Avis juridique important

|

31994D0367

93/367/GBVB: Besluit van de Raad van 14 juni 1994 betreffende de voortzetting van het door de Raad op grond van artikel J.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgestelde gemeenschappelijk optreden met betrekking tot de openingsconferentie voor het Stabiliteitspact

Publicatieblad Nr. L 165 van 01/07/1994 blz. 0002 - 0006 Bijzondere uitgave in het Fins: Hoofdstuk 11 Deel 32 blz. 0069  Bijzondere uitgave in het Zweeds: Hoofdstuk 11 Deel 32 blz. 0069

BESLUIT VAN DE RAAD van 14 juni 1994 betreffende de voortzetting van het door de Raad op grond van artikel J.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgestelde gemeenschappelijk optreden met betrekking tot de openingsconferentie voor het  Stabiliteitspact (94/367/GBVB)DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,  Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op de artikelen J.3 en J.11,  Gelet op de conclusies van de Europese Raad van 21 en 22 juni 1993, van de Europese Raad van 29 oktober 1993 en van de Europese Raad van 10 en 11 december 1993,  Gezien Besluit 93/728/GBVB van de Raad van 20 december 1993 (1),  BESLUIT:   Artikel 1  Het bij bovengenoemd besluit van de Raad overeengekomen gemeenschappelijk optreden wordt voortgezet met het oog op de sluiting van het Stabiliteitspact.   Artikel 2  Het optreden wordt uitgevoerd overeenkomstig de op 27 mei 1994 in Parijs goedgekeurde slotdocumenten van de openingsconferentie voor het Stabiliteitspact, die in de bijlage dezes opgenomen zijn.   Artikel 3  De Raad verzoekt de Commissie het verwezenlijken van het gemeenschappelijk optreden te bevorderen door middel van passende economische maatregelen, in het kader van de tenuitvoerlegging van de communautaire programma's.   Artikel 4  De uitgaven voor door de Unie in het kader van de stabiliteitsconferentie buiten de kantoren van de Instellingen belegde vergaderingen zijn administratieve uitgaven voor zover zij de kosten overschrijden die gewoonlijk door de gastlanden  worden gedragen. Over de financiële regelingen in verband met de follow-up van de conferentie zal geregeld verslag worden uitgebracht bij de Raad.   Artikel 5  De Raad zal te zijner tijd en uiterlijk binnen een jaar nagaan hoe het staat met de verwezenlijking van de doelstellingen van het gemeenschappelijk optreden.   Artikel 6  Dit besluit treedt in werking met ingang van heden.   Artikel 7  Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publikatieblad.  Gedaan te Luxemburg, 14 juni 1994.  Voor de Raad De Voorzitter Th. PANGALOS  (1) PB nr. L 339 van 31. 12. 1993, blz. 1.      BIJLAGE   I. SLOTDOCUMENT VAN DE OPENINGSCONFERENTIE VOOR EEN STABILITEITSPACT IN EUROPA   Deel 1: Doelstellingen en beginselen van de openingsconferentie voor een Stabiliteitspact in Europa  1.1. Wij, de Ministers van Buitenlandse Zaken en Vertegenwoordigers van de Staten die aan de Conferentie deelnemen, hebben besloten in Parijs bijeen te  komen als reactie op de oproep van de Europese Unie om in Europa een Stabiliteitspact te sluiten.  1.2. Wij staan vandaag op een keerpunt in de geschiedenis van het Europese continent. Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt op de weg naar democratie, vrede en eenheid in Europa. Mijlpalen in dit proces zijn de Slotakte van Helsinki, het Handvest van  Parijs, het Document van Kopenhagen, het Document van Helsinki 1992 alsook de bilaterale overeenkomsten inzake betrekkingen van goed nabuurschap. We moeten echter vooruit en deze resultaten onomkeerbaar maken.  1.3. Wij zijn ervan overtuigd dat de tijd gekomen is voor een nieuwe impuls om met preventieve maatregelen de resterende scheidslijnen uit te wissen die de geschiedenis op het Europese continent heeft getrokken. Wij zijn bereid om een klimaat van  vertrouwen te scheppen dat bevorderlijk zal zijn voor de versterking van de democratie, de eerbiediging van de mensenrechten en voor economische vooruitgang en vrede, en dat tegelijkertijd de identiteit van de volkeren eerbiedigt.  1.4. Wij zijn ingenomen met de activiteiten die met dat oogmerk zijn ontwikkeld in fora als de CVSE en de Raad van Europa. Wij nemen nota van de vooruitzichten op toetreding tot de Europese Unie die door de Europese Raad van Kopenhagen zijn geboden aan  de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa die zulks wensen, en van de demarches van de landen die steeds dichter bij de Europese Unie komen met toetreding als doel: Bulgarije, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië, Slowakije en  Tsjechië. Vanuit dit perspectief hebben wij besloten een Conferentie over de stabiliteit in Europa te houden, die, na een proces van overleg en onderhandelingen in dat kader, moet leiden tot de aanneming van een Stabiliteitspact.  1.5. De stabiliteitsdoelstellingen zullen worden verwezenlijkt door middel van de bevordering van betrekkingen van goed nabuurschap, waartoe ook vraagstukken in verband met grenzen en minderheden behoren, alsook door regionale samenwerking en de  versterking van de democratische instellingen via samenwerkingsregelingen die tot stand moeten gebracht op de verschillende gebieden die kunnen bijdragen tot het bereiken van dat doel.  1.6. Wij zijn het erover eens dat de referentiebeginselen van het Stabiliteitspact inzake betrekkingen van goed nabuurschap de vigerende beginselen en verbintenissen zullen zijn die zijn vastgesteld door de VN, de CVSE en de Raad van Europa,  inzonderheid de beginselen in de Slotakte van Helsinki, het Handvest van Parijs voor een nieuw Europa, het Document van Kopenhagen, het Document van Helsinki 1992 en de Verklaring van Wenen van de Top van de Raad van Europa 1993, in welke documenten  wordt verwezen naar de onschendbaarheid van de grenzen, territoriale integriteit en inachtneming van de bestaande grenzen, en naar nationale minderheden.  1.7. Wij hebben als methode een pragmatische aanpak gekozen. De lopende besprekingen over de diverse ontwerp-overeenkomsten en -regelingen kunnen ook worden vergemakkelijk door deze op te nemen in het proces van het Pact. Het is ons doel, landen die nog  geen overeenkomsten en regelingen inzake samenwerking en goed nabuurschap hebben gesloten, die ook aangelegenheden als minderheden en grenzen betreffen, ertoe aan te zetten zulks te doen via een proces van bilaterale onderhandelingen en regionale  conferenties, waarvoor de samenstelling en de agenda door de deelnemende landen naar eigen goeddunken worden bepaald.  1.8. Alle overeenkomsten en regelingen die worden gesloten zullen worden opgenomen in het Stabiliteitspact; alle Pact-sluitende landen zullen zich ertoe verbinden hun volledige politieke steun te geven aan de inhoud daarvan. Landen die reeds bilaterale  overeenkomsten met hun buurlanden hebben gesloten, kunnen deze desgewenst ook in het Pact laten opnemen. Voor alle landen die het Pact sluiten zal dit een wezenlijk referentiepunt zijn om aan de betrekkingen tussen de volkeren van geheel Europa een  nieuwe waarde toe te kennen op grond van de eerbiediging van verschillen en erkenning van gemeenschappelijke waarden.  1.9. Wij hopen dat ons continent, dat zo lang verscheurd is door oorlog, voor de internationale gemeenschap een voorbeeld zal worden van alom geaccepteerde diversiteit.   Deel 2: Operationele besluiten  2.1. In die overtuiging hebben onze landen de laatste paar maanden intensief overleg gepleegd om een besluit te nemen over de problemen die moeten worden aangepakt, de procedures en het tijdschema dat moet worden  aangehouden om de doelstellingen te verwezenlijken. Dank zij dat overleg zijn wij het eens geworden over de te nemen weg. Het getuigt van de constructieve gezindheid en bereidheid om actief samen te werken en te slagen waarvan onze landen bezield zijn.   2.2. Tegen deze achtergrond constateren wij dat de in punt 1.4 genoemde landen bereid zijn om hun betrekkingen te ontwikkelen in een geest van goed nabuurschap, overeenkomstig de verdragen en overeenkomsten die al zijn gesloten, om bilaterale  onderhandelingen voort te zetten of te beginnen en om deel te nemen aan ronde-tafel-conferenties.  2.3. Wij constateren eveneens dat de nabuurlanden van de in punt 1.4 genoemde Staten bereid zijn deel te nemen aan het onderhandelingsproces wanneer de aard van de behandelde problemen hun deelname vereist, en dat andere Staten bereid zijn hun bijdrage  aan dit onderhandelingsproces te leveren.  2.4. Wij nemen er nota van dat de Europese Unie paraat is om een actieve rol te spelen in de bilaterale of regionale gesprekken. De Europese Unie is bereid om op verzoek van de betrokken partijen een bemiddelaarsrol te spelen in de bilaterale  gesprekken. Wij nemen er nota van dat de Europese Unie reeds bijdraagt tot de economische herstructurering en de versterking van de democratische instellingen in de regio en ook bereid is om - in het kader van de bestaande Europa-overeenkomsten, andere  overeenkomsten en programma's - de betrokken landen passende steun te verlenen om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van het Pact gemakkelijker worden verwezenlijkt.  2.5. Ook andere bestaande regionale structuren en internationale instellingen kunnen via hun activiteiten bijdragen tot de bevordering van constructieve samenwerking en betrekkingen van goed nabuurschap op regionaal niveau.  2.6. Wij zijn overeengekomen dat de procedures worden afgestemd op het concept van de onderhandelingen zoals die zich hebben ontwikkeld op basis van het Document van Helsinki 1992, waarin regionale samenwerking is aangemerkt als zinvolle wijze van  bevordering van pluralistische stabiliteitsstructuren. Deze onderhandelingen zullen enerzijds gericht zijn op de verbetering van betrekkingen van goed nabuurschap en anderzijds op het onderkennen van de projecten die voor de deelnemende landen van  gemeenschappelijk belang zijn.  DIT RESULTEERT IN HET ONDERSTAANDE:  2.7. Wij, Ministers van Buitenlandse Zaken en Vertegenwoordigers van de Staten die aan de Conferentie deelnemen, zijn overeengekomen regionale ronde-tafel-conferenties te organiseren. De samenstelling daarvan, de gebieden van samenwerking en de  werkprocedures zijn omschreven in een document inzake de organisatie van regionale ronde-tafel-conferenties.  2.8. Het doel van deze ronde-tafel-conferenties is gunstige voorwaarden te scheppen voor de totstandkoming en de verbetering van betrekkingen van goed nabuurschap, waartoe ook aangelegenheden als minderheden en grenzen behoren.  2.9. Wij nemen er nota van dat de in punt 1.4 genoemde landen bereid zijn de bestaande overeenkomsten inzake betrekkingen van goed nabuurschap in het Pact op te nemen indien de partijen daarmee instemmen, of bij ontstentenis van zulke overeenkomsten  onderhandelingen te intensiveren of te beginnen.  2.10. De in punt 1.4 genoemde landen die bereid zijn te onderhandelen, kunnen nabuur- of andere landen alsook relevante internationale organisaties en instellingen uitnodigen om zich desgewenst bij hun regionale ronde-tafel-conferentie aan te sluiten,  ten einde bij te dragen tot het streven naar goed nabuurschap, op bilateraal dan wel regional niveau.  2.11. De regionale ronde-tafel-conferenties zullen op uitnodiging van de Europese Unie zo spoedig mogelijk bijeen worden geroepen. In dat verband zal de Unie nauw overleg plegen met de CVSE, die via haar instellingen zal deelnemen.   Deel 3:  3.1. Wij verzoeken de Europese Instellingen, de CVSE en de Raad van Europa in het bijzonder, er mede toe bij te dragen dat de onderhandelingen soepel verlopen.   Deel 4: Evaluatie van de onderhandelingen  4.1. Wij zijn vastbesloten ons doel, de sluiting van het Stabiliteitspact, zo snel mogelijk te bereiken.  4.2. Dienovereenkomstig:  - zal de Europese Unie een Groep instellen die openstaat voor geïnteresseerde Staten en de CVSE en die tijdens het proces regelmatig zal vergaderen om erop toe te zien dat een en ander vordert en vlot verloopt;  - kan deze Groep een tussentijdse conferentie beleggen om de geboekte vooruitgang te evalueren.   Deel 5: De slotconferentie en de rol van de CVSE  5.1. Indien het verloop van de besprekingen zulks veroorlooft, zal de slotconferentie binnen één jaar na de openingsconferentie worden gehouden. Daarin zal het Stabiliteitspact worden gesloten.  5.2. Het Stabiliteitspact voor Europa zal onder de hoede vallen van de CVSE die zal worden verzocht toe te zien op de evaluatie en de controle - overeenkomstig haar procedures - van de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten en regelingen alsook van de  daarin vervatte verbintenissen. Aldus komen de vervolgwerkzaamheden en -vergaderingen binnen het inhoudelijke en organisatorische kader van de CVSE te liggen.  5.3. Wij herinneren aan het politieke belang van het voorgenomen Stabiliteitspact en hebben de slotdocumenten aangenomen als leidraad voor dit belangrijke streven.   II. DOCUMENT INZAKE DE ORGANISATIE VAN REGIONALE RONDE-TAFEL-CONFERENTIES  Dit document houdt verband met het document van de openingsconferentie voor een Stabiliteitspact in Europa en inzonderheid met de punten 1.7, 2.6 en 2.7 tot en met 2.11.  A. De in punt 1.4 van het document genoemde landen zijn bereid deel te nemen aan de regionale ronde-tafel-conferenties. Hun buurlanden, andere landen die bereid zijn hun bijdrage te leveren alsook relevante internationale organisaties en instellingen  kunnen desgewenst ook worden uitgenodigd, zonder dat hieruit voor de toekomst enige verbintenissen voortvloeien en onverminderd de inhoud van hun bijdrage.  Het doel van de regionale ronde-tafel-conferenties zal zijn het onderkennen van regelingen en projecten ter vergemakkelijking van het bereiken en totstandbrengen van overeenkomsten en maatregelen voor betrekkingen van goed nabuurschap op gebieden zoals  de onderstaande, die slechts indicatief zijn:  a) regionale grensoverschrijdende samenwerking;  b) vraagstukken in verband met minderheden;  c) culturele samenwerking, met inbegrip van taalonderwijs;  d) economische samenwerking in de regio;  e) juridische samenwerking en administratieve opleiding;  f) milieuproblemen.  B. Voor de in punt 1.4 genoemde landen zullen er twee ronde-tafel-conferenties zijn:  - één voor de Baltische regio;  - één voor de andere landen van Midden- en Oost-Europa.  Aan de ronde-tafel-conferenties zullen deelnemen de geïnteresseerde landen in de regio vermeld in punt 1.4, alsook de Europese Unie, relevante internationale organisatie en instellingen en landen die met het fiat van de betrokken landen aan het project  een bijdrage wensen te leveren.  De Baltische ronde-tafel-conferentie dient algemene politieke onderwerpen van de regio te bespreken en moet regionale samenwerking bevorderen met betrekking tot bij voorbeeld de integratie van bevolkingsgroepen van buitenlandse oorsprong, nationale  minderheden, taalonderwijs, ombudsman, grensoverschrijdende activiteiten en maritieme samenwerking, samenwerking tussen regio's van nabuurlanden.  C. De ronde-tafel-bijeenkomsten moeten qua locatie en rooster worden gegroepeerd. De aanwezigheid hangt af van de te bespreken onderwerpen. De nadere regels zullen worden bepaald door de deelnemers aan de ronde-tafel-conferenties.  Deze conferenties kunnen worden voorgezeten door de Europese Unie en afwisselend plaatsvinden in de landen van de regio, op uitnodiging van afzonderlijke landen of van de Europese Unie, dan wel eventueel in Wenen ten kantore van het Permanent Comité van  de CVSE.  Het gastland of de gastorganisatie moet voor zijn of haar rekening de vergadervoorzieningen leveren, zoals conferentiezalen, secretariaat en vertolking. De Europese Unie heeft verklaard bereid te zijn die kosten te dragen wanneer er vergaderingen ten  kantore van haar Instellingen worden gehouden.


title: 2003/197/: Besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA nr. 197/03/COL van  5 november 2003  houdende de negenendertigste wijziging van de formele en materiële regels op het gebied van staatssteun door invoeging van een nieuw hoofdstuk 34: Bij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun toe te passen referentie- en disconteringspercentages en rentevoeten

text:
               10.5.2006

               NL

               Publicatieblad van de Europese Unie

               L 123/33

      BESLUIT VAN DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA

   nr. 197/03/COL
   van 5 november 2003
   houdende de negenendertigste wijziging van de formele en materiële regels op het gebied van staatssteun door invoeging van een nieuw hoofdstuk 34: Bij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun toe te passen referentie- en disconteringspercentages en rentevoeten
   DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA,
   GELET op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (1), en met name op de artikelen 61 tot en met 63 en protocol 26,
   GELET op de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie (2), en met name op artikel 24, artikel 5, lid 2, onder b), en deel I, artikel 1, van Protocol 3 (3),
   OVERWEGENDE dat ingevolge artikel 24 van de Toezichtovereenkomst de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA uitvoering geeft aan de bepalingen van de EER-Overeenkomst inzake staatssteun,
   OVERWEGENDE dat de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA ingevolge artikel 5, lid 2, onder b), van de Toezichtovereenkomst kennisgevingen en richtsnoeren doet uitgaan over aangelegenheden die in de EER-Overeenkomst worden behandeld, indien die Overeenkomst of de Toezichtovereenkomst zulks uitdrukkelijk voorschrijft, of indien de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA dit nodig acht,
   WIJZENDE OP de formele en materiële regels op het gebied van overheidssteun (4) die op 19 januari 1994 door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA werden vastgesteld (5),
   OVERWEGENDE dat de Europese Commissie op 8 mei 2003 een nieuwe mededeling heeft bekendgemaakt betreffende de toe te passen rentepercentages bij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun (6),
   OVERWEGENDE dat deze mededeling tevens voor de Europese Economische Ruimte relevant is,
   OVERWEGENDE dat een uniforme toepassing van de EER-regels inzake overheidssteun in de gehele Europese Economische Ruimte dient te worden gewaarborgd,
   OVERWEGENDE dat de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA ingevolge punt II onder de titel „ALGEMEEN” aan het einde van bijlage XV bij de EER-Overeenkomst, na overleg met de Commissie van de Europese Gemeenschappen, besluiten dient vast te stellen die overeenstemmen met de besluiten van de Europese Commissie,
   OVERWEGENDE dat het vroegere hoofdstuk 33.2 van de Richtsnoeren inzake overheidssteun betreffende het referentiepercentage ook betrekking heeft op rentevoeten en daarom in hetzelfde hoofdstuk moet worden opgenomen als de voorschriften betreffende de rentevoeten voor de terugvordering van onrechtmatig verleende steun,
   NA overleg met de Europese Commissie,
   OVERWEGENDE dat de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA op 20 juni 2003 op een multilaterale bijeenkomst met de EVA-staten over de kwestie heeft beraadslaagd,
   BESLUIT:

               1.

               De Richtsnoeren inzake overheidssteun worden gewijzigd door de invoeging van een nieuw hoofstuk 34 „Bij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun toe te passen referentie- en disconteringspercentages en rentevoeten”.

               2.

               Hoofdstuk 33.2 van de Richtsnoeren inzake overheidssteun wordt hoofdstuk 34.1. Hoofdstuk 33.2 wordt geschrapt.

               3.

               De titel van hoofdstuk 33, „Andere bepalingen”, wordt vervangen door de titel van hoofdstuk 33.1, die als volgt luidt: „Omrekeningen tussen de nationale valuta's en de euro”. Elke verwijzing naar ecu in dit hoofdstuk moet nu worden gelezen als „euro”. De titel van hoofdstuk 33.1 wordt geschrapt.

               4.

               Het nieuwe hoofdstuk 34 wordt opgenomen in bijlage bij dit besluit.

               5.

               De EVA-staten worden per brief van dit besluit in kennis gesteld door middel van een afschrift van het onderhavige besluit, met inbegrip van de bijlage.

               6.

               De Europese Commissie wordt overeenkomstig Protocol 27, onder d), van de EER-Overeenkomst van dit besluit in kennis gesteld door toezending van een afschrift ervan, met inbegrip van de bijlage.

               7.

               Het Besluit, met inbegrip van de bijlage, wordt bekendgemaakt in het EER-deel van en het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

               8.

               Dit besluit is authentiek in de Engelse taal.

      Gedaan te Brussel, 5 november 2003.

            Voor de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

         Einar M. BULL

            Voorzitter

         Hannes HAFSTEIN

            Lid van het College

      (1)  Hierna: „EER-Overeenkomst”.

      (2)  Hierna: „Toezichtovereenkomst”.

      (3)  Protocol 3 van de Toezichtovereenkomst zoals gewijzigd door de EVA-staten op 10 december 2001. Deze overeenkomst is op 28 augustus 2003 in werking getreden.

      (4)  Hierna: „Richtsnoeren inzake overheidssteun”.

      (5)  Oorspronkelijk gepubliceerd in PB L 231 van 3.9.1994 en in het EER-supplement nr. 32 daarbij van dezelfde datum, laatstelijk gewijzigd bij Besluit nr. 196/03/COL van 5 november 2003 (nog niet gepubliceerd).

      (6)  Mededeling van de Commissie betreffende de toe te passen rentepercentages bij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun (PB C 110 van 8.5.2003, blz. 21; Rectificatie: PB C 150 van 27.6.2003, blz. 3).

      BIJLAGE

         „34.   BIJ DE TERUGVORDERING VAN ONRECHTMATIG VERLEENDE STEUN TOE TE PASSEN REFERENTIE- EN DISCONTERINGSPERCENTAGES EN RENTEVOETEN
         34.1.   REFERENTIEPERCENTAGES VOOR RENTE (1)

                     (1)

                     Voor de uitoefening van het toezicht op de overheidssteun overeenkomstig de EER-Overeenkomst gebruikt de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA verschillende parameters, onder meer referentie- en disconteringspercentages.

                     (2)

                     Deze percentages worden gebruikt om het subsidie-equivalent van in meerdere tranches uitgekeerde steun te bepalen en om het staatssteunelement dat in regelingen voor gesubsidieerde leningen aanwezig is, te berekenen. Zij worden ook toegepast in het kader van de de minimis-regel en in verband met de terugbetaling van onrechtmatige steun.

                     (3)

                     De referentiepercentages worden geacht overeen te komen met de gemiddelde stand van de rente in de EVA-staten die partij zijn bij de EER-Overeenkomst, voor leningen met een middellange tot lange looptijd (vijf tot tien jaar), waarvoor gewone zekerheden zijn gesteld.

                     (4)

                     Sinds 1 april 2000 worden de referentiepercentages als volgt berekend:

                                 —

                                 het indicatieve rentepercentage wordt gedefinieerd als het rendement op vijfjaars staatsobligaties, in de betrokken valuta, vermeerderd met een opslag van 25 basispunten;

                                 —

                                 het referentiepercentage wordt gelijk gesteld aan het gemiddelde van de indicatieve rentepercentages in de voorgaande maanden september, oktober en november;

                                 —

                                 vanaf 2001 wordt het referentiepercentage met ingang van 1 januari vastgelegd;

                                 —

                                 in de loop van het jaar wordt het referentiepercentage aangepast, indien het meer dan 15 % afwijkt van het gemiddelde van de indicatieve percentages die in de drie laatste maanden waarover het percentage bekend is, werden geregistreerd.

                           VOORTS ZIJ ER OP GEWEZEN DAT:

                                 —

                                 het aldus vastgestelde referentiepercentage een minimumpercentage is, dat in omstandigheden met bijzondere risico’s (zoals een onderneming in moeilijkheden of bij afwezigheid van de gebruikelijke zekerheden die banken verlangen) kan worden verhoogd;

                                 —

                                 de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA zich de mogelijkheid voorbehoudt, als zulks voor het onderzoek van bepaalde zaken noodzakelijk is, een basis-rentetarief voor leningen met een kortere looptijd (bij voorbeeld éénjaars LIBOR) of een langere looptijd (bij voorbeeld de tienjaars obligatierente) te hanteren in plaats van het rendement op vijfjaars staatsobligaties.

                     (5)

                     De referentiepercentages worden door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA via internet bekendgemaakt op het volgende adres: www.eftasurv.int.

               34.2   BIJ DE TERUGVORDERING VAN ONRECHTMATIG VERLEENDE STEUN TOE TE PASSEN RENTEPERCENTAGES (2)

                     (1)

                     Deel II, artikel 14, van Protocol 3 van de Toezichtovereenkomst bepaalt dat indien negatieve beschikkingen worden gegeven in gevallen van onrechtmatige steun, de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA beschikt dat de betrokken EVA-staat alle nodige maatregelen dient te nemen om de steun van de begunstigde terug te vorderen. De terug te vorderen steun omvat rente tegen een door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA vastgesteld passend percentage. De rente is betaalbaar vanaf de datum waarop de onrechtmatige steun voor de begunstigde beschikbaar was tot de datum van daadwerkelijke terugbetaling van de steun.

                     (2)

                     In een brief aan de EU-lidstaten van 22 februari 1995 stelde de Europese Commissie zich op het standpunt dat de marktrente een betere maatstaf is dan de wettelijke rente voor de berekening van de onterecht door de begunstigde van onrechtmatige steun verkregen voordelen met het oog op het herstel van de status quo ante. Zij stelde er de EU-lidstaten derhalve van in kennis dat zij in haar beschikkingen waarbij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun verplicht wordt gesteld, het voor de berekening van het netto subsidie-equivalent in het kader van regionale steun gebruikte referentiepercentage zal hanteren als grondslag voor de marktrentevoet. De Europese Commissie heeft bijgevolg reeds verscheidene jaren de gewoonte in haar terugvorderingsbeschikkingen een clausule op te nemen die voorschrijft dat de rente moet worden vastgesteld op basis van het referentiepercentage voor de berekening van het netto subsidie-equivalent bij regionale steun. Op 9 september 1997 heeft de Europese Commissie een mededeling aangenomen waarin zij nadere gegevens meedeelt betreffende de referentiepercentages die worden gebruikt voor de berekening van de terugbetaling van onrechtmatige steun en voor andere doelen (3). Deze zijn door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA gedeeltelijk opgenomen in de Richtsnoeren inzake overheidssteun (zie het huidige hoofdstuk 34.1) (4). De vraag is gerezen of dit rentepercentage op enkelvoudige dan wel op samengestelde basis dient te worden toegepast (5).

                     (3)

                     Overeenkomstig een groot aantal uitspraken van de communautaire rechterlijke instanties (6) is terugvordering het logische gevolg van de onrechtmatigheid van de steun. Doel van de terugvordering is het herstellen van de situatie die voordien bestond. Met de terugbetaling van de steun ziet de begunstigde af van het onterechte voordeel dat hij heeft genoten ten opzichte van zijn concurrenten op de markt en worden de vóór de betaling van de steun heersende concurrentieverhoudingen hersteld. Op de markt is het gebruikelijk enkelvoudige interest te berekenen wanneer de begunstigde van de financiële middelen niet vóór het verstrijken van de beschouwde periode over het rentebedrag kan beschikken, bijvoorbeeld wanneer de rente pas aan het einde van de periode wordt uitbetaald. Samengestelde interest daarentegen wordt gewoonlijk berekend indien mag worden aangenomen dat het rentebedrag elk jaar (of elke periode) aan de begunstigde wordt uitbetaald en dus telkens bij het initiële kapitaalbedrag wordt gevoegd. In het laatste geval verdient de begunstigde ook rente op de voor elke periode uitbetaalde rente.

                     (4)

                     In de praktijk kunnen het soort steun dat is verleend en de situatie waarin de individuele begunstigden verkeren, verschillen. Indien de steun resulteert in overcompensatie, dan kan het daaruit voor de onderneming voortvloeiende voordeel worden gelijkgesteld met een deposito, dat normaal gesproken samengestelde interest opbrengt. Indien de steun de vorm aanneemt van investeringssteun voor bepaalde subsidiabele kosten, dan kan de steun in de plaats gekomen zijn van een alternatieve financieringsbron, die normaliter eveneens tegen marktrente berekende samengestelde interest oplevert. Indien het gaat om exploitatiesteun, dan heeft deze steun directe gevolgen voor de resultatenrekening en dus voor de balans, hetgeen leidt tot de beschikbaarheid van financiële middelen voor het vormen van een deposito. Ondanks de verscheidenheid aan mogelijke situaties lijkt het er derhalve op dat de verlening van onrechtmatige steun tot gevolg heeft dat aan de begunstigde financiële middelen worden verstrekt op soortgelijke voorwaarden als die welke gelden voor een renteloze lening op middellange termijn. Het lijkt dan ook aangewezen dat samengestelde interest in rekening wordt gebracht om ervoor te zorgen dat de financiële voordelen die uit een dergelijke situatie voortvloeien, volledig worden geneutraliseerd.

                     (5)

                     De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA stelt de EVA-staten en de belanghebbenden er bijgevolg van in kennis dat zij in al haar toekomstige beschikkingen waarbij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun verplicht wordt gesteld, het referentiepercentage voor de berekening van het netto subsidie-equivalent bij regionale steun op samengestelde basis zal toepassen. Conform de gangbare marktpraktijken zal de berekening van de samengestelde interest op jaarbasis geschieden. De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA verwacht ook van de EVA-staten dat zij bij de uitvoering van hangende terugvorderingsbeschikkingen samengestelde interest in rekening brengen, tenzij zulks zou indruisen tegen een algemeen beginsel van het EER-recht.”

         (1)  Dit onderdeel stemt gedeeltelijk overeen met de Mededeling van de Commissie over de methode waarmee de referentie- en disconteringspercentages worden vastgesteld (PB C 273 van 9.9.1997, blz. 3), voorheen hoofdstuk 33.2 van de Richtsnoeren inzake overheidssteun.

         (2)  Dit hoofdstuk stemt overeen met de Mededeling van de Commissie betreffende de toe te passen rentepercentages bij de terugvordering van onrechtmatig verleende steun (PB C 110 van 8.5.2003, blz. 21; Rectificatie: PB C 150 van 27.6.2003, blz. 3).

         (3)  Mededeling van de Commissie over de methode waarmee de referentie- en disconteringspercentages worden vastgesteld, zie voetnoot 1.

         (4)  De latere Mededeling van de Commissie betreffende een technische aanpassing van de methode waarmee de referentie- en disconteringspercentages worden vastgesteld (PB C 241 van 26.8.1999, blz. 9), had betrekking op de start op 1 januari 1999 van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie en was niet relevant voor de Europese Economische Ruimte.

         (5)  Voor de berekening van enkelvoudige interest wordt gebruikgemaakt van de volgende formule: Interest = (kapitaal × rentepercentage × aantal jaar).
      Voor de berekening van samengestelde interest op jaarbasis wordt de volgende formule gehanteerd: Interest = (kapitaal (1 + rentepercentage) aantal jaar) – kapitaal.

         (6)  Zie in het bijzonder Zaak C-24/95, Land Rheinland-Pfalz/Alcan Deutschland GmbH, Jurispr. 1997, blz. I-1591, en Zaak T-459/93, Siemens/Commissie, Jurispr. 1995, blz. II-1675.