               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 21.2.2019
            COM(2019) 91 final
            2019/0045(NLE)
            Voorstel voor een
            BESLUIT VAN DE RAAD
            inzake de ondertekening, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Korea inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten

               TOELICHTING

               1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

               •Motivering en doel van het voorstel

                  Naar aanleiding van de arresten van het Hof van Justitie in de zogenaamde "Open Skies"-zaken heeft de Raad de Commissie op 5 juni 2003 een mandaat verleend om met derde landen te onderhandelen over de vervanging van sommige bepalingen in bestaande bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten door een overeenkomst op het niveau van de Unie (het "horizontale mandaat"). Dergelijke overeenkomsten hebben tot doel alle EU-luchtvaartmaatschappijen niet-discriminerende toegang tot luchtroutes tussen de Europese Unie en derde landen te geven en derhalve de bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten en derde landen in overeenstemming te brengen met de wetgeving van de Unie.

               •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

                  De bepalingen van de Overeenkomst vervangen de bestaande bepalingen in 22 bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten en de Republiek Korea, of zijn een aanvulling daarop.

               •Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

                  De Overeenkomst dient een fundamentele doelstelling van het externe luchtvaartbeleid van de Unie omdat zij de bestaande bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten in overeenstemming brengt met de wetgeving van de Unie.

               2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

               •Rechtsgrondslag

                  Artikel 100, lid 2, en artikel 218, lid 5, VWEU.

               •Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

                  Het voorstel is volledig gebaseerd op het door de Raad verleende "horizontale mandaat", rekening houdend met de kwesties die onder het EU-recht en bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten vallen.

               •Evenredigheid

                  Bij de Overeenkomst worden bepalingen in bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten slechts in zoverre gewijzigd of aangevuld als nodig is om deze in overeenstemming te brengen met het EU-recht.

               •Keuze van het instrument

                  De Overeenkomst tussen de Unie en de Republiek Korea is het meest efficiënte instrument om alle bestaande bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten en de Republiek Korea in overeenstemming te brengen met het EU-recht.

               3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

               •Evaluatie van bestaande wetgeving en controle van de resultaatgerichtheid ervan

                  Niet van toepassing.

               •Raadpleging van belanghebbenden

                  De Commissie heeft de onderhandelingen gevoerd in overleg met een bijzonder comité, overeenkomstig artikel 218, lid 4, VWEU. Ook de sector is tijdens de onderhandelingen geraadpleegd. Er is rekening gehouden met de opmerkingen die tijdens deze procedure zijn gemaakt. De betrokken lidstaten hebben de juistheid van de vermelde bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten geverifieerd. De sector heeft het belang van een solide rechtsgrondslag voor zijn commerciële activiteiten beklemtoond.

               •Bijeenbrengen en gebruik van expertise

                  Niet van toepassing.

               •Effectbeoordeling

                  Niet van toepassing.

               •Resultaatgerichtheid en vereenvoudiging

                  Het voorstel voorziet in een vereenvoudiging van de wetgeving. De desbetreffende bepalingen van bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten en de Republiek Korea worden vervangen of aangevuld door bepalingen in één enkele EU-overeenkomst.

               •Grondrechten

                  Niet van toepassing.

               4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

                  Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie.

               5.OVERIGE ELEMENTEN

               •Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

               De partijen bij de Overeenkomst stellen elkaar via diplomatieke kanalen schriftelijk in kennis van de voltooiing van hun respectieve interne procedures om de Overeenkomst in werking te laten treden. De Overeenkomst treedt in werking op de datum van de laatste kennisgeving.

               Toelichtende stukken (bij richtlijnen)

                  Niet van toepassing.

               Artikelsgewijze toelichting

                  De internationale luchtvaartbetrekkingen tussen lidstaten en derde landen worden traditiegetrouw vastgelegd in bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten, in de bijlagen bij die overeenkomsten en in aanverwante bilaterale of multilaterale regelingen.

                  De traditionele aanwijzingsbepalingen in bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten van lidstaten zijn echter in strijd met het EU-recht. Dergelijke bepalingen verlenen een derde land het recht de machtigingen en vergunningen van een luchtvaartmaatschappij te weigeren, in te trekken of op te schorten als die luchtvaartmaatschappij door een lidstaat is aangewezen maar niet substantieel in handen is van en gecontroleerd wordt door die lidstaat of onderdanen ervan. Dat wordt beschouwd als discriminatie van EU-luchtvaartmaatschappijen die op het grondgebied van een lidstaat zijn gevestigd maar die in handen zijn van en gecontroleerd worden door onderdanen van andere lidstaten. Dat is in strijd met artikel 49 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat onderdanen van een lidstaat die hun recht op vrijheid van vestiging uitoefenen, garandeert dat ze in de ontvangende lidstaat dezelfde behandeling krijgen als de onderdanen van die lidstaat.

                  Ook andere aspecten, zoals verplichte handelsovereenkomsten tussen luchtvaartondernemingen, moeten in overeenstemming met het EU-recht worden gebracht door bestaande bepalingen in bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten en derde landen te wijzigen of aan te vullen.

                  Overeenkomstig de mechanismen en richtsnoeren in de bijlage bij het "horizontale mandaat" heeft de Commissie met de Republiek Korea onderhandeld over een Overeenkomst ter vervanging van sommige bepalingen in de bestaande bilaterale overeenkomsten inzake luchtdiensten tussen lidstaten en de Republiek Korea. Bij artikel 2 van deze Overeenkomst worden de traditionele aanwijzingsbepalingen vervangen door een EU-aanwijzingsbepaling, waardoor alle EU-luchtvaartmaatschappijen gebruik kunnen maken van het vestigingsrecht. Artikel 4 vrijwaart de rechten van de lidstaten om, op grond van de EU-wetgeving, op niet-discriminerende basis belastingen, heffingen, accijnzen, vergoedingen of kosten in rekening te brengen voor de brandstof die op hun grondgebied wordt geleverd voor gebruik in een vliegtuig van een aangewezen luchtvaartmaatschappij van de Republiek Korea dat een plaats op het grondgebied van die lidstaat verbindt met een andere plaats op het grondgebied van die lidstaat of op het grondgebied van een andere lidstaat. Bij artikel 5 worden mogelijke conflicten met de mededingingsregels van de Unie opgelost.

                  Nu de onderhandelingen over de Overeenkomst met succes zijn afgerond, moet ze namens de Europese Unie worden ondertekend. Daartoe wordt hier een besluit voorgesteld.

               2019/0045 (NLE)

               Voorstel voor een

               BESLUIT VAN DE RAAD

               inzake de ondertekening, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Korea inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten

               DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

               Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 100, lid 2, in samenhang met artikel 218, lid 5,

               Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

               Overwegende hetgeen volgt:

               (1)Op 5 juni 2003 heeft de Raad een mandaat verleend om met derde landen te onderhandelen over de vervanging van sommige bepalingen in bestaande bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten door een overeenkomst op het niveau van de Unie.

               (2)De Commissie heeft namens de Unie onderhandeld over een Overeenkomst inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten met de Republiek Korea ("de Overeenkomst"). Op 12 november 2008 zijn de onderhandelingen met succes afgerond met de parafering van de Overeenkomst.

               (3)Vervolgens heeft de Raad op 31 maart 2009 een besluit vastgesteld inzake de ondertekening van de Overeenkomst, maar de Republiek Korea was op dat ogenblik niet bereid de Overeenkomst te ondertekenen.

               (4)In 2018 heeft de Republiek Korea opnieuw belangstelling getoond in de ondertekening en sluiting van de Overeenkomst. Aangezien een aantal nieuwe bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen de Republiek Korea en lidstaten zijn geparafeerd of ondertekend sinds het besluit van de Raad uit 2009, moest de Overeenkomst worden geactualiseerd en is er een nieuw besluit van de Raad inzake de ondertekening nodig.

               (5)De Overeenkomst heeft tot doel de bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen 22 lidstaten en de Republiek Korea in overeenstemming te brengen met het Unierecht.

               (6)De Overeenkomst moet namens de Unie worden ondertekend, onder voorbehoud van de sluiting ervan op een latere datum.

               HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

               Artikel 1

               De ondertekening van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Korea inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten (de Overeenkomst) wordt namens de Unie goedgekeurd, onder voorbehoud van de sluiting ervan
                  1
               .

               Artikel 2

               Het secretariaat-generaal van de Raad stelt het volmachtinstrument op dat de persoon (personen) die daartoe door de onderhandelaar over de Overeenkomst is (zijn) aangewezen, machtiging verleent de Overeenkomst, onder voorbehoud van de sluiting ervan, te ondertekenen.

               Artikel 3

               Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

               Gedaan te Brussel,

                     Voor de Raad

                     De voorzitter

                     (1)

                        De tekst van de Overeenkomst wordt samen met het besluit inzake de sluiting gepubliceerd.

    ---documentbreak---

               EUROPESE COMMISSIE
            Brussel, 21.2.2019
            COM(2019) 91 final
            BIJLAGE
            bij het
            voorstel voor een Besluit van de Raad
            inzake de ondertekening, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Korea inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten

               OVEREENKOMST

               TUSSEN DE EUROPESE UNIE
                  EN DE REPUBLIEK KOREA

               INZAKE BEPAALDE ASPECTEN VAN LUCHTDIENSTEN

               DE EUROPESE UNIE,

                  enerzijds, en

               DE REPUBLIEK KOREA,

                  anderzijds,

               hierna "de overeenkomstsluitende partijen" genoemd,

               VASTSTELLEND dat het Hof van Justitie van de Europese Unie tot de conclusie is gekomen dat sommige bepalingen van de tussen verscheidene lidstaten van de Europese Unie en derde landen gesloten bilaterale overeenkomsten inzake luchtdiensten in strijd zijn met de wetgeving van de Europese Unie,

               VASTSTELLEND DAT dergelijke bepalingen zijn opgenomen in een aantal bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten die tussen verscheidene lidstaten van de Europese Unie en de Republiek Korea zijn gesloten en dat de lidstaten verplicht zijn alle passende maatregelen te nemen om de onverenigbaarheden tussen deze overeenkomsten en de EU-Verdragen weg te werken,

               VASTSTELLEND dat de Europese Unie exclusief bevoegd is voor een aantal aspecten die kunnen worden opgenomen in bilaterale overeenkomsten tussen lidstaten van de Europese Unie en derde landen inzake luchtdiensten,

               VASTSTELLEND dat in een lidstaat van de Europese Unie gevestigde EU-luchtvervoerders overeenkomstig de wetgeving van de Europese Unie het recht hebben op niet-discriminerende toegang tot luchtroutes tussen de lidstaten van de Europese Unie en derde landen,

               GELET OP de overeenkomsten tussen de Europese Unie en bepaalde derde landen waarin onderdanen van deze derde landen de mogelijkheid wordt geboden eigendom te verwerven in luchtvervoerders die een vergunning hebben gekregen overeenkomstig de wetgeving van de Europese Unie,

               ERKENNENDE DAT samenhang tussen de wetgeving van de Europese Unie en bepalingen van bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten van de Europese Unie en de Republiek Korea zal zorgen voor een solide rechtsgrondslag voor luchtdiensten tussen de Europese Unie en de Republiek Korea en het mogelijk maakt de continuïteit van dergelijke luchtdiensten te garanderen,

               VASTSTELLEND dat bepalingen van de bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten van de Europese Unie en de Republiek Korea die niet strijdig zijn met de wetgeving van de Europese Unie, niet hoeven te worden gewijzigd of vervangen.

               VASTSTELLEND dat dergelijke wijzigingen de uitstekende relatie tussen de Europese Unie en de Republiek Korea op het gebied van luchtvervoer zouden bevestigen, en

               VASTSTELLEND dat de Europese Unie er in deze Overeenkomst niet naar streeft het totale volume aan luchtverkeer tussen de Europese Unie en de Republiek Korea te beïnvloeden, noch het evenwicht tussen luchtvervoerders uit de Europese Unie en luchtvervoerders uit de Republiek Korea te wijzigen, noch deze Overeenkomst te laten prevaleren over de bepalingen van bestaande bilaterale overeenkomsten inzake verkeersrechten.

               ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:

               ARTIKEL 1

               Algemene bepalingen

               1.
                     In deze Overeenkomst wordt onder "lidstaten" de lidstaten van de Europese Unie verstaan; onder "EU-Verdragen" worden het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie verstaan; onder "overeenkomstsluitende partij" wordt een partij bij deze Overeenkomst verstaan; onder "partij" wordt een partij bij de relevante bilaterale overeenkomst voor luchtdiensten verstaan; onder "luchtvervoerder" wordt ook luchtvaartmaatschappij verstaan.

               2.
                     Wanneer in de overeenkomsten van bijlage 1 wordt verwezen naar onderdanen van de lidstaat die partij is bij de Overeenkomst, wordt dit begrepen als een verwijzing naar onderdanen van de lidstaten van de Europese Unie.

               3.
                     Wanneer in de in bijlage I vermelde overeenkomsten wordt verwezen naar luchtvervoerders of luchtvaartmaatschappijen van de lidstaat die partij is bij de Overeenkomst, wordt dit begrepen als zijnde een verwijzing naar de door die lidstaat aangewezen luchtvervoerders of luchtvaartmaatschappijen.

               ARTIKEL 2

               Aanwijzing, vergunning en intrekking

               1.
                     De bepalingen van de leden 3 en 4 van dit artikel hebben voorrang op de overeenkomstige bepalingen van de in bijlage II, onder a) en b), genoemde artikelen wat betreft de aanwijzing van een luchtvervoerder door de desbetreffende lidstaat, de vergunningen en machtigingen die door de Republiek Korea aan deze luchtvervoerder zijn toegekend en de weigering, intrekking, opschorting of beperking van de vergunningen en machtigingen van de luchtvervoerder.

               2.
                     De bepalingen van de leden 3 en 4 van dit artikel hebben voorrang op de overeenkomstige bepalingen van de in bijlage II, onder a) en b), genoemde artikelen wat betreft de aanwijzing van een luchtvervoerder door de Republiek Korea, de vergunningen en machtigingen die door de desbetreffende lidstaat aan deze luchtvervoerder zijn toegekend en de weigering, intrekking, opschorting of beperking van de vergunningen en machtigingen van de luchtvervoerder.

               3.
                     Bij ontvangst van een dergelijke aanwijzing, en van de aanvragen van de aangewezen luchtvervoerders, in de vorm en op de wijze die is voorgeschreven voor het aanvragen van vergunningen en technische machtigingen, verleent elke partij, met inachtneming van leden 4 en 5 van dit artikel, de passende vergunningen en machtigingen met zo weinig mogelijk procedurele vertraging, voor zover:

               a)
                     in het geval van een luchtvervoerder die door een lidstaat is aangewezen:

                  (i)
                     de luchtvervoerder, overeenkomstig de EU-Verdragen, op het grondgebied van de aanwijzende lidstaat is gevestigd en beschikt over een geldige exploitatievergunning van een lidstaat, overeenkomstig de wetgeving van de Europese Unie; en

                  (ii)
                     de lidstaat die verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operator Certificate op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft en de bevoegde luchtvaartautoriteit duidelijk in de aanwijzing is vermeld; en

                  (iii)
                     de hoofdvestiging van de luchtvervoerder zich bevindt op het grondgebied van de lidstaat die de geldige exploitatievergunning heeft afgegeven; en

                  (iv)
                     de luchtvervoerder rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is van lidstaten en/of onderdanen van lidstaten, en/of van andere in bijlage III vermelde landen en/of onderdanen van die landen, en deze landen en/of onderdanen daadwerkelijk zeggenschap uitoefenen over de luchtvervoerder;

               b)
                     in het geval van een luchtvervoerder die door de Republiek Korea is aangewezen:

                  (i)
                     de Republiek Korea op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft; en

                  (ii)
                     de Republiek Korea, onderdanen van de Republiek Korea of beide, voor een aanmerkelijk deel eigenaar zijn van en doeltreffend controle uitoefenen op de luchtvervoerder, en de luchtvervoerder beschikt over een geldige exploitatievergunning die door de Republiek Korea is afgegeven;

               c)
                      de aangewezen luchtvervoerder voldoet aan de in wet- en regelgeving voorgeschreven voorwaarden die gewoonlijk van toepassing zijn op de exploitatie van internationale luchtdiensten door de partij die de aanvraag of aanvragen behandelt.

               4.
                     Beide partijen mogen de exploitatievergunning of technische machtigingen van een door de andere partij aangewezen luchtvervoerder weigeren, intrekken, schorsen of beperken, mits:

               a)
                     in het geval van een luchtvervoerder die door een lidstaat is aangewezen:

                  (i)
                     de luchtvervoerder, overeenkomstig de EU-Verdragen, niet op het grondgebied van de aanwijzende lidstaat is gevestigd of niet beschikt over een geldige exploitatievergunning van een lidstaat, overeenkomstig de wetgeving van de Europese Unie; of

                  (ii)
                     de lidstaat die verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operator Certificate niet op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft, of in het geval de relevante luchtvaartautoriteit niet duidelijk in de aanwijzing is vermeld; of

                  (iii)
                     de hoofdvestiging van de luchtvervoerder zich niet bevindt op het grondgebied van de lidstaat die de exploitatievergunning heeft afgegeven; of

                  (iv)
                     de luchtvervoerder niet rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is van lidstaten en/of onderdanen van lidstaten, en/of van andere in bijlage III vermelde landen en/of onderdanen van die landen, en deze landen en/of onderdanen geen zeggenschap uitoefenen over de luchtvervoerder; of

                  (v)
                     de luchtvervoerder reeds over een exploitatievergunning beschikt krachtens een bilaterale overeenkomst tussen de Republiek Korea en een andere lidstaat en de Republiek Korea aantoont dat de luchtvervoerder, door krachtens de onderhavige Overeenkomst verkeersrechten uit te oefenen op een traject dat een plaats in die andere lidstaat omvat, de krachtens die andere overeenkomst opgelegde beperkingen van de verkeersrechten omzeilt; of

                  (vi)
                     de luchtvervoerder houder is van een Air Operators Certificate dat is afgegeven door een lidstaat en er geen bilaterale overeenkomst voor luchtdiensten bestaat tussen de Republiek Korea en die lidstaat, en die lidstaat verkeersrechten heeft geweigerd aan de door de Republiek Korea aangewezen luchtvervoerder;

               b)
                     in het geval van een luchtvervoerder die door de Republiek Korea is aangewezen:

                  (i)
                     de Republiek Korea niet op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft; of

                  (ii)
                     noch de Republiek Korea, noch onderdanen van de Republiek Korea voor een aanmerkelijk deel eigenaar zijn van en doeltreffend controle uitoefenen op de luchtvervoerder, of voor zover de luchtvervoerder niet beschikt over een geldige exploitatievergunning die door de Republiek Korea is afgegeven;

               c)
                     de aangewezen luchtvervoerder niet voldoet aan de in wet- en regelgeving voorgeschreven voorwaarden die gewoonlijk van toepassing zijn op de exploitatie van internationale luchtdiensten door de partij die deze rechten verleent.

               5.
                     Bij de uitoefening van de rechten die krachtens lid 4 aan de Republiek Korea zijn verleend en onverminderd de rechten die het krachtens lid 4, onder a), punten v) en vi), van dit artikel heeft, mag de Republiek Korea geen onderscheid maken tussen luchtvervoerders van de lidstaten op grond van nationaliteit.

               ARTIKEL 3

               Rechten met betrekking tot wettelijk toezicht

               1.
                     De bepalingen van lid 2 van dit artikel vormen een aanvulling op de desbetreffende bepalingen in de in bijlage II, onder c), vermelde artikelen.

               2.
                     Wanneer een lidstaat (de eerste lidstaat) een luchtvervoerder heeft aangewezen die onder het wettelijk toezicht van een andere lidstaat staat, zijn de rechten van de Republiek Korea uit hoofde van de veiligheidsvoorschriften van de overeenkomst tussen de eerste lidstaat die de luchtvervoerder heeft aangewezen en de Republiek Korea zowel van toepassing op de vaststelling, naleving of handhaving van veiligheidsnormen door die andere lidstaat als op de exploitatievergunning van die luchtvervoerder.

               ARTIKEL 4

               Belasting op vliegtuigbrandstof

               1.
                     De bepalingen van lid 2 van dit artikel vormen een aanvulling op de overeenkomstige bepalingen van de in bijlage II, onder d), vermelde artikelen.

               2.
                     Niettegenstaande eventuele andersluidende bepalingen, beletten de in bijlage II, onder d), vermelde bepalingen op generlei wijze dat de lidstaten op niet-discriminerende wijze belastingen, heffingen, accijnzen, vergoedingen of kosten in rekening brengen voor de brandstof die op hun grondgebied wordt geleverd voor gebruik in een luchtvaartuig van een aangewezen luchtvervoerder van de Republiek Korea dat een plaats op het grondgebied van die lidstaat verbindt met een andere plaats op het grondgebied van die lidstaat of op het grondgebied van een andere lidstaat.

               ARTIKEL 5

               Verenigbaarheid met de mededingingsregels

               1.
                     Niettegenstaande eventuele andersluidende bepalingen, mag niets in de in bijlage I vermelde overeenkomsten:

               a)
                     de vaststelling bevorderen van overeenkomsten tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die de mededinging verhinderen, beperken of verstoren;

               b)
                     de gevolgen van dergelijke overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen versterken; of

               c)
                     de verantwoordelijkheid voor het nemen van maatregelen die de mededinging verhinderen, beperken of verstoren, delegeren aan particuliere economische operatoren.

               2.
                     De bepalingen in de in bijlage I vermelde overeenkomsten die niet verenigbaar zijn met lid 1 van dit artikel worden niet toegepast.

               ARTIKEL 6

               Bijlagen bij de Overeenkomst

               De bijlagen vormen een integrerend deel van deze Overeenkomst.

               ARTIKEL 7

               Herziening of wijziging

               De overeenkomstsluitende partijen kunnen er te allen tijde wederzijds schriftelijk mee instemmen deze Overeenkomst te herzien of te wijzigen.

               ARTIKEL 8

               Inwerkingtreding

               1.
                     Deze Overeenkomst treedt in werking wanneer de overeenkomstsluitende partijen elkaar schriftelijk hebben meegedeeld dat zij hun interne procedures voor de inwerkingtreding van de Overeenkomst hebben voltooid.

               2.
                     De overeenkomsten en andere regelingen tussen lidstaten en de Republiek Korea die op de datum van de ondertekening van deze Overeenkomst nog niet in werking zijn getreden en niet voorlopig worden toegepast, zijn vermeld in bijlage I, onder b). Zodra deze overeenkomsten en regelingen in werking treden, vallen zij onder de onderhavige Overeenkomst.

               ARTIKEL 9

               Beëindiging

               1.
                     Wanneer een in bijlage I vermelde overeenkomst wordt beëindigd, worden tegelijkertijd alle bepalingen van de onderhavige Overeenkomst die betrekking hebben op die overeenkomst beëindigd.

               2.
                     In het geval alle in bijlage I vermelde overeenkomsten worden beëindigd, wordt de onderhavige Overeenkomst beëindigd op de datum waarop de laatste van deze overeenkomsten wordt beëindigd.

               TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd, deze Overeenkomst hebben ondertekend.

               Gedaan te [….] in tweevoud, op [../../….] in de Bulgaarse, Tsjechische, Deense, Duitse, Engelse, Spaanse, Estse, Franse, Griekse, Kroatische, Italiaanse, Letse, Litouwse, Hongaarse, Maltese, Nederlandse, Poolse, Portugese, Roemeense, Slowaakse, Sloveense, Finse, Zweedse en Koreaanse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.

                        VOOR DE EUROPESE UNIE

                        VOOR DE REPUBLIEK KOREA

               BIJLAGE I

               Lijst van de overeenkomsten als bedoeld in artikel 1 van deze Overeenkomst

               a)
                     Overeenkomsten voor luchtdiensten tussen de Republiek Korea en lidstaten van de Europese Unie, in aangepaste, gewijzigde of aangevulde vorm, die, op de datum van ondertekening van onderhavige Overeenkomst, zijn gesloten, ondertekend en/of voorlopig worden toegepast:

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de respectieve grondgebieden van de Bondsregering van Oostenrijk en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Wenen op 15 mei 1979, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Oostenrijk" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van het Koninkrijk België en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Brussel op 20 oktober 1975, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en België" genoemd in bijlage II;

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van de Republiek Bulgarije en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Sofia op 19 augustus 1994, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Bulgarije" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Kroatië en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Zagreb op 30 december 2015, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Kroatië" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst inzake luchtdiensten tussen de regering van de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek en de regering van de Republiek Korea , ondertekend te Seoul op 26 oktober 1990, gewijzigd bij overeenkomst tussen de regering van de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek en de regering van de Republiek Korea tot wijziging van de overeenkomst inzake luchtdiensten tussen de regering van de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek en de regering van de Republiek Korea, ondertekend te Seoul op 26 oktober 1990, gesloten bij uitwisseling van diplomatieke nota's op 3 december 2004 en 14 februari 2005, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en de Tsjechische Republiek" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor geregelde luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van de Republiek Korea en de regering van het Koninkrijk Denemarken, geparafeerd te Seoul op 6 september 1995, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Denemarken" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Finland en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Seoul op 12 november 1996, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Finland" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Franse Republiek en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Seoul op 7 juni 1974, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Frankrijk" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Luchtvervoersovereenkomst tussen de Bondsrepubliek Duitsland en de Republiek Korea, opgesteld te Bonn op 7 maart 1995, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Duitsland" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van de Helleense Republiek en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Athene op 25 januari 1995, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Griekenland" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van Hongarije en de regering van de Republiek Korea, ondertekend te Seoul op 28 november 2014, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Hongarije" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van het Groothertogdom Luxemburg en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Luxemburg op 27 september 2000, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en het Groothertogdom Luxemburg" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van de Republiek Korea en de regering van Malta, opgesteld te Valletta op 25 maart 1997, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Malta" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Luchtvervoersovereenkomst tussen de regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te 's Gravenhage op 24 juni 1970, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Nederland" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Polen en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Seoul op 14 oktober 1991, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Polen" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Burgerluchtvaartovereenkomst tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van Roemenië en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Seoul op 10 maart 1994, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Roemenië" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Luchtvervoersovereenkomst tussen het Koninkrijk Spanje en de Republiek Korea, opgesteld te Seoul op 21 juni 1989, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Spanje" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor geregelde luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van de Republiek Korea en de regering van het Koninkrijk Zweden, geparafeerd te Seoul op 6 september 1995, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Zweden" genoemd in bijlage II,

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen en voorbij de respectieve grondgebieden van de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de regering van de Republiek Korea, opgesteld te Seoul op 5 maart 1984, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en het Verenigd Koninkrijk" genoemd in bijlage II;

               b)
                     Geparafeerde of ondertekende overeenkomsten en andere regelingen tussen de Republiek Korea en lidstaten van de Europese Unie met betrekking tot luchtdiensten, in aangepaste, gewijzigde of aangevulde vorm, die, op de datum van ondertekening van de onderhavige overeenkomst, nog niet van kracht zijn geworden en niet voorlopig worden toegepast:

                  –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Italiaanse Republiek en de regering van de Republiek Korea, geparafeerd te Rome op 24 maart 2016, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Italië" genoemd in bijlage II,

               –
                     Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Letland en de regering van de Republiek Korea, geparafeerd te Riga op 6 april 2018, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Letland" genoemd in bijlage II,

               –
                     Overeenkomst inzake luchtdiensten tussen de Portugese Republiek en de Republiek Korea, ondertekend te Seoul op 25 mei 2018, hierna de "Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Portugal" genoemd in bijlage II.

               _________________

               BIJLAGE II

               Lijst van de artikelen van de in bijlage I vermelde overeenkomsten waarnaar wordt verwezen in de artikelen 2, 3 en 4 van de onderhavige Overeenkomst

               a)
                     Aanwijzing:

                  –
                     Artikel 3, leden 1, 2 en 3, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Oostenrijk,

                  –
                     Artikel 3, leden 1, 2 en 3, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en België,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Bulgarije,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Kroatië,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Tsjechië,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Denemarken,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Finland,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Frankrijk,

                  –
                     Artikel 3, leden 2 en 3, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Duitsland,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Griekenland,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Hongarije,

                  –
                     Artikel 7 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Italië,

               –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Letland,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Luxemburg,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Malta,

                  –
                     Artikel 3, leden 1, 2 en 3, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Nederland,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Polen,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Portugal,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Roemenië,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Spanje,

                  –
                     Artikel 3 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Zweden,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en het Verenigd Koninkrijk;

               b)
                     Weigering, intrekking, opschorting of beperking van vergunningen of machtigingen:

                  –
                     Artikel 3, leden 4 en 5, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Oostenrijk,

                  –
                     Artikel 3, leden 4 en 5, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en België,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Bulgarije,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Kroatië,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Tsjechië,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Denemarken,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Finland,

                  –
                     Artikel 3 bis van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Frankrijk,

                  –
                     Artikel 3, leden 4 en 5, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Duitsland,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Griekenland,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Hongarije,

                  –
                     Artikel 8 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Italië,

               –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Letland,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Luxemburg,

                  –
                     Artikel 4 van de overeenkomst tussen de Republiek Korea en Malta,

                  –
                     Artikel 3, leden 4 en 5, van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Nederland,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Polen,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Portugal,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Roemenië,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Spanje,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Zweden,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en het Verenigd Koninkrijk;

               c)
                     Wettelijk toezicht:

                  –
                     Artikel 7 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Oostenrijk,

                  –
                     Artikel 7 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en België,

                  –
                     Artikel 10 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Bulgarije,

                  –
                     Artikel 7 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Kroatië,

                  –
                     Artikel 8 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Tsjechië,

                  –
                     Artikel 17A van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Denemarken,

                  –
                     Artikel 9 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Finland,

                  –
                     De op 23 mei 2002 tussen Korea en Frankrijk overeengekomen bepaling betreffende veiligheid,

                  –
                     Artikel 8 van de overeenkomst tussen de Republiek Korea en Griekenland,

                  –
                     Artikel 9 van de overeenkomst tussen de Republiek Korea en Hongarije,

                  –
                     Artikel 10 van de overeenkomst tussen de Republiek Korea en Italië,

               –
                     Artikel 15 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Letland,

                  –
                     Artikel 6 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Luxemburg,

                  –
                     Artikel 7 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Malta,

                  –
                     Het op 13 september 2002 tussen Korea en Nederland overeengekomen artikel betreffende veiligheid,

                  –
                     Artikel 14 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Portugal,

                  –
                     Artikel 8 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Roemenië,

                  –
                     Het op 15 december 2005 tussen Korea en Spanje overeengekomen artikel betreffende veiligheid,

                  –
                     Artikel 17A van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Zweden,

                  –
                     Het op 29 juni 2001 tussen Korea en het Verenigd Koninkrijk overeengekomen artikel betreffende veiligheid;

               d)
                     Belasting op vliegtuigbrandstof:

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Oostenrijk,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en België,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Bulgarije,

                  –
                     Artikel 10 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Kroatië,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Tsjechië,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Denemarken,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Finland,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Frankrijk,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Duitsland,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Griekenland,

                  –
                     Artikel 6 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Hongarije,

                  –
                     Artikel 12 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Italië,

               –
                     Artikel 7 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Letland,

                  –
                     Artikel 8 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Luxemburg,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Malta,

                  –
                     Artikel 4 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Nederland,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Polen,

                  –
                     Artikel 6 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Portugal,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Roemenië,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Spanje,

                  –
                     Artikel 5 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en Zweden,

                  –
                     Artikel 6 van de Overeenkomst tussen de Republiek Korea en het Verenigd Koninkrijk.

               _________________

               BIJLAGE III

               Lijst van andere landen waarnaar wordt verwezen in artikel 2 van de onderhavige Overeenkomst

               a)
                     IJsland (in het kader van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte);

               b)
                     Het Vorstendom Liechtenstein (in het kader van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte);

               c)
                     Het Koninkrijk Noorwegen (in het kader van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte);

               d)
                     De Zwitserse Bondsstaat (in het kader van de Overeenkomst inzake luchtvervoer tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat).

               __________________