title: ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας (υποβληθείσα από την Επιτροπή)

text:
ARCHIVES HISTORIQUES
DE LA COMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (88) 587
Vol. 1988/0199
 ---pagebreak--- Disclaimer
Conformément au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 concernant
l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique européenne et de
la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, p. 1) modifié en dernier
lieu par le règlement (UE) 2015/496 du Conseil du 17 mars 2015 (JO L79 du 25. 3.2015, p. 1), ce
dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents classifiés présents dans ce dossier
ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit règlement ou sont considérés déclassifiés
conformément aux articles 26(3) et 59(2) de la décision (UE, Euratom) 2015/444 de la
Commission du 13 mars 2015 concernant les règles de sécurité aux fins de la protection des
informations classifiées de l'Union européenne.
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 concerning
the opening to the public of the historical archives of the European Economic Community and the
European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as last amended by Council
Regulation (EU) 2015/496 of 17 March 2015 (OJ L 79, 27.3.2015, p. 1), this file is open to the
public. Where necessary, classified documents in this file have been declassified in conformity
with Article 5 of the aforementioned regulation or are considered declassified in conformity with
Articles (26.3) and 59(2) of the Commission Decision (EU, Euratom) 2015/444 of 13 March 2015
on the security rules for protecting EU classified information.
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. Februar
1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft und
der Europäischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983, S. 1), zuletzt geändert durch die
Verordnung (EU) Nr. 2015/496 vom 17. März 2015 (ABI. L 79 vom 25.3.2015, S. 1), ist dieser Akt
der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit erforderlich, wurden die Verschlusssachen in diesem Akt in
Übereinstimmung mit Artikel 5 der genannten Verordnung freigegeben; beziehungsweise werden
sie auf Grundlage von Artikel 26(3) und 59(2) der Entscheidung der Kommission (EU, Euratom)
2015/444 vom      13.   März 2015     über die   Sicherheitsvorschriften für den Schutz von  EU-
Verschlusssachen als herabgestuft angesehen.
 ---pagebreak--- ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
                                             CΟΜ(88 ) 587 τελικό - SΥΝ 162
                                             Βρυξέλλες , 27 Οκτωβρίου 1988
                     ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
 για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης
          στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας
                     ( υποβληθείσα από την Επιτροπή )
                                                          •λ    \>\
 ---pagebreak---                                   ΠΕΡΙΛΗΨΗ
             Πρόταση για πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης
              οτον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας ( ΜΑ5Τ )
                               ( 1989-1992 )
   Στο πρόγραμμα πλαίσιο των κοινοτικών δραστηριοτήτων στον τομέα της έρευνας
   και τεχνολογικής ανάπτυξης ( 1987-1991 ) προβλέπει υπό τον αριθμό 7 τη δρα
   στηριότητα με τίτλο "εκμετάλλευση των βυθών και αξιοποίηση των θαλάσσιων
   πόρων " στην οποία περιλαμβάνεται η επιστήμη και η τεχνολογία της θάλασσας
    ( ενέργεια 7.1 ).
   Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος ΜΑ5Τ είναι οι ακόλουθοι :
   ·· να συμβάλει στη βελτίωση των γνώσεων για τις ευρωπαϊκές θάλασσες και
       παράκτιες θαλάσσιες περιοχές προκειμένου να βελτιωθεί η διαχείρισή
       τους και η προστασία τους και να προβλέπονται μεταβολές "
   - να ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για τη διερεύνηση , την
       προστασία και την αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων ( εξαιρουμένων των
       τομέων της αλιείας , των υδρογονανθράκων και της ενέργειας που αποτελούν
       αντικείμενο άλλων κοινοτικών προγραμμάτων )"
   - να βελτιωθεί ο     θυντονισμός και η συνεργασία μεταξύ των εθνικών προγραμ
       μάτων έρευνας και ανάπτυξης στη θάλασσα που εκτελούνται    στα κράτη
       μέλη και να βοηθήσει τη βελτίωση της αποτελεαματικότητας των εν λόγω
       προγραμμάτων με την καλύτερη χρήση ερευνητικών εγκαταστάσεων "
   - να ενισχύσει την      ανταγωνιστικότητα των αντίστοιχων βιομηχανικών
       τομέων "
   - να προσφέρει τη τεχνική βάση και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη κοινών
       προδιαγραφών , προτύπων και κωδίκων για την εκπόνηση μελετών ενόψει
       της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς το 1992 "
  - να βοηθήσει τη συμμετοχή της Ευρώπης σε παγκόσμια προγράμματα για
       τους ωκεανούς "
  - να διευκολύνει την επαγγελματική κατάρτιση και τις ανταλλαγές προσωπικού .
   Το προτεινόμενο πρόγραμμα υποδιαιρείται στα ακόλουθα τέσσερα κύρια
  κεφάλαια :
   *Βασική και εφαρμοσμένη επιστήμη της θάλασσας ( εκπόνηση μοντέλων ,
      ωκεανογραφ ία )
   * Επιστήμη και Τεχνολογικές Εφαρμογές στις Παράκτιες Ζώνες
   * Τεχνολογία της Θάλασσας ( χρήση επιστημονικών οργάνων , δημιουργικές
       τεχνολογίες του κλάδου , θέματα οχεδιασμού εγκαταστάσεων μεγάλης
       κλίμακας ).
  * Βοηθητικές Πρωτοβουλίες .
Το ποσό που θεωρείται αναγκαίο για το τριετές αυτό πρόγραμμα ανέρχεται σε 50 εκατ . ΕΟΙ .
θα συγκροτηθεί συμβουλευτική επιτροπή διαχείρισης και συντονισμού που θα επικου
ρεί τηνΕπιτροπη στη διαχείριση του προγράμματος . Το πρόγραμμα θα ειραρμοοθεϊ
με τη σύναψη ερευνητικών συμβάσεων, με ενέργειες εναρμόνισης, βοηθητικές πρωτοβουλίες,
συμβάσεις μελέτης, επαγγελματική κατάρτιση και ανταλλαγές .                        Ο
 ---pagebreak---    ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ  ΤΗΣ   ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ   ΠΡΟΣ   ΤΟ    ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
               ΚΑΙ   ΤΟ   ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
          ΤΟΥ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ    Ε8Α  ΣΤΟ    ΠΕΔΙΟ
ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ  ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ    ΚΑΙ  ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ    ( ΜΑ5Τ ) 1989-1992
                                                               3
 ---pagebreak---                                   ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Ιΐρολογος                                                        1
Εισαγωγή                                                         1
Αναγκαιότητα και αιτιολόγηση των Κοινοτικών ενεργειών           3
Συνολικοί στοχοι του προγράμματος        ΜΑ$Ττης Κοινότητας     5
Τεχνικό περιεχόμενό                                             5
Πιθανα οφέλη για τη βιομηχανία                                  3
Χρηματοδότηση και εφαρμογή                                     10
Σκιαγράφηση του περιεχομένου των μερών I εως I
του προγράμματος ΜΑ$Τ                                          13
      Μέρος I.Βασική και εφηρμοομενη Επιστήμη
               της θαλασσας                                    13
               1.Εκπόνηση μοντέλων                             13
                   1.1 . Υφαλοκρηπίδα και πέλαγη               14
                   1.2 . Παρακτιες θαλάσσιες περιοχές          14
                   1.3 . Μοντέλα οικοσυστημάτων                14
                   1.4 . Συντονισμός της εκπόνησης μοντέλων    14
               2
                   2.1 . Ρεύματα και εναλλαγή των υδάτινων
                         μαζών                                 15
                   2.2 . Βιογεωχημικοι κύκλοι και ροές         15
                   2.3 . Φαινόμενα στο μεταίχμιο και τα όρια
                         των θαλασσών                          15
                   2.4 . Βιολογικές διεργασίες                 16
                   2.5 . Διεργασίες ιζηματοποιησης             16
      Μέρος II.Επιστήμη και τεχνικές εφαρμογές
                 στις παράκτιες ζώνες                          16
                 1 . Μορφοδυναμική των παρακτίων περιοχών      17
                 2 . Παρακτια οικοσυστήματα                    17
                 3 . Προβλέψεις μεσω της μηχανικής των κυμάτων 17
                 4 . Παρακτιες τεχνικές εφαρμογές              17
      Μέρος ΙΙΙ.Θαλασσια τεχνολογία                           18
                   Ι.Χρηση επιστημονικών οργάνων              18
                   2 . Δημιουργικές τεχνολογίες του κλάδου    19
                   3 . Προοπτικές σχεδιασμου μεγάλης κλίμακας
                       εγκαταστάσεων                          19
                   4 . Μελετες σχετικά με τις προοπτικές
                       της δεκαετίας του '90                  19
      Μέρος IV . Βοηθητικές πρωτοβουλίες                      19
 ---pagebreak--- 1 . Ευρωπαϊκό δίκτυο στοιχείων και πληροφοριών
για τους ωκεανούς
2 . Ερευνητικό σκάφος και συντονισμός
βαρεως εζοπλισμου
3 . Προηγμένη επαγγελματική κατάρτιση
4 . Αποτύπωση για την αξιολόγηση των πόρων
5 . Προπαρασκευη προτύπων και προδιαγραφών
ό.Θαλασσια ερευνά στους πολους .
    θαλασσια γεωεπιστημονικη λιθοσφαιρικη
    ερευνά
 ---pagebreak---                                           1
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Η παρούοα πρόταοη για πρόγραμμα Ε & Α οτην επιστήμη και τεχνολογία της
θάλασσας ( ΜΑ5Τ ) στοχεύει να εκπληρωθούν οι στόχοι που ορίζονται στο κεφάλαιο
7.1 . του προγράμματος-πλαισίου 1987-199 "^ δηλαδή : " συμβολή στη δημιουργία
της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης για τη διερεύνηαη , εκμετάλλευση ,
διαχείριση και προστασία των παράκτιων ζωνών της Ευρώπης και των γειτονικών
θαλασσών ", και επιπλέον : " να δοθεί η αναγκαία κοινοτική διάσταση σε
διάφορες τρέχουσες ερευνητικές δραστηριότητες ". Στην πρόταση προγράμματος
λαμβάνονται υπόψη οι συζητήσεις που διεξάχθηκαν στο παρελθόν στο Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο , που ειδικότερα εκφράζονται με το ψήφισμα* τούτης 10ης Οκτωβρίου
1986 ( ΕΕ 0 1983 ) " σχετικά με την ίδρυση ενός κοινοτικού ινστιτούτου θαλασσίων
ερευνών^ όπου επισημαίνεται η αναγκαιότητα 'όυνεργασίας , συντονισμού και
συμπληρωματικότητας των εθνικών πολιτικών " και απευθύνεται η σύσταση
στην Επιτροπή να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προς το σκοπό αυτό στο πλαίσιο
του προγράμματος-πλαισίου .
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Οι ωκεανοί αποτελούν το τμήμα εκείνο του πλανήτη μας για το οποίο διαθέτουμε
τις ολιγότερες γνώσεις . Καλύπτουν το 72Ζ της επιφάνειας του πλανήτη
και από καταβολής κόσμου ο άνθρωπος τους χρησιμοποίησε για τα ταξίδια
του και για να εφοδιάζεται με είδη διατροφής και άλλους πόρους . Ωστόσο ,
πρόσφατα μόνον εκτιμήθηκε πλήρως η πολυσχιδής σημασία τους .
 Οι ωκεανοί προσφέρουν έμβιους πόρους για την διατροφή και τις ζωοτροφές ,
 για την παρασκευή λιπασμάτων και φαρμάκων . Το θαλάσσιο ύδωρ μπορεί να
 χρησιμοποιηθεί ως διαλυτικό για πολλές χρήσιμες χημικές ουσίες . 0 ωκεανός
 διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο για τη ρύθμιση του κλίματος και μπορεί να
 προσφέρει πολλές προοπτικές εναλλακτικών πηγών ενέργειας . Η υφαλοκρηπίδες
 καλύπτουν μεγάλα αποθέματα υδργονανθράκων και ο βυθός των ωκεανών μπορεί
 να αποτελέσει πηγή ορυκτών . Οι ωκεανοί αποτελούν επίσης τους τελικούς
 τόπους εναπόθεσης ενός μεγάλου μέρους αποβλήτων που προέρχονται από
 ανθρώπινες δραστηριότητες .
 ---pagebreak---                                     - 2 -
Υπό τις σημερινές συνθήκες της παγκόσμιας πληθυαμιακής αύξησης το θαλάσσιο
περιβάλλον υπόκειται σε αυξανόμενες πιέσεις . Ωστόσο , για κάθε μία από
τις προαναφερόμενες εφαρμογές " ελάχιστες είναι οι γνώσεις σχετικά με
τα αντίστοιχα φαινόμενα και τις διαδικασίες προκειμένου να προβλεφθούν
ακριβώς οι επιπτώσεις στρατηγικών εναλλακτικής χρήσης ή μέτρων διαχείρισης .
Χωρίς τις γνώσεις αυτές είναι πιθανή η κατασπατάληση των πόρων , η αναποτελεσμα
τική χρησιμοποίησή τους ή η αθέλητη καταστροφή τους . Το κόστος της άγνοιας
αυτής είναι συχνά υψηλό και η επένδυση για τον περιορισμό της μπορεί
να αποβεί αποδοτικότατη " ( πηγή : "Ωκεανογραφία για το έτος 2000", ΙΙΝΕΘΟΟ ,
Διακυβερνητική Επιτροπή Ωκεανογραφίας , 1984 ).
Τα τελευταία χρόνια τα ισχυρά αυτά επιχειρήματα υπέρ της έρευνας προωθήθηκαν
με την αρχή των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών , που αποτελούν πρόσθετο
κίνητρο για τις παράκτιες χώρες να μελετούν , να αξιολογούν και να εκμεταλ
λεύονται τους πόρους , έμβιους και άβιους , που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία
τους . Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών ( 1982 ),
πέραν της ανάπτυξης και του καθορισμού της αρχής των αποκλειστικών οικονο
μικών ζωνών που προαναφέρονται , θέσπισε και τους κανόνες για τη διεξαγωγή
και προώθηση της θαλάσσιας έρευνας σε παγκόσμιο επίπεδο .
Μία νέα προσέγγιση για την Ε & Α στην επιστήμη και την τεχνολογία της
θάλασσας οφείλεται επίσης σε διάφορες εξελίξεις που έλαβαν χώρα τα τελευταία
έτη . Πρώτον , κερδίζει έδαφος η αντιμετώπιση του πλανήτη Γη ως ενός ενιαίου
συστήματος , με περίπλοκους δεσμούς και αλληλεπιδράσεις μεταξύ των χερσαίων
επιφανειών , των ωκεανών , της ατμόσφαιρας και της βιόσφαιρας . Δεύτερον ,
σημαντική πρόοδος σημείωσε η τεχνολογία που επιτρέπει τη βελτιωμένη συλλογή
και επεξεργασία πληροφοριών και επεκτείνει τις δυνατότητες του ανθρώπου
όσον αφορά τους ωκεανούς . Για παράδειγμα , οι τεχνικές τηλανίχνευσης
από τα αεροσκάφη και τους δορυφόρους καθιστούν δυνατές συνοπτικές και
πραγματικού χρόνου μετρήσεις των ωκεανών * η εμφάνιση της πληροφορικής
επιτρέπει την επεξεργασία τεράστιων ποσοτήτων πληροφοριών * και η εξέλιξη
της τεχνολογίας για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην ανοικτή
θάλασσα ενίσχυσε την εμπιστοσύνη του ανθρώπου στην ικανότητά του να αντι
μετωπίζει τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις υπό άκρως        σκληρές συνθήκες .
Τρίτον , αυξάνεται η αστικοποίηση παράκτιων περιοχών , γεγονός που δημιουργεί
ανησυχίες σε διάφορα θέματα, όπως η διαχείριση του παράκτιου περιβάλλοντος
και η ποιότητα των υδάτων .
                                                                              7
 ---pagebreak---                                          - з -
    ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ
     Ιστορικά, πολιτισμικά και οικονομικά, η θάλασσα αποτελεί ένα ζωτικό και
    αναπόσπαστο τμήμα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας . Είναι μεγάλο το μήκος των
    ακτών της Κοινότητας (άνω των 65.000 χλμ ) και 11 από τα 12 κράτη μέλη
    της είναι παράκτια . Πουθενά στην υφήλιο, εκτός ίσως από τις ΗΠΑ και
    την Ιαπωνία, δεν είναι τόσο έντονα τα προβλήματα της προστασίας , εκμετάλ
    λευσης και διαχείρισης των θαλασσών και των παράκτιων υδάτων .
    Οι θάλασσες που περιβρέχουν την Ευρώπη συγκαταλλέγονται στις πλέον ενδια
    φέρουσες και πολυσχιδείς . Το φάσμα τους επεκτείνετα. από ημίκλειστες θαλάσσιες
    περιοχές έως ανοικτούς ωκεανούς/ και από αρκτικές θάλασσες έωε υποτροπικές ,
    με την αντίστοιχη ποικιλία κλιματικών συνθηκών . Η εκμετάλλευσή τους
     καλύπτει επίσης ένα ευρύ φάσμα χρήσεων , στις οποίες συγκαταλέγεται η ναυσι
    πλοΐα , η αλιεία, οι υδατοκαλλιέργειες , η εκμετάλλευση της ενέργειας από την παλίρροια,
     η απόρριψη    αποβλήτων , η εξόρυξη ορυκτών και συσσωματωμάτων , η   εκμετάλλευση
     του πετρελαίου και του φυσικού αερίου , τα πολιτιστικά θέματα , ο     τουρισμός
     η   αναψυχή , δηλαδή τομείς με σημαντική οικονομική αξία .
Δεδομένων αυτών των πολλών και οικονομικώς σημαντικών χρήσεων , μερικές εκ
των οποίων δεν συμβιβάζονται μεταξύ τους , είναι ουσιαστικής σημασίας οι
καλές βασικές γνώσεις και αξιόπιστες τεχνικές πρόβλεψης προκειμένου να
αναπτυχθούν μακροπρόθεσμες στρατηγικές διαχείρισης . Επιπλέον , ευρείας
κλίμακας διαμεθοριακά προβλήματα ( π.χ . η ικανότητα απορρόφησης αποβλήτων
και η μετακίνηση ουσιών από μία θαλάσσια περιοχή στην άλλη ) απαιτούν
πολυεθνική έρευνα . Μπορεί να είναι σημαντικές οι δυνατότητες των
επιμερούς κρατών για την εξεύρεση λύσεων , ωστόσο η καταβολή σύντονων
προσπαθειών από διάφορες χώρες θα είναι αποτελεσματικότερη από πλευράς
κόστους και θα επιφέρει καλύτερα αποτελέσματα .
                                                                                8
 ---pagebreak---                                     - A -
Υπολογίζεται ότι όλα τα κράτη μέλη μαζί επενδύουν επί του παρόντος στη μη
στρατιωτική Ε&Α σε αυτό το τομέα το αυτό ετήσιο ποσό που επενδύουν οι
Ι1ΠΑ . Μια λεπτομερής έρευνα εντός της Κοινότητας κατέδειζε ότι τα εθνικό
προγράμματα για τη θάλασσα ποικίλουν , απο εκείνα που είναι πολύ
εκτεταμένα και χρηματοδοτούμενα με μεγάλα ποσά σε ορισμένες χώρες έως
εκείνα τα λιγότερο φιλόδοζα . που συγκεντρώνουν την προσοχή τους στην
αλιεία , τη ρύπανση , τη προστασία των ακτών και θέματα της ηπειρωτικής
υφαλοκρηπίδας . Υπάρχει επίσης μία ενδιάμεση ομάδα χωρών των οποίων τα
προγράμματα έχουν ευρύτερο φάσμα και βαθύτερους στόχους , αλλά σε έναν
περιορισμένο αριθμό θεμάτων σε σύγκριση προς τα ευρύτερα εθνικά
προγράμματα . Στα ευρύτερα εθνικά προγράμματα περιλαμβάνονται σημαντικές
συμμετοχές σε διεθνείς δραστηριότητες παγκοσμίου επιπέδου .
 Η πρωτοπορία που κατέχουν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες σε ορισμένα Θέματα
 επιστήμης και τεχνολογίας της Θάλασσας απειλείται λόγω του ότι οι ερευνη
 τικές προσπάθειες συχνά είναι κατακερματισμένες , διασκορπισμένες και
 ανεπαρκώς συντονισμένες . Παρατηρείται η τάση η συνεργασία να πραγματοποιείται
 σε διμερή βάση και πολύ συχνά με μη ευρωπαϊκές χώρες , όπως για παράδειγμα
 με την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ . Στο πρόγραμμα-πλαίσιο εντοπίζεται το πρόβλημα
 αυτό και προτείνεται ότι μία κοινοτική πρωτοβουλία στην επιστήμη και
 τεχνολογία της θάλασσας θα βοηθούσε να εισαχθεί η απαραίτητη ευρωπαϊκή
 διάσταση στις διάφορες τρέχουσες ερευνητικές δραστηριότητες και συνεπώς
 να αναπτυχθεί μία ευρωπαϊκή " κριτική μάζα ". Προς το σκοπό τούτο θα μπορούσαν
 να ξεκινήσουν υπερεθνικά προγράμματα και να χρησιμοποιούνται απδ κοινού
 πολυδάπανες εγκαταστάσεις , να συντονισθούν τα εθνικά προγράμματα και
 να πραγματοποιηθούν ανταλλαγές και επαγγελματική κατάρτιση .
 Άλλα κοινοτικά προγράμματα ( π.χ . Προστασία του Περιβάλλοντος , Κλιματο
 λογία και Φυσικές Καταστροφές , Αλιεία , Τεχνολογική Ανάπτυξη του τομέα
 των Υδρογονανθράκων , Μη Πυρηνική Ενέργεια , και προγράμματα για εφαρμογές
 στη θάλασσα της τηλεανίχνευσης από το Κοινό Κέντρο Ερευνών ( ΚΚΕρ )) σχετί
 ζονται με θέματα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας , αλλά κανένα
 από αυτά δεν αφορά ένα ευρύ φάσμα θεμάτων έρευνας της θάλασσας . Για
 πρώτη φορά η Κοινότητα προσπαθεί να αναπτύξει μία συνοπτική προσέγγιση
 σε έναν ευρύτατο τομέα που προσφέρει η ωκεανογραφική έρευνα, συγκεντρώνοντας
 και βασιζόμενη σε θέματα τρεχόντων εθνικών προγραμμάτων . Το πρόγραμμα
 ΝΑ$Τ θα έχει εν προκειμένω ιδιαίτερη αξία για τα μικρότερα κράτη μέλη ,
 θα βελτιώσει επίσης το επίπεδο τεχνολογικής εμπειρογνωμοούνης και επιστη
 μονικής κατάρτισης στον τομέα των γνώσεων για τη θάλασσα σε όλη την Κοινότητα .
 ---pagebreak---                                      - 5 -
ΣΥΝΟΛΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΑ5Τ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ
Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερόμενα, οι στόχοι του προγράμματος μας είναι οι
ακόλουθοι :
   - Να συμβάλλει στη βελτίωση των γνώσεων του θαλασσίου περιβάλλοντος ,
    ιδιαίτερα των παρακτίων θαλασσίων περιοχών και των τοπικών θαλασσών ,
   προκειμένου , να βελτιωθεί η διαχείριση και η προστασία τους και να
   προβλέπονται οι μεταβολές .
   - Να ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για την εξερεύνηση ,
   προστάσια και αξιοποίηση των ενάλιων πόρων { εξαιρουμένων των αλιευτικών
   πόρων , των υδρογονανθράκων και της ανανεώσιμης ενέργειας που αποτελούν
   αντικείμενο άλλων κοινοτικών προγραμμάτων ).
                            „ -     τη ουνεονασία των εθνικών προγραμμάτων
  - Ν„ Β^ωσει το ουνεονιομο και                            ον6π,„ ίη ,ης
  ΕδΑ της δαλασσας οτα κρ           προγραμμάτων με τη καλύτερη χρήση ίων
   εγκαταατάσεων°έρευνας^σκαφάν^κέντρων^πληροφοριών, μεγάλων μάνεμων
   εγκαταστάσεων ).
- Να ενιοχυθεί η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα των αντιστοίχων τομέων .
 - Να προσφέρει την τεχνολογική βάση και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη κοινών
 προτύπων , προδιαγραφών και κατευθυντηρίων γραμμών εκπόνησης μελετών ,
 ενόψει της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς το 1992 .
- Να προσφέρει βοήθεια για την ευρωπαϊκή συμμετοχή σε παγκόσμια ωκεανογραφικά
    προγράμματα .
- Να διευκολύνει την επαγγελματική κατάσταση και τις ανταλλαγές
    προσωπικού .
ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
Το φάσμα των δραστηριοτήτων Ε     & Α για το θαλάσσιο περιβάλλον είναι
τεράστιο . Οιοδήποτε σχέδιο καταρτισθεί για να εκπληρώσει τους στόχους
του προγράμματος-πλαισίου (βλέπε σ.1 της παρούσας πρότασης ) πρέπει να
στοχεύει σε βασική έρευνα ενός μεγάλου αριθμού θεμάτων, όπως επίσης και
σε ένα επεκτεταμένο φάσμα εφαρμοσμένων ερευνητικών δραστηριοτήτων, και
να επιδιώκει την προώθηση σημαντικών τεχνολογικών εξελίξεων .                10
                                      t
 ---pagebreak---                                       - 6 -
 Παράλληλα , οι φιλόδοξοι αυτοί οτόχοι πρέπει να αντιμετωπίοουν ένα περιορισμέ
 νο προϋπολογισμό, ιδιαίτερα στην αρχική φάση του έργου . Το πρόγραμμα-
 πλαίσιο συνιστά την αυστηρή επιλογή των προγραμμάτων που πρόκειται να
 χρηματοδοτηθούν . Πστόσο, το περιεχόμενο που παρουσιάζεται εν προκειμένω
 πρέπει να είναι ευρύ, προκειμένου να οριοθεί το γενικό περιεχόμενο του εν
 λόγω και ενδεχομένων μελλοντικών προγραμμάτων , ενώ παράλληλα         επισημαίνονται
ορισμένα αποφασιστικής σημασίας θέματα που θα πρέπει να αντιμετωπισθούν
στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης .
  Το τεχνικό περιεχόμενο του προγράμματος ορίσθηκε με τη βοήθεια της Ομάδάς
  Εργασίας 3ά Ηοε της Επιτροπής Επιστημονικής και Τεχνικής Ερευνας (ΕΡΕ$Τ) ·
Στο προπαρασκευαστικό στάδιο συμμετείχαν σε μία εκτενή διαδικασία διαβου
λεύσεων οι επιστήμονες ερευνητές , οι βιομηχανικοί κύκλοι και κυβερνητικοί
ανώτατοι υπάλληλοι . Επιπλέον , το Φεβρουάριο του 1988 ξεκίνησε η διαδικασία
 της προκήρυξης για την εκδήλωση ενδιαφέροντος ( 1 ). Στόχος αυτής της
ενέργειας ήταν να διαπιστωθεί οε κάποιο βαθμό η καταλληλότητα ορισμένων
πιθανών πεδίων έρευνας , να βοηθήσει στον προσδιορισμό των προγραμμάτων
λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες που είχαν καθορισθεί , να προωθήσει
 τις συμβάσεις στην επιστημονική κοινότητα , ιδιαίτερα μεταξύ ερευνητικών
οργανισμών και βιομηχανίας προκειμένου να ξεκινήσουν νέα κοινά προγράμματα ,
και να επιτευχθεί ένα γρήγορο ξεκίνημα αμέσως μετά την έγκριση του προγράμ
ματος από το Συμβούλιο .
Οι πάνω από 1000 απαντήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος που παρελήφθηκαν από επιχειρήσεις
 ( 22% ), ερευνητικά ινστιτούτα ( 37% ) και πανεπιστήμια ( 41% ) επιβεβαιώνουν
τον υψηλό βαθμό ενδιαφέροντος που επικρατεί σε όλη την Κοινότητα για
τα θέματα που αναφέρονται στην προκήρυξη για την εκδήλωση ενδιαφέροντος .
Το συνολικά υπολογιζόμενο κόστος από τις εκδηλώσεις ενδιαφέροντος ανέρχεται
οε τουλάχιστον 1200 εκ . ΕΟΙ), ποσό που με βάση το ποσοστό των 50% ως μέση
κοινοτική συνεισφορά θα απαιτούσε κοινοτική χρηματοδότηση άνω των 600 εκ . ΕΟΙΙ .
  Οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος εκ μέρους της βιομηχανίας αντιπροσωπεύουν 40%
  του εκτιμώμενου κόστους και βοήθησαν για το καθορισμό του τελικού σχεδίου
  τεχνικού περιεχομένου του προγράμματος ΜΑ$Τ ■
Η κατανομή κατά χώρα καταδεικνύει ότι το ενδιαφέρον είναι από γεωγραφική
άποψη ισοκατανεμημένο . Πολλοί από τους ανταποκριΘέντες στην πρόσκληση
ανέφεραν πιθανούς εταίρους για τη συνεργασία στα έργα , γεγονός που μαρτυρεί
τη βούληση συνεργασίας σε υπερεθνικό επίπεδο .
 ( 1 ) ΕΕ 0 48 της 20ης Φεβρουάριου 1988 .
                                                                                11
 ---pagebreak---                                              7
Από μία παγκόσμια επισκόπηση της ωκεανογραφίας , είναι προφανές ότι έχουν ήδη οφιε-
ρωθεί πόροι σε ευρείας κλίμακας προγράμματα ωκεανογραφίας . Μεταξύ αυτών περιλαμ
βάνονται το πρόγραμμα ΝΟΘΕ ( ΜΟΚΕϋ ΟΟΕΑΝ αΚΟΙ/ ΕΑΤΙΟΝ ΕΧΡΕΚΙΜΕΝΤ ), Τ06Α ( ΤΚΟΡΙΟΑΕ
ΟΟΕΑΝ ΑΝΟ 6ΕΟΒΑΕ ΑΤΜ05ΡΗΕΚΕ ), ΟΘΡ ( ΟΟΕΑΝ 0ΚΙΕΕΙΝ6 ΡΚ06ΚΑΜΜΕ ) και ϋ60Ρ$ ( ϋΟΙΝΤ
6ΕΟΒΑΕ ΟΟΕΑΝ ΡΕΙΙΧ 5Υ5ΤΕΜ), που χρηματοδοτούνται με εθνικές συνεισφορές και όχι
από πόρους κάποιου κεντρικού οργανισμού .
Συγκριτικά , φαίνεται ότι είναι μικρότερη η προσοχή που δόθηκε στην έρευνα σχε
τικά με τις θάλόσσες· και τις παράκτιες θαλάσσιες περιοχές , θέμα το οποίο φαίνεται
ότι δεν δημιουργεί ανησυχίες μόνο στην Ευρώπη . Ενδεικτικά , η ίδια άποψη εκφρά
στηκε εν προκειμένω σε μια πρόσφατη ακρόαση ( Απρίλιος του 1988 ) στην Επιτροπή
Περιβάλλοντος και Δημοσίων Έργων της Γερουσίας των ΗΠΑ .
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω , το επίκεντρο του πρώτου προγράμματος ΜΑ3Τ θα
αποτελέσουν οι παράκτιες θαλάσσιες περιοχές και οι θάλασσες ( στις θάλασσες
συγκαταλέγονται η Μεσόγειος , η Βόρειος Θάλασσα , η Βαλτική και η Ιρλανδική
Θάλασσα ) και τμήματα του Ατλαντικού , όστόσο , δεν αποκλείεται η πιθανότητα να
διεξαχθούν ορισμένες περιορισμένες έρευνες για τους ανοικτούς ωκεανούς όπου
τούτο αρμόζει , δηλαδή στο μεταίχμιο μεταξύ ωκεανού / υφαλοκρηπίδας και του Βορειο
ανατολικού Ατλαντικού .
Οι τομείς που θα περιληφθούν στο* κοινοτικό πρόγραμμα για την επιστήμη και τεχνο
λογία της θάλασσας απαριθμούνται στο τεχνικό περιεχόμενο του κεφαλαίου 7.1
του προγράμματος-πλαίσιου . Με βάση τις γενικές αυτές γραμμές τα θέματα αυτά και
άλλα συναφή ομαδοποιούνται σε τέσσερα κεφάλαια με τις ακόλουθες επικεφαλίδες :
                        Τμήμα I        Βασική και Εφαρμοσμένη Επιστήμη
                                       της θάλασσας
                        Τμήμα II       Επιστήμη και Τεχνολογικές Εφαρμογές στις
                                       Παράκτιες Ζώνες
                        Τμήμα III      Τεχνολογία της Θάλασσας
                        Τμήμα IV       Βοηθητικές Πρωτοβουλίες
                                                                                12
 ---pagebreak---                                           - 8 -
  Το πρώτο τμήμα , με τίτλο "Βασική και Εφαρμοσμένη Επιστήμη της Θάλασσας1, αφορά
  ειδικότερα τη μελέτη των ωκεανογραφικών και οικολογικών χαρακτηριστικών των
  παράκτιων θαλάσσιων περιοχών και των θαλασσών , μέσω της μελέτης των θαλασσίων
  φαινομένων και της εφαρμογής μαθηματικών μοντέλων , θεωρήθηκε σημαντικό να δια-
  χωρισθεί από το τμήμα σχετικά με την Επιστήμη και τις Τεχνολογικές Εφαρμογές των
  Παρακτίων Ζωνών ( Τμήμα II ), λόγω των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών και προβλημάτων
  των παράκτιων περιοχών που απαιτούν τόσο τεχνικές όσο και επιστημονικές λύσεις .
  Η ανάπτυξη και η προσαρμογή της νέας τεχνολογίας είναι ζωτική για την προώθηση
  της επιστήμης της θάλασσας και για την καλύτερη διαχείριση και χρησιμοποίησή
  της . Οι απαιτήσεις σε αυτόν τον τομέα περιέχονται στο τμήμα III , με τίτλο
" Τεχνολογία της Θάλασσας". Τα θέματα που περιλαμβάνονται σε αυτό το τμήμα αφορούν
  ιδιαίτερα τη βιομηχανία .
  Το τμήμα IV,αφορά , ειδικότερα , την ανάγκη καλύτερης χρήσης των ήδη υπαρχουσών
 δυνατοτήτων , τη διάδοση των στοιχείων και των πληροφοριών και τη βελτίωση
  της επαγγελματικής κατάρτισης . Οι στόχοι αυτοί ορίζονται σαφώς στο πρόγραμμα-
  πλαίσιο και στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10.10.1986 .
  Το περιεχόμενο των τμημάτων I εως IV περιγράφεται λεπτομερέστερα σε
  μέρος του παρόντος εγγράφου που ακολουθεί..
 ΠΙΘΑΝΑ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
 Το πρόγραμμα ΜΑ5Τ, όπως όλα τα κοινοτικά προγράμματα Ε & Α , επικεντρώνεται
 στην προ-ανταγωνιστική έρευνα . Τα ΐιιΟνά ωφέλη για τη βιομηχανία Θα προέλθουν
 από την ανάπτυξη νέου εξοπλισμού, την πρόσβαση σε νέες πληροφορίες , τη χρήση
 νέων τεχνικών και μεθόδων , και τη χρησιμοποίηση νέων υλικών που θα δοκιμα
 σθούν στο πλαίσιο των έρνων ΜΑ5Τ .
 Νέος εξοπλιομός .
 Ορισμένες συμβάσεις θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα νέα και βελτιωμένα
 εξαρτήματα και συστήματα, λόγω των νέων μεθόδων σχεδιασμού, ανάπτυξης της
 τεχνολογίας και δοκιμών . Οι τύποι του εξοπλισμού εν προκειμένω κυμαίνονται
 από σχετικά μικρά αντικείμενα, όπως για παράδειγμα συστήματα δειγματοληψίας
                                                                                13
 ---pagebreak---                                       - 9 -
και ανίχνευσης , έως μεγάλες εγκαταστάσεις , όπως για παράδειγμα ερευνητικά σκά
φη , υποβρύχια ρομπότ και εγκαταστάσεις δοκιμασίας τεχνικών εφαρμογών . Όσον
αφορά τα τελευταία, θα ήταν ωστόσο παράλογο να επιδιωχθούν ενέργειες πέραν του
σταδίου της μελέτης χωρίς να     στρεβλωθεί ο προϋπολογισμός του προγράμματος .
Πρέπει να επισημανθεί ότι οι τεχνολογίες που αφορούν την ανάπτυξη ορισμένων
εξοπλισμών μπορούν να καλυφθούν από άλλα προγράμματα Ε & Α ( ΒΚΙΤΕ / ΕΙΙΚΑΜ,
ΚΑΟΕ και Ε5ΡΚΙΤ ). Σχέδια για νέο εξοπλισμό στη θάλασσα , που εμπίπτουν στο
πεδίο του ΜΑ5Τ μπορούν να ενταχθόύν σε αυτά τα άλλα προγράμματα .
Νέες τεχνικές :
Ωφέλη για τη βιομηχανία θα προκύψουν ιδίως από τη βελτιωμένη συγκέντρωση , επε
ξεργασία και μετάδοση πληροφοριών και μεθόδων εκπόνησης προτύπων , από τη χρησι
μοποίηση των προτύπων για τις μελέτες μηχανικών και την παρακολούθηση , από
νέες μεθόδους υπολογισμού και παρακολούθησης , από τεχνικές επεξεργασίες στοι
χείων για ένα φάσμα εφαρμογών .
Βελτιωμένη πληροφόρηση :
Νέες πηγές στοιχείων πληροφοριών , η βαθμιαία βελτίωση της ποιότητας και ποσό
τητας των πληροφοριών για τη θάλασσα και τις παράκτιες περιοχές θα μπορούσαν
να προσφερθούν στη βιομηχανία ως αποτέλεσμα των έργων που θα επιτελεσθούν στο
πλαίσιο του προγράμματος ΜΑ5Τ στους τομείς των εφαρμογών της ανοικτής θάλασ
σας , της μελέτης και του υπολογισμού των τεχνικών εφαρμογών . Ιδιαίτερα ση
μαντική είναι εν προκειμένω η ανάπτυξη προδιαγραφών για την ολοκλήρωση και
εφαρμογή των στοιχείων πληροφοριών καθώς και βελτιωμένα και συντονισμένα
δίκτυα πληροφοριών .
Ωστόσο , η αρχή της χρηματοδότησης της έρευνας και όχι των συνήθων δραστηριο
τήτων δεν επιτρέπει τη συνεισφορά σε συστήματα μακροπρόθεσμων στοιχείων
σχετικά με τις υποδομές , παρά μόνο όσον αφορά τις μελέτες και τις επιδεί
ξεις . Δίκτυα συγκέντρωσης και μετάδοσης πληροφοριακών στοιχείων , βάσεις
δεδομένων και συστήματα ανταλλαγής των πληροφοριών που θα συγκροτηθούν στο
πλαίσιο του ΜΑ5Τ προοριζόμενα για μακροπρόθεσμη χρήση θα απαιτήσουν από
τους συμμετέχοντες την ανάληψη υποχρεώσεων πέραν από τη διάρκεια ισχύος του
προγράμματος ΜΑ5Τ .
                                                                                14
 ---pagebreak---                                          10 -
 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ
Θα συγκροτηθεί Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης και Συντονισμού ( 060 η οποία
θα επικουρεί την Επιτροπή κατά τη διαχείριση και την εφαρμογή του προγράμματος .
Το ποσό που θεωρείται απαραίτητο για την Επιστήμη και την Τεχνολογία της θάλασ
σας ( υποδιαίρεση 7.1 του προγράμματος-πλαισίου 1987-1991 ) ορίσθηκε σε 50 εκατ .
ΕΟυ για το χρόνο διάρκειας του προγράμματος . Το πρόγραμμα θα πρέπει να διαρκέ
σει τρία έτη και θα αρχίσει να ισχύει μετά την έγκρισή του από το Συμβούλιο ,
πιθανώς το πρώτο εξάμηνο του 1989 και θα διαρκέσει έως το 1992 . Απόφαση σχε
τικά με την κατανομή των πόρων μεταξύ των διαφόρων μερών του προγράμματος ΜΑ8Τ
θα ληφθεί μόνον αφού εκτιμηθούν οι προτάσεις ενδιαφέροντος και η ποιότητα των
σχεδίων κατόπιν διαβουλεύσεων με την 06ς . Ωστόσο , η πιθανή κατανομή των πόρων
θα μπορούσε να είναι η ακόλουθη :
        Μέρος I       Βασική και Εφηρμοσμένη Επιστήμη
                      της Θάλασσας                                    30-35%
        Μέρος II      Επιστήμη και Τεχνολογικές Εφαρμογές
                      στις Παράκτιες Ζώνες                            15-20%
        Μέρος III     Τεχνολογία της Θάλασσας                         30-35%
        Μέρος IV      Βοηθητικές Πρωτοβουλίες                         10-13%
Ένα σημαντικό μέρος υποχρεώσεων χρηματοδότησης θα πρέπει να αναληφθεί για
το τμήμα IV προκειμένου να αντ ιμετωπισθούν οι βραχυπρόθεσμες ανάγκες καλύτε
ρου . συντονισμού .
Το πρόγραμμα θα εφαρμοοθεί με τη σύναψη συμβάσεων έρευνας κοινής δαπάνης ,
με ενέργειες συντονισμού, πρωτοβουλίες υποστήριξης , συμβάσεις εκπόνησης
μελέτης , και με την επαγγελματική κατάρτιση και ανταλλαγές . Οι συμβάσεις
κοινής δαπάνης θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση ερευνητικών σχεδίων
που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για όλη την Κοινότητα , συμπεριλαμβανομένου του
έργου που δεν μπορεί να επιτελεσθεί σε εθνικό επίπεδο ή με το συντονισμό
εθνικών προγραμμάτων , θα πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η μετάδοση των γνώσεων
και παράλληλα να εκπληρωθούν οι απαιτήσεις και οι στόχοι του προγράμματος
ΜΑ5Τ. Οι προς διάθεση πόροι θα χρησιμοποιηθούν για τους ακόλουθους στόχους ;
 ---pagebreak---                                              - 11
α ) Για τη χρηματοδότηοη συμβάσεων έρευνας σχεδίων που θα υποβληθούν κατόπιν
    δημόσιας προκήρυξης για την υποβολή προτάσεων , η οποία θα δημοσιευθεί μόλις
    τούτο είναι εφικτό . Η κοινοτική συνεισφορά για τα έργα κοινής δαπάνης θα
    ανέρχεται κατά κανόνα σε 50*ά της συνολικής δαπάνης , θα εφαρμοσθεί ωστόσο
    μια ευέλικτη προσέγγιση . Η κοινοτική ενίσχυση θα κυμανθεί από το ποσοστό
    του 100‘έ στο πρόσθετο κόστος των οχεδίων που θα υποβληθούν από τα πανεπι
    στήμια έως το ποοοστό του 20% για τα έργα τεχνολογίας . Οι κοινοπραξίες ερευ
    νητικών κέντρων ( και / ή πανεπιστημίων ) και βιομηχανίας θα αντιμετωπισθούν
    ιδιαίτερα ευνοϊκά και θα είναι υποχρεωτικές για τα έργα του τμήματος III .
    Σε όλα τα σχέδια πρέπει να συμμετέχουν φορείς από τουλάχιστον δύο κράτη
    μέλη . ;
    θέμα προτεραιότητας ή τομείς έργων θα ορισθούν σαφώς προκειμένου να βοηθή
    σουν τους υποψηφίους να διατυπώσουν τις προτάσεις τους και να αποφευχθεί
    υπέρμετρο ποοοστό απόρριψης προτάσεων . Οι προτάσεις θα εκτιμηθούν από ανε
    ξάρτητους εμπειρογνώμονες , με κριτήριο την ποιότητα , τη συσχέτιοη με τα
    θέματα και την προοπτική επιτυχίας . Οι προτάσεις που εμπίπτουν στο τμήμα
    III θα εκτιμηθούν επίσης με βάση τη δυνατότητα βιομηχανικής εφαμογής τους .
    Η τελική απόφαση για την επιλογή των έργων προς χρηματοδότηση θα ληφθεί
    από την Επιτροπή κατόπιν διαβουλεύσεων με την 060 .
β ) Για να καλυφθεί το κόστος συντονισμού των έργων που χρηματοδοτούνται σε
    εθνικό επίπεδο (" Εναρμονισμένες δράσεις ").
γ ) Για να ενθαρρυνθούν οι πρωτοβουλίες που οδηγούν σε καλύτερη επικοινωνία
    και για να μειωθεί η καταβολή διπλού εόγου , για να ενθαρρυνθεί η κοινή χρη
    σιμοποίηση εγκαταστάσεων για εξοπλισμό και για να προωθηθεί η προηγμένη
    υπερεθνική επαγγελματική κατάρτιση επιστημόνων , μηχανικών και τεχνικού προ
    σωπικού .
δ) Για να διεξαχβούν μελέτες για την εκτίμηση των δυνατοτήτων και των προβλη
    μάτων και για τις μελλοντικές προοπτικές    της επιστήμης και τεχνολογίας της θά
    λασσας στη δεκαετία του '90 .
ε ) Για τη διάδοση και την ενθάρρυνση εφαρμογής των αποτελεσμάτων της Ε ά
    Α μέσω συναντήσεων και επιστημονικών συνεδρίων των συμβασιούχων , και προ-· ,
    κειμένου να διατεθούν οι πληροφορίες στις βάοεις και τα δίκτυα πληροφοριών .
Τα μέρη I, II και III του προγράμματος θα εφαμοοθούν με ερευνητικές συμβάσεις
και συντονισμένες δράσεις,ενώ το τμήμα IV θα εφαρμοσθεί με τη χορήγηση των            *
χρηματοδοτικών μέσων που είναι απαραίτητα για ορισμένες βοηθητικές πρωτοβουλίες .
 ---pagebreak---                                         - 12 -
Στο πρόγραμμα θα έχουν πρόσβαση τα πανεπιστήμια , ερευνητικοί οργανισμοί και · .
βιομηχανικές επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Κοινότητα . Θα καταβληθεί προσπά
θεια να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερο το φάσμα των συμμετεχόντων,με τη διανομή
ενημερωτικού υλικού και τον καθορισμό εθνικών φορέων επαφών .
 Η συμμετοχή και ανάμειξη κρατών που δεν είναι μέλη ( περιλαμβανόμενων και
  εκείνων που μετέχουν οτο ςθ$Τ ), διεθνών και εθνικών οργανισμών θα             ·τη-
  καταστούν δυνατές με ανάλογες συμφωνίες που θα έχουν σαν κριτήριο την
 αμοιβαία εξυπηρέτηση συμφερόντων , ή . στην περίπτωση οργανισμών και            :ε
 επιχειρήσεων που εδρεύουν σε χώρες της Ελεύθερης Αγοράς , με κατάλληλες
 ρυθμίσεις κατά περίπτωση .
Το πρόγραμμα Θα συνδεθεί με άλλα κοινοτικά προγράμματα ( Προστασία του Περιβάλ
λοντος , Κλιματολογία και Φυσικές Καταστροφές , Αλιεία , Μη-Πυρηνική Ενέργεια ,
ΒΚΙΤΕ / ΕΟΡΑΜ, Τεχνολογική Ανάπτυξη στον Τομέα των Υδρογονανθράκων ). Όπου θεω
ρηθεί κατάλληλη , θαεξετασθεί . η προοπτική κοινής χρηματοδότησης έργων . Θα εξα
σφαλισθεί ο συντονισμός προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη και να γε
φυρωθούν τα κενά . Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην εξασφάλιση συνοχής των έργων
ΜΑ5Τ και των σχετικών δραστηριοτήτων του ΚΚΕρ στις εφαρμογές για την τηλεανίχ-
νευση .
Θα επιτευχθούν επίσης επαφές με δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από άλλους
διεθνείς οργανισμούς , όπως το Διεθνές Γραφείο Μετεωρολογίας (ΜΜΟ), η Διακυβερ
νητική Ωκεανογραφική Επιτροπή ( ΙΟΟ και το Διεθνές Συμβούλιο για την Εκμετάλ
λευση των Θαλασσών ( Ι0Ε5 ), όπως επίσης και με την ΤΑ5Κ ΡΟΡΟΕ για τη Βόρειο
Θάλασσα . Οι συμμετοχές κρατών μελών σε αυτές τις δραστηριότητες θα μπορούσαν
να επιλεχθούν για επιμέρους χρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΜΑ5Τ .
νΕχρι ·αν.αγνωρτσθ6ί ,'η ανάγκη να υπάρξει διασύνδεση με το πρόγραμμα ΕΙΙΚΕΚΑ . Η
Επιτροπή εκπροσωπείται στο διοικητικό συμβούλιο ΕυΚΟΜΑΚ πράγμα που θα πρέπει
να εξασφαλίσει τον αποκλεισμό της αλληλεπικάλυψης   του έργου , ιδιαίτερα σε
περιπτώσεις που είναι αμφίβολο πού έγκεινται τα όρια μεταξύ προ-ανταγωνιστικής
και ανταγωνιστικής έρευνας .
    Μία ανεξάρτητη αξιολόγηση του προγράμματος που θα αποτελέσει το
    αντικείμενο εκθέσεων οι οποίες θα εκπονηθούν σύμφωνα με το σχετικό
    ψήφισμα του Συμβουλίου και την ανακοίνωση της Επιτροπής , όπως επίσης και
    σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 2 του
    προγράμματος-πλαισίου.Η εκτίμηση θα καθορίσει το σημείο στο οποίο οι
    στόχοι  του προγράμματος έχουν πραγματοποιηθεί και μπορεί να περιλαμβάνει
    τα ακόλουθα κριτήρια :                                                           I
                                                                                17
 ---pagebreak---                                         - 13 -
   - Την συνεισφορά στην προαγωγή της γνώσης του θαλασσίου περιβάλλοντος ,
  ειδικώτερα των Ευρωπαϊκών ακτών και των τοπικών θαλασσών .
   - Τον βαθμό ανάπτυξης ή βελτίωσης των θαλασσίων οργάνων με σκοπό να
  κυταστήσει την τεχνολογία απαραίτητη για την πρόοόο των θαλασσίων
  επιστημών και των σχετικών μελλοντικών βιομηχανικων αναπτύξεων .
   - Την έκταση στην οποία εχει προαχθεί η συνεργασία μεταξύ των εθνικών
  θαλασσίων Ε&Α προγραμμάτων των χωρών-μελών , με το συντονισμό των εργασιών
  και με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τα προγράμματα κοινής
  χρηματοδότησης .
  -Το βαθμό στον οποίο έχει επιτελεσθεί πρόοδος στη κοινή χρήση των
  υπαρχόντων κυρίων ερευνητικών εργαστηρίων .
  -Την οποτελεσματικότητα του προγράμματος στην ενθάρυνοη της εκπαίδευσης
  και της ανταλλαγής προσωπικού .
  - Την έκταση στην οποία έχει ενδυναμωθεί η Ευρωπαϊκή συμμετοχή σε ευρύτερα
  ωκεάνεια προγράμματα .
  ΣΚΙΑΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΟΝ ΜΕΡΟΝ I ΕΟΣ IV ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΑ5Τ (*)
  Μέρος I. Βασική και Εφηρμοσμένη Επιστήμη της Θάλασσας
  Η    κοινοτική έρευνα στον τομέα της Επιστήμης της Θάλασσας έχει τους ακόλουθους τρεις στό
  χους : να επιτευχθεί μια καλύτερη κατανόηση των θαλάσσιων φαινομένων , ιδιαίτε
  ρα όσον αφορά τις θάλασσες και τις παράκτιες θαλάσσιες περιοχές των κρατών με
  λών της Κοινότητας " να βελτιωθεί η δυνατότητά μας να προβλέπουμε τις μεταβολές
  στις θαλάσσιες αυτές περιοχές και να εδραιωθεί η επσιτημονική βάση γιά τη δια
  χείριση , την προστασία και την αξιοποίησή τους .
  Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί θα είναι αναγκαίο να μελετηθεί η
  δομή , η σταθερότητα και η δυναμική εξέλιξη του θαλάσσιου περιβάλλοντος . Αρχι
  κά , με την ανάπτυξη των ήδη υπαρχόντων και νέων μοντέλων των θαλασσίων φαι
  νομένων , και εν συνεχεία με τη διεξαγωγή βασικής έρευνας στους διάφορους επι
  μέρους κλάδους ( φυσική , χημεία, βιολογία ) της ωκεανογραφίας . Το μέρος I υπο
 διαιρείται κατα συνέπεια ως ακολούθως : 1 . Εκπόνηση μοντέλων και 2 . Ώκεανο-
 ραφία .
 1 . Εκπόνηση μοντέλων
      Η Ε & Α για την εκπόνηση μοντέλων καταλαμβάνει σημαντικό ρόλο στο πρόγραμ
      μα ΜΑ5Τ . 0 κύριος λόγος για τούτο είναι ότι η εκπόνηση μαθηματικών και
      αριθμητικών μοντέλων για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές έχει αποδειχθεί
      όττιαποτελεί την μόνη τεχνική η οποία μπορεί να εκφράσει τις αλληλεπιδρά
      σεις των σύνθετων διαδικασιών ενός θαλασσίου συστήματος με τρόπο εύχρηστο
      ή ελέγξιμο . Βασικός στόχος αυτού του τμήματος του προγράμματος είναι να
      καταρτισθούν συστήματα για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων για τη δια
      χείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος . Με τον τρόπο τούτο θα.πρέπει να
      προωθηθεί ο διάλογος μεταξύ των υπεύθυνων για τη διαχείριση και των επι
      στημόνων, που είναι οε μεγάλο βαθμό αναγκαίος .
^γράμματος διατίθεταΓστο^ περινρα<™ *<>υ τεχνικού περιεχομένου
"Ρογραμμα του ΜΑ$Τ "            έγγραφο εργασίας με τίτλο "Λεπτ2ΐερές
                                                                    «.«.χυμένου του
                                                                  ■Λεπτομερές τεχνικό
 ---pagebreak---                                                14
1.1 . Υφαλοκρηπίδα και πελάγη
      0 μακροπρόθεσμος στόχος είναι να αναπτυχθεί ένα συντονισμένο σύστημα εκ
      πόνησης μοντέλων για τις ευρωπαϊκές θάλασσες . Η ανάπτυξη νέων τρισδιάτατων
      μοντέλων είναι αναγκαία και ιδιαίτερης σημασίας για την προσομοίωση των
      φαινομένων που παρατηρούνται στο μεταίχμιο υφαλοκρηπίδας - ωκεανού .
1.2 . Παράκτιες θαλάσσιες περιοχές
      Παρότ ι τα τελευταία χρόνια έχει επεκταθεί η εκπόνηση μοντέλων για τμήμα
      των ευρωπαϊκών παρακτίων θαλασσίων περιοχών, η ποιότητα των μοντέλων παρουσιάζει σο
      βαρές διακυμάνσεις στην Κοινότητα . Τα πλεονεκτήματα μπορούν να προκύψουν
      κυρίως με έργα συγκριτικής εκπόνησης μοντέλων και την ευρύτερη διάδοση
      των αποτελεσμάτων της Ε δ Α . Υπάρχει επίσης ανάγκη καλυτέρων μοντέλων
      γοα τα παράκτια ύδατα και για την ένταξη των μοντέλων αυτών στα αντίστοι
      χα  για τις θάλασσες .
1.3 . Μοντέλα οικοσυστημάτων
      Η εκπόνηση μοντέλων είναι η μοναδική τεχνική με την οποία μπορούν να πε
      ριγραφούν εκτενώς θαλάσσια οικοσυστήματα λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλία
      του φυσικού περιβάλλοντος . Κατά συνέπεια σχετίζεται άμεσα με τις μελέ
      τες αιτίου/αιτιατού των    οικολογικών διαδικασιών . Προς το παρόν , η εκπόνη
      ση μοντέλων για τα οικοσυστήματα είναι λιγότερο προηγμένη από την εκπόνη
      ση μοντέλων για τα φυσικά φαινόμενα και είναι αναγκαίο να γεφυρωθεί αυτό
      το χάσμα .
1.4 . Συντονισμός της εκπόνησης μοντέλων
      0 τομέαςςτης εκπόνηςης μοντέλων είναι σχετικά πρόσφατος και θα μπορούσε
      να ωφεληθεί από έναν καλύτερο συντονισμό . Πρωτοβουλίες στον τομέα θα
      μπορούσαν να αποτελόσουν θετική συμβολή για την ποιότητα και τη δυνατότη
      τα εφαρμογής των μοντέλων που εκπονούνται στην Ευρώπη , για τη διάδοση των
      αποτελεσμάτων της εκπόνησης μοντέλων και για την κοινοτική συμμετοχή σε
      διεθνή' προγράμματα .
Η εκπόνηση μαθηματικών μοντέλων για τη θάλασσα αποτελεί ευρύτατο θέμα και , κατά
συνέπεια, προτείνεται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, εφόσον δεν σημειωθούν μεταβολές,
εκπδνησηςπβοντ??ωνΤΓ,Τσ στα ^οντ^α για τα οικοσυστήματα και το συντονισμό της
                                                                                19
 ---pagebreak---                                - 15 -
                                                        εμ
2. Ωκεανογραφία
   Επίκεντρο του τομέα της ωκεανογραφίας είναι η μελέτη των θαλασσίων φαι
   νομένων στις περιοχές που ενδιαφέρουν τα κράτη μέλη . Η έμφαση θα
   δοθεί οε διεπιστημονικές μελέτες που συμβάλλουν στην καλύτερη κατα
   νόηση των θαλασσίων συστημάτων και μπορούν να προσφέρουν στοιχεία
   για μαθηματικά μοντέλα . Έχουν ορισθεί πέντε κύρια θέματα .
   2.1 .  Ρεύματα και εναλλαγή των υδάτινων μαζών
   Τα ρεύματα και η εναλλαγή των υδάτινων μαζών που περιβρέχουν την
   Ευρώπη πρέπει να καθοριστούν προκειμένου να διαπιστωθούν οι κυρίαρ-
   χες φυσικές δυνάμεις που επενεργούν στο θαλάσσιο περιβάλλον . Για
   παράδειγμα πρέπει να εξηγηθούν τα συστήματα ρευμάτων της υφαλοκρη
   πίδας προκειμένου να γίνει κατανοητή η πορεία των χερσαίων
   και θαλάσσιων εισροών      και να υπολογισθούν οι μεταβολές που συμ
   βαίνουν στα υφαλοπρανή .
   2.2 .  Βιογεωχημικοί κύκλοι και ροές
   Δεν επαρκούν οι γνώσεις σχετικά με την αλληλουχία των στοιχείων της φύσης
   στο θαλάσσιο περιβάλλον και απαιτείται έρευνα προκειμένου να κα
   θορισθούν οι κύριοι οδοί και αποδέκτες ( ιδιαίτερα για τον άνθρακα ,
   το άζωτο τον φώσφορο, το πυρίτιο και τα μέταλλα ) των βιογεωχημικών
   κύκλων . Οι μελέτες αυτές είναι σημαντικές προκειμένου να καθορι
   σθεί ο φυσικός κύκλος των ουσιών , να καλυφθούν κενά στα υπάρχοντα
   στοιχεία και να μπορούν να προβλεφθούν φυσικές ή τεχ-
   νητές μεταβολές .
   2.3 .  Φαινόμενα στο μετέχμιο και τα άρια των θαλασσώ ν
   Το μετέχμιο μεταξύ των θαλασσών , ο θαλάσσιος βυθός , η ατμόσφαιρα ,
   τα παράκτια ύδατα και οι εκβολές των ποταμών είναι οι τόποι όπου
   παρατηρεί ται η διαρκής εναλλαγή εναερίων , σωματιδίων και άλλων
   φερτών    υλών . Αυτές οι περιοχές διαρκούς αλληλεπίδρασης πρέπει
   να μελετηθούν περαιτέρω προκειμένου να καθορισθούν οι εναλλαγές
   ύλης και ενέργειας στα όρια του θαλάσσιου συστήματος , περιλαμβα
    νομένων και των ανοικτών ορίων , δηλαδή υφαλοκρηπίδας /ωκεανών ,
   και προκειμένου να υπολογιστεί η συνολική συνεισφορά των θαλασσών
   στους μεγάλους ωκεανούς .
                                                                             20
 ---pagebreak---                                                    16 -
   2.4 . Βιολογικές διεργασίες
          Απαιτούνται μελέτες λειτουργιών των (3ιολογικών διεργασιών στη θάλασσα ,
          περίλαμ(3ανομένων των θαλασσίων μικροοργανισμών προκειμένου να συγκεν
          τρωθούν τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εκπόνηση μοντέλων
          οικοσυστημάτων . Θα αποτελούσε (3οήθεια για την επίτευξη μιας καλύτε
          ρης κατανόησης του τρόπου οργάνωσης και των χαρακτηριστικών της ζωής
          στη θάλασσα και τον καθορισμό των φυσικών και χημικών δυνάμεων που
          επενεργούν και για την πρόβλεψη των μεταβολών .
   2.5 . Διεργασίες ιζηματοποίησης
Απαιτούνται μελέτες που έχουν ως αντικείμενο τη μεταφορά , τη καθίζηση ,
την εναιύρηση , την διαγέννεοη . τη διάβρωση των ιζημάτων και άλλες
διεργασίες ιζηματογέννεσης στην ανοιχτή θαλασσα αλλα και στις παράκτιες
περιοχές ( βλ . επίσης μέρος II παράγραφος 1 ). Οι πληροφορίες και τα
στοιχεία αυτά είναι αναγκαίες για να προβλεφθει πιθανή κατολίσθηση των
ιζημάτων , να υποβοηθηθεί η λήψη αποφάσεων για τις γεωτεχνικές σπουδές ,
και να καθορισθουν οι κατάλληλες χρήσεις του θαλασσίου πυθμένα .
   Λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ φάσμα Θεμάτων ωκεανογραφίας που προαναφέρθηκαν ,
   στο πλαίσιο του εν λόγω παραρτήματος, εφόσον δεν σημειωθούν μεταβολές, προτεραιό
                          1         •         *<■.          r\ *     <•*» \ 4
   τητα θα δοθεί στις βιολογικές διεργασίες ( 2.4 ) και στους βιογεωχημικούς
   κύκλους και ροές ( 2.2 ).
   Μέρος II .     Επιστήμη και Τεχνικές Εφαρμογές στ ις Παράκτ ιες Ζώνες
   Οι στόχοι του τμήματος " Ειιιστήμη και Τεχνικές Εφαρμογές στις Παράρκτιες
    Ζώνες " στο πλαίσιο του προγράμματος είναι οι ακόλουθοι : να
   ενισχυθεί η ευρωπαϊκή έρευνα για τις παράκτιες διεργασίες , που θα επι
   τρέψει με τον τρόπο αυτό τη βελτίωση της διαχείρισης των πόρων και των
   μελετών τεχνητών εφαρμογών * να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες και τα στοι
   χεία που απαιτούνται για την ανάπτυξη της εφαρμογής συγχρόνων μέσων για
   τη διαχείριση των παράκτιων περιοχών , ειδικότερα με την εκπόνηση μαθημα
    τικών αριθμητικών μοντέλων " να προωθηθεί και να εναρμονιστεί ο σχε
   διασμός των τεχνικών έργων στις παράκτιες περιοχές " να βοηθηθεί η προετοιμα
    σία για την αντιμετώπιση της ύψωσης της στάθμης της θάλασσας τον επό
   μενο αιώνα,που φαίνεται ότι είναι αναπόφευκτη . Τα προβλήματα ρύπανσης
   των  παράκτιων περιοχών περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα προστασίας του περιβάλλοντος και για
   το λόγο τούτο εξαιρούνται από το πορόν πρόγραμμα.                                      Υ   21
 ---pagebreak---                                     17 -
1.  Μορφοδυναμική των παράκτιων περιοχών
    Η μορφοδυναμική των παράκτιων περιοχών αφορά κατά κύριο λόγο τη μελέιη της δια
   μόρφωσης των ακτών από τα κύματα και τα ρεύματα και απαιτούνται νέα
    μαθηματικά μοντέλα για την κατανόηση και την πρόβλεψη της διεργασίας
    αυτής . Τα είδη υπάρχοντα μαθηματικά μοντέλα συνεκτικής συμπεριφοράς
    των πετρωμάτων δεν είναι ικανοποιητικά και απαιτούνται καλύτερες προ
    βλέψεις για την κατανόηση βασικών διεργασιών , π.χ . των ιδιοτήτων της
    διάβρωσης και των ιδιοτήτων σταθεροποίησης σε συνάρτηση προς το χρόνο .
    Τα μοντέλα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη μετα
    βολών που επιφέρουν έργα τεχνικά ή διαχείρισης .
2.  Παράκτια οικοσυστήματα
    Τα παράκτια οικοσυστήματα είναι από πολλές απόψεις πολυπλοκώτερα
    από     τα οικοσυστήματα ανοικτής θάλασσας λόγω της επίδρασης ρευμάτων
   στη στάθμη της θάλασσας , της εκμετάλλευσης των έμβριων πόρων και των
   χημικών και φυσικών αποτελεσμάτων των χερσαίων δραστηριοτήτων του
   ανθρώπου . Παραμένουν αναπάντητα πολλά ερωτήματα που αφορούν την ενερ
    γειακή ροή και την φυσική των παράκτιων οικοσυστημάτων και απαιτείται
   μία διεπιστημονική προσέγγιση η οποία θα καθορίσει με αδρές γραμμές
    τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά των παράκτιων οικοσυστημάτων .
    Η διάγνωση τους μπορεί να αποτελέσει την επιστημονική βάση για την
    διατύπωση αρχών διαχείρισης των παράκτιων πόρων τής Ευρώπης .
3.  Προβλέψεις μέσω της μηχανικής των κυμάτων
    Η έρευνα της μηχανικής των κυμάτων περιλαμβάνει τη μελέτη της κινη-
    ματικής , της διαμόρφωσης και της εξασθένησης των κυμάτων , της αλλη
    λεπίδρασης μεταξύ κυμάτων και την μακροπρόθεσμη πρόβλεψη της στάθμης
    της θάλασσας και του ύψους των κυμάτων προκειμένου να χρησιμοποιηθούν
    για τεχνικές εφαρμογές . Στόχος αυτού του προγράμματος είναι να προ
    σφέρει τη βάση για τη βελτιωμένη εκπόνηση μοντέλων και πρόβλεψη κυ
    μάτων και να προσφέρει βοηθήματα για τη βελτίωση των παραμέτρων σχε
    διασμού τεχνικών κατασκευών ανοιχτής θάλασσας . Το οικονομικό όφελος
    από την έρευνα σ'αυτό τον τομέα θα μπορούσε να είναι σημαντικό .
4.  Παράκτιες τεχνικές εφαρμογές
    Διάφορα θέματα των παράκτιων τεχνικών εφαρμογών έχουν επιλεχθεί ως
    θέματα προτεραιότητας λόγω της οικονομικής και στρατηγικής σημασίας
   τους . Οι προσπάθειες θα επικεντρωθούν στην έρευνα Υ * α την
                                                                                22
 ---pagebreak---                                           18 -
     βελτιωμένη μελέτη παράκτιων κυματοθραυστών και λιμενοβραχιόνων , εκβολών
     οτη θάλασσα, έργων προστασίας των ακτών,όπως επίσης και τεχνικών εναλλα
     κτικών λύσεων για παράκτια τεχνικά έργα,προκειμένου να προπαρασκευαστεί
     η αντιμετώπιση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας που προβλέπεται σε
     όλη την υψήλιο . Είναι αναγκαία η μεταφορά γνώσεων στην Ευρώπη και η
     εναρμόνιση των δραστηριοτήτων για να αντιμετωπισθεί αυτή η πρόκληση .
Μέρος III . Θαλάσσια Τεχνολογία
Επίκεντρο του μέρους του προγράμματος με τίτλο " Τεχνολογία " είναι κατ'αρχήν
να ευνοηθεί η ανάπτυξη οργάνων και κατά δεύτερο λόγο να προωθηθεί
η δημιουργική τεχνολογία του κλάδου που είναι απαραίτητη για
την πρδοδο     της επιστήμης της θάλασσας και τις αντίστοιχες βιομηχανικές
εξελίξεις . Σύμφωνα με τη συνολική στρατηγική του κοινοτικού πλαισίου προ
γράμματος , οι δραστηριότητες που ενισχύονται από το τμήμα " Τεχνολογία της
Θάλασσας " του παρόντος προγράμματος πρέπει να είναι προανταγωνιστικές .
Διαφέρουν από τις πρωτοβουλίες του προγράμματος ΕΥΡΕΚΑ στον τομέα της
θάλασσας ( ΕΙΙΡΟΜΑΡ , ΕΙΙΡΟΡΟΡ , κλπ .) που πρέπει να έχουν ως στόχο την εμπο
ρεύσιμη τεχνολογία .    Πρέπει να επισημανθεί ότι έργα κατασκευών ανοικτής
θάλασσας και τεχνολογίας αγωγών , κατασκευών επιφάνειας θαλάσσης , επικοι
νωνίας στην επιφάνεια της θάλασσας και εξόρυξης από το βυθό της θάλασσας δεν μπερούν
σ'αυτό το στάδιο να περιληφθούν στο στάδιο ΜΑ$Τ,είτε λόγω περιορισμένων
πόρων του προϋπολογισμού είτε λόγω κάλυψης από άλλα προγράμματα .
Έχουν εντοπισθε ! τρεις κυρίως τομείς για την κοινοτική έρευνα . Επιπλέον
απαιτούνται μελέτες για τις προοπτικές που διαφαίνονται για τη δεκαετία
του 90"(τεχνολογία και πόροι ).
1 . Χρήση επιστημονικών οργάνων
    Η απαίτηση συνοπτικών και πραγματικού μετρήσεων , φυσικών,χημικών και βιολογι
    κών παραμέτρων αυξάνεται διαρκώς . Στο πλαίσιο του παρόντος προγράμμα
    τος θα αναπτυχθούν νέοι ανιχνευτές και δέσμες οργάνων , λαμβάνοντας υπό
    ψη τις ανάγκες για αυτόνομα συστήματα μακροπρόθεσμης επιτόπιας παρακο
    λούθησης και για ευέλικτα τηλεκατευθυνόμενα ( ΡΕΜΟΤΕΕΥ ΟΡΕΡΑΤΕΟ νΕΗΙΘΕΕ -
    ΡΟν ) οχήματα με όργανα που στοχεύουν ακριβώς συγκεντρώνοντας πληροφορίες και
    δείγματα και καταγράφοντας μετρήσεις .         Σημαντικές είναι εν προκειμένω
    οι τεχνολογίες συλλογής στοιχείων που καταγράφουν μετρήσεις εκ του μα
    κρόθεν (ακουστικά σήματα ) Το πρόγραμμα θα υποστηρίξει επίσης την ανά
    πτυξη τεχνικών παρακολούθησης με τη χρησιμοποίηση βιοαισθητήρων .
                                                                                23
 ---pagebreak---                                            19 -
      Η εκτόξευση των δορυφόρων ΕΚ5-1 και ΤΟΡΕΧ.ΡΕ5ΕΙ00Ν από την Ευρωπαϊκή Υπη
      ρεσία Διαστήματος ( Ε$Α) θα αποφέρει νέες δυνατότητες βαθμονόμησης , ή συ-
      λογής και επιβεβαίωσης στοιχείων . Το πρόγραμμα θα ενισχύσει τις δραστη
      ριότητες αυτές, που θα δ ι εξαχθούν, όπου αυτό είναι δυνατό,σε συνεργασία με
      το Κοινό Κέντρο Ερευνών .
 2 Δημιουργικές τεχνολογίες του κλάδου
      Το πρόγραμμα ΜΑ$Τ θα υποστηρίξει την επιλογή δραστηριοτήτων για την ανά
      πτυξη νέων ή βελτιωμένων δημιουργικών τεχνολογιών του κλάδου, όπως για ποράδειγμα
      την υποβρύχια μετάδοση σημάτων , την τηλεοπτική απεικόνιση και τις θαλάσ
      σιες εφαρμογές της σύγχρονης ρομποτικής - Οι ενέργειες αυτές θα κατευθυνθούν
      κυρίως στη βελτίωση της γνώσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των θαλάσσιων διεργα
      σιών και την ανάπτυξη νέων ή βελτιωμένων χρήσεων οργάνων στην ωκεανογραφία .
 3.   Προοπτικές σχεδιασμού μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεων
      Προτείνεται να εκπονηθούν κοινές μελέτες σχετικά με τις απαιτήσεις σχε
      διασμού νέων,μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεων για την Ευρώπη , όπως για πα
      ράδειγμα, σκαφών πολλαπλής χρήσης ή ειδικών ερευνών , υποβρυχίων με πλή
      ρωμα ή χωρίς, και ενός συστήματος υψηλής διακριμότητας για τη χαρχτογράφηση του
      θαλάσσιου βυθού .
 4.   Μελέτες σχετικά με τις προοπτικές της δεκαετίας του 90'
      Προκειμένου να προπαρασκευαστεί η αντιμετώπιση των προκλήσεων της δεκαε
      τίας του 90'πρέπει να υποστηριχθούν από την Κοινότητα τεχνικοοικονομικές
      μελέτες σκοπιμότητας και έργα για την αξιολόγηση των ωφελειών και των
      αποτελεσμάτων των μελλοντικών στρατηγικών πρωτοβουλιών στην επιστήμη
      και τεχνολογία της θάλασσας, και να συναχθούν συμπεράσματα για το πιθα
      νό περιεχόμενο μελλοντικών κοινοτικών προγραμμάτων .
Μέρος IV . Βοηθητικές πρωτοβουλίες
    Οι στόχοι του μέρους του προγράμματος μέ τίτλο " Βοηθητικές Πρωτοβουλίες "
    δα είναι να συμπληρώσουν τα ερευνητικά θέματα που καλύπτονται από τα μέρη
    I. II και III του προγράμματος . Υπό το τμήμα αυτό του προγράμματος θα
    προσφερθούν τα χρηματοδοτικά μέσα γιά ορισμένα μέτρα που οδηγούν σε
    καλύτερη επικοινωνία και ολιγώτερη αλληλοεπικάλυψη του έργου . Στόχος
    είναι να ενδαρρυνθεί η αποδοτικότερη χρηση των εγκαταστάσεων ( π.χ .
    πλοίων , ειδικών εργαστηρίων , κ.λ.π .), να προωθηθεί
                                                                                24
 ---pagebreak---                                       - 20 -
η εκπόνηση προκαταρκτικών προτύπων , να βελτιωθεί η ειδική επαγγελματική κα
τάρτιση και οι δυνατότητες έρευνας και να βοηθηθεί η μεταφορά τεχνολογίας .
'Οπως συστήθηκε στην Επιτροπή,  είναι αναγκαίες οι ακόλουθες πρωτοβουλίες :
1.    Ευρωπαϊκό δίκτυο στοιχείων και πληροφοριών για τους ωκεανούς
      Η πρωτοβουλία αυτή αφορά την συγκρότηση ενός συστήματος που θα συνδέει τα
      ευρωπαϊκά κέντρα στοιχείων για τους ωκεανούς , προκειμένου να αποφεύγε
      ται η περιτή αλληλεπικάλυψη της συγκέντρωσης στοιχείων σε ορισμένους το
      μείς και για να καλυφθεί η έλλειψη στοιχείων σε άλλους .
2.    Ερευνητικό σκάφος, και συντονισμός βαρέως εξοπλισμού
      Θα   δημιουργηθεί ένα πρωτοπόρο σύστημα επικοινωνίας    για να συντονίζει
      τις θαλάσσιες ερευνητικές αποστολές και την από κοινού χρήση εξοπλισμού
      ή υπηρεσιών , προκειμένου να επιτευχθεί ο μέγιστος αριθμός ημερών αξιο
      ποίησής τους και να μειωθεί το κόστος .
3.   Προηγμένη επαγγελματική κατάρτιση
      Προτείνεται να οργανωθούν προηγμένα μαθήματα_α6&θέματα ειδικής σημασζας
     και να θεσπισθεί πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης και ανταλλαγών
     για επιστήμονες ειδικούς σε θέματα θάλασσας και / ή στην αντίστοιχη
      τεχνολογ ία .
4.   Αποτύπωση για την αξιολόγηση των πόρων
     Η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας για την χαρτο
      γράφηση και την βαθυμετρική /υδρογραφική αποτύπωση . Οι πρωτοβουλίες αυ
      τές , θα στοχεύουν , μεταξύ άλλων , στην αξιολόγηση των πόρων . Πρέπει να
     επισημανθεί ότι υπό τον όρο όροι εξαιρούνται εν προκειμένω η αλιεία και
     η υδρογονάνθρακες .
5.    Προπαρασκευή προτύπων και προδιαγραφών
     Απαιτείται συναίνεση για τα κοινά πρότυπα και τις προδιαγραφές ( π.χ . εργα
     σίες δειγματοληψίας ), τον εξοπλισμό, τη βαθμονόμηση των οργάνων , τις
     διεργασίες προσομοίωσης και ελέγχου υπό δυσχερείς συνθήκες . Αρχικά θα
     συγκροτηθεί επιτροπή εμπειρογνωμόνων που θα καθορίσει τις απαιτήσεις
     σε αυτόν τον τομέα. Οι ενέργειες σ'αυτό τον τομέα θα διεξαχθούν σε
     συνεργασία με το Κοινοτικό Γραφείο Αναφοράς (ΒΟΚ ).
                                                                                25
 ---pagebreak---                                    21
6.Θαλάσσια έρευνα στους πόλους . 9αλάσοια γεωεπιοτημονική λιθοοφαιρική
έρευνα .
Μία ομάδα εργασίας θα συγκροτηθεί για να συζητήσει τη δυνατότητα ανάληψης
πρωτοβουλίας από τη Κοινότητα στη θαλάσσια έρευνα των πόλων της Γης ( στην
Αρκτική ή στην Ανταρκτική ), και στη θαλάσσια γεωεπιοτημονική λιθοοφαιρική
έρευνα , λαμβάνοντας υπ'όψιν και άλλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες στο τομέα
αυτό , π.χ . τα δίκτυα Ε$Ρ των πολικών επιστημών και τις σχετικές
πρωτοβουλίες όπως το ΡΟΝΑΜ ( Πολικές λεκάνες του Βορείου Ατλαντικού
Ωκεανού . εζέλιζη κατά τον Ανω Καινοζωικό Αιώνα ).
 ---pagebreak---                         ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση ειδικού προγράμματος έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης
     στον τομέα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
'Εχοντας υπόψη :
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο
130 0 παράγραφος 2·
την πρόταση της Επιτροπής ( 1)'
σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ( 2 )"
τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής    Επιτροπής ( 3)'
Εκτιμώντας :
ότι το άρθρο 130 I της συνθήκης προβλέπει οτι το πρόγραμμα πλαίσιο εφαρμόζεται
μέσω ειδικών προγραμμάτων που αναπτύσσονται στο    πλαίσιο κάθε δράσης "
( 1 ) ΕΕ       C
( 2 ) EE       C
13 ) EE        C
                                                                               27
 ---pagebreak--- οτι με την απόφαση
                       ο 7 / ς1ιοή // ΕΥΡΑΤΟΜ
                                      εΐΓ«ιυιι ,
                                                 ΕΟΚ ( 4 ), το Συμβούλιο θέσπισε
πρόγραμμα πλαίσιο της Κοινότητας για την έρευνα και την τεχνολογική
ανάπτυξη ( 1987-1991 ) που προβλέπει , μεταξύ άλλων , ενέργειες για την
εκμετάλλευση των βυθών και την αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων *
ότι το πρόγραμμα πλαίσιο ορίζει τα κριτήρια για την επιλογή των κοινοτικών
ενεργειών , στα οποία περιλαμβάνεται η συμβολή στην ενίσχυση της οικονομικής
και κοινωνικής συνοχής της Κοινότητας , που συμβαδίζει με το στόχο της
επιστημονικής και τεχνικής ποιότητας *
ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το ψήφισμά του της 10ής Οκτωβρίου 1986
( 5 ) επισημαίνει την αναγκαιότητα συνεργασίας , συντονισμού και συμπληρω-
ματικότητας των εθνικών πολιτικών στον τομέα της ωκεανογραφίας και
συστήνει να σναλάβει η Επιτροπή ενέργειες στο πλαίσιο του προγράμματος
πλαισίου για την επίτευξη του σκοπού αυτού *
ότι άλλα κοινοτικά προγράμματα (π.χ. Προστασία του Περίβάλλοντος , Κλιματολογία
και Φυσικοί Κίνδυνοι , Αλιεία, Τεχνολογική Ανάπτυξη στον τομέα των
Υδρογονανθράκων , Μη Πυρηνική Ενέργεια,και ορισμένες δράσεις του ΚΚΕρ .)
περιλαμβάνουν θέματα της επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας αλλά
κανένα δεν αφορά ειδικά την έρευνα της θάσασσας *
ότι,εν προκειμένω,η επεκτεινόμενη βιομηχανοποίηση αυξάνει την πίεση
που ασκείται στο θαλάσσσιο και ειδικά στο παράκτιο περιβάλλον *
ότι έχει ευρέως αναγνωρισθεί πως η καλή βάση γνώσεων και αξιόπιστες
τεχνικές πρόγνωσης είναι σημαντικές για τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές
διαχείρισης και προστασίας . του θαλάσσιου περιβάλλοντος *
ότι προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί,πολλά οφέλη μπορούν να
αποκομισθούν από τον αποτελεσματικό συντονισμό των ερευνητικών προγραμ
μάτων των κρατών μελών και την εκτέλεση κοινών ευρωπαϊκών έργων στην
επιστήμη και τεχνολογία της θάλασσας *
(4 ) EE        L 302     . 24.10.1987, 0 . 1
( 5 ) EE        C 283      10.11.1986, o . 104
                                                                                28
 ---pagebreak--- ότ » θα μπορούσε να είναι επωφελής Π συμμετοχή ορισμένων ευρωπαϊκών χωρων
που δεν είναι κράτη μέλωσε κοΓνοτ.κά προγράμματα Ε &Α στην επιστήμη
και τεχνολογία της θάλασσας *
ότι η επιτροπή επιστημονικής και τεχνικής έρευνας (ΟΚΕδΤ) γνωμοόότησε
επί των ακολούθων μέτρων ,
 ΕΞΕΔΟΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ :
                                * Αρθρο 1
     θεσπίζεται ειδικό πρόγραμμα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της
     Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στον τομέα της επιστήμης και
     τεχνολογίας της θάλασσας , όπως ορίζεται στο παράρτημα , για περίοδο τριών ετών
     η οποία αρχίζει   .....
                                 * Αρθρο 2
      Το ποσό που θεωρείται απαραίτητο για την εκτέλεση του προγράμματος
      ανέρχεται σε 50 εκατ . ΕΟΙΙ , περιλαμβανομένων των δαπανών για προσωπικό 13
      ατόμων .
                                Άρθρο 3
  Λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή του προγράμματος και το ποσοστό
  χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας ορίζονται στο παράρτημα .
                                                                                2S
 ---pagebreak---                                        " Αρθρο 4
1 . Το δεύτερο έτος εκτέλεσης του προγράμματος η Επιτροπή επανεξετάζει
     το πρόγραμμα και υπο|3άλλει έκθεση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοι
     νοβούλιο , ενδεχομένως , με προτάσεις τροποποίησης ή παράτασης του προγράμ
     ματος .
2 . Η Επιτροπή αξιολογεί τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν και υποβάλλει
    σχετική έκθεση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο .
3 . Οι εκθέοεις που προαναφέρονται εκπονούνται λαμβάνοντας υπόψη τους
    στόχους που      ορίζονται     στο παράρτημα της παρούσας απόφασης και
    σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 παράγραφος 2 της απόφασης 87 / 516 /
     ΕΥΡΑΤΟΜ , ΕΟΚ .
                                   Άρθρο 5
1 . Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του προγράμματος και
    επικούρείται κατά την εφαρμογή του από Συμβουλευτική Επιτροπή
    Διαχείρισης και Συντονισμού ( 060 , η οποία συγκροτείται σύμφωνα με
    τις διατάξεις που ορίζονται στην απόφαση 84 / 338 / ΕΙΙΡΑΤΟΜ, ΕΚΑΧ , ΕΟΚ
    του Συμβουλίου       ( 6 ) και καλείται επιτροπή ΜΑ$Τ .
2 . Οι συμβάσεις που θα συναφθούν από την Επιτροπή ρυθμίζουν τα δικαιώματα
    και τις υποχρεώσεις κάθε συμβαλλόμενου μέρους , συμπεριλαμβανομένων
    των μεθόδων διάδοσης , προστασίας και αξιοποίησης των ερευνητικών
    αποτελθσμάτων .
    ( 6 ) EE         L 177 . 4.7.1984 , 0 . 25
                                                                                30
 ---pagebreak---                          Άρθρο 6
   1 . Δυνάμει του άρθρου 130Μ της συνθήκης , η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να
  διαπραγματεύεται συμφωνίες με τρίτα κράτη και διεθνείς οργανισμούς ,
  ειδικότερα με τις χώρες που συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή συνεργασία στον
  τομέα της επιστημονικής και τεχνικής έρευνας ( Θ05Τ ) και τις χώρες που
  έχουν συνάψει συμφωνίες-πλαίοια για επιστημονική και τεχνική συνεργασία
  με την Κοινότητα , με σκοπό την πλήρη ή μερική προσχώρηση τους στο
  πρόγραμμα .
  2 . Σε περίπτωση σύναψης συμφωνιών-πλαισίων για την επιστημονική και
  τεχνική συνεργασία μεταξύ τρίτων ευρωπαϊκών χωρών και των Ευρωπαϊκών
  Κοινοτήτων , οργανισμοί και επιχειρήσεις εγκατεστημένες στις εν λόγω χώρες
  μπορούν να συμμετέχουν σε σχέδια που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του εν
  λόγω προγράμματος .
                            Άρθρο 7
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη .
                                                         Για το Συμβούλ ιο
                                                          0 Πρόεδρος
                                                                            31
 ---pagebreak---                             ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
         ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ε&Α ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ( ΜΑ5Τ )
                           I.ΣΤΟΧΟΙ
 Οι στόχοι του προγράμματος ΜΑ5Τ είναι οι ακόλουθοι :
 - να συμβάλει οτη βελτίωση των γνώσεων για το θαλάσσιο περιβάλλον , ιδιαί
    τερα των ευρωπαϊκών θαλασσών και παράκτιων θαλάσσιων περιοχών ( περιλαμ
   βανόμενου του βορειο-ανατολικού Ατλαντικού ) προκειμένου να βελτιωθεί
   η διαχείριση και η προστασία τους και να προβλέπονται οι μεταβολές *
- να ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για τη διερεύνηση, την
   προστασία και την αξιοποίηση των θαλασσίων πόρων ( εξαιρουμένης της
   αλιείας, των υδρογονανθράκων και της ενέργειας , που αποτελούν αντικείμενο
   άλλων κοινοτικών προγραμμάτων )*
- να βελτιωθεί ο συντονισμός της εργασίας μεταξύ εθνικών προγραμμάτων Ε&Α
   για τη θάλασσα που εκτελούνται στα κράτη μέλη και να βοηθήσει να αυξηθεί η αποτελεσμα
   τικότητα των προγραμμάτων αυτών με την καλύτερη χρήση των ερευνητικών
   εγκαταστάσεων *
- να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των. αντίστοιχων βιομηχανικών τομέων *
  να παράσχει την τεχνολογική βάση και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη κοινών
  ρο ιαγραφών , προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών για την εκπόνηση
με ετών ενόψει της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς το 1992 .
- να βοηθήσει την ευρωπαϊκή συμμετοχή σε ωκεανογραφικά προγράμματα παγκό-
   σμιας εμβέλειας *
- να διευκολύνει την επαγγελματική κατάρτιση     και τις ανταλλαγές προσωπικού .
   Το πρόγραμμα υποδιαιρείται σε τέσσερα κεφάλαια :
   * Βασική καιΕφηρμοσμένη Επιστήμη της θάλασσας
   * Επιστήμη και Τεχνολογικές Εφαρμογές στις Παράκτιες Ζώνες
   * Τεχνολογία της θάλασσας
   * Βοηθητικές Πρωτοβουλίες .
                                                                                32
 ---pagebreak---                     II.ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
  ΜΕΡΟΣ I  Βασική και εφηρμοσμένη επιστήμη
           1 . Εκπόνηση μοντέλων
           1.1 . Υφαλοκρηπίδα και πελάγη
           1.2 . Παράκτιες θαλάσσιες περιοχές
           1.3 . Μοντέλα οικοσυστημάτων
           1.4 . Συντονισμός της εκπόνησης μοντέλων
           2.    Ωκεανογραφία
           2.1 .  Ρεύματα και εναλλαγή των υδάτινων μαζών
           2.2 .  Βιοχημικοί κύκλοι και ροές
           2.3 .  Φαινόμενα στο μεταίχμιο και στα όρια των θαλασσών
           2.4 .  Βιολογικές διεργασίας
           2.5 .  Διεργασίες ιζηματοποίησης
  ΜΕΡΟΣ II Επιστήμη και τεχνολογικές Εφαρμογές στις Παράκτιες ζώνες
           1 . Μορφοδυναμική των παράκτιων περιοχών
           2 . Παράκτια υποσυστήματα
           3 . Προβλέψεις μέσω της μηχανικής των κυμάτων
           4 . Παράκτιες τεχνικές εφαρμογές
 MEPOZ III θαλάσσια τεχνολογία
           1.  Χρήση επιστημονικών οργάνων
           2.  Δημιουργικές τεχνολογίες του κλάδου
           3.  Προοπτικές σχεδιασμού μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεων
           4.  Μελέτες σχετικά με τις προοπτικές της δεκαετίας του ’9ϋ
ΜΕΡΟΣ IV   Βοηθητικές πρωτοβουλίες
           1 . Ευρωπαϊκό δίκτυο στοιχείων και πληροφοριών για τους ωκεανούς
           2.  Ερευνητικό σκάφος και συντονισμός βαρέως εξοπλισμού
           3.  Προηγμένη επαγγελματική κατάρτιση
           4.  Αποτύπωση για την αξιολόγηση των πόρων
           5.  Προπαρασκευή προτύπων και προδιαγραφών
           6.  Θαλάσσια έρευνα στους πόλους
 ---pagebreak---                    III.ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
 Το πρόγραμμα θα εφαρμοσθεί ( ι)με την σύναψη συμβάσεων έρευνας κοινής
 δαπάνης , ( ιι)με ενέργειες συντονισμού , ( ιιι ) με πρωτοβουλίες υποστήριξης ,
 ( ιν)με συμβάσεις εκπόνησης μελέτης , και ( ν)με την κατάρτιση και
ανταλλαγή προσωπικού .
Το πρόγραμμα θα απευθύνεται σε Πανεπιστήμια , οργανισμούς έρευνας και
βιομηχανικές επιχειρήσεις , περιλαμβανομένων μικρομεσαίων επιχειρήσεων , σε
ελεύθερους επαγγελματίες ή σε οποιονδήποτε συνδυασμό των ανωτέρω που
υπάρχει στη Κοινότητα . Εργα κοινής δαπάνης με συμμετοχή ερυνητικών
κέντρων ( ή / και Πανεπιστημίων ) και βιομηχανιών είναι κατ' εξοχή
ευπρόσδεκτα και υποχρεωτικά για το Μέρος III , Θαλάσσια Τεχνολογία . Κατά
κανόνα τα προτεινόμενα έργα πρέπει να έχουν τη συμμετοχή περισσοτέρων του
ενός κρατών-μελών .
Ηεθνικών
    συμμετοχή   και ανάμειξη τρίτων κρατών διεθνών και
          οργανισμών θα καταστούν δυνατές με κριτήριο την αμοιβαία
 ικανοποίηση συμφερόντων ή , στην περίπτωση οργανισμών και επιχειρήσεων που
 έχουν σαν έδρα τους μία χώρα της ΕΖΕΣ ( Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερης
Συναλλαγής ), με κατάλληλες ρυθμίσεις κατά περίπτωση .
Για συμβάσεις κοινής δαπάνης η συμμετοχή της Κοινότητας θα ανέρχεται κατά
κανόνα σε 50% της συνολικής δαπάνης , αλλα αυτό το ποσοστό μπορεί να
ποικίλλει ανάλογα με τη φύση και το στάδιο ανάπτυξης της έρευνας . Στην
περίπτωση Πανεπιστημίων και ερευνητικών ινστιτούτων που εκτελούν
μελετητικά προγράμματα , η Κοινότητα μπορεί να αναλάβει μέχρι και το 100%
της πρόσθετης δαπάνης
                                                                                34
 ---pagebreak---                          Evaluation de l' impact sur les PME
 La présente proposition de programme de recherche et de développement en
 matière de Science et de Technologie Marines ( MAST ) vise à atteindre les
 objectifs   définis      au   chapitre    7.1    du    programme-cadre       1987-1991 .   Ces
 objectifs   sont    les   suivants :   " contribuer      à  l' établissement       des   bases
 scientifiques    et   technologiques      pour     l' exploration ,    l' exploitation ,    la
 gestion et la protection des        mers   côtières      et  marginales       en   Europe " et
 " conférer  aux     diverses    actions      de    recherche    en    cours 'la     dimension
 communautaire nécessaire ".
L' un'des objectifs du programme MAST est de             contribuer, a     i'amélioration de
 la compétitivité des industries de la Communauté dans les secteurs concernés
des sciences e.t technologies marines .          La    participation      de   l' industrie au
programme revêt      de l' importance     du fait      que le développement de certaines
technologies est plus de la compétence des industries                -. y    compris les PME-
que du    ressort des     universités et      des centres     de recherche . La liste des
thèmes de recherche retenus ( voir l' annexe à la            proposition de        décision du
Conseil )   montre     à   l' évidence    que    le    volet  technologie       du   programme
présentera davantage d' intérêt pour l' industrie            que    ne    le   fera   le volet
science .
Bénéfices et avantages potentiels pour l' industrie
La participation      au programme MAST offre la possibilité d' une collaboration
internationale dans l' exécution des projets de science et technologie
marines . Du fait que les entreprises sont encouragées à travailler ensemble
sur des projets ayant            une    dimension        européenne ,      la compétitivité
industrielle se trouvera ainsi renforcée à l' échelle européenne . Un avantage
supplémentaire pour les PME est qu' elles trouvent ainsi des occasions de
rapprochements avec de plus grandes entreprises , avec les universités et
avec les centres de recherche publics et privés .                               Les contrats
multipartenaires et         multinationaux assurent           la mise en contact des
chercheurs travaillant dans un même domaine , et aident à nouer de nouveaux
contacts . L' accès aux résultats et leur exploitation sont acquis par la
participation au programme communautaire .
                                                                                35
 ---pagebreak---  MAST , comme tous les programmes communautaires de R&D ayant des implications
 pour l' industrie , est essentiellement axé sur la recherche au niveau
 précompétitif . Pour l' industrie , les bénéfices potentiels résideront en
 général dans le développement de nouveaux équipements , l' accès à de
 nouvelles     informations ,      l' utilisation         de     nouvelles      techniques    et
 méthodologies , et l' utilisation de nouveaux matériaux                testés dans    le cadre
des projets     MAST . A   mesure que se développera le secteur de la technologie
marine ,   de   petites    entreprises       performantes        retireront      des  avantages
 significatifs    de   la    possibilité      qu' elles      auront eue de fournir biens et
services à des entreprises et instituts de recherche plus importants . En
outre , de petites firmes pourront participer à de grands projets , qui
normalement dépasseraient leurs possibilités budgétaires et leurs capacités
de recherche .    Elles seront       également en mesure de tester leurs productions
en mer et d' accéder à de grandes installations d' essais .
Certains projets pourraient déboucher sur                des   composants     et   des systèmes
nouveaux • et •   améliorés      qui     seront      le    fruit    d' une   conception ,  d' un
développement technologique et d' essais nouveaux . Lés . types d' équipements à
envisager    vont    des   instruments       relativement        petits    comme   les systèmes
d' échantillonnage et     de     détection ,      pour    lesquels     la   R&D   pourrait être
assurée    par   des   PME ,   à   de    grandes      installations       comme les navires de
récherche , les submersibles et les installations d' essais en ingéniérie , qui
pourraient     faire   appel     à   des   PME     à    titre    de participants ou de sous-
dontractants .                                  •
Inconvénients pour les PME
Les difficultés suivantes peuvent se présenter pour les PME :
- La contribution communautaire à la              recherche      à  frais    partagés   sera en
   règle générale     de 50*4    du coût     total ; les      proposants doivent fournir le
   solde .
- Le coût lié à la      préparation       d' un    projet     de   recherche     peut dissuader
   certaines PME .    Toutefois , dans       une soumission        conjointe , les coûts sont
   partagés et la plus grande part           de ceux-ci       esc assumée     par le proposant
   principal .
                                                                                36
 ---pagebreak--- Effets sur 1'emploi
Les recherches couvertes par    le programme      étant de  nature précompétitive ,
les résultats et le stade de l' industrialisation relèvent du moyen et longue
terme de sorte que les effets sur l' emploi sont difficiles à estimer sauf en
ce  qui  concerne   le  maintien    ou    l' embauche  du  personnel  de recherche
directement impliqué .
Concertation                            .
Le contenu technique du programme a été défini avec le        concours d' un groupe
de travail   ad-hoc du  CREST . Son    élaboration a exigé un vaste processus de
consultation faisant “ intervenir des        chercheurs , des  industriels   et des
fonctionnaires gouvernementaux .
 ---pagebreak---                                  ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
     1 . ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ Υ
          7371 ΜΑ5Τ ( Επιστήμη και τεχνολογία της ϋάλασοας )
          1989-1992 .
     2 . ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ
          Άρθρο 130 Ο .
     3 . ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
          Το πρόγραμμα ΜΑ3Τ έχει τους ακόλουθους κύριους στόχους :
          - να συμ|3άλει στη βελτίωση των γνώσεων για τις ευρωπαϊκές θάλασσες
              και τις παράκτιες θαλάσσιες περιοχές προκειμένου να βελτιωθεί η
              διαχείριση και η προστασία τους και να προβλέπονται οι μεταβολές *
          - να ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για τη διερεύνηση ,
              την προστασία και την αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων ( εξαιρουμένης
              της αλιείας /των υδρογονανθράκων και της ενέργειας )*
          - να βελτιώσει το συντονισμό και τη συνεργασία μεταξύ των
              προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης για τη θάλασσα που εκτελούνται
              στα κράτη μέλη και να βοηθήσει να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των
              προγραμμάτων αυτών μέσω της καλύτερης χρήσης των ερευνητικών
              εγκαταστάσεων "
          - να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των σχετικών βιομηχανικών τομέων .
          Το πρόγραμμα υποδιαιρείται σε τέσσερα τμήματα :
           ι . Βασική και Εφαρμοσμένη Επιστήμη της θάλασσας *
        ίί . Επιστήμη και Τεχνολογικές Εφαρμογές στις Πτράκτιες Ζώνες
       ιίι . Τεχνολογία της θάλασσας *
         \ν . Βοηθητικές πρωτοβουλίες
4 . ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
    Η διερεόνηση , η διαχείριση και η προστασία των ανοικτών θαλασσών και των
    παράκτιων υδάτων που περιβρέχουν την Ευρώπη αποτελούν σημαντικά θέματα για την Κοινδτη-
    τα- Είναι ουσιαστικής σημασίας μία καλή βασική γνώση και αξιόπιστες τεχνικές
    προβλέψεων ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν οι μακροπρόθεσμες στρατηγικές
    διαχείρισης . Επιπλέον       απαιτείται πολυεθνική έρευνα για την αντιμετώπιση
    μεγάλης κλίμακας διασυνοριακών προβλημάτων .
    Το κοινοτικό πρόγραμμα επιστήμης και τεχνολογίας της θάλασσας θα βοηθήσει
    την έδρα ίωση της απαραίτητης ευρωπαϊκής διάστασης τις διάφορες τρέχουσες
    ερευνητικές δραστηριότητες και συνεπώς στην ανάπτυξη μίας ευρωπαϊκής
    "κρίσιμης μάζας ".
                                                                                38
 ---pagebreak--- 5.
                                                                                I
         ( oe EKOT . ECU )
5 .! Συνολικό κόοτος καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος :
               -Από                                               50.000
               -                                                  45 .8685
52
                                 1989       1990         1991         1992          ΣΥΝΟΛΟ
 Προσωπικό                       0.2415    00.655        01 . 030     01 . 070       02.9965
 Διοίκηση                        0.265      00.275       00.290       00.305         01.135
 Συμβάσεις                       6.4935     29.070       01.680       08.625         45.8685
 ΣΥΝΟΛΟ                          7.000      30.000       03.000        10.000        50.000
    β ) Πιστώσεις πληρωμών
                        1989      1990        1991            1992          1993    +    ΣΥΝΟΛΟ
       Προσωπικό       0.2415   00.655       01.030        01.070          00.00        02.9965
       Διοίκηση       .0.265    00.275       00.290        00.305          00.00        01.135
       Συμβάσεις       1.4935   11.070       11.680         13.625         08.00        45.8685
      ΣΥΝΟΛΟ           2.000    12.000       13.000         15.000         08.000       50.000
5·3     Μέθοδος υπολογισμού
        α } δαπάνη για τις συμβάσεις
            Η δαπανη αυτή καλύπτει τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας την
            ερευνά  που δ,εξαγετα , βάσε , συμβάσεων κοινής δαπάνης ο, οποίε^ θα
            ΠεοααΧ *ε^' Τη.Ριο^Χανία
            ευπείποΡ              Τη      κα, Υ τα'α ερευνητικά
                                     6α"ανη          Την  α*,       κέντρααπό τωνανεξάρτητοϋς
                                                               ολόΥΠση              κρατώ!) μελών.
            εμπειρογνώμονες,που εκτιμαται ότι θα ανέλθει οε 100.000 Εβυ .
                                                                                39
 ---pagebreak--- β ) Λειτουργικές δαπάνες
     Οι δαπάνες αυτές καλύπτουν τα διοικητικά έξοδα ( της επιτροπής που
     θα βοηθήσει την Επιτροπή οτην εκτέλεση του προγράμματος , των συνεδριά
     σεων των ομάδων εργασίας , της διανομής εγγράφων και της διάδοσης
     πληροφοριών ), το κόστος για τη χρησιμοποίηση εγκαταστάσεων επεξεργασίας
    στοιχείων και τηλεπικοινωνιών και άλλες βοηθητικές δραστηριότητες .
 γ ) Έξοδα προσωπικού
     Το βοηθητικό προσωπικό, οι σύμβουλοι , τα έξοδα αποστολών και το
    μόνιμο προσωπικό που απαιτείται γι το παρόν πρόγραμμα είναι το
    ακόλουθο :
    η Για το 1989
         2 μόνιμοι υπάλληλοι κατηγορίας Α
         1 μόνιμος υπάλληλος κατηγορίας Γ
         Το προσωπικό αυτό περιλαμβάνεται στον προϋπολογισμό του δτμοσιονομικού έτους 1989
    2 ) Για το 19902
          6 μόνιμοι υπάλληλοι κατηγορίας Α .
         1 μόνιμος υπάλληλος κατηγορίας Β
         3 μόνιμοι υπάλληλοι κατηγορίας Γ
         Το πρόσθετο αυτό προσωπικό θα ζητηθεί για το δημοσιονομικό έτος 1990 .
    6 . Χρηματοδότηση των δαπανών
         Οι πιστώσεις που απαιτούνται για την κάλυψη της κοινοτικής συνεισφοράς
         σε αυτό το πρόγραμμα θα συμπεριληφθούν σε μελλοντικούς κοινοτικούς
         προϋπολογισμούς .
    ( 1 ) Το κόστος για το νέο προσωπικό έχει υπολογισθεί ως το 50% του
          κόστους του έτους πρόσληψης .
          - Οι δαπάνες προσωπικού έχουν υπολογισθεί ως ακολούθως :
            . 93.οοο Εθυ / ετηοίως για υπάλληλο κατηγορίας Α
            . 58.000 ΕΟυ / ετησίως για υπάλληλο κατηγορίας Β
            . 37.000 ΕΟυ/ετησίως για υπάλληλο κατηγορίας Γ
    (2 ) Έχει προβλεφθεί πληθωρισμός ύψους 4% για το έτος 1990 .
                                                                                40
 ---pagebreak--- 7 . ΤΡΟΠΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ
    - Διοικητικός έλεγχος από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικού Ελέγχου
      όσον αφορά την εφαρμογή του προϋπολογισμού .
    - Επιστημονικός έλεγχος από τη Γενική Διεύθυνση Επιστήμης , “ Ερευνας
      και Ανάπτυξης .
    - Συμ[3ουλευτ ι κή Επιτροπή Διαχείρισης και Συντονισμού .
    - “ Ελεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο σύμφωνα με τις διατάξεις της
      Συνθήκης .
                                                                          41


				|

		52012PC0766

			Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας /* COM/2012/0766 final - 2012/0355 (NLE) */

			   	ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.           ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 1 της
οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το
κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας (εφεξής: «η οδηγία ΦΠΑ»), το Συμβούλιο,
αποφασίζοντας ομόφωνα έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να επιτρέπει σε
κάθε κράτος μέλος να θεσπίζει ειδικά μέτρα παρέκκλισης από τις διατάξεις της εν
λόγω οδηγίας, για λόγους απλούστευσης των διαδικασιών επιβολής του φόρου ή πρόληψης
ορισμένων τύπων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής.
Με επιστολές που πρωτοκολλήθηκαν στην Επιτροπή
στις 12 Ιουλίου 2012 και στις 4 Οκτωβρίου 2012, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών
(εφεξής «οι Κάτω Χώρες») ζήτησε την άδεια να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το
άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ. Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της οδηγίας
ΦΠΑ, η Επιτροπή ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη, με επιστολή της 17ης Οκτωβρίου
2012, σχετικά με το αίτημα που υπέβαλαν οι Κάτω Χώρες. Με επιστολή της 19ης
Οκτωβρίου 2012, η Επιτροπή γνωστοποίησε στις Κάτω Χώρες ότι διέθετε όλες τις πληροφορίες
που έκρινε απαραίτητες για την εκτίμηση του αιτήματος.
Γενικό πλαίσιο
Κατά γενικό κανόνα, δυνάμει του άρθρου 193 της
οδηγίας ΦΠΑ, ο φόρος προστιθέμενης αξίας οφείλεται στις φορολογικές αρχές από
τον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί παράδοση αγαθών. Στόχος της
παρέκκλισης που ζητήθηκε από τις Κάτω Χώρες είναι να επιφορτισθεί με την
υποχρέωση αυτή ο υποκείμενος στον φόρο προς τον οποίο πραγματοποιείται παράδοση
αγαθών, αλλά μόνον υπό ορισμένους όρους και αποκλειστικά στην περίπτωση
συγκεκριμένων προϊόντων, ιδίως για κινητά τηλέφωνα και διατάξεις ολοκληρωμένων
κυκλωμάτων, κονσόλες παιχνιδιών και προσωπικούς υπολογιστές προς χρήση σε
κινητά τηλέφωνα.
Σύμφωνα με τις Κάτω Χώρες,  στους εμπορικούς αυτούς τομείς, παρατηρείται
φοροδιαφυγή από ορισμένες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν καταβάλλουν τον ΦΠΑ στις
φορολογικές αρχές μετά την πώληση των προϊόντων. Ωστόσο, οι πελάτες τους,
εφόσον είναι υποκείμενοι στον φόρο που δικαιούνται έκπτωσης και διαθέτουν
έγκυρο τιμολόγιο, εξακολουθούν να δικαιούνται έκπτωσης φόρου. Στην πιο
επιθετική μορφή της φοροδιαφυγής, τα ίδια αγαθά παραδίδονται πολλές φορές, μέσω
«μηχανισμού τύπου «γαϊτανάκι» (carousel)», χωρίς να καταβάλλεται ΦΠΑ στις
φορολογικές αρχές. Με τον καθορισμό, στις περιπτώσεις αυτές, του προσώπου στο
οποίο παραδίδονται τα αγαθά ως υπόχρεου του ΦΠΑ, η παρέκκλιση θα εξαλείψει κάθε
απόπειρα φοροδιαφυγής υπό αυτή τη μορφή.
Το αίτημα παρέκκλισης, όσον αφορά το σκέλος
για τα κινητά τηλέφωνα και τις διατάξεις ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, είναι πολύ
παρόμοιο με την παρέκκλιση που είχε χορηγηθεί στην Αυστρία, τη Γερμανία, την
Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο με την εκτελεστική απόφαση 2010/710/ΕΕ του
Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 2010. Βάσει των ελέγχων που διενεργήθηκαν από
την Ολλανδική Υπηρεσία Φορολογικών Πληροφοριών και Ερευνών (Fiscale
Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD)), οι Κάτω Χώρες διαπίστωσαν επίσης τη
μετατόπιση των περιστατικών απάτης προς τις κονσόλες παιχνιδιών, τους φορητούς
υπολογιστές και τους προσωπικούς υπολογιστές υπό μορφή ταμπλέτας και ζήτησαν να
προστεθούν τα εν λόγω προϊόντα στην άδεια παρέκκλισης. Η θέσπιση ενός αρκούντως
υψηλού κατώτατου ορίου ύψους 10.000 ευρώ θα απέκλειε το ενδεχόμενο μετατόπισης
της απάτης προς το λιανικό τομέα.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι Κάτω Χώρες
αναγνωρίζουν ότι οι μεμονωμένες παρεκκλίσεις, με διαρκώς αυξανόμενο πεδίο
εμβέλειας, δεν μπορούν να αποτελέσουν ικανοποιητική μακροπρόθεσμη απάντηση για
την καταπολέμηση των φαινομένων απάτης σε επίπεδο ΕΕ. Συνεπώς, οι Κάτω Χώρες
έχουν αποδεχθεί ότι η παρέκκλιση θα εφαρμόζεται μόνο για σύντομο χρονικό
διάστημα και ότι θα λήξει ταυτόχρονα με την προαναφερθείσα παρέκκλιση, δηλαδή
στις 31 Δεκεμβρίου 2013, έτσι ώστε να καταστεί δυνατόν να εφαρμοστεί στο μέλλον
μια εναλλακτική και περισσότερο εναρμονισμένη πολιτική καταπολέμησης της απάτης
στον τομέα του ΦΠΑ.
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να γίνει παραπομπή
στην πρόταση της Επιτροπής (COM(2009) 511) για την τροποποίηση της οδηγίας ΦΠΑ,
ώστε να επιτρέπεται σε όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να εφαρμόσουν
στοχοθετημένο μηχανισμό αντιστροφής της επιβάρυνσης σε σχέση με ορισμένα
ευαίσθητα στην απάτη αγαθά και υπηρεσίες, χωρίς να πρέπει να ζητήσουν
παρέκκλιση. Η πρόταση αυτή εγκρίθηκε εν μέρει μέσω της οδηγίας 2010/23/ΕΕ του
Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 2010, η οποία όμως περιορίζεται στο να επιτρέπεται
η αντιστροφή της επιβάρυνσης για τα δικαιώματα εκπομπής αερίων θερμοκηπίου. Με
δήλωση στα πρακτικά του Συμβουλίου, το Συμβούλιο δεσμεύθηκε να συνεχίσει τις
συζητήσεις για τα άλλα μέρη της πρότασης.
Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το μόνο μέτρο
που μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματικό σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα αυτό είναι η
υιοθέτηση της εν λόγω πρότασης, παρά η εφαρμογή αποσπασματικών προσεγγίσεων που
βασίζονται σε μεμονωμένες παρεκκλίσεις και των οποίων οι επιπτώσεις σε άλλα
κράτη μέλη ενδέχεται να μην είναι αμελητέες. Η Επιτροπή καλεί επομένως το
Συμβούλιο να επαναλάβει σύντομα τις εν λόγω διαπραγματεύσεις.
Σε συνδυασμό με την πρόταση που αφορά τον
μηχανισμό ταχείας αντίδρασης (COM(2012) 428), η απάτη «του αφανούς εμπόρου»
στον τομέα του ΦΠΑ θα αντιμετωπιστεί στη συνέχεια τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μακροπρόθεσμα.
2.           ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Άνευ αντικειμένου.
Εκτίμηση των επιπτώσεων
Στόχος της πρότασης απόφασης είναι η
καταπολέμηση της φοροδιαφυγής σε θέματα ΦΠΑ και η απόφαση θα έχει, ως εκ
τούτου, δυνητικά θετικό αντίκτυπο στα έσοδα ΦΠΑ.
Εντούτοις, τα μέτρα θα έχουν αντίκτυπο στις
επιχειρήσεις,  διότι οι διατάξεις θα
είναι διαφορετικές από εκείνες που ισχύουν για τη συνήθη παράδοση αγαθών. Η
λογιστική των επιχειρήσεων που δεν διαθέτουν αποκλειστικά στο εμπόριο αγαθά τα
οποία αποτελούν αντικείμενο της παρέκκλισης θα καταστεί πιο περίπλοκη. Οι προβλεπόμενοι
μηχανισμοί ελέγχου θα επιβάλλουν επίσης πρόσθετες υποχρεώσεις στον θιγόμενο
επιχειρηματικό τομέα. Επομένως, είναι σαφές ότι η παρούσα παρέκκλιση δεν
ανταποκρίνεται στον στόχο απλούστευσης που προβλέπεται στο άρθρο 395 και
αποσκοπεί μόνο στην πρόληψη της φοροδιαφυγής.
3.           ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
Συνοπτική παρουσίαση της προτεινόμενης
δράσης
Χορήγηση άδειας στις Κάτω Χώρες να εφαρμόσουν
μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ όσον αφορά τη χρήση
μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης στις εγχώριες   παραδόσεις ορισμένων αγαθών.
4.           ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η παρούσα πρόταση δεν έχει καμία αρνητική
επίπτωση στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
5.           ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η πρόταση περιλαμβάνει ρήτρα λήξης ισχύος.
2012/0355 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία επιτρέπεται στο Βασίλειο των
Κάτω Χωρών να εφαρμόσει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας
2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/112/EΚ του
Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου
προστιθέμενης αξίας[1],
και ιδίως το άρθρο 395 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)       Με επιστολές που
πρωτοκολλήθηκαν στην Επιτροπή στις 12 Ιουλίου 2012 και στις 4 Οκτωβρίου 2012,
οι Κάτω Χώρες ζήτησαν την άδεια να εφαρμόσουν ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το
άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τον υπόχρεο  του φόρου προστιθέμενης αξίας («ΦΠΑ»).
(2)       Σύμφωνα με το άρθρο 395
παράγραφος 2 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, η Επιτροπή ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη,
με επιστολή της 17ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με το αίτημα που υπέβαλαν οι Κάτω
Χώρες. Με επιστολή της 19ης Οκτωβρίου 2012, η Επιτροπή γνωστοποίησε στις Κάτω
Χώρες ότι διέθετε όλες τις πληροφορίες που έκρινε απαραίτητες για την εξέταση
του αιτήματος.
(3)       Το άρθρο 193 της οδηγίας
2006/112/EΚ προβλέπει ότι ο υποκείμενος στον φόρο, ο οποίος πραγματοποιεί
παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών, οφείλει, κατά κανόνα, να καταβάλει τον ΦΠΑ
στις φορολογικές αρχές. Σκοπός της παρέκκλισης που ζητήθηκε από τις Κάτω Χώρες
είναι να επιφορτισθεί, υπό ορισμένους όρους, με την υποχρέωση καταβολής του ΦΠΑ
ο αποδέκτης προς τον οποίο πραγματοποιούνται παραδόσεις ορισμένων αγαθών σε
σχέση με συγκεκριμένα προϊόντα, ιδίως κινητά τηλέφωνα και διατάξεις
ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, κονσόλες παιχνιδιών και προσωπικούς υπολογιστές προς
χρήση σε κινητά τηλέφωνα.
(4)       Σύμφωνα με τις Κάτω Χώρες, ορισμένοι
συναλλασσόμενοι στους τομείς αυτούς επιδίδονται σε δόλιες δραστηριότητες πωλώντας
τα εν λόγω προϊόντα χωρίς  την
καταβολή ΦΠΑ στις φορολογικές αρχές Οι πελάτες τους, ωστόσο, δικαιούνται
έκπτωσης φόρου δεδομένου ότι διαθέτουν έγκυρο τιμολόγιο. Στην πιο επιθετική μορφή
 αυτής της απάτης, τα αγαθά αποτελούν
επανειλημμένα αντικείμενο παράδοσης μέσω του μηχανισμού τύπου «γαϊτανάκι» («carousel»),
χωρίς να καταβάλλεται ΦΠΑ. Στο πλαίσιο αυτό, η Ολλανδική Υπηρεσία Φορολογικών
Πληροφοριών και Ερευνών έχει παρατηρήσει ότι έχει σημειωθεί μετατόπιση της
απάτης από τα κινητά τηλέφωνα και τις διατάξεις ολοκληρωμένων κυκλωμάτων προς
τις κονσόλες παιχνιδιών και τους προσωπικούς υπολογιστές προς χρήση σε κινητά
τηλέφωνα. Με τον καθορισμό του προσώπου στο οποίο παραδίδονται τα αγαθά ως
υπόχρεου  του ΦΠΑ στις περιπτώσεις
αυτές, η παρέκκλιση θα εξαλείψει κάθε  δυνατότητα άσκησης αυτής της μορφής φοροδιαφυγής.
(5)       Προκειμένου να διασφαλιστεί η
αποτελεσματική λειτουργία της παρέκκλισης και να αποτραπεί η μετατόπιση της φοροδιαφυγής
στο στάδιο του λιανικού εμπορίου ή σε άλλα προϊόντα, οι Κάτω Χώρες θα θεσπίσουν
κατάλληλες υποχρεώσεις σε θέματα ελέγχου και κοινοποίησης. Εξάλλου, η θέσπιση
ελάχιστου κατώτατου ορίου θα μειώσει τον κίνδυνο να μετατοπισθεί η απάτη προς
το    εμπόριο.
(6)       Η άδεια θα ισχύσει μόνο για
πολύ σύντομο διάστημα καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα, ιδίως όσον
αφορά τις πιθανές επιπτώσεις του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης στη
λειτουργία των συστημάτων ΦΠΑ στο εσωτερικό των κρατών μελών που το εφαρμόζουν
ή σε άλλα κράτη μέλη. Η ημερομηνία λήξης της προθεσμίας συμπίπτει με τη λήξη
ισχύος παρόμοιων παρεκκλίσεων που χορηγήθηκαν σε σχέση με τα κινητά τηλέφωνα
και τις διατάξεις ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, κατά τρόπο ώστε να καταστεί δυνατή
η ανάπτυξη μιας πιο επεξεργασμένης και περισσότερο εναρμονισμένης πολιτικής για
την καταπολέμηση της απάτης στο μέλλον.
(7)       Η παρέκκλιση δεν θα έχει
αρνητικές επιπτώσεις στους ιδίους πόρους της Ένωσης που προέρχονται από τον ΦΠΑ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας
2006/112/ΕΚ, επιτρέπεται στις Κάτω Χώρες να ορίσουν ως υπόχρεο για την καταβολή
του φόρου τον υποκείμενο στον φόρο στον οποίο παραδίδονται τα ακόλουθα αγαθά:
α).......... κινητά τηλέφωνα, ήτοι συσκευές που
έχουν κατασκευαστεί ή προσαρμοστεί για χρήση σε αναγνωρισμένο δίκτυο και
λειτουργούν σε συγκεκριμένες συχνότητες, ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιούνται
για άλλους σκοπούς·
β).......... διατάξεις ολοκληρωμένων κυκλωμάτων,
όπως μικροεπεξεργαστών και κεντρικών μονάδων επεξεργασίας πριν από την
ενσωμάτωσή τους σε προϊόντα προοριζόμενα για τον τελικό χρήστη·
γ).......... κονσόλες παιχνιδιών, οι οποίες λόγω
των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και των κύριων λειτουργικών ιδιοτήτων τους,
προορίζονται για το παίξιμο βιντεοπαιχνιδιών και παιχνιδιών σε ηλεκτρονικούς
υπολογιστές  , ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς ή όχι.
δ).......... φορητοί υπολογιστές και προσωπικοί
υπολογιστές υπό μορφή ταμπλέτας.
Η παρέκκλιση εφαρμόζεται στις παραδόσεις
αγαθών στις οποίες η βάση επιβολής του φόρου είναι ίση με 10 000 ευρώ ή
μεγαλύτερη.
Άρθρο 2
Η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 1
προϋποθέτει τη θέσπιση από τις Κάτω Χώρες κατάλληλων και αποτελεσματικών
υποχρεώσεων σε θέματα ελέγχου και κοινοποίησης όσον αφορά τους υποκείμενους στον
φόρο που πραγματοποιούν την παράδοση των αγαθών στα οποία εφαρμόζεται ο
μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης σύμφωνα με την παρούσα απόφαση.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση παράγει αποτελέσματα από την
ημέρα της κοινοποίησής της.
Η ισχύς της παρούσας απόφασης λήγει την ημερομηνία
έναρξης ισχύος των κανόνων της Ένωσης που επιτρέπουν σε όλα τα κράτη μέλη να
θεσπίζουν τέτοια μέτρα κατά παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ,
και το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο των
Κάτω Χωρών.
Βρυξέλλες,
                                                                       Για
το Συμβούλιο
                                                                       Ο
Πρόεδρος
[1]               ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.