title: 2010/473/ΕΕ: Απόφαση της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2009 , σχετικά με τα μέτρα στήριξης στο γεωργικό τομέα τα οποία έθεσε σε εφαρμογή η Ισπανία μετά την αύξηση του κόστους των καυσίμων [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2009) 9971]

text:
               4.9.2010

               EL

               Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

               L 235/1

         ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
   της 15ης Δεκεμβρίου 2009
   σχετικά με τα μέτρα στήριξης στο γεωργικό τομέα τα οποία έθεσε σε εφαρμογή η Ισπανία μετά την αύξηση του κόστους των καυσίμων
   [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2009) 9971]
   (Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
   (2010/473/ΕΕ)
   Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
   Έχοντας υπόψη:
   τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») (1), και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
   Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους, σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ, να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
   Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
   Ι.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

               (1)

               Με επιστολή της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, οι ισπανικές αρχές κοινοποίησαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, τα μέτρα στήριξης στο γεωργικό τομέα τα οποία εφαρμόζει η Ισπανία μετά την αύξηση του κόστους των καυσίμων. Με τηλεομοιοτυπικό μήνυμα της 20ής Νοεμβρίου 2000, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες. Οι εν λόγω πληροφορίες διαβιβάστηκαν με τις επιστολές της 9ης Ιανουαρίου 2001 και της 13ης Μαρτίου 2001.

               (2)

               Μεγάλο μέρος των μέτρων που περιλαμβάνονται στην κοινοποίηση είχαν μεταβιβαστεί στο μητρώο μη κοινοποιηθεισών ενισχύσεων (ενίσχυση NN 19/2001). Ένα άλλο μέρος είχε καταχωριστεί στο μητρώο κοινοποιηθεισών ενισχύσεων (N 681/A/2000).

               (3)

               Με επιστολή της 11ης Απριλίου 2001, η οποία κοινοποιήθηκε στις 25 Απριλίου 2001, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ισπανία σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ ως προς ορισμένα από τα μέτρα και θεώρησε ότι ορισμένα άλλα μέτρα δεν πληρούσαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε να τύχουν των διατάξεων του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ.

               (4)

               Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
                   (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα εν λόγω μέτρα.

               (5)

               Με τις επιστολές της 6ης Ιουνίου 2001 και της 20ής Δεκεμβρίου 2001, η Ισπανία διαβίβασε ορισμένες παρατηρήσεις. Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις εκ μέρους των ενδιαφερομένων. Τις διαβίβασε στις ισπανικές αρχές, οι οποίες είχαν τη δυνατότητα να τις σχολιάσουν. Η Επιτροπή παρέλαβε τα σχόλια αυτά με τις επιστολές της 1ης και 30ής Οκτωβρίου 2001.

               (6)

               Η Επιτροπή εξέδωσε εν μέρει αρνητική τελική απόφαση στις 11 Δεκεμβρίου 2002, με τον αριθμό 2003/293/ΕΚ (3).

               (7)

               Η Asociación de Empresarios de Estaciones de Servicio de la Comunidad de Madrid et la Federación Catalana de Estaciones de Servicio άσκησε, στις 15 Απριλίου 2003, ενώπιον του Πρωτοδικείου προσφυγή κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (4). Η καταγγέλλουσα ζήτησε τη μερική ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής.

               (8)

               Με απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2006 (5), το Πρωτοδικείο ακύρωσε το άρθρο 1 της απόφασης 2003/293/ΕΚ της Επιτροπής, εφόσον διαπιστώθηκε ότι τα μέτρα στήριξης των γεωργικών συνεταιρισμών που προβλέπονται στο βασιλικό νομοθετικό διάταγμα αριθ. 10/2000 της 6ης Οκτωβρίου 2000, όσον αφορά τα επείγοντα μέτρα στήριξης των τομέων της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών (6), δεν συνιστούν ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (9)

               Μετά τη μερική ακύρωση της απόφασης, η Επιτροπή οφείλει να εκδώσει νέα απόφαση όσον αφορά τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 1 της απόφασης 2003/293/ΕΚ, όπως ακυρώθηκε από το Πρωτοδικείο, πράγμα που πράττει με την παρούσα απόφαση.

               (10)

               Όσον αφορά τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 1 της απόφασης 2003/293/ΕΚ τα οποία δεν ακυρώθηκαν από το Πρωτοδικείο (7) και τα οποία εξακολουθούν συνεπώς να ισχύουν, δεν θίγονται από την παρούσα απόφαση. Καμία άλλη αναφορά δεν θα γίνει συνεπώς στη συνέχεια στα μέτρα αυτά.

               (11)

               Τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 της απόφασης 2003/293/ΕΚ (8), καθώς και τα άρθρα 3, 4 και 5 που ακολουθούν δεν αποτελούν επίσης αντικείμενο της παρούσας απόφασης, και συνεπώς τα άρθρα αυτά εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως. Καμία άλλη αναφορά δεν θα γίνει συνεπώς στη συνέχεια στα μέτρα αυτά.

         ΙΙ.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

   1.   Μέτρα στήριξης των γεωργικών συνεταιρισμών

               (12)

               Τα κοινοποιηθέντα μέτρα στήριξης των γεωργικών συνεταιρισμών προβλέπονται στο άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος αριθ. 10/2000, όσον αφορά τα επείγοντα μέτρα στήριξης των τομέων της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών (9), το οποίο εισάγει ορισμένες τροποποιήσεις στο νόμο 27/1999, της 16ης Ιουλίου 1999, σχετικά με τους συνεταιρισμούς (10) και στο νόμο 20/1990, της 19ης Δεκεμβρίου 1990, σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών (11).

               (13)

               Αφενός, στις εργασίες διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη, καταργείται το ανώτατο όριο του 50 % επί του κύκλου εργασιών που επιβάλλεται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς όσον αφορά την υλοποίηση εργασιών με τρίτους μη μέλη, δίχως να χάνεται το πλεονέκτημα του φορολογικά προστατευόμενου συνεταιρισμού που θεσπίστηκε από το νόμο 20/1990 (άρθρο 13.10).

               (14)

               Αφετέρου, τροποποιείται ο νόμος 34/1998, της 7ης Οκτωβρίου 1998, σχετικά με τον τομέα των πετρελαιοειδών (12) καταργώντας, για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς, την απαίτηση σύστασης οντότητας με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα, που εμπίπτει στο γενικό φορολογικό καθεστώς, για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη από τους γεωργικούς συνεταιρισμούς.

               (15)

               Κύριος στόχος των εν λόγω μέτρων ήταν, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, να εξουδετερώσουν την αύξηση του κόστους των καυσίμων που έπληξε σε μεγάλο βαθμό το γεωργικό τομέα την εποχή που είχαν θεσπιστεί τα μέτρα. Έτσι, στην αιτιολόγηση του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 αναφέρεται ότι «το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης που χρησιμοποιείται στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών, όπως και τα καύσιμα για άλλες χρήσεις, υφίσταται τιμολογιακή αύξηση μετά την άνοδο της τιμής του πετρελαίου και τη σημαντική ανατίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ». Η ισπανική κυβέρνηση, «έχοντας επίγνωση της πραγματικής σημασίας αυτής της κρίσης η οποία προκλήθηκε από εξωγενείς παράγοντες, έχει αναλύσει με τις πιο αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των τομέων που επλήγησαν το μέγεθος των οικονομικών επιπτώσεων στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας, επιτυγχάνοντας ευρεία συναίνεση όσον αφορά την έγκριση δέσμης μέτρων που αποσκοπούν στην άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου και στην εμβάθυνση όσον αφορά την ελευθέρωση των τομέων».

               (16)

               Όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής των νόμων που τροποποιήθηκαν από το κοινοποιηθέν μέτρο, είναι απαραίτητο να γίνει μια πιο λεπτομερής περιγραφή.

               (17)

               Ο νόμος 27/1999 όσον αφορά τους συνεταιρισμούς είναι το νομικό εργαλείο το οποίο πλαισιώνει τη συνεταιριστική δραστηριότητα στην Ισπανία. Προσδιορίζει την έννοια της συνεταιριστικής εταιρείας, των κατηγοριών της και διέπει τη σύστασή της. Έχει επίσης ως στόχο την προώθηση και την ανάπτυξη των συνεταιριστικών εταιρειών και οριοθετεί τις μορφές ένωσής τους, διευκολύνοντας την ίδρυση των εν λόγω ομάδων, με στόχο να προωθήσει το συνεταιριστικό κίνημα. Το άρθρο 93 του εν λόγω νόμου αφορά τους γεωργικούς συνεταιρισμούς, ιδίως τον στόχο τους και τις δραστηριότητες που μπορούν να αναπτύξουν.

               (18)

               Τα άρθρα 16.5, 18.2, 33 και 34 του νόμου 20/1990 προβλέπουν κανόνες που αφορούν τη φορολογική βάση και το φορολογικό καθεστώς των ισπανικών συνεταιρισμών, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών συνεταιρισμών. Ο νόμος κάνει διάκριση μεταξύ των «προστατευόμενων συνεταιρισμών» και των «ειδικά προστατευόμενων συνεταιρισμών». Οι «προστατευόμενοι συνεταιρισμοί» είναι αυτοί που τηρούν τις αρχές και τις διατάξεις που απορρέουν από το γενικό νόμο των συνεταιρισμών ή τους νόμους των αυτόνομων κοινοτήτων. Οι «ειδικά προστατευόμενοι συνεταιρισμοί» είναι οι συνεταιρισμοί εργατών, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, οι συνεταιρισμοί κοινοτικής εκμετάλλευσης της γης, οι συνεταιρισμοί στον τομέα της αλιείας και οι συνεταιρισμοί καταναλωτών και χρηστών. Σύμφωνα με το νόμο, το υψηλότερο επίπεδο προστασίας υπέρ των ειδικά προστατευόμενων συνεταιρισμών οφείλεται στη φύση των σχετικών τομέων, στην οικονομική ικανότητα των μελών τους και στη μεγαλύτερη προσέγγισή τους στην αρχή της αμοιβαιότητας.

               (19)

               Για τον προσδιορισμό της φορολογικής βάσης των συνεταιρισμών, τα αποτελέσματα συνεταιριστικών δραστηριοτήτων (που υλοποιούνται με τα μέλη τους) και τα αποτελέσματα εξωσυνεταιριστικών δραστηριοτήτων (που υλοποιούνται με μη μέλη) εκτιμώνται χωριστά και δεν φορολογούνται κατά τον ίδιο τρόπο. Συνεπώς, οι συνεταιρισμοί πρέπει να διατηρούν χωριστούς λογαριασμούς για τα δύο αυτά είδη δραστηριοτήτων.

               (20)

               Το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς ως «ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς» είναι ταυτόσημο με το φορολογικό καθεστώς των προστατευόμενων συνεταιρισμών, εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρονται κατωτέρω:
               —   φόρος εταιρειών: ο φόρος αυτός έχει ως στόχο την επιβάρυνση των κερδών των εταιρειών και άλλων νομικών οντοτήτων. Για τη φορολογική βάση που αντιστοιχεί στα συνεταιριστικά αποτελέσματα (συναλλαγές με τα μέλη) ισχύει μειωμένος συντελεστής 20 %, ενώ η φορολογική βάση που αντιστοιχεί στα εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα (συναλλαγές με μη μέλη ή τρίτους) υπόκειται στο γενικό συντελεστή 35 % (άρθρο 33.2). Επίσης, αφαιρείται το 50 % των κονδυλίων που προορίζονται για το υποχρεωτικό αποθεματικό ταμείο (άρθρο 16.5) (13) και το 100 % των ποσών που προορίζονται για το ταμείο εκπαίδευσης και προώθησης (άρθρο 18.2) (14). Όσον αφορά αποκλειστικά τους ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς, απολαύουν επίσης ελάφρυνσης 50 % του ποσού του φόρου, το οποίο ισούται με το αλγεβρικό άθροισμα των ποσών που προκύπτουν με την εφαρμογή των προβλεπόμενων φορολογικών συντελεστών στις θετικές ή αρνητικές φορολογικές βάσεις στις συνεταιριστικές και εξωσυνεταιριστικές συναλλαγές, όταν το αποτέλεσμα είναι θετικό (άρθρο 34.2). Τέλος, απολαύουν επίσης της ελευθερίας απόσβεσης των στοιχείων του νέου αποσβέσιμου πάγιου ενεργητικού που αποκτώνται σε χρονικό διάστημα μιας τριετίας από την ημερομηνία εγγραφής τους στο μητρώο συνεταιρισμών·
               —   φόρος μεταβιβάσεων περιουσιακών στοιχείων και φόρος επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου: ο εν λόγω έμμεσος φόρος αποσκοπεί στη φορολόγηση διαφόρων δικαιοπραξιών όπως οι δαπανηρές μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων, οι δικαιοπραξίες οι συναπτόμενες διά δημοσίου εγγράφου ή ακόμη ορισμένες εταιρικές πράξεις (όπως οι πράξεις χρηματοδότησης εταιρείας της μορφής αύξησης κεφαλαίου). Εξαιρούνται από την καταβολή φόρου οι πράξεις σύστασης, αύξησης κεφαλαίου, συγχώνευσης και διάσπασης· σύναψης και ακύρωσης δανείων, συμπεριλαμβανομένων των ομολογιακών· απόκτησης αγαθών και δικαιωμάτων που καταβάλλονται στο ταμείο εκπαίδευσης και προώθησης για την επίτευξη των στόχων τους· και, όσον αφορά αποκλειστικά τους ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς, εξαιρούνται οι πράξεις απόκτησης αγαθών και δικαιωμάτων που αποσκοπούν στην άμεση πραγματοποίηση των κοινωνικών και καταστατικών στόχων τους (άρθρα 33.1 και 34.1)·
               —   φόρος οικονομικών δραστηριοτήτων: ο εν λόγω τοπικός φόρος επιβάλλεται άμεσα σε κάθε είδος επιχειρηματικής, επαγγελματικής ή καλλιτεχνικής οικονομικής δραστηριότητας που αναλαμβάνεται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα στο ισπανικό έδαφος. Επί του φόρου αυτού προβλέπεται ελάφρυνση ύψους 95 % (άρθρο 33.4.α)·
               —   φόρος ακίνητης περιουσίας: πρόκειται για τοπικό φόρο με τον οποίο επιβαρύνονται τα δικαιώματα κυριότητας και σε άλλα εμπράγματα δικαιώματα που αφορούν ένα κτίριο. Προβλέπεται ελάφρυνση ύψους 95 % επί του εν λόγω τοπικού φόρου για γεωργικά ακίνητα των γεωργικών συνεταιρισμών και των συνεταιρισμών κοινοτικής εκμετάλλευσης της γης (άρθρο 33.4.β).

               (21)

               Τέλος, το άρθρο 13 του νόμου προβλέπει ότι κανένας συνεταιρισμός, ανεξαρτήτως κατηγορίας, δεν θα μπορεί να πραγματοποιεί συναλλαγές με τρίτους μη μέλη πάνω από το 50 % του συνόλου των συναλλαγών του συνεταιρισμού χωρίς να χάνει το καθεστώς του προστατευόμενου φορολογικά συνεταιρισμού.

               (22)

               Ο προϋπολογισμός των μέτρων υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών παραμένει άγνωστος λόγω της φύσης τους. Η διάρκεια των μέτρων αυτών είναι αόριστη.

         2.   Επιχειρήματα της Επιτροπής στο πλαίσιο της κίνησης της διαδικασίας εξέτασης

               (23)

               Η Επιτροπή στήριξε την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στα ακόλουθα επιχειρήματα:

               (24)

               Η έγκριση του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 προϋπέθετε, σύμφωνα με την κίνηση της διαδικασίας, την παροχή φορολογικών πλεονεκτημάτων στους γεωργικούς συνεταιρισμούς, τα οποία δεν απολάμβαναν πριν από την έγκριση του εν λόγω διατάγματος.

               (25)

               Το πρώτο πλεονέκτημα αφορά στην κατάργηση της απαίτησης σύστασης οντότητας με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που εμπίπτει στο γενικό φορολογικό καθεστώς (ήτοι, λιγότερο επαχθές φορολογικό καθεστώς) για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη, με αποτέλεσμα οι συνεταιρισμοί να καταβάλλουν λιγότερους φόρους από πριν για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης σε μη μέλη. Δηλαδή, πριν από την τροποποίηση του νόμου, προκειμένου να μπορούν να διανέμουν πετρέλαιο εσωτερικής καύσης B σε μη μέλη, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί όφειλαν να συστήσουν οντότητα με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα. Μετά την τροποποίηση του νόμου 27/1999, οι συνεταιρισμοί δεν έχουν πλέον σε αυτήν την υποχρέωση και οι εν λόγω εργασίες υπόκεινται σε προνομιακή φορολόγηση.

               (26)

               Δεύτερον, καταργείται το ανώτατο όριο του 50 % που επιβάλλεται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς για την προμήθεια πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη, χωρίς να χάνεται το πλεονέκτημα του φορολογικά προστατευόμενου συνεταιρισμού. Δηλαδή, πριν από την τροποποίηση του νόμου 27/1999, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί ήταν υποχρεωμένοι να περιορίζουν τις δραστηριότητες προμήθειας σε τρίτους μη μέλη στο 50 % του κύκλου εργασιών τους, εάν ήθελαν να διατηρήσουν το φορολογικό αυτό πλεονέκτημα. Μετά την τροποποίηση του νόμου, μπορούν να υπερβούν το εν λόγω όριο, διατηρώντας παράλληλα το πλεονέκτημα του φορολογικά προστατευόμενου συνεταιρισμού.

               (27)

               Πρόκειται για ειδικό μέτρο που εφαρμόζεται αποκλειστικά στους γεωργικούς συνεταιρισμούς και συνοδεύεται από ένα φορολογικό πλεονέκτημα που παρέχεται στο πλαίσιο της αύξησης του κόστους των καυσίμων, το οποίο συνίσταται στην καταβολή μειωμένου φόρου σε σύγκριση με τον συνήθη φόρο που καταβαλλόταν πριν από την τροποποίηση του νόμου 27/1999.

               (28)

               Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες την εποχή εκείνη, η Επιτροπή θεώρησε ότι τα εν λόγω μέτρα φαίνονταν να παρέχουν στους γεωργικούς συνεταιρισμούς ένα πλεονέκτημα που μειώνει τις συνήθεις επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού τους. Η απώλεια φορολογικών εσόδων ισοδυναμεί με ανάλωση ισόποσων κρατικών πόρων υπό μορφή δημοσιονομικών δαπανών (σημείο 10 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων (15). Ως εκ τούτου, το εν λόγω μέτρο έπρεπε να θεωρηθεί ως επιλεκτικό φορολογικό μέτρο που επηρεάζει τους κρατικούς πόρους.

               (29)

               Η Επιτροπή θεώρησε στο στάδιο της κίνησης της διαδικασίας, και σύμφωνα με τις τότε διαθέσιμες πληροφορίες, ότι όλα τα ανωτέρω μέτρα έπρεπε να θεωρηθούν φορολογικά μέτρα που καταλογίζονται στο κράτος και που επηρέαζαν τους κρατικούς πόρους, παρείχαν επιλεκτικό πλεονέκτημα και δεν φαίνονταν να δικαιολογούνται από τη φύση ή την οικονομία του φορολογικού συστήματος, ήτοι ότι έπρεπε να θεωρηθούν επιλεκτικές κρατικές ενισχύσεις.

               (30)

               Οι πληροφορίες που διαβίβασαν οι ισπανικές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες την περίοδο 1999-2000 σημειώθηκε αύξηση της τιμής των καυσίμων κατά 47 %, η οποία προκάλεσε διαταράξεις στη δημόσια τάξη, απεργίες καθώς και προβλήματα στον ανεφοδιασμό σε ενεργειακά προϊόντα και τρόφιμα, δεν επέτρεψαν να θεωρηθεί, στην εν λόγω φάση της διαδικασίας, ότι επρόκειτο για έκτακτο γεγονός, υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.

               (31)

               Πάντα σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τα μέτρα στήριξης στους γεωργικούς συνεταιρισμούς θα μπορούσαν να εξομοιωθούν με κρατικές ενισχύσεις για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των τελευταίων, αλλά τα οποία δεν συμβάλλουν κατά κανένα τρόπο στην ανάπτυξη του τομέα. Κατά συνέπεια, οι ενισχύσεις αυτές έπρεπε να θεωρηθούν ως ενισχύσεις λειτουργίας που δεν συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά.

               (32)

               Με βάση τα προαναφερθέντα, η Επιτροπή θεώρησε ότι τα εν λόγω μέτρα, στο βαθμό που συνιστούν ενισχύσεις, δεν μπορούσαν να υπαχθούν στις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ και, συνεπώς, αποφάσισε να κινήσει σχετικά τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

         III.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΡΩΝ

   1.   Παρατηρήσεις της ένωσης διαχειριστών πρατηρίων βενζίνης

               (33)

               Η ένωση αυτή θεωρεί ότι το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 παρέχει φορολογικά πλεονεκτήματα στους γεωργικούς συνεταιρισμούς.

               (34)

               Πρώτον, η κατάργηση της απαίτηση σύστασης οντότητας με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που υπάγεται στο γενικό φορολογικό καθεστώς για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη συνιστά φορολογικό πλεονέκτημα, χάρη στο οποίο οι συνεταιρισμοί θα πληρώνουν λιγότερους φόρους από ό,τι πριν για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης, δεδομένου ότι οι δραστηριότητες αυτές υπόκεινται σε προνομιακή φορολόγηση.

               (35)

               Δεύτερον, η κατάργηση του ανώτατου ορίου του 50 % που επιβάλλεται σήμερα στους συνεταιρισμούς για την άσκηση δραστηριοτήτων διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη, χωρίς να χάνεται το πλεονέκτημα του φορολογικά προστατευόμενου συνεταιρισμού, συνιστά επίσης φορολογικό πλεονέκτημα.

               (36)

               Το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 ευνοεί, σύμφωνα με την εν λόγω ένωση, τη δημιουργία ενός παράλληλου δικτύου, στο περιθώριο της αγοράς, υπέρ των συνεταιρισμών, ως «ενισχυόμενων» από το δημόσιο τομέα οντοτήτων, οι οποίες απαλλάσσονται επιπλέον από την τήρηση των νομικών απαιτήσεων που επιβάλλονται στους ανταγωνιστές τους. Όλα αυτά με στόχο να επιτευχθεί μείωση της τιμής που είναι το αποτέλεσμα των συνήθων μηχανισμών της αγοράς, και χωρίς να καθορίζεται καμία αποζημίωση υπέρ των ιδιοκτητών των εγκαταστάσεων πώλησης στο κοινό (λιανική διανομή), που θα αποκλεισθούν στην πλειονότητά τους από την αγορά.

         2.   Παρατηρήσεις της Ένωσης επιχειρηματιών πρατηρίων βενζίνης της κοινότητας της Μαδρίτης, της Καταλανικής ομοσπονδίας πρατηρίων βενζίνης και της Ισπανικής συνομοσπονδίας πρατηρίων βενζίνης

               (37)

               Οι εν λόγω ενώσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το σύνολο σχεδόν του τομέα των πρατηρίων καυσίμων στην Ισπανία, θεωρούν ότι το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 περιλαμβάνει μέτρα, στόχος των οποίων είναι να απαλλαχθούν οι γεωργικοί συνεταιρισμοί από διάφορες φορολογικές επιβαρύνσεις κατά τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη, υποβάλλοντας την εν λόγω δραστηριότητα σε ένα ιδιαίτερα προστατευόμενο φορολογικό καθεστώς στην περίπτωση πώλησης καυσίμων σε τρίτους.

               (38)

               Σύμφωνα με τις εν λόγω ενώσεις, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί αποκτούν, από τη θέση σε ισχύ του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000, τα ακόλουθα φορολογικά πλεονεκτήματα όσον αφορά τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε περίπτωση πώλησης καυσίμων σε τρίτους.

               (39)

               Όσον αφορά τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, οι συνεταιρισμοί εξαιρούνται από την καταβολή φόρου για τις πράξεις σύστασης, αύξησης κεφαλαίου, συγχώνευσης και διάσπασης, σύναψης και ακύρωσης δανείων, συμπεριλαμβανομένων ομολογιακών, για την απόκτηση αγαθών και δικαιωμάτων που καταβάλλονται στο ταμείο εκπαίδευσης και προώθησης, για την επίτευξη των στόχων τους και την εκτέλεση των δραστηριοτήτων απόκτησης αγαθών και δικαιωμάτων που αποσκοπούν στην άμεση υλοποίηση των κοινωνικών και καταστατικών στόχων τους.

               (40)

               Όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, λαμβάνοντας υπόψη ότι το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 θεωρεί την πώληση του πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη ως οικονομικό αποτέλεσμα της συνεταιριστικής δραστηριότητας, η εν λόγω δραστηριότητα υπόκειται σε φόρο 20 % και επίσης απολαύει πλήρους ελευθερίας όσον αφορά την απόσβεση των στοιχείων του νέου αποσβέσιμου πάγιου ενεργητικού που αποκτώνται σε χρονικό διάστημα μιας τριετίας από την ημερομηνία εγγραφής τους στο μητρώο συνεταιρισμών· επιπλέον, οι συνεταιρισμοί επωφελούνται ελάφρυνσης ύψους 50 % επί του συνολικού φόρου.

               (41)

               Όσον αφορά τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων, οι συνεταιρισμοί απολαύουν ελάφρυνσης ύψους 95 % επί του συνολικού φόρου.

               (42)

               Όσον αφορά τον φόρο ακίνητης περιουσίας, οι συνεταιρισμοί απολαύουν ελάφρυνσης ύψους 95 % επί του συνολικού φόρου.

         3.   Παρατηρήσεις της ισπανικής συνομοσπονδίας γεωργικών συνεταιρισμών

               (43)

               Η εν λόγω συνομοσπονδία συγκεντρώνει την πλειονότητα των γεωργικών συνεταιρισμών στην Ισπανία.

               (44)

               Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί άρχισαν να δραστηριοποιούνται στη διανομή προϊόντων πετρελαίου μετά την έναρξη ισχύος της απόφασης, της 31ης Ιουλίου 1986 (16), του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με την οποία τροποποιήθηκε ο κανονισμός για την προμήθεια και πώληση υγρών καυσίμων, αντικείμενο του μονοπωλίου των πετρελαιοειδών (17). Ο νόμος 34/1992, της 22ας Δεκεμβρίου, που ρυθμίζει τον πετρελαϊκό τομέα (18) θεσπίζει ένα νέο σύστημα διανομής των προϊόντων πετρελαίου.

               (45)

               Η νομοθετική κατάσταση μεταβλήθηκε αιφνίδια για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς με τη δημοσίευση του νόμου 34/1998 και, ειδικότερα, με τη συμπληρωματική δέκατη πέμπτη διάταξη, που απαγορεύει στους συνεταιρισμούς να διανέμουν προϊόντα πετρελαίου (τόσο πετρέλαιο εσωτερικής καύσης όσο και βενζίνη) σε τρίτους, εκτός εάν συστήσουν για το σκοπό αυτό οντότητα με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που εμπίπτει στο γενικό φορολογικό σύστημα.

               (46)

               Σύμφωνα με την εν λόγω συνομοσπονδία, το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 αποκατέστησε εν μέρει μόνο τον περιορισμό στον ελεύθερο ανταγωνισμό που επέφερε η απαγόρευση, η οποία εισήχθη με το νόμο 34/1998 μέσω της συμπληρωματικής δέκατης πέμπτης διάταξης.

               (47)

               Οι φορολογικές ελαφρύνσεις που απολαύουν οι συνεταιριστικές εταιρείες πρέπει να εξετάζονται σε συνδυασμό με τους κανόνες τεχνικής προσαρμογής και τις υποχρεώσεις που απορρέουν εξ αυτών για τους συνεταιρισμούς.

               (48)

               Οι συνεταιρισμοί πρέπει να διαφοροποιούν σαφώς τις δύο μορφές δραστηριοτήτων που ασκούν, προκειμένου να καθορίζεται η βάση υπολογισμού του φόρου εταιρειών: δραστηριότητες πραγματοποιούμενες με μέλη και δραστηριότητες με μη μέλη ή τρίτους. Σύμφωνα με τον κανόνα τεχνικής προσαρμογής, που προβλέπεται στο άρθρο 16 του νόμου 20/1990, τα αποτελέσματα των συνεταιρισμών που προέρχονται από δραστηριότητες που πραγματοποιούνται με μέλη αφενός, και τα εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα που προέρχονται από δραστηριότητες που πραγματοποιούνται από το συνεταιρισμό με μη μέλη ή τρίτους αφετέρου, πρέπει να εξετάζονται χωριστά για τον καθορισμό της φορολογικής βάσης.

               (49)

               Το άρθρο 33 του νόμου 20/1990 διευκρινίζει ότι, στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών που επιβάλλεται στους συνεταιρισμούς, εφαρμόζεται διαφορετικός φορολογικός συντελεστής στη φορολογική βάση που αντιστοιχεί στα συνεταιριστικά αποτελέσματα και σε εκείνη που αντιστοιχεί στα εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται από τους γεωργικούς συνεταιρισμούς στις δραστηριότητές τους με τρίτους, ήτοι 20 % και 35 % (γενικοί συντελεστές), αντίστοιχα. Ως εκ τούτου, τα κέρδη ενός γεωργικού συνεταιρισμού από δραστηριότητες με τρίτους μη μέλη δεν αποτελούν αντικείμενο καμίας ελάφρυνσης.

               (50)

               Όσον αφορά τον φόρο εταιρειών που εφαρμόζεται στους συνεταιρισμούς, το άρθρο 23 του νόμου 20/1990 ορίζει ότι το ύψος του φόρου ισούται με το αλγεβρικό άθροισμα των ποσών που προκύπτουν από την εφαρμογή επί των φορολογητέων βάσεων, θετικών ή αρνητικών, των προβλεπόμενων φορολογικών συντελεστών, θεωρώντας ότι το εν λόγω ποσό αποτελεί τον φόρο που τους αναλογεί (cuota íntegra), όταν το αποτέλεσμα είναι θετικό. Στην περίπτωση αυτή, το προνομιακό καθεστώς συνίσταται, σύμφωνα με το άρθρο 34 του νόμου που αφορά τους ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς, όπως είναι καταρχήν οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, στην ελάφρυνση ύψους 50 % επί του αναλογούντος φόρου, όπως ορίζεται ανωτέρω στο άρθρο 23.

               (51)

               Η εν λόγω ελάφρυνση δεν μπορεί να αξιολογείται ανεξάρτητα από τη φορολογική μεταχείριση των καθαρών πλεονασμάτων που διανέμονται στα μέλη των συνεταιρισμών δυνάμει του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (εφεξής: ΦΕΦΠ). Σε ένα συνεταιρισμό, τα κέρδη της επιχείρησης διανέμονται στους εταίρους σε συνάρτηση με τη δραστηριότητα που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του συνεταιρισμού από τους ίδιους κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, και όχι σε συνάρτηση με την εισφορά σε κεφάλαιο· πρόκειται για το καθαρό πλεόνασμα του συνεταιρισμού, το οποίο διαθέτει ορισμένα χαρακτηριστικά που διαφέρουν πλήρως από το μέρισμα της κεφαλαιουχικής επιχείρησης.

               (52)

               Λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω ιδιαιτερότητες, η απαλλαγή του 50 % που χορηγείται στους ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς, στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών, πρέπει να αξιολογηθεί υπό το πρίσμα της διπλής φορολόγησης των μερισμάτων/πλεονασμάτων δυνάμει του φόρου εταιρειών, αφενός, και του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, αφετέρου. Η ελάφρυνση της διπλής φορολόγησης στη σχέση κεφαλαιουχική εταιρεία-μέτοχος (μέρισμα) δεν βρίσκει αντιστοιχία στη σχέση συνεταιριστική εταιρεία-εταίρος (διανομή καθαρού πλεονάσματος), με αποτέλεσμα το καθαρό πλεόνασμα να φορολογείται επαχθέστερα από το μέρισμα.

               (53)

               Η εν λόγω διάκριση αντικατοπτρίζεται στο άρθρο 23 του νόμου 40/1998, της 9ης Δεκεμβρίου, για τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και άλλους κανόνες φορολόγησης (19), όπου επιβεβαιώνεται η διαφορετική φορολογική μεταχείριση των μερισμάτων (των κεφαλαιουχικών εταιρειών που υπόκεινται στο γενικό φορολογικό καθεστώς) σε σχέση με τα καθαρά πλεονάσματα (των συνεταιρισμών που υπόκεινται σε ειδικό φορολογικό σύστημα).

               (54)

               Εξάλλου, οι φορολογικές απαλλαγές όσον αφορά το ΦΕΦΠ, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 66 του νόμου 40/1998, διαφέρουν επίσης ανάλογα με τη μορφή της εταιρείας: στην περίπτωση των μερισμάτων, το εν λόγω άρθρο προβλέπει απαλλαγή ύψους 40 %, ενώ στην περίπτωση των καθαρών πλεονασμάτων το ανωτέρω άρθρο παραπέμπει στο άρθρο 32 του νόμου 20/1990 όσον αφορά το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στους συνεταιρισμούς, το οποίο ορίζει ότι η απαλλαγή για τη διπλή φορολόγηση ανέρχεται σε 10 % στην περίπτωση προστατευόμενου συνεταιρισμού ή σε 5 % στην περίπτωση ειδικά προστατευόμενου συνεταιρισμού.

               (55)

               Οι συνεταιρισμοί υπόκεινται, επίσης, σε ειδικές υποχρεώσεις, από τις οποίες απαλλάσσονται οι επιχειρήσεις που υπόκεινται στο γενικό φορολογικό καθεστώς. Οι εν λόγω υποχρεώσεις συνίστανται σε συγκεκριμένες οικονομικές υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος 27/1999, ο οποίος ορίζει την ακινητοποίηση των μη διανεμόμενων εσόδων, όπως στην περίπτωση της σύστασης υποχρεωτικών κοινωνικών ταμείων.

               (56)

               Πρώτον, το υποχρεωτικό αποθεματικό, που αποσκοπεί συγκεκριμένα στην εδραίωση, ανάπτυξη και εγγύηση των συνεταιρισμών, δεν διανέμεται μεταξύ των μελών, σύμφωνα με το άρθρο 55 του νόμου 27/1999. Αποτελεί μέρος της μη διανεμητέας εταιρικής περιουσίας και, σε περίπτωση διάλυσης του συνεταιρισμού, τίθεται στη διάθεση του δημόσιου ταμείου που το χρησιμοποιεί για τη σύσταση ενός ταμείου για την προαγωγή του συνεταιριστικού κινήματος. Σύμφωνα με το νόμο 27/1999, η χρηματοδότηση του εν λόγω ταμείου προέρχεται κατά τουλάχιστον 20 % από τα συνεταιριστικά αποτελέσματα, και κατά τουλάχιστον 50 % από τα εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα (ήτοι εκείνα που προέρχονται από τις δραστηριότητες του συνεταιρισμού με τρίτους μη μέλη), στα οποία προστίθενται οι εισφορές εγγραφής των μελών και τα ποσά που αφαιρούνται από τις υποχρεωτικές εισφορές τους στο εταιρικό κεφάλαιο σε περίπτωση αποχώρησης μέλους από το συνεταιρισμό. Αυτό σημαίνει ότι τα μέλη δεν πρόκειται ποτέ να ανακτήσουν το σύνολο των εισφορών τους στην επιχείρηση και ότι μέρος των πλεονασμάτων της επιχείρησης ακινητοποιούνται.

               (57)

               Δεύτερον, το ταμείο για την εκπαίδευση και την προώθηση, το οποίο διέπεται από το άρθρο 56 του νόμου 27/1999, αποσκοπεί στην κατάρτιση και εκπαίδευση των μελών και των εργαζομένων του συνεταιρισμού, στη διάδοση των αρχών του συνεταιρισμού, στην προώθηση των σχέσεων μεταξύ συνεταιρισμών, στην πολιτιστική και επαγγελματική προαγωγή, καθώς και στην παροχή συνδρομής σε τοπικό επίπεδο ή γενικότερα στην κοινωνία. Σύμφωνα με το νόμο 27/1999, η χρηματοδότηση του ταμείου προέρχεται κατά 5 % από τα συνεταιριστικά αποτελέσματα. Όπως και στο υποχρεωτικό αποθεματικό ταμείο, οι πόροι του παρόντος ταμείου δεν διανέμονται μεταξύ των μελών ακόμη και σε περίπτωση διάλυσης του συνεταιρισμού.

               (58)

               Συνεπώς, το μέγιστο πλεόνασμα που είναι δυνατόν να διανεμηθεί στους συνεταιρισμούς είναι κατώτερο από αυτό που προκύπτει σε άλλου είδους κεφαλαιουχικές εταιρείες, όπου τα αποτελέσματα που διανέμονται στους μετόχους είναι υψηλότερα, καθώς οι τελευταίοι δεν είναι υποχρεωμένοι να χρηματοδοτούν τα εν λόγω υποχρεωτικά ταμεία από τα κέρδη που προκύπτουν στο τέλος του οικονομικού έτους.

               (59)

               Το φορολογικό πλεονέκτημα από το οποίο μπορεί να επωφεληθεί ο συνεταιρισμός μέσω της μερικής απαλλαγής από τον φόρο εταιρειών αντισταθμίζεται από τη διπλή φορολόγηση στο πλαίσιο του ΦΕΦΠ, στην οποία υπόκειται κάθε μέλος του συνεταιρισμού, και κατά συνέπεια από την αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης.

               (60)

               Γενική επισκόπηση του φορολογικού καθεστώτος στο οποίο υπόκεινται οι συνεταιρισμοί, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα κέρδη όσο και τις υποχρεώσεις, παρέχεται αναλυτικά με τα ακόλουθα παραδείγματα.

               (61)

               Στο πρώτο παράδειγμα παρουσιάζονται οι καθαροί διαθέσιμοι πόροι για το μέλος του συνεταιρισμού σε σύγκριση με το μέτοχο μιας εταιρείας που υπόκειται στο γενικό φορολογικό σύστημα της Ισπανίας, εκκινώντας από τα ίδια αρχικά αποτελέσματα· 150 νομισματικές μονάδες (στο εξής «νμ»).

                  Υπόθεση: συνεταιριστικά αποτελέσματα (50 %) και εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα (50 %), βάσει του νόμου 27/1999· πλήρης καταβολή του κέρδους στο μέλος. Οριακός συντελεστής του ΦΕΦΠ: 48 %

                           Συνεταιριστική εταιρεία

                           Κεφαλαιουχική εταιρεία

                           Αποτελέσματα

                           Συνεταιριστικό αποτέλεσμα (ΣΑ): 75 (50 %)
                           Εξωσυνεταιριστικό αποτέλεσμα (ΕΑ): 75 (50 %)
                           Σύνολο: 150

                           150

                           Εισφορές στα κοινωνικά ταμεία

                           Ταμείο: Εκπαίδευση και κατάρτιση: 5 % ΣΑ = 3,75
                           Ταμείο: Υποχρεωτικά αποθέματα: 20 % ΣΑ = 15
                           50 % ΕΑ = 37,5
                           Σύνολο: 56,25

                           0

                           Αποτελέσματα μετά τις εισφορές στα ταμεία

                           ΣΑ: 56,25
                           ΕΑ: 37,5
                           Σύνολο: 93,75

                           150

                           Φόρος εταιρειών

                           ΣΑ: (75 - 11,25) × 20 % = 12,75
                           ΕΑ: (75 - 18,75) × 35 % = 19,687
                           Σύνολο: 32,437

                           150 × 35 % = 52,5

                           Διαθέσιμο κέρδος

                           93,75 – 32,437 = 61,313

                           150 - 52,5 = 97,5

                           Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων (ΦΕΦΠ)

                           Φορολογητέα βάση: 61,313 × 100 % = 61,313
                           Οφειλόμενος φόρος (ανώτατος συντελεστής):
                           61,313 × 48 % = 29,430
                           Ελάφρυνση: 61,313 × 10 % = 6,131
                           Ποσό που πρέπει να καταβληθεί μετά την ελάφρυνση:
                           9,430 – 6,131 = 23,299

                           ΦΒ = 97,5×140 % = 136,5
                           Οφειλόμενος φόρος (ανώτατος συντελεστής): 136,5×48 % = 65,52
                           Ελάφρυνση: 97,5×40 % = 39
                           Ποσό που πρέπει να καταβληθεί μετά την ελάφρυνση: 65,52-39 = 26,52

                           Καθαρό έσοδο που εισπράττει ο μέτοχος

                           61,313 – 23,299 = 38,014

                           97,5 – 26,52 = 70,98

               (62)

               Λαμβάνοντας υπόψη τον οριακό συντελεστή φορολόγησης που προβλέπεται στο πλαίσιο του ΦΕΦΠ, μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι για το ίδιο αρχικό αποτέλεσμα των 150 νμ, το καθαρό έσοδο που εισπράττει το μέλος συνεταιρισμού ανέρχεται σε 38 νμ, ενώ το αντίστοιχο έσοδο που εισπράττει ο μέτοχος εταιρείας που υπόκειται στο γενικό φορολογικό σύστημα ανέρχεται σε 71 νμ. Επιπλέον, αξίζει να υπενθυμισθεί το γεγονός ότι η διπλή φορολόγηση στα πλαίσια του φόρου εταιρειών και του ΦΕΦΠ ακυρώνει το αρχικό αποτέλεσμα της ελάφρυνσης που παρέχεται στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών.

               (63)

               Στο δεύτερο παράδειγμα, με τη θέσπιση διαφορετικών ποσοστών για τις δραστηριότητες του συνεταιρισμού με μέλη και με τρίτους μη μέλη, ήτοι, συνεταιριστικά και εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα, παρατηρείται ότι, στο μέτρο που αυξάνει το ειδικό βάρος των εξωσυνεταιριστικών αποτελεσμάτων έναντι των συνεταιριστικών, αυξάνουν και οι εισφορές στα υποχρεωτικά ταμεία, ο φόρος εταιρειών είναι μεγαλύτερος, ενώ το ποσοστό του διαθέσιμου κέρδους μειώνεται, με αποτέλεσμα το καθαρό εισόδημα που εισπράττει κάθε μέλος να είναι μικρότερο όταν τα εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα είναι μεγαλύτερα.

                  Ανάλυση διαφορετικών υποθέσεων κατανομής μεταξύ συνεταιριστικών και εξωσυνεταιριστικών αποτελεσμάτων

                           Προστατευόμενη συνεταιριστική εταιρεία

                           Κεφαλαιουχική εταιρεία

                           Υπόθεση

                           ΣΑ:75 %
                           ΕΑ: 25 %

                           ΣΑ: 66,66
                           ΕΑ:33,33 %

                           ΣΑ:50 %
                           ΕΑ: 50 %

                           ΣΑ:25 %
                           ΕΑ:75 %

                           Αποτελέσματα

                           150

                           150

                           150

                           150

                           150

                           Εισφορές στα κοινωνικά ταμεία

                           46,875

                           50

                           56,25

                           65,625

                           0

                           Αποτελέσματα μετά τις εισφορές στα ταμεία

                           103,125

                           100

                           93,75

                           84,375

                           150

                           Φόρος εταιρειών

                           28,97

                           30,125

                           32,437

                           35,906

                           52,5

                           Διαθέσιμο κέρδος

                           74,155

                           69,875

                           61,313

                           48,469

                           97,5

                           ΦΕΦΠ

                           28,179

                           26,55

                           23,299

                           18,418

                           26,52

                           Καθαρό έσοδο που εισπράττεται

                           45,976

                           43,325

                           38,014

                           30,051

                           70,98

               (64)

               Συμπερασματικά, η συνομοσπονδία των γεωργικών συνεταιρισμών θεωρεί ότι η νομοθεσία περί φορολογίας των γεωργικών συνεταιρισμών στην Ισπανία πρέπει να εξεταστεί στο σύνολό της. Η φορολογία αυτή θεσπίζει διαφορές και περιλαμβάνει πλεονεκτήματα καθώς και ειδικές υποχρεώσεις (χρηματοδότηση υποχρεωτικών ταμείων, ειδική μεταχείριση επενδυμένων κεφαλαίων, διπλή φορολόγηση).

         IV.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ

               (65)

               Με επιστολή της 11ης Ιουνίου 2001, η Ισπανία πρόβαλε τα ακόλουθα επιχειρήματα.

               (66)

               Η Ισπανία υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός των μέτρων στήριξης των γεωργικών συνεταιρισμών ως κρατικών ενισχύσεων, με βάση το γεγονός ότι οι συνεταιρισμοί καταβάλλουν λιγότερους φόρους σε σύγκριση με τους φόρους που κατέβαλαν πριν από την εισαχθείσα τροποποίηση, είναι αβάσιμος για τους ακόλουθους λόγους:

               (67)

               Τα μέτρα που θέσπισε το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 στοχεύουν στην απελευθέρωση του τομέα διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B, καταργώντας τα εμπόδια που επιβάλλονται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς όσον αφορά τη διανομή σε τρίτους του εν λόγω καυσίμου, χωρίς αυτό να συνεπάγεται ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για τις εν λόγω οντότητες.

               (68)

               Το φορολογικό καθεστώς των γεωργικών συνεταιρισμών διαχωρίζει τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν με μέλη στο πλαίσιο του συνεταιρισμού από αυτές που πραγματοποιήθηκαν με μη μέλη, χαρακτηρίζοντας τα αποτελέσματα των τελευταίων ως εξωσυνεταιριστικά. Κατά συνέπεια, το φορολογικό καθεστώς όσον αφορά τον φόρο εταιρειών που εφαρμόζεται στα εν λόγω αποτελέσματα είναι το γενικό καθεστώς στο οποίο υπόκειται κάθε οντότητα που ασκεί την ίδια δραστηριότητα.

               (69)

               Το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών ρυθμίζεται από το νόμο 20/1990, το άρθρο 21 του οποίου χαρακτηρίζει ως εξωσυνεταιριστικά έσοδα εκείνα που προέρχονται από την άσκηση της συνεταιριστικής δραστηριότητας με τρίτους μη μέλη, με συνέπεια τα εν λόγω εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα να υπόκεινται στο γενικό συντελεστή φόρου εταιρειών, σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 3 του νόμου 43/1995 της 27ης Δεκεμβρίου σχετικά με τον φόρο εταιρειών (20). Επιπλέον, η συμπληρωματική έκτη διάταξη του νόμου 27/1999 της 16ης Ιουλίου 1999 σχετικά με τους συνεταιρισμούς υποχρεώνει τις εν λόγω οντότητες να τηρούν χωριστά λογιστικά βιβλία για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται με τρίτους μη μέλη.

               (70)

               Στόχος των μέτρων που εισήχθησαν με το ανωτέρω βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 είναι η απελευθέρωση του τομέα διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B. Τα μέτρα επιτρέπουν στους γεωργικούς συνεταιρισμούς να προμηθεύουν το εν λόγω καύσιμο, ανεξάρτητα από το μερίδιο που αντιπροσωπεύουν οι εν λόγω δραστηριότητες στο σύνολο των δραστηριοτήτων που ασκεί ο συνεταιρισμός, χωρίς αυτό να συνεπάγεται την απώλεια του φορολογικού καθεστώτος για τις συνεταιριστικές δραστηριότητες. Απώτερος σκοπός είναι να μπορεί ο συνεταιρισμός να ασκεί την εν λόγω δραστηριότητα, χωρίς να χρειάζεται να συστήσει άλλη διαφοροποιημένη οντότητα. Δεδομένου ότι η επιβολή φόρου εταιρειών είναι ίδια σε αμφότερες τις περιπτώσεις, τα έσοδα από τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους υπόκεινται στο γενικό καθεστώς φόρου εταιρειών.

               (71)

               Συμπερασματικά, σύμφωνα με την Ισπανία, τα μέτρα που εισήχθησαν με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση, στο μέτρο που δεν επηρεάζουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον ίδιο τομέα (διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης), δεδομένου ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών συνεταιρισμών, υπόκεινται στην ίδια φορολογία στο πλαίσιο του καθεστώτος φόρου εταιρειών.

               (72)

               Η Ισπανία συμπλήρωσε τις παρατηρήσεις της σχετικά με το εν λόγω μέτρο, τις οποίες διαβίβασε με επιστολή της 6ης Ιουνίου 2001, με σχόλια επί των παρατηρήσεων των ενδιαφερομένων, με τις επιστολές της 1ης και 30ής Οκτωβρίου 2001. Στην επιστολή της 1ης Οκτωβρίου 2001, η Ισπανία πρόσθεσε τα ακόλουθα σχόλια.

               (73)

               Τόσο η αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου όσο και η υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου αποτέλεσαν γεγονότα που μετέβαλαν σημαντικά τις συνήθεις συνθήκες άσκησης της γεωργικής δραστηριότητας και προκάλεσαν κρίση του τομέα, η οποία έπληξε τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, επιδεινώνοντας τα οικονομικά τους αποτελέσματα και θέτοντας σε κίνδυνο την επιβίωση πολλών εκμεταλλεύσεων, σε περίπτωση συνέχισης της κρίσης.

               (74)

               Αντιμέτωπη με την κατάσταση αυτή, η ισπανική κυβέρνηση αποφάσισε να λάβει τόσο συγκυριακά όσο και διαρθρωτικά μέτρα, όπως την ενίσχυση της απελευθέρωσης του τομέα διανομής καυσίμων, προκειμένου οι γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις να μπορέσουν να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους στο μέλλον και να διατηρήσουν τον απαραίτητο βαθμό ανταγωνιστικότητας.

               (75)

               Τα μέτρα στήριξης που εισήχθησαν με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 εντάσσονται στο πλαίσιο της πολιτικής ελευθέρωσης του τομέα των καυσίμων. Πιο συγκεκριμένα, καταργούν ορισμένους περιορισμούς που περιείχε η ισπανική νομοθεσία σχετικά με τους γεωργικούς συνεταιρισμούς, γεγονός που συνεπάγεται, αναμφισβήτητα, το άνοιγμα της αγοράς όσον αφορά τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B στην Ισπανία.

               (76)

               Το γεγονός αυτό εξηγεί την απαλλαγή των συνεταιρισμών από την υποχρέωση να περιορίζουν τις δραστηριότητες διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη στο 50 % των δραστηριοτήτων που ασκούν με τα μέλη τους, και την κατάργηση της απαίτησης σύμφωνα με την οποία οι συνεταιρισμοί μπορούν να ασκούν δραστηριότητα λιανικής διανομής προϊόντων πετρελαίου σε τρίτους μη μέλη μόνο εφόσον συστήσουν οντότητα με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα, διαφορετική από εκείνη του συνεταιρισμού. Η εν λόγω απαίτηση περιόριζε το πεδίο δράσης των γεωργικών συνεταιρισμών και αντίκειται εν μέρει στο νόμο 27/1999, σύμφωνα με τον οποίο οι εταιρείες που συστήνονται δυνάμει του εν λόγω νόμου μπορούν να οργανώνουν και να ασκούν κάθε τύπο οικονομικής δραστηριότητας.

               (77)

               Η τροποποίηση, στόχος της οποίας είναι να παραμένουν οι συνεταιρισμοί υπό καθεστώς ειδικής προστασίας όταν δραστηριοποιούνται στη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη, πρέπει να ερμηνευθεί ως μέτρο με το οποίο αίρεται κάποιο μειονέκτημα, το οποίο όμως δεν συνοδεύεται από ειδικό φορολογικό καθεστώς, πιο ευνοϊκό όσον αφορά τη διανομή γεωργικών καυσίμων σε τρίτους.

               (78)

               Η διαβεβαίωση των ενώσεων πρατηρίων καυσίμων, σύμφωνα με την οποία η ελευθέρωση της διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης από τους συνεταιρισμούς σε τρίτους μη μέλη συνεπάγεται ότι οι εν λόγω δραστηριότητες υπόκεινται σε φορολογικό συντελεστή 20 % όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, είναι εσφαλμένη σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές. Όλες οι συναλλαγές που πραγματοποιούν οι συνεταιρισμοί με τρίτους μη μέλη επιβαρύνονται με γενικό φορολογικό συντελεστή 35 %.

               (79)

               Με την επιστολή της 30ής Οκτωβρίου 2001, η οποία συμπληρώνει τα σχόλια της Ισπανίας επί των παρατηρήσεων των τρίτων ενδιαφερομένων, που διαβιβάστηκαν με την επιστολή της 1ης Οκτωβρίου 2001, η Ισπανία πρόσθεσε τα ακόλουθα σχόλια του Υπουργείου Οικονομικών.

               (80)

               Όσον αφορά τις παρατηρήσεις των ενώσεων πρατηρίων καυσίμων, διαπιστώνεται ότι οι συνέπειες του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 στο φορολογικό καθεστώς των προστατευόμενων συνεταιρισμών παρερμηνεύονται. Τα εξωσυνεταιριστικά αποτελέσματα, στα οποία περιλαμβάνονται τα κέρδη από τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη, φορολογούνται με γενικό συντελεστή 35 %.

               (81)

               Μοναδικός στόχος των τροποποιήσεων που εισάγει το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 είναι η ελευθέρωση του τομέα διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B, επιτρέποντας στους γεωργικούς συνεταιρισμούς να διανέμουν το εν λόγω καύσιμο ανεξάρτητα από το μερίδιο που αντιπροσωπεύουν οι εν λόγω δραστηριότητες στο σύνολο των δραστηριοτήτων που ασκεί ο συνεταιρισμός, χωρίς αυτό να συνεπάγεται την απώλεια του φορολογικού καθεστώτος για τις συνεταιριστικές δραστηριότητες.

               (82)

               Σε κάθε περίπτωση, ουδεμία τροποποίηση σημειώθηκε στο φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στις δραστηριότητες διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B από τους συνεταιρισμούς, και συνεπώς συμπεραίνεται ότι δεν υφίσταται κανένα μέτρο που να μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ.

               (83)

               Όσον αφορά τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, στις παρατηρήσεις των ενώσεων πρατηρίων καυσίμων επισημαίνεται ότι τα εν λόγω πλεονεκτήματα προϋπήρχαν του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 και δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι οι συνεταιρισμοί απολαύουν αυτών συνεπεία του διατάγματος. Στόχος των μέτρων είναι να ενισχύσουν αυτή τη μορφή εταιρειών και το συνεταιριστικό κίνημα στην Ισπανία.

               (84)

               Τέλος, όσον αφορά τους τοπικούς φόρους, η κριτική των ενώσεων πρατηρίων καυσίμων δεν αφορά τόσο τα ισχύοντα φορολογικά πλεονεκτήματα για τους ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς όσο την τροποποίηση που εισήχθηκε με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000, η οποία συνίσταται στη μεταβολή των απαιτήσεων που πρέπει να πληρούν οι γεωργικοί συνεταιρισμοί ώστε να θεωρούνται ειδικά προστατευόμενοι, και συγκεκριμένα το γεγονός ότι επιτρέπεται στους εν λόγω συνεταιρισμούς να διανέμουν πετρέλαιο εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη, χωρίς περιορισμούς.

               (85)

               Η Ισπανία θεωρεί ότι κανένα από τα μέτρα που εγκρίθηκαν από την ισπανική κυβέρνηση με στόχο τη στήριξη του γεωργικού τομέα δεν πρέπει να χαρακτηρισθεί «κρατική ενίσχυση», δεδομένου ότι συνάδουν πλήρως με τις διατάξεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

         V.   ΑΠΟΦΑΣΗ 2003/293/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

               (86)

               Στην απόφασή της αριθ. 2003/293/ΕΚ, η Επιτροπή κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα.

               (87)

               Οι τροποποιήσεις που εισήγαγε το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 στους νόμους 27/1999 και 20/1999 αποκαθιστούν απλώς τη νομοθετική κατάσταση που ίσχυε για τη διανομή προϊόντων πετρελαίου από τους γεωργικούς συνεταιρισμούς πριν από την έγκριση του νόμου 34/1998.

               (88)

               Η Ισπανία διευκρίνισε στις παρατηρήσεις της αφενός ότι, σύμφωνα με το νόμο 20/1990, τα κέρδη που αποκομίζουν οι γεωργικοί συνεταιρισμοί από τις δραστηριότητές τους με τρίτους μη μέλη φορολογούνται βάσει του γενικού συντελεστή φόρου εταιρειών, με αποτέλεσμα οι εν λόγω δραστηριότητες να μην τυγχάνουν οιασδήποτε φορολογικής ελάφρυνσης, και αφετέρου ότι οι τροποποιήσεις που εισήχθησαν με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 δεν επέφεραν καμία μεταβολή στο φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στις δραστηριότητες διανομής πετρελαίου εσωτερικής καύσης B από τους συνεταιρισμούς σε τρίτους μη μέλη.

               (89)

               Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, χάρη στις τροποποιήσεις που εισήγαγε το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000, μπορούν να ασκούν την εν λόγω δραστηριότητα χωρίς να υποχρεούνται να συστήσουν νέα νομική οντότητα για τη διανομή του πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη, ενώ μπορούν να υπερβούν το όριο του 50 % του κύκλου εργασιών όσον αφορά τις δραστηριότητες διανομής σε τρίτους μη μέλη χωρίς να απολέσουν το φορολογικό τους πλεονέκτημα.

               (90)

               Είναι γεγονός ότι, όσον αφορά τα έσοδα από δραστηριότητες με τρίτους μη μέλη, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, όπως και οι λοιπές εταιρείες, υπόκεινται στο γενικό συντελεστή φόρου εταιρειών. Ωστόσο, είναι επίσης γεγονός ότι μετά τις τροποποιήσεις που εισήγαγε το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000, οι συνεταιρισμοί μπορούν να διανέμουν πετρέλαιο εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη χωρίς να υφίσταται περιορισμός στο ύψος του κύκλου εργασιών και χωρίς να υποχρεούνται να συστήσουν νέα νομική οντότητα, εξακολουθούν δε να επωφελούνται από τη διαφοροποιημένη φορολογική μεταχείριση που προβλέπεται για τους συνεταιρισμούς.

               (91)

               Πριν από την έναρξη ισχύος του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί επωφελούνταν ήδη φορολογικών ελαφρύνσεων όσον αφορά τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων, τον φόρο ακίνητης περιουσίας και τον φόρο εταιρειών. Όσον αφορά τον τελευταίο φόρο, οι δραστηριότητες με μέλη υπόκεινται σε μειωμένο συντελεστή και, επιπλέον, οι ειδικά προστατευόμενοι συνεταιρισμοί, όπως είναι καταρχήν οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, επωφελούνται επιστροφής 50 % επί του συνολικού ποσού του φόρου εταιρειών.

               (92)

               Ωστόσο, η Επιτροπή θεώρησε σκόπιμο να εξετάσει τα φορολογικά πλεονεκτήματα από τα οποία επωφελούνται οι συνεταιριστικές εταιρείες σε συνδυασμό με τις υποχρεώσεις που επιβάλλουν οι κανόνες τεχνικής προσαρμογής στους συνεταιρισμούς. Όπως επισημαίνει στις παρατηρήσεις της η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας, σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής, το εν λόγω φορολογικό πλεονέκτημα δεν μπορεί να αξιολογείται ανεξάρτητα από τη φορολογική μεταχείριση των καθαρών πλεονασμάτων των μελών του συνεταιρισμού στο πλαίσιο του ΦΕΦΠ, πλεονασμάτων των οποίων τα χαρακτηριστικά διαφέρουν πλήρως από εκείνα των μερισμάτων μιας κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η ελάφρυνση της διπλής φορολόγησης στη σχέση κεφαλαιουχική εταιρεία-εταίρος (μέρισμα) δεν υπάρχει στη σχέση συνεταιριστική εταιρεία-μέλος (διανομή καθαρού πλεονάσματος), με συνέπεια το καθαρό πλεόνασμα να φορολογείται επαχθέστερα από το μέρισμα. Το πλεονέκτημα που θα μπορούσε να αντλήσει ο συνεταιρισμός από τη μείωση του φόρου εταιρειών αντισταθμίζεται από τη διπλή φορολόγηση όσον αφορά το ΦΕΦΠ, στην οποία υπόκειται το μέλος του συνεταιρισμού, και από τη συνακόλουθη αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσής του.

               (93)

               Η Επιτροπή θεώρησε στην απόφασή της ότι η φορολογία των γεωργικών συνεταιρισμών στην Ισπανία πρέπει να αναλυθεί ως σύνολο. Η εν λόγω φορολογία εισάγει διαφορές όσον αφορά τη διάρθρωσή της και περιλαμβάνει πλεονεκτήματα καθώς και ειδικές υποχρεώσεις (εισφορές σε υποχρεωτικά ταμεία, φορολόγηση του κεφαλαίου, διπλή φορολόγηση).

               (94)

               Κατά συνέπεια, με βάση τις πληροφορίες που διαβίβασαν η Ισπανία και η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας, η Επιτροπή θεώρησε ότι οι τροποποιήσεις που εισήγαγε το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 στη νομοθεσία των γεωργικών συνεταιρισμών δεν συνιστούν πλεονέκτημα υπό μορφή ελάφρυνσης των επιβαρύνσεων που βάρυναν τον προϋπολογισμό τους και δεν αποτελούσαν επιλεκτικό φορολογικό μέτρο που επηρεάζει τα έσοδα του κράτους.

               (95)

               Η Επιτροπή στην απόφασή της καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, βάσει των πληροφοριών που διαβίβασε η Ισπανία, τα μέτρα στήριξης στους γεωργικούς συνεταιρισμούς πρέπει να θεωρηθούν ως φορολογικά μέτρα που αιτιολογούνται από τη φύση ή την οικονομία του φορολογικού συστήματος και τα οποία δεν υπάγονται συνεπώς στα κριτήρια εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, με αποτέλεσμα τα μέτρα αυτά να μην συνιστούν κρατικές ενισχύσεις.

         VI.   ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ T-146/03

               (96)

               Στην προσφυγή τους κατά της απόφασης 2003/293/ΕΚ της Επιτροπής, η Asociación de Empresarios de Estaciones de Servicio de la Comunidad de Madrid και η Federación Catalana de Estaciones de Servicio υποστήριξαν, στην ουσία, ότι η Επιτροπή παραβίασε το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεδομένου ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, ισχυρίζεται ότι τα επίμαχα μέτρα δεν συνιστούν ενίσχυση, εφόσον δεν παρέχουν πλεονέκτημα στους γεωργικούς συνεταιρισμούς και συνάδουν με τη φύση και την οικονομία του φορολογικού συστήματος που εφαρμόζεται στους συνεταιρισμούς.

               (97)

               Στην εξέτασή του το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι, κατά πρώτο λόγο, οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι η Επιτροπή συνήγαγε εσφαλμένα την απουσία πλεονεκτήματος λόγω εσφαλμένης εκτίμησης του ισπανικού φορολογικού καθεστώτος. Κατά δεύτερο λόγο, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή συνήγαγε εσφαλμένα την απουσία επιλεκτικού χαρακτήρα των επίμαχων μέτρων λόγω εσφαλμένης εκτίμησης της συμφωνίας των επίμαχων μέτρων με τη φύση και την οικονομία του ισπανικού φορολογικού συστήματος.

         1.   Πρώτος λόγος: εσφαλμένη εκτίμηση του ισπανικού φορολογικού καθεστώτος η οποία βαρύνει την εκτίμηση σύμφωνα με την οποία τα επίμαχα μέτρα δεν παρέχουν πλεονέκτημα στους γεωργικούς συνεταιρισμούς.

               (98)

               Οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι η Επιτροπή παρέλειψε να λάβει υπόψη το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς, το οποίο συνίσταται στον φόρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων και στον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, στον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και στον φόρο ακίνητης περιουσίας.

               (99)

               Το Πρωτοδικείο κρίνει ότι δεν είναι σε θέση να ελέγξει το βάσιμο της προσβαλλόμενης απόφασης όσον αφορά το σημείο αυτό. Σύμφωνα με το Πρωτοδικείο, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρει με σαφή και μη επιδεχόμενο παρερμηνεία τρόπο τους λόγους για τους οποίους το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς, και συνίσταται στον φόρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, στον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, στον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και στον φόρο ακίνητης περιουσίας δεν συνιστά πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Έτσι, αφενός, η αιτιολογική σκέψη 145 της προσβαλλόμενης απόφασης αναφέρει ρητά ότι παρέχονται στους συνεταιρισμούς φορολογικά πλεονεκτήματα όσον αφορά, πέραν του φόρου εταιρειών, τον φόρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας. Αφετέρου, η αιτιολογική σκέψη 148 της προσβαλλόμενης απόφασης αναφέρει ότι τα επίμαχα μέτρα δεν συνιστούν πλεονέκτημα και, κατ’ επέκταση, κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (100)

               Παρόλο που η Επιτροπή υποστήριξε, κατά την ακροαματική διαδικασία, ότι ο συλλογισμός που διατυπώνεται με τις αιτιολογικές σκέψεις 146 και 147 της προσβαλλόμενης απόφασης αφορούσε όχι μόνο τον φόρο εταιρειών αλλά και τον φόρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και στον φόρο ακίνητης περιουσίας, το Πρωτοδικείο κρίνει ότι η επιχειρηματολογία αυτή είναι ακατανόητη.

               (101)

               Πρώτον, όπως αναφέρει το Πρωτοδικείο, η αιτιολογική σκέψη 146 αναφέρει ότι το πλεονέκτημα που μπορεί να αντλήσει ο συνεταιρισμός από τη μείωση του φόρου εταιρειών κατά 50 % αντισταθμίζεται από τη διπλή φορολόγηση όσον αφορά τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Εφόσον, κατά το Πρωτοδικείο, η Επιτροπή δεν έχει αναφέρει κανέναν απολύτως λόγο για τον οποίο τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας αντισταθμίζονται από τη διπλή φορολόγηση όσον αφορά τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, η αιτιολογική σκέψη 146 εννοείται ότι αναφέρεται στην αντιστάθμιση της μείωσης του φόρου εταιρειών κατά 50 % και μόνο.

               (102)

               Δεύτερον, συνεχίζει το Πρωτοδικείο, η αιτιολογική σκέψη 147 περιορίζεται στην επισήμανση ότι η φορολογία των γεωργικών συνεταιρισμών, εξεταζόμενη στο σύνολό της, εισάγει διαφορές όσον αφορά τη διάρθρωσή της και περιλαμβάνει πλεονεκτήματα, τα οποία αντισταθμίζονται από ειδικές υποχρεώσεις (χρηματοδότηση υποχρεωτικών ταμείων, ειδική μεταχείριση επενδυμένων κεφαλαίων, διπλή φορολόγηση). Η εν λόγω αιτιολογική σκέψη δεν αναφέρει τίποτε σχετικά με τους λόγους για τους οποίους οι ειδικές υποχρεώσεις αντισταθμίζουν, εκτός από τη μείωση κατά 50 % του φόρου εταιρειών, και τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τον φόρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτόμενων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας. Σύμφωνα με το Πρωτοδικείο, η απουσία των λόγων αυτών είναι ιδιαίτερα αισθητή στη συγκεκριμένη περίπτωση, πόσω μάλλον που οι ειδικές υποχρεώσεις που αναφέρονται ρητά πρέπει να εκληφθούν, κατά την ανάγνωση της προσβαλλόμενης απόφασης, ως αναφερόμενες στον φόρο εταιρειών. Πράγματι, εκτός από την αιτιολογική σκέψη 147, οι ειδικές αυτές υποχρεώσεις αναφέρονται επίσης στις αιτιολογικές σκέψεις 83 έως 95 της προσβαλλόμενης απόφασης, οι οποίες αφορούν μόνο τον φόρο εταιρειών.

               (103)

               Δεδομένου ότι πρόκειται, καταρχάς, για το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο τα μέτρα που συνδέονται με τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας, δεν τροποποιήθηκαν με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα και ότι, ως εκ τούτου, τα θέματα αυτά δεν έχουν αξιολογηθεί, καταρχήν, στην προσβαλλόμενη απόφαση, το Πρωτοδικείο αναφέρει ότι θα πρέπει να επισημανθεί η απουσία του εν λόγω επιχειρήματος, εφόσον η αιτιολογική σκέψη 145 επιβεβαιώνει ότι η Επιτροπή έχει λάβει υπόψη της την ύπαρξη φορολογικών πλεονεκτημάτων για τους συνεταιρισμούς, τα οποία απορρέουν από τους εν λόγω φόρους.

               (104)

               Επίσης, το Πρωτοδικείο είναι της γνώμης ότι, αντίθετα με όσα υποστηρίζει η Επιτροπή, η φορολογική κατάσταση των συνεταιρισμών στο πλαίσιο του φόρου μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, του φόρου επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, του φόρου οικονομικών δραστηριοτήτων και του φόρου ακίνητης περιουσίας μεταβλήθηκε λόγω των επίμαχων μέτρων. Πράγματι, πριν από τη θέσπιση των μέτρων αυτών, το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών δεν εφαρμοζόταν στη δραστηριότητα διανομής καυσίμων, εφόσον η δραστηριότητα αυτή έπρεπε να ασκείται από ξεχωριστή νομική οντότητα στην οποία δεν εφαρμοζόταν το εν λόγω ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς. Από την έναρξη της ισχύος των επίμαχων μέτρων το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος επεκτάθηκε στις δραστηριότητες διανομής καυσίμων. Το Πρωτοδικείο κρίνει συνεπώς ότι τα επίμαχα μέτρα δεν μετέβαλαν τη φορολογική κατάσταση των γεωργικών συνεταιρισμών.

               (105)

               Όσον αφορά το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο το καθεστώς του φόρου μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, του φόρου επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, του φόρου οικονομικών δραστηριοτήτων και του φόρου ακίνητης περιουσίας ενδέχεται να συνιστά ενίσχυση στο βαθμό που το καθεστώς αυτό δεν φαίνεται να έχει τροποποιηθεί μετά την προσχώρηση του βασιλείου της Ισπανίας, το Πρωτοδικείο διαπιστώνει ότι δεν διαφωτίζει σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή συνήγαγε την απουσία πλεονεκτήματος, στην αιτιολογική σκέψη 148 της προσβαλλόμενης απόφασης. Πράγματι, εφόσον η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς συνιστά υφιστάμενη ενίσχυση, δέχεται αναγκαστικά ότι το φορολογικό αυτό καθεστώς συνιστά ενίσχυση και, ως εκ τούτου, ότι παρέχει πράγματι πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (106)

               Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο το πλεονέκτημα που προκύπτει από τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτόμενων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας είναι μικρής σημασίας σε σχέση με τον φόρο εταιρειών, το Πρωτοδικείο διαπιστώνει ότι, ούτε και αυτό, δεν μπορεί να δώσει νόημα στην προσβαλλόμενη απόφαση. Πράγματι, όπως αναφέρει το Πρωτοδικείο, η παραδοχή της μικρής σημασίας ενός πλεονεκτήματος ισοδυναμεί με την παραδοχή της ύπαρξής του. Επίσης, το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή διευκρίνισε κατά την ακροαματική διαδικασία ότι πρόθεσή της δεν ήταν να υποστηρίξει με το επιχείρημα αυτό ότι το πλεονέκτημα που απορρέει από τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας δεν υπερβαίνει το όριο του κανόνα de minimis. Ως εκ τούτου, το προβαλλόμενο επιχείρημα δεν επιτρέπει στο Πρωτοδικείο να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους το φορολογικό καθεστώς που αφορά τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο κινητής περιουσίας δεν συνιστά πλεονέκτημα.

               (107)

               Από τα προαναφερόμενα το Πρωτοδικείο συνήγαγε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλημμελώς αιτιολογημένη με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να ελέγξει κατά πόσο είναι βάσιμη η εκτίμηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία δεν προκύπτει κανένα πλεονέκτημα από το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στους συνεταιρισμούς όσον αφορά τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακίνητης περιουσίας.

               (108)

               Ωστόσο, το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι η πλημμελής αιτιολογία δεν μπορεί να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης παρά μόνον εφόσον η απόφαση αυτή στερείται επαρκών επιχειρημάτων για τη στήριξη του διατακτικού, σύμφωνα με το οποίο τα επίμαχα μέτρα δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σχετικά με το σημείο αυτό το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή ισχυρίζεται, αφενός, ότι τα επίμαχα μέτρα δεν συνιστούν πλεονέκτημα και, αφετέρου, ότι, αν τα εν λόγω μέτρα συνιστούν πλεονέκτημα, το πλεονέκτημα αυτό στερείται επιλεκτικού χαρακτήρα λόγω της συμφωνίας του με τη φύση και την οικονομία του συστήματος.

         2.   Δεύτερος λόγος: εσφαλμένη εκτίμηση της συμφωνίας των επίμαχων μέτρων με τη φύση και την οικονομία του ισπανικού φορολογικού συστήματος, η οποία βαρύνει την εκτίμηση της απουσίας επιλεκτικού χαρακτήρα των μέτρων αυτών.

               (109)

               Σύμφωνα με το Πρωτοδικείο, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρει κανένα στοιχείο που να επιτρέπει να γίνει κατανοητός ο συλλογισμός που έκανε η Επιτροπή, ώστε να φθάσει στο συμπέρασμα ότι τα επίμαχα μέτρα δεν είναι επιλεκτικά (αιτιολογική σκέψη 148), εφόσον δικαιολογούνται από τη φύση και την οικονομία του συστήματος (αιτιολογική σκέψη 167).

               (110)

               Βέβαια, αναφέρει το Πρωτοδικείο, η αιτιολογική σκέψη 148 της προσβαλλόμενης απόφασης αναφέρει ότι, με βάση τις πληροφορίες που διαβίβασαν το Βασίλειο της Ισπανίας και η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα επίμαχα μέτρα δεν είναι επιλεκτικά.

               (111)

               Ωστόσο, αναφέρει το Πρωτοδικείο, δεδομένου ότι πρόκειται, κυρίως, για πληροφορίες που διαβίβασε η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αφορούν την απουσία πλεονεκτήματος και όχι την απουσία επιλεκτικού χαρακτήρα. Οι πληροφορίες αυτές δεν περιλαμβάνουν λοιπόν στοιχεία στα οποία μπορεί να στηριχθεί συλλογισμός όσον αφορά τον μη επιλεκτικό χαρακτήρα του πλεονεκτήματος που απορρέει από τα επίμαχα μέτρα. Όσον αφορά τις πληροφορίες που κοινοποίησε το Βασίλειο της Ισπανίας, πρέπει να επισημανθεί ότι οι πληροφορίες αυτές, όπως αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 103 έως 120 της προσβαλλόμενης απόφασης, αφορούν κυρίως τη δικαιολόγηση των επίμαχων μέτρων μέσω μιας πολιτικής ελευθέρωσης του τομέα διανομής καυσίμων. Όμως, η εξήγηση αυτή δεν καθιστά κατανοητούς τους λόγους για τους οποίους τα επίμαχα μέτρα δικαιολογούνται από τη φύση ή την οικονομία του φορολογικού συστήματος. Πράγματι, αναφέρει το Πρωτοδικείο, απουσία εμπεριστατωμένων διευκρινίσεων, όπως συμβαίνει στην παρούσα περίπτωση, ένα θέμα που συνδέεται με την πολιτική ελευθέρωσης της αγοράς καυσίμων την οποία ακολουθεί το Βασίλειο της Ισπανίας δεν σχετίζεται απαραίτητα με τη φύση ή την οικονομία του ισπανικού φορολογικού συστήματος.

               (112)

               Επιπροσθέτως, αναφέρει το Πρωτοδικείο, τα αναφερόμενα στην αιτιολογική σκέψη 119 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι δηλαδή τα πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου προϋπήρχαν των επίμαχων μέτρων και στόχος τους ήταν να ενισχύσουν τις συνεταιριστικές εταιρείες και το συνεταιριστικό κίνημα στην Ισπανία, δεν συνδέονται επίσης απαραίτητα με τη φύση και την οικονομία του φορολογικού συστήματος.

               (113)

               Εν πάση περιπτώσει, συνεχίζει το Πρωτοδικείο, ακόμη και αν παραδεχθούμε ότι, παρά την απουσία εμπεριστατωμένων εξηγήσεων σχετικά με το σημείο αυτό στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή θεώρησε ότι η προώθηση του συνεταιριστικού κινήματος συνδεόταν με τη φύση και την οικονομία του ισπανικού φορολογικού συστήματος, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι στην αιτιολογική σκέψη 119 της προσβαλλόμενης απόφασης η αιτιολογία αυτή αναφέρεται μόνο σε σχέση με το πλεονέκτημα που απορρέει από τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, χωρίς να γίνεται η παραμικρή αναφορά στα πλεονεκτήματα που αορρέουν από το καθεστώς των φόρων ακίνητης περιουσίας, αφενός, και των φόρων οικονομικών δραστηριοτήτων, αφετέρου.

               (114)

               Για το Πρωτοδικείο από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλημμελώς αιτιολογημένη με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να ασκήσει τον έλεγχό του όσον αφορά το βάσιμο της εκτίμησης της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία, αν υποτεθεί ότι τα επίμαχα μέτρα συνιστούν πλεονέκτημα, το πλεονέκτημα αυτό δεν είναι επιλεκτικό, διότι δικαιολογείται από τη φύση και την οικονομία του συστήματος.

               (115)

               Ως εκ τούτου, το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι από τη διαπίστωση της απουσίας αιτιολόγησης στην αιτιολογική σκέψη 90 ανωτέρω καθώς και από τα αναφερόμενα στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη απορρέει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένη όσον αφορά την εκτίμηση σύμφωνα με την οποία τα επίμαχα μέτρα δεν συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (116)

               Το Πρωτοδικείο καταλήγει ότι πρέπει να ακυρωθεί την προσβαλλόμενη απόφαση δεδομένου ότι η Επιτροπή παρέβη την υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει από το άρθρο 296 της ΣΛΕΕ. Ως εκ τούτου, το Πρωτοδικείο δηλώνει και αποφασίζει ότι το άρθρο 1 της απόφασης 2003/293/ΕΚ της Επιτροπής ακυρώνεται, στο μέτρο που διαπιστώνει ότι τα μέτρα στήριξης των γεωργικών συνεταιρισμών τα οποία προβλέπονται από το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα αριθ. 10/2000 περί επειγόντων μέτρων στήριξης του γεωργικού τομέα, του τομέα αλιείας και του τομέα μεταφορών, δεν συνιστούν ενίσχυση κατά το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

         VII.   ΕΚΤΙΜΗΣΗ

               (117)

               Τα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ εφαρμόζονται σε όλα τα γεωργικά προϊόντα του παραρτήματος I της Συνθήκης που υπάγονται σε κοινή οργάνωση αγοράς (όλα τα γεωργικά προϊόντα εκτός από το κρέας αλόγου, το μέλι, τον καφέ, το οινόπνευμα γεωργικής προέλευσης, το ξίδι που προέρχεται από οινόπνευμα και τον φελλό), σύμφωνα με τους διάφορους κανονισμούς που ρυθμίζουν τις αντίστοιχες κοινές οργανώσεις αγοράς.

         1.   Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ

               (118)

               Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ «οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».

               (119)

               Τα μέτρα στη συγκεκριμένη περίπτωση λαμβάνουν τη μορφή διαφοροποιημένης φορολογικής μεταχείρισης προς όφελος των γεωργικών συνεταιρισμών.

               (120)

               Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων (21) προβλέπει ότι υπόκεινται στην εφαρμογή του άρθρου 107 οι κρατικές ενισχύσεις που συνδέονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων, όταν:

                           —

                           το πλεονέκτημα παρέχεται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους,

                           —

                           το μέτρο επηρεάζει τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών,

                           —

                           το μέτρο είναι ειδικό ή επιλεκτικό υπό την έννοια ότι ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής, δηλαδή νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό,

                           —

                           το μέτρο παρέχει στους δικαιούχους πλεονέκτημα που μειώνει τις συνήθεις επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού τους.

               (121)

               Κατ’ αρχάς θα πρέπει να επισημανθεί ότι, όπως επισημαίνεται στο σημείο 3.2.7. της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την προώθηση των συνεταιριστικών εταιρειών στην Ευρώπη (22), οι συνεταιρισμοί που ασκούν οικονομικές δραστηριότητες, περιλαμβανομένων των οικονομικών συνεταιρισμών, θεωρούνται «επιχειρήσεις» κατά την έννοια της ΣΛΕΕ και συνεπώς υπόκεινται πλήρως στους ευρωπαϊκούς κανόνες περί ανταγωνισμού και κρατικών ενισχύσεων καθώς και στις διάφορες εξαιρέσεις, κατώτατα όρια και κανόνες για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας.

               (122)

               Η εξέταση στη συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να αφορά τα ειικά μέτρα που κοινοποιήθηκαν υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών και τα οποία ελήφθησαν μετά την αύξηση της τιμής του καυσίμου (άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος αριθ. 10/2000), κυρίως βάσει των τεσσάρων προαναφερόμενων κριτηρίων.

               (123)

               Εφόσον τα κοινοποιηθέντα μέτρα έχουν ως αποτέλεσμα την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος των συνεταιρισμών στις δραστηριότητες διανομής καυσίμων σε μη μέλη, είναι απαραίτητο να περιγραφεί το φορολογικό αυτό καθεστώς βάσει του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ.

         1.1.   Το κριτήριο των «κρατικών πόρων»

               (124)

               Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να μπορεί ένα πλεονέκτημα να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, πρέπει, πρώτον, να χορηγείται άμεσα ή έμμεσα από κρατικούς πόρους και, δεύτερον, να μπορεί να καταλογισθεί στο Δημόσιο (23).

               (125)

               Το σημείο 10 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων διευκρινίζει ότι μια διαφυγή φορολογικών εσόδων ισοδυναμεί με απώλεια ισόποσων κρατικών πόρων υπό μορφή δημοσιονομικών δαπανών. Επίσης, το κράτος μπορεί να παρεμβαίνει τόσο με φορολογικές διατάξεις νομοθετικής, κανονιστικής ή διοικητικής φύσης, όσο και με πρακτικές της φορολογικής αρχής.

               (126)

               Με το άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000, το ισπανικό κράτος εισήγαγε ορισμένες τροποποιήσεις στον νόμο 27/1999 σχετικά με τους συνεταιρισμούς, καθώς και στον νόμο 20/1990 σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών. Αφενός, στις συναλλαγές που αφορούν τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη, καταργείται το ανώτατο όριο του 50 % επί του κύκλου εργασιών που επιβάλλεται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς για τις συναλλαγές με τρίτους μη μέλη, χωρίς την απώλεια του πλεονεκτήματος του φορολογικά προστατευόμενου συνεταιρισμού που θεσπίστηκε με τον νόμο 20/1990. Αφετέρου, τροποποιείται ο νόμος 34/1998 σχετικά με τον τομέα των πετρελαιοειδών και καταργείται η απαίτηση σύστασης οντότητας με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που υπάγεται στο γενικό φορολογικό καθεστώς για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους μη μέλη από τους γεωργικούς συνεταιρισμούς.

               (127)

               Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι, όπως έχει ήδη αναφερθεί στην παράγραφο 20 της παρούσας απόφασης, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί απολαύουν πολλών πλεονεκτημάτων στον φορολογικό τομέα. Το ισπανικό κράτος, επεκτείνοντας για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς τον όγκο των εργασιών παράδοσης πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη, πέραν του 50 % που επιτρέπει ο νόμος, χωρίς απώλεια του φορολογικού πλεονεκτήματος, παραιτείται από την είσπραξη φορολογικών εσόδων και, ως εκ τούτου, χάνει κρατικούς πόρους με τη μορφή δημοσιονομικών δαπανών. Επιπλέον, καταργώντας, για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη, την απαίτηση σύστασης οντότητας με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που εμπίπτει στο γενικό φορολογικό καθεστώς, το ισπανικό κράτος παραιτείται από την είσπραξη τυχόν φορολογικών εσόδων συνδεόμενων με το εν λόγω καθεστώς και, ως εκ τούτου, χάνει κρατικούς πόρους με τη μορφή δημοσιονομικών δαπανών.

               (128)

               Στην απόφασή του της 27ης Ιανουαρίου 1998, το Πρωτοδικείο δέχθηκε ότι το κριτήριο της χρησιμοποίησης κρατικών πόρων μπορεί επίσης να λάβει αρνητική μορφή, όταν η παρέμβαση οδηγεί σε απώλεια πόρων που θα έπρεπε να είχαν διατεθεί στον κρατικό προϋπολογισμό με τη μορφή, για παράδειγμα, φορολογικής απαλλαγής, όπως συμβαίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση (24).

               (129)

               Ως εκ τούτου, τα εξεταζόμενα στη συγκεκριμένη περίπτωση μέτρα είναι πράγματι πλεονεκτήματα που παρέχονται άμεσα από το κράτος με κρατικούς πόρους.

         1.2.   Το κριτήριο του «επηρεασμού των συναλλαγών»

               (130)

               Για να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, οι ενισχύσεις πρέπει να επηρεάζουν επίσης τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Το κριτήριο αυτό προϋποθέτει ότι ο δικαιούχος του μέτρου ασκεί οικονομική δραστηριότητα.

               (131)

               Σύμφωνα με την πάγια νομολογία επί του θέματος, οι μεταξύ των κρατών συναλλαγές επηρεάζονται από τη στιγμή που η δικαιούχος επιχείρηση ασκεί οικονομική δραστηριότητα που αποτελεί αντικείμενο των συναλλαγών αυτών. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, όταν με ένα χορηγούμενο από κράτος μέλος πλεονέκτημα ενισχύεται η θέση μιας κατηγορίας επιχειρήσεων σε σχέση με άλλες ανταγωνίστριες επιχειρήσεις στο πλαίσιο των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, οι συναλλαγές αυτές πρέπει να θεωρούνται ότι επηρεάζονται από το πλεονέκτημα αυτό (25).

               (132)

               Στην προκειμένη περίπτωση, οι δικαιούχοι ασκούν οικονομική δραστηριότητα που αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών. Οι εμπορικές συναλλαγές γεωργικών προϊόντων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ισπανίας είναι, πράγματι, σημαντικές. Για παράδειγμα, το 1999, η Ισπανία εξήγαγε γεωργικά προϊόντα με προορισμό την Ευρωπαϊκή Κοινότητα αξίας περίπου 11,33 δισεκατ. ευρώ και εισήγαγε προϊόντα του είδους αυτού αξίας περίπου 7,38 δισεκατ. ευρώ. Το 2007, η αξία των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων από την Ισπανία με προορισμό τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήλθε σε 33,12 δισεκατ. ευρώ και η αξία των εισαγωγών σε περίπου 27,14 δισεκατ. ευρώ (26).

               (133)

               Στη συγκεκριμένη περίπτωση ειδικότερα, οι δικαιούχες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε τομείς εκτεθειμένους στον ανταγωνισμό και συγκεκριμένα στον τομέα της διανομής καυσίμων. Πρέπει επομένως να σημειωθεί ότι υφίσταται έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των παραγωγών των κρατών μελών, τα προϊόντα των οποίων αποτελούν αντικείμενο ενδοκοινοτικών συναλλαγών. Οι ισπανοί παραγωγοί συμμετέχουν πλήρως στον εν λόγω ανταγωνισμό. Επιπλέον, ο μεγάλος αριθμός δικαιούχων των εν λόγω μέτρων θα αυξήσει τις επιπτώσεις τους στις συναλλαγές.

               (134)

               Φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει κίνδυνος να επηρεάσουν τα μέτρα αυτά τις συναλλαγές των εν λόγω προϊόντων μεταξύ των κρατών μελών, κάτι που συμβαίνει όταν οι ενισχύσεις ευνοούν οικονομικούς φορείς που δραστηριοποιούνται σε ένα κράτος μέλος εις βάρος οικονομικών φορέων άλλων κρατών μελών. Τα εν λόγω μέτρα έχουν άμεση και απευθείας επίπτωση στο κόστος παραγωγής των εν λόγω προϊόντων στην Ισπανία. Συνεπώς, επηρεάζουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

         1.3.   Το κριτήριο του «πλεονεκτήματος»

               (135)

               Αποτελεί πάγια νομολογία ότι η έννοια της ενισχύσεως είναι ευρύτερη από την έννοια της επιδοτήσεως, δεδομένου ότι δεν περιλαμβάνει μόνον τις θετικές παροχές, όπως οι επιδοτήσεις, αλλά και τα μέτρα εκείνα τα οποία, ανεξαρτήτως μορφής, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που κανονικώς βαρύνουν τον προϋπολογισμό μιας επιχειρήσεως και κατά συνέπεια, χωρίς να είναι επιδοτήσεις υπό τη στενή έννοια του όρου, είναι της ιδίας φύσεως ή έχουν ίδια αποτελέσματα (27).

               (136)

               Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ένα μέτρο μέσω του οποίου οι εθνικές αρχές παρέχουν σε ορισμένες επιχειρήσεις φορολογικές απαλλαγές οι οποίες παρότι δεν συνεπάγονται μεταβίβαση κρατικών πόρων, θέτουν τους δικαιούχους σε πλεονεκτικότερη οικονομική θέση από εκείνη των άλλων φορολογουμένων, αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (137)

               Σύμφωνα με την ανακοίνωση σχετικά με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων, το πλεονέκτημα αυτό μπορεί να παρασχεθεί με τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της επιχείρησης με διάφορους τρόπους και συγκεκριμένα με μείωση της βάσης υπολογισμού του φόρου (έκπτωση κατά παρέκκλιση, έκτακτη ή ταχεία απόσβεση, εγγραφή αποθεματικών στον ισολογισμό κ.λπ.), με μερική ή πλήρη μείωση του ποσού του φόρου (απαλλαγή, πίστωση φόρου κ.λπ.), με αναβολή ή ακύρωση της πληρωμής μιας φορολογικής οφειλής, ή ακόμα και έκτακτη αναδιάταξή της.

               (138)

               Το φορολογικό καθεστώς των συνεταιριστικών εταιρειών σε σχέση με τις μη συνεταιριστικές εταιρείες που υπάρχουν στην Ισπανία περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 20 της παρούσας απόφασης. Πρόκειται, πράγματι, για πλεονεκτήματα που παρέχονται σε όλους τους προστατευόμενους συνεταιρισμούς, μεταξύ των οποίων και οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, και τα οποία δεν ισχύουν κανονικά για τις μη συνεταιριστικές εταιρείες. Θα πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ότι η ανάλυση αυτή όσον αφορά τα φορολογικά πλεονεκτήματα των εν λόγω συνεταιρισμών δεν περιλαμβάνει τον μειωμένο συντελεστή του 20 % που εφαρμόζεται στη φορολογητέα βάση που αντιστοιχεί στα συνεταιριστικά αποτελέσματα (διότι αντιστοιχούν σε συναλλαγές με μέλη τους).

               (139)

               Οι τροποποιήσεις τις οποίες επέφερε το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα της 10/2000 επιτρέπουν στους γεωργικούς συνεταιρισμούς να συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο μέρος, αν όχι το σύνολο των δραστηριοτήτων τους, στη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β, χωρίς ωστόσο να υπόκεινται σε φορολογική μεταχείριση ισότιμη με εκείνη των μη συνεταιριστικών επιχειρήσεων.

               (140)

               Όπως επισημαίνει το Πρωτοδικείο στην υπόθεση T-146/03 (28), πριν από τη θέσπιση των μέτρων αυτών, το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών δεν μπορούσε να εφαρμοστεί στη δραστηριότητα διανομής καυσίμων, εφόσον η δραστηριότητα αυτή έπρεπε να ασκείται από ξεχωριστή νομική οντότητα που δεν υπαγόταν στο ευνοϊκό αυτό φορολογικό καθεστώς. Από την έναρξη της ισχύος των επίμαχων μέτρων, το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος επεκτάθηκε στις δραστηριότητες διανομής του εν λόγω καυσίμου. Το Πρωτοδικείο θεωρεί ότι η φορολογική κατάσταση των γεωργικών συνεταιρισμών, όσον αφορά τη διανομή του καυσίμου σε τρίτους μη μέλη, μεταβλήθηκε με τα επίμαχα μέτρα.

               (141)

               Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, με τα μέτρα αυτά, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, οι οποίοι πλέον μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές με τρίτους μη μέλη χωρίς περιορισμούς και διατηρώντας διαφορετικό νομικό καθεστώς από το καθεστώς των μη συνεταιριστικών επιχειρήσεων, δηλαδή των μη γεωργικών συνεταιρισμών, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β, βρίσκονται, όσον αφορά τη διανομή του καυσίμου σε τρίτους μη μέλη, σε πλεονεκτική θέση σε σχέση με τις μη συνεταιριστικές εταιρείες, επειδή τυγχάνουν ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης.

               (142)

               Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι για τον υπολογισμό της φορολογητέας βάσης των συνεταιρισμών, τα αποτελέσματα των συνεταιριστικών συναλλαγών (που πραγματοποιούνται με τα μέλη τους) και τα αποτελέσματα των εξωσυνεταιριστικών συναλλαγών (που πραγματοποιούνται με μη μέλη) λαμβάνονται υπόψη χωριστά και δεν φορολογούνται με τον ίδιο τρόπο. Ωστόσο, παρά τον διαχωρισμό των λογαριασμών, ο γεωργικός συνεταιρισμός που αποτελεί ξεχωριστή οντότητα θα συνεχίσει να απολαμβάνει άλλα φορολογικά πλεονεκτήματα που δεν συνδέονται άμεσα με τη φορολόγηση των κερδών με χαμηλότερο συντελεστή, όπως τα άλλα πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον φόρο εταιρειών, τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων, τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων (το ποσό του οποίου είναι εντελώς ανεξάρτητο από τα αποτελέσματα μιας εταιρείας) και τον φόρο ακίνητης περιουσίας. Οι συνεταιρισμοί διατηρούν λοιπόν το εδικό φορολογικό καθεστώς τους ακόμη και όταν οι παραδόσεις πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε μη μέλη υπερβαίνει το 50 %, με αποτέλεσμα να γίνεται με τον τρόπο αυτό μια εξαίρεση στον εθνικό νόμο για τους συνεταιρισμούς, χωρίς να πρέπει να αποτελούν ξεχωριστές οντότητες με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που υπάγεται στο γενικό φορολογικό καθεστώς.

               (143)

               Συνεπώς, οι γεωργικοί συνεταιρισμοί βρίσκονται σε ευνοϊκότερη θέση από τους υπόλοιπους φορολογούμενους, εφόσον διατηρούν ένα μέρος (29) των πλεονεκτημάτων που συνδέονται ειδικότερα με τον φόρο εταιρειών και όλα τα πλεονεκτήματα που συνδέονται με άλλους φόρους.

               (144)

               Όσον αφορά τα επιχειρήματα που προβάλλει η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας και ειδικότερα όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, όπως έπραξε και με την απόφασή της αριθ. 2003/293/ΕΚ, οι ειδικά προστατευόμενοι συνεταιρισμοί, όπως είναι οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, τυγχάνουν επιστροφής 50 % στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών. Επιπλέον, προβλέπεται έκπτωση 50 % των εισφορών που προορίζονται για το υποχρεωτικό αποθεματικό κεφάλαιο καθώς και έκπτωση 100 % των ποσών που προορίζονται για το ταμείο εκπαίδευσης και προώθησης. Τέλος, υπάρχει η ελευθερία απόσβεσης των στοιχείων του νέου αποσβέσιμου πάγιου ενεργητικού που αποκτώνται σε χρονικό διάστημα μιας τριετίας από την ημερομηνία εγγραφής τους στο μητρώο συνεταιρισμών.

               (145)

               Η Επιτροπή παραδέχεται ότι πρέπει να εξεταστούν τα φορολογικά πλεονεκτήματα που απολαμβάνουν οι συνεταιριστικές εταιρείες βάσει των φορολογικών υποχρεώσεων που τους επιβάλλονται σε σύγκριση με τις μη συνεταιριστικές εταιρείες.

               (146)

               Όπως επισημαίνει στις παρατηρήσεις της η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας, το εν λόγω φορολογικό πλεονέκτημα δεν μπορεί να αξιολογείται ανεξάρτητα από τη φορολογική μεταχείριση των καθαρών πλεονασμάτων των μελών του συνεταιρισμού στο πλαίσιο του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (ΦΕΦΠ), τα χαρακτηριστικά του οποίου διαφέρουν πλήρως από εκείνα των μερισμάτων κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η ελάφρυνση της διπλής φορολόγησης στη σχέση κεφαλαιουχική εταιρεία/μέτοχος (μέρισμα) δεν υπάρχει στη σχέση συνεταιριστική εταιρεία/μέλος (διανομή καθαρού πλεονάσματος), με συνέπεια το καθαρό πλεόνασμα να φορολογείται επαχθέστερα από το μέρισμα. Το πλεονέκτημα που θα μπορούσε να αντλήσει ο συνεταιρισμός από το φορολογικό πλεονέκτημα επί του φόρου εταιρειών αντισταθμίζεται από τη διπλή φορολόγηση των μελών του συνεταιρισμού στο πλαίσιο του ΦΕΦΠ αλλά και του συνεταιρισμού στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών και συνεπώς από την αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης.

               (147)

               Όπως επισημαίνει το Πρωτοδικείο στην απόφασή του, το επιχείρημα αυτό πρέπει να θεωρηθεί ότι αναφέρεται αποκλειστικά στην αντιστάθμιση της μείωσης κατά 50 % του φόρου εταιρειών, δηλαδή, στην επιστροφή 50 % του φόρου αυτού. Πράγματι, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι το επιχείρημα που προβάλλει η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας αφορά το μέτρο αυτό.

               (148)

               Η Επιτροπή θεωρεί ότι το πλεονέκτημα πρέπει να εξεταστεί στο επίπεδο του συνεταιρισμού και όχι των μελών του, εφόσον η παρούσα ανάλυση αφορά τον συνεταιρισμό. Ως εκ τούτου, τα αριθμητικά στοιχεία που προβάλλει η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας, σχετικά με τον φορολογικό συντελεστή του φόρου εταιρειών, δεν είναι πειστικά. Εξάλλου, αφορούν αποκλειστικά την καθαρή διαθεσιμότητα κεφαλαίων για τα μέλη του συνεταιρισμού μετά τη φορολόγηση. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί, για παράδειγμα, ότι η οικονομική κατάσταση του συνεταιρισμού δεν αποδυναμώθηκε απαραίτητα με την εισφορά κεφαλαίου στα υποχρεωτικά αποθεματικά, εφόσον αυτά διατηρούνται και χρησιμοποιούνται από το συνεταιρισμό για συγκεκριμένους σκοπούς.

               (149)

               Με βάση τις διευκρινίσεις αυτές, η Επιτροπή θεωρεί ότι η φορολογία των γεωργικών συνεταιρισμών στην Ισπανία περιλαμβάνει πράγματι, όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, κάποια πλεονεκτήματα. Επίσης, η διαφορετική φορολογική μεταχείριση όσον αφορά τον εν λόγω φόρο δεν συνάδει με ορισμένους περιορισμούς που χαρακτηρίζουν τις συνεταιριστικές δραστηριότητες, και συγκεκριμένα τη διπλή φορολόγηση. Πράγματι, όταν ένας συνεταιρισμός πραγματοποιεί συναλλαγές με τρίτους που δεν είναι μέλη του συνεταιρισμού, ενεργεί στην αγορά με τον ίδιο τρόπο που θα ενεργούσε οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση και τίποτε δεν δικαιολογεί τη διαφορετική μεταχείρισή του από τις άλλες εταιρείες. Ως εκ τούτου, το εισόδημα των συνεταιρισμών που προέρχεται από συναλλαγές με τρίτους μη μέλη πρέπει να φορολογείται στο επίπεδο του συνεταιρισμού κατά τον ίδιο τρόπο που θα είχε φορολογηθεί η δραστηριότητα κεφαλαιουχικής εταιρείας και τα ποσά που διανέμονται στα μέλη θα έπρεπε να φορολογούνται κατά τον ίδιο τρόπο με τα μερίσματα που λαμβάνουν οι μέτοχοι κεφαλαιουχικής εταιρείας.

               (150)

               Τέλος, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι δεν προβάλλεται κανένα επιχείρημα για την ελευθερία όσον αφορά την απόσβεση των στοιχείων του νέου αποσβέσιμου πάγιου ενεργητικού που αποκτώνται σε χρονικό διάστημα μιας τριετίας από την ημερομηνία εγγραφής τους στο μητρώο συνεταιρισμών ή όσον αφορά τα λοιπά πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον φόρο εταιρειών.

               (151)

               Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι το πλεονέκτημα δεν απορρέει μόνο από τον φόρο εταιρειών αλλά και από άλλους φόρους που περιγράφονται στην αιτιολογική σκέψη 20 (φόρος μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και φόρος επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, φόρος οικονομικών δραστηριοτήτων και φόρος ακίνητης περιουσίας) της παρούσας απόφασης. Για τους εν λόγω φόρους δεν τίθεται θέμα οποιασδήποτε αντιστάθμισης με διπλή φορολόγηση.

               (152)

               Οι συνεταιρισμοί διατηρούν λοιπόν τα φορολογικά τους πλεονεκτήματα ακόμα και όταν αυξάνεται ο όγκος των συναλλαγών παράδοσης πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη πέραν του 50 %, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό εξαίρεση στην εθνική νομοθεσία για τους συνεταιρισμούς, χωρίς να χρειάζεται να συστήσουν ξεχωριστή οντότητα με ιδιαίτερη νομική προσωπικότητα που υπάγεται στο γενικό φορολογικό καθεστώς.

               (153)

               Συμπερασματικά, σύμφωνα με την Ισπανία, τα μέτρα που εισήχθησαν με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000 δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση, στο μέτρο που δεν επηρεάζουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων με τις ίδιες δραστηριότητες, δεδομένου ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών συνεταιρισμών, υπόκεινται στην ίδια φορολογία στο πλαίσιο του καθεστώτος φόρου εταιρειών (35 %). Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, οι αλλαγές που επήλθαν με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα αριθ. 10/2000 επιτρέπουν στους γεωργικούς συνεταιρισμούς να συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων τους, ή και το σύνολο, στη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β, χωρίς ωστόσο να υπόκεινται σε ισότιμη φορολογική μεταχείριση με τις μη συνεταιριστικές επιχειρήσεις, εφόσον δεν χάνουν την προνομιακή τους φορολογική μεταχείριση που συνδέεται με άλλα πλεονεκτήματα που έχουν σχέση με τον φόρο εταιρειών, τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων (το ποσό του οποίου είναι εντελώς ανεξάρτητο από τα αποτελέσματα μιας εταιρείας) και τον φόρο ακίνητης περιουσίας.

               (154)

               Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι, όσον αφορά τα μέτρα που θεσπίστηκαν βάσει του άρθρου 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000, πληρούται το κριτήριο του «πλεονεκτήματος».

         1.4.   Το κριτήριο της «επιλεκτικότητας»

               (155)

               Για να συνιστά ένα μέτρο κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, πρέπει να παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα αποκλειστικά σε ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους τομείς δραστηριοτήτων. Το άρθρο αυτό αφορά τις ενισχύσεις που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό «διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής» (30).

               (156)

               Κατά τον έλεγχο του επιλεκτικού χαρακτήρα ενός μέτρου, η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει αν η διαφοροποίηση μεταξύ επιχειρήσεων λόγω του εξεταζόμενου μέτρου, όσον αφορά πλεονεκτήματα ή επιβαρύνσεις, συνδέεται με τη φύση η την οικονομία του εφαρμοζόμενου γενικού συστήματος. Σύμφωνα με τη νομολογία, το άρθρο 87 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν έχει εφαρμογή σε ένα συγκεκριμένο φορολογικό μέτρο που δικαιολογείται βάσει της εσωτερικής λογικής του φορολογικού συστήματος (31). Αν η διαφοροποίηση βασίζεται σε άλλους σκοπούς από εκείνους που επιδιώκει το γενικό σύστημα, το υπό εξέταση μέτρο θεωρείται καταρχήν ότι πληροί το κριτήριο της επιλεξιμότητας που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (157)

               Όσον αφορά τα διαφοροποιημένα φορολογικά μέτρα, στο σημείο 20 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων επισημαίνεται ότι ορισμένα φορολογικά πλεονεκτήματα χορηγούνται αποκλειστικά υπέρ ορισμένων μορφών επιχειρήσεων ή λειτουργιών της ή υπέρ ορισμένων κλάδων παραγωγής. Εφόσον ευνοούν συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή κλάδους παραγωγής, τα πλεονεκτήματα αυτά ενδέχεται να συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

         1.4.1.   Ευνοούν τα μέτρα συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή κλάδους παραγωγής;

               (158)

               Θα πρέπει να προσδιοριστεί αν στο πλαίσιο του ισπανικού νομικού συστήματος, το υπό εξέταση μέτρο ευνοεί συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή κλάδους παραγωγής έναντι άλλων επιχειρήσεων ή κλάδων παραγωγής που τελούν, ως προς τον σκοπό που επιδιώκεται με το επίμαχο μέτρο, υπό συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση (32).

               (159)

               Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση των συνεταιριστικών εταιρειών στην Ευρώπη αναγνωρίζει ότι οι συνεταιρισμοί λειτουργούν για το συμφέρον των μελών τους, τα οποία είναι ταυτόχρονα και χρήστες, και όχι προς το συμφέρον εξωτερικών επενδυτών. Τα κέρδη εισπράττονται από τα μέλη ανάλογα με τις συναλλαγές τους με τον συνεταιρισμό και τα αποθεματικά και τα στοιχεία του ενεργητικού είναι κοινά, μη διανεμόμενα και αφιερωμένα στα κοινά συμφέροντα των μελών. Επειδή οι προσωπικοί δεσμοί των μελών είναι καταρχήν ισχυροί και σημαντικοί, για την εισδοχή νέων μελών χρειάζεται προηγούμενη έγκριση, ενώ το δικαίωμα ψήφου δεν είναι αναγκαστικά ανάλογο με τις μετοχές. Η παραίτηση μέλους δίνει το δικαίωμα στο μέλος αυτό να ζητήσει επιστροφή της μερίδας του, που συνεπάγεται μείωση του κεφαλαίου.

               (160)

               Οδηγούμαστε λοιπόν στον ορισμό ενός μοντέλου γνήσιου συνεταιρισμού βασιζόμενου στην αρχή της αλληλεγγύης, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να αξιολογηθεί αν οι συνεταιρισμοί είναι, όσον αφορά το ισπανικό φορολογικό σύστημα, στην ίδια πραγματική και νομική κατάσταση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

               (161)

               Κατ’ αρχάς, ο γνήσιος συνεταιρισμός χαρακτηρίζεται από μια ειδική σχέση με τα μέλη του. Κάθε μέλος είναι εταίρος με μία ψήφο στη διοίκηση του συνεταιρισμού, στην οποία κάθε μέλος έχει μόνο μία ψήφο, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία και η αιρετή διοίκηση λογοδοτεί στα μέλη του. Οι σχέσεις μεταξύ του συνεταιρισμού και των μελών του είναι πολύμορφες και δεν περιορίζονται στις απλές εμπορικές σχέσεις.

               (162)

               Επιπλέον, ο γνήσιος συνεταιρισμός, επιβάλλει την ισομερή και δίκαιη κατανομή των οικονομικών αποτελεσμάτων και κάθε πλεόνασμα πρέπει τελικά να καταλήγει στα μέλη. Αυτό αντιστοιχεί στην αρχή της αλληλεγγύης, χάρη στην οποία οι συνεταιρισμοί λειτουργούν προς το συμφέρον των μελών τους. Τα μέλη ενός συνεταιρισμού, προμηθευτικού ή καταναλωτικού, εξασφαλίζουν στο τέλος του οικονομικού έτους οικονομικά πλεονεκτήματα που βασίζονται στη συνολική αξία των συναλλαγών τους με τον συνεταιρισμό (εξατομικευμένα κέρδη ή επιστροφές). Ωστόσο, τα μέλη μπορούν να επιτρέψουν στον συνεταιρισμό να κρατήσει ένα μέρος των εν λόγω επιστροφών ή πλεονασμάτων για την τροφοδότηση των διαφόρων αποθεματικών. Μπορούμε λοιπόν να ορίσουμε τους γνήσιους συνεταιρισμούς ως συνεταιρισμούς που συναλλάσσονται αποκλειστικά με τα μέλη τους.

               (163)

               Έτσι, όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, στην περίπτωση των γνήσιων συνεταιρισμών, ο συνεταιρισμός δεν πραγματοποιεί κέρδος, εφόσον λειτουργεί μόνο προς όφελος των μελών του. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι η νομική και πραγματική κατάσταση των γνήσιων συνεταιρισμών και των κερδοσκοπικών εταιρειών δεν είναι συγκρίσιμη από την άποψη της φορολόγησης των κερδών. Συνεπώς, η μείωση του φορολογητέου εισοδήματος στους γνήσιους συνεταιρισμούς δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

               (164)

               Η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης ότι το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα αριθ. 10/2000 περιλαμβάνει στοιχεία που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του γνήσιου συνεταιρισμού, ιδίως λόγω της δυνατότητας κατάργησης του ανώτατου ορίου 50 % που επιβάλλεται στους γεωργικούς συνεταιρισμούς για την προμήθεια πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη χωρίς απώλεια του καθεστώτος του φορολογικά προστατευόμενου συνεταιρισμού. Αμφισβητείται δηλαδή η αρχή της αποκλειστικότητας των γεωργικών συνεταιρισμών. Πράγματι, και μόνο το γεγονός ότι οι συνεταιρισμοί μπορούν να υπερβούν το όριο του 50 % αλλοιώνει τον γνήσιο χαρακτήρα τους εφόσον μεγάλο ποσοστό του κύκλου εργασιών μπορεί να πραγματοποιηθεί με μη μέλη του συνεταιρισμού. Η δραστηριότητα του γεωργικού συνεταιρισμού ενδέχεται επίσης να αλλοιωθεί σημαντικά αφού τίθεται ως στόχος η επίτευξη κέρδους. Τίθεται λοιπόν εύλογα το ερώτημα αν οι αρχές που χαρακτηρίζουν τον γνήσιο συνεταιρισμό (όπως η ενεργός συμμετοχή των μελών του συνεταιρισμού στη διαχείριση, τη λήψη αποφάσεων ή και τη διοίκησή του, οι αρχές της αποκλειστικότητας, του αλτρουισμού, της δημοκρατίας) είναι δυνατόν να διατηρηθούν τη στιγμή που επιτρέπεται η άνευ ορίων παροχή υπηρεσιών από τον συνεταιρισμό σε μη μέλη. Δεν είναι επίσης δυνατόν να αγνοηθεί η αλλαγή στη φύση των εσόδων από συναλλαγές με τρίτους μη μέλη, η οποία σηματοδοτεί την αλλοίωση της φύσης του συνεταιρισμού.

               (165)

               Φαίνεται λοιπόν, στην προκειμένη περίπτωση, ότι ο γνήσιος χαρακτήρας των συνεταιρισμών στον γεωργικό τομέα, τους οποίους αφορά το μέτρο, τίθεται υπό αμφισβήτηση από το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα αριθ. 10/2000. Για τους λόγους αυτούς, και με βάση την κείμενη ισπανική νομοθεσία, η Επιτροπή δεν μπορεί να διαπιστώσει με αδιαμφισβήτητο τρόπο τον γνήσιο χαρακτήρα των υπό εξέταση γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας. Οι συνεταιρισμοί αυτοί και τα έσοδά τους πρέπει λοιπόν να εξεταστούν όχι σε σχέση με τις γνήσιες συνεταιριστικές εταιρείες αλλά σε σχέση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

               (166)

               Θα πρέπει ωστόσο να προσδιοριστεί το νομικό καθεστώς εντός του οποίου πρέπει να αξιολογηθούν τα μέτρα, δηλαδή το πλαίσιο αναφοράς. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να επισημάνουμε ότι, στην περίπτωση των φορολογικών πλεονεκτημάτων που προβλέπονται για τους ισπανικούς γεωργικούς συνεταιρισμούς, τα εν λόγω μέτρα συνιστούν ειδικές παρεκκλίσεις που προβλέπονται από τον νόμο αριθ. 20/1990 σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών. Ο νόμος προβλέπει, στα άρθρα 16.5, 18.2, 33.1, 33.2, 33.3, 33.4, 34.1 και 34.2, μια σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων για τους ειδικά προστατευόμενους συνεταιρισμούς, μεταξύ των οποίων οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και τον φόρο επί των δικαιοπραξιών των συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, τον φόρο οικονομικών δραστηριοτήτων και τον φόρο ακινήτων (για λεπτομέρειες όσον αφορά τα πλεονεκτήματα αυτά βλέπε αιτιολογική σκέψη 20 ανωτέρω).

               (167)

               Θα πρέπει στη συνέχεια να προσδιοριστεί ο επιδιωκόμενος στόχος για κάθε έναν από τους τέσσερεις αυτούς φόρους. Σχετικά με το σημείο αυτό, πρέπει να επισημάνουμε ότι σκοπός του φόρου εταιρειών είναι η φορολόγηση των κερδών των επιχειρήσεων. Σκοπός των υπόλοιπων φόρων είναι, αντιστοίχως, η φορολόγηση της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων και της σύναψης δικαιοπραξίας διά δημοσίου εγγράφου, η φορολόγηση της άσκησης οικονομικής δραστηριότητας και η φορολόγηση των οφελών από δικαιώματα επί ακινήτου.

               (168)

               Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί αν οι συνεταιρισμοί και οι κεφαλαιουχικές εταιρείες βρίσκονται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση όσον αφορά τους στόχους αυτούς και τους τέσσερεις φόρους.

               (169)

               Κατ’ αρχάς, όσον αφορά τον φόρο εταιρειών, εφόσον η Επιτροπή δεν μπορεί να διαπιστώσει ότι οι υπό εξέταση γεωργικοί συνεταιρισμοί της Ισπανίας είναι γνήσιοι συνεταιρισμοί οι οποίοι, εξ ορισμού, δεν πραγματοποιούν κέρδη, δεν μπορεί να αποκλείσει ότι ο συνεταιρισμοί και οι κεφαλαιουχικές εταιρείες βρίσκονται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση όσον αφορά τα πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον φόρο.

               (170)

               Όταν ένας συνεταιρισμός πραγματοποιεί συναλλαγές με τρίτους μη μέλη, λειτουργεί στην αγορά κατά τον ίδιο τρόπο με οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση και, συνεπώς, βρίσκεται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση όσον αφορά τον στόχο του φόρου εταιρειών. Επίσης, όσον αφορά τα φορολογικά μέτρα που αφορούν τα μη διανεμόμενα αποθεματικά των συνεταιρισμών, η Επιτροπή θεωρεί ότι, από την άποψη της επιβολής του φόρου εταιρειών, τα αποθεματικά αυτά είναι ανάλογα με τα αποθεματικά των κεφαλαιουχικών εταιρειών. Από την άποψη του συνεταιρισμού, η κατανομή των κερδών στα μη διανεμόμενα αποθεματικά είναι κατ’ ουσία συγκρίσιμη με την περίπτωση των κεφαλαιουχικών εταιρειών που διατηρούν τα κέρδη τους, διότι τα μη διανεμόμενα αποθεματικά χρησιμοποιούνται για τις δραστηριότητες του συνεταιρισμού κατά τρόπο ανάλογο των κερδών που διατίθενται στο αποθεματικό από τις κεφαλαιουχικές εταιρείες. Η σύγκριση πρέπει να πραγματοποιηθεί από την άποψη της επιχείρησης και όχι από την άποψη των μετόχων ή των μελών του συνεταιρισμού. Ακόμη και αν ο υποχρεωτικός χαρακτήρας των μη διανεμόμενων αποθεματικών των συνεταιρισμών δεν μπορεί να μεταβάλει τον χαρακτήρα ενίσχυσης του μέτρου, εφόσον οι κεφαλαιουχικές εταιρείες διαθέτουν επίσης υποχρεωτικά αποθεματικά τα οποία, ωστόσο, φορολογούνται. Η Επιτροπή είναι λοιπόν της γνώμης ότι τα μη διανεμόμενα αποθεματικά είναι από οικονομική άποψη συγκρίσιμα με κάθε άλλο αποθεματικό που προβλέπεται για οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση.

               (171)

               Επίσης, κάθε μέτρο στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών το οποίο προβλέπει διαφοροποιημένη και ευνοϊκότερη μεταχείριση των κερδών γενικότερα και των κερδών που προορίζονται για τα μη διανεμόμενα αποθεματικά συνεταιρισμών, ενδέχεται να παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στους συνεταιρισμούς σε σχέση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες οι οποίες δεν μπορούν να επωφεληθούν από το μέτρο αυτό ακόμη και αν βρίσκονται σε ανάλογη κατάσταση.

               (172)

               Η Επιτροπή είναι της γνώμης, όσον αφορά τα πλεονεκτήματα που συνδέονται με τον φόρο εταιρειών, ότι από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι οι κεφαλαιουχικές εταιρείες βρίσκονται στην ίδια θέση με τις συνεταιριστικές εταιρείες και ότι, για τον λόγο αυτό, είναι δυνατόν να υποστηριχθεί ότι οι συνεταιριστικές εταιρείες απολαύουν πλεονεκτήματος σε σχέση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

               (173)

               Όσον αφορά τον φόρο μεταβιβάσεως περιουσιακών στοιχείων και δικαιοπραξιών συναπτομένων διά δημοσίου εγγράφου, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι ο εν λόγω έμμεσος φόρος επιβάλλεται σε διάφορες νομικές πράξεις όπως οι μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων, οι δικαιοπραξίες διά δημοσίου εγγράφου ή ακόμη ορισμένες εταιρικές πράξεις (όπως οι πράξεις χρηματοδότησης μιας εταιρείας, π.χ. αύξηση κεφαλαίου). Η σύναψη των πράξεων αυτών από κεφαλαιουχική εταιρεία φορολογείται. Αντίθετα, όπως εκτίθεται στην αιτιολογική σκέψη 20 της παρούσας απόφασης, οι συνεταιριστικές εταιρείες απαλλάσσονται για τις ίδιες πράξεις (σύσταση, αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, χορήγηση και ακύρωση δανείων κ.λπ. (33). Οι συνεταιριστικές εταιρείες απολαύουν λοιπόν πλεονεκτήματος σε σχέση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

               (174)

               Ο φόρος οικονομικών δραστηριοτήτων αφορά την άμεση φορολόγηση κάθε είδους οικονομικής δραστηριότητας, επιχειρηματικής, επαγγελματικής ή καλλιτεχνικής που αναπτύσσεται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα στην ισπανική επικράτεια (34). Μια κεφαλαιουχική εταιρεία με κύκλο εργασιών που υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ υπόκειται στον φόρο αυτό ανάλογα με την οικονομική δραστηριότητα που θα αναπτύξει. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 20 της παρούσας απόφασης, οι συνεταιριστικές εταιρείες τυγχάνουν έκπτωσης 95 % για τον φόρο αυτό (35). Ως εκ τούτου, οι συνεταιριστικές εταιρείες έχουν πλεονέκτημα σε σχέση με τις προαναφερόμενες κεφαλαιουχικές εταιρείες που υπόκεινται πλήρως στον φόρο αυτό.

               (175)

               Τέλος, όσον αφορά τον φόρο ακινήτων, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι πρόκειται για τοπικό φόρο που επιβαρύνει τα οφέλη από δικαιώματα επί ακινήτων. Οι κεφαλαιουχικές εταιρείες υπόκεινται πλήρως στον φόρο αυτό αντίθετα με τις συνεταιριστικές εταιρείες, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 20 της παρούσας απόφασης. Οι συνεταιριστικές εταιρείες τυγχάνουν έκπτωσης 95 % του εν λόγω φόρου που αντιστοιχεί στα ακίνητα αγροτικής φύσεως και κοινής εκμετάλλευσης των γεωργικών συνεταιρισμών (36). Ως εκ τούτου, όσον αφορά τις μη αστικές περιοχές, οι συνεταιριστικές εταιρείες έχουν πλεονέκτημα σε σχέση με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες οι οποίες υπόκεινται πλήρως στον φόρο αυτό.

               (176)

               Η Επιτροπή, αφού διαπίστωσε ότι οι κεφαλαιουχικές εταιρείες βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο και σε ανάλογη θέση με τις συνεταιριστικές εταιρείες, είναι σε θέση να διαβεβαιώσει ότι αποκλείονται από τα εν λόγω πλεονεκτήματα (37) και ότι τα πλεονεκτήματα αυτά είναι πράγματι επιλεκτικά εφόσον αφορούν αποκλειστικά τις συνεταιριστικές εταιρείες.

               (177)

               Η Επιτροπή διαπιστώνει λοιπόν ότι τα μέτρα που θεσπίστηκαν με το άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος αριθ. 10/2000 παρέχουν επιλεκτικό πλεονέκτημα (38) στους γεωργικούς συνεταιρισμούς.

         1.4.2.   Δικαιολογούνται τα μέτρα από τη φύση ή την οικονομία του συστήματος;

               (178)

               Θα πρέπει στη συνέχεια να εξεταστεί αν τα επίμαχα φορολογικά μέτρα δικαιολογούνται από τη φύση ή την οικονομία του φορολογικού συστήματος, πράγμα το οποίο θα πρέπει να αποδείξει το οικείο κράτος μέλος. Ένα μέτρο που συνιστά εξαίρεση από την εφαρμογή του γενικού φορολογικού συστήματος μπορεί να δικαιολογείται από τη φύση και τη γενική οικονομία του φορολογικού συστήματος αν το οικείο κράτος μέλος μπορεί να αποδείξει ότι το μέτρο αυτό απορρέει ευθέως από τις θεμελιώδεις ή κατευθυντήριες αρχές του φορολογικού του συστήματος (39).

               (179)

               Αιτιολόγηση με βάση τη φύση ή την οικονομία του επίμαχου φορολογικού συστήματος συνιστά εξαίρεση από την αρχή της απαγορεύσεως των κρατικών ενισχύσεων και, κατά συνέπεια, πρέπει να ερμηνεύεται υπό στενή έννοια (40). Το κράτος μέλος οφείλει να αποδείξει ότι η εν λόγω παρέκκλιση δικαιολογείται από τη φύση και την οικονομία του συστήματος και ότι δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ. Σχετικά με το σημείο αυτό συναφώς, πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ, αφενός, των στόχων τους οποίους έχει οριστεί να υπηρετεί ένα ειδικό φορολογικό καθεστώς και οι οποίοι είναι εξωγενείς σε σχέση με το σύστημα αυτό και, αφετέρου, των μηχανισμών που είναι συμφυείς με το ίδιο το φορολογικό σύστημα και οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των στόχων αυτών (41).

               (180)

               Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η συνομοσπονδία γεωργικών συνεταιρισμών της Ισπανίας θεωρεί ότι τα μέτρα που προβλέπονται από το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000, ειδικότερα όσον αφορά τον αντίκτυπο στον φόρο εταιρειών, αποβλέπουν στην αντιστάθμιση της διπλής φορολόγησης των πλεονασμάτων στο πλαίσιο του φόρου εταιρειών και του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση, βάσει των προβαλλόμενων επιχειρημάτων, να αποφανθεί ως προς την ακρίβεια του ισχυρισμού αυτού. Διαπιστώνει ωστόσο ότι ο ισχυρισμός αυτός δεν προβάλλεται από την Ισπανία, προκειμένου να αποδείξει ότι το μέτρο απορρέει ευθέως από τις θεμελιώδεις ή κατευθυντήριες αρχές του φορολογικού της συστήματος. Η Ισπανία θεωρεί ότι απώτερος σκοπός είναι να μπορεί ο συνεταιρισμός να ασκεί την εν λόγω δραστηριότητα, χωρίς να χρειάζεται να συστήσει άλλη διαφοροποιημένη οντότητα. Δεδομένου ότι η επιβολή φόρου εταιρειών είναι ίδια σε αμφότερες τις περιπτώσεις, τα έσοδα από την προμήθεια πετρελαίου εσωτερικής καύσης B σε τρίτους υπόκεινται στο γενικό καθεστώς φόρου εταιρειών. Στόχος των δύο μέτρων είναι να μπορέσουν οι γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους και να διατηρήσουν τον απαιτούμενο βαθμό ανταγωνισμού για να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές δυσχέρειες που οφείλονται στη δυσανάλογη αύξηση του κόστους του πετρελαίου εσωτερικής καύσης και στην υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου (42). Όσον αφορά τους άλλους φόρους, η Ισπανία θεωρεί ότι τα φορολογικά πλεονεκτήματα είναι προγενέστερα του βασικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 και, επομένως, οι συνεταιρισμοί δεν επωφελήθηκαν από αυτά μετά την έναρξη ισχύος του εν λόγω διατάγματος.

               (181)

               Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι και μόνο το γεγονός ότι τα φορολογικά πλεονεκτήματα που συνδέονται με τους διάφορους φόρους και δημιουργήθηκαν από τα δύο επίμαχα μέτρα έχουν προβλεφθεί κατά τρόπο που να εξασφαλίζουν την αντιμετώπιση μιας κατάστασης οικονομικών δυσχερειών, δεν επιτρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα επίμαχα φορολογικά πλεονεκτήματα που παρασχέθηκαν από τις ισπανικές αρχές δικαιολογούνται από τη φύση και την οικονομία του εθνικού φορολογικού συστήματος (43).

               (182)

               Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι, όσον αφορά τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000, πληρούται το κριτήριο της «επιλεκτικότητας».

         1.5.   Συμπεράσματα σχετικά με το χαρακτήρα «ενίσχυσης» κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ

               (183)

               Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερόμενων, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος αριθ. 10/2000 και τα οποία θεσπίστηκαν μετά την αύξηση της τιμής των καυσίμων παρέχουν σ’ αυτούς πλεονέκτημα, το οποίο δεν παρέχεται σε άλλους οικονομικούς φορείς και νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ευνοώντας ορισμένες επιχειρήσεις και ορισμένους κλάδους παραγωγής, κατά το μέτρο που είναι ικανό να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνάγει ότι τα μέτρα αυτά εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

               (184)

               Όσον αφορά το αν πρόκειται για νέες ή υφιστάμενες ενισχύσεις, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι τα μέτρα αυτά, τα οποία θεσπίστηκαν το 2000, παραπέμπουν άμεσα στα πλεονεκτήματα που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο του γενικού φορολογικού καθεστώτος των συνεταιρισμών όπως προβλέφθηκε με τον νόμο 20/1990. Όμως, ο νόμος αυτός προβλέπει φορολογικά πλεονεκτήματα που θα πρέπει καταρχήν να θεωρηθούν νέες ενισχύσεις, εφόσον θεσπίστηκαν μετά το 1986, έτος προσχώρησης της Ισπανίας στην ΕΟΚ.

               (185)

               Η Επιτροπή γνωρίζει καλά ότι τα καθεστώτα φορολόγησης των συνεταιρισμών στην Ευρώπη έχουν κατά κανόνα βαθιές ρίζες και ότι ορισμένες νέες διατάξεις προβλέπουν τα ίδια πλεονεκτήματα που υπήρχαν ήδη πριν από την προσχώρηση στην ΕΟΚ.

               (186)

               Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ούτε οι ισπανικές αρχές ούτε ενδιαφερόμενοι τρίτοι διαβίβασαν στην Επιτροπή στοιχεία που να αποδεικνύουν, πέραν κάθε αμφιβολίας, ότι τα μέτρα που θεσπίστηκαν με τον νόμο 20/1990 και περιελήφθησαν στη συνέχεια στο διάταγμα του 2000 αποτελούν συνέχεια άλλων πανομοιότυπων μέτρων που υπήρχαν ήδη πριν από το 1986.

               (187)

               Η Επιτροπή οφείλει λοιπόν να συμπεράνει ότι τα μέτρα που αφορούν ειδικότερα τον τομέα των καυσίμων συνιστούν νέες ενισχύσεις που θα έπρεπε να είχαν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή πριν από τη χορήγησή τους.

         2.   Ο παράνομος χαρακτήρας των ενισχύσεων

               (188)

               Η Επιτροπή οφείλει να επισημάνει ότι οι ισπανικές αρχές χορήγησαν τις υπό εξέταση ενισχύσεις κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Το άρθρο 1 στοιχείο στ) του κανονισμού αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (44) ορίζει την παράνομη ενίσχυση ως νέα ενίσχυση η οποία χορηγείται κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ (πρώην άρθρο 93 της συνθήκης ΕΚ). Η χορήγησή τους ήταν παράνομη στο βαθμό που χορηγήθηκαν πριν αποφανθεί η Επιτροπή ως προς το συμβιβάσιμό τους με την εσωτερική αγορά.

               (189)

               Δεδομένου ότι τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή από την Ισπανία περιλαμβάνουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, συνάγεται ότι πρόκειται για παράνομες ενισχύσεις κατά την έννοια της ΣΛΕΕ.

               (190)

               Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τον καθορισμό των εφαρμοστέων κανόνων για την αξιολόγηση παράνομης κρατικής ενίσχυσης (45), κάθε παράνομη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 πρέπει να αξιολογείται σύμφωνα με τους κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης.

         3.   Εξέταση του συμβιβάσιμου των ενισχύσεων

               (191)

               Υπάρχουν εξαιρέσεις από τη γενική αρχή του ασυμβίβαστου των κρατικών ενισχύσεων με τη ΣΛΕΕ που προβλέπει το άρθρο 107 της ΣΛΕΕ. Σκοπός είναι λοιπόν εδώ να εξεταστούν τα μέτρα που προβλέπονται στο νομοθετικό διάταγμα 10/2000.

               (192)

               Το άρθρο 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά. Η Ισπανία δικαιολόγησε τις εν λόγω ενισχύσεις επικαλούμενη το γεγονός ότι στόχος τους ήταν να επανορθώσουν τις ζημίες που προκλήθηκαν από έκτακτα γεγονότα.

               (193)

               Σύμφωνα με την Ισπανία, η υπέρμετρη αύξηση της τιμής του πετρελαίου εσωτερικής καύσης προκάλεσε διαταράξεις της δημόσιας τάξης, απεργίες, προβλήματα στον ανεφοδιασμό σε ενεργειακά προϊόντα και τρόφιμα καθώς και δυσκολίες στην ελεύθερη διαμετακόμιση εμπορευμάτων εντός του εδάφους της Κοινότητας. Πρέπει επομένως να θεωρηθεί έκτακτο γεγονός κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.

               (194)

               Όσον αφορά τις εξαιρέσεις στη γενική αρχή του ασυμβίβαστου των κρατικών ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά, που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή θεωρεί ότι η έννοια του «έκτακτου γεγονότος» που περιέχεται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) πρέπει να ερμηνεύεται υπό στενή έννοια. Στα έκτακτα γεγονότα που μέχρι στιγμής έχουν γίνει δεκτά από την Επιτροπή περιλαμβάνονται πόλεμοι, εσωτερικές ταραχές ή απεργίες και, με ορισμένες επιφυλάξεις και ανάλογα με την έκτασή τους, μείζονα πυρηνικά ή βιομηχανικά ατυχήματα και πυρκαγιές, που προκάλεσαν εκτεταμένες απώλειες. Δεδομένων των εγγενών δυσχερειών στην πρόβλεψη γεγονότων του είδους αυτού, η Επιτροπή αξιολογεί το συμβιβάσιμο των ενισχύσεων αυτών κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη πρακτική της στον τομέα αυτό. Ο συλλογισμός αυτός εκτίθεται στο σημείο V.B.2 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας και δασοκομίας 2007-2013 (46).

               (195)

               Στην προκειμένη περίπτωση, κίνητρο για τη χορήγηση των ενισχύσεων είναι η αύξηση της τιμής των καυσίμων και όχι οι εσωτερικές ταραχές, οι απεργίες (47) και τα προβλήματα στον ανεφοδιασμό σε ενεργειακά προϊόντα και τρόφιμα (48). Οι εν λόγω συνθήκες δεν συνιστούν το αίτιο για τη χορήγηση των ενισχύσεων, αλλά αποτέλεσαν συνέπεια της αύξησης της τιμής των καυσίμων.

               (196)

               Η Επιτροπή θεωρεί, εν πάση περιπτώσει, ότι η αύξηση της τιμής των καυσίμων δεν αποτελεί έκτακτο γεγονός και ότι, κατά συνέπεια, οι εν λόγω ενισχύσεις δεν μπορούν να τύχουν της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 107, παράγραφος 2 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, ως ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από έκτακτα γεγονότα. Επίσης, θα πρέπει να προσθέσουμε ότι στην ανακοίνωση της 9ης Μαρτίου 2006 (49) σχετικά με τον τομέα της αλιείας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν θα μπορούσε να εγκρίνει καμία κρατική ενίσχυση με σκοπό την αντιστάθμιση απότομης αύξησης του κόστους των καυσίμων, για να αποφευχθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

               (197)

               Επιπροσθέτως, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν έχουν προσκομισθεί στοιχεία που να αποδεικνύουν την άμεση σχέση της ζημίας και του έκτακτου γεγονότος, όπως απαιτεί η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (50).

               (198)

               Όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται από το άρθρο 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, πρέπει να ερμηνεύονται υπό στενή έννοια κατά την εξέταση κάθε ενίσχυσης περιφερειακού ή τομεακού χαρακτήρα ή οποιασδήποτε μεμονωμένης περίπτωσης εφαρμογής γενικών καθεστώτων ενισχύσεων. Μπορούν ειδικότερα να χορηγούνται μόνο στην περίπτωση που η Επιτροπή μπορεί να διαπιστώσει ότι η ενίσχυση είναι αναγκαία για την υλοποίηση ενός από τους επιδιωκόμενους στόχους. Η παροχή του ευεργετήματος των εν λόγω παρεκκλίσεων σε ενισχύσεις που δεν συνεπάγονται τέτοιο αντάλλαγμα θα ισοδυναμούσε με το να επιτραπούν πλήγματα στις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών και στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στερούμενες αιτιολόγησης βάσει του κοινοτικού συμφέροντος και, κατ’ ακολουθία, να επιτραπούν αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα για τους επιχειρηματίες ορισμένων κρατών μελών.

               (199)

               Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι επίμαχες ενισχύσεις δεν αποσκοπούν στην προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης μιας περιοχής, στην οποία το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στην οποία επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. Δεν αποσκοπούν επίσης στην προώθηση σημαντικού σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή στην άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ. Οι ενισχύσεις αυτές επίσης δεν προορίζονται ούτε για την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ.

               (200)

               Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) προβλέπει ωστόσο ότι δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Για να μπορούν να επωφεληθούν από την παρέκκλιση αυτή, οι ενισχύσεις πρέπει να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα.

               (201)

               Τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 υφίστανται από το 2000. Δεν υπήρξαν ποτέ, σε κοινοτικό επίπεδο, κατευθυντήριες γραμμές ή συγκεκριμένοι κανόνες σχετικά με τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων σε γεωργικούς συνεταιρισμούς, οι οποίοι, καταρχήν, αντιμετωπίζονται όπως οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση (51).

               (202)

               Εδώ, θα πρέπει να επισημάνουμε τη νομική και οικονομική φύση των γεωργικών συνεταιρισμών και, παράλληλα, το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για το γεωργικό τομέα.

               (203)

               Σύμφωνα με τη Διεθνή Συνεταιριστική Ένωση, οι συνεταιρισμοί είναι αυτόνομες ενώσεις προσώπων, τα οποία συνεταιρίζονται εθελοντικά, προκειμένου να ικανοποιήσουν τις κοινές τους οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές φιλοδοξίες και ανάγκες, μέσω μιας επιχείρηση της οποία η ιδιοκτησία είναι συλλογική και στην οποία η εξουσία ασκείται με δημοκρατικές διαδικασίες (52). Διάφορες αρχές ορίζουν ένα συνεταιρισμό και του προσδίδουν χαρακτήρα συνεταιριστικής επιχείρησης που βασίζεται στην αμοιβαιότητα και την αλληλεγγύη (53), όπως για παράδειγμα η αρχή «ένα πρόσωπο, μια ψήφος», ή ακόμη η αρχή της αποκλειστικότητας. Διάφοροι περιορισμοί χαρακτηρίζουν επίσης το καθεστώς των συνεταιρισμών, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοοικονομική διαχείριση και τις αμοιβές των εταίρων.

               (204)

               Στο σημείο 3.2.6 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την προώθηση των συνεταιριστικών εταιρειών στην Ευρώπη διευκρινίζεται ότι ορισμένα κράτη μέλη θεωρούν ότι οι περιορισμοί που είναι εγγενείς της ιδιαίτερης φύσης του συνεταιριστικού κεφαλαίου αξίζουν ειδική φορολογική μεταχείριση. Ωστόσο, θα πρέπει να τηρείται η αρχή σύμφωνα με την οποία τυχόν προστασία ή προνόμια που χορηγούνται σε ένα είδος επιχειρησιακής οντότητας θα πρέπει να είναι ανάλογα με τυχόν νομικούς περιορισμούς, την κοινωνική προστιθέμενη αξία ή εγγενείς περιορισμούς αυτού του είδους δραστηριότητας και δεν θα πρέπει συνεπώς να οδηγούν σε αθέμιτο ανταγωνισμό.

               (205)

               Όπως επισήμανε η Επιτροπή, το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) προβλέπει ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά «οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον».

               (206)

               Επίσης, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η εξέταση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης στο πλαίσιο του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ βασίζεται στην εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ των οφελών της ενίσχυσης από την άποψη της επίτευξης ενός στόχου κοινού συμφέροντος και των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και του εμπορίου. Η Επιτροπή θα πρέπει λοιπόν καταρχάς να εξετάσει αν η ενίσχυση αφορά πράγματι καταστάσεις στις οποίες η αγορά δεν οδηγεί σε αποτελεσματικά οικονομικά αποτελέσματα ή άλλους κοινωνικούς στόχους ή στόχους ισότητας. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα πρέπει να προσδιορίσει κατά πόσο η ενίσχυση αποτελεί ενδεδειγμένο μέτρο για την αντιμετώπιση ανεπάρκειας της αγοράς. Τέλος, η Επιτροπή θα πρέπει να αποφανθεί αν η ενίσχυση είναι αναλογική σε σχέση με την επίτευξη του προτεινόμενου στόχου.

               (207)

               Όσον αφορά τον γεωργικό τομέα, η αρχή σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη προβλέπεται στο άρθρο 42 της ΣΛΕΕ, σύμφωνα με το οποίο οι διατάξεις του κεφαλαίου που αφορά τους κανόνες ανταγωνισμού εφαρμόζονται στην παραγωγή και το εμπόριο γεωργικών προϊόντων μόνο κατά το μέτρο που ορίζεται από το Συμβούλιο, λαμβανομένων υπόψη των στόχων του άρθρου 39 της ΣΛΕΕ.

               (208)

               Το άρθρο 39 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι στόχος της κοινής γεωργικής πολιτικής είναι να αυξάνει την παραγωγικότητα της γεωργίας με την ανάπτυξη της τεχνικής προόδου, με την εξασφάλιση της ορθολογικής αναπτύξεως της γεωργικής παραγωγής, καθώς και της άριστης χρησιμοποιήσεως των συντελεστών παραγωγής, ιδίως του εργατικού δυναμικού, να εξασφαλίζει κατ’ αυτόν τον τρόπο ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο στον γεωργικό πληθυσμό. Επιπλέον, διευκρινίζει ότι κατά την εκπόνηση της κοινής γεωργικής πολιτικής λαμβάνεται υπόψη ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της γεωργικής δραστηριότητας, που απορρέει από την οικονομική δομή της γεωργίας και τις διαρθρωτικές και φυσικές ανισότητες μεταξύ των διαφόρων γεωργικών περιοχών, η ανάγκη βαθμιαίας εφαρμογής των κατάλληλων προσαρμογών και το γεγονός ότι στα κράτη μέλη η γεωργία αποτελεί ένα τομέα στενά συνδεδεμένο με το σύνολο της οικονομίας.

               (209)

               Από τα άρθρα αυτά συνάγεται ότι η πολιτική ανταγωνισμού οφείλει να λαμβάνει υπόψη τους εν λόγω στόχους της ΣΛΕΕ. Οι στόχοι αυτοί, με έντονο κοινωνικό και οικονομικό χαρακτήρα, εξασφαλίζονται σε μεγάλο βαθμό από τους γεωργικούς συνεταιρισμούς, οι οποίοι διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο στην οικονομία γενικότερα και στον αγροτικό κόσμο ειδικότερα, για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και την ανάπτυξη του οικονομικού ιστού των περιοχών στις οποίες είναι εγκατεστημένοι (54).

               (210)

               Η Επιτροπή δέχεται ότι οι γεωργικοί συνεταιρισμοί ανταποκρίνονται στους στόχους του άρθρου 39 της ΣΛΕΕ και ότι, ως εκ τούτου, διευκολύνουν την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας. Επιπλέον, δεδομένου ότι ο γεωργικός τομέας συνδέεται στενά με το σύνολο της οικονομίας, όπως επισημαίνεται στο άρθρο 39 παράγραφος 2, στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, πρέπει να συναχθεί επίσης το συμπέρασμα ότι οι γεωργικοί συνεταιρισμοί διευκολύνουν την οικονομική ανάπτυξη των περιοχών στις οποίες είναι εγκατεστημένοι και ότι οι δραστηριότητές τους και η συνέχειά τους είναι προς το κοινό συμφέρον.

               (211)

               Ωστόσο, για να θεωρηθεί ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά, οι ενισχύσεις για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων δραστηριοτήτων ή ορισμένων οικονομικών περιοχών, οι ενισχύσεις αυτές δεν πρέπει να αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο στο κοινό συμφέρον.

               (212)

               Όμως, το κοινό συμφέρον συνδέεται άμεσα με την αναλογικότητα των μέτρων σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο, όπως επισημαίνεται στο σημείο 33 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων.

               (213)

               Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το στοιχείο της αναλογικότητας σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο πρέπει να αναζητηθεί τόσο στα ίδια χαρακτηριστικά των συνεταιρισμών που καθορίζουν την ιδιαιτερότητά τους και διαμορφώνουν την ιδιαίτερη φύση τους, δηλαδή στις συνεταιριστικές αρχές της αμοιβαιότητας και της αλληλεγγύης, όσο και στον αντίκτυπο που ενδέχεται να έχουν στον ανταγωνισμό, ιδίως λόγω του μεγέθους των συνεταιρισμών.

               (214)

               Έτσι, οι εξαιρέσεις προς όφελος των γεωργικών συνεταιρισμών στο πλαίσιο της πολιτικής για τις κρατικές ενισχύσεις πρέπει να προωθούν τις συναλλαγές και τα μέτρα που συνδέονται άμεσα με τις εν λόγω αρχές. Επίσης, οι εξαιρέσεις αυτές πρέπει να περιορίζονται στις συναλλαγές μεταξύ του συνεταιρισμού και των μελών του, δηλαδή στις συναλλαγές στις οποίες αποκτούν νόημα οι εν λόγω συνεταιριστικές αρχές. Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές, οι εξαιρέσεις θα έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στον ανταγωνισμό.

               (215)

               Οι ενισχύσεις που προβλέπονται στο άρθρο 1 του νομοθετικού βασιλικού διατάγματος 10/2000 προβλέπουν τη διατήρηση, κατ’ εξαίρεση, του καθεστώτος του ειδικά προστατευόμενου συνεταιρισμού για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς ακόμη και σε περίπτωση αύξησης του όγκου των πωλήσεων πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε τρίτους μη μέλη πέραν του 50 %, και την απαλλαγή από την υποχρέωση σύστασης οντότητας με ιδία νομική προσωπικότητα υπαγόμενη στο γενικό φορολογικό καθεστώς για τη διανομή πετρελαίου εσωτερικής καύσης Β σε μη μέλη. Οι ενισχύσεις αυτές παρεκκλίνουν λοιπόν από τα χαρακτηριστικά των ειδικά προστατευόμενων συνεταιρισμών, όπως ορίζονται από τις ισπανικές αρχές.

               (216)

               Πρόκειται λοιπόν για μέτρα που αφορούν αποκλειστικά συναλλαγές εκτός των συνεταιρισμών και επομένως δραστηριότητες που δεν συνδέονται άμεσα με τις συνεταιριστικές αρχές της αμοιβαιότητας και της αλληλεγγύης και δεν περιορίζονται στις συναλλαγές του συνεταιρισμού με τα μέλη του. Με βάση τα προαναφερθέντα, η Επιτροπή δεν μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση αφορά πράγματι καταστάσεις όπου η αγορά δεν αποφέρει τα επιθυμητά οικονομικά αποτελέσματα ή αποβλέπει σε άλλους κοινωνικούς στόχους ή στόχους ίσης μεταχείρισης.

               (217)

               Δεδομένου ότι πρόκειται για μέτρα που αφορούν αποκλειστικά συναλλαγές εκτός του συνεταιρισμού και συνεπώς δραστηριότητες που δεν συνδέονται άμεσα με τις συνεταιριστικές αρχές της αμοιβαιότητας και της αλληλεγγύης και ότι δεν περιορίζονται στις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μεταξύ του συνεταιρισμού και των μελών του, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν ανταποκρίνονται στα προαναφερόμενα κριτήρια για το συμβιβάσιμο των ενισχύσεων.

               (218)

               Η παρούσα απόφαση αφορά τα δύο εξεταζόμενα καθεστώτα ενισχύσεων και είναι άμεσα εκτελεστή, ιδίως όσον αφορά την ανάκτηση όλων των μεμονωμένων ενισχύσεων που χορηγήθηκαν δυνάμει των καθεστώτων αυτών. Η Επιτροπή δηλώνει εξάλλου ότι μία απόφαση σχετικά με τα καθεστώτα ενίσχυσης δεν προδικάζει τη δυνατότητα να κριθούν συμβιβάσιμες μεμονωμένες ενισχύσεις, εν όλω ή εν μέρει, προς την κοινή αγορά για λόγους που συνδέονται με την κάθε μεμονωμένη περίπτωση (για παράδειγμα λόγω του γεγονότος ότι η χορήγηση μεμονωμένης ενίσχυσης εμπίπτει στους κανόνες για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας ή στο πλαίσιο μιας μελλοντικής απόφασης της Επιτροπής ή σε κανονισμό απαλλαγής).

         4.   Συμπέρασμα βάσει των κείμενων διατάξεων

               (219)

               Οι κρατικές ενισχύσεις υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών με τη μορφή φορολογικών πλεονεκτημάτων πρέπει καταρχήν να θεωρηθούν λειτουργικές ενισχύσεις που απαγορεύονται σύμφωνα με το σημείο 32 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων και απαγορεύονται από τους κοινοτικούς κανόνες.

               (220)

               Η έννοια της λειτουργικής ενίσχυσης εφαρμοζόταν ήδη από την Επιτροπή στο γεωργικό τομέα πριν από το έτος 2000 και στη συνέχεια προβλέφθηκε στο σημείο 3.5 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας (55) και, μετέπειτα, στο σημείο 15 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας και δασοκομίας 2007-2013. Σύμφωνα με τους κανόνες αυτούς, για να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά, ένα μέτρο ενίσχυσης πρέπει να περιέχει κάποιο στοιχείο κινήτρου ή να απαιτεί κάποιο αντάλλαγμα εκ μέρους του δικαιούχου.

               (221)

               Οι ενισχύσεις στην προκειμένη περίπτωση συνιστούν ελάφρυνση από επιβαρύνσεις οι οποίες δεν περιέχουν κανένα στοιχείο κινήτρου ούτε απαιτούν κάποιο αντάλλαγμα εκ μέρους των δικαιούχων και το συμβιβάσιμο των οποίων με τους κανόνες ανταγωνισμού δεν έχει αποδειχθεί. Συνάγεται λοιπόν ότι η παρέκκλιση από την αρχή της απαγόρευσης των ενισχύσεων, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), δεν εφαρμόζεται, διότι πρόκειται για ενισχύσεις που δεν συμβιβάζονται με τη ΣΛΕΕ.

         VIII.   ΑΝΑΚΤΗΣΗ

               (222)

               Οι κρατικές ενισχύσεις υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών τις οποίες χορήγησε η Ισπανία με βάση το άρθρο 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 δεν μπορούν να τύχουν παρέκκλισης από την αρχή της απαγόρευσης των ενισχύσεων, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), δεδομένου ότι πρόκειται για κρατικές ενισχύσεις που δεν συμβιβάζονται με τη ΣΛΕΕ.

               (223)

               Σε περίπτωση ασυμβίβαστου των παράνομων ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά, το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 προβλέπει ότι η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο. Η εν λόγω ανάκτηση είναι αναγκαία προκειμένου να αποκατασταθεί η προτέρα κατάσταση με την κατάργηση όλων των οικονομικών πλεονεκτημάτων από τα οποία επωφελήθηκε αδικαιολόγητα ο δικαιούχος της παράνομα χορηγηθείσας ενίσχυσης από την ημερομηνία χορήγησης της εν λόγω ενίσχυσης.

               (224)

               Ωστόσο, το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 διευκρινίζει ότι «η Επιτροπή δεν απαιτεί ανάκτηση της ενίσχυσης, εάν αυτό αντίκεται σ κάποια γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου». Θα πρέπει να εξεταστεί αν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου όπως, για παράδειγμα, η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, μπορεί να εφαρμοστεί, ώστε να αποκλειστεί η ανάκτηση των παράνομων ενισχύσεων από τους δικαιούχους τους. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης αποβλέπει στη διασφάλιση της προβλεψιμότητας των καταστάσεων και των νομικών σχέσεων που απορρέουν μόνο από το κοινοτικό δίκαιο.

               (225)

               Ωστόσο, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, δεν μπορεί να γίνει επίκληση της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης κατά κοινοτικής ρυθμίσεως παρά μόνον εφόσον η ίδια η Ένωση έχει προηγουμένως προκαλέσει μια κατάσταση που θα μπορούσε να δημιουργήσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη (56). Το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι το δικαίωμα επικλήσεως της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης παρέχεται σε κάθε πρόσωπο στο οποίο ένα κοινοτικό όργανο δημιούργησε βάσιμες προσδοκίες. Επιπλέον, κανείς δεν μπορεί να επικαλεστεί παραβίαση της αρχής αυτής ελλείψει συγκεκριμένων διαβεβαιώσεων εκ μέρους της διοικήσεως (57). Έτσι, το δικαίωμα επίκλησης της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης παρέχεται σε κάθε πρόσωπο στο οποίο ένα κοινοτικό όργανο δημιούργησε βάσιμες προσδοκίες βάσει συγκεκριμένων διαβεβαιώσεων εκ μέρους του.

               (226)

               Στη συγκεκριμένη περίπτωση, κανένα στοιχείο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέσχε συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις ότι οι ενισχύσεις αυτές ήταν νόμιμες. Θα πρέπει να διευκρινίσουμε καταρχάς ότι η Ισπανία έθεσε σε εφαρμογή τα μέτρα ενίσχυσης χωρίς να αναμένει την τελική απόφαση της Επιτροπής κατά την έννοια του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Το Δικαστήριο (58) διευκρίνισε εξάλλου επανειλημμένα ότι λαμβανομένου υπόψη του επιτακτικού χαρακτήρα του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων που πραγματοποιεί η Επιτροπή βάσει του άρθρου 93 της συνθήκης [νυν άρθρο 108 της ΣΛΕΕ], δεν δικαιολογείται, καταρχήν, η πεποίθηση των επιχειρήσεων που έλαβαν ενίσχυση για τη νομιμότητα της ενισχύσεως, παρά μόνο εάν η ενίσχυση χορηγήθηκε βάσει της διαδικασίας που προβλέπει το εν λόγω άρθρο και, αφετέρου, ότι ένας επιμελής επιχειρηματίας πρέπει κανονικά να έχει τη διαβεβαίωση ότι τηρήθηκε η διαδικασία αυτή. Υπό το ίδιο πνεύμα, το Δικαστήριο διευκρίνισε επίσης ότι «ένα κράτος μέλος, του οποίου οι αρχές χορήγησαν ενίσχυση κατά παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 88 ΕΚ [νυν άρθρο 108 ΣΛΕΕ], δεν μπορεί να επικαλεστεί τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των αποδεκτών της ενισχύσεων για να αποφύγει την υποχρέωση να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την εκτέλεση αποφάσεως της Επιτροπής που το διατάσσει να ανακτήσει την ενίσχυση αυτή. Συγκεκριμένα, το να γίνει δεκτή η δυνατότητα αυτή θα κατέληγε στο να στερηθούν κάθε πρακτικού αποτελέσματος οι διατάξεις των άρθρων 87 ΕΚ και 88 ΕΚ [νυν άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ] καθόσον έτσι οι εθνικές αρχές θα μπορούσαν να στηριχθούν στη δική τους παράνομη συμπεριφορά, για να εξαλείψουν την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων που η Επιτροπή λαμβάνει βάσει των πιο πάνω διατάξεων της συνθήκης» (59).

               (227)

               Στη συνέχεια, το γεγονός ότι η Επιτροπή έλαβε απόφαση στη οποία διευκρίνιζε ότι οι επίμαχες ενισχύσεις δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις (60), κατά της οποίας ήταν δυνατόν να ασκηθεί προσφυγή και συνεπώς δεν ήταν ακόμη οριστική και στη συνέχεια η ακύρωση της εν λόγω απόφασης από το Πρωτοδικείο δεν μπορούσαν να δημιουργήσουν δικαιολογημένη εμπιστοσύνη στους αποδέκτες. Πράγματι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία, το Δικαστήριο έκρινε ότι το γεγονός ότι η Επιτροπή αρχικά είχε αποφασίσει να μη διατυπώσει αντιρρήσεις κατά ενός καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανό προς δημιουργία δικαιολογημένης εμπιστοσύνης στην αποδέκτρια επιχείρηση, αφ’ ης στιγμής η εν λόγω απόφαση προσβλήθηκε εντός της προθεσμίας ασκήσεως προσφυγής και ακολούθως ακυρώθηκε από το Δικαστήριο (61). Ως εκ τούτου, «εφόσον η Επιτροπή δεν έχει λάβει εγκριτική απόφαση και δη εφόσον η προθεσμία προσφυγής κατά της αποφάσεως αυτής δεν έχει εκπνεύσει, ο δικαιούχος δεν είναι βέβαιος ως προς τη νομιμότητα της σχεδιαζόμενης ενισχύσεως, μοναδικό γεγονός που μπορεί να του δημιουργήσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη» (62). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η απόφαση της Επιτροπής 2003/293/ΕΚ σύμφωνα με την οποία τα μέτρα δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις, αποτέλεσε το αντικείμενο προσφυγής εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών και, σύμφωνα με την προαναφερθείσα νομολογία, δεν μπορούσε να αποτελεί οριστική απόφαση που θα μπορούσε να δημιουργήσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη στους αποδέκτες της εν λόγω απόφασης.

               (228)

               Ως εκ τούτου, απουσία περιστάσεων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν δικαιολογημένη εμπιστοσύνη, η Επιτροπή ζητά την ανάκτηση των επίμαχων ενισχύσεων.

               (229)

               Η παρούσα απόφαση αφορά τα υπό εξέταση μέτρα ενίσχυσης και πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανάκτηση όλων των μεμονωμένων ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των καθεστώτων αυτών, με εξαίρεση εκείνες που χορηγήθηκαν για συγκεκριμένα σχέδια τα οποία, κατά τη χρονική στιγμή της χορήγησης πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις του κανονισμού για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (63) ή του κανονισμού απαλλαγής, ή καθεστώτος ενισχύσεων που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή,

         ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
   Άρθρο 1
   Οι κρατικές ενισχύσεις υπέρ των γεωργικών συνεταιρισμών τις οποίες χορήγησε η Ισπανία βάσει του άρθρου 1 του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 10/2000 είναι, με την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 2, κρατικές ενισχύσεις που δεν συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), της ΣΛΕΕ.
   Άρθρο 2
   Τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 1 δεν μπορούν να θεωρηθούν κρατικές ενισχύσεις αν πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2006 για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας.
   Άρθρο 3
   1.   Η Ισπανία λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να ανακτήσει τις μη συμβιβάσιμες ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 από τους αποδέκτες τους, με την επιφύλαξη του άρθρου 2.
   2.   Οι ανακτώμενες ενισχύσεις περιλαμβάνουν τόκους από τον χρόνο κατά τον οποίο τέθηκαν στη διάθεση των δικαιούχων μέχρι τον χρόνο της πραγματικής τους ανάκτησης.
   3.   Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (64).
   4.   Η ανάκτηση εκτελείται χωρίς καθυστέρηση και σύμφωνα με τις διαδικασίες του εθνικού δικαίου, υπό τον όρο ότι αυτές επιτρέπουν την άμεση και αποτελεσματική εκτέλεση της παρούσας απόφασης.
   Άρθρο 4
   1.   Η ανάκτηση της ενίσχυσης του άρθρου 1 είναι άμεση και αποτελεσματική.
   2.   Η Ισπανία μεριμνά για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
   Άρθρο 5
   1.   Εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Ισπανία διαβιβάζει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:

               α)

               τον κατάλογο των δικαιούχων που έλαβαν ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 1 και το συνολικό ποσό ενίσχυσης που έλαβε έκαστος εξ αυτών·

               β)

               το συνολικό ποσό (αρχικό κεφάλαιο και τόκοι ανάκτησης) προς ανάκτηση από τους δικαιούχους·

               γ)

               λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει ώστε να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση·

               δ)

               έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στους δικαιούχους να επιστρέψουν την ενίσχυση.

         2.   Η Ισπανία ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά με την υλοποίηση των εθνικών μέτρων που ελήφθησαν για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάκτηση της ενίσχυσης που αναφέρεται στο άρθρο 1.
   Μετά την παρέλευση της δίμηνης προθεσμίας που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Ισπανία υποβάλλει, κατόπιν απλού αιτήματος της Επιτροπής, έκθεση σχετικά με τα ήδη ληφθέντα και τα προβλεπόμενα μέτρα για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση. Η εν λόγω έκθεση παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ποσά των ενισχύσεων και τους τόκους που έχουν ήδη ανακτηθεί από τους δικαιούχους.
   Άρθρο 6
   Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Ισπανίας.

      Βρυξέλλες, 15 Δεκεμβρίου 2009.

            Για την Επιτροπή

         Mariann FISCHER BOEL

            Μέλος της Επιτροπής

      (1)  Από την 1η Ιανουαρίου 2009, τα άρθρα 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ κατέστησαν τα άρθρα 107 και 108 αντίστοιχα της ΣΛΕΕ. Οι δύο σειρές διατάξεων είναι κατ’ ουσία ταυτόσημες. Για τις ανάγκες της παρούσας απόφασης, οι παραπομπές στα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ, όπου υπάρχουν, πρέπει να νοείται ότι αναφέρονται στα άρθρα 87 και 88 αντίστοιχα της συνθήκης ΕΚ.

      (2)  ΕΕ C 172 της 16.6.2001, σ. 2.

      (3)  ΕΕ L 111 της 6.5.2003, σ. 24.

      (4)  ΕΕ C 171 της 19.7.2003, σ. 34.

      (5)  Υπόθεση T-146/03, Asociación de Estaciones de Servicio de Madrid και Federación Catalana de Estaciones de Servicio κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-98.

      (6)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 241 της 7.10.2000, σ. 34614.

      (7)  Πρόκειται για μέτρα που αφορούν την τροποποίηση του νόμου 37/1992 που προβλέπεται στο βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 10/2000, καθώς και για τα φορολογικά μέτρα που περιλαμβάνονται στην απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2000 του Υπουργείου Οικονομικών, όσον αφορά την εφαρμογή σε ορισμένες κτηνοτροφικές δραστηριότητες που υπόκεινται στο καθεστώς αντικειμενικής αξιολόγησης ενός διορθωτικού συντελεστή για τις ζωοτροφές που αγοράζονται από τρίτους. Πρόκειται επίσης για τη μείωση της καθαρής απόδοσης στο πλαίσιο του καθεστώτος αντικειμενικής αξιολόγησης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων για τις γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες, για τη μείωση του ποσοστού για τον καθορισμό των τριμηνιαίων εισφορών στο πλαίσιο του απλοποιημένου καθεστώτος ΦΠΑ για ορισμένες γεωργικές δραστηριότητες και για το φορολογικό μέτρο που αφορά την αύξηση του ποσοστού των δαπανών που δικαιολογούνται δύσκολα στο πλαίσιο του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων. Η Επιτροπή είχε θεωρήσει στην απόφασή της ότι τα μέτρα αυτά δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις.

      (8)  Πρόκειται για κρατικές ενισχύσεις που χορήγησε η Ισπανία υπέρ των ιδιοκτητών γεωργικών εκμεταλλεύσεων υπό μορφή επιδότησης δανείων και εγγυήσεων που προβλέπονται σε απόφαση του Υπουργείου Γεωργίας, της 15ης Νοεμβρίου 2000, με την οποία ορίζεται η δημοσίευση συμφωνίας του Συμβουλίου Υπουργών της 10ης Νοεμβρίου 2000, καθώς και το μέτρο επέκτασης στα έτη 2000 και 2001 των φορολογικών πλεονεκτημάτων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων για τη μεταβίβαση ορισμένων γαιών και γεωργικών εκμεταλλεύσεων που περιλαμβάνεται στην έβδομη μεταβατική διάταξη του νόμου 14/2000. Στην απόφασή της, η Επιτροπή είχε δηλώσει ότι τα μέτρα αυτά είναι ασυμβίβαστα με τη ΣΛΕΕ.

      (9)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 241 της 7.10.2000, σ. 34614.

      (10)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 170 της 17.7.1999, σ. 27027.

      (11)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 304 της 20.12.1990, σ. 37970.

      (12)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 241 της 8.10.1998, σ. 33517.

      (13)  Η υποχρέωση για τους συνεταιρισμούς να δημιουργήσουν το εν λόγω ταμείο αποθεματικού προβλέπεται στο άρθρο 55 του νόμου 27/1999. Το ταμείο συστήνεται, αρχικά, από συνεταιριστικά πλεονάσματα και εξωσυνεταιριστικά κέρδη. Παρόμοια υποχρέωση υφίσταται έναντι των κεφαλαιουχικών εταιρειών, οι οποίες, δυνάμει του άρθρου 214 του ισπανικού νόμου περί ανωνύμων εταιρειών 1564/1989, πρέπει να διαθέτουν ποσό ίσο με 10 % των κερδών του οικονομικού έτους σε νόμιμο αποθεματικό έως ότου το αποθεματικό ανέλθει τουλάχιστον στο 20 % του εταιρικού κεφαλαίου (Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως της 27.12.1989).

      (14)  Η υποχρέωση για τους συνεταιρισμούς να δημιουργήσουν το ταμείο αυτό προβλέπεται στο άρθρο 56 του νόμου 27/1999.

      (15)  ΕΕ C 384 της 10.12.1998, σ. 3.

      (16)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 188 της 7.8.1986, σ. 27907.

      (17)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 58 της 9.3.1970, σ. 3820.

      (18)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 308 της 24.12.1992, σ. 43867.

      (19)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 295 της 10.12.1998, σ. 40730.

      (20)  Επίσημη Εφημερίδα της κυβερνήσεως 310 της 28.12.1995, σ. 37072.

      (21)  ΕΕ C 384 της 10.12.1998, σ. 3. Βλέπε επίσης απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Ιουλίου 2003, υπόθεση C-280/00, Altmark, Συλλογή 2003, σ. Ι-7747.

      (22)  COM(2004) 18 τελικό, της 23.2.2004.

      (23)  Υπόθεση C-303/88 Ιταλία κατά Επιτροπής Συλλογή 1991, σ. I-1433, σκέψη 11, υπόθεση C-482/99 Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I 4397, σκέψη 24 καθώς και υπόθεση C-126/01 GEMO, Συλλογή 2002, σ. Ι- 13769, σκέψη 24.

      (24)  Απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Ιανουαρίου 1998, Ladbroke Racing κατά Επιτροπής, υπόθεση T-67/94, Συλλογή 1998, σ. ΙΙ-1, βλέπε επίσης απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Απριλίου 2004, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, υπόθεση C-159-01Συλλογή 2004, σ. Ι-4461.

      (25)  Υπόθεση 730/79 Philip Morris Holland BV κατά Επιτροπής, Συλλογή 1980, σ. 2671 σκέψη 11.

      (26)  Πηγή: Eurostat.

      (27)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Ιουνίου 2006, υπόθεση C-393/04 και C-41/05, Air Liquide Industries Belgium.

      (28)  Απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Δεκεμβρίου 2006, T-146/03, Asociación de Estaciones de Servicio de Madrid και Federación Catalana de Estaciones de Servicio κατά Επιτροπής, Συλλογή. 2006, σ. II-98.

      (29)  Δηλαδή τα πλεονεκτήματα που αναφέρονται πιο πάνω στην αιτιολογική σκέψη 20, πρώτο εδάφιο, με εξαίρεση τον μειωμένο συντελεστή 20 %, ο οποίος εφαρμόζεται μόνο στις συναλλαγές με τα μέλη του συνεταιρισμού και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης.

      (30)  Απόφαση του Πρωτοδικείου της 13ης Σεπτεμβρίου 2006, υπόθεση T-210/02, British Aggregates, Συλλογή. 2006, σ. II-2789.

      (31)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 2006, υπόθεση C-222/04, Cassa di Risparmio di Firenze, Συλλογή 2006, σ. ΙΙ-289.

      (32)  Αποφάσεις της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, Πορτογαλία κατά Επιτροπής, C-88/87, Συλλογή 2006, σ. I-7115, σκέψη 54, της 8ης Νοεμβρίου 2001, της 29ης Απριλίου 2004, GIL Insurance e.a., C-308/01, Συλλογή 2004, σ. I-4777, σκέψη 68.

      (33)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 20 της παρούσας απόφασης, και τα άρθρα 33.1 και 34.4 του νόμου 20/1990 της 19ης Δεκεμβρίου 1990 σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών.

      (34)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 20 της παρούσας απόφασης.

      (35)  Άρθρο 33.4.α του νόμου 20/1990 της 19ης Δεκεμβρίου 1990 σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών.

      (36)  Άρθρο 33.4.β του νόμου 20/1990 της 19ης Δεκεμβρίου 1990 σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των συνεταιρισμών.

      (37)  Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 135 έως 154 της παρούσας απόφασης όσον αφορά την ύπαρξη των αναφερόμενων πλεονεκτημάτων.

      (38)  Όσον αφορά την έννοια του πλεονεκτήματος, βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 135 έως 154 της παρούσας απόφασης.

      (39)  Απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, Πορτογαλία κατά Επιτροπής, C-88/03, Συλλογή 2006, σ. I-7115, σκέψεις 80-81.

      (40)  Απόφαση της 6ης Μαρτίου 2002, Diputación Foral de Álava κατά Επιτροπής, T-127/99, T-129/99 και T-148/99, Συλλογή 2002, σ. II-1275, σκέψη 250.

      (41)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, Αζόρες — Πορτογαλική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, Υπόθεση C-88/03, Συλλογή 2006, σ. Ι-7115.

      (42)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 65 έως 88 της παρούσας απόφασης.

      (43)  Βλέπε υποσημείωση αριθ. 41.

      (44)  Ως «νέα ενίσχυση» νοείται κάθε ενίσχυση, δηλαδή κάθε καθεστώς ενισχύσεων ή κάθε μεμονωμένη ενίσχυση, η οποία δεν αποτελεί υφιστάμενη ενίσχυση, συμπεριλαμβανομένων των μεταβολών υφιστάμενων ενισχύσεων (ΕΕ L 83 της 27.3.1999).

      (45)  ΕΕ C 119 της 22.5.2002, σ. 22.

      (46)  ΕΕ C 319 της 27.12.2006, σ. 1, σημεία 89 έως 94.

      (47)  Απόφαση της Επιτροπής 96/148/ΕΚ της 26ης Ιουλίου 1995, ΕΕ L 34 της 13ης Φεβρουαρίου 1996.

      (48)  Απόφαση της Επιτροπής της 29ης Ιουλίου 1999, SG(99) D/5879.

      (49)  COM(2006) 103 τελικό της 9ης Μαρτίου 2006, σημείο 3.1.2. και COM(2008) 384 τελικό της 13ης Ιουνίου 2008, σημείο 6.3.

      (50)  Απόφαση του Πρωτοδικείου, Ολυμπιακή Υπηρεσίες ΑΕ κατά Επιτροπής, υπόθεση T-268/06, Συλλογή 2008, σ. ΙΙ-1091, σκέψεις 51 και 52.

      (51)  Εκτός από την αναφορά στη σύσταση ομάδων παραγωγών που περιέχουν οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στο γεωργικό και δασικό τομέα 2007–2013 (ΕΕ C 319 της 27.12.2006) και το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1857/2006 της Επιτροπής της 15ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης στις κρατικές ενισχύσεις προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της παραγωγής γεωργικών προϊόντων, το οποίο αφορά επίσης τη σύσταση ομάδων παραγωγών.

      (52)  Ανεξάρτητη και μη κυβερνητική οργάνωση η οποία συγκεντρώνει, εκπροσωπεί και επικουρεί όλους τους συνεταιρισμούς παγκοσμίως (ACI). Ιδρύθηκε στο Λονδίνο το 1895 και αριθμεί 224 μέλη σε 87 χώρες και σε όλους τους οικονομικούς τομείς. http://www.ica.coop.

      (53)  Les coopératives dans l’Europe Entrepreneuriale. Συμβουλευτικό έγγραφο της Επιτροπής.

      (54)  Ο πρωταρχικός ρόλος των συνεταιρισμών στον γεωργικό τομέα υπενθυμίζεται στο σημείο 4 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την προώθηση των συνεταιριστικών εταιρειών στην Ευρώπη, σύμφωνα με το οποίο «χάρη στα πολλαπλά οφέλη που έχουν οι συνεταιρισμοί για την ευρωπαϊκή οικονομία, αποτελούν θεμελιώδη συνιστώσα για την επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας. Οι συνεταιρισμοί είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα εταιρικής μορφής που μπορεί να εξυπηρετεί ταυτόχρονα επιχειρηματικούς και κοινωνικούς στόχους με τρόπο αλληλοενισχυτικό. Εκτός από τον τομέα της πολιτικής για τις επιχειρήσεις, οι συνεταιρισμοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αγροτική οικονομία, στην ανάπτυξη των περιφερειών με οικονομικές δυσκολίες, ενώ η δομή τους είναι ιδανική για την ενίσχυση της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής».

      (55)  ΕΕ C 28 της 1.2.2000, σ. 2.

      (56)  Απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Σεπτεμβρίου 2007, υπόθεση T-348/03, Koninklijke Friesland Foods NV, Συλλογή. 2007, σ. II-101.

      (57)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Νοεμβρίου 2005, Γερμανία κατά Επιτροπής, C-506/03, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σ. 58· απόφαση της 22ας Ιουνίου 2006, υποθέσεις C-182/03 και C-217/03, Belgium and Forum 187 ASBL κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. Ι- 5479.

      (58)  Αποφάσεις του Δικαστηρίου της 20ής Σεπτεμβρίου 1990, Επιτροπή κατά Γερμανίας, υπόθεση C-5/89, Συλλογή 1990, σ. Ι-3437· της 14ης Ιανουαρίου 1997, Βασίλειο της Ισπανίας κατά Επιτροπής, υπόθεση C-169/95, Συλλογή 1997, σ. Ι-135, της 20ής Μαρτίου 1997, Alcan Deutschland, C-24/95, Συλλογή 1997, σ. Ι-1591 και της 11ης Νοεμβρίου 2004, Daewoo Electronics Manufacturing España και Territorio Historico de Alava, Diputación Foral de Alava κατά Επιτροπής, C-183/02 και C-187/02, Συλλογή 2004, σ. Ι-10609.

      (59)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Απριλίου 2004, υπόθεση C-99/02, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2004, σ. Ι-3353, σκέψη 21, σημείο 21, όπου γίνεται αναφορά στην απόφαση του Δικαστηρίου της 20ής Σεπτεμβρίου 1990, που αναφέρθηκε πιο πάνω.

      (60)  Απόφαση 2003/293/ΕΚ της Επιτροπής, που αναφέρθηκε πιο πάνω.

      (61)  Βλέπε υποσημείωση 58.

      (62)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Απριλίου 2004, Επιτροπή κατά Ιταλίας, υπόθεση C-91/01, Συλλογή 2004, σ. Ι-4355.

      (63)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2006, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ L 379 της 28.12.2006, σ. 5).

      (64)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 2004 σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (ΕΕ L 140 της 30.4.2004, σ. 1).