Avis juridique important

|

51994PC0356(01)

Voorstel voor een BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een programma voor steun aan artistieke en culturele activiteiten met een Europese dimensie CALEIDOSCOOP 2000  /* COM/94/356DEF - COD 94/0188 */

Publicatieblad Nr. C 324 van 22/11/1994 blz. 0005

Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma voor steun aan artistieke en culturele activiteiten met een Europese dimensie (Caleidoscoop 2000) (94/C 324/03) (Voor de EER relevante tekst) COM(94) 356 def. - 94/0188(SYN)(Door de Commissie ingediend op 25 oktober 1994)HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 128,Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Comité van de Regio's,Overwegende dat in het Verdrag is bepaald dat de verantwoordelijkheid om bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de Lid-Staten door verbetering van de kennis en verbreiding van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren en door bevordering van culturele uitwisselingen en van scheppend werk op artistiek en literair gebied bij de Gemeenschap berust;Overwegende dat het van belang is dat de culturele verscheidenheid in haar nationale en regionale uitingsvormen behouden blijft en de totstandkoming van werk van Europese scheppende en andere kunstenaars als blijk van de rijke verscheidenheid van hun identiteiten wordt bevorderd;Overwegende dat het eveneens van belang is te bevorderen dat alle burgers, en vooral jongeren - met name jongeren uit achtergestelde groepen - deel hebben aan de cultuur, waardoor het verkrijgen van betere kennis van elkaar en van wederzijds respect wordt vergemakkelijkt;Overwegende dat samenwerking in de vorm van netwerken een van de beste wegen blijkt te zijn om barrières te helpen slechten en om beroepsbeoefenaren in de culturele sector, en vrijwilligers, te helpen om beter op het terrein samen te werken, met dien verstande dat het subsidiariteitsbeginsel daarbij in acht wordt genomen;Overwegende dat een communautaire actie ten gunste van artistieke en culturele evenementen met een Europese dimensie en van culturele projecten van Europese draagwijdte die een symbolische werking hebben, de uitstraling van de culturen bevordert en tevens scheppende en andere kunstenaars en het Europese publiek tot elkaar brengt, alsmede een sociaal-economische meerwaarde oplevert omdat het een stimulans vormt voor werkbare synergieën en partnerschappen;Overwegende dat de Staatshoofden en Regeringsleiders in de te Stuttgart op 19 juni 1983 ondertekende Plechtige Verklaring betreffende de Europese Unie gevraagd hebben om meer contacten tussen de scheppende kunstenaars van de Lid-Staten en ruimere verspreiding van hun werk, zowel binnen de Gemeenschap als daarbuiten;Overwegende dat er de Resolutie van het Europees Parlement inzake de oprichting van een jeugdorkest van de Europese Gemeenschap is en er in 1985 in het Europees Jaar van de Muziek een Barokorkest van de Europese Gemeenschap werd opgericht;Overwegende dat er de Resolutie van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 13 juni 1985 (1) is, waarbij het evenement "Cultuurstad van Europa" werd gecreëerd met als doel een bijdrage te leveren tot het nader tot elkaar brengen van de volkeren van de Lid-Staten;Overwegende dat in de Conclusies van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 18 mei 1990 (2) is overeengekomen een "Europese Cultuurmaandmanifestatie" in te stellen die jaarlijks in een stad van een de beginselen van democratie en pluralisme en van de rechtsstaat huldigend Europees land wordt gehouden;Overwegende dat in de Resolutie van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 7 juni 1991 (3) de wil te kennen is gegeven het theater in Europa aan te moedigen en de Europese dimensie ervan te versterken;Overwegende dat in de Resolutie van de Raad en de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 14 november 1991 (4) de belangrijke rol wordt onderstreept die netwerken van culturele organisaties voor de culturele samenwerking in Europa vervullen;Overwegende dat de Commissie in haar Mededeling van 29 april 1992 over de nieuwe vooruitzichten voor de actie van de Gemeenschap op cultureel gebied heeft aangegeven dat de kunst, en met name de podium- en de beeldende kunsten, door middel van transnationale netwerken en aanmoediging van scheppend werk moeten worden ondersteund; dat de Raad in zijn Conclusies van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 12 november 1992 betreffende de richtsnoeren voor de culturele actie van de Gemeenschap (5) deze benadering heeft aangemoedigd;Overwegende dat in de bovengenoemde Conclusies van 12 november 1992 van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, wordt onderstreept dat de culturele actie van de Gemeenschap, met inachtneming van de beginselen van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zich eveneens op derde landen binnen en buiten Europa dient te richten en op Europese culturele samenwerking met andere inzake cultuur bevoegde internationale organisaties, met name de Raad van Europa;Overwegende dat het Europees Parlement in zijn Resolutie over de Mededeling van de Commissie betreffende nieuwe vooruitzichten voor de actie van de Gemeenschap op cultureel gebied (6) en in zijn Resolutie over het cultuurbeleid van de Gemeenschap (7) nadruk heeft gelegd op het belang van de rol van netwerken en van de verlening van meer financiële steun voor muziek, theater, dans en beeldende kunsten,HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:Artikel 1 De Gemeenschap zet een in 1996 aanvangend en vijf jaar bestrijkend actieprogramma op ter bevordering van de kennis en de verbreiding van de cultuur van de Europese volkeren, met name op het gebied van de podiumkunsten, beeldende of ruimtelijke kunsten, multimedia- en toegepaste kunsten, door middel van culturele uitwisselingen en evenementen met een symbolische uitstraling ("Caleidoscoop"-programma), hierna "het programma" genoemd, welk programma in de bijlage is opgenomen.Artikel 2 Het programma heeft de volgende doelstellingen:- aanmoediging van de artistieke en culturele schepping in Europa op het gebied van podiumkunsten, beeldende of ruimtelijke kunsten, multimedia- en toegepaste kunsten door de mogelijkheden te bieden om deze scheppingen dichter bij de uiteenlopende groepen publiek in Europa te brengen;- ondersteuning van culturele projecten met een vernieuwend karakter, die vakkundig zijn opgezet, van Europees belang zijn en een daadwerkelijke Europese samenwerking vergen;- bevordering van culturele uitwisselingen ten einde bij te dragen tot betere kennis van elkaar en aldus voor achtergestelde groepen de toegang tot de cultuur te vergemakkelijken;- bevordering van de valorisering en van de uitstraling van de cultuur in Europa;- valorisering van kunst en cultuur ten einde bij te dragen tot een zo groot mogelijk potentieel voor het scheppen van arbeidsplaatsen in deze sector, met name ten behoeve van jongeren.Artikel 3 Met het oog op het bereiken van de in het programma beschreven doelstellingen levert de Gemeenschap een bijdrage tot de volgende aanmoedigingsacties, waarmee de activiteiten van de Lid-Staten op het gebied van de artistieke en culturele creatie, culturele uitwisseling en de verspreiding van kunst en cultuur worden ondersteund en aangevuld:1. Culturele valorisering en uitstraling:a) ondersteuning van breed opgezette culturele projecten met een Europese dimensie en een symbolische uitstraling;b) ondersteuning van breed opgezette culturele projecten die georganiseerd zijn door personen of organisaties uit de culturele sector in Europa.2. Projecten die worden verwezenlijkt in het raam van een partnerschap of die het resultaat zijn van samenwerking in de vorm van netwerken:a) ondersteuning van evenementen op het gebied van kunst en cultuur die in het raam van een partnerschap zijn opgezet, dat wil zeggen dat zij gezamenlijk zijn georganiseerd door personen of organisaties uit ten minste drie Lid-Staten of door culturele netwerken waaraan wordt deelgenomen door scheppende kunstenaars of andere, in de culturele sector werkzame personen of organisaties uit ten minste drie Lid-Staten en die voorzien in een scheppend werk dat voor verspreiding onder en vertoning aan het publiek is bestemd;b) ondersteuning van ontmoetingen en kennis- en ervaringsuitwisselingen tussen beroepsbeoefenaren en andere, in de culturele sector werkzame personen of organisaties, georganiseerd door een samenwerkingsverband van personen of organisaties uit ten minste drie Lid-Staten of door culturele netwerken en waarvan de deelnemers uit ten minste drie Lid-Staten afkomstig zijn.Voor dit soort projecten wordt prioriteit verleend aan Europese culturele netwerken van hetzij culturele organisaties zonder winstoogmerk hetzij beroepsbeoefenaren die zich voor de ontwikkeling van gemeenschappelijke culturele acties inzetten.3. Opleiding:ondersteuning van projecten waarin artistieke en culturele evenementen die in het kader van dit programma worden ondersteund, met bijscholingsactiviteiten voor scheppende of uitvoerende kunstenaars of voor andere, in de culturele sector werkzame personen worden gecombineerd.4. Toegang tot de cultuur:ondersteuning van de samenwerking tussen beroepsbeoefenaren uit de culturele sector of regionale, nationale of Europese autoriteiten met betrekking tot specifieke thema's op het gebied van kunst en cultuur, hetzij door bijeenkomsten op Europees niveau, hetzij door direct met de ontwikkeling van de culturele actie van de Gemeenschap verband houdende studies en onderzoeken. Voorrang wordt verleend aan projecten waarbij van multimedia-instrumenten gebruik wordt gemaakt.5. Samenwerking met derde landen en met internationale organisaties:a) ondersteuning van breed opgezette culturele projecten met een voor de Europese cultuur symbolische uitstraling, die zich afspelen in niet-communautaire Europese landen maar waaraan door personen en organisaties uit het culturele leven van de Gemeenschap wordt bijgedragen;b) ondersteuning van artistieke en culturele samenwerkingsprojecten waarbij zowel in de organisatie als bij de deelnemers ten minste twee niet-communautaire Europese landen en één Lid-Staat vertegenwoordigd zijn. Het project moet worden voorgedragen door een culturele instelling uit een niet-Lid-Staat en voorzien in een scheppend werk dat voor verspreiding onder het publiek is bestemd;c) ondersteuning van bijeenkomsten en kennis- en ervaringsuitwisselingen tussen beroepsbeoefenaren en andere, op cultureel gebied werkzame personen en organisaties. Hierbij wordt voorrang gegeven aan culturele netwerken die in niet-communautaire Europese landen culturele activiteiten ontplooien.Prioriteit wordt gegeven aan derde landen waarmee de Gemeenschap associatie- of samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten, waarin culturele clausules zijn opgenomen.De Gemeenschap en de Lid-Staten bevorderen de samenwerking met de op cultureel gebied bevoegde internationale organisaties, en in het bijzonder met de Raad van Europa, waarbij ervan vergewist wordt dat de gebruikte instrumenten complementair zijn en dat de eigen identiteit en de handelingsautonomie van elke instelling en organisatie worden geëerbiedigd.Artikel 4 De Commissie is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van het programma. Zij wordt bij de uitvoering van deze taak overeenkomstig de in artikel 5 beschreven procedure bijgestaan door het Comité voor de aanmoedigingsacties op cultureel gebied, hierna "het Comité" genoemd.Het Comité, van raadgevende aard, is samengesteld uit door elke Lid-Staat aangewezen vertegenwoordigers en wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.Artikel 5 De vertegenwoordiger van de Commissie legt het Comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het Comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming.Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen.De Commissie houdt zo veel mogelijk rekening met het door het Comité uitgebrachte advies. Zij brengt het Comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn advies.Artikel 6 Na uitvoering van het programma gedurende twee jaar legt de Commissie binnen zes maanden na het verstrijken van die periode, na raadpleging van het Comité, aan het Europees Parlement en aan de Raad over de behaalde resultaten een evaluatierapport voor, in voorkomend geval vergezeld van passende voorstellen.Na de volledige afloop van het programma legt de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 5 aan het Europees Parlement en aan de Raad een verslag voor over de uitvoering en de resultaten van het programma.Artikel 7 Het programma, dat praktische aanwijzingen betreffende de procedure, de structuren van de organisaties op nationaal niveau waarmee voor technische bijstand voor de culturele projecten zorg kan worden gedragen, de termijnen waarbinnen aanvragen kunnen worden ingediend, en het documentatiemateriaal dat de aanvragen moet vergezellen, behelst, wordt jaarlijks in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen, in de C-reeks, bekendgemaakt.Artikel 8 Deze beschikking treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschppen.Artikel 9 Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten.(1) PB nr. C 153 van 22. 6. 1985, blz. 2.(2) PB nr. C 162 van 3. 7. 1990, blz. 1.(3) PB nr. C 188 van 19. 7. 1991, blz. 3.(4) PB nr. C 314 van 5. 12. 1991, blz. 1.(5) PB nr. C 336 van 19. 12. 1992, blz. 1.(6) PB nr. C 42 van 15. 2. 1993, blz. 173.(7) PB nr. C 44 van 14. 2. 1994, blz. 184.BIJLAGE PROGRAMMA VOOR COMMUNAUTAIRE STEUN AAN ARTISTIEKE EN CULTURELE ACTIVITEITEN MET EEN EUROPESE DIMENSIE Programma Caleidoscoop 2000 Voorwaarden voor deelnameOm de kennis en de verbreiding van de cultuur van de Europese volkeren te bevorderen, met name op het gebied van podiumkunsten, beeldende kunst of ruimtelijke kunsten, multimedia- en toegepaste kunsten, is de Gemeenschap voornemens culturele projecten met een Europese dimensie evenals acties met een symbolische uitstraling te ondersteunen en voorrang te geven aan samenwerking tussen beroepsbeoefenaren, met name in de vorm van netwerken.Daartoe zet de Gemeenschap het programma Caleidoscoop 2000 op, dat de volgende acties omvat:Actie 1: Valorisering en uitstraling van de cultuur in Europa1. Het programma staat open voor breed opgezette culturele projecten met een Europese dimensie en een symbolische uitstraling.2. De volgende projecten worden, afhankelijk van de kwaliteit van de voorgedragen programma's, als breed opgezette Europese projecten met een symbolische uitstraling beschouwd:- culturele evenementen die op Europees niveau al een vaste plaats hebben verworven, zoals de Cultuurstad van Europa, het Jeugdorkest van de Europese Gemeenschap en het Barokorkest van de Europese Gemeenschap;- culturele evenementen die ter gelegenheid van 9 mei, de "Dag van Europa", door de Lid-Staten gezamelijk worden georganiseerd;- breed opgezette culturele projecten met een Europese dimensie en van hoog gehalte waardoor het culturele en sociaal-economische effect van in partnerschap opgezette acties tot zijn recht kan komen.3. Voor de onder punt 2 beschreven projecten moet bij de Europese Gemeenschap een specifieke aanvraag worden ingediend. Bij de aanvraag moeten de volgende bescheiden worden overgelegd:- een gedetailleerde beschrijving van de in de loop van het jaar . . . te verwezenlijken acties;- een gedetailleerde begroting voor de in de loop van het jaar . . . te verwezenlijken acties;- een evaluatie van de acties die in het aan de aanvraag voorafgaande jaar zijn gerealiseerd, waardoor zowel het culturele gehalte als de sociaal-economische effecten van de bereikte resultaten kunnen worden beoordeeld.4. De aanvragen dienen uiterlijk op . . . te worden ingediend bij de Commissie van de Europese Gemeenschappen, DG X, Eenheid Culturele Actie, Wetstraat 200, B-1049 Brussel.5. De voor de verwezenlijking van de projecten noodzakelijke financiële garanties moeten aanwezig zijn. De communautaire steun voor een project kan in geen geval alle kosten van het project dekken.6. De aanvragen worden door de diensten van de Commissie afzonderlijk behandeld en geselecteerd.Actie 2: Netwerken en partnerschappen: Ondersteuning van culturele evenementen en projecten die in partnerschap of in de vorm van netwerken tot stand worden gebracht1. Het programma staat open voor culturele en artistieke projecten die gezamenlijk worden georganiseerd door personen of organisaties uit ten minste drie Lid-Staten of door culturele netwerken, waaraan tevens scheppende of uitvoerende kunstenaars of andere in de culturele sector werkzame personen of organisaties uit ten minste drie Lid-Staten deelnemen.2. Als culturele samenwerkingsprojecten worden beschouwd:- alle artistieke of culturele evenementen die voorzien in een scheppend werk dat voor verspreiding onder en vertoning aan het publiek in Europa bestemd is. De gebieden die in aanmerking komen zijn: podiumkunsten (dans, muziek, theater, opera . . .), beeldende of ruimtelijke kunsten (schilderkunst, beeldhouwkunst, graveerkunst, architectuur, fotografie, vormgeving . . .), multimedia- en toegepaste kunsten;- evenementen zoals conferenties, "seminars" en bijeenkomsten van beroepsbeoefenaars die georganiseerd worden door culturele netwerken of door in de culturele sector werkzame personen of organisaties uit ten minste drie Lid-Staten en waaraan scheppende of uitvoerende kunstenaars of andere personen of organisaties uit de culturele sector uit ten minste drie Lid-Staten deelnemen. De gebieden waarom het gaat zijn: beeldende kunsten, podiumkunsten, ruimtelijke kunsten, multimediakunsten, toegepaste kunsten en aanverwante gebieden zoals bijvoorbeeld cultureel management, culturele economie, mecenaat, sponsoring, en dergelijke.3. De in het kader van het Caleidoscoop-programma voorgedragen projecten moeten van Europees belang zijn, moeten wat kwaliteit en aard betreft vernieuwend zijn of een voorbeeldfunctie vervullen en moeten in de loop van het jaar 19 . . plaatsvinden.4. Niet in aanmerking komen:- culturele samenwerkingsprojecten met een louter regionaal, nationaal of bilateraal karakter;- evenementen op het gebied van film of televisie;- acties op het gebied van cultureel erfgoed;- acties op het gebied van de literaire vertaling;- materiaal en publikaties die geen integrerend bestanddeel van een project vormen (monografieën, collecties, tijdschriften, grammofoonplaten, CD's, video's, . . .);- haalbaarheidsonderzoeken;- investerings- of werkingskosten van culturele organisaties die niet volledig bij het voorgedragen project betrokken zijn;- kosten ter voorbereiding van toekomstige samenwerkingsprojecten;- kosten voor de creëring van netwerken.5. In principe kan een cultureel evenement niet bij herhaling voor steun in aanmerking komen. Niettemin kunnen in sommige gevallen culturele netwerken voor ten hoogste drie achtereenvolgende jaren communautaire steun ontvangen, op voorwaarde dat het voorgedragen project continuïteit in zijn verloop vertoont. Of de communautaire steun wordt voortgezet, wordt door onafhankelijke deskundigen beoordeeld op grond van het activiteitenverslag dat het netwerk over het project indient.6. De voor de verwezenlijking van de projecten noodzakelijke financiële garanties moeten aanwezig zijn. De financiële bijdrage aan een project in het kader van het Caleidoscoop-programma dekt nooit meer dan 25 % van de totale kosten van het project en is in geen geval hoger dan 30 000 ecu.7. De aanvraagformulieren en een kopie van deze kennisgeving kunnen worden aangevraagd bij de Bureaus van de Commissie in de Lid-Staten en bij de Commissie, DG X - Eenheid Culturele Actie, Wetstraat 200, B-1049 Brussel.8. De aanvragen voor financiële ondersteuning moeten worden gezonden aan de Commissie te Brussel en dienen uiterlijk op . . . te zijn ingediend (de datum van het poststempel geldt als bewijs).9. Overeenkomstig de artikelen 4 en 5 van Beschikking . . . van . . ., zal de Commissie aan de geselecteerde projecten financiële ondersteuning verlenen.Actie 3: Opleiding1. Wanneer bijscholing van scheppende of uitvoerende kunstenaars of van andere in de culturele sector werkzame personen meteen in specifieke en zeer gerichte projecten in praktijk wordt gebracht, is dat voor de hedendaagse scheppende kunst bevorderlijk. Daarom zal bij de steunverlening prioriteit worden gegeven aan culturele evenementen waarbij als onderdeel van de opzet stages of bijscholingscursussen worden georganiseerd. Deze projecten, die bijdragen tot een vergroting van de mogelijkheden voor het scheppen van arbeidsplaatsen op het gebied van kunst en cultuur, komen met name aan de jongeren ten goede.2. Aan sommige culturele en artistieke samenwerkingsprojecten die in het kader van actie 2 zijn geselecteerd, kan financiële steun voor een bijscholingsactiviteit worden verleend. De hoogte van deze financiële ondersteuning is maximaal 50 % van de communautaire bijdrage voor het culturele evenement of project zelf.3. In samenwerking met de Lid-Staten zal de Commissie ernaar streven dat de in dit programma voorziene acties complementair zijn met de communautaire programma's voor onderwijs en beroepsopleiding Socrates en Leonardo.Actie 4: Toegang tot de cultuur1. Bij wijze van aanvulling en ten einde de culturele samenwerking tussen beroepsbeoefenaren in de culturele sector en de regionale, nationale en Europese autoriteiten te verbeteren, zal in specifieke en beperkte gevallen steun kunnen worden verleend aan op Europees niveau georganiseerde bijeenkomsten of aan studies en onderzoeken die rechtstreeks met de ontwikkeling van de communautaire actie op cultureel gebied verband houden.2. Deze bijeenkomsten en studies houden geen rechtstreeks verband met de in het kader van dit programma ondersteunde culturele projecten en evenementen (acties 1, 2 en 3).3. De aanvragen voor financiële steun moeten minstens twee maanden voordat de bijeenkomst gehouden wordt of met de studie wordt begonnen, aan de Commissie, DG X, Eenheid Culturele Actie (Wetstraat 200 - B-1049 Brussel) worden gezonden. Zij moeten een gedetailleerde beschrijving van de doelstellingen en inhoud van de bijeenkomst/studie evenals een gedetailleerde begroting van de activiteit bevatten.4. Uit de aanvragen moet blijken dat de voor verwezenlijking van de activiteit noodzakelijke financiële garanties aanwezig zijn. De communautaire bijdrage kan in geen geval hoger zijn dan 50 % van de totale kosten van de bijeenkomst of studie.5. De aanvragen worden door de Commissie geselecteerd op grond van de kwaliteit en wenselijkheid ervan en met het oog op het subsidiaire karakter van het voorgedragen project.Actie 5: Samenwerking met derde landen en internationale organisaties1. Communautaire steun gericht op culturele samenwerkingsprojecten met derde landen is op vergelijkbare wijze georganiseerd als die met betrekking tot de landen van de Gemeenschap beschreven onder de acties 1, 2, 3 en 4. In deze context wordt prioriteit verleend aan projecten met betrekking tot derde landen waarmee een culturele clausule behelzende samenwerkings- of associatie-overeenkomsten zijn gesloten, zoals de landen van Midden- en Oost-Europa en de landen van Latijns-Amerika.2. De volgende projecten komen in aanmerking:- Breed opgezette culturele projecten met een voor de Europese cultuur symbolische uitstraling, die buiten de Europese Gemeenschap plaatsvinden en waaraan personen of organisaties uit het culturele leven van de Gemeenschap meewerken. Een voorbeeld hiervan is de Europese Cultuurmaandmanifestatie.- Culturele en artistieke samenwerkingsprojecten of bijeenkomsten en ervarings- en kennisuitwisselingen tussen beroepsbeoefenaren en andere in de culturele sector werkzame personen en organisaties waarbij zowel de organisatoren als de deelnemers van het evenement ten minste twee landen van buiten de Gemeenschap en één Lid-Staat vertegenwoordigen. Het project moet worden voorgedragen door een culturele instelling uit een land van buiten de Gemeenschap en voorzien in een kunstwerk dat voor verspreiding onder het publiek bestemd is. Prioriteit wordt gegeven aan Europese culturele netwerken die een daadwerkelijke samenwerking tussen de Gemeenschap en derde landen tot stand brengen.3. In dit kader zal worden gestreefd naar een synergie tussen de actie en de inzake cultuur bevoegde internationale organisaties, met name de Raad van Europa, met inachtneming van de eigen identiteit en de handelingsautonomie van elke instelling of organisatie.


Belangrijke juridische mededeling

|

52009PC0582

Voorstel voor een beschikking van de Raad waarbij de Republiek Letland wordt gemachtigd een maatregel te blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde  /* COM/2009/0582 def. */

	[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |Brussel, 29.10.2009COM(2009)582 definitiefVoorstel voor eenBESCHIKKING VAN DE RAADwaarbij de Republiek Letland wordt gemachtigd een maatregel te blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waardeTOELICHTINGACHTERGROND VAN HET VOORSTEL |110 | Motivering en doel van het voorstel Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna "de btw-richtlijn" genoemd) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking te voorkomen. Bij brief, ingekomen bij het secretariaat-generaal van de Commissie op 3 maart 2009, heeft de Republiek Letland (hierna "Letland" genoemd) verzocht om een maatregel te mogen blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van de btw-richtlijn. Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 22 september 2009 van het verzoek van Letland in kennis gesteld. Bij brief van 24 september 2009 heeft de Commissie Letland meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek. |120 | Algemene context De houtmarkt in Letland wordt in sterke mate gekenmerkt door kleine bedrijven en individuele leveranciers, waarvan vaak is gebleken dat zij slechts een tijdelijk karakter hebben, moeilijk door de belastingdienst te controleren zijn en daardoor vaak als vehikel voor belastingontduiking fungeren. Een typische vorm van ontduiking bestaat erin dat leveringen worden gefactureerd waarna de leverancier verdwijnt zonder de belasting te voldoen, terwijl de afnemer over een geldige factuur beschikt om de btw in aftrek te brengen. De voorgestelde bepaling voorziet erin dat in het geval van transacties die betrekking hebben op hout, de ontvanger van de goederen of de diensten onder bepaalde omstandigheden de tot voldoening van de btw gehouden persoon wordt. Deze bepaling wijkt af van de algemene regel van artikel 193 van de btw-richtlijn, waarin is vastgesteld dat de belasting wordt verschuldigd door de leverancier of de dienstverrichter. In de praktijk betekent dit dat de leverancier van de goederen zijn afnemer geen btw in rekening brengt voor zover deze btw-plichtig is. De afnemer neemt, mits hij een volledig recht op aftrek heeft, de btw op de levering in zijn aangifte op en brengt deze tegelijkertijd in mindering, waardoor er in de praktijk geen btw aan de schatkist wordt betaald. De machtiging voor deze derogatiemaatregel (die afwijkt van de toen geldende Zesde Richtlijn (Richtlijn 77/388/EEG van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag (PB L 145 van 13.6.1977)), die zonder ingrijpende materiële wijzigingen is vervangen door de btw-richtlijn) is oorspronkelijk verleend in de Toetredingsakte van 2003 (PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33), meer bepaald in hoofdstuk 7, punt 1, onder b), van bijlage VIII, tot eind april 2005. Zij is vervolgens bij Beschikking 2006/42/EG van de Raad van 24 januari 2006 (PB L 25 van 28.1.2006, blz. 31) verlengd tot 31 december 2009. Naar de Commissie begrijpt, zijn de juridische en feitelijke omstandigheden van de oorspronkelijke derogatie nog steeds relevant en heeft Letland dankzij de vorige derogatie het risico op btw-ontduiking kunnen verminderen en de belastingheffing op de houtmarkt kunnen vereenvoudigen. De derogatie moet derhalve voor een nieuwe beperkte periode worden verlengd. |141 | Samenhang met andere beleidsgebieden en doelstellingen van de Unie Niet van toepassing. |RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING |Raadpleging van belanghebbende partijen |219 | Niet relevant. |Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid |229 | Er behoefde geen beroep te worden gedaan op externe deskundigheid. |230 | Effectbeoordeling Het voorstel voor een beschikking strekt ertoe btw-ontduiking op de houtmarkt in Letland te bestrijden en de heffing van de btw te vereenvoudigen, en kan bijgevolg een positief effect sorteren. Gelet op de beperkte werkingssfeer en toepassingduur van de derogatie zal het effect evenwel in ieder geval beperkt zijn. |JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL |305 | Samenvatting van de voorgestelde maatregel Machtiging van Letland tot verlenging van een maatregel die afwijkt van artikel 193 van de btw-richtlijn en waarbij in het geval van houttransacties een verleggingsregel wordt toegepast. |310 | Rechtsgrondslag Artikel 395 van de btw-richtlijn. |329 | Subsidiariteitsbeginsel Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn moet een lidstaat die van die richtlijn afwijkende maatregelen wil treffen, daarvoor machtiging krijgen van de Raad in de vorm van een beschikking van de Raad. Het voorstel is derhalve in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel. |Evenredigheidsbeginsel Het voorstel is om de volgende reden(en) in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel: |331 | Deze beschikking betreft een machtiging die wordt verleend aan een lidstaat op diens eigen verzoek, en houdt geen enkele verplichting in. |332 | Gezien de beperkte werkingssfeer van de derogatie staat de bijzondere maatregel in verhouding tot het beoogde doel. |Keuze van instrumenten |341 | Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn kan slechts van de normale btw-regels worden afgeweken indien de Raad een lidstaat daartoe op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen machtigt. Een beschikking van de Raad is bovendien het meest geschikte instrument, aangezien een beschikking tot individuele lidstaten kan worden gericht. |GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING |409 | Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Gemeenschap. |AANVULLENDE INFORMATIE |Evaluatie-/herzienings-/vervalbepaling |533 | Het voorstel bevat een vervalbepaling. |Voorstel voor eenBESCHIKKING VAN DE RAADwaarbij de Republiek Letland wordt gemachtigd een maatregel te blijven toepassen die afwijkt van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waardeDE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,Gelet op Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde[1], en met name op artikel 395, lid 1,Gezien het voorstel van de Commissie,Overwegende hetgeen volgt:1.  Bij brief, ingekomen bij het secretariaat-generaal van de Commissie op 3 maart 2009, heeft de Republiek Letland (hierna "Letland" genoemd) verzocht om een maatregel te mogen blijven toepassen die afwijkt van de bepalingen van Richtlijn 2006/112/EG wat betreft de tot voldoening van de btw gehouden persoon.2.  Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van Richtlijn 2006/112/EG heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 22 september 2009 van het verzoek van Letland in kennis gesteld. Bij brief van 24 september 2009 heeft de Commissie Letland meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.3.  De houtmarkt in Letland wordt gekenmerkt door kleine lokale bedrijven en individuele leveranciers. Het specifieke karakter van de markt en het soort bedrijven dat erop actief is, hebben geleid tot belastingfraude waarop de belastingdienst moeilijk vat kon krijgen. Daarom is in de Letse btw-wetgeving een bijzondere bepaling opgenomen, die erin voorziet dat, wat houttransacties betreft, de tot voldoening van de btw gehouden persoon de belastingplichtige is voor wie de belastbare goederenleveringen of de belastbare diensten worden verricht.4.  De maatregel wijkt af van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG, waarin is bepaald dat in het binnenlandse verkeer de btw normaal wordt verschuldigd door de belastingplichtige die een goederenlevering of dienst verricht.5.  De machtiging voor de maatregel is oorspronkelijk verleend in de Toetredingsakte van 2003[2], meer bepaald in hoofdstuk 7, punt 1, onder b), van bijlage VIII, en vervolgens verlengd bij Beschikking 2006/42/EG van de Raad van 24 januari 2006[3] in het kader van de toen geldende Zesde Richtlijn 77/388/EG[4].6.  Naar de Commissie begrijpt, zijn de juridische en feitelijke omstandigheden die de rechtvaardiging vormden voor de huidige toepassing van de derogatiemaatregel, ongewijzigd en nog steeds relevant. Letland moet derhalve worden gemachtigd de maatregel gedurende een nieuwe beperkte periode toe te passen.7.  De derogatiemaatregel heeft geen negatieve gevolgen voor de eigen middelen van de Gemeenschap uit de btw,HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:Artikel 1In afwijking van artikel 193 van Richtlijn 2006/112/EG wordt Letland gemachtigd om van 1 januari 2010 tot en met 31 december 2012 ter zake van houttransacties de ontvanger te blijven aanmerken als de tot voldoening van de btw gehouden persoon.Artikel 2Deze beschikking is gericht tot de Republiek Letland.Gedaan te Brussel,Voor de RaadDe voorzitter [1] PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1.[2] PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33.[3] PB L 25 van 28.1.2006, blz. 31.[4] PB L 145 van 13.6.1977.


               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 2.3.2016
            COM(2016) 108 final
            2016/0061(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            houdende machtiging om nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen)

               TOELICHTING

               1.INLEIDING

               1.Op 16 maart 2011 diende de Commissie een voorstel
                  1
                in voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en een voorstel
                  2
                voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen
                  3
               .

               2.De rechtsgrondslag voor de voorgestelde verordeningen van de Raad is artikel 81, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. De voorstellen hebben betrekking op justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, en meer bepaald op "aspecten in verband met het familierecht". Op basis van deze rechtsgrondslag neemt de Raad met eenparigheid van stemmen maatregelen aan, na raadpleging van het Europees Parlement.

               3.Vanaf december 2012 werden de voorstellen van de Commissie besproken in de Groep burgerlijk recht (huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) van de Raad. In december 2012 werden de voorstellen besproken op een bijeenkomst van de Raad en werden de ministers het eens over een aantal krachtlijnen ter vergemakkelijking van de onderhandelingen over de twee voorstellen.

               4.Op 10 september 2013 heeft het Europees Parlement een positief advies gegeven samen met opmerkingen over de twee voorstellen
                  4
               . Er werd rekening gehouden met de opmerkingen van het Europees Parlement, met name met betrekking tot het behoud van de exequaturprocedure in beide voorstellen en het opnemen van bepalingen over de uitvoerbaarheid die vergelijkbaar zijn met die welke in de verordening erfopvolging zijn opgenomen
                  5
               , en van bepalingen over bevoegdheid die gebaseerd is op het verschijnen van de verweerder. Op verzoek van het Europees Parlement werden in het voorstel betreffende vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen bepalingen inzake rechtskeuze en forumkeuze opgenomen.

               5.In december 2014 waren de meeste technische kwesties opgelost en was het dossier klaar voor een politiek akkoord. De grote meerderheid van de lidstaten wenste op dat ogenblik de voorstellen aan te nemen. Sommige lidstaten hadden daar echter problemen mee gezien het politiek gevoelige karakter van de voorstellen. Het Italiaanse voorzitterschap legde de kwestie voor aan de JBZ-Raad, die besloot voor de lidstaten die daarmee problemen bleven hebben, een bezinningsperiode in te lassen tot december 2015. Deze problemen hielden voornamelijk verband met het feit dat een aantal lidstaten de instituten huwelijk of geregistreerd partnerschap tussen personen van hetzelfde geslacht niet kenden. Sommige van deze lidstaten vonden dat de aan de Raad voorgelegde compromisteksten voldoende garanties boden om ervoor te zorgen dat hun rechterlijke instanties zich niet zouden moeten uitspreken over buitenlandse instituten die hun rechtsstelsel niet kennen. Andere lidstaten spraken echter hun bezorgdheid uit over het feit dat, zelfs indien de toekomstige instrumenten niet zouden vereisen dat de in hun nationaal recht onbekende instituten werden ingevoerd, de erkenning in hun land van de vermogensrechtelijke gevolgen van dergelijke buitenlandse instituten een indirect effect zouden hebben op hun nationale familierecht en -beleid. Voor de meeste lidstaten was het essentieel om beide voorstellen als één pakket aan te nemen ter waarborging van de gelijke behandeling van paren in de hele Unie.

               6.In de loop van 2015 vond intensief overleg plaats, met name onder het Luxemburgse voorzitterschap. In de voorstellen werden wijzigingen aangebracht om deze voor alle lidstaten aanvaardbaar te maken. Na kennis te hebben genomen van de herziene compromisteksten concludeerde de Raad op zijn bijeenkomst van 3 december 2015 echter dat een EU-breed akkoord over de vaststelling van beide verordeningen niet binnen een redelijke termijn zou kunnen worden bereikt
                  6
               . Veel delegaties gaven echter aan bereid te zijn nauwere samenwerking te overwegen voor de aangelegenheden die onder de verordeningen vallen.

               7.Van december 2015 tot februari 2016 richtten zeventien lidstaten (Zweden, België, Griekenland, Kroatië, Slovenië, Spanje, Frankrijk, Portugal, Italië, Malta, Luxemburg, Duitsland, Tsjechië, Nederland, Oostenrijk, Bulgarije en Finland) een verzoek aan de Commissie waarin zij te kennen gaven dat zij onderling nauwere samenwerking wensten aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen, en waarbij zij de Commissie verzochten aan de Raad een voorstel in die zin voor te leggen.

               8.Dit voorstel is het antwoord van de Commissie op die verzoeken.

               2.RECHTSGRONDSLAG VOOR DE NAUWERE SAMENWERKING

               9.Het aangaan van nauwere samenwerking wordt beheerst door artikel 20 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en de artikelen 326 tot en met 334 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

               10.Het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad houdende machtiging om nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen), is gebaseerd op artikel 329, lid 1, VWEU.

               3.MAATREGELEN OM NAUWERE SAMENWERKING TOT STAND TE BRENGEN

               11.Het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad heeft betrekking op de machtiging om nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen). Samen met dit voorstel worden voorstellen ingediend voor specifieke maatregelen om die nauwere samenwerking tot stand te brengen. De belangrijkste elementen van deze maatregelen worden hierna beschreven.

               12.Gezien de conclusies van de Raad van 3 december 2015 en de verzoeken van de lidstaten waarin zij aangeven onderling nauwere samenwerking te willen aangaan op dit gebied, moeten de maatregelen om die nauwere samenwerking tot stand te brengen, de volgende elementen bevatten:

               (a)een voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels. Dit voorstel moet gebaseerd zijn op de compromistekst die is voorgesteld op de JBZ-Raad van 3 december 2015
                  7
               ;

               (b)een voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen. Dit voorstel moet gebaseerd zijn op de compromistekst die is voorgesteld op de JBZ-Raad van 3 december 2015
                  8
               ;

               13.De bepalingen inzake huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen hebben gelijkwaardige doelstellingen. De formulering van deze bepalingen kan echter niet dezelfde zijn, gezien de specifieke kenmerken van elk van deze instituten en in het bijzonder het feit dat niet alle lidstaten het geregistreerde partnerschap kennen. In dit verband werd in de effectbeoordeling bij de voorstellen van de Commissie van 2011
                  9
                vastgesteld dat grensoverschrijdende paren in geregistreerde partnerschappen met specifieke problemen worden geconfronteerd aangezien niet alle lidstaten dat instituut kennen. Daarom moeten regels worden vastgesteld die specifiek zijn toegesneden op huwelijken en geregistreerde partnerschappen, hetgeen het moeilijk maakt om beide instituten in één enkel instrument te behandelen. Om de lezing en toepassing van de verordeningen door de autoriteiten van de lidstaten te vergemakkelijken, worden de twee instituten behandeld in twee voorstellen om nauwere samenwerking tot stand te brengen op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen). Deze aanpak beantwoordt eveneens aan het verzoek van de lidstaten dat de nauwere samenwerking inhoudelijk zou overeenkomen met de twee compromisteksten die op 3 december 2015 aan de Raad zijn voorgelegd om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk lidstaten zouden deelnemen.

               14.In de mededeling bij de voorstellen van de Commissie van 2011 werd reeds benadrukt dat de samenwerking in burgerlijke zaken in kwestie betrekking had op de vermogensstelsels van internationale paren. De Raad en het Europees Parlement hebben de twee oorspronkelijke voorstellen van de Commissie ook als één pakket behandeld. Ten slotte hebben de lidstaten, overeenkomstig artikel 329, lid 1, VWEU, op grond waarvan de lidstaten die onderling een nauwere samenwerking wensen aan te gaan, het toepassingsgebied van de voorgenomen nauwere samenwerking moeten opgeven, aangegeven dat zij onderling nauwere samenwerking wensten aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en van de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen.

               15.Gelet op het bovenstaande brengen de voorgestelde verordeningen nauwere samenwerking tot stand op het enkele gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen). Om ervoor te zorgen dat geen burgers worden gediscrimineerd, moeten de voorgestelde verordeningen derhalve tegelijkertijd worden vastgesteld en als één pakket worden behandeld met het oog op de totstandbrenging van, en de toekomstige deelname aan, de nauwere samenwerking.

               4.BEOORDELING VAN DE WETTELIJKE VOORWAARDEN VOOR HET AANGAAN VAN NAUWERE SAMENWERKING

               4.1.Machtigingsbesluit als ultiem middel en deelname van ten minste negen lidstaten

               16.Artikel 20, lid 2, VEU bepaalt dat het besluit houdende machtiging om nauwere samenwerking aan te gaan slechts in laatste instantie door de Raad kan worden vastgesteld, wanneer deze constateert dat de met die samenwerking nagestreefde doelstellingen niet binnen een redelijke termijn door de Unie in haar geheel kunnen worden verwezenlijkt en mits ten minste negen lidstaten aan de nauwere samenwerking deelnemen.

               17.Zoals vermeld concludeerde de Raad op zijn bijeenkomst van 3 december 2015 dat het niet mogelijk zou om binnen een redelijke termijn een EU-breed akkoord over beide verordeningen te bereiken
                  10
               . De Raad stelde derhalve vast dat er geen oplossing voor de Unie in haar geheel kon worden gevonden en dat in laatste instantie een nauwere samenwerking zou kunnen worden aangegaan.

               18.Tot dusver heeft de Commissie van zeventien lidstaten (Zweden, België, Griekenland, Kroatië, Slovenië, Spanje, Frankrijk, Portugal, Italië, Malta, Luxemburg, Duitsland, Tsjechië, Nederland, Oostenrijk, Bulgarije en Finland) een verzoek ontvangen waarin zij de wens aangaven onderling nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen.

               4.2.Gebieden die onder de Verdragen vallen

               19.Artikel 20, lid 1, VEU bepaalt dat nauwere samenwerking alleen kan worden aangegaan "in het kader van de niet-exclusieve bevoegdheden van de Unie" en artikel 329, lid 1, VWEU bepaalt dat nauwere samenwerking kan worden aangegaan "op een van de gebieden die onder de Verdragen vallen, met uitzondering van de gebieden van exclusieve bevoegdheid".

               20.De veertien verzoekende lidstaten hebben machtiging gevraagd om onderling nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen, en op die manier collisieregels op dit gebied vast te stellen. Collisieregels zijn niet opgenomen in de lijst van exclusieve bevoegdheden waarin artikel 3, lid 1, VWEU voorziet. Collisieregels zijn expliciet genoemd in de lijst van maatregelen in artikel 81, lid 2, VWEU, terwijl in artikel 81, lid 3, VWEU het onderscheid wordt gemaakt tussen collisieregels in burgerlijke en handelszaken in het algemeen en collisieregels op het gebied van het familierecht.

               21.Collisieregels op het gebied van het familierecht vormen dus een goed afgebakend gebied, dat niet onder de exclusieve bevoegdheden van de Unie valt in de zin van de Verdragen en waarop nauwere samenwerking mag worden aangegaan.

               4.3.Bevorderen van de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie, beschermen van haar belangen en versterken van haar integratieproces

               4.3.1.Algemene context

               22.Rekening houdend met de effectbeoordeling en de toelichting bij de voorstellen van de Commissie van 2011 heeft de nauwere samenwerking als doel een duidelijk en allesomvattend rechtskader tot stand te brengen voor de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen). De voorstellen beogen met name, in overeenstemming met de huidige trends in het familierecht, de partijen een zekere mate van autonomie te geven in de keuze van het toepasselijke recht.

               23.In 2003 heeft de Commissie een studie laten uitvoeren over huwelijksvermogensstelsels en het vermogen van ongehuwde paren in het internationaal privaatrecht en in het nationale recht
                  11
                waaruit duidelijk bleek dat er op dit gebied problemen waren. Deze problemen doen zich met name voor wanneer burgers gebruikmaken van hun recht op vrij verkeer in de Europese Unie, waardoor hun vermogensstelsels onder conflicterende rechtsstelsels kunnen vallen. In 2006 heeft de Commissie een groenboek aangenomen over collisieregels op het gebied van huwelijksvermogensstelsels, met inbegrip van de kwestie van de rechterlijke bevoegdheid en van de wederzijdse erkenning
                  12
               , en ook daarin werden tekortkomingen in de huidige situatie vastgesteld.

               24.De Commissie heeft ook een groep van deskundigen opgericht om haar bij te staan in haar werkzaamheden voor toekomstige wetgevingsvoorstellen, samengesteld uit deskundigen die onafhankelijk van de lidstaten optreden. Op 28 september 2009 heeft een openbare hoorzitting plaatsgevonden, met 99 deelnemers uit de lidstaten. De deskundigengroep, evenals academici, advocaten, notarissen en leden van de civiele samenleving woonden het forum bij om te discussiëren over de behoefte aan een instrument van de Unie op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren.

               25.In het programma van Stockholm
                  13
                werd ervoor gepleit het beginsel van de wederzijdse erkenning uit te breiden "tot gebieden waarop dit beginsel nu nog niet van toepassing is, maar die van groot belang zijn voor het dagelijks leven, zoals [...] het huwelijksvermogensrecht en de vermogensrechtelijke gevolgen van een scheiding".

               26.De voorstellen van de Commissie van 2011 werden over het algemeen noodzakelijk geacht om de vermogensstelsels van paren coherent aan één toepasselijk rechtsstelsel te onderwerpen en door één autoriteit te laten behandelen; internationale echtparen te laten kiezen welk recht op hun vermogen van toepassing is; de rechtszekerheid voor geregistreerde partnerschappen met een internationale dimensie te vergroten door als algemene regel te stellen dat op de vermogensrechtelijke gevolgen van een geregistreerd partnerschap het recht toepasselijk is van het land waarin het partnerschap werd geregistreerd; burgers in staat te stellen verschillende procedures door dezelfde rechtbank te laten behandelen, en zo parallelle procedures en tegenstrijdige rechterlijke beslissingen te voorkomen; en de voorspelbaarheid voor internationale paren te verbeteren via een vereenvoudiging van de procedures voor de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen en de uitwisseling van authentieke akten in de hele EU.

               27.De voorstellen vormen ook een belangrijke aanvulling bij Verordening nr. 650/2012 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en de aanvaarding en de tenuitvoerlegging van authentieke akten op het gebied van erfopvolging, alsmede betreffende de instelling van een Europese erfrechtverklaring. De reden hiervoor is dat de vereffening van het vermogensstelsel zeer vaak een kwestie is die de vereffening van de nalatenschap van een overleden persoon voorafgaat. De efficiëntie van de Europese erfrechtverklaring zou aanzienlijk verbeteren indien uniforme collisieregels werden toegepast op de vermogensstelsels van paren in de hele Europese Unie.

               28.De voorstellen van de Commissie van 2011 waren belangrijk omdat zij betrekking hadden op ongeveer 16 miljoen internationale echtparen in de EU die bijvoorbeeld in een andere dan hun eigen lidstaat wonen of in een andere lidstaat bezittingen hebben.

               29.In 2007 vonden in de EU ongeveer 300 000 internationale huwelijken plaats en werden ongeveer 500 000 internationale huwelijken ontbonden (via een echtscheiding of door het overlijden van een van de echtgenoten). Met de ontbinding van internationale huwelijken is elk jaar meer dan 460 miljoen euro gemoeid. In 2007 hadden meer dan 41 000 nieuwe geregistreerde partnerschappen in de EU een "internationale dimensie" wat hun vermogen betreft. Jaarlijks nemen ongeveer 10 000 geregistreerde partnerschappen een einde door scheiding of overlijden. Bovendien neemt het aantal geregistreerde partnerschappen gestaag toe, met name omdat het aantal lidstaten dat het instituut van het geregistreerde partnerschap heeft ingevoerd, is gestegen van 17 in 2011 tot 20 nu. Daarom neemt ook het aantal vereffeningen van vermogens in het kader van partnerschappen als gevolg van de beëindiging van het partnerschap of het overlijden van een van de partners toe.

               4.3.2.Huidige situatie op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen)

               30.Momenteel ondervinden burgers verschillende praktische problemen met vermogensplanning wanneer zij een internationaal huwelijk of partnerschap sluiten. De burgers van de Unie overschrijden de nationale grenzen steeds vaker en dit leidt tot een toenemend aantal internationale paren of paren met een internationale dimensie: echtgenoten met een verschillende nationaliteit, paren die in een lidstaten wonen waarvan zij geen onderdaan zijn, die bezittingen hebben in verschillende lidstaten, of niet in hun eigen land scheiden of overlijden. Het probleem is dat het zeer moeilijk is voor burgers om te weten welke rechtbanken bevoegd zijn en welk recht van toepassing is op hun persoonlijke situatie en op hun vermogen. Bijgevolg ondervinden zij onbedoelde en nadelige gevolgen, niet alleen bij het dagelijks beheer van hun bezittingen, maar ook bij scheiding of overlijden van een van partners of echtgenoten.

               31.Er bestaan weliswaar Unieregels over rechterlijke bevoegdheid en toepasselijk recht in burgerlijke en handelszaken, en op sommige gebieden van het familierecht, maar momenteel bestaan geen dergelijke regels voor vermogensstelsels van internationale paren. Het onderwerp wordt dus door het nationale recht beheerst en in zeer beperkte mate door internationale overeenkomsten tussen lidstaten.

               32.De oorzaken van de huidige problemen voor paren met een geregistreerd partnerschap zijn dezelfde als voor gehuwde paren. Paren in een geregistreerd partnerschap ondervinden echter belangrijke aanvullende problemen aangezien het instituut van het geregistreerde partnerschap slechts in 20 lidstaten bestaat, niet alle lidstaten materiële rechtsregels hebben die de vermogensrechtelijke gevolgen ervan beheersen en nog minder lidstaten regels inzake rechterlijke bevoegdheid en collisieregels hebben vastgesteld.

               33.De voorgestelde verordeningen hebben betrekking op paren die zich er formeel toe verbinden in gezinsverband samen te leven, met name door te huwen of een geregistreerd partnerschap te sluiten. Feitelijk samenwonen valt daar niet onder.

               34.Deze nauwere samenwerking heeft als doel in de deelnemende lidstaten een duidelijk rechtskader vast te stellen om te bepalen welke rechtbank bevoegd is voor en welk recht van toepassing is op de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen), en om de uitwisseling van beslissingen en authentieke akten op dit gebied tussen de lidstaten te vergemakkelijken.

               4.3.3.Voordelen van nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen)

               35.Zeventien lidstaten hebben om nauwere samenwerking verzocht op het gebied van de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen): Zweden, België, Griekenland, Kroatië, Slovenië, Spanje, Frankrijk, Portugal, Italië, Malta, Luxemburg, Duitsland, Tsjechië, Nederland, Oostenrijk, Bulgarije en Finland. Deze zeventien verzoekende lidstaten tellen in totaal 340 miljoen inwoners. Dit is ongeveer 67 % van het totale bevolkingsaantal van de Unie
                  14
               . Dit betekent dat een aanzienlijk aantal van de naar schatting 16 miljoen internationale huwelijken in de EU
                  15
                baat zal hebben bij deze nauwere samenwerking. Hoe meer lidstaten deelnemen aan de nauwere samenwerking, des te meer burgers hiervan zullen profiteren.

               36.Nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) zou de burgers de volgende voordelen opleveren:

               (a)de vermogensstelsels van paren kunnen coherent aan één toepasselijk rechtsstelsel worden onderwerpen en door één autoriteit worden behandeld;

               (b)internationale paren kunnen kiezen welk recht op hun vermogen van toepassing is;

               (c)de rechtszekerheid voor internationale paren wordt groter aangezien als algemene regel het recht van de staat wordt toegepast waarmee het paar het nauwst verbonden is;

               (d)burgers worden in staat gesteld verschillende procedures door dezelfde rechtbank te laten behandelen, en zo parallelle procedures en tegenstrijdige rechterlijke beslissingen te voorkomen, en

               (e)de voorspelbaarheid voor internationale paren wordt verbeterd via een vereenvoudiging van de procedures voor de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen en de uitwisseling van authentieke akten in de hele EU.

               4.3.4.Vervullen van de voorwaarden van artikel 20, lid 1, VEU

               37.Artikel 20, lid 1, VEU vereist dat met nauwere samenwerking beoogd wordt de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie te bevorderen, haar belangen te beschermen en haar integratieproces aan te wakkeren.

               38.De Unie heeft onder meer als taak haar burgers een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht zonder binnengrenzen te bieden, waarin het vrije verkeer van personen gewaarborgd is (artikel 3, lid 2, VEU). De ruimte van recht omvat onder meer het ontwikkelen van een justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen, die berust op het beginsel van wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen (artikel 81, lid 1, VWEU). Hiertoe kan de Unie maatregelen vaststellen die, in de eerste plaats, de wederzijdse erkenning tussen de lidstaten van rechterlijke beslissingen en de tenuitvoerlegging daarvan beogen, en ten tweede de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels voor collisie en jurisdictiegeschillen (artikel 81, lid 2, onder a) en c), VWEU).

               39.De harmonisatie van collisieregels en regels voor jurisdictiegeschillen vergemakkelijkt de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen. Het feit dat rechtbanken van verschillende lidstaten dezelfde regels toepassen voor jurisdictiegeschillen en collisie, teneinde te bepalen welke rechter bevoegd is om kennis te nemen van een zaak en welk recht op die zaak van toepassing is, versterkt het wederzijdse vertrouwen in rechterlijke beslissingen die in een andere lidstaat zijn gegeven
                  16
               .

               40.Nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) tussen de verzoekende lidstaten zou bijdragen aan de doelstelling van de Unie om te zorgen voor de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels voor collisie en jurisdictiegeschillen. Versterkte samenwerking op dit gebied zou zorgen voor een grotere verenigbaarheid van de nationale regels om te bepalen welke rechtbank bevoegd is om kennis te nemen van vermogensstelsels van internationale paren en welk recht die rechtbank moet toepassen, alsook van de regels betreffende de erkenning en de tenuitvoerlegging in een lidstaat van beslissingen op dit gebied die in een andere lidstaat zijn gegeven, in vergelijking met de huidige situatie waarin er geen geharmoniseerde regels zijn over collisie, jurisdictiegeschillen en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren.

               4.4.Eerbiediging van de Verdragen en het recht van de Unie

               41.Overeenkomstig artikel 326 VWEU moeten bij nauwere samenwerking de Verdragen en het recht van de Unie worden geëerbiedigd.

               42.De nauwere samenwerking zou geen afbreuk doen aan het bestaande acquis. Zij zou tot stand komen op een gebied dat valt onder de gedeelde bevoegdheden van de Unie, maar waarop tot dusver geen gemeenschappelijke regels van de Unie bestaan. Het eerste instrument van de Unie op het gebied van familierecht, Verordening (EG) nr. 1347/2000 van de Raad
                  17
               , voorzag in regels betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en van naar aanleiding van procedures in huwelijkszaken gegeven beslissingen inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor de gemeenschappelijke kinderen van de echtgenoten. Deze verordening bevatte echter geen regels over het toepasselijke recht op het gebied van echtscheiding noch op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen voor paren. De vaststelling van Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad
                  18
                tot intrekking en vervanging van Verordening (EG) nr. 1347/2000 met ingang van 1 maart 2005, heeft op dit punt niets veranderd. De collisieregels inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed werden in Verordening (EU) nr. 1259/2010 vastgesteld in nauwere samenwerking tussen 16 lidstaten
                  19
               . De collisieregels inzake testamenten en erfopvolging zijn vastgesteld in Verordening (EU) nr. 650/2012
                  20
               . De kwestie van de collisieregels op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) moet het rechtskader voor internationale paren in de Unie vervolledigen.

               43.Nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) zou niet leiden tot krachtens artikel 18 VWEU verboden discriminatie op grond van nationaliteit, omdat de voorgestelde collisieregels universeel van aard zijn en van toepassing zouden zijn op alle procedures voor de rechtbanken van de deelnemende lidstaten, ongeacht de nationaliteit of woonplaats van de partijen. De rechtbanken van de niet-deelnemende landen zullen daarentegen hun nationale collisieregels blijven toepassen krachtens hun internationaal privaatrecht.

               4.5.Geen afbreuk aan de interne markt, noch aan de economische, sociale en territoriale samenhang; geen belemmering of discriminatie in de handel; geen verstoring van de mededinging.

               44.Artikel 326 VWEU bepaalt dat nauwere samenwerking geen afbreuk mag doen aan de interne markt, noch aan de economische, sociale en territoriale samenhang, geen belemmering of discriminatie in de handel tussen de lidstaten mag vormen, en de mededinging tussen de lidstaten niet mag verstoren.

               45.Nauwere samenwerking op het gebied van de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) levert geen problemen op in verband met deze wettelijke voorwaarden. De voorstellen om nauwere samenwerking tot stand te brengen op dit gebied zullen immers bijdragen aan de goede werking van de interne markt door belemmeringen weg te nemen voor het vrije verkeer van personen die momenteel problemen ondervinden als gevolg van verschillen tussen de nationale rechtsstelsels betreffende de vermogensrechtelijke gevolgen van huwelijken of partnerschappen. De rechtszekerheid die geharmoniseerde collisieregels op dit gebied meebrengt, zou derhalve een positief effect hebben op paren die gebruikmaken van hun recht op vrij verkeer tussen de deelnemende lidstaten.

               46.Uit de aard van de voorgestelde verordeningen, die alleen de betrekkingen tussen twee personen betreffen, volgt dat de nauwere samenwerking ondernemingen of juridische betrekkingen op de markt onverlet zou laten en geen afbreuk zou doen aan handel of mededinging in de Unie. Ten slotte zou de nauwere samenwerking geen afbreuk doen aan de territoriale samenhang tussen de regio’s van de Unie.

               47.Door te voorzien in de harmonisatie van de collisieregels, zouden de voorstellen het leven van de burgers (en beoefenaars van juridische beroepen) aanzienlijk vereenvoudigen, aangezien zij in de deelnemende lidstaten zouden kunnen bepalen welke rechtbank bevoegd is voor en welk recht van toepassing is op hun vermogensstelsels en zij zouden profiteren van een vereenvoudigde uitwisseling van beslissingen en authentieke akten op dit gebied.

               48.Weliswaar zullen niet alle internationale paren in de Unie profiteren van de rechtszekerheid en de vereenvoudiging die de nauwere samenwerking teweegbrengt, maar de situatie van internationale paren die verschijnen voor rechtbanken van niet-deelnemende lidstaten zal hoe dan ook niet verslechteren ten opzichte van de huidige situatie. De niet-deelnemende lidstaten zullen immers hun status quo behouden aangezien zij, zoals zij dat vandaag doen, hun nationaal recht (met inbegrip van hun regels van internationaal privaatrecht) zullen blijven toepassen op grensoverschrijdende situaties inzake huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen, om te bepalen welke rechtbank bevoegd is voor een zaak op dat gebied en welk recht moet worden toegepast. De niet-deelnemende lidstaten zullen ook, zoals zij dat vandaag doen, hun nationaal recht (met inbegrip van hun regels van internationaal privaatrecht) blijven toepassen op de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen die in een van de deelnemende lidstaten zijn gegeven. De deelnemende lidstaten zullen, zoals zij dat vandaag doen, hun nationaal recht (met inbegrip van hun regels van internationaal privaatrecht) blijven toepassen op de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen die in een niet-deelnemende lidstaat zijn gegeven. De situatie met betrekking tot huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen zal dus vergelijkbaar zijn met de situatie met betrekking tot andere civielrechtelijke instrumenten waaraan niet alle lidstaten deelnemen, zoals Verordening nr. 1259/2010 tot nauwere samenwerking op het gebied van het toepasselijke recht inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed en Verordening nr. 650/2012 inzake erfopvolging en testamenten.

               49.Bovendien zal de toepassing van de verordeningen inzake huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen waarin de nauwere samenwerking tot stand wordt gebracht, niet afhankelijk zijn van de nationaliteit van de partners of echtgenoten, dat wil zeggen van de vraag of zij onderdanen zijn van een deelnemende lidstaat. De autoriteiten van deelnemende lidstaten (bijvoorbeeld een notaris of een rechtbank), die verplicht zijn de verordeningen toe te passen, zullen deze verordeningen toepassen op alle burgers die hun een zaak voorleggen betreffende huwelijksvermogensstelsels of de vermogensrechtelijke gevolgen van hun geregistreerd partnerschap, ongeacht de nationaliteit van de burgers. Evenzo zullen, indien een paar bestaande uit één of twee burgers van een deelnemende lidstaat een zaak voorlegt aan een autoriteit van een niet-deelnemende lidstaat, de autoriteiten van die niet-deelnemende lidstaat niet de verordeningen, maar hun nationaal recht (met inbegrip van hun internationaal privaatrecht) toepassen om zich te buigen over de internationale procedurele aspecten van het huwelijksvermogensstelsel of van de vermogensrechtelijke gevolgen van het geregistreerde partnerschap.

               50.Bijgevolg zal de nauwere samenwerking geen ongerechtvaardigde gedifferentieerde behandeling tussen burgers teweegbrengen.

               4.6.Eerbiediging van de rechten, bevoegdheden en verplichtingen van de niet-deelnemende lidstaten

               51.Artikel 327 vereist dat bij nauwere samenwerking de bevoegdheden, rechten en verplichtingen van de niet-deelnemende lidstaten worden geëerbiedigd.

               52.De vaststelling van gemeenschappelijke collisieregels door de zeventien verzoekende lidstaten zou de regels van de niet-deelnemende lidstaten onverlet laten. De niet-deelnemende lidstaten zullen hun eigen regels van internationaal privaatrecht betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren blijven toepassen.

               53.Op het niveau van het internationaal publiekrecht zijn er geen internationale overeenkomsten betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) tussen de deelnemende en de niet-deelnemende lidstaten waarvoor de nauwere samenwerking gevolgen zou hebben.

               4.7.Conclusie in verband met het vervullen van de wettelijke voorwaarden

               54.Gelet op het voorgaande concludeert de Commissie dat alle wettelijke voorwaarden die door de Verdragen voor de machtiging van nauwere samenwerking zijn gesteld, zijn vervuld.

               4.8.Eerbiediging van de grondrechten

               55.De nauwere samenwerking op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) eerbiedigt de grondrechten die zijn opgenomen in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name artikel 9 betreffende het recht te huwen en het recht een gezin te stichten volgens de nationale wetten en artikel 21 inzake non-discriminatie. De collisieregels die worden voorgesteld in de verordeningen betreffende de totstandbrenging van nauwere samenwerking, zullen zonder enige vorm van discriminatie in de deelnemende lidstaten worden toegepast op alle internationale paren die verbonden zijn door een institutionele band, zoals het huwelijk en het geregistreerde partnerschap.

               4.9.Conclusie in verband met de nauwere samenwerking

               56.De Commissie is van oordeel dat nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen), talrijke voordelen heeft zijn ten opzichte van de optie van het status-quo en dat de voordelen van nauwere samenwerking op dit gebied opwegen tegen eventuele nadelen.

               57.De gemeenschappelijke collisieregels op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren zullen het leven van vele paren in de deelnemende lidstaten aanzienlijk vergemakkelijken. Dit is in overeenstemming met het programma van Stockholm, waarin de Europese Raad heeft bevestigd dat het proces van harmonisatie van de collisieregels op het niveau van de Unie moet doorgaan waar het noodzakelijk is, bijvoorbeeld inzake "... huwelijksvermogensrecht en de vermogensrechtelijke gevolgen van een scheiding echtscheiding"
                  21
               .

               58.De Commissie stelt derhalve voor, machtiging te verlenen voor het aangaan van nauwere samenwerking tussen de verzoekende lidstaten. De Commissie benadrukt dat nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) overeenkomstig artikel 328 VWEU op elk moment openstaat voor alle lidstaten, en zij moedigt de lidstaten die nog niet om deelname aan nauwere samenwerking hebben verzocht, aan om dit alsnog te doen, teneinde de voordelen en baten te vergroten,

               2016/0061 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               houdende machtiging om nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen)

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 329, lid 1,

               Gezien het verzoek van België, Bulgarije, Tsjechië, Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Kroatië, Italië, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Slovenië, Finland en Zweden,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement
                  22
               ,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)De Unie heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te handhaven en te ontwikkelen waarin het vrije verkeer van personen gewaarborgd is. Voor de geleidelijke totstandbrenging van een dergelijke ruimte moet de Unie maatregelen nemen in verband met justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen.

               (2)Overeenkomstig artikel 81 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moeten die maatregelen onder meer de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels voor collisie en jurisdictiegeschillen beogen, met inbegrip van maatregelen betreffende het familierecht met grensoverschrijdende gevolgen.

               (3)Op 16 maart 2011 diende de Commissie een voorstel in voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en een voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen.

               (4)Op zijn bijeenkomst van 3 december 2015 concludeerde de Raad dat een EU-brede overeenkomst over beide verordeningen niet binnen een redelijke termijn zou kunnen worden bereikt.

               (5)In die omstandigheden hebben vervolgens Malta, Kroatië en België bij brieven van respectievelijk 14 december 2015, 15 december 2015 en 17 december 2015 en Zweden, Griekenland Slovenië, Spanje, Frankrijk, Portugal, Italië, Luxemburg en Duitsland bij brieven van 18 december 2015 verzoeken aan de Commissie gericht waarin zij te kennen gaven dat zij onderling nauwere samenwerking wensten aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels en de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen, en waarbij zij de Commissie verzochten aan de Raad een voorstel in die zin voor te leggen. De Tsjechische Republiek, Nederland, Bulgarije, Oostenrijk en Finland hebben bij brieven van respectievelijk 28 januari 2016, 2 februari 2016, 9 februari 2016, 16 februari 2016 en 26 februari identieke verzoeken aan de Commissie gericht. In totaal hebben zeventien lidstaten om nauwere samenwerking verzocht.

               (6)De versterkte samenwerking moet in de deelnemende lidstaten een duidelijk en allesomvattend rechtskader tot stand brengen op het gebied van vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen), de burgers geschikte oplossingen aanreiken op het vlak van rechtszekerheid, voorspelbaarheid en flexibiliteit en de uitwisseling van beslissingen en authentieke akten tussen de deelnemende lidstaten vergemakkelijken.

               (7)Overeenkomstig de verzoeken van de lidstaten om nauwere samenwerking aan te gaan, stelt de Commissie twee materiële instrumenten voor om deze nauwere samenwerking tot stand te brengen, het ene betreffende huwelijksvermogensstelsels en het andere betreffende de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen. Om de volledige reikwijdte van de nauwere samenwerking op het gebied van de vermogensstelsels van internationale paren te beslaan en de non-discriminatie van burgers te garanderen, moeten de twee materiële uitvoeringshandelingen gelijktijdig worden aangenomen.

               (8)De voorwaarden die zijn neergelegd in artikel 20 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in de artikelen 326 tot en met 329 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, zijn vervuld.

               (9)Het gebied van de nauwere samenwerking, namelijk de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) behoort volgens artikel 81, lid 2, onder c), en artikel 81, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie tot de gebieden die onder de Verdragen vallen. Dit is geen gebied dat onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie valt.

               (10)De voorwaarde van artikel 20, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, namelijk dat slechts in laatste instantie nauwere samenwerking kan worden aangegaan, is vervuld, aangezien de Raad op 3 december 2015 heeft geconcludeerd dat de met de voorgestelde verordeningen beoogde doelen niet binnen een redelijke termijn door de Unie in haar geheel konden worden verwezenlijkt.

               (11)De nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) beoogt de ontwikkeling van justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen die berust op het beginsel van wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen, en de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels voor collisie. Zoals vereist door artikel 20, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie beoogt nauwere samenwerking de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie, de bescherming van haar belangen en de versterking van haar integratieproces.

               (12)De nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) eerbiedigt de Verdragen en het recht van de Unie en doet geen afbreuk aan de interne markt of de economische, sociale en territoriale samenhang. Zij vormt geen belemmering of discriminatie in de handel tussen de lidstaten en verstoort de mededinging tussen de lidstaten niet.

               (13)De nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) eerbiedigt met name het recht van de Unie inzake justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, aangezien geen afbreuk wordt gedaan aan reeds bestaand acquis.

               (14)De nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen) eerbiedigt de bevoegdheden, rechten en verplichtingen van de niet-deelnemende staten. De gemeenschappelijke regels in verband met bevoegdheid, collisie, erkenning en tenuitvoerlegging in de deelnemende lidstaten laten de regels van de niet-deelnemende lidstaten onverlet. De rechtbanken van de niet-deelnemende lidstaten blijven hun bestaande nationale regels toepassen voor het bepalen van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen).

               (15)Dit besluit eerbiedigt de beginselen die zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name in de artikelen 9 en 21.

               (16)De nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen), staat overeenkomstig artikel 328 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op elk moment open voor alle lidstaten,

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               Het Koninkrijk België, de Republiek Bulgarije, de Tsjechische Republiek, de Bondsrepubliek Duitsland, de Helleense Republiek, het Koninkrijk Spanje, de Franse Republiek, de Republiek Kroatië, de Italiaanse Republiek, het Groothertogdom Luxemburg, de Republiek Malta, het Koninkrijk der Nederlanden, de Republiek Oostenrijk, de Portugese Republiek, de Republiek Slovenië, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden worden hierbij gemachtigd onderling nauwere samenwerking aan te gaan op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensstelsels van internationale paren (zowel huwelijksvermogensstelsels als de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen), door toepassing van de relevante bepalingen van de Verdragen.

               Artikel 2

               Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)
                  COM(2011) 126.

                     (2)
                  COM(2011) 127.

                     (3)
                  Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het aan de Verdragen gehechte Protocol betreffende de positie van Denemarken, nam Denemarken niet deel aan de aanneming van de voorgestelde verordening, die derhalve niet bindend was voor noch van toepassing was op Denemarken. Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het aan de Verdragen gehechte Protocol betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gaven het Verenigd Koninkrijk en Ierland niet de wens te kennen aan de aanneming en toepassing van de voorgestelde verordeningen deel te nemen.

                     (4)
                  A7-0253/2013 en A7-0254/2013.

                     (5)
                  Verordening (EU) nr. 650/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en de aanvaarding en de tenuitvoerlegging van authentieke akten op het gebied van erfopvolging, alsmede betreffende de instelling van een Europese erfrechtverklaring.

                     (6)
                  CS-PRES/2015/14937.

                     (7)
                  Document 14651/15 + COR1 REV1 van de Raad.

                     (8)
                  Document 14652/15 van de Raad.

                     (9)
                  SEC(2011) 327 final.

                     (10)
                  CS-PRES/2015/14937.

                     (11)
                  Studie over de huwelijksvermogensstelsels van gehuwde paren en over het vermogen van ongehuwde paren in het internationaal privaatrecht en in het nationale recht van de lidstaten van de Unie, Consortium Asser-UCL. Zie: http://europa.eu.int/comm/justice_home/doc_centre/civil/studies/doc_civil_studies_en.htm

                     (12)
                  COM(2006) 400 def.

                     (13)
                  PB C 115 van 4 mei 2010.

                     (14)
                  Informatie van Eurostat van 1 januari 2015(http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=tps00001&tableSelection=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1).

                     (15)
                  De informatie in deze punten is gebaseerd op het eindverslag van de effectbeoordelingsstudie van EPEC over communautaire instrumenten in verband met huwelijksvermogensstelsels en eigendom van ongehuwde koppels met grensoverschrijdende elementen (2010).

                     (16)
                  Programma van maatregelen voor de uitvoering van het beginsel van wederzijdse erkenning van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, vastgesteld op 30 november 2000 (PB C 12 van 15.1.2001, blz. 1).

                     (17)
                  Verordening (EG) nr. 1347/2000 van de Raad betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen (PB L 160 van 30.6.2000, blz. 19).

                     (18)
                  Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1347/2000.

                     (19)
                  Verordening (EU) nr. 1259/2010 van 20 december 2010 tot nauwere samenwerking op het gebied van het toepasselijke recht inzake echtscheiding en scheiding van tafel en bed.

                     (20)
                  Verordening (EU) nr. 650/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en de aanvaarding en de tenuitvoerlegging van authentieke akten op het gebied van erfopvolging, alsmede betreffende de instelling van een Europese erfrechtverklaring.

                     (21)
                  PB C 115 van 4 mei 2010.

                     (22)
                  PB C […] van […], blz. […].