title: Απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, αριθ. 20/14/COL της 29ης Ιανουαρίου 2014 , για την ενενηκοστή δεύτερη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων

text:
               19.6.2014

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 179/77

         ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ
   αριθ. 20/14/COL
   της 29ης Ιανουαρίου 2014
   για την ενενηκοστή δεύτερη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων
   Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,
   ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (1), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 63 και το πρωτόκολλο 26,
   ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (2), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το άρθρο 24,
   ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:
   Το κεφάλαιο των κατευθυντήριων γραμμών της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία (3) έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (4),
   Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχούσε στο κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία (5), το οποίο έληξε ομοίως στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (6),
   Στις 6 Δεκεμβρίου 2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή («η Επιτροπή») δημοσίευσε ανακοίνωση σχετικά με την παράταση της εφαρμογής του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία έως τις 30 Ιουνίου 2014 (7).
   Σύμφωνα με την παράγραφο 10 του κοινοτικού πλαισίου, η Επιτροπή προτίθεται να περιλάβει τις διατάξεις για τις ενισχύσεις καινοτομίας υπέρ της ναυπηγικής βιομηχανίας στο κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία και να ενσωματώσει τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα υπέρ της ναυπηγικής βιομηχανίας στις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα.
   Στις 19 Ιουνίου 2013 η Επιτροπή εξέδωσε νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα για την περίοδο 2014-2020. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ («η Αρχή») εξέδωσε επίσης νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα για την περίοδο 2014-2020. Ωστόσο, αμφότερες οι κατευθυντήριες γραμμές θα αρχίσουν να ισχύουν από την 1η Ιουλίου 2014.
   Επίσης, η Επιτροπή επανεξετάζει επί του παρόντος το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία. Η ημερομηνία έκδοσης του νέου πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία δεν είναι ακόμα γνωστή, αν και η Επιτροπή έχει την πρόθεση να ολοκληρώσει αυτή τη διαδικασία έως τις 30 Ιουνίου 2014.
   Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αρχή προτίθεται επίσης να επεκτείνει τις γενικές οριζόντιες διατάξεις στον ναυπηγικό τομέα, όπως ορίζεται στην παράγραφο 10 των κατευθυντήριων γραμμών για τη ναυπηγική βιομηχανία, και με σκοπό να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις σε ολόκληρο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, η ισχύς του κεφαλαίου των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία πρέπει να παραταθεί.
   Έχουν διεξαχθεί διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη ΕΖΕΣ,
   ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
   Άρθρο 1
   Η πρώτη πρόταση της παραγράφου 35 του κεφαλαίου των κατευθυντήριων γραμμών της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία τροποποιείται ως εξής:

                  «35.

                  Η Αρχή θα εφαρμόζει τις αρχές που εκτίθενται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές έως την 30ή Ιουνίου 2014.».

   Άρθρο 2
   Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό.

      Βρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 2014.

            Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

         Oda Helen SLETNES

            Πρόεδρος

         Frank BÜCHEL

            Μέλος του Σώματος

      (1)  Η «συμφωνία για τον ΕΟΧ».

      (2)  Η «συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου».

      (3)  ΕΕ L 31 της 31.1.2013, σ. 77, συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 7 της 31.1.2013, σ. 1.

      (4)  Βλέπε την παράγραφο 35 των κατευθυντήριων γραμμών της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία.

      (5)  ΕΕ C 364 της 14.12.2011, σ. 9.

      (6)  Βλέπε την παράγραφο 35 του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία.

      (7)  ΕΕ C 357 της 6.12.2013, σ. 1.


title: Απόφαση (ΕΕ) 2015/1321 της Επιτροπής, της 23ης Ιουνίου 2010, σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 38/07 (πρώην NN 45/07) που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλία υπέρ της Arbel Fauvet Rail SA [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2010) 4112] (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

text:
               31.7.2015

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 203/31

         ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1321 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
   της 23ης Ιουνίου 2010
   σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 38/07 (πρώην NN 45/07) που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλία υπέρ της Arbel Fauvet Rail SA

         [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2010) 4112]

   (Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
   (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
   Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
   Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
   Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
   Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (2),
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
   1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

   1.1.   Διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής

               (1)

               Η Επιτροπή ενημερώθηκε μέσω καταγγελίας για ορισμένα μέτρα στήριξης που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλία υπέρ της εταιρείας Arbel Fauvet Rail (εφεξής «AFR»). Η Γαλλία υπέβαλε συμπληρωματικές παρατηρήσεις στις 28 Ιανουαρίου 2006, στις 25 Οκτωβρίου 2006, στις 30 Ιανουαρίου 2007 και στις 6 Ιουνίου 2007.

               (2)

               Με επιστολή της 12ης Σεπτεμβρίου 2007, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γαλλία για την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά την προαναφερθείσα ενίσχυση.

               (3)

               Η Γαλλία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της με ανακοινώσεις στις 12 Οκτωβρίου 2007, καθώς και στις 18 και 19 Δεκεμβρίου 2007.

               (4)

               Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
                   (3). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.

               (5)

               Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενους.

               (6)

               Στις 2 Απριλίου 2008, η Επιτροπή εξέδωσε για τα εν λόγω μέτρα μια αρνητική απόφαση (4) μαζί με εντολή ανάκτησης (εφεξής «η αρχική απόφαση AFR»).

               (7)

               Η αρχική απόφαση AFR προσεβλήθη από την περιφέρεια Nord-Pas-de-Calais (T-267/08) στις 9 Ιουλίου 2008 και από τον δήμο της περιφέρειας του Douaisis (T-279/08) στις 17 Ιουλίου 2008. Ένας από τους λόγους ακύρωσης που πρόβαλαν οι προσφεύγοντες ήταν η έλλειψη αιτιολογίας για τον υπολογισμό του στοιχείου ενίσχυσης. Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν επίσης ότι η Επιτροπή είχε υποπέσει σε πρόδηλο λάθος εκτίμησης χαρακτηρίζοντας εσφαλμένως την AFR ως προβληματική επιχείρηση.

         1.2.   Η απόφαση Biria

               (8)

               Ο υπολογισμός του ποσού της ενίσχυσης στην αρχική απόφαση της AFR της 2ας Απριλίου 2008 βασίστηκε σε μέθοδο που διατυπώθηκε σε προηγούμενη απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την υπόθεση C 38/2005 «Όμιλος Biria» (εφεξής «η απόφαση Biria») (5).

               (9)

               Με τις προσφυγές (6) της 5ης Απριλίου 2007 (T-102/07) και της 16ης Απριλίου 2007 (T-120/07), η απόφαση Biria προσεβλήθη αντιστοίχως από την αρχή που χορήγησε την ενίσχυση και από τον νόμιμο διάδοχο των δικαιούχων της ενίσχυσης. Στις 3 Μαρτίου 2010 (7) το Πρωτοδικείο ακύρωσε την απόφαση Biria.

               (10)

               Μολονότι το Πρωτοδικείο επιβεβαίωσε σε μεγάλο βαθμό το σκεπτικό της Επιτροπής, η απόφαση, ωστόσο, ακυρώθηκε λόγω έλλειψης αιτιολογίας όσον αφορά ένα συγκεκριμένο σημείο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να περιοριστεί σε απλή αναφορά στην ανακοίνωσή της του 1997 σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (8) (εφεξής «η ανακοίνωση του 1997 για τα επιτόκια αναφοράς») στην αιτιολογία της σχετικά με τον υπολογισμό των ασφαλίστρων κινδύνου όταν αυτή καθορίζει το ποσό του στοιχείου ενίσχυσης που περιέχεται σε ένα δάνειο προς μια προβληματική επιχείρηση.

         1.3.   Ανάκτηση

               (11)

               Η αρχική απόφαση AFR αναφέρεται ρητώς στην αιτιολογική σκέψη της απόφασης Biria που οδήγησε στην ακύρωση αυτής της απόφασης από το Πρωτοδικείο. Το σκεπτικό της απόφασης Biria και εκείνο της αρχικής απόφασης AFR, σε ό,τι αφορά τα ασφάλιστρα κινδύνου προς ανάκτηση, βασίζονται σε παρόμοια στοιχεία.

               (12)

               Έκτοτε, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, υπό το πρίσμα της απόφασης Biria, η αρχική απόφαση AFR της 2ας Απριλίου 2008 δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένη με νομικά επιχειρήματα σε ό,τι αφορά το επίπεδο των ασφαλίστρων κινδύνου προς ανάκτηση. Επειδή αυτή η απόφαση δεν κατέστη οριστική, πρέπει να ανακληθεί και να εκδοθεί νέα απόφαση.

         2.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

   2.1.   Ο δικαιούχος

               (13)

               Η AFR είναι κατασκευαστής σιδηροδρομικού υλικού ειδικευμένος στις φορτάμαξες και στα εμπορευματοκιβώτια-δεξαμενές. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς στην ευρωπαϊκή αγορά τροχαίου σιδηροδρομικού υλικού. Η εταιρεία είναι εγκατεστημένη στο Douai (Nord) και απασχολούσε περίπου 265 άτομα το 2008.

               (14)

               Το 2005, η εταιρεία Arbel SA κατείχε την AFR κατά 100 % (9). Η AFR απασχολούσε τότε περίπου 330 άτομα.

               (15)

               Η εκμετάλλευση της AFR υπήρξε ελλειμματική κατά τη διάρκεια πολλών ετών. Οι οικονομικές δυσκολίες της εταιρείας επιδεινώθηκαν από το 2001. Αυτή η τάση ενισχύθηκε μεταξύ του 2002 και του 2005. Στον ακόλουθο πίνακα αναγράφονται ορισμένοι δείκτες κλειδιά των επιδόσεων της AFR κατά την περίοδο που προηγήθηκε της χορήγησης της ενίσχυσης:

                           Στις 31.12.2004

                           Στις 31.12.2003

                           Στις 31.12.2002

                           Στις 31.12.2001

                           Κύκλος εργασιών σε ευρώ

                           22 700 000

                           42 700 000

                           42 000 000

                           70 000 000

                           Καθαρό αποτέλεσμα σε ευρώ

                           – 11 589 620

                           – 14 270 634

                           – 2 083 746

                           – 10 500 000

                           Ίδια κεφάλαια σε ευρώ

                           – 21 090 000

                           – 23 000 000

                           – 8 700 000

                           – 6 600 000

         2.2.   Τα μέτρα στήριξης

               (16)

               Στις 4 Ιουλίου 2005 η περιφέρεια Nord-Pas-de-Calais και ο δήμος της περιφέρειας του Douaisis χορήγησαν από κοινού στην AFR επιστρέψιμη από κοινού προκαταβολή 1 εκατ. ευρώ ο καθένας, ήτοι 2 εκατ. ευρώ συνολικά.

               (17)

               Σύμφωνα με τις παρασχεθείσες από τις γαλλικές αρχές πληροφορίες, οι όροι των προκαταβολών ήταν οι ακόλουθοι:

                           —

                           Η επιστρέψιμη προκαταβολή της περιφέρειας χορηγήθηκε με ετήσιο επιτόκιο 4,08 % (που αντιστοιχεί στο κοινοτικό επιτόκιο αναφοράς που εφαρμοζόταν κατά τη στιγμή της χορήγησης) υπό την προϋπόθεση «συμπλήρωσης» ενός σχεδίου χρηματοδότησης υπό επεξεργασία στην AFR. Η προκαταβολή ήταν επιστρέψιμη μέσω εξαμηνιαίων καταβολών για περίοδο τριών ετών αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου 2006.

                           —

                           Η προκαταβολή του δήμου της περιφέρειας του Douaisis χορηγήθηκε με ετήσιο επιτόκιο 4,08 % (που αντιστοιχεί στο κοινοτικό επιτόκιο αναφοράς που εφαρμοζόταν κατά τη στιγμή της χορήγησης) υπό την προϋπόθεση καταβολής της επιστρέψιμης προκαταβολής με τους ίδιους όρους με εκείνους της περιφέρειας, καθώς και την παρασχεθείσα απόδειξη της αμετάκλητης συγχώνευσης μεταξύ της AFR και της Lormafer, μια άλλη εταιρεία ελεγχόμενη από την Arbel SA. Ομοίως, αυτή η προκαταβολή ήταν επιστρέψιμη με εξαμηνιαίες δόσεις για περίοδο τριών ετών αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου 2006.

         3.   ΛOΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔHΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚIΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠIΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣIΑΣ EΡΕΥΝΑΣ

               (18)

               Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εκτίμησε ότι οι επιστρέψιμες προκαταβολές συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Γι' αυτόν τον σκοπό, η Επιτροπή επισήμανε ιδίως ότι τα εν λόγω μέτρα παρείχαν πλεονέκτημα στην AFR στο μέτρο που η επιχείρηση, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής της κατάστασης, δεν θα είχε μπορέσει να αντλήσει κεφάλαια από τη χρηματοπιστωτική αγορά υπό όρους τόσο ευνοϊκούς.

               (19)

               Η Επιτροπή έκρινε ότι η AFR ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές») (10) και ότι, συνεπώς, το συμβιβάσιμο της κρατικής ενίσχυσης που αυτή είχε λάβει έπρεπε να αξιολογηθεί σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές. Σύμφωνα με την Επιτροπή, υπήρχαν αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμο της εν λόγω ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.

         4.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

               (20)

               Οι γαλλικές αρχές υποστήριξαν ότι παρόλο που η AFR διένυε μια δύσκολη φάση κατά την περίοδο κατά την οποία χορηγήθηκαν και κατόπιν καταβλήθηκαν οι επιστρέψιμες προκαταβολές (τόσο τον Ιούλιο όσο και κατά το δεύτερο εξάμηνο 2005), η εταιρεία, ωστόσο, έχαιρε πάντοτε την εμπιστοσύνη των πελατών και των τραπεζών της.

               (21)

               Προς επίρρωση των δηλώσεων τους, οι γαλλικές αρχές επικαλέσθηκαν τα ακόλουθα στοιχεία, που χαρακτηρίστηκαν ως «σήματα εμπιστοσύνης» των πελατών και των τραπεζών όσον αφορά την AFR:

                           —

                           Η τράπεζα […] (11) χορήγησε αύξηση του ακάλυπτου χρέους στον τρεχούμενο λογαριασμό της AFR 2 εκατ. ευρώ (εγγυημένη από την […]),

                           —

                           η AFR έλαβε 7 εκατ. ευρώ προκαταβολών των πελατών της (εγγυημένων από την […]), στα οποία πρέπει να προστεθούν 4 εκατ. ευρώ νέων προκαταβολών τον Ιανουάριο 2006,

                           —

                           την ίδια περίοδο η επιχείρηση ετύγχανε εγγυήσεων «προμηθευτών» ύψους 4 εκατ. ευρώ από την […].

               (22)

               Οι γαλλικές αρχές στήριξαν τις παρατηρήσεις τους με έγγραφα από τα οποία προκύπτουν ιδίως τα εξής:

                           —

                           το επιτόκιο του ακαλύπτου χρέους ήταν 4,4199 % την 1η Ιουλίου 2005,

                           —

                           το ποσό των διαφόρων εγγυήσεων (προμηθευτές, εγγυήσεις αγοράς, χρηματοπιστωτικές εγγυήσεις) που χορηγήθηκαν από την […] υπέρ της AFR ήταν 29 εκατ. ευρώ στις 6 Μαΐου 2005.

               (23)

               Οι γαλλικές αρχές υποστήριξαν επίσης ότι η AFR είχε προβλέψει μέτρα «για να επιτύχει την ανάκαμψη των παραγγελιών της, της δραστηριότητάς της, της εκμετάλλευσής της και των λογαριασμών της». Αυτά τα μέτρα, που χαρακτηρίστηκαν από τις γαλλικές αρχές ως «σχέδιο αναδιάρθρωσης», περιστρέφονται γύρω από τρεις άξονες: α) νέα εμπορική στρατηγική (με στόχο την καλύτερη διάθεση των προϊόντων της «AFR», β) μείωση του προσωπικού και γ) σχέδιο χρηματοδότησης και ανακεφαλαιοποίησης. Η θέση σε εφαρμογή από το 2004 αυτών των μέτρων είχε θετικά αποτελέσματα, τα οποία οδήγησαν ιδίως σε αύξηση του κύκλου εργασιών (από 22,6 εκατ. ευρώ το 2004 σε 45 εκατ. ευρώ το 2005) και του καθαρού οικονομικού αποτελέσματος, που παραμένει ωστόσο αρνητικό (από – 11,9 εκατ. ευρώ το 2004 σε – 8,1 εκατ. ευρώ το 2005).

               (24)

               Επισημαίνεται επίσης ότι στο πλαίσιο των προσφυγών που υποβλήθηκαν κατά της αρχικής απόφασης AFR, οι προσφεύγοντες που προαναφέρθηκαν στην αιτιολογική σκέψη 7 ισχυρίστηκαν ότι η AFR δεν ήταν προβληματική επιχείρηση τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης. Γι' αυτόν τον λόγο, ισχυρίζονται ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλο λάθος εκτίμησης, μη λαμβάνοντας επαρκώς υπόψη τα μέτρα «ανάκαμψης» της AFR (που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 23) των οποίων τα θετικά αποτελέσματα (που οδήγησαν ιδίως σε μια σειρά συμβάσεων προμήθειας που συνήψε η AFR και κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου το 2005) θα ακύρωναν τα επιχειρήματα που επικαλέσθηκε η Επιτροπή προς στήριξη του συμπεράσματος ότι η AFR ήταν προβληματική επιχείρηση.

         5.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ

   5.1.   Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης

   5.1.1.   Κρατικοί πόροι

               (25)

               Το άρθρο 107 παράγραφος της ΣΛΕΕ ορίζει ότι, εκτός αν άλλως ορίζει η ίδια Συνθήκη, οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

               (26)

               Όσον αφορά τις επιστρέψιμες προκαταβολές, η Επιτροπή επισημαίνει τα ακόλουθα.

               (27)

               Το άρθρο 107 της ΣΛΕΕ δεν έχει ως στόχο αποκλειστικά τις ενισχύσεις που χορηγούνται από τις εθνικές κυβερνήσεις των κρατών μελών, αλλά και τις ενισχύσεις που χορηγούνται από τις τοπικές αρχές, όπως η περιφέρεια Nord-Pas-de-Calais ή ο δήμος της περιφέρειας του Douaisis. Τα κεφάλαια αυτών των τοπικών αρχών συνιστούν κρατικούς πόρους και οι αποφάσεις τους να χορηγήσουν τις εν λόγω προκαταβολές στην AFR καταλογίζονται στο κράτος.

         5.1.2.   Ενίσχυση που ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις

               (28)

               Οι προκαταβολές χορηγήθηκαν όταν η AFR βρισκόταν σε δύσκολη οικονομική κατάσταση. Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή έκρινε ότι η AFR, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής της κατάστασης, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 15 της παρούσας απόφασης, ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης. Επίσης, η Επιτροπή επισήμανε ότι οι προκαταβολές είχαν χορηγηθεί χωρίς καμία ασφάλεια που να εγγυάτο την επιστροφή τους, ενώ τα εφαρμοζόμενα επιτόκια θεωρείται ότι αντιστοιχούν στα επιτόκια που εφαρμόζονται για δάνεια τα οποία «συνοδεύονται από κανονικές εγγυήσεις». (12) Η Επιτροπή θεωρεί ως εκ τούτου ότι αποκλείεται η AFR, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής της κατάστασης, να ήταν σε θέση να αντλήσει κεφάλαια από τη χρηματοπιστωτική αγορά στο ίδιο ευνοϊκές συνθήκες. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω προκαταβολές συνιστούν πλεονέκτημα υπέρ της AFR.

               (29)

               Γι' αυτό, επισημαίνεται ότι οι γαλλικές αρχές δήλωσαν, στηριζόμενες στα παραδείγματα που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 24, ότι η AFR έχαιρε ακόμα της εμπιστοσύνης των τραπεζιτών και των πελατών της κατά τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης. Η Επιτροπή εκλαμβάνει αυτές τις παρατηρήσεις ως η Γαλλία να αμφισβητεί ότι η AFR θα ήταν σε θέση να αντλήσει κεφάλαια υπό παρόμοιους όρους από τη χρηματοπιστωτική αγορά (πράγμα που ισοδυναμεί με αμφισβήτηση ότι οι επιστρέψιμες προκαταβολές χορήγησαν πλεονέκτημα στην AFR) και, κατά μείζονα λόγο, ότι η AFR ήταν προβληματική εταιρεία κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών τη στιγμή της χορήγησης των επιστρέψιμων προκαταβολών.

               (30)

               Οι παρατηρήσεις της Γαλλίας δεν αλλάζουν κατά συνέπεια την ανάλυση που διατυπώθηκε στην απόφαση κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας, και τούτο για τους εξής λόγους.

               (31)

               Τα παραδείγματα πιστώσεων που επικαλέσθηκαν οι γαλλικές αρχές (ιδίως η εξουσιοδότηση του ακάλυπτου χρέους του τρεχούμενου λογαριασμού και των προκαταβολών πελατών) δεν είναι συγκρίσιμα με τις εν λόγω επιστρέψιμες προκαταβολές. Το ακάλυπτο χρέος ενός τρεχούμενου λογαριασμού είναι μία πολύ βραχυπρόθεσμη πίστωση, αντίθετα με τις επιστρέψιμες προκαταβολές που είναι τριετείς. Αυτές οι διαφορετικές μορφές πίστωσης δεν αποτελούν κατά συνέπεια αντικείμενο των ίδιων αναλύσεων κινδύνου από μέρους των πιστωτών, και το γεγονός ότι ένας οφειλέτης μπορεί να λάβει βραχυπρόθεσμη πίστωση επαρκεί για να εκτιμηθεί κατά πόσο αυτός θα μπορούσε να λάβει ένα πιο μακροπρόθεσμο δάνειο, του οποίου η επιστροφή θα εξαρτηθεί από την ικανότητα επιβίωσης του οφειλέτη.

               (32)

               Όσον αφορά τις προκαταβολές πελατών, η Επιτροπή επισημαίνει ότι αυτές ήταν αντεγγυημένες από την […], έναν ανεξάρτητο φορέα, γεγονός που σημαίνει ότι οι πελάτες και οι προμηθευτές δεν διέτρεχαν κινδύνους σχετικά με την οικονομική κατάσταση της AFR και, κατά συνέπεια, δεν είχαν λόγους να υποβάλουν την καταβολή των προκαταβολών σε ανάλυση της οικονομικής ευρωστίας μιας επιχείρησης παρόμοιας με εκείνη στην οποία θα είχε προβεί ένας πιστωτής που προέβλεπε να χορηγήσει ένα δάνειο χωρίς ασφάλεια.

               (33)

               Εν κατακλείδι, οι παρατηρήσεις της Γαλλίας δεν επιτρέπουν να διαπιστωθεί εάν η AFR θα ήταν σε θέση να αντλήσει κεφάλαια από τη χρηματοπιστωτική αγορά υπό τους ιδίους όρους.

         5.1.3.   Προβληματική επιχείρηση

               (34)

               Όσον αφορά τον χαρακτηρισμό της AFR ως προβληματικής επιχείρησης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή διαπιστώνει τα ακόλουθα.

               (35)

               Από το σημείο 10 στοιχείο α) των κατευθυντήριων γραμμών προκύπτει ότι μια επιχείρηση είναι προβληματική εφόσον έχει απολέσει πάνω από το μισό του εγγεγραμμένου κεφαλαίου της, και άνω του ενός τετάρτου του κεφαλαίου αυτού έχει απολεσθεί κατά τη διάρκεια των 12 τελευταίων μηνών. Αυτή η διάταξη οδηγεί στην υπόθεση ότι μια εταιρεία που αντιμετωπίζει σημαντική απώλεια του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου δεν θα είναι σε θέση να εξαλείψει τις ζημίες της που θα την οδηγήσουν βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα σε σχεδόν βέβαιο οικονομικό θάνατο. Η Επιτροπή εκτιμά ότι αυτή η υπόθεση, λογικά, εφαρμόζεται κατά μείζονα λόγο σε μια εταιρεία που απώλεσε ολόκληρο το εγγεγραμμένο κεφάλαιό της και παρουσιάζει αρνητικά ίδια κεφάλαια.

               (36)

               Όπως προκύπτει από τα οικονομικά στοιχεία που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 15 (τα οποία δεν αμφισβήτησε η Γαλλία στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας), η AFR παρουσίαζε αρνητικά ίδια κεφάλαια ήδη από το 2001 και δεν ήταν, κατά τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης, σε θέση να αντιστρέψει αυτή την τάση και να επιστρέψει σε θετικά ίδια κεφάλαια. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή θεωρεί ότι η AFR ήταν, κατά τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης, προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 10 στοιχείο α) των κατευθυντήριων γραμμών.

               (37)

               Επιπρόσθετα, το Πρωτοδικείο επιβεβαίωσε παρομοίως στην απόφαση Biria ότι μια ουσιαστική μείωση του κεφαλαίου υποδηλώνει όντως δυσκολίες και ότι η Επιτροπή κατέληξε λογικά στο συμπέρασμα ότι μια επιχείρηση που παρουσιάζει αρνητικά ίδια κεφάλαια είναι προβληματική επιχείρηση ανεξάρτητα από τις πολύ συγκεκριμένες διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών.

               (38)

               Επικουρικώς, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η AFR ανταποκρινόταν επίσης, κατά τη στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης, στον ορισμό προβληματικής επιχείρησης που αναφέρεται στο σημείο 11 των κατευθυντήριων γραμμών, ο οποίος προβλέπει ότι ακόμα και στην περίπτωση που δεν συντρέχει καμία από τις περιστάσεις που αναφέρονται στο σημείο 10 των κατευθυντήριων γραμμών, μια εταιρεία μπορεί να συνεχίσει να θεωρείται προβληματική, ιδίως όταν υπάρχουν οι συνήθεις ενδείξεις μιας προβληματικής επιχείρησης, όπως αύξηση των ζημιών και μείωση του κύκλου εργασιών. Ωστόσο, το σημείο 11 των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπει ότι μια προβληματική επιχείρηση είναι επιλέξιμη μόνο εφόσον αποδεδειγμένα αδυνατεί να εξασφαλίσει την ανάκαμψή της με ιδίους πόρους ή με τη λήψη κεφαλαίων από τους ιδιοκτήτες/μετόχους τους ή από πηγές της αγοράς. Αυτή η διάταξη υπενθυμίζει, κατά συνέπεια, ότι ο χαρακτηρισμός μιας επιχείρησης ως προβληματικής πρέπει να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο όλων των σχετικών ενδείξεων, ωστόσο δίδεται ιδιαίτερο βάρος στην ικανότητα της επιχείρησης να ανακάμψει χωρίς την παρέμβαση των δημοσίων αρχών. Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία (13), αυτά τα «συμπτώματα» δεν είναι ούτε σωρευτικά ούτε πλήρη και δεν προβλέπεται ένας ελάχιστος αριθμός συμπτωμάτων που πρέπει να υφίστανται για να πληρούται αυτό το κριτήριο.

               (39)

               Σχετικά, η Επιτροπή επισημαίνει (όπως προκύπτει από τον πίνακα στην αιτιολογική σκέψη 15 ότι η AFR παρουσιάζει ήδη από το 2001 συνεχή μείωση του κύκλου εργασιών της, καθώς και συνεχιζόμενες επίπεδο ζημίες. Πρόκειται για χαρακτηριστικές για μια προβληματική επιχείρηση ενδείξεις κατά την έννοια του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών. Στην απόφασή της για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή είχε ήδη επισημάνει αυτές τις ενδείξεις προς επίρρωση του προκαταρκτικού της συμπεράσματος ότι η AFR ήταν προβληματική επιχείρηση. Επιπλέον, η αρνητική τάση της οικονομικής κατάστασης της AFR προκύπτει από το γεγονός ότι, ήδη από τον Ιανουάριο 2004, η επιχείρηση περιήλθε σε αδυναμία να πληρώσει εγκαίρως τις κοινωνικές εισφορές και τους φόρους ύψους 4,3 εκατ. ευρώ και κατά συνέπεια είχε υποχρεωθεί να ζητήσει από τις αρμόδιες αρχές αναστολή πληρωμών και καθορισμό προγράμματος εξόφλησης του χρέους.

               (40)

               Τα βασικά στοιχεία που επικαλέσθηκε η Γαλλία τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν ενδείξεις προς την αντίθετη κατεύθυνση είναι οι πιστώσεις που χορηγηθήκαν στην AFR (ακάλυπτο χρέος του τρεχούμενου λογαριασμού και των προκαταβολών), καθώς και το γεγονός ότι η AFR ετύγχανε ορισμένων εγγυήσεων από μέρους της […]. Η Επιτροπή εκτιμά ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη αυτές οι ενδείξεις στο πλαίσιο της εξέτασης, όπως απαιτεί το σημείο 11 των κατευθυντήριων γραμμών, της ικανότητας της επιχείρησης να ανακάμψει με τη βοήθεια κεφαλαίων που αυτή θα μπορούσε να αντλήσει στη χρηματοπιστωτική αγορά. Σχετικά, η Επιτροπή διαπιστώνει τα ακόλουθα:

                           —

                           από το γεγονός ότι η AFR παρουσίαζε αρνητικά ίδια κεφάλαια προκύπτει ότι αυτή δεν ήταν σε θέση να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες της με ιδίους πόρους,

                           —

                           οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι ο μέτοχος της AFR, Arbel SA, παρά τη στήριξή του στην AFR, δεν ήταν σε θέση να διασφαλίσει μόνος του την ανάκαμψη της θυγατρικής του,

                           —

                           όσον αφορά τους χρηματοοικονομικούς πόρους της αγοράς, διαπιστώνεται ότι οι πιστώσεις και οι εγγυήσεις που επικαλέσθηκε η Γαλλία μαρτυρούν το πολύ ότι η AFR διατηρούσε μια ορισμένη ικανότητα άντλησης κεφαλαίων περιορισμένου ύψους και βραχυπρόθεσμα. Εντούτοις, λόγω του μεγέθους των δυσκολιών της AFR και ιδίως των αναγκών της σε ίδια κεφάλαια, οι επικληθείσες πιστώσεις δεν επιτρέπουν να διαπιστωθεί εάν η AFR μπορούσε να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της χάρη σε μια χρηματοδότηση από πηγές της αγοράς. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, επενέβησαν οικονομικώς η περιφέρεια και ο δήμος.

               (41)

               Όσον αφορά τα μέτρα ανάκαμψης της AFR που τέθηκαν σε εφαρμογή από το 2004, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, καταρχάς, η θέση σε εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης συνιστά προϋπόθεση για τη συμβιβασιμότητα της ενίσχυσης με τις κατευθυντήριες γραμμές, αρκεί τα προαναφερθέντα μέτρα να είναι σύννομα με τις τελευταίες. Ωστόσο, αυτά δεν επηρεάζουν, κατ' ανάγκη, τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως προβληματικής, που αξιολογείται βάσει της οικονομικής ευρωστίας του δικαιούχου τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης. Αυτή η αξιολόγηση πραγματοποιείται κυρίως βάσει των πιο πρόσφατων λογιστικών στοιχείων της επιχείρησης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρόκειται για στοιχεία του λογιστικού έτους 2004, η αξιολόγηση των οποίων, για τους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η AFR ήταν προβληματική τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης.

               (42)

               Οι γαλλικές αρχές (και οι προσφεύγοντες που κατέθεσαν προσφυγή κατά της αρχικής απόφασης) υποστήριξαν ότι τα μέτρα ανάκαμψης της AFR είχαν οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα κατά τους μήνες που προηγήθηκαν της χορήγησης των επιστρέψιμων προκαταβολών. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα αποτελέσματα που προβλήθηκαν προς στήριξη αυτού του επιχειρήματος είναι πενιχρά, τυχαία και αφορούν μια σχετικά σύντομη περίοδο. Το καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα της επιχείρησης παρέμεινε επιπλέον πολύ αρνητικό.

               (43)

               Συγκρινόμενες με τα στοιχεία που αποδεικνύουν την παρουσία σοβαρών δυσκολιών, και τα οποία απειλούν βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα την επιβίωση της επιχείρησης — ιδίως το γεγονός ότι η AFR παρουσίαζε αρνητικά ίδια κεφάλαια από το 2001 (πολύ σημαντικός αριθμοδείκτης που αφορά μια μακρά περίοδο) -, οι τάσεις που επικαλέσθηκαν οι γαλλικές αρχές δεν μπορούν να θεωρηθούν ως σοβαρές ενδείξεις ανάκαμψης της οικονομικής κατάστασης της AFR. Οι προαναφερθείσες τάσεις δεν είναι σε θέση να ακυρώσουν τις πολύ σημαντικές ενδείξεις που αποδεικνύουν ότι η AFR ήταν όντως προβληματική επιχείρηση.

               (44)

               Μπορεί λοιπόν να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι, τη στιγμή της χορήγησης της ενίσχυσης, η AFR αντιμετώπιζε σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες που απειλούσαν την ύπαρξή της βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα και δεν ήταν σε θέση να τις ελέγξει χωρίς την παρέμβαση των δημοσίων αρχών.

               (45)

               Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι, λαμβανομένων υπόψη των όσων προηγούνται και ιδίως των οικονομικών αποτελεσμάτων που αναφέρονται στον πίνακα που εμφανίζεται στην αιτιολογική σκέψη 15, η AFR ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 10 των κατευθυντήριων γραμμών και, επικουρικώς, του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών, κατά τη στιγμή της χορήγησης των επιστρέψιμων προκαταβολών. Δεδομένων των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η AFR, η Επιτροπή εκτιμά ότι η AFR δεν ήταν σε θέση να αντλήσει πιστώσεις από τη χρηματοπιστωτική αγορά υπό τόσο ευνοϊκούς όρους. Οι εν λόγω προκαταβολές χορήγησαν κατά συνέπεια πλεονέκτημα στην AFR επιτρέποντάς της να χρηματοδοτηθεί υπό όρους περισσότερο ευνοϊκούς από εκείνους που θα είχε μπορέσει να επιτύχει στη χρηματοπιστωτική αγορά.

         5.1.4.   Επηρεασμός των ανταλλαγών και του ανταγωνισμού

               (46)

               Οι επιστρέψιμες προκαταβολές ευνοούν την AFR σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση, στο βαθμό που αυτές προορίζονται αποκλειστικά μόνο γι' αυτήν.

               (47)

               Ο τομέας κατασκευών σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλών ευρωπαίων παραγωγών και συναλλαγών εντός της Ένωσης. Το πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην AFR δύναται κατά συνέπεια να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

         5.1.5.   Συμπέρασμα

               (48)

               Δεδομένων των ανωτέρω, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι επιστρέψιμες προκαταβολές που χορηγήθηκαν στην AFR συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

         5.2.   Ύψος της ενίσχυσης

               (49)

               Στην περίπτωση ενισχύσεων που χορηγήθηκαν υπό μορφή δανείων σε προβληματικές επιχειρήσεις, το στοιχείο ενίσχυσης συνίσταται στη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου που πραγματικά εφαρμόζεται και του επιτοκίου που η δικαιούχος επιχείρηση θα μπορούσε να επιτύχει για την ίδια πίστωση στην ιδιωτική αγορά.

               (50)

               Σύμφωνα με την ανακοίνωση του 1997 σχετικά με τα επιτόκια αναφοράς, η Επιτροπή καθορίζει επιτόκια αναφοράς που υποτίθεται ότι αντικατοπτρίζουν το επίπεδο των μέσων επιτοκίων που απαιτούνται στην αγορά για βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια, δάνεια που συνοδεύονται από κανονικές εγγυήσεις. Η προαναφερθείσα ανακοίνωση υπογραμμίζει επίσης ότι το επιτόκιο αναφοράς είναι ένα κατώτατο επιτόκιο που δύναται να αυξηθεί σε περιστάσεις ιδιαιτέρου κινδύνου, για παράδειγμα όταν η επιχείρηση είναι σε δυσκολία ή όταν δεν προσφέρονται οι εγγυήσεις που απαιτούν συνήθως οι τράπεζες. Σ' αυτές τις περιστάσεις, το επιτόκιο μπορεί να είναι αυξηθεί κατά 400 σημεία βάσης ή και περισσότερο. Η ανακοίνωση του 1997 για τα επιτόκια αναφοράς δεν διευκρινίζει αν διάφορα ασφάλιστρα κινδύνου δύνανται να συσσωρευθούν σε περίπτωση που λαμβάνονται υπόψη διαφορετικοί κίνδυνοι. Μολονότι αυτή η συσσώρευση δεν μπορεί να αποκλεισθεί, η Επιτροπή, στην απόφασή της, οφείλει να αιτιολογήσει τη μέθοδο που χρησιμοποίησε ενόψει της συσσώρευσης των διαφόρων ασφαλίστρων κινδύνου μέσω ανάλυσης της πρακτικής των χρηματοοικονομικών αγορών (14).

               (51)

               Το 2004, το ελεγκτικό γραφείο Deloitte&Touche Wirtschaftsprüfungsgesellschaft GmbH πραγματοποίησε μελέτη (15) για λογαριασμό της Επιτροπής (εφεξής «η μελέτη»). Βάσει μιας εμπειρικής έρευνας, η μελέτη εντοπίζει τα ασφάλιστρα που παρατηρούνται στην αγορά για διάφορες κατηγορίες κινδύνων σχετικές με επιχειρήσεις ή με συναλλαγές (συνοδευόμενες από μεταβλητές εγγυήσεις). Η μελέτη κατέδειξε σαφώς ότι η ταυτόχρονη παρουσία διαφόρων πτυχών κινδύνων (φερεγγυότητα του δανειολήπτη, εγγυήσεις) υλοποιείται υπό μορφή αυξήσεων που πρέπει να προστεθούν στο βασικό επιτόκιο.

               (52)

               Κατόπιν αυτής της μελέτης, η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τον υπολογισμό του στοιχείου ενίσχυσης στα δάνεια βελτιώθηκε και διατυπώθηκε στην ανακοίνωσή της το 2008 σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (16) (εφεξής «η ανακοίνωση του 2008 για τα επιτόκια αναφοράς»). Αυτή η ανακοίνωση αντικατοπτρίζει τη μέθοδο που συνιστά η μελέτη και προβλέπει την πρόσθεση διαφόρων προσαυξήσεων στα βασικά επιτόκια, τόσο σε συνάρτηση με τη φερεγγυότητα της επιχείρησης όσο και των προσφερόμενων εγγυήσεων

               (53)

               Τώρα, διαπιστώνεται ότι ο καθορισμός του στοιχείου ενίσχυσης στα μέτρα αναφέρεται στην έννοια της κρατικής ενίσχυσης και, όπως αναφέρεται στην πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, «η έννοια της κρατικής ενίσχυσης αφορά αντικειμενική κατάσταση, η οποία εκτιμάται κατά τον χρόνο έκδοσης της αποφάσεως της Επιτροπής» (17).

               (54)

               Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κατάλληλη μέθοδος για τον καθορισμό του στοιχείου ενίσχυσης είναι εκείνη που περιέχεται στην ανακοίνωση του 2008 για τα επιτόκια αναφοράς και προτίθεται να εξετάσει τα εν λόγω μέτρα στο πλαίσιο αυτής της ανακοίνωσης.

               (55)

               Η ανακοίνωση του 2008 σχετικά με τα επιτόκια αναφοράς προβλέπει ότι η προσαύξηση που επιτρέπει τον αποκλεισμό της παρουσίας κρατικής ενίσχυσης στην περίπτωση στην οποία μια προβληματική επιχείρηση προσφέρει χαμηλό επίπεδο εγγυήσεων ισοδυναμεί με 1 000 σημεία βάσης.

               (56)

               Όπως κατεδείχθη στο τμήμα 5.1.3, η Επιτροπή θεωρεί ότι η AFR ήταν προβληματική επιχείρηση τη στιγμή κατά την οποία τα μέτρα (ενίσχυσης) χορηγήθηκαν. Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι καμία εγγύηση δεν είχε προσφερθεί προς στήριξη των επιστρέψιμων προκαταβολών και ότι το επίπεδο των εγγυήσεων μπορεί να θεωρηθεί κατά συνέπεια χαμηλό.

               (57)

               Κατά συνέπεια, το στοιχείο ενίσχυσης ισοδυναμεί, καταρχήν, με τη διαφορά μεταξύ του βασικού επιτοκίου προσαυξημένου κατά 1 000 σημεία και του επιτοκίου με το οποίο χορηγήθηκε το μέτρο. Εντούτοις, δεδομένου ότι η Επιτροπή θεώρησε στην αρχική της απόφαση της 2ας Απριλίου 2008 ότι η εφαρμοζόμενη προσαύξηση ανέρχεται σε 800 σημεία βάσης, ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης δεν προσέβαλε αυτή την απόφαση, ότι κανένας ανταγωνιστής του δικαιούχου δεν έθεσε υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα της αρχικής απόφασης και λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των περιστάσεων της παρούσας υπόθεσης, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι δεν υφίστανται λόγοι αύξησης αυτής της προσαύξησης στην παρούσα περίπτωση.

               (58)

               Η Επιτροπή συνάγει ότι το στοιχείο ενίσχυσης ισοδυναμεί με τη διαφορά μεταξύ του εφαρμοζόμενου επιτοκίου αναφοράς προσαυξημένου κατά 800 σημεία βάσης και του επιτοκίου με το οποίο χορηγήθηκε το μέτρο

         5.3.   Συμβιβασιμότητα της ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά

               (59)

               Λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής κατάστασης της AFR τη στιγμή κατά την οποία χορηγήθηκε η ενίσχυση, όπως προκύπτει από τον πίνακα στην αιτιολογική σκέψη 15, (ελλειμματική εκμετάλλευση επί σειρά ετών, αρνητικά ίδια κεφάλαια, κύκλος εργασιών σε ύφεση), η Επιτροπή εκτιμά ότι η AFR ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών τη στιγμή της χορήγησης των επιστρέψιμων προκαταβολών. Για τους λόγους που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 41 έως 44, οι παρατηρήσεις της Γαλλίας δεν μεταβάλλουν αυτή την ανάλυση.

               (60)

               Πράγματι η AFR, το 2005, αποτελούσε μέρος του ομίλου που ελεγχόταν από την εταιρεία χαρτοφυλακίου Arbel SA. Πέραν του σιδηροδρομικού του πόλου (αποτελούμενο από την AFR και την Lormafer), ο όμιλος περιελάμβανε έναν πόλο «κατασκευών για οικοδομές» που συμπεριλάμβανε τις επιχειρήσεις που ήταν εξειδικευμένες στην κατασκευή παραθύρων για τον κλάδο οικοδομής. Ωστόσο, όπως προκύπτει από πληροφορίες που χορηγήθηκαν από τις γαλλικές αρχές στην αλληλογραφία που ανταλλάχθηκε μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας οι δυσχέρειες που αντιμετώπιζε η AFR ήταν συγκεκριμένες στα πλαίσια του ομίλου, αφού η δραστηριότητα της δεν είχε καμία σχέση με τον πόλο «κατασκευών για οικοδομές». Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι δυσχέρειες της AFR φαίνεται να ήταν πολύ σοβαρές για να μπορούν να επιλυθούν από τον όμιλο, δεδομένων των μετρίων οικονομικών αποτελεσμάτων του τελευταίου. Η Επιτροπή εκτιμά κατά συνέπεια ότι το σημείο 13 των κατευθυντήριων γραμμών δεν αντίκειται ώστε η AFR να θεωρηθεί ως επιλέξιμη για ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, παρόλο που ανήκει σε έναν όμιλο.

               (61)

               Συνεπώς, το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης πρέπει να εκτιμηθεί στα πλαίσια των κατευθυντήριων γραμμών.

               (62)

               Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι όροι συμβιβασιμότητας των ενισχύσεων στην αναδιάρθρωση που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές δεν πληρούνται, λαμβανομένων υπόψη των ακόλουθων στοιχείων.

               (63)

               Οι γαλλικές αρχές δεν υπέβαλαν στην Επιτροπή κανένα σχέδιο αναδιάρθρωσης σύμφωνα με τα σημεία από 34 ως 37 των κατευθυντήριων γραμμών. Όντως, τα μέτρα αναδιάρθρωσης που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 24, που παρουσιάστηκαν από τις γαλλικές αρχές ως «σχέδιο αναδιάρθρωσης» που θα ετίθετο σε εφαρμογή από το 2004 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 24) δεν ενέπιπταν, κατά την ημερομηνία της χορήγησής τους, στο πλαίσιο ενός βιώσιμου σχεδίου αναδιάρθρωσης για το οποίο το οικείο κράτος μέλος δεσμεύεται (σημείο 35 των κατευθυντήριων γραμμών). Αντίθετα με όσα προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές, το προτεινόμενο σχέδιο δεν περιέχει καμία μελέτη αγοράς. Μια τέτοια μελέτη απαιτείται για να εξετασθούν οι δυνατότητες επιστροφής στη βιωσιμότητα, καθώς και τα εσωτερικά μέτρα αναδιάρθρωσης (σημείο 35 των κατευθυντήριων γραμμών). Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι τον Ιούλιο 2005, υφίστατο ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης που περιέγραφε «τις περιστάσεις που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της επιχείρησης» ούτως ώστε να είναι δυνατόν «να εξακριβωθεί κατά πόσον τα προτεινόμενα μέτρα είναι τα ενδεδειγμένα» (σημείο 36 των κατευθυντήριων γραμμών για την αναδιάρθρωση). Τέλος, από το προτεινόμενο σχέδιο δεν προκύπτει κανένα αντισταθμιστικό μέτρο, όπως απαιτείται στο σημείο 38 των κατευθυντήριων γραμμών.

               (64)

               Για τους λόγους που αναφέρονται στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη, η Επιτροπή φρονεί ότι δεν της έχει υποβληθεί κανένα σχέδιο αναδιάρθρωσης που να πληροί τις κατευθυντήριες γραμμές.

               (65)

               Η ενίσχυση δεν φαίνεται να τηρεί τους όρους της συμβιβασιμότητας των ενισχύσεων στη διάσωση που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές, δεδομένου ότι οι επιστρέψιμες προκαταβολές χορηγήθηκαν για περίοδο που υπερβαίνει τους έξι μήνες (βλέπε σημείο 25 των κατευθυντήριων γραμμών).

               (66)

               Εν κατακλείδι, η εν λόγω ενίσχυση δεν είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά.

         6.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

               (67)

               Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Γαλλία χορήγησε παράνομα την εν λόγω ενίσχυση κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Επειδή η ενίσχυση είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά, η Γαλλία οφείλει να θέσει τέλος σ' αυτήν και να ανακτήσει από τον δικαιούχο τα ποσά που ήδη χορηγήθηκαν,

         ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
   Άρθρο 1
   Η απόφαση της Επιτροπής C(2008)1089 τελικό της 2ας Απριλίου 2008 στην υπόθεση C-38/2007 ανακαλείται.
   Άρθρο 2
   Η κρατική ενίσχυση που η Γαλλία χορήγησε παράνομα, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, στην Arbel Fauvet Rail SA είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
   Άρθρο 3
   1.   Η Γαλλία υποχρεούται να ανακτήσει από τον δικαιούχο την ενίσχυση που αναφέρεται στο άρθρο 2.
   2.   Τα ανακτώμενα ποσά περιλαμβάνουν τόκους από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι τον χρόνο της πραγματικής τους ανάκτησης.
   3.   Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (18).
   4.   Η Γαλλία καταργεί τη χορήγηση οποιασδήποτε εκκρεμούσας ενίσχυσης αναφέρεται στο άρθρο 2 από την ημερομηνία ισχύος της παρούσας απόφασης.
   Άρθρο 4
   1.   Η ανάκτηση των ενισχύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 1 είναι άμεση και αποτελεσματική.
   2.   Η Γαλλία διασφαλίζει την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
   Άρθρο 5
   1.   Η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, τις ακόλουθες πληροφορίες:

               α)

               το συνολικό ποσό (αρχικό κεφάλαιο και τόκους ανάκτησης) που θα πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο·

               β)

               λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση·

               γ)

               τα έγγραφα βάσει των οποίων να αποδεικνύεται ότι έχει δοθεί εντολή στον δικαιούχο να επιστρέψει τις ενισχύσεις

         2.   Η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή για την πρόοδο των εθνικών μέτρων που ελήφθησαν για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάκτηση της ενίσχυσης που αναφέρεται στο άρθρο 1. Υποβάλλει αμέσως, με απλό αίτημα της Επιτροπής, όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση, καθώς και λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά των ενισχύσεων και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
   Άρθρο 6
   Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.

      Βρυξέλλες, 23 Ιουνίου 2010.

            Για την Επιτροπή

         Joaquín ALMUNIA

            Μέλος της Επιτροπής

      (1)  Από την 1η Δεκεμβρίου 2009, τα άρθρα 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ κατέστησαν αντιστοίχως τα άρθρα 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»). Και στις δύο περιπτώσεις, οι διατάξεις είναι στην ουσία ίδιες. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, οι αναφορές στα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ νοούνται, όταν ενδείκνυται, ως αναφορές στα άρθρα 87 και 88 αντιστοίχως της Συνθήκης ΕΚ.

      (2)  ΕΕ C 249 της 24.10.2007, σ. 17.

      (3)  Βλέπε υποσημείωση 2.

      (4)  Απόφαση της Επιτροπής C(2008)1089 τελικό της 2ας Απριλίου 2008 (ΕΕ L 238 της 5.9.2008, σ. 27).

      (5)  Απόφαση της Επιτροπής C(2007)130 τελικό της 24ης Ιανουαρίου 2007 (ΕΕ L 183 της 13.7.2007, σ. 27).

      (6)  Οι δύο υποθέσεις ενώθηκαν με απόφαση του Προέδρου στις 24 Νοεμβρίου 2008.

      (7)  Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-102/07, Freistaat Sachsen/Επιτροπής και T 120/07 MB Immobilien and MB System/Επιτροπής, που δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή.

      (8)  ΕΕ C 273 της 9.9.1997, σ. 3.

      (9)  Στις 29 Ιουνίου 2007 η AFR εξαγοράστηκε από την εταιρεία IGF Industries. Η εταιρική επωνυμία της άλλαξε σε «IGF Industries — Arbel Fauvet Rail».

      (10)  ΕΕ C 244 της 1.10.2004, σ. 2.

      (11)  Τα στοιχεία που καλύπτονται από το επιχειρηματικό απόρρητο αναφέρονται στο εξής με το σύμβολο […].

      (12)  Βλέπε την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ C 273 της 9.9.1997, σ. 3).

      (13)  Βλέπε απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Ιουνίου 2005, Corsica Ferries, T-349/03, Συλλογή 2005, σ. II-2197, σκέψη 191· απόφαση της Επιτροπής της 13ης Μαΐου 2002 στην υπόθεση C-62/2000, Kahla, ΕΕ L 227 της 11.9.2003, σ. 12, αιτιολογική σκέψη 117· και απόφαση της Επιτροπής της 14ης Ιουλίου 2004 στην υπόθεση C 5/2003, MobilCom, ΕΕ L 116 της 4.5.2005, σ. 55, αιτιολογικές σκέψεις 148 έως 164· τέλος, βλέπε την προαναφερθείσα απόφαση Biria, σκέψεις 133-135.

      (14)  Βλέπε την απόφαση Biria στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-102 και Τ-120/07 Freistaat Sachsen MB Immobilien Verwaltungs GmbH MB System GmbH/Επιτροπής, που δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψεις 218-222.

      (15)  «Study by Deloitte & Touche GmbH in relation to the updating of the reference rates of interest applied to State aid control in the EU», Οκτώβριος 2004. http://ec.europa.eu/competition/state_aid/studies_reports/full_report.pdf

      (16)  ΕΕ C 14 της 19.1.2008, σ. 6.

      (17)  Βλέπε την απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Ιουλίου 2008, Chronopost, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-341/06 P και C-342/06 P, Συλλογή 2008, σ. I-4777, σκέψη 95.

      (18)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21 Απριλίου 2004 σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (ΕΕ L 140 της 30.4.2004, σ. 1).