                           EUROPESE
                           COMMISSIE
                                                  Brussel, 29.5.2015
                                                  COM(2015) 226 final
                                                  2015/0114 (NLE)
                                    Voorstel voor een
                               BESLUIT VAN DE RAAD
     betreffende de sluiting van de kaderovereenkomst inzake een partnerschap en
   samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Mongolië,
                                       anderzijds
NL                                                                                NL
 ---pagebreak---                                         TOELICHTING
   ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL
   Op 27 juli 2009 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om met Mongolië te onderhandelen
   over een kaderovereenkomst inzake een partnerschap en samenwerking. De onderhandelingen
   begonnen in januari 2010 in Ulaanbaatar en werden afgesloten in oktober 2010. Beide partijen
   parafeerden de kaderovereenkomst inzake partnerschap en samenwerking op 20 december
   2010 in Ulaanbaatar, en ondertekenden de overeenkomst op 30 april 2013 in Ulaanbaatar. De
   kaderovereenkomst inzake partnerschap en samenwerking vervangt het bestaande wettelijke
   kader van de overeenkomst inzake commerciële en economische samenwerking tussen de
   Europese Economische Gemeenschap en Mongolië uit 1993.
   De kaderovereenkomst inzake partnerschap en samenwerking toont het toenemende belang
   aan van de betrekkingen tussen de EU en Mongolië op basis van gedeelde principes als
   gelijkheid, wederzijds respect, wederzijds belang, democratie, de rechtstaat en
   mensenrechten. Zij omvat de gebruikelijke politieke clausules van de EU inzake
   mensenrechten, massavernietigingswapens, het internationale strafhof, handvuurwapens en
   lichte wapens, terrorismebestrijding en bevordert bilaterale, regionale en internationale
   samenwerking. Zij vormt de basis voor meer efficiënte relaties van de EU en haar lidstaten
   met Mongolië. Zij versterkt de politieke, economische en sectorale samenwerking op een
   uitgebreid aantal beleidsdomeinen, waaronder handel en investeringen, ontwikkeling, justitie,
   vrijheid en veiligheid. Zij omvat gebieden als samenwerking inzake beginselen, normen en
   standaarden, grondstoffen, migratie, georganiseerde misdaad en corruptie, industrieel beleid
   en kleine en middelgrote ondernemingen, toerisme, energie, onderwijs en cultuur, milieu,
   klimaatverandering en natuurlijke hulpbronnen, landbouw, gezondheid, maatschappelijke
   organisaties en de modernisering van de staat en het openbaar bestuur.
   Dankzij de overeenkomst kan de EU meer verantwoordelijkheid opnemen en invloed krijgen
   in de regio, en kan zij de Europese waarden stimuleren en concrete samenwerking op een
   breed aantal domeinen van wederzijds belang versterken.
   De Commissie wijst erop dat ingevolge het vonnis van 11 juni 2014 van het Hof van Justitie
   van de Europese Unie in Zaak C-377/12 Commissie v Raad betreffende het besluit van de
   Raad over de ondertekening van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de
   Filipijnen, dit voorstel gebaseerd moet zijn op de artikelen 207, 209 en 218, lid 6, van het
   Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU).
   De Commissie maakt de Raad attent op de op twee na laatste overweging, betreffende de
   positie van het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken op grond van de protocollen 21
   en 22 bij de Verdragen. Uit het voorgaande blijkt dat de protocollen waarnaar in de
   overweging wordt verwezen, niet van toepassing zijn op de partnerschaps- en
   samenwerkingsovereenkomst zelf. De EU moet Mongolië inlichten over deze interne
   ontwikkeling via een note verbale.
NL                                                2                                              NL
 ---pagebreak---                                                            2015/0114 (NLE)
                                            Voorstel voor een
                                        BESLUIT VAN DE RAAD
         betreffende de sluiting van de kaderovereenkomst inzake een partnerschap en
       samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Mongolië,
                                                anderzijds
   DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
   Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de
   artikelen 207 en 209, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a),
   Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
   Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement1,
   Overwegende hetgeen volgt:
   (1)     Overeenkomstig het besluit van de Raad van 14 mei 2012 is de kaderovereenkomst
           inzake een partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten,
           enerzijds, en Mongolië, anderzijds, op 30 april 2013 ondertekend onder voorbehoud
           van sluiting op een later tijdstip2.
   (2)     Deze overeenkomst dient namens de Unie te worden goedgekeurd,
   HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
                                                 Artikel 1
   De sluiting van de kaderovereenkomst inzake een partnerschap en samenwerking tussen de
   Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Mongolië, anderzijds, wordt namens de Unie
   goedgekeurd.
   De tekst van de overeenkomst is als bijlage bij dit besluit gevoegd.
                                                 Artikel 2
   De hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor het gemeenschappelijk buitenlands en
   veiligheidsbeleid, overeenkomstig haar verantwoordelijkheden ingevolge de verdragen, zit het
   gezamenlijk comité voor dat bij artikel 56 van de overeenkomst wordt opgericht.
   De Unie of, in voorkomend geval, de Unie en de lidstaten, wordt (worden) in het Gemengd
   Comité afhankelijk van het onderwerp vertegenwoordigd.
                                                 Artikel 3
   De voorzitter van de Raad wijst de persoon aan die bevoegd is om namens de Unie de in
   artikel 63, lid 1, van de overeenkomst bedoelde kennisgeving te verrichten.
   1
           PB C […] van […], blz. […].
   2
           PB L 134 van 24.5.2012, blz. 4.
NL                                                   3                                          NL
 ---pagebreak---                                             Artikel 4
   Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld. Het wordt
   bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.
   Gedaan te Brussel,
                                             Voor de Raad
                                             De voorzitter
NL                                              4                                  NL
 ---documentbreak---                            EUROPESE
                           COMMISSIE
                                                   Brussel, 29.5.2015
                                                   COM(2015) 226 final
                                                   ANNEX 1
                                       BIJLAGE
                                         bij het
                          Voorstel voor een besluit van de Raad
     betreffende de sluiting van de kaderovereenkomst inzake een partnerschap en
   samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Mongolië,
                                       anderzijds
NL                                                                                NL
 ---pagebreak---                                         BIJLAGE
   Kaderovereenkomst inzake een partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie
                  en haar lidstaten, enerzijds, en Mongolië, anderzijds
   DE EUROPESE UNIE, hierna “de Unie” genoemd,
   en
   HET KONINKRIJK BELGIË,
   DE REPUBLIEK BULGARIJE,
   DE TSJECHISCHE REPUBLIEK,
   HET KONINKRIJK DENEMARKEN,
   DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND,
   DE REPUBLIEK ESTLAND,
   IERLAND,
   DE HELLEENSE REPUBLIEK,
   HET KONINKRIJK SPANJE,
   DE FRANSE REPUBLIEK,
   DE ITALIAANSE REPUBLIEK,
   DE REPUBLIEK CYPRUS,
   DE REPUBLIEK LETLAND,
   DE REPUBLIEK LITOUWEN,
   HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG,
   DE REPUBLIEK HONGARIJE,
   MALTA,
   HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN,
   DE REPUBLIEK OOSTENRIJK,
   DE REPUBLIEK POLEN,
NL                                           2                                       NL
 ---pagebreak---    DE PORTUGESE REPUBLIEK,
   ROEMENIË,
   DE REPUBLIEK SLOVENIË,
   DE SLOWAAKSE REPUBLIEK,
   DE REPUBLIEK FINLAND,
   HET KONINKRIJK ZWEDEN,
   HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND,
   verdragsluitende partijen bij het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag
   betreffende de werking van de Europese Unie, hierna “de lidstaten” genoemd,
           enerzijds, en
   DE REGERING VAN MONGOLIË, hierna "Mongolië" genoemd,
           anderzijds,
   hierna gezamenlijk „de partijen” genoemd,
   GEZIEN de traditionele vriendschapsbanden tussen de partijen en de nauwe historische,
   politieke en economische banden die hen verenigen,
   GEZIEN het bijzondere belang dat de partijen hechten aan het alomvattende karakter van hun
   wederzijdse betrekkingen,
   OVERWEGENDE dat de partijen van mening zijn dat deze overeenkomst deel uitmaakt van
   bredere en samenhangende betrekkingen tussen hen, die tot stand zijn gekomen door
   overeenkomsten waarbij beide zijden partij zijn,
   OPNIEUW BEVESTIGENDE de verbintenis van de partijen tot eerbiediging en hun wil tot
   bevordering van de democratische beginselen, de rechtsstaat, de mensenrechten en de
   fundamentele vrijheden, met inbegrip van de rechten van minderheden, zoals onder meer
   neergelegd in het Handvest van de Verenigde Naties en de Universele Verklaring van de
   rechten van de mens van de Verenigde Naties en in andere relevante internationale
   mensenrechteninstrumenten,
   OPNIEUW BEVESTIGENDE dat de partijen gehecht zijn aan de beginselen van de
   rechtsstaat, het respect van het internationale recht, goed bestuur en de bestrijding van
   corruptie, en dat zij streven naar economische en sociale vooruitgang ten bate van hun
   bevolking, rekening houdende met het beginsel van duurzame ontwikkeling en
   milieubescherming,
   OPNIEUW BEVESTIGENDE de wens van de partijen om hun onderlinge samenwerking te
   verbeteren, gebaseerd op deze gedeelde waarden,
NL                                               3                                            NL
 ---pagebreak---    OPNIEUW BEVESTIGENDE de wens om de economische en sociale vooruitgang voor hun
   bevolking te bevorderen, daarbij rekening houdende met het beginsel van duurzame
   ontwikkeling in alle dimensies,
   OPNIEUW BEVESTIGENDE de verbintenis van de partijen om de internationale vrede en
   veiligheid te bevorderen en te streven naar effectief multilateralisme en de vreedzame
   beslechting van geschillen, met name door samenwerking tot dit doel binnen het kader van de
   Verenigde Naties,
   OPNIEUW BEVESTIGENDE dat zij streven naar betere samenwerking op het gebied van
   politieke en economische kwesties, alsook internationale stabiliteit, justitie en veiligheid als
   een fundamentele voorwaarde om duurzame sociale en economische ontwikkeling te
   bevorderen, armoede uit te roeien en de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te
   verwezenlijken,
   OVERWEGENDE dat de partijen terrorisme beschouwen als een bedreiging voor de
   mondiale veiligheid en dat zij hun dialoog en samenwerking in het kader van de strijd tegen
   het terrorisme willen intensiveren, rekening houdend met de relevante instrumenten van de
   VN-Veiligheidsraad, met name Resolutie 1373. De Europese veiligheidsstrategie, die in
   december 2003 door de Europese Raad werd goedgekeurd, beschouwt terrorisme als een
   belangrijke bedreiging voor de veiligheid. In dit verband heeft de Europese Unie belangrijke
   maatregelen getroffen, met inbegrip van een antiterrorisme-actieplan dat in 2001 werd
   goedgekeurd en in 2004 herzien, en een belangrijke Verklaring betreffende de bestrijding van
   terrorisme van 25 maart 2004, na de aanslagen in Madrid. De Europese Unie heeft tevens in
   december 2005 haar goedkeuring gehecht aan de EU-strategie inzake terrorismebestrijding,
   VERKLARENDE dat de partijen zich er volledig toe verbinden alle vormen van terrorisme te
   voorkomen en te bestrijden en de samenwerking voor terrorismebestrijding te verbeteren,
   alsook te strijden tegen de georganiseerde misdaad,
   OVERWEGENDE dat volgens de partijen doeltreffende maatregelen voor
   terrorismebestrijding en de bescherming van de mensenrechten elkaar aanvullen en
   versterken,
   OPNIEUW BEVESTIGENDE dat de ernstigste misdrijven die de internationale gemeenschap
   aangaan, niet ongestraft mogen blijven en dat de effectieve vervolging ervan moet worden
   gewaarborgd door maatregelen op nationaal niveau te nemen en de wereldwijde
   samenwerking te intensiveren,
   OVERWEGENDE dat de oprichting van het Internationaal Strafhof een belangrijke
   ontwikkeling voor vrede en internationale gerechtigheid is en dat de Raad van de Europese
   Unie op 16 juni 2003 zijn goedkeuring heeft gehecht aan een gemeenschappelijk standpunt
   inzake het Internationaal Strafhof, gevolgd door een actieplan dat op 4 februari 2004 werd
   goedgekeurd,
   OVERWEGENDE dat de partijen de mening delen dat de proliferatie van
   massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor een ernstige bedreiging
   voor de internationale veiligheid vormt, en dat zij hun dialoog en samenwerking op dit gebied
   wensen te versterken. De door de gehele internationale gemeenschap aangegane verbintenis
   om de proliferatie van massavernietigingswapens te bestrijden ligt ten grondslag aan de
   aanneming, bij consensus, van Resolutie 1540 van de VN-Veiligheidsraad. De Raad van de
NL                                                4                                                 NL
 ---pagebreak---    Europese Unie keurde op 17 november 2003 EU-beleidsmaatregelen goed om non-
   proliferatiebeleid te integreren in de EU-betrekkingen met derde landen. De Europese Raad
   keurde op 12 december 2003 tevens een strategie goed voor de bestrijding van proliferatie,
   OVERWEGENDE dat de Europese Raad van oordeel is dat handvuurwapens en lichte
   wapens een groeiende bedreiging voor de vrede, de veiligheid en de ontwikkeling vormen en
   op 13 januari 2006 zijn goedkeuring hechtte aan een strategie tot bestrijding van de illegale
   accumulatie van handvuurwapens en lichte wapens en van munitie daarvoor. In deze strategie
   benadrukte de Europese Raad de noodzaak om een alomvattende en consistente aanpak van
   het veiligheids- en ontwikkelingsbeleid te verzekeren,
   UITDRUKKING GEVENDE aan hun integrale engagement om duurzame ontwikkeling over
   de hele lijn te bevorderen, met inbegrip van milieubescherming en doeltreffende
   samenwerking voor de aanpak van de klimaatverandering en voedselzekerheid, alsook de
   doeltreffende bevordering en tenuitvoerlegging van internationaal erkende arbeids- en sociale
   normen,
   ONDERSTREPENDE het belang van een verdieping van de betrekkingen en de
   samenwerking op gebieden als overname, asiel en visumbeleid, en van een gezamenlijke
   aanpak van migratie en mensenhandel,
   HERHALENDE het belang van de handel voor de bilaterale betrekkingen en meer bepaald
   van de handel in grondstoffen en onderstrepende de verbintenis van de partijen om specifieke
   regelgeving inzake grondstoffen overeen te komen in het subcomité voor handel en
   investeringen,
   OPMERKENDE dat de bepalingen van deze overeenkomst die binnen het toepassingsgebied
   van het derde deel, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
   vallen, het Verenigd Koninkrijk en Ierland als afzonderlijke overeenkomstsluitende partijen
   binden, en niet als deel van de Europese Unie, totdat de Europese Unie tezamen met het
   Verenigd Koninkrijk en/of Ierland Mongolië ervan in kennis heeft gesteld dat het Verenigd
   Koninkrijk en/of Ierland gebonden zijn als deel van de Europese Unie, overeenkomstig
   Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van
   de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, dat aan het Verdrag betreffende de Europese Unie
   en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is gehecht. Indien het Verenigd
   Koninkrijk en/of Ierland niet langer gebonden zijn als deel van de Europese Unie
   overeenkomstig artikel 4 bis van Protocol nr. 21, moet de Europese Unie tezamen met het
   Verenigd Koninkrijk en/of Ierland Mongolië onmiddellijk in kennis stellen van iedere
   wijziging in hun positie; in dat geval blijven zij op persoonlijke titel gebonden door de
   bepalingen van de overeenkomst. Hetzelfde geldt voor Denemarken, overeenkomstig het
   Protocol betreffende de positie van Denemarken dat aan die verdragen is gehecht,
   BEVESTIGENDE de verbintenis van de partijen tot versterking van de bestaande
   betrekkingen ter stimulering van hun onderlinge samenwerking, en hun gemeenschappelijke
   streven om de betrekkingen op gebieden van wederzijds belang te consolideren, te verdiepen
   en te diversifiëren, op basis van gelijkwaardigheid, op niet-discriminerende grondslag, en
   wederzijds tot voordeel strekkend,
   ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:
NL                                                 5                                             NL
 ---pagebreak---                                                TITEL I
                                AARD EN TOEPASSINGSGEBIED
                                             ARTIKEL 1
                                        Algemene beginselen
   1.      De eerbiediging van de democratische beginselen en de rechten van de mens, zoals
           deze zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens en
           andere desbetreffende internationale mensenrechteninstrumenten, en van het beginsel
           van de rechtsstaat, ligt ten grondslag aan het binnenlandse en het buitenlandse beleid
           van beide partijen en is een essentieel element van deze overeenkomst.
   2.      De partijen bevestigen dat zij de waarden delen die zijn vastgelegd in het Handvest
           van de Verenigde Naties.
   3.      De partijen bevestigen dat zij zich ertoe verbinden alle aspecten van duurzame
           ontwikkeling te stimuleren, samen te werken om het probleem van de
           klimaatverandering en de mondialisering aan te pakken en bij te dragen tot de
           verwezenlijking van de internationaal overeengekomen ontwikkelingsdoelstellingen,
           waaronder de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. De partijen herhalen dat
           zij belang hechten aan een hoog niveau van milieubescherming en geïntegreerde
           sociale structuren.
   4.      De partijen herhalen hun gehechtheid aan de Verklaring van Parijs van 2005 inzake
           de doeltreffendheid van hulp en komen overeen hun samenwerking te versterken om
           betere resultaten op het gebied van ontwikkeling te verwezenlijken.
   5.      De partijen herhalen dat zij belang hechten aan de beginselen van goed bestuur,
           waaronder de onafhankelijkheid van justitie, en corruptiebestrijding.
                                             ARTIKEL 2
                                      Doel van de samenwerking
   Met het oog op de versterking van hun bilaterale betrekkingen voeren de partijen een brede
           dialoog en stimuleren ze verdere samenwerking in alle sectoren van gezamenlijk
           belang. Hun inspanningen richten zich met name op:
   a)      het opzetten van samenwerking op het gebied van politieke en economische zaken in
           alle relevante regionale en internationale fora en organisaties;
   b)      het opzetten van samenwerking op het gebied van de bestrijding van ernstige
           misdrijven waarmee de internationale gemeenschap wordt geconfronteerd;
   c)      het opzetten van samenwerking inzake de bestrijding van de proliferatie van
           massavernietigingswapens en inzake handvuurwapens en lichte wapens;
   d)      het ontwikkelen van handel en investeringen tussen de partijen tot wederzijds
           voordeel; het opzetten van samenwerking op alle handels- en
           investeringsgerelateerde gebieden van gezamenlijk belang, teneinde de handels- en
NL                                                6                                               NL
 ---pagebreak---       investeringsstromen te vergemakkelijken en barrières voor handel en investeringen te
      voorkomen en weg te nemen;
   e) het opzetten van samenwerking op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid,
      inclusief de rechtsstaat en gerechtelijke samenwerking, gegevensbescherming,
      migratie, smokkel en mensenhandel, de bestrijding van de georganiseerde misdaad,
      terrorisme, grensoverschrijdende misdaden, het witwassen van geld en drugs;
   f) het opzetten van samenwerking in alle andere sectoren van wederzijds belang, met
      name macro-economisch beleid en financiële diensten, belastingen en douane, met
      inbegrip van goed bestuur op belastinggebied, industrieel beleid en kleine en
      middelgrote ondernemingen, de informatiemaatschappij, audiovisuele en andere
      media, wetenschap en technologie, energie, vervoer, onderwijs en cultuur, milieu en
      natuurlijke hulpbronnen, landbouw en plattelandsontwikkeling, gezondheid,
      werkgelegenheid en sociale zaken, en statistiek;
   g) het bevorderen van de deelname van beide partijen aan regionale en subregionale
      samenwerkingsprogramma’s die openstaan voor de andere partij;
   h) het vergroten van de rol en de zichtbaarheid van de partijen in elkaars regio;
   i) het bevorderen van het begrip tussen mensen door middel van samenwerking tussen
      verschillende non-gouvernementele entiteiten, zoals denktanks, wetenschappers,
      maatschappelijke organisaties en de media, in de vorm van workshops, conferenties,
      contacten tussen jongeren en andere activiteiten.
   j) het bevorderen van de uitbanning van armoede in de context van duurzame
      ontwikkeling en de geleidelijke integratie van Mongolië in de wereldeconomie.
                                       ARTIKEL 3
              Bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens
                          en de overbrengingsmiddelen daarvoor
   1. De partijen zijn van oordeel dat de verspreiding van massavernietigingswapens en
      overbrengingsmiddelen daarvoor, onder zowel staten als niet-statelijke actoren, een
      van de ernstigste bedreigingen voor de internationale stabiliteit en veiligheid vormt.
   2. De partijen komen overeen om samen te werken en een bijdrage te leveren aan de
      bestrijding     van     de    proliferatie    van    massavernietigingswapens        en
      overbrengingsmiddelen daarvoor, door de volledige naleving en de uitvoering op
      nationaal niveau van de verbintenissen die zij zijn aangegaan in het kader van
      internationale verdragen en overeenkomsten op het gebied van ontwapening en non-
      proliferatie. alsmede van hun andere internationale verplichtingen op dat gebied,
      zoals Resolutie 1540 van de VN-Veiligheidsraad. De partijen komen overeen dat
      deze bepaling een essentieel element van deze overeenkomst vormt.
   3. De partijen komen bovendien overeen samen te werken en bij te dragen aan de strijd
      tegen massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor, door:
   –  maatregelen te nemen, gericht op de ondertekening of de ratificatie van alle andere
      internationale instrumenten ter zake, of, in voorkomend geval, op aansluiting daarbij,
      en op de volledige tenuitvoerlegging daarvan;
   –  een doeltreffend systeem voor nationale exportcontroles op te zetten om de uitvoer
      en doorvoer van met massavernietigingswapens verband houdende goederen te
NL                                           7                                                NL
 ---pagebreak---       controleren, met inbegrip van de controle van technologie voor tweeërlei gebruik op
      eindgebruik voor massavernietigingswapens, met doeltreffende sancties op
      inbreuken op deze exportcontroles.
   4. De partijen stellen een regelmatige politieke dialoog in ter begeleiding en
      consolidatie van deze elementen. Deze dialoog kan op regionale basis plaatsvinden.
NL                                         8                                              NL
 ---pagebreak---                                       ARTIKEL 4
                           Handvuurwapens en lichte wapens
   1. De partijen erkennen dat de illegale productie en overdracht van en de illegale handel
      in handvuurwapens en lichte wapens en munitie daarvoor, alsmede buitensporige
      accumulatie, slecht beheer, inadequaat beveiligde voorraden en ongecontroleerde
      verspreiding ervan een ernstige bedreiging voor de vrede en de internationale
      veiligheid blijven vormen.
   2. De partijen komen overeen hun verplichtingen met betrekking tot de aanpak van de
      illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en munitie daarvoor na te
      komen en volledig ten uitvoer te leggen, overeenkomstig de bestaande internationale
      verdragen en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, evenals hun verbintenissen in
      het kader van andere internationale instrumenten op dit gebied, zoals het VN-
      actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in
      handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten.
   3. De partijen werken samen en zien toe op coördinatie, complementariteit en synergie
      bij de aanpak van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en munitie
      daarvoor, op mondiaal, regionaal, subregionaal en nationaal niveau, en stellen een
      regelmatige politieke dialoog in ter begeleiding en consolidatie van deze
      werkzaamheden.
NL                                          9                                                NL
 ---pagebreak---                                           ARTIKEL 5
      Ernstige misdrijven waarmee de internationale gemeenschap wordt geconfronteerd
                                   Het Internationaal Strafhof
   1.    De partijen bevestigen opnieuw dat de ernstigste misdrijven die de gehele
         internationale gemeenschap aangaan, niet ongestraft mogen blijven en dat de
         effectieve vervolging ervan moet worden gewaarborgd door maatregelen op
         nationaal en waar nodig internationaal niveau, onder meer in het Internationaal
         Strafhof. De partijen zijn van oordeel dat de oprichting van een doeltreffend
         functionerend Internationaal Strafhof een belangrijke ontwikkeling is voor
         internationale vrede en gerechtigheid.
   2.    De partijen komen overeen samen te werken en de noodzakelijke maatregelen te
         treffen om het universele karakter en de integriteit van het Statuut van Rome en
         verwante instrumenten ten volle te steunen en hun samenwerking binnen het
         Internationaal Strafhof te versterken. De partijen verbinden zich ertoe het Statuut van
         Rome ten uitvoer te leggen en de noodzakelijke stappen te zetten om de verwante
         instrumenten te ratificeren (zoals de overeenkomst inzake de voorrechten en
         immuniteiten van het Internationaal Strafhof).
   3.    De partijen zijn het erover eens dat het nuttig zou zijn een dialoog over dit onderwerp
         te voeren.
NL                                             10                                                NL
 ---pagebreak---                                        ARTIKEL 6
                      Samenwerking ter bestrijding van terrorisme
   1. De partijen bevestigen het belang van terrorismebestrijding en komen overeen samen
      te werken om terrorisme te voorkomen en te bestrijden, overeenkomstig de geldende
      internationale verdragen, waaronder het internationale humanitaire recht en de
      mensenrechten, alsmede hun respectieve wet- en regelgeving, en rekening houdend
      met de mondiale strategie voor terrorismebestrijding van de Verenigde Naties, die is
      vervat in Resolutie 60/288 van de Algemene Vergadering van de VN van 8
      september 2006.
   2. De partijen doen dit in het bijzonder:
   a) in het kader van de volledige tenuitvoerlegging van de Resoluties 1373 en 1267 en
      daaropvolgende van de VN-Veiligheidsraad, met inbegrip van Resolutie 1822,
      alsook van andere relevante VN-resoluties en van hun respectieve verplichtingen uit
      hoofde van andere relevante internationale verdragen en instrumenten;
   b) door informatie uit te wisselen over terroristen, terroristische groeperingen en de
      netwerken die hen ondersteunen, overeenkomstig het nationale en internationale
      recht;
   c) door inzichten uit te wisselen over methoden om het terrorisme te bestrijden, onder
      meer op technisch gebied en wat betreft opleiding, en door ervaringen uit te wisselen
      met betrekking tot het voorkomen van terrorisme;
   d) door samen te werken ter verdieping van de internationale consensus over de
      bestrijding van terrorisme, met inbegrip van de juridische definitie van terroristische
      daden, en met name door te streven naar overeenstemming over het Alomvattend
      Verdrag betreffende internationaal terrorisme;
   e) door goede praktijken uit te wisselen betreffende de bescherming van de
      mensenrechten in het kader van de strijd tegen het terrorisme;
   f) door betere uitvoering en samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding
      binnen de ASEM.
NL                                           11                                               NL
 ---pagebreak---                                             TITEL II
         BILATERALE, REGIONALE EN INTERNATIONALE SAMENWERKING
                                          ARTIKEL 7
   Samenwerking tussen Mongolië en de EU inzake beginselen, normen en standaarden
   1.     De partijen komen overeen in Mongolië Europese algemene beginselen, normen en
          standaarden tot stand te brengen, en samen te werken voor de bevordering van de
          uitwisseling van informatie en ervaringen met het oog op de invoering en
          tenuitvoerlegging daarvan.
   2.     De partijen streven naar versterking van de dialoog en de samenwerking tussen hun
          autoriteiten over normaliseringskwesties, hetgeen, als door de partijen overeen te
          komen, de oprichting kan behelzen van een kader voor samenwerking waardoor de
          uitwisseling van deskundigen, informatie en expertise wordt vergemakkelijkt.
                                          ARTIKEL 8
                     Samenwerking in regionale en internationale organisaties
   1.     De partijen wisselen standpunten uit en werken samen in het kader van regionale en
          internationale fora en organisaties zoals de Verenigde Naties en de relevante VN-
          agentschappen, programma's en organen, de Wereldhandelsorganisatie (WTO), het
          ASEAN-Verdrag van vriendschap en samenwerking en de bijeenkomst Azië-Europa
          (ASEM).
   2.     De partijen komen ook overeen de samenwerking te bevorderen tussen denktanks,
          academici, niet-gouvernementele organisaties en de media op gebieden die door deze
          overeenkomst worden bestreken. Dit kan met name de organisatie omvatten van
          opleidingen, workshops en seminars, uitwisseling van deskundigen, onderzoeken en
          andere activiteiten waarover de partijen overeenstemming bereiken.
                                          ARTIKEL 9
                              Regionale en bilaterale samenwerking
   1.     Voor elke sector waarbinnen uit hoofde van deze overeenkomst een dialoog wordt
          gevoerd en samenwerking plaatsvindt, en met de nodige nadruk op zaken in het
          kader van bilaterale samenwerking, komen de partijen overeen de daarmee verband
          houdende activiteiten uit te voeren binnen een bilateraal of regionaal kader, of een
          combinatie daarvan. Bij het kiezen van het passende kader pogen de partijen de
          voordelen voor en de betrokkenheid van alle geïnteresseerde partijen te
          optimaliseren, waarbij zij zo goed mogelijk gebruik maken van de beschikbare
          middelen, rekening houden met de politieke en institutionele haalbaarheid en zorgen
          voor samenhang met andere activiteiten waarbij de Europese Unie en andere ASEM-
          partners betrokken zijn.
   2.     De partijen kunnen eventueel besluiten financiële steun te verlenen aan
          samenwerkingsactiviteiten op de in de overeenkomst beschreven of daarmee
NL                                              12                                             NL
 ---pagebreak---    samenhangende gebieden, overeenkomstig hun respectieve financiële procedures en
   middelen.
NL                                  13                                             NL
 ---pagebreak---                                        TITEL III
            SAMENWERKING INZAKE DUURZAME ONTWIKKELING
                                     ARTIKEL 10
                                  Algemene beginselen
   1. De centrale doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking zijn het bestrijden van
      de armoede door het verwezenlijken van de millenniumdoelstellingen voor
      ontwikkeling, in de context van duurzame ontwikkeling en integratie in de
      wereldeconomie. De partijen komen overeen een regelmatige dialoog te
      onderhouden over ontwikkelingssamenwerking, overeenkomstig hun respectieve
      prioriteiten en gebieden van wederzijds belang.
   2. De strategieën voor ontwikkelingssamenwerking van de partijen richten zich onder
      andere op:
   a) het bevorderen van menselijke en sociale ontwikkeling;
   b) het bereiken van duurzame economische groei;
   c) het bevorderen van de duurzaamheid en het herstel van het milieu, goede praktijken
      en het behoud van de natuurlijke hulpbronnen;
   d) het voorkomen en beheersen van de gevolgen van klimaatverandering;
   e) het steunen van beleid en instrumenten die een geleidelijke integratie in de
      wereldeconomie en -handel beogen;
   f) voortzetting van processen in verband met de Verklaring van Parijs over de
      doeltreffendheid van hulp, de Actieagenda van Accra en andere internationale
      verbintenissen met betrekking tot de tenuitvoerlegging en de doeltreffendheid van
      hulp.
NL                                         14                                             NL
 ---pagebreak---                                      ARTIKEL 11
                               Economische ontwikkeling
   1. De partijen streven ernaar een evenwichtige economische groei te bevorderen, de
      armoede te bestrijden en de sociaaleconomische ongelijkheden terug te brengen.
   2. De partijen bevestigen hun verbintenis om de millenniumdoelstellingen voor
      ontwikkeling te bereiken en zij moeten zich ook opnieuw verbinden tot de
      Verklaring van Parijs inzake de doeltreffendheid van hulp van 2005.
   3. De overeenkomst moet ook verbintenissen omvatten in verband met de
      sociaaleconomische aspecten van handel, waarbij opnieuw wordt bevestigd dat
      handel duurzame ontwikkeling in alle dimensies moet bevorderen en de evaluatie
      van de economische, sociale en milieugevolgen ervan.
NL                                         15                                         NL
 ---pagebreak---                                        ARTIKEL 12
                                   Sociale ontwikkeling
   1. De partijen onderstrepen de noodzaak van economische en sociale
      beleidsmaatregelen die elkaar onderling versterken, alsook de sleutelrol van het
      creëren van fatsoenlijk werk en steun aan de sociale dialoog.
   2. De partijen streven ernaar bij te dragen tot de doeltreffende tenuitvoerlegging van de
      essentiële IAO-arbeidsnormen en de samenwerking inzake werkgelegenheid en
      sociale zaken te versterken.
   3. De partijen streven er voorts naar beleidsmaatregelen te bevorderen die de
      beschikbaarheid en de levering van levensmiddelen voor de bevolking en van
      veevoeder garanderen op een milieuvriendelijke en duurzame manier.
                                       ARTIKEL 13
                                          Milieu
   1. De partijen bevestigen opnieuw de noodzaak van milieubescherming van hoog
      niveau en van het behoud en beheer van natuurlijke hulpbronnen en biodiversiteit,
      met inbegrip van bossen, met het oog op duurzame ontwikkeling.
   2. De partijen streven naar de bevordering van de ratificatie, tenuitvoerlegging en
      naleving van multilaterale overeenkomsten op het gebied van milieu.
   3. De partijen streven naar versterkte samenwerking inzake mondiale milieukwesties,
      met name wat betreft de klimaatverandering.
NL                                          16                                               NL
 ---pagebreak---                                          TITEL IV
             SAMENWERKING INZAKE HANDEL EN INVESTERINGEN
                                       ARTIKEL 14
                                   Algemene beginselen
   1. De partijen voeren een dialoog over bilaterale en multilaterale handel en
      handelsgerelateerde kwesties met het oog op de versterking van de bilaterale
      handelsbetrekkingen en de bevordering van het multilaterale handelssysteem.
   2. De partijen streven ernaar de verdere ontwikkeling en diversifiëring van hun
      handelsbetrekkingen zo veel mogelijk en tot wederzijds voordeel te bevorderen. Zij
      streven naar betere voorwaarden voor markttoegang door toe te werken naar de
      afschaffing van handelsbelemmeringen, met name door middel van de tijdige
      opheffing van niet-tarifaire belemmeringen en door het nemen van maatregelen ter
      verbetering van de transparantie, rekening houdend met de werkzaamheden van
      internationale organisaties op dit gebied.
   3. De partijen erkennen dat handel onontbeerlijk is voor ontwikkeling en dat bijstand in
      de vorm van handelspreferenties zijn nut voor ontwikkelingslanden heeft bewezen;
      zij streven ernaar hun overleg over dergelijke bijstand te intensiveren, met volledige
      eerbiediging van de WTO-regels.
   4. De partijen houden elkaar op de hoogte van de ontwikkeling van het handelsbeleid
      en handelsgerelateerd beleid, bijvoorbeeld op het gebied van landbouw,
      voedselveiligheid, consumentenbescherming en milieu.
   5. De partijen sporen aan tot dialoog en samenwerking om hun handels- en
      investeringsbetrekkingen te ontwikkelen, hun handelsproblemen op te lossen en
      andere handelsgerelateerde vraagstukken aan te pakken, op de in de artikelen 10 tot
      en met 27 beschreven terreinen.
                                       ARTIKEL 15
                            Sanitaire en fytosanitaire kwesties
   1. De partijen werken samen op het gebied van voedselveiligheid en sanitaire en
      fytosanitaire vraagstukken, ter bescherming van het leven en de gezondheid van
      mensen, dieren en planten op hun grondgebied.
   2. De partijen plegen overleg en wisselen informatie uit over hun respectieve
      maatregelen, als bedoeld in de WTO-Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire
      maatregelen, het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (IPPC), het
      Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (OIE) en de Codex Alimentarius
      (CAC).
   3. De partijen komen overeen hun wederzijds begrip te verbeteren en de samenwerking
      inzake sanitaire en fytosanitaire kwesties en dierenwelzijn op te voeren. Dergelijke
      capaciteitsopbouw geschiedt specifiek voor elke partij en met als doel de betrokken
      partij te helpen om te voldoen aan het wettelijke kader van de andere partij.
NL                                          17                                               NL
 ---pagebreak---    4. De partijen zetten, wanneer een van hen daarom vraagt, een passende dialoog op om
      sanitaire en fytosanitaire vraagstukken en andere onder dit artikel vallende dringende
      vraagstukken te onderzoeken.
NL                                          18                                               NL
 ---pagebreak---                                        ARTIKEL 16
                             Technische handelsbelemmeringen
      De partijen stimuleren het gebruik van internationale normen, werken samen en
       wisselen       informatie      uit       op     het    gebied       van     normen,
       conformiteitsbeoordelingsprocedures en technische regelgeving, met name in het
       kader van de WTO-Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen.
                                       ARTIKEL 17
                              Samenwerking op douanegebied
   1.  De partijen besteden bijzondere aandacht aan de vergroting van de veiligheid en de
       beveiliging van de internationale handel, met inbegrip van vervoersdiensten,
       doeltreffende en efficiënte handhaving door de douane van intellectuele-
       eigendomsrechten en evenwicht tussen vereenvoudiging van het handelsverkeer en
       de bestrijding van fraude en onregelmatigheden.
   2.  Zonder afbreuk te doen aan andere vormen van samenwerking waarin deze
       overeenkomst voorziet, verklaren de partijen dat zij bereid zijn om te overwegen in
       de toekomst protocollen te sluiten over douanesamenwerking en wederzijdse bijstand
       binnen het institutionele kader dat bij deze overeenkomst wordt ingesteld.
                                       ARTIKEL 18
                             Vergemakkelijking van de handel
       De partijen wisselen ervaringen uit en gaan na in hoeverre het mogelijk is invoer-,
       uitvoer-, doorvoer- en andere douaneprocedures te vereenvoudigen, de transparantie
       van de regelgeving met betrekking tot douane en handel te vergroten en
       samenwerking op het gebied van douane en doeltreffende mechanismen voor
       wederzijdse administratieve bijstand te ontwikkelen; zij streven er tevens naar hun
       standpunten op elkaar af te stemmen en gezamenlijke activiteiten te ontplooien in de
       context van internationale initiatieven, waaronder vereenvoudiging van het
       handelsverkeer.
                                       ARTIKEL 19
                                        Investeringen
       De partijen zullen aansporen tot een grotere investeringsstroom, en wel door het
       scheppen van een aantrekkelijk en stabiel wederzijds investeringsklimaat, met behulp
       van een consistente dialoog die gericht is op verbetering van wederzijds begrip en
       samenwerking op het gebied van investeringskwesties, onderzoek van
       administratieve mechanismen om investeringsstromen te vergemakkelijken, en
       stimulering van stabiele, transparante, open en niet-discriminerende
       investeringsregels.
NL                                            19                                            NL
 ---pagebreak---                                   ARTIKEL 20
                               Mededingingsbeleid
   De partijen stimuleren de vaststelling en toepassing van mededingingsregels en
   informatieverspreiding om de transparantie en juridische zekerheid voor in Mongolië
   en de Europese Unie werkzame ondernemingen te bevorderen. De partijen wisselen
   van gedachten over kwesties die verband houden met antimededingingspraktijken die
   een negatief effect kunnen hebben op de bilaterale handel en de investeringsstromen.
                                  ARTIKEL 21
                                    Diensten
   De partijen gaan een consistente dialoog aan die met name gericht is op het
   uitwisselen van informatie over hun respectieve regelgeving, het stimuleren van
   toegang tot elkaars markt, het bevorderen van toegang tot bronnen van kapitaal en
   technologie, en het stimuleren van de handel in diensten tussen beide regio’s en met
   derde landen.
                                  ARTIKEL 22
                                 Kapitaalverkeer
   De partijen streven naar een versoepeling van het kapitaalverkeer om de
   doelstellingen van de overeenkomst te bevorderen.
                                  ARTIKEL 23
                               Overheidsopdrachten
   De partijen streven naar het vaststellen van procedures, met inbegrip van passende
   transparantie- en beroepsbepalingen, ter ondersteuning van een doeltreffend systeem
   voor overheidsopdrachten, waarbij wordt gestreefd naar een optimale prijs-
   kwaliteitsverhouding en een vergemakkelijking van de internationale handel.
   De partijen streven naar wederzijdse openstelling van hun markt voor
   overheidsopdrachten, met het oog op wederzijds voordeel.
                                  ARTIKEL 24
                                  Transparantie
   De partijen erkennen het belang van transparantie en de geldende procedures bij het
   beheer van hun handelsgerelateerde wet- en regelgeving, en tot dit doel bevestigen
   zij opnieuw hun verbintenissen uit hoofde van artikel X van de GATT 1994 en
   artikel III van de GATS.
NL                                      20                                              NL
 ---pagebreak---                                   ARTIKEL 25
                 Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten):
   1.    De partijen komen overeen de samenwerking te bevorderen alsook wederzijds
   begrip met betrekking tot grondstoffen.
   2.    Deze samenwerking en bevordering van wederzijds begrip moet betrekking
   hebben op kwesties als het regelgevende kader voor de grondstoffensector (met
   inbegrip van goed beheer van de inkomsten uit de mijnbouw ten bate van
   sociaaleconomische ontwikkeling; milieubescherming en veiligheidsvoorschriften
   inzake de mijnbouw en grondstoffen) en de handel in grondstoffen. Met het oog op
   grotere samenwerking en wederzijds begrip kan elke partij verzoeken om ad-hoc-
   vergaderingen inzake grondstoffen.
   3.    De partijen erkennen dat een transparant, niet-discriminerend, niet-verstorend,
   op regels gebaseerd klimaat de beste manier is om directe buitenlandse investeringen
   aan te trekken voor de productie en de handel in grondstoffen.
   4.    De partijen, rekening houdend met hun respectieve economische
   beleidsmaatregelen en doelstellingen, en met het oog op de bevordering van handel,
   komen overeen samenwerking te bevorderen door belemmeringen voor de handel in
   grondstoffen weg te nemen.
   5.    Op verzoek van een van beide partijen kan elk punt in verband met
   grondstoffen worden geopperd en besproken tijdens de vergaderingen van het
   Gemengd Comité en het subcomité, die bevoegd zijn tot het nemen van besluiten
   daarover krachtens artikel 56, overeenkomstig de beginselen die hierboven zijn
   uiteengezet.
NL                                      21                                               NL
 ---pagebreak---                                     ARTIKEL 26
                                  Regionaal beleid
   De partijen steunen het regionale ontwikkelingsbeleid.
                                    ARTIKEL 27
                      Bescherming van intellectuele eigendom
   1.     De partijen bevestigen opnieuw het grote belang dat zij hechten aan de
   bescherming van intellectuele-eigendomsrechten en verbinden zich ertoe passende
   maatregelen te nemen om deze rechten adequaat en doeltreffend te beschermen en te
   handhaven, meer bepaald inzake inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten.
   Voorts komen de partijen overeen zo spoedig mogelijk een bilaterale overeenkomst
   te sluiten over geografische aanduidingen.
   2.     De partijen wisselen informatie en ervaringen uit over zaken als praktijk,
   bevordering, verspreiding, stroomlijning, beheer, harmonisatie, bescherming en
   daadwerkelijke toepassing van intellectuele-eigendomsrechten, de preventie van
   misbruik van dergelijke rechten, de strijd, met name door samenwerking op het
   gebied van douane en andere passende vormen van samenwerking, tegen namaak en
   piraterij, en de oprichting en versterking van organisaties voor de controle en
   bescherming van dergelijke rechten. De partijen werken samen aan de verbetering
   van de bescherming, de toepassing en de commercialisering van intellectuele-
   eigendomsrechten, op basis van Europese ervaringen, en aan de bevordering van de
   kennis daarvan.
                                    ARTIKEL 28
                     Subcomité inzake handel en investeringen
   1.     Er wordt een subcomité inzake handel en investeringen opgericht.
   2.     Het subcomité staat het Gemengd Comité bij in de uitvoering van zijn taken
   voor alle terreinen waarop dit hoofdstuk betrekking heeft.
   3.     Het subcomité stelt zijn reglement van orde vast.
NL                                       22                                          NL
 ---pagebreak---                                         TITEL V
   SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN JUSTITIE, VRIJHEID EN VEILIGHEID
                                      ARTIKEL 29
                         Rechtsstaat en wettelijke samenwerking
      1.     Bij de samenwerking op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid
      schenken de partijen bijzondere aandacht aan de consolidering van de rechtsstaat en
      institutionele versterking op alle niveaus, bij de rechtshandhaving en het justitiële
      apparaat in het bijzonder.
      2.     De partijen wisselen ook informatie uit met betrekking tot rechtsstelsels en
      wetgeving. De partijen streven ernaar wederzijdse gerechtelijke bijstand te
      ontwikkelen binnen het bestaande wettelijke kader.
                                      ARTIKEL 30
                           Bescherming van persoonsgegevens
      1.     De partijen werken samen om het niveau van bescherming van
      persoonsgegevens te verbeteren overeenkomstig de strengste internationale normen,
      zoals onder andere vervat in de "Guidelines for the Regulation of Computerized
      Personal Data Files" van de Verenigde Naties (Resolutie 45/95 van de Algemene
      Vergadering van de VN van 14 december 1990).
      2.     De samenwerking op het gebied van bescherming van persoonsgegevens kan
      onder meer technische bijstand in de vorm van uitwisseling van informatie en
      deskundigen omvatten.
NL                                          23                                              NL
 ---pagebreak---                                    ARTIKEL 31
                             Samenwerking inzake migratie
   1.     De partijen werken samen aan de bestrijding van illegale immigratie en de
   illegale aanwezigheid van natuurlijke personen van hun nationaliteit op hun
   respectieve grondgebied.
   2.     In het kader van de samenwerking ter bestrijding van illegale immigratie
   komen de partijen overeen hun onderdanen zonder nodeloos uitstel over te nemen,
   indien deze niet of niet langer voldoen aan de voorwaarden voor binnenkomst,
   aanwezigheid of verblijf op het grondgebied van de andere partij. De partijen
   verstrekken hun onderdanen daartoe de nodige identiteitsdocumenten. Indien een
   over te nemen persoon geen documenten of andere bewijzen van zijn nationaliteit
   bezit, neemt de bevoegde diplomatieke en consulaire vertegenwoordiging van de
   betrokken lidstaat of van Mongolië op verzoek van Mongolië of de betrokken lidstaat
   de nodige maatregelen om de over te nemen persoon te ondervragen om zijn
   nationaliteit vast te stellen.
   3.     De EU zal financieel bijdragen aan de tenuitvoerlegging van deze afspraak via
   relevante bilaterale samenwerkingsinstrumenten.
   4.     De partijen komen overeen op verzoek van een van de partijen te
   onderhandelen over een overeenkomst tussen de EU en Mongolië, waarin wordt
   voorzien in specifieke verplichtingen inzake de overname van hun onderdanen,
   inclusief een verplichting voor de overname van onderdanen van andere landen en
   staatloze personen.
                                   ARTIKEL 32
                  Samenwerking op het gebied van drugsbestrijding
   1.     De partijen werken samen met het oog op een evenwichtige aanpak via
   doeltreffende coördinatie tussen de bevoegde autoriteiten, onder meer uit de
   gezondheidssector, justitie, douane en binnenlandse zaken, maar ook andere
   relevante sectoren, met als doel het aanbod van, de handel in en de vraag naar drugs
   te beperken, en met de nodige aandacht voor de rechten van de mens. Deze
   samenwerking beoogt ook de schade door drugs terug te brengen, de productie van,
   de handel in en het gebruik van synthetische drugs tegen te gaan, en een meer
   doeltreffende preventie van oneigenlijk gebruik van precursoren voor de illegale
   productie van drugs en psychotrope stoffen.
   2.     De partijen bereiken overeenstemming over de wijze van samenwerking om
   deze doelstellingen te verwezenlijken. De acties worden gebaseerd op onderling
   overeengekomen beginselen, overeenkomstig de desbetreffende internationale
   verdragen, de politieke verklaring en de speciale verklaring inzake richtsnoeren om
   de vraag naar drugs te verminderen die zijn aangenomen door de twintigste speciale
   zitting inzake drugs van juni 1998 van de Algemene Vergadering van de Verenigde
   Naties en de politieke verklaring en het actieplan die zijn aangenomen op de 52e
   zitting van de VN-commissie verdovende middelen van maart 2009.
   3.     De samenwerking tussen de partijen omvat technische en administratieve
   bijstand, met name op de volgende terreinen: opstelling van nationale wetgeving en
NL                                       24                                             NL
 ---pagebreak---    nationaal beleid; oprichting van nationale instellingen en informatiecentra; steun
   voor maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met het terugdringen van
   de vraag naar en de schadelijke effecten van drugs; opleiding van personeel;
   onderzoek in verband met drugs; en het voorkomen van het onrechtmatig gebruik
   van precursoren voor de illegale vervaardiging van verdovende middelen of
   psychotrope stoffen. De partijen kunnen overeenkomen de samenwerking tot andere
   terreinen uit te breiden.
                                     ARTIKEL 33
         Gezamenlijke bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie
   De partijen komen overeen samen te werken bij de bestrijding van georganiseerde,
   economische en financiële misdaad, met inbegrip van corruptie. Die samenwerking
   is meer in het bijzonder gericht op de toepassing en bevordering van de
   desbetreffende internationale normen en instrumenten, zoals het VN-Verdrag ter
   bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de aanvullende
   protocollen en het VN-Verdrag inzake bestrijding van corruptie.
                                     ARTIKEL 34
      Bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme
   1.     De partijen zijn het erover eens dat gezamenlijk moet worden geprobeerd te
   voorkomen dat hun financiële systeem en aangewezen niet-financiële
   ondernemingen en beroepen worden gebruikt voor het witwassen van de inkomsten
   van criminele activiteiten zoals drugshandel en corruptie.
   2.     De partijen bevorderen technische en administratieve bijstand voor de
   ontwikkeling en uitvoering van voorschriften en de efficiënte werking van
   mechanismen ter bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van
   terrorisme. Door de samenwerking moet het met name mogelijk worden relevante
   informatie uit te wisselen in het kader van de respectieve wetgeving en passende
   normen vast te stellen voor de bestrijding van het witwassen van geld en de
   financiering van terrorisme, die vergelijkbaar zijn met die van de Unie en de
   internationale instanties op dit gebied, zoals de Financial Action Task Force (FATF).
NL                                        25                                             NL
 ---pagebreak---                                     TITEL VI
                  SAMENWERKING IN ANDERE SECTOREN
                                   ARTIKEL 35
                      Samenwerking inzake mensenrechten
   1.    De partijen zorgen in samenwerking voor bevordering en doeltreffende
   bescherming van de mensenrechten, onder andere via de ratificatie en
   tenuitvoerlegging van internationale mensenrechteninstrumenten.
   2.    Deze samenwerking kan onder meer omvatten:
   a)    ondersteuning van de ontwikkeling en uitvoering van een nationaal actieplan
   met betrekking tot de mensenrechten;
   b)    bevordering van en voorlichting over de mensenrechten;
   c)    versterking van de nationale en regionale instellingen op het gebied van de
   mensenrechten;
   d)    totstandbrenging van een zinvolle, breed gefundeerde mensenrechtendialoog;
   e)    versterkte samenwerking met de mensenrechteninstellingen van de Verenigde
   Naties.
                                   ARTIKEL 36
                  Samenwerking inzake financiële dienstverlening
   1.    De partijen komen overeen te komen tot sterkere convergentie van de
   gemeenschappelijke regels en normen en tot grotere samenwerking voor de
   verbetering van de systemen voor boekhouding, financiële controle en regelgeving
   voor het bank- en verzekeringswezen en andere onderdelen van de financiële sector.
   2.    De partijen werken samen aan de ontwikkeling van een wettelijk regelgevend
   kader, infrastructuur en personele middelen, alsook voor de invoering van goed
   ondernemingsbestuur en internationale boekhoudnormen op de kapitaalmarkt in
   Mongolië, binnen het kader van de bilaterale samenwerking overeenkomstig de
   WTO-verbintenis inzake financiële dienstverleningen in het kader van de GATS.
                                   ARTIKEL 37
                      Dialoog inzake het economisch beleid
   1.    De partijen bevorderen het uitwisselen van informatie over hun economische
   ontwikkelingen en beleidslijnen en het delen van ervaringen inzake de coördinatie
   van het economische beleid in het kader van regionale economische samenwerking
   en integratie.
   2.    De partijen streven naar intensivering van de dialoog tussen hun autoriteiten
   over door de partijen overeengekomen economische aangelegenheden, zoals het
   monetaire en fiscale beleid, met inbegrip van de vennootschapsbelasting, de
   overheidsfinanciën, de macro-economische stabilisatie en de buitenlandse schuld.
NL                                      26                                             NL
 ---pagebreak---    3.     De partijen bevorderen de samenwerking en bevorderen wederzijds begrip met
   betrekking tot economische diversificatie en industriële ontwikkeling.
                                   ARTIKEL 38
                           Goed bestuur op fiscaal gebied
   Om de economische activiteit te versterken en te ontwikkelen, met inachtneming van
   de noodzaak een passend regelgevingskader te ontwikkelen, erkennen de partijen de
   beginselen van goed fiscaal bestuur en verbinden zich ertoe deze toe te passen, zoals
   door de lidstaten op Unie-niveau afgesproken. De partijen streven daartoe naar betere
   internationale samenwerking op fiscaal gebied, vergemakkelijking van het innen van
   legitieme belastingen en het opzetten van maatregelen voor de doelmatige uitvoering
   van deze beginselen, zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden van de Unie en de
   lidstaten.
                                   ARTIKEL 39
      Industrieel beleid en samenwerking binnen het midden- en kleinbedrijf
   De partijen komen overeen, rekening houdend met hun respectieve economische
   beleidsmaatregelen en doelstellingen, het industriële beleid op alle passend geachte
   terreinen te bevorderen met het oog op de verbetering van het concurrentievermogen
   van het midden- en kleinbedrijf, en wel door onder meer:
   a)     het uitwisselen van gegevens over en ervaringen met het scheppen van een
   klimaat waarbinnen het midden- en kleinbedrijf zijn concurrentievermogen kan
   verbeteren;
   b)     het bevorderen van de contacten tussen economische actoren, het stimuleren
   van gemeenschappelijke investeringen en de totstandbrenging van joint-ventures en
   informatienetwerken, met name via bestaande horizontale EU-programma’s, waarbij
   met name de overdracht van zachte en harde technologie tussen de partners wordt
   gestimuleerd;
   c)     de verstrekking van informatie en stimulering van innovatie en de uitwisseling
   van goede werkwijzen met betrekking tot de toegang tot financiering, met name voor
   kleine en micro-ondernemingen;
   d)     de bevordering en ondersteuning van relevante activiteiten die aan weerszijden
   door de particuliere sector worden ontwikkeld;
   e)     het bevorderen van passend werk, maatschappelijk verantwoord ondernemen
   en verantwoordingsplicht, en het aanmoedigen van verantwoordelijke zakelijke
   praktijken, waaronder duurzame consumptie en productie. Deze samenwerking houdt
   tevens rekening met het consumentenperspectief bijvoorbeeld inzake
   productinformatie en de rol van de consument op de markt;
   f)     gezamenlijke industriële onderzoeksprojecten en samenwerking met
   betrekking tot normen, conformiteitsbeoordelingsprocedures en technische
   regelgeving, in overleg vastgesteld;
   g)     steunverlening door informatie over de modernisering van procedures en
   technieken voor de reiniging van afvalwater uit de lederindustrie;
NL                                      27                                               NL
 ---pagebreak---    h)     uitwisseling van informatie en de aanbeveling van partners en mogelijkheden
   tot samenwerking op het gebied van handel en investeringen via wederzijds
   toegankelijke bestaande netwerken;
   i)     steun voor samenwerking tussen particuliere ondernemingen, met name kleine
   en middelgrote, van beide partijen;
   j)     overwegen te onderhandelen over een aanvullende overeenkomst inzake de
   uitwisseling van informatie, workshops over meer samenwerking en andere
   promotionele activiteiten tussen kleine en middelgrote ondernemingen van beide
   partijen;
   k)     verstrekking van informatie over technische steun aan de uitvoer van
   levensmiddelen en landbouwproducten naar de Europese markt in het kader van de
   preferentiële regeling van de Europese Unie.
                                    ARTIKEL 40
                                      Toerisme
   1.     De partijen zetten zich in voor de verbetering van de informatie-uitwisseling en
   de vaststelling van optimale werkwijzen voor een evenwichtige en duurzame
   ontwikkeling van het toerisme, waarbij zij zich laten leiden door de mondiale
   gedragscode voor toerisme van de Wereldorganisatie voor Toerisme en de
   duurzaamheidsbeginselen die de grondslag vormen voor het Local Agenda 21-
   proces.
   2.     De partijen ontwikkelen samenwerking met betrekking tot het beschermen en
   optimaal benutten van het natuurlijke en culturele erfgoed, het matigen van negatieve
   gevolgen van het toerisme en het vergroten van de positieve bijdrage van de
   toeristische industrie tot de duurzame ontwikkeling van plaatselijke
   gemeenschappen, onder meer door ecotoerisme te ontwikkelen, waarbij de integriteit
   en de belangen van plaatselijke en inheemse gemeenschappen worden gerespecteerd,
   en opleidingen op toeristisch gebied te verbeteren.
                                    ARTIKEL 41
                               Informatiemaatschappij
   1.     De partijen erkennen dat informatie- en communicatietechnologieën (ICT) een
   centraal element van het moderne leven en essentieel voor de economische en sociale
   ontwikkeling zijn, en wisselen inzichten uit over hun beleid op dit gebied teneinde de
   economische ontwikkeling te bevorderen.
   2.     De samenwerking op dit gebied richt zich onder andere op:
   a)     deelname aan de alomvattende regionale dialoog over de verschillende
   aspecten van de informatiemaatschappij, met name beleid en regelgeving voor
   elektronische communicatie, waaronder universele dienstverlening, vergunningen en
   algemene machtigingen, bescherming van de persoonlijke levenssfeer en
   persoonsgegevens, en onafhankelijkheid en efficiëntie van de regelgevende instantie;
   b)     interconnectie en interoperabiliteit van de netwerken en diensten van de
   partijen en van Azië;
NL                                        28                                               NL
 ---pagebreak---    c)     normalisatie     en     verspreiding     van     nieuwe     informatie-    en
   communicatietechnologieën;
   d)     stimulering van samenwerking tussen de partijen inzake onderzoek op het
   gebied van informatie- en communicatietechnologieën (ICT);
   e)     uitwisseling van ervaringen met de invoering van digitale televisie, met
   inbegrip van regelgeving, spectrumbeheer en onderzoek;
   f)     samenwerking aan gezamenlijke onderzoeksprojecten op het gebied van ICT;
   g)     veiligheidsaspecten van ICT en bestrijding van cybercriminaliteit;
   h)     conformiteitsbeoordeling van telecommunicatie, inclusief radioapparatuur;
   i)     samenwerking inzake de ontwikkeling van breedbandnetwerken;
   j)     uitwisseling van informatie over mededingingsbeleid op het gebied van ICT.
                                   ARTIKEL 42
                           Audiovisuele en andere media
   De partijen stimuleren, ondersteunen en vergemakkelijken uitwisselingen,
   samenwerking en dialoog tussen hun relevante instellingen en actoren op het gebied
   van audiovisuele aangelegenheden en media. Zij brengen een regelmatige
   beleidsdialoog over deze onderwerpen tot stand.
                                   ARTIKEL 43
                 Samenwerking inzake wetenschap en technologie
   1.     De partijen komen overeen samen te werken op het gebied van
   wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling op gebieden van
   wederzijds belang en voordeel.
   2.     De doelstellingen van deze samenwerking zijn:
   a)     uitwisseling van informatie en kennis over wetenschap en technologie, in het
   bijzonder over de uitvoering van beleid en programma’s;
   b)     bevordering van onderzoekspartnerschappen tussen de wetenschappelijke
   gemeenschap, onderzoekscentra, de universiteiten en het bedrijfsleven van beide
   partijen;
   c)     steun voor de opleiding en mobiliteit van onderzoekers;
   d)     stimuleren van de deelname van hun respectieve instellingen voor hoger
   onderwijs, onderzoekscentra en het bedrijfsleven, met inbegrip van het midden- en
   kleinbedrijf, aan hun respectieve programma's voor wetenschappelijk onderzoek en
   technologische ontwikkeling.
   3.     De samenwerking kan plaatsvinden in de vorm van gezamenlijke
   onderzoeksprojecten en uitwisselingen, bijeenkomsten en opleiding van
   onderzoekers via internationale opleidings- en mobiliteitsregelingen en
   uitwisselingsprogramma’s, waardoor resultaten van onderzoek, studies en beste
   praktijken optimaal worden verspreid.
NL                                       29                                             NL
 ---pagebreak---    4.    Deze samenwerkingsactiviteiten geschieden overeenkomstig de wet- en
   regelgeving van beide partijen. Deze samenwerkingsactiviteiten worden gebaseerd
   op de beginselen van wederkerigheid, eerlijke behandeling en wederzijds voordeel en
   de intellectuele eigendom moet adequaat worden beschermd.
   5.    De partijen stellen alles in het werk om het publiek beter bewust te maken van
   de mogelijkheden die de programma’s voor wetenschappelijke en technologische
   samenwerking bieden.
NL                                        30                                            NL
 ---pagebreak---                                     ARTIKEL 44
                                        Energie
   1.    De partijen streven naar meer samenwerking in de energiesector met de
   volgende doelen:
   a)    de energiezekerheid vergroten door diversifiëring van de energievoorziening
   en de ontwikkeling van nieuwe, duurzame, innovatieve en hernieuwbare vormen van
   energie, waaronder biobrandstoffen en biomassa, windenergie, zonne-energie en
   waterkrachtenergie, en de ontwikkeling ondersteunen van passende beleidskaders
   voor het creëren van gelijke investerings- en concurrentievoorwaarden voor
   hernieuwbare energie en de integratie daarvan in de relevante beleidslijnen;
   b)    het komen tot een rationeel energiegebruik, met bijdragen van zowel
   producenten als consumenten, door energie-efficiëntie te bevorderen bij de productie,
   het vervoer, de distributie en het eindgebruik van energie;
   c)    bevordering van de toepassing van internationaal erkende normen inzake
   nucleaire veiligheid, non-proliferatie en garanties;
   d)    bevordering van de overdracht van technologie               die  op    duurzame
   energieproductie en duurzaam energiegebruik is gericht;
   e)    bevordering van de capaciteitsopbouw en vergemakkelijking van investeringen
   op het terrein op basis van transparante, niet-discriminerende, marktconforme regels.
    2. Daartoe komen de partijen overeen contacten en gezamenlijk onderzoek tot
   wederzijds voordeel te stimuleren, met name via de relevante regionale en
   internationale kaders. Onder verwijzing naar artikel 43 en de conclusies van de
   wereldtop inzake duurzame ontwikkeling, die in 2002 in Johannesburg plaatsvond,
   benadrukken de partijen dat aandacht moet worden besteed aan het verband tussen
   betaalbare toegang tot energiediensten en duurzame ontwikkeling. Deze activiteiten
   kunnen worden gestimuleerd in samenwerking met het energie-initiatief van de
   Europese Unie, dat tijdens deze top is gelanceerd.
   3.    De handel in nucleaire materialen zal worden geregeld overeenkomstig de
   bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor
   Atoomenergie. Zo nodig wordt de handel in nucleaire materialen geregeld bij een
   tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en Mongolië te sluiten
   specifieke overeenkomst.
NL                                        31                                             NL
 ---pagebreak---                                    ARTIKEL 45
                                     Vervoer
   1.     De partijen werken samen op relevante terreinen van het vervoersbeleid met
   het oog op verbetering van de investeringsmogelijkheden, het verkeer van goederen
   en personen, bevordering van de veiligheid van de luchtvaart, de bestrijding van
   piraterij, milieubescherming en vergroting van de efficiëntie van hun
   vervoerssystemen.
   2.     De samenwerking tussen de partijen op dit gebied richt zich op bevordering
   van:
   a)     uitwisseling van informatie over hun beleid en praktijken met betrekking tot
   vervoer, in het bijzonder in steden, op het platteland en door de lucht,
   vervoerslogistiek, de koppeling en interoperabiliteit van multimodale
   vervoersnetwerken en het beheer van wegen, spoorwegen en luchthavens;
   b)     aangelegenheden die verband houden met satellietnavigatie, met nadruk op
   onderwerpen van wederzijds belang die samenhangen met regelgeving, industrie en
   marktontwikkeling. In dit verband zal aandacht gaan naar de Europese
   satellietnavigatiesystemen (EGNOS en Galileo);
   c)     een dialoog op het gebied van luchtvaartdiensten teneinde de ontwikkeling van
   de betrekkingen na te gaan op gebieden als luchtvaartveiligheid, milieu, het beheer
   van het luchtverkeer, de toepassing van het mededingingsrecht en de economische
   regelgeving inzake de luchtvaartindustrie, om de convergentie van de regelgeving te
   bevorderen en belemmeringen voor het bedrijfsleven uit de weg te ruimen.
   Samenwerkingsprojecten op het gebied van de burgerluchtvaart die van wederzijds
   belang zijn, moeten verder worden gestimuleerd. De partijen zullen op deze basis
   zoeken naar mogelijkheden voor bredere samenwerking op het gebied van de
   burgerluchtvaart;
   d)     beperking van de broeikasgasemissies in de vervoerssector;
   e)     de toepassing van veiligheids- en milieunormen, met name wat betreft de
   luchtvaart, overeenkomstig de relevante internationale conventies;
   f)     samenwerking in de geschikte internationale fora voor een betere handhaving
   van internationale regelingen en de verwezenlijkingen van de doelstellingen van dit
   artikel.
NL                                      32                                              NL
 ---pagebreak---                                     ARTIKEL 46
                                Onderwijs en cultuur
   1.     De partijen komen overeen om, rekening houdende met hun verschillen, de
   samenwerking op het gebied van onderwijs en cultuur te stimuleren, teneinde het
   wederzijdse begrip en de kennis van elkaars cultuur te vergroten. De partijen
   ondersteunen en stimuleren daartoe de activiteiten van hun culturele instellingen en
   maatschappelijke organisaties.
   2.     De partijen streven ernaar passende maatregelen te nemen om culturele
   uitwisselingen te stimuleren en gemeenschappelijke culturele initiatieven op diverse
   gebieden uit te voeren, waaronder samenwerking voor de bescherming van het
   erfgoed met respect voor de culturele diversiteit.
   3.     De partijen komen overeen elkaar te raadplegen en samen te werken binnen
   relevante internationale fora, zoals de Unesco, om gezamenlijke doelen na te streven,
   culturele verscheidenheid te bevorderen en het culturele erfgoed te beschermen. In
   verband met culturele verscheidenheid pleiten de partijen ook voor de ratificatie en
   tenuitvoerlegging van het Unesco-verdrag betreffende de bescherming en de
   bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen, dat op 20 oktober 2005 is
   aangenomen.
   4.     Voorts leggen de partijen de nadruk op maatregelen voor de opbouw van
   banden tussen elkaars gespecialiseerde agentschappen en voor de uitwisseling van
   informatie, expertise, studenten, deskundigen, jeugd en jeugdwerkers en technische
   middelen, daarbij gebruikmakend van zowel de faciliteiten die de EU-programma’s
   voor onderwijs en cultuur in Azië bieden, als de ervaringen die beide partijen op dit
   gebied hebben opgedaan. Beide partijen komen tevens overeen de uitvoering te
   bevorderen van relevante programma's voor hoger onderwijs, zoals Erasmus
   Mundus, teneinde de samenwerking en de modernisering van het hoger onderwijs te
   bevorderen en de academische mobiliteit aan te moedigen.
                                    ARTIKEL 47
               Milieu, klimaatverandering en natuurlijke hulpbronnen
   1.     De partijen komen overeen dat het noodzakelijk is de natuurlijke rijkdommen
   en biodiversiteit duurzaam te beschermen en te beheren als basis voor de
   ontwikkeling van de huidige en toekomstige generaties.
   2.     De partijen komen overeen dat met de samenwerking op dit terrein het behoud
   en de verbetering van het milieu met het oog op duurzame ontwikkeling moeten
   worden bevorderd. De tenuitvoerlegging van de conclusies van de wereldtop over
   duurzame ontwikkeling en van de relevante multilaterale milieu-overeenkomsten
   wordt bij alle door de partijen in het kader van deze overeenkomst ondernomen
   activiteiten in acht genomen.
   3.     De partijen komen overeen samen te werken op het gebied van de
   klimaatverandering om zich aan te passen aan de negatieve gevolgen ervan,
   broeikasgasemissies te beperken en hun economieën over te schakelen op duurzame
   koolstofarme groei. In deze context zullen de partijen het gebruik van
   koolstofmarktmechanismen onderzoeken.
NL                                       33                                              NL
 ---pagebreak---    4.     De partijen komen overeen samen te werken om hun handelspolitiek en hun
   milieubeleid wederzijds te versterken en milieuoverwegingen in alle
   samenwerkingsterreinen te integreren.
   5.     De partijen streven ernaar hun samenwerking binnen regionale programma’s
   voor milieubescherming voort te zetten en uit te breiden, met name wat betreft:
   a)     vergroting van het milieubewustzijn en lokale participatie in
   milieubescherming en duurzame ontwikkeling, waaronder de betrokkenheid van
   inheemse en lokale gemeenschappen;
   b)     aanpak van de klimaatverandering, meer bepaald wat betreft de gevolgen ervan
   op het milieu en de natuurlijke hulpbronnen;
   c)     capaciteitsopbouw voor deelname aan en uitvoering van multilaterale
   milieuverdragen, onder meer op het gebied van biodiversiteit, bioveiligheid en
   chemische risico's;
   d)     bevordering en gebruik van milieuvriendelijke technologieën, producten en
   diensten,     onder     meer    door     toepassing    van     ecologisch   gezonde
   regelgevingsinstrumenten;
   e)     beter bestuur in de bosbouw, waaronder bestrijding van illegale houtkap en de
   handel in illegaal gekapt hout en het bevorderen van duurzaam bosbeheer;
   f)     voorkomen van illegaal grensoverschrijdend verkeer van gevaarlijk vast afval
   en producten van levende gemodificeerde organismen;
   g)     verbetering van de luchtkwaliteit, milieuvriendelijke afvalverwerking,
   duurzaam geïntegreerd waterbeheer en beheer van chemicaliën, en duurzame
   consumptie en productie;
   h)     bescherming en behoud van de bodem en duurzaam grondbeheer;
   i)     doeltreffend beheer van nationale parken en aanwijzing en bescherming van
   gebieden die moeten worden beschermd met het oog op hun biodiversiteit en fragiele
   ecosystemen, waarbij rekening wordt gehouden met de lokale en inheemse
   gemeenschappen die in of nabij deze gebieden leven.
   6.     De partijen moedigen wederzijdse toegang tot elkaars programma’s op dit
   terrein aan, overeenkomstig de specifieke voorwaarden van deze programma’s:
   a)     oprichting van een kader voor toezicht op waterreserves en de modernisering
   ervan;
   b)     invoering van technologie voor ontzilting en hergebruik van water;
   c)     ontwikkeling van ecotoerisme.
                                   ARTIKEL 48
            Landbouw, veehouderij, visserij en plattelandsontwikkeling
   De partijen komen overeen de dialoog te bevorderen op het gebied van landbouw,
   veehouderij, visserij en plattelandsontwikkeling. De partijen zullen informatie
   uitwisselen over en betrekkingen aangaan op het gebied van:
   a)     landbouwbeleid en internationale levensmiddelen- en landbouwvooruitzichten
   in het algemeen;
NL                                       34                                             NL
 ---pagebreak---    b)    mogelijkheden ter vergemakkelijking van de handel in planten, dieren, vee en
   afgeleide producten, met het oog op de verdere ontwikkeling van lichte industrie in
   de landbouwsector;
   c)    dierenwelzijn;
   d)    beleid inzake plattelandsontwikkeling;
   e)    uitwisseling van ervaringen en samenwerkingsnetwerken tussen lokale
   personen of bedrijven op specifieke gebieden zoals onderzoek en
   technologieoverdracht;
   f)    gezondheids- en kwaliteitsbeleid voor planten, dieren en vee, en met name
   beschermde geografische aanduidingen;
   g)    samenwerkingsvoorstellen en initiatieven die zijn ingediend bij internationale
   landbouworganisaties;
   h)    ontwikkeling van een duurzame en milieuvriendelijke landbouw, met inbegrip
   van gewasproductie, biobrandstoffen en de overdracht van biotechnologie;
   i)    bescherming van plantensoorten, zaadtechnologie, landbouwbiotechnologie;
   j)    ontwikkeling van databanken en informatienetwerken op het gebied van
   landbouw en veeteelt;
   k)    opleiding over de landbouw- en veterinaire sector.
                                   ARTIKEL 49
                                   Gezondheid
   1.    De partijen werken samen aan          onder meer de hervorming van de
   gezondheidszorg, ernstige overdraagbare   ziekten en andere bedreigingen voor de
   gezondheid, niet-overdraagbare ziekten    en internationale gezondheidsverdragen,
   waarmee wordt gestreefd naar een           gezondere omgeving en een betere
   volksgezondheid.
   2.    Samenwerking vindt voornamelijk plaats door:
   a)    omvattende programma’s voor een systematische verbetering van de
   gezondheidssector, met inbegrip van de gezondheidsstelsels, de gezondheidsdiensten
   en de gezondheidsvoorwaarden, alsook de gezondheidsinformatie;
   b)    gezamenlijke activiteiten met betrekking tot epidemiologie, waaronder
   samenwerking met het oog op vroegtijdige preventie van epidemieën zoals
   vogelgriep, pandemische griep en andere ernstige overdraagbare ziekten;
   c)    preventie en controle van niet-overdraagbare ziekten door uitwisseling van
   informatie en optimale werkwijzen, bevordering van een gezonde levensstijl, aanpak
   van gezondheidsbepalende factoren zoals voeding en verslaving aan drugs, alcohol
   of tabak;
   d)    bevordering van de tenuitvoerlegging van internationale verdragen inzake
   gezondheid, zoals het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging en de Internationale
   Gezondheidsregeling.
                                   ARTIKEL 50
NL                                     35                                               NL
 ---pagebreak---                          Werkgelegenheid en sociale zaken
   1.     De partijen komen overeen de samenwerking op het gebied van
   werkgelegenheid en sociale zaken te intensiveren, met inbegrip van de
   samenwerking inzake regionale en sociale cohesie, samenwerking inzake gezondheid
   en veiligheid op het werk, gelijke kansen voor mannen en vrouwen en fatsoenlijk
   werk, teneinde de sociale dimensie van de mondialisering te versterken.
   2.     De partijen bevestigen dat steun moet worden verleend voor het
   mondialiseringsproces, dat voordeel oplevert voor alle betrokkenen en dat volledige
   en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk moeten worden gestimuleerd als
   basisvoorwaarde voor duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding, zoals
   bekrachtigd in resolutie 60/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 24
   oktober 2005 inzake de resultaten van de wereldtop en de ministeriële verklaring van
   de bijeenkomst op hoog niveau van de Economische en Sociale Raad van de VN van
   juli 2006 (E/2006/L.8 van 5 juli 2006). De partijen houden rekening met de
   kenmerken van en verschillen in hun respectieve economische en sociale situatie.
   3.     De partijen bevestigen opnieuw hun verbintenissen om de essentiële
   internationaal erkende arbeids- en sociale normen volledig te respecteren en
   daadwerkelijk ten uitvoer te leggen, zoals die meer bepaald zijn neergelegd in de
   IAO-verklaring van 1998 over de fundamentele principes en rechten met betrekking
   tot werk en in de IAO-verklaring over sociale gerechtigheid voor een eerlijke
   mondialisering van juni 2008. Bij alle activiteiten die de partijen uit hoofde van deze
   overeenkomst ondernemen, worden de desbetreffende multilaterale sociale en
   arbeidsovereenkomsten in acht genomen. De partijen komen overeen samen te
   werken en zo nodig technische bijstand te verlenen voor de ratificering en
   doeltreffende tenuitvoerlegging van alle IAO-verdragen die worden bestreken door
   de IAO-verklaring van 1998 en andere relevante overeenkomsten.
   4.     De samenwerking kan onder meer de vorm aannemen van gezamenlijk
   overeen te komen specifieke programma’s en projecten, alsmede dialoog,
   samenwerking en initiatieven op gebieden van wederzijds belang op bilateraal of
   multilateraal niveau, zoals de IAO.
                                   ARTIKEL 51
                                     Statistiek
   1.     De partijen komen overeen om de harmonisatie van statistische methoden en
   werkwijzen te bevorderen, waaronder de vergaring en verspreiding van statistische
   gegevens, waardoor zij op een onderling overeengekomen wijze gebruik kunnen
   maken van statistische gegevens over de handel in goederen en diensten en, meer in
   het algemeen, over alle andere gebieden die onder deze overeenkomst vallen en die
   zich lenen voor statistische verwerking, zoals vergaring, analyse en verspreiding.
   2.     De partijen komen overeen de instelling van direct contact tussen de relevante
   autoriteiten te bevorderen met het oog op: versterkte vriendschappelijke
   samenwerking op het gebied van statistiek; versterkte capaciteitsopbouw van de
   statistische organen door modernisering en een betere kwaliteit van het
   statistieksysteem; versterking van de menselijke hulpbronnen; opleiding op alle
   relevante gebieden; steunverlening aan de nationale statistieksystemen
   overeenkomstig internationaal erkende werkwijzen, met inbegrip van de
   noodzakelijke infrastructuur.
NL                                       36                                                NL
 ---pagebreak---    3.    De samenwerking bestrijkt gebieden van wederzijds belang met speciale
   aandacht voor:
   I.    Economische statistieken:
   a.    nationale rekeningen
   b.    bedrijfsrekeningen en registratie
   c.    statistieken voor landbouw, veehouderij, plattelandsontwikkeling
   d.    milieu en ertsenreserves
   e.    industrie
   f.    buitenlandse handel in goederen en diensten
   g.    statistieken van groot- en kleinhandel
   h.    herzieningsbeleid
   i.    voedselzekerheid
   j.    betalingsbalans
   II.   Sociale statistieken:
   a.    statistieken in verband met gelijke kansen
   b.    migratiestatistieken
   c.    huishoudenquêtes
   III.  Informatietechnologie
   a.    uitwisseling van ervaringen inzake elektronische technologie en methoden
   voor de veiligheid, bescherming, opslag en privacy van gegevens en de invoering
   van dergelijke ervaringen;
   b.    uitwisseling van ervaringen over het opzetten van online-gegevensbanken voor
   consumenten gebaseerd op een gebruiksvriendelijke website en opleiding op dit
   gebied;
   c.    steun aan de informaticaspecialisten van het nationale statistische orgaan van
   Mongolië bij het opzetten van een gegevensbank;
   d.    samenwerking voor contacten met gebruikers om hen te informeren over de
   werking van de gegevensbank.
                                   ARTIKEL 52
                            Maatschappelijk middenveld
   1.    De partijen erkennen de rol en mogelijke bijdrage van maatschappelijke
   organisaties, met name universiteiten, aan de dialoog en het samenwerkingsproces
   uit hoofde van deze overeenkomst en komen overeen een effectieve dialoog met
   maatschappelijke organisaties en hun actieve deelname te stimuleren.
   2.    Overeenkomstig de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van elke partij
   kunnen maatschappelijke organisaties:
   a)    deelnemen aan het besluitvormingsproces op nationaal niveau, met
   inachtneming van de democratische beginselen;
NL                                       37                                             NL
 ---pagebreak---    b)    over ontwikkelings- en samenwerkingsstrategieën en sectoraal beleid worden
   ingelicht en aan overleg daarover deelnemen, met name op terreinen die hen
   betreffen, met inbegrip van alle fasen van het ontwikkelingsproces;
   c)    in aanmerking komen voor de verstrekking van financiële middelen, mits de
   binnenlandse voorschriften van elke partij dit toestaan, en voor ondersteuning voor
   capaciteitsopbouw op kritieke terreinen;
   d)    deelnemen aan de uitvoering van samenwerkingsprogramma's op gebieden die
   hen aangaan.
                                    ARTIKEL 53
              Modernisering van de overheid en het openbare bestuur
   De partijen werken samen met het oog op de modernisering van het openbare
   bestuur. De samenwerking op dit gebied wordt toegespitst op:
   a)    verbetering van de organisatorische doelmatigheid;
   b)    verbetering van de effectiviteit van de dienstverlening door de instellingen;
   c)    verzekering     van   transparant   beheer   van    de   overheidsfinanciën   en
   verantwoording;
   d)    verbetering van het juridische en institutionele kader;
   e)    opbouw van het vermogen om beleid te ontwikkelen en uit te voeren (openbare
   dienstverlening, opstelling en uitvoering van de begroting, corruptiebestrijding);
   f)    versterking van het justitiële apparaat; en
   g)    hervorming van het veiligheidssysteem.
                                    ARTIKEL 54
            Samenwerking inzake risicobeheer in verband met rampen
   1.    De partijen intensiveren de samenwerking met betrekking tot risicobeheer in
   verband met rampen door verder te gaan met het ontwikkelen en uitvoeren van
   maatregelen om de risico’s van natuurrampen voor gemeenschappen te beperken en
   de gevolgen voor alle segmenten van de samenleving te beheersen. Hierbij moet de
   nadruk worden gelegd op preventiemaatregelen en een proactieve aanpak van de
   gevaren en risico’s om deze risico’s en de kwetsbaarheid voor natuurrampen te
   verminderen.
   2.    De samenwerking op dit terrein richt zich op de volgende elementen van het
   programma:
   a)    verkleining van het risico op rampen, preventie en schadebeperking;
   b)    kennisbeheer, innovatie, onderzoek en voorlichting om op alle niveaus een
   veiligheidscultuur te kweken en weerbaarheid op te bouwen;
   c)    paraatheid bij rampen;
   d)    beleid, institutionele capaciteit en opbouw van consensus met betrekking tot
   rampenbeheersing;
   e)    respons bij rampen;
NL                                        38                                              NL
 ---pagebreak---    f) risicobeoordeling en toezicht.
NL                                   39 NL
 ---pagebreak---                                     TITEL VII
                       VORMEN VAN SAMENWERKING
                                   ARTIKEL 55
      Middelen voor samenwerking en bescherming van financiële belangen
   1.     De partijen komen overeen de nodige middelen, waaronder financiële
   middelen, vrij te maken om de samenwerkingsdoelstellingen in deze overeenkomst te
   realiseren, voor zover hun respectieve middelen en regelgeving hiertoe de
   mogelijkheid bieden.
   2.     De partijen komen overeen de ontwikkeling en tenuitvoerlegging te bevorderen
   van wederzijdse technische en bestuurlijke bijstand met het oog op een doeltreffende
   bescherming van hun financiële belangen op het gebied van ontwikkelingshulp en
   andere gefinancierde samenwerkingsactiviteiten. De partijen reageren onverwijld op
   verzoeken tot wederzijdse bestuurlijke bijstand van gerechtelijke en/of
   onderzoeksorganen van een andere partij met het oog op een betere bestrijding van
   fraude en onregelmatigheden.
   3.     De partijen moedigen de Europese Investeringsbank aan haar activiteiten in
   Mongolië voort te zetten, overeenkomstig haar procedures en financieringscriteria.
   4.     De partijen voeren de financiële steun uit volgens de beginselen van goed
   financieel beheer en werken samen om de financiële belangen van de Europese Unie
   en van Mongolië te beschermen. De partijen nemen doeltreffende maatregelen om
   fraude, corruptie en andere illegale activiteiten te voorkomen en te bestrijden, onder
   andere door middel van wederzijdse bestuurlijke en juridische bijstand op de
   terreinen waarop de overeenkomst van toepassing is. In eventuele aanvullende
   overeenkomsten of financieringsinstrumenten die de partijen sluiten, worden
   specifieke bepalingen over financiële samenwerking opgenomen inzake controles ter
   plaatse, inspecties, controles en fraudebestrijdingsmaatregelen, onder andere
   uitgevoerd door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF).
NL                                       40                                               NL
 ---pagebreak---                                     TITEL VIII
                           INSTITUTIONEEL KADER
                                   ARTIKEL 56
                                  Gemengd Comité
   1.     De partijen komen overeen een Gemengd Comité op te richten, dat bestaat uit
   vertegenwoordigers van beide partijen op een passend hoog niveau, met de volgende
   taken:
   a)     zorgen voor de goede werking en uitvoering van deze overeenkomst;
   b)     prioriteiten vaststellen met betrekking tot de doelstellingen van deze
   overeenkomst;
   c)     aanbevelingen doen ter bevordering van de doelstellingen van deze
   overeenkomst.
   2.     Het Gemengd Comité en het bij artikel 28 opgerichte subcomité hebben voor
   de verwezenlijking van de doelstellingen van de onderhavige overeenkomst en in de
   in de overeenkomst genoemde gevallen beslissingsbevoegdheid. De besluiten
   worden bij overeenkomst tussen de partijen vastgesteld, na voltooiing van de
   respectieve interne procedures die nodig zijn voor het vaststellen van een besluit
   door beide partijen. De besluiten zijn bindend voor de partijen, die de nodige
   maatregelen treffen voor de uitvoering ervan.
   3.     Het Gemengd Comité komt in de regel eenmaal per jaar bijeen, afwisselend in
   Brussel en in Ulaanbaatar, op een door beide partijen in overleg vast te stellen datum.
   De partijen kunnen tevens besluiten tot buitengewone bijeenkomsten van het
   Gemengd Comité. Het voorzitterschap van het Gemengd Comité wordt beurtelings
   door de partijen bekleed. De agenda van de vergaderingen van het Gemengd Comité
   wordt door de partijen in overleg vastgesteld.
   4.     Het Gemengd Comité kan gespecialiseerde werkgroepen instellen die het bij
   de uitvoering van zijn taken ondersteunen. Deze werkgroepen brengen op elke
   vergadering van het Gemengd Comité gedetailleerd verslag uit over hun
   vergaderingen.
   5.     Het Gemengd Comité heeft ook tot taak toe te zien op de goede werking van
   alle tussen de partijen gesloten of nog te sluiten sectorale overeenkomsten of
   protocollen.
   6.     Het Gemengd Comité stelt zijn reglement van orde vast.
NL                                      41                                                 NL
 ---pagebreak---                                       TITEL IX
                               SLOTBEPALINGEN
                                    ARTIKEL 57
                                Aanpassingsclausule
   1.    De partijen kunnen de overeenkomst met wederzijdse goedkeuring wijzigen,
   herzien of uitbreiden, met het oog op intensivering van het samenwerkingsniveau,
   onder andere door deze aan te vullen met overeenkomsten of protocollen voor
   specifieke sectoren en activiteiten.
   2.    Wat de toepassing van deze overeenkomst betreft, kan elke partij voorstellen
   formuleren met het oog op de uitbreiding van de wederzijdse samenwerking,
   rekening houdend met de bij de uitvoering van de overeenkomst opgedane ervaring.
                                    ARTIKEL 58
                              Andere overeenkomsten
   Onverminderd de desbetreffende bepalingen van het Verdrag betreffende de
   Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, doet
   deze overeenkomst of in het kader daarvan te ondernemen actie op generlei wijze
   afbreuk aan de bevoegdheden van de lidstaten om bilaterale samenwerkingsbanden
   met Mongolië aan te knopen of, indien wenselijk, nieuwe partnerschaps- en
   samenwerkingsovereenkomsten met Mongolië te sluiten.
   Deze overeenkomst doet geen afbreuk aan de toepassing of de uitvoering van
   verbintenissen die de partijen in betrekkingen met derden zijn aangegaan.
                                    ARTIKEL 59
                            Voldoen aan verplichtingen
   1.    Elke partij kan een geschil dat verband houdt met de toepassing of de
   interpretatie van deze overeenkomst aan het Gemengd Comité voorleggen.
   2.    Als een partij meent dat de andere partij een verplichting krachtens de
   overeenkomst niet is nagekomen, kan deze partij passende maatregelen treffen.
   3.    Behalve in bijzondere spoedeisende gevallen dient hij, alvorens zulks te doen,
   aan het Gemengd Comité alle ter zake doende informatie te verstrekken die nodig is
   voor een grondige bestudering van de situatie met het oog op het vinden van een
   voor beide partijen aanvaardbare oplossing.
   4.    Bij de keuze van de maatregelen moet voorrang worden gegeven aan
   maatregelen die het functioneren van de overeenkomst het minst verstoren. De
   andere partij wordt onmiddellijk op de hoogte gebracht van deze maatregelen en op
   verzoek van de andere partij wordt daaromtrent overleg gepleegd in het Gemengd
   Comité.
   5.    Voor de interpretatie en de praktische tenuitvoerlegging van de overeenkomst
   komen de partijen overeen dat de in artikel 3 van de overeenkomst bedoelde
NL                                        42                                            NL
 ---pagebreak---    “bijzonder dringende gevallen”, gevallen zijn van wezenlijke inbreuk op de
   overeenkomst door een van de partijen. Wezenlijke inbreuk op de overeenkomst
   houdt in:
   i)     afwijzing van de overeenkomst die niet in overeenstemming is met de
   algemene regels van het internationaal recht; of
   ii)    schending van de essentiële elementen van de overeenkomst als vermeld in
   artikel 1, lid 1, en artikel 3.
                                      ARTIKEL 60
                                       Faciliteiten
   Om de samenwerking in het kader van deze overeenkomst te vergemakkelijken,
   komen de partijen overeen de deskundigen en ambtenaren die betrokken zijn bij de
   uitvoering van de samenwerking de nodige faciliteiten te verlenen voor de
   uitoefening van hun taak, overeenkomstig hun respectieve interne regels en
   voorschriften.
                                      ARTIKEL 61
                             Territoriaal toepassingsgebied
   Deze overeenkomst is van toepassing, enerzijds, op elk grondgebied waarop het
   Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de
   Europese Unie van toepassing zijn, onder de in die verdragen neergelegde
   voorwaarden, en, anderzijds, op het grondgebied van Mongolië.
                                      ARTIKEL 62
                                 Definitie van de partijen
   Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt met de term “partijen” bedoeld de
   Unie, of haar lidstaten, of de Unie en haar lidstaten, overeenkomstig hun respectieve
   bevoegdheden, enerzijds, en Mongolië, anderzijds.
                                      ARTIKEL 63
                                Inwerkingtreding en duur
   1.     Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de maand volgende
   op de datum waarop de laatste partij de andere partij in kennis heeft gesteld van de
   voltooiing van de daartoe vereiste juridische procedures.
   2.     De overeenkomst is geldig voor een periode van vijf jaar. Zij zal automatisch
   met tijdvakken van een jaar worden verlengd, tenzij een van de partijen de andere
   partij, zes maanden voor het verstrijken van een tijdvak van een jaar, schriftelijk op
   de hoogte stelt van haar voornemen deze overeenkomst niet te verlengen.
   3.     Deze overeenkomst kan met onderlinge instemming tussen de partijen worden
   gewijzigd. De wijzigingen worden pas effectief nadat de partijen elkaar ervan in
   kennis hebben gesteld dat alle noodzakelijke formaliteiten vervuld zijn.
NL                                          43                                            NL
 ---pagebreak---    4.     Indien een partij een restrictiever handelsregime invoert voor de uitvoer van
   grondstoffen, zoals de invoering van nieuwe verbodsbepalingen, restricties,
   belastingen of heffingen van enige aard die niet beantwoorden aan de vereisten van
   de artikelen VIII, XI, XX of XXI van de GATT 1994, of die niet zijn toegestaan
   krachtens een ontheffingsbesluit van de WTO, of die niet zijn overeengekomen door
   het Gemengd Comité of het subcomité inzake handel en investeringen krachtens
   artikel 56, vergeleken met het handelsregime dat van kracht was op de dag van de
   parafering van de overeenkomst, kan de andere partij passende maatregelen nemen
   overeenkomstig artikel 59, leden 3 en 4.
   5.     Deze overeenkomst kan door een partij worden beëindigd door middel van een
   schriftelijke kennisgeving van opzegging aan de andere partij. De beëindiging gaat in
   zes maanden na ontvangst van de kennisgeving door de andere partij.
                                   ARTIKEL 64
                                  Kennisgevingen
   De in artikel 63 bedoelde kennisgevingen worden toegezonden aan het secretariaat-
   generaal van de Raad van de Europese Unie respectievelijk het ministerie van
   Buitenlandse Zaken van Mongolië.
                                   ARTIKEL 65
                                 Authentieke tekst
   Deze overeenkomst wordt opgesteld in de Bulgaarse, de Deense, de Duitse, de
   Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Italiaanse, de
   Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de
   Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische, de Zweedse
   taal en de Mongoolse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.
NL                                        44                                             NL