Avis juridique important

|

31994D0367

94/367/ΚΕΠΠΑ: Απόφαση του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1994 σχετικά με τη διεξαγωγή της κοινής δράσης την οποία ενέκρινε το Συμβούλιο με βάση το άρθρο Ι.3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τη διάσκεψη για την προώθηση του συμφώνου σταθερότητας

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 165 της 01/07/1994 σ. 0002 - 0006 Φινλανδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 11 τόμος 32 σ. 0069  Σουηδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 11 τόμος 32 σ. 0069

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 14ης Ιουνίου 1994 σχετικά με τη διεξαγωγή της κοινής δράσης την οποία ενέκρινε το Συμβούλιο με βάση το άρθρο I.3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τη διάσκεψη για την προώθηση του συμφώνου σταθερότητας  (94/367/ΚΕΠΠΑ)ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ,  Έχοντας υπόψη:  τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως τα άρθρα I.3 και I.11,  τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 21ης και 22ας Ιουνίου 1993, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 1993 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 10ης και 11ης Δεκεμβρίου 1993,  την απόφαση 93/728/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1993 (1),  ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:   Άρθρο 1  Η κοινή δράση η οποία συμφωνήθηκε με την προαναφερόμενη απόφαση του Συμβουλίου διεξάγεται ενόψει της σύναψης του συμφώνου σταθερότητας.   Άρθρο 2  Η δράση θα διεξαχθεί σύμφωνα με τα τελικά έγγραφα της εναρκτήριας διάσκεψης του συμφώνου σταθερότητας τα οποία εγκρίθηκαν στις 27 Μαΐου 1994 στο Παρίσι, και τα οποία περιέχονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.   Άρθρο 3  Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να κατευθύνει τη δράση της προς την υλοποίηση των στόχων της κοινής δράσης με τις κατάλληλες οικονομικές δράσεις, στα πλαίσια της εφαρμογής των κοινοτικών προγραμμάτων.   Άρθρο 4  Οι δαπάνες οργάνωσης συνεδριάσεων τις οποίες συγκαλεί η Ένωση στα πλαίσια της διάσκεψης για τη σταθερότητα εκτός των εδρών των θεσμικών οργάνων είναι διοικητικές δαπάνες εφόσον δεν υπερβαίνουν το κόστος το οποίο συνήθως βαρύνει τις χώρες  υποδοχής. Οι χρηματοδοτικοί διακανονισμοί οι σχετιζόμενοι με τη διεξαγωγή της διάσκεψης θα αποτελέσουν θέμα τακτικών εκθέσεων προς το Συμβούλιο.   Άρθρο 5  Το Συμβούλιο θα εξετάσει την πορεία υλοποίησης των στόχων της κοινής δράσης σε εύθετο χρόνο και το αργότερο μέσα σ'ένα χρόνο.   Άρθρο 6  Η παρούσα απόφαση τίθεται σε ισχύ σήμερα.   Άρθρο 7  Η παρούσα απόφαση θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα.  Λουξεμβούργο, 14 Ιουνίου 1994.  Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ  (1) ΕΕ αριθ. L 339 της 31. 12. 1993, σ. 1.      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ   I. ΤΕΛΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑΣ ΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ   Μέρος 1: Στόχοι και αρχές της εναρκτήριας διάσκεψης του συμφώνου σταθερότητας στην Ευρώπη  1.1. Εμείς, οι υπουργοί των Εξωτερικών και οι αντιπρόσωποι των κρατών που συμμετέχουμε στη διάσκεψη, αποφασίσαμε να συναντηθούμε στο Παρίσι ανταποκρινόμενοι στο  κάλεσμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τη σύναψη ενός συμφώνου σταθερότητας στην Ευρώπη.  1.2. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας της ευρωπαϊκής ηπείρου. Σημαντική πρόοδος έχει συντελεστεί στο δρόμο προς τη δημοκρατία, την ειρήνη και την ενότητα της Ευρώπης. Η Τελική Πράξης του Ελσίνκι, η Χάρτα των Παρισίων, το Έγγραφο της  Κοπεγχάγης, το Έγγραφο του Ελσίνκι του 1992, όπως επίσης και οι διμερείς συμφωνίες για σχέσεις καλής γειτονίας, αποτελούν ορόσημα αυτής της διαδικασίας. Πρέπει όμως να προχωρήσουμε ακόμα μακρύτερα ώστε αυτά τα επιτεύγματα να καταστούν αμετάκλητα.  1.3. Πιστεύουμε ότι έχει φθάσει η στιγμή να προσφέρουμε, με τη βοήθεια προληπτικών μέτρων, μια νέα ώθηση για να υπερπηδήσουμε οποιεσδήποτε εναπομείνασες τάσεις διαίρεσης τις οποίες η ιστορία κληροδότησε στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Δηλώνουμε τη θέλησή μας να  δημιουργήσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης το οποίο θα ενισχύσει ευνοϊκά την εδραίωση της δημοκρατίας, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την οικονομική πρόοδο και ειρήνη, ενώ συγχρόνως θα σέβεται την ταυτότητα των λαών.  1.4. Χαιρετίζουμε τις προσπάθειες που αναπτύχθηκαν γι' αυτό το σκοπό στα διεθνή βήματα, όπως αυτές τις ΔΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Σημειώνουμε τις προοπτικές προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι οποίες προσφέρθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της  Κοπεγχάγης στις συνεργαζόμενες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που την επιθυμούν καθώς και τα βήματα των χωρών που προσεγγίζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση έχοντας ως σκοπό τους την προσχώρηση: Βουλγαρία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Εσθονία, Ουγγαρία,  Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία και Σλοβακία. Λαμβάνοντας υπόψη μας αυτή την προοπτική, αποφασίσαμε να διοργανώσουμε μια διάσκεψη για τη σταθερότητα στην Ευρώπη, η οποία ακολουθώντας μια συμβουλευτική και διαππραγματευτική σειρά ενεργειών  οργανωμένη μέσα στο πλαίσιό της, θα πρέπει να οδηγήσει στη σύναψη ενός συμφώνου σταθερότητας.  1.5. Οι σκοποί της σταθερότητας θα επιτευχθούν μέσω της προωθήσεως σχέσεων καλής γειτονίας, που περιλαμβάνουν θέματα σχετικά με τα σύνορα και τις μειονότητες. Επίσης, η περιφερειακή συνεργασία και η ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, με την βοήθεια  διακανονισμών συνεργασίας που πρέπει να ιδρυθούν στους διάφορους τομείς, μπορούν να συμβάλουν στο σκοπό αυτόν.  1.6. Συμφωνούμε στο ότι οι αναφερόμενες αρχές του συμφώνου σταθερότητας, που αφορούν τις σχέσεις καλής γειτονίας, θα είναι οι υπάρχουσες αρχές και υποχρεώσεις που έχουν ορισθεί από τα Ηνωμένα Έθνη, τη ΔΑΣΕ, το Συμβούλιο της Ευρώπης, ιδιαιτέρως δε  εκείνες οι αρχές που περιλαμβάνονται στην Τελική Πράξη του Ελσίνκι, στη Χάρτα των Παρισίων για μια Νέα Ευρώπη, στο Έγγραφο της Κοπεγχάγης, στο Έγγραφο του Ελσίνκι του 1992, και τη διακήρυξη της συνόδου κορυφής του Συμβουλίου της Ευρώπης στη Βιέννη το  1993. Αυτές οι αρχές αναφέρονται αντίστοιχα στο απαραβίαστο των συνόρων, στην εδαφική ακεραιότητα και το σεβασμό των υπαρχόντων συνόρων, και στις εθνικές μειονότητες.  1.7. Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε με μια πραγματιστική μέθοδο. Οι εν εξελίξει συζητήσεις, όσον αφορά τις διάφορες προπαρασκευαστικές συμφωνίες και διακανονισμούς, μπορούν επίσης να διευκολυνθούν, αν συμπεριληφθούν στη διαδικασία του συμφώνου. Ο στόχος  μας συνίσταται στην ενθάρρυνση των χωρών που ως τώρα δεν έχουν συνάψει συμφωνίες και διακανονισμούς συνεργασίας και καλής γειτονίας σχετικά με θέματα μειονοτήτων και συνόρων, να το επιτύχουν. Αυτό θα επιτευχθεί με τη βοήθεια μιας διαδικασίας διμερών  διαπραγματεύσεων και περιφερειακών συζητήσεων στρογγυλής τράπεζας, των οποίων η σύνθεση και η ημερήσια διάταξη θα έχει επιλεχθεί ελεύθερα από τις χώρες που λαμβάνουν μέρος.  1.8. Όλες οι αποφάσεις και οι διακανονισμοί που θα επιτευχθούν θα συμπεριληφθούν στο σύμφωνο σταθερότητας, το περιεχόμενο του οποίου όλες οι χώρες που το συνάπτουν θα δεσμευθούν να υποστηρίξουν με όλη τους τη πολιτική δύναμη. Οι χώρες οι οποίες έχουν  ήδη συνάψει διμερείς συμφωνίες με τους γείτονές τους μπορούν επίσης, αν το επιθυμούν, να το συμπεριλάβουν στο σύμφωνο. Για όλες αυτές τις χώρες που θα το συνάψουν θα δημιουργηθεί ένα σημαντικό σημείο αναφοράς που θα δώσει μια νέα διάταση η οποία θα  βασίζεται στο σεβασμό των διαφορών και των κοινών αξιών στις σχέσεις μεταξύ των λαών όλης της Ευρώπης.  1.9. Ελπίζουμε ότι η ήπειρός μας, η οποία σπαράσσεται τόσο έντονα από πολέμους, θα καταστεί για τη διεθνή κοινότητα ένα παράδειγμα αποδοχής των διαφορών.   Μερος 2: Λειτουργικές αποφάσεις  2.1. Σ' αυτό το πνεύμα, οι χώρες μας διενήργησαν εντατικές διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών ώστε να ληφθούν αποφάσεις σε σχέση με τα προβλήματα που θα μας απασχολήσουν, τις διαδικασίες και το  χρονοδιάγραμμα που θα πρέπει να ακολουθήσουμε για να επιτύχουμε τους στόχους μας. Αυτές οι διαβουλεύσεις μας επέτρεψαν να συμφωνήσουμε σχετικά με την πορεία που θα ακολουθήσουμε. Αποδεικνύουν το δημιουργικό πνεύμα και τη θέληση να συνεργαστούμε ενεργά  και να επιτύχουμε τα οποία εμπνέουν τις χώρες μας.  2.2. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά, σημειώνουμε την προθυμία των κρατών που αναφέρονται στο σημείο 1.4, να αναπτύξουν περαιτέρω τις σχέσεις τους υπό το πνεύμα σχέσεων καλής γειτονίας, σύμφωνα με συνθήκες και συμφωνίες ήδη συνημμένες, να συνεχίσουν ή να  προωθήσουν διαπραγματεύσεις και να συμμετάσχουν σε συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας.  2.3. Επίσης παρατηρούμε τη θέληση των γειτονικών κρατών των χωρών που αναφέρθηκαν στο σημείο 1.4, να λάβουν μέρος στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων όταν η φύση των εν λόγω προβλημάτων απαιτεί τη συμμετοχή τους, και τη θέληση άλλων κρατών να συμβάλλουν  σ' αυτή τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.  2.4. Λαμβάνουμε υπό σημείωση το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις διμερείς ή περιφερειακές συζητήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την ετοιμότητά της να παίξει το ρόλο του μεσολαβητή στις διμερείς συζητήσεις εάν  της ζητηθεί από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Διαπιστώνουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη συμβάλλει στην οικονομική ανάπλαση και την ισχυροποίηση των δημοκρατικών θεσμών στο περιφερειακό επίπεδο και είναι ήδη έτοιμη να θέσει στη διάθεση των ενδιαφερομένων χωρών,  στο πλαίσιο των υπαρχουσών ευρωπαϊκών συμφωνιών, άλλες αποφάσεις και προγράμματα, και την κατάλληλη υποστήριξη ώστε να διευκολύνει την επίτευξη των σκοπών του συμφώνου.  2.5. Άλλες υπάρχουσες περιφερειακές δομές και διεθνείς οργανισμοί μπορούν επίσης να συνεισφέρουν, με τις ενέργείες τους, ώστε να προωθηθεί η δημιουργική συνεργασία και οι σχέσεις καλής γειτονίας στο περιφερειακό επίπεδο.  2.6. Συμφωνήσαμε ότι διαδικασίες θα βασισθούν στις αντιλήψεις που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματευτικών συνομιλιών σύμφωνα με το Έγγραφο του Ελσίνκι του 1992, το οποίο υπογράμμισε την περιφερειακή συνεργασία ως ένα πολύτιμο μέσο προώθησης  πολλαπλών δομών σταθερότητας. Αυτές οι συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας θα στοχεύουν από τη μια πλευρά στο να βελτιώσουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και από την άλλη να προσδιορίσουν τα σχέδια κοινού ενδιαφέροντος για τις συμμετέχουσες χώρες.  ΕΠΟΜΕΝΩΣ:  2.7. Εμείς, οι υπουργοί των Εξωτερικών και οι αντιπρόσωποι των κρατών που συμμετέχουν στη διάσκεψη, συμφωνήσαμε να διοργανώσουμε περιφερειακές συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας. Η σύνθεσή τους, τα πεδία συνεργασίας και οι εργασιακές διαδικασίες  καθορίζονται σε ένα κείμενο για τη διοργάνωση αυτών των συζητήσεων στρογγυλής τράπεζας.  2.8. Ο στόχος αυτών των συζητήσεων στρογγυλής τράπεζας είναι να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για την καθιέρωση και τη βελτίωση των σχέσεων καλής γειτονίας σχετικά και με θέματα μειονοτήτων και συνόρων.  2.9. Παρατηρούμε την θέληση των χωρών που αναφέρθηκαν στο σημείο 1.4 να περιλάβουν τις υπάρχουσες αποφάσεις σχέσεων καλής γειτονίας στο σύμφωνα, εάν τα μέρη συμφωνούν, ή εν απουσία τέτοιων συμφωνιών, να εντατικοποιήσουν ή να αρχίσουν διαπραγματεύσεις.  2.10. Οι χώρες που αναφέρθηκαν στο σημείο 1.4 και επιθυμούν διαπραγματεύσεις μπορούν να προσκαλέσουν γειτονικές ή άλλες χώρες, όπως επίσης και σχετικούς διεθνείς οργανισμούς και οργανώσεις, να συμμετάσχουν στις περιφερειακές τους συζητήσεις στρογγυλής  τράπεζας, εάν το επιθυμούν, έτσι ώστε να συμβάλλουν στην επιδίωξη σχέσεων καλής γειτονίας, διμερώς και σε περιφερειακό επίπεδο.  2.11. Οι περιφερειακές συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας θα συγκαλούνται το συντομότερο δυνατόν ύστερα από πρόσκληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενεργώντας έτσι, η Ένωση θα συνεργάζεται με τη ΔΑΣΕ η οποία θα συμμετάχει μέσω των οργάνων της.   Μέρος 3:  3.1. Ζητούμε από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τη ΔΑΣΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης να βοηθήσουν ώστε να διασφαλισθεί η ομαλή λειτουργία των διαπραγματεύσεων.   Μέρος 4: Εκτιμήσεις των διαπραγματεύσεων  4.1. Είμαστε αποφασισμένοι να επιτύχουμε το σκοπό μας ο οποίος είναι η σύναψη του συμφώνου σταθερότητας, το ταχύτερο δυνατόν.  4.2. Επομένως:  - Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συστήσει μια ομάδα ανοικτή στα ενδιαφερόμενα κράτη και τη ΔΑΣΕ, η οποία θα συνέρχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια των εργασιών ώστε να βεβαιώνεται ότι προχωρούν και να διευκολύνει τη λειτουργία τους.  - Αυτή η ομάδα θα μπορέσει να συγκαλέσει μια ενδιάμεση διάσκεψη που θα έχει ως έργο την αποτίμηση της προόδου που θα έχει συντελεστεί.   Μέρος 5: Η τελική διάσκεψη και ο ρόλος της ΔΑΣΕ  5.1. Η τελική διάσκεψη θα πραγματοποιηθεί, εάν η πρόοδος των εργασιών το επιτρέψει, μέσα σε ένα έτος από την εναρκτήρια διάσκεψη. Θα είναι υπεύθυνη για την υιοθέτηση του συμφώνου σταθερότητας.  5.2. Το σύμφωνο σταθερότητας στην Ευρώπη θα ανατεθεί στη ΔΑΣΕ από την οποία θα ζητηθεί, σύμφωνα με τις διαδικασίες της, να αναλάβει την ευθύνη για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της εφαρμογής των συμφωνιών και των διακανονισμών όπως επίσης και των  υποχρεώσεων που εμπεριέχονται, εντάσσοντας τις ενέργειες και τις συναντήσεις που θα ακολουθήσουν στο υλικό και οργανωτικό πλαίσιο της ΔΑΣΕ.  5.3. Έχουμε συνείδηση της πολιτικής σημασίας του προτεινόμενου συμφώνου σταθερότητας και εγκρίναμε τα τελικά κείμενα για να μας κατευθύνουν σ' αυτή τη σημαντική προσπάθεια.   II. ΕΓΓΡΑΦΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ  Το παρόν κείμενο αναφέρεται στο έγγραφο της εναρκτήριας διάσκεψης ενός συμφώνου σταθερότητας στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στα σημεία του, 1.7, 2.6, και 2.7 ως 2.11.  Α. Οι χώρες που αναφέρθηκαν στο σημείο 1.4 του εγγράφου είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν στις περιφερειακές συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας. Θα μπορούσαν επίσης να κληθούν να συμμετάσχουν οι γειτονικές τους χώρες, άλλες χώρες που θέλουν να συνεισφέρουν  όπως επίσης και σχετικοί διεθνείς οργανισμοί και οργανώσεις που το επιθυμούν, χωρίς να απορρέει καμία δέσμευση από αυτά για το μέλλον, και με επιφύλαξη όσον αφορά το περιεχόμενο της συμβολής τους.  Οι περιφερειακές συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας θα έχουν ως σκοπό τον προσδιορισμό των διακανονισμών και των σχεδίων, τα οποία στοχεύουν στο να διευκολύνουν την επίτευξη και την υλοποίηση συμφωνιών και μέτρων για σχέσεις καλής γειτονίας σχετικά με  τομείς όπως αυτοί που παρατίθενται και οι οποίοι είναι απλώς ενδεικτικοί:  α) περιφερειακή και διασυνοριακή συνεργασία- β) θέματα σχετικά με μειονότητες- γ) πολιτιστική συνεργασία, που περιλαμβάνει και γλωσσική εκπαίδευση- δ) οικονομική συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο- ε) νομική συνεργασία και διοικητική κατάρτιση- στ) περιβαλλοντικά προβλήματα.  Β. Για τις χώρες που αναφέρθηκαν στο σημείο 1.4, θα υπάρξουν δύο στρογγυλές τράπεζες:  - μία για την περιοχή της Βαλτικής και,  - μία για τις υπόλοιπες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.  Οι στρογγυλές τράπεζες θα συγκροτηθούν από αυτές τις ενδιαφερόμενες χώρες της περιοχής που αναφέρθηκαν στο σημείο 1.4, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχετικών διεθνών οργανισμών και οργανώσεων και των κρατών που, μετά από συμφωνία με τις  ενδιαφερόμενες χώρες, επιθυμούν να συμβάλλουν στο σχέδιο.  Η στρογγυλή τράπεζα για τη Βαλτική θα πρέπει να συζητήσει γενικά πολιτικά ζητήματα της περιοχής και να προωθήσει την περιφερειακή συνεργασία όπως για παράδειγμα σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: ένταξη πληθυσμών ξένης καταγωγής, εθνικές μειονότητες,  γλωσσική εκπαίδευση, διαμεσολαβητής, διασυνοριακή δραστηριότητα και ναυτική συνεργασία μεταξύ περιοχών γειτονικών χωρών.  Γ. Οι συναντήσεις στρογγυλής τράπεζας θα πρέπει να ομαδοποιηθούν τόσο από άποψη τόπου όσο και χρόνου, ενώ η συμμετοχή σ' αυτές θα εξαρτηθεί από τα προς συζήτηση θέματα. Οι διαδικαστικές λειπτομέρειες θα προσδιορισθούν από τους συμμετέχοντες στη  στρογγυλή τράπεζα.  Θα μπορούν να προεδρεύονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και να συνέρχονται είτε εκ περιτροπής σε χώρες της περιοχής, είτε μετά από πρόσκληση μεμονωμένων χωρών ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ενδεχομένως στη Βιέννη στην έδρα της Μόνιμης Επιτροπής της ΔΑΣΕ.  Η χώρα ή ο οργανισμός του θα συγκαλεί τις συναντήσεις, θα πρέπει να παρέχει με δικά του έξοδα τις εγκαταστάσεις και τα μέσα για τη διοργάνωσή τους, όπως αίθουσες συνεδριάσεων, γραρμματειακή υποστήριξη και διερμηνεία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκφράσει την  ετοιμότητά της να αναλάβει αυτά τα έξοδα στην περίπτωση που οι συναντήσεις λαμβάνουν χώρα στην έδρα των οργάνων της.


title: 2003/197/: Απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ αριθ. 197/03/COL της  5ης Νοεμβρίου 2003  για την τροποποίηση για τριακοστη ενατη φορα των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων με την εισαγωγή ενός νέου κεφαλαίου 34: Επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης και επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως

text:
               10.5.2006

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 123/33

      ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

   αριθ. 197/03/COL
   της 5ης Νοεμβρίου 2003
   για την τροποποίηση για τριακοστή ένατη φορά των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων με την εισαγωγή ενός νέου κεφαλαίου 34: Επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης και επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως
   Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,
   Έχοντας υπόψη:
   τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (1), και ιδίως τα άρθρα 61 και 63 και το πρωτόκολλο 26,
   τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ σχετικά με την ίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (2), και ιδίως το άρθρο 24, το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το άρθρο 1 του πρώτου μέρους του πρωτοκόλλου 3 (3),
   Εκτιμώντας ότι:
   βάσει του άρθρου 24 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις·
   βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκδίδει ανακοινώσεις ή κατευθυντήριες γραμμές για θέματα τα οποία άπτονται της συμφωνίας ΕΟΧ, εφόσον αυτό προβλέπεται ρητά από τη συμφωνία αυτή ή από τη συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου ή εφόσον το κρίνει αναγκαίο η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.
   Υπενθυμίζοντας τους ουσιώδεις και Διαδικαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (4) τους οποίους εξέδωσε η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στις 19 Ιανουαρίου 1994 (5)·
   στις 8 Μαΐου 2003, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε νέα ανακοίνωση σχετικά με τα επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως (6)·
   η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο·
   πρέπει να εξασφαλισθεί η ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων ΕΟΧ για τις κρατικές ενισχύσεις σε ολόκληρο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο·
   σύμφωνα με το σημείο II υπό την επικεφαλίδα «ΓΕΝΙΚΑ» στο τέλος του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκδίδει, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Επιτροπή, πράξεις αντίστοιχες εκείνων που εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή·
   το πρώην κεφάλαιο 33.2 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις όσον αφορά τα επιτόκια αναφοράς ασχολείται με τα επιτόκια και ότι θα πρέπει συνεπώς να συμπεριληφθεί στο ίδιο κεφάλαιο με τις διατάξεις σχετικά με τα επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως·
   Κατόπιν διαβουλεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή·
   Υπενθυμίζοντας ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ προέβη σε διαβουλεύσεις με τα κράτη της ΕΖΕΣ στο πλαίσιο πολυμερούς σύσκεψης επί του θέματος, στις 20 Ιουνίου 2003,
   ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

               1.

               Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις τροποποιούνται με την προσθήκη ενός νέου κεφαλαίου 34: «Επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης και επιτόκια που θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα».

               2.

               Το κεφάλαιο 33.2 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις μετατρέπεται σε κεφάλαιο 34.1. Το κεφάλαιο 33.2 διαγράφεται.

               3.

               Ο τίτλος του κεφαλαίου 33 «Άλλες διατάξεις» αντικαθίστασται με τον τίτλο του κεφαλαίου 33.1 και διατυπώνεται πλέον ως εξής «Μετατροπές μεταξύ των εθνικών νομισμάτων και του ευρώ». Η λέξη Ecu, σε όλες τις περιπτώσεις που εμφανίζεται στο κεφάλαιο αυτό, αντικαθίσταται στο εξής με τη λέξη «ευρώ». Ο τίτλος του κεφαλαίου 33.1 διαγράφεται.

               4.

               Το νέο κεφάλαιο 34 περιλαμβάνεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.

               5.

               Τα κράτη της ΕΖΕΣ ενημερώνονται με επιστολή στην οποία περιλαμβάνεται αντίγραφο της παρούσας απόφασης και του παραρτήματός της.

               6.

               Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημερώνεται, σύμφωνα με το στοιχείο δ) του πρωτοκόλλου 27 της συμφωνίας ΕΟΧ, με την αποστολή αντιγράφου της παρούσας απόφασης, περιλαμβανομένου του παραρτήματός της.

               7.

               Η απόφαση, περιλαμβανομένου του παραρτήματος δημοσιεύεται στο τμήμα ΕΟΧ και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

               8.

               Το αυθεντικό κείμενο της απόφασης είναι στην αγγλική γλώσσα.

      Βρυξέλλες, 5 Νοεμβρίου 2003.

            Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

         Einar M. BULL

            Πρόεδρος

         Hannes HAFSTEIN

            Μέλος του Σώματος

      (1)  Στο εξής: συμφωνία ΕΟΧ.

      (2)  Στο εξής:συμφωνία περί εποπτείας και Δικαστηρίου.

      (3)  Πρωτόκολλο 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου όπως τροποποιήθηκε από τα κράτη της ΕΖΕΣ στις 10 Δεκεμβρίου 2001. Οι τροποποιήσεις τέθηκαν σε ισχύ στις 28 Αυγούστου 2003.

      (4)  Στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις.

      (5)  Αρχικά δημοσιεύτηκαν στην ΕΕ L 231 της 3.9.1994 και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 32 της ίδιας ημερομηνίας, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την απόφαση του Σώματος αριθ. 196/03/COL της 5ης Νοεμβρίου 2003, η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί.

      (6)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως (ΕΕ C 110 της 8.5.2003, σ. 21· διορθώδηκε στην ΕΕ C 150 της 27.6.2003, σ. 3).

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

         «34.   ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΟΥ ΈΧΟΥΝ ΧΟΡΗΓΗΘΕΙ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ
         34.1.   ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (1)

                     (1)

                     Για την παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων, όπως ορίζει η συμφωνία ΕΟΧ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ χρησιμοποιεί διάφορες παραμέτρους, μεταξύ των οποίων και τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης.

                     (2)

                     Τα επιτόκια αυτά χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του ισοδυνάμου επιχορήγησης μιας ενίσχυσης καταβληθείσας σε πολλές δόσεις και για τον υπολογισμό του στοιχείου της ενίσχυσης που προκύπτει από την εφαρμογή καθεστώτων χορήγησης δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο. Χρησιμοποιούνται επίσης κατά την εφαρμογή του κανόνα de minimis, καθώς και για την επιστροφή των παράνομων ενισχύσεων.

                     (3)

                     Τα επιτόκια αναφοράς θεωρείται ότι απεικονίζουν το μέσο επίπεδο των επιτοκίων που ισχύουν στα διάφορα κράτη ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στη συμφωνία ΕΟΧ, για τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια (διάρκειας πέντε έως δέκα ετών) τα οποία συνοδεύονται από συνήθεις εγγυήσεις.

                     (4)

                     Από την 1η Απριλίου 2000 τα επιτόκια αναφοράς καθορίζονται ως εξής:

                                 —

                                 το ενδεικτικό επιτόκιο καθορίζεται ως το επίπεδο του επιτοκίου των πενταετών κρατικών ομολόγων, στο αντίστοιχο νόμισμα, προσαυξημένο κατά 25 σημεία βάσης,

                                 —

                                 το επιτόκιο αναφοράς θεωρείται ότι είναι ίσο με το μέσο όρο των ενδεικτικών επιτοκίων που κατεγράφησαν κατά τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο,

                                 —

                                 το επιτόκιο αναφοράς θα καθορίζεται (από το 2001 και εξής) με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου,

                                 —

                                 κατά τη διάρκεια του έτους, το επιτόκιο αναφοράς προσαρμόζεται εφόσον διαφέρει και εφόσον η διαφορά του υπερβαίνει πλέον του 15 % το μέσο όρο των ενδεικτικών επιτοκίων που κατεγράφησαν κατά τους τρεις τελευταίους μήνες για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

                           Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι:

                                 —

                                 το με τον τρόπο αυτό καθοριζόμενο επιτόκιο αναφοράς είναι ένα κατώτατο επιτόκιο το οποίο μπορεί να αυξηθεί σε περιπτώσεις ιδιαίτερου κινδύνου (π.χ. προβληματική επιχείρηση, απουσία εγγυήσεων τις οποίες συνήθως απαιτούν οι τράπεζες).

                                 —

                                 η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει, εάν τούτο κριθεί αναγκαίο για την εξέταση ορισμένων περιπτώσεων, βασικό επιτόκιο μικρότερης διάρκειας (π.χ. Libor ενός έτους) ή μεγαλύτερης διάρκειας (π.χ. επιτόκιο ομολογιών δεκαετούς διάρκειας) σε σχέση με το επιτόκιο των κρατικών ομολογιών πενταετούς διάρκειας.

                     (5)

                     Τα επιτόκια αναφοράς γνωστοποιούνται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στην ιστοσελίδα: http://www.eftasurv.int

               34.2   ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΧΟΡΗΓΗΘΕΙ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ (2)

                     (1)

                     Το άρθρο 14 του μέρους ΙΙ του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου ορίζει ότι, σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους ΕΖΕΣ λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από το δικαιούχο. Το ποσό που πρέπει να ανακτηθεί περιλαμβάνει και τους σχετικούς τόκους, υπολογιζόμενους με το κατάλληλο επιτόκιο που ορίζει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Οι τόκοι πρέπει να καταβληθούν από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου η παράνομη ενίσχυση μέχρι την ημερομηνία ανάκτησής της.

                     (2)

                     Σε επιστολή της 22ας Φεβρουαρίου 1995 προς τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριζε ότι, όταν επιδιώκεται η επαναφορά στην προγενέστερη κατάσταση, τα εμπορικά επιτόκια επιτρέπουν τον ακριβέστερο υπολογισμό του αθέμιτου οφέλους που έχει αποκομίσει ο αποδέκτης μιας παράνομης ενίσχυσης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή ενημέρωνε τα κράτη μέλη ότι στις αποφάσεις που ενδεχομένως θα εξέδιδε διατάσσοντας την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως θα εφάρμοζε ως βάση για το εμπορικό επιτόκιο το επιτόκιο αναφοράς το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του καθαρού ισοδύναμου επιχορήγησης των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Έτσι, για αρκετά χρόνια πάγια πρακτική της Επιτροπής ήταν να περιλαμβάνει στις αποφάσεις της περί ανάκτησης διάταξη με την οποία αξίωνε τον υπολογισμό των τόκων με βάση το επιτόκιο αναφοράς το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του καθαρού ισοδύναμου επιχορήγησης των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Στις 9 Σεπτεμβρίου 1997, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση η οποία αναφέρεται λεπτομερέστερα στα επιτόκια αναφοράς που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των επιστροφών παράνομων ενισχύσεων και για άλλους σκοπούς (3), την οποία εν μέρει ενσωμάτωσε η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις· βλ. το παρόν κεφάλαιο 34.1 (4). Το ερώτημα που έχει ανακύψει είναι κατά πόσον το επιτόκιο αυτό πρέπει να εφαρμόζεται με τη μέθοδο του απλού τοκισμού ή με τη μέθοδο του ανατοκισμού (5).

                     (3)

                     Σύμφωνα με μεγάλο πλήθος αποφάσεων των κοινοτικών δικαστηρίων (6), η ανάκτηση αποτελεί λογικό επακόλουθο του παράνομου χαρακτήρα της ενίσχυσης. Σκοπός της ανάκτησης είναι η επαναφορά στην κατάσταση που ίσχυε προηγουμένως. Με την επιστροφή της ενίσχυσης, ο αποδέκτης αποστερείται το αθέμιτο πλεονέκτημα που απολάμβανε έναντι των ανταγωνιστών του στην αγορά και αποκαθίστανται οι συνθήκες ανταγωνισμού οι οποίες ίσχυαν πριν από την καταβολή της ενίσχυσης. Βάσει της συναλλακτικής πρακτικής, οι τόκοι υπολογίζονται κατά κανόνα με τη μέθοδο του απλού τοκισμού, όταν ο αποδέκτης των χρημάτων δεν μπορεί να κάνει χρήση του ποσού των τόκων πριν από τη λήξη της κρίσιμης χρονικής περιόδου, παραδείγματος χάρη όταν οι τόκοι καταβάλλονται στο τέλος της περιόδου. Οι τόκοι υπολογίζονται κατά κανόνα με τη μέθοδο του ανατοκισμού σε περίπτωση που μπορεί να θεωρηθεί ότι το ποσό των τόκων καταβάλλεται στο δικαιούχο κάθε χρόνο (ή κάθε κρίσιμη χρονική περίοδο), με αποτέλεσμα να προσαυξάνεται αντιστοίχως το ποσό του αρχικού κεφαλαίου. Στην περίπτωση αυτή, ο δικαιούχος αποκομίζει τόκο από τον τόκο που καταβάλλεται για κάθε περίοδο.

                     (4)

                     Στην πράξη, το είδος της ενίσχυσης που έχει χορηγηθεί και η κατάσταση του συγκεκριμένου δικαιούχου μπορεί να διαφέρουν. Εάν η ενίσχυση συνίσταται στην καταβολή υπερβολικά μεγάλης αποζημίωσης, το όφελος που η αποδέκτρια επιχείρηση έχει αποκομίσει από αυτήν μπορεί να εξομοιωθεί με κατάθεση, η οποία υπό κανονικές συνθήκες προσπορίζει τόκους από ανατοκισμό. Εάν η ενίσχυση ήταν επενδυτική ενίσχυση για συγκεκριμένη επιλέξιμη δαπάνη, τότε είναι πιθανό να έχει υποκαταστήσει μία εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης που, υπό κανονικές συνθήκες, θα προσπόριζε ομοίως τόκους από ανατοκισμό με βάση τα εμπορικά επιτόκια. Εάν η ενίσχυση ήταν ενίσχυση λειτουργίας, θα είχε άμεσες συνέπειες για τους λογαριασμούς κερδών και ζημιών και, κατ’ επέκταση, για τον ισολογισμό, με αποτέλεσμα να είναι διαθέσιμα κεφάλαια για κατάθεση. Επομένως, ανεξάρτητα από τις ανομοιότητες των διαφόρων περιπτώσεων, προκύπτει ότι μία παράνομη ενίσχυση έχει ως αποτέλεσμα την παροχή χρηματοδότησης στον αποδέκτη υπό όρους παρόμοιους με εκείνους ενός μεσοπρόθεσμου άτοκου δανείου. Κατά συνέπεια, κρίνεται σκόπιμο να λαμβάνονται υπόψη οι τόκοι από ανατοκισμό, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι εξουδετερώνονται πλήρως τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν από την κατάσταση αυτή.

                     (5)

                     Με βάση τα ανωτέρω, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ επιθυμεί να ενημερώσει τα κράτη της ΕΖΕΣ και κάθε ενδιαφερόμενο ότι στις αποφάσεις που ενδεχομένως θα εκδίδει μελλοντικώς διατάσσοντας την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως θα εφαρμόζει μεν το επιτόκιο αναφοράς το οποίο χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του καθαρού ισοδύναμου επιχορήγησης των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα, αλλά με βάση τη μέθοδο του ανατοκισμού. Σύμφωνα με τη συνήθη συναλλακτική πρακτική, ο ανατοκισμός είναι ετήσιος. Αντιστοίχως, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αναμένει από τα κράτη ΕΖΕΣ να εφαρμόζουν τη μέθοδο του ανατοκισμού για την εκτέλεση αποφάσεων ανάκτησης που εκκρεμούν, εκτός αν αυτό αντιβαίνει σε μία από τις γενικές αρχές του δικαίου ΕΟΧ.»

         (1)  Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί εν μέρει στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ C 273, 9.9.1997, σ. 3), πρώην κεφάλαιο 33.2 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις.

         (2)  Το κεφάλαιο αυτό αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά τα επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύεσεων που έχουν χορηγηθεί παρανόμως (ΕΕ C 110, 8.5.2003, σ. 21, διορθωτικό στην ανακοίνωση της Επιτροπής, ΕΕ C 150, 27.6.2003, σ. 3).

         (3)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης, βλ. υποσημείωση 1.

         (4)  Η μεταγενέστερη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική προσαρμογή της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης, (ΕΕ C 241, of 26.8.1999, σ. 9), αφορούσε την είσοδο στο τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης την 1η Ιανουαρίου 1999 και δεν είχε σχέση με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

         (5)  Για τον υπολογισμό του απλού τόκου χρησιμοποιείται ο εξής τύπος: τόκος = (κεφάλαιο × επιτόκιο × αριθμό ετών).
      Για τον υπολογισμό του τόκου βάσει ετήσιου ανατοκισμού χρησιμοποιείται ο εξής τύπος: τόκος = (κεφάλαιο (1 + επιτόκιο) αριθμός ετών) - κεφάλαιο.

         (6)  Βλ. ιδίως την υπόθεση C-24/95 Land Rheinland-Pfalz κατά Alcan [1997] Συλλογή I-1591 και την υπόθεση Case T-459/93 Siemens κατά Commission [1995] Συλλογή II-1675.