van de Gemeenschap
voor de komende jaren .
7.    Controle
      Administratieve controle door het Directoraat-generaal Financiële
      Controle wat de uitvoering van de begroting betreft ;
-     wetenschappel i jke contrôle door s
      . het Comité inzake beheer en coôrdinatie
      . ambtenaren van de Commissie
      . de Rekenkamer , overeenkomstig de bepalingen van - het Verdrag
      Het programma zal geëvalueerd worden volgens het " Communautair
      actieprogramma voor een evaluatie van communautaire onderzoek - en
      ontwikkelingsactiviteiten 1987-1991 " ( COM ( 86 ) 660 def . ) . Voor de
      beoordel ingscr iteria wordt verwezen naar de bijlage .
( 2 ) De personeelsformatie omvat : IA , 1 B en 1 C in 1989$ 2 A , 1 B en
      1 C in 1990 ; en 2 A , 1 B en 2 C in 1991-93 . De kosten van nieuw
      personeel zijn berekend op basis van 50 X in het eerste jaar en in
      de daarop volgende jaren wordt rekening gehouden met een inflatie
      van 4 Y. .
                                      30
 ---pagebreak---               NOTITIE OVER DE EFFECTEN OP CONCURRENTIEVERMOGEN
                              EN WERKGELEGENHEID
I.   MQTIEF VQOR HET PROGRAMMA
Het belangrijkste motief voor het voorgestelde programma voor
technische ontwikkeling is bevordering van het industriële
concurrentievermogen en de economische groei op middellange en lange
termijn . Dit moet gebeuren door het aanmoedigen van onderzoek en
ontwikkeling ter verhoging van het profiel van de produkten van de
Europese voedingsmiddelenindustrie m.b.t . kwaliteit , veiligheid en
voedingswaarde .
De structuur van de Europese voedingsmiddelenindustr ie ( voornamelijk
kleinschalig ) maakt onderzoek door de overheid noodzakelijk . De
betrekkelijk kleine schaal waarop nationale onderzoeksteams werken
tegenover een toenemend transnationaal karakter van het voedselsysteem
en snelle verander ingen in de patronen van de vraag naar “ gezondheid
en variëteit , maakt samenwerking op het gebied van onderzoek en
ontwikkeling noodzakelijk .
II . KENMERKEN VAN DE BETROKKEN BEDRIJVEN
Ondanks vooruitgang op andere gebieden , blijft de voedingsmiddelen ¬
sector de grootste industr iesector van de Gemeenschap . De bij het
voedselsysteem betrokken sectoren geven werk aan 20 7. van de werknemers
in de Gemeenschap en vormen 10 7. van haar inkomen     ( zie FAST II
eindverslag ). Het onderhavige voorstel heeft met name betrekking op :
       - 4 miljoen werknemers in de voedingsmiddelensector ;
       - 10 miljoen " str oomopwaar tse " leveranciers in de landbouw , wier
         eigen concurrentievermogen afhangt van hun bekwaamheid de
         juiste kwal iteitsgrondstof fen aan de voedsel verwerkende
         industrie te leveren ;
       - 10 miljoen “ stroomafwaartse " werknemers in de voedingsmiddelen -
         distributie en catering sector , het directe raakvlak met de
         consument , die verantwoordel i jk zijn voor het behoud van
         kwaliteit in de période die tussen produktie en consumptie
         1 igt .
       - leveranciers van niet-agrar ische produkten aan de
         voedsel verwerkende industrie ( b.v . smaakstoffen , kleurstof fen ,
         bewaarmiddelen , enzymen en machines voor de verwerking van
         voedsel ) .
Op middellange termijn moet het programma een impuls geven aan het
concurrent i evermogen van de Europese industrieën , zowel die welke
rechtstreeks deelnemen als die welke mee profiteren van de resultaten ;
de projecten zelf zullen echter op precommercieel ontwikkel ingsniveau
liggen .
                                         31
 ---pagebreak--- Er zijn geen aanwijzingen dat specifieke geografische gebieden door
 het programma zullen worden bevoordeeld . In de oproep tot aanmelding
 van belangstel lenden voor ÉCLAIR zijn met betrekking tot
 voedingsmiddelen namelijk uit alle Lid-Staten reacties gekomen . Bij
 acties m.b.t . voedingsmiddelen in het kader van COST zijn eveneens
 alle Lid-Staten betrokken .
 III   RECHTSTREEKS AAN DE BEDRIJVEN OPGELEGDE VERPLICHTINGEN
De voorwaarden voor deelneming aan de acties voor gezamenlijke rekening
 ( namelijk transnationale samenwerking , in principe toezeggingen uit de
 industrie voor 50 7. van de f inancier ing , ten minste één partner uit de
 industrie of de landbouw per project ) moeten de zakelijke oriëntatie
van het programma waarborgen . Deelneming is uiteraard niet verplicht .
Er zal speciaal aandacht worden besteed aan communicatie en
verspreiding van gegevens tijdens en na het programma .     ( Het is de
bedoeling dat één van de A-ambtenaren zich full-time daarmee gaat
bezighouden . )
IV .   INDIRECT VIA DE NATIONALE . REGIONALE QF PLAATSELI JKE
       AUTQRITEITEN AAN DE BEDRIJVEN OPGELEGDE VERPLICHTINGEN
De uitvoering van deze ontwerp-beschikking van de Raad vereist geen
maatregelen van de nationale of plaatselijke overheden . Evenmin houdt
dit voorstel enig nadeel in voor de bedrijven , afgezien van de kosten
die zijn gemaakt voor de voorbereiding van afgewezen voorstellen . Een
gunstig aspect is daarentegen de " kosteloze raadpleging” en de
deskundige begeleiding die wordt geboden , ook voor voorstellen die niet
zijn geselecteerd .
V.     SPECIFIEKE MAATREGELEN VOOR KMO
Hoewel in het programma geen formele maatregelen voor KMO worden
voorgesteld , moeten zij toch als voornaamste bevoordeelden van het
voorstel beschouwd worden . Omdat zij niet in staat zijn zelf onderzoek
te verrichten , zijn dergelijke bedrijven afhankelijk van de resultaten
van door de overheid gefinancierd onderzoek op het gebied van onderzoek
en ontwikkeling . Hun deelneming aan een project zal echter als een
pluspunt beschouwd worden bij de selectie .
Prioriteit zal worden gegeven aan de verspreiding van informatie over
de behaalde onderzoekresultaten . Met name zal erop worden toegezien dat
deze informatie beschikbaar is voor KMO .
De deelnemingsvoorwaarden , waarvoor de voor het BRITE-Programma
geldende voorwaarden model hebben gestaan , bieden KMO het voordeel
dat alle ondertekenaars van een FLAIR-contract op gelijke voet
zullen worden behandeld .
VI .   VERWACHT EFFECT OP
a)     Het concurrentievermogen van de bedrijven
Aangezien FLAIR gericht is op preccmmerciële ontwikkeling , en wel
direct op de bevordering van het concurrentievermogen van de Europese
industrie door het verbeteren van de kwaliteit , de veiligheid , en de
                                      32
 ---pagebreak--- voedingswaarde van voedingsmiddelen ; de bevordering van gezamenlijk
onderzoek ; en de ontwikkeling van nauwere banden tussen verwerkers ,
verdelers , onderzoekers en consumenten , is er wellicht op korte
middellange en zeker op lange termijn een gunstig effect te verwachten op
het concurrentievermogen van de Europese industrie - zie punt I.
b)      De werkgelegeriheid
De werkgelegenheidseffecten zijn moeilijk te schatten gezien tegen de
achtergrond van de op lange termijn teruglopende werkgelegenheid in alle
sectoren van het voedselsysteem . Een groter internationaal
concurrentievermogen van de Europese voedingsmiddelenindustrie zal op den
duur tot positieve gevolgen in deze industriesector leiden , met name bij
kleine bedrijven met groeimogelijkheden in gespecialiseerde hoogwaardige
deelmarkten . De werkgelegenheid in de landbouw zal eveneens positief
beïnvloed worden door een krachtig concurrerende verwerkende sector op
het platteland .    In de catering - en distributiesectoren zullen geen
nadelige effecten optreden .
VII   RAADPLEGING VAN REPRESENTATIEVE ORGANISATIES
Het programma is voorgelegd aan het CBC ( Raadgevend Comité inzake Beheer
en Coördinatie ) voor het Onderzoekprogramma Biotechnologie , het Permanent
Comité voor Onderzoek in de Landbouw en de Werkgroep Biotechnologie van
het Raadgevend Comité voor Onderzoek en Ontwikkeling in de Industrie
( IRDAC ). Dit omvat leden uit alle industriële sectoren , de
onderzoekinstituten in de industrie en de vakbonden .
                                       33