Avis juridique important

|

E1994C0004

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ αριθ. 4/94/COL της 19ης Ιανουαρίου 1994 για τη θέσπιση και την έκδοση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή και ερμηνεία των άρθρων 61 και 62 της συμφωνίας ΕΟΧ και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου)

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 231 της 03/09/1994 σ. 0001 - 0084

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ αριθ. 4/94/COL της 19ης Ιανουαρίου 1994 για τη θέσπιση και την έκδοση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή και ερμηνεία των άρθρων 61 και 62 της συμφωνίας ΕΟΧ και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου) Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,Έχοντας υπόψη:τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (1), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 64 σημεία 2 έως 37 του παραρτήματος XV και το πρωτόκολλο 26,τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για την ίδρυση μιας Εποπτεύουσας Αρχής και ενός Δικαστηρίου (2), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το άρθρο 24, καθώς και το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3,Εκτιμώντας:ότι, βάσει του άρθρου 24 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, η Εποπτεύουα Αρχή της ΕΖΕΣ θέτει σε ισχύ τις διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ τις σχετικές με τις κρατικές ενισχύσεις και, κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας αυτής, θεσπίζει πράξεις αντίστοιχες με τις πράξεις της Επιτροπής των ΕΚ που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου 7ότι, βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκδίδει ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές επί θεμάτων τα οποία αναφέρονται στη συμφωνία ΕΟΧ, εάν προβλέπεται ρητά στη συμφωνία αυτή ή στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου ή εάν κρίνεται αναγκαίο από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ 7Υπενθυμίζοντας ότι στόχος των πράξεων είναι να δοθούν κατευθυντήριες οδηγίες στις κυβερνήσεις με τη διατύπωση των αρχών και των κανόνων επί των οποίων θα βασίζεται η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά την εφαρμογή της συμφωνίας ΕΟΧ, και ιδίως των άρθρων 49 και 61 έως 64, καθώς και της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, και ιδίως του πρωτοκόλλου 3, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων του ΕΟΧ περί κρατικών ενισχύσεων σε όλο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:1. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εγκρίνει και εκδίδει τους διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή και ερμηνεία των άρθρων 61 και 62 της συμφωνίας ΕΟΧ και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου) που επισυνάπτονται στην παρούσα απόφαση.2. Το κείμενο των κατευθυντήριων αυτών γραμμών στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό και δημοσιεύεται στο τμήμα για τον ΕΟΧ του Συμπληρώματος της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.Βρυξέλλες, 19 Ιανουαρίου 1994.Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣKnut ALMESTADΠρόεδρος της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ(1) Στο εξής αναφερόμενη ως συμφωνία ΕΟΧ.(2) Στο εξής αναφερόμενη ως συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή και ερμηνεία των άρθρων 61 και 62 της συμφωνίας ΕΟΧ και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας του Δικαστηρίου ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝΜέρος Ι: Εισαγωγή και γενικές διατάξεις1. Εισαγωγή . 72. Νομική βάση και γενικές διατάξεις . 8Μέρος ΙΙ: Διαδικασίες3. Διαδικασία κοινοποίησης σχετικά με τα σχέδια χορήγησης ή τροποποίσης ενισχύσεων . 93.1. Νομοθετικές διατάξεις . 93.2. Κανόνες σχετικοί με την κοινοποίηση . 93.2.1. Περιεχόμενο της υποχρέωσης κοινοποίησης . 93.2.2. Υποχρέωση «έγκαιρης» κοινοποίησης . 103.2.3. Διατυπώσεις της κοινοποίησης . 103.2.4. Αιτήσεις παροχής πρόσθετων πληροφοριών . 103.3. Απαγόρευση εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων ενίσχυσης κατά τη διάρκεια διεξαγωγής ελέγχου εκ μέρους της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ . 104. Αποφάσεις για τη διατύπωση αντιρρήσεων . 114.1. Προθεσμίες . 114.2. Λήψη των αποφάσεων . 115. Διαδικασία τυπικού ελέγχου . 125.1. Νομοθετικές διατάξεις . 125.2. Υποθέσεις στις οποίες η Επιτροπή υποχρεούται να κινήσει διαδικασία ελέγχου . 125.3. Διεξαγωγή της διαδικασίας . 125.3.1. Δικαιώματα του ενδιαφερόμενου κράτους της ΕΖΕΣ να εφαρμοστεί η «προσήκουσα διαδικασία» . 135.3.2. Δικαιώματα των άλλων κρατών της ΕΖΕΣ, των κρατών μελών της ΕΟΚ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ενδιαφερομένων τρίτων να εφαρμοστεί η «προσήκουσα διαδικασία» . 135.4. Τελική απόφαση . 135.5. Μη συμμόρφωση του κράτους ΕΖΕΣ . 146. Ειδικά ζητήματα ενισχύσεων που είναι παράνομες για διαδικαστικούς λόγους . 146.1. Έννοια της παράνομης ενίσχυσης για διαδικαστικούς λόγους . 146.2. Αίτηση παροχής πληροφοριών . 146.2.1. Προσωρινά μέτρα . 156.2.2. Διεξαγωγή της διαδικασίας . 156.2.3. Διαταγή ανάκτησης . 157. Διαδικασία σε υποθέσεις υφιστάμενων ενισχύσεων . 157.1. Νομοθετικές διατάξεις . 157.2. Έννοια της υφιστάμενης ενίσχυσης . 167.3. Σκοπός της διαδικασίας σχετικά με τις υφιστάμενες ενισχύσεις . 167.4. Διαδικασία . 167.4.1. Έναρξη επανεξέτασης . 167.4.2. Πρόταση «κατάλληλων μέτρων» . 167.4.3. Έννομες συνέπειες της πρότασης «κατάλληλων μέτρων» . 178. Υπολογισμός των προθεσμιών . 179. Δημοσίευση των αποφάσεων . 17Μέρος ΙΙΙ: Κανόνες σχετικοί με τις οριζόντιες ενισχύσεις10. Ενισχύσεις προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) . 1810.1. Εισαγωγή . 1810.2. Ορισμός των ΜΜΕ . 1810.3. Ενισχύσεις στις ΜΜΕ που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 1910.4. Γενικά αποδεκτά όρια έντασης των ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ . 1910.4.1. Ενισχύσεις για επενδύσεις γενικής φύσεως . 1910.4.2. Ενίσχυση σε επενδύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος . 2010.4.3. Ενισχύσεις για παροχή συμβουλών και διάδοση γνώσεων . 2010.4.4. Ενισχύσεις Ε & Α . 2010.4.5. Ενισχύσεις για άλλους σκοπούς . 2011. Κριτήρια για την εφαρμογή της διαδικασίας ταχείας έγκρισης . 2011.1. Νέα προγράμματα ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ . 2111.2. Τροποποιήσεις υφιστάμενων προγραμμάτων . 2112. Εφαρμογή του κανόνα de minimis . 2112.1. Ορισμός των κατηγοριών δαπανών . 2212.2. Αρχές υπολογισμού του ισοδύναμου επιχορήγησης τοις μετρητοίς της ενίσχυσης de minimis . 2212.3. Έλεγχος της εφαρμογής του κανόνα de minimis από τα κράτη ΕΖΕΣ . 2312.4. Υπολογισμός του ισοδύναμου επιχορήγησης τοις μετρητοίς ενός δανείου με ευνοϊκούς όρους 2312.4.1. Χωρίς περίοδο χάριτος . 2312.4.2. Με περίοδο χάριτος . 2313. Κανόνες εφαρμοζόμενοι σε περιπτώσεις σώρευσης ενισχύσεων για διαφορετικούς σκοπούς 2413.1. Κοινοποίηση των σημαντικών περιπτώσεων σωρεύσεως . 2413.2. Παρεκκλίσεις . 2413.3. Είδη των ενισχύσεων . 2413.4. Ειδικοί κανόνες . 2514. Ενισχύσεις για την έρευνα και την ανάπτυξη . 2514.1. Ορισμός της έρευνας και της ανάπτυξης και προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ στις ενισχύσεις για Ε & Α . 2514.2. Αξιολόγηση των ενισχύσεων για Ε & Α στο πλαίσιο του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ . 2614.3. Πρόσθετες απαιτήσεις κοινοποίησης . 2614.4. Ένταση των ενισχύσεων . 2714.5. Δαπάνες για την έρευνα και την ανάπτυξη που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ύψους των ενισχύσεων . 2714.6. Εφαρμογή . 2815. Ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος . 2815.1. Εισαγωγή . 2815.2. Τα κυριότερα είδη κρατικών ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος . 2915.2.1. Επενδυτικά κίνητρα που ενδεχομένως συνδέονται με ρυθμιστικά μέτρα ή οικειοθελείς συμφωνίες . 2915.2.2. Ενισχύσεις για οριζόντια μέτρα στήριξης . 2915.2.3. Ενισχύσεις λειτουργίας υπό μορφή επιχορηγήσεων, απαλλαγής από τους περιβαλλοντικούς φόρους και τέλη και ενισχύσεων για την αγορά φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων . 3015.3. Στόχοι και πεδίο εφαρμογής των κανόνων που πρέπει να εφαρμόζονται για τις ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος . 3015.4. Εξέταση των ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ . 3115.4.1. Επενδυτικές ενισχύσεις . 3115.4.1.1. Ενισχύσεις που βοηθούν τις επιχειρήσεις να προσαρμοσθούν σε νέες υποχρεωτικές προδιαγραφές . 3215.4.1.2. Ενισχύσεις που ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις για να προχωρήσουν πέρα από τις υποχρεωτικές περιβαλλοντικές προδιαγραφές . 3215.4.1.3. Ενισχύσεις όταν δεν υπάρχουν υποχρεωτικές προδιαγραφές . 3215.4.2. Ενισχύσεις για δραστηριότητες πληροφόρησης, κατάρτισης και παροχής συμβουλών . 3315.4.3. Ενισχύσεις λειτουργίας . 3315.4.4. Ενισχύσεις για την αγορά φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων . 3315.5. Βάση της εξαιρέσεως . 3415.6. Σώρευση ενισχύσεων από διαφορετικές πηγές . 3415.7. Κοινοποίηση και αναθεώρηση των κανόνων για τις ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος . 3416. Ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης . 3417. Κρατικές εγγυήσεις . 3518. Ενισχύσεις στην απασχόληση . 35Μέρος IV: Κανόνες για την κρατική ιδιοκτησία επιχειρήσεων και τις ενισχύσεις σε δημόσιες επιχειρήσεις19. Συμμετοχή του δημόσιου στο κεφάλαιο των επιχειρήσεων . 3620. Εφαρμογή των διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις επί των δημοσίων επιχειρήσεων στον κλάδο της μεταποίησης . 3820.1. Εισαγωγή . 3820.2. Δημόσιες επιχειρήσεις και κανόνες ανταγωνισμού . 3920.3. Αρχές βάσει των οποίων προσδιορίζεται μια ενίσχυση . 4020.4. Αύξουσα διαφάνεια της πολιτικής . 4120.5. Έμπρακτη εφαρμογή της αρχής του εμπορικού επενδυτή . 4120.6. Συμβιβάσιμο των ενισχύσεων . 4320.7. Διάφορες μορφές κρατικών παρεμβάσεων . 4420.7.1. Εισφορές κεφαλαίων . 4420.7.2. Εγγυήσεις δανείων . 4520.7.3. Δανειοδότηση . 4520.7.4. Απόδοση των επενδύσεων . 46Μέρος V: Κανόνες για τις τομεακές ενισχύσεις21. Ενισχύσεις υπέρ της κλωστοϋφαντουργίας . 4721.1. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κλωστοϋφαντουργίας . 4721.2. Προϋποθέσεις τομεακής φύσεως για τις ενισχύσεις στην κλωστοϋφαντουργία . 4721.2.1. Ενισχύσεις σε συλλογικές δράσεις στον τομέα κλωστοϋφαντουργίας . 4821.2.2. Ενισχύσεις στη διευθέτηση των δομών στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας . 4821.2.3. Ενισχύσεις στις κλωστοϋφαντουργικές επενδύσεις . 4821.3. Οι γενικές αρχές που πρέπει να εφαρμόζονται . 4922. Ενισχύσεις στη βιομηχανία συνθετικών ινών . 4922.1. Γενικές αρχές . 4922.2. Ειδικές απαιτήσεις κοινοποίησης . 5022.3. Κριτήρια αξιολόγησης . 5022.4. Χρονικό όριο . 5123. Ενισχύσεις προς την αυτοκινητοβιομηχανία . 5123.1. Εισαγωγή . 5123.2. Ορισμοί του τομέα . 5123.3. Ειδικές απαιτήσεις κοινοποίησης . 5123.4. Κριτήρια για την εκτίμηση των επί μέρους ενισχύσεων . 5223.4.1. Ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης . 5223.4.2. Περιφερειακές ενισχύσεις . 5223.4.3. Επενδυτικές ενισχύσεις για καινοτομία, εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό . 5223.4.4. Ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη . 5323.4.5. Ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και για την εξοικονόμηση ενέργειας . 5323.4.6. Ενισχύσεις για επαγγελματική εκπαίδευση στα πλαίσια επενδύσεων . 5323.4.7. Ενισχύσεις λειτουργίας . 5323.5. Κοινοποίηση . 5324. Ενισχύσεις σε βιομηχανίες σιδήρου και χάλυβα εκτός ΕΚΑΧ . 5424.1. Εισαγωγή . 5424.2. Ειδικές απαιτήσεις κοινοποίησης . 5424.3. Κριτήρια για την εκτίμηση των ενισχύσεων . 5424.4. Κοινοποίηση . 55Μέρος VI: Κανόνες σχετικά με τις περιφερειακές ενισχύσεις25. Εισαγωγή . 5626. Αρχές για την αξιολόγηση των περιφερειακών ενισχύσεων . 5726.1. Διαφοροποιημένα ανώτατα όρια έντασης των ενισχύσεων . 5726.2. Διαφάνεια . 5826.3. Ειδικός περιφερειακός χαρακτήρας . 6026.4. Τομεακές επιπτώσεις . 6026.5. Σύστημα εποπτείας . 6027. Η κοινή μέθοδος υπολογισμού των ενισχύσεων . 6128. Μέθοδοι εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συμφωνίας ΕΟΧ στις περιφερειακές ενισχύσεις . 6228.1. Μέθοδος εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) στις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις . 6228.1.1. Αρχές που διέπουν τη μέθοδο . 6228.1.2. Επιλογή των δεικτών . 6328.1.3. Εξαιρέσεις . 6328.1.4. Ανώτατα όρια ενισχύσεως . 6328.1.5. Φάσμα των απαραίτητων μέσων ενισχύσεως για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης στις περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) . 6428.2. Μέθοδος εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) στις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις . 6428.2.1. Αρχές που διέπουν τη μέθοδο . 6528.2.2. Πρώτο στάδιο ανάλυσης . 6528.2.3. Δεύτερο στάδιο ανάλυσης . 6628.2.4. Ανώτατα όρια ενισχύσεων . 66Μέρος VII: Ειδικοί κανόνες29. Γενικά καθεστώτα επενδυτικών ενισχύσεων . 6730. Τυποποιημένες ετήσιες εκθέσεις . 6731. Άλλες ειδικές διατάξεις . 6831.1. Μετατροπή μεταξύ εθνικών νομισμάτων και Ecu . 68Παραρτήματα . 69ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ(1) Με την κύρωση της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (συμφωνία ΕΟΧ) και της συμφωνίας μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη ίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου) τα κράτη της ΕΖΕΣ συμφώνησαν να ιδρύσουν μια Εποπτεύουσα Αρχή. Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου και σύμφωνα με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αυτού, τα κράτη της ΕΖΕΣ ανέθεσαν στην αρχή αυτή να εξασφαλίσει την τήρηση των υποχρεώσεων που υπέχουν βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, οι κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της συμφωνίας, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις όπου χορηγείται ή μπορεί να χορηγηθεί απαλλαγή (άρθρο 61 παράγραφοι 2 και 3 και άρθρο 49).(2) Κατά την εφαρμογή των άρθρων αυτών, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λαμβάνει δεόντως υπόψη της τις αρχές και τους κανόνες που περιέχονται στις πράξεις οι οποίες απαριθμούνται στον τρίτο υπότιτλο του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ και στο παράρτημα Ι της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου αντίστοιχα «πράξεις τις οποίες η Επιτροπή των ΕΚ και η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λαμβάνουν δεόντως υπόψη» (1).(3) Με την απαρίθμιση στα ανωτέρω παραρτήματα των σχετικών πράξεων που έχει εκδόσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα συμβαλλόμενα μέρη τόνισαν τη σημασία της βασικής αρχής της ομοιογένειας στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων και την ανάγκη να υπάρχει ομοιόμορφος έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων σε όλο το έδαφος που καλύπτει η συμφωνία ΕΟΧ, σύμφωνα με τις ουσιαστικές και διαδικαστικές αρχές που περιλαβάνονται στις πράξεις αυτές. Επίσης, τα κράτη της ΕΖΕΣ έχουν δεσμευθεί, σύμφωνα με το άρθρο 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, να συμβάλλουν στους στόχους της συμφωνίας ΕΟΧ λαμβάνοντας όλα τα κατάλληλα μέτρα για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμφωνία και να απέχουν από κάθε μέτρο που δύναται να θέσει σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της.(4) Για την επίτευξη του στόχου αυτού στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, τα κράτη της ΕΖΕΣ ανέλαβαν, μεταξύ αλλών, την υποχρέωση να κοινοποιούν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όλα τα σχέδια χορήγησης ή τροποποίησης ενισχύσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 62 της συμφωνίας ΕΟΧ και στο άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, τα οποία ερμηνεύονται σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που είχαν εκδοθεί πριν από την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας ΕΟΧ (άρθρο 6 της συμφωνίας ΕΟΧ). Διατάξεις σχετικές με την κοινοποίηση ενισχύσεων περιλαμβάνονται επίσης στις πράξεις που απαριθμούνται στον τρίτο υπότιτλο του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ και στο παράρτημα Ι της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου αντίστοιχα. Σύμφωνα με τις πράξεις αυτές, όπως εφαρμόζονται στα πλαίσια του ΕΟΧ, οι μεμονωμένες καταβολές ενισχύσεων, όπως ορίζονται στις πράξεις που απαριθμούνται στα σημεία 15, 16, 30 έως 34 και 37 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ (δηλαδή τα σημεία 145, 15, 29 ως 33 και 36 του παραρτήματος Ι της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου) κοινοποιούνται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ΕΟΧ.(5) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ υποχρεούται, βάσει του άρθρου 24 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, να θεσπίσει πράξεις αντίστοιχες με εκείνες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της συμφωνίας. Η Εποπτεύουσα Αρχή θεωρεί ότι, για την καλύτερη εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής, πρέπει να θεσπίσει και να εκδώσει τις αντίστοιχες πράξεις σε ένα ενοποιημένο κείμενο, τους παρόντες διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων. Έτσι, οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές θα συμβάλουν στο γενικότερο στόχο της διαφάνειας στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων.(6) Οι κατευθυντήριες αυτές οδηγίες περιλαμβάνουν όλους τους κανόνες που αντιστοιχούν στις πράξεις που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, καθώς και όλους τους κανόνες που αντιστοιχούν στις ανάλογες πράξεις που έχει εκδόσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεταξύ της 1ης Αυγούστου 1991 και της έναρξης ισχύος της συμφωνίας ΕΟΧ. Στόχος τους είναι να ενημερωθούν οι εθνικές διοικήσεις και επιχειρήσεις σχετικά με τον τρόπο που ερμηνεύει και εφαρμόζει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ τις διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ περί κρατικών ενισχύσεων. Με τη θέσπιση των κατευθυντήριων αυτών γραμμών, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στοχεύει στην εξασφάλιση μιας ομοιόμορφης εφαρμογής και ερμηνείας των άρθρων 61 και 62 της συμφωνίας ΕΟΧ, όπως προβλέπεται στο πρωτόκολλο 27 της συμφωνίας ΕΟΧ.(7) Επίσης, κατά την εφαρμογή των άρθρων 61 και 49 της συμφωνίαει υπόψη της την κοινή δήλωση σχετικά με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συμφωνίας ΕΟΧ, την κοινή δήλωση σχετικά με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ και την κοινή δήλωση για τις ναυπηγικές εργασίες.2. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ(1) Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές έχουν εγκριθεί από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ βάσει των άρθρων 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και 24 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου.(2) Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στις κατευθυντήριες αυτές γραμμές ο όρος «κράτη ΕΖΕΣ» περιλαμβάνει «τα κράτη της ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στη συμφωνία ΕΟΧ δυνάμει της οποίας τέθηκε σε ισχύ η συμφωνία».(3) Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές μπορεί να τροποποιηθούν ή να συμπληρωθούν με βάση την κτηθείσα εμπειρία ή για να εναρμονισθούν με τα πλαίσια και τις κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων. Ορισμένα τμήματα των κατευθυντήριων γραμμών έχουν περιορισμένη χρονική ισχύ (2). Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προβαίνει σε οποιαδήποτε τροποποίηση ή συμπλήρωση σύμφωνα με τις αρχές περί συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ορίζονται στο πρωτόκολλο 27 της συμφωνίας ΕΟΧ.(4) Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές και οι μελλοντικές τροποποιήσεις και προσθήκες δημοσιεύονται στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με το διακονισμό όσον αφορά τη δημοσίευση των πληροφοριών των σχετικών με τον ΕΟΧ, που αναφέρεται στην τελική πράξη της συμφωνίας ΕΟΧ.ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ (3) 3. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ Ή ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ3.1. Νομοθετικές διατάξεις(1) Το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου ορίζει τα εξής:«Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ενημερώνεται εγκαίρως περί των σχεδίων που αποβλέπουν να θεσπίσουν ή να τροποποιήσουν τις ενισχύσεις, ώστε να δύναται να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Αν κρίνει ότι σχέδιο ενισχύσεως δεν συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ κατά το άρθρο 61 της συμφωνίας, κινεί αμελλητί τη διαδικασία που προβλέπεται από την παράγραφο 2. Το ενδιαφερόμενο κράτος δεν δύναται να εφαρμόσει τα σχεδιαζόμενα μέτρα πριν η διαδικασία αυτή καταλήξει σε τελική απόφαση».(2) Με τη διάταξη επιβάλλονται κατά βάσει τρεις διαδικαστικές υποχρεώσεις στο ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ:Έχει υποχρέωση:α) να κοινοποιεί κάθε σχέδιο για χορήγηση ή τροποποίηση ενίσχυσης (πρώτο εδάφιο) 7β) να προβαίνει στη σχετική κοινοποίηση «εγκαίρως» (πρώτο εδάφιο) 7γ) να μην εφαρμόζει τα προτεινόμενα μέτρα πριν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λάβει τελική απόφαση στη συγκεκριμένη περίπτωση (τρίτο εδάφιο).(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί, με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (4), ως υποχρέωσή της:α) «να υποβάλει τις παρατηρήσεις της», δηλαδή να λάβει απόφαση στη συγκεκριμένη περίπτωση (πρώτο εδάφιο). Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί, στο στάδιο αυτό, είτε να επιτρέψει την ενίσχυση είτε να κινήσει την τυπική διαδικασία ελέγχου βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Οι αποφάσεις για έγκριση ενισχύσεων που λαμβάνονται στο στάδιο αυτό είναι γνωστές ως «αποφάσεις για μη διατύπωση αντιρρήσεων» 7β) να λάβει απόφαση αμελλητί (πρώτο και δεύτερο εδάφιο) 7γ) να κινήσει την τυπική διαδικασία ελέγχου βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, εάν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία κατά πόσο συμβιβάζεται η ενίσχυση με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ (δεύτερο εδάφιο).3.2. Κανόνες σχετικοί με την κοινοποίηση3.2.1. Περιεχόμενο της υποχρέωσης κοινοποίησης(1) Τα κράτη της ΕΖΕΣ υποχρεούνται να κοινοποιούν όλα τα σχεδιαζόμενα προγράμματα ενισχύσεων, καθώς και τις μεμονωμένες περιπτώσεις ενισχύσεων, εκτός των πλαισίων υφισταμένων προγραμμάτων, για να εγκριθούν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.(2) Εφόσον η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει εγκρίνει ένα πρόγραμμα, οι μεμονωμένες χορηγήσεις ενισχύσεων στα πλαίσια του προγράμματος δεν χρειάζεται να κοινοποιούνται. Ωστόσο, για ορισμένους κλάδους ή για ορισμένα είδη ενισχύσεων, μπορεί να απαιτείται μεμονωμένη κοινοποίηση για όλες τις χορηγήσεις ενισχύσεων ή για τις χορηγήσεις που υπερβαίνουν ένα ορισμένο ποσό. Οι εξαιρέσεις αυτές αναφέρονται είτε στις ουσιαστικές διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών είτε στην απόφαση με την οποία εγκρίνεται το πρόγραμμα.(3) Η υποχρέωση για κοινοποίηση σχεδίων χορήγησης ή τροποποίησης ενισχύσεων δεν ισχύει μόνο για το αρχικό σχέδιο, αλλά καλύπτει και τις μετέπειτα ουσιαστικές (όχι καθαρά διοικητικές) τροποποιήσεις του σχεδίου αυτού (5). Η κοινοποίηση της τροποποίησης θεωρείται ως νέα κοινοποίηση.(4) Για τις ενισχύσεις που εμπίπτουν στον κανόνα «de minimis», όπως αναλύεται στο κεφάλαιο 12, δεν απαιτείται καμία κοινοποίηση.(5) Εφόσον ένα κράτος της ΕΖΕΣ έχει αμφιβολίες κατά πόσο ένα σχεδιαζόμενο μέτρο περιέχει στοιχεία ενίσχυσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ενημερώνεται σχετικά προτού εφαρμοσθεί το μέτρο.3.2.2. Υποχρέωση «έγκαιρης» κοινοποίησης(1) Το άρθρο 1 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου προβλέπει ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ενημερώνεται για τα σχέδια χορήγησης νέων ή τροποποιήσεις υφισταμένων ενισχύσεων «εγκαίρως, ώστε να δύναται να υποβάλλει τις παρατηρήσεις της», δηλαδή να λάβει απόφαση στη συγκεκριμένη περίπτωση. Συνεπώς, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται η επισπευσμένη διαδικασία (βλέπε κεφάλαιο 11), τα κράτη της ΕΖΕΣ θα πρέπει να προβλέψουν μια προθεσμία δύο μηνών για τη λήψη απόφασης εκ μέρους της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ.3.2.3. Διατυπώσεις της κοινοποίησης(1) Η κοινοποίηση αναφέρεται ρητά στο άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου ή σε άλλες διατάξεις οι οποίες επιβάλλουν την κοινοποίηση και αποστέλλεται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.(2) Η ημερομηνία παραλαβής αποτελεί την ημερομηνία αναφοράς για τον υπολογισμό της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να λάβει απόφαση στη συγκεκριμένη περίπτωση η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διαβιβάζει στην Αποστολή του οικείου κράτους της ΕΖΕΣ σχετική βεβαίωση παραλαβής, στην οποία μνημονεύεται η ημερομηνία κατά την οποία λήφθηκε η κοινοποίηση.(4) Προκειμένου να απλουστευθεί και να επισπευσθεί η εξέταση των υποθέσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ συνιστά στα κράτη της ΕΖΕΣ να αναφέρουν στην κοινοποίησή τους όλα τα πληροφοριακά στοιχεία που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι τμήμα Ι των παρουσών κατευθυντήριων οδηγιών. Στο τμήμα ΙΙ περιλαμβάνεται ένας κατάλογος πρόσθετων πληροφοριών σχετικά με τις ενισχύσεις Ε & Α. Κάθε πρόσθετη πληροφορία την οποία το κράτος της ΕΖΕΣ θεωρεί αναγκαία για την εκτίμηση της υπόθεσης, ειδικά στις περιπτώσεις μεμονωμένων καταβολών ενισχύσεων, θα πρέπει επίσης να περιέχεται στην κοινοποίηση. Για τις ενισχύσεις στις οποίες εφαρμόζεται η επισπευσμένη διαδικασία έγκρισης χρησιμοποιείται ένα τυποποιημένο έντυπο κοινοποίησης που περιέχεται στο παράρτημα ΙΙ.3.2.4. Αιτήσεις παροχής πρόσθετων πληροφοριών(1) Εάν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διαπιστώσει ότι η κοινοποίηση είναι ελλειπής, επιδιώκει να ζητήσει τις απαιτούμενες περαιτέρω πληροφορίες μέσα σε 15 εργάσιμες ημέρες. Η αίτηση παροχής περαιτέρω πληροφοριών συνεπάγεται αναστολή της έναρξης της προθεσμίας που παρέχεται για την εξέταση της κοινοποίησης. Η όλη προθεσμία αρχίζει εκ νέου από την ημερομηνία κατά την οποία ελήφθησαν οι ζητηθείσες περαιτέρω πληροφορίες. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στέλνει μια βεβαίωση παραλαβής στην οποία αναφέρεται η νέα πραγματική ημερομηνία της κοινοποίησης.(2) Η προθεσμία που παρέχεται συνήθως για την υποβολή περαιτέρω πληροφοριών είναι 20 εργάσιμες ημέρες. Εάν δεν δοθεί απάντηση ή η απάντηση είναι ελλειπής, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προβαίνει σε υπόμνηση ή ζητά τις ελλείπουσες πληροφορίες, συνήθως εντός 15 εργάσιμων ημερών.3.3. Απαγόρευση εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων επίσχυσης κατά τη διάρκεια διεξαγωγής ελέγχου εκ μέρους της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ(1) Στο τελευταίο εδάφιο του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου προβλέπεται ότι το κράτος μέλος της ΕΖΕΣ δεν δύναται να εφαρμόσει τα σχεδιαζόμενα μέτρα προτού η διαδικασία του άρθρου 1 παράγραφος 2 καταλήξει σε τελική απόφαση. Η διάταξη αυτή συνεπάγεται μια γενικότερη απαγόρευση εφαρμογής των ενισχύσεων προτού η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λάβει απόφαση, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν έχει κινηθεί τυπική διαδικασία (6).(2) Ως «εφαρμογή» νοείται όχι μόνον η πράξη χορήγησης της ενίσχυσης προς τον αποδέκτη. Αρκεί να έχει γίνει εξουσιοδότηση για χορήγηση της ενίσχυσης χωρίς περαιτέρω διατυπώσεις.(3) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ θέσει το μέτρο ενίσχυσης σε εφαρμογή προτού η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λάβει απόφαση, εφαρμόζεται η διαδικασία που αναλύεται στο τμήμα 6.2 [βλέπε, πάντως, υποσημείωση (7) στο σημείο 4.1.(1)].4. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΩΝ4.1. Προθεσμίες(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί υποχρέωσή της να λάβει απόφαση σε περίπτωση κοινοποίησης εντός προθεσμίας δύο μηνών (8). Υπό εξαιρετικές συνθήκες, η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ και του ενδιαφερόμενου κράτους της ΕΖΕΣ.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προσπαθεί να λάβει, κατά κανόνα, απόφαση μέσα σε 30 εργάσιμες ημέρες.(3) Επιπλέον, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει ορίσει συντομότερη προθεσμία 20 εργάσιμων ημερών:- για νέα προγράμματα ενισχύσεων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται επισπευσμένη διαδικασία έγκρισης,- για την τροποποίηση εγκεκριμένων προγραμμάτων ενισχύσεων στις οποίες εφαρμόζεται η επισπευσμένη διαδικασία έγκρισης.Εάν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι μια υπόθεση δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να εφαρμοστεί επισπευσμένη διαδικασία έγκρισης, ενημερώνει το κράτος της ΕΖΕΣ ότι η υπόθεση θα εξεταστεί με τη συνήθη διαδικασία.4.2. Λήψη των αποφάσεων(1) Προτού λάβει απόφαση σε μια υπόθεση χωρίς την κίνηση διαδικασίας βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν έχει καμία υποχρέωση να ενημερώσει τα άλλα κράτη της ΕΖΕΣ και τους ενδιαφερόμενους τρίτους (9).(2) Η απόφαση μπορεί να βασίζεται στο γεγονός ότι το προτεινόμενο μέτρο δεν εμπίπτει καθόλου στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ ή ότι πληροί τις προϋποθέσεις για απαλλαγή βάσει του άρθρου 61 παράγραφοι 2 και 3.(3) Η απόφαση κοινοποιείται στο ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ με επιστολή.(4) Σύμφωνα με το πρωτόκολλο 27 στοιχείο δ) της συμφωνίας ΕΟΧ, η απόφαση κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.(5) Για την ενημέρωση των υπολοίπων κρατών της ΕΖΕΣ και των ενδιαφερομένων τρίτων, δημοσιεύεται ανακοίνωση στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ.(6) Η δημοσιευόμενη ανακοίνωση συνήθως έχει τη μορφή μιας σειράς στερεότυπων πληροφοριών.(7) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ αποσύρει την πρόταση ενίσχυσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ το ενημερώνει με επιστολή ότι η υπόθεση τίθεται στο αρχείο. Τα υπόλοιπα κράτη της ΕΖΕΣ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ενημερώνονται, ούτε δημοσιεύεται ανακοίνωση στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ.5. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ5.1. Νομοθετικές διατάξεις(1) Το άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου ορίζει τα εξής: «Εάν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διαπιστώσει, αφού τάξει προηγουμένως στους ενδιαφερόμενους προθεσμία για να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους, ότι η ενίσχυση που χορηγείται από ένα κράτος της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους δεν συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ κατά το άρθρο 61, ή ότι η ενίσχυση αυτή εφαρμόζεται καταχρηστικώς, αποφασίζει ότι το εν λόγω κράτος της ΕΖΕΣ οφείλει να την καταργήσει ή να την τροποποιήσει εντός προθεσμίας που καθορίζει η Αρχή.»5.2. Υποθέσεις στις οποίες η Εποπτεύουσα Αρχή υποχρεύται να κινήσει διαδικασία ελέγχου(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ υποχρεούται να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, εφόσον έχει οποιαδήποτε αμφιβολία κατά πόσο η ενίσχυση συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας (ΕΟΚ) (10). Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις, είτε πρόκειται για κοινοποιηθείσες, είτε για μη κοινοποιηθείσες είτε για υφιστάμενες ενισχύσεις, παρόλο που στην τελευταία περίπτωση πρέπει να προηγηθεί η πρόταση «κατάλληλων μέτρων» (11).(2) Η απόφαση για κίνηση της διαδικασίας δεν προδικάζει την τελική απόφαση, στην οποία μπορεί να διαπιστωθεί ότι η ενίσχυση συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Σκοπός της διαδικασίας του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου είναι να εξασφαλιστεί η διεξοδική εξέταση της υπόθεσης, παρέχοντας σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη το δικαίωμα ακρόασης (12).5.3. Διεξαγωγή της διαδικασίας(1) Όταν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κινεί διαδικασία σε μια υπόθεση, το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ και, σύμφωνα με το πρωτόκολλο 27 στοιχείο γ) στη συμφωνία ΕΟΧ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενημερώνονται για την κίνηση της διαδικασίας με επιστολή, ενώ τα υπόλοιπα κράτη της ΕΖΕΣ και οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι ενημερώνονται με ανακοίνωση στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ.(2) Η διαδικασία περατώνεται με επίσημη απόφαση.5.3.1. Δικαιώματα του ενδιαφερόμενου κράτους της ΕΖΕΣ να εφαρμοστεί η «προσήκουσα διαδικασία»(1) Στην επιστολή με την οποία ανακοινώνεται στο κράτος της ΕΖΕΣ η κίνηση της διαδικασίας αναφέρονται οι λόγοι των αμφιβολιών της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ να υποβάλλει τις παρατηρήσεις του εντός ορισμένης προθεσμίας, συνήθως ενός μηνός.(2) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ θεωρεί αναγκαίο να υποβάλει προφορικά τις παρατηρήσεις του στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, πραγματοποιούνται για το σκοπό αυτό συναντήσεις εντός τριών μηνών από την κίνηση της διαδικασίας.(3) Στα δικαιώματα του κράτους της ΕΖΕΣ για εφαρμογή της προσήκουσας διαδικασίας περιλαμβάνεται το δικαίωμα να απαντήσει στις παρατηρήσεις και ισχυρισμούς που διατύπωσαν τα ενδιαφερόμενα μέρη (βλέπε σημείο 5.3.2).(4) Το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ λαμβάνει επιστολή με όλες τις προτάσεις που υποβλήθηκαν εντός της προθεσμίας και έχει 15 ημέρες για να υποβάλλει παρατηρήσεις των προτάσεων.5.3.2. Δικαιώματα των άλλων κρατών της ΕΖΕΣ, των κρατών μελών της ΕΚ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ενδιαφερομένων τρίτων να εφαρμοστεί η «προσήκουσα διαδικασία»(1) Μετά την κίνηση της διαδικασίας, δημοσιεύονται ανακοινώσεις στο τμήμα για την ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ που απευθύνονται προς τα άλλα κράτη της ΕΖΕΣ, τα κράτη μέλη της ΕΚ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους ενδιαφερόμενους τρίτους, με τις οποίες καλούνται να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με την υπόθεση μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία της δημοσίευσης. Στις ανακοινώσεις περιλαμβάνεται η επιστολή που έστειλε η Επιτροπή στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας, χωρίς τα αποσπάσματα τα οποία είναι εμπιστευτικά.(2) Τα δικαιώματα των τρίτων κατά τη διαδικασία, βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, απορρέουν από την υποχρέωση να ταχθεί «στους ενδιαφερόμενους προθεσμία για να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους». «Ενδιαφερόμενοι», σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, είναι όχι μόνον η επιχείρηση ή οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν την ενίσχυση αλλά, επίσης, τα πρόσωπα, οι επιχειρήσεις ή οι ενώσεις των οποίων τα συμφέροντα θίγονται ενδεχομένως από τη χορήγηση της ενίσχυσης, ιδίως δε οι ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και οι επαγγελματικές οργανώσεις (13).(3) Η δημοσίευση της ανακοίνωσης στοι τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ αποτελεί πρόφορο μέσο για την ενημέρωση όλων των ενδιαφερομένων σχετικά με την κίνηση μιας διαδικασίας (14). Το άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου δεν απαιτεί ατομική ειδοποίηση των κατ' ιδίων ατόμων.(4) Στην ανακοίνωση, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αναφέρει τις αμφιβολίες που έχει κατά πόσο συμβιβάζεται η ενίσχυση με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ (15).5.4. Τελική απόφαση(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να λάβει θετική ή αρνητική απόφαση ή να περατώσει τη διαδικασία, εφόσον αποσυρθεί η πρόταση ενίσχυσης ή δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.(2) Σε περίπτωση θετικής απόφασης, παρέχεται άδεια για χορήγηση της ενίσχυσης και σε περίπτωση αρνητικής απόφασης απαγορεύεται η ενίσχυση. Η απόφαση μπορεί να είναι εν μέρει θετική και εν μέρει αρνητική. Στις θετικές αποφάσεις μπορεί να επιβάλλονται ορισμένοι όροι.(3) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ δεν απαντήσει κατά την κίνηση της διαδικασίας ή δεν παράσχει όλες τις πληροφορίες που ζητά η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, η τελευταία δύναται να λάβει απόφαση βάσει των πληροφοριών που διαθέτει, χωρίς να ακούσει προηγουμένως τα αντεπιχειρήματα του κράτους της ΕΖΕΣ (16).(4) Στην απόφαση αναφέρονται οι λόγοι στους οποίους βασίζεται (17) και ορίζονται οι υποχρεώσεις οι οποίες ενδεχομένως επιβάλλονται στο οικείο κράτος της ΕΖΕΣ (18). Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ τάσσει προθεσμία εντός της οποίας το κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του (19).(5) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κοινοποιεί στο κράτος της ΕΖΕΣ το πλήρες κείμενο των αρνητικών ή εν μέρει αρνητικών αποφάσεων, καθώς και των αποφάσεων με τις οποίες τίθενται ορισμένοι όροι. Για όλα τα υπόλοιπα είδη αποφάσεων, το κράτος της ΕΖΕΣ ενημερώνεται με επιστολή. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο 27 στοιχείο δ) της συμφωνίας ΕΟΧ, η ίδια ενημέρωση γίνεται και προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.(6) Το πλήρες κείμενο της αρνητικής, εν μέρει αρνητικής ή της υπό όρους απόφασης ή, σε περίπτωση άλλων ειδών αποφάσεων, ανακοίνωση στην οποία περιλαμβάνεται η επιστολή προς το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ, δημοσιεύονται στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ.5.5. Μη συμμόρφωση του κράτους ΕΖΕΣ(1) Εάν το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ δεν συμμορφώνεται με την απόφαση εντός της ορισθείσας προθεσμίας, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να παραπέμψει το ζήτημα απευθείας στο Δικαστήριο της ΕΖΕΣ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου και να ζητήσει, κατά περίπτωση, τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων.6. ΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ(1) Εκτός από τις ιδιομορφίες που αναφέρονται κατωτέρω, η διαδικασία σχετικά με τις ενισχύσεις οι οποίες είναι παράνομες για διαδικαστικούς λόγους είναι η ίδια με αυτήν που ακολουθείται κατά τις κοινοποιήσεις.6.1. Έννοια της παράνομης ενίσχυσης για διαδικαστικούς λόγους(1) Επειδή ο όρος «μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση» θα ήταν πολύ στενός για να καλύψει όλες τις ενισχύσεις που τίθενται σε εφαρμογή κατά τρόπο που αποτελεί παράβαση του άρθρου 1 παράγραφος 3 τελευταίο εδάφιο του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφάσισε να χρησιμοποιεί την έννοια «παράνομη ενίσχυση για διαδικαστικούς λόγους» (η οποία αναφέρεται στο εξής ως «παράνομη ενίσχυση»).Ο όρος περιλαμβάνει:α) τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν χωρίς κοινοποίηση 7β) τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν με εσφαλμένη εφαρμογή ενός εγκεκριμένου προγράμματος ενίσχυσης (ενίσχυση «που εφαρμόζεται καταχρηστικώς» κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου) 7γ) τις ενισχύσεις που κοινοποιήθηκαν καθυστερημένα, δηλαδή που κοινοποίηθηκαν αφού «τέθηκαν σε εφαρμγοή» καιδ) ενισχύσεις που κοινοποιήθηκαν εκ των προτέρων αλλά «τέθηκαν σε εφαρμογή» προτού λάβει απόφαση η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (20).6.2. Αίτηση παροχής πληροφοριών(1) Όταν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λάβει γνώση μιας περίπτωσης ενίσχυσης η οποία ενδέχεται να είναι παράνομη, ζητά από το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ να υποβάλει πλήρη στοιχεία επί του θέματος, συνήθως εντός 20 εργασίμων ημερών. Η προθεσμία αυτή είναι η ίδια με την οριζόμενη συνήθως για την παροχή πρόσθετων πληροφοριών στις περιπτώσεις κοινοποίησης ενισχύσεων [βλέπε σημείο 3.2.4. (2)]. Εάν χρειασθεί, αποστέλλεται υπόμνηση.(2) Υπενθυμίζεται ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δικαιούται να προβεί στη λήψη απόφασης με βάση τις πληροφορίες που διαθέτει [βλέπε σημείο 5.4.(3)], ακόμη και αν δεν υποβληθεί καμία πληροφορία από το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ.6.2.1. Προσωρινά μέτρα(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να λάβει απόφαση και να ζητήσει από το κράτος της ΕΖΕΣ να αναστείλει την καταβολή της ενίσχυσης μέχρις ότου ολοκληρωθεί ο έλεγχος (21). Η διαδικασία έχει ως εξής:(2) Εφόσον διαπιστωθεί ότι η ενίσχυση χορηγήθηκε παράνομα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να καλέσει το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ να υποβάλει τις παρατηρήσεις του, προτού λάβει απόφαση με την οποία το υποχρεώνει να αναστείλει αμέσως την καταβολή της ενίσχυσης μέχρις ότου ολοκληρωθεί ο έλεγχος (22).(3) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ δεν αναστείλει την καταβολή της ενίσχυσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δικαιούται, ενώ προχωρεί σε εξέταση επί της ουσίας, να προσφύγει απευθείας στο Δικαστήριο της ΕΖΕΣ ζητώντας να αναγνωρισθεί ότι η εν λόγω καταβολή αποτελεί παράβαση της συμφωνίας (23).6.2.2. Διεξαγωγή της διαδικασίας(1) Στις περιπτώσεις παράνομων ενισχύσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προσπαθεί να αποφανθεί εντός δύο μηνών από την υποβολή όλων των σχετικών πληροφοριών.(2) Εάν, στις περιπτώσεις αυτές, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διαπιστώσει ότι η ενίσχυση συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, πρέπει να λάβει θετική απόφαση επί της ουσίας της υπόθεσης.6.2.3. Διαταγή ανάκτησης(1) Εφόσον λάβει αρνητική απόφαση σε υπόθεση παράνομης ενίσχυσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διατάσει, κατά κανόνα, το κράτος της ΕΖΕΣ να ανακτήσει την ενίσχυση από τον αποδέκτη της (24).(2) Η ανάκτηση πραγματοποιείται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, περιλαμβανομένων και των διατάξεων σχετικά με την καταβολή τόκων υπερημερίας επί των απαιτήσεων του δημοσίου, οι οποίοι κατά κανόνα οφείλονται από την ημερομηνία χορήγησης της παράνομης ενίσχυσης. Οι σχετικές διατάξεις του εθνικού δικαίου πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπο ώστε να μην καθίσταται πρακτικά αδύνατη η ανάκτηση της ενίσχυσης (25).7. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΕ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΥΨΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ7.1. Νομοθετικές διατάξεις(1) Το άρθρο 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου ορίζει τα εξής: «Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, σε συνεργασία με τα κράτη της ΕΖΕΣ, εξετάζει διαρκώς τα καθεστώτα ενισχύσεων που υφίστανται στα κράτη αυτά. Τους προτείνει τα κατάλληλα μέτρα που απαιτεί η προοδευτική ανάπτυξη ή η λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ».(2) Η διάταξη αυτή ουσιαστικά επιβάλλει τρεις διαδικαστικές υποχρεώσεις στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ και μία υποχρέωση στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.Οι υποχρεώσεις της Εποπτεύουσας Αρχής είναι:- να εξετάζει διαρκώς όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων που υφίστανται στα κράτη της ΕΖΕΣ (πρώτο εδάφιο),- αυτό να γίνεται σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη της ΕΖΕΣ (πρώτο εδάφιο),- να προτείνει στα τελευταία τα κατάλληλα μέτρα που απαιτεί η προοδευτική ανάπτυξη ή η λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.Η υποχρέωση των κρατών είναι να συνεργάζονται με την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.7.2. Έννοια της υφιστάμενης ενίσχυσης(1) Ως υφιστάμενες ενισχύσεις, κατά την έννοια του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, θεωρούνται:- οι παλαιές ή «προ-ΕΟΧ» ενισχύσεις, δηλαδή προγράμματα ενισχύσεων τα οποία ήσαν υπό εφαρμογή κατά το χρόνο έναρξης ισχύος της συμφωνίας ΕΟΧ και μεμεονωμένες χορηγήσεις ενισχύσεων εκτός συγκεκριμένου προγράμματος οι οποίες είχαν αποφασισθεί πριν και προβλέπουν καταβολές μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ΕΟΧ,- οι εγκριθείσες ενισχύσεις, δηλαδή προγράμματα ενισχύσεων ή καταβαλλόμενες ενισχύσεις οι οποίες έχουν εγκριθεί [βλέπε σημεία 4.2. (2) και 5.4. (2)] ή οι οποίες θεωρούνται ότι έχουν εγκριθεί [βλέπε υποσημείωση (26) έως 4.1. (1)] από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.7.3. Σκοπός της διαδικασίας σχετικά με τις υφιστάμενες ενισχύσεις(1) Σκοπός της διαδικασίας όσον αφορά τις υφιστάμενες ενισχύσεις είνα να εξετάζονται και οι δύο κατηγορίες των υφισταμένων ενισχύσεων. Σκοπός του άρθρου 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου είναι να μπορέσει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να εξασφαλίσει την κατάργηση ή προσαρμογή των προ-ΕΟΧ ενισχύσεων οι οποίες είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ (27), καθώς και να επανεξετάσει τα προγράμματα ενισχύσεων ή τις καταβολές τις οποίες ενέκρινε κατά το παρελθόν αλλά οι οποίες ενδέχεται να μην συμβιβάζονται πλέον με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ υπό τις επικρατούσες συνθήκες.7.4. Διαδικασία7.4.1. Έναρξη επανεξέτασης(1) Εφόσον η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι μια υφισταμένη ενίσχυση μπορεί να μην συμβιβάζεται με την προοδευτική ανάπτυξη ή τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, αρχίζει μια επανεξέταση απευθυνόμενη εγγράφως προς το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ. Για να αρχίσει η επανεξέταση δεν χρειάζεται να ανασταλεί η εφαρμογή του προγράμματος ενίσχυσης.(2) Μέχρι στιγμής, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν έχει θεσπίσει λεπτομερείς εσωτερικούς διαδικαστικούς κανόνες για την εφαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Η μόνη ρητή υποχρέωση που προκύπτει από την παράγραφο αυτή είναι η υποχρέωση συνεργασίας με το κράτος της ΕΖΕΣ. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι ανταποκρίνεται στην υποχρέωσή της αυτή ζητώντας εγγράφως πληροφορίες από το ενδιαφερόμενο κράτος προτού προτείνει τη λήψη «κατάλληλων μέτρων».(3) Το κράτος της ΕΖΕΣ υποχρεούται να παράσχει τις πληροφορίες που ζητά η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Για να ολοκληρωθεί η εξέταση με την αναγκαία ταχύτητα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να τάξει προθεσμία για την παροχή των πληροφοριών αντίστοιχη με αυτή που ορίζεται για τις περιπτώσεις κοινοποίησης ενισχύσεων.7.4.2. Πρόταση «κατάλληλων μέτρων»(1) Αφού εξετάσει το υφιστάμενο πρόγραμμα ενίσχυσης, υπό το φως των πληροφοριών που υποβλήθηκαν από το κράτος της ΕΖΕΣ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να κρίνει ότι το πρόγραμμα δεν χρειάζεται καμία τροποποίηση και να θέσει την υπόθεση στο αρχείο, ή μπορεί να προτείνει οποιεσδήποτε τροποποιήσεις τις οποίες κρίνει σκόπιμες για να ευθυγραμμίζεται το πρόγραμμα με τη συμφωνία. Μπορεί, συγκεκριμένα, να προτείνει:- την ουσιαστική τροποποίηση του προγράμματος,- την τήρηση ορισμένων διαδικαστικών όρων, παραδείγματος χάρης, προηγούμενη κοινοποίηση των μεμονωμένων ενισχύσεων βάσει του εν λόγω προγράμματος, ή/και απαίτηση υποβολής εκθέσεων,ή- την κατάργηση του προγράμματος.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να δικαιολογεί τα μέτρα τα οποία προτείνει και ζητά από το κράτος της ΕΖΕΣ να συμφωνήσει με τα μέτρα αυτά.7.4.3. Έννομες συνέπειες της πρότασης «κατάλληλων μέτρων»(1) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ συμφωνεί με τα προτεινόμενα μέτρα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ περατώνει τη διαδικασία.(2) Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ αρνηθεί την εφαρμογή των «κατάλληλων μέτρων» που προτάθηκαν και η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, αφού ακούσει τα επιχειρήματα του εν λόγω κράτους μέλους, εξακολουθεί να θεωρεί ότι είναι αναγκαία, μπορεί να απαιτήσει από το κράτος της ΕΖΕΣ να συμμορφωθεί σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου (βλέπε κεφάλαιο 5).8. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΘΕΣΜΙΩΝ(1) Οι προθεσμίες που εκφράζονται σε μήνες λήγουν n μήνες αργότερα, κατά την ίδια ημερομηνία, κατά την οποία λήφθηκε η επιστολή. Για παράδειγμα, η προθεσμία για τη λήψη απόφασης για ενίσχυση που κοινοποιήθηκε στις 5 Μαΐου λήγει στις 5 Ιουλίου. Εάν, σε μια τέτοια προθεσμία, η ημέρα κατά την οποία θα πρέπει να λήγει δεν υπάρχει στον τελευταίο μήνα, η προθεσμία λήγει κατά την τελευταία ημέρα του μηνός αυτού. Για παράδειγμα, η προθεσμία για τη λήψη απόφασης σε κοινοποίηση που έγινε στις 31 Ιουλίου λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου.(2) Οι προθεσμίες που εκφράζονται σε εργάσιμες ημέρες λήγουν κατά την nοστή εργάσιμη ημέρα που υπολογίζεται από την επομένη της λήψης της επιστολής εργάσιμη ημέρα. «Εργάσιμες ημέρες» θεωρούνται όλες οι ημέρες εκτός από τα Σάββατα, τις Κυριακές και τις δημόσιες αργίες. Για τον υπολογισμό της προθεσμίας για ενέργεια εκ μέρους κράτους της ΕΖΕΣ λαμβάνονται υπόψη οι δημόσιες αργίες που τηρούνται σ' αυτό. Για τον υπολογισμό προθεσμίας για ενέργεια εκ μέρους της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ λαμβάνονται υπόψη οι δημόσιες αργίες που τηρούνται από αυτήν.(3) Όσον αφορά τις επιστολές κράτους της ΕΖΕΣ προς την Εποπτεύουσα Αρχή της με βάση τις οποίες αρχίζει η προθεσμία που πρέπει να τηρήσει η τελευταία, η ημερομηνία παραλαβής αναφέρεται στη σχετική βεβαίωση που αποστέλλεται στο εν λόγω κράτος της ΕΖΕΣ. Και, αντιστρόφως, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ως ημερομηνία παραλαβής των επιστολών της την τρίτη εργάσιμη ημέρα μετά την ημέρα ταχυδρομικής αποστολής τους, εκτός εάν το οικείο κράτος αποδείξει μεταγενέστερη ημέρα παραλαβής. Οι ρυθμίσεις αυτές θα επιτρέψουν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να υπολογίζει εκ των προτέρων όλες τις προθεσμίες που σχετίζονται με τη διαχείριση των υποθέσεων και θα την βοηθήσουν να αποφεύγει τις αδικαιολόγητες καθυστερήσεις κατά τη διαδικασία λήψης των αποφάσεών της.9. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ(1) Το στοιχείο δ) το πρωτοκόλλου 27 της συμφωνίας ΕΟΧ προβλέπει ότι δημοσιεύονται οι τελικές αποφάσεις και οι αποφάσεις για κίνηση διαδικασίας τυπικού ελέγχου. Συνεπώς, τα κράτη της ΕΖΕΣ και οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι ενημερώνονται με δημοσίευση στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ, στις ακόλουθες τρεις περιπτώσεις:α) εφόσον η υπόθεση της ενίσχυσης διευθετηθεί εντός δύο μηνών χωρίς να κινηθεί διαδικασία τυπικού ελέγχου βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου [βλέπε σημείο 4.2. (5)] 7β) κατά την κίνηση διαδικασίας τυπικού ελέγχου [βλέπε σημείο 5.3. (1)] 7γ) κατά την περάτωση της διαδικασίας τυπικού ελέγχου [βλέπε σημείο 5.4. (6)].(2) Εκτός από τη δημοσίευση στο τμήμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στο σχετικό Συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ, στις περισσότερες περιπτώσεις η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκδίδει μια ανακοίνωση τύπου για την ενημέρωση του κοινού, συνήθως κατά την ημερομηνία λήψης της απόφασης. Οι ανακοινώσεις τύπου δημοσιεύονται μόνο στην αγγλική γλώσσα.(3) Στις δημοσιευόμενες πληροφορίες σχετικά με υποθέσεις κρατικών ενισχύσεων παραλείπονται τα στοιχεία τα οποία θεωρούνται ως εμπορικά απόρρητα. Σ' αυτά δεν περιλαμβάνεται η ταυτότητα των αποδεκτών της ενίσχυσης.ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΜΕ ΤΙΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ 10. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΜΕ) (28)(1) Οι αρχές που αναλύονται στο κεφάλαιο αυτό εφαρμόζονται στις ενισχύσεις προς τις ΜΜΕ όλων των κλάδων, εκτός εκείνων για τους οποίους ισχύουν ειδικοί κανόνες και οι οποίοι επί του παρόντος είναι οι συνθετικές ίνες, τα αυτοκίνητα οχήματα, ο χάλυβας και οι μεταφορές.10.1. Εισαγωγή(1) Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία. Πρώτον, διαδραματίζουν έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ιδιαίτερα σε εποχές κατά τις οποίες οι μεγάλες επιχειρήσεις μειώνουν το εργατικό τους δυναμικό. Δεύτερον, δεδομένου ότι είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, αλλά συγχρόνως και πιο ευέλικτες και ευπροσάρμοστες από τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι ΜΜΕ τείνουν να βρίσκονται στο προσκήνιο της καινοτομίας. Τρίτον, οι ΜΜΕ αποτελούν σημαντική πηγή ανταγωνισμού στις αγορές και δρουν σαν κινητήρια δύναμη για τις διαρθρωτικές μεταβολές και την ανανέωση του συνόλου της οικονομίας, διευκολύνοντας τη μετατόπιση οικονομικών πόρων από τους παρακμάζοντες στους αναπτυσσόμενους τομείς.(2) Σε ορισμένους κλάδους της οικονομίας, ο τομέας των ΜΜΕ έχει ιδιαίτερη σημασία. Αυτό ισχύει, για παράδειγμα, για τη μεταποιητική βιομηχανία, όπου αυξάνεται συνεχώς ο ρόλος της υπεργολαβίας. Οι ΜΜΕ έχουν επίσης μεγάλη σημασία για την περιφερειακή ανάπτυξη.(3) Οι ΜΜΕ μπορεί να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερα εμπόδια σε σύγκριση με τις μεγάλες εταιρείες, οι οποίες έχουν εδραιώσει τη θέση τους στην αγορά. Για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην εξεύρεση χρηματοδοτικών μέσων και επηρεάζονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τις πρόσθετες επιβαρύνσεις τις οποίες επιβάλλουν οι κυβερνήσεις. Επιπλέον, το κόστος το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι μικρές επιχειρήσεις προκειμένου να τηρήσουν τις κρατικές κανονιστικές ρυθμίσεις σχετικά με την υγεία και ασφάλεια, τη λογιστική κ.λπ. μπορεί να είναι υψηλότερο και η επιβάρυνσή τους από τους φόρους μεγαλύτερη, τόσο από την άποψη των συντελεστών των φόρων που καταβάλλουν όσο και από την άποψη του κόστους που συνεπάγεται τη συμμόρφωσή τους προς το φορολογικό σύστημα (παραδείγματος χάρη, είσπραξη των εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως και του ΦΠΑ).10.2. Ορισμός των ΜΜΕ(1) Η οριοθέτηση των ΜΜΕ, στα πλαίσια του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να γίνει κατά τέτοιο τρόπο ώστε να περιλαμβάνεται το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων οι οποίες παρουσιάζουν την ευεργετική επίδραση για το περιβάλλον τους και τα μειονεκτήματα τα οποία περιγράφονται παραπάνω. Δεν θα πρέπει, ωστόσο, να είναι τόσο ευρεία ώστε να περιλαμβάνει πολλές μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες δεν έχουν κατ' ανάγκη την ευεργετική επίδραση ή τα μειονεκτήματα τα οποία χαρακτηρίζουν τον τομέα των ΜΜΕ. Η χορήγηση ενισχύσεων σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις με βάση τα κριτήρια τα οποία εφαρμόζονται κατά κύριο λόγο στις μικρότερες επιχειρήσεις, θα είχε μεγαλύτερες πιθανότητες να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές.(2) Για πολλούς λόγους, δεν χρειάζεται να γίνεται διάκριση μεταξύ μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Μια τέτοια διάκριση, ωστόσο, είναι αναγκαία στην περίπτωση ενισχύσεων για δραστηριότητες σχετικές με την αγορά, όπως οι επενδύσεις. Στην περίπτωση αυτή, κατά κανόνα, η ενίσχυση στις μικρές επιχειρήσεις θα έχει περιορισμένες επιπτώσεις στο εμπόριο εντός των εδαφικών ορίων που καλύπτει η συμφωνία ΕΟΧ, ενώ η ενίσχυση στις μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις ενδέχεται πράγματι να έχει σημαντικές στρεβλωτικές συνέπειες για το εμπόριο.(3) Ως «ΜΜΕ» ορίζεται η επιχείρηση η οποία:- απασχολεί μέχρι 250 άτομα κατ' ανώτατο όριο καιείτε:- έχει ετήσιο κύκλο εργασιών που δεν υπερβαίνει τα 20 εκατομμύρια Ecu,είτε:- έχει συνολικό ισολογισμό που δεν υπερβαίνει τα 10 εκατομμύρια Ecu και- στο κεφάλαιο της οποίας δεν συμμετέχουν με ποσοστό που υπερβαίνει το 25 % μία ή περισσότερες επιχειρήσεις που δεν πληρούν τον ορισμό αυτό, πλην δημοσίων εταιρειών χαρτοφυλακίου, εταιρειών επιχειρηματικού κεφαλαίου ή, εφόσον δεν ασκείται έλεγχος, θεσμικών επενδυτών.(4) Στις περιπτώσεις που χρειάζεται να γίνεται διάκριση μεταξύ επιχειρήσεων μικρού και μεσαίου μεγέθους, η «μικρή» επιχείρηση ορίζεται ως επιχείρηση η οποία:- απασχολεί μέχρι 50 άτομα καιείτε:- έχει ετήσιο κύκλο εργασιών που δεν υπερβαίνει τα 5 εκατομμύρια Ecu,είτε:- έχει συνολικό ισολογισμό που δεν υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια Ecu και- στο κεφάλαιο της οποίας δεν συμμετέχουν με ποσοστό που υπερβαίνει το 25 % μία ή περισσότερες επιχειρήσεις που δεν πληρούν τον ορισμό αυτό, πλην δημοσίων εταιρειών χαρτοφυλακίου, εταιρειών επιχειρηματικού κεφαλαίου ή, εφόσον δεν ασκείται έλεγχος, θεσμικών επενδυτών.(5) Τα τρία αυτά κριτήρια είναι σωρευτικά, δηλαδή μια εταιρεία θεωρείται ως «ΜΜΕ» ή ως «μικρή» επιχείρηση, εάν πληροί τον όρο της ανεξαρτησίας, δεν υπερβαίνει το όριο του αριθμού των απασχολούμενων και δεν υπερβαίνει τουλάχιστον ένα απά τα άλλα όρια, είτε του κύκλου εργασιών είτε του συνολικού ισολογισμού.10.3. Ενισχύσεις στις ΜΜΕ που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1(1) Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι κρατικές ενισχύσεις που παρέχονται στις ΜΜΕ διέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, επειδή ενδέχεται να έχουν αισθητές επιπτώσεις στο διακρατικό εμπόριο και τον ανταγωνισμό, οι ενισχύσεις αυτές μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο παρέκκλισης. Η ευρύτερη δυνατή παρέκκλιση είναι η οριζόμενη στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ), με βάση την οποία η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιτρέψει τη χορήγηση ενισχύσεων που διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή ορισμένων οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.(2) Δεδομένης της θετικής επίδρασης που μπορεί να έχουν οι ΜΜΕ στο ευρύτερο περιβάλλον τους, της σημασίας τους για ορισμένους συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας και για την περιφερειακή ανάπτυξη, και λόγω των συγκεκριμένων προβλημάτων τα οποία αντιμετωπίζουν, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι κρατικές ενισχύσεις οι οποίες χορηγούνται στις ΜΜΕ «προωθούν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών».(3) Εξακολουθεί να υπάρχει το ζήτημα κατά πόσον οι κρατικές ενισχύσεις προς τις ΜΜΕ αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που αντίκειται στη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Αυτό εξαρτάται από το είδος και την ένταση της ενίσχυσης. Οι ενισχύσεις για δραστηριότητες οι οποίες σχετίζονται λιγότερο με την αγορά, όπως είναι η συνδρομή η οποία παρέχεται στις επιχειρήσεις που αναζητούν συμβουλές εμπειρογνωμόνων για τη βελτίωση της γενικότερης διαχείρισής τους, επηρεάζουν έμμεσα μόνο το εμπόριο και σε σχετικά μικρό βαθμό. Ορισμένες άλλες ενισχύσεις όμως, οι οποίες σχετίζονται περισσότερο με την αγορά, όπως είναι οι επενδυτικές ενισχύσεις, ενδεχομένως επηρεάζουν τις συναλλαγές σε μικρότερο βαθμό όταν χορηγούνται σε ΜΜΕ από ό,τι όταν οι δικαιούχοι είναι μεγάλες εταιρείες. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι πωλήσεις των μεμονωμένων ΜΜΕ είναι μικρότερες από τις πωλήσεις των μεγάλων επιχειρήσεων, παράγων ο οποίος ισχυροποιείται από τον συχνά χαμηλότερο κύκλο εργασιών ανά απασχολούμενο στην περίπτωση των ΜΜΕ, καθώς και στο ότι οι ΜΜΕ είναι ιδιαίτερα πολυάριθμες στους κλάδους της παραγωγής στους οποίους δεν παρατηρούνται σημαντικές συναλλεγές εντός του ΕΟΧ (παραδείγματος χάρη, κατασκευές, ορισμένοι κλάδοι μεταποίησης τροφίμων, λιανικό εμπόριο, διάφορες υπηρεσίες). Ακόμη και υπό τις περιστάσεις αυτές, ο αντίκτυπος των επενδυτικών ενισχύσεων στο εμπόριο ενδέχεται να ενισχυθεί σημαντικά στην περίπτωση των μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων. Υπό τον όρο, ωστόσο, ότι δεν θα υπάρξει υπέρβαση ορισμένων αποδεκτών ορίων έντασης των ενισχύσεων, οι επιπτώσεις που έχουν οι ενισχύσεις προς τις ΜΜΕ στους όρους των συναλλαγών δεν είναι, κατά κανόνα, τόσο μεγάλες ώστε να είναι αντίθετες προς τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι θετικές επιπτώσεις που έχει η δραστηριότητα των ΜΜΕ.10.4. Γενικά αποδεκτά όρια έντασης των ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι οι ενισχύσεις που προορίζονται για τους σκοπούς και στα επίπεδα έντασης που αναφέρονται παρακάτω μπορούν να τύχουν της παρέκκλισης που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ), εφόσον οι ενισχύσεις αυτές χορηγούνται σε ΜΜΕ, όπως αυτές ορίσθηκαν παραπάνω. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι υπάρχει γενικό τεκμήριο ότι οι εν λόγω ενισχύσεις συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ:10.4.1. Ενισχύσεις για επενδύσεις γενικής φύσεως(1) Τα γενικά προγράμματα ενισχύσεων, όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 29, είναι ασυμβίβαστα με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ και δεν μπορούν να επιτραπούν. Ωστόσο, τα γενικά προγράμματα ενισχύσεων τα οποία περιορίζονται αποκλειστικά για ΜΜΕ μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο παρέκκλισης, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται κατωτέρω στις παραγράφους 2 και 3.(2) Οι επενδυτικές ενισχύσεις επιτρέπονται εκτός των ενισχυόμενων περιοχών (29) μόνο κατ' ανώτατο όριο 15 % (ακαθάριστο) (30) για μικρές επιχειρήσεις και 7,5 % (ακαθάριστο) για μεσαίες επιχειρήσεις.(3) Στις ενισχυόμενες περιοχές, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επιτρέπει στις ΜΜΕ να λάβουν πέρα από το επίπεδο περιφερειακών ενισχύσεων που επιτρέπει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, 10 επί πλέον ποσοστιαίες μονάδες (ακαθάριστο) επενδυτικής ενίσχυσης στις περιοχές του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ), καθώς και 15 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες (ακαθάριστο) στις περιοχές του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α). Ωστόσο, ο συνδυασμός περιφερειακών ενισχύσεων και ενισχύσεων που χορηγούνται στις ΜΜΕ δεν θα μπορεί να υπερβαίνει συνολικά το 30 % (καθαρά) για τις περιοχές του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και το 75 % (καθαρά) για τις περιοχές του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α). Με βάση τον πίνακα που προκύπτει από τα ποσοστά αυτά (βλέπε παράρτημα V των κατευθυντήριων οδηγιών) επιτυγχάνεται η παροχή των υψηλότερων επιπέδων ενίσχυσης στις περιοχές με τις μεγαλύτερες ανάγκες και η διατήρηση διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ των ενισχυόμενων και των μη ενισχυόμενων περιοχών για όλες τις επιχειρήσεις, με εξαίρεση τις μικρότερες.(4) Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο έντασης εφαρμόζεται σε κάθε μορφή ενίσχυσης.10.4.2. Ενίσχυση σε επενδύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος(1) Οι επενδύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (βλέπε κεφάλαιο 15) όπως για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τη μείωση του CO2, την προστασία του στρώματος του όζοντος, κ.λπ., τυγχάνουν ευνοϊκότερης αντιμετώπισης από τις επενδύσεις γενικής φύσεως. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από τη γεωγραφική θέση και το μέγεθος της επιχείρησης, αλλά οι MME που βρίσκονται σε ενισχυόμενες περιοχές μπορούν, φυσικά, να ζητήσουν το ποσοστό της ενίσχυσης που χορηγείται (περιφερειακή προσαύξηση και επιπλέον ενίσχυση για τις ΜΜΕ) για γενικές επενδύσεις, το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις θα υπερβαίνει το μεικτό ποσοστό του 15 % που επιτρέπεται επί του παρόντος σύμφωνα με τους κανόνες για τις ενισχύσεις προστασίας του περιβάλλοντος και δεν υπόκειται στους ίδιους αυστηρούς περιορισμούς.10.4.3. Ενισχύσεις για παροχή συμβουλών, εκπαίδευση και διάδοση γνώσεων(1) Για την παροχή βοήθειας και συμβουλών από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες ή για την εκπαίδευση που παρέχεται σε νέες ή παλαιότερες μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις και στο προσωπικό τους, στον τομέα της διαχείρισης (management), σε χρηματοοικονομικά θέματα, νέες τεχνολογίες (ιδιαίτερα τεχνολογία της πληροφόρησης), για τον έλεγχο της ρύπανσης, την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ή σε παρόμοιους τομείς ή για τη μελέτη της σκοπιμότητας ίδρυσης νέων επιχειρήσεων, κατά κανόνα γίνεται αποδεκτή η παροχή ενίσχυσης σε ποσοστό μέχρι 50 % του ακαθάριστου κόστους. Ωστόσο, κάθε πρόγραμμα κρίνεται ανάλογα με τα πλεονεκτήματα που προσφέρει, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη την απόσταση της δραστηριότητας από την αγορά, τυχόν όρια σχετικά με το ποσό της ενίσχυσης που χορηγείται ανά επιχείρηση, δυνατότητες σώρευσης, και άλλους σχετικούς παράγοντες. Σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις η Επιτροπή μπορεί να επιτρέψει τη χορήγηση ενίσχυσης που υπερβαίνει το ποσοστό του 50 %. Ειδικότερα η ένταση των ενισχύσεων που μπορούν να χορηγηθούν για εκστρατείες γενικής πληροφόρησης μπορεί να υπερβεί το ποσοστό αυτό, εφόσον το οικονομικό όφελος για τη συγκεκριμένη επιχείρηση είναι σχετικά μικρό.10.4.4. Ενισχύσεις Ε & Α(1) Για την Ε & Α, οι ενισχύσεις που μπορεί να εγκριθούν για τις ΜΜΕ μπορεί να υπερβαίνουν μέχρι 10 ποσοστιαίες μονάδες το ποσοστό το οποίο επιτρέπεται για τις μεγάλες επιχειρήσεις (βλέπε κεφάλαιο 14).10.4.5. Ενισχύσεις για άλλους σκοπούς(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να δεχθεί την έγκριση ενισχύσεων για άλλα δικαιολογημένα μέσα προώθησης των MME, όπως η προώθηση της συνεργασίας.11. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΕΓΚΡΙΣΗΣ (31)(1) Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, εφαρμόζεται μια ειδική ταχεία διαδικασία έγκρισης για νέα προγράμματα ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ και για τροποποιήσεις υφισταμένων προγραμμάτων. Καταρχήν, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν διατυπώνει αντιρρήσεις για νέα προγράμματα ενισχύσεων ή για τροποποιήσεις υφισταμένων που κοινοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου και που ανταποκρίνονται στα κριτήρια που αναφέρονται κατωτέρω.11.1. Νέα προγράμματα ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ(1) Τα νέα προγράμματα ενισχύσεων πρέπει να περιορίζονται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, όπως ορίσθηκαν παραπάνω στα πλαίσια του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, και να πληρούν ένα από τα ακόλουθα κριτήρια:- εάν το πρόγραμμα αφορά ειδικές επενδύσεις, η ένταση της ενίσχυσης δεν πρέπει να υπερβαίνει το 7,5 % του κόστους της επένδυσης για τις μεσαίες επιχειρήσεις και το 15 % για τις μικρές επιχειρήσεις,- εάν το πρόγραμμα αποσκοπεί στη δημιουργία θέσεων εργασίας, η ενίσχυση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των 3 000 Ecu ανά δημιουργούμενη θέση εργασίας ή- εάν το πρόγραμμα δεν στοχεύει σε ειδικές επενδύσεις ή στη δημιουργία θέσεων εργασίας, το συνολικό ποσό της ενίσχυσης το οποίο μπορεί να λάβει κάθε δικαιούχος δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των 200 000 Ecu.(2) Όλοι οι παραπάνω αριθμοί είναι ακαθάριστοι, δηλαδή πριν από την αφαίρεση των ενδεχόμενων φόρων.(3) Τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να μεριμνούν ώστε ο δικαιούχος να μην λαμβάνει για το ίδιο σχέδιο μεγαλύτερη ενίσχυση από την επιτρεπόμενη βάσει των ανωτέρω κριτηρίων, με επαναλαμβανόμενες κοινοποιήσεις προγραμμάτων ενισχύσεων που πληρούν τα κριτήρια αυτά ή με τη σώρευση των εν λόγω προγραμμάτων με άλλα γενικά, περιφερειακά ή τομεακά προγράμματα ενισχύσεων.(4) Οι ενισχύσεις αυτές μπορεί να χορηγούνται σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.(5) Όλες οι εξαγωγικές ενισχύσεις στα πλαίσια συναλλαγών εντός του ΕΟΧ, οι ενισχύσεις λειτουργίας και τα προγράμματα ορισμένων κλάδων στους οποίους εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες, επί του παρόντος οι συνθετικές ίνες, τα αυτοκίνητα οχήματα, ο χάλυβας και οι μεταφορές, αποκλείονται από τη διαδικασία αυτή.11.2. Τροποποιήσεις υφισταμένων προγραμμάτων(1) Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται επίσης ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης που λαμβάνει την ενίσχυση, για τις τροποποιήσεις υφισταμένων προγραμμάτων ενισχύσεων, τα οποία έχουν προηγουμένως εγκριθεί από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, εκτός από ειδικές περιπτώσεις όπου η έγκριση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ έχει δοθεί υπό αυστηρούς περιορισμούς όσον αφορά τη διάρκεια, τον προϋπολογισμό και τις προϋποθέσεις που είχαν κοινοποιηθεί.(2) Η τροποποίηση μπορεί να συνίσταται:- σε παράταση του χρόνου χορήγησης χωρίς αύξηση των διατιθέμενων κονδυλίων (προϋπολογισμού),- σε αύξηση των διατιθέμενων κονδυλίων μέχρι 20 % επί των αρχικών, χωρίς χρονική παράταση,- σε θέσπιση αυστηρότερων κριτηρίων εφαρμογής του προγράμματος.(3) Στο παράρτημα ΙΙ των κατευθυντηρίων γραμμών παρατίθεται ένα απλοποιημένο υπόδειγμα κοινοποίησης που χρησιμοποιείται τόσο για τα νέα όσο και για τα υφιστάμενα προγράμματα.12. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ de minimis (32)(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι οι ενισχύσεις που δεν υπερβαίνουν ένα ορισμένο ποσό δεν έχουν αισθητές επιπτώσεις επί του ανταγωνισμού και δεν επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Συνεπώς, το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν έχει εφαρμογή και δεν απαιτείται κοινοποίηση για τις σχετικές καταβολές ενισχύσεων, όπως ορίζεται κατωτέρω.(2) Οι καταβολές ενισχύσεων μέχρι του ποσού των 50 000 Ecu για μία κατηγορία δαπανών, καθώς και για προγράμματα βάσει των οποίων το ύψος της ενίσχυσης την οποία μπορεί να λάβει μια ορισμένη επιχείρηση για μια κατηγορία δαπανών σε διάστημα τριών ετών περιορίζεται στο εν λόγω ποσό δεν χρειάζεται να κοινοποιούνται βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι που αναφέρονται παρακάτω.(3) Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο κάνονας de minimis δεν εφαρμόζεται στις εξαγωγικές ενισχύσεις και στους τομείς για τους οποίους ισχύουν ειδικοί κανόνες και οι οποίοι, επί του παρόντος, είναι οι συνθετικές ίνες, τα αυτοκίνητα οχήματα, ο χάλυβας και οι μεταφορές.12.1. Ορισμός των κατηγοριών δαπανών(1) Κατά την εφαρμογή του κανόνα de minimis γίνεται διάκριση μεταξύ των ακόλουθων κατηγοριών δαπανών:- επενδύσεις κάθε είδους και για οποιοδήποτε σκοπό εκτός της Ε & Α και- λοιπές δαπάνες.(2) Επομένως, μια συγκεκριμένη επιχείρηση μπορεί να λάβει, χωρίς κοινοποίηση, ενίσχυση 100 000 Ecu κατ' ανώτατο όριο για τις δύο αυτές κατηγορίες μέσα σε διάστημα τριών ετών.(3) Το τριετές χρονικό διάστημα για το οποίο ιχύει το όριο αυτό θα πρέπει να θεωρείται ότι αρχίζει κατά την ημερομηνία κατά την οποία η συγκεκριμένη επιχείρηση λαμβάνει για πρώτη φορά ενίσχυση που υπάγεται στον κανόνα de minimis.(4) Όσον αφορά το ζήτημα της σώρευσης μεταξύ ενισχύσεων που υπάγονται στον κανόνα de minimis και ενισχύσεων βάσει εγκεκριμένου προγράμματος, θα πρέπει να εφαρμόζεται ο ακόλουθος κανόνας: Εάν μια επιχείρηση, η οποία έχει λάβει ενίσχυση που υπάγεται στον κανόνα de minimis κατά τα τρία τελευταία χρόνια και για μία από τις ανωτέρω αναφερόμενες δύο κατηγορίες δαπανών, επιθυμεί να λάβει ενίσχυση βάσει εγκεκριμένου προγράμματος ενισχύσεων για δαπάνες που εμπίπτουν στην ίδια κατηγορία, η ενίσχυση de minimis και η εγκεκριμένη ενίσχυση από κοινού δεν πρέπει να υπερβαίνουν το ανώτατο όριο ενίσχυσης που έχει εγκρίνει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ για το κοινοποιηθέν πρόγραμμα, εάν αυτό υπερβαίνει τις 50 000 Ecu. Αυτό σημαίνει ότι το τελευταίο αυτό ποσό πρέπει να μειωθεί, ώστε το σύνολο να μην υπερβαίνει το ανώτατο όριο.12.2. Αρχές υπολογισμού του ισοδυνάμου επιχορήγησης τοις μετρητοίς της ενίσχυσης de minimis(1) Το όριο για την εφαρμογή του κανόνα de minimis εκφράζεται ως επιχορήγηση τοις μετρητοίς ύψους 50 000 Ecu. Σε περιπτώσεις που η ενίσχυση δεν καταβάλλεται τοις μετρητοίς, αναζητείται το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς προκειμένου να εφαρμοσθεί το όριο του κανόνα de minimis. Η πλέον συνήθης από τις άλλες μορφές ενίσχυσης χαμηλής αξίας είναι τα δάνεια με ευνοϊκούς όρους, οι φορολογικές εκπτώσεις και οι εγγυήσεις δανείων. Η μετατροπή των ενισχύσεων που χορηγούνται με τις μορφές αυτές στο ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς πραγματοποιείται με τον ακόλουθο τρόπο:(2) Το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς υπολογίζεται ακαθάριστο, δηλαδή πριν αφαιρεθεί ο φόρος, εάν η επιχορήγηση υπόκειται σε φόρο. Εάν η επιχορήγηση δεν υπόκειται σε φόρο, όπως σε ορισμένες περιπτώσεις φορολογικών εκπτώσεων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το ονομαστικό ποσό της επιδότησης, το οποίο είναι και ακαθάριστο και καθαρό.(3) Όλες οι ενισχύσεις που πρόκειται να καταβληθούν στο μέλλον ανάγονται στην παρούσα αξία τους. Ωστόσο οι επιχορηγήσεις θα πρέπει να υπολογίζονται σαν ένα ενιαίο εφάπαξ καταβαλλόμενο ποσό, ακόμη και αν καταβάλλονται σε δόσεις. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που εφαρμόζεται είναι το επιτόκιο αναφοράς που κοινοποιείται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κάθε χρόνο από το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ.(4) Το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς ενός δανείου με ευνοϊκούς όρους σε ένα έτος είναι η διαφορά μεταξύ του τόκου που οφείλεται βάσει του επιτοκίου αναφοράς και του πράγματι καταβληθέντος τόκου. Όλοι οι τόκοι που θα εξοικονομηθούν μέχρις ότου αποπληρωθεί το δάνειο προεξοφλούνται στην αξία τους κατά το χρόνο χορηγήσεως του δανείου και υπολογίζονται σωρευτικά. Στο τμήμα 12.4 δίνεται ένα παράδειγμα υπολογισμού του ισοδυνάμου επιχορήγησης τοις μετρητοίς ενός δανείου με ευνοϊκούς όρους, σε δύο παραλλαγές, με και χωρίς περίοδο χάριτος για την αποπληρωμή του κεφαλαίου.(5) Το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς μιας φορολογικής έκπτωσης είναι η εξοικονόμηση του ποσού του φόρου κατά το αντίστοιχο έτος. Και πάλι, η εξοικονόμηση του φόρου στο μέλλον ανάγεται στην παρούσα αξία με το επιτόκιο αναφοράς.(6) Για εγγυήσεις δανείων, το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς για οποιοδήποτε έτος μπορεί να υπολογισθεί ως η διαφορά μεταξύ: α) του υπόλοιπου οφειλόμενου ποσού που καλύπτεται από την εγγύηση επί το συντελεστή κινδύνου (πιθανότητα μη τήρησης των υποχρεώσεων), και β) οποιασδήποτε καταβληθείσας αμοιβής, δηλαδή: (ποσό που καλύπτεται από την εγγύηση Χ κίνδυνος)   καταβληθείσα αμοιβή.(7) Ως συντελεστής κινδύνου λαμβάνεται η εμπειρία από τη μη τήρηση υποχρεώσεων σε δάνεια που έχουν χορηγηθεί υπό ανάλογες περιστάσεις (κλάδος, μέγεθος της επιχείρησης, επίπεδο γενικής οικονομικής δραστηριότητας). Η αναγωγή στην παρούσα αξία γίνεται όπως προηγουμένως.12.3. Έλεγχος της εφαρμογής του κανόνα de minimis από τα κράτη της ΕΖΕΣ(1) Κάθε κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να λάβει μέτρα για τον έλεγχο της εφαρμογής του κανόνα de minimis ώστε να τηρούνται οι ανωτέρω κανόνες. Δεν χρειάζεται να εφαρμόζεται ένα περίπλοκο σύστημα με πολυάριθμο προσωπικό, αλλά να τηρούνται ορισμένες ελάχιστες εγγυήσεις. Σύμφωνα με τους κανόνες ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ (βλέπε κεφάλαιο 10), για κάθε χορήγηση ενίσχυσης ή για κάθε πρόγραμμα που δεν κοινοποιείται πρέπει να υπάρχει ρητός όρος ότι κάθε περαιτέρω ενίσχυση που λαμβάνει η ίδια επιχείρηση από άλλες πηγές ή βάσει άλλων προγραμμάτων δεν συνεπάγεται υπέρβαση του ορίου των 50 000 Ecu για το σύνολο των ενισχύσεων που λαμβάνει η επιχείρηση για κάθε είδος δαπάνης, όπως ορίζεται στο τμήμα 12.1. Οι αρχές που χορηγούν ενισχύσεις που υπάγονται στον κανόνα de minimis θα πρέπει να εφιστούν την προσοχή των αιτούντων στον όρο αυτό και να τους ζητούν να δηλώνουν όλες τις προηγούμενες χορηγήσεις ενισχύσεων, ώστε να βεβαιωθούν ότι δεν υπερβαίνουν το όριο. Ανάλογοι έλεγχοι πρέπει να διεξάγονται από τις αρχές που χορηγούν ενισχύσεις βάσει εγκεκριμένων προγραμμάτων.(2) Βάσει του άρθρο 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, τα κράτη της ΕΖΕΣ υποχρεούνται να συνδράμουν την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της. Μόνο τα κράτη της ΕΖΕΣ είναι σε θέση να ελέγχουν την εφαρμογή του κανόνα de minimis, ώστε οι σχετικές ενισχύσεις να μην υπερβαίνουν τα ποσά που η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι δεν έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο εμπόριο και τον ανταγωνισμό. Βάσει του άρθρου 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, συνεπώς, τα κράτη της ΕΖΕΣ υποχρεούνται να κοινοποιούν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ τα μέτρα που λαμβάνουν για να ελέγχουν τη συμμόρφωση με τους προαναφερθέντες κανόνες.12.4. Υπολογισμός του ισοδυνάμου επιχορήγησης τοις μετρητοίς ενός δανείου με ευνοϊκούς όρους(1) Ακολουθεί ένα παράδειγμα υπολογισμού του ισοδυνάμου επιχορήγησης ενός δανείου με ευνοϊκούς όρους.(2) Η δημόσια αρχή δεσμεύεται να καταβάλλει επιδότηση επιτοκίου σε ένα δεκαετές δάνειο ύψους 500 000 Ecu, ώστε το επιτόκιο που θα εφαρμοσθεί στον οφειλέτη να παραμείνει 6 %. Το επίσημο επιτόκιο αναφοράς που δέχεται η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ για την εν λόγω χώρα είναι κατά το έτος αυτό 8 %. Για να υπολογισθεί το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς της επιδότησης για όλη την περίοδο του δανείου, θεωρείται ότι το επιτόκιο αναφοράς παραμένει σταθερό για όλο το σχετικό διάστημα. Το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς εξαρτάται από το αν θα δοθεί η όχι περίοδος χάριτος για την αποπληρωμή του κεφαλαίου.12.4.1. Χωρίς περίοδο χάριτος(1) Το δάνειο αποπληρώνεται σε ισόποσες δόσεις που αρχίζουν το πρώτο έτος. Το ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς της επιδότησης επιτοκίου κατά το πρώτο έτος είναι το κεφάλαιο πολλαπλασιαζόμενο επί την ποσοστιαία επιδότηση του επιτοκίου, διαιρούμενο διά του επιτοκίου αναφοράς, και συγκεκριμένα:1. Ecu 500 000 Χ 0,02/1,08 = 9 259 EcuΗ επιδότηση από το δεύτερο μέχρι το δέκατο έτος υπολογίζεται ανάλογα, αλλά με σύνθετο προεξοφλητικό τόκο, και συγκεκριμένα:2. Ecu 450 000 Χ 0,02/(1,08)2 = Ecu 7 7163. Ecu 400 000 Χ 0,02/(1,08)3 = Ecu 6 3514. Ecu 350 000 Χ 0,02/(1,08)4 = Ecu 5 1455. Ecu 300 000 Χ 0,02/(1,08)5 = Ecu 4 0836. Ecu 250 000 Χ 0,02/(1,08)6 = Ecu 3 1517. Ecu 200 000 Χ 0,02/(1,08)7 = Ecu 2 3348. Ecu 150 000 Χ 0,02/(1,08)8 = Ecu 1 6219. Ecu 100 000 Χ 0,02/(1,08)9 = Ecu 1 00010. Ecu 50 000 Χ 0,02/(1,08)10 = Ecu 463(2) Το σύνολο του ισοδύναμου επιχορήγησης τοις μετρητοίς είναι το σύνολο των ανά έτος προεξοφλούμενων επιδοτήσεων, δηλαδή 41 123 Ecu.12.4.2. Με περίοδο χάριτος(1) Δεν χρειάζεται να γίνουν αποπληρωμές του κεφαλαίου κατά τα πρώτα δύο έτη.(2) Το δάνειο αποπληρώνεται σε ισόποσες δόσεις των 62 500 Ecu από το τρίτο έτος. Το προεξοφλούμενο ανά έτος ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς είναι:1. Ecu 500 000 Χ 0,02/(1,08)= Ecu 9 2592. Ecu 500 000 Χ 0,02/(1,08)2 = Ecu 8 5733. Ecu 500 000 Χ 0,02/(1,08)3 = Ecu 7 9384. Ecu 437 500 Χ 0,02/(1,08)4 = Ecu 6 4325. Ecu 375 000 Χ 0,02/(1,08)5 = Ecu 5 1046. Ecu 312 500 Χ 0,02/(1,08)6 = Ecu 3 9397. Ecu 250 000 Χ 0,02/(1,08)7 = Ecu 2 9178. Ecu 187 500 Χ 0,02/(1,08)8 = Ecu 2 0269. Ecu 125 000 Χ 0,02/(1,08)9 = Ecu 1 25110. Ecu 62 500 Χ 0,02/(1,08)10 = Ecu 579(3) Στην περίπτωση αυτή, το συνολικό ισοδύναμο επιχορήγησης τοις μετρητοίς είναι 48 018 Ecu.13. ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΟΙ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΩΡΕΥΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ (33)13.1. Κοινοποίηση των σημαντικών περιπτώσεων σωρεύσεως(1) Ως σώρευση των ενισχύσεων νοείται η εφαρμογή περισσοτέρων του ενός καθεστώτων ενισχύσεων σε δεδομένο σχέδιο επενδύσεων, δηλαδή όλες οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου (είτε τοποθετούνται είτε όχι στο ίδιο μέρος) που είναι αναγκαίες για την πραγματοποίηση του σχεδίου αυτού.(2) Για να μπορεί η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να ασκεί έλεγχο όσον αφορά το διαμορφούμενο βαθμό εντάσεως των ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει διαφόρων καθεστώτων, καθώς και όσον αφορά τις επιπτώσεις των σωρευτικών ενισχύσεων επί του ανταγωνισμού και του εμπορίου μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, τα κράτη της ΕΖΕΣ κοινοποιούν εκ των προτέρων στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όλες τις σημαντικές περιπτώσεις σωρεύσεως, δηλαδή κάθε σχέδιο επενδύσεων που υπερβαίνει τα 12 εκατομμύρια Ecu ή του οποίου η σωρευτική ένταση των ενισχύσεων υπερβαίνει το 25 % σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης.13.2. Παρεκκλίσεις(1) Παρεκκλίσεις από αυτόν τον κανόνα πρόσθετης κοινοποίησης γίνονται δεκτές στις ακόλουθες περιπτώσεις:- όταν το σχέδιο επενδύσεων δεν υπερβαίνει τα 3 εκατομμύρια Ecu, οποιαδήποτε και αν είναι η σωρευτική ένταση των ενισχύσεων,- όταν η σωρευτική ένταση των ενισχύσεων που χορηγούνται για ένα επενδυτικό σχέδιο δεν υπερβαίνει το 10 % σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης, οποιοδήποτε και αν είναι το ποσό της επενδύσεως,- όταν η ένταση του συνόλου των ενισχύσεων που χορηγούνται για ένα σχέδιο επενδύσεων δεν υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που έχουν καθορισθεί για ένα από τα καθεστώτα ενισχύσεων που εφαρμόζονται για το εν λόγω πρόγραμμα. Τέτοια ανώτατα όρια είναι όσα θεσπίζει και κάνει αποδεκτά η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, είτε στο πλαίσιο αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών είτε μέσω ατομικής αποφάσεως.(2) Με την παρέκκλιση αυτή δεν θίγεται η υποχρέωση των κρατών της ΕΖΕΣ να τηρούν τα ανώτατα όρια που έχουν καθοριστεί χωριστά για καθένα από τα καθεστώτα αυτά.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επιφυλάσσεται ως προς τη στάση της, σχετικά με τις παρεκκλίσεις αυτές, στην περίπτωση που διαπιστώνονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.13.3. Είδη των ενισχύσεων(1) Οι ενισχύσεις οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των διαφόρων ορίων κοινοποιήσεων που ορίζονται ανωτέρω είναι οι επενδυτικές ενισχύσεις σε πάγια στοιχεία ενεργητικού, με οποιαδήποτε μορφή (παραδείγματος χάρη, επιχορηγήσεις κεφαλαίου, επιδοτήσεις επιτοκίου, φορολογικές απαλλαγές, απαλλαγή από τα βάρη κοινωνικής ασφαλίσεως).(2) Τα κυριότερα καθεστώτα ενισχύσεων είναι:- περιφερειακές ενισχύσεις,- τομεακές ενισχύσεις,- ενισχύσεις στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις,- ενισχύσεις για την έρευνα, ανάπτυξη και την καινοτομία,- ενισχύσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος.(3) Στο μέτρο που οι ενισχύσεις σε επενδύσεις συμπληρώνονται με ενισχύσεις για την κατάρτιση του προσωπικού, οι οποίες δικαιολογούνται από την επένδυση και άρα συνδέονται άμεσα με αυτήν, δεν είναι δυνατό να διακρίνουμε μεταξύ των δύο κατηγοριών ενισχύσεων, από την άποψη της εκτιμήσεως της εντάσεώς τους. Για το λόγο αυτό, οι εν λόγω ενισχύσεις για την κατάρτιση του προσωπικού πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό των ορίων κοινοποίησης που ορίζονται ανωτέρω.(4) Για να μπορεί να εκτιμήσει τις περιπτώσεις σώρευσης μέσα σε ένα σφαιρικό πλαίσιο, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στις περιπτώσεις των κοινοποιούμενων σωρεύσεων, θα ενημερώνεται τόσο για την εφαρμογή των ενισχύσεων διάσωσης των επιχειρήσεων που βρίσκονται σε δυσχερή θέση, των ενισχύσεων για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και των ενισχύσεων για το μάρκετινγκ - καθώς αυτοί οι τύποι ενισχύσεων δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των ορίων κοινοποίησης - όσο και σχετικά με οποιαδήποτε άλλης μορφής οικονομική παρέμβαση του κράτους ή των δημοσίων αρχών, εάν η παρέμβαση αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί ως ενίσχυση ή εάν εικάζεται ότι πρόκειται για ενίσχυση.(5) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα ενημερώνεται επίσης για τις χορηγούμενες ενισχύσεις που προαναφέρθηκαν, στο μέτρο που δεν συνδέονται άμεσα με το κοινοποιούμενο σχέδιο επενδύσεων.13.4. Ειδικοί κανόνες(1) Οι κανόνες σώρευσης δεν αντιβαίνουν στους κανόνες για τις περιφερειακές ενισχύσεις που περιέχονται στο σημείο 26.4 (4) και δεν θίγουν την υποχρέωση των κρατών της ΕΖΕΣ να κοινοποιούν τις μεμονωμένες περιπτώσεις εφαρμογής βάσει των διατάξεων που έχουν ήδη θεσπιστεί ή που πρόκειται να θεσπιστούν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στις αποφάσεις της σχετικά με τα συγκεκριμένα καθεστώτα περιφερειακών ή τομεακών ενισχύσεων.14. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (34)(1) Οι κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις της συμφωνίας ΕΟΧ πρέπει να εφαρμόζοναι με εποικοδομητικό τρόπο για την ενθάρρυνση της συνεργασίας που επιτρέπει τη διάδοση νέων τεχνολογιών. Κατά τη διενέργεια του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη διοχέτευσης των διαθέσιμων πόρων προς τις βιομηχανίες που συμβάλλουν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.14.1. Ορισμός της έρευνας και της ανάπτυξης και προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ στις ενισχύσεις για Ε & Α(1) Οι αρχές που παρατίθενται στη συνέχεια καλύπτουν τις ενισχύσεις για δραστηριότητες Ε & Α που έχουν ειδικά επινοηθεί και συνδέονται άμεσα με την τελική παραγωγή και θέση σε εμπορία νέων προϊόντων, μεθόδων ή υπηρεσιών, στο μέτρο που οι ενισχύσεις αυτές πληρούν τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι είναι δυνατό να γίνει διάκριση μεταξύ των διαφόρων δραστηριοτήτων Ε & Α που αναφέρονται στη συνέχεια. Οι ορισμοί αυτοί αποσκοπούν να βοηθήσουν τα κράτη της ΕΖΕΣ κατά τη διατύπωση των κοινοποιήσεών τους. Έχουν ενδεικτικό μάλλον παρά κανονιστικό χαρακτήρα.- Με τον όρο βασική έρευνα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εννοεί μια διεύρυνση των γενικών επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων που δεν συνδέονται με βιομηχανικούς ή εμπορικούς σκοπούς.- Η βασική βιομηχανική έρευνα ορίζεται ως μια πρωτότυπη θεωρητική ή πειραματική δραστηριότητα που αποσκοπεί στην απόκτηση νέων γνώσεων ή στην καλύτερη κατανόηση των νόμων της επιστήμης και της τεχνολογίας στα πλαίσια μιας ενδεχόμενης εφαρμογής τους σε έναν βιομηχανικό τομέα ή στις δραστηριότητες μιας συγκεκριμένης επιχείρησης.- Η εφαρμοσμένη έρευνα και η ανάπτυξη: Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι η εφαρμοσμένη έρευνα καλύπτει τις ερευνητικές ή πειραματικές εργασίες οι οποίες, βάσει των αποτελεσμάτων της βασικής βιομηχανικής έρευνας, πραγματοποιούνται για την απόκτηση νέων γνώσεων που πρέπει να διευκολύνουν την υλοποίηση ειδικών πρακτικών στόχων, όπως η δημιουργία νέων προϊόντων, νέων διαδικασιών παραγωγής ή νέων υπηρεσιών. Μπορεί να λεχθεί ότι, κανονικά, η εφαρμοσμένη έρευνα καταλήγει στη δημιουργία ενός πρωτοτύπου. Με τον όρο ανάπτυξη, νοούνται οι δραστηριότητες οι οποίες, βάσει της εφαρμοσμένης έρευνας, τείνουν στη δημιουργία νέων ή ουσιαστικά βελτιωμένων προϊόντων, μεθόδων παραγωγής ή υπηρεσιών, και φθάνουν μέχρι τα όρια του σταδίου των βιομηχανικών εφαρμογών και της εμπορικής εκμετάλλευσης. Το στάδιο αυτό, που περιλαμβάνει κανονικά τα πρότυπα σχέδια και τα σχέδια επίδειξης, καθώς και τις απαραίτητες εργασίες τελειοποίησης, οδηγεί στη συλλογή ενός συνόλου πληροφοριών που επιτρέπει το πέρασμα στο στάδιο της παραγωγής.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, όταν θα εξετάζει τις κοινοποιήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ, θα χρησιμοποιεί τους πρακτικούς αυτούς ορισμούς σαν δείκτες για να προσδιορίζει κατά πόσο η ενισχυόμενη δραστηριότητα πλησιάζει στο στάδιο της εμπορικής εκμετάλλευσης και θα τους συσχετίσει με το επιτρεπόμενο ύψος των ενισχύσεων. Εντούτοις, δεδομένου ότι τα προβλήματα που θέτει ο ορισμός των δραστηριοτήτων Ε & Α είναι πολύπλοκα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα χρησιμοποιήσει τους ορισμούς και τους στόχους που έχουν προταθεί από τα κράτη της ΕΖΕΣ για τον ακριβή προσιορισμό της απόστασης των δραστηριοτήτων Ε & Α από το στάδιο της εμπορικής εκμετάλλευσης. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν θα αποκτήσει ούτε θα επιδιώξει να επιτευχθεί πλήρης εναρμόνιση με τις προκαθορισμένες κατηγορίες και ορισμούς των δραστηριοτήτων Ε & Α.(4) Οι κρατικές ενισχύσεις για βασική έρευνα η οποία δεν πραγματοποιείται κανονικά στον εμπορικό τομέα της οικονομίας, δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.(5) Εντούτοις, στις εξαιρετικές περιπτώσεις όπου μια τέτοια έρευνα πραγματοποιείται σε ορισμένες επιχειρήσεις ή ειδικά για λογαριασμό ορισμένων επιχειρήσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν μπορεί να αποκλείσει ότι πληρούνται εν προκειμένω οι προϋποθέσεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.(6) Οι ενισχύσεις για δραστηριότητες Ε & Α των ανωτάτων εκπαιδευτικών ή ερευνητικών ιδρυμάτων δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ, εκτός εάν οι δραστηριότητες αυτές πραγματοποιούνται βάσει συνεργασίας με ορισμένες επιχειρήσεις.(7) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λαμβάνει ευνοϊκή στάση έναντι των ενισχύσεων για Ε & Α όταν εξετάζει μεμονωμένα σχέδια βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ. Η ευνοϊκή αυτή στάση δικαιολογείται από πολλούς παράγοντες: από τους στόχους που επιδιώκουν οι ενισχύσεις αυτές, την ανάγκη χρηματοδότησης της έρευνας και ανάπτυξης που συνεπάγονται συχνά την κινητοποίηση σημαντικών πόρων, τους επιχειρηματικούς κινδύνους και τη μικρή πιθανότητα να προκληθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και νόθευση των όρων εμπορίου μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της συμφωνίας ΕΟΧ από προγράμματα που απέχουν από το στάδιο της εμπορικής εκμετάλλευσης.14.2. Αξιολόγηση των ενισχύσεων για Ε & Α στο πλαίσιο του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ(1) Όταν οι ενισχύσεις προς επιχειρήσεις για δραστηριότητες Ε & Α εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ στο πλαίσιο μιας από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 61 παράγραφος 3.(2) Η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 στοιχείο β) μπορεί να ισχύσει για κάθε ενίσχυση η οποία, μετά από εξέταση από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, διαπιστώνεται ότι χορηγείται για την προώθηση σημαντικών σχεδίων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί, βασιζόμενη στο άρθρο αυτό, να θεωρήσει ότι μια τέτοια ενίσχυση συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.(3) Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ενισχύσεων για Ε & Α που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 και για τις οποίες δεν είναι δυνατό να επιτραπεί η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο β), μπορεί, ενδεχομένως, να ισχύσει η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οφείλει, εν προκειμένω, να εξετάσει κατά πόσο η εν λόγω ενίσχυση διευκολύνει την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή ορισμένων περιοχών. Η Εποπτύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οφείλει επίσης να αναλύσει κατά πόσο μια τέτοια ενίσχυση αλλοιώνει τους όρους των συναλλαγών εντός του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ και να καθορίσει αν μια τέτοια αλλοίωση θα αντέβαινε στη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.14.3. Πρόσθετες απαιτήσεις κοινοποίησης(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επιδιώκει να επιτύχει το μεγαλύτερο δυνατό βαθμό διαφάνειας σε ό,τι αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων. Τούτο σημαίνει ότι οι στόχοι που επιδιώκονται στα πλαίσια ενός προγράμματος, οι δικαιούχοι κ.λπ., πρέπει να αναφέρονται με σαφήνεια. Οι διάφορες κατηγορίες κόστους που πρόκειται να μειωθούν μέσω των ενισχύσεων πρέπει να αναφέρονται αναλυτικά και οι ενισχύσεις πρέπει να χορηγούνται κατά τρόπο που να καθίσταται δυνατός ο υπολογισμός της έντασής τους σε σχέση με το κόστος.(2) Λόγω της ιδιάζουσας σπουδαιότητάς τους και του ρόλου που διαδραματίζουν οι μεγάλες εταιρείες στον ανταγωνισμό εντός του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ και στο εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να κοινοποιούν εκ των προτέρων στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, όλες τιε μεμονωμένες ενισχύσεις βάσει υπαρχόντων σχεδίων ενισχύσεων στις περιπτώσεις που χορηγείται ενίσχυση σε μια επιχείρηση που συνεργάζεται με ένα εκπαιδευτικό η άλλο δημόσιο ίδρυμα στα πλαίσια ενός σχεδίου ή προγράμματος Ε & Α συνολικού κόστους άνω των 20 εκατομμυρίων Ecu. Εάν ένα σχέδιο ή πρόγραμμα Ε & Α στο οποίο χορηγείται ενίσχυση πραγματοποιείται αποκλειστικά από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις στον τομέα της αγοράς, μπορεί να οριστεί ένα κατώτερο όριο σε απόφαση για την έγκριση των σχεδίων αυτών.(3) Στην περίπτωση του προγράμματος Εύρηκα, αυτή η μεμονωμένη κοινοποίηση απαιτείται μόνο για τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε μια επιχείρηση που συμμετέχει σε ένα σχέδιο κόστους άνω των 30 εκατομμυρίων Ecu, στην περίπτωση που η συμμετοχή του κράτους της ΕΖΕΣ στο πρόγραμμα είναι τουλάχιστον 4 εκατομμύρια Ecu. Το όριο των 30 εκατομμυρίων Ecu για σημαντικές χορηγήσεις που πρέπει να κοινοποιούνται μεμονωμένα αφορά το συνολικό κόστος του σχεδίου, συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς όλων των συμμετεχόντων εκτός από τους αποδέκτες της ενίσχυσης. Αυτό ισχύει μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει υπαρχόντων σχεδίων ενισχύσεων για Ε & Α. Οποιαδήποτε άλλη χορήγηση ενίσχυσης πρέπει να κοινοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, ανεξάρτητα από το ύψος της.(4) Στο παράρτημα Ι αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών υπάρχει ένας κατάλογος των πληροφορίων που πρέπει να παρέχονται στις κοινοποιήσεις κρατικών ενισχύσεων. Στο τμήμα ΙΙ του παραρτήματος Ι παρατίθενται οι πρόσθετες πληροφορίες που πρέπει να χορηγούνται όσον αφορά τις ενισχύσεις για Ε & Α.14.4. Ένταση των ενισχύσεων(1) Όταν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εξετάζει τη δυνατότητα εφαρμογής της παρέκκλισης του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιγείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, θα ενεργεί στα πλαίσια των κατευθυντηρίων γραμμών που ακολουθούν αναφορικά με την ένταση της προτεινόμενης ενίσχυσης.(2) Το αποδεκτό επίπεδο έντασης των ενισχύσεων εξαρτάται από την εξέταση στην οποία προβαίνει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ για κάθε περίπτωση. Κατά την εξέταση αυτή λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η φύση του σχεδίου ή προγράμματος, οι κίνδυνοι από τεχνικής και οικονομικής απόψεως, γενικές σκέψεις όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και οι κίνδυνοι στρέβλωσης του ανταγωνισμού και επηρεασμού του εμπορίου μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της συμφωνίας ΕΟΧ.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, βασιζόμενη σε μια γενική αξιολόγηση αυτών των κινδύνων, θεωρεί ότι το ύψος των ενισχύσεων που διατίθενται για τη βασική βιομηχανική έρευνα μπορεί να είναι υψηλότερο από το ύψος των ενισχύσεων για την εφαρμοσμένη έρευνα και την ανάπτυξη, που αποτελούν δραστηριότητες πιο άμεσα συνδεδεμένες με την εισαγωγή στην αγορά των αποτελεσμάτων των εργασιών Ε & Α και οι οποίες, ενισχυόμενες, θα μπορούσαν να οδηγήσουν πιο εύκολα σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και των συναλλαγών.(4) Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα στοιχεία, καθώς και την ανάγκη να συμμετάσχει η ενισχυόμενη επιχείρηση στην υλοποίηση του σχεδίου δεσμεύοντας σημαντικό ποσό ιδίων κεφαλαίων της, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι, κατά γενικό κανόνα, το ύψος της ενίσχυσης για τη βασική βιομηχανική έρευνα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50 % του κόστους του σχεδίου ή προγράμματος. Όσο η επιχορηγούμενη δραστηριότητα πλησιάζει περισσότερο προς την αγορά, δηλαδή επεκτείνεται σε τομείς εφαρμοσμένης έρευνας και ανάπτυξης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, όταν προβαίνει στην εξέταση και αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων, θα απαιτεί καταρχήν να μειώνεται σταδιακά το επίπεδο των χορηγουμένων ενισχύσεων. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι εναπόκειται στο ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ να υποδείξει με σαφήνεια το είδος των εν λόγω δραστηριοτήτων Ε & Α και οι αρμόδιες υπηρεσίες της θα προβαίνουν σε έλεγχο αυτών των σχεδίων.(5) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα μπορούσε να δεχθεί τη χορήγηση υψηλότερων ποσοστών ενισχύσεων στις περιπτώσεις όπου τα εν λόγω σχέδια είναι μείζονος οικονομικής σπουδαιότητας, συνδέονται με αντίστοιχα κοινοτικά προγράμματα στα οποία συμμετέχουν κράτη της ΕΖΕΣ, πραγματοποιούνται στις λιγότερο ευνοημένες περιοχές του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, αφορούν την παροχή ειδικών κοινωνικών υπηρεσιών ή εμπεριέχουν πολύ υψηλό επιχειρηματικό κίνδυνο. Η όσο το δυνατόν ευρύτερη διάδοση των αποτελεσμάτων των εν λόγω δραστηριοτήτων Ε & Α θα αποτελεί στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη. Οι ενισχύσεις που προορίζονται πραγματικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούσαν επίσης να τύχουν ειδικής μεταχείρισης και, κατ' αυτόν τον τρόπο, το ύψος των ενισχύσεων που χορηγούνται σ' αυτές τις επιχειρήσεις θα μπορούσε να είναι ανώτερο κατά 10 % από αυτό που θα ισχύει για τις άλλες περιπτώσεις. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση το συνολικό υψος της ενίσχυσης δεν θα είναι τέτοιο ώστε το πολύ περιορισμένο ύψος ιδίων κεφαλαίων που θα συνεισφέρει η ενισχυόμενη επιχείρηση να έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση του ενδιαφέροντός της έναντι του σχεδίου.14.5. Δαπάνες για την έρευνα και την ανάπτυξη που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ύψους των ενισχύσεων(1) Κατά την εκτίμηση του ύψους των ενισχύσεων για δραστηριότητες Ε & Α θα λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες δαπάνες:- δαπάνες προσωπικού (ερευνητές, τεχνικό και βοηθητικό προσωπικό) που θα υπολογίζονται σαν ένα στοιχείο του συνολικού ποσού που είναι απαραίτητο για την υλοποίηση του σχεδίου,- άλλες τρέχουσες δαπάνες (υλικά, προμήθειες κ.λπ.) που θα υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο,- όργανα και εξοπλισμός, γήπεδα και κτίρια. Οι δαπάνες αυτές θα λαμβάνονται υπόψη μόνο στο μέτρο που τα αγαθά αυτά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για σκοπούς Ε & Α. Το κόστος πρέπει να επιμερίζεται μεταξύ των σχεδίων Ε & Α και των άλλων σχεδίων ή δραστηριοτήτων για τα οποία χρησιμοποιούνται αυτά τα αγαθά,- υπηρεσίες εμπειρογνωμόνων και άλλες ανάλογες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς υπηρεσιών έρευνας, τεχνογνωσίας, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κ.λπ.,- συμπληρωματικά γενικά έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την υλοποίηση ενός επιδοτούμενου σχεδίου ή προγράμματος Ε & Α.14.6. Εφαρμογή(1) Στο πλαίσιο της εφαρμογής αυτών των κανόνων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ καταρτίζει πλήρη κατάλογο των ενισχύσεων για την Ε & Α που προβλέπονται στα διάφορα κράτη της ΕΖΕΣ. Διοργανώνει τις διμερείς συζητήσεις που είναι απαραίτητες για τη συγκέντρωση των απαιτούμενων πληροφοριών και εξετάζει τα καθεστώτα ενισχύσεων σε συνεργασία με το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ. Εν ανάγκη, προτείνει τα κατάλληλα μέτρα για την επίλυση των προβλημάτων που είναι δυνατό να θέτουν οι υφιστάμενες ενισχύσεις στο πλαίσιο της εφαρμογής των κανόνων. Η κατάρτιση του πλήρους καταλόγου θα αποτελέσει, ενδεχομένως, αντικείμενο πολυμερούς σύσκεψης μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ και των κρατών της ΕΖΕΣ.(2) Τα σχέδια ενισχύσεων στον τομέα της Ε & Α θα πρέπει να ανταποκρίνονται στους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας ΕΟΧ και να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να καταβάλλουν προσπάθειες πέραν αυτών που αφορούν τη διεκπεραίωση των καθημερινών δραστηριοτήτων τους ή να τους επιτρέπουν να ανταποκριθούν σε έκτακτες ανάγκες για τις οποίες οι πόροι που διαθέτουν είναι πολύ περιορισμένοι. Οι ενισχύσεις θα πρέπει, αφενός, να αποτελούν κίνητρο και, αφετέρου, να καλύπτουν τους ειδικούς κινδύνους και τις δαπάνες. Στις περιπτώσεις όπου δεν είναι εμφανές ότι η ενίσχυση θα αποτελέσει κίνητρο ή όπου οι δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης δεν απέχουν πολύ από την ήδη υπάρχουσα παραγωγή και προσεγγίζουν το στάδιο της εμπορικής εκμετάλλευσης, ενδεχομένως να μην ακολουθείται κατ' ανάγκη η ευνοϊκή στάση που τηρεί η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σχετικά με αυτές τις ενισχύσεις για Ε & Α. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν θα αποτελούν κλασική περίπτωση παροχής ενισχύσεων λειτουργίας.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εφαρμόζει τις ανωτέρω αρχές στις εταιρείες του δημοσίου τομέα, χρησιμοποιώντας πλήρως όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της.15. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (35)15.1. Εισαγωγή(1) Τα άρθρα 73 έως 75 της συμφωνίας ΕΟΧ χορηγούν ρητά στα συμβαλλόμενα μέρη εξουσίες στον τομέα του περιβάλλοντος. Οι διατάξες αυτές επιβεβαιώνουν την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» αλλά προχωρούν περισσότερο, ζητώντας να συμπεριληφθούν οι απαιτήσεις περί προστασίας του περιβάλλοντος στην εφαρμογή των άλλων πολιτικών των συμβαλλομένων μερών και τονίζοντας την ανάγκη για προληπτική δράση. Το θέμα της ενσωμάτωσης του περιβάλλοντος στις υπόλοιπες πολιτικές συμπεριλαμβάνεται, μαζί με την έννοια της «αειφόρου ανάπτυξης», στο πέμπτο πρόγραμμα για το περιβάλλον (36). Σε αυτό αναγνωρίζεται ότι η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής πολιτικής στις άλλες πολιτικές δεν είναι απόλυτα ικανοποιητική βάσει της παραδοσιακής προσέγγισης, που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε ρυθμιστικές διατάξεις, και ιδίως προδιαγραφές. Προς το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης του φάσματος των μέσων άσκησης πολιτικής. Τον καλύτερο τρόπο επίτευξης των επιθυμητών περιβαλλοντικών στόχων μπορούν να αποτελούν διάφορα μέτρα (ρυθμιστικές διατάξεις, οικειοθελείς ενέργειες και οικονομικά μέτρα) ή διάφοροι συνδυασμοί αυτών, ανάλογα με την περίπτωση και το νομικό, τεχνικό, οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο. Μπορεί να πρόκειται τόσο για θετικά οικονομικά κίνητρα, δηλαδή επιδοτήσεις, όσο και για αντικίνητρα, όπως φόρους και τέλη.(2) Η εφαρμογή των κανόνων της συμφωνίας ΕΟΧ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις πρέπει να αντικατοπτρίζει το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα οικονομικά μέσα στην περιβαλλοντική πολιτική. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ένα ευρύτερο φάσμα οικονομικών μέτρων στον τομέα αυτόν. Ο έλεγχος των ενισχύσεων και η περιβαλλοντική πολιτική πρέπει επίσης να αλληλοϋποστηρίζονται, για να διασφαλισθεί η αυστηρότερη εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».(3) Οι επιδοτήσεις μπορεί να αποτελούν τη δεύτερη κατά σειρά καλύτερη λύση σε περιπτώσεις όπου η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»- η οποία απαιτεί την «εσωτερίκευση» των περιβαλλοντικών δαπανών, δηλαδή την απορρόφησή τους στο κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων - δεν εφαρμόζεται πλήρως. Ωστόσο οι ενισχύσεις αυτές μπόρουν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό, να δημιουργήσουν εμπορικούς φραγμούς και να υπονομεύσουν τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, ιδίως στους τομείς της βιομηχανίας που προκαλούν τη μεγαλύτερη ρύπανση. Γεγονός είναι ότι οι επιχειρήσεις, σε όλα τα κράτη του ΕΟΧ, πρέπει να πραγματοποιήσουν επενδύσεις προκειμένου οι μονάδες παραγωγής, ο εξοπλισμός και οι παραγωγικές διαδικασίες τους να ανταποκρίνονται στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, εσωτερικεύοντας, κατ' αυτόν τον τρόπο, σταδιακά το εξωτερικό περιβαλλοντικό τους κόστος. Οι κρατικές ενισχύσεις μάλλον δίνουν σε ορισμένες επιχειρήσεις κάποιο πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους από άλλα κράτη του ΕΟΧ, οι οποίοι δεν λαμβάνουν παρόμοιες ενισχύσεις, παρά το ότι υπόκεινται στους ίδιους περιβαλλοντικούς περιορισμούς.15.2. Τα κυριότερα είδη κρατικών ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος(1) Παρακάτω περιγράφονται τα κύρια είδη κρατικής υποστήριξης για την προστασία του περιβάλλοντος που κοινοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια στην Επιτροπή των ΕΚ. Τα διάφορα είδη ενισχύσεων χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: επενδυτικές ενισχύσεις, οριζόντια μέτρα στήριξης και ενισχύσεις λειτουργίας.15.2.1. Επενδυτικά κίνητρα που ενδεχομένως συνδέονται με ρυθμιστικά μέτρα ή οικειοθελείς συμφωνίες(1) Σε πολλούς τομείς της πολιτικής περιβάλλοντος, οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες από το νόμο να πληρούν ορισμένα κριτήρια. Τα υποχρεωτικά αυτά μέτρα μπορεί να επιβάλλουν την ενσωμάτωση διεθνών συμφωνικών της νομοθεσίας του ΕΟΧ στο εθνικό δίκαιο, ή μπορεί απλώς να βασίζονται σε εθνικούς, περιφερειακούς ή τοπικούς στόχους. Το κοινό στοιχείο όλων αυτών είναι ότι υπάρχει νομική υποχρέωση.(2) Ωστόσο, για να επιτευχθούν ή να αποκατασταθούν ικανοποιητικά επίπεδα ποιότητας του περιβάλλοντος ιδίως σε περιοχές με βαρειά βιομηχανία, τα επίπεδα προστασίας πρέπει να αυξηθούν σταδιακά, ώστε να ενθαρρυνθούν οι επιχειρήσεις για να προχωρήσουν πέρα από τις νομικές τους υποχρεώσεις.(3) Τελικός στόχος των επενδυτικών κινήτρων στον τομέα αυτόν είναι να διευκολυνθεί η σταδιακή άνοδος της ποιότητας του περιβάλλοντος. Η υποστήριξη που προσφέρεται για επενδύσεις εντάσσεται συνήθως σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:- ενισχύσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων σχεδιασμένων να βοηθήσουν υφιστάμενες επιχειρήσεις να προσαρμόσουν τις μονάδες παραγωγής τους σε νέες προδιαγραφές ή να τις ενθαρρύνουν να επιτύχουν τις προδιαγραφές αυτές συντομότερα (ενισχύσεις προσφερόμενες για περιορισμένο χρονικό διάστημα για να επιταχυνθεί η διαδικασία εφαρμογής νέων προτύπων),- ενισχύσεις που ενθαρρύνουν τις προσπάθειες σημαντικής βελτίωσης των υποχρεωτικών προτύπων μέσω επενδύσεων που μειώνουν την αποβολή ρύπων σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από εκείνα που θεσπίζουν οι τρέχουσες ή νέες προδιαγραφές,- ενισχύσεις χορηγούμενες όταν δεν υπάρχουν υποχρεωτικές προδιαγραφές βάσει συμφωνιών με τις οποίες οι επιχειρήσεις λαμβάνουν σημαντικά μέτρα για την καταπολέμηση της ρύπανσης χωρίς να έχουν ή πριν ανακύψει νομική υποχρέωση,- ενισχύσεις για επενδύσεις σε τομείς στους οποίους η περιβαλλοντική δράση αποτελεί θέμα προτεραιότητος, αλλά ωφελούν την κοινότητα πολύ περισσότερο από τους μεμονωμένους επενδυτές και, κατά συνέπεια, πρέπει να χορηγηθούν σε συλλογική βάση. Τέτοια περίπτωση αποτελεί, παραδείγματος χάριν, η διαχείριση αποβλήτων και η ανακύκλωση,- ενισχύσεις για την επανόρθωση περιβαλλοντικών ζημιών του παρελθόντος τις οποίες οι επιχειρήσεις δεν είναι υποχρεωμένες από το νόμο να αποκαταστήσουν.15.2.2. Ενισχύσεις για οριζόντια μέτρα στήριξης(1) Τα οριζόντια μέτρα στήριξης είναι σχεδιασμένα να βοηθήσουν την εξεύρεση λύσεων σε περιβαλλοντικά προβλήματα και τη διάδοση των γνώσεων σχετικά με τις λύσεις αυτές προκειμένου να καταστεί δυνατή η ευρύτερη εφαρμογή τους. Στο ευρύ αυτό φάσμα δραστηριοτήτων περιλαμβάνονται:- η έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών που προκαλούν λιγότερη ρύπανση,- η παροχή τεχνικών πληροφοριών, συμβουλευτικών υπηρεσιών και κατάρτισης σχετικά με νέες περιβαλλοντικές τεχνολογίες και μεθόδους,- η άσκηση περιβαλλοντικών ελέγχων στις επιχειρήσεις,- η διάδοση πληροφοριών και η ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού σχετικά με τα περιβαλλοντικά προβλήματα, η προώθηση της γενικότερης χρήσης σημάτων οικολογικής ποιότητας και των πλεονεκτημάτων που προσφέρουν τα φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα κ.λπ.15.2.3. Ενισχύσεις λειτουργίας υπό μορφή επιχορηγήσεων, απαλλαγής από τους περιβαλλοντικούς φόρους και τέλη και ενισχύσεων για την αγορά φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων(1) Πάρα τη σημειωθείσα πρόοδο ως προς τη μείωση της ρύπανσης και την εισαγωγή καθαρότερων τεχνολογιών, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές δραστηριότητες οι οποίες βλάπτουν μεν το περιβάλλον, αλλά των οποίων το περιβαλλοντικό κόστος δεν περνά στο κόστος παραγωγής και στις τιμές των προϊόντων. Εκτός αυτού, τα περιβαλλοντικά οφέλη από προϊόντα και τεχνολογίες που προκαλούν λιγότερη ρύπανση συνήθως δεν αντικατοπτρίζονται πλήρως στις χαμηλές για τους καταναλωτές τιμές. Ωστόσο, παρατηρείται σαφώς μια τάση για τη λήψη μέτρων εσωτερίκευσης του εξωτερικού αυτού κόστους και ωφελειών μέσω της επιβολής φόρων ή τελών για περιβαλλοντικές υπηρεσίες, αφενός, και επιδοτήσεων, αφετέρου.(2) Η εισαγωγή περιβαλλοντικών φόρων και τελών μπορεί να συνεπάγεται κρατικές ενισχύσεις, επειδή ορισμένες επιχειρήσεις μπορεί να μην είναι ικανές να φέρουν το πρόσθετο οικονομικό βάρος αμέσως και να χρειασθούν προσωρινή ελάφρυνση. Τέτοιου είδους ελάφρυνση είναι η ενίσχυση λειτουργίας, η οποία μπορεί να λάβει τις ακόλουθες μορφές:- απαλλαγή από τους περιβαλλοντικούς φόρους, την οποία ορισμένα κράτη εφαρμόζουν για να μην τεθούν οι επιχειρήσεις τους σε μειονεκτική θέση έναντι των ανταγωνιστών τους από χώρες στις οποίες δεν υπάρχουν παρόμοια μέτρα,- επιχορηγήσεις που καλύπτουν όλο ή ένα μέρος του κόστους των εγκαταστάσεων διάθεσης αποβλήτων ή ανακύκλωσης, των μονάδων επεξεργασίας των υδάτων ή άλλων παρόμοιων εγκαταστάσεων, τις οποίες λειτουργούν ημικρατικοί φορείς και για των οποίων τις υπηρεσίες οι καταναλωτές πληρώνουν. Η επιβάρυνση βάσει του κόστους για περιβαλλοντικές υπηρεσίες συμφωνεί με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ωστόσο, μπορεί να χρειασθεί να καθυστερήσει η εισαγωγή της επιβάρυνσης με το πλήρες κόστος ή να επιδοτηθούν ορισμένοι χρήστες εις βάρος άλλων, ιδίως κατά τη μετάβαση από τις κλασικές μεθόδους διάθεσης των αποβλήτων σε νέες μεθόδους ανακύκλωσης ή επεξεργασίας. Μέρος του επενδυτικού κόστους τέτοιων εγκαταστάσεων μπορεί να καλύπτει και το Δημόσιο.(3) Μεταξύ των επιδοτήσεων που είναι σχεδιασμένες να αντικατοπτρίζουν τα θετικά περιβαλλοντικά οφέλη ορισμένων τεχνολογιών είναι:- επιχορηγήσεις ή σταυρωτές επιδοτήσεις για να καλυφθεί το πρόσθετο κόστος παραγωγής ενέργειας από ανανεούμενους πόρους και- ενισχύσεις που ενθαρρύνουν καταναλωτές και επιχειρήσεις να αγοράζουν φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα (37) αντί για τα φθηνότερα κλασικά προϊόντα.15.3. Στόχοι και πεδίο εφαρμογής των κανόνων που πρέπει να εφαρμόζονται για τις ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος(1) Οι κανόνες που θεσπίζονται στο κεφάλαιο αυτό έχουν ως στόχο να εξισορροπήσουν τις απαιτήσεις μεταξύ ανταγωνισμού και περιβαλλοντικής πολιτικής, δεδομένου ότι για την άσκηση της τελευταίας χρησιμοποιούνται ευρέως κρατικές ενισχύσεις. Τέτοιου είδους ενισχύσεις κανονικά μπορούν να αιτιολογηθούν μόνον όταν οι δυσμενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισμό μπορούν να αντισταθμιστούν από τα οφέλη υπέρ του περιβάλλοντος. Σκοπός των κανόνων αυτών είναι να διασφαλισθεί η ύπαρξη διαφάνειας και συνέπειας στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οι διατάξεις για τις κρατικές ενισχύσεις της συμφωνίας ΕΟΧ, στα ποικίλα μέσα που περιγράφηκαν παραπάνω (ρυθμιστικές διατάξεις, φόροι και επιδοτήσεις, μέτρα κατάρτισης και πληροφόρησης) τα οποία χρησιμοποιούν τα κράτη της ΕΖΕΣ με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος. Το παρακάτω τμήμα περιγράφει τα κριτήρια που θα εφαρμόζει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά την εξέταση της συμβατότητας των διαφόρων τύπων κρατικής ενίσχυσης για την προστασία του περιβάλλοντος με το άρθρο 61 της συμφωνίας ΕΟΧ. Σκοπός δεν είναι να ενθαρρυνθούν τα κράτη της ΕΖΕΣ να χορηγούν κρατικές ενισχύσεις, αλλά να υπάρχουν κάποιες κατευθυντήριες γραμμές ως προς τα είδη και επίπεδα κρατικών ενισχύσεων που είναι αποδεκτά.(2) Οι κανόνες αυτοί ισχύουν για τις ενισχύσεις σε όλους τους τομείς που διέπονται από τη συμφωνία ΕΟΧ, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που διέπονται από ειδικούς τομεακούς κανόνες, όπως είναι οι συνθετικές ίνες, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι μεταφορές, εφόσον οι κανόνες αυτοί δεν προβλέπουν διαφορετικές ρυθμίσεις.(3) Το κεφάλαιο αυτό ακολουθεί την προσέγγιση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ κατά την εξέταση, βάσει του άρθρου 61, των κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται για τους ακόλουθους σκοπούς στον τομέα του περιβάλλοντος:- επενδύσεις,- ενημερωτικές δραστηριότητες, κατάρτιση και συμβουλευτικές υπηρεσίες,- προσωρινές επιδοτήσεις του λειτουργικού κόστους σε ορισμένες περιπτώσεις και- αγορά ή χρήση φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων.Ισχύουν για όλες τις μορφές ενισχύσεων (38).(4) Οι ενισχύσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας θα αντιμετωπίζονται ως ενισχύσεις χορηγούμενες για περιβαλλοντικούς λόγους βάσει των κανόνων, εφόσον στοχεύουν και επιτυγχάνουν σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη και οι σχετικές ενισχύσεις είναι απαραίτητες, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομίες στο κόστος του επενδυτή. Οι ενισχύσεις για την παραγωγή ενέργειας από ανανεούμενες πηγές, διέπονται επίσης από τις κατευθυντήριες αυτές γραμμές, στο βαθμό που άπτονται επενδυτικών ενισχύσεων. Πάντως, τα υψηλότερα επίπεδα ενισχύσεων που προβλέπονται παρακάτω στο τμήμα 15.4.1 μπορούν να επιτραπούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Ενισχύσεις λειτουργίας για την παραγωγή ενέργειας από ανανεούμενες πηγές μπορούν να υπαχθούν στην κατηγορία αυτή.(5) Οι κρατικές ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα του περιβάλλοντος διέπονται από τους κανόνες που ορίζονται στο κεφάλαιο 14 αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών.15.4. Εξέταση των ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ(1) Οι ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος συχνά πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 61 παράγραφος 1. Προσφέρουν πλεονεκτήματα σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, σε αντίθεση με γενικά μέτρα που ωφελούν όλες τις επιχειρήσεις, και ενδέχεται να επηρεάσουν το εμπόριο εντός του ΕΟΧ.(2) Ωστόσο, όταν οι ενισχύσεις πληρούν τις προϋποθέσεις που αναφέρονται παρακάτω, η Εποπτεύουσα Αρχή μπορεί να θεωρήσει ότι υπάγονται σε μία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ. Η χορήγηση απαλλαγής προϋποθέτει την τήρηση και των άλλων διατάξεων της συμφωνίας ΕΟΧ.15.4.1. Επενδυτικές ενισχύσεις(1) Οι ενισχύσεις που χορηγούνται για επενδύσεις σε γήπεδα, (όταν είναι απολύτως απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθούν περιβαλλοντικοί στόχοι), κτίρια, μονάδες παραγωγής και εξοπλισμό, με σκοπό τη μείωση ή την εξάλειψη της ρύπανσης και των λοιπών οχλήσεων ή την προσαρμογή των μεθόδων παραγωγής με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος, μπορεί να επιτραπούν εντός των ορίων που τίθενται στο παρόν κεφάλαιο. Οι επιλέξιμες δαπάνες πρέπει να αφορούν αυστηρά το πρόσθετο επενδυτικό κόστος που συνεπάγεται αναγκαστικά η επίτυξη των περιβαλλοντικών στόχων. Οι γενικές επενδυτικές δαπάνες που δεν συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να αποκλειστούν. Κατά συνέπεια, στην περίπτωση νέων εγκαταστάσεων ή μονάδων αντικατάστασης, το κόστος της βασικής επένδυσης που συνεπάγεται απλώς τη σύσταση ή την αντικατάσταση της παραγωγικής ικανότητας χωρίς να εμπεριέχει περιβαλλοντικούς στόχους δεν είναι επιλέξιμο. Επίσης, στις περιπτώσεις που η επένδυση συνδέεται με μια αύξηση του δυναμικού της υπάρχουσας μονάδας παραγωγής, καθώς και βελτίωση των περιβαλλοντικών προδιαγραφών, οι επιλέξιμες δαπάνες πρέπει να είναι ανάλογες προς το αρχικό δυναμικό της μονάδας παραγωγής. Σε κάθε περίπτωση, οποιαδήποτε ενίσχυση θεωρητικά αποσκοπεί σε μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος αλλά στην πράξη πρόκειται για γενική επένδυση, δεν καλύπτεται από τους κανόνες αυτούς. Αυτό ισχύει, π.χ., στην περίπτωση ενισχύσεων για νέα εγκατάσταση σε άλλο χώρο στην ίδια περιοχή. Τέτοιου είδους ενίσχυση δεν καλύπτεται από τους παρόντες κανόνες εφόσον οι πρόσφατες περιπτώσεις εντός της ΕΚ απέδειξαν ότι αυτό μπορεί να αντίκειται στην πολιτική του ανταγωνισμού και της συνοχής. Κατά συνέπεια, θα συνεχίσει να εφαρμόζεται κατά περίπτωση εξέταση μέχρις ότου υπάρξει επαρκής εμπειρία για τη θέσπιση γενικότερων κανόνων.(2) Οι κανόνες για τις επενδυτικές ενισχύσεις ισχύουν γενικά για τις ενισχύσεις για επενδύσεις που αφορούν την αποκατάσταση περιβαλλοντικών ζημιών του παρελθόντος, π.χ. την αποκατάσταση βιομηχανικών τοποθεσιών που έχουν υποστεί ρύπανση. Σε περιπτώσεις που ο υπεύθυνος για τη ρύπανση δεν είναι δυνατό να εντοπισθεί ή να κληθεί σε απολογισμό, οι ενισχύσεις για την αποκατάσταση τέτοιων περιοχών δεν υπάγονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ διότι δεν αποφέρουν χαριστικό οικονομικό όφελος σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή βιομηχανίες. Οι περιπτώσεις αυτές θα εξετάζονται μεμονωμένα.(3) Κατά γενικό κανόνα, οι ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος θα εγκρίνονται μέχρι των επιπέδων που αναφέρονται παρακάτω (39). Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται και στις επενδύσεις που γίνονται εκ μέρους μεμονωμένων εταιρειών και στις επενδύσεις υπέρ συλλογικών εγκαταστάσεων.15.4.1.1. Ενισχύσεις που βοηθούν τις επιχειρήσεις να προσαρμοσθούν σε νέες υποχρεωτικές προδιαγραφές(1) Οι ενισχύσεις για επενδύσεις με σκοπό τη συμμόρφωση με νέες υποχρεωτικές προδιαγραφές ή άλλες νέες νομικές υποχρεώσεις που απαιτούν την προσαρμογή της μονάδας παραγωγής και του εξοπλισμού προκειμένου να ικανοποιηθούν οι νέες απαιτήσεις, θα εγκρίνονται μέχρι το 15 %, ακαθάριστα (40), του επιλέξιμου κόστους. Οι ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται μόνον για περιορισμένη χρονική περίοδο και σε συνάρτηση με εγκατάσταση που λειτουργεί για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών πριν από την έναρξη ισχύος των νέων προτύπων ή υποχρεώσεων.(2) Για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, όπως ορίζονται στο κεφάλαιο 10 αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, που πραγματοποιούν τέτοιες επενδύσεις μπορεί να προστεθούν άλλες δέκα ακαθάριστες ποσοστιαίες μονάδες ενισχύσεως. Εάν οι επενδύσεις πραγματοποιούνται σε ενισχυόμενες περιοχές θα χορηγούνται ενισχύσεις μέχρι το επιτρεπόμενο από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όριο για κάθε περιοχή, συν άλλες δέκα ακαθάριστες ποσοστιαίες μονάδες για ΜΜΕ από περιοχές του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και 15 ποσισταίες μονάδες για ΜΜΕ από περιοχές του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο α) (41).(3) Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», δεν επιτρέπεται η χορήγηση ενισχύσεων για το κόστος συμμόρφωσης με νέες υποχρεωτικές προδιαγραφές σε νέες μονάδες παραγωγής. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις που επιλέγουν να μην προβούν στην απλή προσαρμογή μιας υφιστάμενης μονάδας παραγωγής ηλικίας άνω των δύο ετών, αλλά σε αντικατάστασή της με νέα μονάδα παραγωγής ανταποκρινόμενη στις νέες προδιαγραφές, μπορούν να λάβουν ενισχύσεις για το μέρος των επενδυτικών δαπανών που δεν υπερβαίνει το κόστος προσαρμογής της παλαιάς μονάδας παραγωγής.(4) Εάν υπάρχουν υποχρεωτικές προδιαγραφές τόσο σε επίπεδο ΕΟΧ όσο και σε εθνικό επίπεδο για το ίδιο είδος οχλήσεως ή ρύπανσης, θα εφαρμόζονται οι αυστηρότερες προδιαγραφές για τους σκοπούς της παρούσας διάταξης.15.4.1.2. Ενισχύσεις που ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις για να προχωρήσουν πέρα από τις υποχρεωτικές περιβαλλοντικές προδιαγραφές(1) Ενισχύσεις για επενδύσεις που επιτρέπουν σαφώς υψηλότερα επίπεδα προστασίας του περιβάλλοντος από εκείνα των υποχρεωτικών προτύπων θα εγκρίνονται μέχρι το 30 %, ακαθάριστα, των επιλέξιμων δαπανών. Το επίπεδο των ενισχύσεων που χορηγούνται αυτή τη στιγμή για την υπέρβαση των περιβαλλοντικών προδιαγραφών πρέπει να αντιστοιχεί στην επιτευχθείσα βελτίωση του περιβάλλοντος και στην απαραίτητη επένδυση για την επίτευξη αυτής της βελτίωσης.(2) Εάν οι επενδύσεις γίνουν από ΜΜΕ, είναι δυνατό να χορηγηθούν άλλες δέκα ποσοστιαίες μονάδες. Σε ενισχυόμενες περιοχές είναι δυνατό να χορηγηθούν ενισχύσεις μέχρι το όριο που επιτρέπει η Εποπτεύουσα Αρχή για την περιοχή, συν τα συμπληρωματικά ποσά για τις ΜΜΕ που προαναφέρθηκαν, ανάλογα με την περίπτωση (42).(3) Εάν υπάρχουν υποχρεωτικές προδιαγραφές τόσο σε επίπεδο ΕΟΧ όσο και σε εθνικό επίπεδο, για το ίδιο είδος οχλήσεως ή ρύπανσης, θα εφαρμόζονται οι αυστηρότερες προδιαγραφές για τους σκοπούς της παρούσας διάταξης.(4) Όταν ένα καθεστώς ενισχύσεων αφορά την προσαρμογή σε προδιαγραφές και εν μέρει επίτευξη καλύτερων επιδόσεων πέραν των προδιαγραφών, οι επιλέξιμες δαπάνες που ανήκουν σε κάθε μία κατηγορία πρέπει να διαχωρίζονται και να εφαρμόζονται τα ανάλογα όρια.15.4.1.3. Ενισχύσεις όταν δεν υπάρχουν υποχρεωτικές προδιαγραφές(1) Σε τομείς όπου δεν υπάρχουν υποχρεωτικές προδιαγραφές ή άλλες νομικές υποχρεώσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος, οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις που θα βελτιώσουν σημαντικά τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις ή θα ανταποκρίνονται στις επιδόσεις επιχειρήσεων άλλων κρατών της ΕΖΕΣ στα οποία ισχύουν υποχρεωτικές προδιαγραφές μπορούν να λάβουν ενισχύσεις στα ίδια επίπεδα και να υπόκεινται στους ίδιους όρους αναλογίας με τις επιχειρήσεις που βελτιώνουν τις επιδόσεις τους πέραν των ισχυουσών προδιαγραφών (βλέπε ανωτέρω).(2) Όταν ένα σχέδιο περιλαμβάνει εν μέρει προσαρμογή στις προδιαγραφές και εν μέρει μέτρα για τα οποία δεν προβλέπονται προδιαγραφές, το επιλέξιμο κόστος που ανήκει σε κάθε κατηγορία πρέπει να διαχωρίζεται και να εφαρμόζεται το αντίστοιχο όριο.15.4.2. Ενισχύσεις για δραστηριότητες πληροφόρησης, κατάρτισης και παροχής συμβουλών(1) Οι ενισχύσεις για διαφημιστικές εκστρατείες για να ευαισθητοποιηθεί περισσότερο και να δοθούν συγκεκριμένες πληροφορίες στο κοινό, π.χ. σχετικά με την επιλεκτική συλλογή απορριμμάτων, τη διατήρηση των φυσικών πόρων ή φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα, ενδέχεται να μην υπάγονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ όταν έχουν πολύ γενικευμένο και απομακρυσμένο από την αγορά χαρακτήρα με αποτέλεσμα να μην προσφέρουν συγκεκριμένα οικονομικά οφέλη προς συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Ακόμα και όταν οι δραστηριότητες αυτές υπάγονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1, κατά κανόνα δύνανται να εξαιρεθούν.(2) Είναι επίσης δυνατό να εγκριθεί η χορήγηση ενισχύσεων για την παροχή κατάρτισης και συμβουλευτικών υπηρεσιών προς επιχειρήσεις για περιβαλλοντικά θέματα. Προς τις ΜΜΕ οι ενισχύσεις αυτές μπορούν να ανέλθουν μέχρι ύψους 50 % των επιλέξιμων δαπανών (βλέπε κεφάλαιο 10). Σε ενισχυόμενες περιοχές για τις οποίες εγκρίνονται επενδυτικές ενισχύσεις, μπορούν επίσης να χορηγούνται ενισχύσεις τουλάχιστον της ιδίας εντάσεως για υπηρεσίες κατάρτισης και παροχής συμβουλών σε ΜΜΕ και μεγαλύτερες επιχειρήσεις.15.4.3. Ενισχύσεις λειτουργίας(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή δεν εγκρίνει κατά κανόνα ενισχύσεις λειτουργίας που απαλλάσσουν τις επιχειρήσεις από δαπάνες απορρέουσες από τη ρύπανση ή την όχληση που προκαλούν. Ωστόσο, η Εποπτεύουσα Αρχή μπορεί να παρεκκλίνει από την αρχή αυτή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η Επιτροπή των ΕΚ το έχει ήδη πράξει στους τομείς της διαχείρισης των αποβλήτων και της απαλλαγής από περιβαλλοντικούς φόρους. Οι περιπτώσεις αυτές θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται βάσει των χαρακτηριστικών τους, με βάση τα αυστηρά κριτήρια που έχουν θεσπιστεί στους δύο προαναφερθέντες τομείς. Σύμφωνα με αυτά, οι ενισχύσεις πρέπει να ανστισταθμίζουν μόνον το πρόσθετο κόστος παραγωγής σε σχέση με το κλασικό κόστος, να είναι προσωρινές και να μειούνται προοδευτικά, έτσι ώστε να αποτελούν κίνητρο για τη μείωση της ρύπανσης ή την ταχύτερη εισαγωγή αποτελεσματικότερων τρόπων αξιοποίησης των πόρων. Επιπλέον, οι ενισχύσεις δεν πρέπει να συγκρούονται με άλλες διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ, και ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών και των υπηρεσιών.(2) Στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων, η κρατική χρηματοδότηση των πρόσθετων δαπανών της επιλεκτικής συλλογής, ανάκτησης και επεξεργασίας των δημοτικών αποβλήτων υπέρ των επιχειρήσεων και των καταναλωτών μπορεί να συνεπάγεται κρατικές ενισχύσεις οι οποίες μπορούν να εγκριθούν υπό τον όρο ότι οι επιχειρήσεις επιβαρύνονται με το ποσό που αναλογεί στη χρήση του συστήματος από αυτές, ή στην ποσότητα των αποβλήτων που παράγουν. Οι ενισχύσεις για τη συλλογή, ανάκτηση και επεξεργασία βιομηχανικών και γεωργικών αποβλήτων θα εξετάζονται κατά περίπτωση.(3) Η προσωρινή απαλλαγή από νέους περιβαλλοντικούς φόρους θα επιτρέπεται όταν χρειάζεται για να αντισταθμισθούν απώλειες στην ανταγωνιστικότητα, ιδίως σε διεθνές επίπεδο. Άλλος συντελεστής που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι το τι πρέπει να πράξουν οι επιχειρήσεις σε αντάλλαγμα για να μειωθεί η ρύπανση.15.4.4. Ενισχύσεις για την αγορά φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων(1) Τα μέτρα για την παροχή κινήτρων στους τελικούς καταναλωτές (επιχειρήσεις και άτομα) για να αγοράζουν φιλικότερα προς το περιβάλλον προϊόντα, ενδέχεται να μην υπάγονται στα άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ όταν δεν αποφέρουν οικονομικό όφελος σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Όταν τα μέτρα αυτά υπάγονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1, θα πρέπει να αξιολογηθούν βάσει των χαρακτηριστικών τους και ενδεχομένως να εγκριθούν υπό τον όρο ότι χορηγούνται χωρίς διακρίσεις όσον αφορά την προέλευση των προϊόντων, ότι δεν υπερβαίνουν το 100 % των πρόσθετων περιβαλλοντικών δαπανών (43), και ότι δεν συγκρούονται με άλλες διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ ή της νομοθεσίας που θεσπίζεται βάσει της συμφωνίας αυτής (44), με ειδική αναφορά στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών.15.5. Βάση της εξαιρέσεως(1) Εντός των ορίων και υπό τις προϋποθέσεις των τμημάτων 15.4.1 έως 15.4.4, οι ενισχύσεις που χορηγούνται για τους προαναφερθέντες λόγους θα εγκρίνονται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ βάσει της εξαιρέσεως που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ για «ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων . . ., εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον». Ωστόσο, βάσει της διατάξεως αυτής θα εγκρίνονται οι ενισχύσεις για περιβαλλοντικούς σκοπούς σε ενισχυόμενες βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΟΧ περιοχές.(2) Οι ενισχύσεις για την προώθηση της εκτέλεσης σημαντικών σχεδίων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος τα οποία αποτελούν περιβαλλοντική προτεραιότητα και πρόκειται να έχουν ωφέλιμα αποτελέσματα πέραν των συνόρων των ενδιαφερομένων κρατών του ΕΟΧ, θα εγκρίνονται βάσει της εξαιρέσεως που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συμφωνίας ΕΟΧ. Ωστόσο, οι ενισχύσεις πρέπει να είναι απαραίτητες για την εκτέλεση του σχεδίου και το σχέδιο πρέπει να έχει σαφή προορισμό και χαρακτηριστικά, να είναι σημαντικό από ποιοτική άποψη και να προωθεί με σαφή και υποδειγματικό τρόπο τα κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα. Στις περιπτώσεις που εφαρμόζεται η εξαίρεση αυτή, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δύναται να εγκρίνει υψηλότερα ποσοστά ενισχύσεων από τα όρια που ισχύουν για ενισχύσεις βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ).15.6. Σώρευση ενισχύσεων από διαφορετικές πηγές(1) Τα όρια που θεσπίζονται παραπάνω ως προς το επιτρεπόμενο ύψος των ενισχύσεων που χορηγούνται για διάφορους περιβαλλοντικούς σκοπούς ισχύουν για ενισχύσεις προερχόμενες από κάθε είδους πηγές.15.7. Κοινοποίηση και αναθεώρηση των κανόνων για τις ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος(1) Εκτός από τα καθεστώτα ενισχύσεων που θεωρούνται ως «de minimis», (βλέπε κεφάλαιο 13), οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν επηρεάζουν την υποχρέωση των κρατών της ΕΖΕΣ να κοινοποιούν, βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που προσαρτάται στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων, όλες τις τροποποιήσεις των καθεστώτων αυτών καθώς και όλες τις μεμονωμένες περιπτώσεις ενίσχυσης επιχειρήσεων εκτός εγκεκριμένων καθεστώτων. Στην κοινοποίηση, τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν να παρέχουν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όλα τα σχετικά στοιχεία που αποδεικνύουν, μεταξύ άλλων, τον περιβαλλοντικό σκοπό των ενισχύσεων και τον υπολογισμό των επιλέξιμων δαπανών. Οι κανόνες της διαδικασίας ταχείας εγκρίσεως των προγραμμάτων ενισχύσεων προς ΜΜΕ και των τροποποιήσεων υφιστάμενων καθεστώτων (βλέπε κεφάλαιο 11) καθώς και της κοινοποίησης της σώρευσης ενισχύσεων (βλέπε κεφάλαιο 13) εξακολουθούν να ισχύουν. Όταν εγκρίνει καθεστώτα ενισχύσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να ζητήσει τη χωριστή κοινοποίηση ενισχύσεων που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο ή χορηγούνται σε τομείς πέραν εκείνων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του τμήματος 15.3, ή ορισμένες σε άλλες περιπτώσεις.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ παρακολουθεί τα αποτελέσματα των υφιστάμενων καθεστώτων και προτείνει τα κατάλληλα μέτρα βάσει του άρθρου 1 σημείο 1 του πρωτοκόλλου 3 όταν διαπιστώνει ότι οι εν λόγω ενισχύσεις επιφέρουν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό οι οποίες παρεμποδίζουν τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα ακολουθήσει τους παρόντες κανόνες κατά την αξιολόγηση ενισχύσεων για περιβαλλοντικούς σκοπούς μέχρι τα τέλη του 1999. Πριν από τα τέλη ταυ 1996 θα αναθεωρήσει τη λειτουργία των κανόνων. Είναι ελεύθερη να τους τροποποιήσει πριν από την ημερομηνία αυτή εάν αποδειχθεί ότι είναι αναγκαίο να επέλθουν αλλαγές προκειμένου να ληφθούν υπόψη άλλες πολιτικές των συμβαλλομένων μερών, όπως οι πολιτικές ανταγωνισμού, οι περιβαλλοντικές και περιφερειακές πολιτικές καθώς και διεθνείς δεσμεύσεις.16. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ (45)(1) Η θέση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ σχετικά με τις ενισχύσεις διάσωσης (ενισχύσεις που χορηγούνται για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα προκειμένου να μελετηθούν οι δυνατότητες αναδιάρθρωσης ή/και μετατροπής) και τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης (ενισχύσεις με σκοπό τη συνέχιση της λειτουργίας των επιχειρήσεων μέχρις ότου αποδώσει τους καρπούς της η εν λόγω αναδιάρθρωση/μετατροπή) αναλύεται κατωτέρω.(2) Οι ενισχύσεις διάσωσης που προορίζονται απλώς για να εξασφαλίσουν τη διατήρηση της δραστηριότητας μιας επιχείρησης εν αναμονή της εξέτασης των προβλημάτων της για την εξεύρεση λύσεων, θα πρέπει να πληρούν τους ακόλουθους όρους:- να συνίστανται σε ενισχύσεις ταμειακής διευκόλυνσης με τη μορφή εγγυήσεων πιστώσεων ή επιστρεπτέων πιστώσεων με επιτόκιο ίσο με εκείνο της αγοράς,- να περιορίζουν το ύψος τους σε ό,τι είναι απαραίτητο για τη συνέχιση της εκμετάλλευσης της επιχείρησης (π.χ. κάλυψη των μισθών, των τρεχουσών προμηθειών),- να μην καταβάλλονται παρά για την απαραίτητη χρονική περίοδο (κατά γενικό κανόνα έξι μήνες) για τον καθορισμό των απαραίτητων και δυνατών μέτρων ανάκαμψης,- να είναι αιτιολογημένες για οξύτατους κοινωνικούς λόγους και να επιτρέπουν τη διατήρηση της ενισχυόμενης επιχείρησης χωρίς να παραβιάζουν την ισορροπία της βιομηχανικής κατάστασης στα άλλα κράτη της ΕΖΕΣ ή τα κράτη μέλη της ΕΚ.(3) Οι συνοδευτικές ενισχύσεις θα πρέπει επίσης να συνδέονται στενά με την υλοποίηση ενός καλά προγραμματισμένου σχεδίου αναδιάρθρωσης/μετατροπής, ικανού να αποκαταστήσει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα της εν λόγω παραγωγής 7 επίσης να έχουν οι εν λόγω ενισχύσεις ένταση και ύψος περιορισμένο στο απολύτως απαραίτητο για την εξασφάλιση της ισορροπίας της επιχείρησης κατά τη διάρκεια της αναπόφευκτης μεταβατικής περιόδου, μέχρις ότου το εν λόγω πρόγραμμα αποδώσει καρπούς πράγμα που προϋποθέτει μια εντελώς περιορισμένη διάρκεια και μια επαρκώς φθίνουσα χορήγηση της ενίσχυσης.(4) Τόσο για τις ενισχύσεις διάσωσης όσο και για τις συνοδευτικές ενισχύσεις, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ απαιτεί την προηγούμενη κοινοποίηση των συγκεκριμένων τομεακών προγραμμάτων ή των σημαντικών περιπτώσεων της εφαρμογής των ενισχύσεων αυτών, όπως προσδιορίζεται στο κεφάλαιο 29.17. ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ (46)(1) Οι εγγυήσεις που παρέχονται άμεσα από το κράτος ή που παρέχονται με εξουσιοδότηση του κράτους μέσω των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θεωρείται ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.(2) Συνεπώς, τα καθεστώτα που προβλέπουν τη χορήγηση εγγυήσεων και οι εγγυήσεις που δεν χορηγούνται στο πλαίσιο καθεστώτων θα πρέπει να κοινοποιούνται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εγκρίνει τις εγγυήσεις μόνον εάν η χρησιμοποίησή τους συνδέεται, στο πλαίσιο σύμβασης, με ειδικούς όρους που μπορεί να φθάνουν μέχρι την υποχρεωτική κήρυξη πτώχευσης της αποδέκτριας επιχείρησης ή οποιαδήποτε άλλη παρόμοια διαδικασία. Οι όροι αυτοί θα πρέπει να συμφωνηθούν κατά την αρχική και μόνον εξέταση από μέρους της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της προτεινόμενης εγγύησης/κρατικής ενίσχυσης και εντός των κανονικών διαδικασιών βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.(4) Στην περίπτωση που ένα κράτος της ΕΖΕΣ επιθυμεί να χορηγήσει την εγγύηση υπό όρους διαφορετικούς από εκείνους που είχαν αρχικά συμφωνηθεί κατά την έγκρισή της, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα θεωρήσει ότι η χορήγηση της ενίσχυσης, όπως και για τις άλλες μορφές ενίσχυσης, δημιουργεί νέα ενίσχυση, η οποία πρέπει να κοινοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.18. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ (47)(1) Οι ενισχύσεις που συνεπάγονται απλώς τη μείωση των δαπανών προσωπικού χωρίς να καλύπτουν ειδικές ανάγκες πρέπει να θεωρούνται ως ενισχύσεις λειτουργίας και, κατ' αρχήν, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Εντούτοις, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αντιμετωπίζει γενικά ευμενώς τα καθεστώτα ενισχύσεων για την προώθηση της απασχόλησης όταν αυτά έχουν ως στόχο όχι απλώς τη διατήρηση της απασχόλησης των εργαζομένων, αλλά την πρόσληψη, ή ακόμα καλύτερα τη δημιουργία συμπληρωματικών θέσεων εργασίας προς όφελος ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων οι οποίες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες για την εξεύρεση απασχόλησης, όπως π.χ. οι νέοι και άνεργοι μακράς διάρκειας, και όταν η ενίσχυση δεν περιορίζεται σε ορισμένους τομείς ή επιχειρήσεις.(2) Στο πλαίσιο αυτό η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λαμβάνει υπόψη ότι είναι απαραίτητο να ενθαρρυνθεί η ιδιαίτερη προσπάθεια που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις οι οποίες προσλαμβάνουν τέτοιους εργαζόμενους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ενισχύσεις της μορφής αυτής δεν είναι πιθανό να μεταβάλλουν τους όρους των συναλλαγών σε βαθμό που να παρεμποδίζει τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.ΜΕΡΟΣ IV ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΙΛΙΟΚΤΗΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 19. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (48)(1) Η γενική θέση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ όσον αφορά την απόκτηση μεριδίων συμμετοχής από μέρους των δημόσιων αρχών και τις υποχρεώσεις των χωρών της ΕΖΕΣ στον τομέα αυτό είναι οι εξής:(2) Πρέπει να θεωρηθεί ως συμμετοχή του δημοσίου η άμεση συμμετοχή του κράτους και των άλλων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και η συμμετοχή που πραγματοποιείται μέσω οικονομικών οργανισμών ή άλλων (49), τεχνικού, περιφερειακού ή τομεακού χαρακτήρα, τα κεφάλαια της οποίας προέρχονται από κρατικούς πόρους κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, ή στην οποία το κράτος ή άλλοι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης ασκούν αποφασιστική επιρροή.(3) Η συμφωνία ΕΟΧ προβλέπει τόσο την αρχή της ουδετερότητας έναντι του καθεστώτος ιδιοκτησίας των επιχειρήσεων (άρθρο 125) όσο και την αρχή της ισότητας δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Βάσει των αρχών αυτών, η δράση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ δεν πρέπει να αποβαίνει εις βάρος ή να ευνοεί το δημόσιο όταν προβαίνει σε συνεισφορές σε επιχειρηματικό κεφάλαιο σε επιχειρήσεις. Εξάλλου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν μπορεί να εκφραστεί στην επιλογή στην οποία κάνουν οι επιχειρήσεις μεταξύ διαφόρων μέσων χρηματοδότησης, μέσω δανείων ή συνεισφορών σε επιχειρηματικό κεφάλαιο, ανεξάρτητα με το αν η προέλευσή τους είναι δημόσια ή ιδιωτική.(4) Όταν φαίνεται, βάσει των αρχών που θεσπίζονται στο κεφάλαιο αυτό, ότι η συμπεριφορά του δημοσίου κατά τη συνεισφορά κεφαλαίου υπό τη μορφή ανάληψης μετοχικού μεριδίου σε μια επιχείρηση δεν είναι αυτή που αρμόζει σε έναν «επενδύοντα επιχειρηματικό κεφάλαιο» υπό κανονικές συνθήκες της οικονομίας της αγοράς, επιβάλλεται η εκτίμηση βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ. Η αρχή του επενδυτή της οικονομίας της αγοράς αναπτύσσεται περαιτέρω στο κεφάλαιο 20 των κατευθυντηρίων αυτών γραμμών.(5) Μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερα είδη περιπτώσεων, στις οποίες το δημόσιο μπορεί να συμμετέχει στο κεφάλαιο των επιχειρήσεων:- κατά τη δημιουργία επιχειρήσεων,- σε περίπτωση μερικής ή ολικής μεταφοράς της ιδιοκτησίας ιδιωτικού τομέα στο δημόσιο τομέα,- σε υφιστάμενες επιχειρήσεις του δημοσίου τομέα με συνεισφορές σε κεφάλαιο ή επιχορηγήσεις μεταφραζόμενες σε κεφάλαιο,- σε υφιστάμενες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα με αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου.(6) Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να γίνει διάκριση τεσσάρων κατηγοριών περιπτώσεων:α) η απλή μερική ή ολική κτήση εταιρικών μετοχών μιας υφιστάμενης επιχείρησης χωρίς συνεισφορά σε κεφάλαιο δεν αποτελεί ενίσχυση στην επιχείρηση αυτή 7β) δεν πρόκειται περί κρατικών ενισχύσεων όταν υπάρχει συνεισφορά σε νέο κεφάλαιο σε επιχειρήσεις, αν η συνεισφορά αυτή πραγματοποιείται υπό συνθήκες που θα ήταν παραδεκτές για έναν ιδιώτη που προβαίνει σε επενδύσεις στις κανονικές συνθήκες μιας οικονομίας αγοράς. Τέτοια είναι εκ των προτέρων η περίπτωση:- της δημιουργίας νέων επιχειρήσεων με συνολική συμμετοχή του δημοσίου, πλειοψηφική ή μειοψηφική, όταν οι δημόσιοι φορείς εφαρμόζουν τα κριτήρια ενός επενδύοντα στις κανονικές συνθήκες μιας οικονομίας αγοράς,- της εισφοράς σε νέο κεφάλαιο σε δημόσιες επιχειρήσεις, εφόσον η εισφορά αυτή ανταποκρίνεται σε ανάγκες νέων επενδύσεων και σε δαπάνες που συνδέονται άμεσα με αυτές, υπό τον όρο ότι ο τομέας στον οποίο δρα η επιχείρηση δεν αντιμετωπίζει διαρθρωτική υπερβάλλουσα ικανότητα παραγωγής στον ΕΟΧ και η οικονομική κατάσταση της επιχείρησης αυτής είναι ικανοποιητική,- αύξησης της συμμετοχής του δημοσίου στις επιχειρήσεις, όταν η εισφορά κεφαλαίου είναι ανάλογη με τον αριθμό των μεριδίων που αποκτώνται από τους δημόσιους φορείς και συμβαίνει παράλληλα με τη συνεισφορά σε κεφάλαιο ενός ιδιώτη ή μετόχου. Το τμήμα που αποκτάται από έναν ιδιώτη μέτοχο πρέπει να έχει μια πραγματική οικονομική σημασία,- όταν η συμμετοχή, ακόμη και όταν πραγματοποιείται υπό τους όρους που προβλέπονται σε μία από τις δύο τελευταίες περιπτώσεις στο στοιχείο γ) κατωτέρω, αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες λόγω του περιορισμένου μεγέθους τους δεν μπορούν να παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις στις ιδιωτικές χρηματαγορές, οι προοπτικές των οποίων όμως μπορούν να δικαιολογήσουν μια δημόσια συμμετοχή που να υπερβαίνει το καθαρό ενεργητικό αυτών των επιχειρήσεων ή να υπερβαίνει τις ιδιωτικές επενδύσεις σε αυτές τις ίδιες τις επιχειρήσεις,- όταν ο στρατηγικός χαρακτήρας της επένδυσης (άνοιγμα νέων αγορών, ανεφοδιασμός) είναι τέτοιος ώστε η συμμετοχή να μπορεί να εξομοιωθεί με τη συνήθη συμπεριφορά ενός επενδύοντα, μολονότι η αποδοτικότητα της επένδυσης διαφέρει,- όταν οι δυνατότητες ανάπτυξης της αποδέκτριας επιχείρησης, οι οποίες συνδέονται με την ικανότητα εκσυγχρονισμού που προκύπτει από τις επενδύσεις πάσης φύσεως, επιτρέπουν να θεωρηθεί η ενέργεια αυτή αντίστοιχη μιας τοποθέτησης που αντιπροσωπεύει έναν ιδιαίτερο κίνδυνο, αλλά της οποίας μπορεί να προεξοφληθεί η επί προθεσμία αποδοτικότητα 7γ) αντίθετα, πρόκειται για κρατικές ενισχύσεις όταν υπάρχει συνεισφορά σε νέο κεφάλαιο σε επιχειρήσεις αν αυτή η συνεισφορά πραγματοποιείται υπό συνθήκες που δεν θα ήταν παραδεκτές για έναν ιδιώτη που προβαίνει σε επενδύσεις στις κανονικές συνθήκες μιας οικονομίας αγοράς.Τέτοια είναι η περίπτωση όταν:- η οικονομική κατάσταση της επιχείρησης, και κυρίως η διάρθρωση και το μέγεθος του χρέους της είναι τέτοια που να μη φαίνεται δικαιολογημένο να προεξοφληθεί η κανονική απόδοση (σε μερίσματα ή σε αξία) των επενδεδυμένων κεφαλαίων σε εύλογη προθεσμία,- η επιχείρηση δεν θα ήταν σε θέση, εξαιτίας και μόνο της ανεπάρκειας του μεικτού περιθωρίου της αυτοχρηματοδότησης, να αποκτήσει στην κεφαλαιαγορά τα απαραίτητα χρηματοδοτικά μέσα για να πραγματοποιήσει ένα πρόγραμμα επενδύσεων,- η απόκτηση των μεριδίων συμμετοχής είναι προσωρινή και η διάρκειά της και η τιμή μεταβίβασης καθορίζονται εκ των προτέρων, κατά τέτοιο τρόπο ώστε η απόδοση που προκύπτει για τον επενδύοντα είναι αισθητά κατώτερη από το κέρδος που θα είχε το δικαίωμα να αναμένει από την τοποθέτηση ανάλογης διάρκειας στην αγορά κεφαλαίων,- η συμμετοχή του δημοσίου αφορά την ανάληψη ή τη συνολική ή μερική συνέχιση της μη βιώσιμης δραστηριότητας (50) μιας επιχείρησης που αντιμετωπίζει δυσχέρειες μέσω της δημιουργίας μιας νέας νομικής οντότητας,- στην περίπτωση συνεισφοράς σε κεφάλαιο επιχειρήσεων, το κεφάλαιο των οποίων μοιράζεται μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων μετόχων, η δημόσια συμμετοχή φθάνει σε αναλογία σημαντικά ανώτερη από εκείνη της αρχικής διανομής και η σχετική απελευθέρωση των ιδιωτικών μετόχων οφείλεται κυρίως στις κακές προοπτικές αποδοτικότητας της επιχείρησης,- το ποσό συμμετοχής υπερβαίνει το ποσό της πραγματικής αξίας (καθαρό ενεργητικό συμπεριλαμβανόμενης ενδεχόμενα της αξίας της πελατείας ή της τεχνογνωσίας) της ευνοούμενης επιχείρησης, εφόσον δεν πρόκειται για τις περιπτώσεις που προβλέπονται στην τέταρτη περίπτωση του ανωτέρω στοιχείου β) 7δ) σε ορισμένες περιπτώσεις, η απόκτηση μετοχικών μεριδίων δεν υπεισέρχεται στις κατηγορίες που περιγράφονται στα στοιχεία β) και γ) και δεν μπορεί ως εκ τούτου να αποφασιστεί εκ των προτέρων αν συνιστούν ενίσχυση ή όχι.Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου υπάρχει υπόνοια ενίσχυσης. Αυτή είναι η περίπτωση:- όταν η δημόσια οικονομική παρέμβαση συνδυάζει την απόκτηση μετοχικών μεριδίων με άλλες λεπτομέρειες παρέμβασης, που πρέπει να κοινοποιηθούν βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου,- όταν η απόκτηση μετοχικών μεριδίων πραγματοποιείται σε ορισμένους τομείς που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες υπό συνθήκες που δεν προβλέπονται στο στοιχείο γ) 7 πράγματι, όταν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διαπιστώσει ότι ένας τομέας υποφέρει από διαρθρωτική υπερβάλλουσα ικανότητα παραγωγής και παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των περιπτώσεων καλύπτεται από το στοιχείο γ), μπορεί να θεωρήσει απαραίτητο να προβεί στον πλήρη έλεγχο της απόκτησης μετοχικών μεριδίων στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προβλέπονται στο στοιχείο β).(7) Παρά το γεγονός ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει πάντοτε το δικαίωμα να ζητήσει πληροφορίες από τα κράτη της ΕΖΕΣ κατά περίπτωση, οι υποχρεώσεις που έχουν τα κράτη της ΕΖΕΣ προσδιορίζονται με ακρίβεια στη συνέχεια.(8) Στην περίπτωση που αναφέρεται στο σημείο 6 στοιχείο α), δεν επιβάλλονται οποιεσδήποτε ιδιαίτερες υποχρεώσεις στα κράτη της ΕΖΕΣ.(9) Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο σημείο 6 στοιχείο β), η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ζητά από τα κράτη της ΕΖΕΣ την εκ των υστέρων πληροφόρηση βάσει περιοδικών, και κανονικά ετήσιων, εκθέσεων σχετικά με την απόκτηση μετοχικών μεριδίων που πραγματοποιήθηκαν από τους χρηματοδοτικούς οργανισμούς και άμεσα από το δημόσιο. Η πληροφόρηση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα, ενδεχομένως στο πλαίσιο εκθέσεων των χρηματοδοτικών οργανισμών:- όνομα του οργανισμού ή της αγοράστριας επιχείρησης,- όνομα της δικαιούχου επιχείρησης,- ποσό συμμετοχής,- κεφάλαιο της επιχείρησης πριν από την ανάληψη μετοχικών μεριδίων,- τομέας δραστηριότητας επιχείρησης,- αριθμός εργαζομένων.(10) Για τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο σημείο 6 στοιχείο γ), δεδομένου ότι πρόκειται για κρατικές ενισχύσεις, τα κράτη της ΕΖΕΣ έχουν την υποχρέωση να της κοινοποιούν σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, πριν τις θέσουν σε ισχύ.(11) Για τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο σημείο 6 στοιχείο δ) και για τις οποίες δεν μπορεί να προσδιορισθεί εκ των προτέρων αν πρόκειται για ενίσχυση ή όχι, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να ενημερώνουν εκ των υστέρων την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μέσω περιοδικών εκθέσεων, που είναι κατά κανόνα ετήσιες, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που περιγράφονται στο σημείο 9 ανωτέρω.(12) Όσον αφορά τις περιπτώσεις που περιγράφονται στο σημείο 6 στοιχείο δ) και για τις οποίες υπάρχει υπόνοια κρατικής ενίσχυσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να ενημερώνεται εκ των προτέρων. Αφού εξετάσει τα στοιχεία που θα της διαβιβαστούν εντός προθεσμίας 15 εργάσιμων ημερών, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφασίζει εάν οι πληροφορίες αυτές μπορούν να θεωρηθούν ως κοινοποίηση κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.(13) Υπό την επιφύλαξη του δικαιώματος της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ να ζητήσει πληροφορίες για συγκεκριμένες περιπτώσεις, η υποχρέωση συστηματικής πληροφόρησης εκ των υστέρων δεν εφαρμόζεται σε συμμετοχές σε επιχειρήσεις που δεν υπερβαίνουν ένα εκ των ακολούθων τριών κριτηρίων:- σύνολο ισολογισμού: 4 εκατομμύρια Ecu,- σύνολο καθαρού κύκλου εργασιών: 8 εκατομμύρια Ecu,- αριθμός εργαζομένων: 250.(14) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να επανεξετάσει τα κριτήρια αυτά υπό το φως της αποκτηθείσας εμπειρίας.(15) Τα κράτη της ΕΖΕΣ εφαρμόζουν επίσης ορισμένα είδη παρέμβασης, τα οποία, χωρίς να παρουσιάζουν στο σύνολό τους τα χαρακτηριστικά συνεισφοράς σε κεφάλαιο υπό τη μορφή απόκτησης μετοχικών μεριδίων από το δημόσιο, μοιάζουν επαρκώς για να μπορούν να εξομοιωθούν. Αυτή είναι κυρίως η περίπτωση των συνεισφορών σε κεφάλαιο υπό τη μορφή δανείων αναγκαστικά μετατρέψιμων ή δανείων των οποίων η οικονομική απόδοση εξαρτάται, τουλάχιστον εν μέρει, από τα οικονομικά αποτελέσματα της επιχείρησης. Τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 6 εφαρμόζονται επίσης γι' αυτά τα είδη παρεμβάσεων, και τα κράτη της ΕΖΕΣ έχουν τις υποχρεώσεις που ορίζονται στα σημεία 7 έως 14 ανωτέρω.20. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ (51)20.1. Εισαγωγή(1) Η επιτυχής λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ απαιτεί την αυστηρή εφαρμογή της πολιτικής έναντι των κρατικών ενισχύσεων. Ένας από τους τομείς που προσδιορίσθηκε ότι αξίζει να τύχει προσοχής σε συνδυασμό με το θέμα αυτό είναι οι δημόσιες επιχειρήσεις, όπου είναι αναγκαίο να υπάρξει τόσο αυξημένη διαφάνεια όσο και ανάπτυξη της πολιτικής. Η κτηθείσα εμπειρία της Επιτροπής των ΕΚ έχει δείξει ότι:- σε πολλές περιπτώσεις έχουν συμπεριληφθεί πλήρως στο καθεστώς της πειθαρχίας για τις ενισχύσεις που παρέχονται σε δημόσιες επιχειρήσεις μόνον οι εισφορές κεφαλαίου και όχι οι άλλες μορφές συνεισφοράς δημοσίων πόρων,- επιπροσθέτως, οι προαναφερθέντες κανόνες πειθαρχίας καλύπτουν σε γενικές γραμμές μόνο τις επιχειρήσεις που εμφανίζουν ζημίες,- οι περισσότερες ενσιχύσεις που παρέχονται στις δημόσιες επιχειρήσεις μέσω άλλων οδών, εκτός του πλαισίου των εγκεκριμένων προγραμμάτων παροχής ενισχύσεων (που είναι επίσης διαθέσιμες και στις ιδιωτικές επιχειρήσεις) δεν έχουν κοινοποιηθεί σύμφωνα με τους υπάρχοντες κανόνες.(2) Το παρόν κεφάλαιο, αφενός, επικεντρώνεται στην πράξη που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ (52), που αναφέρεται στο εξής ως η οδηγία περί διαφάνειας και, αφετέρου, αναπτύσσει τη βασική αρχή ότι στις περιπτώσεις που το κράτος παρέχει χρηματοδοτικούς πόρους σε μια εταιρεία, υπό συνθήκες που δεν θα ήταν αποδεκτές σε κάποιο ιδιωτικό επενδυτή που λειτουργεί υπό τις ομαλές συνθήκες της οικονομίας της αγοράς, πρόκειται για παροχή κρατικών ενισχύσεων. Στη συνέχεια εξηγείται με ποιο τρόπο η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προτίθεται να επιτύχει την αύξηση της διαφάνειας, εφαρμόζοντας τη βασική αυτή αρχή σε όλες τις μορφές παροχής δημόσιων πόρων και σε όλες τις εταιρείες, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.(3) Στο κεφάλαιο αυτό δεν εξετάζεται το θέμα κατά πόσο στοιχειοθετείται το συμβιβάσιμο των μέτρων, βάσει κάποιας από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στη συμφωνία ΕΟΧ και περιορίζεται στον τομέα της μεταποίησης. Αυτό δεν προδικάζει ωστόσο τη χρήση της προσέγγισης που περιγράφεται στους κανόνες αυτούς από την πλευρά της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ επί μεμονωμένων περιπτώσεων, εκτός του χώρου της μεταποιητικής βιομηχανίας, και αυτό στο βαθμό που οι παρούσες αρχές εφαρμόζονται σε αυτούς του εξαιρούμενους τομείς και εάν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να διευκρινισθεί αν υφίσταται κρατική ενίσχυση.20.2. Δημόσιες επιχειρήσεις και κανόνες ανταγωνισμού(1) Η συμφωνία ΕΟΧ είναι ουδέτερη όσον αφορά την επιλογή που μπορεί να κάνει ένα κράτος μέλος της ΕΚ ή ένα κράτος της ΕΖΕΣ μεταξύ της ιδιωτικής και της δημόσιας ιδιοκτησίας και δεν προδικάζει το δικαίωμα ενός κράτους να εφαρμόσει ένα σύστημα μεικτής οικονομίας (άρθρο 125). Εντούτοις, η συμφωνία ΕΟΧ ορίζει ότι οι γενικοί κανόνες ανταγωνισμού πρέπει να εφαρμόζονται και στις δημόσιες επιχειρήσεις (άρθρο 59 παράγραφος 1). Στην παράγραφο 2 του άρθρου 59 προβλέπεται μια παρέκκλιση από το γενικό κανόνα της παραγράφου 1 του ιδίου άρθρου: οι κανόνες ανταγωνισμού εφαρμόζονται σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις, περιλαμβανομένων εκείνων που έχουν αναλάβει την παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος ή που έχουν το χαρακτήρα φορολογικού μονοπωλίου, εφόσον η εφαρμογή των κανόνων αυτών δεν παρεμποδίζει de jure ή de facto την ειδική τους αποστολή. Η ανάπτυξη των συναλλαγών δεν πρέπει να επηρεάζεται κατά τρόπο που να αντίκειται στα συμφέροντα των συμβαλλομένων μερών. Στα πλαίσια των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις, αυτό σημαίνει ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται στις δημόσιες επιχειρήσεις πρέπει, όπως και κάθε κρατική ενίσχυση που χορηγείται στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, να κοινοποιείται εκ των προτέρων στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1. Αν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να προσδιορίσει αν είναι δυνατό να ισχύσει μια από τις γενικές παρεκκλίσεις που προβλέπονται στη συμφωνία ΕΟΧ, ούτως ώστε οι ενισχύσεις αυτές να συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Για το λόγο αυτό, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να μη γίνονται διακρίσεις είτε σε βάρος των ιδιωτικών, είτε σε βάρος των δημοσίων επιχειρήσεων κατά την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού.(2) Με την οδηγία περί διαφάνειας, τα κράτη της ΕΖΕΣ αναλαμβάνουν να εξασφαλίζουν τη διαφάνεια των χρηματοπιστωτικών ροών του δημοσίου προς τις δημόσιες επιχειρήσεις καθώς και της χρησιμοποίησης των ροών αυτών (άρθρο 1). Τα κράτη της ΕΖΕΣ διαβιβάζουν τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 1, όταν αυτές ζητούνται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, καθώς και όλες τις απαραίτητες γενικότερες πληροφορίες, ιδίως όσον αφορά τους επιδιωκόμενους στόχους (άρθρο 5). Παρόλο που η εν λόγω διαφάνεια ισχύει για όλες τις δημόσιες χρηματοδοτήσεις, ο κατάλογος που ακολουθεί εμπίπτει ειδικότερα στο πεδίο εφαρμογής της:- ο συμψηφισμός των ζημιών λειτουργίας,- εισφορές κεφαλαίου,- οι μη επιστρεπτέες εισφορές ή τα δάνεια με ευνοϊκούς όρους,- η χορήγηση οικονομικών ευεργετημάτων δια παραιτήσεως του δικαιώματος εκ των κερδών ή δια της μη αναζητήσεως οφειλομένων ποσών,- η παραίτηση από τον κανονικό προσπορισμό απόδοσης από τους δεσμευμένους δημόσιους πόρους,- ο συμψηφισμός βαρών που επέβαλε το δημόσιο.(3) Η διαφάνεια των δημόσιων χρηματοδοτήσεων πρέπει να εξασφαλίζεται ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο έχουν χορηγηθεί οι δημόσιοι πόροι. Έτσι, η οδηγία περί διαφάνειας αφορά όχι μόνο τις μεταφορές πόρων από το δημόσιο προς τις δημόσιες επιχειρήσεις, αλλά επίσης τις μεταφορές πόρων που διενεργούνται έμμεσα από άλλες δημόσιες επιχειρήσεις στις οποίες το δημόσιο ασκεί δεσπόζουσα επιρροή (άρθρο 2).(4) Η οδηγία περί διαφάνειας επικυρώθηκε από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με την απόφασή του της 6ης Ιουλίου 1982 (53).(5) Οι αρχές που διατύπωσε το Δικαστήριο στην απόφασή του σχετικά με την οδηγία περί διαφάνειας, αποτελούν πλέον πάγια νομολογία. Οι αρχές αυτές, στο πλαίσιο του ΕΟΧ, μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:- είναι απαραίτητο να είναι διαφανείς και να παρέχονται κατόπιν αιτήσεως οι πληροφορίες που καλύπτονται από την οδηγία και αυτό είναι σύμφωνο με την αρχή της αναλογικότητας,- η οδηγία περί διαφάνειας δεν παραβιάζει την αρχή της ουδετερότητας όσον αφορά τη μεταχείριση των δημόσιων και των ιδιωτικών επιχειρήσεων,- προκειμένου να παρακολουθεί την τήρηση των άρθρων 61 της συμφωνίας ΕΟΧ και το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει έννομο συμφέρον:- να τηρείται ενήμερη για όλες τις μορφές μεταβιβάσεων δημόσιων πόρων προς τις δημόσιες επιχειρήσειςκαι- να τηρείται ενήμερη για τις ροές δημόσιων πόρων προς τις δημόσιες επιχειρήσεις είτε οι δημόσιοι αυτοί πόροι προέρχονται άμεσα από τις δημόσιες αρχές είτε έμμεσα από άλλες δημόσιες επιχειρήσεις.20.3. Αρχές βάσει των οποίων προσδιορίζεται μια ενίσχυση(1) Όταν χορηγούνται κεφάλαια στις δημόσιες όπως και στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, βάσει διαφανών συστημάτων ενισχύσεων που έχουν εγκριθεί από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, είναι τότε σαφές ότι πρόκειται για ενίσχυση και οι συνθήκες έγκρισής της από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είναι γνωστές. Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι τόσο ξεκάθαρη όσον αφορά τις άλλες μορφές δημόσιων πόρων που αναφέρονται στην οδηγία περί διαφάνειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι δημόσιες επιχειρήσεις είναι δυνατό να έχουν ορισμένα πλεονεκτήματα, λόγω της φύσης των σχέσεών τους με το δημόσιο, όσον αφορά τη χορήγηση πόρων από αυτό, υπό περιστάσεις που το δημόσιο υπερβαίνει τον απλό ρόλο του ιδιοκτήτη. Προκειμένου να εξασφαλισθεί η τήρηση της βασικής αρχής της ουδετερότητας, η ενίσχυση πρέπει να υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ των όρων υπό τους οποίους το κράτος χορηγεί πόρους στις δημόσιες επιχειρήσεις και των όρων που ένας ιδιώτης επενδυτής θα θεωρούσε αποδεκτούς για τη χορήγηση πόρων σε μια ιδιωτική επιχείρηση όταν ο επενδυτής αυτός ενεργεί υπό κανονικές συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Το γεγονός ότι ο ανταγωνισμός γίνεται όλο και πιο σφαιρικός και πιο έντονος τόσο στην παγκόσμια όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά, έχει αρκετές επιπτώσεις για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, π.χ. όσον αφορά την έρευνα και ανάπτυξη, τις στρατηγικές επενδύσεων και τη χρηματοδότησή τους. Οι δημόσιες και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις σε παρεμφερείς τομείς και υπό παρεμφερείς οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες πρέπει να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης όσον αφορά τη χρηματοδότησή τους. Πάντως, αν σε μια δημόσια επιχείρηση χορηγούνται δημόσιοι πόροι με ευνοϊκότερους όρους (δηλαδή, από οικονομική άποψη φθηνότερα) από αυτούς που ένας ιδιώτης-ιδιοκτήτης μπορεί να εξασφαλίσει για μια παρόμοια ιδιωτική επιχείρηση, τότε η δημόσια επιχείρηση αποκτά ένα πλεονέκτημα που οι ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν μπορούν να εξασφαλίσουν από τους ιδιοκτήτες τους. Επομένως, παραβιάζεται η αρχή της ουδετερότητας όσον αφορά τη μεταχείριση ιδιωτικών και δημόσιων επιχειρήσεων εκτός αν αυτή η χορήγηση δημόσιων πόρων με ευνοϊκότερους όρους θεωρηθεί ως ενίσχυση και εξετασθεί βάσει των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στη συμφωνία.(2) Η αρχή, που συνίσταται στο να αναφέρεται κανείς στον επενδυτή που ενεργεί υπό κανονικές συνθήκες μιας οικονομίας αγοράς και η οποία χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενίσχυσης και για να εκτιμηθεί, κατά περίπτωση ποσοστικά η ενίσχυση αυτή, υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των ΕΚ σε πολυάριθμες μεμονωμένες υποθέσεις (54). Υπήρξαν επίσης αρκετές μεμονωμένες περιπτώσεις στις οποίες η Επιτροπή δήλωσε σαφώς ότι οι εισφορές κεφαλαίου δεν αποτελούσαν ενίσχυση, δεδομένου ότι θα μπορούσε υπό ομαλές συνθήκες να αναμένεται εύλογη απόδοση υπό μορφή μερισμάτων ή κερδών (55).(3) Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχει σημασία αν η εισφορά κεφαλαίου προς τις δημόσιες επιχειρήσεις δεν προήλθε άμεσα αλλά έμμεσα από τις κρατικές εταιρείες χαρτοφυλακίου ή από άλλες δημόσιες επιχειρήσεις.(4) Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έκρινε επίσης ότι η αρχή του επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου είναι εκείνη που πρέπει να εφαρμόζεται για να διαπιστωθεί αν μια παρέμβαση αποτελεί ενίσχυση. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι στην περίπτωση επιχειρήσεως της οποίας το σύνολο σχεδόν του εταιρικού κεφαλαίου κατέχει το δημόσιο, πρέπει ιδίως να κριθεί αν, υπό παρόμοιες περιστάσεις, ένας ιδιώτης μέτοχος στηριζόμενος στις προβλέψιμες δυνατότητες αποδοτικότητας, ανεξάρτητα κοινωνικής, περιφερειακής ή κλαδικής πολιτικής, θα είχε προβεί σε παρόμοια εισφορά κεφαλαίου (56). Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε για μια ακόμη φορά την αρχή του επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου κάνοντας διάκριση μεταξύ ενός ιδιώτη επενδυτή με μακροπρόθεσμες προοπτικές, έστω και αν αυτές έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα, και μιας ιδιωτικής εταιρείας holding με πιο μακροπρόθεσμη προοπτική. Πρέπει να διευκρινισθεί ότι αν η συμπεριφορά του ιδιώτη επενδυτή, με την οποία πρέπει να συγκρίνεται η επέμβαση του δημόσιου επενδυτή, δεν είναι κατ' ανάγκη η συμπεριφορά του συνηθισμένου επενδυτή που τοποθετεί τα κεφάλαιά του προκειμένου να του αποδώσουν προσόδους μέσα σε μικρή, κατά το μάλλον ή ήττον, χρονική περίοδο, πρέπει τουλάχιστον να είναι η συμπεριφορά μιας ιδιωτικής εταιρείας holding η ενός ιδιωτικού ομίλου επιχειρήσεων που στοχεύει σε μια διαρθρωτική πολιτική, σφαιρική η κλαδική, και που βασίζεται σε πιο μακροπρόθεσμες προοπτικές όσον αφορά την αποδοτικότητα. Ένας ιδιώτης επενδυτής είναι δυνατό να εισφέρει νέο κεφάλαιο προκειμένου να εξασφαλίσει την επιβίωση μιας επιχειρήσεως που αντιμετωπίζει πρόσκαιρές δυσκολίες, αλλά η οποία θα μπορούσε μετά από αναδιάρθρωσή να καταστεί και πάλι κερδοφόρα. Κατά τον ίδιο τρόπο, μια μητρική εταιρεία θα μπορούσε να αναλάβει για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα να καλύψει τις ζημίες μιας θυγατρικής της εταιρείας προκειμένου η τελευταία αυτή να μπορέσει να διακόψει τη λειτουργία της υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Αποφάσεις αυτού του είδους μπορούν να βασίζονται όχι μόνο στη δυνατότητα άμεσου κέρδους, αλλά και σε άλλους λόγους, όπως η διατήρηση του καλού ονόματος όλου του ομίλου ή ο επαναπροσανατολισμός των δραστηριοτήτων του. Πάντως, όταν ένας δημόσιος επενδυτής προβαίνει σε εισφορές κεφαλαίου χωρίς να υπάρχει καμία προοπτική αποδοτικότητας, έστω και μακροπρόθεσμα, οι εισφορές αυτές πρέπει να εκλαμβάνονται ως ενισχύσεις (57).20.4. Αύξουσα διαφάνεια της πολιτικής(1) Ένας από τους στόχους του κεφαλαίου αυτού είναι η αύξηση της διαφάνειας με την πιο συστηματική εφαρμογή των κανόνων πειθαρχίας που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις:- επί των δημοσίων επιχειρήσεων υπό οποιεσδήποτε συνθήκες και όχι μόνον επί όσων εμφανίζουν ζημίες,- επί όλων των μορφών δημόσιων πόρων που αναφέρονται στην οδηγία περί διαφάνειας (άρθρο 3), και ιδιαίτερα επί των δανείων, των εγγυήσεων και επί των ποσοστών αποδόσεων και όχι μόνον επί των εισφορών κεφαλαίου.(2) Η αύξουσα αυτή διαφάνεια της πολιτικής θα επιτευχθεί αν εφαρμοσθεί σαφώς η αρχή του εμπορικού επενδυτή σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις υπό όλες τις περιστάσεις και σε όλες τις μορφές που καλύπτονται από την οδηγία περί διαφάνειας. Η αρχή του επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου χρησιμοποιείται γιατί αποτελεί το ενδεδειγμένο μέσο τόσο για τον υπολογισμό του οικονομικού πλεονεκτήματος που μπορεί να έχει μια δημόσια επιχείρηση σε σύγκριση με μια παρόμοια ιδιωτική επιχείρηση, όσο και για την εξασφάλιση της ουδέτερης μεταχείρισης ιδιωτικών και δημόσιων επιχειρήσεων.20.5. Έμπρακτη εφαρμογή της αρχής του εμπορικού επενδυτή(1) Πρέπει να σημειωθεί ότι η εφαρμογή της αρχής του επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου φαίνεται να δημιουργεί κάποιες δυσχέρειες. Για το λόγο αυτό πρέπει να γίνουν ορισμένες συμπληρωματικές διευκρινίσεις. Δεν είναι στόχος της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ να αντικαταστήσει την εκτίμηση του επενδυτή. Όποια αιτήματα υποβάλλονται για τη χορήγηση έκτακτης χρηματοδότησης αξιώνουν, όπως είναι φυσικό, από τις δημόσιες επιχειρήσεις, αλλά και από τους ιδιωτικούς χορηγούς χρηματοδοτικών πόρων, να προβούν σε ανάλυση των κινδύνων και των αποτελεσμάτων που θα έχει ενδεχομένως το σχέδιο. Από την πλευρά της, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι η ανάλυση αυτή των κινδύνων απαιτεί από τις δημόσιες επιχειρήσεις, όπως και από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, να ενεργούν με επιχειρηματικά κριτήρια, πράγμα που από τη φύση του προβλήματος συνεπάγεται ευρύτατο περιθώριο κρίσης από την πλευρά του επενδυτή. Η άσκηση της κρίσης του επενδυτή, στα πλαίσια αυτού του ευρύτερου περιθωρίου, δεν μπορεί να θεωρείται ότι αποτελεί κρατική ενίσχυση. Το κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να αποφασίσει κατά πόσο είναι αναγκαία η διαβίβαση της σχετικής κοινοποίησης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχει βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που προσαρτάται στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Στο πλαίσιο αυτό, είναι χρήσιμο να γίνει μνεία του σημείου 6 στοιχείο δ) και του σημείου 12 του κεφαλαίου 19 των κατευθυντηρίων αυτών γραμμών. Εκτός από τις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είναι σε θέση να καταδείξει ότι κάποια δημόσια επιχείρηση ή δημόσια αρχή δεν έχει αντικειμενικούς λόγους να προσδοκά εύλογα ότι από κάποια επένδυση θα προέλθει επαρκές ποσοστό απόδοσης το οποίο θα ήταν αποδεκτό για έναν επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου σε μια συγκρίσιμη ιδιωτική επιχείρηση, που λειτουργεί υπό ομαλές συνθήκες αγοράς, δεν στοιχειοθετείται η περίπτωση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων, ακόμη και όταν η σχετική επένδυση χρηματοδοτείται ολοσχερώς ή εν μέρει από δημόσιους πόρους. Δεν είναι πρόθεση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ να αναλύει τα επενδυτικά σχέδια με βάση την εκ των προτέρων αξιολόγησή τους, εκτός από τις περιπτώσεις που έχει διαβιβασθεί εκ των προτέρων η σχετική κοινοποίηση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που προσαρτάται στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.(2) Δεν τίθεται θέμα η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να χρησιμοποιήσει τη μέχρι τώρα εμπειρία που έχει προσκομίσει για να κρίνει κατά πόσο η χορήγηση δημόσιων πόρων αποτελεί ενίσχυση, βασιζόμενη μόνο στο επιχείρημα ότι το πραγματικό ποσοστό απόδοσης δεν είναι επαρκές. Είναι δυνατό να θεωρηθούν ως ενισχύσεις μόνο τα σχέδια για τα οποία δεν υπήρχαν αντικειμενικοί ή καλή τη πίστει λόγοι να ελπίζεται εύλογα ένα ενδεικνυόμενο ποσοστό απόδοσης κατά τη στιγμή της λήψης της απόφασης για την επένδυση/χρηματοδότηση. Μόνο σε τέτοιες περιπτώσεις οι πόροι αυτοί χορηγούνται με όρους ευνοϊκότερους από ό,τι στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, πρόκειται δηλαδή για επιδότηση. Είναι φανερό ότι, λόγω των κινδύνων που περικλείει κάθε επένδυση, όλα τα σχέδια δεν θα έχουν επιτυχή κατάληξη και ορισμένες επενδύσεις μπορούν να έχουν μικρότερα ποσοστά απόδοσης από το κανονικό ή ακόμη και να έχουν πλήρη αποτυχία. Αυτό ισχύει επίσης για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις που είναι δυνατό να επιτύχουν ή να αποτύχουν στην υλοποίηση των επενδύσεών τους. Επιπλέον, μια τέτοια θεώρηση δεν εισάγει διακρίσεις μεταξύ των σχεδίων τα οποία έχουν βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες περιόδους αποπληρωμής, εφόσον οι κίνδυνοι αξιολογούνται κατάλληλα και αντικειμενικά και αναλαμβάνονται κατά τη στιγμή που αποφασίζεται η επένδυση, όπως θα γινόταν στην περίπτωση μιας ιδιωτικής επιχείρησης.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αντιλαμβάνεται ότι απαιτείται ευρύ περιθώριο κρίσης όσον αφορά τις αποφάσεις της επιχείρησης να προχωρήσει σε επενδύσεις. Πάντως, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να εφαρμόζει την αρχή του επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου από τη στιγμή που δεν υπάρχει άλλη εύλογη εξήγηση για τη χορήγηση δημόσιων πόρων παρά μόνον ότι αποτελούν ενίσχυση. Αυτή η μέθοδος πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται και για κάθε διασταυρούμενη επιχορήγηση ενός κερδοφόρου σκέλους ενός δημοσίου ομίλου προς ένα μη κερδοφόρο τμήμα. Αυτό συμβαίνει στους ιδιωτικούς ομίλους όταν είτε η εν λόγω επιχείρηση έχει ένα στρατηγικό σχέδιο με αρκετές ελπίδες για μακροπρόθεσμα κέρδη είτε όταν η διασταυρούμενη επιχορήγηση αντιπροσωπεύει καθαρό κέρδος για ολόκληρο τον όμιλο. Στις περιπτώσεις διασταυρούμενων επιχορηγήσεων στις εταιρείες χαρτοφυλακίου του δημοσίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα λάβει υπόψη παρόμοιους στρατηγικούς στόχους. Οι διασταυρούμενες επιχορηγήσεις θα θεωρηθούν τότε ως ενισχύσεις μόνον όταν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είναι σε θέση να καταδείξει ότι δεν υπάρχει άλλη εύλογη εξήγηση, εκτός από το να θεωρηθούν αυτές οι ροές πόρων ενισχύσεις. Ορισμένες επιχειρήσεις, είτε δημόσιες είτε ιδιωτικές, διαιρούνται συχνά για φορολογικούς ή άλλους λόγους, σε περισσότερες θυγατρικές εταιρείες, που από νομική άποψη είναι ανεξάρτητες. Ωστόσο, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν ζητά συνήθως πληροφορίες σχετικά με τις ροές πόρων μεταξύ αυτών των από νομική άποψη ανεξάρτητων θυγατρικών εταιρειών.(4) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει επίσης επίγνωση των διαφορών προσέγγισης που ενδέχεται να έχει ο επενδυτής επιχειρηματικού κεφαλαίου μεταξύ του χαρτοφυλακίου μειοψηφίας που κατέχει σε μια εταιρεία, από τη μια πλευρά, και του πλήρους ελέγχου που ασκεί επί ενός μεγαλύτερου ομίλου, από την άλλη. Η πρώτη σχέση μπορεί συχνά να αποτελεί απόηχο κερδοσκοπικών ή έστω και βραχυπρόθεσμων συμφερόντων, ενώ η τελευταία ιδιότητα συνεπάγεται την επιδίωξη μακροπρόθεσμων συμφερόντων. Στις περιπτώσεις εκείνες επομένως κατά τις οποίες οι δημόσιες αρχές ελέγχουν μια μεμονωμένη δημόσια επιχείρηση ή όμιλο επιχειρήσεων, θα παρακινούνται, υπό ομαλές συνθήκες, λιγότερο από βραχυπρόθεσμες κερδοσκοπικές θεωρήσεις, σε σύγκριση με την υποθετική περίπτωση που θα είχαν απλώς μια μειοψηφική/μη ελεγκτική συμμετοχή χαρτοφυλακίου και που οι προβλέψεις τους θα ήταν μακρύτερης χρονικής περιόδου. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα λάβει υπόψη της τη φύση του χαρτοφυλακίου που ελέγχουν οι δημόσιες αρχές, αντιπαραθέτοντας τη συμπεριφορά τους με την αντίστοιχη στάση του ανάλογου εμπορικού επενδυτή. Η παρατήρηση αυτή ευσταθεί επίσης και κατά την αξιολόγηση των περιπτώσεων άντλησης έκτακτων πόρων, με στόχο την οικονομική αναδιάρθρωση μιας εταιρείας, σε αντίθεση με την άντληση πόρων, που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων σχεδίων (58). Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει επίσης επίγνωση του γεγονότος ότι η στάση ενός επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές από μεγαλύτερη εύνοια έναντι των αιτημάτων παροχής έκτακτων χρηματοδοτικών πόρων, όταν η επιχείρηση ή ο όμιλος που ζητούν τους έκτακτους πόρους εμφανίζουν καλά αποτελέσματα απόδοσης, μέσω της διανομής μερισμάτων ή της συσσώρευσης κεφαλαίων, επί επενδύσεων που έγιναν κατά το παρελθόν. Στις περιπτώσεις εκείνες που μια εταιρεία έχει παρουσιάσει αναφορικά με το σημείο αυτό χαμηλότερες επιδόσεις, σε σύγκριση με αντίστοιχες εταιρείες, το αίτημα αυτό για την παροχή χρηματοδοτικών πόρων θα εξετασθεί υπό ομαλές συνθήκες με μεγαλύτερη επιφύλαξη από τον ιδιωτικό επενδυτή/ιδιοκτήτη, από τον οποίο ζητείται παροχή των έκτακτων χρηματοδοτικών πόρων. Όπου τα αιτήματα αυτά για την παροχή χρηματοδότησης είναι αναγκαία για την προάσπιση της αξίας της συνολικής επένδυσης, μπορεί να αναμένεται ότι η δημόσια αρχή, ακριβώς όπως θα έπραττε και ένας ιδιωτικός επενδυτής, θα λάβει υπόψη της αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, κατά την εξέταση των περιστάσεων κατά πόσο δικαιολογείται, από εμπορική άποψη, η δέσμευση νέων πόρων. Τέλος, στις περιπτώσεις που λαμβάνεται η απόφαση να εγκαταλειφθεί κάποιο σκέλος δραστηριοτήτων, εξαιτίας της έλλειψης της μεσοπρόθεσμης/μακροπρόθεσμης εμπορικής βιωσιμότητάς της, μπορεί να αναμένουμε ότι ένας δημόσιος όμιλος εταιρειών όπως ακριβώς θα ενεργούσε και ένας ιδιωτικός όμιλος, θα αποφασίσει το χρονοδιάγραμμα, αλλά και την κλίμακα της αποδέσμευσής του, υπό το πρίσμα του αντίκτυπου που θα έχει η ενέργεια αυτή επί της συνολικής αξιοπιστίας και δομής του ομίλου.(5) Κατά την αξιολόγηση οποιωνδήποτε αιτημάτων για την παροχή έκτακτων χρηματοδοτικών πόρων, στις συνηθισμένες περιπτώσεις, ο μέτοχος θα έχει στη διάθεσή του τα αναγκαία στοιχεία για να κρίνει κατά πόσον δικαιολογείται να ανταποκριθεί από την πλευρά του στα αιτήματα αυτά που απευθύνθηκαν για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης. Η έκταση και οι λεπτομέρειες των στοιχείων που χορηγούν οι επιχειρήσεις που ζητούν τη χρηματοδότησή τους ενδέχεται να ποικίλλουν, ανάλογα με τη φύση και τον όγκο της χρηματοδότησης που ζητείται, αλλά και τη σχέση που υφίσταται μεταξύ της επιχείρησης και του μετόχου αλλά μπορεί να ποικίλλουν ακόμη και ανάλογα με τις επιδόσεις που παρουσίασε η εταιρεία κατά το παρελθόν, στο ζήτημα του προσπορισμού επαρκούς απόδοσης (59). Ένας επενδυτής επιχειρηματικού κεφαλαίου δεν θα χορηγούσε συνήθως οποιουσδήποτε πρόσθετους χρηματοδοτικούς πόρους, χωρίς να διαθέτει το κατάλληλο επίπεδο πληροφόρησης. Ανάλογες είναι και οι σκέψεις που πρυτανεύουν κανονικά για τις δημόσιες επιχειρήσεις που αναζητούν χρηματοδοτικούς πόρους. Αυτά τα οικονομικά στοιχεία, υπό τη μορφή των σχετικών δικαιολογητικών εγγράφων, οφείλουν να διατίθενται έπειτα από τη διατύπωση συγκεκριμένου αιτήματος, από πλευράς της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, εάν θεωρείται ότι θα βοηθήσουν στην αξιολόγηση των επενδυτικών προτάσεων, σε συνάρτηση με τη λήψη της απόφασης κατά πόσο συνιστούν ενίσχυση (60).(6) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν αποκαλύπτει τα στοιχεία που της έχουν χορηγηθεί, εφόσον καλύπτεται από την υποχρέωση του επαγγελματικού απορρήτου. Για το λόγο αυτό, τα επενδυτικά σχέδια δεν εξετάζονται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκ των προτέρων, εκτός από τις περιπτώσεις που υπάρχει το στοιχείο της ενίσχυσης και απαιτείται προγενέστερη κοινοποίηση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Πάντως, όπου υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρηθεί ότι μπορεί να χορηγηθούν ενισχύσεις κατά τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων σε δημόσιες επιχειρήσεις, η Εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ, βασιζόμενη στις ευθύνες που υπέχει βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει να της χορηγηθούν από τα κράτη της ΕΖΕΣ οι πληροφορίες που είναι αναγκαίες, για να προσδιορίσει κατά πόσο πρόκειται για μια ενίσχυση στην εκάστοτε εξεταζόμενη περίπτωση.20.6. Συμβιβάσιμο των ενισχύσεων(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αναγνωρίζει ότι, όταν το κράτος αποφασίζει να ασκήσει το δικαίωμα δημόσιας ιδιοκτησίας, δεν ωθείται σ' αυτό μόνον από εμπορικούς στόχους. Οι δημόσιες επιχειρήσεις πρέπει να ασκούν, ορισμένες φορές, μη εμπορικές λειτουργίες εκτός από τις βασικές εμπορικές τους δραστηριότητες. Π.χ. σε ορισμένα κράτη της ΕΖΕΣ, οι δημόσιες επιχειρήσεις είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται σαν κινητήρια δύναμη για την οικονομία στις προσπάθειες να αποφευχθεί η ύφεση, να ανασυγκροτηθούν προβληματικές βιομηχανίες ή να λειτουργούν σαν καταλύτης για την περιφερεική ανάπτυξη. Είναι δυνατό να αναμένεται από τις δημόσιες επιχειρήσεις να εγκατασταθούν στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές όπου το κόστος είναι υψηλότερο ή να συγκρατήσουν την απασχόληση σε επίπεδα πέραν των καθαρά εμπορικών ορίων. Αυτοί οι μη εμπορικοί στόχοι/λειτουργίες (δηλαδή τα κοινωνικά αγαθά) έχουν ένα κόστος το οποίο, σε τελευταία ανάλυση, πρέπει να καλυφθεί από το κράτος (δηλαδή τους φορολογούμενους), είτε υπό μορφή νέων πόρων (π.χ. εισφορές κεφαλαίων) είτε υπό μορφή μειωμένης απόδοσης του επενδυομένου κεφαλαίου. Η ενίσχυση αυτή για την παροχή δημοσίων υπηρεσιών είναι δυνατό, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού. Εκτός από τις περιπτώσεις που εφαρμόζεται κάποια από τις παρεκκλίσεις της συμφωνίας ΕΟΧ, οι δημόσιες επιχειρήσεις δεν εξαιρούνται από τους κανόνες του ανταγωνισμού λόγω της επιβολής αυτών των μη εμπορικών στόχων.(2) Αν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επρόκειτο να ασκήσει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη συμφωνία ΕΟΧ, πρέπει να έχει πρόσβαση στις απαραίτητες πληροφορίες προκειμένου να καθορίσει αν οι μεταβιβάσεις δημόσιων πόρων αποτελούν ενισχύσεις, να εκφράσει ποσοτικά τις ενισχύσεις αυτές και στη συνέχεια να εξετάσει αν μπορεί να εφαρμοσθεί μια από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στη συμφωνία ΕΟΧ. Το κεφάλαιο αυτό περιορίζεται στο στόχο ενίσχυσης της διαφάνειας όσον αφορά τις μεταβιβάσεις δημόσιων πόρων και αυτό αποτελεί ένα πρώτο σημαντικό βήμα. Η απόφαση, σε ένα δεύτερο στάδιο, αν μια ενίσχυση που εξακριβώνεται είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά δεν αποτελεί θέμα της παρούσας ανακοίνωσης, επειδή μια τέτοια απόφαση θα ληφθεί σύμφωνα με τις γνωστές αρχές που χρησιμοποιούνται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στον τομέα αυτό.20.7. Διάφορες μορφές κρατικών παρεμβάσεων(1) Όταν αποφαίνεται αν η μεταβίβαση δημόσιων πόρων στις δημόσιες επιχειρήσεις αποτελεί ενίσχυση, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να τονίζει τους παράγοντες που αναλύονται στη συνέχεια για κάθε μορφή παρέμβασης που καλύπτεται στο παρόν κεφάλαιο - εισφορές κεφαλαίου, εγγυήσεις, δάνεια, απόδοση του επενδεδυμένου κεφαλαίου (61). Οι παράγοντες αυτοί παρέχονται ως οδηγός στα κράτη της ΕΖΕΣ, σχετικά με τη στάση που ενδέχεται να τηρήσει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Εφαρμόζοντας την πολιτική αυτή, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα πρέπει να έχει υπόψη της τη δυνατότητα έμπρακτης εφαρμογής της βασικής αρχής του ιδιωτικού επενδυτή που περιγράφηκε προηγουμένως.20.7.1. Εισφορές κεφαλαίων(1) Η εισφορά κεφαλαίου θεωρείται ενίσχυση όταν γίνεται υπό συνθήκες που δεν θα ήταν αποδεκτές για έναν ιδιώτη ο οποίος ενεργεί υπό κανονικές συνθήκες αγοράς. Αυτό υποδηλώνει συνήθως μια κατάσταση στην οποία η διάρθρωση και οι προοπτικές της εταιρείας είναι τέτοιες ώστε δεν είναι δυνατό να αναμένεται κανονική αμοιβή του κεφαλαίου (υπό μορφή μερισμάτων ή κερδών) σε σχέση με μια συγκρίσιμη ιδιωτική επιχείρηση μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Ένας επενδυτής επιχειρηματικού κεφαλαίου θα εισέφερε κεφάλαια υπό την προϋπόθεση ότι η παρούσα αξία (62) του cash flow που θα μπορούσε να προσδοκά από τη σχεδιαζόμενη επένδυση (που περιέρχεται στον επενδυτή με τη μορφή καταβολής μερισμάτων ή/και κεφαλαιουχικών κερδών, συνυπολογιζόμενων των επισφαλών απαιτήσεων), θα υπερβαίνει τη νέα εισφορά κεφαλαίου.(2) Σε ορισμένα κράτη, οι επενδυτές υποχρεούνται από το νόμο να εισφέρουν συμπληρωματικά κεφάλαια στις εταιρείες, το κεφάλαιο των οποίων έχει μειωθεί κάτω από ένα ορισμένο επίπεδο ύστερα από συνεχείς ζημίες. Ορισμένα κράτη θα μπορούσαν να ισχυρισθούν ότι αυτές οι εισφορές κεφαλαίων δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ενίσχυση, στο βαθμό που αντιστοιχούν σε μια υποχρέωση εκ του νόμου. Όμως αυτή η «υποχρέωση» είναι περισσότερο φαινομενική παρά πραγματική. Οι εμπορικοί επενδυτές που αντιμετωπίζουν μια τέτοια κατάσταση πρέπει επίσης να εξετάζουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε ρευστοποίηση της επένδυσής τους. Αν αυτή η λύση φαίνεται να είναι η πιο υγιής από οικονομική άποψη και παρόλα αυτά δεν υιοθετείται, τότε κάθε εκ των υστέρων εισφορά κεφαλαίου ακόμη και οποιαδήποτε άλλη δημόσια παρέμβαση μπορεί να θεωρηθεί ως ενίσχυση.(3) Συγκρίνοντας τη δράση του κράτους με αυτή ενός εμπορικού επενδυτή, ιδιαίτερα στην περίπτωση μιας εταιρείας που δεν έχει ζημίες, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα αξιολογήσει την οικονομική κατάσταση της εταιρείας κατά τη στιγμή που έχει προβλεφθεί να λάβει χώρα η επιπλέον εισφορά κεφαλαίου. Έχοντας σαν βάση αξιολόγησης τα ακόλουθα στοιχεία, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εξετάζει κατά πόσον υφίσταται στοιχείο ενίσχυσης στο πόσο που επενδύεται. Αυτό το στοιχείο ενίσχυσης είναι η διαφορά ανάμεσα στο κόστος επένδυσης και στην παρούσα αξία που έχει υπολογισθεί κατά τον ενδεικνυόμενο τρόπο. Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι τα στοιχεία που αναφέρονται στον κατωτέρω κατάλογο είναι απαραίτητα για κάθε ανάλυση αλλά όχι κατ' ανάγκη αρκετά 7 πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι αρχές που αναφέρονται ανωτέρω και αν τα απαιτούμενα ποσά προορίζονται για επενδυτικά σχέδια ή για σκοπούς της οικονομικής αναδιάρθρωσης.- Κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης: πρόκειται για ανάλυση των αποτελεσμάτων της εταιρείας για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Θα ληφθούν υπόψη οι σχετικοί δείκτες αποδοτικότητας και θα εκτιμηθούν οι τάσεις που διαφαίνονται από αυτούς τους δείκτες.- Οικονομικοί δείκτες: ο λόγος δανειακών κεφαλαίων προς ίδια κεφάλαια (gearing ratio) πρέπει να συγκρίνεται με τα γενικώς αποδεκτά πρότυπα, τους μέσους όρους του βιομηχανικού τομέα και εκείνους των πιο άμεσων ανταγωνιστών κ.λπ. θα πρέπει να υπολογισθούν οι διάφοροι δείκτες ρευστότητας και φερεγγυότητας προκειμένου να εξακριβωθεί η οικονομική κατάσταση της εταιρείας (η οποία είναι ιδιαιτέρως σημαντική όταν πρόκειται να διαπιστωθεί η ικανότητα χρηματοδότησης, υπό μορφή δανείων, μιας εταιρείας που λειτουργεί υπό κανονικές συνθήκες αγοράς). Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει επίγνωση των δυσχερειών που περικλείει η πραγματοποίηση των αντίστοιχων συγκρίσεων μεταξύ των κρατών μελών, γεγονός που οφείλεται ιδίως στις διαφορετικές λογιστικές πρακτικές ή πρότυπα. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη κατά την επιλογή των ενδεδειγμένων σημειών αναφοράς που πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μέτρο σύγκρισης με τις δημόσιες επιχειρήσεις που λαμβάνουν χρηματοδοτικούς πόρους.- Οικονομικές προβλέψεις: όταν μια αύξηση του κεφαλαίου στοχεύει στη χρηματοδότηση ενός επενδυτικού προγράμματος, πρέπει επίσης να μελετηθεί με κάθε λεπτομέρεια το σχετικό πρόγραμμα και οι υποθέσεις στις οποίες βασίζεται προκειμένου να εξακριβωθεί αν η επένδυση είναι αιτιολογημένη.- Κατάσταση της αγοράς: πρέπει να εξετάζονται οι τάσεις της αγοράς (επιδόσεις στο παρελθόν, και κυρίως μελλοντικές προοπτικές) καθώς και το μερίδιο της εταιρείας στην αγορά κατά τη διάρκεια ενός εύλογου χρονικού διαστήματος, ενώ οι διάφορες προβολές πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή έλεγχο.20.7.2. Εγγυήσεις δανείων(1) Η θέση που έχει υιοθετήσει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όσον αφορά τις εγγυήσεις δανείων περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 17 αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών. Σύμφωνα με τη θέση αυτή, όλες οι εγγυήσεις που παρέχονται άμεσα από το κράτος ή μέσω εξουσιοδότησης χρηματοδοτικών οργανισμών εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ. Μόνον όταν οι εγγυήσεις συνεκτιμηθούν κατά το στάδιο της παροχής τους μπορούν να εντοπισθούν όλες οι στρεβλώσεις ή οι ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Το γεγονός ότι παρέχεται εγγύηση σε μια επιχείρηση, ακόμη και αν δεν γίνει ποτέ χρήση της εγγύησης αυτής, μπορεί να της δώσει τη δυνατότητα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της και ίσως να εκτοπίσει τους ανταγωνιστές της που δεν απολαύουν των ίδιων διευκολύνσεων από τη συγκεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα. Συνεπώς, η εν λόγω επιχείρηση έχει λάβει βοήθεια η οποία θέτει σε μειονεκτική θέση τους ανταγωνιστές της, δηλαδή έλαβε ενίσχυση και αυτό είχε επίπτωση στον ανταγωνισμό. Για να γίνει εκτίμηση του στοιχείου ενίσχυσης που περιλαμβάνεται στις εγγυήσεις, πρέπει να πραγματοποιηθεί ανάλυση της οικονομικής κατάστασης των δανειοληπτών. Το στοιχείο ενίσχυσης αυτών των εγγυήσεων θα είναι η διαφορά μεταξύ του επιτοκίου που θα κατέβαλλε ο δανειζόμενος στην ελεύθερη αγορά και του επιτοκίου που πράγματι κατέβαλε λόγω της εγγύησης, αφαιρουμένου κάθε ασφάλιστρου που καταβλήθηκε για την εγγύηση. Οι πιστωτές μπορούν να προβάλλουν εκ του ασφαλούς αξιώσεις παραπέμποντας σε κάποια παρεχόμενη κυβερνητική εγγύηση, μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που η εγγύηση παρέχεται και παραχωρείται ρητά είτε σε μία δημόσια είτε σε κάποια ιδιωτική επιχείρηση. Εάν η εγγύηση αυτή θεωρείται ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, συνεπεία της αξιολόγησής της σε συνάρτηση με τις παρεκκλίσεις βάσει της συμφωνίας ΕΟΧ, η επιχείρηση θα επιστρέψει την αξία οποιασδήποτε ενίσχυσης στην κυβέρνηση, έστω και αν αυτό ισοδυναμεί με κήρυξη πτώχευσης, ενώ οι αξιώσεις των πιστωτών ικανοποιούνται. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται εξίσου επί δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων και δεν χρειάζεται να γίνουν οποιεσδήποτε πρόσθετες ειδικές ρυθμίσεις για τις δημόσιες επιχειρήσεις, εκτός από τις παρατηρήσεις που ακολουθούν στη συνέχεια.(2) Στις δημόσιες επιχειρήσεις το καταστατικό των οποίων δεν τους επιτρέπει να κηρυχθούν σε πτώχευση, χορηγείται στην ουσία ενίσχυση που ισοδυναμεί με εγγύηση όταν το καταστατικό αυτό δίνει τη δυνατότητα στις εν λόγω επιχειρήσεις να λαμβάνουν πιστώσεις με ευνοϊκότερους όρους από ό,τι μια συνήθης επιχείρηση.(3) Όταν μια δημόσια αρχή αποκτά μερίδιο σε μια δημόσια επιχείρηση τέτοιου χαρακτήρα, που έχει ως αποτέλεσμα να ευθύνεται απεριόριστα, αντί να φέρει την κανονική, περιορισμένη ευθύνη, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αντιμετωπίζει την περίπτωση αυτή ως εγγύηση που παρέχεται επί όλων των πόρων για τους οποίους ισχύει η απεριόριστη ευθύνη. Εν συνεχεία εφαρμόζει τις βασικές αρχές που αναπτύχθηκαν προηγουμένως επί της εγγύησης αυτής.20.7.3. Δανειοδότηση(1) Όταν ένας επενδυτής επιχειρηματικού κεφαλαίου που ενεργεί υπό κανονικές συνθήκες μιας οικονομίας της αγοράς χορηγεί δάνειο σε έναν πελάτη, έχει επίγνωση του κινδύνου που συνεπάγεται αυτό το εγχείρημα. Ο κίνδυνος συνίσταται βέβαια στο γεγονός ότι ο πελάτης ενδέχεται να μην είναι σε θέση να αποπληρώσει το δάνειο. Η ενδεχόμενη ζημία ενδέχεται να αφορά το σύνολο του δανεισθέντος ποσού (του κεφαλαίου), καθώς και το σύνολο των οφειλόμενων αλλά μη καταβληθέντων κατά την ημερομηνία λήξης του δανείου τόκων. Δύο είναι οι παράμετροι που ορίζουν συνήθως τον κίνδυνο που συνεπάγεται κάθε δανειακή διευκόλυνση:α) ο συμφωνηθείς τόκος καιβ) η ασφάλεια έναντι του κινδύνου μη αποπληρωμής του δανείου.(2) Όταν ο προβλεπόμενος κίνδυνος που συνδέεται με το δάνειο είναι υψηλός, τότε πρέπει να αναμένεται ότι τόσο το στοιχείο α) όσο και το στοιχείο β) θα αντικατοπτρίζουν αυτό το γεγονός. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα θεωρήσει ότι παραχωρήθηκε στην εν λόγω επιχείρηση ένα πλεονέκτημα, δηλαδή ότι έλαβε ενίσχυση, μόνον όταν αυτό δεν ισχύει στην πράξη. Αυτές οι αρχές θα ισχύουν επίσης και στις περιπτώσεις που τα στοιχεία ενεργητικού που ενεχυριάζονται από την εταιρεία με σταθερή ή κυμαινόμενη επιβάρυνση δεν επαρκούν για την πλήρη εξόφληση του δανείου. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εξετάζει προσεκτικά την ασφάλεια που χρησιμοποιείται για την κάλυψη του δανείου. Αυτή η διαδικασία εκτίμησης είναι παρόμοια με αυτή που εφαρμόζεται για τις εισφορές κεφαλαίου.(3) Το στοιχείο ενίσχυσης ισούται με τη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου που πρέπει να καταβάλει η επιχείρηση (το οποίο εξαρτάται από την οικονομική της θέση και την εγγύηση που είναι σε θέση να παράσχει για τη διασφάλιση του δανείου) και του επιτοκίου που πράγματι καταβάλλεται. (Αυτό το αρχικό στάδιο ανάλυσης του δανείου βασίζεται στην υπόθεση ότι σε περίπτωση αδυναμίας εξόφλησης του δανείου ο δανειστής θα ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά του να εισπράξει τα ποσά που του οφείλονται). Στην ακραία περίπτωση, δηλαδή όταν χορηγείται δάνειο σε μια εταιρεία χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση, πράγμα το οποίο δεν θα ήταν σε θέση να επιτύχει υπό κανονικές συνθήκες (για παράδειγμα, επειδή υπάρχουν ελάχιστες προοπτικές να μπορέσει να το αποπληρώσει) τότε το δάνειο ισοδυναμεί ουσιαστικά με δωρεάν επιχορήγηση και η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα το αντιμετωπίσει ανάλογα.(4) Η κατάσταση πρέπει να εξετάζεται από την άποψη του δανειστή τη στιγμή που εγκρίνεται το δάνειο. Αν επιλέξει να χορηγήσει δάνειο (ή εξαναγκαστεί να το κάνει άμεσα ή έμμεσα, πράγμα που μπορεί να συμβεί στην περίπτωση των ελεγχόμενων από το κράτος τραπεζών) με όρους που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως συνήθεις από τραπεζική άποψη, τότε υπάρχει ένα στοιχείο ενίσχυσης το οποίο πρέπει να προσδιορισθεί ποσοτικά. Αυτοί οι όροι εφαρμόζονται επίσης στις ιδιωτικές επιχειρήσεις στις οποίες χορηγούνται δάνεια από δημόσιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.20.7.4. Απόδοση των επενδύσεων(1) Το κράτος, όπως και κάθε άλλος επενδυτής επιχειρηματικού κεφαλαίου, πρέπει να προσδοκά ότι τα κεφάλαια που επενδύει θα του αποφέρουν την κανονική αποδοτικότητα υπό μορφή μερισμάτων ή ανατίμησης των κεφαλαίων (63). Το ποσοστό της απόδοσης μετράται από το κέρδος (μετά την απόσβεση, αλλά πριν από τη φορολογία και τη διάθεση των αποτελεσμάτων), εκφραζόμενο ως ποσοστό επί των απασχολούμενων στοιχείων του ενεργητικού. Για το λόγο αυτό αποτελεί κριτήριο που είναι ουδέτερο σε σχέση με τη μορφή χρηματοδότησης που χρησιμοποιείται σε κάθε επιχείρηση (δηλαδή χρέη ή κεφάλαια), το οποίο μπορεί να αποφασίζεται στην περίπτωση των δημόσιων επιχειρήσεων για λόγους άσχετους με την καθαρά εμπορική λογική. Εάν η ομαλή αυτή απόδοση ούτε προκύπτει μετά από ένα βραχυπρόθεσμο διάστημα, ούτε φαίνεται πιθανό να προκύψει μακροπρόθεσμα (με την αβεβαιότητα αυτού του μακροπρόθεσμου μελλοντικού κέρδους που δεν έχει ληφθεί δεόντως υπόψη) και δεν έχουν ληφθεί αντισταθμιστικά μέτρα από την πλευρά της δημόσιας επιχείρησης για την επανόρθωση της κατάστασης αυτής, τότε μπορεί να υποτεθεί ότι η οργανική οντότητα ενισχύσεται έμμεσα, καθώς το κράτος παραιτείται από το κέρδος που θα προσδοκούσε ένας επενδυτής επιχειρηματικού κεφαλαίου από μια παρόμοια επένδυση. Το κανονικό ποσοστό απόδοσης καθορίζεται, όπου αυτό έιναι δυνατό, με αναφορά σε συγκρίσιμες ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει επίγνωση των δυσχερειών που περικλείει η πραγματοποίηση τέτοιων συγκρίσεων μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ. Επιπλέον, οι διαφορές στις κεφαλαιαγορές, οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών και τα επιτόκια μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ περιπλέκουν περαιτέρω τις διεθνείς συγκρίσεις των αντίστοιχων σχέσεων απόδοσης. Στις περιπτώσεις που οι λογιστικές πρακτικές, έστω και στο πλαίσιο ενός μεμονωμένου κράτους της ΕΖΕΣ, εναποθέτουν σε τυχαίους παράγοντες την ακριβή αξιολόγηση των στοιχείων του ενεργητικού, υπονομεύοντας με τον τρόπο αυτό τους υπολογισμούς για τα ποσοστά απόδοσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εξετάζει τη δυνατότητα προσφυγής είτε σε προσαρμοσμένες αξιολογήσεις είτε σε άλλα απλούστερα κριτήρια, όπως η πραγματοποιούμενη ροή πόρων (cash flow) (μετά τις αποσβέσεις, αλλά πριν από τη διάθεση των στοιχείων) ως στοιχείο παραπλήσιο των οικονομικών επιδόσεων.(2) Εάν μια ιδιωτική επιχείρηση είχε να αντιμετωπίσει ανεπαρκή ποσοστά απόδοσης, είτε θα ελάμβανε μέτρα για την επανόρθωση της κατάστασης, ή θα υποχρεωνόταν να λάβει τα μέτρα αυτά από τους μετόχους της. Αυτό θα συνεπαγόταν κανονικά την προετοιμασία ενός λεπτομερούς σχεδίου για την αύξηση της συνολικής αποδοτικότητας. Εάν μια δημόσια επιχείρηση έχει ανεπαρκές ποσοστό απόδοσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα μπορούσε να θεωρήσει ότι υπάρχει στοιχείο ενίσχυσης που πρέπει να εκτιμηθεί σε συνάρτηση με το άρθρο 61. Στην περίπτωση αυτή, η δημόσια επιχείρηση χρηματοδοτείται με όρους ευνοϊκότερους από τους ισχύοντες στην αγορά, γεγονός που ισοδυναμεί με επιδότηση.(3) Παρομοίως, όταν το κράτος παραιτείται από το δικαίωμά του να εισπράξει μερίσματα από μια δημόσια επιχείρηση και τα παρακρατηθέντα κέρδη που έχουν προκύψει δεν αποδίδουν το αναμενόμενο ποσοστό απόδοσης, όπως ορίσθηκε προηγουμένως, τότε η εν λόγω εταιρεία επιδοτείται στην πράξη από το κράτος. Το κράτος ίσως θεωρεί ότι είναι προτιμότερο για λόγους άσχετους με την εμπορική λογική να παραιτηθεί από τα δικαιώματά του όσον αφορά τα μερίσματα (ή να δεχθεί να εισπράξει μικρότερα μερίσματα) αντί να εισφέρει σε συστηματική βάση κεφάλαια στην εταιρεία. Το τελικό αποτέλεσμα είναι όμως το ίδιο και αυτή η συστηματική «χρηματοδότηση» πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον αυτό τρόπο όπως και οι εισφορές κεφαλαίου και να αξιολογείται σύμφωνα με τις αρχές που εκτέθηκαν προηγουμένως.ΜΕΡΟΣ V ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΜΕΑΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ 21. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ (64)(1) Για να αποφευχθεί η στρέβλωση του ανταγωνισμού σε βαθμό επιζήμιο για τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, λόγω των κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται στην κλωστοϋφαντουργία, θεσπίζονται οι παρακάτω κανόνες:21.1. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κλωστοϋφαντουργίας(1) Ο τομέας της κλωστοϋφαντουργίας αντιμετωπίζει δυσχέρειες προσαρμογής. Οι διαρθρωτικές δυσχέρειες που πλήττουν τον εν λόγω βιομηχανικό τομέα προέρχονται από δύο λόγους: την ανάπτυξη ορισμένων προϊόντων στις αναπτυσσόμενες χώρες, που συνδέεται με τη βασική τάση του προοδευτικού ανοίγματος των αγορών κλωστοϋφαντουργίας σε παγκόσμιο επίπεδο και τις τεχνολογικές εξελίξεις που θα μπορούσαν μελλοντικά να μεταβάλουν τις συνθήκες παραγωγής και εμπορίας του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας.(2) Η χορήγηση ενισχύσεων στις κλωστοϋφαντουργικές βιομηχανίες έχει συχνά εξαιρετικά αισθητά επιπτώσεις επί του ανταγωνισμού και επί των συναλλαγών στο έδαφος που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, δεδομένου ότι ο ανταγωνισμός εντός του ΕΟΧ για τα προϊόντα αυτά είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος. Αν και τα προβλήματα προσαρμογής είναι βασικά τα ίδια σε όλο το έδαφος που καλύπτεται από τη συμωνία ΕΟΧ, η κατάσταση μπορεί να ποικίλλει αισθητά από τη μια χώρα στην άλλη ανάλογα με το βαθμό προσαρμογής που έχει ήδη επιτευχθεί στην κάθε χώρα. Παρά τη στενή αλληλεπίδραση των διαφόρων κλωστοϋφαντουργικών κλάδων, τα προβλήματα προσαρμογής δεν εκδηλώνονται παντού με την ίδια οξύτητα.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ιδιαίτερα ευκταίο, στην περίπτωση που ένα κράτος της ΕΖΕΣ σχεδιάζει να ενισχύσει την κλωστοϋφαντουργία κατά ιδιαίτερο τρόπο, να το πραγματοποιεί μέσω ειδικού καθεστώτος στον τομέα αυτό.(4) Πάντως, εάν το κράτος της ΕΖΕΣ θεωρεί απαραίτητο, για τον καθορισμό της ενίσχυσης, να λάβει υπόψη εξωτομεακά προβλήματα, ιδίως περιφερειακά, οι συνθήκες χορήγησης που καθορίζει πρέπει να επιτρέπουν, από τη μια πλευρά, η κάθε απόφαση για τη χορήγηση ενίσχυσης να κατευθύνεται στην κλωστοϋφαντουργία ή σε μια επιχείρηση του εν λόγω τομέα (τομεακό και εξωτομεακό κίνητρο) και από την άλλη πλευρά να επιτρέπεται η αξιολόγηση καθεμίας από τις εν λόγω ενισχύσεις σε όλο το έδαφος που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ.(5) Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές στοχεύουν αποκλειστικά στην τομεακή πλευρά των ενισχύσεων που αναφέρονται ανωτέρω, αλλά είναι σαφές ότι στο βαθμό που οι κατευθύνσεις αυτές ανταποκρίνονται επίσης σε εξωτομεακά κίνητρα, ιδίως περιφερειακά, απαιτούν αξιολόγηση από περιφερειακής απόψεως. Η περιφερειακή πλευρά πρέπει να σχεδιάζεται και να αξιολογείται σε συνάρτηση συγχρόνως με τα προβλήματα περιφερειακής ανάπτυξης και τις επιπτώσεις τους στον τομέα από απόψεως ανταγωνισμού, καθόσο και στις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών.21.2. Προϋποθέσεις τομεακής φύσεως για τις ενισχύσεις στην κλωστοϋφαντουργία(1) Οι ενισχύσεις που χορηγούνται από τα κράτη της ΕΖΕΣ στην κλωστοϋφαντουργική βιομηχανία μπορούν να αιτιολογηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις, και ειδικότερα για την επίλυση σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων. Πάντως, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ υπενθυμίζει ότι οι ενισχύσεις στον τομέα αυτό θα μπορούσαν να προκαλέσουν απαράδεκτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού για τους ανταγωνιστές που δεν επωφελούνται των μέτρων αυτών. Αυτό ισχύει ιδίως για τις ενισχύσεις υπέρ του εκσυγχρονισμού και της ορθολογικής εκμετάλλευσης. Συνεπώς, οι ενισχύσεις αυτές δεν μπορούν να γίνουν δεκτές εκτός αν πληρούν ορισμένους όρους, και ιδίως:- δεν συνεπάγονται αυξήσεις της παραγωγικής ικανότητας,- λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο την κατάσταση της εν λόγω βιομηχανίας σε εθνικό επίπεδο, αλλά και την κατάσταση εντός του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ. Κατά την άποψη της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, οι ενδεχόμενες ενισχύσεις στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας θα πρέπει να σχεδιάζονται και να εφαρμόζονται βάσει των κατωτέρω κατηγοριών και όρων. Ούτως ή άλλως, την κατάλληλη στιγμή θα αξιολογηθούν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σε συνάρτηση με τις εν λόγω κατηγορίες και όρους.21.2.1. Ενισχύσεις σε συλλογικές δράσεις στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας(1) Η πρώτη αυτή κατηγορία περιλαμβάνει τις ενισχύσεις υπέρ συλλογικών δράσεων που διασφαλίζονται από δημόσιους οργανισμούς, επιστημονικούς ή επαγγελματικούς και που αποσκοπούν:- στην ανάπτυξη της έρευνας, τόσο βασικής όσο και εφαρμοσμένης, σχετικά με τις νέες ίνες, τη βελτίωση της επεξεργασίας των υπαρχουσών ινών και της διαδικασίας μεταποίησης,- στη βελτίωση των βραχυπρόθεσμων προβλέψεων που προορίζονται να μετριάσουν τις κυκλικές διακυμάνσεις στις δραστηριότητες που ασκούνται, ιδιαίτερα στην αγορά της κλωστοϋφαντουργίας.(2) Η χορήγηση τέτοιου είδους ενισχύσεων θα πρέπει να συνδέεται με σημαντική συμμετοχή του βιομηχανικού τομέα αποδέκτη στις δαπάνες για τις ενισχυόμενες δράσεις. Δεν μπορούν να επηρεάζουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές παρά στο βαθμό που είναι απολύτως απαραίτητο.21.2.2. Ενισχύσεις στη διευθέτηση των δομών στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας(1) Ως ενισχύσεις για τη διευθέτηση των δομών νοούνται οι ενισχύσεις προς κλωστοϋφαντουργικές επιχειρήσεις οι οποίες αποσκοπούν στους ακόλουθους στόχους:- να διευκολύνουν τον περιορισμό της πλεονάζουσας παραγωγικής δυναμικότητας στους κλάδους ή τις υποκατηγορίες κλάδων όπου εκδηλώνεται,- να ενισχύσουν τη μετατροπή περιθωριακών δραστηριοτήτων προς άλλες δραστηριότητες από εκείνες που εντάσσονται στην κλωστοϋφαντουργία,- να βελτιώσουν τη βιομηχανική και εμπορική δομή του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας προς την κατεύθυνση της οριζόντιας συγκέντρωσης ή της κάθετης ολοκλήρωσης, εφόσον αυτού του είδους οι ενισχύσεις δεν οδηγούν σε αύξηση της παραγωγικής ικανότητας.(2) Η χορήγηση των ενισχύσεων αυτών θα πρέπει να πληροί τους ακόλουθους όρους:- να καλύπτει μια σύντομη περίοδο εφαρμογής,- να περιλαμβάνει σημαντική συμμετοχή των αποδεκτών των ενισχύσεων στις δαπάνες και στους κινδύνους των ενισχυόμενων δράσεων,- να υπάρχει ια άμεση σύνδεση μεταξύ της χορήγησης της ενίσχυσης και των ενισχυόμενων δράσεων,- να επιτρέπει την εύκολη αξιολόγηση των επιπτώσεων της ενίσχυσης επί των ενισχυόμενων δράσεων και τη σύγκρισή της σε όλο το έδαφος που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ,- και, σε κάθε περίπτωση, να μην επηρεάζει τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές παρά στο βαθμό που είναι απολύτως απαραίτητο.21.2.3. Ενισχύσεις στις κλωστοϋφαντουργικές επενδύσεις(1) Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τις ενισχύσεις για τον εκσυγχρονισμό του κλωστοϋφαντουργικού τομέα, καθώς και την αναπροσαρμογή στο εσωτερικό του τομέα.(2) Επειδή οι ενισχύσεις αυτές έχουν ιδιαίτερα αισθητές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό, η χορήγησή τους θα πρέπει να προγραμματίζεται κατά πολύ περιοριστικό τρόπο.(3) Πέραν από τους όρους για τη μη αύξηση της παραγωγικής ικανότητας και την εκτίμηση της κατάστασης του κλάδου της βιομηχανίας που λαμβάνει την ενίσχυση για όλο το έδαφος που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, οι εν λόγω ενισχύσεις θα πρέπει να αιτιολογούνται λόγω ιδιαίτερα σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων.(4) Εξάλλου, οι ενισχύσεις αυτές θα πρέπει να πληρούν τους προαναφερθέντες γενικούς όρους για τις ενισχύσεις υπέρ της διευθέτησης των δομών στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας (τμήμα 21.2.2), καθώς και τις ακόλουθες απαιτήσεις:- το πεδίο εφαρμογής τους να περιορίζεται αυστηρά στις κλωστοϋφαντουργικές δραστηριότητες που πλήττονται συγχρόνως από ιδιαίτερα σοβαρά κοινωνικά προβλήματα και από σοβαρά προβλήματα προσαρμογής,- να αποσκοπούν να προσδώσουν στους αποδέκτες το ταχύτερο δυνατό ένα επαρκές επίπεδο ανταγωνιστικότητας ώστε να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τη διεθνή αγορά κλωστοϋφαντουργίας, λαμβανομένης υπόψη της βασικής τάσης για το προοδευτικό άνοιγμα των αγορών σε παγκόσμιο επίπεδο,- να υπερβαίνουν τα κριτήρια τομεακής αξιολόγησης λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις απαιτήσεις μιας δυναμικής εξέλιξης των δομών της αγοράς εντός του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ.21.3. Οι γενικές αρχές που πρέπει να εφαρμόζονται(1) Επιπρόσθετα, κατά τη χορήγηση ενισχύσεων στον κλωστοϋφαντουργικό τομέα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:- η αναγκαιότητα να αποφευχθεί η δημιουργία νέας υπέρβασης της παραγωγικής ικανότητας του τομέα όπου η ήδη πλεονάζουσα δυναμικότητα είναι διαρθρωτική και διαρκής,- η σπουδαιότητα της ενθάρρυνσης της αναπροσαρμογής των κλάδων ή των τομέων με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και της ενθάρρυνσης της ανάπτυξης τεχνολογιών παραγωγής με ερευνητικές δραστηριότητες,- η αναγκαιότητα ενός συνεχούς συντονισμού των αποφάσεων που λαμβάνει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά την εξέταση των διαφόρων ενισχύσεων που απευθύνονται στην ίδια επιχείρηση ή στην ίδια δραστηριότητα του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι πρέπει να αποφευχθεί ο κίνδυνος υπερπληθώρας κρατικών παρεμβάσεων, προς το ίδιο το συμφέρον του τομέα.(3) Ένας πολλαπλασιασμός των ποικίλων σε ένταση και μη συντονισμένων εθνικών παρεμβάσεων δεν μπορεί να οδηγήσει σε σταθερή βελτίωση του τομέα ούτε σε εθνικό επίπεδο ούτε σε επίπεδο ΕΟΧ, αλλά αντίθετα πλήττει τις συνθήκες του ανταγωνισμού χωρίς να διευκολύνει τη βελτίωση της θέσης του τομέα ή την εισαγωγή νέων τεχνολογιών. Τέτοιου είδους παρεμβάσεις, πλήττοντας τις συναλλαγές, θα εξουδετερώνονταν αμοιβαία ματαιώνοντας την προσπάθεια που κατέβαλαν οι δημόσιες διοικήσεις και μειώνοντας τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.(4) Οι κανόνες των ενισχύσεων υπέρ του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα της εν λόγω βιομηχανίας, ιδίως την ποικιλία και την εξέλιξη των προϊόντων, των τεχνολογιών και των αγορών της καθώς και την ταχύτατη μεταβολή της δομής της.(5) Η έννοια της πλεονάζουσας παραγωγικής δυναμικότητας προϋποθέτει να ληφθούν υπόψη αρκετά διαφοροποιημένες υποκατηγορίες. Πρέπει εξάλλου να αξιολογηθεί σε συνάρτηση με την προβλέψιμη εξέλιξη των συνθηκών του ανταγωνισμού.(6) Πρέπει να αποφεύγεται οποιαδήποτε ειδική ενίσχυση που αποσκοπεί στη δημιουργία νέας παραγωγικής δυναμικότητας σε ορισμένους κλάδους της κλωστοϋφαντουργίας και της ένδυσης στους οποίους ήδη υπάρχει διαρθρωτική πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα ή διαρκής στασιμότητα της αγοράς.(7) Σε κλάδους δραστηριότητας του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας/ένδυσης στους οποίους η πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα και ύφεση της αγοράς προκάλεσαν πτώση των τιμών σε όλο το έδαφος που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, οι προβλεπόμενες ενισχύσεις υπέρ επιχειρήσεων που μετατρέπουν την παραγωγή τους στρεφόμενες σε άλλο κλάδο ή άλλο τομέα, μπορούν να τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης.(8) Στην παρούσα κατάσταση, όπου η κλωστοϋφαντουργία αναζητά νέες τεχνολογίες ως μέσο για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη διαφοροποίηση των προϊόντων της από εκείνα που προέρχονται από τρίτες χώρες, οι ενισχύσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της διαδικασίας και των τεχνικών παραγωγής μπορούν να τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης 7 εξάλλου θα αντιμετωπισθούν θετικά οι ενισχύσεις υπέρ της εφαρμοσμένης έρευνας σε ειδικευμένους οργανισμούς, τα αποτελέσματα των οποίων θα προσφέρονταν στο σύνολο του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, βάσει εμπορικών όρων και χωρίς διακρίσεις.22. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΙΝΩΝ (65)22.1. Γενικές αρχές(1) Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας των συνθετικών ινών χαρακτηρίζεται εν γένει από μια συνεχιζόμενη τάση υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οφείλει να μεριμνήσει έτσι ώστε οι όροι του ανταγωνισμού να διαμορφώνονται από τις δυνάμεις της αγοράς. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πιστεύει ότι η αύξηση του ποσοστού χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας των επιχειρήσεων που παράγουν συνθετικές ίνες αποτελεί ένα αποτελεσματικό μέσο για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητά τους σε διεθνές επίπεδο.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ενημερώνει τα κράτη της ΕΖΕΣ και τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη ότι ο στόχος της είναι να αποφευχθεί οποιαδήποτε δημόσια χρηματοδοτική παρέμβαση που θα συνεπαγόταν τη δημιουργία πρόσθετης παραγωγικής ικανότητας ή και ακόμη τη διατήρηση της υπάρχουσας παραγωγικής ικανότητας στον τομέα των συνθετικών ινών. Για το σκοπό αυτό, ως προϋπόθεση για την έγκριση οποιασδήποτε ενίσχυσης, θα απαιτήσει τη σημαντική μείωση της παραγωγικής ικανότητας της ενισχυόμενης επιχείρησης. Οι επιχειρήσεις που θα θεωρούν αναγκαίο, προκειμένου να προσαρμόσουν την παραγωγή τους στις εξελίξεις των αγορών και της τεχνολογίας, να πραγματοποιήσουν επενδύσεις που συνεπάγονται αύξηση ή διατήρηση της παραγωγικής τους ικανότητας, θα πρέπει να εξασφαλίσουν με δικά τους μέσα τις επενδύσεις αυτές. Συνεπώς, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ απαιτεί την κοινοποίηση όλων των σχεδίων που αφορούν ενισχύσεις, οποιασδήποτε μορφής, υπέρ επιχειρήσεων που παράγουν συνθετικές ίνες, όσον αφορά τις δραστηριότητές τους αυτές.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ζητά τα κράτη της ΕΖΕΣ να της διαβιβάζουν τις αναγκαίες πληροφορίες για την εκτίμηση των τομεακών επιπτώσεων οποιασδήποτε ενίσχυσης χορηγείται υπέρ μιας επιχείρησης που παράγει συνθετικές ίνες. Η υποχρέωση αυτή επιβάλλεται σε όλες γενικώς τις περιπτώσεις, ακόμη και εάν η εξεταζόμενη ενίσχυση χρηματοδοτείται κατ' εφαρμογήν ενός καθεστώτος που έχει προηγουμένως εγκριθεί από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Όσον αφορά τις ενισχύσεις που υπάγονται στα πλαίσια Ε & Α και περιβάλλοντος, η εξέταση των κοινοποιούμενων ενισχύσεων πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις των εν λόγω πλαισίων.(4) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ενημερώνει επίσης τα κράτη της ΕΖΕΣ καθώς και τα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη, ότι ο συγκεκριμένος έλεγχος που ασκεί, σύμφωνα με τα άρθρα 61 και 62 της συμφωνίας ΕΟΧ και το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου περιλαμβάνει τέσσερα είδη ινών (δηλαδή ίνες και νήματα από πολυεστέρα, πολυαμίδιο, ακρυλικό και πολυπροπυλένιο), ανεξαρτήτως της τελικής χρήσης, υφαντουργικής ή βιομηχανικής, της εξεταζόμενης ίνας. Από απόψεως βιομηχανικής διαδικασίας, το πλαίσιο αναφέρεται στην παραγωγή, το φινίρισμα των ινών αυτών, καθώς και τον πολυμερισμό τους στο μέτρο που η διεργασία αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παραγωγικής διαδικασίας των ινών όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα μηχανήματα.22.2. Ειδικές απαιτήσεις κοινοποίησης(1) Όλες οι ενισχύσεις που προορίζονται να χορηγηθούν από τις δημόσιες αρχές εντός του πεδίου εφαρμογής ενός υπάρχοντος καθεστώτος ενισχύσεων σε επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες στη βιομηχανία συνθετικών ινών, όπως προσδιορίστηκε ανωτέρω, πρέπει να κοινοποιούνται εκ των προτέρων βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.22.3. Κριτήρια αξιολόγησης(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εφαρμόζει τα ακόλουθα κριτήρια κατά την εξέταση των σχεδίων επενδυτικών ενισχύσεων προς επιχειρήσεις στη βιομηχανία συνθετικών ινών.(2) Κάθε πρόταση αξιολογείται με γνώμονα την εύρυθμη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, η οποία στην περίπτωση της βιομηχανίας συνθετικών ινών προσδιορίζεται από το γενικότερο στόχο της αναδιάρθρωσης του τομέα. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αντιμετωπίζει εν γένει ευνοϊκά τις επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγούνται για την επίλυση διαρθρωτικών προβλημάτων που πλήττουν τις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες της ΕΖΕΣ.(3) Σχετικά με την αξιολόγηση της σημαντικής μείωσης της παραγωγικής ικανότητας της επιχείρησης που είναι υποψήφια για τη χορήγηση επενδυτικής ενίσχυσης, σημειώνεται ότι σε περίπτωση αύξησης ή διατήρησης της εν λόγω παραγωγικής ικανότητας, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν θα εγκρίνει τη σχεδιαζόμενη ενίσχυση. Η μείωση θα αξιολογείται λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε σχεδίου, και ιδίως:- την ένταση της προβλεπόμενης ενίσχυσης,- τον όγκο και τη γεωγραφική θέση των ενισχυόμενων επενδύσεων (λόγου χάρη, την επιλεξιμότητα του σχεδίου περιφερειακής ενίσχυσης βάσει του άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) ή γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, οπότε η μείωση της παραγωγικής ικανότητας μπορεί να αξιολογηθεί με γνώμονα τη σοβαρότητα των διαρθρωτικών προβλημάτων της περιφέρειας),- την εξέλιξη του μέσου ποσοστού χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας τόσο του τομέα (66) όσο και της αποδέκτριας επιχείρησης και του βιομηχανικού ομίλου με τον οποίον ενδεχομένως συνδέεται.(4) Το κριτήριο σχετικά με το ποσοστό χρησιμοποίησης της παραγωγικής ιανότητας χρησιμοποιείται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προκειμένου να εξακριβωθεί ότι η αναδιάρθρωση της αποδέκτριας επιχείρησης δεν κατέστη αναγκαία λόγω της πρόσφατης απόκτησης μη χρησιμοποιούμενων παραγωγικών μέσων που περιέπεσαν γρήγορα σε αχρηστία. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται γενικότερα ο έλεγχος της βιωσιμότητας της αποδέκτριας επιχείρησης.(5) Όσον αφορά τον ποσοτικό προσδιορισμό της παραγωγικής ικανότητας, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ παρακαλεί τα κράτη μέλη να την εκφράζουν σε τόνους, αλλά επίσης και σε decitex, όταν πρόκειται για νήματα. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εισάγει την τελευταία αυτή μεταβλητή έτσι ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνει υπόψη στην αξιολόγησή της το μέσο decitex τόσο κατά τη στιγμή που χορηγείται η ενίσχυση, όσο και μετά την πραγματοποίηση των ενισχυόμενων επενδύσεων.22.4. Χρονικό όριο(1) Οι ανωτέρω κανόνες θα ισχύουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 1994, εκτός εάν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ λάβει διαφορετική απόφαση.23. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ (67)23.1. Εισαγωγή(1) Με δεδομένη την ευαισθησία του ανταγωνισμού στον τομέα των αυτοκινήτων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφάσισε να θεσπίσει τους ακόλουθους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις προς την αυτοκινητοβιομηχανία. Ο στόχος του πλαισίου αυτού έγκειται στην επίτευξη πλήρους διαφάνειας σε όλες τις ενισχύσεις που χορηγούνται προς την αυτοκινητοβιομηχανία και στην παράλληλη επιβολή αυστηρότερης πειθαρχίας στη χορήγηση των ενισχύσεων αυτών, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ότι η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας δεν θα στρεβλώνεται από αθέμιτο ανταγωνισμό. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ασκεί αποτελεσματική πολιτική μόνον εάν έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει θέση για τις επί μέρους περιπτώσεις πριν από τη χορήγηση της αντίστοιχης ενίσχυσης. Έτσι, οι εν λόγω κανόνες προβλέπουν την εκ των προτέρων κοινοποίηση όλων των σημαντικών περιπτώσεων ενίσχυσης, ανεξάρτητα από το στόχο τους, καθώς και μιας ετήσιας έκθεσης σχετικά με όλες τις καταβολές ενισχύσεων.23.2. Ορισμοί του τομέα(1) Ως «τομέας αυτοκινήτων» νοείται η κατασκευή και η συναρμολόγηση αυτοκινήτων καθώς και η κατασκευή κινητήρων αυτοκινήτων.(2) Ως «αυτοκίνητα» νοούνται τα επιβατικά αυτοκίνητα (συνήθη, εξειδικευμένα και αυτοκίνητα σπορ), καθόσο και τα ανοιχτά και κλειστά φορτηγά, ρυμουλκά, λεωφορεία, πούλμαν και άλλα εμπορικά οχήματα.(3) Από αυτά εξαιρούνται τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, τα εκτός συνήθους κυκλοφορίας αυτοκίνητα (π.χ. εκχιονιστικά και αυτοκίνητα γκολφ), οι μοτοσυκλέτες, τα ρυμουλκούμενα, οι ελκυστήρες γεωργικών και δασικών χρήσεων, τα κλειστά και ανοιχτά φορτηγά ειδικών χρήσεων (π.χ. πυροσβεστικά, κινητά εργαστήρια), τα αυτοκίνητα φορτοεκφόρτωσης, τα φορτηγά για ειδικές εργασίες (π.χ. περονοφόρα ανυψωτικά, φορτηγά-εξέδρες) και τα στρατιωτικά οχήματα.(4) Ως «κινητήρες αυτοκινήτων» νοούνται οι κινητήρες συμπίεσης και ανάφλεξης για τα οριζόμενα παραπάνω «αυτοκίνητα».(5) Εξαιρούνται όλα τα μέρη και τα εξαρτήματα τόσο για τα αυτοκίνητα όσο και για τους κινητήρες αυτοκινήτων.(6) Ωστόσο, εάν μια αυτοκινητοβιομηχανία ή μια θυγατρική της επιχείρηση λαμβάνουν ενίσχυση για την κατασκευή μερών ή εξαρτημάτων, ή εάν μια ενίσχυση χορηγείται για την κατασκευή μερών ή εξαρτημάτων βάσει αδείας ή ευρεσιτεχνίας μιας αυτοκινητοβιομηχανίας ή μιας θυγατρικής της, οι ενισχύσεις αυτές θα πρέπει να κοινοποιούνται εκ των προτέρων.23.3. Ειδικές απαιτήσεις κοινοποίησης(1) Όλες οι ενισχύσεις που πρόκειται να χορηγηθούν από δημόσιες αρχές, εντός του πλαισίου ενός εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων, προς επιχειρήσεις που λειτουργούν στον τομέα των αυτοκινήτων όπως αυτός ορίζεται παραπάνω, και εφόσον η δαπάνη του προς ενίσχυση σχεδίου υπερβαίνει τα 12 εκατομμύρια Ecu, υπόκεινται σε εκ των προτέρων κοινοποίηση με βάση το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που προσαρτάται στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Όσον αφορά δε τις ενισχύσεις που χορηγούνται εκτός τους πλαισίου ενός εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων, είναι ευνόητο ότι κάθε αντίστοιχο σχέδιο, ανεξάρτητα από το ύψος της σχετικής δαπάνης και το ποσοστό της ενίσχυσης, υπόκειται χωρίς εξαίρεση στην υποχρέωση κοινοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Εάν δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με ένα συγκεκριμένο σχέδιο, όλες οι προτεινόμενες ενισχύσεις πρέπει να κοινοποιούνται, ακόμη και αν καταβάλλονται στα πλαίσια καθεστώτων που έχουν ήδη εγκριθεί από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Το τυποποιημένο έντυπο για την κοινοποίηση των σχεδίων ενισχύσεων προς την αυτοκινητοβιομηχανία περιλαμβάνεται στο παράρτημα VI αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών.23.4. Κριτήρια για την εκτίμηση των επί μέρους ενισχύσεων(1) Σκοπός της εκ των προτέρων κοινοποίησης όλων των ενισχύσεων προς τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας είναι να μπορεί η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να εξακριβώνει περισσότερο άμεσα το συμβιβάσιμο μιας ενίσχυσης στον τομέα αυτό με τους κανόνες ανταγωνισμού της συμφωνίας ΕΟΧ.(2) Κατά την εκτίμηση μιας ενίσχυσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο οι γενικοί και βιομηχανικοί παράγοντες, όσο και οι κατά τομείς και επιχειρήσεις ειδικοί παράγοντες, μαζί με τους περιφερειακούς και κοινωνικούς αντίστοιχους. Πάντως, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν επιδιώκει την επιβολή μιας βιομηχανικής πολιτικής στον τομέα αυτό 7 οι στρατηγικές αποφάσεις θεωρείται σκόπιμο να επαφίονται στη βιομηχανία και στην ίδια την αγορά. Στόχος της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, ως προς τον εξεταζόμενο τομέα, είναι να εξασφαλίσει στο μέλλον τη λειτουργία των αυτοκινητοβιομηχανιών μέσα σε ένα κλίμα θεμιτού ανταγωνισμού, εξουδετερώνοντας έτσι τις στρεβλώσεις του εμπορίου οι οποίες απορρέουν από τις ενισχύσεις που χορηγούνται και δημιουργώντας ένα γενικά ανταγωνιστικό περιβάλλον το οποίο θα προωθήσει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας του τομέα αυτού.(3) Τα κριτήρια που εφαρμόζει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ για την εκτίμηση των επί μέρους ενισχύσεων ποικίλλουν ανάλογα με τους επιδιωκόμενους κάθε φορά στόχους. Ωστόσο, σε όλες τις περιπτώσεις, είναι αναγκαίο να μεριμνά έτσι ώστε το ύψος της χορηγούμενης ενίσχυσης να είναι ανάλογο των προς επίλυση προβλημάτων. Για τους διάφορους στόχους των ενισχύσεων τα κύρια κριτήρια εκτίμησης της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ θα είναι τα ακόλουθα:23.4.1. Ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης(1) Κατ' αρχήν, οι ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης πρέπει να εγκρίνονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να συνδέονται με ένα ικανοποιητικά σχέδιο αναδιάρθρωσης. Είναι αναγκαίο να εξασφαλίζεται ότι η ενίσχυση δεν επιτρέπει στον αποδέκτη της να αυξήσει το μερίδιο του στην αγορά σε βάρος των μη ενισχυόμενων ανταγωνιστών του. Στις περιπτώσεις όπου ορισμένες εταιρείες εξακολουθούν να έχουν πλεονάζουσα δυναμικότητα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είναι δυνατό να απαιτήσει μειώσεις της δυναμικότητας αυτής, ώστε να συντελέσει στη συνολική ανάκαμψη του αντίστοιχου τομέα.23.4.2. Περιφερειακές ενισχύσεις(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διάκειται εν γένει ευμενώς απέναντι στις παραγωγικές ενισχύσεις που χορηγούνται με σκοπό να υπερβληθούν διαρθρωτικά εμπόδια σε μειονεκτούσες περιφέρειες των κρατών της ΕΖΕΣ. Τα ωφελήματα περιφερειακής ανάπτυξης (όπως είναι η προώθηση μόνιμης ανάπτυξης της περιοχής με τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων απασχόλησης) πρέπει να εκτιμώνται έναντι των ενδεχόμενων αρνητικών επιπτώσεων στον τομέα ως σύνολο (όπως είναι π.χ. η δημιουργία σημαντικής πλεονάζουσας δυναμικότητας).23.4.3. Επενδυτικές ενισχύσεις για καινοτομία, εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό(1) Στο πλαίσιο της αγοράς σε επίπεδο ΕΟΧ για τα αυτοκίνητα, ο ανταγωνισμός μεταξύ των κατασκευαστών θα γίνεται ακόμη εντονότερος και οι στρεβλωτικές επιπτώσεις των ενισχύσεων μεγαλύτερες. Έτσι, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα τηρεί αυστηρή στάση απέναντι στις ενισχύσεις για επενδύσεις εκσυγχρονισμού και καινοτομίας. Πρόκειται για δραστηριότητες που πρέπει να αναλαμβάνονται από τις ίδιες τις επιχειρήσεις και να χρηματοδοτούνται κανονικά από τους ιδίους πόρους τους ή με εμπορικά δάνεια στα πλαίσια των συνήθων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους μέσα σε μια ανταγωνιστική αγορά. Οι ενισχύσεις για ριζικό εξορθολογισμό πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά, έτσι ώστε να εξακριβώνεται εάν επιφέρουν την αναγκαία και ριζική αλλαγή στη δομή και οργάνωση των δραστηριοτήτων της ενδιαφερόμενης επιχείρησης και αν η απαιτούμενη χρηματοδότηση υπερβαίνει πράγματι τα όρια των δραστηριοτήτων για τις οποίες θα ανέμενε κανείς να χρηματοδοτηθούν από τους ιδίους πόρους της επιχείρησης. Ομοίως, οι προτεινόμενες ενισχύσεις για καινοτομία εξετάζονται με σκοπό να εξακριβώνεται αν έχουν πράγματι σχέση με την καθιέρωση καθαρά καινοτόμων προϊόντων ή διαδικασίων.23.4.4. Ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ τηρεί θετική στάση απέναντι στις ενισχύσεις για προανταγωνιστική έρευνα και ανάπτυξη. Ωστόσο, η Επιτροπή θα φροντίζει ταυτόχρονα, τηρώντας τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη (βλέπε κεφάλαιο 14), ώστε να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ της γνήσιας έρευνας και ανάπτυξης και της καθιέρωσης νέων τεχνολογιών που κανονικά ενυπάρχουν στις παραγωγικές επενδύσεις (εκσυγχρονισμός).23.4.5. Ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και για την εξοικονόμηση ενέργειας(1) Η ανάπτυξη οχημάτων που ρυπάινουν λιγότερο και εξοικονομούν ενέργεια αποτελεί για τη βιομηχανία πάγια απαίτηση, και συνεπώς θα πρέπει να χρηματοδοτείται από τους ιδίους πόρους κάθε επιχείρησης. Οι ενισχύσεις για τον εν γένει έλεγχο της ρύπανσης, χορηγούμενες π.χ. σύμφωνα με τους όρους των κανόνων για τις περιβαλλοντικές ενισχύσεις (βλέπε κεφάλαιο 15) είναι δυνατό να γίνονται δεκτές στα πλαίσια των υφισταμένων καθεστώτων ενίσχυσης. Οι περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να εξετάζονται μεμονωμένα.23.4.6. Ενισχύσεις για επαγγελματική εκπαίδευση στα πλαίσια επενδύσεων(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ τηρεί εν γένει θετική στάση απέναντι στα προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, επανεκπαίδευσης και αλλαγής δραστηριότητας. Οι ενισχύσεις που προτείνονται για τέτοια προγράμματα πρέπει να εξετάζονται με σκοπό να εξασφαλίζεται ότι δεν θα ελαφρύνουν απλώς το κόστος το οποίο οι ενδιαφερόμενες εταιρείες θα έπρεπε κανονικά να επωμίζονται οι ίδιες, ιδίως δε ότι δεν θα υπονομεύουν την εφαρμογή των παρόντων κανόνων.(2) Συνεπώς, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σκοπεύει, εντός του πεδίου εφαρμογής των κανόνων αυτών, να εξετάζει προσεκτικά τις ενισχύσεις που προορίζονται για μέτρα ειδικής επαγγελματικής εκπαίδευσης υπαγορευόμενα σε επίπεδο επιχείρησης και συνεπώς συνδεόμενα άμεσα με επενδύσεις. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ φροντίζει ώστε:- οι ενισχύσεις αυτές να μην υπερβαίνουν ένα λογικό ύψος, όταν συνδέονται με παραγωγικές επενδύσεις,- τα μέτρα επαγγελματικής εκπαίδευσης που περιέχονται σε ένα σχέδιο να αντιστοιχούν σε καθαρά ποιοτικές αλλαγές των απαιτούμενων προσόντων του εργατικού δυναμικού και να αφορούν ένα σημαντικό ποσοστό των εργαζομένων, έτσι ώστε να τεκμαίρεται ότι τα μέτρα αυτά σκοπό έχουν να διασφαλίσουν την απασχόληση και να αναπτύξουν νέες δυνατότητες για εργαζόμενους που κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι.(3) Μέτρα επαγγελματικής εκπαίδευσης που αφορούν μία ή και όλες τις επιχειρήσεις και που υπαγορεύονται από επενδύσεις μη ανταποκρινόμενες στα προαναφερόμενα κριτήρια, θα θεωρούνται ως τμήματα της αντίστοιχης επένδυσης και θα υπάγονται στα κριτήρια που αφορούν τις διάφορες μορφές επενδυτικών ενισχύσεων που αναφέρθηκαν παραπάνω.(4) Μέτρα επαγγελματικής εκπαίδευσης που αφορούν εργαζόμενους που επανεκπαιδεύονται για να εξακολουθήσουν να απασχολούνται στην ίδια εταιρεία και τα οποία δεν συνδέονται με επενδύσεις, αλλά σκοπό έχουν να διασφαλίσουν την απασχόληση και να αναπτύξουν νέες δυνατότητες απασχόλησης για άτομα που κινδυνεύουν να μείνουν άνεργα στα πλαίσια σχεδίου αναδιάρθρωσης μπορούν να θεωρούνται συμβιβαστά.23.4.7. Ενισχύσεις λειτουργίας(1) Δεδομένου ότι οι ενισχύσεις λειτουργίας έχουν άμεσο και παρατεταμένο στρεβλωτικό αποτέλεσμα σε ένα ευαίσθητο τομέα όπως αυτός των αυτοκινήτων, δεν θα πρέπει να επιτρέπονται, ακόμα και σε μειονεκτούσες περιφέρειες. Δεν πρόκειται να εγκριθεί καμία νέα ενίσχυση λειτουργίας στον τομέα αυτό, η δε Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προτείνει, με βάση το άρθρο 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, την προοδευτική κατάργηση των υφισταμένων ενισχύσεων λειτουργίας σε εκείνα τα κράτη της ΕΖΕΣ τα οποία αυτή τη στιγμή χορηγούν τέτοιου είδους ενισχύσεις.23.5. Κοινοποίηση(1) Ζητείται από τα κράτη της ΕΖΕΣ να υποβάλλουν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ετήσια έκθεση η οποία να περιλαμβάνει όλες τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν με οποιαδήποτε μορφή προς κατασκευαστές αυτοκινήτων και κινητήρων αυτοκινήτων κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς. Οι ενισχύσεις που δεν υπερβαίνουν το κατώτατο όριο για την εκ των προτέρων κοινοποίηση θα πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση. Ε έκθεση αυτή θα πρέπει να φθάνει στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου που ακολουθεί το έτος αναφοράς. Λεπτομέρειες για τις διάφορες πληροφορίες που πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση παρατίθενται στο παράρτημα VII των κατευθυντηρίων αυτών γραμμών.24. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΥΒΑ ΕΚΤΟΣ ΕΚΑΧ (68)24.1. Εισαγωγή(1) Οι αρχές που ορίζονται στο κεφάλαιο αυτό αφορούν τις δραστηριότητες παραγωγής προϊόντων σιδήρου και χάλυβα που δεν καλύπτονται από το πρωτόκολλο 14 της συμφωνίας ΕΟΧ. Οι δραστηριότητες αυτές αποτελούνται από έναν ορισμένο αριθμό κλάδων και υποκλάδων με τα ακόλουθα κυριότερα χαρακτηριστικά:- οι κλάδοι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συνθήκης ΕΚΑΧ,- στους υπόψη κλάδους, ο χάλυβας υφίσταται μια πρώτη μεταποίηση πριν από τον περαιτέρω μετασχηματισμό του σε τελικό προϊόν.(2) Οι κυριότεροι υποκλάδοι που συγκροτούν την πρώτη μεταποίηση του χάλυβα είναι οι εξής:- σωληνουργία (σωλήνες χωρίς ραφή, μεγάλης διαμέτρου σωλήνες με ραφή, μικρής και μεσαίας διαμέτρου σωλήνες με ραφή),- συρματοποίηση και επεκτατική ολκή,- έλαση και διαμόρφωση διατομής εν ψυχρώ,- σφυρηλασία (ελεύθερη σφυρηλασία, πρεσσάρισμα),- χυτήρια χάλυβα,- κοίλανση και κοπή.(3) Αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη λεπτότητα της κατάστασης όσον αφορά τον ανταγωνισμό στους κλάδους προϊόντων σιδήρου και χάλυβα εκτός ΕΚΑΧ, στόχος των ακόλουθων αρχών είναι να εξασφαλισθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και εμπορίου καθώς και να αποφευχθεί ο κίνδυνος καταστρατήγησης της πολιτικής παροχής ενισχύσεων προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα ΕΚΑΧ μέσω ενισχύσεων που καταβάλλονται σε θυγατρικές χαλυβουργικών συγκροτημάτων για δραστηριότητες εκτός του πεδίου εφαρμογής της συνθήκης ΕΚΑΧ, υπονομεύοντας έτσι την αυστηρή πειθαρχία που απαιτείται για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα αυτό.24.2. Ειδικές απαιτήσεις κοινοποίησης(1) Ανεξάρτητα από τους γενικούς κανόνες κοινοποίησης, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να κοινοποιούν εκ των προτέρων στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όλες τις μεμονωμένες περιπτώσεις ενισχύσεων που αφορούν υποκλάδους των σωλήνων χωρίς ραφή και των μεγάλης διαμέτρου σωλήνων με ραφή (Ψ > 406,4 mm), ανεξάρτητα από το ύψος των ενισχύσεων ή τις περιφέρειες στις οποίες είναι εγκατεστημένες οι αποδέκτριες επιχειρήσεις.(2) Οι ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει των υφισταμένων καθεστώτων στον τομέα σιδήρου και χάλυβα εκτός ΕΚΑΧ υπόκεινται στην υποχρέωση εκ των προτέρων κοινοποίησης των μεμονωμένων περιπτώσεων ενίσχυσης που υπερβαίνουν τα όρια που θεσπίζονται στο κεφάλαιο 29.24.3. Κριτήρια για την εκτίμηση των ενισχύσεων(1) Η Εξέταση των ενισχύσεων στηρίζεται στις ακόλουθες βασικές παραμέτρους:- βαθμός ένταξης του καθενός από τους εν λόγω κλάδους με τις δραστηριότητες που καλύπτονται από το πρωτόκολλο 14 της συμφωνίας ΕΟΧ: μόνο στην περίπτωση αρκούντως αξιόλογης ένταξης υπάρχει κίνδυνος μεταφοράς των ενισχύσεων από τον ένα κλάδο στον άλλο,- μόνον οι σωλήνες χωρίς ραφή, οι μεγάλης διαμέτρου σωλήνες με ραφή (Ψ > 406,4 mm) τα μεγάλα συστήματα ελεύθερης σφυρηλασίας και κατά δεύτερο λόγο η συρματοποίηση παρουσιάζουν ισχυρό βαθμό ένταξης από τεχνικής σκοπιάς στον κλάδο παραγωγής προϊόντων σιδήρου και χάλυβα που καλύπτονται από το πρωτόκολλο 14 της συμφωνίας ΕΟΧ,- οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση του κλάδου: κατ' αρχήν, οι κλάδοι που αντιμετωπίζουν δυσκολίες είναι περισσότερο επιδεκτικοί να τύχουν ουσιωδών ενισχύσεων. Τα σωληνουργεία, η ελεύθερη σφυρηλασία σε μεγάλα μηχανήματα, η συρματοποίηση μαλακών χαλύβων και τα χυτήρια αντιμετωπίζουν προβλήματα πλεονάζουσας δυναμικότητας και κατά συνέπεια σοβαρές δυσκολίες οικονομικής και χρηματοπιστωτικής φύσεως,- η διάρθρωση του κλάδου: οι κλάδοι που χαρακτηρίζονται από έντονη συγκέντρωση της δραστηριότητας στους κόλπους ορισμένων μεγάλων συγκροτημάτων πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο μεγαλύτερης προσοχής από ό,τι εκείνοι με κατακερματισμένη διάρθρωση στους οποίους οι επιχειρήσεις αντιδρούν με μεγαλύτερη ευελιξία όταν παρουσιάζεται πλεονάζουσα δυναμικότητα. Μόνον οι κλάδοι των σωληνουργείων, της ελεύθερης σφυρηλασίας σε μεγάλα μηχανήματα και της συρματοποίησης μαλακών χαλύβων παρουσιάζουν έντονη συγκέντρωση, ενώ στους άλλους κλάδους επικρατεί κατακερματισμός,- οικονομική σημασία σε σχέση με τη βιομηχανία προϊόντων σιδήρου και χάλυβα που καλύπτονται από το πρωτόκολλο 14 της συμφωνίας ΕΟΧ: το ύψος της κατανάλωσης χάλυβα αποτελεί παράμετρο που επιτρέπει να εκτιμηθεί το οικονομικό μέγεθος του κλάδου σε σχέση με τη βιομηχανία προϊόντων σιδήρου και χάλυβα που δεν καλύπτονται από το πρωτόκολλο 14 της συμφωνίας ΕΟΧ. Σύμφωνα με το κριτήριο αυτό, μεγάλη σημασία έχει ο κλάδος των σωληνουργείων, καθώς και η συρματοποίηση και η επεκτατική ολκή.24.4. Κοινοποίηση(1) Τα κράτη της ΕΖΕΣ υποβάλλουν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, δύο φορές το χρόνο, εκθέσεις σχετικά με τις παρασχεθείσες ενισχύσεις στην διάρκεια του προηγούμενου εξαμήνου υπέρ των υποκλάδων που αναφέρονται στο σημείο 24.2 (1) καθώς και των κλάδων της μικρής και μεσαίας διαμέτρου σωλήνων με ραφή, της ελεύθερης σφυρηλασίας σε μεγάλα μηχανήματα, των χυτηρίων και της συρματοποίησης μαλακών χαλύβων.(2) Οι εκθέσεις πρέπει να διαβιβάζονται εντός δύο μηνών μετά το τέλος κάθε εξαμήνου.(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επιφυλάσσεται να τροποποιεί τους καταλόγους των αναφερθέντων στα σημεία 24.2 (1) και 24.4 (1) υποκλάδων, εισάγοντας κατά περίπτωση νέους υποκλάδους αν διαπιστώσει ότι οι ενισχύσεις υπέρ των εν λόγω υποκλάδων επηρεάζουν αρνητικά τις συνθήκες των συναλλαγών μεταξύ των συμβαλλομένων μερών.ΜΕΡΟΣ VI ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ (69) 25. ΕΙΣΑΓΩΓΗ(1) Οι ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, όταν είναι κατάλληλες και εφαρμόζονται ορθώς, αποτελούν απαραίτητο μέσο για την περιφερειακή ανάπτυξη και επιτρέπουν στις επί μέρους χώρες την εφαρμογή περιφερειακής πολιτικής με στόχο την περισσότερο ισορροπημένη ανάπτυξη μεταξύ των διαφόρων περιφερειών.(2) Ωστόσο, οι ενισχύσεις που χορηγούνται για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης θα μπορούσαν να συνεπάγονται κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού και των συναλλαγών μεταξύ των χωρών σε βαθμό που δεν συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.(3) Η μη συντονισμένη εφαρμογή περιφερειακών ενισχύσεων, ιδίως κάτω από διαφορετικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, έχει αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Συνεπώς, η τήρηση μιας πειθαρχίας στο πλαίσιο της οποίας απαγορεύονται οι περιφερειακές ενισχύσεις στις πιο αναπτυγμένες περιφέρειες και επιτρέπονται οι ενισχύσεις αυτές στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες, ανάλογα με τη σοβαρότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα στις εν λόγω λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες. Στόχος αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών είναι να αποφευχθούν οι κίνδυνοι πλειοδοσίας ενισχύσεων.(4) Με τη θέσπιση αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι οι κρατικές ενισχύσεις δεν αποτελούν τον μόνο και αποφασιστικότερο παράγοντα για τις αποφάσεις των επιχειρήσεων σχετικά με τη γεωγραφική θέση και την έκταση των παραγωγικών δραστηριοτήτων. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει μια σύνθετη σειρά παραγόντων, και ιδίως κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, οι οποίοι θα μπορούσαν να εξηγήσουν για ποιο λόγο ακόμη και ένα υψηλό επίπεδο έντασης ενισχύσεων ενδέχεται σε ορισμένες περιφέρειες να μην είναι αρκετό για να εξασφαλίσει την προώθηση της παραγωγής ή την προσέλκυση νέων επενδύσεων. Ως προς το τελευταίο αυτό σημείο, η κτηθείσα εμπειρία δείχνει ότι οι επιχειρήσεις που έχουν τη δυνατότητα επιλογής της θέσης εγκατάστασης, στηρίζουν τις αποφάσεις τους σε ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων, και συγκεκριμένα στη γεωγραφική θέση των προμηθευτών και των πελατών τους, στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα του εργατικού δυναμικού, στην κοινωνική νομοθεσία, στο δίκαιο των εταιρειών, στο επίπεδο του κόστους εργασίας και της φορολογίας, κ.λπ., των διαφόρων χωρών 7 όλοι οι ανωτέρω παράγοντες επηρεάζουν τη λειτουργιά των επιχειρηματικών μονάδων.(5) Οι κίνδυνοι στρέβλωσης του εμπορίου και των συναλλαγών πρέπει συνεπώς να αξιολογούνται με διαφορετικό κάθε φορά τρόπο, ανάλογα με τους διάφορους παράγοντες που ευνοούν ή παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των διαφόρων περιφερειών του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ. Επιπλέον, αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, κατά την άσκηση των εξουσιών της βάσει του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ, λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι χώρες της ΕΖΕΣ είναι εκείνες που γνωρίζουν καλύτερα σε εθνικό επίπεδο όλα τα σημαντικά στοιχεία που απαιτούνται για την εκτίμηση των αναγκών των περιφερειών τους.(6) Το άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας ΕΟΧ προβλέπει δύο διακεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να θεωρήσει ότι οι περιφερειακές ενισχύσεις συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας. Πρόκειται γι' αυτές που προβλέπονται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ), οι οποίες εφαρμόζονται σε διαφορετικής εντάσεως προβλήματα περιφερειακού χαρακτήρα. Οι μέθοδοι για την εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 28 των κατευθυντηρίων αυτών γραμμών.(7) Με βάση τους ανωτέρω συλλογισμούς, οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές ορίζουν τις αρχές που πρέπει να τηρούνται για το συντονισμό της περιφερειακής πολιτικής που ισχύει για όλες τις περιφέρειες του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά προβλήματα των επί μέρους περιφερειών.(8) Οι αρχές για το συντονισμό των περιφερειακών ενισχύσεων θεσπίζονται βάσει πέντε βασικών πτυχών που σχηματίζουν ένα σύνολο:- ανώτατα όρια έντασης των ενισχύσεων, που διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σοβαρότητα των περιφερειακών προβλημάτων,- διαφάνεια,- ειδικός περιφερειακός χαρακτήρας,- τομεακές επιπτώσεις,- σύστημα εποπτείας.Οι βασικές αυτές πτυχές του συντονισμού αναπτύσσονται περαιτέρω στα κεφάλαια 26 έως 28 των κατευθυντηρίων αυτών γραμμών.(9) Θεσπίζεται μια κοινή μέθοδος για την αξιολόγηση των διαφόρων σχεδίων ενισχύσεων και των μεμονωμένων περιπτώσεων ενισχύσεων. Η κοινή αυτή μέθοδος, που παρουσιάζεται στο κεφάλαιο 27 των κατευθυντηρίων γραμμών, ισχύει επίσης και για ενισχύσεις εκτός από τις ενισχύσεις που χαρακτηρίζονται ως περιφερειακές. Εντούτοις, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ειδικές μέθοδοι που παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 12 αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών, όταν οι ενισχύσεις χαρακτηρίζονται ως de minimis.(10) Η κοινή μέθοδος που αναφέρεται στο κεφάλαιο 27 βασίζεται στην ένταση της ενίσχυσης που εκφράζεται:- ως ποσοστό της αρχικής επένδυσης ή- σε ένα ποσό που εκφράζεται σε ευρωπαϊκές λογιστικές μονάδες (Ecu) ανά θέση απασχόλησης που δημιουργείται με την αρχική επένδυση.(11) Ως αρχική επένδυση ορίζεται η επένδυση σε πάγια στοιχεία ενεργητικού κατά τη δημιουργία μιας νέας επιχείρησης, την επέκταση μιας υπάρχουσας επιχείρησης ή την ανάληψη μιας δραστηριότητας που περιλαμβάνει τη ριζική μεταβολή του προϊόντος ή της διαδικασίας παραγωγής μιας υπάρχουσας επιχείρησης (μέσω εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης ή εκσυγχρονισμού). Η επένδυση σε πάγια στοιχεία ενεργητικού με την εξαγορά μιας επιχείρησης που έχει κλείσει ή η οποία θα είχε κλείσει αν δεν είχε πραγματοποιηθεί αυτή η εξαγορά, μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως αρχική επένδυση. Ο τρόπος με τον οποίο προσδιορίζεται μια αρχική επένδυση που έχει ορισθεί κατ' αυτόν τον τρόπο, στα καθεστώτα περιφερειακών ενισχύσεων των κρατών της ΕΖΕΣ, εξετάζεται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά τη διάρκεια της επανεξέτασης των υφισταμένων καθεστώτων ενισχύσεων βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου και κατά την αξιολόγηση των νέων ενισχύσεων βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 και του άρθρου 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.26. ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ26.1. Διαφοροποιημένα ανώτατα όρια έντασης των ενισχύσεων(1) Τα ανώτατα όρια έντασης των ενισχύσεων καθορίζονται σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης (ΚΙΕ) που εκφράζεται είτε ως ποσοστό της αρχικής επένδυσης είτε σε ευρωπαϊκές λογιστικές μονάδες (Ecu) ανά θέση απασχόλησης που δημιουργείται με την αρχική επένδυση. Το ανώτατο όριο ισχύει για όλες τις περιφερειακές ενισχύσεις που χορηγούνται για μία και μόνη επένδυση. Τα ανώτατα όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σοβαρότητα των προβλημάτων των επί μέρους περιφερειών.(2) Για το σύνολο των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα που χορηγούνται για δεδομένη αρχική επένδυση ή για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης πρέπει να τηρείται ένα από τα καθορισθέντα ανώτατα εναλλακτικά όρια.(3) Εάν μια χώρα της ΕΖΕΣ επιλέγει να εκφράσει την ένταση της ενίσχυσης σε Ecu ανά δημιουργούμενη θέση απασχόλησης, πρέπει επίσης να τηρηθεί ένα πρόσθετο ανώτατο όριο εκφρασμένο ως ποσοστό της αρχικής επένδυσης (βλέπε σημείο 28.2.4). Αυτό το πρόσθετο ανώτατο όριο δεν ισχύει για τον τριτογενή τομέα και για τη μετεγκατάσταση επιχειρήσεων.(4) Για τους σκοπούς της παραγράφου 3, ο τριτογενής τομέας θεωρείται ότι αποτελείται από τις δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στους τίτλους Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν και Ο της Γενικής Ονοματολογίας των Οικονομικών Δραστηριοτήτων στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες (NACE-αναθ. 1) (70), με την εξαίρεση των ακολούθων δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στον τίτλο Θ (μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνίες) τμήμα 60 (χερσαίες μεταφορές), τμήμα 61 (μεταφορές μέσω υδάτινων οδών), τμήμα 62 (αεροπορικές μεταφορές), ομάδα 63.1 (διακίνηση και αποθήκευση φορτίων) και ομάδα 63.2 (άλλες βοηθητικές μεταφορικές δραστηριότητες).(5) Στην περίπτωση μετεγκατάστασης επιχείρησης σε ενισχυόμενη περιοχή, τα ανώτατα όρια είναι:- 100 % του κόστους μεταφοράς του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού ή- το ενδεδειγμένο ανώτατο όριο που ορίζεται σύμφωνα με τα διαφοροποιημένα ανώτατα όρια έντασης, υπολογιζόμενα με βάση την αξία του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού ή τον αριθμό των μεταφερόμενων εργαζομένων.(6) Το ανώτατο όριο της ενίσχυσης δεν μπορεί να καθοριστεί σε μόνιμη βάση. Έτσι, θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι το ανώτατο όριο που επιλέγεται αντιστοιχεί πράγματι στις ανάγκες και τα προβλήματα των ενισχυόμενων περιοχών.(7) Το επίπεδο όλων των ανωτάτων ορίων περιφερειακών ενισχύσεων θα αναθεωρείται κατά κανόνα μετά το πέρας μιας τριετούς περιόδου, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την εμπειρία που θα έχει αποκτηθεί, την εξέλιξη της κατάστασης των περιφερειών σε όλο το έδαφος που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ (ιδίως όσον αφορά την εξέλιξη της ανεργίας), τον αριθμό των δημιουργούμενων ή διατηρούμενων θέσεων απασχόλησης και τις μεταβολές των καθεστώτων ενισχύσεων.Ενισχύσεις που δεν εξαρτώνται από την αρχική επένδυση ή τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης(8) Οι περιφερειακές ενισχύσεις που δεν συνδέονται με αρχική επένδυση ή με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης είναι δυνατό να έχουν τη μορφή ενισχύσεων λειτουργίας. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκφράζει επιφυλάξεις αρχής ως προς το συμβιβάσιμο των εν λόγω ενισχύσεων με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.(9) Οι προϋποθέσεις με βάση τις οποίες η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, παρά τις επιφυλάξεις της επί της αρχής, θα μπορούσε να θεωρήσει ότι ορισμένες ενισχύσεις λειτουργίας συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, προσδιορίζονται στο σημείο 28.1.5.Παρεκκλίσεις(10) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να χορηγήσει παρεκκλίσεις από τα ανώτατα όρια έντασης ή από την αρχή όσον αφορά τις ενισχύσεις που δεν εξαρτώνται από την αρχική επένδυση ή τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, όσον αφορά την αύξηση ή τη θέσπιση ορισμένων ενισχύσεων, υπό τον όρο ότι θα της κοινοποιηθούν εκ των προτέρων σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα κοινοποιεί περιοδικώς στα κράτη της ΕΖΕΣ τον κατάλογο των παρεκκλίσεων που χορηγήθηκαν σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή.26.2. Διαφάνεια(1) Η διαφάνεια των ενισχύσεων αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για να εξασφαλισθεί ο συντονισμός και η εκτίμηση των γενικών καθεστώτων ενισχύσεων.(2) Μια ενίσχυση είναι διαφανής όταν μπορεί να μετρηθεί με τη χρησιμοποίηση της κοινής μεθόδου. Η κοινή μέθοδος βασίζεται στο σχετικό μέγεθος της ενίσχυσης σε σχέση με το ποσό της αρχικής επένδυσης, εκφραζόμενο ως ποσοστό ή εναλλακτικά ως το ποσό της ενίσχυσης εκφραζόμενο σε Ecu ανά θέση εργασίας που δημιουργείται από την αρχική επένδυση. Ωστόσο, μια ενίσχυση είναι δυνατό να μπορεί να υπολογισθεί όταν η εκτίμηση γίνεται με τη βοήθεια υποθέσεων που εισάγουν ορισμένες φορές ένα ιδιαιτέρως υψηλό περιθώριο αβεβαιότητας στους υπολογισμούς. Οι ενισχύσεις που δεν είναι μετρήσιμες σε κάποιο βαθμό πρέπει να θεωρούνται ως αδιαφανείς.(3) Τα κράτη της ΕΖΕΣ είναι υποχρεωμένα να εξασφαλίζουν τη διαφάνεια των περιφερειακών ενισχύσεων με την εξάλειψη των μη διαφανών ενισχύσεων και την προσαρμογή των υφιστάμενων και νέων καθεστώτων ενισχύσεων έτσι ώστε να καταστούν πραγματικά διαφανή.Σύστημα μέτρησης εκ των υστέρων(4) Για να εξασφαλισθεί η διαφάνεια, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στις αποφάσεις της για την έγκριση καθεστώτων περιφερειακών ενισχύσεων που περιλαμβάνουν τόσο ενισχύσεις που μπορούν να μετρηθούν όσο και ενισχύσεις που δεν μπορούν να μετρηθούν εκ των προτέρων, θα απαιτήσει τη θέσπιση ενός συστήματος μέτρησης εκ των υστέρων. Για το σκοπό αυτό, το σχετικό κράτος της ΕΖΕΣ θα συμπεριλαμβάνει στο εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων έναν κανόνα σύμφωνα με τον οποίο, σε κάθε περίπτωση, το καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης των εκ των προτέρων μετρήσιμων ενισχύσεων αφαιρείται από το εφαρμοζόμενο ανώτατο όριο ώστε να καταστεί δυνατός ο υπολογισμός του υπολοίπου της ενίσχυσης που μπορεί ακόμη να καταβληθεί. Οι μη μετρήσιμες εκ των προτέρων ενισχύσεις καταβάλλονται μέχρι του ποσού αυτού του υπολοίπου εκφραζόμενου σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης. Όταν η χορήγηση μιας ενίσχυσης κλιμακώνεται σε περισσότερα του ενός έτη, κάθε εναπομένον υπόλοιπο στο τέλος ενός έτους μπορεί να μεταφερθεί στο επόμενο και να επαυξηθεί σύμφωνα με το επιτόκιο αναγωγής/αναφοράς. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται κάθε έτος, είτε μέχρι τη λήξη της περιόδου χορήγησης της ενίσχυσης, σύμφωνα με τους ιδιαίτερους καθορισθέντες όρους πληρωμής, είτε μέχρι το μηδενισμό του προαναφερθέντος υπολοίπου.(5) Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι τα εφαρμοζόμενα ανώτατα όρια δεν είναι κατ' ανάγκη εκείνα που καθορίζονται στα σημεία 28.1.4 και 28.2.4, αλλά μάλλον τα ανώτατα όρια που καθορίζει το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ και εγκρίνει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σύμφωνα με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.Δυνατότητα μέτρησης των ενισχύσεων που εξαρτώνται από την αρχική επένδυση ή τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης(6) Οι ενισχύσεις που συνδέονται με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης θεωρούνται ως μετρήσιμες όταν η χορηγούμενη ενίσχυση για κάθε δημιουργούμενη θέση απασχόλησης μπορεί να εκφρασθεί ως καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης σε Ecu. Οι ενισχύσεις που συνδέονται με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και οι οποίες δεν μπορούν να εκφρασθούν με τον προαναφερθέντα τρόπο, μπορούν πάντα να μετρηθούν σύμφωνα με το σύστημα της εκ των υστέρων μέτρησης που περιγράφεται στην παράγραφο 4 ανωτέρω.(7) Οι ενισχύσεις για την ενοικίαση κτιρίων θεωρούνται ως μετρήσιμες όταν καθορίζεται η χρονική τους διάρκεια και το ποσοστό του επιδοτούμενου κάθε έτους ενοικίου καθορίζεται εκ των προτέρων. Το ενοίκιο του κτιρίου αυτού καθευατού, εκτός του γηπέδου, θεωρείται ως ισοδύναμο με το συντελεστή απόδοσης της αξίας του κτιρίου όταν ο εν λόγω συντελεστής απόδοσης θεωρείται ισοδύναμος με το επιτόκιο αναφοράς. Το ενοίκιο για το γήπεδο θεωρείται ως ίσο με το συντελεστή πραγματικής απόδοσης, δηλαδή τη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου αναφοράς και του πληθωρισμού. Η αξία του κτιρίου και του γηπέδου στο κεφάλαιο περιλαμβάνεται στην τυπική βάση που χρησιμεύει για τον καθορισμό της επένδυσης ως προς την οποία μετρούνται οι ενισχύσεις.(8) Οι χορηγούμενες ενισχύσεις υπό μορφή εγγυήσεων δανείων μετρώνται εξομοιώνοντας την εγγύηση με επιδότηση επιτοκίου για δάνειο ισοδύναμο με την αξία του εγγυημένου ποσού. Η ίδια η αξία αυτής της επιδότησης επιτοκίου θεωρείται ότι ισούται με τη διαφορά μεταξύ του εφαρμοζόμενου επιτοκίου αναφοράς σε ένα ορισμένο κράτος της ΕΖΕΣ και του επιτοκίου που καταβάλλει το κράτος της ΕΖΕΣ για δάνεια ίσης διάρκειας με εκείνη που χρησιμεύει ως βάση για τον καθορισμό του επιτοκίου αναφοράς. Οποιαδήποτε επιβάρυνση επιβάλλει το κράτος για τη χορήγηση εγγύησης αφαιρείται από την αξία της με τον τρόπο αυτό υπολογιζόμενης εγγύησης. Η σχέση μεταξύ του συνολικού ποσού που καταβάλλει ετησίως το κράτος της ΕΖΕΣ για λογαριασμό των οφειλετών που δεν εκπληρούν τις υποχρεώσεις τους και του συνολικού ποσού των ισχυουσών εγγυήσεων κοινοποιείται κάθε έτος στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ από το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ. Το με τον τρόπο αυτό καθοριζόμενο ποσοστό μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διορθωθεί η αξία μιας εγγύησης. Το κράτος της ΕΖΕΣ που προτιμά να μην εφαρμόσει αυτή τη μέθοδο για την εκτίμηση των εγγυήσεων, κοινοποιεί στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όλες τις περιπτώσεις χορήγησης εγγυήσεων για επενδύσεις ύψους μεγαλύτερου του 1,5 εκατομμυρίου Ecu.(9) Οι φορολογικές ελαφρύνσεις υπολογίζονται σύμφωνα με το σύστημα της εκ των υστέρων μέτρησης που περιγράφεται στην παράγραφο 4 ανωτέρω.Δυνατότητα μέτρησης ενισχύσεων που δεν εξαρτώνται από την αρχική επένδυση ή τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης(10) Οι ενισχύσεις που συνδέονται με επένδυση αντικατάσταση μετρώνται μέσω μεθόδου για την οποία διατυπώθηκαν σαφείς επιφυλάξεις καθότι εμπεριέχει υψηλό βαθμό κατά προσέγγιση εκτίμησης. Επιβάλλεται ωστόσο να υπάρξει ίση μεταχείριση όλων των κρατών της ΕΖΕΣ ως προς τα ανώτατα όρια. Η μέθοδος που περιγράφεται στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθεί συνεπώς για να εξασφαλισθεί η τήρηση των ανωτάτων ορίων τουλάχιστον μέχρι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να προσδιορίσει επακριβώς τις προϋποθέσεις με βάση τις οποίες θα μπορούσε να θεωρήσει αποδεκτές τις ενισχύσεις αυτής της μορφής.(11) Οι ενισχύσεις στις επενδύσεις αντικατάστασης θα μετρώνται εκφράζοντας κατ' αρχήν τη χορηγούμενη ενίσχυση σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης της επένδυσης αντικατάστασης, σύμφωνα με την κοινή μέθοδο υπολογισμού. Στη συνέχεια αυτό το καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης θα συσχετίζεται με την αρχική επένδυση μέσω της εφαρμογής του κατάλληλου επιτοκίου αναγωγής. Το χρονοδιάγραμμα της επένδυσης αντικατάστασης θα βασίζεται στη μέση διάρκεια ζωής των κεφαλαιουχικών αγαθών.(12) Οι φορολογικού χαρακτήρα ενισχύσεις που χορηγούνται υπό τη μορφή ενισχύσεων λειτουργίας μετρώνται σύμφωνα με το εκ των υστέρων σύστημα μέτρησης που περιγράφηκε στην παράγραφο 4 ανωτέρω.(13) Οι ενισχύσεις στην απασχόληση που έχουν χαρακτήρα ενισχύσεων λειτουργίας και που λαμβάνουν τη μορφή κατ' αποκοπή ποσού ανά απασχολούμενο άτομο για μια καθορισμένη περίοδο, μετρώνται υπολογίζοντας, μέσω του επιτοκίου αναφοράς, το καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης του συνολικού ποσού που είναι απαραίτητο για να παραχθεί το cash flow της ενίσχυσης. Η χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου βασίζεται στην υπόθεση ότι το ποσό που καταβάλλεται ανά απασχολούμενο άτομο δεν μπορεί να αυξηθεί. Όταν το καταβαλλόμενο ποσό δεν είναι σταθερό, εφαρμόζεται το σύστημα της εκ των υστέρων μέτρησης που περιγράφηκε στην παράγραφο 4 ανωτέρω.Δυνατότητα μέτρησης των ενισχύσεων που χορηγούνται για τη μετεγκατάσταση επιχειρήσεων(14) Οι ενισχύσεις που χορηγούνται για τη μετεγκατάσταση κεφαλαιουχικών αγαθών θεωρούνται ως μετρήσιμες όταν εκφράζονται είτε ως ποσοστό του κόστους μετεγκατάστασης των κεφαλαιουχικών αγαθών (συμπεριλαμβανομένου του κόστους αποσυναρμολόγησης και εκ νέου συναρμολόγησης) είτε ως ποσοστό της αξίας των μεταφερόμενων κεφαλαιουχικών αγαθών. Η αξία των μεταφερόμενων κεφαλαιουχικών αγαθών, για τα οποία χορηγείται η ενίσχυση σύμφωνα με τη μία ή την άλλη από τις προαναφερθείσες μεθόδους, δεν θα περιλαμβάνεται στις δαπάνες σε κεφάλαιο που δίνουν δικαίωμα για τη χορήγηση άλλων ενισχύσεων και, συνεπώς, η αξία αυτή δεν περιλαμβάνεται στην τυπική βάση.(15) Οι ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει του αριθμού των μεταφερόμενων εργαζομένων συντονίζονται σύμφωνα με τα ανώτατα όρια που εκφράζονται σε Ecu και εφαρμόζονται στις ενισχύσεις για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.26.3. Ειδικός περιφερειακός χαρακτήρας(1) Ο ειδικός περιφερειακές χαρακτήρας λαμβάνεται υπόψη με βάση τις ακόλουθες αρχές:- οι περιφερειακές ενισχύσεις δεν καλύπτουν το σύνολο του εθνικού εδάφους, δηλαδή οι γενικές ενισχύσεις δεν μπορούν να χορηγούνται στα πλαίσια ενισχύσεων περιφερειακής ανάπτυξης,- στα καθεστώτα ενισχύσεων θα αναφέρεται σαφώς, με γεωγραφικά ή με ποσοτικά κριτήρια, η οριοθέτηση των ενισχυόμενων περιφερειών ή, στο εσωτερικό των περιφερειών αυτών, η οριοθέτηση των ζωνών στις οποίες χορηγούνται ενισχύσεις,- εκτός των περιπτώσεων που πρόκειται για πόλους ανάπτυξης, οι περιφερειακές ενισχύσεις δεν χορηγούνται κατά τρόπο συγκεκριμένο, δηλαδή σε απομονωμένα γεωγραφικά σημεία που δεν ασκούν στην πράξη καμία επίδραση στην ανάπτυξη μιας περιοχής,- όταν πρόκειται να αντιμετωπισθούν προβλήματα διαφορετικά λόγω της φύσης τους, της έντασής τους, του επείγοντος χαρακτήρα τους, η ένταση των ενισχύσεων μπορεί να προσαρμοσθεί ανάλογα με την κατάσταση,- η κλιμάκωση και η διαφοροποίηση των ποσοστών ενισχύσεων ανάλογα με τις διάφορες ζώνες και περιφέρειες αναφέρονται σαφώς.26.4. Τομεακές επιπτώσεις(1) Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των περισσότερων γενικών καθεστώτων παροχής ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα είναι η έλλειψη ειδικού τομεακού χαρακτήρα, λόγω του ότι μια περιφερειακή ενίσχυση συχνά χορηγείται χωρίς διάκριση σε όλους του βιομηχανικούς τομείς. Ωστόσο, οι συνέπειες των ενισχύσεων στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές γίνονται αισθητές στους τομείς των αγαθών και των υπηρεσιών. Είναι όμως δύσκολο να εκτιμηθούν οι συνέπειες αυτές ελλείψει ειδικού τομεακού χαρακτήρα των περιφερειακών ενισχύσεων.(2) Συνεπώς, θα πρέπει να αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις τομεακές πτυχές των πληροφορίων σχετικά με τις ενισχύσεις που θα παρέχονται από τα κράτη της ΕΖΕΣ στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Σχετικά με το θέμα αυτό, υπενθυμίζεται ότι όταν ένα καθεστώς περιφερειακών ενισχύσεων έχει μεικτό χαρακτήρα, περιφερειακό και τομεακό, είναι απαραίτητο το καθεστώς αυτό να κοινοποιείται ως τέτοιο στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου, έτσι ώστε να καταστεί δυνατό να εκτιμηθεί ταυτοχρόνως από περιφερειακή και τομεακή άποψη.(3) Ελλείψει μιας γενικής λύσης του προβλήματος της εν λόγω τομεακής επίδρασης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, μετά από διαβούλευση με τα κράτη της ΕΖΕΣ, θα εξετάζει εάν η χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων θα πρέπει να υποβάλλεται σε ορισμένους περιορισμούς όταν αυτοί δικαιολογούνται από την κατάσταση που επικρατεί σε κάποιο τομέα.(4) Όταν σε μια επένδυση χορηγούνται ταυτοχρόνως περιφερειακές και άλλης μορφής ενισχύσεις, με διαφορετικους συντελεστές, ανάλογα με τις περιφέρειες, η περιφερειακή ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί μόνον όταν το συνολικό ποσό της περιφερειακής ενίσχυσης και της περιφερειακής συνιστώσας των άλλων μορφών ενισχύσεων δεν υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που έχουν εγκριθεί από την εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.26.5. Σύστημα εποπτείας(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εποπτεύει την εφαρμογή των αρχών του συντονισμού μέσω της εκ των υστέρων κοινοποίησης των σημαντικών περιπτώσεων εφαρμογής καθεστώτων περιφερειακών ενισχύσεων, σύμφωνα με διαδικασία που εγγυάται το απόρρητο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι κατάλληλες απαιτήσεις κοινοποίησης θα ορίζονται στις αποφάσεις για τα καθεστώτα περιφερειακών ενισχύσεων σύμφωνα με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή των αρχών συντονισμού θα εξετάζονται περιοδικά με τους ανώτατους εθνικούς υπαλλήλους αρμόδιους για θέματα ενισχύσεων. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα συμπεριλαμβάνει τα κύρια αποτελέσματα της εξέτασης αυτής στην περιοδική έρευνα για τις κρατικές ενισχύσεις την οποία πρέπει να καταρτίζει σύμφωνα με το πρωτόκολλο 27 στοιχείο β) της συμφωνίας ΕΟΧ.27. Η ΚΟΙΝΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ(1) Η κοινή μέθοδος υπολογισμού των ενισχύσεων διευκολύνει τη σύγκριση των ενισχύσεων που χορηγούνται εντός του ιδίου καθεστώτος και τη σύγκριση μεταξύ διαφόρων καθεστώτων ενισχύσεων των κρατών της ΕΖΕΣ, λαμβάνοντας υπόψη το ανώτατο θεωρητικό ποσό ενίσχυσης που μπορεί να χορηγηθεί. Το ανώτατο αυτό θεωρητικό όριο μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό από το πραγματικό ποσό της χορηγηθείσας ενίσχυσης σε συγκεκριμένη περίπτωση.(2) Για τους υπολογισμούς λαμβάνεται υπόψη η ενίσχυση μετά τη φορολόγηση, δηλαδή το καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης που απομένει στο δικαιούχο μετά την πληρωμή των φόρων επί των κερδών και λαμβάνοντας ως υπόθεση ότι η επιχείρηση πραγματοποιεί, από το πρώτο ήδη έτος, τέτοια κέρδη ώστε να εφαρμόζεται ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής.(3) Οι βασικοί ορισμοί και οι παραδοχές έχουν ως ακολούθως:α) η τυπική βάση της ενίσχυσης περιλαμβάνει τρεις κατηγορίες επενδυτικών δαπανών: γήπεδα, κτίρια και εξοπλισμό. Η παραδοχή αυτή περιέχει ένα μάλλον μεγάλο περιθώριο κατά προσέγγιση εκτίμησης, ανάλογα με τα στοιχεία που εισάγονται στις τρεις αυτές κατηγορίες δαπανών. Συνεπώς, για την εφαρμογή της μεθόδου απαιτείται η προσαρμογή της βάσης ανάλογα με το εάν η ενίσχυση χορηγείται μόνο σε ένα τμήμα αυτών των κατηγοριών ή σε συμπληρωματικές δαπάνες. Για τις τελευταίες, προϋπόθεση διαφάνειας είναι να γίνει γνωστό το μέγεθός τους σε σχέση με την τυπική βάση 7β) οι κλείδες κατανομής στο εσωτερικό της τυπικής βάσης της ενίσχυσης ορίζονται από τις χώρες της ΕΖΕΣ και ανακοινώνονται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Οι κλείδες αυτές είναι μέσοι όροι που έχουν υπολογισθεί κατά προσέγγιση. Συνεπώς, στο σημείο αυτό η μέθοδος απομακρύνεται από την αρχή να λαμβάνεται υπόψη μόνον το ανώτατο θεωρητικό όριο της ενίσχυσης 7γ) ο χρόνος πληρωμής της ενίσχυσης είναι ο ίδιος για όλες τις ενισχύσεις. Και η απλούστευση αυτή εισάγει ένα περιθώριο κατά προσέγγιση εκτίμησης, στην περίπτωση όμως αυτή η τάση είναι προς την αύξηση της έντασης. Δεν λαμβάνεται υπόψη η διαφορά μεταξύ της ημερομηνίας ή των ημερομηνιών καταβολής της ενίσχυσης σε σχέση με τη χρονική στιγμή κατά την οποία λήφθηκε η απόφαση χορήγησης της ενίσχυσης. Με κατάλληλους υπολογισμούς αναλογισμού η ημερομηνία χορήγησης πιστώσεων μειωμένου ή επιδοτούμενου επιτοκίου προσαρμόζονται στην ημερομηνία χορήγησης των επιδοτήσεων 7δ) το πρόβλημα της ετερογενούς φορολόγησης των ενισχύσεων στο εσωτερικό του ιδίου γενικού καθεστώτος, ανάλογα με τις διάφορες μορφές ενισχύσεων, και μεταξύ των διαφόρων γενικών καθεστώτων περιφερειακών ενισχύσεων των κρατών της ΕΖΕΣ, για την ίδια μορφή ενίσχυσης, αντιμετωπίζεται χρησιμοποιώντας τη λύση του καθαρού αποτελέσματος μετά από την καταβολή του φόρου - εκφραζόμενου σε ισοδύναμο επιχορήγησης - των ενισχύσεων που πραγματικά λαμβάνουν τελικώς οι δικαιούχοι. Αυτό προϋποθέτει ότι η επιχείρηση είναι κερδοφόρα από την αρχή και ότι τα επιτευχθέντα κέρδη στο τέλος της πρώτης χρήσης επαρκούν για να πληρωθεί το ανώτατο ύψος φόρων που επιβάλλονται στις ενισχύσεις αυτές 7ε) τα στοιχεία υπολογισμού για τις πιστώσεις που χορηγούνται με μειωμένο ή επιδοτούμενο επιτόκιο είναι τα ακόλουθα:- η αναλογία: λαμβανομένης υπόψης της τυπικής βάσης, ποσοστό των επενδυτικών δαπανών που καλύπτεται από την πίστωση,- η διάρκεια της πίστωσης,- η διάρκεια της περιόδου χάριτος,- το μέγεθος της μείωσης του επιτοκίου.Τα νομικά, κανονιστικά ή διοικητικά κείμενα που κοινοποιούνται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πρέπει να περιέχουν τα στοιχεία αυτά ώστε να εξασφαλίζεται η διαφάνεια του καθεστώτος ενισχύσεων 7στ) χρησιμοποιείται ένα επιτόκιο αναφοράς για την προσαρμογή της ενίσχυσης στην παρούσα αξία και τον υπολογισμό του στοιχείου ενίσχυσης των δανείων. Το επιτόκιο αναφοράς αντιστοιχεί στο μέσο επιτόκιο που διαπιστώνεται στην εξεταζόμενη αγορά. Το επιτόκιο αναφοράς καθορίζεται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μετά από πρόταση του κράτους της ΕΖΕΣ στην αρχή κάθε έτους με βάση το μέσο ετήσιο επιτόκιο του προηγούμενου έτους. Ωστόσο, σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής του με τον τρόπο αυτό καθοριζόμενου επιτοκίου, το εν λόγω επιτόκιο προσαρμόζεται με κοινή συμφωνία μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ και του ενδιαφερόμενου κράτους της ΕΖΕΣ. Η προσαρμογή αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον εάν υφίσταται αισθητή απόκλιση τουλάχιστον δύο μονάδων μεταξύ του εφαρμοζόμενου επιτοκίου αναφοράς και του μέσου όρου των επιτοκίων που ίσχυσαν κατά τη διάρκεια τριμήνης περιόδου 7ζ) οι διαφανείς φορολογικές ενισχύσεις είναι εκείνες που πληρούν τους ακόλουθους όρους:- για το φόρο που επιβάλλεται σύμφωνα με ένα σταθερό ή ανώτατο φορολογικό συντελεστή, πρέπει να χρησιμοποιείται ως βάση υπολογισμού ποσό που έχει επενδυθεί στην περιφέρεια,- εξάλλου, η ενίσχυση πρέπει να προσδιορίζεται ως αναλογία του φορολογικού συντελεστή και να έχει ορισμένη διάρκεια.Ωστόσο, οποιαδήποτε ενίσχυση φορολογικού χαρακτήρα μπορεί να καταστεί διαφανής εάν καθοριστεί ανώτατο όριο εκφραζόμενο ως ποσοστό της επένδυσης.(4) Η κοινή μέθοδος υπολογισμού εφαρμόζεται για την εξέταση και τον υπολογισμό της έντασης των ενισχύσεων των καθεστώτων ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Σημαντικός αριθμός των υποθέσεων και παραδοχών που χρησιμοποιούνται στην περίπτωση γενικών συστημάτων δεν είναι απαραίτητες και δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε ιδιαίτερες περιπτώσεις. Σχετικά με αυτές, η μέθοδος υπολογισμού προσαρμόζεται συνεπώς με βάση τα εξής:- αντί της θεωρητικής τυπικής βάσης θα λαμβάνεται υπόψη το πραγματικό κόστος των γηπέδων, των κτιρίων και των εξοπλισμών,- το επιτόκιο αναφοράς/αναγωγής είναι το επιτόκιο που εφαρμόζεται στην αρχή του σχεδίου,- στην περίπτωση μη χορήγησης των ενισχύσεων ή μη υλοποίησης των επενδύσεων εντός του έτους, λαμβάνεται υπόψη το πραγματικό χρονοδιάγραμμα των ενισχύσεων και των επενδύσεων. Η επένδυση και οι ενισχύσεις μεταφέρονται, με τη χρησιμοποίηση μεθόδου αναγωγής βασιζόμενες στα ημερολογικά έτη στο έτος όπου αρχίζει η υλοποίηση της επένδυσης,- οι ενισχύσεις για την ενοικίαση των κτιρίων ή οι περίοδοι μείωσης του ενοικίου των κτιρίων που ανήκουν στο κράτος υπολογίζονται λαμβάνοντας υπόψη την επιδότηση του πραγματικού ενοικίου ή την πραγματική μείωση αφενός και την πραγματική αξία σε κεφάλαιο των κτιρίων αφετέρου.(5) Η κοινή μέθοδος υπολογισμού εφαρμόζεται σε κάθε μορφή ή κατηγορία ενίσχυσης. Εάν για διοικητικούς ή άλλους λόγους η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι είναι δύσκολο να εφαρμοσθεί η κανονική μέθοδος για μία ιδιαίτερη ενίσχυση, μπορεί να προσδιορισθεί μια άλλη ισοδύναμη μέθοδος υπολογισμού για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων δυσχερειών. Περιοδικώς, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κοινοποιεί με λεπτομερή τρόπο στα κράτη της ΕΖΕΣ τις με τον τρόπο αυτό καθοριζόμενες εναλλακτικές μεθόδους.28. ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 61 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ α) ΚΑΙ γ) ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΕΟΧ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ(1) Σύμφωνα με τις βασικές αρχές για τις περιφερειακές ενισχύσεις, όπως ορίσθηκαν ανωτέρω, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει θεσπίσει μεθόδους για την εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συμφωνίας ΕΟΧ. Αυτές οι μέθοδοι υπολογισμού περιγράφονται στη συνέχεια.(2) Πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την κοινή δήλωση σχετικά με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, ακόμη και αν δεν γίνει δεκτή η επιλεξιμότητα των περιφερειών στα πλαίσια του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) και σύμφωνα με τα κριτήρια του πρώτου σταδίου ανάλυσης βάσει τους στοιχείου γ) με την εφαρμογή των μεθόδων που περιγράφονται στη συνέχεια, είναι δυνατό να γίνει εξέταση βάσει άλλων κριτηρίων, όπως π.χ. της εξαιρετικά χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας.28.1. Μέθοδος εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) στις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις(1) Το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) προβλέπει ότι οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης περιοχών στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθιστα χαμηλό ή στις οποίες υπάρχει σοβαρή υποαπασχόληση μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.28.1.1. Αρχές που διέπουν τη μέθοδο(1) Για την εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ βασίζει τις αποφάσεις της σε μια μέθοδο για την αξιολόγηση του σχετικού επιπέδου ανάπτυξης διαφόρων περιφερειών σε σύγκριση με το μέσο όρο σε επίπεδο ΕΟΧ. Η μέθοδος βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:- η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των περιφερειών, στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) αξιολογείται, κυρίως, με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ/ΜΑΔ (ακαθάριστο εγχώριο προϊόν σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) με χρησιμοποίηση του δείκτη ΕΟΧ για την περιφέρεια που λαμβάνεται ως μέσος όρος κατά τη διάρκεια μιας ελάχιστης περιόδου διάρκειας τριών ετών με βάση τα τρία τελευταία έτη, όπου αυτό είναι δυνατό,- το σχετικό επίπεδο περιφερειακής ανάπτυξης συγκρίνεται με το μέσο όρο σε επίπεδο ΕΟΧ,- για να διαπιστωθεί η επιλεξιμότητα της περιοχής βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), γίνεται αναφορά στην κατάσταση των περιφερειών που αντιστοιχούν στις γεωγραφικές μονάδες επιπέδου ΙΙ της NUTS (71) στην Ευρωπαίκή Ένωση, απαιτείται δε ότι η εν λόγω περιφέρεια επιπέδου ΙΙ έχει δείκτη ΑΕΠ/ΜΑΔ 75 ή χαμηλότερο, πράγμα που υποδηλώνει ασυνήθιστα χαμηλό βιοτικό επίπεδο και σοβαρό πρόβλημα υποαπασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι εάν μια περιφέρεια που είναι σε σχετικά καλή κατάσταση βρίσκεται εντός μιας καθυστερημένης περιοχής, μπορεί να καλυφθεί από το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), με την προϋπόθεση ότι η περιφέρεια επιπέδου ΙΙ στην οποία ανήκει πληροί τους όρους που απαιτεί το κατώτατο όριο ΑΕΠ/ΜΑΔ. Ωστόσο, θα εξαιρείται μια πιο καθυστερημένη περιφέρεια εάν δεν πληρούται ο όρος αυτός,- σ'αυτή τη βάση, οι περιφέρειες επιπέδου ΙΙΙ είναι γεωγραφικές μονάδες συγκρίσιμες με τις περιφέρειες επιπέδου ΙΙ της NUTS στην Ευρωπαϊκή Ένωση που χρησιμοποιούνται για τη διαφοροποίηση των ανωτάτων ορίων ενισχύσεων εντός των περιφερειών επιπέδου ΙΙ.28.1.2. Επιλογή των δεικτών(1) Η μέθοδος κάνει χρήση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, που υπολογίζεται σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ) 7 το μέτρο αυτό βασίζεται σε σύγκριση των τιμών στα κράτη μέλη για το ίδιο δείγμα προϊόντων και υπηρεσιών. Έτσι, μπορεί να μετρηθεί το βιοτικό επίπεδο κατά τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές στο κόστος ζωής μεταξύ των περιφερειών των διαφόρων κρατών της ΕΖΕΣ.(2) Η υποαπασχόληση αφορά όλους όσους δεν έχουν πλήρη απασχόληση. Συνήθως, όπου υπάρχει υψηλό ποσοστό υποαπασχόλησης, η παραγωγή είναι χαμηλή, πράγμα που στη συνέχεια αντανακλάται στα στοιχεία για το ΑΕΠ. Στις περιοχές που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα αυτό - κυρίως γεωργικές περιοχές με μη αναπτυγμένη βιομηχανική βάση ή περιορισμένες δυνατότητες στον τομέα των υπηρεσιών - οι στατιστικές για την ανεργία δεν αποτελούν ικανοποιητικό δείκτη της υποαπασχόλησης. Λόγω του γενικά χαμηλού επιπέδου της τεχνολογίας στη βιομηχανική υποδομή και του περιορισμένου φάσματος των δραστηριοτήτων στον τομεά των υπηρεσιών, υπάρχει υψηλή ένταση εργασίας στην παραγωγική διαδικασία. Έτσι, μπορεί να υπάρχει σημαντικό ποσοστό υποαπασχόλησης που να μη διαφαίνεται στα στοιχεία για την ανεργία.28.1.3. Εξαιρέσεις(1) Εκτός από τις περιφέρειες που επιλέγονται με τη μέθοδο που περιγράφηκε ανωτέρω, μπορεί και άλλες περιφέρειες να είναι επιλέξιμες για την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), σύμφωνα με την κοινή δήλωση για το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξαιρετικές συνθήκες που επικρατούν σ'αυτές, όπως π.χ. η πολύ χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα.28.1.4. Ανώτατα όρια ενισχύσεως(1) Η ανώτατη επιτρεπόμενη ένταση ενίσχυσης που ισχύει για τις περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α) αντιστοιχεί σε ποσοστό 75 % της αρχικής επένδυσης σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης (ΚΙΕ), ενώ το εναλλακτικό ανώτατο όριο είναι ένα καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης ύψους 13 000 Ecu ανά δημιουργούμενη θέση απασχόλησης (72).(2) Σύμφωνα με τις αρχές συντονισμού, τα ανώτατα όρια ενισχύσεως πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τη φύση, την ένταση ή τον επείγοντα χαρακτήρα των περιφερειακών προβλημάτων. Παρότι όλες οι περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοχείο α) αντιμετωπίζουν σοβαρά περιφερειακά προβλήματα σε σχέση με τα κοινοτικά πρότυπα, πρέπει να υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο βιοτικό επίπεδο και την υποαπασχόληση μεταξύ περιφερειών του ιδίου κράτους μέλους.(3) Κατά συνέπεια, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα χρησιμοποιήσει τη διακριτική της ευχέρεια να ζητήσει διαφοροποίηση κατά περιφέρειες του ύψους ενισχύσεων κάτω από 75 % σε ΚΙΕ. Το ανώτατο όριο ενισχύσεως για ένα σύστημα περιφερειακών ενισχύσεων θα είναι το υψηλότερο όριο που κοινοποιεί το κράτος της ΕΖΕΣ στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου και που θα εγκρίνεται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά τη λήψη της σχετικής απόφασης.28.1.5. Φάσμα των απαραίτητων μέσων ενισχύσεως για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης στις περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α)(1) Οι περιφερειακές ενισχύσεις μπορούν να υπαχθούν σε δύο κατηγορίες: ενισχύσεις που συνδέονται με αρχικές επενδύσεις ή τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και διαρκείς ενισχύσεις, που έχουν σκοπό να εξομαλύνουν ειδικά και μόνιμα προβλήματα (ενισχύσεις λειτουργίας).(2) Λόγω των σοβαρών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), οι ενισχύσεις που συνδέονται με αρχικές επενδύσεις ενδέχεται να μην είναι κατάλληλες ή επαρκείς για την προσέλκυση επενδύσεων στην περιφέρεια ή για την ανάπτυξη της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας. Οι εταιρείες που έχουν την έδρα τους στις περιφέρειες αυτές αντιμετωπίζουν συνήθως επιπρόσθετες δαπάνες λόγω μη ευνοϊκής θέσης και ελλιπούς υποδομής, πράγμα που ενδεχομένως υπονομεύει μονίμως την ανταγωνιστικότητά τους.(3) Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, οι ενισχύσεις λειτουργίας μπορούν να έχουν θετική συμβολή στα φτωχότερα τμήματα του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ.- Πρώτον, ορισμένες περιφέρειες μπορεί να αντιμετωπίζουν τόσο σοβαρά οικονομικά προβλήματα, καθώς και προβλήματα υποδομής, που ακόμα και η διατήρηση του σημερινού επιπέδου επενδύσεων να καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη. Στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, η διατήρηση του σημερινού επιπέδου επενδύσεων, ίσως σε βραχυπρόθεσμη ή μεσοπρόθεσμη βάση, αποτελεί ίσως απαραίτητη προϋπόθεση για την ενθάρρυνση νέων επενδύσεων, που θα συμβάλουν με τη σειρά τους στην ανάπτυξη της περιφέρειας. Σε πολλές από τις περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), δεν υπάρχει αναπτυγμένος βιομηχανικός ιστός. Οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι πολύ μικρές, λειτουργούν σε παραδοσιακούς τομείς της οικονομίας και δεν μπορούν να επεκταθούν εάν δεν τους δοθούν εξωγενή κίνητρα. Σε ένα δύσκολο περιβάλλον ίσως να δικαιολογείται η θέσπιση ορισμένων μορφών ενισχύσεων, όπως είναι οι ενισχύσεις εμπορίας, ώστε να μπορέσουν οι επιχειρήσεις των περιφερειών αυτών να συμμετάσχουν ουσιαστικά στην αγορά του ΕΟΧ, τόσο ως παραγωγοί όσο και ως καταναλωτές. Χωρίς τις ενισχύσεις, οι επιχειρήσεις αυτές δεν θα μπορέσουν να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που προσφέρει ο ΕΟΧ.- Δεύτερον, ορισμένες περιφέρειες αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά προβλήματα, π.χ. λόγω απομακρυσμένης γεωγραφικής θέσης, τόσο σοβαρά, ώστε να είναι σχεδόν αξεπέραστα. Για παράδειγμα, οι νησιωτικές περιοχές της περιφέρειας βρίσκονται μονίμως σε μειονεκτική θέση από πλευράς κόστους όσον αφορά το εμπόριο, λόγω των επιπρόσθετων δαπανών μεταφοράς. Το ίδιο ισχύει για τις δαπάνες επικοινωνίας. Οι επενδύσεις λειτουργίας αυτού του είδους μπορούν να δημιουργήσουν στενότερες επαφές μεταξύ των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειακών και των κεντρικών περιφερειών, και έτσι να προωθήσουν τη γενικότερη οικονομική ολοκλήρωση του εδάφους που καλύπτεται από την συμφωνία ΕΟΧ.(4) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί, σε αναγνώριση των ειδικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες αυτές, να επιτρέπει, κατά παρέκκλιση, ορισμένες ενισχύσεις λειτουργίας στις περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), υπό τους ακόλουθους όρους:- η ενίσχυση να είναι περιορισμένης χρονικής διάρκειας και να χορηγείται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να συμβάλλει στην κάλυψη των διαρθρωτικών μειονεκτημάτων των επιχειρήσεων που βρίσκονται στις περιφέρειες του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α),- η ενίσχυση να χορηγείται έτσι ώστε να προωθείται η συνεχής και εξισορροπημένη ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και να μην προκαλείται πλεονασματική παραγωγική δυναμικότητα σε επίπεδο ΕΟΧ, τέτοια ώστε το συνεπακόλουθο κλαδικό πρόβλημα σε επίπεδο ΕΟΧ να είναι σοβαρότερο από το αρχικό περιφερειακό πρόβλημα 7 για το ζήτημα αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί μια προσέγγιση κατά κλάδο, και ιδίως θα πρέπει να τηρηθούν οι κανόνες του ΕΟΧ που ισχύουν για ορισμένους κλάδους της βιομηχανίας, όπως είναι οι συνθετικές ίνες, τα κλωστοϋφαντουργικά και έτοιμα ενδύματα, η αυτοκινητοβιομηχανία, ο χάλυβας και οι μεταφορές,- οι παρεχόμενες ενισχύσεις να μην παραβιάζουν τους συγκεκριμένους κανόνες που ισχύουν για την ενίσχυση προβληματικών επιχειρήσεων,- να εξαιρούνται οι ενισχύσεις που έχουν σκοπό την προώθηση των εξαγωγών προς άλλα κράτη του ΕΟΧ,- να αποστέλλεται ετήσια έκθεση στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σχετικά με την εφαρμογή τους, στην οποία θα παρουσιάζονται οι συνολικές δαπάνες (ή η απώλεια των εσόδων, σε περίπτωση φορολογικών ελαφρύνσεων και μειώσεων των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης) κατά μορφή ενίσχυσης, καθώς και οι τομείς τους οποίους αφορούν οι ενισχύσεις.28.2. Μέθοδος εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) στις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις(1) Στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) προβλέπεται ότι οι ενισχύσεις που έχουν στόχο να συμβάλλουν στην ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών περιοχών, στις περιπτώσεις που οι ενισχύσεις αυτές δεν επηρεάζουν αρνητικά τους όρους του εμπορίου σε βαθμό που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον, μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.28.2.1. Αρχές που διέπουν τη μέθοδο(1) Για την εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ), η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ βασίζει τις αποφάσεις της σε μια μέθοδο που δίνει τη δυνατότητα να εξετασθεί η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της περιφέρειας, τόσο σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες του ενδιαφερόμενου κράτους όσο και σε σχέση με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΟΧ. Έτσι, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να διαπιστώσει, με γνώμονα τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, αν υπάρχει σημαντική περιφερειακή ανισότητα και, εάν ναι, να εξουσιοδοτήσει το ενδιαφερόμενο κράτος της ΕΖΕΣ, άσχετα από το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης, να ακολουθήσει μια περιφερειακή πολιτική σε εθνικό επίπεδο.(2) Οι αποφάσεις της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ βασίζονται στις ακόλουθες αρχές:- οι περιφέρειες αξιολογούνται με βάση τις γεωγραφικές μονάδες που αντιστοιχούν στο επίπεδο ΙΙΙ της NUTS στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρότερη ή μεγαλύτερη μονάδα σε αιτιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις),- στο πρώτο στάδιο της ανάλυσης, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της περιφέρειας εξετάζεται με βάση δύο εναλλακτικά κριτήρια: κατά κεφαλή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) ή ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ) σε τιμές συντελεστών και διαρθρωτική ανεργία,- σε ένα δεύτερο στάδιο της ανάλυσης εξετάζονται άλλοι σχετικοί δείκτες.28.2.2. Πρώτο στάδιο ανάλυσης(1) Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση μιας περιφέρειας αξιολογείται με βάση ορισμένα κατώτατα όρια τα οποία υπολογίζονται σε δύο στάδια. Το πρώτο αφορά τις ανισότητες ενός κράτους σε εθνικό επίπεδο, ενώ στο δεύτερο γίνεται προσαρμογή αυτής της διαφοράς ώστε να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση εκείνων των κρατών που έχουν μεγαλύτερο επίπεδο ανάπτυξης σε σχέση με τον υπόλοιπο ΕΟΧ.(2) Δεδομένου ότι μπορεί να εγκριθεί η χορήγηση ενίσχυσης μόνο σε περιπτώσεις που η ενίσχυση αυτή ευνοεί την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών περιοχών, αυτό σημαίνει ότι η περιφέρεια θα πρέπει, σε σύγκριση με το υπόλοιπο έδαφος του κράτους της ΕΖΕΣ, να παρουσιάζει κάποια καθυστέρηση, δηλαδή θα πρέπει να υπάρχει ένα ελάχιστο όριο αρνητικής περιφερειακής ανισότητας εντός του κράτους αυτού, άσχετα από τη θέση του εν λόγω κράτους της ΕΖΕΣ εντός του ΕΟΧ. Αυτό το ελάχιστο όριο περιφερειακής ανισότητας θεωρείται ότι πληρούται εάν:- το κατά κεφαλήν εισόδημα υπολογιζόμενο σε ΑΕΠ/ΑΠΑ είναι χαμηλότερο κατά 15 % τουλάχιστον από το μέσο όρο του σχετικού κράτους της ΕΖΕΣή- η διαρθρωτική ανεργία είναι τουλάχιστον κατά 10 % μεγαλύτερη από το μέσο όρο του σχετικού κράτους της ΕΖΕΣ.(3) Με άλλα λόγια, αν ο δείκτης ΑΕΠ/ΑΠΑ μιας περιφέρειας δεν υπερβαίνει το όριο του 85 ή/και αν ο δείκτης της διαρθρωτικής ανεργίας δεν είναι χαμηλότερος από 110. Και στις δύο περιπτώσεις ο δείκτης για το σχετικό κράτος της ΕΖΕΣ είναι 100.(4) Για τη διαρθρωτική ανεργία έχει καθοριστεί ένα πιο ελαστικό όριο, λόγω της ανάγκης να μειωθεί η ανεργία.(5) Συγχρόνως, οι ενισχύσεις μπορούν να εγκριθούν μόνον εάν δεν επηρεάζουν αρηντικά τις συνθήκες του εμπορίου σε βαθμό επιζήμιο για τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Επειδή η αύξηση των διαφορών που υπάρχουν ανάμεσα στις περιφέρειες και το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών είναι επιζήμιο για τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όρισε ότι για να χορηγηθεί ενίσχυση σε περιφέρειες κρατών της ΕΖΕΣ για τα οποία ο δείκτης φανερώνει πιο ευνοϊκή κατάσταση σε σχέση με το μέσο όρο του ΕΟΧ, οι περιφερειακές ανισότητες αυτών των περιφερειών σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο θα πρέπει αντίστοιχα να είναι μεγαλύτερες.(6) Συνεπώς, είναι απαραίτητο να προσδιορισθεί η σχετική θέση των κρατών της ΕΖΕΣ εντός του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ. Για τον υπολογισμό της θέσης αυτής χρησιμοποιούνται δύο ευρωπαϊκοί δείκτες για καθε κράτος της ΕΖΕΣ. Οι δείκτες αυτοί εκφράζουν τη θέση του κράτους της ΕΖΕΣ όσον αφορά το εισόδημα και τη διαρθρωτική ανεργία ως ποσοστό του αντίστοιχου μέσου όρου του ΕΟΧ. Οι δείκτες αυτοί υπολογίζονται ως μέσες αξίες πενταετούς περιόδου και ενημερώνονται ετησίως. Κατά τη δεύτερη φάση, ο ευρωπαϊκός δείκτης χρησιμοποιείται για την προσαρμογή του αντίστοιχου βασικού ελάχιστου ορίου για κάθε κράτος της ΕΖΕΣ που βρίσκεται σε καλύτερη θέση από το μέσο όρο του ΕΟΧ, σύμφωνα με τη σχετική θέση του εντός του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, με τη χρησιμοποίηση του ακόλουθου τύπου:( Βασικό κατώτατο όριο + βασικό κατώτατο όριο Χ 100 δείκτης ΕΟΧ ) : 2 = τροποποιημένο κατώτατο όριο(7) Δεδομένου ότι η κατάσταση κάθε περιφέρειας εξετάζεται κατά πρώτο λόγο σε εθνικό πλαίσιο, ο τύπος αυτός ελαττώνει τη σημασία του δείκτη ΕΟΧ. Όσο καλύτερη είναι η κατάσταση του κράτους της ΕΖΕΣ σε σύγκριση με το μέσο όρο του ΕΟΧ, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η καθυστέρηση μιας περιφέρειας σε σύγκριση με το υπόλοιπο τμήμα του κράτους της ΕΖΕΣ για να δικαιολογείται η χορήγηση της ενίσχυσης.(8) Για να μην είναι υπερβολικά αυστηρό το ελάχιστο όριο διαρθρωτικής ανεργίας, καθορίζεται ανώτατο όριο ανισότητας που αντιστοιχεί σε δείκτη 145. Αυτό διευκολύνει τη χορήγηση ενίσχυσης σε περιφέρειες που βρίσκονται σε πολύ δύσκολη κατάσταση όσον αφορά την ανεργία σε εθνικό επίπεδο, ακόμη και αν η κατάσταση αυτή δεν είναι τόσο αρνητική σε επίπεδο ΕΟΧ. Δεδομένου ότι ποικίλλει λιγότερο το ελάχιστο όριο για το ΑΕΠ/ΑΠΑ, δεν κρίθηκε αναγκαίο να καθοριστεί ανώτατο όριο ανισότητας.28.2.3. Δεύτερο στάδιο της ανάλυσης(1) Το πρώτο στάδιο της ανάλυσης που σκιαγραφήθηκε παραπάνω επιτρέπει μια βασική εξέταση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης της περιφέρειας, σε εθνικό πλαίσιο και σε επίπεδο ΕΟΧ, όσον αφορά την ανεργία και το εισόδημα. Ωστόσο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλοι οικονομικοί δείκτες για να δοθεί σαφέστερη εικόνα της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης μιας δεδομένης περιφέρειας. Συνεπώς, το να πληρούται το κατώτατο όριο κατά το πρώτο στάδιο δεν εξασφαλίζει τη χορήγηση ενίσχυσης σε μια περιφέρεια.(2) Το πρώτο στάδιο της ανάλυσης πρέπει να συμπληρώνεται από ένα δεύτερο στάδιο που επιτρέπει να ληφθούν υπόψη άλλοι σημαντικοί δείκτες, με βάση τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία σε επίπεδο ΕΟΧ και σε εθνικό επίπεδο. Στους δείκτες αυτούς μπορούν να περιλαμβάνονται οι τάσεις και η διάρθρωση της ανεργίας, η δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, η καθαρή μετανάστευση, η δημογραφική πίεση, η πυκνότητα του πληθυσμού, το ποσοστά του ενεργού πληθυσμού, η παραγωγικότητα, η διάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας (ειδικότερα, η σημασία των τομέων που βρίσκονται σε παρακμή), οι επενδύσεις, η γεωγραφική θέση και τοπογραφία και η υποδομή.(3) Είναι πιθανό ότι αυτοί οι άλλοι σχετικοί δείκτες μπορεί, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη την κοινή δήλωση για το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, να αποδεικνύουν ότι συντρέχουν επαρκείς λόγοι για τη χορήγηση ενισχύσεων ακόμα και σε περιφέρειες που δεν πληρούν τα ελάχιστα όρια που καθορίστηκαν κατά το πρώτο στάδιο.28.2.4. Ανώτατα όρια ενισχύσεων(1) Τα διαφοροποιημένα ανώτατα όρια ενισχύσεων καθορίζονται σύμφωνα με τις αρχές συντονισμού, που προβλέπουν ότι το ύψος της ενίσχυσης πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με το είδος, την ένταση ή τον επείγοντα χαρακτήρα των περιφερειακών προβλημάτων.(2) Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα εφαρμόζει ένα ανώτατο όριο ενίσχυσης ύψους 30 % σε ΚΙΕ της αρχικής επένδυσης ή ένα καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης 5 500 Ecu ανά θέση απασχόλησης που δημιουργείται από την αρχική επένδυση, λαμβανομένου παράλληλα υπόψη ότι στην τελευταία αυτή περίπτωση η ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβεί το 40 % της αρχικής επένδυσης σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης (73).(3) Στην πράξη, τα ανώτατα όρια που εγκρίνει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να είναι χαμηλότερα, ακόμα και πολλές φορές αρκετά χαμηλότερα, από τα προαναφερόμενα ανώτατα όρια. Εάν, λόγου χάρη, το εγκεκριμένο ανώτατο όριο εκφραζόμενο σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης της αρχικής επένδυσης είναι 20 %, το εναλλακτικό ανώτατο όριο θα είναι 3 500 Ecu ανά δημιουργούμενη θέση απασχόλησης, αλλά δεν μπορεί να υπερβαίνει το 25 % της αρχικής επένδυσης σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης (74).ΜΕΡΟΣ VII ΕΙΔΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ 29. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ(1) Τα γενικά καθεστώτα επενδυτικών ενισχύσεων, δηλαδή τα καθεστώτα που δεν αφορούν έναν συγκεκριμένο τομέα (τομεακές ενισχύσεις) ή μία περιφέρεια (περιφερειακές ενισχύσεις) και δεν αποσκοπούν στην επίτευξη συγκεκριμένου στόχου (οριζόντιες ενισχύσεις), δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την επίκληση των παρεκκλίσεων όπου προβλέπονται στο άρθρο 61 παράγραφος 2 ή 3 της συμφωνίας ΕΟΧ (75). Συνεπώς, είναι ασυμβίβαστα με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ και δεν μπορούν να επιτραπούν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.(2) Οι λόγοι είναι δύο. Πρώτον, οι επενδύσεις είναι μια κανονική επιχειρηματική δαπάνη που είναι προς το συμφέρον της ίδιας της επιχείρησης και, συνεπώς, υπό κανονικές συνθήκες, δεν πρέπει να απαιτείται κρατική συνδρομή. Αν παρέχονται κίνητρα για τέτοιες οιονεί εμπορικές δραστηριότητες σε μια αγορά με αυξανόμενο βαθμό ολοκλήρωσης, οι ενισχύσεις αυτές θα έχουν την τάση να οδηγούν σε στρέβλωση του ανταγωνισμού και των συναλλαγών και σε αναποτελεσματική κατανομή των πόρων. Δεύτερον, η παροχή γενικών επενδυτικών ενισχύσεων αντίκειται στο στόχο της υπερπήδησης των διαρθρωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες των κρατών της ΕΖΕΣ. Όταν παρέχονται επενδυτικές ενισχύσεις σε μη ενισχυόμενες περιοχές στα πιο εύπορα τμήματα του εδάφους που καλύπτεται από τη συμφωνία ΕΟΧ, μειώνεται η ελκυστικότητα των κινήτρων που παρέχονται σε ενισχυόμενες περιοχές, και ιδίως στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες.(3) Παρά το γεγονός ότι τα γενικά καθεστώτα επενδυτικών ενισχύσεων είναι ασυμβίβαστα με τη συμφωνία ΕΟΧ και τα κράτη της ΕΖΕΣ, θα έπρεπε να τα είχαν προσαρμόσει σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ στο πλαίσιο της γενικής τους υποχρέωσης να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμφωνία ΕΟΧ (άρθρο 3 της συμφωνίας ΕΟΧ), ορισμένα κράτη της ΕΖΕΣ ενδέχεται να εφαρμόζουν ακόμα τέτοια καθεστώτα. Μέχρις ότου τα καθεστώτα αυτά καταργηθούν ή προσαρμοστούν, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είναι υποχρεωμένη να ελέγχει την εφαρμογή τους. Συνεπώς, οι περιπτώσεις εφαρμογής γενικών καθεστώτων επενδυτικών ενισχύσεων θα πρέπει να κοινοποιούνται εκ των προτέρων σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας ΕΟΧ, εάν υπερβαίνουν τα ακόλουθα όρια (76):- για ενισχύσεις με ένταση που υπερβαίνει το 15 % των επενδύσεων σε καθαρό ισοδύναμο επιχορήγησης: όλες οι περιπτώσεις εφαρμογής,- για ενισχύσεις με ένταση που υπερβαίνει το 10 %, αλλά είναι κατώτερη του 15 %: οι περιπτώσεις στις οποίες οι επενδύσεις υπερβαίνουν τα 3 εκατομμύρια Ecu,- για ενισχύσεις με ένταση που υπερβαίνει το 5 %, αλλά είναι κατώτερη του 10 %: οι περιπτώσεις στις οποίες οι επενδύσεις υπερβαίνουν τα 6 εκατομμύρια Ecu,- για ενισχύσεις με ένταση κάτω του 5 %: οι περιπτώσεις στις οποίες οι επενδύσεις υπερβαίνουν τα 9 εκατομμύρια Ecu.30. ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ(1) Για κάθε εγκεκριμένο καθεστώς ενισχύσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ζητά κατά γενικό κανόνα από τα κράτη της ΕΖΕΣ να παρέχουν ορισμένα βασικά στοιχεία με τη μορφή ετήσιων εκθέσεων για όλα τα τρέχοντα καθεστώτα ενισχύσεων έτσι ώστε να καθίσταται δυνατή η συνεχής παρακολούθησή τους. Τα στοιχεία αυτά παρέχουν τη δυνατότητα στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να παρακολουθεί πιο αποτελεσματικά κατά πόσον η εφαρμογή όλων των καθεστώτων ενισχύσεων πληροί ή εξακολουθεί να πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την εφαρμογή μίας από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 61 παράγραφοι 2 και 3 της συμφωνίας ΕΟΧ.(2) Για να μην επιβάλλεται υπερβολικός διοικητικός φόρτος στα κράτη της ΕΖΕΣ, η υποβολή αναλυτικών εκθέσεων δεν θα απαιτείται παρά μόνο για έναν πολύ περιορισμένο αριθμό καθεστώτων ενισχύσεων, ενώ οι απλοποιημένες εκθέσεις που θα απαιτούνται εν γένει για τις αποφάσεις έγκρισης ενός καθεστώτος θα περιλαμβάνουν έναν περιορισμένο μόνον αριθμό στοιχείων.(3) Στο παράρτημα ΙΙ αυτών των κατευθυντηρίων γραμμών περιλαμβάνεται η απαιτούμενη δομή μιας αναλυτικής έκθεσης, και στο παράρτημα IV παρέχεται η σχηματική μορφή των απλοποιημένων εκθέσεων που πρέπει να υποβάλλονται για όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων για τα οποία δεν απαιτείται η υποβολή αναλυτικής έκθεσης. Για τις ενισχύσεις που κοινοποιούνται βάσει της συνοπτικής διαδικασίας αρνητικής πιστοποίησης και για τα καθεστώτα με ετήσιο προϋπολογισμό που δεν υπερβαίνει τα 5 εκατομμύρια Ecu, απαιτείται μόνον η υποβολή μιας πολύ απλοποιημένης έκθεσης.(4) Οι ετήσιες εκθέσεις θα πρέπει να καλύπτουν δύο οικονομικά έτη:- το έτος στο οποίο λαμβάνεται η έκθεση (έτος n) και για το οποίο θα πρέπει να αναφέρεται η εκτιμώμενη δαπάνη, ή οι απώλειες εσόδων λόγω φορολογικών δαπανών,- το προηγούμενο έτος (έτος n-l) , για το οποίο αναλήφθηκαν υποχρεώσεις και για το οποίο θα πρέπει να παρέχονται τα ακριβή στοιχεία για τις πραγματοποιηθείσες δαπάνες και για την απώλεια εσόδων.(5) Για κάθε καθεστώς, η πρώτη έκθεση πρέπει να αποστέλλεται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ το αργότερο έξι μήνες μετά τη λήξη του οικονομικού έτους εντός του οποίου το καθεστώς εγκρίθηκε από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Οι μεταγενέστερες ετήσιες εκθέσεις πρέπει να αποστέλλονται στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ το αργότερο έξι μήνες μετά τη λήξη του έτους n-1.(6) Εάν δεν τηρηθούν οι υποχρεώσεις σχετικά με την υποβολή των εκθέσεων εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να υποχρεωθεί να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου σχετικά με το εξεταζόμενο καθεστώς ενισχύσεων.(7) Εκτός από τις πληροφορίες που παρέχονται στις τυποποιημένες εκθέσεις, τα κράτη της ΕΖΕΣ πρέπει να χορηγούν οποιεσδήποτε άλλες συγκεκριμένες πληροφορίες ζητούνται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ως προϋπόθεση για την έγκριση της ενίσχυσης.(8) Οι διαδικασίες για τις ετήσιες εκθέσεις ισχύουν εν γένει στα μέτρα κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, δεν εφαρμόζονται στις ενισχύσεις για μεταφορές όπου οι κοινοποιήσεις και οι ετήσιες εκθέσεις διέπονται από άλλους κανόνες, ή στις ενισχύσεις που καλύπτονται από τους κανόνες για τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα (ΕΚΑΧ) και την αυτοκινητοβιομηχανία. Επίσης δεν εφαρμόζονται για τις ενισχύσεις de minimis. Ωστόσο, οι ρυθμίσεις για τις ετήσιες εκθέσεις εφαρμόζονται εν γένει στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα εκτός ΕΚΑΧ, στο μέτρο που θεωρείται αναγκαίο από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, για τις μεμονωμένες περιπτώσεις.31. ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ31.1. Μετατροπή μεταξύ εθνικών νομισμάτων και EcuΌλα τα ποσά που εκφράζονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές σε Ecu θα μετατρέπονται στα νομίσματα των κρατών της ΕΖΕΣ για οποιοδήποτε ημερολογιακό έτος με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ισχύουν την πρώτη ημέρα του έτους για το οποίο είναι διαθέσιμες οι τιμές συναλλάγματος για το Ecu σε όλα τα νομίσματα του ΕΟΧ. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες μπορεί να αναθεωρούνται κατά τη διάρκεια του έτους με συμφωνία μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ και του κράτους της ΕΖΕΣ, εάν αυτό απαιτείται λόγω σημαντικής μεταβολής.(1) Επισημαίνεται ότι οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές περιλαμβάνουν μόνο τις μη δεσμευτικές πράξεις που αντιστοιχούν σε εκείνες οι οποίες έχουν θεσπισθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ΕΟΧ. Οι δεσμευτικες πράξεις στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων περιλαμβάνονται ή αναφέρονται στην ίδια τη συμφωνία ΕΟΧ, και ιδίως στο παράρτημα XIII τμήμα Ι σημείο iv) και στο πρώτο μέρος του παραρτήματος XV.(2) Επί του παρόντος, το κεφάλαιο 15 (ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος - 31. 12. 1999) και το κεφάλαιο 22 (ενισχύσεις για τη βιομηχανία συνθετικών ινών - 31. 12. 1994).(3) Το τμήμα αυτό των κατευθυντήριων οδηγιών είναι μια πλήρης σειρά διαδικαστικών κανόνων που εφαρμόζονται στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων. Βασίζεται στους κανόνες που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον τομέα αυτό, όπως εκφράζονται στις ανακοινώσεις και επιστολές της Επιτροπής που αναφέρονται στα σημεία 2 έως 7 και 10 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ, στις σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και στην πρακτική της Επιτροπής.(4) Απόφαση ΔΕΚ της 20ής Μαρτίου 1984, υπόθεση 84/82, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 1451, 1488 (παράγραφοι 12 και επόμενες), η οποία παραπέμπει στην απόφαση ΔΕΚ της 11ης Δεκεμβρίου 1973, υπόθεση 120/73, Lorenz κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1471, 1481 (παράγραφος 3).(5) Απόφαση ΔΕΚ της 9ης Οκτωβρίου 1984, υποθέσεις 91 και 127/83, Heineken Brouwerijen κατά Inspecteurs der Vennootschapsbelasting, Συλλογή (1984) 3435, 3452-3453 (παράγραφοι 16 έως 18).(6) Βλέπε, παραδείγματος χάρη, αποφάσεις ΔΕΚ της 11ης Δεκεμβρίου 1973: υπόθεση 120/73, Lorenz κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1471, 1481 (παράγραφος 4) 7 υπόθεση 121/73, Markmann κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1495, 1506 (παράγραφος 4) 7 υπόθεση 122/73, Nordesee κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1511, 1522 (παράγραφος 4) 7 υπόθεση 141/73 Lohrey κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1527, 1538 (παράγραφος 4) 7 βλέπε επίσης απόφαση ΔΕΚ της 15ης Ιουλίου 1964, υπόθεση 6/64 Costa κατά ENEL, Συλλογή (1964) 585, 595-596 7 απόφαση ΔΕΚ της 21ης Μαΐου 1977, υποθέσεις 31 και 53/77, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Συλλογή (1977) 921, 924 (παράγραφος 16) 7 απόφαση ΔΕΚ της 3ης Μαΐου 1985, υποθέσεις 67, 68 και 70/85, Van der Kooy κατά Επιτροπής, συλλογή (1985), 1315, 1327 (παράγραφος 35) 7 και απόφαση ΔΕΚ της 24ης Φεβρουαρίου 1987, υπόθεση 310/85, Deufil κατά Επιτροπής, Συλλογή (1987) 901, 927 (παράγραφος 24).(7) Η προθεσμία αυτή θεωρήθηκε κατάλληλη στη νομολογία του ΔΕΚ. Βλέπε απόφαση ΔΕΚ της 11ης Δεκεμβρίου 1973, υπόθεση 120/73, Lorenz κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1471, 1482 (παράγραφος 4) 7 απόφαση ΔΕΚ της 20ής Μαρτίου 1984, υπόθεση 84/82, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 1451, 1488 (παράγραφος 11) και απόφαση ΔΕΚ της 30ής Ιουνίου 1992, υπόθεση αριθ. C 312/90, Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1992) Ι-4117, 4139 και 4142 (παράγραφοι 18-19). Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι, κατά τη λήξη της προθεσμίας αυτής, το ενδιαφερόμενο κράτος μπορεί να χορηγήσει την προτεινόμενη ενίσχυση, υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγουμένως ειδοποιήσει την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Κατά συνέπεια, θα εφαρμοστεί τότε το σύστημα των υφισταμένων ενισχύσεων. Εάν το κράτος της ΕΖΕΣ εφαρμόζει την ενίσχυση χωρίς να ενημερώσει την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, η ενίσχυση θεωρείται παράνομη για διαδικαστικούς λόγους.(8) Βλέπε απόφαση ΔΕΚ της 20ής Μαρτίου 1984, υπόθεση 84/82, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 1451, 1488-1489 (παράγραφος 13) 7 και απόφαση ΔΕΚ της 9ης Οκτωβρίου 1984, υποθέσεις 91 και 127/83, Heineken Brouwerijen κατά Inspecteurs der Vennotschapsbelasting, Συλλογή (1984) 3435, 3452 (παράγραφοι 12 έως 15).(9) Απόφαση ΔΕΚ της 20ής Μαρτίου 1984, υπόθεση 84/82, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 1451, 1488 (παράγραφοι 12 και επόμενες), που παραπέμπει στην απόφαση ΔΕΚ της 11ης Δεκεμβρίου 1973, υπόθεση 120/73, Lorenz κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 1471, 1481 (παράγραφος 3).(10) Βλέπε σημείο 8.4.2 και απόφαση ΔΕΚ της 30ής Ιουνίου 1992, υπόθεση αριθ. C-312/90, Ισπανία κατά Επιτροπής, συλλογή (1992) Ι-4117 και απόφαση ΔΕΚ της 30ής Ιουνίου 1992, υπόθεση αριθ. C-47/91, Ιταλία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1992) Ι-4145.(11) Απόφαση ΔΕΚ της 20ής Μαρτίου 1984, υπόθεση 84/82, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 1451, 1488-1489 (παράγραφος 13) 7 απόφαση ΔΕΚ της 4ης Φεβρουαρίου 1992, υπόθεση C-294-90, British Aerospace και Rover Group κατά Επιτροπής, Συλλογή (1992) Ι-493, 521-522 (παράγραφοι 7 έως 14).(12) Απόφαση ΔΕΚ της 14ης Νοεμβρίου 1984, υπόθεση 323/82, Intermills κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 3809, 3826 επόμενα (παράγραφος 16).(13) Όπου προηγουμένως, 3827 (παράγραφος 17).(14) Όπου προηγουμένως, 3827 επόμενα (παράγραφος 21).(15) Απόφαση ΔΕΚ της 21ης Μαρτίου 1990, υπόθεση C-142/87, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή (1990) Ι-959, 1010 (παράγραφος 18) 7 απόφαση ΔΕΚ της 14ης Φεβρουαρίου 1990, υπόθεση C-301/87, Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1990) Ι-307, 357 (παράγραφος 22) 7 απόφαση ΔΕΚ της 13ης Ιουλίου 1988, υπόθεση 102/87, Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1988) 4067, 4089 (παράγραφος 27) 7 απόφαση ΔΕΚ της 10ης Ιουλίου 1986, υπόθεση 40/85, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή (1986), 2346-2347 (παράγραφοι 20 και 22) 7 απόφαση ΔΕΚ της 10ης Ιουλίου 1986, υπόθεση 234/84, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή (1986) 2263, 2286-2288 (παράγραφοι 16, 17 και 22).(16) Απόφαση ΔΕΚ της 21ης Μαρτίου 1990, υπόθεση C-142/87, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή (1990) Ι-959, 1015 (παράγραφος 40) 7 απόφαση ΔΕΚ της 8ης Μαρτίου 1988, υποθέσεις 62 και 72/87, Exιcutif rιgional wallon κατά Επιτροπής, Συλλογή (1988) 1573, 1595 (παράγραφοι 21 και επόμενες) 7 απόφαση ΔΕΚ της 2ας Φεβρουαρίου 1988, υποθέσεις 67, 68 και 70/85, Van der Kooy κατά Επιτροπής, Συλλογή (1988) 219, 278-279 (παράγραφοι 69-76) 7 απόφαση ΔΕΚ της 14ης Οκτωβρίου 1987, υπόθεση 248/84, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1987) 4013, 4041-4042 (παράγραφοι 18 και 21-22) 7 απόφαση ΔΕΚ της 13ης Μαρτίου 1985, υποθέσεις 296 και 318/82, Κάτω Χώρες και Leeuwarder Papierwarenfabriek κατά Επιτροπής, Συλλογή (1985) 809, 823-825 (παράγραφοι 19 και 22 έως 27) 7 απόφαση ΔΕΚ της 14ης Νοεμβρίου 1983, υπόθεση 323/82, Intermills κατά Επιτροπής, Συλλογή (1984) 3809, 3828 και 3831-3832 (παράγραφοι 23 και 35 έως 39).(17) Απόφαση ΔΕΚ της 13ης Ιουλίου 1988, υπόθεση 102/87, Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1988) 4067, 4090 (παράγραφοι 32 και 33) 7 απόφαση ΔΕΚ της 2ας Φεβρουαρίου 1988, υπόθεση 213/85, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή (1988) 281, 299-300, 302 (παράγραφοι 19 και 29) 7 απόφαση ΔΕΚ της 2ας Φεβρουαρίου 1988, υποθέσεις 67, 68 και 70/85, Van der Kooy κατά Επιτροπής, Συλλογή (1988) 219, 277-278 (παράγραφοι 62 έως 68) 7 και απόφαση ΔΕΚ της 12ης Ιουλίου 1973, υπόθεση 70/72, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 813, 832 (παράγραφος 23).(18) Άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου.(19) Βλέπε σημείο 3.3 για την ερμηνεία της «θέσης σε εφαρμογή».(20) Απόφαση ΔΕΚ της 14ης Φεβρουαρίου 1990, υπόθεση C-301/87, Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή (1990) Ι-307 (παράγραφοι 19-20).(21) Όπου προηγουμένως, 356 (παράγραφος 19).(22) Όπου προηγουμένως, 357 (παράγραφος 23).(23) Πρώτη αναφορά στην απόφαση ΔΕΚ της 12ης Ιουλίου 1973, υπόθεση 70/72, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή (1973) 813, 828-829 (παράγραφοι 10-13) 7 βλέπε επίσης απόφαση ΔΕΚ της 21ης Μαρτίου 1990, υπόθεση C-142/87, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή (1990) Ι-959, 1020 (παράγραφοι 65 και 66) 7 και απόφαση ΔΕΚ της 24ης Φεβρουαρίου 1987, υπόθεση 310/85, Deufil κατά Επιτροπής, Συλλογή (1987) 901, 927 (παράγραφος 24).(24) Βλέπε απόφαση ΔΕΚ της 21ης Μαρτίου 1990, υπόθεση C-142, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή (1990) Ι-959, 1018-1020 (παράγραφοι 58 έως 63) 7 βλέπε επίσης απόφαση ΔΕΚ της 20ής Σεπτεμβρίου 1990, υπόθεση 5/89, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή (1990) Ι-3437, 3456 (παράγραφος 12) 7 απόφαση ΔΕΚ της 21ης Φεβρουαρίου 1990, υπόθεση C-74/89 Επιτροπή κατά Βελγίου, Συλλογή (1990) Ι-491 7 και απόφαση ΔΕΚ της 2ας Φεβρουαρίου 1989, υπόθεση 94/87 Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή (1989) 175, 192 (παράγραφος 12).(25) Βλέπε απόφαση ΔΕΚ της 15ης Ιουλίου 1964, υπόθεση 6/64, Costa κατά ENEL, Συλλογή (1964) 585, 595.(26) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί προς τις κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΕΕ αριθ. C 213 της 19. 8. 1992, σ. 2).(27) Ως «ενισχυόμενη περιοχή» θεωρείται η περιοχή κράτους της ΕΖΕΣ η οποία είναι επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στο τμήμα VI των κατευθυντήριων οδηγιών.(28) Δηλαδή, η ονομαστική αξία (προ-φόρων) των επιχορηγήσεων και η παρούσα αξία προ-φόρων των επιδοτήσεων επιτοκίου ως ποσοστό του κόστους της επένδυσης. Οι «καθαροί αριθμοί» είναι αυτοί που προκύπτουν μετά την αφαίρεση των καταβλητέων φόρων.(29) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με την ταχεία διαδικασία έγκρισης των συστημάτων ενισχύσεων προς τις ΜΜΕ και των τροποποιήσεων των υφισταμένων συστημάτων ενισχύσεων (ΕΕ αριθ. C 213 της 19. 8. 1992, σ. 10).(30) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στις κατευθυντήριες οδηγίες της Κοινότητας για τις ενισχύσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΕΕ αριθ. C 213 της 19. 8. 1992, σ. 2), καθώς και στην επιστολή της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη με τα στοιχεία IV.E.1 (93) D/06878 της 23ης Μαρτίου 1993.(31) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη σώρευση των διαφόρων τύπων ενισχύσεων (ΕΕ αριθ. C 3 της 5. 1. 1985, σ. 2) (σημείο 34 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(32) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στο κοινοτικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων για την έρευνα και την ανάπτυξη (ΕΕ αριθ. C 83 της 11. 4. 1986, σ. 2) και την επιστολή της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη SG(90) D/01620 της 5ης Φεβρουαρίου 1990 (σημεία 30-31 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(33) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί).(34) C(92) 23 τελικό, τόμος ΙΙ της 27ης Μαρτίου 1992, και ψήφισμα του Συμβουλίου της 1ης Φεβρουαρίου 1993.(35) Τα γενικά κριτήρια για φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα απαριθμούνται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 880/92 του Συμβουλίου της 23ης Μαρτίου 1992 σχετικά με κοινοτικό σύστημα απονομής οικολογικού σήματος (ΕΕ αριθ. L 99 της 11. 4. 1992, σ. 1) (η πράξη αυτή προβλέπεται να περιληφθεί στη συμπληρωματική δέσμη ρυθμίσεων της συμφωνίας ΕΟΧ).(36) Οι κύριες μορφές είναι επιχορηγήσεις, επιδοτούμενα δάνεια, εγγυήσεις, φορολογική απαλλαγή, μείωση των τελών και οφέλη σε είδος.(37) Οι κανόνες περί επενδυτικών ενισχύσεων του παρόντος κεφαλαίου θεσπίζονται με την επιφύλαξη της υπάρχουσας ή μελλοντικής νομοθεσίας στο πλαίσιο του ΕΟΧ, ιδίως στον τομέα του περιβάλλοντος.(38) Δηλαδή, η ονομαστική (χωρίς το φόρο) αξία των επιχορηγήσεων και η προεξοφλητική (χωρίς το φόρο) αξία των επιδοτήσεων επιτοκίου ως αναλογία του επενδυτικού κόστους. Τα καθαρά ποσά προκύπτουν μετά την αφαίρεση του φόρου.(39) Βλέπε κεφάλαιο 10. Όταν οι διατιθέμενες για περιβαλλοντικές επενδύσεις ενισχύσεις σε μη ενισχυόμενες περιοχές υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο από τις διατάξεις του άρθρου 61 παράγραφος 3 τρίτο εδάφιο όριο της ιδίας χώρας, τότε ο βαθμός ενίσχυσης της ενισχυόμενης περιοχής δύναται να ανέλθει στα επίπεδα της μη ενισχυόμενης περιοχής.(40) Εάν οι ενισχύσεις που διατίθενται για περιβαλλοντικές επενδύσεις σε μη ενισχυόμενες περιοχές υπερβαίνουν το όριο περιφερειακών ενισχύσεων για ενισχυόμενη περιοχή του άρθρου 61 παράγραφος 3 τρίτο εδάφιο της ίδιας χώρας, τότε το επίπεδο ενίσχυσης στην ενισχυόμενη περιοχή μπορεί να εξισωθεί με εκείνο που διατίθεται στη μη ενισχυόμενη περιοχή.(41) Εκτός αν η νομοθεσία του ΕΟΧ δεν προβλέπει ποσοστό ύψους 100 % 7 π.χ. την πράξη που αναφέρεται στο σημείο 3 του κεφαλαίου Ι του παραρτήματος ΙΙ της συμφωνίας ΕΟΧ σχετικά με την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της ρύπανσης του αέρα από τις εκπομπές οχημάτων με κινητήρα (οδηγία 91/441/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 70/220/ΕΟΚ). Σημ.: Οι τομεακές προσαρμογές για τις χώρες της ΕΖΕΣ σχετικά με τα οχήματα με κινητήρα περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο Ι του παραρτήματος ΙΙ της συμφωνίας ΕΟΧ.(42) Βλέπε πράξη που αναφέρεται στο σημείο 3 του κεφαλαίου Ι του παραρτήματος ΙΙ της συμφωνίας ΕΟΧ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά της ρύπανσης του αέρα από τις εκπομπές οχημάτων με κινητήρα (οδηγία 91/441/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 70/220/ΕΟΚ) (που περιέχει επίσης απαιτήσεις κοινοποιήσεως) και την πράξη που αναφέρεται στο σημείο 1 του κεφαλαίου ΧΙΧ του παραρτήματος ΙΙ της συμφωνίας ΕΟΧ για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών (οδηγία 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου).(43) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην όγδοη έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού, σημείο 228 για τον έλεγχο των ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης (σημείο 33 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(44) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στις ακόλουθες επιστολές της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη: SG(89) D/4328 της 5ης Απριλίου 1989 και SG(89) D/12722 της 12ης Οκτωβρίου 1989 (σημεία 11-12 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(45) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στη δέκατη έκτη έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού, σημείο 253 και στην εικοστή έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού, σημείο 280 για τις ενισχύσεις στην απασχόληση (σημεία 35 και 36 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(46) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στο δελτίο των ΕΚ 9-1984 για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 92 της συνθήκης ΕΟΚ στη συμμετοχή του δημοσίου στο κεφάλαιο των επιχειρήσεων (σημείο 9 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(47) Περιλαμβάνονται οι δημόσιες επιχειρήσεις όπως ορίζονται στο άρθρο 2 της πράξης που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ [Οδηγία 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής της 25ης Ιουνίου 1980 περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων (ΕΕ αριθ. L 195 της 29. 7. 1980, σ. 35)].(48) Δεν αφορά την καθαρή εξαγορά στοιχείων του ενεργητικού μιας επιχείρησης σε πτώχευση ή εκκαθάριση.(49) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής στα κράτη μέλη για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 5 της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής επί των δημοσίων επιχειρήσεων στον κλάδο της μεταποίησης.(50) Πράξη που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ για τη διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων.(51) Συνεκδικασθείσες υποθέσεις 188 έως 190/90, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο κατά Επιτροπής (1992), συλλογή ΔΕΚ, σ. 2545.(52) Μπορούμε να αναφέρουμε τις αποφάσεις Meura (ΕΕ αριθ. L 276 της 19. 10. 1984, σ. 34), Leeuwarden (ΕΕ αριθ. L 277 της 29. 9. 1982, σ. 15), Intermills I (ΕΕ αριθ. L 280 της 2. 10. 1982, σ. 30), Boch/Noviboch (ΕΕ αριθ. L 59 της 27. 2. 1985, σ. 21), Boussac (ΕΕ αριθ. L 352 της 15. 12. 1987, σ. 42), Alfa-Fiat (ΕΕ αριθ. L 394 της 31. 5. 1989, σ. 9), Pinault-Isoroy (ΕΕ αριθ. L 119 της 7. 5. 1988, σ. 38), Fabelta (ΕΕ αριθ. L 62 της 3. 3. 1984, σ. 18), Ideal Spun (ΕΕ αριθ. L 283 της 27. 10. 1984, σ. 42), Renault (ΕΕ αριθ. L 220 της 11. 8. 1988, σ. 30), ENI-Lanerossi (ΕΕ αριθ. L 16 της 20. 1. 189, σ. 52), Veneziana Vetro (ΕΕ αριθ. L 166 της 16. 6. 1989, σ. 60), Quimigal (ΕΕ αριθ. C 188 της 28. 7. 1990, σ. 3), CDF/Orkam (ΕΕ αριθ. C 198 της 7. 8. 1990, σ. 2.).(53) Μπορούμε να αναφέρουμε τις αποφάσεις CDF/Orkem (ανωτέρω), Quimigal (ανωτέρω), Intermills II (Δελτίο ΕΚ 4-1990, σημείο 1.1.34) και Ernealsteen (18η έκθεση ανταγωνισμού, σημεία 212 και 213).(54) Υπόθεση 40/85 Βέλγιο κατά Επιτροπής 1986, συλλογή ΔΕΚ, σ. 2321.(55) Υποθέσεις C 305/89, Ιταλία κατά Επιτροπής (Alfa) 1991, συλλογή ΔΕΚ, σ. Ι-1603 και C 303/88 Lanerossi και (1991), συλλογή ΔΕΚ, σ. 1433, αντίστοιχα.(56) Αυτό μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για τις δημόσιες επιχειρήσεις, ο βαθμός κεφαλαιοποίησης των οποίων έχει κρατηθεί ιδιαίτερα χαμηλός από τη δημόσια αρχή, της οποίας είναι ιδιοκτησία, για λόγους άσχετους με την εμπορική λογική (π.χ. περιορισμοί δημόσιων επενδύσεων).(57) Οι μέτοχοι μειοψηφίας που δεν διαθέτουν «ενδογενείς» («inside») πληροφορίες μύησης σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της εταιρείας μπορούν να αξιώσουν μια τυπικότερη αιτιολογική βάση για την παροχή χρηματικών πόρων, σε σύγκριση με έναν ιδιοκτήτη σε ελεγκτική θέση, ο οποίος ενδέχεται στην ουσία να συμμετέχει σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου στη διατύπωση της στρατηγικής και έχει ήδη καταστεί κοινωνός αναλυτικών στοιχείων σχετικά με τη χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης.(58) Η παροχή των πληροφοριών αυτών, κατόπιν αιτήσεως, εμπίπτει στο πεδίο των εξουσιών έρευνας των ενισχύσεων της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ που απορρέουν από τα άρθρα 3 και 61 της συμφωνίας ΕΟΧ, το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3 που είναι προσαρτημένο στη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου και του άρθρου 1 στοιχείο γ) της οδηγίας περί διαφάνειας, στο οποίο προσδιορίζεται ποιους πόρους αφορά η διαφάνεια.(59) Ο κατάλογος αυτός δεν είναι εξαντλητικός.(60) Το μελλοντικό cash flow υπολογιζόμενο με βάση το κεφαλαιακό κόστος της επιχείρησης (δηλαδή το ισχύον προεξοφλητικό επιτόκιο).(61) Η παραίτηση από την κανονική απόδοση των δημοσίων κεφαλαίων εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας περί διαφάνειας.(62) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής στα κράτη μέλη για την κοινοτική πλαισίωση στον τομέα των ενισχύσεων υπέρ της κλωστοϋφαντουργίας [SEC(71) 363 τελικό - Ιούλιος 1971] και την επιστολή της Επιτροπής στα κράτη μέλη SG(77) D/1190 της 4ης Φεβρουαρίου 1977 και το παράρτημα [έγγραφο SEC(77) 317, της 25. 1. 1977]: εξέταση της υφιστάμενης κατάστασης σε θέματα ενισχύσεων στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας (σημεία 13-14 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(63) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στο κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των συνθετικών ινών (ΕΕ αριθ. C 246 της 30. 12. 1992, σ. 2).(64) Ως τομέα η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εννοεί τα τέσσερα προαναφερθέντα είδη ινών, καθώς και την ίνα που αφορά η εκάστοτε εξεταζόμενη επένδυση.(65) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στο κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις προς την αυτοκινητοβιομηχανία (ΕΕ αριθ. C 123 της 18. 5. 1989, σ. 3 και ΕΕ αριθ. C 81 της 26. 3. 1991, σ. 4) (σημεία 16 και 17 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ), όπως τροποποιήθηκε από την ανακοίνωση της Επιτροπής, ΕΕ αριθ. C 36 της 10. 2. 1993, σ. 4.(66) Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην πλαισίωση ορισμένων κλάδων κατασκευής προϊόντων σιδήρου και χάλυβα εκτός ΕΚΑΧ (ΕΕ αριθ. C 320 της 13. 12. 1988, σ. 3) (σημείο 37 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΚΑΧ).(67) Τα κεφάλαια 25 έως 27 αντιστοιχούν στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 20ής Οκτωβρίου 1971 σχετικά με τα γενικά καθεστώτα ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (ΕΕ αριθ. C 111 της 4. 11. 1971, σ. 1), την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το ψήφισμα του Συμβουλίου της 20ής Οκτωβρίου 1971 σχετικά με τα γενικά καθεστώτα ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (ΕΕ αριθ. C 111 της 4. 11. 1971, σ. 7), την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο για τα γενικά καθεστώτα ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (COM(75) 77 τελικό), την ανακοίνωση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 1978 για τα καθεστώτα ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (ΕΕ αριθ. C 31 της 3. 2 1979, σ. 9), όπως τροποποιήθηκε από την ανακοίνωση της Επιτροπής για την αναθεώρηση της ανακοίνωσης της 21ης Δεκεμβρίου 1978 (ΕΕ αριθ. C 10 της 16. 1. 1990, σ. 8) (σημεία 18 έως 21 και σημείο 23 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ) 7 το κεφάλαιο 28 αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο εφαρμογής του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) στις περιφερειακές ενισχύσεις (ΕΕ αριθ. C 212 της 12. 8. 1988, σ. 2), όπως τροποποιήθηκε από την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο εφαρμογής του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ) στις περιφερειακές ενισχύσεις (ΕΕ αριθ. C 114 της 5. 5. 1992, σ. 4) και την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο εφαρμογής του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο α) στις περιφερειακές ενισχύσεις (ΕΕ αριθ. C 163 της 4. 7. 1990, σ. 6) (σημείο 22 και σημεία 24 έως 25 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(68) Βλέπε κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3037/90 του Συμβουλίου της 9ης Οκτωβρίου 1990 για τη στατιστική ονοματολογία των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ΕΕ αριθ. L 293 της 24. 10. 1990, σ. 1. Όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 761/93 της Επιτροπής, ΕΕ αριθ. L 83 της 3. 4. 1993, σ. 1.(69) Ονοματολογία των εδαφικών μονάδων για στατιστικούς λόγους στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.(70) Ανακοίνωση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 1978 για τα συστήματα περιφερειακών ενισχύσεων 2(i) (ΕΕ αριθ. C 31 της 3. 2. 1979, σ. 9) (σημείο 21 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).(71) Ανακοίνωση της Επιτροπής του 1979 για τα συστήματα περιφερειακών ενισχύσεων (ΕΕ αριθ. C 31 της 3. 2. 1979, σ. 9) (σημείο 21 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ), 2(ii).(72) Ανακοίνωση της Επιτροπής του 1979, (σημείο 21 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ), 2 (iv).(73) Βλέπε πρώτη, δεύτερη και εικοστή έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού, σημεία 164, 116-117 και 171.(74) Η παράγραφος 3 αντιστοιχεί στην επιστολή της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη SG(79) D/10478 της 14ης Σεπτεμβρίου 1979 (σημείο 32 του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ).ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ ΤΜΗΜΑ Ι 1. Κράτος ΕΖΕΣ: .2. Τίτλος του καθεστώτος/μέτρου ενισχύσεων (αναφέρατε τον τίτλο στη γλώσσα του πρωτότυπου ή/και στα αγγλικά): ..3. Διοικητική βαθμίδα που είναι υπεύθυνη για το καθεστώς/μέτρο ενισχύσεων:- κεντρική διοίκηση- περιφερειακές αρχές- τοπικές αρχές- άλλη.4. Υπουργείο ή άλλος διοικητικός φορέας που είναι κατά νόμο υπεύθυνος για το καθεστώς/μέτρο ενισχύσεων και την εφαρμογή του: ..Πρόσωπο(-α) αρμόδιο(-α) για τις επαφές: ...5. Νομική βάση: .(να επισυναφθεί αντίγραφο του σχεδίου της νομικής βάσης εάν διατίθεται κατά το χρόνο της κοινοποίησης).Τίτλος: .(να αναφερθεί ο τίτλος στη γλώσσα του πρωτότυπου ή/και στα αγγλικά):Παραπομπές: ...6. Πρόκειται για νέο καθεστώς; . . .Εάν το νέο καθεστώς αντικαθιστά ένα υφιστάμενο, να προσδιορισθεί για ποιο καθεστώς πρόκειται: ...7. Αν πρόκειται για τροποποίηση ενός υφιστάμενου καθεστώτος, να δοθούν τα ακόλουθα στοιχεία:- τίτλος του καθεστώτος: .- ημερομηνία κοινοποίησης και ημερομηνία έγκρισης από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ:.- να προσδιορισθούν ποιοι κανόνες και όροι μεταβάλλονται και για ποιο λόγο:....8. Στόχος(-οι) του καθεστώτος/μέτρου ενισχύσεων: .(να προσδιορισθεί μία μόνο κατηγορία 7 να αναφερθούν οι τυχόν δευτερεύοντες στόχοι)Οριζόντιοι:- ΜΜΕ- Ε & Α (1)- περιβάλλον- εξοικονόμηση ενέργειας- διάσωση και αναδιάρθρωση- απασχόληση κ.λπ.Περιφερειακοί:- ποιες περιφέρειες ή περιοχές είναι επιλέξιμες; .Τομεακοί:- ποιοι τομείς [τριψήφιες ομάδες NACE ή αντίστοιχη εθνική ονοματολογία (να προσδιορισθεί)] (2) είναι επιλέξιμοι; ....9. Μορφή(-ές) της ενίσχυσης:- επιχορήγηση- δάνειο με ευνοϊκους όρους (συμπεριλαμβανομένων λεπτομερειών για το προτιμησιακό επιτόκιο και για τον τρόπο εγγύησης του δανείου)- επιδότηση επιτοκίου- φορολογική ελάφρυνση (π.χ. αναβολή καταβολής φόρων, μείωση φορολογικών συντελεστών, φορολογικές απαλλαγές εισοδημάτων, μείωση εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κ.λπ.)- συμμετοχή στο κεφάλαιο- εγγύηση (συμπεριλαμβανομένων στοιχείων για τον τρόπο κάλυψης της εγγύησης και οποιωνδήποτε επιβαρύνσεων για την εγγύηση)- ενισχύσεις που συνδέονται με σύμβαση Ε & Α που συνάπτεται με βιομηχανικές επιχειρήσεις (να προσδιορισθεί)- άλλη (να προσδιορισθεί).Για κάθε μορφή ενίσχυσης πρέπει να χορηγηθούν τα ακόλουθα στοιχεία:- ακριβής περιγραφή των κανόνων και των όρων εφαρμογής της (ειδικότερα όσον αφορά την έντασή της) και- φορολογική μεταχείριση της ενίσχυσης.10. Να προσδιορισθούν οι επιλέξιμες δαπάνες επί των οποίων υπολογίζεται η ενίσχυση για κάθε μορφή ενίσχυσης (π.χ. γήπεδα, κτίρια, εξοπλισμός, προσωπικό, εκπαίδευση, αμοιβές συμβούλων, κ.λπ.): ....11. Να προσδιορισθούν άλλοι περιορισμοί των ενισχύσεων ή τα κριτήρια για κάθε μορφή ενίσχυσης: ..- Να προσδιορισθούν οποιαδήποτε όρια [αριθμός υπαλλήλων, κύκλος εργασιών, σύνολο ισολογισμού, μερίδιο του κεφαλαίου που κατέχεται από επιχειρήσεις μεγαλύτερες από τις μικρές και μεσαίες (3), λοιπά] για τους αποδέκτες της ενίσχυσης ή οποιεσδήποτε άλλες προϋποθέσεις που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των αποδεκτών.- Να προσδιορισθεί κατά πόσον η ενίσχυση χορηγείται αυτόματα αφ' ής στιγμής πληρούνται ορισμένα αντικειμενικά κριτήρια ή αν εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια των αρχών που παρέχουν την ενίσχυση.12. Ρυθμίσεις σχετικά με την εξόφληση και τις κυρώσεις:- ρυθμίσεις σχετικά με την εξόφληση, εφόσον υπάρχουν, σε περίπτωση επιτυχίας του σχεδίου,- ρυθμίσεις σχετικά με τις κυρώσεις, εφόσον υπάρχουν, στην περίπτωση που δεν τηρούνται οι προϋποθέσεις βάσει των οποίων χορηγήθηκε η ενίσχυση...13. Σώρευση ενισχύσεων:- όταν υπάρχουν περισσότερες από μία μορφές ενίσχυσης, να προσδιορισθεί σε ποιο βαθμό ο αποδέκτης μπορεί να συνδυάσει διάφορες μορφές ενίσχυσης,- να προσδιορισθεί σε ποιο βαθμό η εν λόγω ενίσχυση μπορεί να συνδυασθεί με άλλα καθεστώτα ενισχύσεων που ήδη εφαρμόζονται...14. Διάρκεια του καθεστώτος/μέτρου ενισχύσεων:- ημερομηνία κατά την οποία το καθεστώς/μέτρο ενισχύσεων αρχίζει να ισχύει και ημερομηνία μέχρι την οποία παραμένει εν ισχύι: .- σε περίπτωση υφισταμένου καθεστώτος, ποια είναι η χρονική περίοδος για την οποία παρατείνεται:.15. Προϋπολογισμός/δαπάνη.Να δοθούν στοιχεία σχετικά με τον προϋπολογισμό/τη δαπάνη σε εθνικό νόμισμα.- ο συνολικός προϋπολογισμός για τη διάρκεια του καθεστώτος/μέτρου ενισχύσεων 7 σε περίπτωση που πρόκειται να μεταβληθεί υφιστάμενο καθεστώς ενισχύσεων, να προσδιορισθεί, για τα τρία τελευταία έτη, η δαπάνη με τη μορφή αναλήψεων υποχρεώσεων (συμπεριλαμβανόμενης εκτίμησης της απώλειας εσόδων σε περίπτωση φορολογικής ελάφρυνσης),- ετήσια κατανομή του προϋπολογισμού.....16. Για καθεστώτα τα οποία δεν έχουν ειδικούς τομεακούς ή περιφερειακούς στόχους, να προσδιορισθεί οποιαδήποτε συνεπαγόμενη τομεακή ή περιφερειακή συγκέντρωση της ενίσχυσης..17. Εκτίμηση του αριθμού των αποδεκτών. .18. Προβλεπόμενα μέτρα ενημέρωσης/ελέγχου για να εξασφαλισθεί ότι τα ενισχυόμενα σχέδια είναι σύμφωνα με τους στόχους που έχουν θεσπισθεί...19. Πλήρως τεκμηριωμένη αιτιολόγηση της συμβατότητας του καθεστώτος/μέτρου ενισχύσεων συνοδευόμενη από τα αναγκαία στατιστικά στοιχεία...20. Οποιαδήποτε άλλα σχετικά στοιχεία (π.χ. εκτίμηση του αριθμού των θέσεων απασχόλησης που δημιουργούνται ή διατηρούνται).ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ Ε & Α1. Στόχοι:Περιγράψτε λεπτομερώς τους στόχους του μέτρου και το είδος ή τη φύση της Ε & Α για την οποία παρέχεται ενίσχυση...2. Περιγραφή των σταδίων της Ε & Α κατά τα οποία χορηγείται η ενίσχυση:- φάση προσδιορισμού ή μελέτες σκοπιμότητας- βασική έρευνα- βασική βιομηχανική έρευνα- εφαρμοσμένη έρευνα- ανάπτυξη- πρότυπα πειραματικά σχέδια ή σχέδια επίδειξης.3. Λεπτομερή στοιχεία των δαπανών που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση:- δαπάνες προσωπικού- προμήθειες, υλικά (τρέχουσες δαπάνες) κ.λπ.- όργανα και εξοπλισμός- γήπεδα και κτίρια- υπηρεσίες εμπειρογνωμόνων και άλλες ανάλογες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης των αποτελεσμάτων ερευνών, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνογνωσίας, δικαιωμάτων εκμετάλλευσης κ.λπ.- δαπάνες καταχώρισης και διατήρησης για διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή/και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας- γενικά έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την Ε & Α- σε περίπτωση συμβάσεων έρευνας με βιομηχανικές επιχειρήσεις, ακαθάριστο περιθώριο κέρδους το οποίο γίνεται δεκτό.Παρακαλείσθε να προσδιορίσετε τα επίπεδα έντασης, στις περιπτώσεις που ποικίλλουν, ανάλογα με τα στοιχεία των δαπανών...4. Έρευνα με συνεργασία:- εκτελούνται σχέδια σε συνεργασία με περισσότερες επιχειρήσεις επιλέξιμες για ενίσχυση; Με ειδικούς όρους;.- εάν ναι, με ποιους όρους;.- το πρόγραμμα προβλέπει συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και άλλων φορέων, όπως ερευνητικά ιδρύματα ή πανεπιστήμια; Με ειδικούς όρους;.- εάν ναι, αναφέρατε τους όρους και τις προϋποθέσεις..5. Πολυεθνικές πτυχές:- το πρόγραμμα/σχέδιο έχει πολυεθνικές πτυχές (π.χ. σχέδια Esprit, Εύρηκα); Εάν ναι:.- το πρόγραμμα προβλέπει συνεργασία με εταίρους σε άλλες χώρες; . . . . . .Εάν ναι, παρακαλείσθε να αναφέρετε σε ποιες:α) άλλα κράτη της ΕΖΕΣ: .β) κράτη της ΕΚ: .γ) κράτη εκτός ΕΟΧ: .δ) επιχειρήσεις σε άλλες χώρες: .- συνολικές δαπάνες του προγράμματος/σχεδίου: .- κατανομή των συνολικών δαπανών ανά εταίρο:.6. Εφαρμογή των αποτελεσμάτων:- σε ποιον θα ανήκουν τα αποτελέσματα της εν λόγω Ε & Α;.- επιβάλλονται όροι κατά την παροχή άδειας εκμετάλλευσης των εν λόγω αποτελεσμάτων;.- υπάρχει πρόβλεψη για γενική δημοσίευση/διάδοση των αποτελεσμάτων της Ε & Α;.- ποια μέτρα προβλέπονται για την εξασφάλιση της χρησιμοποίησης/περαιτέρω ανάπτυξης των αποτελεσμάτων;.(1) Εάν πρόκειται για καθεστώς Ε & Α, να δοθούν επίσης οι συμπληρωματικές πληροφορίες που αναφέρονται στο τμήμα ΙΙ του παρόντος παραρτήματος.(2) Η NACE είναι η γενική ονοματολογία των οικονομικών δραστηριοτήτων στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες 7 βλέπε κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3037/90 του Συμβουλίου της 9ης Οκτωβρίου 1990 για τη στατιστική ονοματολογία των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΕ αριθ. L 293 της 24. 10. 1990, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 761/93 της Επιτροπής (ΕΕ αριθ. L 83 της 3. 4. 1993, σ. 1).(3) Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις: όπως ορίζονται στους κανόνες για τις ενισχύσεις στις ΜΜΕ.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΝΤΥΠΟ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΑΧΕΙΑΣ ΕΓΚΡΙΣΗΣ 1. Κράτος ΕΖΕΣ: .2. Τίτλος του προγράμματος ενισχύσεων: .3. Πρόκειται για νέο πρόγραμμα ενισχύσεων; .3.1. Επίπεδο διοίκησης αρμόδιο για την εφαρμογή του προγράμματος: .- κεντρική διοίκηση: .- περιφερειακή αρχή: .- τοπική αρχή: .- άλλη: .3.2. Πρόκειται για:- οριζόντιο πρόγραμμα ενισχύσεων;για ποιο(-ούς) σκοπό(-ούς) (π.χ. ΜΜΕ, Ε & Α, περιβάλλον, εξοικονόμηση ενέργειας, διάσωση και αναδιάρθρωση, απασχόληση, κ.λπ.):..- περιφερειακό πρόγραμμα ενισχύσεων;για ποιες περιοχές; ..- τομεακό πρόγραμμα ενισχύσεων;για ποιους τομείς; ..3.3. Μορφή(-ές) της ενίσχυσης (με περιγραφή των όρων χορήγησης):- επιχορήγηση: .- δάνειο με ευνοϊκούς όρους: .- επιδότηση επιτοκίου: .- φορολογικές ελαφρύνσεις: .- συμμετοχή στο κεφάλαιο: .- εγγύηση: .- άλλη: .3.4. Διατιθέμενα κονδύλια (προϋπολογισμός): ..3.5. Διάρκεια: .3.6. Αποδέκτες της ενίσχυσης:- επιχειρήσεις που απασχολούν μέχρι . . . άτομα (250 κατ' ανώτατο όριο) και έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών μέχρι . . . (20 εκατομμύρια Ecu κατ' ανώτατο όριο) ή συνολικό ισολογισμό μέχρι . . . (10 εκατομμύρια Ecu κατ' ανώτατο όριο) και στο κεφάλαιο των οποίων δεν συμμετέχει με ποσοστό που υπερβαίνει το . . . (25 % κατ' ανώτατο όριο) μία ή περισσότερες επιχειρήσεις που δεν εμπίπτουν στον ορισμό αυτόν, πλην δημόσιων εταιρείων χαρτοφυλακίου, εταιρειών επιχειρηματικού κεφαλαίου ή εφόσον δεν ασκείται έλεγχος, θεσμικών επενδυτών.3.7. Ύψος της ενίσχυσης:3.7.1. Αν πρόκειται για πρόγραμμα επενδυτικών ενισχύσεων, ποια είναι η ένταση της ενίσχυσης (7,5 % του κόστους επένδυσης κατ' ανώτατο όριο):.3.7.2. Αν πρόκειται για πρόγραμμα ενισχύσεων που αποσκοπεί στη δημιουργία θέσεων εργασίας, ποιο είναι το μέγιστο ποσό ανά δημιουργούμενη θέση εργασίας (3 000 Ecu κατ' ανώτατο όριο):.3.7.3. Στις λοιπές περιπτώσεις, ποιο είναι το μέγιστο ποσό της ενίσχυσης ανά επιχείρηση (200 000 Ecu κατ' ανώτατο όριο):.4. Εφόσον πρόκειται για τροποποίηση υφιστάμενου προγράμματος ενισχύσεων:- πότε κοινοποιήθηκε το πρόγραμμα ενισχύσεων στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ; ..- πότε εγκρίθηκε από τη Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ; (ημερομηνία, αριθμός πρωτοκόλλου της επιστολής, αριθμός της ενίσχυσης): ..- ποιες είναι οι τροποποιήσεις που προτείνονται; (διάρκεια, προϋπολογισμός, όροι κ.λπ.):..5. Παρατηρήσεις: ..6. Πρόταση της Διεύθυνσης Κρατικών Ενισχύσεων και Μονοπωλίων της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ (να μην συμπληρωθεί):.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΣΧΕΔΙΟ ΛΕΠΤΟΜΕΡΟΥΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΚΘΕΣΗΣ 1. Ονομασία του προγράμματος: .2. Ημερομηνία της πλέον πρόσφατης έγκρισης που δόθηκε από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ: . . /. . /. . .3. Δαπάνες βάσει του προγράμματος:Για κάθε μορφή ενίσχυσης στα πλαίσια του προγράμματος υποβάλλονται χωριστά αριθμητικά στοιχεία (π.χ. επιχορηγήσεις, χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις). Να δοθούν στοιχεία για τις δαπάνες ή τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, τις απώλειες εσόδων και άλλους χρηματοοικονομικούς παράγοντες σχετικά με την παροχή της ενίσχυσης (π.χ. διάρκεια του δανείου, επιδοτήσεις επιτοκίων, μη εξοφληθέντα ποσοστά δανείων καθαρά από τα εισπραχθέντα ποσά, καταβολές μη εξοφληθέντων δανείων στα πλαίσια εγγυήσεων καθαρά από τις εισπραχθείσες αμοιβές και τα ανακτηθέντα ποσά).Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να παρέχονται στην ακόλουθη βάση:3.1. Για το έτος n, υποβάλλονται οι προβλέψεις δαπανών ή οι προβλέψεις για τις απώλειες εσόδων από φορολογικές ελαφρύνσεις.3.2. Για το έτος n 1, αναφέρονται:3.2.1. Οι αναληφθείσες δαπάνες, ή οι προβλέψεις για τις απώλειες εσόδων λόγω φορολογικών ελαφρύνσεων, στα πλαίσια νέων ενισχυόμενων σχεδίων και οι πραγματικές καταβολές για νέα και υπό εφαρμογή σχέδια (1).3.2.2. Ο αριθμός των νέων αποδεκτών και ο αριθμός των νέων ενισχυόμενων σχεδίων, μαζί με το συνολικό ποσό των επιλέξιμων επενδύσεων και τον προβλεπόμενο αριθμό των δημιουργούμενων ή διατηρούμενων θέσεων εργασίας.3.2.3. Η κατανομή των ποσών του σημείου 3.2.1. κατά περιφέρειες (επίπεδο 2 NUTS ή κατώτερο) (2).3.2.4. Για κάθε σημαντικό σχέδιο (πρόβλεψη επενδύσεων που υπερβαίνουν τα 3 εκατομμύρια Ecu) για το οποίο είχε αναληφθεί υποχρέωση και το οποίο στη συνέχεια αναβλήθηκε επ' αόριστο: ποσό της επένδυσης και προτεινόμενη ενίσχυση, και αριθμός των θέσεων εργασίας που αφορά.3.2.5.1. Κατανομή των συνολικών εξόδων κατά κλάδους δραστηριότητας των αποδεκτών (σύμφωνα με τη διψήφια ταξινόμηση της NACE ή αντίστοιχη εθνική ονοματολογία, η οποία προσδιορίζεται).3.2.5.2. Συμπληρώνεται μόνο εφόσον τα προγράμματα υπάγονται στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων Ε & Α:- κατανομή των συνολικών δαπανών κατά στάδιο της Ε & Α (βασική, βασική βιομηχανική, εφαρμοσμένη κ.λπ.)- αναφορά του αριθμού των σχεδίων που προϋποθέτουν συνεργασία στα πλαίσια του ΕΟΧ ή διεθνή συνεργασία- κατανομή των δαπανών ανά επιχείρηση, ερευνητικό κέντρο και πανεπιστήμιο.3.2.6. Συμπληρώνεται μόνο για προγράμματα:- που δεν αφορούν αποκλειστικά ΜΜΕ,- που δεν συνεπάγονται αυτόματη χορήγηση ενίσχυσης. Η ενίσχυση χορηγείται αυτόματα στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο μόνο να πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας προκειμένου να χορηγηθεί ενίσχυση ή στις περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι η δημόσια αρχή δεν ασκεί νόμιμη διακριτική ευχέρεια για την επιλογή των αποδεκτών.Παρέχονται τα ακόλουθα στοιχεία για κάθε αποδέκτη, αρχίζοντας από τον αποδέκτη που λαμβάνει τις περισσότερες ενισχύσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στο 30 % του συνόλου των υποχρεώσεων για το έτος n-1 (εκτός από τις πιστώσεις που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό για βασική έρευνα από πανεπιστήμια και άλλα επιστημονικά ιδρύματα που δεν υπάγονται στο άρθρο 61 της συμφωνίας ΕΟΧ, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω έρευνα δεν διεξάγεται βάσει συμβάσεων ή σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα):- όνομα- διεύθυνση- κλάδος δραστηριότητας του αποδέκτη (σύμφωνα με την ταξινόμηση που αναφέρεται στο σημείο 3.2.5.1)- ποσό της ενίσχυσης που έχει δεσμευθεί (ή εγκριθεί εφόσον υπάρχει φορολογική ελάφρυνση)- επιλέξιμο κόστος του σχεδίου- συνολικό κόστος του σχεδίου.Ο κατάλογος πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δέκα αποδέκτες, αλλά να μην υπερβαίνει τους 50. Ο κανόνας αυτός υπερισχύει έναντι του κανόνα του 30 %. Εάν υπάρχουν λιγότεροι από δέκα αποδέκτες κατά το έτος αναφοράς, πρέπει να απαριθμούνται όλοι. Εάν υπάρχουν περισσότερα ενισχυόμενα σχέδια ανά αποδέκτη, τα ζητούμενα στοιχεία πρέπει να είναι αναλυτικά για κάθε σχέδιο. Σε περίπτωση ενισχύσεων για τις οποίες υπάρχει ανώτατο όριο που καλύπτουν πάνω από 50 αποδέκτες, δεν απαιτείται το στοιχείο αυτό. Θα πρέπει να αναφερθεί μόνο το ανώτατο όριο και ο αριθμός των αποδεκτών που το καλύπτουν.3.2.7. Μεταβολές (διοικητικές ή άλλες) που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια του έτους.(1) Εάν δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία για την πραγματική απώλεια εσόδων λόγω φορολογικών ελαφρύνσεων, θα πρέπει να δοθούν οι σχετικές προβλέψεις και τα τελικά στοιχεία να σταλούν με την επόμενη έκθεση.(2) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διατηρεί το δικαίωμα να ζητά λεπτομερέστερα στοιχεία.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΜΕΝΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Για νέα προγράμματα ενισχύσεων στα οποία εφαρμόζεται η διαδικασία ταχείας έγκρισης ή προγράμματα με ετήσιο προϋπολογισμό που δεν υπερβαίνει τα 5 εκατομμύρια Ecu, να δοθούν μόνον οι πληροφορίες που ζητούνται στα σημεία 1, 2.1, 2.2.1 και 2.2.2 (πολύ απλουστευμένη έκθεση).1. Ονομασία του προγράμματος: .2. Δαπάνες στα πλαίσια του προγράμματος:Για κάθε μορφή ενίσχυσης στα πλαίσια του προγράμματος υποβάλλονται χωριστά αριθμητικά στοιχεία (π.χ. επιχορηγήσεις, χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις). Να δοθούν στοιχεία για τις δαπάνες ή τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν, τις απώλειες εσόδων και άλλους χρηματοοικονομικούς παράγοντες σχετικά με την παροχή της ενίσχυσης (π.χ. διάρκεια του δανείου, επιδοτήσεις επιτοκίων, μη εξοφληθέντα ποσοστά δανείων καθαρά από τα εισπραχθέντα ποσά, καταβολές μη εξοφληθέντων δανείων στα πλαίσια εγγυήσεων καθαρά από τις εισπραχθείσες αμοιβές και τα ανακτηθέντα ποσά).Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να παρέχονται στην ακόλουθη βάση:2.1. Για το έτος n, υποβάλλονται οι προβλέψεις δαπανών ή οι προβλέψεις για τις απώλειες εσόδων από φορολογικές ελαφρύνσεις.2.2. Για το έτος n-1, αναφέρονται:2.2.1. Οι αναληφθείσες δαπάνες, ή οι προβλέψεις για τις απώλειες εσόδων λόγω φορολογικών ελαφρύνσεων, στα πλαίσια νέων ενισχυόμενων σχεδίων και οι πραγματικές καταβολές για νέα και υπό εφαρμογή σχέδια (1).2.2.2. Ο αριθμός των νέων αποδεκτών και ο αριθμός των νέων ενισχυόμενων σχεδίων, μαζί με τον προβλεπόμενο αριθμό των δημιουργούμενων ή διατηρούμενων θέσεων εργασίας.2.2.3. Συμπληρώνεται μόνον εφόσον τα προγράμματα υπάγονται στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων Ε & Α:- κατανομή των συνολικών δαπανών κατά στάδιο της Ε & Α (βασική, βασική βιομηχανική, εφαρμοσμένη κ.λπ.)- αναφορά του αριθμού των σχεδίων που προϋποθέτουν συνεργασία στα πλαίσια του ΕΟΧ ή διεθνή συνεργασία- κατανομή των δαπανών ανά επιχείρηση, ερευνητικό κέντρο και πανεπιστήμιο.2.2.4. Συμπληρώνεται μόνο για προγράμματα:- που δεν αφορούν αποκλειστικά ΜΜΕ,- που δεν συνεπάγονται αυτόματη χορήγηση ενίσχυσης. Η ενίσχυση χορηγείται αυτόματα στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο μόνο να πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας προκειμένου να χορηγηθεί ενίσχυση ή στις περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι η δημόσια αρχή δεν ασκεί νόμιμη διακριτική ευχέρεια για την επιλογή των αποδεκτών.Για κάθε έναν από τους πέντε αποδέκτες έναντι των οποίων έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις με τα μεγαλύτερα ποσά ενισχύσεων, να δοθούν οι ακόλουθες πληροφορίες:- όνομα- διεύθυνση- κλάδος δραστηριότητας του αποδέκτη (σύμφωνα με την ταξινόμηση που αναφέρεται στο σημείο 3.2.5.1)- ποσό της ενίσχυσης που έχει δεσμευθεί (ή εγκριθεί εφόσον υπάρχει φορολογική ελάφρυνση)- επιλέξιμο κόστος του σχεδίου- συνολικό κόστος του σχεδίου.Αν υπάρχουν λιγότεροι από πέντε αποδέκτες κατά το έτος αναφοράς, πρέπει να αναφερθούν όλοι. Εάν υπάρχουν περισσότερα ενισχυόμενα σχέδια ανά αποδέκτη, οι ζητούμενες πληροφορίες πρέπει να είναι αναλυτικές για κάθε σχέδιο. Σε περίπτωση ενισχύσεων για τις οποίες προβλέπεται ανώτατο όριο το οποίο καλύπτουν περισσότεροι από πέντε αποδέκτες, δεν απαιτούνται οι πληροφορίες αυτές. Θα πρέπει να αναφερθεί μόνο το ύψος του ανωτάτου ορίου και ο αριθμός των αποδεκτών που το καλύπτουν.2.2.5. Μεταβολές (διοικητικές ή άλλες) που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια του έτους.(1) Εάν δεν υπάρχουον ακόμη στοιχεία για την πραγματική απώλεια εσόδων λόγω φορολογικών ελαφρύνσεων, θα πρέπει να δοθούν οι σχετικές προβλέψεις και τα τελικά στοιχεία να σταλούν με την επόμενη έκθεση.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΣΕΙΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΜΜΕ, ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΤΡΑΠΟΥΝ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ (δεν εφαρμόζεται σε τομείς που υπόκεινται σε ειδικούς κοινοτικούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις) >ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΕΝΤΥΠΟ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ ΓΙΑ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 1. Κράτος ΕΖΕΣ: .2. ΑποδέκτηςΕπωνυμία της εταιρείας: .Τόπος εγκατάστασης: .Ιδιοκτησιακό καθεστώς (1): .Κύριοι τομείς δραστηριότητας (2): .Εργατικό δυναμικό (3): .Οικονομικά αποτελέσματα:>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>Κατανομή των πωλήσεων: εθνική αγορά . . . %άλλες χώρες ΕΟΧ . . . %τρίτες χώρες . . . %3. Κρατική ενίσχυσηΤίτλος του προγράμματος: .Νομική βάση: .Δημόσιος φορέας:- κεντρική κυβέρνηση- περιφερειακή αρχή- τοπική αρχή- άλλος: .α) Μορφή και ύψος των προτεινόμενων ενισχύσεων (4):ΠοσόΕπιχορήγηση .Επιδότηση επιτοκίου .Φορολογικές πιστώσεις .Μειώσεις συντελεστών .Ελαφρύνσεις .Μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης .Συμμετοχή στο κεφάλαιο .Μετατροπή ή διαγραφή χρεών .Δάνεια με ευνοϊκους όρους .Συμμετοχικά δάνεια .Επιστρεπτέες προκαταβολές .Προβλέψεις φοροδοτικών διευκολύνσεων .Ποσά καλυπτόμενα από καθεστώς εγγύησης .Ζημίες απορρέουσες από καθεστώτα εγγύησης .Άλλα: .Όροι των μέτρων ενίσχυσης: .Πρόβλεψη ισοδύναμου επιχορήγησης (5):- προ φόρων: .- μετά φόρους: .β) Στόχοι των μέτρων:Αναδιάρθρωση ή διάσωσηΓενικές επενδύσειςΠεριφερειακή ανάπτυξηΚαινοτομίαΈρευνα και ανάπτυξηΕμπόριο/εξαγωγέςΠροστασία του περιβάλλοντοςΕξοικονόμηση ενέργειαςΕνισχύσεις για επαγγελματική εκπαίδευση σε επίπεδο επιχείρησηςΆλλοι: .γ) Αιτιολόγηση των μέτρων .δ) Σώρευση με άλλα μέτρα (6) .4. Ενισχυόμενο σχέδιοΤόπος: .Διάρκεια εκτέλεσης του σχεδίου: .Δαπάνη του σχεδίου: .Άλλες εμπλεκόμενες επιχειρήσεις (7): .α) Είδος του σχεδίου:Νέες εγκαταστάσειςΕπέκταση δυναμικούΒασικός εξορθολογισμόςΕισαγωγή καινοτομιώνΑναδιάρθρωση δραστηριοτήτωνΜεταφορά δραστηριοτήτωνΈρευνα και ανάπτυξηΠροστασία του περιβάλλοντοςΕξοικονόμηση ενέργειαςΕκπαίδευση του προσωπικού (σε επίπεδο επιχείρησης)Κλείσιμο εγκαταστάσεωνΕνέργειες διάσωσηςΆλλο: .β) Περιγραφή του σχεδίου:γ) Κατανομή της δαπάνης του σχεδίου (8):>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>δ) Χρηματοδότηση του σχεδίου:Ίδιοι πόροιΕισφορές κεφαλαίουΕξωτερικός δανεισμόςΔημόσια συνδρομήε) Επιπτώσεις του σχεδίου:στο δυναμικό (9): .στην παραγωγή (10): .στην απασχόληση: .στην κατανομή των πωλήσεων: .- εθνική αγορά (επί τοις %): . . .- άλλες χώρες ΕΟΧ (επί τοις %): . . .- χώρες εκτός ΕΟΧ (επί τοις %): . . .στο επίπεδο των προσόντων: .στην προμήθεια από εξωτερικές πηγές: .στη διάρθρωση του κόστους (κόστος ανά μονάδα):.5. Άλλες παρατηρήσεις6. Στοιχεία αναφοράς του σχεδίουΗμερομηνία της κοινοποίησης: . ./. ./. . . .Αριθμός της κοινοποίησης (11): . . . ./19 . .7. Συντονισμός του σχεδίου ενίσχυσηςΑρχή επιφορτισμένη με το φάκελο: .Πρόσωπο που μπορεί να παράσχει περισσότερες πληροφορίες: .(1) Ταυτότητα και συμμετοχή των κυρίων μετόχων.(2) Να δηλωθούν τα κύρια προϊόντα και ο αριθμός των μονάδων που παρήχθησαν το τελευταίο έτος.(3) Εάν ασκούνται δραστηριότητες σε διάφορα κράτη της ΕΖΕΣ, να δηλωθεί ο αριθμός των απασχολουμένων σε κάθε χώρα.(4) Οι παρακάτω 13 κατηγορίες περιλαμβάνονται πανομοιότυπες και στην ετήσια έκθεση.(5) Να δηλωθεί αν πρόκειται για ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης, καθώς, ενδεχομένως, και ο λόγος για την έλλειψη πρόβλεψης.(6) Να δηλωθεί, ενδεχομένως, η ημερομηνία και ο αριθμός των άλλων κοινοποιήσεων.(7) Εάν το σχέδιο έχει σχέση και με άλλες εταιρείες στα πλαίσια κοινής επιχείρησης, συγχώνευσης, εξαγοράς, αγοράς μετοχών ή περιουσιακών στοιχείων, να δηλωθούν αυτές οι άλλες εταιρείες.(8) Εάν πρόκειται για επενδυτικό σχέδιο, λεπτομερής ανάλυση με προσδιορισμό όλων των περιουσιακών στοιχείων.Εάν πρόκεται για σχέδιο αναδιάρθρωσης, λεπτομερής αναφορά των δαπανών της εταιρείας, όπως αυτές εκτίθενται και στην ετήσια έκθεση (πηγές και εφαρμογές), με προσδιορισμό, ωστόσο, του κοινωνικού κόστους και των άλλων εκτάκτων δαπανών αναδιάρθρωσης.Εάν πρόκειται για σχέδιο έρευνας και ανάπτυξης, λεπτομερής κατανομή σύμφωνα με τους κανόνες γις τις ενισχύσεις Ε & Α (βλέπε κεφάλαιο 14 των κατευθυντηρίων γραμμών).(9) Να δηλωθεί το δυναμικό και η παραγωγή σε μονάδες για κάθε κύριο προϊόν που επηρεάζεται από το σχέδιο.(10) Κατά χρονολογική σειρά.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Η ετήσια έκθεση θα πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν προς τις επιχειρήσεις του κλάδου από δημόσιους φορείς (εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές) κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς.1. Αποδέκτης της ενίσχυσηςΕπωνυμία της εταιρείας που λαμβάνει την ενίσχυση. Εάν η εταιρεία είναι θυγατρική, να δηλωθεί η αρχική μητρική εταιρεία.2. Κατηγορίες ενίσχυσηςΌλα τα μέτρα δημόσιας συνδρομής προς κάθε αποδέκτη κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς θα πρέπει να ταξινομούνται με βάση τις ακόλουθες κατηγορίες:(1) Επιχορηγήσεις(2) Επιδοτήσεις επιτοκίου(3) Φορολογικές πιστώσεις, αφορολόγητα ποσά, απαλλαγές, μειώσεις συντελεστών(4) Μειώσεις των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης(5) Συμμετοχή στο κεφάλαιο(6) Μετατροπή ή διαγραφή χρεών(7) Δάνεια με ευνοϊκούς όρους(8) Συμμετοχικά δάνεια(9) Επιστρεπτέες προκαταβολές συνδεόμενες με την επίδοση(10) Προβλέψεις φοροδοτικών διευκολύνσεων (αποθεματικά, ελεύθερη ή επισπευσμένη απόσβεση)(11) Ποσά καλυπτόμενα από καθεστώτα εγγύησης(12) Ζημίες απορρέουσες από καθεστώτα εγγύησης(13) Άλλες ενισχύσεις3. Επεξηγήσεις για του όρους των ενισχύσεωνΓια τα μέτρα συνδρομής των περιπτώσεων 7 έως 11 και 13, απαιτούνται πρόσθετες επεξηγήσεις για τους όρους κάθε μέτρου, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο υπολογισμός του στοιχείου ενίσχυσης με τη μορφή ισοδυνάμου επιχορήγησης (π.χ. διάρκεια, επιδότηση επιτοκίου, επίπτωση της φορολογίας στο ισοδύναμο επιχορήγησης κ.λπ.)." >ΑΡΧΗ ΓΡΑΦΗΚΟΥ>Σχέδιο ετήσιας έκθεσης στον κλάδο των αυτοκινήτων οχημάτων(Ποσά σε εθνικό νόμισμα)Κράτος ΕΖΕΣ:Έτος:Μέτρα δημόσιας συνδρομής (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) (13) Εταιρική επωνυμία Μητρική εταιρεία Επιχορηγήσεις Επιδοτήσεις επιτοκίου Φορολογικές πιστώσεις, αφορολόγητα, απαλλαγές και μειώσεις συντελεστών Μειώσεις εισφορών κοινωνικής ασφάλισης Συμμετοχή στο κεφάλαιο Μετατροπή ή διαγραφή χρεών Δάνεια με ευνοϊκούς όρους Συμμετοχικά δάνεια Επιστρεπτέες προκαταβολές συνδεόμενες με τη επίδοση Προβλέψεις φορολογικών διευκολύνσεων (αποθεματικά, ελεύθερη ή επισπευσμένη απόσβεση) Ποσά καλυπτόμενα από καθεστώτα εγγύησης Ζημίες απορρέουσες από καθεστώτα εγγύησης Άλλα Σύνολο >ΤΕΛΟΣ ΓΡΑΦΗΚΟΥ>